cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tangen-málið
Eftirleikurinn
Tangen-málið dró talsverðan dilk á eftir sér og mikil skrif urðu um það bæði í dagblöðum  og í Dagfara, tímariti Herstöðvaandstæðinga. Einnig var saminn um það leikþáttur sem fluttur var í Háskólabíói 30. mars 1989. Hann nefndist Réttvísin gegn RÚV eftir Jústus, sem var dulnefni höfundarins. Þessi skrif leiddu í ljós að talsverður fótur var fyrir fullyrðingum Dags Tangens um óeðlileg tengsl Stefáns Jóhanns Stefánssonar við erindreka bandaríska sendiráðsins, einkum mann að nafni William C. Trimble, háttsettan sendiráðsmann Bandaríkjanna á Íslandi 1947-1948. Ljóst virðist að leyniskjalið sem Dag Tangen hafði séð en gat ekki fundið eða framvísað var Trimble-skeytið svonefnda, leyniplagg þar sem sendiráðsmaðurinn lýsir m.a. samræðum sínum við Stefán Jóhann Stefánsson forsætisráðherra um hvernig standa skuli að brottrekstri vinstrimanna úr áhrifastöðum í ríkiskerfinu.
Edinburgh Festival Fringe
thumb|right|Götulistamaður á hátíðinni 2010. Edinburgh Festival Fringe (einnig kallað The Fringe eða Edinburgh Fringe, eða Edinburgh Fringe Festival ) er stærsta sviðslistahátíð heims. Árið 2018 stóð hún í 25 daga með yfir 55.000 sýningar á 3.548 mismunandi uppfærslum á 317 stöðum. Hátíðin var stofnuð árið 1947 sem valkostur við Edinborgarhátíðina og fer fram árlega í Edinborg í Skotlandi í ágústmánuði. The Fringe er orðin leiðandi listahátíð á heimsvísu. Aðeins Ólympíuleikarnir og heimsmeistaramót FIFA standa henni framar í alþjóðlegri miðasölu. Viðburðurinn hefur „gert meira til að setja Edinborg í fremstu röð heimsborga en nokkuð annað“.
Kókaín
thumb|200px|Kókaín thumb|200px|Kókaín thumb|200px|Kókaín thumb|200px|KókaínKókaín er vímugjafi og öflugt fíkniefni.
Cerastium hieronymi
Cerastium hieronymi er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Argentínu.
Kókaín
Kókaín er eitt áhrifamesta náttúrulega örvandi efnið. Það er búið til úr blöðum kókajurtarinnar sem finnst á hásléttum Andesfjalla í Suður-Ameríku. Upphaflega var kókaíns neytt sem deyfilyfs í Þýskalandi um miðja 19. öldina og var notað sem slíkt nokkuð fram á síðustu öld, sérstaklega meðal tann- og augnlækna.
Hættur við neyslu
Það er mikil hætta fólgin í því að nota kókaín, hvort heldur það er tekið gegnum nef, sprautað eða reykt. Stórir skammtar kókaíns geta valdið flogi og dauða vegna öndunartruflana, heilablóðfalli, blæðingum eða hjartabilunum. Ekki er til mótefni sem hægt er að nota ef of stórir skammtar kókaíns eru teknir. Langmest vex af kókaplöntunni í fjöllum Bólivíu og í Peru en til fjölda ára hafa kókalauf verið flutt í stórum stíl til Kólumbíu þar sem mesta fullvinnsla kókaíns hefur verið til margra ára, vegna mjög sterkra stöðu kókaínsframleiðinda er þar. En var um bil ekkert svo góð í Bólivíu vegna sterkra ýtaka Bandaríska hersins og Bandarísku DEA þar í landi. Virðast þar vera að gerast miklar breytingar á því, með tilkomu á eignaupptöku ríkisins á eigum bandarískra ríkisborgara, og útskúfun þeirra og slit á stjórmálasambandi ríkjanna.
Ýmislegt bendir til þess að þeir sem reykja eða sprauta sig með kókaíni séu í meiri hættu en þeir sem taka það í gegnum nefið. Þeir sem reykja það þjást oft af öndunarerfiðleikum og verkjum í brjósti sem tengjast lungnavandmálum og blæðingum. Að auki er meiri hætta á ávanabindingu ef kókaínið er reykt en ef það er tekið í gegnum nefið. Þeir sem sprauta sig eru í mun meiri hættu við að fá sjúkdóma sem breiðast út með blóðblöndun, s.s. eyðni. Mikil notkun kókaíns í gegnum nef getur hins vegar brennt upp brjóskið sem aðskilur nasaholin og jafnvel valdið því að það hverfur.
Notkun kókaíns
Kókaín hefur stundum verið kallað „fíkniefni ríka fólksins“ vegna þess að það þykir dýrt miðað við mörg önnur fíkniefni.
Notkun kókaíns hefur verið mikil í Bandaríkjunum og ræðst það af nokkrum þáttum s.s. efnahag Bandaríkjanna og nálægð landsins við Suður-Ameríku. Tilkoma krakks jók neyslu kókaíns gífurlega í Bandaríkjum og árið 1982 er talið að 5,6% bandarísku þjóðarinnar hafi notað kókaín.
Kókaín hefur ekki verið það efni sem mikið er hefur verið notað hérlendis, en síðustu ár hefur verið vart við gífurlega aukningu á notkun kókaíns á Íslandi. Þarf ekki nema að líta til þess hve ótrúlega mikið magn hefur verið tekið af Yfirvöldum síðustu 2-3ár. Einnig hefur það kókaín sem lagt hefur verið hald á hérlendis síðustu ár, verið áberandi sterkt eða allt að 93-95% styrkleika sem er með því hreinasta sem mælist, þar sem að lámark íblöndunarefnis í hreinu efni er ávallt á bilinu 3-5% til að efnið sé meðfærilegra til inntöku um nef eða á annann hátt. Kókaín hefur þótt mjög dýrt á Íslandi og mun dýrara en til að mynda amfetamín sem er annað örvandi fíkniefni. Síðustu ár hafa reykingar efnisins í formi freebase aukist á Íslandi, en lítlar vísbendingar hafa fundist um krakk notkun á Íslandi. Munur þessara tveggja er í fljótubragði sá að freebase er efnasamband kókaínjóða og almoníaks. Krakk er aftur á móti efnasamband kókaínjóða og natróni, verkar á svipaðann hátt hvað varðar hækkun hitastigs eða vinnslu. Þessi er samt meira notuð þar sem mjög auðvelt er að komast yfir natrón, en erfitt getur verið að komast svo auðveldlega yfir Almoníak. Talið er að Krakk sé meira ávanabindandi auk þess hafi mjög fljótlega mikil áhrif á taugakerfi, svo og eðlilega hreifingu útlima. Áhrifin eru varanlegur skaði. Freebase er talið ekki skemma eins hratt og hafa minni varanleg áhrif, þó svo ljóst sé að efnið sem slíkt hafi ávallt slæm áhrif á líkama á allann hátt.
Gagnef
thumb|right|200px|Gagnef Gagnef er þéttbýli í sveitarfélaginu Gagnef i Svíþjóð. Þar búa 1 049 manns (2010).
Hvítlenja
thumb|Lauf. thumb|Haustlitir. Hvítlenja (Fræðiheiti: Nothofagus pumilio, lenga á máli mapuche-frumbyggja) er lauftré eða runni af ættkvíslinni Nothofagaceae sem vex á suðurodda Suður-Ameríku, í Argentínu og Síle frá 35. til 56. breiddargráðu. Tréð getur náð allt að 30 metra hæð en er á norðurhluta útbreiðsluvæðis síns runni í um 1000 metrum. Skyld tegund er snælenja. Takmörkuð reynsla er af tegundinni á Íslandi en meðal annars finnst stæðilegt tré í trjásafninu í Fossvogsdal.
Misodendron quadriflorum
Misodendron quadriflorum er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Augustin Pyrame de Candolle. Misodendron quadriflorum er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Ofskynjunarlyf
Ofskynjunarlyf hafa verið notuð í þúsundir ára og eru í dag notuð í rannsóknir, meðferð eða misnotuð sem vímuefni. Mismunandi er hvernig menn flokka ofskynjunarlyf þar sem lyfin hafa mismunandi virkni. Þekktasta ofskynjunarlyfið er líklegast LSD (e. lysergic acid diethylamine) en meskalín, sem er unnið úr kaktusi, er einnig vel þekkt. Fyrir utan truflun á skynjun geta ofskynjunarlyf framkallað alvarleg kvíðaköst, þunglyndi, geðrof og tilfinningu um að viðkomandi sé að missa stjórn á hlutunum. Ofskynjunarlyf geta einnig valdið skyndiverkun löngu eftir að þau eru tekin inn, svokallað endurlit (e. flashback) þar sem áhrif lyfsins koma aftur fram.
Meðferð
Meðferði við töku ofskynjunarlyfja felur m.a. í sér lyf við geklofa ef psychotic er til staðar. Eins og með önnur lyf þá er algengt að fólk noti þau til að bæta samskipti sín við aðra og því er mikilvægt að meðferð taki á þeim samskiptum eða samskiptaleysi.
14. öldin
14. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 1301 til enda ársins 1400.
Atburðir og aldarfar
thumb|300px|right|[[Freska eftir einn af upphafsmönnum endurreisnarinnar í málaralist á Ítalíu, Giotto di Bondone, sem sýnir ljóðskáldið Dante Alighieri.]]
Knappareynir
Knapparreynir (Sorbus americana) er reynitegund.
Lýsing
Knappareynir er tiltölulega lítið tré, nær aðeins 12 metra hæð. Hann nær sinni mestu hæð á norðurströnd Huron -vatns og Superior-vatns.[4]
Hann líkist mikið Ilmreyni (Sorbus aucuparia). Litningafjöldi 2n=34
Útbreiðsla
Upprunninn úr austurhluta Norður Ameríku;
Erlendis
Knappareynir er ræktaður sem skrauttré í einka- og almenningsgörðum. Hann kýs raka og frjóan jarðveg, jafnvel við mýrajaðar, en nýtur sín í grýttum fjallshlíðum. Afbrigði af honum (Sorbus americana 'Dwarfcrown') er nokkuð notað í görðum og sem götutré.[8]
Á Íslandi
Hefur reynst harðgerður og þrifist mjög vel. Aðallega til í grasagörðunum.
Svein Harald Øygard
Svein Harald Øygard (f. 1960) er norskur hagfræðingur sem var settur bankastjóri Seðlabanka Íslands tímabundið með lögum sem samþykkt voru 26. febrúar 2009. Það var Kristin Halvorsen, fjármálaráðherra Noregs, sem lagði til að Svein yrði skipaður í stöðu bankastjóra við Steingrím J. Sigfússon, fjármálaráðherra Íslands. Svein var yfirmaður Oslóardeildar alþjóðlega ráðgjafafyrirtækisins McKinsey & Company. Svein starfaði sem skrifstofustjóri norska fjármálaráðuneytisins á árunum 1990-1994 og kom að endurbótum á skattakerfinu 1992. Hann starfaði einnig sem þingritari Norska verkamannaflokksins. Ráðning hans sem íslenskan seðlabankastjóra vakti mikla athygli í Noregi.
Svein Harald taldi að endurreisn efnahagslífsins grundvallaðist í aðlögun á raunhagkerfinu, peningastefnu sem stuðlar að stöðuleika, styrkingu ríkisfjármála og endurreisn skilvirks fjármálakerfis. Megináhersla hafi verið á að leggja grunn að endurreisn efnahags. Hann segir að íslenska kreppan hafi verið bankakreppa, skuldakreppa, fjárhagskreppa og gjaldeyriskreppa, allt á sama tíma.
Campanula albanica
Campanula albanica er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Balkanskaga.
Sjálfstæðisflokkur Alaska
Sjálfstæðisflokkur Alaska er bandarískur stjórnmálaflokkur sem starfar í Alaska. Helsta stefna flokksins er að fá sjálfstæði frá Bandaríkjunum, einnig eru margir innan flokksins sem vilja ganga inn í Kanada.
Flokkurinn er stærsti þriðja flokks (enska: third party) flokkur sem starfar í Bandaríkjunum. Hann fékk 39% atkvæða í ríkisstjórnarkosningunum árið 1990 sem er mesta fylgi sem flokkurinn hefur fengið. Síðan þá hefur fylgi flokksins minnkað mikið og í seinustu ríkisstjórnarkosningum fékk flokkurinn minna en 1% atkvæða þó að staða flokksins sé mjög sterk í einstökum borgum og sveitarfélögum.
Don
Don (Tanakvísl eða Vanakvísl) er stórfljót í sunnanverðu Rússlandi, 1930 kílómetra langt. Það kemur upp suðaustur af Tula og rennur fyrst til suðausturs en svo til suðvesturs og tæmist í Asóvshaf. Frá beygjunni á fljótinu er styst á milli Don og Volgu og er þar skipaskurður, sem tengir þessi tvö stórfljót saman, 105 kílómetra langur. Stærsta borg við ána er Rostov-na-Donu og er aðalhafnarborgin. Fljótið rennur um frjósamar lendur þar sem ræktað er korn og timbur, einnig eru þar grafin kol úr jörðu. Hægt er að sigla hafskipum til Rostov og fljótaprömmum nálægt 1400 kílómetra upp eftir ánni, sem er því mikilvæg flutningaleið. Áin hefur verið verslunarleið síðan á dögum Skýþa.
Til forna hét áin Tanaís og er til dæmis rætt um hana undir því nafni í Ynglinga sögu í Heimskringlu, ásamt þeim nöfnum sem hún var nefnd af norrænu fólki:
Juniperus saltillensis
Juniperus saltillensis er tegund af barrtré í einisætt. Uppruninn frá norðurhluta Mexíkó.
Fnjóskadalur
thumb|right|Vaglaskógur í Fnjóskadal. Fnjóskadalur (stundum kallaður Hnjóskadalur áður fyrr) er mikill dalur í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann dregur nafn af svokölluðum „fnjóskum“, sem eru „þurrir og feysknir trjábútar“.
Dragáin Fnjóská rennur eftir honum. Í suðri endar hann í þrem eyðidölum, Bleiksmýrardal, Hjaltadal og Timburvalladal, en nyrst sveigir dalurinn til vesturs og heitir þar Dalsmynni. Um það rennur Fnjóská til sjávar í Eyjafirði. Norður af dalnum er Flateyjardalsheiði og norðan við hana Flateyjardalur. Vestan dalsins er Vaðlaheiði og vestan hennar er Svalbarðsströnd. Austan dalsins eru einnig fjöll, að norðan milli hans og Köldukinnar og að sunnan milli Fnjóskadals og Bárðardals. Þar á milli er Ljósavatnsskarð.
Hringvegurinn liggur um Fnjóskadal og til vesturs til Svalbarðsstrandar um Víkurskarð, nokkru sunnan við Dalsmynni, en til austurs um Ljósavatnsskarð til Bárðardals. Áður lá vegurinn til Eyjafjarðar upp úr dalnum á móts við Ljósavatnsskarð yfir Vaðlaheiði, en nú hafa verið gerð jarðgöng undir heiðina,  Vaðlaheiðargöng.
Lífríki
Í Fnjóskadal er Vaglaskógur, einn stærsti upprunalegi skógur á Íslandi þar sem er að finna fjölda sjaldgæfra lífverutegunda, en einnig eru þar Lundsskógur og Þórðarstaðaskógur.
Eini þekkti fundarstaður sveppsins Neotapesia graddonii á Íslandi er í Fnjóskadal þar sem hann vex á fjalldrapa.
Jarðfræði
Dalurinn er grafinn af vatnsföllum, einkum Fnjóská og skriðjöklum á ísöld. Hann lá upphaflega beint norður og var þá Flateyjardalsheiði og Flateyjardalur hluti af honum og Fnjóská rann til sjávar í utanverðan Skjálfanda. Með tímanum grófu ár og jöklar skarð í fjöllin þar sem Dalsmynni er nú og svo fór að lokum að Fnjóska fann sér þar farveg og tók að renna til Eyjafjarðar. Í ísaldarlok, fyrir um 12.000 árum síðan, stífluðu jöklar Dalsmynni og Ljósavatnsskarð og þá myndaðist mikið jökullón í dalnum, um 40 kílómetra langt, og má enn sjá móta fyrir strandlínum þess hátt í hlíðum fjallanna. Lónið hvarf þegar jöklarnir hopuðu.
Jarðhiti er við Reyki og þaðan liggur hitaveita allt til Grenivíkur.
Ian Rankin
Ian Rankin (fæddur 28. apríl, 1960, í Fife, Skotlandi) er einn vinsælasti og virtasti glæpasagnahöfundur heimsins, og helst þekktur fyrir glæpasögur sínar um lögregluforingjann John Rebus. Hann býr í Edinborg ásamt konu sinni og tveimur börnum.
Rithöfundarferill
Rankin hóf rithöfundaferil skömmu eftir útskrift úr Edinborgarháskóla. Á árunum 1986 til 1990 sendi hann frá sér fjórar skáldsögur, sem hlutu mismikla athygli. Í þeim var lögð áhersla á spennandi og æsilega atburðarás, frekar en að um hefðbundnar morðgátur eða leynilögreglusögur væri að ræða.
Ein þessara bóka, Knots and Crosses frá 1987, gerðist í Edinborg og fjallaði um lögreglumann að nafni John Rebus, sem starfað hafði í sérsveitum breska hersins á Norður-Írlandi og orðið fyrir sálfræðilegu áfalli þar. Bókin fól í sér margvíslegar vísanir í söguna um doktor Jekyll og herra Hyde eftir Robert Louis Stevenson, einn kunnasta rithöfund Edinborgar.
Rankin varð sjálfur undrandi á gagnrýnendur og lesendur litu á bókina sem glæpasögu, þar sem hann taldi sjálfan sig ekki glæpasagnahöfund né áhugamann um þá tegund bóka.
Árið 1991 sendi Rankin frá sér aðra bók um Rebus, Hide and Seek. Í henni gerði höfundurinn aðra tilraun til að endurskapa söguna um Jekyll og Hyde í Edinborg nútímans. Með þessari sögu komst Rankin að þeirri niðurstöðu að Rebus væri sögupersóna sem vert væri að nýta í fleiri bókum.
Þriðja Rebus-bókin kom út árið 1992 og upp frá því ein eða tvær bækur á ári til 2007, þegar sautjánda og síðasta Rebus-bókin, Exit Music, kom í verslanir. Í henni fer lögregluforinginn Rebus á eftirlaun, enda hafði persónan elst í rauntíma milli bóka. Í síðustu bókunum fór samstarfskona Rebusar, Siobahn Clarke, að fá sífellt stærra hlutverk. Hefur það ýtt undir vangaveltur um hvort Rankin hyggist halda áfram bókaflokknum með hana sem aðalpersónu.
Frá 2008 hefur Ian Rankin sent frá sér nokkrar glæpasögur sem einnig gerast í Edinborg.
Lars Christiansen
thumb|right|200px|Lars Christiansen Lars Roslyng Christiansen (fæddur 18. apríl 1972 í Sønderborg) er danskur handknattleiksmaður. Hann leikur með danska karlalandsliðinu í handknattleik og varð Evrópumeistari með landsliðinu árið 2008. Hann var markahæstur á mótinu ásamt Nikola Karabatic og Ivano Balić. Hann lék einnig með danska landsliðinu þegar það vann til bronsverðlauna á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2007, silfurverðlauna á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2011 og bronsverðlauna á Evrópumeistaramótunum 2006, 2004 og 2002.
Christiansen hefur leikið á fjórða hundrað landsleiki fyrir danska karlalandsliðið í handknatleik og hefur skorað rúmlega fjórtánhundruð mörk. Hann er sem stendur bæði leikreyndastur og markahæstur núverandi leikmamanna danska landsliðsins.
Fjallalenja
Fjallalenja (Nothofagus alpina), einnig nefnd rauli á máli Mapuche-frumbyggja, er trjátegund í beykiætt. Það er lauffellandi tré sem vex í Chile og Argentínu, verður að 50 m hátt og meira en 2 metrar í þvermál. Það finnst í Andesfjöllum og þolir lágan hita og mikla vinda.
N. alpina myndar blendinginn Nothofagus ×dodecaphleps með Nothofagus obliqua.
Hugbúnaður
Hugbúnaður er eitt eða fleiri tölvuforrit, sem notuð eru í tölvum og eru til ákveðinna nota. Hugbúnaður myndar andstæðu vélbúnaðar sem vísar til hins efnislega rafeindabúnaðar sem hugbúnaðurinn stýrir. Hugbúnaður framkvæmir forritaskipanir annaðhvort með því að framkvæma einstaka forritaskipanir fyrir vélbúnað eða sendir skipanir til annars hugbúnaðar. Hugbúnaður getur verið varanlegur hluti af vélbúnaði (fastbúnaður) og getur verið fjöldaframleiddur eða smíðaður samkvæmt pöntun (sérlausnir).
Ýmsar tegundir hugbúnaðar
Talað er um frjálsan eða opinn hugbúnað þegar notandinn má nota hugbúnaðinn að vild og gera á honum breytingar.
Innrásin í Normandí
Hermenn ganga á land|thumbnail Innrásin í Normandí var alsherjarárás sem gerð var 6. júní 1944 en þá hófu Bandamenn árás á meginland Evrópu á strönd Normandí. Orrustan um Normandí er enn stærsta innrás sögunnar af hafi þar sem nær þrjár milljónir hermanna fóru yfir Ermarsund.
Strandarkirkja
Strandarkirkja er kirkja við Engilvík á Suðurstrandavegi. Kirkjan var kirkja íbúa í Selvogi og bjó prestur í Vogsósum uns brauðið var lagt niður árið 1907. Strandakirkja er þjóðfræg vegna áheita og helgisagna. Strandarkirkja stendur við skerjótta og hafnlausa Suðurstöndina. Þar hjá er viti. Í kirknatali Páls Jónssonar biskups í Skálholti sem er að stofni til frá um 1200 er kirkjan á Strönd nefnd. Sennilegt er að lending í víkinni hafi verið um Strandarsund sem er suður og austur af kirkjunni. Núverandi kirkja var reist 1888 og endurvígð eftir endurbætur 14. júlí 1968 og endurbætt frekar og endurvígð aftur 13. október 1996.
Helgisagnir um Strandarkirkju
Elsta helgisögnin um Strandarkirkju er að Gissur hvíti hafi gert kirkju þar á 10. og 11. öld úr kirkjuvið sem Ólafur Tryggvason Noregskonungur sendi hann með frá Noregi. Önnur sögn er að Árni nokkur formaður hafi reist kirkjuna úr smíðavið sem hann kom með frá Noregi. Þriðja helgisögnin er um ungan bónda frá uppsveitum Árnessýslu sem fer til Noregs að sækja smíðavið í hús sín en lendir í sjávarháska og hafvillum og dimmviðri og veit ekki hvar skipið er. Hann ákveður í örvæntingu sinni að gefa allan smíðaviðinn til kirkjubyggingar á þeim stað þar sem hann næði landi heilu og höldnu. Þá sá hann ljósengil framundan stefni skipsins og verður sá engill stefnumið sem hann stýrir eftir. Hann lendir í sandvík milli sjávarklappa og þá hvarf engillinn. Skipsmenn sáu í birtingu morguninn eftir að þeir höfðu verið leiddir eftir bugðóttu lendingarsundi milli boðaskerja á úthafsbrimströnd. Var hin fyrsta Strandakirkja reist úr viðnum sem kom úr skipinu.
Vorið 1950 var reistur minnisvarði um kraftaverkið í Engilsvík norðvestan við kirkjuna. Minnisvarðinn sem er standmynd á stalli sem sýnir hvítklædda konu sem heldur á skínandi krossmarki er eftir Gunnfríði Jónsdóttur myndhöggvara og nefnist Landsýn. Árið 1994 var vígt minnismerki um látna sjómenn.
Messað er í Strandarkirkju um tíu sinnum á ári.
Gríma
thumb|right|Steingríma frá nýsteinöld, um 7000 f.o.t. Líklega elsta varðveitta gríma heims. Gríma er hlutur sem hylur andlitið, allt eða hluta þess, og er settur upp til að verja það, sem hluti af dulargervi eða búningi. Grímur geta hulið allt höfuðið, eins og glímugrímur frá Mexíkó, eða aðeins lítinn hluta andlitsins, eins og trúðanef. Grímur eru víða notaðar sem andlitsvörn (hjálmgríma, gasgríma, hlífðargríma), í helgiathöfnum og í sviðslistum. Helgríma er ýmist afsteypa gerð af andliti látins manns eða gríma sem lögð er yfir andlit látins manns fyrir greftrun.
Dreggjar dagsins
Dreggjar dagsins (e. Remains of the Day) er skáldsaga eftir enska rithöfundinn Kazuo Ishiguro, en fyrir hana hlaut hann Booker-verðlaunin árið 1989. Sagan var þýdd á íslensku af Sigurði A. Magnússyni.
Henning Mankell
thumb|right|Henning Mankell Henning Mankell (3. febrúar 1948 – 5. október 2015) var heimsþekktur sænskur sakamálarithöfundur og leikskáld. Hann er helst þekktur fyrir bækur sínar um lögregluforingjann Kurt Wallander.
Makell fæddist í Stokkhólmi en ólst upp í bæjunum Sveg og Borås. Hann var giftur Evu Bergman, dóttur sænska leikstjórans Ingmar Bergman.
718
Árið 718 (DCCXVIII í rómverskum tölum)
1. deild kvenna í knattspyrnu 2017
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 36. sinn árið 2017.
Stigatafla
''Staðan fyrir 18. umferð, 9. september 2017''.
Signa
Signa (franska: Seine, borið fram 'sen(g)') er ein af mestu ám Frakklands. Hún kemur upp í Búrgúnd-héraði, nálægt borginni Dijon, rennur um París og Rúðuborg og til sjávar í Signuflóa, í grennd við hafnarborgina Le Havre. Neðri hluti árinnar er afar lygn og því er hún mikilvæg flutningaleið skipum og fljótabátum.
Uppruni nafnsins
Nafnið Signa (Seine) er komið úr latínu, Sequana, sem aftur er sagt komið úr gallísku Sicauna, sem talið er merkja "áin helga – (Helgá)" eða "fljótið helga". (Gallíska var keltneskt tungumál, sem talað var í Gallíu, og skiptist í margar mállýskur).
Neðsti hluti árinnar, í Normandí, var að fornu kallaður Rodo eða Roto, sem er keltneskt orð sem merkir á. (Árheitið Rhône í Suður-Frakklandi er dregið af þessu sama orði). Þessu til frekari stuðnings má nefna að nafnið Rouen (Rúða eða Rúðuborg) var Rotomagos á gallísku, sem merkir „Árvellir“ (magos í gallísku var upphaflega grasflöt, völlur, en fékk síðar merkinguna verslunarstaður (kaupvangur – kaupangur), sbr. Rúðu-borg). thumb|250px|right| Signa nálægt Invalides-brúnni í París.
Siglingar og brýr
Fjöldi brúa hefur verið byggður yfir Signu, þar af um 36 í París. Meðal þeirra eru Pont Louis-Philippe og Pont Neuf, sú síðarnefnda er frá 1607. Af öðrum brúm má nefna Normandí-brúna (Pont de Normandie), sem er einhver lengsta stagbrú í heimi, og tengir borgirnar Le Havre og Honfleur.
Signa er fær hafskipum upp til Rúðuborgar, sem er 120 km frá sjó, og þar gætir flóðs og fjöru. Hægt er að komast á fljótabátum upp til Bar-sur-Seine sem er 560 km frá ósum árinnar. Þar fyrir ofan er hægt að komast um á skemmtibátum. Við París, um 446 km frá ármynninu, er áin aðeins í 24 m hæð yfir sjávarmál og er hún því afar lygn og auðveld til siglinga. Það nýttu víkingar sér að fornu, og komust á skipum sínum alla leið upp til Parísar.
Í dag lítur áin nokkuð öðruvísi út en á víkingaöld. Á milli ánna Signa og Oise liggur skipaskurður rétt norðan og austan við höfuðborg Frakklands, París. Skipaskurðurinn endar hjá borginni Conflans-Sainte-Horine, og liggur um borgirnar Bougival, Surenes og Saint Mammés. Nokkur hæðarmunur er á byrjunar- og endapunkti skipaskurðarins, og því fylgja margir skipalásar. Annar skipaskurður var byggður sem opnaði siglingaleið alla leið til Troyes, en honum hefur nú verið lokað.
Meðaldýpt árinnar Signu við París er um átta metrar en var áður minna, á 18. öld þegar samfelldu rennsli var haldið í skefjum með sandbökkum í litlum skurði. Í dag er dýpinu stjórnað með manngerðum bökkum þar sem hvor hliðin fyrir sig er full af vatni. Rennsli árinnar er þó lítið, aðeins um nokkrir rúmmetrar á sekúndu, en getur vaxið mikið í flóðum. Sérstök lón fyrir ofan París viðhalda jöfnu rennsli árinnar í gegnum borgina, en koma þó ekki í veg fyrir vatnavexti í árfarveginum þegar flóð verða.
Mikið flóð varð í Signu í janúar 1910. Þá flæddi yfir borgina og hækkaði vatnsborðið um allt að 8,62 metra. Aftur flæddi árin 1924, 1955, 1982 og 1999-2000.
Vatnasvið árinnar er 78.910 ferkílómetrar. Skóglendi er 2% af vatnasviðinu er skóglendi, en 78% ræktað land. Nokkrar borgir með yfir 100.000 íbúa eru á svæðinu, auk Parísar, en þær eru Le Havre, Rouen og Rheims.
Saga
Sagnir eru um að eftir að Jóhanna af Örk var brennd á báli árið 1431, hafi ösku hennar verið dreift í Signu.
Napóleon, sem dó 1821, óskaði eftir því í erfðaskrá sinni að verða grafinn á bökkum Signu, en eftir því var ekki farið.
Árið 1991 voru Signubakkar í París (Vinstri bakkinn – Rive Gauche og Hægri bakkinn – Rive Droite) settir á heimsminjaskrá UNESCO. Sjá vefsíðu UNESCO — Signubakkar, París
Listmálarar
thumb|250px| Mynd eftir George Seurat: Sunnudagur á La Grande Jatte (1884-1886), sem er eyja í Signu. Signa hefur veitt mörgum listmálurum innblástur á 19. og 20. öld, m.a.:
Smiðurinn og bakarinn
thumb|Myndskreyting frá 1890 með háðskvæðinu Smiðurinn og bakarinn eftir [[Johan Herman Wessel.]] thumb|Dómarinn flettir upp í lagasafninu. thumb|Aumingja bakarinn. Smiðurinn og bakarinn er ljóð eftir Johan Herman Wessel. Það er gamansaga sem er ádeila á réttarfar og skort á skynsemi í þjóðfélaginu. Orðatiltækið "Að hengja bakara fyrir smið" á rætur að rekja til þessa ljóðs. Ljóðið var prentað í fyrsta skipti árið 1784. Wessel mun hafa ort þetta ljóð eftir enskri sögu með sama innihaldi.
Mikkel Hansen
thumb|right|200px|Mikkel Hansen. Mikkel Hansen (fæddur 22. október 1987) er danskur handknattleiksmaður, sem leikur fyrir Paris Saint-Germain og danska karlalandsliðið í handknattleik. Hansen leikur stöðu vinstri skyttu. Hann var markahæstur danska liðsins á heimsmeistaramótinu í handknattleik karla 2011.
Smiðurinn og bakarinn
Sagan gerist í smábæ þar sem eru tveir bakarar og einn smiður. Smiðurinn fremur morð og er leiddur fyrir dómstóla. Fjórir borgarar segja dómara að það sé aðeins einn smiður í bænum og þess vegna verði að sleppa smiðnum lausum. Og þar sem í bænum séu tveir bakarar og einn þeirra sé gamall og lúinn þá geti hann tekið á sig sökina og það megi hengja hann. Bakarinn er þá dæmdur til dauða þótt hann sé saklaus. Boðskapur kvæðisins er að maður eigi alltaf að vera viðbúinn dauða sínum.
Bob Hawke
Robert James Lee Hawke (9. desember 1929 – 16. maí 2019) var forsætisráðherra Ástralíu frá 1983 til 1991.
Mikkel Hansen
Hansen lék með FC Barcelona frá 2008 til 2010. Áður lék hann með GOG Svendborg.
Sjöund
Hljómsveitin var stofnuð 1985 í Vestmannaeyjum og starfaði þar mestanpart. Hljómsveitin var stofnuð sem húshljómsveit hjá Pálma Lorenz og sá nánast um allann tónlistarflutning á veitingar og dansstaðnum Skansinn og pöbbanum sem hét Gestgjafinn. Meðlimir voru þá Birkir Huginsson á sax, Eiður Arnarsson á bassa, Hlöðver Guðnason gítar, Ómar Hreinsson trommur. Páll Viðar Kristinson á hljómborð, Pétur Már Jensson söngur, Þorsteinn Magnússon gítar.
Bob Hawke
Hawke fæddist árið 1929 og var prestssonur. Hann nam lögfræði við háskóla í Ástralíu en gekk síðan í Oxford-háskóla á Englandi. Hann gat sér þar góðan orðstír sem námsmaður og íþróttamaður og vakti einnig athygli þegar hann komst í heimsmetabók Guinness með því að svolgra í sig 1,2 lítra af bjór á 12 sekúndum.
Sjöund
Eiður (Stjórnin og Toddmobil) og Þorsteinn ( Eik, Þeyr, Bubbi-MX21, Frakkarnir, S.s.sól) fluttu sig á höfuðborgarsvæðið og inn komu Högni Hilmisson á bassa og Vignir Ólafsson á gítar.
Hljómsveitin gaf út hljómplötu 1988 undir nafninu Gott í Bland. Vignir var þá hættur og genginn til liðs við Papanna. Vinsælustu lögin af þeirri plötu voru Pípan og tökulagið Ikki fara frá mær (The Weight)
Bob Hawke
Þegar Hawke sneri heim til Ástralíu frá námi hóf hann störf fyrir áströlsku verkalýðshreyfinguna og var kjörinn forseti áströlsku verkalýðssamtakanna ACTU árið 1969. Hawke var fyrst kjörinn á ástralska þingið árið 1980. Þann 3. febrúar árið 1983 var hann kjörinn formaður ástralska Verkamannaflokksins, sama dag og Malcolm Fraser, sitjandi forsætisráðherra Ástralíu úr Frjálslynda flokknum, kallaði til þingkosninga. Verkamannaflokkurinn vann kosningarnar og Hawke tók við af Fraser sem forsætisráðherra þann 11. mars 1983.
Sjöund
Hljómsveitin starfaði síðan sem húshljómsveit á Inghól Selfossi. Spilaði einnig mikið fyrir Ólaf Laufdal á Broadway og Hótel Íslandi og Sjallanum, og svo Edinborg í Keflavík.
Bob Hawke
Hawke vann þrjár kosningar til viðbótar í röð sem leiðtogi Verkamannaflokksins og var því þausætnasti og sigursælasti forsætisráðherra Ástralíu úr flokknum. Á stjórnartíð hans var ástralska heilbrigðisþjónustan stofnuð. Stjórn Hawke samdi jafnframt við áströlsk verkalýðsfélög um lægri launakröfur í skiptum fyrir tryggingu á almennri lágmarksafkomu, viðurkenndi lagið Advance Australia Fair sem opinberan þjóðsöng Ástralíu og batt enda á síðustu leifarnar af breskri lögsögu í Ástralíu með lagasetningu árið 1986.
Sjöund
Hljómsveitin var með Eyjakvöld sem voru haldin á Selfossi og Keflavik í nokkur ár. Ýmsir listamenn frá og tengdir Vestmannaeyjum komu fram á þessum Eyjakvöldum og þá var boðið upp á hefðbundinn bjargveiðimannamatseðil og miklum söng og mikla þjóðhátíðarstenmmingu að hætti eyjamanna. Sjöund gaf þá út lagið Heimaslóð sem var tekið upp hjá Rúna Júl og er fáanlegt á safnplötunum Í brekkunni og Lögin í Dalnum.
Bob Hawke
Árið 1991 bauð fjármálaráðherra ríkisstjórnar Hawke, Paul Keating, sig fram á móti honum í formannskjöri Verkamannaflokksins. Keating vændi Hawke um að hafa svikið loforð um að láta af embætti og leyfa sér að taka við forsætisráðherraembættinu eftir kosningar árið 1990. Hawke vann formannskjörið á móti Keating en Keating gerði aðra atlögu að formannsembættinu síðar sama ár og tókst í það skiptið að sigra Hawke. Keating tók því við af Hawke sem forsætisráðherra og flokksformaður þann 20. desember 1991.
Sjöund
Hljómsveitin lagðist í dvala um 1993.
Höfðaströnd
thumb|right|[[Stuðlabergsklettar á Höfðaströnd, við Hofsós.]] thumb|Bærin Hof á Höfðaströnd Höfðaströnd er byggðarlag á ströndinni kringum Hofsós við austanverðan Skagafjörð. Syðsti bær byggðarlagsins er Gröf en ystur er Höfði. Sveitin er kennd við Þórðarhöfða, sem setur mikinn svip á landslagið. Innan við hann er Höfðavatn, stærsta vatn í Skagafirði, en það er þó raunar fremur sjávarlón.
Frá Höfðaströnd var löngum töluverð útgerð, ekki aðeins frá Hofsósi, heldur einnig frá Bæjarklettum í landi Bæjar á Höfðaströnd, og risu þar þurrabúðir þar sem íbúar lifðu á fiski og fuglaveiðum við Drangey, auk nokkurra grasnytja. Aðalverslun héraðsins var í Hofsósi á Höfðaströnd frá því um 1600, þegar hafnaraðstæður við Kolkuós versnuðu til muna, og fram undir lok 19. aldar, þegar Sauðárkrókur tók við sem helsti verslunarstaður Skagafjarðar. Einnig var verslun í Grafarósi á Höfðaströnd frá því um 1840 til 1915.
Höfðaströnd var áður hluti af Hofshreppi en tilheyrir Sveitarfélaginu Skagafirði eftir sameiningu hreppa í héraðinu. Tveir kirkjustaðir eru á Höfðaströnd, Hof og Gröf, en þar er gamalt bænhús frá síðari hluta 17. aldar sem var endurvígt 1953. Töluverð uppbygging hefur verið á Höfðaströnd á síðustu árum og er Listasetrið Bær dæmi um hana.
Gunnfríður Jónsdóttir
Gunnfríður Jónsdóttir (26. desember 1889 - 15. maí 1968) var íslenskur myndhöggvari. Hún var frá Kirkjubæ í Húnavatnssýslu og voru foreldrar hennar Halldóra Einarsdóttir Andréssonar og Jón Jónsson. Gunnfríður fékk drep í fót átta ára gömul og útvortis berkla. Hún fór 19 ára í Kvennaskólann á Blönduósi. Hún lærði síðar kjólasaum og var fjögur ár í Reykjavík en fór til Stokkhólms 1919. Þar saumaði hún fyrir efnafjölskyldur og fékk hátt kaup og var þar í fimm ár og fór þaðan til Kaupmannahafnar, Berlínar og París.
Gunnfríður giftist Ásmundi Sveinssyni myndhöggvara árið 1924 og vann fyrir þeim báðum þar til hann lauk námi. Hún vann fyrst sem saumakona.
Hún kynntist Ásmundi í Reykjavík en þau urðu samskipa til Kaupmannahafnar árið 1919 og dvaldi Gunnfríður þar í áratug. Hér heima bjó hún og starfaði á Freyjugötu 41 en þar er í dag Ásmundarsalur. Gunnfríður lést árið 1968 og var jarðsett í kirkjugarði Strandakirkju.
Gunnfríður gerði sína fyrstu höggmynd um fertugt en það var styttan "Dreymandi drengur". Hún gerði einnig brjóstmynd af Sigurjóni Péturssyni í Álafossi en sú mynd stendur í brekkunni ofan við sundlaugina á Álafossi.
Meðal verka hennar er minnisvarði við Strandakirkju um kraftaverkið í Engisvík en það er höggmynd úr ljósu graníti sem sýnir hvítklædda konu benda sjómönnum í sjávarháska inn í Engilsvík.
Vidkun Quisling
Vidkun Abraham Lauritz Jonssøn Quisling (18. júlí 1887 – 24. október 1945) var norskur stjórnmálamaður, herforingi og diplómati. Hann starfaði ásamt Fridtjof Nansen á árunum 1921-1922 við að skipuleggja hjálparstarf vegna hungursneyðar í Sovétríkjunum og var varnarmálaráðherra í ríkisstjórn Bændaflokksins 1931-1933. Árið 1933 sagði hann skilið við ríkisstjórnina og tók þátt í stofnun þjóðernissinnaflokksins Nasjonal Samling (Þjóðfundarflokkurinn), en stefna flokksins einkenndist af ákafri þjóðernishyggju og andstöðu við kommúnisma og verkalýðshreyfingu. Flokkurinn fékk sáralítið fylgi í þingkosningum, 2,23% í kosningunum 1933 og 1,83% í kosningunum 1936. Í september 1939, þegar seinni heimsstyrjöldin hafði skollið á, sótti Quisling Hitler heim og tókst að beina athygli hans að Norðurlöndum. Þjóðverjar gerðu innrás í Noreg 9. apríl 1940 og sama kvöld lýsti Quisling því yfir að stjórnin væri fallin og hann væri nýr forsætisráðherra. Quisling var þó einungis skamma stund við völd í þetta sinn. Þjóðverjar gerðu hins vegar Quisling að forsætisráðherra í leppstjórn sinni 1942 og hélt hann því embætti til stríðsloka 1945. Hann var ákærður og dæmdur til dauða fyrir landráð og ýmsa aðra stríðsglæpi eftir stríð. Hann var tekinn af lífi 24. október 1945.
Á fjölmörgum tungumálum hefur nafn Quislings orðið að samheiti fyrir föðurlandssvikara. Á íslensku er orðið iðulega skrifað „kvislingur“ sem merkir, samkvæmt Íslenskri orðabók, „landráðamaður, sá sem svíkur land sitt í hendur óvinahers”.
Æskuár
Vidkun Quisling fæddist 18. júlí 1887 í Fyresdal í Þelamörk á bænum Moland. Móðir hans hét Anna Karoline Bang og faðir hans Jon Quisling, en hann var sóknarprestur í Fyresdal. Aðeins einu og hálfu ári eftir að Vidkun fæddist, fæddist bróðir hans Jørgen Quisling en þeir voru alla tíð mjög nánir. Vidkun bjó á Moland fyrstu sex ár ævi sinnar en árið 1893 fluttist fjölskyldan til Drammen. Sumarið 1900 fluttist fjölskyldan aftur til Þelamerkur þar sem faðir hans starfaði sem prestur í Gjerpen og Skien. Vidkun og bróðir hans Jørgen fóru í latínuskóla í Skien og urðu brátt með bestu nemendum skólans og þóttu báðir mjög greindir. Vidkun sýndi sérstakan áhuga á stærðfræði og sögu en heimspekin átti eftir að vekja áhuga hans seinna meir. Að loknu stúdentsprófi 1905 ákvað Vidkun Quisling að velja framtíð innan hersins. Hann lauk námi frá herskóla 1907 og frá Herháskólanum 1911 og þótti eiga mikla framtíð fyrir sér innan hersins.
Alþjóðastarf
Þegar Fridtjof Nansen fékk það verkefni frá Alþjóða Rauða krossinum að skipuleggja aðstoð vegna hungursneyðar í Sovétríkjunum árið 1921 fékk hann Quisling í lið með sér. Quisling hafði bækistöðvar í Kharkov í Úkraínu og dvaldi þar fram til september 1922. Samkvæmt öllum heimildum var hann mjög framkvæmdasamur og góður verkstjóri. Tókst þessu verkefni Rauða krossins að bjarga milljónum frá sultardauða og varð Quisling frægur fyrir það heima í Noregi.
Í Úkraínu kvongaðist Quisling sextán ára stúlku, Alexöndru Voroninu, og fylgdi hún með honum til Noregs. Nansen óskaði aftur eftir aðstoð Quislings í febrúar 1923 og héldu þau hjónin þá aftur til Úkraínu. Þar hélt Quisling áfram störfum fyrir Rauða krossinn en kvæntist einnig í annað sinn, í þetta skipti Mariu Pasetsjnikovu. Þegar Quisling sneri aftur til Noregs seint á árinu 1923 fylgdi Maria með honum. Alexandra hélt til Parísar og Quisling tilkynnti að hún myndi þar eftir verða kjördóttir hans. Hvenær þau skildu er óljóst. Maria og Alexandra bjuggu saman, ýmist í Ósló eða París á árunum 1923 til 1926, og bjó Quisling með þeim báðum eftir því sem best er vitað.
Ostruvængur
Ostruvængur (eða ostrusveppur) (fræðiheiti Pleurotus ostreatus ) er tegund matsveppa sem eru ræktaðir víða um heim til matar. Hann var fyrst ræktaður í fyrri heimstyrjöld í Þýskalandi sem uppbótarfæða. Einnig hefur hann verið notaður til að brjóta niður mengandi efni í náttúrunni. Hann vex yfirleitt á dauðum viði (sérstaklega af ösp, elri og öðrum hraðvöxnum tegundum), en þrífst á margs konar ræktunarefni. Hann nærist einnig á þráðormum.
Vidkun Quisling
Alþjóðastarf
Á árunum 1925 til 1926 vann Quisling fyrir Þjóðabandalagið að flóttamannaaðstoð á Balkanskaganum og í sovétlýðveldinu Armeníu.
Ostruvængur
Flokkun
Nokkur óreiða hefur verið í flokkun á tegundinni í gegnum tíðina, eins og sjá má á fjölda samheita. Ekki hefur hjálpað að eintökin sem Fries lýsti finnast ekki lengur. Nýlegar aðferðir í erfðagreiningu hafa hjálpað að nokkru við að greiða úr flækjunni.
Vidkun Quisling
Alþjóðastarf
Sumarið 1926 hélt Quisling enn í austurveg. Hann hafði fengið stöðu við norska sendiráðið í Moskvu og var verkefnið að sjá um samskipti Bretlands og Sovétríkjanna, en þau höfðu þá slitið diplómatískum samskiptum. Quisling þótti standa sig vel í þessu verkefni og 1929 var hann sæmdur bresku orðunni Order of the British Empire sem heiðursforingi. Hann var sviptur orðunni 22. maí 1944. Quisling sneri svo endanlega aftur til Noregs 1929 og fylgdi Maria með honum, en Alexandra varð eftir í Sovétríkjunum. Hún hélt síðan til Kína og þaðan til Bandaríkjanna 1947.
Ostruvængur
Flokkun
P. florida virðist vera í raun afbrigði sem þroskast í meiri hita en megingerðin (24°C og upp), en P. pulmonarius og P. populinus eru taldar alveg aðskildar tegundir, þrátt fyrir að vera næstum alveg eins. Mörg ræktunarafbrigði sem eru skráð sem P. ostreatus eru í raun P. pulmonarius og öfugt.
Vidkun Quisling
Stjórnmál
Eftir tvö erfið ár í ríkisstjórn (á þessum árum voru erfiðir tímar í Noregi sökum efnahagskreppu) stofnuðu Quisling og félagar sinn eigin flokk, Nasjonal Samling eða Þjóðfundarflokkinn (sem líka var kallaður Quislingflokkurinn í íslenskum blöðum). Kjarninn í flokknum voru Quisling og félagi hans Fredrik Prytz. Strax vorið 1930 höfðu þessir menn byrjað að safna að sér hópi háskólamenntaðra embættismanna. Hópur þessi hittist reglulega heim hjá Prytz þar sem stjórnmál voru ætíð aðalumræðuefnið. Hópurinn varð síðan uppistaðan í hinum nýja flokki.
Ostruvængur
Útbreiðsla
Útbreiðsla ostruvængs er í laufskógum á norðurhveli og að einhverju marki í barrskógum.
Vidkun Quisling
Stjórnmál
Flokkurinn fékk 3,5% fylgi í sínum fyrstu kosningum árið 1933, sem voru mikil vonbrigði. En Quisling lét það ekki á sig fá og lagði mikið á sig til að halda flokknum saman. Flokkurinn og Quisling urðu á þessum árum meira og meira fyrir áhrifum frá hugmyndum nasista í Þýskalandi og Nasjonal Samling hefur stundum verið kallaður norski nasistaflokkurinn. Þrátt fyrir þessar breytingar á stefnu flokksins og ötulli vinnu innan flokksins gekk enn verr í kosningunum 1936.
Ostruvængur
Útbreiðsla
Ostruvængur hefur fundist villtur á Íslandi.
Vidkun Quisling
Stjórnmál
Eftir lélegt gengi í tveimur kosningum var flokkurinn mjög illa staddur. Hann naut ekki stuðnings meðal almennings og félagar fóru að efast um að Quisling væri rétt maðurinn til að leiða flokkinn. Þetta breyttist um leið og Seinni heimsstyrjöldin braust út 3. september 1939. Quisling hafði þá í mörg ár varað við stríði og sagt að Noregur yrði að taka afstöðu með eða á móti Þýskalandi. Flokksfélagar og fleiri landsmenn sáu þá að Quisling hafði haft rétt fyrir sér og efasemdir um hann hættu snarlega.
Seinni heimsstyrjöld
Erfiðir tímar kalla á erfiðar ákvarðanir. Quisling stóð með Adolf Hitler og nasistum og jafnvel eru til heimildir um að hann hafi sent Hitler afmæliskveðjur. Þann 10. desember 1939 fór Quisling til Berlínar en þýski sendiherrann í Ósló, Curt Bräuer, hafði reynt að fá hann ofan af því. Bräuer varaði meira að segja yfirmenn sína í utanríkisráðneytinu í Þýskalandi við og sagði að Quisling og flokkur hans hefðu lítinn stuðning í Noregi og að Quisling hefði ekkert til brunns að bera sem stjórnmálamaður. Yfirmenn hans voru honum sammála en Quisling náði sínu fram, og með aðstoð Alfreds Rosenberg og Raeders náði hann að koma á fundi með Hitler. Hann hitti leiðtogann tvisvar, 14. og 18. desember. Tilgangur fundanna var að fá Hitler til að aðstoða hann við að ná völdum í Noregi. Quisling sannfærði hann um að hann nyti stuðnings samstarfsmanna sinna í Noregi og að konungur myndi beygja sig fyrir vilja hans myndu Þjóðverjar gera innrás.
Það kann að virðast skrítið, en Quisling taldi að hann væri að gera það eina rétta fyrir Noreg. Þjóðverjar höfðu mikla yfirburði í Evrópu og þóttu mun sterkari en flest önnur lönd. Quisling og stuðningsmenn hans töldu því að það væri betra að vera með þeim í liði en treysta á Breta og Frakka.
Nasistar réðust á Noreg 9. apríl 1940. Um hálfáttaleytið að kvöldi 9. apríl lýsti Quisling því yfir í útvarpi landsmanna að núverandi stjórn hefði flúið og ný stjórn hefði tekið við, stjórn sem hann hefði myndað með hann sem forsætisráðherra. Seinna um kvöldið kom hann aftur fram í útvarpi og sagði þá nánar frá þessari nýju stjórn og hvatti Norðmenn til að veita Þjóðverjum enga mótspyrnu. Orð Quislings komu flatt upp á bæði Norðmenn og Þjóðverja en það var Hitler sjálfur sem brást fyrstur við, viðurkenndi nýju stjórnina og skipaði Bräuer að fara á fund konungs og neyða hann til að samþykkja stjórnarskiptin.
thumb|left| Quisling, [[Heinrich Himmler, Nikolaus von Falkenhorst og Josef Terboven.]] Quisling hafði þá framið nokkurs konar valdarán í Noregi með hjálp Hitlers, eins og hann hafði lagt til á fundum sínum með Hitler í desember 1939. Ekki er vitað hvort heimsókn hans til Þýskalands hafi hvatt Þjóðverja til að ráðast inn í Noreg eða hvort afskipti hans hafi ekki haft neitt að segja um þróun mála. En á þessum tímapunkti hafði hann svikið landa sína með því að neyða uppá þá stjórn sem studdi innrás annarra þjóða og með því að reyna að fá aðra þjóð til að ráðast á landið. Eftir stríðið komst það einnig upp að á þessum fundum sínum hafði Quisling lekið leynilegum og mikilvægum upplýsingum um hermál í Noregi.
Forsætisráðherrastarfið gekk ekki eins vel og Quisling vonaði. Í fyrsta lagi neitaði gamla stjórnin að víkja til hliðar og hún hafði einnig stuðning konungsins á bak við sig. Um miðjan apríl ríktu því tvær stjórnir í Noregi sem skapaði sundrung meðal landsmanna jafnt sem stjórnarmeðlima.
Stríðið hélt hins vegar áfram og þegar Þjóðverjar náðu Frakklandi varð krafan um nýja stjórn sem hefði hagsmuni Norðmanna að leiðarljósi, en gæti unnið með Þjóðverjum, æ háværari í Noregi. Þjóðverjar höfðu á þessum tíma lagt undir sig allt landið og réðu nær öllu í Noregi. Af þessu varð hins vegar ekki. Vegna yfirvofandi árásar Þjóðverja á Sovétríkin varð þörfin fyrir þýskt hervald í Noregi sterkari.
Í september 1940 lýsti Terboven því yfir að allir flokkar væru bannaðir nema Nasjonal Samling. Hann afnam jafnframt konungsvaldið og lagði niður þáverandi ríkistjórn. Ný stjórn var mynduð nær eingöngu með félögum úr Nasjonal Samling og Quisling sem stjórnarleiðtoga. Sú stjórn sat það sem eftir var stríðsins.
Dómurinn og aftakan
Í maí 1945 varð öllum ljóst að Hitler og nasistarnir höfðu tapað stríðinu. Var þá farið að vinna að því í Noregi að frelsa landið undan stjórn nasista. Byrjað var að leita uppi stuðningsmenn Hitlers í Noregi. Quisling var handtekinn 9. apríl 1945, en alls voru í kringum 53.000 Norðmenn handteknir fyrir að vinna með eða fyrir þýsku nasistana. Quisling var færður í fangelsi þar sem hann sat fram að réttarhöldunum.
Réttarhöldin hófust 20. ágúst 1945 og þann 7. september eftir tæplega þriggja vikna réttarhöld var dómur kveðinn upp. Dómurinn var langur og flókinn, en í meginatriðum var Quisling dæmdur til dauða fyrir stríðsglæpi, þá sérstaklega föðurlandssvik, stuðning við óvinaþjóð og fyrir meðvirkni og ábyrgð á morðum sem voru framin eftir ólögmætar stjórnarskrárbreytingar 22. janúar 1942. Þann 24. október 1945 var dómnum framfylgt og Quisling var skotinn í Akershus Festning klukkan hálf þrjú um nótt. Hans síðustu orð voru „Ég er saklaus”.
Fjölþáttahernaður
Fjölþáttahernaður og fjölþáttaógnir eru hugtök í hernaðar- og öryggismálum sem vísa til blöndu af hefðbundnum og óhefðbundnum hernaði við pólitískan hernað, stafrænan hernað og aðrar aðgerðir eins og dreifingu falsfrétta, erindrekstur og afskipti af kosningum erlendra ríkja. Með því að beita slíkum niðurrifsaðgerðum samhliða virkum hernaði vonast árásarríkið jafnan til þess að komast hjá því að gripið sé til viðbragðs- eða refsiaðgerða. Hugtakið hefur verið gagnrýnt af ýmsum fræðimönnum og leikmönnum vegna ásakana um að það sé óljóst og feli í sér sögulega brenglun.
Hugtakið fjölþáttaógnir er skilgreint á eftirfarandi máta af utanríkisráðuneyti Íslands:
Yvan Delporte
Yvan Delporte (24. júní 1928 – 5. mars 2007), var belgískur myndasöguhöfundur og -teiknari sem gegndi stöðu ritstjóra teiknimyndablaðsins Svals frá 1955 til 1968, sem var afar gróskumikill tími í sögu fransk-belgísku myndasögunnar Í stað þess að einbeita sér að gerð eigin höfundarverka, kom það yfirleitt í hlut Delporte að aðstoða aðra teiknara og höfunda, auk þess sem hann samdi handrit fyrir ýmsa af kunnari myndasöguflokkum síns tíma.
Ferill
Yvan Delporte var ráðinn til Myndasögublaðsins Svals aðeins sautján ára gamall sem teiknari og fékk í fyrstu það verkefni að hylja brjóstaskorur á bandarískum myndasögum, sem gengið hefðu fram af hinum siðprúðu Belgum. Fljótlega beindust kraftar hans þó að öðrum störfum, svo sem að þýða myndasögur úr ensku og að semja sögur fyrir aðra teiknara.
Frá 1953 til 1955 gegndi Delporte samfélagsþjónustu á sjúkrahúsi í stað herþjónustu sem hann neitaði að gegna af samviskuástæðum, en friðarstefnan var alla tíð áberandi í verkum hans. Að því loknu sneri hann aftur til starfa á Myndasögublaðinu Sval. Dupuis, eigandi útgáfunnar, vildi auka skemmtigildi blaðsins og gerði Delporte að ritstjóra, þótt í raun héldi eigandinn yfirritstjórnarvaldinu í sínum höndum. Um svipað leyti var félagi hans Maurice Rosy gerður að listrænum stjórnanda útgáfunnar. Hlutverk Delporte var því að leiðbeina höfundum varðandi söguþráð, persónusköpun og texta meðan Rosy leiðbeindi um sjálfa teikninguna.
Meredith Grey
Meredith Grey er skálduð persóna í sjónvarpsþáttaröðinni Grey's Anatomy, sem er sýnd á Stöð 2. Persónan var búin til af skapanda þáttanna Shonda Rhimes og er leikin af Ellen Pompeo. Meredith er aðalpersóna þáttanna, sem var kynnt sem nemi á ímyndaða spítalanum Seattle Grace Hospital þar sem hún útskrifaðist. Hún er núna almennur skurðlæknir á Grey Sloan Memorial Hospital. Meredith er dóttir heimsfræga skurðlæknisins Ellis Grey.
Meredith er sögumaður þáttarins og er miðpunktur flestra þáttana. Meredith er alræmd fyrir það að sjá ekkert svart á hvítu og horfir á heimin í öllum þeim gráu litum sem hann er í og eiginmaður hennar Derek Shepherd er mikil andstæða hennar í þeim málum.
Söguþræðir
Meredith Grey er dóttir Ellis Grey heimfrægs almenns skurðlæknis, sem þjáist af Alzheimer. Hún stundaði nám við Dartmouth College. Kvöldið fyrir fyrsta daginn hennar sem nemi á Seattle Grace sefur hún hjá ókunnugum manni, sem hún hittir á bar, og kemst að því daginn eftir að hann er taugaskurðlæknir á spítalanum. Meredith er sett í það að vinna undir Miranda Bailey (Chandra Wilson), og vingast við samnema hennar þá, George O'Malley (T.R. Knight), Izzie Stevens (Katherine Heigl), Cristina Yang (Sandra Oh) og Alex Karev (Justin Chambers). Grey er efins en byrjar á endanum samband með Derek Shepherd og er mjög hissa þegar Addison Montgomery mætir á svæðið, eiginkona Shepherd's.
Fjölþáttahernaður
Aðferðir fjölþáttahernaðar eru ekki nýjar af nálinni en margar þeirra hafa öðlast aukið vægi eftir tilkomu internetsins.
Misodendron linearifolium
Misodendron linearifolium er viðarkennd jurt sem var fyrst lýst af Augustin Pyrame de Candolle. Misodendron linearifolium er í ættkvíslinni Misodendron og ættbálkinum Misodendraceae. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Cerastium viscatum
Cerastium viscatum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Ítalíu.