cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geðrofslyf
Geðrofslyf eru geðlyf sem er ætlað að koma í veg fyrir eða draga úr áhrifum geðrofs hjá fólki. Geðrofslyf eru sérstaklega notuð af þeim sem þjást af geðklofa eða geðhvarfasýki.
Ýmis geðrofslyf
Geðrofslyfjum er gjarnan skipt í tvo flokka; fyrstu kynslóðar lyf sem eru eldri og síðan annarrar kynslóðar og nýrri lyf.
Fyrsta kynslóð geðrofslyfja eru m.a:
Árið 2012 fengu um 10 þúsund Íslendingar ávísað geðrofslyfum.
Karl Gústaf Svíakonungur
Karl Gústaf Svíakonungur getur átt við um:
José Maria Neves
þessi maður er forseti grænhörðeyja og hann elskar að baka köku. hann á einn hund sem heitir diaz og hann er 5 ára.
José Maria Neves er flottur gaur og er alltaf til i 10 dropa.
Matargerð
thumb|right|[[Diego Velásquez, Vieja friendo huevos, 1618.]] Matargerð, matreiðsla eða eldamennska er það þegar matur er búinn til úr ýmsu hráefni. Matargerð er tækni og stundum listgrein þar sem fjölbreytilegustu aðferðum er beitt til að gera tiltekna rétti. Mataruppskriftir eru upptalning á hráefni og leiðbeiningar um það hvernig á að matbúa tiltekna rétti.
Tenglar
রন্ধন Kuchařské umění Arte culinario Кулинарство Kookkunst Kulinaria Culinária
Fjóluætt
Fjóluætt er ætt með um 22–28 ættkvíslir, og um 1,000–1,100 tegundir. Flokkun ættkvísla er nokkuð á reiki í undirættum. Stærsta ættkvíslin: fjólur telur um 600 tegundir, flestar í tempraða beltinu nyrðra.
Á Íslandi má finna 5 tegundir; þrenningarfjólu, týsfjólu, mýrfjólu, birkifjólu & skógfjólu.
Lisa Simpson
Lisa Marie Simpson er skáldskapar-persóna í teiknimyndunum um Simpson-fjölskylduna. Yeardley Smith ljáir Lisu rödd sína. Lisa er án efa gáfaðasti fjölskyldu meðlimurinn og spilar á saxafón en Lisa nafnið kemur frá systur Matt Groening, skapara þáttanna. Hún er 8 ára og er í 2. bekk.
Borðaklipping
thumb|right|[[Forsetafrú Bandaríkjanna Laura Bush og fótboltakappinn Brett Favre klippa á borða við enduropnun leikvallar sem hafði eyðilagst í fellibylnum Katrínu 2005.]] Borðaklipping er athöfn sem oft er haldin þegar opnað er fyrir aðgang almennings að einhverju mannvirki. Þá er borði strengdur fyrir inngang byggingarinnar, yfir veginn eða brúna sem á að opna og síðan klipptur með viðhöfn. Oft eru það þekktar persónur, stjórnmálamenn sem klippa á borðann, einkum ef um er að ræða opinbert mannvirki. Skærin og hluti borðans eru oft varðveitt eftir athöfnina og stillt út til sýnis.
Bertrade de Montfort
thumb|right|Bertrade de Montfort. Mynd frá 13. öld. Bertrade de Montfort (um 1070 – 14. febrúar 1117) var frönsk hefðarkona sem giftist Filippusi 1. Frakkakonungi árið 1092 en þá áttu þau raunar bæði maka á lífi og hjónabandið tæpast gilt. Bertrade telst þó yfirleitt hafa verið drottning Frakklands frá 1092 til 1108, þegar Filippus dó.
Hester Stanhope
Æskuár
Stanhope var elsta barn Charles Stanhope, 3. jarls af Stanhope, og fyrstu eiginkonu hans, lafði Hester Pitt. Hún fæddist í Chevening og bjó þar til snemma árs 1800, þegar hún var send til ömmu sinnar, Hester Pitt, greifynju af Chatham, í Burton Pynsent.
Í ágúst 1803 flutti hún inn á heimili frænda síns, William Pitt yngri, til að sjá um heimili hans og gegna hlutverki gestgjafa. Sem forsætisráðherra Bretlands þurfti Pitt, sem var ógiftur, aðstoð við félagslífið sem fylgdi stjórnmálastarfinu. Hester sat við borðsenda hans og aðstoðaði við að taka á móti gestum. Hún varð þekkt fyrir fegurð sína og samræðuhæfni. Þegar Pitt var ekki á skrifstofunni starfaði hún sem einkaritari hans. Hún var einnig aðalhugmyndasmiður garðanna í Walmer-kastala á meðan hann var lávarður fimm hafnarborga. Breska stjórnin veitti henni árlegan lífeyri upp á 1200 pund eftir andlát Pitts í janúar 1806.
Bertrade de Montfort
Árið 1095 bannfærði Úrban II páfi svo Filippus og hindraði hann í því að taka þátt í Fyrstu krossferðinni. Bannfæringunni var aflétt nokkrum sinnum við það að Filippus hét að segja skilið við Bertrade en hann tók alltaf saman við hana aftur og á endanum gáfust kirkjunnar menn upp og sættu sig við hjónabandið. Berta var þá löngu dáin en Fulk var enn á lífi og lifði raunar ári lengur en Filippus. Í samtímaheimild segir að konungur hafi mörg síðustu ríkisstjórnarár sín verið svo heltekinn af ást á Bertrade að hann hafi varla sinnt nokkru öðru og misst allan áhuga á stjórn ríkisins. Sagnaritarinn Jean de Marmoutier segir um Bertrade að enginn maður hafi nokkru sinni hrósað henni fyrir neitt annað en fegurð.
Hester Stanhope
Æskuár
Eftir að hafa búið um tíma á Montagu-torgi í London flutti hún til Wales og yfirgaf síðan Stóra-Bretland fyrir fullt og allt í febrúar 1810 eftir dauða bróður síns. Vonbrigði í ástarmálum kunna að hafa orðið til þess að hún ákvað að fara í langa sjóferð. Fyrrum elskhugi hennar, Granville Leveson-Gower, fyrsti jarl af Granville, giftist annarri konu árið 1809 og frænku Stanhope (Wilhelminu Powlett, hertogaynju af Cleveland) grunaði að hún og undirhershöfðinginn sir John Moore – sem Stanhope átti í heitum bréfaskiptum við á meðan hann barðist í Skagastríðinu – kynnu að hafa íhugað hjónaband áður en hann dó í bardaga sama ár.
Bertrade de Montfort
Bertrade og Filippus áttu eina dóttur og tvo syni. Bertrade var mjög í mun að annarhvor sonur hennar erfði ríkið en ekki Loðvík stjúpsonur hennar og sendi meðal annars Hinrik 1. Englandskonungi bréf og bað hann að taka Loðvík höndum. Einnig var því haldið fram að hún hefði reynt að koma honum fyrir kattarnef, fyrst með fjölkynngi og síðan með göldrum. En tilraunir hennar mistókust og Loðvík tók við ríkjum þegar faðir hans dó 1108. Bertrade, sem þá var að sögn enn afar fögur, gerðist þá nunna í Fontevraud-klaustri, þar sem hún dó 1117.
Hester Stanhope
Lífið erlendis
Í febrúar 1810 yfirgaf Stanhope Portsmouth ásamt bróður sínum James Hamilton Stanhope, sem fylgdi henni allt til Ródos. Í föruneyti hennar voru læknir hennar og síðar ævisöguritari, Charles Lewis Meryon, og vinnukonur hennar, Elizabeth Williams og Ann Fry. Á Ródos kynntist hún Michael Bruce, ævintýramanni og síðar þingmanni, sem varð elskhugi hennar og ferðafélagi. Því er haldið fram að þegar hópurinn kom til Aþenu hafi skáldið Byron lávarður, skólafélagi Bruce úr háskóla, stokkið í sjóinn til að taka á móti þeim. Byron lýsti Stanhope síðar sem „hættulegum hlut, konu með skopskyn“ og sagði að hún sýndi „mikið skeytingarleysi um viðteknar hugmyndir í bæði tali og framkomu“. Hann hélt því síðar fram að hann hefði kosið að taka ekki þátt í umræðu um réttindi kvenna við Stanhope (sem var snjöll ræðukona) vegna þess að „ég fyrirlít kyn þeirra of mikið til að kíta við þær.“ Frá Aþenu ferðaðist föruneyti Stanhope til Konstantínópel (í dag Istanbúl), höfuðborgar Tyrkjaveldis. Þau ætluðu að halda áfram til Kaíró, sem hafði nýlega losnað við ringulreiðina eftir innrás Napóleons í Egyptaland og átökin sem fylgdu í kjölfarið.
Ferð til Austurlanda nær og Mið-Austurlanda
Á leið til Kaíró lenti skipið í stormi og beið skipbrot á Ródos. Þar sem allar eigur þeirra voru týndar fékk hópurinn lánuð tyrknesk föt. Stanhope neitaði að bera slæðu og valdi sér tyrknesk karlmannsklæði: skikkju, vefjarhött og inniskó. Þegar bresk freigáta flutti þau til Kaíró hélt hún áfram að klæðast fatnaði sem var afar óhefðbundinn fyrir enska konu. Hún keypti sér fjólubláa flauelsskikkju, útsaumaðar buxur, vesti, jakka, hnakk og sverð. Í þessum búningi mætti hún til hirðar pasjans. Frá Kaíró hélt hún áfram ferðum sínum um Mið-Austurlönd. Á tveggja ára tímabili heimsótti hún Gíbraltar, Möltu, Jónaeyjar, Pelópsskaga, Aþenu, Konstantínópel, Ródos, Egyptaland, Palestínu, Líbanon og Sýrland. Hún neitaði jafnvel að bera slæðu í Damaskus. Í Jerúsalem var Kirkja hinnar heilögu grafar tæmd af gestum og opnuð sérstaklega henni til heiðurs.
Spákonur sögðu henni að örlög hennar væru að verða brúður nýs messíasar, og hún sendi hjúskaparboð til Ibn Sád, höfðingja Wahhabi-Araba (síðar leiðtoga Fyrsta sádiarabíska ríkisins). Hún ákvað að heimsækja borgina Palmýru, jafnvel þótt ferðin lægi í gegnum eyðimörk með fjandsamlegum Bedúínum. Hún klæddi sig sem Bedúíni og réði úlfaldalest með 22 úlföldum til að bera farangur sinn. Emírinn Mahannah el Fadel tók á móti henni og hún varð þekkt sem „Hester drottning“.
Fornleifarannsóknir
Samkvæmt Charles Meryon komst hún yfir ítalskt miðaldahandrit sem var afritað úr skrám klausturs einhvers staðar í Sýrlandi. Samkvæmt þessu skjali var mikill fjársjóður falinn undir rústum mosku í hafnarborginni Askalon sem hafði verið í eyði í 600 ár. Árið 1815, með kortið sem leiðarvísi, ferðaðist hún að rústum Askalon á Miðjarðarhafsströndinni norðan við Gaza og sannfærði tyrknesk yfirvöld um að leyfa sér að framkvæmta uppgröft á staðnum. Landstjóranum í Jaffa, Muhammad Abu Nabbut, var skipað að fylgja henni. Þetta varð fyrsti fornleifauppgröfturinn í Palestínu.
Þó að hún hafi ekki fundið þrjár milljónir gullpeninga sem sagðar voru grafnar þar, grófu menn hennar upp sjö feta háa marmarastyttu án höfuðs. Þótt það gæti virst í andstöðu við nákvæmni uppgraftarins, fyrirskipaði Stanhope að styttan skyldi moluð í þúsund mola og hent í sjóinn. Hún gerði þetta til að sýna ríkisstjórn Ottómana fram á að uppgreftri hennar var ætlað að endurheimta verðmæta fjársjóði fyrir þá, en ekki til að ræna menningarminjum og flytja til Evrópu, eins og margir landar hennar gerðu á þessum tíma.
Leiðangur hennar ruddi brautina fyrir bæði frrekari fornleifarannsóknir og þróun ferðaþjónustu á staðnum.
Lífið meðal Araba
thumb|Kort frá 1844 af Druze Líbanon, sem sýnir aðsetur lafði Hester neðst í vinstra horninu. Lafði Hester settist að nálægt Sídon, bæ á Miðjarðarhafsströndinni þar sem nú er Líbanon, um það bil miðja vegu milli Týrosar og Beirút. Hún bjó fyrst í Mar Elias-klaustrinu í þorpinu Abra, og síðan í öðru klaustri, Deir Mashmousheh, suðvestur af Casa Jezzine. Fylgdarkona hennar, ungfrú Williams, og læknirinn, dr. Charles Meryon, voru hjá henni í nokkurn tíma; en ungfrú Williams lést árið 1828 og Meryon fór árið 1831, en sneri aðeins aftur í lokaheimsókn frá júlí 1837 til ágúst 1838. Þegar Meryon fór til Englands flutti lafði Hester í afskekkt yfirgefið klaustur í Joun, þorpi sem var átta mílur frá Sídon, þar sem hún bjó til dauðadags. Bústaður hennar, sem þorpsbúar kölluðu Dahr El Sitt, var efst á hæð. Meryon gaf í skyn að henni líkaði vel við húsið vegna strategískrar staðsetningar þess; húsið var á toppi keilulaga hæðar, þar sem hægt var að sjá fólk koma og fara frá öllum hliðum.
Í fyrstu tók emírinn Bashir Shihab 2. á móti henni, en í gegnum árin veitti hún hundruðum flóttamanna úr trúarhópi drúsa griðastað og ávann sér þannig fjandskap hans. Í þessu nýja umhverfi hafði hún nánast alræðisvald yfir nærliggjandi svæðum og varð í reynd stjórnandi héraðsins. Stjórn hennar á heimamönnum var svo mikil að þegar Íbrahím pasja hugðist ráðast inn í Sýrland árið 1832 óskaði hann eftir hlutleysi hennar. Hún hélt yfirráðum sínum með stjórnsemi og þeirri trú að hún hefði spádómsgáfu. Hún átti í bréfaskiptum við háttsett fólk og tók á móti forvitnum gestum sem lögðu sig fram um að heimsækja hana.
Hún safnaði miklum skuldum og notaði lífeyrinn frá Englandi til að greiða lánardrottnum sínum í Sýrlandi. Frá miðju árinu 1830 dró hún sig sífellt meira í hlé frá umheiminum, og þjónar hennar tóku að stela eigum hennar vegna þess að hún varð minna fær um að stjórna heimili sínu í einangruninni. Hugsanlega hefur Stanhope þjáðst af alvarlegu þunglyndi eða fengið elliglöp fyrir aldur fram. Síðustu æviár hennar tók hún ekki við gestum fyrr en dimmt var orðið, og jafnvel þá leyfði hún þeim aðeins að sjá hendur sínar og andlit. Hún huldi rakað höfuð sitt með vefjarhetti. Hún lést í svefni árið 1839.
Logo (forritunarmál)
thumb|right|Forrit sem teiknar einfaldan stól. Logo er forritunarmál fyrir fallaforritun sem byggist á Lisp. Það var hannað af Wally Feurzeig og Seymour Papert árið 1967 til nota við kennslu í anda hugsmíðahyggju. Í dag er forritunarmálið aðallega þekkt fyrir tátuteiknun þar sem bendill teiknar form á striga samkvæmt skipunum. Það er notað til að kenna forritun og rúmfræði. Til er fjöldinn allur af útfærslum og mállýskum Logo. Ekki nota þó öll tátuteiknunarforrit Logo og mörg þeirra útfæra aðeins lítinn hluta málsins. Ekkert staðlað Logo er til en útgáfan UCBLogo er almennt talin með þeim betri sem nú eru í notkun.
Kímplanta
thumb|250x250dp| Kímplöntur [[Gras|grass yfir 150 mínútna tímabil. ]] thumb| Kímplöntur [[Einkímblöðungar|einkímblöðungs (til vinstri) og tvíkímblöðungs (til hægri). ]] Kímplöntur eru ungar plöntur sem myndast við spírun fræs. Dæmigerð kímplanta samanstendur af þremur meginhlutum: kímrót, kímstöngli og kímblöðum. Skipta má blómplöntum í tvo hópa eftir því hversu mörg kímblöð kímplantan hefur, einkímblöðunga og tvíkímblöðunga. Kímplöntur berfrævinga eru mun fjölbreyttari en kímplöntur blómplantna. Til dæmis hafa kímplöntur furu allt að átta kímblöð.
Fjallölur
Fjallölur, fræðiheiti Alnus maximowiczii, er elritegund ættuð frá Japan, Kóreu, og austast í Rússlandi (Sakhalin, Primorye, Khabarovsk, Kúrileyjar).
Útbreiðsla og búsvæði
Útbreiðslusvæði tegundarinnar er austast í Rússlandi; Sakhalin, Primorye, Shantar-eyjar, Kúrileyjar (Shikotan, Kunashir, Iturup, Simushir), Japan og Kóreuskaga.
Emilio Colombo
thumb|right|Emilio Colombo Emilio Colombo (11. apríl 1920 – 24. júní 2013) var ítalskur stjórnmálamaður, meðlimur í Kristilega demókrataflokknum og forsætisráðherra Ítalíu frá 1970 til 1972. Hann gegndi fjölda annarra ráðherraembætta á Ítalíu á tímabili sem spannaði allt frá 1955 til 1993. Hann var jafnframt forseti Evrópuþingsins frá 1977-79.
Æviferill
Colombo lauk lögfræðiprófi frá Háskólanum í Rómarborg árið 1941. Í kjölfarið skráði hann sig í herinn og barðist í seinni heimsstyrjöldinni þar til Ítalir drógu sig út úr stríðinu. Á þessum árum varð Colombo einarður and-fasisti. Hann gekk til liðs við Kristilega demókrata og varð yngsti þingmaðurinn á ítalska þinginu eftir kosningarnar árið 1946. Þar með hófst jafn og þéttur tröppugangur hans á sviði stjórnmálanna.
Fjallölur
Lýsing
Runni eða tré að 10m hæð. Börkurinn er grár, með nær kringlóttum loftaugum; ungar greinar eru ljósbrúnar með fjölda mjög mjórra loftauga.
Brumin eru sessile, 1-1.3 cm löng. Blöðin eru breiðegglaga, 7-10 sm löng, 7-8 sm breið, með breiðum oft hjartalaga grunni, fíntennt.
Emilio Colombo
Æviferill
Colombo varð forsætisráðherra í ágúst 1970. Í stjórnartíð hans var áfram unnið að umbótum í landbúnaði. Þá má nefna ýmis konar löggjöf sem miðaði að því að styrkja stöðu kvenna á vinnumarkaði, m.a. með fæðingarorlofi. Forsætisráðherratíð Colombo stóð aðeins í eitt og hálft ár, en eftir að henni lauk hélt hann áfram þátttöku í stjórnmálum og gegndi ýmsum ráðherraembættum. Árið 2003 var hann settur öldungardeildarþingmaður til lífstíðar, sem eru æðstu metorð ítalskra stjórnmálamanna. Hann tók virkan þátt í störfum öldungadeildarinnar til dauðadags árið 2013.
Fjallölur
Lýsing
Könglarnir eru 1,5-2 sm langir, á stuttum stilk. Fræin eru með vængjum.
Blómstrar í maí - júní.
Skollaber
Lýsing
Skollaber er sígræn jurt sem myndar þéttar breiður. Stönglarnir eru sléttir og uppréttir. Blöðin eru gagnstæð og heilrend með bogadregnum æðum. Blómgun er í júlí. Blómin eru örsmá, saman í þéttum hnappi milli fjögurra stórra hvítra krónulíkra reifablaða. Berin eru rauð, allstór.
Rótin samanstendur af jarðstöngli og trefjarót. Jurtin breiðist út með rótarskotum.
Grímur kamban
thumb|right|Grímur kamban. Frímerki teiknað af Anker Eli Petersen. Grímur kamban var samkvæmt því sem segir í Færeyinga sögu fyrsti landnámsmaður í Færeyjum og er talið að hann hafi búið í Funningi á Austurey. Sagan hefst á þessum orðum:
Meira segir ekki frá Grími. Grímur hefur þó ekki komið til Færeyja á dögum Haraldar hárfagra eins og frásögnin gæti bent til því að í Landnámabók er sagt frá því að sonarsonur Gríms, Þórólfur smjör, hafi komið til Íslands með Hrafna-Flóka fyrir 870 og er því líklegra að Grímur hafi numið land í Færeyjum á fyrstu áratugum 9. aldar en á valdatíma Haraldar hárfagra undir lok aldarinnar. Eyjarnar hafa þá ekki verið fullnumdar fyrr en löngu eftir að Grímur settist þar að.
Nafnið Kamban er talið af keltneskum uppruna og gæti bent til þess að Grímur hafi komið úr norrænum byggðum á Bretlandseyjum.
New Forest-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning. thumb|Beiki.
New Forest-þjóðgarðurinn er þjóðgarður í suður-Englandi rétt vestur af Southampton. Hann er staðsettur í þremur sýslum; Hampshire, Wiltshire og Dorset. Skóglendið þar er leifar af náttúrulegri framvindu trjátegunda eftir ísöld eins og birki, beyki og eik. Skógurinn var yfirlýstur konunglegur skógur eftir að Vilhjálmur sigursæli komst til valda árið 1079. Ríkari réttur kom árið 1698 og breski sjóherinn notaði timbur þaðan. Verndun kom með the New Forest Act árið 1877. Þó voru tré felld fyrir heimstyrjaldirnar tvær á 20. öldinni. Frekari verndun kom síðar og árið 2005 var stofnaður þjóðgarður í kringum svæðið. Megnið af svæðinu er enn í eigu bresku krúnunnar en stofnunin Forest commission stjórnar svæðinu.
Flatarmál New forest er 566 km2, þar af eru:
Fjölbreytt fugla og skordýralíf er á svæðinu. Einnig eru villt spendýr og tamin. New forest-hesturinn er sérstakt folaafbrigði. Einnig eru ýmis hjartardýr og minni spendýr. Allar þrjár tegundir snáka á Bretlandi eru í þjóðgarðinum.
Dragferja
Dragferja er eins konar flatbátur, aflangur timburfleki eða fljótandi bryggja, sem dregin er yfir vatnfall á streng, er festur er niður beggja megin Á|árinnar. Á strengnum er hert og slakað eftir því sem þarf með vindu, sem niður er sett við annan enda hans. Strengurinn er festur í þá hlið ferjunnar, sem snýr upp í móti straumi, og aftrar því þannig, að ferjuna hreki ofan eftir ánni, en ferjan er hægt og jafnt dregin yfir ána eftir strengnum. Ferjan getur verið svo stór eða lítil sem nauðsynlegt er á þeim eða þeim stað. Þar sem umferð var mikil að sumarlagi yfir stórar ár þurfti ferjan að vera svo stór, að hún gæti í einu tekið nokkra klyfjaða hesta. Dragferja er ólík kláfferju því hún er dregin á vatni en kláfferja er dregin eftir streng sem liggur í lofti.
Dragferja við Blöndu
Lokið var við smíði dragferju yfir Blöndu árið 1915 og var hún starfrækt á sumrin þangað til hún fórst árið 1943. Ferjustaður var rétt utan við bæinn Syðra-Tungukot (nú Brúarhlíð) en þar var djúpur hylur 50-60 m breiður. Ferjan var starfrækt á sumrin en dregin upp á haustin í svonefndan ferjubás og geymd þar yfir veturinn. Ferjan var eins og bátur með djúpan kjöl og var á henni tvöfaldur botn. Efri botninn var sléttur og þar var laus hleri sem hægt var að lyfta upp ef þurfti að ausa vatni sem safnaðist milli botnanna. Á báðum hliðum ferjunnar voru þungir hlerar sem voru notaðir sem göngubrú í og úr ferjunni. Hliðarhlerarnir voru dregnir upp með kaðli sem var í trissu sem fest var við aðra hlið þeirra. Í ferjunni voru tveir þverbitar og var annar fram undir stafni. Á hann var fest stórt handsnúðið járnspil sem ferjustreng úr margþættum vírkaðli var vafið um. Ferjustrengurinn var festur báðum megin við ána, frá árinu 1925 með steyptum stöplum með járnlykkjum báðum megin árinnar. Þegar ferjað var yfir ána stóð ferjumaður við spilið og sneri sveif. Dragferjan yfir Blöndu tók 7 hesta og 3-4 menn. Ferjumaður var skyldugur til að ferja hvenær sem óskað var nema svo mikil flóð væru í ánnni að það væri ófært. Greiða þurfti ferjutoll fyrir flutninginn yfir ána. Eftir óhapp sem varð árið 1918 þannig að ferjustrengur slitnaði þá voru settir tveir strengir, annar vafinn um spilið en hinn tengdur ferjunni með blökkum. Ferjan liðaðist sundur þar sem hún var geymd yfir nótt árið 1943 og flutu botnarnir niður með ánni.
Fiann Paul
thumb|Fiann Paul Innsetning frá 2011 eftir Fiann Paul. Innsetningin er ljósmyndir af mæðrum frá afskekktum svæðum á Íslandi að gefa börnum brjóst. Sýningin var á húsvegg á Tryggvagötu í Reykjavík |thumb Innsetning frá 2008 á endurbyggingarsvæði á mörkum Austurstrætis og Lækjargötu í Reykjavík|thumb
Fiann Paul (fæddur í Póllandi árið 1980) er íslenskur listamaður, íþróttamaður, landkönnuður og ræðumaður. Hann er metsælasti landkönnuður heims og er handhafi flestra frammistöðutengdra Guinness heimsmeta sem náðst hafa innan einnar og sömu íþróttagreinar. Heimsmet Fianns eru nú samtals 41, þar af 33 byggð á frammistöðu. Til samanburðar átti Michael Phelps 26 heimsmet þegar hann var á hápunkti ferils síns, þar af 24 frammistöðutengd en í dag eru met hans 23 (20 frammistöðutengd). Roger Federer átti 29 heimsmet á sínum hápunkti (þar af 25 frammistöðutengd) og á í dag 30 (18 frammistöðutengd).
Fiann tekur þátt í sjávarróðri fyrir Íslands hönd  og hefur róið yfir stóru úthöfin fimm á árabát, án fylgdarbáta. Árið 2016 hlaut hann titilinn hraðskreiðasti úthafsræðari heims og árið 2017 varð hann sá maður sem slegið hefur flest heimsmet í úthafsróðri. Frá og með árinu 2020 er Fiann fyrsti og eini einstaklingurinn til að ná Ocean Explorers Grand Slam, þ.e. að róa yfir hafsvæðin fimm. Til samanburðar hafa um 50 manns náð Explorers Grand Slam á landi. Fiann er nú handhafi 41 Guinness heimsmeta, þar af 33 vegna frammistöðu. Þar af eru nokkur sem fela í sér þann árangur að vera fyrstur til að setja heimsmet í ákveðnum flokkum. Hann var fyrstur manna til að róa yfir fimm úthöf og fyrstur manna til að eiga samtímis fimm hraðamet vegna þeirra róðra Fiann var fyrirliði leiðangurs þar sem flest heimsmet voru slegin, fremsti ræðari (stroke) hraðskreiðasta bátar í sögu úthafsróðurs  og fremst ræðari (stroke) í róðrunum yfir úthöfin fimm þar sem hraðamet var slegið í hverjum róðri fyrir sig. Fiann var einnig fyrirliði þeirra þriggja vel heppnuðu brautryðjendaleiðangra sem róið hefur verið yfir heimsskautahöfin. Hann var fyrsti einstaklingurinn til að róa yfir mest krefjandi hafsvæði heimskautanna tveggja.
Árið 2011 Stofnuðu Fiann og Natalie Caroline góðgerðasamtök sem byggðu grunnskóla í fjöllum Himalaja árið 2013. Skólinn menntar 150 nemendur ár hvert. Í verkefninu gat Fiann nýtt sér menntun sína á sviði arkitektúrs og kennslu.
Sem stendur stundar Fiann framhaldsnám í Depth Psychology og undirgengst nú þjálfun til þess að verða Jungian Analyst við C.G. Jung stofnunina í Zurich. Hans helsti áhugi á sviði Depth Psychology liggur í karlmennsku „archetype‘‘. Hann hefur haldið marga fyrirlestra og hvatningaræður og hefur staðið fyrir námskeiðum víða erlendis.
Alþingiskosningar
thumb|400px|Úrslit alþingiskosninga 1946-2021. Sýnd eru þau framboð sem náð hafa mönnum á þing þrisvar eða oftar í röð. Alþingiskosningar eru kosningar til íslenska löggjafarþingsins, Alþingis. Alþingiskosningar fara að jafnaði fram á fjögurra ára fresti nema þing sé rofið áður en kjörtímabili lýkur. Kosningarétt hafa allir íslenskir ríkisborgarar yfir 18 ára aldri sem hafa átt lögheimili á Íslandi, hafi maður verið búsettur erlendis lengur en 8 ár þarf þó að sækja sérstaklega um kosningaréttinn. Kjörgengi hafa allir þeir sem hafa kosningarétt og óflekkað mannorð en hæstaréttardómarar eða umboðsmaður Alþingis eru þó ekki kjörgengir né heldur Forseti Íslands.
Kosningarnar eru listakosningar, fulltrúar eru valdir af framboðslistum í samræmi við fjölda atkvæða. Síðan 2003 hefur landinu verið skipt upp í 6 kjördæmi.
Urðarmáni
Urðarmáni fer stundum með miklum hraða um loftið, en annars staðar svífur hann ofurhægt og stundum sést hann hátt á lofti, en í annan tíma er hann alveg niður við jörðu. Urðarmáninn líkist eldhnetti og er mismunandi að stærð. Hefur honum stundum verið líkt við tungl í fyllingu, og nafnið þannig til komið, og hefur líklega verið kenndur við urð þar sem hann hefur sést fara um út í náttúrunni. Til eru lýsingar á því þegar urðarmáni hefur svífið fyrirvaralaust inn um glugga eða dyr, hafi runnið meðfram veggjum niður við gólf og sundrast svo með blossa og hvelli og horfið.
Urðarmáninn hefur enn ekki verið skýrður til hlýtar, og oft hefur hann vakið ótta hjá fólki. Fyrr á öldum var urðarmáninn tengdur við draugagang, enda þótti hann víða versti vágestur. Í þjóðtrú var urðarmáni haft um forlagatungl eða illan fyrirboða, því sagt var að þegar skyggnir menn sæju „urðarmánann“ þá áttu þeir von á manndauða. Einhvers konar urðarmáni boðar til dæmis manndauða í Eyrbyggju, eins og kemur fram í kafla 52:
Jósep
Jósep er íslenskt karlmannsnafn.
SuperCollider
SuperCollider er umhverfi og forritunarmál með hljóðforritun að leiðarljósi.
Bókakaffið
Bókakaffið er bókaverslun og kaffihús á Selfossi þar sem einnig fást ritföng. Bókakaffið hefur verið starfrækt frá árinu 2006 og hét fyrst Sunnlenska Bókakaffið en breytti svo um nafn árið 2015. Í Bókakaffinu er einnig starfrækt bókaforlagið Sæmundur.
Wichita
thumb|Arkansas-fljót og miðbær Wichita. Wichita er borg í Kansas í Bandaríkjunum. Íbúar voru um 390.000 árið 2017 en á stórborgarsvæðinu eru um 645.000 manns (2015).
Borgin er sunnan við miðju fylkisins og liggur við Arkansas-fljót. Hún var verslunarstaður og viðkomustaður búsmala um miðja 19. öld og byggðist þannig upp með viðurnefnið cowtown (kúabær). Á 20. öld varð Wichita miðstöð flugvélaframleiðslu og olíuvinnslustöðvar spruttu þar upp eftir fund á olíu í fylkinu.
Dwight D. Eisenhower-flugvöllurinn er við borgina og Wichita State University er þriðji stærsti háskólinn í ríkinu. Nafn borgarinnar kemur frá samnefndum frumbyggjaættbálki.
Júkonlúpína
Júkonlúpína (fræðiheiti: Lupinus kuschei ) er 15 til 50 sentimetra há fjölær jurt af ertublómaætt. Hún vex í Alaska í Bandaríkjunum og nærliggjandi svæðum í Kanada.
Í samvinnu við Rhizobium-gerla getur lúpínan unnið köfnunarefni úr andrúmsloftinu.
Pascal
Pascal getur átt við eftirfarandi:
Paskal
Paskal (franska Pascal) er SI mælieining fyrir þrýsting, táknuð með Pa. Eitt paskal jafngildir þrýstingi vegna kraftsins eitt newton á hvern fermetra. Einingin er nefnd eftir Blaise Pascal, frönskum stærð-, eðlis- og heimspekingi.
Skilgreining
1 Paskal (Pa) = 1 N/m2 = 1 J/m3 = 1 kg·m–1·s–2
Jakob Hafstein - Lapi, listamannakrá í Flórens
Jakob Hafstein - Lapi, listamannakrá í Flórens er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Jakob Hafstein tvö lög við undirleik hljómsveitar Carl Billich. Í laginu Blómabæn syngur Jakob tvíraddað. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Síberíuhlynur
Síberíuhlynur (fræðiheiti: Acer ginnala) er lítil hlyntegund sem er með útbreiðslu í Austur-Asíu; Kóreu, Japan, Austur-Mongólíu og Amúr-dal í Rússlandi. Hann verður 3-10 metrar að hæð og er vinsæl skrautplanta í Norður-Ameríku og Evrópu. Síberíuhlynur er kuldþolnastur hlyna. Lítil reynsla er af honum á Íslandi.
Haust
Haust er ein af árstíðunum fjórum. Hinar eru vetur, vor og sumar. Á norðurhveli jarðar eru mánuðirnir september, október og nóvember almennt taldir til hausts, en á suðurhveli eru mánuðirnir mars, apríl og maí haustmánuðir. Veðurstofa Íslands telur haust vera október og nóvember. Á haustin styttir dag mjög hratt og í kjölfarið kólnar og gróður sölnar.
Þingkosningar
Þingkosningar eru kosningar þar sem borgarar lýðræðisríkis kjósa sér fulltrúa á þing. Kosningarnar fara fram með reglulegu millibili eins og t.d. fjögurra ára fresti á Íslandi.
Eyðir
Eyðir getur átt við:
Hlíðarendi (Breiðdal)
Hlíðarendi í Breiðdal er bær í innan verðum Norðurdal, Breiðdals. Bærinn liggur norðan meginn í dalnum undir fjallshlíð fjalls er nefninst Geldingsmúli í daglegu tali nefndur Múli. Jörðin dróg áður nafn sitt af fjallinu og nefndist þá Geldingur en var nafninu breitt árið 1899. Á Hlíðarenda er stundaður sauðfjárbúskapur ásamt því að þar hefur verið plantað skógi.
Úr jörðinni voru eitt sinn tvö önnur býli, Botn og Þrastahlíð, en þau eru bæði komin í eyði. Sama ættin hefur byggt jörðina frá árinu 1800.
Aðalstræti 10
thumb|Aðalstræti 10 Aðalstræti 10 er íslenskt hús sem stendur við Aðalstræti í Reykjavík. Það var reist árið 1762 og er elsta hús í miðbæ Reykjavíkur. Húsið var byggt sem hluti af Innréttingum Skúla Magnússonar.
Saga hússins fram á 20. öld
Tveir skildir í húsinu vísa til uppbyggingar 8 húsa Innréttingana sem voru reist við mikinn fjárstuðning danska ríkisins. Húsið var byggt árið 1762 fyrir bókhaldara Innréttinganna, klæðageymslu og lóskurð. Þar var íbúð undirforstjóra Innréttinganna en húsið var nefnt „Kontor- og Magazinhus“.
Húsið á 20. öld
Árið 1926 keyptu hinir þjóðkunnu kaupmenn, Silli og Valdi, húsið og ráku þar verslun í um hálfa öld. Frá árinu 1984 voru ýmsir veitingastaðir starfræktir þar, meðal annars „Fógetinn“.
Endurgerð og hönnun
Reykjavíkurborg keypti húsið árið 2001 og hóf að færa það til upprunalegs horfs. Á neðri hæð gamla hússins er Reykjavíkurborg með aðstöðu til sýningarhalds. Að baki hússins var byggt nýtt hús og ný tengibygging úr gleri sem tengir gamla húsið við það nýja. Í nýbyggingunni var starfrækt verslunin Kraum sem seldi íslenska hönnunarvöru.
Kúmkvat
Kúmkvat (einnig nefnt egglaga gullappelsína) er ávöxtur sítrustrésins Citrus japonica. Ávaxatréð er lágvaxið og er talið eiga uppruna sinn í Kína. Aldinkjötið er þurrt en bragðmikið, hýðið er bragðsterkt og það er borðað með ávextinum.
Uppruni
Kúmkvat-tréð er upprunalega frá Suður-Asíu og fyrstu heimildir um ávöxtin finnast í ritum frá Kína frá 12. öld. Trén hafa skotið rótum í Indlandi, Japan, Taiwan, Filippseyjum og Suður-Asíu og var flutt til Evrópu árið 1846 og stuttu seinna til Norður-Ameríku.
Kúmkvat-tré eru sígræn, hægvaxta tré sem verða 2,4-4,5 metra há. Greinarnar eru ljósgrænar á meðan þær eru ungar og verða brúnar með aldrinum. Laufin eru einföld að lögun og líkjast öðrum sítrusalaufblöðum. Þau eru dökkgræn og gljáandi að ofan en eru ljósgræn að neðan. Laufin eru um 3,25-8,6 centímetrar í lengd með fína gadda frá enda laufblaðsins fram að miðju.
Blóm kúmkvatstrjánna eru lítil, hvít með fimm krónublöð. Blómin geta verið stök eða með allt að fimm blómum saman.
Undirtegundir
Flokkun sítrustegunda er verulega á reiki og það sem hér er sett sem undirtegundir geta, eftir flokkun verið afbrigði, sjálfstæðar tegundir eða jafnvel í sérstakri ættkvísl.
Hringlaga kúmkvat
Kúlulaga kúmkvat, (Citrus japonica eða Fortunella japonica eftir flokkun) líka kallað marumi, var fyrst lýst 1784. Það kom til Flórida frá Japan árið 1885. Ávöxturinn er kúlulaga og verður um 3,2 cm. að þvermáli. Hver ávöxtur hefur 1-3 fræ sem eru minni en fræ frá nagami ávextinum. Tréð er mjög líkt nagami undirtegundinni en hefur gadda, minni lauf og getur staðist kalt veður miklu betur.
Egglaga kúmkvat
thumb|left|Lögun kúmkvats-ávaxtarins. Egglaga kúmkvat, (Citrus margarita eða Fortunella margarita) líka kallað nagami kom frá Kína til London árið 1846 með Robert Fortune. Plantan er sögð hafa fundist í Norður Ameríku 1850. Þá kom hún til Flórida frá Japan árið 1885. Ávöxturinn er egglaga, allt að 4,5 cm. langir og 3 cm. breiðir. Ávöxturinn hefur 2-5 fræ og er í blóma frá októmber til janúar. Trén gefa frá sér 3.000 til 3.500 ávexti eftir hvert blómgunarskeið. Þetta er algengasta tegundin af kúmkvat í Bandaríkjunum nýtt til matarræktunar.
Meiva-kúmkvat
Meiva-kúmkvat (Citrus crassifolia eða Fortunella crassifolia) er með egglaga ber og þykk blöð.
Hong Kong-kúmkvat
Hong Kong-kúmkvat (Citrus hindsii eða Fortunella hindsii) er með baunastór aldin, bitur og súr.
Jinagsu-kúmkvat
Jiangsu-kúmkvat (Citrus obovata eða Fortunella obovata) eru líka ætir ávextir. Ávextirnir eru kúlu- eða bjöllulaga og verða appelsínugulir þegar þeir eru tilbúnir til átu. Þessi stofn er léttilega aðgreindur frá öðrum kúmkvatsstofnum þökk sé hringlaga laufblöðum þeirra, sem finnast ekki á öðrum kumkquattrjám. Ólíkt hringlaga kúmkvat getur þessi stofn ekki lifað af í frosti.
Malaja-kúmkvat
Malaja-kúmkvat (Fortunella polyandra eða Fortunella swinglei - jafnval Citrus x swinglei) er hugsanlega blendingur við límónu, svokallað limequat. Mikið notað í Malaja sem limgerðisplanta. Berið er stærra en á öðrum kúmkvat undirtegundum.
Baldvin Einarsson
thumb|Mynd af Baldvin Einarssyni. Baldvin Einarsson (2. ágúst 1801 – 9. febrúar 1833 Kaupmannahöfn) má telja einn af upphafsmönnum íslensku sjálfsstæðishreyfingarinnar. Baldvin gaf út ritið Ármann á Alþingi árið 1829 til að koma skoðunum sínum á framfæri.
Sagnfræðingurinn Nanna Ólafsdóttir gaf út ævisögu Baldvins árið 1961.
Andlát Baldvins
Að Baldvin þótti hinn mesti söknuður og mannskaði, því hann þótti líklegur til mikillar nytsemdar landi og lýð, þar eð allt fór saman hjá honum í senn: víðtæk þekking, brennandi áhugi og bestu mannkostir. Hafði enginn maður orðið þjóðinni almennt jafn-harmdauði síðan Eggert Ólafsson leið. Bjarni Thorarensen hóf að kveða saknaðarstef eftir hann, og fer þannig af stað, að ætla mætti að orðið hefði snilldarkvæði, í líkingu við önnur hin bestu saknaðarljóð hans ef áfram hefði haldist. Er þetta hvort tveggja í senn upphaf og endir kvæðisins:
Sagt er að söknuðurinn hafi tekið fyrir kverkar honum, er hér var komið, og varnað honum máls. Íslenskir námsmenn í Kaupmannahöfn kostuðu útför Baldvins.
1256
thumb|right|[[Húlagú Kan og kona hans.]] Árið 1256 (MCCLVI í rómverskum tölum)
Atburðir
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Vættur
thumb|right|[[Mínótár er mannvera með nautshaus sem kemur fyrir í grískri goðafræði.]] Vættur, goðsagnavera eða þjóðsagnavera, er yfirnáttúruleg vera sem kemur fyrir í þjóðsögum og þjóðtrú. Slíkar vættir voru líka algengar í ferðasögum, sagnaritum og landfræðiritum fyrri alda. Oft er um að ræða einhvers konar skrímsli - blöndu dýrategunda, eins og dreka; mannverur með líkamsparta dýra, eins og kentára eða satýra; eða mannlegar verur úr öðrum heimum eða hliðarheimum, eins og tröll, djöfla, drauga, engla og álfa.
Í sögnum er stundum talað um góðvættir eða hollvættir (vættir sem hjálpa fólki), og illvættir eða óvættir (vættir sem valda fólki skaða).
Vallarsveifgras
Vallarsveifgras (fræðiheiti: Poa pratensis) er ein af mörgum tegundum sveifgrasa (Poa) sem finna má í heiminum. Á Íslandi vex tegundin villt en er einnig notuð til túnræktar, í íþróttavelli og í grasflatir.
Vættur
Duldýrafræði eru fræði sem ganga út frá því að sumar þjóðsagnaverur kunni að byggjast á raunverulegum óþekktum dýrategundum eða óvenjulegum einstaklingum. Slík óþekkt dýr eru þekkt sem duldýr innan þessara fræða. Þótt flestir dýrafræðingar fallist á að til séu þúsundir óþekktra tegunda lífvera í heiminum, er duldýrafræði oftast flokkuð sem hjávísindi.
Vallarsveifgras
Greiningareinkenni
thumb|left|Neðanjarðarrenglur á vallarsveifgrasi Vallarsveifgras er fremur lágvaxin tegund, hún er oftast 30-50 sm á hæð. Tegundin tilheyrir puntgrösum og er puntur vallarsveifgrass keilulaga, þar sem neðstu greinar puntsins eru lengstar. Hvert smáax hefur 3-5 blóm. Axagnirnar eru oftast fjólubláar.
Blöð plöntunnar eru fremur breið (3-5 mm), flöt og enda í totu, líkt og bátsstefni. Það er gott greiningareinkenni sveifgrasa. Vallarsveifgras myndar öflugar neðanjarðarrenglur og fjölgar sér gjarnan þannig.
Notkun
Vallarsveifgras hefur í ríkum mæli verið notað til túnræktar, þó notkun þess hefur eilítið minnkað síðustu árin. Það gefur þokkalega uppskeru og gefur góðan endurvöxt. Fóðrið er lystugt, næringar- og steinefnaríkt. Því er gjarnan sáð í blöndu með vallarfoxgrasi. Það er einnig töluvert notað í íþróttavelli og grasflatir vegna þess hvað það þolir traðk vel.
Samlífi
Á Íslandi eru að minnsta kosti níu tegundir sveppa þekktar sem lifa annað hvort með vallarsveifgrasi eða á vefjum þess, dauðum eða lifandi. Þessar tegundir eru grasdrjóli (Claviceps purpurea), grashólkur (Epichloë typhina), grasméla (Erysiphe graminis) og svo lítt þekktari tegundirnar, Drechslera poae, Phaeoseptoria poae, Puccinia brachypodii var. poae-nemoralis sem myndar ryðgró á vallarsveifgrasi, Stagonospora montagnei, Stagonospora nodorum og Wojnowicia hirta.
Maggie Simpson
Margaret ,,Maggie" Simpson er skáldskapar-persóna úr teiknimyndunum um Simpson-fjölskylduna. Maggie er yngst af þremur systkinum og kemur minnst fram í þáttunum af þeim þremur. Þrátt fyrir það þá er hún aðallpersónan sem kemur oft til bjargar. Maggie er með gult hár eins og Lisa sem er eldri systir hennar. Maggie hefur aldrei talað en það hefur verið eitt þáttur þar sem hún segir "Daddy".
Die Simpsons (Familie) ザ・シンプソンズの登場人物
Íslensk málstöð
Íslensk málstöð (komið á fót 1985) var skrifstofa og framkvæmdastofnun Íslenskrar málnefndar. Íslensk málstöð var sameinuð fleiri stofnunum á sviði íslenskra fræða árið 2006, í Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Málræktarsvið stofnunarinnar sinnir verkefnum sem áður voru unnin á Íslenskri málstöð.
Sylvia Plath
thumb|right|Sylvia Plath - 23 Fitzroy Road, London Sylvia Plath (27. október 1932 – 11. febrúar 1963) var bandarískt ljóðskáld, rithöfundur og smásagnahöfundur. Þrátt fyrir að vera frægust fyrir beitt ljóð sín hefur sjálfsævisöguleg skáldsaga hennar Glerhjálmurinn (e. Bell Jar) einnig náð mikilli hylli.
Hún giftist enska skáldinu Ted Hughes sem að endingu fór frá henni og tveimur börnum hennar fyrir aðra konu. Sylvia Plath fyrirfór sér rétt rúmlega þrítug árið 1963 með því að stinga höfði sínu inn í gasofn á meðan tvö börn hennar sváfu í sömu íbúð.
Yfirborðsflatarmál
Yfirborðsflatarmál er flatarmál sýnilegra hliða rúmfræðilegs hlutar. Einfaldasta dæmið er yfirborðsflatarmál stjarfs ferhyrnings þar sem hliðarlengd og -breidd eru margfölduð saman. SI eining flatarmáls er m². Yfirborð kúlu er fundið með formúlunni 4πr² þar sem r er radíus.
Dómkirkjan í Berlín
thumb|Dómkirkjan í Berlín eins og hún lítur út í dag Dómkirkjan í Berlín stendur á Museumsinsel (safnaeyjunni) í miðborg Berlínar, rétt sunnan við söfnin frægu. Hún telst vera með merkustu evangelískra kirkjubygginga í Þýskalandi. Í kirkjunni er grafhýsi fyrir tæplega hundrað meðlimi Hohenzollern-ættarinnar (þó ekki keisarana sjálfra).
Forsaga
thumb|Nýi krossinn sem settur var upp 2008 Á reitnum hefur staðið kirkja síðan 15. öld. Páll II páfi hóf hana til dómkirkju 1465. Síðan þá hefur kirkjan tvisvar verið gerð upp. Á 19. öld urðu raddir æ hærri um að dómkirkjan væri ekki nógu stór og aðlaðandi fyrir hið rísandi Prússland. Var þá gamla dómkirkjan rifin og byrjað að reisa nýja. En sökum pólitísks óróa og skorts á fjármunum var verkinu hætt 1848.
Byggingarsaga
thumb|Hluti kirkjuskipsins eftir viðgerðir thumb|Hluti af grafhvelfingu dómkirkjunnar Það var ekki fyrr en Prússland var orðið að keisaraveldi að nýjar áætlanir um dómkirkju voru teknar fyrir aftur. Var þá byrjað á því að rífa niður þá kirkju sem enn var í framkvæmdum. Fyrstu skóflustungu að nýju kirkjunni var tekin 17. júní 1894 og hún vígð 1905. Kirkjan er ferningslaga með fjóra hornturna, en fyrir miðju gnæfir stórt hvolfþak. Á öllum turnum voru fagrar spírur og á hvolfþakinu 15 metra hár kross. Kostnaðurinn nam 11,5 milljónir marka á virði þess tíma.
Eyðilegging
Í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari stórskemmdist dómkirkjan. 24. maí 1944 varð hvolfþakið fyrir sprengjuregni og hrundi við það brennandi inn í kirkjuskipið. Sökum þunga þess braut það aðalgólfið og hafnaði í grafhvelfingunni fyrir neðan. Einnig brunnu allir hliðarturnarnir. Strax eftir stríð var aðalþakinu lokað til að varna frekari skemmda vegna veðurs. Þannig stóð kirkjan sem rústir einar allt til 1975.
Viðgerðir
1975 var hafist handa við að lagfæra dómkirkjuna. Hvolfþakið var þó haft talsvert einfaldara en það var áður. Krossinn mikli var settur á aftur. Þök hliðarturnanna voru lækkaðir um 16 metra hver. 1983 var lokið við ytri viðgerðirnar. Var þá hægt að einbeita sér að inniviði kirkjunnar. Fall Berlínarmúrsins og sameining landanna hafði engin áhrif á starfið. Því lauk 1993 og var dómkirkjan þá tekin í notkun á ný. 2006 var krossinn mikli tekinn niður vegna ryðs. Nýr kross var ekki settur á fyrr en 2008. Orgelið slapp við allar meiriháttar skemmdir. Pípurnar voru hreinsaðar og settar á aftur. Þær eru 7.269 alls.
Grafhvelfingin
Síðan kirkja var fyrst reist á reitnum á 16. öld var farið að jarða meðlimi Hohenzollern-ættarinnar þarna. Líkin hvíla í kistum úr mismunandi efni. Samtals hvíla þar tæplega hundrað manns úr ættinni, svo sem kjörfurstar og konungar sem ríkt hafa í Berlín í hartnær 500 ár, ásamt drottningum, prinsum og prinsessum. Þó hvíla þar engir keisarar.
Klein-flaska
Klein-flaska er hugtak í stærðfræði sem á við óáttanlegt yfirborð sem líkist flösku með teygðan stút. Stúturinn er sveigður og stingst í gegnum hliðarflöt flöskunnar án þess að rjúfa hann og tengist síðan við botn hennar innan frá, þannig að þar er opið inn í stútinn. Þetta fyrirbæri hefur enga brún og aðeins einn flöt. Þýski stæfræðingurinn Felix Klein lýsti Klein-flöskunni fyrstur árið 1882, og er flaskan kennd við hann.
Málmblanda
thumb|right|Stál er málmblanda. Málmblanda er samsetning, annaðhvort í lausn eða sem efnasamband, tveggja eða fleirri frumefna, þar sem að minnsta kosti eitt þeirra er málmur og þar sem að niðustaðan er efni með málmkennda eiginleika sem að eru frábrugðnir eiginleikum uppistöðuefnanna.
Málmblöndur eru yfirleitt hannaðar til að hafa eiginleika sem að eru eftirsóknaverðari en uppistöðuefni þeirra. Sem dæmi er stál sterkara en járn sem að er eitt aðaluppistöðuefni þess, og látún er endingarbetra en kopar, en fallegra en sink.
Ólíkt hreinum málmum hafa málmblöndur ekki einungis eitt bræðslumark. Í stað þess hafa þær bræðslumarkssvið, þar sem að efnið er blanda af storku- og vökvaham. Sérstakar málmblöndur hafa verið hannaðar sem að hafa bara eitt bræðslumark og eru þær kallaðar jafnstorkublöndur.
Stundum er málmblanda nefnd einungis eftir undirstöðumálminum, eins og til dæmis 14 karata gull, sem að er blanda gulls og annarra frumefna. Sama gildir um silfur sem að notað er í skartgripi og ál sem að notað er í burðarramma.
Dæmi um málmblöndur:
Júlíus Havsteen (amtmaður)
(Jóhannes) Júlíus Havsteen (f. 13. ágúst 1839 á Akureyri, d. 3. maí 1915 í Reykjavík) var íslenskur embættismaður og stjórnmálamaður. Júlíus Havsteen var þingmaður og amtmaður.
Fjölskylda
Foreldrar Júlíusar voru Jóhann Godtfred Havsteen kaupmaður á Akureyri og bróðir Péturs Havsteen amtmanns og alþingismanns og kona hans Sophie Jacobine Havsteen, f. Thyrrestrup húsmóðir. Pétur Havsteen, föðurbróðir Júlíusar breytti ættarnafni sínu í Hafstein, en hann var faðir Hannesar Hafstein ráðherra.
Arið 1880 kvæntist Júlíus danskri konu, Johanne Margrethe, dóttur Otto Westengaards ofursta í danska landhernum, og eignuðust þau tvö börn, Helgu (f. 1880), sem giftist Henry Gad, höfuðsmanni í sjóher Dana, og Ottó Jacob (f. 1884), heildsala í Reykjavík.
Menntun og embættisstörf
Júlíus lauk stúdentsprófi frá Latínuskólanum 1859 og hélt þá til Danmerkur þar sem hann nam lögfræði við Hafnarháskóla. Hann lauk embættisprófi árið 1866. Fyrst eftir útskrift starfaði Júlíus sem aðstoðarmaður og fulltrúi hjá amtmanninum í Holbæk á Sjálandi, en árið 1870 var hann ráðinn aðstoðarmaður í íslensku stjórnardeildinni í Kaupmannahöfn þar sem hann starfaði til 1881. Þá var hann settur amtmaður i Norður- og Austuramti. Árið 1884 var hann skipaður í embættið og gegndi því til 1894 þegar hann var skipaður í embætti amtmanns í Suður- og vesturamts. Júlíus hélt því embætti til 1904 er amtmannaembættin voru lögð niður. Eftir það var Júlíus forseti amtráðs suðuramtsins til 1907 er amtsráðin voru lögð niður.
Júlíus gegndi að auki ýmsum öðrum trúnaðarstörfum, þar á meðal endurskoðandi Íslandsbanka í Reykjavík frá stofnun hans 1904 til æviloka. Gæslustjóri Söfnunarsjóðs frá 1905 til æviloka.
Þingseta og afskipti af stjórnmálum
Auk embættisstarfa hafði Júlíus töluverð afskipti af stjórnmálum. Meðan hann var amtmaður Norður- og austuramtsins og var búsettur á Akureyri sat hann í bæjarstjórn Akureyrar. Þar var hann bæjarfulltrúi á Akureyri 1885—1893. Eftir að hann var skipaður Amtmaður Suður- og vesturamtsins fluttist Júlíus til Reykjavíkur.
Í stjórnmálaskoðunum þótti Júlíus mjög íhaldssamur, afskaplega reglufastur og fyrirmynd annarra embættismanna. Þá var hann mjög vel að sér í lögfræði og leituðu menn iðulega til hans um ráð um lögfræðileg álitaefni. Í minningarorðum um Júlíus sem birtust í Morgunblaðinu var honum lýst þannig:
Júlíus hlaut fjölda heiðursmerkja, 1887 var hann gerður að riddara að Dannebrog, 1894 að Dannebrogsmanni, 1902 var hann gerður Kommandör 2. fl. af Dannebrog og 1904 Kommandör 1. fl. Að auki hlaut hann franska orðu, Officer de l'Instruction publique. Eins og það var orðað í Ísafold. „Heiðursmerki hafði hann alla leið upp i kommandörkross af 1. stigi, auk frakkneskrar orðu.“
Er hann lest af influensu var Júlíus aldursforseti Alþingis.
Hyoscyamus
Skollarætur (fræðiheiti: Hyoscyamus) eru ættkvísl jurta af náttskuggaætt upprunnin í Norður-Afríku og Evrasíu. Tegundirnar eru um 7 - 32, allar eitraðar.
Alþjóðasjóður um þróun landbúnaðar
Alþjóðasjóður um þróun landbúnaðar (IFAD) (stundum nefndur Alþjóðaþróunarsjóður landbúnaðarins) er alþjóðleg fjármálastofnun og ein sérstofnana Sameinuðu þjóðanna, sem hefur það hlutverk að takast á við fátækt og hungur í dreifbýli þróunarlanda.
Sjóðurinn er eina fjölþjóðlega þróunarstofnunin sem einbeitir sér að dreifbýli og matvælaöryggi. Hann fjármagnar verkefni sem auka fæðuframleiðslu hjá fátækustu þróunarríkjunum sem búa við mestan fæðuskort. Höfuðstöðvar sjóðsins eru í Róm á Ítalíu.
Markmið
Fátækasti hluti heims býr í dreifbýli. Sjóðurinn styður við þá sem eru líklegastir til að vera afskiptir: fátækir smáframleiðendur, konur, ungmenni, frumbyggjar og aðrir viðkvæmir hópa. Fjárfesting sjóðsins í dreifbýli er ætlað að stuðla að velmegun, fæðuöryggi og seiglu.
Aukinn hagvöxtur landbúnaðar er talinn tvisvar til þrisvar sinnum árangursríkari í að draga úr fátækt og auka fæðuöryggi en vöxtur annarra atvinnugreina.
Starfssemi
Fyrir utan stofnframlög er sjóðurinn rekinn fyrir frjáls framlög, tekjur af eignum og endurgreiðslur af lánum.
Sjóðurinn beitir sér einnig fyrir samfjármögnun frá aðildarríkjum, þróunarlöndum og þátttakendum verkefnanna sjálfra. Frá stofnun árið 1977 hefur sjóðurinn veitt 22,4 milljarða Bandaríkjadala í lán og styrki og auk þess að hafa beitt sér fyrir viðbótar fjármögnun upp á 31 milljarð Bandaríkjadala í alþjóðlegri og innlendri samfjármögnun. Þó þykir sjóðurinn lítill á mælikvarða alþjóðastofnana, en um leið sveigjanlegur og þekktur fyrir nýsköpun í verkefnavali.
Sjóðurinn tekur í dag þátt í yfir 200 verkefnum í nær 100 ríkjum. Þar er sjóðurinn að fjármagna og styrkja frumkvæði sem bæta land- og vatnsstjórnun, þróa innviði í dreifbýli, þjálfa og fræða bændur í nýtingu skilvirkari tækni, byggja upp þol gegn loftslagsbreytingum, auka aðgengi að mörkuðum og fleira.
Alþjóðasjóður um þróun landbúnaðar hefur 177 aðildarríki og vinnur í samstarfi við Samtök olíuútflutningsríkja (OPEC) og meðlimi Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD).
Sjóðurinn þykir beita vönduðum vinnubrögðum og kemur sjóðurinn vel út í samanburði við aðrar þróunarstofnanir.
Ísland og IFAD
alt=Mynd af höfuðstöðvum Alþjóðasjóðs um þróun landbúnaðar í Róm á Ítalíu.|hægri|thumb|200x200dp| Höfuðstöðvar Alþjóðasjóðs um þróun landbúnaðar í [[Róm á Ítalíu.]]
Ísland gerðist aðili að IFAD árið 2001. Á Íslandi er sjóðurinn á forræði utanríkisráðuneytisins, sem fer með mál er varða þróunarsamvinnu, friðargæslu og neyðarhjálp.