cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oddfellowreglan
Óháða Oddfellowreglan var stofnuð í Bandaríkjunum árið 1819 og breiddist þaðan út um allan heim. Stórstúka Íslands (stofnuð 1897) er grein af bandarísku Óháðu Oddfellowreglunni.
Tenglar
Oddfellows Oddfellows Odd Fellows Odd Fellows Oddfellows Odd Fellows
Íslenskir félagsfræðingar
Íslendingar með doktorspróf í félagsfræði.
Fjugesta
right|thumb|right|200px|Fjugesta Fjugesta er þéttbýli í sveitarfélaginu Lekeberg í Svíþjóð.Þar búa 2033 manns (2010).
Þjóðborgarskógur
Þjóðborgarskógur (þýska: Teutoburger Wald) er hæðóttur skógur í Neðra-Saxlandi og Norðurrín-Vestfalíu. Svæðið hét upphaflega Osning en nafninu var breytt á sautjándu öld til minningar um bardagann við Þjóðborgarskóg. Hermannssúla er í Þjóðborgarskógi.
Hjálmar (breiðskífa)
Hjálmar er önnur breiðskífa Hjálma.
Árið 2009 var platan valin í 41. sæti yfir 100 bestu plötur Íslandssögunnar af notendum vefjarins Tónlist.is.
901
Árið 901 (CMI í rómverskum tölum)
Línueyjar
thumb|right|Kort af Kíribatí þar sem Línueyjar eru hægra megin merktar sem Line Islands Línueyjar eru röð af baugeyjum í miðju Kyrrahafi, sunnan við Hawaii. Þær skiptast í Norður-Línueyjar norðan við miðbaug, og Suður-Línueyjar, sunnan við miðbaug. Flestar norðureyjarnar eru hluti af Kíribatí, þar á meðal Jólaeyja, Fanningeyja og Washingtoneyja, en óbyggðu eyjarnar Palmýraeyja og Kingmanrif eru undir yfirráðum Bandaríkjanna. Suðureyjarnar eru allar óbyggðar. Þær sem heyra undir Kíribatí eru Maldeneyja, Starbuckeyja, Flinteyja, Vostokeyja og Karólínueyja en Bandaríkjunum tilheyrir aðeins Jarviseyja.
727
Árið 727 (DCCXXVII í rómverskum tölum)
Heimastjórnarsamtökin
Heimastjórnarsamtökin voru íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður 10. mars 1991 í aðdraganda kosninga til Alþingis sama ár. Flokkurinn lagði áherslu á að tryggja sjálfstæði Íslands gagnvart Evrópubandalaginu og stóð gegn samningnum um Evrópska efnahagssvæðið. Jafnframt hvöttu Heimastjórnarsamtökin til aukinnar valddreifingar og að lágmarkslaun væru lögbundin. Formaður framkvæmdastjórnar flokksins var Tómas Gunnarsson.
Heimastjórnarsamtökin voru stofnuð fáeinum vikum fyrir þingkosningar. Aðstandendur framboðsins höfðu verið í viðræðum við ýmsa aðila um kosningabandalag eða sameiginlegt framboð, svo sem Þjóðarflokkinn,  Flokk mannsins og félaga í Borgaraflokknum. Jafnframt kom til tals að Samtök um jafnrétti og félagshyggju, sérframboð  Stefáns Valgeirssonar úr  kosningunum 1987 kæmi að framboðinu. Ekkert varð úr þessum áformum, en Stefán Valgeirsson tók þó sæti neðarlega á framboðslista í Norðurlandskjördæmi eystra.
Heimastjórnarsamtökin buðu alls staðar fram á landinu nema í Vestfjarðakjördæmi, en fengu innan við þúsund atkvæði og engan mann kjörinn.
Flokkurinn kærði framkvæmd kosninganna til Alþingis og vísaði meðal annars í að framboðum hefði verið mismunað í fjölmiðlum og áróður hefði verið á kjörstöðum. Kæran bar engan árangur og lognaðist flokkurinn útaf skömmu síðar.
1904
thumb|right|Thomsenbíllinn kom til Reykjavíkur 20. júní 1904. thumb|right|[[Arnljótur Ólafsson hagfræðingur.]] thumb|right|Michael Llewelyn Davies, ein fyrirmyndin að [[Pétur Pan (leikrit)|Pétri Pan, búinn eins og Pétur.]] thumb|right|[[Henry Morton Stanley.]] Árið 1904 (MCMIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ómar mikli
Ómar mikli (عمر بن الخطاب; fæddur um 586 – 590, dáinn 644) var vinur og aðdáandi Múhameðs spámanns. Hann komst til valda að Abú Bakr látnum og ríkti í tíu ár.
Íslamska veldið breiddist hratt út undir stjórn Ómars og lagði meðal annars undir sig Persaveldi á tveimur árum. Ómar var drepinn af persneskum fanga.
Ómar er í hávegum hafður meðal súnní múslima en sjítar telja hann valdaræningja.
Cerastium runemarkii
Cerastium runemarkii er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Grikklandi.
Phlox sibirica
Phlox sibirica er jurt af gullintoppuætt.
1045
Árið 1045 (MXLV í rómverskum tölum) var 45. ár 11. aldar samkvæmt júlíska tímatalinu.
Paul Deschanel
Paul Eugène Louis Deschanel (13. febrúar 1855 – 28. apríl 1922) var franskur stjórnmálamaður sem var forseti Frakklands frá 18. febrúar til 21. september árið 1920, en þá neyddist hann til að segja af sér af heilsufarsástæðum. Hann hafði áður verið forseti fulltrúadeildar franska þingsins frá 1898 til 1902 og frá 1912 til 1920. Eftir að Deschanel sagði af sér gekk hann aftur á franska þingið og sat þar til dauðadags. Deschanel var einnig rithöfundur og skildi eftir sig ýmis ritverk með samfélagshugleiðingum. Hann hlaut aðild að frönsku akademíunni árið 1899.
Deschanel vann forsetakjörið árið 1920 á móti Georges Clemenceau, sem hafði verið forsætisráðherra Frakklands í fyrri heimsstyrjöldinni, með mesta atkvæðamun í sögu lýðveldisins. Clemenceau hafði áður sigrað Deschanel í einvígi eftir að Deschanel sakaði hann um spillingu. Eftir að Deschanel sigraði kosningarnar á hann að hafa sagt Clemenceau: „Þér unnuð stríðið en við munum vinna friðinn.“
Sem forseti kom Deschanel fram á mjög sérviskulegan hátt og misbauð mörgum með hátterni sínu. Þegar mannfjöldi í Nice kastaði blómum til hans í apríl 1920 tíndi Deschanel þau upp úr leðjunni og kastaði þeim aftur í fólkið. Í næsta mánuði datt Deschanel forseti út um glugga á lestarvagni á leið frá Lyon til Montbrison klæddur náttfötunum einum saman. Hann ráfaði um þar til járnbrautarverkamaður fann hann og kom honum til byggða.
Deschanel komst einnig upp á kant við bandaríska hattagerðarmenn þegar hann neitaði að leyfa konu sinni að bera 5000 dollara hatt sem forsetahjónin höfðu fengið að gjöf frá Bandaríkjunum. Hann gaf upp fjórtán ástæður fyrir því að þiggja ekki gjöfina, þ.á.m. að París væri vagga tískunnar og það hefði slæm áhrif ef forsetafrúin bæri hatt frá Bandaríkjunum; að Bandaríkin hefðu engan smekk fyrir list og að þau hefðu reynst Frakklandi illa í viðskiptum.
Eftir lestaratvikið fóru ýmsar gróusögur á kreik um meinta geðbilun forsetans, þ. á m. um að hann hefði baðað sig úti í tjörn með hópi af öndum eða undirritað opinber skjöl með nafni Napóleons og Vercingetorix. Þessar sögur virðast mestmegnis hafa verið skáldaðar af andstæðingum Deschanel. Engu að síður hafði traust forsetans beðið slíkan hnekki að þrýst var á hann að segja af sér, sem hann gerði loks þann 21. september. Hann eyddi næstu þremur mánuðum á heilsuhæli.
902
Árið 902 (CMII í rómverskum tölum)
Flotfræði
Flotfræði eða seigjufræði er sú fræðigrein sem fæst við breytingu forms efna, vegna álags eða þrýstings.
Enska heitið er rheology og var búið til af prófessor Eugene C. Bingham við Lafayette Háskólann árið 1920 eftir nafni kollega hans, Markus Reiner.
Seigjumælir
Seigjumælir mælir seigju og er til dæmis mikið notaður við þróun sérsteypu.
728
Árið 728 (DCCXXVIII í rómverskum tölum)
1041-1050
1041-1050 var 5. áratugur 11. aldar.
Marcus Vipsanius Agrippa
thumb|right|Brjóstmynd af Agrippu Marcus Vipsanius Agrippa (64 f.Kr. eða 63 f.Kr. – 12 f.Kr.) var rómverskur herstjóri, stjórnmálamaður og arkitekt. Agrippa var vinur og helsti herforingi Octavianusar (síðar Ágústusar) og einn mikilvægasti stuðningsmaður hans. Agrippa er almennt talinn hafa verið einn hæfasti herforingi í sögu Rómaveldis.
Agrippa tók þátt í orrustunni við Filippí með Octavíanusi og Marcusi Antoniusi, þar sem þeir sigruðu Brutus og Cassius, morðingja Caesars. Einnig stjórnaði Agrippa flota Octavianusar gegn Sextusi Pompeiusi, syni Pompeiusar, sem stjórnaði þá Sikiley í andstöðu við síðara þremenningasambandið. Sextus notaði flota sinn til þess að hindra mikilvægar kornsendingar til Rómaborgar sem olli alvarlegum matarskorti á Ítalíu og ógnaði vinsældum Octavíanusar. Það tók Agrippu nokkra mánuði að byggja flota og þjálfa menn í sjóhernaði en að því loknu vann hann afgerandi sigur á Sextusi Pompeiusi, sem flúði en náðist stuttu síðar og var tekinn af lífi. Ein frægasta orrusta sem Agrippa tók þátt í var orrustan við Actium þar sem þeir Octavianus börðust gegn Marcusi Antoniusi og Kleópötru. Sigur Octavianusar var að mestu Agrippu að þakka enda var hann mun hæfari herstjórnandi en Octavianus. Í tilefni af sigrinum lét Agrippa reisa fyrsta Pantheonhofið í Róm. Það hof skemmdist í eldi árið 80 en var endurbyggt í tíð Hadríanusar keisara og stendur enn. Eftir að Octavianus varð einvaldur (og tekið sér nafnið Ágústus) varð Agrippa hans nánasti samstarfsmaður. Líklega hefur Ágústus hugsað sér að Agrippa myndi taka við af sér sem keisari enda var Ágústus alla tíð heilsulítill. Það fór þó svo að Agrippa lést langt á undan Ágústusi, árið 12. f.Kr., rúmlega fimmtugur að aldri.
Auður Lilja Erlingsdóttir
Auður Lilja Erlingsdóttir (f. 23. ágúst 1979) er íslenskur stjórnmálafræðingur og fyrrum formaður Samtaka hernaðarandstæðinga.
Auður Lilja var virk í starfi Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs og gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir flokkinn, m.a. sem framkvæmdastýra hans árin 2010-2013. Hún var formaður Ungra vinstri grænna árin 2006-2008, í þriðja sæti lista flokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður í Alþingiskosningunum 2007 og í fjórða sæti í Reykjavíkurkjördæmi norður í Alþingiskosningunum 2009.
Auður Lilja tók tvisvar sæti á Alþingi kjörtímabilið 2007-2009, en kjörtímabilið 2009-2013 var hún sá þingmaður sem næstoftast tók sæti á Alþingi sem varamaður, 7 sinnum.
Sigurður Ingi Jóhannsson
thumb|Sigurður Ingi ásamt [[Barack Obama bandaríkjaforseta og forsætisráðherrum Norðurlanda.]] Sigurður Ingi Jóhannsson (f. 20. apríl 1962) er samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra Íslands og formaður Framsóknarflokksins. Hann er leiðtogi Framsóknarmanna í Suðurkjördæmi. Hann var forsætisráðherra Íslands frá 2016 til 2017.
Sigurður Ingi lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum að Laugarvatni árið 1982 og tók embættispróf í dýralækningum frá Konunglega dýralækna- og landbúnaðarháskólanum í Kaupmannahöfn. Hann fékk almennt dýralæknaleyfi í Danmörku 1989 og á Íslandi 1990.
Sigurður Ingi var kjörinn formaður Framsóknarflokksins 2. október 2016 með 52,6% atkvæða í baráttunni um embættið við Sigmund Davíð. Sigurður Ingi sat í þingmannanefnd sem fjallaði um skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis 2009-2010.
Ásakanir um kynþáttafordóma
Á Búnaðarþingi 2022 lét Sigurður Ingi Jóhannsson falla ummæli um framkvæmdastjóra Bændasamtaka Íslands sem almennt voru talin byggja á fordómafullum hugmyndum um kynþætti. Sigurður Ingi Jóhannsson baðst afsökunar á ummælunum en neitaði þó að þau hafi byggt á fordómafullum hugmyndum um kynþætti.
Deilt var um hvort ummælin hefðu varðað við lög og Arndís Anna K. Gunnarsdóttir spurði Sigurð Inga Jóhannsson opinberlega hvort hann telji ummæli sín falla undir skilgreiningar laga um jafna meðferð óháð kynþætti og þjóðernisuppruna á 72. fundi Alþingis þann 29.4.2022. Sigurður Ingi Jóhannsson svaraði því ekki en sagði málið vega þungt á fjölskyldu sína og vini.
Yasuyuki Konno
Yasuyuki Konno (fæddur 25. janúar 1983) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 87 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Jan Mayen
thumb|right|Staðsetning Jan Mayen sýnd á korti. thumb|Hæðarkort. thumb|right|Beerenberg á Jan Mayen Jan Mayen er norsk eldvirk eyja í Norður-Íshafi, um 550 km norðaustur af Íslandi. Eyjan er um 380 km² að flatarmáli, 53,6 km löng, með strandlengju upp á 124 km og breidd hennar er á bilinu 2,5 – 15,8 km. Jan Mayen teygir sig frá suðvestri til norðausturs og á norðausturhluta eyjarinnar er hið risavaxna eldfjall Beerenberg sem er 2277 m hátt. Jan Mayen teygir sig frá 70°50'N og 9°03'W í suðri til 71°10'N og 7°57'W í norður.
Eyjan er á heitum reit og hafa eldgos verið tíð í Beerenberg síðustu aldir, það síðasta árið 1985. Þar áður urðu eldgos árin 1973 og 1970. Allt voru þetta tiltölulega lítil sprungugos í hlíðum fjallsins. Sögulegar heimildir eru til um gos árin 1732, 1818 og 1851.
Aðeins einn bær er á eynni, Olonkinbyen og búa þar 18 íbúar. Eyjunni er stjórnað af norska fylkinu Nordland.
Fólk á móti barneignum
Fólk á móti barneignum (eða antinatalistar) tekur þá afstöðu að ekki sé siðferðislega réttlætanlegt að fjölga sér.
Að baki þessari afstöðu geta legið ýmsar ástæður: heimspekilegar, siðferðislegar, eða trúarlegar. Ennfremur getur fólk tekið þessa afstöðu af pólitískum ástæðum, til að sporna gegn offjölgun, eða af umhverfisástæðum.
Sumir telja að mannfólk ætti ekki að fjölga sér, aðrir telja að ekki sé heldur réttlætanlegt að láta dýr fjölga sér.
Í ramma nytjastefnunnar
Samkvæmt nytjastefnunni eru þær gjörðir réttar sem leiða til ánægju, en rangar leiði þær til þjáningar. Til er útgáfa nytjastefnunnar (neikvæð nytjastefna) sem segir að mikilvægara sé að draga úr þjáningu en að auka hamingju.
Í ramma nytjastefnunnar má setja fram:
Þar sem ómögulegt sé að útiloka að barn muni upplifa þjáningu sé ekki siðferðislega réttlætanlegt að búa til barn.
Undir nytjastefnunni hefur það ennfremur verið sett fram að þó að lífið innihaldi bæði góðar og slæmar stundir, þá vegi góðu stundirnar ekki upp á móti þeim slæmu, skammvinn gleði geti aldrei vegið upp á móti óbærilegum sársauka.
Af umhverfisástæðum
Hin bandarísku Samtök fyrir útrýmingu mannkyns af fúsum og frjálsum vilja (en)  hvetja fólk til að sleppa því að eignast börn vegna þeirra umhverfisáhrifa sem maðurinn veldur.
Náttúrulífsþáttakynnirinn góðkunni Davíð Attenborough tekur líka afstöðu gegn barneignum af umhverfisástæðum og er styrktaraðili breskrar stofnanar sem berst gegn fólksfjölgun vegna þess að jörðin sé ekki fær um að halda uppi svo mörgum. Offjölgun mannkyns stuðli að hnignun umhverfis, gangi á náttúruauðlindir, og leiði til átaka og nauðungaflutninga fólks.
Raymond Carver
Raymond Carver (25. maí 1938 - 2. ágúst 1988) var bandarískur smásagnahöfundur og ljóðskáld.
Koine gríska
thumb|right|[[Papýrus 46 er elsta handritið með texta úr Nýja testamentinu. Hann er líklega ritaður einhvern tíma milli 175 og 225.]] Koine gríska (gríska: Ελληνιστική Κοινή Ellenistike koine), stundum kölluð helleníska eða biblíugríska, var stöðluð útgáfa forngrísku sem töluð var á helleníska tímanum, í Rómaveldi og á fyrstu öldum Austrómverska ríkisins í síðfornöld. Þessi mállýska þróaðist eftir landvinninga Alexanders mikla á 4. öld f.Kr. og varð viðskiptamál alls staðar á Miðjarðarhafssvæðinu næstu aldirnar. Koine gríska var að mestu byggð á attísku og jónísku með nokkrum einföldunum. Mállýskan þróaðist út í miðaldagrísku í Austrómverska ríkinu, sem síðar varð nútímagríska.
Koine gríska var bókmenntamál í Rómaveldi. Plútarkos og Pólýbíos skrifuðu sín verk á koine grísku. Nýja testamentið og Sjötíumannaþýðingin á hebresku biblíunni frá 3. öld eru ritaðar á koine grísku. Sama gildir um flest guðfræðirit kirkjufeðranna. Markús Árelíus skrifaði hugleiðingar sínar á þessu máli. Koine gríska er enn notuð sem kirkjumál í grísku rétttrúnaðarkirkjunni.
Crocus versicolor
Crocus versicolor er tegund blómplantna af sverðliljuætt, sem finnst í suðaustur Frakklandi, Mónakó og norðvestur Ítalíu.
Kompás
Kompás getur átt við eftirfarandi:
1903
Árið 1903 (MCMIII í rómverskum tölum)
Doronicum carpaticum
Doronicum carpaticum er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá austurhluta Evrópu (Úkraína, Rúmenía og fyrrum Júgóslavía).
1903
Á Íslandi
Fædd
Doronicum carpaticum
Hann verður á milli 10 til 50 sm hár og blómgast í júlí - ágúst.
1903
Á Íslandi
Dáin
Reign in Blood
Reign in Blood er þriðja breiðskífa ensku þungarokkshljómsveitarinnar Slayer. Platan var gefin árið 1986 af Def Jam. Hún er ein af lykilverkum þrassmetals.
1903
Erlendis
Fædd
Úígúrar
thumb|right|Úígúrar árið 2005 í Hotan í Xinjiang í Kína. thumb|right|Úígúrskar stúlkur að störfum í teppaverksmiðju í Hotan. Úígúrar eru þjóðarbrot sem býr aðallega í héraðinu Xinjiang í norðvesturhluta Kína. Xinjiang er einnig kallað Austur-Túrkistan, Austur-Túrkestan, Kínverska Túrkistan eða Úígúrstan.
1903
Erlendis
Dáin
Gæsafjörður
thumb|right|Fjöll við suðurströnd Gæsafjarðar. Gæsafjörður (grænlenska: Nertivit Kangersivat) er um 70 km langur og 15 km breiður fjörður sem gengur í vestur úr Scoresby-sundi, sunnan við Gæsaland. Scoresby-sund klofnar við Gæsaland í Gæsafjörð, sem liggur í vestsuðvestur, og Fönfjörð sem liggur í vestur. Carl Ryder nefndi Gæsafjörð árið 1891/2 eftir gæsum sem þar voru.
Úígúrar
Úígúrar eru meðal 56 lagalega viðurkenndra þjóðarbrota í Alþýðulýðveldinu Kína. Í Kína búa um 8,4 milljónir Úígúra og einnig er að finna umtalsverðan fjölda þeirra í Pakistan, Kasakstan, Kirgistan, Úsbekistan, Mongólíu og Tyrklandi. Alls telur Úígúrþjóðin til sín um 15 milljónir manna, sem flestir eru fylgjandi súnní-íslamstrú.
Gæsafjörður
Við suðurströnd Gæsafjarðar eru brött basaltfjöll. Margir skriðjöklar renna í Gæsafjörð úr Geikie-jökli sem er sunnan við hann. Meðal þeirra eru Magga Dan-jökull og Kista Dan-jökull (báðir nefndir eftir rannsóknarskipum), Suðurjökull og Gæsajökull.
Svala Björgvinsdóttir
thumb|Svala (2017) Svala Björgvinsdóttir (fædd 8. febrúar 1977) er íslensk söngkona. Hún er dóttir söngvarans Björgvins Halldórssonar og Ragnheiðar B. Reynisdóttur. Á 10. áratug síðustu aldar var Svala meðlimur skammvinna bandsins Scope, en þau gáfu út eina plötu. Fyrsta plata Svölu, The Real Me, kom út 2001 og fékk ágætis dóma. Svala tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2017 í Úkraínu þar sem hún flutti lagið Paper.
Úígúrar
Þjóðarímynd
Upphaflega átti heitið „Úígúr“ við um tyrkneskar þjóðir sem bjuggu þar sem nú er Mongólía. Ásamt svokölluðum Göktyrkjum voru Úígúrar ein stærsta tyrkneska þjóðin í Mið-Asíu. Samkvæmt 83. bindi hins opinbera sagnarits kínverska keisaraveldisins um Suiveldið frá byrjun 7. aldar voru Úígúrar komnir af ættbálkum tyrkneska Tiele-þjóðarbrotsins, sem rak sjálft uppruna sinn til Xiongnu-þjóðarinnar (sem gjarnan er talin skyld Húnum). Úígúrar voru hluti af Rúrankanatinu frá 460 til 545 og lutu síðan stjórn Heptalíta frá 541 til 565 áður en Heptalítar gengu til liðs við veldi Göktyrkja. Á tíma Norður-Weiveldisins (386–534) voru Úígúrar í slagtogi við aðra tyrkneska þjóð, gaotsja, sem komin af þjóðarbrotinu Ting-ling, tyrkneskumælandi þjóð sem nefnd er í ritum kínverskra sagnaritara Hanveldisins.
Á 8. öld mynduðu Úígúrar sitt eigið veldi með því að undiroka aðrar tyrkneskar þjóðir á áhrifasvæði sínu.
Flestir Úígúrar búa í dag í Xinjiang, sem heitir formlegu nafni „Úígúrska sjálfsstjórnarsvæðið Xinjiang“.
Söguágrip
thumb|right|Úígúrskur [[kan frá 8. öld.]]
Áður en Úígúrar mynduðu sitt eigið veldi höfðu tyrkneskir þjóðflokkar lagt undir sig gresjurnar frá Mongólíu til Mið-Asíu. Fyrsta tyrkneska kanatið bað ósigur fyrir herjum Taizongs keisara af Tang en annað tyrkneskt kanat var stofnað á valdatíð Wu Zetian. Á þessum tíma voru Úígúrar þjóðarbrot sem lutu stjórn ráðandi tyrknesku ættbálkanna. Árið 744 gengu Úígúrar í bandalag með öðrum undirokuðum tyrkneskum þjóðum innan tyrkneska kanatsins og stofnuðu sjálfstætt Úígúrkanat í Ötüken. Úígúrska kanatið náði frá Kaspíahafi til Mansjúríu og var til frá 745 til 840 með höfuðborg í Ordu-Baliq.
Úígúrar sem bjuggu þar sem nú er Kasakstan höfðu tekið upp íslamstrú fyrir 11. öld og myndað furstadæmi sem sagnfræðingar kalla Kara-Khanid-kanatið. Úígúrar í konungsríkinu Qocho tóku hins vegar upp búddatrú. Báðir trúarhópar Úígúra héldu fyrst og fremst tryggð við trú sína en ekki við sameiginlegt þjóðerni. Eftir að Seljúkar náðu völdum í Íran gerðust Úígúrar í Kara-Khanid-kanatinu bandamenn þeirra.
Heitið „úígúr“ sem sérstakt þjóðarheiti virðist hafa verið endurvakið árið 1921 með stofnun úígúrska byltingarhópsins Inqilawi Uyghur Itipaqi, sem aðhylltist bæði þjóðernishyggju og kommúnisma í bandalagi við Sovétríkin. Einnig finnast þó eldri dæmi um að stúdentar og kaupmenn í Rússlandi hafi notað heitið. Kínverski stríðsherrann Sheng Shicai, sem réð yfir Xinjiang frá 1933 til 1944, viðurkenndi Úígúra formlega sem einn af 15 kynþáttum Kína og vék þannig frá ríkjandi stefnu Kuomintang-stjórnarinnar, sem viðurkenndi lagalega aðeins fimm þjóðarbrot innan Kína.
Úígúrar í dag
Frá því að Kínverjar lýstu yfir stuðningi við stríðið gegn hryðjuverkum í kjölfar árásanna þann 11. september 2001 í Bandaríkjunum hafa mannréttindahópar lýst yfir áhyggjum af því að kínverskum Úígúrum kunni að vera mismunað. Margir Úígúrar sem hafa flúið Kína hafa sagst sæta ofsóknum af hálfu kínverskra stjórnvalda og að kínverski kommúnistaflokkurinn reyni markvisst að koma í veg fyrir að Úígúrar í Xinjiang iðki trú sína og siði.
Gögn sem lekið hefur verið til alþjóðasamtaka blaðamanna hafa leitt í ljós að í Xinjiang sé hundruðum þúsunda Úígúra haldið föngnum í svokölluðum „þjálfunarbúðum“ og þeir látnir sæta pólitískri innrætingu. Rannsókn sem Amnesty International birti í mars 2020 benti til þess að Úígúrar í Xinjiang sæti pólitískum ofsóknum og að kínversk stjórnvöld reyni markvisst að fá erlend stjórnvöld til að framselja sér Úígúra sem hafa flutt frá Kína.
Þann 1. september 2022 gaf Mannréttindaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna út skýrslu þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að mannréttindabrot Kína gegn Úígúrum kunni að teljast alþjóðlegir glæpir, nánar tiltekið glæpir gegn mannúð.
Úígúrsk menning
thumb|right|Úígúrskir tónlistarmenn í Xinjiang. Undir lok 19. aldar og í byrjun 20. aldar hófu fornleifafræðingar stórtækar rannsóknir í Austur-Túrkistan, sem liggur á miðjum silkiveginum. Þeir fundu þar rústir hellishofa og klaustra, bækur, skjöl og ýmsa smágripi. Fornleifafræðingar frá Evrópu, Ameríku og Japan fluttu þessa muni á sýningar um allan heim.
Bókmenntir Úígúra eru bæði þýðingar á helgitextum yfir á úígúrsku og frumsamdar fagurbókmenntir sem sumar hverjar hafa verið þýddar á mál eins og þýsku, ensku og rússnesku. Úígúrar voru þekktir fyrir kunnáttu sína í hjúkrun og læknisfræði og keisarar Kína réðu gjarnan Úígúra sem lækna. Kenning er til um að Úígúrar hafi fundið upp nálastungulækningar.
Stjórnmálaflokkurinn
Stjórnmálaflokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður í ársbyrjun 1978. Formaður hans og oddviti var Ólafur E. Einarsson.
Meginstefnumál Stjórnmálaflokksins voru þrenn. Í fyrsta lagi að breyta stjórnarskránni til að aðskilja löggjafarvald og framkvæmdavald. Í öðru lagi að einfalda skattkerfið. Og í þriðja lagi að leggja aðstöðugjald á herstöðina á Miðnesheiði í anda aronskunnar.
903
Árið 903 (CMIII í rómverskum tölum)
Hraungúll
thumbnail|Hraungúll á [[Santiaguito eldfjallinu, Guatemala]] thumb|Hraungúll [[Novarupta, Alaska]] thumb|Hakone eldfjall, [[Japan. þyrping af hraungúlum í öskjunni.]] Hraungúll er fjall (eða hóll) sem myndast við troðgos úr svo seigri líparít- eða andesítkviku að hún hefur hrúgast upp yfir gosopinu en nær ekki að breiðast út.
729
Árið 729 (DCCXXIX í rómverskum tölum)
Hraungúll
Landform sem þetta er algengara á svæðum meginlandseldvirkni eða á plötumótum en á úthafshryggjum eins og Miðatlantshafshrygg. Þau myndast oftast í kringum megineldstöðvum (eldkeilum og öskjum) erlendis.
Hraungúlar geta myndast í mjög hægum troðgosum, sem er skyld flæðigosum, eða „sem undanfarar öflugra sprengigosa“ – þau voru búin að mynda gígtapa og loka gösin inn. Stundum fylgir myndun hraungúla líka slíkum gosum eins og „sbr. hraungúl sem reis í leifum Mt. St. Helens-eldfjallsins í Bandaríkjunum“ eftir frægum sprengigos í 1980.
Á Íslandi er ekki mikið til af þessum fyrirbærum. „Hugsanlega eru einhverjir af tindum Öræfajökuls hraungúlar, þar með talinn Hvannadalshnjúkur.“ Á Kröflusvæði er hringur af hnúkum úr líparíti til í kringum megineldstöðina. „Sumir þessara gúla hafa myndast á jökulskeiðum en aðrir á hlýskeiðum.“ Hraunbunga, hraungúll í nágrenni, sem er miðja Heiðarsporðarkerfisins, varð til undir beru lofti. . Það er hugsað að kvikan „barst til yfirborðs eftir gangi sem í mestu lagi var um 20 metra þykkur (...)“
Skaröxi
thumb|right|Skaröxi Skaröxi er handverkfæri sem líkist hefðbundinni öxi, nema með íbjúgu blaði sem snýr þvert á skaftið líkt og hefðbundnu axarblaði hafi verið snúið um 90 gráður.
Cerastium ruderale
Cerastium ruderale er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Kákasus.
Armeria belgenciensis
Armeria belgenciensis er jurt af gullintoppuætt.
Síldarmannagötur
Síldarmannagötur eða Síldarmannagata er gönguleið úr innanverðum Hvalfirði yfir í Borgarfjarðardali. Síldarmannagata er nefnd í Harðarsögu og bendir nafnið til þess að Borgfirðingar hafi snemma farið til síldveiða eða síldarkaupa suður í Hvalfjörð. Þessi gönguleið er núna farin frá Botnsdal í Hvalfirði og yfir í Skorradal.
Annar
Annar er íslenskt karlmannsnafn.
AIK
AIK eða Allmänna Idrottsklubben er sænskt Knattspyrnufélag frá Stokkhólmi liðið leikur heimaleiki sína á landsliðs leikvangi Svía, Friends Arena. Félagið sem stofnað var árið 1891 er eitt af þremur mest studdu félögum Svíþjóðar.
thumb|left|220px|AIK gegn [[AC Milan 1950]]
Merki AIK
Merki AIK er dökkblátt, gult og gulllitað. Merki félagsins er undir áhrifum frá art nouveau. Vísað er í Turn, sem á að vera tákn fyrir turn Krists, í merkinu, sem fengið að láni frá skjaldarmerki Saint Erik, verndara Santa Stockholm. Saint Eriks-merkið hefur fimm turna, sem tákna múrana fimm í kringum Stokkhólm, og þá að verja heiður borgarinnar, hugsanlega frá árásum óvina herja.
Titlar
thumb|Leikmenn AIK fagna marki árið 2013
Laxå
right|thumb|right|200px|Laxå Laxå er þéttbýli í sveitarfélaginu Laxå í Svíþjóð. Þar búa 3 062 manns (2010).
Koinemál
Koinemál er tungumál sem verður til við að tvær eða fleiri mállýskur sama tungumáls renna saman, eru oft einfaldaðar, og verða almennt samskiptamál. Hugtakið er fengið úr forngrísku κοινή koine sem merkir „almennt [mál]“.
Koine er ólíkt pidgin-málum og kreólamálum þar sem nýtt tungumál verður til úr tveimur eða fleiri óskyldum tungumálum. Dæmi um koinemál eru koine gríska, ítalska, indónesíska og nútímahebreska.
Varnarhættir
Í kenningum Sigmunds Freud eru varnarhættir sjálfsins ferli sem bæla átök milli þaðsins og yfirsjálfsins. Þessir varnarhættir krefjast sálarorku og því meiri eftir því sem togstreitan milli þaðsins og yfirsjálfsins er meiri.
Dæmi um varnarhætti
Afneitun (e. denial) er að halda ytri atburðum frá meðvitund. Ef einstaklingurinn á erfitt með að meðhöndla einhverja aðstöðu getur hann notað afneitun til þess einfaldlega að neita tilvist hennar. Einstaklingurinn getur bæði neitað atburði eða þeim tilfinningum sem tengjast honum. Dæmi um afneitun er ef maður sem skuldar pening í banka lætur sem hann þurfi ekki að hafa áhyggjur af skuldinni og heldur í stað þess áfram að eyða peningum.
Afturhvarf eða bakrás (e. regression) er að hverfa aftur til hegðunar sem einkennist af minni þroska (fyrra þroskastigi). Samkvæmt kenningunni gæti t.d. fullorðinn einstaklingur sem byrjar að sjúga puttann hafa orðið fyrir afturhvarfi til munnstigs.
Andhverfing (e. reaction formation) er að breyta óviðunandi hvöt í andstæðu sína. Dæmi um þetta er einstaklingur sem finnur til hvata gagnvart eigin kyni og, í stað þess að viðurkenna þær hvatir, tekur að hata samkynhneigða.
Bæling (e. repression) leitast við að gera óæskilegar hugmyndir, minningar, tilfinningar eða skyndihvatir ómeðvitaðar. Þannig geta sársaukafullar tilfinningar sem skapast af togstreitu milli vellíðunarlögmálsins og veruleikalögmálsins togast niður í dulvitundina. Þar virðast þær gleymdar en geta þó haft áhrif á atferli og sálarlíf.
Göfgun (e. sublimation) er umbreyting kynferðislegra eða árásargjarnra eðlisávísana í félagslega samþykkt form. Sálarorkan fær þá útrás í starfsemi sem stjórnast ekki af eðlisávísunum. Til dæmis gæti einstaklingur fengið útrás fyrir árásarhvöt með því að yrkja ljóð. Kenningin segir að göfgun geti fremur en ýmsir aðrir varnarhættir stuðlað að geðheilbrigði.
Réttlæting (e. rationalization) er að réttlæta eigin hvatir eða hegðun með því að leita skýringa í öðru fólki eða ytri aðstæðum. Til dæmis gæti nauðgari réttlætt fyrir sér verknaðinn með því að hugsa sem svo að fórnarlambið hafi verið fáklætt og þar með boðið nauðguninni heim.
Samsömun (e. identification) felur í sér að taka upp persónueinkenni annarra til að leysa úr eigin tilfinningalegum vanda.
Tilfærsla (e. displacement) er að beina tilfinningu og viðhorfum að einhverju sem getur þjónað sem staðgengill fyrir annað. Dæmi um það er að sýna reiði gagnvart einstaklingi sem hefur ekki orsakað reiðina, t.d. vegna þess að sá sem reiðin ætti að beinast að er of ógnvekjandi. Maður sem hefur verið skammaður af yfirmanni sínum í vinnunni og sparkar í hundinn þegar hann kemur heim hefur orðið fyrir tilfærslu á tilfinningum sínum.
Vitsmunavörn (e. intellectualization) er að skapa sér fjarlægð frá erfiðleikum með því að meðhöndla þá eins og hvert annað viðfangsefni fyrir vitsmunina. Til dæmis gæti krabbameinssjúkur maður sökkt sér ofan í fræðilegt lesefni um sjúkdóminn.
Smallville
Smallville eru bandarískir sjónvarpsþættir sem fjalla um uppvaxtarár Clarks Kent í smábænum Smallville í Kansas áður en hann verður að Ofurmenninu. Aðalrithöfundar þáttana eru Alfred Gough og Miles Millar. Í þáttunum lærir Clark (Tom Welling) um uppruna sinn sem geimvera frá plánetunni Krypton og notar ofurkrafta sína til að bjarga vinum sínum úr háska. Meðal vina hans eru Lana Lang (Kristin Kreuk), sem hann er skotinn í; Lex Luthor (Michael Rosenbaum), sem verður erkióvinur Ofurmennisins í framtíðinni; Chloe Sullivan (Allison Mack), besta vinkona Clarks og dreymir um að verða blaðamaður; og Lois Lane (Erica Durance), sem verður eiginkona Clarks í framtíðinni. Eftir sjöundu þáttaröðina hættu Gough og Millar að vinna að þáttunum og rithöfundarnir Kelly Souders og Brian Peterson tóku við af þeim. Michael Rosenbaum og Kristin Kreuk hættu líka í þáttunum.
Fyrsta þáttaröð (2001-2002)
Fyrsta þáttaröðin einblínir á hjónin Martha og Jonathan Kent, sem reyna að hjálpa ný ættlæddum syni sínum Clark að takast á við uppruna sinn frá geimverum. Hjónin hjálpa jafnframt Clark að þróa sína ofurnáttúrulega hæfileika. Clark verður að hafa umburðarlyndi fyrir þeim sem urðu fyrir stjörnuregninu, ást hans á Lönu Lang og að hann geti ekki sagt bestu vinum sínum, Pete Ross og Chloe Sullivan um uppruna sinn. Clark verður jafnframt vinur Lex Luthor.
Önnur þáttaröð (2002-2003)
Önnur þáttaröðin tekur við af þeirri fyrstu, þar sem Clark tekur á við skemmdirnar í kjölfarið á hvirfilbyljunum. Clark lærir að hann er frá plánetunni Krypton, en áttar sig jafnframt að hann á sér örlög, ákveðin af líffræðilegum föður sínum. Samband Clarks við Lönu Lang verður nánara, sem gerir vinasamband hans við Chloe Sullivan erfiðara. Besti vinur Clarks, Pete Ross, uppgötvar leyndarmál Clarks í þáttaröðinni.
Þriðja þáttaröð (2003-2004)
Þrátt fyrir að Clark viti örlög sín, þá vill hann ekki fylgja þeim eftir, og sér eftir þeim fórnum sem Jonathan gerði til að fá hann aftur til Smallville. Lex tekst á við sálrænt áfall við það að vera yfirgefinn á óbyggðri eyju, sem espar ágreining hans við föður sinn. Leyndarmál Clarks hefur mikil áhrif á Pete, og samband Clarks við Lönu fer í blindgötur.
Fjórða þáttaröð (2004-2005)
Fjórða þáttaröðin einblínir á tilraun Clarks að sameina kunnátu sína úr steinunum þremur. Clark reynir að sætta sig við samband Lönu við Jason Teague. Samband Clarks og Lex verður stirt, og Clark trúir Lex sífellt minna. Æskuvinur Clarks, Pete Ross er ekki að finna í þáttaröðinni og Jason Teague hefur tekið við sem ein af aðalsögupersóna þáttaraðarinnar. Clark kynnist frænku Chloear, Lois Lane. Undir lok þáttaraðarinnar kemst Chloe að leyndarmáli Clarks.
Fimmta þáttaröð (2005-2006)
Fimmta þáttaröðin snýst um eftirmála stjörnurengisins. Eftir að Clark var fluttur til norðurheimskautsins notaði hann kryptónskan kristal til að mynda Einveruvirkið til að hefja kryptónsku þjálfunina sína. Clark tekst á við líf fullorðna, háskólavist, alvöru samband við Lönu og brotthvarfs náinnar manneskju. Clark hættir að treysta Lex þegar hann kemst að leyniverkefnum LuthorCorp. Chloe hefur störf á Daily Planet og Lionel verður að betri manni. Lois Lane verður ein af aðalpersónum þáttanna. Illmennið Brainiac kemur til jarðar og ætlar sér að frelsa Zod hershöfðingja.
Sjötta þáttaröð (2006-2007)
Clark reynir að endurheimta fanga úr fangelsinu Phantom Zone. Örlög Lionels og Lex Luthor koma í ljós eftir eftirmála þess að Lex var tekinn af Zod, og Lionel settur sem sendiherra Jor-El, ættfræðilegs föður Clarks. Lana og Lex giftast og þáttaröðin fylgir eftir 33,1 leyniverkefnum Lex. Lois fær áhuga fyrir blaðamennsku og hefur störf hjá slúðurblaðinu Inquisitor.
Sjöunda þáttaröð (2007-2008)
Í þáttaröðinni hittir Clark ættfræðilega frænku sína, Köru, og kennir henni að nota krafta sína opinberlega. Illmennið Bizarro kemur til sögunnar, sem tók á sig útlit og krafta Clarks. Lex Luthor uppgvötvar að Lana sviðsetti dauða sinn. Lois fær starf hjá Daily Planet og Chloe uppvötvar hæfileika sinn gagnvart kryptóníti og leyndarmál Daily Planet ritstjórans, Grants Gabriel. Tvær ógnir stafa að Clark, ein frá illmenninu Brainiac og það seinna að Lex uppgvötvar leynilegt samfélag föður síns sem vill stjórna Clark.
Áttunda þáttaröð (2008-2009)
Clark byrjar að starfa hjá blaðinu Daily Planet og byrjar að sætta sig við hlutverk sitt sem hetja jarðarinnar. Lex Luthor er álitinn dauður og Lana Lang yfirgefur Smallville til frambúðar. Tvær nýjar sögupersónur koma í stað þeirra, Davis Bloom sem er skrímslið Doomsday og nýr forstjóri LuthorCorp, Tess Mercer. Clark og Lois byrja saman. Clark og Oliver Queen eru ósammála um hvað eigi að gera þegar Lex birtist aftur og Cloe Sullivan og Jimmy Olsen setja samband sitt á næsta stig.
Níunda þáttaröð (2009-2010)
Eftir dauða Jimmys Olsen, ákveður Clark að hann þurfi að hefja kryptónsku þjálfun sína og klæðist nýjum búningi þegar hann berst við glæpamenn sem The Blur. Chloe hefur lokað sig af í Watchtower-turninum og Oliver ákveður að hætta sem Green Arrow. En þegar Lois kemur skyndilega aftur úr framtíðinni breytist allt. Á meðan komst yngri klón af Zod til jarðar með öllum hermönnum sínum en þeir hafa enga kryptónska ofurkrafta.
Tíunda þáttaröð (2010-2011)
Eftir að Clark sigraði Zod féll hann til jarðar stunginn með bláu kryptoníti. Lois finnur lík hans og kemst að því að Clark sé The Blur og bjargar honum. Clark fær skilaboð frá Jor-El að mikil illska sé að koma til jarðar. Clark ákveður að gerast hetjan sem heimurinn þarfnast þegar hann þarf að kljást við Darkseid. Chloe setur hjálm Dr. Fates á sig og sér framtíðina. Clark segir Lois sannleikann um hver hann sé og biður hana að giftast sér þegar líður á þáttaröðina.
Raf
thumb|[[Skordýr í rafi sem er 10 mm langt]] thumb|Baltic amber inclusion - Psylloidea Raf er steingerð trjákvoða sem er stundum notuð í skartgripi. Raf er hálfgagnsætt gul- eða brúnleitt efni og rann úr barrtrjám í Eystrasaltslöndum fyrir ísöld. Flest raf er um 30-90 milljón ára gamalt. Rafmagn dregur heiti sitt af rafi.
Silfurþinur
Silfurþinur, fræðiheiti Abies amabilis, er tegund af þini frá Kyrrahafsströnd norðvestur Norður-Ameríka, þar er hann á "Pacific Coast Ranges" og Fossafjöllum frá suðaustasta hluta Alaska, gegn um vestur Bresku Kólumbíu, Washington og Oregon, til lengst norðvestur í Kaliforníu. Hann vex frá sjávarmáli til 1500metra hæð á norðurhluta svæðisins, og í 1000 til 2300 metra hæð á suðurhluta svæðisins, alltaf í tempruðum regnskógum með tiltölulega mikilli úrkomu og svölum, rökum sumrum. Vex oft með Degli og syðst á útbreiðslusvæðinu, Aesculus californica.
Lýsing
Þetta er stórt sígrænt tré sem verður 30 til 45 metra hátt, einstöku sinnum 72 metrar, með stofnþvermál að 1.2 metruma, einstöku sinnum 2.3 metrar. Börkurinn á yngri trjám er ljósgrár, þunnur og þakinn kvoðublöðrum. Á eldri trjám dökknar hann og myndar hreistur og sprungur. Barrið er nálarlaga, flatt, 2 til 4.5 sm langt og 2 mm breitt og 0.5 mm þykkt, matt dökk-grænt að ofan, og með tvær hvítar loftaugarákir að neðan, og lítið eitt sýlt í endann. Barrið er í spíral eftir sprotanum, en það er breytilega undið neðst svo þau liggja flöt til hvorrar hliðar og ofan á sprotanum, með engin undir. Sprotarnir eru rauðgulir með þétta flauelskennda hæringu. Könglarnir eru 9 til 17 sm langir og 4 til 6 sm breiðir, dökk purpurabláir fyrir þroska; hreisturblöðkurnar eru stuttar, og faldar í lokuðum könglinum. Vængjuð fræin losna er köngullinn sundrast við þroska um 6 til 7 mánuðum eftir frjóvgun. Silfurþinur er náskyldur gljáþini A. mariesii frá Kyrrahafsströnd Norður Ameríku, sem greinist frá silfurþin með aðeins styttra barri 1.5 til 2.5 sm og minni könglum: 5 til 11 sm langir.
Nytjar
Viðurinn er mjúkur og ekki sterkur; hann er notaður í pappírsmassa, flutnigskassa og annað ódýrt. Barrið hefur þægilegan ilm og er stundum notað í Jóla skreytingar, þar á meðal jólatré.
Honum er líka plantað sem yndistré í stórum görðum, þó að kröfur hans um svöl, rök sumur takmarki svæðin sem hann vex vel; velheppnaðar útplantanir utan útbreiðslusvæðisins eru helst í vestur Skotlandi og suður Nýja Sjálandi.
Fellibylur
Fellibylur (fellistormur eða felliveður) er sérlega kröpp lægð sem myndast í hitabeltinu og fær kraft sinn úr uppstreymi lofts í kringum stormaugað. Mikið af raka þéttist í uppstreyminu og skilar við það varmaorku sem nýtist við að knýja vindinn. Í öðrum heimshlutum eru ýmis orð notuð um fellibyl. Til dæmis nefnast fellibyljir austurlanda fjær týfónar. Fellibyljir valda oft mjög miklu tjóni.
Fellibyljum má skipta í fimm flokka eftir styrkleika:
Orðaruglingur
thumb|left|Fellibylurinn [[Katarína (fellibylur)|Katarína var sjaldgæfur hitabeltisfellibylur sem olli gríðarlegu tjóni. Myndin er tekin úr alþjóðlegu geimstöðinni 26. mars 2004.]] Varast ber að rugla saman fellibyl, fárviðri, hvirfilbyl og skýstrokkum. Fárviðiri er þegar vindur nær 32 m/s (eða 12 vindstigum). Enska orðið yfir 12 vindstig er hurricane, en það er einnig notað yfir fellibyli, en þeir eiga alltaf uppruna sinn í hitabeltinu. Í ensku er orðinu tropical (hitabeltis-) bætt framan við þannig að tropical hurricane er fellibylur. Stundum er hurricane þýtt sem hvirfilvindur eða hvirfilbylur. Þessi þýðing þykir afar óheppileg (þó hún sé ekki í sjálfu sér röng) vegna þess að hún leiðir til ruglings við annað og gjörsamlega óskylt veðurfyrirbrigði - skýstrokkinn. Skýstrokkur er það sem á ensku nefnist tornado (stundum twister). Skýstrokkar eru mjög litlir um sig, oftast nokkrir tugir eða fáein hundruð metra í þvermál og eru oftast fylgifiskar veðraskila og þrumuveðra, sem slíkum skilum fylgja. Svo vill til að skýstrokkar eru mjög algengir í Bandaríkjunum og einkum þó á sléttunum miklu. Þar koma fellibylir hins vegar aldrei í heilu lagi.
James Tarkowski
James Alan Tarkowski (fæddur 19. nóvember 1992) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Everton og enska landsliðinu.
Sílamáfur
Sílamáfur (fræðiheiti larus fuscus) er fremur stór máfur. Hann líkist svartbaki en er minni og nettari. Sílamafur er dökkgrár á baki og vængjum en annars staðar hvítur. Ungfuglar eru dökkbrúnflikróttir. Vængbroddar eru mjög dökkir. Fætur eru gulir og er rauður blettur fremst á neðra skolti. Augun eru gul.
Sílamávur mun hafa byrjað að verpa á Íslandi á þriðja áratug síðustu aldar. Vetrarheimkynni hans eru í Marokkó.
Listi yfir sálfræðinga
Hér að neðan er listi yfir sálfræðinga og aðra sem haft hafa veruleg áhrif á sálfræði. Listanum er raðað í stafrófsröð eftir eftirnafni. Einnig er hægt að sjá sjálfvirkan lista í stafrófsröð eftir eiginnafni.
Hánorska
Hánorska kallast óopinber og lítið notuð útgáfa nýnorsku. Henni er ætlað að varðveita nýnorskt skrifmál óháð bókmáli. Helstu talsmenn hánorskunnar voru þeir Ivar Aasen, Aasmund Olavsson Vinje, Arne Garborg, Olav Nygard og Olaf H. Hauge. Hánorska er mjög lík landsmáli (landsmål).
730
Árið 730 (DCCXXX í rómverskum tölum)
Marcelo Bielsa
Frá 2018 til 2012 var hann stjóri hjá enska félaginu Leeds United F.C..
Purpuralaukur
Lýsing
Allium atropurpureum vex upp af kúlulaga til egglaga lauk. Blómstöngullinn er að 100 sm hár. Græn, blöðin eru breið striklaga, að 7 mm breið, og mjókka í endann. Hann blómstrar síðla vors til snemm sumars, blómskipunin er hálfkúlulaga, með mörgum dökk-fjólubláum blómum. Egglegið er mjög dökk fjólublátt, næstum svart. Hann er með sterka hvítlauks eða lauklykt.
Flokkun
Tegundinni var fyrst lýst og útgefin af Franz de Paula Adam von Waldstein og Pál Kitaibel í 'Descr. Icon. Pl. Hung.' Vol.1 on page 16, in 1800.
Fræðiheitið atropurpureum, vísar til blómlitarins.
Undir tegundinni var áður sett; Allium atropurpureum var. hirtulum Regel, sem var gefið nafn 1875, sem er nú tegundin Allium stipitatum Regel. sem vex í Mið-Asíu.
Útbreiðsla
Hún finnst í Asíu, í Tyrklandi og í Evrópu; Búlgaríu, Ungverjalandi, Fyrrum Júgóslavía og Rúmeníu.
Búsvæði
Hann kýs ræktuð lönd og á þurr opin svæði.
Afbrigði
Vinsælt afbrigði í gróðrarstöðvum er Allium ‘Firmament’, sem var gert af ræktandanum (A. Langedijk) með blöndun Allium atropurpureum og Allium cristophii.
Paswan
thumb|right|Portrett af Dusadh-manni frá 1860, Bengal.
Paswan, einnig þekktur sem Dusadh, er Dalit samfélag frá Austur- Indlandi. Þeir finnast aðallega í fylkjum Bihar, Uttar Pradesh og Jharkhand. Urdu orðið Paswan þýðir lífvörður eða „sá sem ver“. Uppruni orðsins, samkvæmt trú samfélagsins, liggur í þátttöku þeirra í bardaga við Siraj-ud-daulah, Nawab í Bengal að fyrirskipun breska Austur-Indlandsfélagsins, en eftir það voru þeir verðlaunaðir með embætti Chowkidars og lathi með skattheimtu fyrir Zamindara. Þeir fylgja ákveðnum helgisiðum eins og að ganga á eld til að fullyrða hreysti sitt.
Vistfræði
Því hefur einnig verið haldið fram af sumum Bhumihars að þeir séu afkomendur krosshjónabanda karla og kvenna af tveimur mismunandi köstum. Samt sem áður hafnar Paswan samfélag þessum kenningum og heldur því fram að uppruni nafnsins 'Dusadh' liggi í Dusadh, sem þýðir "erfitt að sigra".￼
Saga
Paswans hafa einnig verið sögulega tengdir herlegheitum og margir börðust fyrir hönd Austur-Indlandsfélagsins á 18. öld í her Bengal. Manntal Indlands 2011 vegna Uttar Pradesh sýndi að íbúar Paswan, sem flokkast sem skipulagður kasti, voru 230.593. Sama manntal sýndi íbúa 4.945.165 í Bihar.
Raining Blood (smáskífa)
Raining Blood er smáskífa með Slayer af plötunni Reign in Blood sem kom út árið 7. október 1986.
905
905 (CMV í rómverskum tölum)
Agyness Deyn
thumb|right|Agyness Deyn Agyness Deyn (fædd 16. febrúar 1983 í Littleborough) er ensk fyrirsæta.
14. ágúst
14. ágúst er 226. dagur ársins (227. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 139 dagar eru eftir af árinu.
Mercury-geimferðaáætlunin
Mercury-geimferðaáætlunin á við um aðra mönnuðu geimferðaáætlunina og fyrstu mönnuðu geimferðaáætlun NASA. Verkefnið tók fjögur ár og markmið þess var að koma manni á sporbaug um jörðina, koma honum heilu og höldnu til baka og rannsaka áhrif þyngarleysis á mannslíkamann.
Verkefnið samanstóð af tuttugu ómönnuðum geimferðum auk sex mannaðra.
João Figueiredo
João Baptista de Oliveira Figueiredo (15. janúar 1918 – 24. desember 1999) var brasilískur herforingi og stjórnmálamaður sem var forseti Brasilíu frá 1979 til 1985. Figueiredo var síðasti forsetinn á tíma brasilísku herforingjastjórnarinnar og forsetatíð hans einkenndist af hægfara þróun aftur til lýðræðis sem lauk með stofnun nýrrar stjórnar árið 1985.
Æviágrip
João Figueiredo var sonur liðsforingja í brasilíska hernum og fetaði í fótspor föður síns með því að ganga í herinn. Þegar brasilískir herforingjar frömdu valdarán gegn borgaralegum stjórnvöldum árið 1964 var Figueiredo skipaður yfirmaður leyniþjónustunnar í Rio de Janeiro. Hann var síðan skipaður yfirmaður herlögreglunnar í São Paulo og gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir brasilísku herforingjastjórnina á næstu árum. Árið 1974 skipaði Ernesto Geisel, forseti Brasilíu, Figueiredo yfirmann allrar leyniþjónustu ríkisins.
Figueiredo var lítið áberandi sem meðlimur í ríkisstjórn Geisels og var stundum kallaður „þögli ráðherrann“. Þrátt fyrir að herforingjastjórninn hefði frá upphafi lofað því að snúið yrði aftur til lýðræðis þegar aðstæður væru réttar gagnrýndi Figueiredo vestrænt lýðræði opinberlega. Vegna óvarlega ummæla Figueiredos var sérstakt auglýsingafyrirtæki fengið til að kenna honum hvernig hann átti að koma fram.
Ernesto Geisel féll vel að vinna með Figueiredo og tók hann því fram yfir aðra herforingja í stjórninni við val á eftirmanni sínum. Í byrjun ársins 1978 tilkynnti Geisel að Figueiredo myndi taka við af honum sem forseti Brasilíu við lok kjörtímabilsins næsta ár. Þrátt fyrir að herforingjarnir réðu vali á forsetanum hélt Figueiredo uppi virkri kosningabaráttu og ferðaðist vítt og breitt um Brasilíu til að kynna sig fyrir þjóðinni.
Figueiredo tók við af Geisel sem forseti Brasilíu þann 15. mars 1979 og sagðist við það tilefni ætla að sjá til þess að staðið yrði við loforð hersins um afturhvarf til lýðræðis. Þegar Figueiredo tók við völdum var efnahagsfarsældinni sem hafði einkennt fyrri ár herforingjastjórnarinnar lokið. Verðbólga nam rúmum fjörutíu prósentum, erlendar skuldir landsins voru háar og landbúnaður Brasilíu átti í vanda af náttúruvöldum, auk þess sem ójöfnuður í landinu hafði aukist gríðarlega.
Við upphaf forsetatíðar sinnar hélt Figueiredo áfram „slökunarstefnu“ sem Geisel hafði viðhaldið frá árinu 1977. Herforingjastjórnin naut enn stuðnings flestra kaupsýslumanna, íhalds- og hægrimanna en brasilískir launþegar voru flestir andsnúnir henni auk þess sem rómversk-kaþólska kirkjan í landinu tók afstöðu gegn stjórninni.
Þó líði ár og öld
Þó líði ár og öld er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1971. Á henni flytur Björgvin Halldórsson ellefu dægurlög. Upptaka PYE Recording Studios - Rikisútvarpið Sjónvarpið. Upptöku stjórnuðu: Allan Caddy. Björgvin Halldórsson og Jón Ármannsson. Hljóðtæknimenn: Allan Florence, Pétur Steingrímsson og Jón Þ. Hannesson. Pressun: Philips. Útlit og ljósmyndir: Baldvin Halldórsson. Prentun: Kassagerð Reykjavíkur.
João Figueiredo
Æviágrip
Þann 15. janúar 1985 kaus kjörmannasamkundan stjórnarandstöðuleiðtogann Tancredo Neves nýjan forseta Brasilíu. Neves veiktist hins vegar og lést áður en hann gat tekið við embætti og því var það José Sarney, sem hafði verið kjörinn varaforseti af kjörmannasamkundunni, sem tók við af Figueiredo sem forseti Brasilíu þann 15. mars 1985. Figueiredo neitaði að vera viðstaddur embættistöku eftirmanns síns þar sem Sarney var liðhlaupi úr gömlum stjórnarflokki herforingjanna og var því álitinn svikari eða tækifærissinni.
Þó líði ár og öld
Textabrot af bakhlið plötuumslags
thumb|left|Fylgiblað með textum og myndum
Shinji Okazaki
Shinji Okazaki (fæddur 16. apríl 1986) er japanskur knattspyrnumaður. Hann hefur spilað 106 leiki og skoraði 49 mörk með landsliðinu.
Lindsey McKeon
Lindsey McKeon (fædd Lindsey Johnson McKeon 11. mars, 1982) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Saved by the Bell: The New Class, One Tree Hill, The Guiding Light og Supernatural.
Einkalíf
McKeon fæddist í Summit, New Jersey en ólst upp í Los Angeles, Kaliforníu. McKeon hefur verið gift Brant Hively síðan árið 2013.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk McKeon var árið 1995 í Boy Meets World. Síðan þá hefur hún komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við 3rd Rock from the Sun, CSI: Miami, Cold Case, Veronica Mars, Necessary Roughness og NCIS.
Frá árunum 1996-2000, lék McKeon eitt af aðahlutverkunum í Saved by the Bell: The New Class sem Katie Peterson. Árið 2000 lék hún persónuna Stella í unglinga/drama seríunni Opposite Sex en aðeins ein sería var gerð.
McKeon var með stór gestahluverk í The Guiding Light sem Marah Lewis, One Tree Hill sem Taylor James og Supernatural sem Tessa.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk McKeon var árið 2003 í Shredder. Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við What Doesn´t Kill You, Tandem,Indigenous og Flock of Dudes.