cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Engirella
Lífshættir
Engirella heldur til í röku graslendi með miklum gróðri, helst þar sem mikið er af blómum. Það gefur frá sér sérkennilegt hljóð á vorin (hljómar eins og "sarp arp") og hljómar það án afláts. Á öllum tímum árs gefur það frá sér hljóð sem hljóma eins og "kjy kjo kia". Engjasvínið lifir á skordýrum og ýmsum smádýrum. Það verðir í mörgum eggjum sem eru rjómagul eða grænleit ljós eða dökkbrúm með rauðbrúnum blettum. Hreiðrið er í hávöxnu grasi eða kornökrum og er það grunn laut fóðruð með grasstráum og blöðum.
Auddi og Sveppi
Auddi og Sveppi er íslenskur gamanþáttur sem sýndur er á Stöð 2. Þáttastjórnendur eru Auðunn Blöndal og Sverrir Þór Sverrisson. Þátturinn hóf göngu sína í janúar 2009 sem framhald af gamanþættinum 70 mínútur.
Innslög þáttarins eru meðal annars hrekkir á milli þáttastjórnendanna og stjórnun Audda og Sveppa. Þessi innslög koma upprunalega frá forvera þáttarins, 70 mínútum. Í stjórnun Audda og Sveppa er gestur fenginn í þáttinn og á fjölförnum stað segja stjórnendur þáttarins honum hvað eigi að gera og í staðinn fær hann gjöf. Hrekkirnir eru á milli þáttastjórnendana en einnig gesta þáttarins þegar þeir félagar fá þriðja aðila til liðs við sig til þess að framkvæma hrekkinn. Þetta innslag þáttarins er mjög umdeilt. Dæmi um það var er þeir hrekktu Einar Bárðarson útvarpsmann sem varð sár og ósáttur við þá félaga eftir atvikið.
Þátturinn hætti fyrir sumar 2011, eftir að búinn að vera í tvö ár.
Sigríður Dúna Kristmundsdóttir
Sigríður Dúna Kristmundsdóttir (fædd 13. ágúst 1952) er prófessor í mannfræði við Háskóla Íslands
Ferill
Sigríður Dúna lauk B.Sc (Econ) prófi í mannfræði árið 1975 frá The London School of Economics and Political Science, MA prófi í mannfræði frá The University of Rochester, New York, árið 1980 og doktorsprófi í mannfræði frá sama skóla árið 1990. Hún lagði einnig stund á mannfræði við L´Univeristé de Paris VII veturinn 1976–1977.
Sigríður Dúna hefur gegnt margvíslegum öðrum trúnaðarstörfum og má þar nefna að hún sat í stjórnarskrárnefnd árin 1985–1992, í stjórn Þróunarsamvinnustofnunar 1989–1993, var formaður kynningarnefndar Háskóla Íslands 1991–1993 og formaður stjórnar Mannfræðistofnunar Háskóla Íslands 1997–2001. Hún sat í úthlutunarnefnd Kvikmyndasjóðs Íslands 1989–1991 og aftur 1996, í ritstjórn NORA, Nordic Journal of Women´s Studies 1991–1995, í sérfræðinganefnd norrænu ráðherranefndarinnar um félagsvísindalegar rannsóknir í umhverfismálum 1991–1998, í ráðgjafanefnd UNESCO um jafnréttismál 1994–1997, í jafnréttisnefnd Þjóðkirkju Íslands 1997–1999 og í úthlutunarnefnd RANNÍS 1997–1999. Árið 1999 fór hún fyrir ráðstefnunni Konur og lýðræði sem haldin var af ríkisstjórn Íslands með þátttöku Norrænu ráðherranefndarinnar og ríkisstjórna Bandaríkjanna, Rússlands og Baltnesku landanna. Hún sat í stjórn Stofnunar Leifs Eiríkssonar 2000–2005, í ritnefnd aldarsögu Háskóla Íslands 2005–2011, í stjórn norrænu menningarstofnunarinnar á Álandseyjum 2015–2016 og í ráðgjafanefnd Alþingis um heiðurslaun listamanna 2015–2018. Árin 2012–2014 var hún verndari UN Women á Íslandi.
Sigríður Dúna var sæmd riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu árið 2000 fyrir störf sín að jafnréttismálum. Hún hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2001 fyrir ævisögu Bjargar C. Þorláksson og Fjöruverðlaunin árið 2006 fyrir ævisögu Ólafíu Jóhannsdóttur.
Rannsóknir Sigríðar Dúnu beindust í fyrstu að frönskum strúktúralisma en síðar fundu rannsóknir hennar sér stað innan femínískrar mannfræði og mannfræði stjórnmála. Doktorsritgerð hennar árið 1990 fjallar um sögu íslenskrar kvennahreyfinga frá 1870–1990 en þar beitir hún persónuhugtakinu til greiningar á efniviðnum. Fyrir utan ýmis viðfangsefni á þessum sviðum mannfræðinnar, þar með talið ritun ævisagna tveggja gleymdra merkiskvenna, hafa rannsóknir Sigríðar Dúna meðal annars beinst að kenningum og aðferðum í mannfræði. Sigríður Dúna er nú í hálfu starfi sem prófessor við Háskóla Íslands.
Einkalíf
Sigríður Dúna ólst upp í Reykjavík en foreldrar hennar eru Sigríður Júlíusdóttir, húsmóðir (f. 1930) og Kristmundur Jónsson, kaupmaður (f. 1929). Sigríður Dúna er gift Friðriki Sophussyni fyrrverandi ráðherra og eiga þau eina dóttur. Áður var Sigríður Dúna gift Hjálmari H. Ragnarssyni, tónskáldi, og eignuðust þau einn son.
Frostþurrkun (grafsiður)
Frostþurrkun er ný aðferð við að búa lík til greftrunar sem er ætlað að koma í stað líkbrennslu eða hefðbundinnar greftrunar í kistu. Aðferðin hefur það að markmiði að auðvelda náttúrulegt niðurbrot líkamsleifanna og þess vegna má til að mynda ekki smyrja líkið. (Með tilliti til aðstæðna á Íslandi er þess reyndar að geta að vart er hægt að segja að líksmurning tíðkist hér.)
Þeir, sem standa að aðferðinni, lýsa henni þannig að líkið sé fyrst kælt niður í –18°C og þar næst kælt enn frekar með fljótandi köfnunarefni. Við þetta verði líkaminn mjög stökkur og nægi þá að beita fremur litlum titringi til að sundra honum í smáar agnir. Duftið, sem þannig verði til, sé flutt í lofttæmt rými þannig að unnt sé að láta það, sem eftir er af raka, gufa upp. Loks fari duftið í gegnum málmskilju til þess að fjarlægja ígræði, svo sem hjartagangráða, og kvikasilfur úr tannfyllingum.
Að þessu loknu er fyrirhugað að koma duftinu fyrir í öskju úr maíssterkju. Það er þá lyktarlaust og þolir langa geymslu þar sem allt vatn hefur verið fjarlægt. Líkamsleifarnar vega í þessu ástandi aðeins um 30% af upphaflegri þyngd, þar eð vatn er hér um bil 70% af líkamsþyngd mannsins. Þetta er þó nokkru meira en verður eftir af líkamanum við líkbrennslu.
Greftrunin á að fara fram með þeim hætti að askjan með duftinu sé lögð grunnt í lífrænan jarðveg og verður hvorttveggja þá að mold á 6–12 mánuðum.
Frostþurrkun líkamsleifa er enn á tilraunastigi en stefnt er að því að unnt verði að nota hana í tengslum við útfarir áður en langt um líður. Í Suður-Kóreu er hún þegar orðin lögleg. Aðferðin er þó umdeild og bíður enn fullrar viðurkenningar í upphafslandinu, Svíþjóð. Þar hafa m.a. komið fram efasemdir um virkni aðferðarinnar eins og henni er lýst, enda hafi engar sannanir verið lagðar fram fyrir henni opinberlega.
Tálknafjörður
Tálknafjörður er þéttbýli á Vestfjörðum við samnefndan fjörð. Þar bjuggu 255 manns árið 2022. Fjörðurinn er kenndur við Þorbjörn tálkna úr Suðureyjum við Skotland, sem fyrstur manna nam þar land.
Tálknafjörður stendur í landi Tungu, það byggðist í kringum bryggju og hafnaraðstöðu sem byrjað var að reisa um 1945 og var viðurkennt sem kauptún árið 1967. Í Tálknafirði er matvöruverslun, tvö vélaverkstæði og bensínsala auk Veitingahússins Hópsins sem dregur nafn sitt af innri hluta fjarðarins.
Sundlaugin og íþróttahúsið standa í landi Eyrarhúsa á ofanverðum Sveinseyraroddanum ásamt skólahúsinu sem vígt var 1967 og stækkað fyrir nokkrum árum. Sundlaugin sem var upphaflega byggð upp úr 1930 og stækkuð 1987, er 25 m löng með tveimur heitum pottum og vel hirtu umhverfi. Við hana er tjaldstæði og í íþróttahúsinu er góð aðstaða fyrir hvers konar fundarhöld auk íþróttaaðstöðu.
Fyrir ofan tjaldstæðið er Guðmundarlundur, skógarreitur sem byrjað var að gróðursetja í fyrir 1940 af börnum í Tálknafirði, þar eru margar plöntutegundir og sumar sjaldgæfar á Vestfjörðum eins og til dæmis bláklukkan sem vex alla jafna ekki villt á Vestfjörðum. Skógaráhugamenn í Tálknafirði hafa haldið gróðursetningarstarfi áfram og nú nær skógræktin upp undir Bæjarfjall fyrir ofan tjaldstæðið og upp að Hólsá sem rennur framhjá þorpinu. Frá tjaldstæðinu og upp í þorp liggur göngustígur sem kallaður er Brynjólfsbraut, til heiðurs Brynjólfi Gíslasyni sem var sveitarstjóri í Tálknafjarðarhrepp í mörg ár og mikill áhugamaður um skógrækt.
Pollurinn
Pollurinn er náttúrulaug í hlíð Sveinseyrarhlíðar rétt utan þorpsins, hefur pollurinn borið hróður Tálknafjarðar víða því þar hefur oft verið gestkvæmt auk þess sem heita vatnið úr borholu sem boruð var þar 1977, er leitt í sundlaugina og er vatnið einnig notað til að hita upp íþróttahúsið og skólann. Pollurinn er í raun þrískiptur, tveir setpottar og einn nokkru dýpri. Búningshús og sturta er á staðnum og er því viðhaldið af hreppnum.
Tálknafjör
Tálknafjör er bæjarhátíð Tálknfirðinga sem haldin er síðustu helgina í júlí annað hvert ár (síðan 2016). Tálknafjör var haldið í fyrsta sinn árið 2006.
FC Midtjylland
thumb|MCH Arena. FC Midtjylland er danskt knattspyrnulið á Mið-Jótlandi sem hefur aðsetur í Herning og Ikast. Liðið var stofnað árið 1999 með sameiningu Ikast FS (stofnað 1935) og Herning Fremad (stofnað 1918) og hefur unnið dönsku úrvalsdeildina þrisvar, síðast 2020. Viborg FF eru helstu andstæðingar FC Midtjylland.
Ásukvæði
Ásukvæði er norrænt danskvæði, vikivaki eða sagnadans. Kvæðið var með vinsælustu sagnadönsum á Íslandi fyrr á öldum ásamt Draumkvæði (Stjúpmóðurkvæði) og Ólafi liljurós. Kvæðið finnst í nær öllum 17. aldar handritum sem varðveita sagnadansa. Kvæðið lifði enn á vörum Íslendinga til sveita um miðja 20. öld. Ásukvæði er eldfornt danskvæði og talið er að það hafi borist til Íslands frá Noregi fyrir árið 1500.
Kvæðið er talið mjög afbakað og hefur breyst mikið í tímans rás í munnlegri geymd.
Efni kvæðis
Kvæðið hefst á þá leið að Ása gengur um stræti og heyrir fagrar raddir í fjarska. Í kjölfarið finnur hún riddara nokkurn bundinn í húsi einu. Riddarinn biður Ásu um að leysa sig og lofar að gera henni ekki mein en Ása hikar og treystir ekki riddaranum. Riddarinn virðist þó sannfæra hana að lokum og svo fer að Ása leysir bönd hans. Í kjölfarið segir riddarinn frá afrekum sínum og samskiptum hans við aðrar konur en hann kveðst hafa svikið þær allar. Riddarinn verður síðan árásargjarn og hefur í hyggju að gera Ásu mein. Í seinni tíma viðbótum nær Ása að flýja aðstæður, fer á bak hvítum hesti og gengur að lokum í helgan stein.
Þjóðlög við Ásukvæði
Íslenskt þjóðlag hefur varðveist við kvæðið og er það að finna í Íslenskum þjóðlögum Bjarna Þorsteinssonar. Lagið kunnu margir heimildarmenn um miðja 20.öld þegar þjóðfræðingar á vegum Stofnunar Árna Magnússonar ferðuðust um landið með segulbandstæki að vopni. Þá samdi Guðfinna Þorsteinsdóttir (1891-1977), einnig þekkt undir skáldanafninu Skáld-Erla, sérstaka laglínu við Ásukvæði sem hún raulaði fyrir börn sín. Öll þessi lög má finna á vefslóð Ísmús.
Coventry
Coventry er borg í Englandi með 318 þúsund íbúa. Borgin varð mjög illa úti í loftárásum 1940. Coventry er elsti vinabær heims en hann myndaði tengsl við Stalíngrad (nú Volgograd) meðan seinna stríðið stóð enn yfir. Kunnasti íbúi í sögu Coventry er Lafði Godiva en sagan segir að hún hafi riðið nakin á hesti sínum um götur bæjarins á 11. öld til að losa íbúana undan skattaáþján eiginmanns síns.
Lega og lýsing
Coventry er í Vestur-Miðhéruð Englands og er sú breska borg sem lengst er frá sjó. Næstu stærri borgir eru Birmingham til norðvesturs (30 km), Leicester til norðausturs (40 km), Oxford til suðurs (80 km) og London til suðausturs (140 km). Miðborgin samanstendur að miklu leyti af nýlegum byggingum, enda nær gjöreyðilagðist hún í loftárásum 1940.
Orðsifjar
Tvær tilgátur eru til um tilurð heitisins Coventry. Líklegri tilgátan er sú að borgin heitir eftir mannanafninu Cofa eða Coffa, sem átti að hafa gróðursett tré þar sem nú er miðborgin. Þannig breyttist Cofa's Tree yfir í Coventry. Hin tilgátan er sú að borgin hét upphaflega Coventre. Það er samsett úr Coven og Tre. Coven er komið úr convent, sem merkir klaustur. Tre er keltneska og merkir bær. Merkingin væri því klausturbærinn. Íbúar borgarinnar eru kallaðir Coventrians.
Upphaf
thumb|Lafði Godiva. Málverk eftir John Collier ca. 1897 Talið er að byggð í Coventry hafi myndast í kringum nunnuklaustur sem stofnað var um 700 e.Kr. Byggð á staðnum var í upphafi óhagstæð sökum skóga sem varð að ryðja. Coventry kom fyrst við skjöl 1016 er Knútur ríki, sonur Danakonungs, herjaði á sveitirnar þar kring. Hann eyddi klaustrinu og byggðinni í Coventry. Staðurinn var endurbyggður um miðja 11. öld af Leofric, jarlinum af Mercíu, og eiginkonu hans Lafði Godivu. Þau stofnuðu nýtt klaustur af Benediktínusarreglu árið 1043 og helguðu það heilagri Maríu. Sagan segir að Leofric hafi skattpínt íbúa Coventry um of. Lafði Godiva fannst nóg um og bað bónda sinn ítrekað að draga úr sköttunum. Að lokum varð hann svo þreyttur á ítrekuðum beiðnum hennar að hann sagðist muni draga úr skattinum ef hún myndi ríða nakin um götur bæjarins. Lafðin tók hann á orðinu og gerði það eftir að hún hafði gefið út tilkynningu þess efnis að íbúar bæjarins skyldu halda sig innandyra og loka gluggum sínum meðan á reiðinni stæði. Sögulegum heimildum ber hins vegar ekki alveg saman við þessa þjóðsögu. 1095 flutti Robert de Limesey biskupsstól sinn til Coventry. Maríukirkjunni í klaustrinu var þá breytt í dómkirkju 1102 og stækkuð í framhaldinu.
Borgarastríð
1617 sótti Jakob I konungur Coventry heim. Borgin hélt mikla veislu fyrir hann og studdi hann dyggilega. Það breyttist þó 1635 er konungur heimtaði skipaskatt, enda borgarbúar ekki hrifnir af því að þurfa að greiða aukaskatt fyrir flota konungs. Þar af leiðandi studdi borgin þingið þegar enska borgarastyrjöldin braust út. Í nokkur skipti réðist konungsherinn á borgina, en hún stóðst öll áhlaup, enda borgarmúrarnir enn í góðu standi. Í eitt skipti, 1642, birtist Karl I konungur í eigin persónu við Coventry ásamt sex þúsund manna riddaraliði en beið mikinn ósigur utan við borgarmúrana. Við lok stríðsins 1662, þegar konungdómurinn hafði verið endurreistur í landinu, lét Karl II konungur rífa niður borgarmúrana í hefndarskyni fyrir stuðning borgarbúa við þingið. Þótt Jakob II hafi fengið góðar viðtökur í Coventry 1687, fögnuðu borgarbúar innilega þegar Vilhjálmur af Óraníu varð Englandskonungur tveimur árum síðar.
Iðnbyltingin
thumb|Skipaskurðurinn Coventry Canal eins og hann lítur út í dag Í upphafi iðnbyltingarinnar sköpuðu bættar samgöngur grundvöll fyrir betri afkomu iðnaðarins. Í lok 18. aldar var skipaskurðurinn Coventry Canal opnaður og 1838 fékk borgin járnbrautartengingu. Helsta atvinnugrein borgarinnar var silkivefnaður. Tíu þúsund manns störfuðu í þeirri grein 1818 en voru orðnir 25 þúsund 1857. Algert hrun varð á þessum iðnaði á sjöunda áratug 19. aldar sökum innflutnings á erlendum silkivörum. Þá skipti borgin yfir í annan iðnað, svo sem úrsmíði. 1861 unnu rúmlega tvö þúsund manns við þá iðju í borginni. Þegar sá iðnaður lenti undir í samkeppni við svissnesk og amerísk úr á níunda áratug 19. aldar, var byrjað að framleiða saumavélar og reiðhjól. 1890 var reiðhjólaframleiðslan í borginni orðinn sá stærsti í heimi, en við hann störfuðu 40 þúsund manns í 248 fyrirtækjum. Sá iðnaður þróaðist yfir í bílasmíði og loks flugvélasmíði þegar kom fram á 20. öld. Fyrsti enski bíllinn var smíðaður í Coventry 1897 hjá Daimler Motor Company. Á fyrri hluta 20. aldar fór framleiðsla á bílum ört stækkandi, en þar voru smíðaðir Jaguar, Rover og Rootes bílar. 1938 voru 38 þúsund manns starfandi í bílaiðnaðinum. 1916 hófst flugvélaframleiðsla í borginni og var hún ein sú mesta í Bretlandi fram að seinna stríði. Þegar stríðið hófst var stór hluti iðnaðarins í borginni að framleiða hergögn eða þjónusta herinn að öðru leyti.
Laura Lynch
Laura Lynch (fædd 18. nóvember 1958 er bandarískur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hún er þekktust fyrir að vera einn af stofnendum hljómsveitarinnar The Chicks.
Coventry
Nýrri tímar
thumb|Hillman Avenger framleiddur í Coventry Eftir stríð varð ljóst að langflestar gömlu byggingar borgarinnar voru eyðilagðar. Miðborgin var að öllu leyti endurreist. Ekki var reynt að halda í gömlu borgarmyndina, heldur risu nútímahús, verslanir, skrifstofubyggingar og jafnvel ein allra elsta göngugata Evrópu. Skipulagið var þó ábótavant og því mynduðust engin eiginleg aðskilin hverfi og ekkert var einsleitt. Talað er um einn hrærigraut (hodge-podge) varðandi útlit og notkun bygginga í miðborginni. Sökum mikils bílaiðnaðar í borginni hlaut Coventry auknefnið Motor City og Hin breska Detroit. Ýmsar bíltegundir voru framleiddar þar, bæði breskir og erlendir. 1960 náði borgin mesta fjölda íbúa, 335 þúsund, en hefur dalað mikið síðan. Bílaiðnaðurinn staðnaði á 8. og sérstaklega 9. áratugnum og hætti með öllu 2006. Þetta olli miklum erfiðleikum og atvinnuleysi. Reyndar hafa bæði Jaguar og Peugeot heitið því að hefja framleiðslu í borginni á ný í náinni framtíð.
Laura Lynch
Ævisaga
Laura Lynch er sjálfskipuð „kúrekastelpa“. Hún spilar á kontrabassa og er einstæð móðir. Lynch tók þátt í tónleikaferðalagi um Japan í hljómsveit sem kallaði sig Texas Rangers.
Coventry
Viðburðir
thumb|Godiva Festival Godiva Festival er heiti á tónlistarhátíð en hún er nefnd eftir Lafði Godiva, þekktasta íbúa Coventry. Hátíðinni var hleypt af stokkunum 1997 og stóð í heilan dag. Strax árið eftir var hún lengd í þrjá daga. Tónlistarstefna hátíðarinnar er ýmis konar, allt frá poppi til reggí og hipp hopp. Aðalviðburður hátíðarinnar er Godiva-skrúðgangan, en hún hefur farið fram síðan á 17. öld.
Íþróttir
Helsta knattspyrnufélag borgarinnar er Coventry City. Félagið spilaði í efstu deild í 34 ár, frá 1967-2001. Besti árangur þess er sjötta sætið leiktíðina 1969-70. Coventry sigraði í bikarkeppninni 1987 (sigraði þá Tottenham í úrslitaleik) en fékk ekki þátttökurétt í Evrópukeppni bikarhafa sökum atburðanna á Heysel-leikvanginum á sama ári.
Frá Coventry er vélhjólaliðið Coventry Buildbase Bees, sem keppir í efstu deild í landinu. Í liðinu eru níu hjólamenn og hafa þeir unnið mýmarga titla í gegnum tíðina, þar á meðal bikarþrennuna 2007. Á árunum 1998 og 2000 var landskeppnin í vélhjólaakstri (Speedway) háð í Coventry.
Coventry Jets er íþróttafélag sem keppir í ruðningi. Það var stofnað 2003 og er með bestu liðum landsins. Félagið varð enskur meistari 2008.
Rúgbý-liðin í borginni eru tvö: Coventry R.F.C. og Coventry Bears, en þau keppa í sitthvorri deildinni.
Önnur þekkt íþróttafélög í borginni eru Coventry Crusaders í körfubolta, Coventry Blaze í íshokkí og Coventry Godiva Harriers í frjálsum.
Árið 2005 var Coventry fyrsta enska borgin sem var gestgjafi í Alþjóðlegu barnaleikunum (International Children's Games).
Vinabæir
Coventry er elsti vinabær heims. Meðan seinna stríðið stóð enn yfir tengdust Coventry og Stalíngrad (nú Volgograd) vinaböndum en þar með vildu íbúar Coventry styðja íbúa Stalingrad gegn árásum þýska hersins. Samband þetta er elsta eiginlega vinabæjasamband heims. Einnig mynduðust sterk tengsl við þýsku borgina Dresden en hún varð einnig mjög illa úti í stríðinu sökum loftárása bandamanna. Tengsl Coventry og Parkes í Ástralíu mynduðust 1939 en formlega var vinasambandið ekki stofnað fyrr en síðar. Vinabæir Coventry:
Byggingar og kennileiti
thumb|Rústir dómkirkjunnar er heilög grund thumb|Ford's Hospital Sökum þess að Coventry varð illa úti í loftárásum seinna stríðs, eru nær engar gamlar byggingar í borginni.
Jens Lekman
Jens Martin Lekman (fæddur 6. febrúar 1981 í Angered, Svíþjóð) er sænskur söngvari sem býr í Melbourne í Ástralíu. Hann spilar sjálfstætt popp og notar aðallega gítarhljoð blönduð með úrtökum og hljóðum strokhljóðfæra. Söngtextarnir hans eru oft fyndnir, rómantískir en svolítið þunglyndir. Tónlistamennirnir Jonathan Richman og Belle & Sebastian hafa haft mikinn áhríf á tónlist hans. Hann hefur verið samanborinn við Stephin Merritt úr The Magnetic Fields og David Byrne.
Fjárbrimsa
Fjárbrimsa (fræðiheiti: Oestrus ovis) er tegund sníkjuflugna af brimsuætt. Fjárbrimsan líkt og rádýrabrimsan verpir á granir klaufdýra, en fjárbrimsan herjar einkum á sauðkindur. Lirfur hennar skríða inn um nasirnar og setjast að þar. Þessi fluga þekkist vel á norðulöndum og er illræmt meindýr á sauðfjárstofnum.
Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness
Bókmenntaverðlaun Halldórs Laxness voru stofnuð af bókaútgáfunni Vaka-Helgafell árið 1995 í samráði við fjölskyldu skáldsins. Megintilgangur verðlaunanna var að efla íslenskan sagnaskáldskap og stuðla þannig að endurnýjun íslenskrar frásagnalistar. Verðlaunin voru veitt árlega að hausti og kom verðlaunabókin út sama dag hjá Vöku - Helgafelli. Samkeppnin var öllum opin og verðlaunin veitt fyrir nýja og áður óbirta skáldsögu eða smásagnasafn.
Halaveðrið
Halaveðrið kallast illviðri, sem varð á Halamiðum 7. - 8. febrúar 1925 út af Vestfjörðum. Veðrið brast á mjög snögglega um hádegið og umhverfðist sjórinn í einu vetfangi og varð ekki við neitt ráðið. Tveir togarar fórust. Það voru Leifur heppni og Fieldmarshal Robertson en þeir voru við veiðar skammt hvor frá öðrum og þau skip sem næst voru misstu fljótlega sjónar af þeim. Leifur heppni var með talsverðan afla en ekki er vitað um hitt skipið. Óveðrið stóð yfir í hálfan annan sólarhring. Á Leifi heppna voru 33 íslenskir menn. Á Fieldmarshal Robertson voru 29 Íslendingar en auk þess voru á skipinu sex Englendingar.
Enski skipstjórinn hét Charles Henry Beard.
Unuhús
thumb|Unuhús Unuhús er hús að Garðastræti 15 í Grjótaþorpinu, Vesturbænum, Reykjavík. Húsið var þekkt sem miðpunktur menningar í upphafi 20. aldar. Fastagestir Unuhúss voru til dæmis Stefán frá Hvítadal, Steinn Steinarr, Halldór Laxness, Nína Tryggvadóttir, Louisa Matthíasdóttir og Þórbergur Þórðarson, en hinn síðastnefndi skrifaði bók sem nefndist: Í Unuhúsi eftir frásögn Stefáns frá Hvítadal.
Húsið er nefnt eftir Unu Gísladóttir sem uppi var á árunum 1855 til 1924. Hún hafði kostgangara (tækifærissinna) og leigði út herbergi í húsinu. Fæðið var ódýrara hjá henni en annars staðar í Reykjavík og húsnæðið sömuleiðis. Af þeim sökum dróst fólk að henni sem lítil auraráð hafði og átti hvergi höfði sínu að að halla. Una eignaðist soninn Erlend í Unuhúsi.
Ótómangveísk tungumál
thumb|250px|Dreifing ótómangveískra mála í Mexíkó
.sb
.sb er þjóðarlén í Salómonseyjum.
Tenglar
Toppdomän
Danalög
thumb|right|200px|Danalög eru hér sýnd með gulum lit. thumb|right|200px|Norræn [[örnefni á Englandi.]] Danalög (norræna "Danalǫg", enska Danelaw eða Danelagh, fornenska Dena lagu, danska Danelagen) var heiti sem haft var um þann hluta Englands sem var undir stjórn norrænna manna á víkingaöld, þ.e. Norður- og Vestur-England. Heitið varð til á 11. öld til að auðkenna það svæði þar sem víkingar settust að á 9. öld.
Héruðin í Danalögum voru Norðymbraland, Austur-Anglía og borgirnar fimm: Leicester, Nottingham, Derby, Stamford og Lincoln.
Danalög voru auðugt svæði, sérstaklega Jórvík, og voru þess vegna skotspónn árása víkinga. Átök við konungsríkin Wessex og Mersíu veiktu Danalög. Loks komust þau undir stjórn Játvarðs eldra og urðu hluti konungsríkisins Englands.
Fremont, Kaliforníu
Fremont er borg í Kaliforníu í Bandaríkjunum. Hún er í sunnanverðri Alameda-sýslu, sunnan við Oakland á austurströnd San Francisco-flóa. Íbúar Fremont eru um 214.089 (2010).
Fremont er fjórða fjölmennasta borg San Fransisco-flóa og er ein sú særsta þar að flatarmáli.
Ögurvík
Kort af Ísafjarðardjúpi. Ögur er merkt inn á kortið en Ögurvík er ein af víkunum á skaganum milli Skötufjarðar og Mjóafjarðar|thumbnail Ögurvík er vík í Ísafjarðardjúpi. Fyrir miðri Ögurvík stendur Ögur og Garðsstaðir. Ögurá skilur milli jarðanna en hún fellur til sjávar um víkina. Ögurnesið er milli Ögurvíkur og Viguráls, sem er í mynni Skötufjarðar.
Möndull
Möndull, öxull eða ás er ímynduð lína, sem liggur í gegnum hlut sem snýst þannig að punktar hlutarins hnita hringi umhverfist möndulinn. Snúningsás er yfirleitt samheiti við möndul, en öfugt við möndul getur hann legið utan við hlutinn.
Möndull jarðar, jarðmöndullinn liggur um norður- og suðurskaut.
John Betjeman
Sir John Betjeman (28. ágúst 1906 - 19. maí 1984) var enskt skáld, rithöfundur og útvarps- og sjónvarpsmaður. Hann hóf feril sinn sem blaðamaður, en varð síðan frægt ljóðskáld. 1972 var hann valinn lárviðarskáld Bretlands.
John Betjeman hafði mikinn áhuga á byggingarlist og sérstaklega gömlum byggingum með sögu. Hann var t.d. helsti liðsoddur þeirra sem vildu friða gömul hús víða í Bretlandi. Hann átti þátt í að bjarga mörgum húsum t.d. gömlu viktóríönsku ráðhúsi í smábæ einum, en þar átti að reisa neðanjarðarbílastæði.
23. janúar
23. janúar er 23. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 342 dagar (343 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Ferris Bueller's Day Off
Ferris Bueller's Day Off er bandarísk kvikmynd frá árinu 1986. Myndir sem leikstýrði af John Hughes og bæði skrifað handritið og framleidd með Tom Jacobson. Myndin er með Matthew Broderick, Alan Ruck og Mia Sara í aðalhlutverkum. Myndin kom út í kvikmyndahús í Bandaríkjunum 11. júní 1986. Myndin er dreift af Paramount Pictures
Fílabroddmýs
Fílabroddmýs (fræðiheiti: Macroscelidea), einnig kallaðar fílanefjur, eru ættbálkur spendýra. Til ættbálkarins telst aðeins ein ætt undir sama nafni á íslensku, Macrosceldidae.
Langeyri
Langeyri er stór og slétt eyri í landi jarðarinnar Eyrardals í Álftafirði. Innan við eyri er gott skipalægi því þar er aðdjúpt og skjól fyrir flestum áttum. Fyrr á öldum var þar bækistöð Þjóðverja og síðar Hollendinga og enn seinna Englendinga. Norðmenn reistu hvalveiðistöð á Langeyri um 1890 en þeir reistu einnig tvær aðrar hvalveiðistöðvar í Súðavíkurhreppi og voru þær á Dvergasteinseyri í Álftafirði og Uppsalaeyri í Seyðisfirði.
Loftsekkjamítill
Loftsekkjamítill (fræðiheiti: Acarapis woodi) er mítlategund sem veldur loftsekkjaveiki í alibýflugum og var henni fyrst lýst á Wighteyju við Bretlandseyjar. Acarapis woodi mítlarnir búa og fjölga sér í loftsekkjum í býflugum. Kvenmítillinn festir 5 til 7 egg við veggi loftsekkjanna, þar sem lirfan klekst og þroskast á þeim 11 - 15 dögum sem það tekur hana að verða fullvaxinn mítill. Mítlarnir setjast að í ungum býflugum, allt að tveggja vikna gömlum, en þeir sjúga blóð í loftsekkjunum með sograna.Meir en hundrað mítlar geta verið í hverri berkju og veikir það býfluguna. Mítlarnir eru yfirleitt minna en 175μm langir, og sjást einvörðungu í smásjá. Þeir dreifa sér með að klifra úr öndunarfærunum og á hár býflugnanna þar sem þeir komast yfir á aðrar býflugur.
Aðrar áþekkar mítlategundir eru Acarapis externus og Acarapis dorsalis.
Hver á sér fegra föðurland
Hver á sér fegra föðurland er íslenskt ættjarðarljóð eftir Huldu, ort í tilefni af lýðveldisstofnuninni 1944 og var annað tveggja ljóða sem unnu til verðlauna í samkeppni sem efnt var til en hitt verðlaunaljóðið var Land míns föður eftir Jóhannes úr Kötlum. Titill ljóðsins er dæmi um retoríska spurningu.
Þjóðhátíðarlagið var frumflutt á lýðveldishátíðinni á Þingvöllum 17. júní 1944 og þar las líka Brynjólfur Jóhannesson leikari allan verðlaunaljóðaflokkinn.
.mh
.mh er þjóðarlén í Marshalleyjum.
Tenglar
Toppdomän
Campanula stevenii
Campanula stevenii er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá suðaustur Evrópu og austur eftir norður Asíu.
Yoichi Doi
Yoichi Doi (fæddur 25. júlí 1973) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Ferdinand 2. stórhertogi
thumb|right|Ferdinand 2. de' Medici. '''Ferdinand 2. de' Medici''' (14. júlí 1610 – 23. maí 1670) var stórhertogi af Toskana frá 1621 til dauðadags. Hann var elsta barn Kosimós 2. stórhertoga og Maríu Magdalenu af Austurríki. Hann hafði mikinn áhuga á nýrri tækni og lét setja upp alls kyns mælitæki og sjónauka í Pitti-höll. Hann tók líka þátt í Castro-stríðunum gegn Úrbanusi 8. páfa. Stríðsreksturinn veikti efnahag ríkisins verulega. Valdatíð hans er talin marka upphaf efnahagslegrar hnignunar stórhertogadæmisins Toskana.
Brattahlíð
Fyrsta kirkja Grænlands (og þar með vesturheims), Þjóðhildarkirkja, stóð hér. Fornleifafræðingar hafa stundað umfangsmiklar rannsóknir við Brattahlíð. Auk Þjóðhildarkirkju hefur meðal annars verið grafið upp fjós sem var 53 metra langt og 14 metra breitt með 1,5 metra þykkum hlöðnum steinveggjum og þar fyrir utan torfhleðsla til einangrunar. Flórinn var lagður stórum steinhellum og skilveggir milli bása gerðir úr stórum flötum steinum utan einn sem herðablað úr hval var notað í.
Land Brattahlíðar er enn eitt besta landbúnaðarsvæði Grænlands með mikla gróðursæld. Þar og á nágrannabæjum er nú stunduð mikil sauðfjárrækt eins og á dögum Grænlendinga hinna fornu.
Þing Grænlendinga var haldið í Brattahlíð en ekki er vitað nákvæmlega hvar sjálfur þingstaðurinn var.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2002
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2002 voru sveitarstjórnarkosningar haldnar hinn 25. maí 2002.
Tengt efni
Kosningasaga
Qassiarsuk
Byggðakjarninn Qassiarsuk er í botni Tunuliarfik-fjarðar (sem á dönsku er nefndur Skovfjorden en Grænlendingar hinir fornu nefndu Eiríksfjörð) þar sem Eiríkur rauði settist að um 985. Þá nefndist bærinn Brattahlíð og var í miðri Eystribyggð. Fjölmargar rústir og bæjarstæði er enn að sjá í Qassiarsuk og nágrenni frá tíma norrænna manna á Grænlandi. Sauðfjárrækt er aðalatvinnurekstur í þorpinu. Á seinni árum hafa ferðamenn lagt leið sína í auknum mæli til Qassiarsuk, enda hentar svæðið vel til gönguferða. Qassiarsuk er um 3 km frá Narsarsuaq.
Kviðdómur
thumb|250px|Kviðdómsbekkir í réttarsal í [[Nevada.]]
Kviðdómur er hópur fólks valinn af handahófi til að greiða úr ágreiningi í dómsmáli. Kviðdómar urðu til í Englandi á miðöldum en notkun þeirra einkennir enska fordæmisréttarkerfið sem dreifðist síðan til Bandaríkjanna, Kanada, Ástralíu og fleiri landa.
Kviðdómar eru yfirleitt skipaðir tólf einstaklingum, en í vissum málum geta kviðdómarar verið fleiri. Slíkir stórir kviðdómar eru ekki notaðir lengur nema í Bandaríkjunum og Líberíu.
Hlutverk
Hlutverk kviðdóms er að velta fyrir sér sönnunargögnum sem sett eru fram af stefnanda og verjanda. Eftir að hafa skoðað sönnunargögnin og tilskipanir frá dómaranum kemur kviðdómurinn saman til að íhuga málið og skera úr því.
Meirihlutinn sem krefst til að skila dómi er misjafn. Í sumum tilfellum þarf álit kviðdóms að vera einróma, en í öðrum tilfellum þarf eingöngu einfaldan eða aukinn meirihluta. Upp getur komið að kviðdómur sé klofinn en þá er enginn meirihluti. Fjöldi kviðdómara er breytilegur en í alvarlegum sakamálum eru þeir oftast tólf. Í einkamálum geta kviðdómarar verið færri en tólf.
Skipun
Einstaklingum sem eru kallaðir til kviðdóms er oftast skylt með lögum til að sitja í honum. Kviðdómarar eiga að vera hlutlausir í málinu. Gerðar eru kröfur um að kviðdómarar séu ekki háðir eða tengdir stefnanda eða verjanda. Kviðdómarar eru valdir af handahófi úr hópi hæfra fullorðinna einstaklinga. Oft er tekið viðtal við mögulega kviðdómara til að kanna hvort þeir séu hlutlausir eða óhæfir til að sitja í kviðdómi.
Í kviðdómi situr formaður, sem er ýmist skipað af dómaranum eða kosinn af hinum kviðdómurunum. Hlutverk hans er meðal annars að leggja spurningar fyrir dómarann af hálfu kviðdómsins, að miðla umræðum milli kviðdómara og að skila áliti þeirra að málinu loknu.
Þar sem upp getur komið að tilteknir kviðdómarar séu óhæfir vegna t.d. lélegs heilsufars eru nokkrir staðgenglar einnig valdir.
Störf
Strangar reglur gilda um störf kviðdóms til þess að hann geti sinnt hlutverki sínu almennilega. Kviðdómarar mega ekki leita upplýsinga um málið frá öðrum heimildum en yfirheyrslunni (t.d. í fréttum eða á netinu) og mega ekki fara í eigin rannsókn (t.d. með því að fara á vettvang). Kviðdómarar mega ekki hafa samráð við aðila að málinu svo sem lögfræðinga. Í ákveðnum tilvikum getur kviðdómurinn verið settur í einangrun til að vernda störf hans.
Kviðdómurum er í flestum tilfellum skylt að fara með allar umræður sín á milli sem trúnaðarmál. Þessi skylda getur varað lengi eftir að dómsmálinu er lokið og sé hún ekki virt getur það verið refsivert.
Skunkakál
Greiningareinkenni
Laufin eru stór; um 40 til 55 cm löng og 30 til 40 cm breið. Skunkakál blómstrar senmma á hverju vori og er blómið eini hluti plöntunnar sem sést upp úr jörðinni. Laufin koma seinna, en plantan getur brætt af sér 10 til 15 cm þykkan snjó með efnaskiptum. Forða til þess geymir blómið í stólparót sinni sem er oft 30 cm þykkur. Blómin 5 til 10 cm löng og fjólublá á litinn.
Ef laufin eru særð eða rifin af plöntunni gýs upp fnykur.
Kergúelen kál
Kergúelen kál (fræðiheiti: Pringlea antiscorbutica) er eina tegund ættkvíslarinnar, Pringlea af krossblómaætt. Það er nefnd eftir eyjaklasanum sem það fannst, Kergúelen-eyjar, sem nefndar er eftir Josep de Kerguelen Trémarec. Ættkvíslarheitið er til heiðurs Sir John Pringle sem var forseti Konunglega breska vísindafélagsins um það leyti sem kafteinn James Cook kom til eyjanna 1776.
Ógnir í lofti
thumb|right|Bob Moran Nr. 5
Kergúelen kál
Útbreiðsla
Tegundin vex á Heard eyju og McDonald eyjum, Crozet eyjum, Prince Edward eyjum og Kergueleneyjum. Þessar fjarlægu eyjar eru hérumbil 50° suðlægrar breiddargráðu, með nær stöðuga vestanátt. Þessi veðurfarsskilyrði eru óhentug fyrir vindfrjóvgun, nema á þeim fáu mildu dögum mildu dögum sem eru. Kálið hefur tvær aðferðir til frjóvgunar, fyrst og fremst er flugutegund nokkur sérhæfð fyrir verkefnið og þegar hún bregst hefur hún sjálffrjóvgun. Fullþroskuð synir háu aðlögun að kulda svo sem há polyamí gildi.
Ógnir í lofti
Ógnir í lofti er unglingasaga eftir Henri Vernes.
Kergúelen kál
Nytjar
Þessi jurt er æt og inniheldur mikið af kalín. Laufin innihalda C-vitamin ríka olíu, staðreynd sem fyrr á dögum gerði hana áhugaverða fyrir sjómenn sem þjáðust af skyrbjúgi og þaðan kemur aftur seinni hluti tegundarheitisins á Latínu. Það var nauðsynlegt í mataræði hvalveiðimanna á Kergueleneyjum þegar allt kjöt var uppurið.
Verndarstaða
Micropezid flugnategundin Calycopteryx mosleyi er tengd þessari plöntu. Hvorutveggja eru í hættu vegna ágangs kanína (ágeng innflutt tegund) sem éta kálið.
Ógnir í lofti
Söguþráður
"Þrumurnar", - nýtízkuflugvélar í eigu brezks flugfélags - virðast vera í ofboðslegum álögum. Hver á eftir annarri farast þær einhvers staðar á leið sinni til Indlands og valda dauða fjölda manns. Eru þessi slys að kenna vankunnáttu siglingafræðinga, tæknileg missmíði á vélunum eða þá skemmdarverkum? Breska flugfélagið, sem hefur látið smíða vélarnar, er í þann veginn að neyðast til þess að taka þær úr umferð, þegar Bob Moran kemur til skjalanna. - Saklausar umræður á kaffistofu við eina af breiðgötum Parísar leiða til ferðar vinar vors til Aden, - sem kölluð er Gíbraltar hinna nálægri Austurlanda - og þar kemst hann undir eins í kast við layndarsómsfullan flokk harðvítugra bófa og ævintýramanna. - Og þarna lendir Bob í háskalegum ævintýrum. - En tekst honum að svipta hulunni af þessum grunsamlegu slysum, sem henda "þrumurnar"? - Í þetta skipti gerist nokkur hluti af ævintýrum hans þarna eystra í háloftunum. En allir vita, að enda þótt Moran yfirforingi sé enginn engill, er dvölin þar uppi honum jafneiginleg og sjórinn er fiskunum.
Aðalpersónur
Bob Moran, Bill Ballantine, Prófessor Aristide Clairembart, Samúel Lefton, George Lester, Jerome Binderley
Sögusvið
París, Frakkland - Aden, Jemen - París, Frakkland
Elatobium
Elatobium er ættkvísl blaðlúsa sem var fyrst lýst af Mordvilko, 1914. Sitkalús er algengt meindýr í garðrækt á greni.
Samkvæmt Catalogue of Life eru tegundirnar eftirfarandi :
Elatobium blackmani er ekki talin þar með, en er gild tegund í Fauna Europaea.
Catania
thumb|right|250px|Loftmynd af borginni. Catania er borg á Sikiley með um 306 þúsund íbúa en á stórborgarsvæðinu búa um 750 þúsund manns. Borgin, sem var upphaflega forngrísk nýlenda (Κατάνη), er á austurhluta eyjunnar, mmiðja vegu milli Messínu og Sýrakúsu, við rætur eldfjallsins Etnu.
Frummyndakenning
thumb|right|300 px|Platon líkti jarðlífinu við dvöl í helli þar sem maðurinn sér eingöngu skugganaFrummyndakenning er kennd er við heimspekinginn Platon. Platon taldi heiminn byggja á óbreytanlegum frummyndum sem ekki verða skynjaðar með skynfærum en sem mögulegt er að kanna og skilja með hugsun.
Allegórían um hellinn
Í Ríkinu útskýrir Platon frummyndakenninguna meðal annars með táknsögu um fanga í fjötrum sem eingöngu geta séð fram fyrir sig á hellisvegg. Fyrir aftan þá brennur eldur og milli elds og og fanga er brík þar sem leiksýningarstjórar geta gengið og haldið leikbrúðum á lofti. Skugginn af brúðunum varpast svo á hellisvegginn og þar geta fangarnir séð skuggann, ekki hinn raunverulega hlut. Það sem fangarnir sjá og heyra eru skuggar og bergmál frá hlutum sem þeir geta ekki séð. Þegar þeir lýsa með orðum því sem þeir sjá eru þeir að lýsa því sem þeir geta ekki séð.
Fangar sem ekki skilja milli frummynda og skugga líta á það sem þeir sjá varpað upp á klettavegg sem raunveruleika en ef fjötrar þeirra væru leystir og þeir gætu snúið höfði þá myndi renna upp fyrir þeim sjónvillan. Hugsun og það að framkalla frummyndir með huganum er sambærilegt við að leysa fjötra fanganna svo þeir geti snúið höfðinu að frummyndunum.
Nintendo Entertainment System
Nintendo Entertainment System (oft kölluð NES eða einfaldlega Nintendo) er 8-bita leikjatölva frá Nintendo sem var gefinn út í Norður-Ameríku, Brasilíu, Evrópu og Ástralíu árið 1985. Í Japan hét hún Nintendo Family Computer eða Famicom og var send til nágrannalanda Japans eins og Filippseyja, Taívan, Víetnam og Singapúr. Í Kóreu var hún kölluð Hyundai Comboy til að fara fram hjá lögunum um bannaðar rafmagnsvörur frá Japan. Hún var vinsælasta leikjatölva síns tíma í Asíu og Norður-Ameríku (Samkvæmt Ninendo hefur vélin selst í yfir 60 milljónum eintaka um allan heim).
Eftirlíkingar af vélinni urðu einnig algengar og t.a.m. varð leikjatölva sem nefndist Денди (Dendy) mest selda leikjatölva Sovétríkjana og sumra nágrannalanda þeirra en NES var aldrei dreift þar. Radíóbúðin seldi eftirlíkingar af NES sem kölluðust NASA á Íslandi.
Saga
Masayuki Uemura hannaði tölvuna sem var gefin út í Japan þann 15. júlí 1983. Hún kostaði 14.800 jen með þrem leikjum frá Nintendo, Donkey Kong, Donkey Kong Jr. og Popeye. Nintendo Family Computer (Famicom) var smá saman að ná vinsældum: á fyrsta árinu settu margir út á að tölvan og væri ekki áræðanleg, hafði forritunagalla og hún fraus títt. Nintendo endurbættu Famicom og með nýju móðurborði jukust vinsældir hennar og hún varð mest selda leikjatölvuan í Japan í lok árs 1984. Eftir vinsældirnar í Japan, byrjaði Nintendo að einbeita sér að Norður-Ameríska markaðinum.
Nintendo gekk illa að finna dreifingaraðila til að sjá um dreifingu leikjatölvurnar í N-Ameríku en vestanhafs höfðu menn takmarkaða trú á tölvuleikjamarkaðnum eftir að hann hann hrundi árið 1983 og voru ekki tilbúnir að taka miklar áhættur. Á endandum stofnuðu Nintendo eigið fyrirtæki í Ameríku sem sá um dreifinguna. Plön voru uppi um að gefa Famicom í Norður-Ameríku með lyklaborði, kassettutæki, þráðlausum stýripinna undir nafninu „Nintendo Advanced Video System“ en það gerðist aldrei.
Tölvan hélt vinsældum sínum og var átti stæstan markaðshluta af tölvuleikja markaðnum í mörg ár. Vinsældirnar mátti rekja til þess að sífellt komu út nýir og flottir leikir fyrir tölvuna. Má t.d. nefna Super Mario Bros seríuna (SMB3 kom út 1988 í Japan, 1990 í NA og 1991 í Evrópu) og Mega Man seríuna (Mega Man 5 kom út 1992 í Japan og NA og 1993 í Evrópu) sem nutu gríðarlegra vinsælda.
Vinsældir NES fóru að dvína eftir að SEGA gaf úr Sega Mega Drive (sem hét Sega Genesis í NA) og Nintendo gáfu út nýja leikjatölvu, Super Nintendo Entertainment System, en þó héldu leikir áfram að koma út fyrir NES í nokkurn tíma eftir það.
Tæknileg atriði
thumb|250px|right|Mynd úr [[Popeye leiknum.]]
Stýripinninn
thumb|250px|right|Stýripinninn fyrir NES Stýripinninn sem var notaður bæði fyrir NES og Famicom var með fjórum einföldum tökkum: tveir hringlóttir takkar sem voru „A“ og „B“, Start takki og „Select“ takki.
Upprunalega módel Famicom var með tvo stýripinna, báðir með þráð fyrir aftan leikjatölvuna. Seinni stýripinnian vantaði „Start“ og „Select“ takkana en voru með lítinn míkrafón. Fáir leikir notuðu þann möguleika. Fyrstu eintökin af Famicom voru með ferhyrndan „A“ og „B“ takka. Því var breytt því að takkarnir festust niðri þegar ýtt var á þá og galla að leikirnir frusu.
30. apríl
30. apríl er 120. dagur ársins (121. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 245 dagar eru eftir af árinu.
Þekktir nemendur Verzlunarskóla Íslands
Þetta er listi yfir þekkta nemendur Verzlunarskóla Íslands
Stjórnmálamenn
Dómsmálaráðherra
El Dorado-sýsla, Kaliforníu
El Dorado-sýsla er sennilega þekktust fyrir gullæðið í Kaliforníu svokallaða 1848. Sagan hefst þegar James Marshall fann gull við Sutter Mill´s í byrjun janúar 1848, þar reis síðar bærinn Coloma. Í kjölfarið var sprenging í fólksfjölda í Kaliforníuríki þar sem innflytjendur komu alls staðar að úr heiminum.
Svæðið er fjallent og afskekkt og árið 2000 bjuggu 156.299 íbúar í sýslunni. Helstu þéttbýlisstaðir eru Placerville (9.610) sem er höfuðstaður sýslunnar, einnig er vert að minnast á South Lake Tahoe og El Dorado Hills.
Anthony Panizzi
thumb|right|Teikning af Anthony Panizzi eftir [[Carlo Pellegrini sem birtist í tímaritinu Vanity Fair.]] Sir Antonio Genesio Maria Panizzi (16. september 1797 – 8. apríl 1879), var ítalskur lögfræðingur og bókavörður sem flúði sem pólitískur flóttamaður til Bretlands frá Ítalíu með viðkomu í Sviss á árunum 1822-3.
Eftir að Panizzi kom til Bretlands fékk hann fljótlega stöðu prófessors í ítölsku við Lundúnaháskóla. Seinna fékk hann starf hjá bókasafni Þjóðminjasafns Bretlands og varð þjóðbókavörður (1856-66). Árið 1869 var hann aðlaður af Viktoríu Bretadrottningu.
Sólskuggarnir
Sólskuggarnir var hljómsveit sem íslenski tónlistarmaðurinn Bubbi Morthens stofnaði í tilefni plötu hans, Ég trúi á þig, sem kom út 8. júní 2011. Daði Birgisson, sem framleiddi plötunna með bróðir sínum Berki Birgissyni, rak söguna svo að Bubbi kom til þeirra talandi um að hann vildi gera plötu í anda soul-tónlistarmanna sem hann hlustaði á sem lítill strákur, eða í anda t.d. Curtis Mayfield og Isaac Hayes. Sólskuggarnir birtust einnig á plötu Bubba frá 2012, sem fékk nafnið Þorpið.
Anthony Panizzi
Panizzi varð umtalaður meðal annars fyrir útistöður sem hann átti við hinn þekkta sagnfræðing, Thomas Carlyle. Carlyle var mjög þekktur í Bretlandi og vék að lélegri þjónustu ónafngreinds bókavarðar í skrifum sínum. Panizzi sármóðgaðist og neitaði Carlyle eftir á um vinnuaðstöðu í safninu.
Sólskuggarnir
Ég trúi á þig: lagalisti
Háskaleikur (með Grétu Morthens)
Anthony Panizzi
Eitt af verkum Panizzi var að skrásetja safnkost bókasafnsins. Það gerði hann með því að nýta sér "Ninety-One Cataloguing Rules" (1841), bók með 91 reglum fyrir skráningu bóka sem hann lét semja ásamt aðstoðarmönnum sínum. Þessar reglur mynda undirstöður skráningarreglna sem enn eru við lýði í dag, s.s. ISBD-staðlana og Dublin Core. Panizzi kom einnig að gerð höfundarréttarlaganna sem sett voru í Bretlandi árið 1842 þar sem fyrst var kveðið á um skylduskil útgefanda á einu eintaki af hverju útgefnu verki til Þjóðbókasafnsins.
Sólskuggarnir
Ég trúi á þig: lagalisti
París
Blik þinna augna
Ég trúi á þig
Biðraðir og bomsur
Verið djörf alla leið
Seinasti dansinn
Sól
Slappaðu af
Vitund þín við vatnið
Þorpið: Lagalisti
Ótinn
Óskin
Ballaðan um bræðurna
Þerraðu tárin þín
Bankagæla
Víðir (ættkvísl)
thumb|Reklar á víði, s.s. karlkyns æxlunarfæri með frjókornum.
Sólskuggarnir
Þorpið: Lagalisti
Skipstjóravalsinn
Víðir (ættkvísl)
Víðir (fræðiheiti Salix) er ættkvísl um 400 tegunda trjáa og runna af víðisætt. Þær vaxa aðallega í rökum jarðvegi á köldum og tempruðum svæðum á Norðurhveli.
Auðvelt er að fjölga flestum víðitegundum með græðlingum. Víðir er oft gróðursettur á árbökkum til að verja bakkana fyrir vatnsrofi. Oft eru rætur víðis miklu lengri en stofninn. Rætur víðis eru mjög umfangsmiklar og aðgangsharðar varðandi vatn og geta stíflað framræslu- og holræsakerfi.
Sólskuggarnir
Þorpið: Lagalisti
Þegar konan fékk kjarkinn
Sjoppan
Víðir (ættkvísl)
Allar víðitegundir eru sérbýlistré, það þýðir að einstaklingarnir eru einkynja og koma annað hvort með karlkyns eða kvenkyns blóm. Blómin eru í reklum sem springa út á vorin, nokkru fyrir laufgun. Frjóvgun á sér fyrst og fremst stað með býflugum og humlum sem sækja í blómin. Karlreklarnir detta af strax eftir blómgun en kvenreklar þroskast áfram og mynda fræ.
Sólskuggarnir
Þorpið: Lagalisti
Er þetta allt
16. ágúst
Víðir (ættkvísl)
Víðir á Íslandi
Innlendar tegundir eru gulvíðir, loðvíðir, grasvíðir og fjallavíðir. Innfluttar víðitegundir sem notaðar hafa verið helst eru selja, alaskavíðir og viðja. Víðir er notaður í skjólbelti á Íslandi.
Valdar tegundir
Víðiættkvíslin samanstendur af um 400 tegundum af lauffellandi runnum og trjám:
Sólskuggarnir
Þorpið: Lagalisti
Fjórtán öskur á þykkt
Samúel Eggertsson
Samúel Eggertson (25. maí 1864 – 7. mars 1949) var kortagerðarmaður og skrautritari. Hann var líka barnakennari, verslunarmaður, veðurfræðingur og ættfræðingur. Bróðir hans var Jochum M. Eggertsson.
Dráttlist Samúels þótti einstök á sinni tíð. Má þar nefna fjölda korta sem hann gerði er miðuðu að þjóðlegum og hagfræðilegum fróðleik en önnur sem voru tekin úr sögu þjóðarinnar. Myndin sem hann teiknaði af Hallgrimi Péturssyni náði miklum vinsældum og útbreiðslu á sínum tíma og er enn þekkt.
Fjölskylda Samúels
Samúel fæddist á Melanesi i Rauðasandshreppi. Hann var sonur Eggerts Jochumssonar úr Skógum, og fyrri konu hans, Guðbjargar Ólafsdóttur frá Rauðamýri á Langadalsströnd við Ísafjarðardjúp. Árið 1892 kvæntist Samúel Mörtu Elísabetu Stefánsdóttur, ættaðri úr Mýrasýslu.
Orkar
Orkar eru verur úr Hringadróttinssögu (eftir J.R.R Tolkien) og þrælar myrkradróttins Saurons. Orkar komu fyrst fram á sjónarsvið Hringadróttinssögu þegar valurinn (valarnir voru guðverur) Morgot sveik hina valana og stofnaði sitt eigið ríki fyrir illsku sína. Morgot tók nokkra álfa og afskræmdi þá og pyndaði þar til þeir urðu spgilmynd sjálfrar illskunar.
Burn Notice (4. þáttaröð)
Fjórða þáttaröðin af Burn Notice var frumsýnd 3. júní 2010 og sýndir voru 18 þættir.
Ammóníumsýaníð
Ammóníumsýaníð er óstöðugt ólífrænt efnasamband með efnaformúluna NH4CN. Það brotnar niður í ammóníak og blásýrugas (vetnissýaníð) og er því mjög eitrað. Það er aðallega notað í lífrænum efnahvörfum.
Jamie Lee Curtis
Jamie Lee Curtis (fædd 22. nóvember, 1958) er bandarísk leikkona og barnabókahöfundur sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Halloween myndunum, A Fish Called Wanda og True Lies.
Einkalíf
Curtis er fædd og uppalin í Los Angeles, Kaliforníu og er af dönskum og ungverskum-gyðinga uppruna.
Foreldrar hennar eru leikararnir Janet Leigh og Tony Curtis. Curtis hefur verið gift leikaranum Christopher Guest síðan 1984 og saman eiga þau tvö börn sem þau ættleiddu.
Curtis stundaði nám í félagsráðgjöf við Háskólann við Pacific í Stockton, Kaliforníu árið 1976. Hætti hún eftir aðeins eina önn til þess að koma leiklistarferli sínum á framfæri.
Curtis er bloggari fyrir Huffington Post vefsíðuna.
Þann 3. september 1998 var Curtis heiðruð með stjörnu á Hollywood Walk of Fame, stjarnan er staðsett við 6600 Hollywood Blvd.
Góðgerða og pólitísk málefni
Í mars 2012, kom Curtis fram ásamt Martin Sheen og Brad Pitt í uppfærslu Dustin Lance Black á leikritinu 8 sem fjallar um hjónabönd samkynhneigða. Sýningin var haldin við Wilshire Ebell Theatre og var sýnd á Youtube til að safna fjárframlögum fyrir samtökin American Foundation for Equal Rights.