cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meta Golding
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Golding var árið 1995 í Loving. Síðan þá hefur hún komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Malcolm & Eddie, Ally McBeal, Crossing Jordan, Cold Case og JAG. Árið 2006 þá var henni boðið hlutverk í Day Break sem Jennifer Mathis, sem hún lék til ársins 2007. Frá 2008-2009, þá var Golding sérstakur gestaleikari í Criminal Minds sem Jordan Todd. Golding lék í Dark Blue frá 2009-2010, sem Melissa Curtis.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Golding var árið 1995 í Converstations. Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við Kiss the Girls, On Edge, Surrogates og The Carrier.
Falcatifolium angustum
Falcatifolium angustum er sígrænt tré (að 20m hátt) frá Sarawak ríki á Borneó.
Jon Gunnar Jørgensen
Jon Gunnar Jørgensen (f. 29. apríl 1953) er prófessor í norrænni textafræði við Háskólann í Osló, og hefur m.a. fengist við rannsóknir á konungasögum, ekki síst handritinu Kringlu.
Hann hlaut doktorsnafnbót árið 2000 með ritgerðinni: Det tapte håndskriftet Kringla og Ynglinga saga etter Kringla – (um doktorsvörnina).
Hann vann áfram að þessu verkefni og gaf út á vegum Árnasafns í Kaupmannahöfn bókina: The lost Vellum Kringla, Kbh. 2007. — Bibliotheca Arnamagnæana 45.
Hann er ritstjóri tímaritsins Maal og Minne og er formaður Kjeldeskriftkommisjonen.
Jon Gunnar Jørgensen var árið 2017 sæmdur riddarakrossi Fálkaorðunnar í opinberri heimsókn forseta Íslands til Noregs.
Elsass
thumb|right|Kort sem sýnir héraðið Elsass í Frakklandi
Elsass (þýska/alsatíska Elsass; franska Alsace) er hérað í austurhluta Frakklands og liggja landamæri þess að Þýskalandi og Sviss. Héraðið var hluti af hinu heilaga rómverska keisaradæmi þegar það varð innlimað með valdi af Frakklandi á 17. öld. Eins og Lothringen hefur Elsass skipst á að vera hluti af Frakklandi og Þýskalandi. Tungumál Elsass er alsatíska, allemannísk mállýska af þýskum stofni.
Birkiklukka
Birkiklukka (fræðiheiti: Campanula betulifolia) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi, Armeníu og Kákasus.
Axgrös
Axgrös eru einn þriggja flokka grasa en hinir eru axpuntgrös og puntgrös.
Smáöx axgrasa sitja beint á stráinu. Mismunandi er hversu þétt smáöxin sitja. Til dæmis eru húsapuntur og rýgresi með tvær gagnstæðar raðir, en sexraða bygg með sex raðir.
Pinus pinceana
Pinus pinceana er smávaxin fura, einlend í Mexíkó, í ríkjunum: Durango; norður Coahuila, Nuevo León, og Zacatecas; mið San Luis Potosí; og suður Querétaro og Hidalgo.
Lýsing
Pinus pinceana er yfirleitt lítið tré eða runni, 6 til 10 m há (einstaka sinnum 12 m). Barrnálarnar eru 3 saman í knippi, 5 til 12 sm langar. 11 til 14 mm löng fræin eru æt en myndast sjaldan.
Varnarlið Íslands
thumb|Loftvarnarherinn frá [[Hawaii í Keflavík 2006.]] thumb|right|Merki Varnarliðsins.
Varnarlið Íslands (á ensku: Iceland Defense Force) var herafli innan Bandaríkjahers sem starfaði frá 1951 til 2006. Varnarliðið var skipað að beiðni Atlantshafsbandalagsins eftir undirritun Varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna 5. maí 1951.
Höfuðstöðvar Varnarliðsins voru Keflavíkurstöðin á Miðnesheiði á Suðurnesjum. Yfirmaður Varnarliðsins var varaaðmíráll í Bandaríkjaflota með hlutverk yfirmanns flugsveitar flotans í Keflavík. Yfir 25 ólíkar herdeildir störfuðu innan Varnarliðsins en kjarni þess kom úr Atlantshafsflugsveit Bandaríkjaflota, Naval Air Force Atlantic, með höfuðstöðvar í Norfolk í Virginíu.
Varnarliðið var hluti af Atlantshafsherafla Bandaríkjanna til 1999 þegar Sameinaður herafli Bandaríkjanna tók við. Frá 2002 til 2006, þegar Varnarliðið var leyst upp, heyrði það til Evrópuherafla Bandaríkjanna.
Arnar Grétarsson (knattspyrnumaður)
Arnar Grétarsson (fæddur 20. febrúar 1972) er íslenskur knattspyrnumaður sem lék með Breiðabliki í Kópavogi. Hann lék einnig með Rangers í Glasgow, Leiftri á Ólafsvík, AEK Athens F.C. í Aþenu og K.S.C. Lokeren í Belgíu.
Varnarlið Íslands
Varnarlið Íslands taldi að jafnaði um 1350 bandaríska hermenn, um 100 borgaralega starfsmenn Bandaríska varnarmálaráðuneytisins og 650 íslenska starfsmenn. Loftvarnir voru í höndum 85. flugfylkis sem hafði yfir að ráða orrustuflugvélum og ratsjárflugvél. Þyrlusveit 85. flugfylkis gat sér lengi gott orð við björgunarstörf.
Varnarliðið var mjög umdeilt allan þann tíma sem það dvaldi á Íslandi. Samtök hernámsandstæðinga og Samtök herstöðvaandstæðinga voru fjöldahreyfingar sem stofnaðar voru til þess að vinna að brottför hins erlenda hers og úrsögn landsins úr NATO. Í þeim tilgangi var farið í Keflavíkurgöngur og staðið að fjöldafundum og ýmsum aðgerðum öðrum víða um land.
Sandur (Færeyjum)
thumb|Sandur. thumb|Gömul hús í byggðasafninu. thumb|Staðsetning. thumb|Nánara kort.
Sandur er stærsta þéttbýli á Sandey í Færeyjum (Skopun er næststærst). Sandur telst ein af elstu byggðum í Færeyjum og var þar byggð á víkingatímanum; árið 825. Sandur rekur nafn sitt af sand/malarhaugum við byggðina. Þeir nefnast mølheyggjar og eru nú friðaðir. Byggðasafnið Sands fornminnissavn er í bænum og Sands Listasavn. B71 Sandoy heitir knattspyrnufélagið. Íbúar voru 539 árið 2015.
Heimild
[https://fo.wikipedia.org/wiki/Sandur Færeyska Wikipedia -Sandur. Skoðað 26. apríl, 2017]
Skeiða- og Gnúpverjahreppur
Skeiða- og Gnúpverjahreppur er sveitarfélag í austanverðri Árnessýslu. Hann tók til starfa 9. júní 2002 eftir að íbúar Skeiðahrepps og Gnúpverjahrepps samþykktu sameiningu hreppanna í kosningum þá um vorið. Íbúar voru 609 árið 2020.
Náttúrufar
Skeiða- og Gnúpverjahreppur er austasta sveitarfélag í Árnessýslu ofanverðri og liggur hreppurinn upp með Þjórsá allt inn að Hofsjökli. Að vestanverður marka Hvítá hreppamörk. Náttúrufar er margbreytilegt, allt frá flatlendi Skeiðanna þar sem ágangur Hvítár og Þjórsár hafa mótað landið með flóðum sínum, til holta í Gnúpverjahreppi og fjalllendi afréttanna.
Stjórnsýsla
Sveitarfélaginu stjórnar 5 manna sveitarstjórn sem valin er í sveitarstjórnarkosningum fjórða hvert ár. Hún hefur aðsetur í Árnesi. 5 varamenn eru í sveitarstjórn. Að auki situr sveitarstjóri sveitarstjórnarfundi, en hann er framkvæmdarstjóri sveitarfélagsins.
Íslands þúsund ár
Ísland þúsund ár er leikin íslensk heimildarkvikmynd frá árinu 1997. Leikstjóri hennar er Erlendur Sveinsson en kvikmyndataka var í höndum Sigurðar Sverris Pálssonar. Kvikmyndin fjallar um sjósókn fyrri alda og gefur innsýn í lífsbaráttu íslenskra sjómanna á árabátatímanum þegar farið var í útróðra á opnum bátum. Kvikmyndin er sjálfstætt afsprengi heimildamyndarinnar Verstöðin Ísland frá 1991 og notar myndefni úr upphafsatriði þeirrar myndar. Í myndinni er sagt frá einum róðri sjö manna á sexæringi undir lok nítjándu aldar.
Dvergsóley
Dvergsóley (fræðiheiti: Ranunculus pygmaeus) er sóleyjartegund sem vex á Norðurslóðum og til fjalla í Noregi og í Klettafjöllunum. Litlir stofnar vaxa í austurhluta Alpafjalla og Tatrafjöllum í Evrópu.
Á Íslandi vex dvergsóley á hálendinu og til fjalla um allt land en ekki á láglendi.
Moll
Í tónfræði er moll (moll, komið úr latínu, mollis sem þýðir "mjúkur" eða "blíður") önnur tegund tónstiga og tóntegunda í dúr og moll kerfinu. Það eru til þrjár tegundir af moll tónstigum sem innihalda hver um sig sjö tóna flesta sameiginlega en í heildina inniheldur moll tóntegund 9 tóna. Þessar þrjár molltegundir eru hreinn moll, laghæfur moll og hljómhæfur moll.
Tóntegundir í moll eru merktar með litlum bókstöfum á móti tóntegundum í dúr sem eru merktar í stórum bókstöfum.
Talað er um að tónlist í moll hljómi döpur en tónlist í Dúr hljómi glöð.
Hreinn moll
Hreinn moll er sama tóntegund og Eólíska kirkjutóntegundin.
Tónbil hreins molls: 1  2   3   4   5   6   7  (8)    1 - ½ - 1 - 1 - ½ - 1 - 1  1 merkir Heiltónsbil ½ merkir Hálftónsbil
Hljómhæfur moll
Hljómhæfur moll hefur hækkaðan sjöundatón sem þýðir að sjöundi tónn tónstigans eða tóntegundarinnar er hækkaður um hálftón. Þetta gerir það að verkum að það myndast eitt og hálft bil eða stækkuð tvíund milli sjötta og sjöunda tóns.
Tónbil hljómhæfs molls: 1  2   3   4   5   6    7  (8)    1 - ½ - 1 - 1 - ½ - 1½ - ½  1 merkir Heiltónsbil ½ merkir Hálftónsbil 1½ merkir Heiltónsbil + Hálftónsbil eða stækkuð tvíund.
Fyrir dúr og moll kerfið þegar kirkjutóntegundir voru notaðar var sjöundi tónn þeirra tóntegunda sem var heiltónsbili frá grunntóni tóntegundarinnar oft hækkaður til að mynda svokallaðan leiðsögutón tóntegundarinnar. Með því að hafa stóra sjöund hljómar eins og sjöundi tónninn leiti upp á fyrsta tón tóntegundarinnar og með því varð hann leiðsögutónn. Eólíska tóntegundin var ein af þeim tóntegundum þar sem sjöundi tóninn var oft hækkaður og þannig myndaðist hljómhæfur moll.
Laghæfur moll
Í laghæfum moll eru sjötti og sjöundi tónninn hækkaðir. Það gerir það að verkum að það verða engin tónbil stærri en heiltónsbil en samt hefur hún leiðsögutón sem gerir þetta að „laghæfustu“ moll tóntegundinni. Ólíkt hinum tóntegundunum er laghæfur moll mismunandi eftir því hvort farið er upp eða niður tónstigan.
Laghæfur moll er í raun hreinn moll á leiðinni niður.
Tónbil laghæfs molls: 1  2   3   4   5   6   7  (8)  7   6   5   4   3   2   1    1 - ½ - 1 - 1 - 1 - 1 - ½ - 1 - 1 - ½ - 1 - 1 - ½ - 1 1 merkir Heiltónsbil ½ merkir Hálftónsbil
Ástæðan fyrir því að tónarnir eru einungis hækkaðir á leiðinni upp er sú að leiðsögutónninn leitar upp á fyrsta tón tóntegundarinnar og eru tónarnir því bara hækkaðir ef verið er að fara upp á fyrsta tón tóntegundarinnar.
Formerki molla
Sjá fimmundahringinn fyrir uppröðun fastra formerkja í moll.
Rafsegulsvið
Rafsegulsvið er svið sem allar rafhlaðnar agnir mynda, og er viðfangsefni rafsegulfræði. Ef rafhlaðin ögn er kyrrstæð myndar hún rafsvið, en ef hún er á hreyfingu myndar hún bæði rafsvið og segulsvið. Raf- og segulsegulsvið eru ekki óháð hvort öðru, heldur nátengd hvort öðru þ.a. breytingar á öðru veldur breytingum á hinu. Því er eðlilegt að tala um rafsegulsvið, þegar fengist er við rafhlaðanar agnir í segulsviði (sjá Lorentzkraftur).
Afstæðiskenningin sýndi fram á að hreyfing er afstæð, og ekki er hægt að segja til um hvort ögn er kyrrstæð eða ekki - það fer eftir áhorfandanum. Þar af leiðir að rafsvið og segulsvið eru órjúfanlega bundin, þar sem einn áhorfandi sér rafsvið sér annar segulsvið, og raunar lýsti Einstein segulsviðinu sem afstæða hluta rafsviðsins.
Samverkun rafsviðs og segulsviðs var fyrst lýst á stærðfræðilegan hátt með jöfnum Maxwells.
Skopun
thumb|Skopunarhöfn. thumb|Ferjan Teistin tengir Skopun við [[Straumey. Fyrirhuguð eru undirsjávargöng: Sandeyjargöngin]] thumb|Staðsetning.
Skopun er þéttbýlisstaður nyrst á Sandey. Rætur byggðar þar má rekja til ársins 1833 og er Skopun nú næststærsta byggðin á eyjunni á eftir Sandi. Til stendur að byggja Sandoyargöngin milli Sandeyjar og Straumeyjar og er ætlunin að opna þau árið 2021. Íbúar Skopunar voru 446 árið 2015.
Heimild
[https://fo.wikipedia.org/wiki/Skopun Færeyska Wikipedia -Skopun. Skoðað 26. apríl, 2017]
Kjalartoppur
Kjalartoppur (fræðiheiti Lonicera webbiana ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Asíu (Afghanistan, Kína, Kasakhstan, Kirgistan, Nepal, Pakistan, Tadjikistan, Tíbet, Úsbekistan).
Hann hefur lítið eitt verið reyndur á Íslandi.
Frosinn 2
Frosinn 2 (enska: Frozen II) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2019 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Frosinn.
Ketillaugarfjall
Ketillaugarfjall er 668 m hátt fjall í Nesjum í Hornafirði. Fjallið er allbratt og litríkt. Auðveldast er að ganga á það austan megin frá og er útsýni mikið og fagurt þegar upp er komið. Sú þjóðsaga er sögð um fjallið, að Ketillaug nokkur hafi gengið í fjallið og hafði hún með sér ketil, fullan af gulli. Af henni hefur fjallið nafn sitt.
Giambattista Basile
thumb|right|Giambattista Basile Giambattista Basile (um 1575 – 23. febrúar 1632) var ítalskt skáld og þjóðsagnasafnari, bróðir söngkonunnar og tónskáldsins Adriana Basile og tónskáldsins Lelio Basile.
Hann fæddist í Kampaníu en gerðist sem ungur maður málaliði hjá Lýðveldinu Feneyjum og vann sem hermaður í nýlendu þess, Krít. Þar kynntist hann bókmenntamönnum og hóf ritstörf. Um 1611 fylgdi hann systur sinni til Mantúu og gerðist hirðmaður Vincenzo Gonzaga.
Síðar sneri hann aftur til Napólí og bjó þar til dauðadags. Adriana, systir hans, lét gefa þar út eftir dauða hans verkið sem hann er þekktastur fyrir, Lo cunto de li cunti eða Fimmdægru, þar sem tíu sagnakonur segja hver sína sögu í fimm daga, alls fimmtíu sögur. Hann er talinn hafa byggt sögurnar á ævintýrum sem hann heyrði á ferðum sínum fyrir Feneyjar eða smásögum unnum upp úr þeim. Sögurnar eru skrifaðar á mállýsku Napólíbúa, napóletönsku. Þær eru ritaðar í stíl hirðbókmennta barokktímans. Sumar af þessum sögum rötuðu síðar inn í sagnasöfn franskra rithöfunda á 17. og 18. öld á borð við Madame d'Aulnoy og Charles Perrault, og þjóðsagnasafn Grimmsbræðra á 19. öld. Sem dæmi má nefna sögurnar Mjallhvít og dvergarnir sjö (La schiavottella), Öskubuska (Cenerentola), Þyrnirós (Sole, Luna e Talia) og Garðabrúða (Petrosinella).
1043
Árið 1043 (MXLIII í rómverskum tölum)
Landssamband byssueigenda í Bandaríkjunum
thumb|Höfuðstöðvar NRA í Virginiu Landssamband byssueigenda í Bandaríkjunum (enska: National Rifle Association of America, skammstafað NRA), er samband byssueigenda í Bandaríkjunum, sem stofnað var til að aðstoða fólk við að bæta skothæfni sína. Yfirlýst markmið þeirra var að stuðla að og hvetja til riffla notkunar í vísindalegum tilgangi. NRA var stofnað árið 1871 í New York fylki. Fyrsti forseti sambandsins var maður að nafni Ambrose Burnside en Burnside var einnig fyrrverandi hershöfðingi í bandaríska borgarastríðinu, fyrrverandi ríkisstjóri Rhode Island og öldungadeildarþingmaður.
Starfsemi NRA er ýmiskonar. Sambandið gefur út nokkur tímarit: The American Hunter, The American Rifleman, Shooting Illustrated, Shooting Sport USA, America’s 1st Freedom og NRA Insight. Auk þess stendur Sambandið fyrir ýmiss konar fræðslu varðandi öryggi og meðhöndlun skotvopna.
NRA hafði ekki mikil afskipti af pólitík fyrr en á 8. áratugnum þegar sambandið stofnaði Stofnun um lagasetningu (e.Institute for Legislative Action aka ILA). Stofnunin var sett á laggirnar til að verja annan viðauka stjórnarskrá Bandaríkjanna sem er önnur grein réttindaskrár Bandaríkjanna. Á seinustu áratugum hefur sambandið einbeitt sér að þessari stofnun auk þjálfunar og skotvopnakennslu. Samtökin eru stór þrýstihópur í bandarískum stjórnmálum, sem þrýstir á að lög og reglugerðir er varða byssueign komist í gegnum þingið. Hins vegar berjast þeir á móti öllum lögum og reglugerðum sem snúa að takmörkunum á byssueign og byssusölu, þar sem þeir telja að þar sé verið að brjóta á stjórnarskrávörðum réttindum bandarískra ríkisborgara. NRA-sjóðurinn var svo stofnaður árið 1990 til að tryggja fjárhagslegan stuðning fyrir skotvopnastarfsemi, fræðslu og öryggi við meðhöndlun skoptvopna.
Framkvæmdaráætlun Sameinuðu þjóðanna
Þó svo að aðaláhersla ILA-samtakanna sé á sveitarfélög, ríki og alríkisstjórnina heima fyrir hafa þeir nýlega beint sjónum sínum að Sameinuðu þjóðunum. „The Program of Actions“ er framkvæmdaráætlun á vegum Sameinuðu þjóðanna. Markmið áætlunarinnar er að koma á fót alþjóðlegum stöðlum um vopnasölu. Með því vilja Sameinuðu þjóðirnar takmarka ólöglega vopnasölu þvert á landamæri. Meðfram þessum alþjóðlegu stöðlum hafa Sameinuðu þjóðirnar hvatt ríki til að setja einhverskonar reglur um vopnaburð, vopnasölu og vopnaeign heimafyrir. NRA lítur á slíka hvatningu erlendra samtaka sem brot á bandarískum ríkisborgurum og réttindum þeirra til vopnaburðar og vopnaeignar. Því hafa þeir eytt talsverðum fjármagni og þrýst á bandaríska þingið að samþykkja ekki neinar reglur sem miðar að þessari áætlun Sameinuðu þjóðanna.
Annar viðaukinn (The Second Amendment)
Eitt það mikilvægasta sem NRA byggir starfsemi sína og stefnumótun á er annar viðaukinn en það er eitt af stjórnarákvæðunum tíu sem tilheyra stjórnarskrá Bandaríkjanna og eru þau hluti af Réttindaskrá Bandaríkjanna. Ákvæðið hljóðar svo: „Þá er einnig viðurkennt mikilvægi þess að hafa borgaralegan her til að verja frelsi ríkisins og þar með rétt almennings til að bera vopn.“ Í þessu samhengi þýðir þjóðvarnarlið lið hermanna úr röðum óbreyttra borgara. Annar viðaukinn kom upprunalega frá Landsfeðrum Bandaríkjanna. Að þeirra mati voru vopnaðir ríkisborgarar besti herinn.
Það sem hefur alltaf verið umdeilt er hvernig ber að túlka orð ákvæðisins. Sumir vilja meina að þau eigi að vernda rétt einstaklinga til þess að bera vopn en aðrir vilja meina að einungis sé átt við herinn sjálfan.
Hæstiréttur Bandaríkjanna hefur á undanförnum árum þurft að endurtúlka ákvæðið og styrkt það í leiðinni. Þess vegna er mjög auðvelt fyrir NRA og svipuð samtök að skýla sér bak við þennan stjórnarskrárbundna rétt allra bandarískra ríkisborgara.
Aðkoma sambandsins að stjórnmálum
NRA kemur víða að í bandarískum stjórnmálum. Sérstök nefnd á þeirra vegum, NRA-PVF (e. Political Victory Fund ), raðar upp pólitískum frambjóðendum óháð flokka-afstöðu. Þessar raðanir byggjast á kosninga-skýrslum, opinberum ræðum og útkomu frambjóðendanna úr sérstökum NRA-PVF spurningakönnunum.
Árið 2008 kom nefndin að 271 kosningaherferð fyrir báðar deildir þingsins og sigruðu í 230 af þeim eða í 85% tilvika. Nefndin styrkti einnig þúsundir löggjafa-frambjóðenda þetta sama ár og náði um 84% sigri í þeim kosningum.
NRA veitir fjárframlög til bæði Repúblikanaflokksins og Demókrataflokksins. Hins vegar er stór munur á upphæðum framlaganna. NRA veitir Repúblikanaflokknum mun hærri fjárframlög en Demókrataflokknum. Á þessu ári (2012) hefur NRA-PVF veitt Repúblikanaflokknum um 88% af heildar fjárframlögum sínum.
Shake (forrit)
Shake er myndsmíðforrit frá Apple fyrir Mac OS X stýrikerfið.
Nýskáldsagan
Nýskáldsagan (eða nýsagan franska) (franska: nouveau roman) er hugtak sem haft er um sumar skáldsögur Frakka á árunum 1942-1970 og eru allar eftir höfunda sem sneru baki við hinni hefðbundnu skáldsögu. Nýskáldsögur skrifuðu höfundar eins og Alain Robbe-Grillet, Robert Pinget og Nathalie Sarraute en margir af þeim gáfu einmitt út hjá forlaginu Éditions de Minuit. Nýskáldsagan var tilraunakennd, lék sér að ritstílum og átti sér heimspekilegar rætur. Hugtakið varð til hjá gagnrýnandanum Émile Henriot þann 22. maí 1957, þegar hann skrifaði grein um bókina La Jalousie eftir Alain Robbe-Grillet.
Múrsía
thumb|right|250px|Brú yfir Segura-fljót. thumb|Dómkirkjan. Múrsía (spænska: Murcia) er spænsk borg í samnefndu sjálfstjórnarhéraði. Borgin er sjöunda stærsta borg landsins með rúmlega 443 þúsund íbúa (2017). Borgin stendur við fljótið Segura og samnefndan dal. Loftslag í borginni er þurrt og eru 320 sólardagar þar á ári að meðaltali.
Miðeind
Miðeind er eind samsett úr pari kvarka og andkvarka og flokkast því til sterkeinda. Hafa heiltöluspuna og eru því bóseindir og hafa auk þess sterka víxlverkun. Sumar miðeindir hafa rafhleðslu. Þekktastar eru π-miðeindir.
Hekla (aðgreining)
Hekla getur átt við eftirfarandi:
Axpuntgrös
Axpuntugrös eru einn þriggja flokka grasa en hinir eru axgrös og puntgrös.
Hjá axpuntgrösum sitja smáöxin á stuttum leggjum út frá stráinu. Þau raða sér þétt upp umhverfis stöngulinn og mynda svokallaðan kólf. Dæmi um íslensk axpuntgrös eru vallarfoxgras, háliðagras og knjáliðagras.
thumb|left|Kólfur á vallarfoxgrasithumb|right|Háliðagras
Lafferkúrfa
Lafferkúrfa (einnig ferill Laffers) er ferill notaður til að skýra teygni á milli skatttekna og skattprósenta, fyrst sett fram af hagfræðingum Arthur Laffer. Lafferkúrfan sýnir að við ákveðna skattprósentu næst hámark skattekna, sem þýðir að hækkun á skattprósentu mun ekki skila auknum tekjum í ríkssjóð, heldur þvert á móti munu skatttekjur minnka.
Samkvæmt kenningu Laffers mun 0% skattheimta og 100% skattheimta skila því sama til ríkissjóðs eða 0 krónum. Það gefur auga leið af hverju 0% skattheimta gefur 0 kr í ríkissjóð. Ástæða þess að 100% skattheimta gæfi líka 0% er sú að slíkt myndi fæla fólk frá því að afla sér tekna, þar sem hvort eð er allar tekjur færu í skatt.
Þetta er einmitt útgangspunktur Arhur Laffer, að almenningur þolir skattheimtu upp að vissu marki. Ef skattheimta verður of mikil dregur það úr vilja almennings til að afla sér tekna, þar sem of lítill hluti (að þeirra mati) rennur beint í eigið veski.
Unix-legt
thumb|Skýringarmynd sem sýnir vensl UNIX-legra kerfa. UNIX-legt stýrikerfi (stundum ritað *nix) er stýrikerfi sem hagar sér líkt og UNIX-kerfi. Unix-legt kerfi keyrir sh forskriftir eða nauðalíkar. Unix-leg kerfi eru flest samsett úr stýrikerfiskjarna s.s. Linux, libc s.s. glibc, init og ýmsum notendaforritum, s.s. zsh og Xorg.
Margrét Sverrisdóttir
Margrét Kristjana Sverrisdóttir (fædd í Reykjavík 8. september 1958) er meðlimur í Samfylkingunni.
Ætt
Faðir Margrétar var Sverrir Hermannsson, fyrrum ráðherra og alþingismaður Sjálfstæðisflokksins, og síðar Frjálslynda flokksins, sem hann stofnaði. Móðir hennar er Gréta Lind Kristjánsdóttir. Margrét er gift Pétri S. Hilmarssyni og eiga þau tvö börn, Kristján Sævald (f. 1987) og Eddu (f. 1989).
Starfsferill og félagsstörf
Margrét starfaði lengi við uppeldis- og umönnunarmál, meðal annars sem starfsmaður og síðar forstöðumaður félagsmiðstöðvanna Fellahellis og Vitans, og sat í stjórn Samtaka félagsmiðstöðva 1988-1993. Frá 1982 -1992 vann hún sem sjálfboðaliði að málefnum þroskaheftra og 1993-1998 var hún verkefnisstjóri menningarverkefnisins Ungt fólk í Evrópu.
Margrét tók sæti í framkvæmdastjórn Kvenréttindafélags Íslands árið 2000, varð varaformaður félagsins árið 2003 og tók við formennsku í apríl 2008. Frá 2003 hefur hún verið formaður Hollvinasamtaka Ríkisútvarpsins.
Stjórnmálastarf
Árið 1998 varð Margrét framkvæmdastjóri þingflokks Frjálslynda flokksins og varaþingmaður Reykjavíkur. Auk þess varð hún varaborgarfulltrúi flokksins í Reykjavík í kosningum 2002 og aftur 2006. Hún hefur setið í borgarstjórn í forföllum Ólafs F. Magnússonar frá ársbyrjun 2007 og var kjörin forseti borgarstjórnar í Reykjavík 16. október 2007 er nýr meirihluti Framsóknarflokks, Samfylkingar, VG og F-listans tók við völdum.
Frá 1999-2002 sat hún í Ráðherraskipaðri nefnd um aukinn hlut kvenna í stjórnmálum og hefur verið fulltrúi í stjórnarnefnd Landspítala-Háskólasjúkrahúss síðan 2003.
Átökin um Frjálslynda flokkinn
Í aðdraganda landsfundar Frjálslynda flokksins 2007 fór Margrét í launað leyfi frá störfum sem framkvæmdastjóri þingflokksins þann 18. desember 2006. Þingflokkurinn sagði að það væri til þess að hún gæti einbeitt sér að mögulegu framboði sínu á landsfundinum, en Margrét áleit að verið væri að halda henni í skefjum, fyrir áhrif félaga úr Nýju afli, sem nýlega voru gengnir í flokkinn. Bauð hún sig fram til varaformanns, gegn sitjandi varaformanni Magnúsi Þ. Hafsteinssyni, en tapaði kosningunni eftir harða baráttu og mikla kosningasmölun af beggja hálfu, laugardaginn 27. janúar. Á mánudegi, 29. janúar gaf hún út yfirlýsingu þess efnis að í „ljósi þeirra vinnubragða sem viðhöfð voru ... á landsþingi flokksins [væri] ljóst [að hún teldi sér] ekki fært að starfa lengur innan vébanda hans.“ (1) Margrét gekk að því búnu úr flokknum ásamt hópi stuðningsmanna.
Íslandshreyfingin
thumb|Merki Íslandshreyfingarinnar
Margrét og stuðningsmenn hennar réðu ráðum sínum og tilkynntu loks að þau hygðust stofna nýtt framboð, umhverfisverndarsinnað en hægra megin við miðju, fyrir kosningarnar 12. maí. Margrét er varaformaður, en meðal annarra forystumanna þess voru Ómar Ragnarsson (formaður), Ósk Vilhjálmsdóttir og Jakob Frímann Magnússon. Sverrir faðir Margrétar tók heiðurssæti á einum listanum. Þann 23. mars 2007 var haldinn blaðamannafundur þar sem framboðið var kynnt. Í næstu skoðanakönnun leit út fyrir að framboðið næði að fá kjörna þingmenn, en í næstu skoðanakönnunum eftir það fór fylgið að dala. Þann 1. maí var framboðið með minna en lágmarksfylgi, þegar innan við tvær vikur voru til kosninga.
Úr minnihluta í meirihluta
Margrét sat í borgarstjórn sem óháður varamaður Ólafs F. Magnússonar frá febrúar 2007. Eftir heitar deilur um Orkuveitu Reykjavíkur í október 2007, tók hún þátt í því, ásamt öðrum sem myndað höfðu minnihluta, að efna til nýs meirihlutasamstarfs, þann 11. október, með Framsóknarflokknum, Samfylkingunni og Vinstrihreyfingunni - grænu framboði. Varð af, að hún yrði forseti borgarstjórnar Reykjavíkur í nokkrar vikur árið 2007. Í ársbyrjun 2008 rauf Ólafur, aðalmaður F-listans, meirihlutann og myndaði nýjan með Sjálfstæðisflokki. Margrét og fleiri sögðust ekki styðja hann í þeirri ákvörðun, en nýi meirihlutinn hélt þó velli með tæpan meirihluta uns Sjálfstæðismenn rufu hann í ágúst 2008 og mynduðu nýjan með Framsóknarflokki.
Michael Bloomberg
Michael Rubens Bloomberg (f. 14. febrúar 1942) er bandarískur viðskiptajöfur, stjórnmálamaður og mannúðarvinur. Bloomberg var árið 2014 metinn á $33,2 milljarða, sem gerði hann að 15. ríkasta manni í heimi og þeim ríkasta í New York. Hann hefur gefið yfir $2,4 milljarða til góðgerðarmála, þá helst til heilbrigðismála, umhverfismála, lista og menntunar.
Fjölskylda og menntun
Bloomberg óx úr grasi í millistéttarfjölskyldu í Medford Massachusett og fór síðar í Johns Hopkins háskóla þar sem hann útskrifaðist árið 1964 sem rafmagnsverkfræðingur. Eftir úskrift kláraði hann MBA gráðu frá Harvard Business School. Árið 1966 þegar Víetnam stríðið stóð sem hæst sótti hann um í Officer Candidate skólanum hjá Bandaríska hernum, en var hafnað af læknisfræðilegum ástæðum. Árið 1976 giftist hann sinni fyrstu konu, Susan Brown. Saman eiga þau tvö börn, Emmu og Georgínu. Þau skildu árið 1993. Seinni kona hans er Diana Taylor.
Salomon Brothers
Árið 1966 var Bloomberg ráðin af Salomon Brothers í New York. Byrjunarlaun hans voru $9.000 á ári. Þar vann hann sig upp og árið 1972 var hann orðinn verðbréfamiðlari og hluthafi í fyrirtækinu. Hann vann 12 tíma á dag, sex daga á viku. Árið 1976 var Bloomberg stór hluthafi í Salomon Brothers og starfaði sem umsjónamaður eigna, verðbréfamiðlunar og sölu. Árið 1976 var Bloomberg beðinn um að taka yfir í nýstofnaðari tölvudeild fyrirtækisins. Föstudaginn 31. júlí árið 1981 breyttust hlutirnir hjá Salomon Brothers. Hluthafar voru kallaðir á fund og það var tilkynnt að fyrirtækið myndi renna saman við fyrirtækið Phibro Corporation og saman þá færu þau á almennan hlutabréfamarkað. Margir hluthafar urðu mjög auðugir við þennan samruna og var fagnað vel þetta kvöld. Daginn eftir hittu hluthafar stjórnina og á þeim fundi var Bloomberg beðinn um að fara frá fyrirtækinu. Í staðinn fékk Bloomberg, þá 39 ára, $10 milljónir í reiðufé og hlutabréfum. Bloomberg lét af störfum hjá Salomon Brothers þann 30. september, 1981. Daginn eftir stofnaði hann fyrirtæki sitt Bloomberg en það var fyrirtæki sem átti með tölvutækni að auðvelda vinnu verðbréfamiðlara. Hann lagði $4 milljónir af þeim $10 milljónum sem hann átti í verkið.
Stofnun Bloomberg fyrirtækisins
Árið 1982 keypti Merrill Lynch 22 tölvur af Bloomberg. Þeir borguðu honum einnig $30 milljónir fyrir 30% hlut í fyrirtækinu. Í dag eru 22 fiskabúr á skrifstofu Bloomberg í New York sem tákna þessa fyrstu sölu. Árið 1987 seldi Bloomberg tölvu númer 5000. Árið 1989 keypti Bloomberg til baka 30% hlut Merrill Lynch á $200 milljónir. Miðað við það var verðmæti Bloomberg $2 milljarðar aðeins átta árum frá stofnun þess. Í framhaldinu stofnaði Bloomberg fjölmiðlahluta fyrirtækisins, hóf útgáfu á tímaritum og stofnaði sjónvarpsstöð. Tölva númer 100.000 var seld árið 1998. Einnig leigðu þeir hugbúnaðinn á $1.500 á mánuði og þannig hélt gríðarlegur hagnaður fyrirtækisins áfram. Í dag eru rúmlega 310.000 áskriftir skráðar og starfsmenn Bloomberg eru yfir 15.000 um allan heim.
Borgarstjóri
Árið 2001 ákvað Bloomberg að bjóða sig fram til borgarstjóra New York. Hann flutti sig frá flokki Demókrata yfir til Repúblikana vegna þess að hann taldi að það yrði frekar tekið eftir honum þar. Á þessum tíma voru fimm sinnum fleiri New York búar skráðir í flokk Demókrata en í flokk Repúblikana. Bloomberg sett nýtt met þegar kom að kostnaði við framboð en hann eyddi $74 milljónum. Árið 2001 var Bloomberg kjörinn 108. borgarstjóri í New York og hélt þeim titli í þrjú kjörtímabil. Bloomberg hætti þá sem forstjóri fyrirtækis síns og setti Lex Stanwick í starfið. Eftir að hafa tekið við starfi borgarstjóra ákvað hann að borga sér $1 í laun á ári. Bloomberg eyddi $85 milljónum i seinni kosningarbaráttu sína árið 2005. Árið 2007, á öðru kjörtímabili sínu sagði Bloomberg sig úr Repúblikana flokknum og lýsti sig óháðan. Vegna kreppunnar sem skall yfir heiminn árin 2008- 2009 ákvað Bloomberg að hann þyrfti að bjóða sig fram til þriðja kjörtímabils. Hann lagði fram $90 milljónir í kosningabaráttuna.
Forsetaframboð 2020
Þann 24. nóvember árið 2019 tilkynnti Bloomberg formlega að hann hygðist gefa kost á sér í forvali Demókrataflokksins fyrir bandarísku forsetakosningarnar 2020 og freista þess að verða mótframbjóðandi Donalds Trump forseta. Bloomberg hafði áður tilkynnt að hann myndi ekki taka við styrkjum né þiggja laun ef hann næði kjöri sem forseti.
Bloomberg hætti kosningabaráttu sinni þann 4. mars 2020 eftir slakt gengi í forkosningum daginn áður. Hann lýsti yfir stuðningi við Joe Biden, fyrrum varaforseta Bandaríkjanna, í forvali Demókrata.
Höfði (dvalarheimili)
Höfði er sjálfseignarstofnun í eigu Akraneskaupstaðar og sveitarfélaganna sunnan Skarðsheiðar.
Garmur
thumb|right|Hel ásamt Garmi. Garmur er hundur í norrænni goðafræði. Hann er einn af óvinum goðanna í ragnarökum og er stundum tengdur við Hel. Í ragnarökum berst Garmur við guðinn Tý og verða þeir hver öðrum að bana.
Ritaðar heimildir um Garm
Garmur birtist í lista í Grímnismálum þar sem upp eru þuldir ýmsir hlutir sem þykja bestir sinnar tegundar. Þar er Garmur sagður æðstur allra hunda.
Nafn Garms birtist nokkrum sinnum í Völuspá í tengslum við ragnarök. Í kvæðinu erindi þar sem talað er um Garm:
Þetta erindi birtist alls þrisvar sinnum í kvæðinu. Erindið er fyrst lesið upp þegar völvan hefur frásögn sína af ragnarökum, aftur þegar Fenrisúlfur hefur fellt Óðin og í þriðja sinn eftir að jörðin er sokkin ofan í sjóinn og himinninn brennur í logum Surts. Svo virðist sem Garmur sé hlekkjaður fyrir framan Gnipahelli og að það marki upphaf ragnaraka þegar hlekkir hans bresta og hann flýr.
Ýmsir fræðimenn telja að Garmur sé einfaldlega annað nafn á Fenrisúlfi, sem er einnig hlekkjaður en rýfur hlekki sína þegar ragnarök koma.
Í frásögn Snorra Sturlusonar af ragnarökum fær Garmur stærra hlutverk. Í frásögninni sleppur Garmur úr hlekkjum sínum við Gnipahelli og berst við guðina í ragnarökum ásamt öðrum óvinum ásanna. Garmur á viðureign við guðinn Tý og drepa þeir þar hvorn annan. Sumir fræðimenn, þar á meðal Sigurður Nordal, telja að frásögn Snorra af bardaga Garms og Týs sé hans eigin uppfinning.
BVVL
Brown Vialetto Van Laere heilkenni (BVVL) eða Brown heilkenni er sjaldgæfur taugasjúkdómur og erfðasjúkdómur sem einkennist af heyrnarleysi. Sjúkdómurinn hefur áhrif á hreyfigetu og verða sjúklingar oft að vera í öndunarvél. Sjúklingar eru börn, unglingar og ungt fólk og eru líflíkur þeirra sem greinast með sjúkdóminn innan við 10 ár. Engin lækning er til.
Garmur
Ritaðar heimildir um Garm
Garmur er oft tengdur við hund sem er getið í kvæðinu Baldurs draumar. Í ljóðinu ríður Óðinn til Heljar á Sleipni til þess að komast á snoðir um vonda drauma sem Baldur hefur dreymt. Á leið sinni til Heljar mætir Óðinn hundi sem gólar mjög en hindrar þó ekki för hans:
BVVL
Sjúkdóminum var fyrst lýst af Charles Brown árið 1894. Það eru færri en 60 skráð tilfelli í læknaritum á þeim rúmlega 100 árum síðan sjúkdóminum var fyrst lýst. Hjá helmingi sjúklinga finnast engin einkenni hjá foreldrum eða ættingjum.
Garmur
Ritaðar heimildir um Garm
Þessi hundur er oft talinn vera Garmur. Samkvæmt þessari kenningu er Garmur nokkurs konar varðhundur við hlið dauðraheimsins líkt og hundurinn Kerberos í grískri goðafræði. Ekkert er þó hægt að fullyrða um slíkt, né um eðli Garms eða hlutverk hans.
BVVL
Megarbane lýsti árið 2006 sögu sjúkdómsins hjá líbanskri fjölskyldu. Í fjölskyldunni voru þrjú börn sem öll sýndu alvarleg einkenni en önnur börn og foreldrar í sömu fjölskyldu sýndu engin einkenni.
Rannsóknir fara fram til að athuga hvort tengsl séu milli BVVL og Fazio-Londe sjúkdóms sem er ágeng mænukylfulömun.
Ourisia polyantha
Ourisia polyantha er tegund blómstrandi plantna í Plantaginaceae, ættuð frá mið-Chile.
Kiljan
Kiljan er íslenskt karlmannsnafn.
Laugadepla
Laugadepla (fræðiheiti: Veronica anagallis-aquatica) er vatnajurt í græðisúruætt sem vex við heitar laugar og í volgum lækjum.
Á Íslandi er laugadepla afar sjaldgæf og finnst aðeins á suðvesturlandi.
Falcatifolium falciforme
Falcatifolium falciforme er sígrænn runni eða tré (að 36m hátt) frá Brúnei, Indónesíu og Malasíu.
Mac OS 9
Mac OS 9 var stýrikerfi frá Apple. Árið 2001 setti Apple á markað Mac OS X, sem tók við af Mac OS 9 stýrikerfinu.
Courteney Cox
Courteney Bass Cox  (f. 15. júní 1964) er bandarísk leikkona. Hún er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Monica Geller í gamanþátaröðinni Vinir (e. Friends), Gale Weathers í hryllingsmyndunum Scream og Jules Cobb í gamanþáttaröðinni Cougar Town, en hún fékk sína fyrstu Golden Globe tilnefningu fyrir hlutverkið. Cox hefur einnig leikið í þáttaröðinni Dirt sem framleidd var af Couqette Productions, framleiðslufyrirtæki í eigu hennar og þáverandi eiginmanns hennar, David Arquette.
Lê Đức Thọ
Lê Đức Thọ (14. október 1911 – 13. október 1990), fæddur undir nafninu Phan Đình Khải, var víetnamskur byltingarmaður, hershöfðingi, ríkiserindreki og stjórnmálamaður. Hann var sæmdur friðarverðlaunum Nóbels árið 1973 ásamt Henry Kissinger en neitaði að taka við verðlaununum.
Courteney Cox
Æska
Courteney Cox ólst upp í úthverfi Birmingham, Mountain Brook í Alabama og er dóttir viðskiptamannsins Richard Lewis Cox (28. janúar 1931 - 3. september 2001) og eiginkonu hans, Courteney (áður Bass, síðar Copeland). Hún á tvær eldri systur, Virginu og Dottie, og einnig eldri bróðir, Richard Jr. Foreldrar hennar skildu árið 1974 og móðir hennar giftist viðskiptamanninum Hunter Copeland. Eftir að hafa útskrifast úr menntaskólanum í Mountain Brooke, fór Cox í Mount Vernon háskólann í Washington, D.C., en kláraði ekki arkitektanám sitt þar og ákvað heldur að láta reyna á það að verða leikkona og fyrirsæta.
Lê Đức Thọ
Lê Đức Thọ tók þátt í stofnun indókínverska kommúnistaflokksins árið 1930. Frönsk nýlenduyfirvöld fangelsuðu hann frá 1930 til 1936 og aftur frá 1939 til 1944. Eftir að honum var sleppt árið 1945 hjálpaði hann við að stýra baráttu víetnömsku sjálfstæðishreyfingarinnar Viet-Minh gegn Frökkum þar til friðarsáttmálar voru undirritaðir í Genf árið 1954. Árið 1948 var Lê Đức Thọ í Suður-Víetnam sem leiðtogi skipulagsdeildar kommúnistaflokks Kotsjinkína. Hann gekk til liðs við miðstjórn víetnamska Verkamannaflokksins, sem síðar varð Kommúnistaflokkur Víetnams, árið 1955. Thọ stýrði uppreisn Víet-Kong gegn ríkisstjórn Suður-Víetnams frá árinu 1956 og studdi árið 1963 flokkshreinsanir innan Kommúnistaflokksins.
Courteney Cox
Fyrstu árin
Árið 1984 lék Cox í tónlistarmyndbandi við lag Bruce Springsteen, „Dancing in the Dark“, þar sem hún lék konu sem var dregin upp á svið til að dansa við Springsteen. Cox varð fyrsta manneskjan til að nota orðið „blæðingar“ í bandarísku sjónvarpi árið 1985 í auglýsingaherferð fyrir Tampax-túrtappa. Á fyrstu árum sjónvarpsferils síns lék hún m.a. í skammlífu þáttaröðinni Misfit of Science (1985), en hún fór einnig með aukahlutverk (1987-89) í sjónvarpsþáttaröðinni Family Ties þar sem hún lék Lauren Miller, kærustu Alex P. Keaton (Michael J. Fox). Fyrstu kvikmyndirnar sem hún lék í eru m.a. Masters of the Universe (1987) og Cocoon: The Return (1988). Hún fór með hlutverk Jewel í myndinni Mr. Destiny árið 1990. Árið 1994, stuttu áður en hún byrjaði að leika í Friends lék Cox á móti Jim Carrey í kvikmyndinni Ace Ventura: The Pet Detective og í Seinfeld þar sem hún fór með hlutverk kærustu Jerry sem hét Meryl. left|thumb|Cox árið 1995
Lê Đức Thọ
Frá 1978 til 1982 var Lê Đức Thọ útnefndur sem helsti ráðgjafi kambódísku andófshreyfingarinnar FUNSK og síðar hins nýja Alþýðulýðveldis Kampútseu. Helsta markmið Lê Đức Thọ var að sjá til þess að þjóðernishyggja Kmera yrði hagsmunum Víetnama ekki yfirsterkari í stjórn Kambódíu eftir að Rauðu kmerunum var steypt af stóli.
Courteney Cox
Friends
Milli þáttaraða fimm og sex giftist Cox leikaranum David Arquette, og breytti nafni sínu í Courteney Cox Arquette. Í gríni var eftirnafni Davids, Arquette, bætt fyrir aftan eftirnöfn allra leikaranna í þættinum "The One After Vegas". Þátturinn var einnig tileinkaður "Courteney og David, sem giftu sig" - sem var vísun í ákvörðun Monicu og Chandlers að giftast ekki í þættinum.
Lê Đức Thọ
Friðarsáttmálinn í París
Bandaríkin hófu virka þátttöku í Víetnamstríðinu snemma á sjöunda áratugnum. Friðarviðræður voru haldnar, bæði leynilega og opinberlega, í nokkrum lotum frá 1969 til 1973. Opinberlega fór Xuân Thuỷ fyrir samninganefnd Norður-Víetnama en Thọ og bandaríski þjóðaröryggisráðgjafinn Henry Kissinger áttu frá febrúar 1970 í leynilegum samningaviðræðum sem leiddu til þess að samið var um vopnahlé með Parísarsáttmálanum þann 23. janúar 1973. Friðarsáttmálinn fól í sér að stríðsföngum yrði sleppt innan 80 daga, að sérstök alþjóðanefnd hefði eftirlit með vopnahlénu, að frjálsar og lýðræðislegar kosningar yrðu haldnar í Suður-Víetnam, að Bandaríkjamenn héldu áfram hjálparstarfi í Suður-Víetnam og að norður-víetnamskir hermenn yrðu áfram staðsettir í Suður-Víetnam.
Almennt er litið svo á að vopnahléð hafi tekið gildi þann 23. janúar en friðarviðræðurnar héldu áfram eins og nauðsynlegt var. Bandarískar hersveitir voru kallaðar heim þann 29. mars en sprengjuárásum var haldið áfram á Norður-Víetnam. Vegna ásakana beggja hliða um brot á vopnahlésskilmálunum hittust Kissinger og Thọ aftir í París í maí og júní árið 1973 til að koma sáttmálanum í framkvæmd. Þann 13. júní 1973 undirrituðu Bandaríkin og Norður-Víetnam yfirlýsingu þar sem bæði ríkin hétu fullum stuðningi við framkvæmd Parísarsáttmálans.
Courteney Cox
Kvikmyndaferill
Á meðan Cox lék í Friends lék hún einnig í stóru Hollywood kvikmyndunum Scream (1996), Scream 2 (1997) og Scream 3 (2000) þar sem hún fór með hlutverk Gale Weathers. Hún hitti eiginmann sinn, David Arquette, sem lék ástmann hennar, Dwight "Dewey" Riley" í myndinni, á meðan tökur á fyrstu Scream myndinni stóðu yfir. Bæði Cox og Arquette endurtóku hlutverk sín úr Scream þríleiknum í kvikmyndnni Scream 4 árið 2011. Myndin kom í kvikmyndahús þann 15. apríl 2011.
Lê Đức Thọ
Friðarverðlaun Nóbels
Thọ og Henry Kissinger voru sæmdir friðarverðlaunum Nóbels árið 1973 fyrir störf þeirra í samningu friðarsáttmálans í París. Thọ neitaði hins vegar að veita verðlaununum viðtöku með þeirri röksemd að friði hefði enn ekki verið náð og að hvorki Bandaríkin né Suður-Víetnam hefðu uppfyllt skilmála sáttmálans:
Courteney Cox
Kvikmyndaferill
Aðrar myndir sem hún hefur leikið í eru m.a. The Runner, 3000 Miles to Graceland og The Shrink Is In. Seinni hluta árs 2003 framleiddu Cox og Arquette eina þáttaröð af raunveruleikaþættinum Mix It Up. Lífstílsþátturinn, sem sýndur var á We cable-stöðinni, glímdi við lágar áhorfstölur og var ekki endurnýjaður fyrir aðra þáttaröð.
Lê Đức Thọ
Friðarverðlaun Nóbels
Vopnahléð entist ekki til lengdar og Víetnamstríðinu lauk ekki fyrr en Saígon var hertekin árið 1975 og Norður-Víetnam innlimaði Suður-Víetnam.
Dauði
Lê Đức Thọ lést úr krabbameini í Hanoí þann 13. október árið 1990, kvöldið fyrir 79. afmælisdaginn sinn.
Courteney Cox
Önnur vinna
Eftir hlutverk sitt í Friends, var Cox fyrsta val framleiðandans Marc Cherry við val á leikkonu í hlutverk Susan Mayer í Aðþrengdum eiginkonum. Cox var hins vegar ekki laus þar sem hún var ólétt og fékk Teri Hatcher því hlutverkið. Nokkrum árum seinna skrifaði Cox undir samning við ABC-stöðina um að leika í sinni eigin þáttaröð. Eftir Friends lék Cox í óháðu kvikmyndinni November (2005) sem fór í fá kvikmyndahús; og lék einnig á móti Tim Allen í Zoom. Hún talaði einnig inn á teiknimyndina Barnyard.
Árið 2007 lék Cox Lucy Spiller, ritstjóra slúðurblaðs, í þættinum Dirt. Cox og eiginmaður hennar, David Arquette, voru aðalframleiðendur þáttaraðarinnar. Þáttaröðin endaði eftir aðra þáttaröðina árið 2008. Í júlí 2008 tilkynnti Entertainment Weekly að Cox hefði skrifað undir þriggja þátta samning við þáttaröðina Nýgræðingar (e. Scrubs). Í þriðja þættinum sagði hún við Dr. Cox að henni fyndist Cox "fáranlegt nafn", sem var vísun í hennar eigið nafn.
Árið 2009 byrjaði Cox að leika í þáttunum Cougar Town sem sýndir eru á ABC stöðinni og fer hún með hlutverk nýlega fráskildrar fertugrar konu sem er í leit að nýjum ævintýrum. Sýningar á þriðju þáttaröðinni hófust í febrúar 2012 í Bandaríkjunum.
Einkalíf
Cox hefur átt nokkra kærasta í gegnum tíðina, þ.á m. Ian Copeland, og hún átti í löngu sambandi við leikarann Michael Keaton á árunum 1989-1995. Cox átti einnig í ástarsambandi við söngvarann Adam Duritz í hljómsveitinni Counting Crows.
Cox giftist leikaranum David Arquette þann 12. júní 1999. Þann 13. júní 2004 fæddi Cox dótturina Coco Riley Arquette. Jennifer Aniston er guðmóðir Coco. Þann 11. október 2010 var tilkynnt að Cox og Arquette væru skilin að borði og sæng, þó að þau haldi enn góðu sambandi, bæði sem vinir og vinnufélagar. Hvorugt þeirra hefur þó sótt um lögskilnað.
Antoni Grabowski
thumb|right|Antoni Grabowski Antoni Grabowski (11. júní 1857 í Nowe Dobre nálægt Che& – 4. juli 1921 í Varsjá) var pólskur efnaverkfræðingur og virkur í Esperanto-hreyfingunni í árdögum hennar. Þýðingar hans skiptu miklu máli við þróun Esperanto sem bókmenntamáls.
Menntun og starfsferill
Stuttu eftir fæðingu hans flutti fjölskylda Grabowskis frá Nowe Dobre til Thorn (Toru&). Sökum fátæktar foreldra sinna varð Grabowski að byrja að vinna stuttu að hafa lokið barnaskóla. Þrátt fyrir það lærði hann fyrir og tók inntökupróf í framhaldsskóla, sem hann stóðst og vel það. Við Nicolaus Copernicusar-skólan í Thorn sýndi það sig að hann var langtum fróðari en flestir jafnaldrar hans og var tvisvar sinnum hækkaður upp um bekk. Árið 1879 bættist fjárhagur fjölskyldunnar og eftir að ljúka stúdentsprófi sínu gat Grabowski stundað nám í heimspeki og náttúrufræði við Háskólann í Breslau (Wroc&).
Eftir það vann hann sem efnaverkfræðingur í Zawiercie og og á nokkrum öðrum stöðum sem nú eru í Tékklandi, og í Ivanovo-Voznesensk í Rússlandi, 250 km fyrir norðan Moskvu.
Á meðan hélt hann áfram rannsóknum sínum á efnafræðilegum vandamálum. Hann varð frægur á meðal sérfræðinga á því sviði um alla Evrópu fyrir ýmsar uppfinningar og tæknilegar nýjunar. Grabowski átti sæti í nefnd sem átti að þýða tæknileg heiti yfir á pólsku. Nokkrum árum síðar eða 1906 kom út bók hans Słownik chemiczny, sem var fyrsta pólska efnafræðiorðabókin.
<!--==Esperanto og bókmenntir==
Allerede under sit universitetsstudium udviklede Antoni Grabowski en omfattende interesse for litteratur. Han blev således medlem af det slaviske litterære selskab (Towarzystwo Literacko-Słowianskie). Men hans interesser på ingen måde var begrenset til polsk sprog og litteratur, og efterhånden lærte han sig et anseligt antal fremmedsprog og blev en sand polyglot. Til sidst talte han, udover sit modersmål, ni andre sprog og kunne passivt bruge yderligere mindst femten. På denne baggrund er det ikke overraskende, at Grabowski allerede som studerende også fik interesse for ideen om et internationalt sprog.
I 1887 læste han den lille bog ''Dr. Esperanto´s. International Language. Introduction & Complete Grammar,'' udgivet samme år af Ludwik Zamenhof, hvori denne foreslog sit eget sprogprojekt, som snart skulle blive kendt under navnet "esperanto". Grabowski blev imponeret af esperantos gennemskuelige struktur og af dets udtryksmuligheder, som kunne læres forbavsende hurtigt. Han rejste til Warszawa for at besøge Zamenhof, under hvilket besøg den første mundtlige konversation på esperanto fandt sted.
Som Zamenhof forstod også Grabowski litteraturens vigtige indflydelse på sprogs udvikling og hvilken særlig betydning den ville have for udviklingen af esperanto, som på dette tidspunkt var ved at ændre sig fra at være et sprogprojekt til et sprog, som kunne anvendes på alle livets områder. Grabowski arbejdede allerede på dette: I1888 udgav han sin oversættelse af Snestormen af Aleksander Pusjkin, efterfulgt i 1889 af hans oversættelse af Goethe's Die Geschwister for blot at nævne de første udgivelser.
I de tidlige 1890-ere blev Grabowski utilfreds med den langsomme udbredelse af Esperanto. Han mente, at det skyldtes ufuldkommenheder i sproget og agiterede for ændringer. Da det imidlertid kom til en afstemning i 1894, stemte han imod reformer og holdt sig fra dette tidspunkt til sprogets grundlæggende udformning, det såkaldte Fundamento de Esperanto.
Grabowski var i en lang periode formand for Warszawas Esperanto-Selskab, som grundlagdes i1904, og for Polsk Esperanto-Selskab, grundlagt i 1908. I samme år blev han leder af grammatik-sektionen i Esperanto Akademiet. Han skrev artikler, holdt foredrag om esperanto og organiserede sprogkurser i esperanto.
I årene 1908-1914 var Grabowski ansvarlig for de første kurser i nogen få skoler i Warszawa. Han beskrev i 1908 i en artikel, hvordan esperanto var usædvanligt velegnet som introduktion til indlæring af fremmedsprog. I artiklen viste han med konkrete eksempler, hvor meget det at lære esperanto først forbedrede en senere indlæring af fransk og latin (en påstand, som virkede utrolig for offentligheden på det tidspunkt).
Antologien Fra Folkets Parnas som udkom i 1913 indeholdt 116 digte, som repræsenterede 30 forskellige sprog og kulturer. Seks af digtene var skrevet direkte på esperanto, de resterende 110 oversat. Som følge af begivenhederne under 1. verdenskrig blev Grabowski adskilt fra de øvrige familiemedlemmer, som var flygtet til Rusland. Syg og isoleret blev han tilbage i Warszawa. Der oversatte han det polske nationale epos Pan Tadeusz af Adam Mickiewicz. Ved arbejdet med oversættelsen, som var præcis og tro mod originalen fik han afprøvet alle de latente muligheder i kunstsproget og fik derved sat yderligere gang i udviklingen af poesi, skrevet direkte på esperanto.
På denne tid begyndte han at lide af kroniske hjerteproblemer, men havde ikke råd til den nødvendige medicinske behandling, fordi han levede i yderste armod. Da hans familie vendte tilbage efter krigens slutning, var hans legeme næsten udtæret. Ikke desto mindre fortsatte han arbejdet med esperanto til sin død af et hjerteanfald i 1921.
Referencer
Denne artikel er baseret på artiklen fra Esperanto Wikipedia og oversat via de tilsvarende versioner på tysk og engelsk.
-->