cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gilgameskviða
Ellefta tafla
Útnapistím vill ekki senda Gilgames tómhentan heim. Hann vill að hann geti komið til baka með sæmd. Hann segir honum leyndardóm jurtar nokkurrar sem yngir fólk upp og hvar hana sé að finna. Gilgames finnur jurtina og ætlar sér að gefa öldungunum hana þegar hann kemur til baka, ásamt því að neyta hennar sjálfur. Eina nóttina þegar ferjumaðurinn og Gilgames hvílast, kemur snákur og stelur jurtinni. Þegar Gilgames uppgötvar það fyllist hann vonleysi á ný.
Verk manna eru dauðanum æðri
Tólfta tafla
Þessi tafla er að öllum líkindum skrifuð af öðrum höfundi, mun seinna en hin og er ekki beint framhald hinna ellefu taflnanna.
Gilgames mælti:
Gilgames kvartar yfir því við Enkídú vin sinn að hann sakni eins og annars af eigum sínum, þar á meðal nokkurs konar trumbu og trumbuslegli, sem fallið hafi niður í undirheima. Enkídú býðst til þess að fara og sækja þetta fyrir hann. Gilgames gleðst og segir honum hvað honum beri að forðast. Enkídú gerir síðan allt sem honum hafði verið bannað að gera og kemst ekki til baka úr undirheimum. Gilgames biður til guða sinna að færa sér Enkídú aftur. Sin, mánaguðinn, bendir honum á að tala við Ea. Ea gerir holu í jörðina og upp úr henni skýst andi Enkídús. Taflan endar á því að Gilgames spyr Enkídú hvað hann hafi upplifað í undirheimum. Óljóster síðan hvort Enkídú heldur áfram að vera draugur eða hvort hann vaknar til lífs aftur.
Vanylven sveitarfélag)
thumb|138x138dp Vanylven er sveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 3.045  (2022).
Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Fiskå, sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.
Sveitarfélagið liggur að sveitarfélögunum Sande og Herøy í norðri, Volda í austri og Stad  (Vesturland) í suðri og vestri.
Vefstóll
thumbnail|Fótstiginn vefstóll thumbnail|Forn vefstaður, lóðréttur vefur thumbnail|Vefari í Nurnberg 1425, láréttur vefstóll
Vefstóll er verkfæri til að vefa efni. Vefstólar geta verið fyrir handvefnað, fótstignir eða vélknúnir. Láréttir vefstólar urðu algengir í Norður-Evrópu fyrir lok miðalda en vefstólar bárust seint til Íslands og voru eingöngu fáir til um miðja 18. öld. Um miðja nítjándu öld höfðu vefstólar útrýmt gömlu kljásteinsvefstöðunum. Kljásteinsvefstaðir voru með steinum neðst sem þyngdu uppistöðuna og þurfti vefari að standa við vefinn og í slíkum vefstól tók einn vinnudag að vefa eina alin vaðmáls.
Hlutar fótstigins íslensks vefstóls eru:
1 hafaldatré
2 slöngurifur
3 hafaldasnæri
5 efri hafaldasköft
6 slagborð, skeiðarhald
7 skeið, vefjarskeið, ritti
8 skytta, vefjarskytta
9 ívaf
10 vefað
11 brjóstslá, brjósttré
22 setnfjöl, setbekkur
13 voðmeiður
14 framstuðull
15 skammel, stigskammel, fótskemlar
16 framslá
17 afturstuðull
19 rifshaus með haldvindum
20 skeiðarhaldsarmur
22 uppistaða
22 spennislá
23 höföld
24 mið hliðarrim
25 haldvinda
26 neðsta hliðarrim
Hliðabókin
thumb|right|Fjórir kynþættir manna úr gröf [[Seti 1.: Líbýumaður, Núbíumaður, Asíumaður (Sýrlendingur) og Egypti]] Hliðabókin er fornegypskur graftexti frá tímum Nýja ríkisins. Hann segir frá för sálar nýlátins manns inn í næsta heim sem samsvarar för sólarinnar gegnum undirheima að nóttu til. Í þessari ferð fer sálin í gegnum tólf hlið sem samsvara tólf stundum næturinnar. Við hvert hlið stendur gyðja sem táknar þá stjörnu sem birtist á þeirri stundu næturinnar.
Textinn kemur fyrst fyrir á tíma átjándu konungsættarinnar og var skrifaður í heild sinni á veggi grafhýsa. Hlutar textans koma stundum fyrir á trékistum. Frægasti hluti hans nú er kafli þar sem segir frá kynþáttum manna sem Forn-Egyptar skiptu í innfædda Egypta, Asíumenn, Líbýumenn og Núbíumenn
Vefnaður (aðferð)
Einskepta, ívaf og uppistaða|thumbnail thumbnail|Satínvefnaður thumbnail|Vaðmálsvend thumbnail|Konur á 15. öld vinna við tóvinnu, knipplinga, halasnældu og vefstól Vefnaður er aðferð til að vinna klæði úr þræði. Vefnaður verður til þegar þræðir úr sitt hvorri áttinni bindast eða fléttast saman og þá verður til dúkur eða voð. Oftast er ofið í vefstólum  og er uppistaðan  þræðir sem eru langsum en milli þeirra er ívafið. Þrjár megingerðir af vefnaði tíðkuðust á Íslandi en það voru einskeftuvend, vaðmálsvend og ormeldúksvend. Einfaldasti vefnaðurinn er einskefta en þá liggur ívafsþráður upp og niður. Í vaðmálsvend þá liggja skáhalla samsíða línur eftir voðinni. Einskefta var höfð í svuntur og millipils en vaðmál í brekán.
David Malcolm Lewis
David Malcolm Lewis (7. júní 1928 í London á Englandi – 12. júlí 1994 í Oxford á Englandi) var enskur fornfræðingur og prófessor í fornaldarsögu við Oxford-háskóla.
Hann nam fornfræði við Corpus Christi College í Oxford (MA) og Princeton-háskóla (Ph.D.). Hann var rannsóknarfélagi á Corpus Christi College 1954-1955, kenndi fornfræði og fornaldarsögu á Christ Church í Oxford 1955-1985 og var prófessor í fornaldarsögu við Oxford-háskóla 1985-1994.
1356
thumb|right|[[Orrustan við Poitiers (1356)|Orrustan við Poitiers.]] Árið 1356 (MCCCLVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Flateyjarklaustur
Klaustrið var flutt að Helgafelli 1184. Engar heimildir eru um ástæðu þess að það var flutt en Ögmundur Kálfsson var áfram ábóti á Helgafelli svo að ekki tengdust flutningarnir ábótaskiptum. Enn má finna merki um klaustrið á Flatey þar sem heitir Klausturshólar.
Gagnagíslataka
Gagnagíslataka er tölvuárás þar sem forrit sem dulkóðar gögn notanda er í laumi komið fyrir á tölvu og notandi krafinn upp peningafjárhæð til að fá aðgang að gögnum sínum aftur.
Launviðnám
Launviðnám er þverhluti samviðnáms, táknaður með X. SI-mælieining er óm. Myndast í rafrásum, sem bera riðstraum og getur verið vegna rafrýmdar, táknuð með XC, eða spans, táknað XL. Launviðnám rafrásar er þá táknað með X = XC + XL, þar sem
Samviðnám, Z má þá skrifa sem Z = R + jX = R + j(XC + XL), þar sem R er raunviðnám rásarinnar og j þvertala. Launviðnám í jafnstraumsrás er núll, þ.a. Z = R.
עכבה חשמלית
Alexanderplatz
thumb|250px|Útsýni yfir Alexanderplatz thumb|right|Alexanderplatz árið 1796 Alexanderplatz er stórt torg og samgöngumiðstöð í miðborg Berlínar í hverfinu Mitte. Það er mjög nálægt sjónvarpsturninum. Maríukirkjan í Berlín er við torgið. Berlínarbúar tala oft um torgið sem „Alex“ og eiga þá bæði við torgið og nánasta umhverfi þess frá Mollstraße í norðaustri til Spandauer Straße og Ráðhússins í suðvestri.
Anggun
thumb|right|250px|Anggun Angunn Cipta Sasmi (f. 1974) er frönsk söngkona.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1980
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1980 fóru fram þriðjudaginn 4. nóvember 1980. Ronald Reagan fylkisstjóri Kaliforníu og George H. W. Bush unnu sigur á Jimmy Carter sitjandi forseta og Walter Mondale sitjandi varaforseta.
Game of Thrones (sjónvarpsþættir)
Game of Thrones er amerísk þáttaröð framleidd af HBO. Hún er byggð á bókunum A Song of Ice and Fire eftir George R. R. Martin og þar heitir fyrsta bókin A Game of Thrones. Fyrsta þáttaröðin er byggð á þessari bók, önnur á bókinni ''A Clash of Kings. Sú þriðja verður byggð á fyrri hluta bókarinnar A Storm of Swords. Þættirnir eru ekki alveg eftir bókunum, heldur eru bækurnar aðeins notaðar sem viðmið.
Þáttaröðin er tekin upp að mestu leyti í kvikmyndatökuveri í Belfast en er einnig tekin upp í Norður-Írlandi, Króatíu, Möltu og á Íslandi.
Saul Kripke
Saul Aaron Kripke (fæddur 13. nóvember 1940 í Omaha í Nebraska í Bandaríkjunum; d. 15. september 2022) var bandarískur heimspekingur og rökfræðiingur. Hann er núna prófessor á eftirlaunum frá Princeton University og prófessor við CUNY Graduate Center. Kripke hefur haft gríðarlega mikil áhrif á mörgum sviðum rökfræði og málspeki. Mörg verka hans eru enn óútgefin og eru einungis til á upptökum af fyrirlestrum og í handriti. Engu að síður er hann víða álitinn einn áhrifamestu núlifandi heimspekinga.
Game of Thrones (sjónvarpsþættir)
Fyrsta serían var frumsýnd 17. apríl 2011 í Bandaríkjunum og er nú byrjað að sýna aðra seríuna. Hvor sería um sig er tíu þættir og var önnur serían frumsýnd 1. apríl 2012 í Bandaríkjunum og aðeins einum degi seinna á Íslandi á Stöð 2. Níu dögum eftir frumsýningu annarrar seríu var samið um þá þriðju. Fyrsta sería Game of Thrones hefur fengið gríðarlega góðar móttökur og hefur verið tilnefnd til ýmissa verðlauna, meðal annars Framúrskarandi dramatíska þáttaröð á Emmy-verðlaunahátíðinni og Besta sjónvarpssería í dramaflokki á Golden Globe-hátíðinni. Á báðum þessum hátíðum vann Peter Dinklage (Leikari, Tyrion Lannister) besta leikara í aukahlutverki. Þáttaröðin var einnig tilnefnd til Emmy-verðlauna fyrir frábært val á leikurum í dramaþáttaröð og vann verðlaun fyrir flokkinn flottasta inngang þáttaraða.
Saul Kripke
Æviágrip
Saul Kripke er elstur þriggja barna Dorothy og Myer Kripke. Saul og systur hans tvær, Madeline og Netta, gengu í Dundee Grade School í Omaha og Omaha Central High School. Árið 1958 hóf Kripke nám við Harvard University. Áður en Kripke varð prófessor í heimspeki við Princeton University kenndi hann við heimspekideild Rockefeller University í New York borg. Kripke kvæntist (og skildi við) Margaret Gilbert, systur Martins Gilbert sem er þekktur breskur sagnfræðingur. Þau voru barnlaus. Hann kennir nú rökfræði, frumspeki og málspeki við CUNY Graduate Center á Manhattan.
Kripke er þekktastur fyrir framlag sitt til fjögurra sviða heimspekinnar: merkingarfræði fyrir háttarökfræði og aðra skylda rökfræði, sem Kripke hefur birt þónokkrar greinar um frá táningsárum sínum; fyrirlestra sína árið 1970 (gefnir út 1972 og 1980) Naming and Necessity, sem umturnuðu á margan hátt málspeki og, eins og sumir hafa að orði komist, „gerðu frumspeki virðingarverða á ný“; túlkun sína á heimspeki Ludwigs Wittgenstein; kenningu sína um sannleikann.
Game of Thrones (sjónvarpsþættir)
Þættirnir gerast í Sjö ríkjum Westeros og fylgja nokkrum söguþráðum sem allir tengjast. Heimurinn líkist Evrópu miðalda og fjalla um baráttunna um konungsdæmið. Aðalsfjölskyldur heimsins sjá um sína landshluta, Stark-fjölskyldan býr í Winterfell og sér um norðrið. Konungurinn Robert Baratheon býr í Kings Landing. Hinum megin við „The Narrow Sea“ búa systkinin Viserys og Daenerys Targaryen, síðustu afkomendur fyrrverandi konungs. Daenerys giftist Khal Drogo, foringja Dothraki ættbálksins. Að lokum er veggurinn, sem verndar þessi ríki frá því sem leynist handan. En þar eru svartstakkar sem verja vegginn. Allar þessar fjölskyldur og allir þessir staðir fléttast saman og mynda söguþráð þáttanna.
Persónur
Eddard Stark eða Ned Stark (Sean Bean) er lávarður yfir bænum Winterfell og verndari norðursins. Hann er þekktur fyrir stolt sitt og réttlætiskennd og er ráðinn sem hönd konungsins eftir dauða Jons Arryns, fyrrverandi handar. Catelyn Stark (Michelle Fairley) er eiginkona Eddards Starks. Faðir hennar er lávarður Riverlands og yngri systir hennar er Lysa Arryn (Kate Dickie), eiginkona Jons Arryns. Catelyn og Eddard Stark eiga saman fimm börn, Robb Stark (Richard Madden), Sansa Stark (Sophie Turner), Arya Stark (Maisie Williams), Bran Stark (Isaac Hempstead Wright) og Rickon Stark (Art Parkinson). Auk þeirra á Ned einn son með annarri konu sem heitir Jon Snow (Kit Harington).
Robert Baratheon (Mark Addy) varð konungur eftir að hafa leitt uppreisn gegn Aerys Talgaryen, geðbilaða konunginum. Robert var trúlofaður systur Neds, Lyönnu Stark, sem lést í uppreisninni. Hann giftist þá Cersei Lannister (Lena Headey) og þau eiga saman þrjú börn, þar á meðal Joffrey Baratheon (Jack Gleeson). Ned Stark kemst hins vegar að því að öll þrjú börn Roberts Baratheon og drottningarinnar Cersei Lannisters voru getin af tvíburrabróður hennar Jamie Lannister (Nikolaj Coster-Waldau). Tyrion Lannister (Peter Dinklage) er yngri bróðir Cersei og Jamies. Hann er dvergur og þó hann sé ekki líkamlega sterkur, þá býr hann yfir mikilli kænsku og fróðleik.
Systkinin Viserys Targaryen (Harry Lloyd) og Daenerys Targaryen (Emilia Clarke) eru börn fyrrum konungsins Aerys Targaryen. Þegar faðir þeirra var myrtur flúðu þau Kings Landing og settust að í bænum Essos, sem er staðsettur handan sjávarins. Viserys giftir systur sína stríðshöfðingjanum Khal Drogo (Jason Momoa) í skiptum fyrir her til þess að hjálpa honum að endurheimta krúnuna.
Aðrar persónur sem koma fyrir eru Samwell Taryl (John Bradley) og Theon Greyjoy (Alfie Allen), sem Jon Snow kynnist þegar hann ákveður að ganga í lið við menn næturvaktarinnar. Sandor „The Hound“ Clegane (Rory McCann) er lífvörður prinsins, Joffreys. Petyr „Littlefinger“ Baelish (Aidan Gillen) og Varys (Conleth Hill) eru ráðgjafar konungsins og jafnframt handarinnar. Yngri bróðir Roberts Baratheon er Renly Baratheon en sá eldri er Stannis Baratheon. Jorah Mormont (Iain Glen) er riddari sem lagður var í útlegð og hann sver að hjálpa systkinunum Viserys og Daenerys að komast til valda.
Þáttur 1
Fyrsti þáttur heitir Winter Is Coming en í þessum þætti eru aðalpersónur / ættir þáttanna kynntar til sögunnar. Stark-ættin er búsett norðanlega í sameinuðu ríkjunum sjö sem mynda eitt stórt konungsríki og búa í borg sem heitir Winterfell en þau eru fyrst til að vera kynnt til sögunnar þegar liðhlaupi kemur frá „The nights watch“ inn á þeirra land. Þegar Hann er handsamaður er það herra Eddard (Ned) Stark sem framfylgir dómnum. Þegar hann ásamt fylgdarliði sínu kemur heim þá fréttir hann frá konunni sinni Catelyn að lærfaðir hans (Jon Arryn) hafði dáið í höfuðborginni King's Landing og að kongurinn Robert sé á leiðinni til Winterfell. Þegar konungurinn kemur til Winterfell sést að hann og Ned eru góðir vinir. Kona konungsins Carsei og aðrir meðlimir Lansister-fjölskyldunnar komu með Robert til Winterfell, þar á meðal tvíburabróðir hennar Jamie, dverg bróðir hennar Tyrion og tólf ára sonur hennar, erfingi krúnunnar Joffrey. Í öðrum heimshluta eru kynnt til sögunnar systkinin Viserys Targaryen og Daenery en Viserys hyggst vinna krúnuna frá Robert með því að gifta systur sína Dothraki ættbálkar höfðingjanum Khal Drogo en fá í staðinn her hans í lið við sig. Daenery fær þrú steingerð drekaegg í gjöf.
Þáttur 2
Annar þáttur heitir The Kingsroad. Örlög Brans eru enn óráðin. Hann er á lífi en meðvitundarlaus og það virðist ólíklegt að hann muni nokkurn tíman ganga aftur þó hann vakni. Ned fer af stað til King's landing með dætur sínar tvær Aryu og verðandi brúði Joffrey Sönsu, á meðan Catelyn verður eftir til að hugsa um Bran. Jon Snow, bastarða sonur Neds Starks heldur norður til að ganga til liðs við Night‘s Watch, bræðralag sem verndar vegg sem skilur norðið af við suðurlöndin. Tyrion ákveður að fara með honum til veggsins. Catelyn byrjar að gruna að Bran hafði verið kastað úr turninum.
Á meðan reynir Viserys að læra að þóknast eiginmanni sínum Khal Drogo og tekst það í lok þáttarins.
Þáttur 3
Þriðji þáttur heitir Lord Snow. Þegar Ned Stark kemur til King's Landing fær hann að vita að konungsríkið er í mikklum skuldum vegna siðlausar eyðslu konungsins. Catelyn ákveður að fara á eftir Ned Stark til að segja honum frá grunsemdum sínum um að Lanister-fjölskyldan hafi tekið þátt í falli Brans. Cersei og Jamie eru hrædd um hvað Bran gæti munað en hann segist ekki muna neitt. Ned Stark leyfir dóttir sinni Aryu að læra á sverð en tekið er fram í þessum þætti að vetur getur komið á nokkra ára fresti og staðið yfir í mörg ár en með vetrinum fylgja miklir hryllingar og verur sem allir hræðast.
Jon Snow æfir sig við vegginn sem skilur að norðið og ríkin sjö á meðan Daenerys rífst við bróður sinn og kemst að því að Dothraki ættbálkurinn virðir hana sem eina af sínum eigin og verndar hana gegn bróður sínum. Hún lærir einnig tungumál þeirra. Síðar í þættinum kemst hún svo að því að hún er ólétt. thumb|Kit Harington, sá sem leikur Jon Snow
Þáttur 5
Fimmti þáttur heitir The Wolf and the Lion. Fréttir af sambandi Daenerys og Khal Drogo verður til þess að Robert sendir árásarmann til þeirra áður en Ned tekst að tala hann út úr því sem verður til þess að þeir enda ósáttir. Tyrion Lannister er enn fangi Catelyn og þrátt fyrir að hafa hjálpað henni fær hann kaldar viðtökur frá systur hennar í Eyrie en hún er ekkja Jon Arryns. Arya heyrir menn tala um að losa sig við föður hennar.
Þáttur 6
Sjötti þáttur heitir A Golden Crown. Ráðinn aftur sem hægri hönd konungsins situr Ned Stark í hans stað á Járnkrúnunni á meðan Robert fer að veiða og tekur afdrifamikla ákvörðun á meðan því stendur sem gætu haft alvarlegar afleiðingar fyrir konungsríkið. Joffrey biður Sönsu afsökunar. Tyrion Lannister játar „glæpi sína“ í Eyrie og biður um réttarhöld í gegnum slagsmál þar sem, ef hann vinnur mun hann vera frjáls en ef ekki þá munu örlög hans vera í höndum Lysu. Viserys fær það sem hann á skilið fyrir Daenerys frá Drogo.
Þáttur 7
Sjöundi þáttur heitir You Win or You Die. Jon Snow tekur eiðinn til að verða einn af varðmönnum veggjarins, með hugann við Benjen sem týndist handan hans. Ned segir Carsei frá því að hann viti Af hverju Jon Arryn dó og Tywin hvetur Jamie til að verða að manninum sem honum var ætlað að vera á meðan þeir undirbúa sig fyrir orrustu. Robert sem kenur til baka úr veiðum særður gerir ráðstafanir sem ættu eftir að breita gangi mála í King's Landing. Reynt er að myrða Daenerys og Drogo tekur þess eyð að vinna aftur ríkin sjö fyrir hana.
Þáttur 8
Áttundi þáttur heitir The Pointy End. Nýr konungur tekur við af Robert og Lannister-ættin sýnir yfirburði sýna yfir Stark-ættinni. Arya flýr höllina en Sansa verður eftir með föður sínum. Robb kallar her föður síns saman og stefnir suður í stríð. Jon Snow og verðirnir við vegginn kynnast nýjum hættum á meðan Daenerys tekur afdrifaríka ákvörðun.
Þáttur 9
Níundi þáttur heitir Baelor en í honum tekur Ned afdrifamikla ákvörðun á meðan Robb nælir sér í verðmætann stríðsfanga. Joffrey sýnir sitt sanna andlit og Arya heldur sig á götum King's Landing en Daenerys fer í gegnum þraut raun.
Þáttur 10
Tíundi þáttur heitir Fire and Blood. Grimmd konungsins rýs í suðri og Arya leggur af stað norður með hjálp vaktmanns frá veggnum en Jon Snow tekur mikilvæga ákvörðun og Daenerys gengur í gegnum erfiðleika. Robb fær nýjan titil og Tyrion fær loks viðurkenningu föður síns.
Víkingur Kristjánsson
Víkingur Kristjánsson (f. 26. mars 1972) er íslenskur leikari.
PETA
thumbnail|Merki PETA People for the Ethical Treatment of Animals; eða PETA var stofnað 1980 með það að markmiði að berjast fyrir réttindum dýra. Samtökin halda því fram að dýr séu ekki til þess ætluð að leggja sér þau til munns, klæðast feldi þeirra eða hafa af þeim skemmtun. PETA þjálfar fólk og fræðir almenning um misnotkun á dýrum og stuðlar að góðri meðferð þeirra. PETA er alþjóðleg stofnun sem rekin er í góðgerðarskyni með höfuðstöðvar í Norfolk í Virginíu. Stofnunin er sú stærsta sinnar tegundar með fleiri en 3 milljónir félaga og stuðningsmanna.
Saga
PETA samtökin voru stofnuð af Ingrid Newkirk og samstarfsmanni hennar í dýraverndunarmálum Alex Pacheco. Samtökin vöktu fyrst athygli almennings árið 1981, þegar svokallað „The Silver Spring monkeys„ mál var mikið í umræðunni og vakti miklar deilur. Málið fjallaði um tilraunir sem gerðar voru á 17 macaque öpum og áttu sér stað í stofnun í Silver Spring, Maryland, eða the Institute of Behavioural Research. Málaferlin stóðu yfir í 10 ár og þar átti sér stað einstök lögregluárás á dýratilraunastofu sem varð til þess að breytingar voru gerðar á lögum í US og PETA varð þekkt stofnun á alþjóðavísu.
Síðan þá hafa aðaláherslur samtakanna verið á fjóra aðalþætti dýraverndunarmála, þar sem þau telja að dýr þjáist mest; í verksmiðjubúum, í fataiðnaði, í tilraunastofum og í skemmtanaiðnaðinum.
Ádeila
Þrátt fyrir stanslausar ásakanir PETA samtakanna um „siðferðilega ranga“ meðferð veitingahúsa eigenda, kaupmanna, bænda, vísindamanna, stangveiðimanna og fjölda annarra Ameríkana, hafa samtökin sjálf drepið meira en 14.000 hunda og ketti í höfuðstöðvum sínum í Norfolk Virginíu. Árið 2005 drápu þau meira en 90 prósent af þeim dýrum sem þau tóku frá almenningi. Utan hreyfingarinnar hefur það valdið áhyggjum almennings hvernig PETA samtökin standa að herferðum sínum ásamt því hversu mikið af dýrum þau drepa, eða 85 prósent þeirra.
Jarðarbókin
thumb|right|Hluti Jarðarbókarinnar á vegg grafhýsis Ramsess 5. og 6. Jarðarbókin (líka kölluð Sköpun sólskífunnar og Bók Aker) er fornegypskur graftexti sem kemur fyrir í grafhýsum frá Nýja ríkinu að Síðtímabilinu en aðallega frá tímum tuttugustu konungsættarinnar. Í bókinni er ekkert stundatal líkt og í Hliðabókinni og Amdúat. Bókin segir aðallega frá sköpun sólskífunnar, Aten, og ferð Ra um undirheima gegnum jarðarguðinn Aker.
PETA
Ádeila
Samtökin voru gangrýnd árið 2005 af bandaríska öldungadeildarþingmanninum Jim Inhofe fyrir að veita samtökunum Animal Liberation Front (ALF) og Earth Liberation Front (ELF) fjárframlög, en FBI hefur skilgreint starfsemi beggja þessara samtaka sem innlenda hryðjuverkastarfsemi. Svör PETA við þessu voru þau að þau ættu enga aðild að hvorugum þessara samtaka og styddu ekki ofbeldi, þrátt fyrir að Newkirk hefði áður látið í ljós þá skoðun að hún myndi styðja það að dýr væru tekin úr rannsóknarstofum þótt það væri skilgreint sem ólöglegt athæfi
Lögsóknir
Eftir að PETA hafði lögsótt Davis sýslu í Utah, þar sem þau fullyrtu að yfirvöld þar hefðu brotið lög með því að neita að láta af hendi skjöl sem vörðuðu meira en 100 heimilislausa hunda og ketti sem dýraathvarf átti að hafa selt til Háskólans í Utah árið 2009, í sársaukafullar tilraunir sem leiddu til dauða dýranna, samþykkti sýslan að afhenda skýrslurnar og endurgreiða PETA meira en 17 þúsund dollara í lögfræðikostnað. Dýraathvarfið hætti að selja dýr til rannsóknarstofa í mars 2010 eftir að PETA fletti ofan af starfsemi háskólans og ekki var lengur talið forsvaranlegt að stunda þessa starfsemi. PETA lögsótti einnig Sea World og staðhæfðu að dýragarðurinn hefði brotið þrettándu grein stjórnarskrár bandaríkjanna (the 13th Amendment) á háhyrningum í dýragarðinum, en hún fjallar um þrælahald og nauðungarvinnu. Þetta vakti hneykslun hjá mörgum þar sem fólki fannst óviðeigandi að bera saman þjáningar afrísk-amerískra þræla og aðstæður háhyrninga í skemmtigarði.
Baráttuaðferðir
Litríkar og „umdeildar“ baráttuaðferðir eins og „ verum nakin í stað þess að klæðast loðfeldi“ vekja stöðuga athygli og eru í fréttum. „Nakta“ herferðin byrjaði fyrir nokkrum árum þegar þátttakendur í kröfugöngum – bæði karlmenn og konur – fóru í kröfugöngu með risastóra borða með þeim skilaboðum að þau myndu frekar „ vera nakin í stað þess að klæðast loðfeldi“ Fleiri slíkar mótmælagöngur hafa verið farnar um allan heim, hugmyndin þróaðist áfram og PETA samtökin fóru að fá þátttöku tilboð frá heimsþekktum einstaklingum eins og t.d. Kim Basinger og Pamelu Anderson. Athyglisvert er að PETA byrjuðu að fá kvartanir um herferðina eftir að fyrirsætur og leikarar fóru að taka þátt, sem samtökin túlkuðu á þann veg að þátttaka frægs fólks hjálpaði þeim að ná fleirum á sitt band. Herferðin hefur verið gríðarlega áhrifamikil og hefur verið fjallað um hana í nánast öllum stærstu dagblöðum, að meðtöldu The Wall Street Journal, The Los Angeles Times, USA Today og The Washington Post.
Aðgerðarsinnar PETA samtakanna reyna reglulega að ná til ungra barna allt niður í sex ára aldur með áróðri um að ekki skuli neyta mjólkur og kjöts.Þeir taka sér gjarnan stöðu við skólana til að ná til barnanna án þess að foreldrar verði þess varir. Í einu þeirra áróðursspjalda sem börnunum eru sýnd stendur; „Mamma þín drepur dýr!“ PETA samtökin stæra sig af því að þessi skilaboð nái til meira en tveggja milljóna barna á hverju ári, meðtalinn tölvupóstur sem börnunum er sendur án leyfis foreldra.
Ulsteinvik
Ulsteinvik er 45 km suðvestur af Álasundi og 29 km austur af Fosnavåg. Um Fv 653 eru 33 km suður að Ørsta og þjóðveginum meðfram vesturströnd Noregs E39. Frá Ulsteinvik eru nokkrar daglegar brottfarir með rútu til bæði Álasund, Fosnavåg og Ørsta/Volda. Frá Ulsteinvik eru 24 km til Torvik hafnar, sem er sameiginleg Hurtigruten höfn Ulsteinvik og Fosnavåg. vinstri|thumb|Ráðhúsið thumb|Frá Ulsteinvíkurhöfn Ulsteinvik er verslunarmiðstöð sveitarfélagsins og þar eru einnig stórar skipasmíðastöðvar og annar vélaiðnaður. Hér eru nokkrar verslunarmiðstöðvar, sérverslanir, hótel og Sjøborg menningarmiðstöð og kvikmyndahús.
Kongsberg Marine (áður Rolls Royce Commercial Marine) er með framleiðslueiningu í Ulsteinvik. Ulstein Group er alþjóðlega sinnað fyrirtæki í skipasmíði og skipahönnun. Hér var þróaður hinn þekkti X-bow. Fyrirtækið útvegar einnig ýmsar tæknilausnir á hafsvæðinu. Kleven Verft á Dimnøya er hluti af Kleven Maritime AS. Margir af Hurtigruten bátum nútímans eru smíðaðir við Ulstein Verft og Kleven Verft. Ulsteinvik er einnig með fjölda annarra tæknifyrirtækja.
Staðarblaðið fyrir Ulsteinvik er Vikebladet Vestposten, gefið út í Ulsteinvik. Blaðið fjallar um sveitarfélögin Ulstein og Hareid. Sunnmørsposten (stærsta dagblað sýslunnar) er einnig með skrifstofu í Ulsteinvik. Regionavisa er ókeypis dagblað með höfuðstöðvar hér.
Klaustur á Íslandi
Samanlagt voru ellefu klaustur stofnuð á Íslandi í kaþólskum sið. Tvö þeirra, í Flatey og Hítardal, voru einungis starfrækt í fáein ár. Klaustrin á Íslandi voru ýmist af Benedikts- eða Ágústínusarreglu, en ekkert bendir til að klaustrin hafi haft formleg tengsl við klaustur erlendis. Klaustrin urðu sjálfseignarstofnanir og þau voru miðstöðvar menntunar og menningarlífs ásamt skólunum á biskupssetrunum í Skálholti og á Hólum. Við Siðaskiptin 1550 voru níu klaustur starfrækt á Íslandi. Tvö þeirra voru nunnuklaustur, Kirkjubæjarklaustur í Skaftafellssýslu, stofnað 1186 og Reynistaðarklaustur í Skagafirði, stofnað 1295. Bæði nunnuklaustrin voru af Benediktsreglu. Fyrsta munkaklaustrið var Þingeyraklaustur í Húnafirði og var það stofnað 1133. Það var af Benediktsreglu eins og Munkaþverárklaustur í Eyjafirði sem var stofnað 1155. Í Hítardal á Mýrum var klaustur af reglu Benedikts á árunum 1166 - 1201. thumb|300px|Uppgröftur á Skriðuklaustri Öll hin munkaklaustrin voru af Ágústínusarreglu, það elsta var Þykkvabæjarklaustur í Álftaveri, stofnað 1168. Árið 1172 var stofnað klaustur í Flatey á Breiðafirði en það var flutt til Helgafells 1184. Viðeyjarklaustur var stofnað 1226, Möðruvallaklaustur í Eyjafirði 1296 og Skriðuklaustur á Héraði 1493. Munkaklaustur virðist einnig hafa verið í Saurbæ í Eyjafirði í nokkur ár snemma á 13. öld en heimildir um það eru mjög óljósar.
Ulsteinvik
Í Ulsteinvik er einnig að finna Ulstein Videregående skole (menntaskóla), Sunnmøre Folkehøgskole (lýðháskóla), Ulstein framhaldsskóli og Ulsteinvik grunnskóli. thumb|Frá Sjøgötu Høddvoll leikvang (heimavöll íþróttaliðsins Hødd) er staðsett í Ulsteinvik. Ulstein Arena er einnig staðsettur hér, sem er samkomustaður íþrótta og menningar í Ulsteinvík og samanstendur af fjölnota sal, bókasafni, baðaðstöðu, klifursal, bókasafni, kaffihúsi og ferðamannaupplýsingum. vinstri|thumb|Blaðahúsið Vikabladet Vestposten Ulsteinskirkja, sem er aflöng átthyrnd kirkja, var reist á gamla kirkjustaðnum á bænum Ulstein árið 1848, en var flutt til Ulsteinvík árið 1878.
Klaustur á Íslandi
Við siðaskiptin voru klaustrin lögð af og eignir þeirra gerðar upptækar. Upphaflega átti að stofna skóla í klaustrunum og nota klaustureignirnar til að kosta skólahaldið en sú ákvörðun var afturkölluð, Kristján 3. Danakonungur tók allar klaustureignir undir sig og leigði þær til umboðsmanna (klausturhaldara). Munkar og nunnur sem voru í klaustrunum við siðaskipti fengu yfirleitt að dvelja þar áfram til æviloka.
Ulsteinvik
Karsten Warholm, íþróttamaður og ríkjandi heimsmethafi, Ólympíumeistari og heimsmeistari í 400 metra grindahlaupi kemur frá Ulsteinvík.
Kalifornía
thumb|Golden Gate brúin í San Francisco. thumb|Tröllvaxin tré í Kaliforníu. Kalifornía (enska California) er fylki á vesturströnd Bandaríkjanna. Kalifornía liggur að Oregon í norðri, Nevada og Arizona í austri, Mexíkó í suðri og Kyrrahafinu í vestri. Höfuðborg fylkisins heitir Sacramento en Los Angeles er stærsta borg fylkisins. Meðal annarra þekktra borga í Kaliforníu eru San Francisco, Oakland, San Jose og San Diego.
Kalifornía er um 424.000 ferkílómetrar að stærð — þriðja stærsta fylki Bandaríkjanna á eftir Alaska og Texas. Landslag fylkisins er afar fjölbreytt.
Á 19. öld skall á gullæðið í Kaliforníu. Fólk flykktist að og efnahagur fylkisins batnaði til muna. Snemma á 20. öld varð Los Angeles miðstöð skemmtanaiðnaðar í heiminum og stórt aðdráttarafl ferðamanna. Ef Kalifornía væri land myndi það vera á meðal tíu stærstu hagkerfa heims (á stærð við Ítalíu) og 35. fjölmennasta.
Iðnaður
Árið 2005 var Kalifornía talið 5. stærsta hagkerfi í veröldinni og ábyrgt fyrir allt að 13% af heildar framleiðslu Bandaríkjanna. Aðaliðnaður Kaliforníu er landbúnaður og hefur fylkið verið kallað brauðkarfa Bandaríkjanna. Á hæla þess kemur kemur hátækni, bæði flug og geimiðnaður auk þess sem fylkið er þekkt fyrir tölvutækni og Silicon Valley sem er staðsettur í San Jose er talin ein helsta miðstöð tölvuvæðingarinnar, bæði hugbúnaðarframleiðslu og einnig framleiðslu á tölvum og íhlutum. Í Kaliforníu er afþreyingariðnaður einnig mjög mikilvægur, bæði framleiðsla kvikmynda og tölvuleikja en þó fyrst og fremst framleiðsla sjónvarpsefnis.
Lýðfræði
Kalifornía er fjölmennasta fylki Bandaríkjanna, með um 39.53 milljónir íbúa. Samkvæmt U.S. Census Bureau 2000 þá er hlutfall kynþátta í ríkinu sem hér segir:
Auk þess má geta að 32,4% flokka sig sem latinos eða upprunna frá Mið- og Suður-Ameríku.
Tungumál
Árið 2005 höfðu um 58% íbúa Kaliforníu ensku að móðurmáli (sem fyrsta mál), en um 28% töluðu spænsku, einkum er spænska útbreidd í suðurhluta fylkisins. Um 14% íbúanna tala ýmis tungumál (sem fyrsta mál), og eru ýmis Asíumál áberandi í hverfum innflytjenda. Alls eru töluð um 70 tungumál á svæðinu.
Sýslur
Fylkinu er skipt í 58 sýslur. Þær eru:
Landsvæði og náttúrufar
Miðdalur Kaliforníu er mesta landbúnaðarhérað fylkisins. Vestur af honum eru Sierra Nevada eða Snjófjöll. Í eða við fjöllin eru Yosemiteþjóðgarðurinn með háa kletta og fossa, Sequoiaþjóðgarðurinn og Kings Canyon National Park þar sem stærstu tré í heimi vaxa; rauðviður, Lake Tahoe er stærsta stöðuvatn fylkisins og Mount Whitney er sem er hæsta fjall Bandaríkjanna 48 (utan Alaska og Hawaii).
Í norðri eru Fossafjöll (sem ná norður í gegnum Oregon og Washingtonfylki) þar sem eldkeilur eru áberandi fjöll. Lassen Peak gaus í byrjun 20. aldar. Lassen Volcanic National Park er umhverfis fjallið. Við norðurströndina vex strandrauðviður sem hefur að geyma hæstu eintök trjáa í heimi. þar eru þjóðgarðarnir Redwood National and State Parks.
Í suðaustur-Kaliforníu má finna eyðimerkur eins og Dauðadal sem er lægsti og heitasti staður Bandaríkjanna. Þar eru vaxa kaktusar og annar eyðimerkurgróður. Death Valley National Park er þjóðgarður sem nær yfir svæðið.
Um 45% fylkisins er skógi vaxið og er fjöldi furutrjáa. Í Hvítufjöllum má finna broddfuru sem er yfir 5000 ára gömul. Dýralíf er fjölbreytt. Meðal spendýra eru: Fjallaljón, sléttuúlfur, svartbirnir, íkornar og stórhyrningur.
Averøy (sveitarfélag)
thumb|138x138dp Averøy er eyjasveitarfélag í Mæri og Raumsdalur í Noregi. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 5.826  (2022).
Sveitarfélagið samanstendur af nokkrum stórum og minni eyjum og liggur út að Noregshafi og er að öðru leyti umkringt fjarðaörmum. Í austri er sveitarfélagið Kristjánssund, í suðaustri er sveitarfélagið Gjemnes og í suðvestur er sveitarfélagið Hustadvika. Atlanterhavsveien er meginlandstengingin til suðurs, til Hustadvika sveitarfélagsins. Vegurinn er lagður yfir nokkrar eyjar og brýr og hefur verið nefndur bygging aldarinnar í Noregi.
Two and a Half Men
Söguþráður
thumb|Aðalpersónur og handritshöfundar Two and a Half Men Þátturinn er um steftónskáldið Charlie, bróður hans Alan sem og son hans Jake sem er tíu ára þegar þættirnir hefjast. Frjálslegum lifnaðarhætti Charlies er snúið á hvolf þegar mágkona hans hendir bróður hans út eitt kvöldið og vill skilja við hann. Þá fer Alan til bróður síns og biður hann um að fá að gista í nokkra daga á meðan hann greiðir úr hlutunum. Alan flytur inn til Charlie, jafnvel þó að Charlie sé algjörlega á móti því, og sonur Alans býr hjá þeim um helgar.
Chris Farley
Christopher Crosby Farley (15. febrúar 1964 – 18. desember 1997) var bandarískur leikari og grínisti. Hann öðlaðist frægð sína með leik í þáttunum Saturday Night Live og lék meðal annars í kvikmyndum á borð við Tommy Boy, Black Sheep og Beverly Hills Ninja. Farley lést úr ofneyslu eiturlyfja árið 1997.
Bezt í heimi
„Best í heimi“ (eða oft „Ísland - bezt í heimi“) er íslenskur frasi sem er oft notaður af Íslendingum í hálfkæringi eða sem þjóðremba. Inniheldur frasinn z|bókstafinn ‚z‘ þrátt fyrir að hann hafi verið lagður úr gildi í september 1973, af því að zetan er einfaldlega það góður bókstafur. Einnig hefur verið lagt til að frasinn yrði gerður að þjóðarslagorði Íslands.[ártal vantar]
Como-vatn
thumb|Como-vatn. thumb|Kort. Como-vatn (ítalska: Lago di Como), einnig kallað Lario er þriðja stærsta vatn Ítalíu og er í Langbarðalandi. Vatnið er þrjá arma og er allt að 400 metra djúpt sem gerir það 5. dýpsta vatn Evrópu. Aðalsfólk, frægt og ríkt fólk er þekkt fyrir að eiga villur við vatnið.
Tengt efni
Ítölsku vötnin
Tréni
Tréni getur átt við um tvö mismunandi efni í frumuvegg plantna, sellulósa og lignín, ýmist hvort í sínu lagi eða saman:
Notkun orðisins tréni getur því verið villandi og veldur tíðum misskilningi.
Handknattleiksárið 1959-60
Handknattleiksárið 1959-60 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1959 og lauk sumarið 1960. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Ármannsstúlkur í kvennaflokki. Íslenska kvennalandsliðið tók þátt í Norðurlandamóti í Svíþjóð.
1. deild
FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla á fullu húsi stiga. Keppt var í sex liða deild með einfaldri umferð.
Ármann féll í 2. deild.
2. deild
Framarar sigruðu í 2. deild á fullu húsi stiga og tryggðu sér sæti í 1. deild. Leikin var einföld umferð í fjögura liða deild, auk gestaliðs Reykvíska íþróttafélagið Skandinavisk boldklub tók þátt í mótinu sem gestalið og voru leikir þess ekki taldir með í lokastöðu. Það tapaði leikjum sínum gegn Fram, Víkingi og Þrótti með miklum mun. Lið ÍA mætti ekki til leiks gegn Skandinavian boldklub.
1. deild
Ármenningar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna á fullu húsi stiga. Leikin var einföld umferð í sjö liða deild.
Landslið
Kvennalandsliðið tók þátt í Norðurlandamóti í Västerås og hafnaði í 2. sæti. Engir karlalandsleikir fóru fram á tímabilinu.
Actinidia latifolia
Actinidia latifolia er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Anhui, Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hainan, Hunan, Jiangxi, Sichuan, Taiwan, Yunnan, Zhejiang) og Kambódíu, Laos, Malaysia, Thailand, Víetnam.
Farad
Farad er SI-mælieingin fyrir rafrýmd, táknuð með F. Nefnd í höfuðið á breska eðlisfræðingnum Michael Faraday. Jafngildir einingunni kúlomb á volt, þ.e. 1 F = 1C/V = 1 As/V.
Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur
thumb|Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur - Vörumerki thumb|Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur - Plötumiði 78 r.p.m thumb|Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur - Plötupoki LP
Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur - HSH var hljóðfæraverslun í Reykjavík. Árið 1938 keypti Sigríður Helgadóttir (1903 – 1954) hljóðfæraverslun Katrínar Viðar sem var til húsa í Lækjargötu 2. Breyttist nafnið þá í Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur HSH. Um miðjan sjötta áratug síðustu aldar fluttist verslunin í Vesturver, (Morgunblaðshúsið) við Aðalstræti. Eftir lát Sigríðar rak sonur hennar Helgi Hjálmsson verslunina fram til ársins 1975, þegar verslunin var lögð niður.
Útgáfan
HSH hóf hljómplötuútgáfu árið 1945 en þá komu út þrjár hljómplötur með Guðmundi Jónssyni á merki His Master´s Voice. Árin 1951 - 1952 koma út fjórar plötur með M.A kvartettinum, einnig á merki His Master´s Voice en sú síðasta var sérmerkt HSH. Það var svo 1953 sem verslunin hóf að gefa út plötur á eigin merki. Meðal söngvara á HSH hljómplötum voru Ragnar Bjarnason, Alfreð Clausen, Brynjólfur Jóhannesson, Baldur og Konni, Skapti og Konni, Elly Vilhjálms, Ómar Ragnarsson, Haukur Morthens, Adda Örnólfs og Ólafur Briem.
His Master´s Voice
78 snúninga
HSH
78 snúninga
45 snúninga
LP
1325
thumb|right|Alfons 5. Portúgalskonungur. Árið 1325 (MCCCXXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
1677
Árið 1677 (MDCLXXVII í rómverskum tölum) var 77. ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Orrustan við Landskrona á málverki eftir [[Johan Philip Lemke.]]
Gresjufíll
Afrískur gresjufíll (Fræðiheiti: Loxodonta africana africana) er legkökuspendýr sem er ein tveggja tegunda afrískra fíla. Alls eru til þrjár tegundir fíla í heiminum, asíufíllinn, gresjufíllinn og svo skógarfíllinn sem einnig lifir í Afríku. Lengi vel voru gresjufíllinn og skógarfíllinn talin ein og sama tegundin. Gresjufíllinn er stærsta landdýr á jörðinni og geta stærstu einstaklingarnir orðið meira en 6 tonn. Forfaðir fíla nútímans kom fram fyrir um 50-60 milljón árum.
Líkamleg einkenni
Afríski gresjufílinn er stærsta landdýr sem lifir á jörðinni. Hann er auðþekktur á stórum eyrum sínum sem eru svipuð í laginu og heimsálfan Afríka. Stór eyrun gera þeim kleift að kæla sig niður í miklum hita. Fílarnir geta orðið allt að 7,5 metra langir, 3,3 metra háir á herðakamb og vegið meira en 6 tonn. Allir fílar eru með rana sem er framlenging af efri vör og nefi þeirra. Ranann nota þeir til að eiga samskipti hvor við annan og til þess meðhöndla hluti, t.d. mat. Rani gresjufíls getur verið allt að 2,5 metra langur. Höggtennur fílanna, bæði kven- og karldýra, vaxa alla ævi þeirra. Fílarnir nota tennurnar t.d. í bardögum og til að grafa eftir mat og vatni. Menn hafa lengi talið höggtennur fíla (fílabein) mjög verðmætar og því hafa margir fílar verið drepnir vegna þess. Það er ólöglegt í dag, þó svo að veiðiþjófnaður vegna fílabeinsins tíðkist enn sums staðar í Afríku. Framfætur fílanna eru lengri en afturfæturnir. Gresjufílar eru með fjórar tær á hvorum framfæti og þrjár á hvorum afturfæti. Fílarnir endurnýja tennur í munni sínum 6 sinnum á ævina, en að því kemur að þeir fara að missa tennurnar, og eru þeir þá oft á milli 40 og 60 ára gamlir.
Félagshegðun
Gresjufíllinn er hópdýr sem lifir í nánum hópum og er samskiptakerfi þeirra mikið og flókið. Mæðraveldi einkennir félagskerfi þeirra. Í hverri hjörð eru ein eða fleiri gamlar kýr auk kvenkyns afkomenda þeirra í nokkra ættliði. Tarfarnir yfirgefa hópinn við kynþroskaaldur, 8-13 ára. Elsta kýrin í hópnum er yfirleitt leiðtoginn og hefur hún mikil völd. Þegar hún deyr tekur elsta dóttir hennar við. Tarfar mynda eigin hjörð, svokallaða piparsveinahjörð. Þegar ungir tarfar yfirgefa móðurhjörð sína leita þeir uppi aðra tarfa og mynda hjörð. Elsti tarfurinn er leiðtoginn, líkt og í mæðrahjörðunum. Sumir tarfar kjósa að halda sig einir og einnig er vitað um það sem er kallað "fylgisveinar", það eru ungir tarfar sem halda sig með eldri og sterkari törfum. Þegar tarfar verða gamlir halda þeir sig frá öðrum fílum þar til þeir deyja. Hins vegar halda kýrnar sig alltaf við hjörð sína. Oftast eru um tíu fílar í hverri hjörð. Þó er algengt að nokkrar hjarðir sameinist í skamman tíma og þá geta verið í kringum 70 fílar í heildarhjörðinni. Engin samskipti eiga sér stað á milli kynja nema þegar kýrnar eru yxna. Tignarstaða ræður því yfirleitt hvaða tarfur fær að hafa mök við yxna kú. Hins vegar geta orðið mikil slagsmál ef fleiri tarfahópar mæta á svæðið. Auk þess að vera miklar félagsverur virðast gresjufílar vera miklar tilfinningaverur. Fílarnir sýna afkvæmum sínum mikla ást og syrgja látna einstaklinga. Fílar syrgja með því að heimsækja lík einstaklingsins og meðhöndla leifarnar með því að þefa af þeim og taka þær upp.
Búsvæði og fjöldi
Gresjufílarnir lifa aðallega á graslendi og votlendi í austur- og suðurhluta Afríku. Flest eru dýrin í Botsvana, Tansaníuzania, Zimbabwe, Kenýa, Zambíu og Suður- Afríku. Hjarðir fílanna ráfa um sléttur og graslendi Afríku í leit að fæðu og vatni. Nú er talið að gresjufílarnir séu alls í kringum 300.000 og helsta ógn sem steðjar að stofni þeirra eru ólöglegar veiðar og búsvæðaeyðing.
Æxlun og æviferli
Æxlun fílanna er svipuð og hjá öðrum spendýrum og fóstrið þroskast í legi móður sinnar þar sem það tengist henni með fylgju. Fengitími gresjufílsins er yfirleitt ekki bundinn árstíðum en algengast er þó að kýrnar beri í upphafi regntímans þegar nóg er af safaríkri og næringarríkri fæðu. Rannsóknir sýna að kálfar sem fæðast á þurrkatíma eru lengur að þroskast. Þeir þurfa að vera á sífelldu ferðalagi með hjörðinni í leit að fæðu og vatni og kýrnar hafa því minni tíma til þess að sinna kálfunum. Meðgöngutími fíla er lengri en hjá nokkru öðru spendýri eða næstum 22 mánuðir. Afkvæmi nærast á mjólk úr spenum móður sinnar eftir fæðingu. Mislangur tími líður milli burða hjá kúm, getur verið frá 2,5 ári upp í allt að 9 ár. Undantekning er þó þegar kýr missir kálf, þá verður hún yxna fljótlega aftur. Eftir 6 til 18 mánuði hætta kálfarnir á spena, en geta haldið áfram að fylgja móður sinni í meira en 6 ár. Fílar geta lifað í allt að 70 ár. Kýrnar verða kynþroska 10 til 11 ára en eru frjóastar á aldrinum 25 til 45 ára aldurs. Til þess að tarfar geti keppt um mökun þurfa þeir að ná 20 ára aldri.
Fæðunám og melting
Talið er að afríski fíllinn þurfi að éta u.þ.b. 1/20 af líkamsþyngd sinni á hverjum degi. Þetta þýðir því að hver einstaklingur étur um 100 til 300 kg af gróðri á dag. Einnig þurfa þeir að drekka um 150 til 200 lítra af vatni á dag. Fílar eru með hlutfallslega minni maga en aðrir grasbítar, en hins vegar er meltingin afar hröð. Meltingarvegurinn er um 30 metrar á lengd og fæðan í kringum 11-12 klst. að ganga í gegn. Fílarnir éta börk af trjám og mjúk laufblöð og gras á regntímanum, einnig eru þeir sólgnir í aldin nokkurra trjátegunda. Þeir rífa upp heilu runnana og stanga jafnvel niður tré. Þeir éta þó aðeins nokkur blöð af hverju tré áður en þeir snúa sér að því næsta. Því getur gróðureyðing af þeirra völdum orðið mikil.
Margföldun
Margföldun er reikniaðgerð þar sem hlutföll fyrri þáttarins er breytt eftir því hvað seinni þátturinn skilgreinir - eða öfugt. Hlutfallið 1 skilgreinir óbreytt ástand en aðrar tölur eða algebrustærðir skilgreina breytingu. Það er skilgreint með punkti (eða stjörnu) í miðjunni og er staðsett á milli liðanna þar sem framkvæma á aðgerðina. Þessi reikniaðgerð er ein af þeim fyrstu sem börn læra í grunnskóla en hún er mikilvægur grunnur að stærðfræðilegri þekkingu.
Þegar um er að ræða 2 tölur, þá er fyrri talan lögð við sjálfa sig jafn oft og seinni talan segir til um - eða öfugt. Ólíkt frádrætti eða deilingu, þá skiptir engu máli hvor talan er á undan í margföldun, m.ö.o. þá er margföldun talna víxlin aðgerð. (Margföldun fylkja er þó ekki víxlin.) Ef tekið er dæmi um margföldun á tölunum 2 og 7, þá er annað hvort hægt að margfalda 2 með 7 eða 7 með 2 en venjulega er stærri talan höfð fyrst til að einfalda hlutina. Þegar 2 tölur eru margfaldaðar, þá er meint að fyrri talan er lögð saman við töluna 0 jafn oft og seinni talan segir til um. Ef notað er fyrra dæmi um 7 og 2, þá er talan 2 lögð við 0 svo að út kemur 2, en tölunni 2 er síðan aftur bætt við útkomuna svo að út kemur 4, síðan 6, og heldur svona áfram þangað til henni hefur verið bætt við samtals 7 sinnum og endar síðan með tölunni 14. Ef að dæminu er snúið við og 7 er aðaltalan, þá er 7 eingöngu bætt við 0 tvisvar sinnum og þá kemur líka út 14.
Margföldun með almennum brotum
Þegar almenn brot eru margfölduð, þá skal margfalda teljarana og nefnarana saman í sitt hvoru lagi. T.d.
en það er hægt að gera þetta á auðveldari hátt með því að stytta brotið áður. Það er gert með því stytta brotin eins og venjuleg almenn brot en það er gert með teljara í einu brotinu og nefnaranum í hinu brotinu og eftir það halda áfram með margföldunina. Eftirfarandi dæmi skýrir þetta skref fyrir skref:
Margföldunartaflan
Rutsamo
Monadnock Building
thumb|right|385px|The Monadnock Building The Monadnock Building (Monadnock Block) er bandarískur skýjakljúfur á 53 West Jackson Boulevard í Chicago í Illinois. Norðurhluti hússins var hannaður af Burnham & Root og byggður 1891 en suðurhlutinn, hannaður af Holabird & Roche, var reistur tveimur árum síðar. Þegar skýjakljúfurinn var fullgerður var hann stærsta skrifstofubygging heims. Hann var fyrsta mannvirki í Chicago sem rafmagn var lagt í við byggingu.
Global Deejays
Global Deejays er austurrískt danstríó sem samanastendur af þeim DJ Taylor (Konrad Schreyvogl), DJ Mikkel (Mikkel Christensen) og FLOw (Florian Schreyvogl). Þeir hafa notið vinsælda í Evrópu, sér í lagi í Rússlandi, með lögum á borð við „The Sound of San Francisco“. Lag þetta inniheldur brot úr „San Francisco (Be Sure to Wear Flowers in Your Hair)“ sem Scott McKenzie flutti. Þá hefur tríóið endurhljóðblandað „What A Feeling (Flashdance)“ með Irene Cara.
Jóhann Briem
Jóhann Briem (1907 – 1991) var íslenskur listamaður.
Jóhann fæddist að Stóra Núpi í Gnúpverjahrepp. Fyrstu kennsluna í listnámi fékk hann fimmtán ára gamall. Síðar stundaði hann listnám hjá Jóni Jónssyni málara, bróður Ásgríms Jónssonar, Eyjólfi Eyfells og Ríkarði Jónssyni myndhöggvara í Reykjavík. Hann fór síðan til Þýskalands árið 1929 en þangað sóttu margir Íslendingar í listnám á þessum árum. Erlendur gjaldeyrir var eftirsóttur þar í landi og komust menn af á litlu. Jóhann var í Dresden til 1934, kvæntist þar fyrri konu sinni.
Hann sinnti ekki myndlistinni einvörðungu eftir að hann kom heim frá námi. Hann málaði á sumrin og stundaði kennslu á veturna. Meðal annars kenndi hann teikningu í 35 ár við Gagnfræðaskóla Vesturbæjar.
Jóhann hélt sig alltaf við sama stílinn í list sinni. Manneskjan er oft í fyrirrúmi í verkum hans og einnig dýr. Myndir hans tengjast impressionisma og expressionisma. Túlkun hans var mjög persónuleg og varð einfaldari eftir því sem leið á listferil Jóhanns.
Jóhannes Geir Jónsson
Jóhannes Geir Jónsson (24. júní 1927 – 29. júní 2003) var íslenskur myndlistarmaður. Hann fæddist og ólst upp í Skagafirði. Hann varð fyrir áhrifum frá færeyska málaranum Sámual Joensen- Mikines.
Ferningstala
Ferningstala er heil tala sem er jöfn annarri heilli tölu í öðru veldi. Þegar eitthvað er í öðru veldi, þá hefur það verið margfaldað með sjálfu sér einu sinni. Talan sem sett var í annað veldi, kallast ferningsrót ferningstölunnar.
Lægstu ferningstölurnar eru 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81 og 100.
Ferningstalan fyrir neikvæða tölu eða tákn er alltaf jákvæð. Ferningstalan fyrir -4 er því 16 eins og með 4. Hinsvegar er ferningstalan af tvinntölu neikvæð rauntala eða tvinntala.
Til að finna ferning af almennu broti, þá skal finna ferningstölu fyrir bæði teljara og nefnara sjálfstætt. T.d.
eða