cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dómkirkjan í Ulm
Seinna byggingaskeið
thumb|Höggmyndaverk fyrir ofan innganginn að kirkjuskipinu Með iðnbyltingunni jókst velmegun borgarinnar á ný. Árið 1844 var ákveðið að framkvæmdum við kirkjuna skyldi haldið áfram. Byrjað var að gera úttekt á múrum og burðarvirki. Þegar það reyndist í lagi var smíðinni framhaldið. Kórturnarnir voru hækkaðir í 86 metra hæð, en aðalturninn var hækkaður í 161 metra. Hann fór þar með fjóra metra fram yfir dómkirkjuna í Köln, sem var og er 157 metra há (og í dag þriðja hæsta kirkja heims). Framkvæmdum var lokið 1890 og fóru 29. júní fram mikil hátíðarhöld þar sem 320 manna kór söng.
Loftárásir
Þann 17. desember 1944 varð Ulm fyrir gríðarlegum loftárásum bandamanna. Áður höfðu miðaldagluggarnir í kórnum verið teknir úr kirkjunni og varðveittir annars staðar. Aðeins þeir sem settir voru upp í framkvæmdum á 19. öld voru skildir eftir. Það var kraftaverki líkast að kirkjan skuli hafa sloppið við sprengjuregnið, því nær allar byggingar í kring voru eyðilagðar. Reyndar sprakk ein sprengja á kórnum. Hún olli þó litlum skaða en enn í dag koma fram litlar sprungur í veggjum kórsins. Hins vegar eyðilögðust allir gluggar vegna höggbylgna sprenginganna fyrir utan. Eftir stríð voru miðaldagluggarnir aftur settir í.
Listaverk
Mörg listaverk eru í kirkjunni, þrátt fyrir að múgurinn hafi eyðilagt mörg listaverk frá miðöldum í upphafi siðaskiptanna.
Gluggar
thumb|Smáhluti af einum kirkjuglugga kórsins Elstu gluggar kirkjunnar eru í kórnum. Þeir eru 15 metrar háir og eru allir með litað gler og haldið saman með blýstrimlum. Gluggarnir voru smíðaðir á hinum og þessum verkstæðum. Elsti glugginn er frá 1385 og er gerður úr mýmörgum smærri myndum. Þær sýna atriði úr ævi Maríu mey, Jósefs og Önnu (móður Jóhannesar skírara). Glugginn er ómetanlegt listaverk og samanstendur úr nokkur hundruð litlum rúðum. Aðrir gluggar kórsins eru í svipuðum stíl og eru svipaðir gamlir. Þó er einn glugginn nokkuð eldri. Hann er frá 1480 en svo virðist sem hann hafi komið í stað eldri glugga. Allir þessir gluggar voru teknir niður og varðveittir á öruggum stað meðan heimstyrjöldin síðari geysaði. Enda fór svo að allir bráðabirgðagluggar kirkjunnar eyðilögðust í loftárásum 1944. Miðaldagluggarnir voru settir upp á ný eftir stríð og prýða kirkjuna enn í dag.
Kórbekkir
thumb|left|Kórbekkurinn Kórbekkurinn í kirkjunni er langur bekkur, eða röð af bekkjum, í kórnum. Kórbekkur þessi í gotneskum stíl er sá þekktasti og einn fegursti í Þýskalandi. Hann var smíðaður 1469-1474 og er 18 metra langur. Bekkirnirnir eru tveir, gegnt hver öðrum við veggi kórsins. Milli sæta á öðrum bekknum eru styttur af þekktum einstaklingum í sögunni og má þar nefna Pýþagóras, Cíceró, Ptólemajos, Virgil og marga fleiri. Á hinum bekknum eru þekktar konur úr sögunni, þar af að minnsta kosti sjö með heitið Sibylla.
Altaristafla
thumb|Altaristaflan er verk þriggja listamanna frá mismunandi tímumGamla altaristaflan frá miðöldum eyðilagðist af múgnum í siðaskiptunum 1531. Ekki var búin til ný altaristafla sérstaklega, heldur var minni altaristafla sótt annars staðar frá og sett upp í kirkjunni. Hér er um útstæða höggmyndaseríu að ræða, sem gefur myndinni allri mikla dýpt. Hún var hins vegar stækkuð með tveimur hreyfanlegum vængmyndum frá 1521, þannið að hægt væri að loka töflunni. Fyrir neðan var svo mynd af síðustu kvöldmáltíðinni bætt við, en sú mynd er frá svipuðum tíma. Því er stíll myndanna ekki sá sami, þar sem myndirnar eru eftir þrjá mismunandi listamenn. Engu að síður er altaristaflan hin fegursta.
Annað markvert
Í turninum eru 13 bjöllur. Þær voru ekki rafvæddar fyrr en 1953 og þangað til varð kirkjuþjónn, oftar en ekki unglingur, að knýja þær með handafli. Sú stærsta þeirra er 4,9 tonn. Sú elsta er frá síðari hluta 14. aldar og er 900 kg.
Kastljós (fréttaskýringaþáttur)
Kastljós var fréttaskýringaþáttur sem var á dagskrá Ríkisútvarpsins frá 1974 til 1998. Hann hóf göngu sína sem fréttaskýringaþáttur um innlendar fréttir árið 1974 og tók þá við af þætti sem nefndist Landshorn. Þátturinn var um fjörutíu mínútna langur, í umsjón fréttastofunnar og sýndur á föstudögum á besta tíma. Umsjónarmenn voru mismunandi fréttamenn í hvert skipti. Annar þáttur á miðvikudögum fjallaði þá um erlendar fréttir. 1980 var þáttunum tveimur slegið saman í eitt Kastljós á föstudögum í umsjón tveggja stjórnenda. 1987 var þættinum aftur breytt í fréttaskýringaþátt um innlend málefni stutt skeið. 1988 hét þátturinn Kastljós á sunnudegi og 1990 Kastljós á þriðjudegi eftir breyttum útsendingartíma en 1992 var þátturinn aftur fluttur á besta tíma á föstudegi. 1993 var Kastljós tekið af dagskrá um skeið þegar dægurmálaþátturinn Dagsljós hóf göngu sína.
Takahiro Yamada
Takahiro Yamada (fæddur 29. apríl 1972) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Alcatraz
thumb|Alcatraz
Alcatraz (eða Alkatraseyja) (enska: Alcatraz Island) er eyja í San Francisco flóa í San Francisco í Bandaríkjunum. Hún var áður notuð sem virki af hernum og sem hámarksöryggisfangelsi en er núna í umsjá National Park Service sem hluti af Golden Gate National Recreation Area og er opin fyrir ferðamenn. Nafn eyjunnar er komið af arabíska orðinu fyrir fuglategundina súlu í gegnum spænsku (albatross). Á eyjunni er elsti viti á vesturströnd Bandaríkjanna.
Morfeos
Morfeus („sá sem myndar / mótar / formar“) er guð eða persónugervingur drauma í grískri goðafræði. Í ættartölum guðanna sem voru skrifaðar snemma á klassíska tímanum, er hann sonur svefnguðsins Hypnosar, bróður Þanatosar sem er persónugervingur dauðans, en báðir eru þeir „synir næturinnar“.
Lyfið morfín dregur nafn sitt af honum.
Oneiroi
Kastljós (aðgreining)
Kastljós getur átt við um:
Utah Jazz
Utah Jazz er körfuboltalið frá Salt Lake City sem spilar í NBA deildinni. Liðið var stofnað árið 1974 sem New Orleans Jazz. Árið 1979 flutti liðið til Utah vegna fjárhags og vallarvandræða. Þekktustu leikmenn liðsins eru John Stockton sem er hæstur allra tíma í stoðsendingum, og Karl Malone sem er 3. stigahæsti allra tíma. Þeir komust í úrslit með Jazz 1997 og 1998 en töpuðu fyrir Michael Jordan og Chicago Bulls í bæði skiptin. Meðal þekktari leikmanna núna eru Donovan Mitchell og Rudy Gobert.
Hatay
thumb|right|Hatay í Tyrklandi Hatay er hérað við strönd Miðjarðarhafs syðst í Tyrklandi. Höfuðstaður héraðsins er borgin Antakya (Antíokkía). Þar er líka hafnarborgin İskenderun (Alexandretta). Í suðri og austri á héraðið landamæri að Sýrlandi en í norðri að tyrknesku héruðunum Adana og Osmaniye. Héraðið er hluti af landshlutanum Çukurova (Kílikíu). Sýrland gerir tilkall til héraðsins sem var skilið frá franska verndarríkinu Sýrlandi eftir að það fékk sjálfstæði frá Tyrkjaveldi. Hatay varð hluti af Tyrklandi eftir þjóðaratkvæðagreiðslu innan héraðsins árið 1938.
Trínidad og Tóbagó
Trínidad og Tóbagó er eyríki í Karíbahafi, rétt undan norðurströnd Venesúela. Ríkið heitir eftir tveimur stærstu eyjunum, Trínidad og Tóbagó, en eyjaklasanum tilheyra um 21 minni eyjar. Eyjarnar eru sunnan við Grenada sem er hluti af Kulborðseyjum í Litlu-Antillaeyjaklasanum og eru stundum taldar með þeim. Landhelgi eyjanna mætir meðal annars landhelgi Gvæjana, Venesúela og Barbados. Trínidad er stærsta og fjölmennasta eyjan í eyjaklasanum.
Indíánar frá Suður-Ameríku námu land á eyjunum fyrir að minnsta kosti sjö þúsund árum. Þær urðu spænsk nýlenda eftir heimsókn Kólumbusar 1498 og landnám Spánverja hófst eftir 1530. Á 18. öld byggðust eyjarnar fólki alls staðar að frá Evrópu, Afríku og öðrum Karíbahafseyjum. Bretar hertóku eyjarnar í Napóleonsstríðunum 1797 og juku innflutning þræla. Þrælahald var afnumið 1838. Eftir efnahagsuppgang vegna olíuvinnslu á 6. áratugnum urðu eyjarnar hluti af Vestur-Indíasambandinu 1958 en fengu sjálfstæði 1962. Landið varð lýðveldi innan Breska samveldisins 1976.
Árið 2017 var verg landsframleiðsla á mann á Trínidad og Tóbagó (með kaupmáttarjöfnuði) sú þriðja hæsta í Ameríku, á eftir Bandaríkjunum og Kanada. Heimsbankinn skilgreinir landið sem hátekjuland. Ólíkt öðrum enskumælandi Karíbahafslöndum byggist efnahagur Trínidad og Tóbagó á iðnaði, aðallega framleiðslu eldsneytis og annarra olíuafurða. Landið býr yfir miklum olíu- og jarðgaslindum.
Trínidad og Tóbagó er þekkt fyrir fræga kjötkveðjuhátíð og fyrir að vera upprunaland stálpönnunar, limbódans og tónlistarstefnanna kalypsó og sóka.
Heiti
Sagnfræðingurinn Edward Lanzer Joseph hélt því fram að nafn Trínidad meðal indíána hefði verið Cairi sem hann þýddi sem „land kólibrífuglanna“ en síðari höfundar hafa bent á að kairi þýði einfaldlega „eyja“. Tóbagó var kölluð Aloubaéra (svartkuðungur) eða Urupaina (stór snigill), hugsanlega vegna lögunar sinnar. Kristófer Kólumbus kallaði Trínidad Isla de la Trinidad („Þrenningareyju“). Hann nefndi Tóbagó Bellaforma en tók ekki land þar. Hugsanlega dregur eyjan nafn sitt af spænska orðinu yfir tóbak vegna lögunar sinnar.
Stjórnsýsluskipting
Trínidad og Tóbagó skiptist í 14 bæjarstjórnir (corporations):
472
Árið 472 (CDLXXII í rómverskum tölum)
Crédit Agricole
Crédit agricole, áður þekktur sem „græni bankinn“ vegna upphaflegrar starfsemi sinnar sem þjóna landbúnaðarheiminum, er stærsta net samvinnu- og gagnkvæmra banka í heiminum. Í Frakklandi er Crédit Agricole skipuð 39 svæðisbundnum bönkum Crédit Agricole. Árið 1990 varð það alþjóðlegur almennur bankahópur. Það er skráð í gegnum Crédit Agricole S.A eignarhaldsfélag sitt og er hluti af CAC 40 vísitölunni.
Equisetum laevigatum
Equisetum laevigatum  er elfting sem er ættuð frá miðhluta Norður-Ameríku (ekki norður Kanada og ekki suður Mexíkó). Hún getur orðið yfir 1,5 metrar á hæð.
Ráðhúsið í Ulm
Ráðhúsið í Ulm var reist 1370 sem verslunarhús. 1419 var húsinu hins vegar breytt í ráðhús. Ári seinna voru gluggaskreytingarnar settar upp, ásamt styttunum. Þær eiga að sýna kjörfustana, Sigismund keisara og Karlamagnús. Stjörnuúrið var sett upp 1520. 1539 fékk framhliðin nýja ásýnd í endurreisnarstíl og málaðar voru freskur. 1898-1905 var reist ný álma við húsið og skreytt að innan í gömlum þýskum stíl. 1944 stórskemmdist húsið í loftárásum bandamanna. Eftir stríð var húsið gert upp. Það er enn notað sem ráðhús.
Gullfiskur
Gullfiskur (Carassius auratus auratus) er ferskvatns fiskur af vatnakarpaætt. Þeir eru upprunalega frá Austur-Asíu og geta orðið allt að 20 ára gamlir.
Þetta er tiltölulega smávaxin tegund af vatnakarfaætt (sem einnig inniheldur koi (Cyprinus carpio haematopterus) og grænkarpa (Carassus carassius)), gullfiskurinn er ræktað afbrigði af síður skrautlegum karpa (Carassius auratus gibelio) upprunnum frá austur Asíu. Hann var fyrst ræktaður í Kína fyrir meir en þúsund árum síðan, og allnokkur aðskilin afbrigði hafa þróast síðan. Afbrigði gullfiska eru breytileg í stærð, líkamslögun, lögun ugga og litum (ýmsar samsetningar af hvítum, gulum, rauðum, rauðgulum, brúnum og svörtum eru þekktar).
Stökkbreytingin svipuð og var upphafið að gullfiskum er einnig þekkt í öðrum vatnakörpum, svo sem koi (Cyprinus carpio) og grunnungi.
Saga
Í upphafi í forn Kína, voru ýmsar tegundir af vatnakörpum (saman þekkir sem Asískir karpar) ræktaðir og nytjaðir sem matfiskar í þúsundir ára. Sumar þessara að jafnaði gráu eða silfruðu tegunda eiga það til að fá rauð, rauðgul eða gul stökkbrigði; það var fyrst skráð á tímum Jin veldis (265–420).
Í Song veldinu (960–1279), var ræktun gullfiska komin í fastar skorður. Árið 1162, skipaði keisaraynja Song veldisins byggingu tjarnar fyrir rauðu og gullnu afbrigðin. Á þessum tíma var einvörðungu ættingjum keisarafjölskyldunnar leyft að hafa gyllta (gula) afbrigðið (gult og mörg tilbrigði þess var litur keisaraættarinnar). Það er líklega ástæða þess að það er meira um rauðgula en gula gullfiska, þó að gulir séu erfðafræðilega auðveldari í ræktun. Tilfelli annarra lita (fyrir utan rauðan og gulan) voru fyrst skráð 1276.
Á tímum Ming veldisins (1368–1644) var einnig farið að rækta gullfiska innandyra, sem leyfði ræktun afbrigða (stökkbreytinga) sem ekki hefðu lifað í tjörnum. Fyrstu tilfelli fancy-tailed goldfish var skráð í Ming veldi. Árið 1603 voru gullfiskar fluttir til Japan. 1611 komu gullfiskar til Portúgal og þaðan til annarra hluta Evrópa.
Afbrigði
Ræktun gegn um aldirnar hefur myndað mörg litarafbrigði, sum hver langt frá "gylltum" lit ræktaðs fisksins. Það eru einnig mismunandi líkamsform, ugga og augna tilhögun. Sum öfgafyllri afbrigðin þrífast bara í fiskabúrum. Eins og er eru um 300 afbrigði viðurkennd í Kína. Langmesti hluti afbrigða gullfiska eru upprunnin í Kína. Sum aðal afbrigðin eru:
Kínversk flokkun gullfiska
Eftri kínverskum hefðum flokkast gullfiskar í fjórar megingerðir. Sú flokkun er sjaldan notuð á vesturlöndum.
Skyldar tegundir
Gullfiskar voru ræktaðir frá (Carassius auratus gibelio) í Kína, og þessir vanalega ólífugrænu fiskar eru enn nánasti ættingi gullfiska. Áður var því haldið fram af ýmsum heimildum að (Carassius carassius) væri villt upprunategund gullfiska. Hinsvegar eru þeir frábrugðnir í ýmsum atriðum. C. auratus eru með hvassari snoppu meðan snoppa C. carassius er vel rúnnuð. C. a. gibelio er oft grágrænleitur, meðan "C.carassius" er nær alltaf brons gylltur. Ungir grænkarpar eru með svartan blett við sporðrót sem hverfur með aldri. C. auratus hefur aldrei þessa sporðbletti. C. auratus eru með færri en 31 hreisturflögur eftir rákinni meðan grænkarpi ("C. carassius") er með 33 hreisturflögur eða fleiri.
Eins og villtir áar þeirra, geta venjulegir og comet gullfiskar svo og Shubunkin lifað af, jafnvel þrifist, í hvaða loftslagi sem hægt er að halda gullfiskatjörn, þar sem skrautlegri afbrigðin gera það síður þar sem bjartir litir og langir uggar gera þá að auðveldri bráð. Gullfiskar geta blandast við vissar aðrar tegundir karpa auk upprunategundar sinnar C. a. gibelio. Á innan við þremur kynslóðum er meginhluti afkvæmanna í villilitunum. Koi geta einnig blandast gullfiskum en blendingarnir eru ófrjóir.
Líffræði
2008 var stærsti gullfiskur heims talinn af BBC vera 48 sm, og var hann í Hollandi. Um svipað leyti var gullfiskur að nafni "Goldie", gæludýr í keri í Folkestone, Englandi, sem mældist 38 sm (15 i.) og yfir 0,91 kg (2 lb) og var nefndur næststærstur eftir þeim Hollenska. Ritari "Federation of British Aquatic Societies" (FBAS) sagði um stærð Goldie að "I would think there are probably a few bigger goldfish that people don't think of as record holders, perhaps in ornamental lakes". Í júlí 2010, mældist gullfiskur 41 sm (16 in) og 2,3 kg (5 lb) sem veiddist í tjörn í Poole, Englandi, talinn hafa verið skilinn þar eftir eftir að hafa orðið of stór fyrir kerið sitt.
Tröll (kvikmyndasería)
Tröll (enska: Trolls) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2016 og sú síðasta árið 2020.
Næturgárun
Næturgárun er fyrsta sólóplata Gísla Þórs Ólafssonar og kom hún út þann 6. mars 2012. Platan var gefin út af höfundi undir flytjandanafninu Gillon. Upptökur fóru fram í Stúdíó Benmen á Sauðárkróki og var upptökustjórn í höndum Sigfúsar Arnars Benediktssonar. Myndin á umslaginu er einnig eftir hann.
Þrjár heimagerðar smáskífur voru gerðar (geisladiskar) og voru það lögin Blindaður af ást, Næturkossar og Ást á internetinu.
Þrír þriggja stjarna dómar birtust um plötuna. Hér má lesa einn þeirra: Einlægur Gillon.
Í lok ágúst 2019 var platan sett á Spotify. Í kjölfarið kom út 7" smáskífa með lögunum Blindaður af ást og Andrés Önd.
Lagalisti
Lög og textar eftir Gísla Þór Ólafsson (nema annað komi fram)
Ljóðin á plötunni
Ljóð Geirlaugs Magnússonar er úr bókinni N er aðeins bókstafur sem kom út árið 2003.
Ljóð Jóns Óskars er úr bókinni Nóttin á herðum okkar sem kom út árið 1958.
Hópíþrótt
thumb|260px|Liðsmenn í [[blaki vinna saman að því að sigra hitt liðið]] Hópíþrótt er íþrótt sem er stunduð af hópi fólks sem myndar lið þar sem liðsmenn vinna saman að ákveðnu markmiði. Andstæða hópíþróttar er einstaklingsíþrótt.
Sem dæmi má nefna
Getúlio (kvikmynd)
Getúlio er brasilísk kvikmynd frá árinu 2014. Leikstjóri var João Jardim. Hún var framleidd í tilefni af því að sextíu ár voru liðin frá andláti Getúlio Vargas forseta.
Fiðla
thumb|Þær nótur sem strengir fiðlunnar eru stilltir á. Fiðla er strengjahljóðfæri með fjórum strengjum. Það er fimmund á milli allra strengjanna og sá dýpsti er stilltur á G fyrir neðan mið-C. Hinir eru, að neðan, D, A og E. Fiðla er minnsta hljóðfærið í fiðlufjölskyldunni og það sem hefur hæsta tónsviðið. Hin hljóðfærin eru lágfiðla, selló og kontrabassi. Tónlist fyrir fiðlu er vanalega skrifuð í g-lykli.
Hljóðfærið
thumb|Fiðla, ásamt [[fiðlubogi|boga í fiðlukassa.]] Fiðla er eins konar boginn, kúptur viðarkassi (búkur) með sveigðri spýtu sem stendur fram úr öðrum endanum (háls). Neðst á búknum (þ.e. næst fiðluleikaranum) er oftast hökubretti sem á hvílir haka og stundum kinn fiðluleikarans. Rétt hjá hökubrettinu er strengjabretti þar sem strengirnir eru festir niður. Stundum eru þar stilliskrúfur til að stilla fiðluna með og eru strengirnir þá festir í þær, en ef ekki eru þeir festir beint í holur á brettinu. Þaðan liggja strengirnir fram fiðluna, yfir eins konar viðarbrú sem heldur þeim uppi (stól) og þaðan yfir fingrabrettið, plötu sem byrjar á miðjum búknum og liggur áfram eftir hálsinum. Þar sem fingrabrettinu sleppir lenda strengirnir á lítilli upphækkun og liggja þaðan inn í snigilinn, skreyttan enda hálsins þar sem stilliskrúfurnar eru. Til hliðar við stólinn, sitt hvoru megin, eru F-holur þar sem hljóðið kemur út úr búknum. Innan í búknum eru meðal annars sál og bassabiti sem eiga stóran þátt í að framkalla hljóðið sem úr fiðlunni kemur.
Astýanax
Astýanax (nefndur Skamandríos af föður sínum eftir ánni Skamandrosi) var sonur Hektors og Andrómökku í grískri goðafræði. Hann var drepinn barnungur í Trójustríðinu. Neoptólemos, sonur Akkillesar, henti honum fram af borgarvegg. Í annarri útgáfu sögunnar er það Ódysseifur sem drepur Astýnax og með sama hætti. Astýanax var gæluheiti Trójubúa á Skamandríosi, en það þýðir Borgarkonungur eða Borgarvörður.
Fiðla
Spilun
Leika má á fiðlu á tvennan hátt: með því að strjúka boga yfir fiðluna eða með því að plokka strengina með fingrunum (en það kallast pizzicato), hvort tveggja með hægri hendi. Þannig er hrynjandinni stjórnað. Tónhæð er stjórnað með því að þrýsta streng niður á fingrabrettið á réttum stað með viðeigandi fingri vinstri handar. Þannig styttist ómandi hluti strengsins (sá hluti sem sveiflast frjáls milli tveggja snertipunkta) sem aftur ræður því hvaða tónn hljómar. Sé enginn strengur snertur með fingrunum kallast það að leika lausa strengi, þ.e. G, D, A eða E (sjá nótnamynd).
Saga
Fiðlan á rætur sínar að rekja mjög langt aftur í söguna og mörg hljóðfæri af svipaðri gerð hafa verið til í Evrópu og víðar mjög lengi. En fiðlan sjálf, þetta hljóðfæri sem við þekkjum í dag, var ekki fundin upp fyrr en á 16. öld. Það var á Ítalíu og er oftast talið verk Antonio Stradivari sem er þó ekki alveg satt. Nútímafiðlan var í þróun á hans tíð, en ekki er hægt að segja að einn maður hafi fundið hana upp. Frá því á barokktímanum hefur fiðlan verið eitt mikilvægasta hljóðfærið í sígildri tónlist til að spila laglínur. Hlutur hennar varð mjög stór á klassíska tímanum og enn meiri á þeim rómantíska. Í dag má segja að hlutur hennar hafi minnkað, þrátt fyrir að vera enn meiri en flestra hljóðfæra, þegar tónskáld hafa farið að prófa sig meira áfram með að fara nýjar leiðir með ný hljóðfæri. Þjóðlagafiðlur eru stundum eilítið öðruvísi en þær sem notaðar eru í sígildri tónlist, en þær eiga oft jafnvel enn lengri sögu þar sem áður voru notuð eldri hljóðfæri sem voru fyrirmyndir fiðlunnar, en síðar hefur verið farið að nota breyttar útgáfur af fiðlum.
Þótt rannsóknir séu af skornum skammti er vitað að fiðlur voru smíðaðar á Íslandi öldum saman og langt fram eftir 19. öld, ekki sízt í Þingeyjarsýslu og Húnavatnssýslu. Skapaðist að vissu marki sín fiðlusmíðahefðin í hverri sveit þar sem slíkar smíðar voru stundaðar.
Skíðadeild KR
Skíðadeild KR var stofnuð 1934. Við deildina starfa margir skíðaþjálfarar og boðið er upp á æfingar á skíðum, gönguskíðum, snjóbretti og skautum.
Saga
Deildin var stofnuð árið 1934, tveimur árum eftir stofnunina var byggður skíðaskáli í Skálafelli. Ekki var byggður annar skáli fyrir starfsemi félagsins fyrr en eftir seinna stríð, en sá var staðsettur í Hveradölum. Skálarnir brunnu hinsvegar báðir. Skálinn í Hveradölum fórst í bruna árið 1953 en skálinn í Skálafelli fórst einnig í bruna, tveimur árum síðar, eða árið 1955. Strax eftir brunann í skálafelli var tekin ákvörðun um að endurbyggja skálann og hafa hann glæsilegari en áður. Þann 1. mars árið 1959 var nýr skáli vígður.
Skíðadeildin á tvo skála í skálafelli í dag og einnig er þar rekinn skíðaskóli, en þar er hægt að æfa skíði, gönguskíði og snjóbretti auk þess sem hægt er að æfa skauta í Skautahöllinni í Laugardalnum
Formenn Skíðadeildar KR
Fram til ársin 2003 var starfsár deildarinnar miðað við 1. maí til 31. apríl en síðan þá hefur almanksárið gilt
Múgsefjun
Múgsefjun getur átt við:
Skíðadalur
right|thumb|280px|Klængshóll innsti bær í Skíðadal. Upp af bænum rís fjallið Hestur. Til hægri er Kvarnárdalshnjúkur. Skíðadalur er strjálbýll dalur sem skerst inn í fjallendi Tröllaskagans inn af Svarfaðardal við Eyjafjörð. Skíðadalur er í beinu framhaldi af aðaldalnum með stefnu til suðurs en innri hluti Svarfaðardals sveigir mjög til vesturs. Dalirnir klofna um hið svipmikla fjall Stól um 10 km frá sjó. Miklir og fornir berghlaupshólar sem nefnast Hvarfið liggja í mynni dalsins. Inn frá Skíðadal ganga margir afdalir inn milli hárra og hrikalegra fjalla. Innst í Skíðadal og afdölum hans er Sveinsstaðaafrétt. Gljúfurárjökull virðist vera fyrir botni Skíðadals eins og hann blasir við frá Dalvík en Skíðadalur nær lengra vestur inn á hálendið. Jökullinn er um 2 km þar sem hann er breiðastur og myndar hann nokkurs konar þríhyrning sem endar neðst í brattri skriðjökultotu sem nær nokkuð niður fyrir snjólínu, þ.e. 550 m hæð.
Hæsta fjall við Skíðadal er Dýjafjallshnjúkur og er hann talinn hæsti tindur á fjalllendi því sem er vestan Hörgár- og Öxnadals, 1456 m hár. Aðrir háir tindar við Skíðadal eru meðal annars Vörðufell (1321 m), Blástakkur (1325 m), Steingrímur (1312 m) og Grjótárdalshnjúkur (1384 m). Gjarnan er talað um Stólinn sem einkennisfjall sveitarinnar. Hæsti hluti Stólsins ber nafnið Kerling (1212 m) og þaðan sést norður í Dumbshaf, til Dalvíkur sem og til allra byggðra býla í sveitinni.
Ásgrímur Jónsson málaði allmargar stórar landslagsmyndir í Skíðadal á efri árum sínum. Í ævisögunni, sem Tómas Guðmundsson skáld færði í letur, segir Ásgrímur að hann hafi uppgötvað dalinn full seint á starfsævi sinni, en þá var hann 75 ára. Um þetta segir Ásgrímur: "Skíðadalur er einn þeirra staða sem ég mundi hafa kosið að kynnast miklu fyrr, og fegurri dal getur naumast á þessu landi. Ber þar einkum til, að fjöllunum er þar skipað niður af fágætri list, eða þvílíkt sem snillingur hafi verið þar að verki, og á rennur eftir dalnum, sem fellur með sama listrænum hætti inn í landslagið."
Helstu bæir í Skíðadal eru:
Innst í Skíðadal má sjá tóftarbrot allmargra eyðibýla sem voru í byggð á fyrri öldum. Bæir þessir virðast hafa verið í stopulli byggð í aldanna rás en á 19. öld var búið á þeim flestum enda var þá skortur á jarðnæði um land allt. Byggðin lagðist síðan af á fyrri hluta 20. aldar. Nöfn bæanna voru: Holárkot, Gljúfurárkot, Stafn, Sveinsstaðir, Krosshóll og Hverhóll.
Stefán Dan Óskarsson
Stefán Dan Óskarsson (f. 11. júní 1947 á Ísafirði – dáinn á Ísafirði 14. janúar 2019) var íslenskur líkamsræktarfrömuður. Hann stofnaði fyrstu líkamsræktarstöðina á Ísafirði, Stúdíó Dan, árið 1987 og rak hana í 31 ár. Stefán, sem var menntaður nuddari og ráðgjafi, rak einnig Ráðgjafa- og nuddsetrið til ársins 2018.
Árið 1995 tók Stefán þátt í björgunarstörfum eftir snjóflóðin í Súðavík   og á Flateyri, þar sem hann kom að björgun 11 ára stúlku úr rústunum.
Andlát
Stefán varð bráðkvaddur á Fjórðungssjúkrahúsinu á Ísafirði 14. janúar 2019, 71 árs að aldri.
Croods (kvikmyndasería)
Croods (enska: The Croods) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2013 og sú síðasta árið 2020.
Lecce
thumb|Lecce. Lecce er borg með um 97.000 íbúa (2019) á suður-Ítalíu, nánar tiltekið í Apúlía á Salento-skaga. Hún er höfuðborg samnefnds héraðs. Lecce er nefnd Flórens suðurs vegna barokk-listar sem prýðir borgina.
U.S. Lecce er knattspyrnulið borgarinnar og spilar í Serie A, efstu deild.
Múgsefjun (hljómsveit)
Múgsefjun er íslensk rokkhljómsveit stofnuð af gítarleikurunum Hjalta Þorkelssyni og Birni Heiðari Jónssyni árið 2004. Harmónikkuleikarinn Sveinn Ingi Reynisson og bassaleikarinn Brynjar Páll Björnsson gengu síðar í hljómsveitina. Í upphafi árs 2007 tók Eiríkur Fannar Torfason við stöðu trommuleikara. Það ár tók hljómsveitin upp sína fyrstu plötu, Skiptar skoðanir, í Stúdíó Tanki á Flateyri. Platan kom út í byrjun árs 2008.
Sumarið 2012 sendi hljómsveitin frá sér sína aðra breiðskífu sem er samnefnd sveitinni. Platan inniheldur 13 lög, þ.á.m. Sendlingur og sandlóa, Þórðargleði og Fékkst ekki nóg.
Lamberto Dini
thumb|right|Lamberto Dini (fyrir miðri mynd). Lamberto Dini (f. 1. mars 1931) er ítalskur stjórnmálamaður, fyrrum forsætisráðherra Ítalíu 1995 til 1996 og utanríkisráðherra frá 1996 til 2001. Hann lærði hagfræði og varð 1979 seðlabankastjóri hjá Banca d'Italia sem þá var seðlabanki Ítalíu. Hann gegndi því starfi til 1994 þegar hann hóf þátttöku í stjórnmálum í fyrstu ríkisstjórn Berlusconis, en eftir fall hennar 1995 fékk hann það verkefni að mynda tæknilega utanþingsstjórn. Sú stjórn naut aðeins stuðnings vinstri-miðjuflokka á þingi þá fjóra mánuði sem hún var við völd, en hægriflokkarnir undir forystu Berlusconis voru í stjórnarandstöðu. Í kosningunum 1996 bauð Dini sig fram með sér lista með Ólífubandalagi Prodis.
Eugene Terre'Blanche
thumb|right|250px|Eugene Ney Terre'Blanche var kunnur talsmaður kynþáttahyggju og nýfasisma í Suður-Afríku sem barðist á níunda áratug síðustu aldar fyrir áframhaldandi aðskilnaði hvítra og svartra Eugène Ney Terre'Blanche (31. janúar 1941 – 3. apríl 2010) var afríkanskur Búi sem stofnaði samtökin Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) á tímum aðskilnaðar hvítra og svartra í Suður Afríku. Þau börðust hatrammlega gegn afnámi aðskilnaðarstefnunnar og hótuðu borgarastyrjöld í aðdraganda fyrstu frjálsu kosninganna í landinu. Terre'Blanche var um aldamótin dæmdur í 6 ára fangelsi fyrir morðtilraun og afplánaði þrjú ár af dómnum. Allt til dauðadags var hann leiðtogi AWB og þrýsti á um sérstakt ríki hvítra Búa innan Suður-Afríku.
Bakgrunnur
Terre'Blanche fæddist árið 1941 á sveitabýli í Transvaal bænum Ventersdorp í Suður-Afríku. Afi hans barðist fyrir Búa í seinna Búastríðinu, og faðir hans var ofursti í landher Suður-Afríku.
Nafnið Terre'Blanche („Hið hvíta land“ eða „Hin hvíta jörð“ úr frönsku) má rekja til franska húganottans Estienne Terreblanche frá Toulon, sem kom til Höfðaborgar árið 1704.
Afrikaner Weerstandsbeweging
Terre'Blanche barist á sjöunda áratugnum gegn því sem hann kallaði „frjálslynda stefnu“ í B.J. Vorster, þá forsætisráðherra í Suður-Afríku. Terre'Blanche stofnaði árið 1970 með sex öðrum Búum, samtökin Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB). Samtökin náðu á sínum tíma 70.000 félagsmönnum af hægri væng hvítra íbúa Suður Afríku. Megináherslan var á kynþáttahyggju með yfirráðum hvíta kynstofnsins og nýfasisma.
Hótanir og hryðjuverk
thumb|right|250px|Merki samtakanna „Afrikaner Weerstandsbeweging“ (á ensku: Afrikaner Resistance Movement) eða AWB, sem Eugene Ney Terre'Blanche stofnaði 1973 til að berjast fyrir sjálfstæðu lýðveldi Afríkanskra Búa ("Volkstaat /Boerestaat") innan Suður Afríku, byggðum á gildum nýfasisma og yfirráðum hvíta kynstofnsins.
Átök og fangelsi
Terre'Blanche og samtök hans AWB voru mjög áberandi í suður-afrískum og alþjóðlegum fjölmiðlum á áttunda og níunda áratugnum. Samtökin biðu verulegan hnekki í átökum þegar sjálfsstjórnarríkið Bophuthatswana sameinaðist að fullu Suður Afríku. Tugir manna létu þá lífið. Hótun Terre'Blanche um borgarastríð gekk aldrei eftir.
Þann 17. júní 2001 var Terre'Blanche dæmdur í sex ára fangelsi, fyrir mjög alvarlega líkamsárás á starfsmann bensínstöðvar og morðtilraunar á öryggisverði árið 1996. Hann var látinn laus eftir þrjú ár.
Náðun
Eftir lok aðskilnaðarstefnu, leituðu Terre'Blanche og stuðningsmenn hans náðunar vegna árásarinnar á World Trade Centre, átakanna í Ventersdorp, og annarra gerða. Náðun var veitt „Sannleiks og sáttanefndinni“ svokölluðu sem sett var á fót þegar aðskilnaðarstefnan var afnumin.
Í mars 2008 boðuðu AWB samtökin endurkomu í stjórnmál Suður Afrískra stjórnmála. Ástæður þess voru meðal annars sagðar opinber spilling og hömlulaus glæpastarfsemi. Í júní sama ár var tilkynnt um stofnun æskulýðssamtaka AWB. Terre'Blanche var einn stofnandi þeirra. Eugene Terre'Blanche var barinn til bana á búgarði sínum í norðvesturhluta Suður-Afríku 3. apríl 2010. Tveir voru handteknir fyrir að berja hann til dauða.
Skáldið Terre'Blanche
Terre'Blanche var einnig skáld. Verk hans voru á kennsluskrá í skólum í Natal héraði. Hann gaf einnig út á geisladisk safn ljóða sinna og nú síðast á DVD disk.
Benedikt Gunnarsson
Benedikt Gunnarsson (14. júlí 1929 – 22. nóvember 2018) var íslenskur listmálari.
Æviágrip
Bene­dikt lauk gagn­fræðaprófi frá Núps­skóla við Dýrafjörð 1945, stundaði nám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands 1945-48, við Lista­há­skól­ann í Kaupmannahöfn (Det kong­elige aka­demi for de skønne kun­ster) og við teikni­skóla P. Rostrup Bøyesens, list­mál­ara á Statens muse­um for kunst í Kaup­manna­höfn 1948-50, var við nám og list­sköp­un í París 1950-53, m.a. við Aca­démie de la Grande Chaumiére, og í Madríd 1953-54, og stundaði mynd­fræðileg­ar rann­sókn­ir við Louvre -lista­safnið i Par­ís og Pra­do-lista­safnið í Madrid. Þá lauk hann mynd­list­ar­kenn­ara­prófi frá Mynd­lista- og handíðaskóla Íslands 1964.
Bene­dikt var kenn­ari við Mynd­list­ar­skóla Vest­manna­eyja 1958-59, við Gagn­fræðaskól­ann við Lind­ar­götu í Reykja­vík 1960-62, við Mynd­lista- og handíðaskóla Íslands 1959-68 og við Kenn­ara­skóla Íslands, síðan Kenn­ara­há­skóla Íslands frá 1965. Hann var lektor við KHÍ frá 1977 og dós­ent þar frá 1998. Kenndi mynd­list við Lista­fé­lag MR 1965-1966 og Lista­fé­lag VR 1985-1987.
Bene­dikt hélt á þriðja tug einka­sýn­inga hér­lend­is og eina í Par­ís, í La gal­erie Saint-Placide 1953. Hann tók þátt í tutt­ugu og þrem­ur sam­sýn­ing­um víða um heim, m.a. á öll­um Norður­lönd­un­un, Þýskalandi, Frakklandi, Ítal­íu, Rússlandi, Kan­ada, Banda­ríkj­un­um, Bretlandi og í Ástr­al­íu og fjölda sam­sýn­inga á Íslandi.
Mál­verk eft­ir Bene­dikt eru m.a. í Lista­safni Íslands, Lista­safni Kópa­vogs, Lista­safni ASÍ, mörg­um bæj­arlista­söfn­um og í fjöl­mörg­um einka­söfn­um og stofn­un­um. Enn­frem­ur verk í er­lend­um söfn­um, m.a. í Kan­ada, Banda­ríkj­un­um, Sviss, Þýskalandi, Mexí­kó, Kól­umb­íu, Dan­mörku, Svíþjóð og í Ben Guri­on-há­skól­an­um í Ísra­el.
Hann hef­ur gert stór­ar vegg­mynd­ir og steinda glugga í nokkr­ar op­in­ber­ar bygg­ing­ar hér­lend­is, s.s. í Grunn­skól­ann á Hofsósi og Vík í Mýr­dal, í Héraðsskól­ann að Skóg­um, Kefla­vík­ur­kirkju, Há­bæj­ar­kirkju í Þykkvabæ, Fá­skrúðarbakka­kirkju, Suður­eyr­ar­kirkju og í Há­teigs­kirkju í Reykja­vík.
Bene­dikt sat í stjórn FÍM og í stjórn Nor­ræna list­banda­lags­ins 1958-60 og í sýn­ing­ar­nefnd FÍM 1965-72. Hann var próf­dóm­ari við MHÍ 1975-77. Fór til Rúss­lands sem full­trúi og um­sjón­ar­maður sýn­ing­ar ungra ís­lenskra mynd­list­ar­manna, á alþjóðlegri list­sýn­ingu í Moskvu 1957. Hann myndskreytti og gerði káp­ur á fjölda bóka og tíma­rita, m.a. list­tíma­ritið Birt­ing. Þá var hann út­nefnd­ur heiðurslistamaður Kópa­vogs árið 2002.
Náttúruhyggja
Náttúruhyggja getur vísað til:
Reikistjörnufræði
Reikistjörnufræði eða plánetufræði er undirgrein náttúruvísindanna sem fæst við rannsóknir á reikistjörnum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast reikistjörnufræðingar.
Ljósanótt
thumb|right|Loftmynd af Reykjanesbæ. Ljósanótt er hátíð, sem árlega er haldin í Reykjanesbæ fyrstu helgi septembermánaðar. Hátíðin er kennd við ljós þau sem notuð eru til að lýsa upp Keflavíkurberg, sem er sá hluti Hólmsbergs, sem snýr að víkinni, Keflavík. Hátíðin var fyrst haldin haustið 2000.
Haldnar eru sýningar af ýmsu tagi, tónleikar, sýningar og margs konar samkomur. Verslanir hafa ýmiss konar tilboð og margt er sér til gamans gert. Hápunktur hátíðarinnar er á laugardagskvöldinu, en þá er samkoma á Myllubakka, þar sem þekktar hljómsveitir skemmta á meðan dimmir. Þegar myrkur er skollið á eru ljósin á Berginu kveikt og síðan er flugeldasýning. Bergið blasir við frá Myllubakka og sjá áhorfendur því vel þegar ljósin eru kveikt.
Frumkvöðull Ljósanætur var Steinþór Jónsson, bæjarstjórnarmaður og hótelstjóri á Hótel Keflavík. Haldin er samkeppni um lag Ljósanætur og er lagið flutt á hátíðinni hverju sinni.
Guðrún Á. Símonar - Fjórtán sönglög eftir fjórtán tónskáld
'''Guðrún Á. Símonar - Fjórtán sönglög eftir fjórtán tónskáld''' er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu. Ljósmyndir á plötuumslagi tók Kristján Magnússon, en teikningu á bakhlið gerði Árni Elfar.
Aðferðafræðileg náttúruhyggja
Aðferðafræðileg náttúruhyggja er heimspekilegt viðhorf, sem á oft rætur að rekja til efnishyggju og gagnhyggju, sem hafnar greinarmuninum á því náttúrulega og yfirnáttúrulega. Náttúruhyggja þarf ekki nauðsynlega að halda því fram að svokölluð yfirnáttúruleg fyrirbæri séu ekki til (þótt flestir náttúruhyggjumenn hafi verið þeirrar skoðunar) en heldur því fram að öll fyrirbæri sé hægt að rannsaka með sömu aðferðum og þar af leiðandi sé ekkert réttilega nefnt yfirnáttúrulegt eða í eðli sínu ólíkt náttúrulegum fyrirbærum.
Segja má að sérhver aðferðafræði eða rannsókn sem takmarkar sig við hið náttúrulega, efnislegar skýringar sé í anda aðferðafræðilegrar náttúruhyggju.
Margir nútíma vísindaheimspekingar nota hugtakið aðferðafræðileg náttúruhyggja eða vísindaleg náttúruhyggja til að vísa til hinnar löngu hefðar vísindalegrar aðferðar í vísindum, sem gengur út frá því að atburði í náttúrunni sé einungis hægt að útskýra með tilvísun til náttúrunnar, án þess að gera ráð fyrir tilvist einhvers yfirnáttúrulegs, og líta því gjarnan svo á að yfirnáttúrulegar skýringar á slíkum atburðum séu utan sviðs vísindanna. Þeir gera greinarmun á þessu viðhorfi og verufræðilegri náttúruhyggju eða frumspekilegri náttúruhyggju, sem er það frumspekilega viðhorf að heimur náttúrunnar, hinn efnislegi heimur, sé allt sem til er og því sé ekkert yfirnáttúrulegt til.
Aðferðafræðileg náttúruhyggja og frumspekileg náttúruhyggja
Frumspekileg náttúruhyggja, sem er stundum nefnd „heimspekileg náttúruhyggja“ eða „verufræðileg náttúruhyggja“, tekur verufræðilega afstöðu gagnvart náttúruhyggjunni. Verufræði er spurning um hvort og í hvaða skilningi eitthvað er til. Frumspekileg náttúruhyggja er því það viðhorf að hið yfirnáttúrulega sé ekki til og felur því í sér guðleysi eða sterkt trúleysi.
Aftur á móti er aðferðafræðileg náttúruhyggja fólgin í því að „gera ráð fyrir frumspekilegri náttúruhyggju sem hluta vísindalegrar aðferðar óháð því hvort fallist er á frumspekilega náttúruhyggju sem slíka [...] vísindi eru ekki frumspekileg og árangur þeirra veltur ekki endanlega á neinni frumspeki (þótt vísindin hafi frumspekilegar afleiðingar), en taka verður upp frumspekilega náttúruhyggju sem aðferð eða vinnutilgátu ef vísindin eiga að ná einhverjum árangri. Við getum þess vegna frestað dómi um hvort [frumspekilega] náttúruhyggjan sé á endanum sönn en verðum engu að síður að beita henni og rannsaka náttúruna líkt og ekkert annað sé til en heimur náttúrunnar.“
Náttúruhyggja sem þekkingarfræði
W.V.O. Quine lýsir náttúruhyggju sem þeirri afstöðu að það sé enginn æðri dómari fyrir sannleikann en náttúruvísindin sjálf. Það er engin betri aðferð en hin vísindalega aðferð til þess að skera úr um hvort fullyrðingar vísindanna séu sannar eða ekki, og það er ekki heldur nein þörf á „fyrstu heimspeki“, á borð við frumspeki eða þekkingarfræði, til að standa að baki vísindunum og réttlæta þau eða hina vísindalegu aðferð.
Heimspekin ætti þess vegna að gera sér gagn úr niðurstöðum vísindamanna í viðleitni sinni en um leið leyfa sér að gagnrýna þegar fullyrðingar þeirra eru undirstöðulausar, byggðar á ruglingi eða mótsagnakenndar. Þannig verður heimspekin „hluti af“ vísindunum. Náttúruhyggja er ekki sú kreddukennda trú nútímavísindi séu aðöllu leyti rétt. Hún heldur því aftur ámóti fram að útskýringar á atburðum í heiminum verði að vera vísindalegar.
Náttúruhyggja og hugspeki
Deilt er um það hvort náttúruhyggja hafni í eðli sínu algerlega ákveðnum sviðum heimspekinnar eins og til dæmis merkingarfræði, siðfræði og fagurfræði, eða hafni notkun orða sem vísi til hins hugræna („trúir“, „hugsar“) í hugspeki. Quine forðaðist flest þessi efni en sumir heimspekingar hafa að undanförnu fært rök fyrir því að jafnvel þótt samkvæmt þeim sé ekki hægt að þýða hugrænar lýsingar og gildisdóma kerfisbundið yfir á efnislegar lýsingar, þá sé ekki þar með sagt að gera verði ráð fyrir tilvist neins annars en efnislegra fyrirbæra.
Donald Davidson hefur til dæmis fært rök fyrir því að tiltekið hugarástand geti verið (og raunar verði að vera) það sama og tiltekið heilaástand, jafnvel þótt ekki sé hægt að segja kerfisbundið að tiltekið hugarástand sé ákveðin tegund heilaástands (ákeðið mynstur taugavirkni): hið fyrra er aukageta hins síðara. Afleiðing þessa er sú að náttúruhyggja getur látið „óefnislegan“ orðaforða í friði þegar notkun hans er hægt að útskýra í anda náttúruhyggjunnar.
Tengt efni
Naturalism (philosophy)
Sýrlenskt pund
Sýrlenskt pund (merki: LS eða £S; arabíska: الليرة السورية al-līra as-sūriyya, franska: livre syrienne; ISO-skammstöfun: SYP) er ríkisgjaldmiðill Sýrlands og er gefið út af Seðlabanka Sýrlands. Eitt pund skiptist í 100 qirsh (gross) þótt myntin sé ekki lengur gefin út.
Í byrjun 21. aldar var algengt gengi sýrlenska pundsins um 50 pund fyrir hvern Bandaríkjadal en eftir að Sýrlenska borgarastyrjöldin braust út árið 2011 hrundi gengið og var meira en 200 SYP fyrir Bandaríkjadal árið 2013. Eini virki gjaldeyrismarkaður Sýrlands er nú svartur markaður og ströng gjaldeyrishöft eru í gildi.
Stubbur stjóri (kvikmyndasería)
Stubbur stjóri (enska: The Boss Baby) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2017 og sú síðasta árið 2021.
Oliver Neuville
250px
Oliver Patric Neuville  fæddur 1. maí 1973 er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður, sem spilaði m.a fyrir Hansa Rostock, Bayer 04 Leverkusen og Borussia Mönchengladbach á ferlinum.
Klámvæðing
Klámvæðing er hugtak sem vísar til ýmissa breytinga á fjölmiðlum, einkum með tilkomu alþjóðlegra sjónvarpsstöðva og internetsins, sem urðu undir lok 20. aldar og fólu í sér aukið aðgengi að klámi um leið og þær gerðu það erfitt eða ómögulegt að framfylgja takmörkunum eða banni á sölu þess. Á sama tíma urðu endalok Kalda stríðsins og þróun skipulagðrar glæpastarfsemi til þess að breyta framboði og samsetningu bæði klámútgáfu og vændis í Evrópu. Þetta hefur leitt til ótta við siðferðilega hnignun með því að kynlífsiðnaðurinn í heild verði smám saman viðurkenndur og samþykktur, ekki aðeins útgáfa klámefnis, heldur einnig hlutir eins og nektardans og vændi sem margir hafa bent á að tengist nútímaþrælahaldi (mansali) og kynbundnu ofbeldi og sumir vilja jafnvel meina að feli þetta óhjákvæmilega í sér. Oft er talað um að í tiltekinni þróun afþreyingariðnaðarins; t.d. auglýsinga, tísku og tónlistar, sjáist merki klámvæðingarinnar.
Oliver Neuville
Schweinsteiger spilaði í 5 ár með Bayer 04 Leverkusen, og komst með félaginu í úrslitaleik í meistaradeild evrópu.
Klámvæðing
Umræða um nauðsyn þess að sporna við klámvæðingu hefur verið áberandi innan ýmissa hópa sem láta sig siðferðismál varða, t.d. trúarhópa sem tengja klámvæðinguna við almenna kynlífsvæðingu samfélagsins. Þannig hefur bandaríska útvarpskonan Laura Ingraham meðal annars gagnrýnt fólk á borð við Howard Stern og Hugh Hefner fyrir að smita bandarískt samfélag af klámi. Á Íslandi hefur umræða um klámvæðingu einkum tengst þriðju bylgju femínismans sem hefur fordæmt aukið vægi kynlífsiðnaðar í íslensku samfélagi, til dæmis með tilkomu nektardansstaða, sem ýti undir kynferðislega hlutgervingu kvenna og kynbundið ofbeldi.
Hvannalindir
Hvannalindir eru gróðurvin í um 640 m hæð á Miðhálendinu við Lindá í Lindahrauni í Krepputunguhraunum. Þjóðvegur F903 liggur um lindirnar en Hvannalindir eru á norðursvæði Vatnajökulsþjóðgarðar. Hvannalindir taka nafn sitt af ætihvönn sem er þar í ríkum mæli. Yfir 30 fuglategundir hafa sést þar.
Vinin fannst árið 1834 en Kristján Eldjárn rannsakaði mannvistarleifar þar, kofa og fjárrétt, árið 1941 en getgátur eru um að Fjalla-Eyvindur og Halla Jónsdóttir hafi dvalið þar. Minjarnar eru friðlýstar.
Harmonikkublús
alt=Harmonikkublús, bókakápa|thumb|Harmonikkublús, bókakápa Harmonikkublús er fyrsta ljóðabók Gísla Þórs Ólafssonar. Bókin kom út þann 19. desember árið 2006 hjá Lafleur útgáfunni. Nokkur ljóðanna í bókinni höfðu áður birst í Lesbók Morgunblaðsins og á Ljóð.is. Bróðir höfundar, Óli Þór Ólafsson teiknaði kápumyndina.
Tenglar
Hér má lesa ljóðið Ást á suðurpólnum.
Black Mirror
Black Mirror er breskur vísindaskáldskapssjónvarpsþáttaröð búin til af Charlie Brooker, undir yfirumsjón Charlie Brooker og Annabel Jones. Þeir fjalla um nútíma samfélag, sérstaklega með tilliti til ófyrirsjáanlegt afleiðingar nýrri tækni. Hver þáttur er sjálfstæður og á sér stað í hliðstæðri nútíð eða náinni framtíð, oft með dökkum og kaldhæðnum tón, þó sumir eru meira tilraunakenndri og léttari.
Fyrstu tvær seríunar voru frumsýndar á bresku sjónvarpsstöðinni Channel 4 í desember 2011 og febrúar 2013. Í framhaldi af því voru þættirnir keyptir af Netflix í september 2015. Samið var um 12 þætti, sem var svo skipt niður í þriðju og fjórðu seríu, hver sería voru 6 þættir. Fyrri serían var sett í loftið 21. október 2016 og seinni serían 29. desember 2017. Tilkynnt var um fimmtu seríu þann 5. mars 2018.
Black Mirror fengu innblástur af sambærilegum þáttum sem hétu The Twilight Zone, sem tókust á við umdeild samtíma mál, án þess að óttast ritskoðun. Brooker þróaði Black Mirror til að varpa ljósi á efni sem tengdist áræðni mannskynsins á tækni, með því að skapa sögur sem snérust um "hvernig við lifum nú - og hvernig við gætum lifað eftir 10 mínútur, ef við erum klaufar".
Þáttaröðin hefur fengið jákvæða dóma og hafa aukið áhuga á alþjóðavettvangi, sérstaklega í Bandaríkjunum eftir að þeir bættust við Netflix. Árið 2017, fékk þátturinn "San Junipero", úr seríu þrjú, sem var almennt vel tekið, fyrstu Primetime Emmy verðlaun, fyrir framúrskarandi sjónvarpsmynd og framúrskarandi handrit fyrir þætti, kvikmyndir eða drama fyrir Brooker.
Þáttur
Þættirnir voru upphaflega á vegum Channel 4 í Stóra-Bretlandi og frumsýndir í desember árið 2011. Önnur þáttaröð var sýnd í febrúar 2013. Í september 2015 keypti Netflix þættina og framleiddi 12 þætti, sem síðar var skipt í tvær seríur, sex þætti hver. Fyrri serían var gefin út á Netflix um allan heim sem heild, þann 21. október 2016. Fjórða serían var gefin út 29. desember 2017.
Meðalgildissetningin
250 px|thumb|right|Fyrir sérhvert fall, sem samfellt er á bilinu [a, b] og diffranlegt á bilinu (a, b) er til minnst eitt gildi, c (eða t) á bilinu (a, b) þannig að [[sniðillinn sem tengir saman endapunkta bilsins [a, b] sé samsíða snertilínu við f(x) í x = c = t.]]
Meðalgildissetningin er mikilvæg setning í örsmæðareikningi sem segir í stuttu máli að snertill þjáls ferils á gefnu bili er í einhverjum punkti samsíða sniðli fallsins. Lagrange setti regluna fram á 18. öld, en Cauchy setti hana stuttu síðar fram í almennara formi.
Hægt er að túlka regluna á eftirfarandi hátt: Ef bíl er ekið 100 kílómetra vegalengd á klukkustund þá hefur bílinn farið yfir á 100km/klst að meðaltali. Samkvæmt því ætti hann á einhverjum tímapunkti að hafa ekið á nákvæmlega hraðanum 100km/klst. Þ.e. ef hann hefur ekki haldið nákvæmlega hraðanum 100km/klst alla leið hlýtur hann að hafa keyrt hægar en 100km/klst stundum og stundum hraðar.
Almennt séð segir setningin að þegar maður hefur fall f : [a, b] → R sem er samfellt á lokaða bilinu [a, b] og deildanlegt á opna bilinu (a, b), þá er til eitthvert c á milli a og b þ.a. Hérna táknar f ' (c) afleiðu fallsins f í punktinum c og táknar meðal breytingu á fallinu yfir bilið [a, b] eins og beina línan sýnir á sýnimyndinni til hægri.
Til eru mismunandi útgáfur af þessari setningu og eru þær listaðar hér fyrir neðan.
Meðalgildisregla Cauchy
thumb|left|Myndræn túlkun á reglunni. Gerum ráð fyrir að f og g séu deildanleg föll á bilinu [a,b] og að g'(x) sé aldrei núll. Þá er til t ∈ ]a,b[ þannig að:
Sönnun
Skilgreinum nýtt fall G(x): Þar sem G(a)=0 og G(b)=0 er til tala t ∈ ]a,b[ svoleiðis að G'(t)=0. Nú er G'(x): Látum x=t og við fáum: Þar sem g' er aldrei núll á bilinu ]a,b[ og g(a) ≠ g(b) getum við deilt og fengið: QED
Meðalgildisregla Cauchy's er einnig stundum kölluð útvíkkaða meðalgildissetning.
Vivendi
Vivendi er franskur hópur sem sérhæfir sig í efni, fjölmiðlum og samskiptum.
Hópurinn er til staðar í meira en 100 löndum og er skráður í kauphöllinni í París þar sem hann tilheyrir CAC 40 vísitölunni og er virkur í heimi efnis, fjölmiðla og samskipta. Það hefur einbeitt starfsemi sinni í kringum Universal Music Group, greiðslu-sjónvarpshópinn Canal + Group og Havas, auk útgáfu hjá Editis síðan 2019.
Eggert Pétursson
Eggert Pétursson (f. 1956) er íslenskur listmálari. Hann er þekktastur fyrir málverk sín af íslenskri flóru og hefur einnig gefið út bókverk og myndskreytt fjölda bóka. Hann nam við Myndlista- og handíðaskóla Íslands og Jan Van Eyck akademíuna í Hollandi.
Æska
Eggert hafði strax á unga aldri mikinn áhuga á grasafræði.
Menntun
Eggert stundaði listnám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands frá 1976 til 1979 og útskrifaðist frá nýlistadeild skólans. Því næst hélt hann til framhaldsnáms við Jan Van Eyck akademíuna í Maastricht í Hollandi og lauk þar námi árið 1981. Á meðan að námi stóð mótaðist hann sem listamaður af hugmyndalist og tilraunamennsku seinni hluta 8. áratugarins. Hann hefur meðal annars unnið bókverk, málverk og innsetningar. Ungir íslenskir listamenn sóttu mikið í nám erlendis og komu heim með nýjar og ferskar hugmyndir, einkum frá Mið-Evrópu. Hann stundaði einnig nám við Menntaskólann við Tjörnina á árunum 1972 til 1976, þaðan sem hann lauk stúdentsprófi, og við Myndlistarskólann í Reykjavík frá 1974 til 1978.