cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suzhou
Þjóðvegir
thumb|right |Huchang hraðbrautin tengir Sjanghæ og Jiangsu hérað. Sjanghæ hlutinn er númeraður S26 en Jiangsu hlutinn númeraður S58.|alt=Huchang hraðbrautin tengir Sjanghæ og Jiangsu hérað. Sjanghæ hlutinn er númeraður S26 en Jiangsu hlutinn númeraður S58. Nanjing–Sjanghæ hraðbrautin tengir Suzhou við Sjanghæ, að öðrum kosti eru Yangtze Riverine hraðbrautin og Suzhou–Jiaxing–Hangzhou hraðbrautin. Árið 2005 var ytri þjóðvegahringurinn um Suzhou fullgerður, sem tengir undirborgirnar Taicang, Kunshan og Changshu. „Þjóðvegur 312 Kína“ liggur einnig í gegnum borgina.
Flugsamgöngur
Þrátt fyrir að vera fjölmenn borg og mikilvægur ferðamannastaður hefur Suzhou ekki eigin alþjóðaflugvöll. Þrír flugvellir þjóna Suzhou borg, Sunan Shuofang alþjóðaflugvöllurinn (sem er sameign Wuxi og Suzhou), Sjanghæ Hongqiao alþjóðaflugvöllurinn (klukkutíma akstur eða 86 kílómetrar) og Sjanghæ Pudong alþjóðaflugvöllurinn (tveggja tíma akstur eða 120 kílómetrar). Aðrir nálægir flugvellir eru Lukou alþjóðaflugvöllurinn í Nanjing borg í Jiangsu héraði, og Xiaoshan alþjóðaflugvölluinn í Hangzhou höfuðborg Zhejiang héraðs.
Blóðdropinn
Blóðdropinn, hin íslensku glæpasagnaverðlaun, var afhentur í fyrsta sinn haustið 2007. Að verðlaununum stendur Hið íslenska glæpafélag. Verðlaunabókin er framlag Íslands til Glerlykilsins, norrænu glæpasagnaverðlaunanna.
Ævarr
Ævarr er íslenskt karlmannsnafn.
Fréttastofa áhugamanna um pólitík
Meðlimir í fréttastofunni eru Magnús Sigurður Jónasson (2018-), Matthías Atlason (2018-), Arnmundur Sighvatsson (2018-), Úlfur Marinósson (2018-), Atli Hjálmar Björnsson (2018,2021) og Snorri Sindrason (2018-2021).
Charlie Austin
Charles "Charlie" Austin (fæddur 5. júlí 1989) er enskur knattspyrnumaður sem spilar sem framherji fyrir West Bromwich Albion.
Á hnífsoddi (matreiðsla)
Á hnífsoddi er mælieining notuð í uppskriftum til að mæla eins og salt, sykur og krydd. Átt er við afar lítið magn af efni sem er í kornum, aðeins það magn sem tollir framan á eldhúshníf. Einnig tíðkaðist að miða mælieininguna við efni sem tollir á milli tveggja fingra, það magn sem hægt er að taka milli þumalfingurs og vísifingurs. Seldar eru mæliskeiðar sem mæla þessa einingu.
Sorbonne Université
Sorbonne Université eða Sorbonne University, þekktur sem Sorbonne, er opinber háskóli í París í Île-de-France í Frakkland. Sorbonne er skipulagt í þrjár deildir: bókmenntadeild, læknadeild og vísinda- og verkfræðideild.
Finney
Finney er íslenskt kvenmannsnafn.
Peisistratos
Peisistratos (gríska: Πεισίστρατος) (fæddur á 6. öld f.Kr., dáinn 527 eða 528 f.Kr.) var harðstjóri í Aþenu frá 546 til 527/8 f.Kr.
Sýslur í Norður-Karólínu
Sýslur í Norður-Karólínu eru 100 talsins.
Chilatherina campsi
Chilatherina campsi er tegund af regnbogafiskum frá norðvestur Nýju-Gíneu. Tegundinni var lýst af Whitley, 1957.
Símonía
Símonía er íslenskt kvenmannsnafn.
Fabrisíus
Fabrisíus er íslenskt karlmannsnafn.
Anthyllis
Anthyllis er ættkvísl jurta í Fabaceae. Þessi ættkvísl er bæði með jurtkenndar og runnkenndar tegundir og vex í Evrópu, Miðausturlöndum og Norður Afríku. Algengasta og þekktasta tegundin er A. vulneraria (gullkollur), algeng graslendisplanta sem einnig hefur verið flutt til Nýja Sjálands.
Anthyllis tegundir eru étnar af lirfum sumra Lepidoptera tegunda, þar á meðal eftirfarandi tegundir í ættkvíslinni Coleophora: C. acanthyllidis, C. protecta (báðar nærast einvörðungu á A. tragacanthoides), C. hermanniella (nærist einvörðungu á A. hermanniae), C. vestalella (nærist einvörðungu á A. cytisoides) og C. vulnerariae (nærist einvörðungu á A. vulneraria).
Tegundir
Anthyllis samanstendur af eftirfarandi tegundum:
Tegundir með óljósa flokkunnarfræðilega stöðu
Staða eftirfarandi tegunda er ókláruð (unresolved):
Poecilia velifera
Poecilia velifera, er frá strandsvæðum Júkatanskaga í Mexíkó. Hann er mjög áþekkur P. latipinna, en almennt stærri og með hærri og lengri bakugga á körlum. Fullvaxnir fiskar eru yfirleitt stærri en 10 sm og stórir kvenfiskar geta orðið næstum tvöfalt það villtir, ræktaðir í búrum virðast þeir verða bara jafnstórir P. latipinna. Bakugginn er mest einkennandi greiningareinkennið til að greina á milli tegundanna: Poecilia velifera er með næstum 20 uggabein, talið frá þar sem ugginn mætir baki, P. latipinna er með færri en 15 (fjöldi þarna á milli bendir til blendingsuppruna).
Eins og aðrar tegundir Poecilia, geta þeir auðveldlega blandast ættingjum sínum. Ósjaldan er reynt að blanda þeim við P. latipinna til að fá harðgerðari fiska með stóra og skrautlega ugga. Almennt gengur það illa, og ætti ekki vera reynt þar sem tegundin er orðin illfinnanleg, og blendingarnir hafa ekki eins mikla bakugga og tegundin. Nokkur litaafbrigði eru einnig fáanleg; yfirleitt verða þau ekki eins stór og villtur fiskur og gætu verið blendingar við P. latipinna. Yfirleitt er tegundin erfiðari í ræktun en aðrar af ættkvíslinni Poecilia.
Ólafur Þ. Stephensen
'''Ólafur Þ. Stephensen' (fæddur 11. júní 1968) er íslenskur fjölmiðlamaður og fyrrverandi ritstjóri Fréttablaðsins''. Hann hefur starfað við blaðamennsku og tengd störf frá 1987. Hann var ritstjóri Morgunblaðsins 2008 – 2009 og ritstýrði þar áður fríblaðinu 24 stundum.
LG
LG Corporation (kóreska: LG 법인) áður Lucky Goldstar (kóreska: Leokki Geumseong 럭키금성/樂喜金星) er suður-kóresk samsteypa. LG er fjórða stærsta fyrirtæki sinnar tegundar í Suður-Kóreu. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í tvíturnabyggingu í Yeouido-dong í Seúl. LG framleiðir raftæki, efni og samskiptatæki en rekur nokkur dótturfyrirtæki svo sem LG Electronics, Zenith, LG Display, LG Telecom og LG Chem í yfir 80 löndum.
Stofnandi LG Koo In-Hwoi stofnaði fyrirtækið Lak-Hui Chemical Industrial Corp. árið 1947. Árið 1952 varð Lak-Hui (borið fram „Lucky“) fyrsta kóreska fyrirtækið til að fara inn í plastiðnaðinn. Meðan á fyrirtækið var að sækja fram á plastmarkaðinn stofnaði það GoldStar Co. Ltd. árið 1958. Fyrirtækin sameinuðust og urðu að Lucky Goldstar.
31. desember
31. desember, eða gamlársdagur, er 365. dagur ársins (366. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu og jafnframt sá síðasti.
1907
Árið 1907 (MCMVII í rómverskum tölum)
Hámeraætt
Hámeraætt (Lamnidae) er ætt stórra úthafs- og uppsjávarfiska, af ættbálki háfiska. Þetta eru hraðsyndir fiskar, sem finnast í öllum heimshöfum og flækjast víða upp að ströndum. Þeir hafa hvassa trjónu og eru allir mjög rennilegir. Bakuggar eru tveir og gaddalausir. Sá fremri stór og stífur, en sá aftari lítill. Kviðuggar eru smáir og situr sá fremri aftan við fremri bakugga. Eyruggar eru stórir og sporður sömuleiðis. Kjaftur er stór, bogadreginn og vel tenntur. Tálknaop fremur stór.
Jóhann Helgason - Ég gleymi þér aldrei
Jóhann Helgason - Ég gleymi þér aldrei er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1976. Á henni syngur Jóhann Helgason dægurlög. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni h.f. síðari hluta febrúar og fyrri hluta marz 1976. Tæknimaður var Sigurður Árnason, sem jafnframt annaðist hljóðblöndun ásamt Jóhanni Helgasyni.
Þrándheimur (sveitarfélag)
thumb|134x134dp Þrándheimur er sveitarfélag í Þrændalögum í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 210.496 íbúar (2022).
Sveitarfélagið Þrándheimur á landamæri að sveitarfélögunum Malvik í austri og Skaun og Melhus í vestri.
Árið 1963 sameinuðust sveitarfélögin Byneset, Leinstrand, Strinda og Tiller við Þrándheim. Árið 2020 var fyrrum sveitarfélagið Klæbu sameinað Þrándheimi.
Breiðbogi
Breiðbogi eða gleiðbogi er heiti ferils, eins keilusniðanna, sem myndar tvo aðskilda óendanlega ferla, sem eru spegilmyndir hvors annars.
Almenn jafna fyrir breiðboga er á forminu
þar sem a og b eru rauntölur og x_0 og y_0 eru hnit miðjupunkts breiðbogans.
Algengt dæmi um breiðboga er umhverfan, þ.e. fallið y = 1/x, sem er sýnt á mynd hér til hægri. Þessi jafna fæst með breytuskiptum í almennu jöfnunni og snúningi um 45°.
Páll Einarsson
Páll Einarsson getur átt við:
Strassborgarháskóli
Strassborgarháskóli (fr. Université de Strasbourg eða Unistra) er opinber háskóli í Strassborg í Elsass í Frakkland. Unistra leggur mikla áherslu á raunvísinda-og verkfræðigreinar.
Falgeir
Falgeir er íslenskt karlmannsnafn.
Skarðsheiði
thumbnail|Skarðsheiði séð sunnan frá Hvalfirði. thumbnail|Skarðsheiði séð norðan frá. thumbnail|Skessuhorn. thumb|Skarðsheiði frá Daníelslundi. Skarðsheiði er fjall eða fjalllendi í Hvalfjarðarsveit og Skorradal milli Borgarfjarðar og Hvalfjarðar. Þekktir tindar hennar eru hið snarbratta og píramídlaga Skessuhorn, Skarðshyrna og Heiðarhorn sem er hæsti tindurinn; 1054 metrar. Fræðimenn í jarðvísindum telja aldur Skarðsheiðar allt að 5 milljón ár. Ber lögun fjallsins glögglega merki að vera mótað af ísaldarjöklunum.
Finnlaug
Finnlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Basra
thumb|Svipmyndir af Basra. Basra er næststærsta borgin í Írak. Er staðsett um 550 kílómetra suðaustur af Bagdad, og 55 km frá Persaflóanum. Íbúatala er um 1,3 milljónir (2018). Basra liggur við fljótið Shatt al-Arab og er mikilvægasta hafnarborg landsins.
Borgin var stofnuð af Aröbum á 7. öld með landvinningum islamista meðfram helsta verslunarslóðanum milli Miðjarðarhafs og Austurlanda.
Meirihluti íbúa eru sítar og var hún miðstöð blóðugrar niðurkæfðrar uppreisnar gegn stjórn Saddam Hússein árið 1991.
Chilatherina crassispinosa
Chilatherina crassispinosa er tegund af regnbogafiskum frá norðvestur Nýju-Gíneu. Tegundinni var lýst af Weber, 1913.
Styr
Styr er íslenskt karlmannsnafn.
Blesugróf
Blesugróf er hverfi í Reykjavík. Í Blesugróf var meðal fjölmargra annarra húsið Garðstunga, reist af Óskari Bertels Magnússyni listvefara.
Klamedía X
Klamedía X var íslensk rokkhljómsveit. Hún vann Rokkstokk keppnina árið 1998 og gaf út sína fyrstu plötu, Pilsner fyrir kónginn, árið 1999. Meðlimir hljómsveitarinnar voru Áslaug Helga Hálfdánardóttir, Bragi Valdimar Skúlason, Jón Geir Jóhannsson, Snorri Hergill Kristjánsson og Þráinn Árni Baldvinsson.
Brennt vín
Brennt vín er samheiti yfir áfenga drykki, sem unnir eru með eimingu úr gerjuðu korni, ávöxtum eða grænmeti. Alkohólgufan er þéttuð aftur með sérstökum tækjum. Með þessum hætti er hægt að vinna allt að 96% hreinan vínanda (spíritus). Lögurinn, sem þannig fæst er síðan hreinsaður og síaður með ýmsum aðferðum og blandaður vatni þar til æskilegum styrkleika er náð. Hráefnið ræður oft miklu um bragð drykkjarins en oft eru ýmis bragðefni sett í löginn og fara þau eftir því hvaða drykk á að búa til. Lögurinn, eða hinn brenndi drykkur, er síðan geymdur í ámum í víngeymslum árum eða áratugum saman. Drykkurinn öðlast því meiri þroska í mýkt, ilmi og bragðfyllingu sem hann er eldri og spírakeimurinn sem er af nýbrenndum leginum hverfur. Dæmi um brennd vín eru vodka, romm, viskí, gin og íslenskt brennivín.
Hallgrímur Scheving
Hallgrímur Scheving (13. júlí 1781 – 31. desember 1861) var fræðimaður og kennari í Bessastaðaskóla. Hann var talinn einn mesti menntamaður Íslendinga á sinni tíð og hafði mikil áhrif á Jónas Hallgrímsson, Konráð Gíslason og aðra Fjölnismenn og fylgjendur þeirra.
Hallgrímur var fæddur á Grenjaðarstað í Aðaldal, sonur séra Hannesar Scheving Lárussonar og konu hans Snælaugar (Snjálaugar) Hallgrímsdóttur. Hann gekk í Hólaskóla og var í síðasta stúdentahópnum sem útskrifaðist þaðan vorið 1802, en síðan var skólinn lagður niður. Hann fór svo til háskólanáms í Kaupmannahöfn, lærði málfræði og lauk doktorsprófi í fornmálum. Árið 1810 fór hann að kenna við Bessastaðaskóla og kenndi þar latínu í 36 ár og svo í fjögur ár eftir að skólinn var fluttur til Reykjavíkur 1846.
Höfðaborgin
Höfðaborgin var íbúðaþyrping timburhúsa í Reykjavík sem stóð skammt fyrir ofan Höfða. Þar voru 104 30 fm bráðabirgðaíbúðir í mjóum lengjum þar sem voru sex íbúðir í hverri lengju. Kynding í íbúðunum var með kolaofn og var íbúðunum  ætlað að leysa úr húsnæðiseklu í Reykjavík eftir seinni heimsstyrjöldina. Fyrst voru reist 12 íbúðahús og voru þau flest innan þríhyrningslaga svæðis sem afmarkaðist af Samtúni, Höfðatúni og Borgartúni en seinna voru byggð fjögur íbúðahús til viðbótar sem voru við Borgartún. Fyrstu íbúar fluttu inn árið 1941 og  en vorið 1942 var búið að leigja allar 104 íbúðirnar út og bjuggu um 560 manns þá í þessum húsum. Húsin voru illa einangruð og einungis á tréstaurum sem reknir voru niður í mýrina sem þarna var. Höfðaborgin var leiguhúsnæði á vegum borgaryfirvalda. Höfðaborgin var rifin árið 1974.
Höfðaborgin, Pólarnir við suðurenda Laufásvegar og Selbúðirnar voru öreigabyggðir Reykjavíkur.
Hallgrímur Scheving
Hallgrímur varð yfirkennari í Lærða skólanum þegar skólinn flutti til Reykjavíkur 1846. Hann hætti kennslu 1850 og dó í Reykjavík á gamlársdag 1861.
Fía
Fía er íslenskt kvenmannsnafn.
Fjalldalafífill
Stofnblöð eru á löngum legg, fjöðruð og bilbleðlótt, með 2 eða 3 aðalbleðla og smærri þar á milli (minna á kálblöð). Stöngulblöð 3-bleðlótt, flipar tenntir. Með axlablöð.
Kírúndí
Kírúndí er bantú-mál talað einkum í Búrúndí þar sem það er talað af 97 % fólksins, ennfremur á nálægum svæðum í Rúanda, Tansaníu, Kongó og Úganda, og er áætlaður mælendafjöldi 12,5 milljónir. .
München
München er höfuðborg sambandslandsins Bæjaralands (Bayern) í Þýskalandi. Íbúar eru 1,5 milljónir (2020) og er hún jafnframt þriðja stærsta borg Þýskalands (á eftir Berlín og Hamborg).
Lega
München liggur við ána Isar sunnarlega í Bæjaralandi, rétt norðan Alpafjalla og nokkuð fyrir sunnan Dóná. Næstu borgir eru Ágsborg fyrir norðvestan (40 km), Ingolstadt fyrir norðan (70 km) og Innsbruck í Austurríki fyrir sunnan (80 km).
Orðsifjar
München myndaðist á svæði gamallar munkabyggðar og var nefnd eftir munkunum (á þýsku: Mönch). Fyrsta heiti borgarinnar kemur fram á latnesku, apud Munichen (hjá munkunum). Orðið Munichen skiptist svo í tvennt. Á þýsku máli breytist það í München. En á latínu helst það sem Munich. Þannig er einnig enska heiti borgarinnar. Íslendingar hafa ætíð notað heitið München eða jafnvel Munkaþverá hin syðri í gamanmáli.
Skjaldarmerki
thumb|left|Stóra skjaldarmerkiðSkjaldarmerki München er munkur sem stendur undir rauðu borgarhliði, efst er gullið ljón. Upphaf München má rekja til munkaklausturs. Rauða hliðið er borgarhlið München. Ljónið efst með kórónuna vísar til konungs, en Bayern var konungsríki 1804-1918. Litir borgarinnar eru svartur og gulllitur, sem eru litir gamla ríkisins. Í München er þó yfirleitt notað litla skjaldarmerkið, sem eingöngu sýnir munkinn.
Upphaf
thumb|Lúðvík frá München varð keisari þýska ríkisins Upphaf München er munkabyggð frá 8. öld á hæðinni Petersbergl. Þar stendur Péturskirkjan í dag. Þrátt fyrir það var ákveðið að telja upphafsár München frá því ári er bærinn kom fyrst við skjöl en það var 1158. Á því ári stofnaði Hinrik XII hertogi Saxlands og Bæjaralands (kallaður Hinrik ljón) borgina formlega. Hann lét smíða brú yfir ána Isar til að heimta toll af vegfarendum. Á sama ári fékk München borgarréttindi, 14. júní. Upp frá því varð München verslunarborg og fékk myndarlega borgarmúra.
Keisaraborg og höfuðborg
1314 varð hertoginn í Bayern Lúðvík IV kjörinn konungur þýska ríkisins. Hann var krýndur keisari 1328 og sama ár ákvað hann að setjast að í München. Síðan þá hafa litir ríkisins verið litir borgarinnar, svartur og gulllitur. München var einnig aðsetur hertogadæmis og var sem slík höfuðborg Bæjaralands.
Trúarerjur
Á fyrri hluta 16. aldar komu siðaskiptamenn til borgarinnar og hófu að predika. En hertoginn Vilhjálmur IV bannaði allt slíkt og lét ofsækja alla mótmælendur. Margir yfirgáfu borgina og minnkaði hún talsvert. Eftirmaður hans, Albrecht V, lét banna alfarið mótmælendatrú. Á hans tíð varð München miðstöð gagnsiðaskipta kaþólsku kirkjunnar. Árið 1559 kallaði hann Jesúíta til borgarinnar, en þeir þóttu ákaflega strangtrúaðir. Árið 1609 var kaþólska sambandið stofnað í München en það átti eftir að koma við sögu í 30 ára stríðinu. Strax í byrjun stríðsins, 1618, lét hertoginn Maximilian I mikið til sín taka. Hann safnaði her og barðist fyrir keisarann og kaþólsku kirkjuna. Hann sat um mýmargar siðaskiptaborgir í suðurhluta ríkisins. Fyrir skelegga framgöngu sína fékk hann að launum kjörfurstaembættið 1623. En stríðið var ekki bara sigurganga. Árið 1632 voru Svíar komnir nær alla leið til Alpanna. Gustav Adolf II sat um München, sem keypti sig lausa fyrir 300 þúsund ríkisdali og háttsetta gísla. En aðeins tveimur árum seinna geysar skæð pest í borginni. Þriðjungur borgarbúa lést úr henni og hundruðir yfirgefa borgina. Íbúatalan fer úr 22 þúsund niður í níu þúsund á skömmum tíma. Síðasta orrusta 30 ára stríðsins fór fram rétt norðan við borgarhlið München. Þar börðust bæjarar og Austurríkismenn gegn Svíum. Nokkrum vikum seinna voru friðarsamningarnir í Vestfalíu undirritaðir. Mesti hildarleikur sögunnar á þýskri grundu var á enda.
thumb|München 1642. Mynd eftir Matthäus Merian
Höfuðborg konungsríkis
Í upphafi 19. aldar var München orðin að stórborg. Frakkar sátu á ný um borgina 1800 og náðu að þessu sinni að hertaka hana. Napoleon sjálfur kom þangað 1805 og lagði til að stofnað yrði konungsríki í Bæjaralandi. Það gerðist ári síðar. Kjörfurstinn Maximilian Jósef varð fyrsti konungur landsins og varð München höfuðborg hans. Árið 1818 gaf hann þegnum sínum stjórnarskrá og bærískt þing (Landtag) var kallað saman í fyrsta sinn. Árið 1825 tók Lúðvík I við sem konungur. Undir hans stjórn varð München að þekktri listaborg. Hann lét reisa leikhús, óperuhús, listasöfn, frægðarhöllina og Bavaria-styttuna. Hann stofnaði einnig háskóla. Næstu áratugi óx borgin gríðarlega. Um aldamótin bjuggu þar hálf milljón manna og var München þá orðin þriðja stærsta borg þýska ríkisins. Í heimstyrjöldinni fyrri komust nokkrar franskar flugvélar alla leið til München og vörpuðu niður nokkrum sprengjum. Skemmdir urðu litlar. Við stríðslok 1918 var konungurinn orðinn svo óvinsæll að hann var fyrsti þjóðhöfðinginn í ríkinu til að hrökklast frá. Konungsríkið Bæjaraland leið undir lok. Keisari Þýskalands sagði af sér síðar á árinu. Stofnað var lýðveldi í Bæjaralandi, sem var hluti af Weimar-lýðveldinu.
Nýrri tímar
thumb|Hitler og Mussolini keyra um götur München Kurt Eisner varð fyrsti forsætisráðherra Bæjaralands 1918. En ári síðar var hann myrtur og leysti það blóðug átök úr læðingi næsta árið. Í kjölfarið á því var þýski vinnuflokkurinn (DAP) stofnaður í München, en breyttist í NSDAP, nasistaflokkinn. Hitler sjálfur var í München og gerði uppreisn gegn stjórninni í Berlín 1923. Gjörningurinn var framkvæmdur í ölkeldukjallara ráðhússins. Uppreisnin mistókst og var Hitler fangelsaður. Hann var á þeim tíma enn austurrískur ríkisborgari. Í borgarstjórakosninum 1933 hlaut flokkur Hitlers 37% atkvæða. Heinrich Himmler varð lögreglustjóri borgarinnar. Fyrstu fangelsisbúðir nasista risu sama ár í Dachau, rétt norðan München. Höfuðstöðvar nasista voru áfram í borginni og var hún stundum kölluð „höfuðborg hreyfingarinnar“. Fyrstu loftárásir voru gerðar á München 1942 en þær hörðustu í janúar 1945. Helmingur borgarinnar eyðilagðist, þar af 90% miðborgarinnar. Þann 30. apríl hertóku Bandaríkjamenn borgina, sem var á hernámssvæði þeirra. 1949 varð Bæjaraland sambandsland Þýskalands með München að höfuðborg. Hún verður þekkt fyrir mikinn hátækniiðnað og listir. Árið 1972 voru Sumarólympíuleikarnir háðir í München. Upp úr stóð þó árás hryðjuverkamanna á íþróttamenn af gyðingaættum meðan leikarnir stóðu yfir. 1980 sótti Jóhannes Páll II páfi borgina heim. Árið 2006 sótti þriðji páfinn borgina heim, Benedikt XVI. (alias Joseph Ratzinger).
Íþróttir
thumb|Ólympíumannvirki í München München er Ólympíuborg, en þar fóru sumarleikarnir fram 1972. Þátttakendur frá Íslandi voru alls 25, þar á meðal íslenska handboltaliðið. Hápunktur mótsins var sundkeppnin, en bandaríski sundkappinn Mark Spitz hlaut sjö gullverðlaun. Slíkt hafði enginn afrekað áður. Gera þurfti hlé á mótinu í heilan dag vegna gíslatöku hryðjuverkamanna á þátttakendur af gyðingaættum.
Viðburðir
thumb|Oktoberfest er fjölmennasta hátíð heims.
Vinabæir
München viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Frægustu börn borgarinnar
thumb|Frúarkirkjan er þekktasta kennileitið í München thumb|Ráðhúsið í München er geysifögur bygging
Listi ítalska innanríkisráðuneytisins yfir helstu sakamenn á flótta
Innanríkismálaráðuneyti Ítalíu hefur frá júlí 1992 gefið út einskonar 'most wanted' lista yfir helstu sakamenn á flótta. Ekki er þó um top 10 lista að ræða og þannig eru til dæmis 7 á listanum í þessum orðum.
Listinn er þannig:
Valentína Tereshkova
Valentína Vladímírovna Tereshkova (rússneska: Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва;) (f. 6. mars 1937) er sovéskur geimfari og fyrsta konan sem fór út í geiminn 16. júní 1963.
Tereshkova hefur jafnframt verið virk í sovéskum og rússneskum stjórnmálum frá því á sjöunda áratugnum. Hún situr nú á rússneska þinginu fyrir stjórnarflokkinn Sameinað Rússland. Árið 2020 flutti hún tillögu að stjórnarskrárbreytingum til að gera Vladímír Pútín forseta kleift að framlengja stjórnartíð sína umfram leyfilegan hámarksfjölda kjörtímabila.
Frjósami hálfmáninn
thumb|right|Kort sem sýnir frjósama hálfmánann Frjósami hálfmáninn er hugtak sem bandaríski fornleifafræðingurinn James Henry Breasted setti fram árið 1916 og á við hálfmánalaga svæði í Vestur-Asíu sem nær frá botni Persaflóa, eftir ánum Efrat og Tígris að botni Miðjarðarhafs. Þetta svæði er einstaklega frjósamt miðað við þurr svæði allt í kring. Í dag eru Kýpur og Egyptaland oft líka talin til frjósama hálfmánans. Á þessu svæði hófst landbúnaðarbyltingin fyrir 10-8.000 árum og þar þróuðust í fornöld stór menningarsamfélög (Mesópótamía, Assýría, Fönikía og Egyptaland hið forna) með ritmáli, glervinnslu, notkun hjólsins og áveitur. Vegna þessa hefur svæðið líka verið kallað „vagga siðmenningar“ með vísun í eitt eða fleiri þessara menningarsamfélaga.
Í dag eru löndin Írak, Kúveit, Sýrland, Líbanon, Jórdanía, Ísrael, Palestínuríki, Kýpur og Egyptaland að stórum hluta innan þessa svæðis.
Katla Margrét Þorgeirsdóttir
Katla Margrét Þorgeirsdóttir (f. 15. desember 1970) er íslensk leikkona, grínisti og handritshöfundur. Hún er þekkt fyrir að leika í Stelpunum og sem Laufey í Ófærð. Hún gerði handritið á Stelpunum, Ástríði og Ríkinu.
Síta
Síta er íslenskt kvenmannsnafn.
Geronimo Stilton
Geronimo Stilton er persóna úr ítalskri barnabókaröð.
Saga
Geronimo Stilton er fæddur í Músahöfn í Músítalíu. Hann lauk embættisprófi í músafræðum og meistaraprófi í nagdýrabókmenntum. Í rúmlega tuttugu ár hefur hann ritstýrt farsællega stærsta dagblaði Músahafnar, Músahafnarfréttum. Hann hefur að auki hlotið Bókmenntaverðlaun músabókasala fyrir rit sitt, Leyndardómurinn um horfna fjársjóðinn.
Í frístundum sínum safnar Geronimo ostaskorpum frá 18. öld og spilar einnig golf. Hann veit fátt skemmtilegra en segja uppáhalds frænda sínum sögur, honum Benjamús.
Það gerist oft að Geronimo lendir í háskalegum ævintýrum, þótt hann sé í eðli sínu afskaplega varkár. Það er þá jafnan systir hans, hún Tea, eða hinn maklausi frændi hans, Styrmir, sem lokka hann af stað. Benjamús litli er líka oft með í för. Öll þessi ævintýri skráir Geronimo í bækur sínar, sem nú eru orðnar vel þekktar.
Bækur Geronimos
Geronimo Stilton hefur skrifað fjöldan allan af bókum um ævintýri sín með systur sinni Teu og frændum sínum, þeim Styrmi og Benjamús. Bækurnar eru upphaflega skrifaðar á ítölsku, en fjöldi þeirra hefur verið þýddur á önnur tungumál.
Á íslensku hafa verið þýddar eftirfarandi bækur:
Á Ítalíu er einnig hægt að nálgast fræðslu- og kennslubækur með Geronimo, og svo sérstakar bækur sem systir hans Tea hefur skrifað.
Chilatherina fasciata
Chilatherina fasciata er tegund af regnbogafiskum frá Nýju-Gíneu. Tegundinni var lýst af Weber, 1913.
Styrbjörn
Styrbjörn er íslenskt karlmannsnafn.
Sojourner Truth
thumb|Póstkort sem Sojourner Truth seldi til að fjármagna ferðir sínar. Á kortinu stendur „Ég sel skuggann til að styrkja kjarnann“.
Sojourner Truth (um 1797 – 1883), var andstæðingur þrælahalds og kvenfrelsiskona sem fæddist í þrældóm í kringum árið 1797 í Ulster sýslu, New York. Henni var gefið nafnið Isabelle, en árið 1843 tók hún upp nafnið Sojourner Truth.
Fyrstu árin
Truth vann sem heimilisþerna í New York borg og var meðlimur ýmissa trúarsafnaða. Truth var undir miklum áhrifum frá trúarkenningum Williams Millers, spámanni sem spáði endurkomu Krists árið 1843. 1. júní það ár fékk Truth vitrun frá hinum heilaga anda, og breytti nafni sínu úr Isabelle í Sojourner Truth, nafn sem merkir ferðaprédikari. Hún lagði af stað fótgangandi til annarra fylkja norðausturhluta Bandaríkjanna, og hélt ræður á fundum meðlima söfnuðs Millers. Í lok ársins, þegar heimsendi hafði ekki átt sér stað, leitaði Truth að nýjum stað til að eyða vetrinum.
Söguaðferð
Söguaðferðin var upphaflega þróuð í Skotlandi í  skoskum kennaraskóla, Jordanhill College í kjölfar skýrslu sem kom út árið 1965 um grunnskólanám í Skotlandi og þörf á breytingum.
Sojourner Truth
Upphaf réttindarbaráttunnar
Árið 1851 hélt Truth frægustu ræðu sína á ráðstefnu kvenfrelsissinna í Akron, Ohio. Þegar áhorfandi á ráðstefnunni hélt því fram að konur væru ekki jafnar karlmönnum því að karlmenn þyrftu að vernda þær og hjálpa þeim, stóð hún upp og sagði að í hennar lífi sem þræll hafi hún aldrei fengið hjálp karlmanna og spurði svo „and ain’t I a woman?“
Kvenfrelsi og afnám þrælahalds
Ólíkt flestum baráttumönnum fyrir réttindum blökkumanna, eins og Frederick Douglass og Henry Highland Garnet, taldi Truth að barátta fyrir réttindum blökkumanna í Bandaríkjunum væri óaðskiljanleg frá baráttu fyrir réttindum kvenna. Á ársfundi American Equal Rights Association árið 1867 hélt hún ræðu þar sem hún sagði:
"„Það er mikið talað um að blökkumenn fá réttindi sín, en ekkert talað um blökkukonur. Og ef blökkmenn fá réttindi sín, en blökkukonur ekki, þá sjáiði að blökkumenn munu vera meistarar kvennanna, og ástandið verður allt eins slæmt og það er í dag.“"
Á sama tíma mótmælti hún kvenréttindakonunni Elizabeth Cady Stanton sem hótaði því að styðja ekki kosningarétt blökkumanna ef kosningaréttur kvenna fylgdi ekki með.
Á ævi sinni hitti Truth og vann með helstu baráttumönnum kvenréttinda og réttindum blökkumanna, meðal annars Susan B. Anthony, Elizabeth Cady Stanton, Harriet Beecher Stowe, Amy Post, Frederick Douglass, William Lloyd Garrison og Abraham Lincoln.
MD
MD, Md, mD eða md getur átt við:
Handknattleiksárið 1975-76
Handknattleiksárið 1975-76 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1975 og lauk vorið 1976. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Framstúlkur í kvennaflokki. Karlalandsliðið tók þátt í forkeppni fyrir Ólympíuleikana 1976, en komst ekki áfram.
1. deild
FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
2. deild
ÍR-ingar sigruðu í 2. deild og færðust upp í þá fyrstu. Breiðablik féll niður í 3. deild. Keppt var í 8 liða deild með tvöfaldri umferð.
3. deild
Stjarnan sigraði í 3. deild. Þjálfari Stjörnunnar var Sigurður Einarsson. Keppt var í tveimur riðlum, Suðurlandsriðli og Norðurlandsriðli og leikin tvöföld umferð.
Suðurlandsriðill:
Norðurlandsriðill:
Úrslitaleikur:
Bikarkeppni HSÍ
1. umferð 16-liða úrslit 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Víkingar kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og féllu út í 16-liða úrslitum.
16-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
FH-ingar kepptu í Evrópukeppni bikarhafa og féllu út í 16-liða úrslitum. Þetta var í fyrsta sinn sem keppnin var haldin.
16-liða úrslit
1. deild
ÍBK féll niður um deild.
2. deild
Þór Akureyri sigraði í 2. deild og tók sæti ÍBK. Úrslitakeppni 2. deildar var haldin á Akureyri:
Í suðvesturlandsriðli kepptu, auk Njarðvíkur og Hauka: Grindavík, ÍR, Stjarnan, Fylkir, Haukar, Grótta og Þróttur.
Bikarkeppni HSÍ
Ármannsstúlkur sigruðu í bikarkeppninni sem haldin var í fyrsta sinn. Fjórtán lið tóku þátt í mótinu.
1. umferð 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit Ármann sigraði 5:3 í vítakeppni.
Evrópukeppni meistaraliða
Valsstúlkur kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og féllu út í 1. umferð. Liðið lék báða leiki sína í Kaupmannahöfn.
1. umferð
Landslið
Forriðill ÓL
Fídes
Fídes er íslenskt kvenmannsnafn.
Michael Jackson (aðgreining)
Michael Jackson (1958–2009) var bandarískur söngvari, lagahöfundur og dansari þekktur sem „konungur poppsins“.
Michael Jackson, Mike Jackson eða Mick Jackson getur einnig átt við:
Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici
Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici, oft nefnt Materiali e discussioni eða MD er ítalskt fornfræðitímarit helgað klassískri textafræði, sem var stofnað árið 1978. Materiali e discussioni er ritrýnt tímarit
Tímaritið er meðal annars vettvangur skoðanaskipta um aðferðafræði og fræðilegar nálganir í rannsóknum á klassískum bókmenntum.
Ítalski fornfræðingurinn Gian Biagio Conte stofnaði Materiali e discussioni í Pisa árið 1978 ásamt nokkrum samstarfsfélögum en Conte var einnig fyrsti ritstjóri tímaritsins. Í ritstjórnarnefnd eru fræðimenn frá ýmsum löndum, meðal annarra Alessandro Barchiesi, Maurizio Bettini, Maria Grazia Bonnanno, Mario Citroni, Marco Fantuzzi, R. Elaine Fantham, Rolando Ferri, Philip Hardie, Richard L. Hunter, Mario Labate, Glenn W. Most, Michael D. Reeve, Gianpiero Rosati, Luigi Enrico Rossi og Richard J. Tarrant.
Materiali e discussioni kemur út tvisar á árið hjá forlaginu Fabrizio Serra í Pisa (ISSN 0392-6338). Frá og með 49da tölublaði árið 2002 er það einnig aðgengilegt í rafrænu formi (ISSN elettronico 1724-1693). Árið 2009 kom út bindi sem innihélt atriðisorðaskrá fyrir tölublöð 1-60 (1978-2008).
Í tengslum við tímaritið er gefin út bókaröðin Biblioteca di ‘Materiali e discussioni per l'analisi dei testi classici’ sem Maurizio Bettini og Gian Biagio Conte ritstýra. Í bókaröðinni eru gefin út fræðirit um klassíska textafræði, sem er ætlað að efla gagnrýna nálgun í rannsóknum á klassískum bókmenntum. Á þriðja tug titla hafa komið út.
Falur (nafn)
Falur er íslenskt karlmannsnafn. Árið 1989 voru 57 í þjóðskrá sem báru þetta nafn sem fyrsta eiginnafn og 10 sem báru það sem seinna eiginnafn, en árið 1910 var aðeins einn sem hét Falur sem fyrsta eiginnafn, og 5 sem voru skráðir með það nafn sem seinna eiginnafn.
Páll Einarsson (jarðfræðingur)
Páll Einarsson (fæddur 27. mars 1947) er íslenskur jarðeðlisfræðingur og fyrrverandi prófessor í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands.
Páll fæddist í Reykjavík og voru foreldrar hans Einar Baldvin Pálsson (1912-2011) prófessor í verkfræði og Kristín Pálsdóttir ritari (1917-2006). Föðurafi Páls var Páll Einarsson fyrsti borgarstjóri Reykjavíkur.
Páll lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1967, fyrrihlutaprófi í eðlisfræði frá Háskólanum í Göttingen í Þýskalandi 1970 og doktorsprófi í jarðeðlisfræði frá Columbia háskóla í New York árið 1975 með jarðskjálftafræði sem aðalgrein. Hann var sérfræðingur hjá Raunvísindastofnun Háskóla Íslands frá 1975-1994 og 1997-1998. Páll varð prófessor í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands árið 1994 en hafði áður verið stundakennari við skólann frá 1975. Páll hefur átt sæti í Vísindamannaráði Almannavarna frá upphafi.
Páll hefur sett upp jarðskjálftamæla um allt land og fylgst með jarðskjálfta og eldsumbrotum í marga áratugi. Hann er tíður gestur fjölmiðla þegar atburðir í jarðskorpunni eiga sér stað.
Forvarsla
Forvarsla er þverfagleg starfsgrein sem hefur það að markmiði að stuðla að langtímavarðveislu hvers konar menningarsögulegra gripa, til dæmis listaverka, forngripa, bóka og handrita. Þar sem þessir gripir geta verið af ólíku tagi, sérhæfa forverðir sig innan ákveðinna greina forvörslu, svo sem málverkaforvörslu, forngripaforvörslu, textílforvörslu og pappírsforvörslu. Í forvörslu mætast ólíkar fræðigreinar, svo sem efnafræði, eðlisfræði, líffræði, listasaga, fornleifafræði, sagnfræði, þjóðfræði og siðfræði. Forvarsla gripa byggist á skilningi á vísindalegum eiginleikum þeirra efna sem gripirnir eru skapaðir úr, hvernig þessi efni eldast og bregðast við áhrifum umhverfisins. Þessi vitneskja gerir forvörðum kleift að koma í veg fyrir skemmdir á gripum með því að hefta eyðileggjandi áhrif umhverfisins. Einnig er sögulegt (menningarsögulegt og listsögulegt) samhengi gripanna mikilvægt og getur því haft mikil áhrif á meðferð þeirra. Öll efni sem notuð eru í viðgerðir eru vandlega valin með tilliti til þess að þau skaði ekki gripina og að unnt sé að fjarlægja þau síðar.
Sem dæmi um verkefni forvarðar mætti nefna:
Hannes Bjarnason
Hannes Bjarnason (14. janúar 1777 – 9. nóvember 1838) var prestur og skáld í Skagafirði. Hann var fæddur í Djúpadal í Blönduhlíð, sonur Bjarna Eiríkssonar og konu hans Sigríðar Jónsdóttur en afi hans var Mera-Eiríkur Bjarnason, ættfaðir Djúpadalsættar. Hann varð stúdent frá Hólaskóla 1801 og var í næstsíðasta árgangi sem þaðan var útskrifaður. Hannes sótti á næstu árum um ýmis prestsembætti en fékk ekki og var talið að það mætti að einhverju leyti rekja til vísnagerðar hans og orðbragðs. Hann kvæntist Sigríði Jónsdóttur frá Litla-Dunhaga í Hörgárdal og bjuggu þau á ýmsum jörðum í austanverðum Skagafirði við fremur þröngan kost. Hannes varð loks prestur á Ríp í Hegranesi 1829 og gegndi því embætti til dauðdags.
Bróðurdóttir Hannesar var Efemía Benediktsdóttir, kona Gísla Konráðssonar sagnaritara, og voru þeir Hannes og Gísli vinir og ortu saman, meðal annars Andrarímur, sem komu út 1834 og urðu mjög vinsælar. Hannes orti líka Rímur af Skanderbeg epirótarkappa, þjóðhetju Albana (1861) og Rímur af Hálfdani konungi gamla og sonum hans (1878). Hann orti einnig fjölmargar lausavísur, ekki allar mjög prestslegar, sem urðu fleygar.
Jarðsmári
Jarðsmári er einn af algengustu fóðurjurtum í Ástralíu. Hann er einnig ræktaður í Kaliforníu og Texas, þar sem mikill munur á jarðvegsgerð og gæðum, úrkomu, og hita gerir jarðsmára sérstaklega nytsaman.
Uppgötvun
Þó að jarðsmári hafi verið þekktur lengi í mið og suður Evrópu, var litið á hann sem vegkantaillgresi. Gildi hans sem fóðurplöntu var uppgötvað, staðfest og fyrst kynnt af Amos William (A.W.) Howard, frá Mount Barker í Suður Ástralíu. Howard sannaði að hann væri verðmæt fóðurplanta í sumum jarðvegsgerðum á tempruðum svæðum. Jarðsmári gjörbreytti búskaparháttum á þeim svæðum, og breytti bújörðum sem bárust í bökkum í farsælar.
Uppgötvunin breiddist út um Ástralíu og mörg önnur lönd, aðallega vegna örlætis Howards í útgáfu greina um smárann, útvegun fræs ókeypis víða um heim, og leiðbeininga um meðhöndlun. Um það leyti sem hann dó (2 mars 1930), voru þúsundir hektara í suður Ástralíu í rækt með jarðsmára. Hann óx í öllum ríkjum Ástralíu, og beiðnir um fræ og upplýsingar streymdu inn frá nær öllum löndum með tempruðu loftslagi.
Vinnu Howards er minnst með minnismerki á heimaslóðum hans, smáralaufi í héraðsskjaldarmerki "District Council of Mount Barker", og með "Howard Vineyard and winery" á sama stað.
Marilyn French
Marilyn French (21. nóvember 1929 - 2. maí 2009) var bandarískur rithöfundur og róttækur feministi. Þekktasta verk hennar er án efa skáldsagan The Women's Room sem kom út árið 1977 og í íslenskri þýðingu Elísabetar Gunnarsdóttur undir heitinu Kvennaklósettið nokkrum árum síðar.
Fjölskylda og menntun
Marilyn fæddist í Brooklyn í Bandaríkjunum og foreldrar hennar voru E. Charles Edwards verkfræðingur og Isabel Hazz Edwards sem starfaði í verslun. Á sínum yngri árum var Marilyn blaðamaður og ritaði greinar í fréttabréf hverfisins þar sem hún bjó. Hún spilaði einnig á píanó og átti sér draum um að verða tónskáld. Hún lauk BA-gráðu í heimspeki og enskum bókmenntun árið 1951 frá Hofstra University og MA-gráðu í ensku frá sama skóla árið 1964. Hún hóf síðar doktorsnám við Harvard háskóla í Bandaríkjunum og hlaut doktorsgráðu þaðan árið 1972.
Árið 1950 giftist Marilyn laganemanum Robert M. French Jr. og eignuðust þau tvö börn. Hjónin skildu árið 1967.
Ritstörf
Verk Marilyn French fjalla um stöðu kvenna en Marilyn taldi kúgun kvenna afleiðingu af karlægum heimi. Eitt verka hennar, Beyond Power: On Women, Men and Morals (1985), er nokkurs konar söguleg athugun á áhrifum feðraveldisins. „Markmið mitt í lífinu er að breyta öllu félagslegu og efnahagslegu skipulagi vestrænnar siðmenningar og gera veröldina femínískari“ lýsti hún eitt sinni yfir.
Fyrsta og þekktasta skáldsaga Marilyn var Kvennaklósettið (1977) sem seldist í meira en 20 milljónum eintaka og var þýdd á 20 tungumál. Sagan segir frá lífi millistéttarkonunnar Miru og vinkvenna hennar á sjötta og sjöunda áratug síðustu aldar, þar á meðal Val sem er róttækur femínisti. Sagan lýsir smáatriðum í lífi kvenna á þessum tíma og femínistahreyfingu þessa tímabils í Bandaríkjunum. Bókin vakti mikið umtal þegar hún kom út og í henni þóttu koma fram róttæk viðhorf. Í bókinni er m.a. haft eftir sögupersónunni Val: „allir menn eru nauðgarar, og það er allt sem þeir eru. Þeir nauðga okkur með augum sínum, lögum sínum og siðum.“ Náin vinkona Marilyn, feministinn Gloria Steinem, taldi áhrif bókarinnar á réttindabaráttu kvenna jafnast á við þau áhrif sem skáldsaga Ralph Ellison Invisible Man (1952) hafði á réttindabaráttu svartra 25 árum fyrr.
Af þekktum verkum hennar sem komu út síðar á ferlinum var From Eve to Dawn: A History of Women. Bókin kom út í hollenskri þýðingu árið 1995 en var ekki gefin út í enskri þýðingu fyrr en 2002 og 2003. Florence Howe útgefandi bókarinnar sagði að með verkum Marilynar hefðu konur í fyrsta sinn eignast sögu og að heimurinn hafi breyst og Marilyn hafi hjálpaði til við að breyta honum.
Heimild
Fyrirmynd greinarinnar var „Marilyn French“ á ensku útgáfu Wikipedia. Skoðað 17. september 2019.
Akthelia
Akthelia ehf. er sprotafyrirtæki sem byggir á niðurstöðum rannsókna við Háskóla Íslands og Karolinska Institutet í Stokkhólmi. Félagið vinnur að þróun lyfja gegn bakteríusýkingum.
Stjörnurokk (tölvuleikur)
Stjörnurokk er íslenskur tölvuleikur sem kom út árið 1991. Í leiknum fór spilarinn fyrir hljómsveit.
Dr. Jón Stefánsson
Jón fæddist að Grund í Gundarfirði. Faðir hans var bóndi, Stefán Jónsson, en móðir hans var Jakobína Thorsteinsen, dóttir Árna Thorsteinsen, sýslumanns. Bræður Jóns voru Stefán, sem varð læknir á Jótlandi, og Óli Steinbach, sem var tannlæknir á Ísafirði. Systur Jóns voru Kristensa, sem giftist Stefáni Kristjánssyni, skógarverði, og Kristín, sem giftist Bertram Blount, efnafræðingi í London. Hálfbróðir hans að föður var Stefán Guðmundur Stefánsson, cand. juris., síðast amtsskattstjóri í Varde á Jótlandi.
Kristjón Kormákur Guðjónsson
Kristjón Kormákur Guðjónsson (fæddur 4. febrúar 1976) er íslenskur rithöfundur, blaðamaður og ritstjóri. Kristjón hefur skrifað þrjár bækur og hefur starfað í fjölmiðlum frá árinu 2012.
Kristjón Kormákur á langan feril í blaðamennsku. Hann hefur ritstýrt Pressunni, DV, Hringbraut og Fréttabladid.is. Þá hefur Kristjón einnig starfað fyrir Wikileaks og stofnað sinn eigin miðil.
Ferill
Kristjón hóf störf sem blaðamaður á Pressunni sumarið 2012. Tveimur árum síðar var hann ráðinn ritstjóri Pressunar. Kristjón var annar tveggja ritstjóra DV árið 2016
var ráðinn ritstjóri DV árið 2016 og árið eftir varð hann aðalritstjóri Frjálsrar fjölmiðlunar sem rak vefina DV.is, Pressan.is, Eyjan.is, 433.is og Bleikt.is
Árið 2019 sagði Kristjón upp störfum og tók við vef Hringbrautar. Í lok árs 2019 tók Kristjón við vef Fréttablaðsins en lét af störfum í maí 2020. Þá tók hann að sér ráðgjöf fyrir vef Mannlífs frá desember 2020 til lok febrúar 2021.
Í byrjun mars tók Kristjón að sér verkefni fyrir Wikileaks sem stóð í rúma tvo mánuði til að aðstoða í tengslum við mál sem rekið er gegn Julian Assange í Bandaríkjunum. Starfaði Kristjón fyrir Wikileaks frá mars 2021 en lét af störfum í byrjun maí 2021.
Kristjón hóf undirbúning að stofnun 24 - Þínar fréttir sumarið 2021 og var skráður eigandi og ritstjóri miðilsins. Miðillinn var tekinn til gjaldþrotaskipta í nóvember 2022. Fyrr á árinu viðurkenndi Kristjón að hafa brotist inn í skrifstofu Mannlífs, keppinauta sinna.
Heinrich Böll
thumb|right|Heinrich Böll (1981)
Heinrich Böll (21. desember 1917 – 16. júlí 1985) var þýskur rithöfundur, leikritahöfundur og höfundur útvarps- og sjónvarpsþátta. Heinrich Böll hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels 1972.
Böll festi sig ekki við neinar ákveðnar stefnur eða greinar innan bókmenntanna. Öll hans verk eiga það þó sameiginlegt að fást við hinn mannlega þátt lífsins.
Áramótaskaup 2012
Áramótaskaupið 2012 var sýnt þann 31. desember 2012. Leikstjóri var Gunnar Björn Guðmundsson, en þetta var fjórða skaupið sem hann leikstýrði.
Díflúretan
Díflúretan getur átt við:
Kristín Rós Hákonardóttir
Kristín Rós Hákonardóttir (f. 18. júlí 1973) er íslenskur kennari og afrekskona í sundi. Kristín Rós er ein mesta afrekskona íslenskra íþrótta en hún var afar sigursæl á sundferli sínum og vann til fjölda gullverðlauna á Olympíumótum fatlaðra.
Hún fæddist í Reykjavík og ólst upp í Breiðholti. Foreldrar hennar eru Hákon Magnússon (f. 1933) skipstjóri og Rósa Sigurðardóttir (f. 1941) húsmóðir. Kristín Rós á tvö börn fædd 2010 og 2012.
Kristín Rós lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti árið 1995, BA-gráðu í grafískri hönnun frá Listaháskóla Íslands árið 2002 og kennsluréttindanámi frá sama skóla árið 2004. Hún hefur starfað sem grunnskólakennari, sundþjálfari og verið kennari á sundnámskeiðum.
Sundferill hennar hófst þegar hún var sjö ára gömul er hún byrjaði að æfa sund þrisvar í viku hjá Íþróttafélagi fatlaðra. Hún keppti á fimm heimsmeistaramótum og fimm Ólympíumótum og setti samtals sextíu heimsmet og níu Ólympíumótsmet. Hún vann til 12 ólympíuverðlauna, þar af 5 gull, 2 silfur og 5 brons.
Kristín Rós hefur hlotið fjölmargar viðurkenningar fyrir sundafrek sín, m.a. var hún valin íþróttamaður ársins hjá Íþróttasambandi fatlaðra tólf ár í röð, fyrst árið 1995 og síðast árið 2006, er hún lauk keppnisferli sínum. Hún hlaut viðurkenningu frá Eurosport árið 2004 fyrir framúrskarandi árangur og var fyrsti íslenski íþróttamaðurinn til að hljóta þá viðurkenningu og einnig fyrsti íþróttamaður í heimi úr röðum fatlaðra. Hún var sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2008 og var útnefnd í Heiðurshöll ÍSÍ árið 2013.
Mannasiðir Gillz
Mannasiðir Gillz er íslensk gamanþáttaröð sem var sýnd á Stöð 2 í febrúar 2011.
Þættirnir voru teknir upp í desember 2010. Höfundur handrits var Egill Einarsson sem skrifaði samnefnda bók árið 2009, Kristófer Dignus sá um að útfæra þættina í sjónvarpsform. Leikstjóri var Hannes Þór Halldórsson.
Styrkár
Styrkár er íslenskt karlmannsnafn.
Mannasiðir Gillz
Leikarar
Með aðalhlutverk fóru Halldór Gylfason, Jóhannes Haukur Jóhannesson, Úlfar Linnet, Edda Björg Eyjólfsdóttir, Víkingur Kristjánsson, Jóhann G. Jóhannsson og Steindi Jr. Meðal annara þekktra leikara sem komu fram eru Egill Ólafsson, Edda Björgvinsdóttir, Kjartan Guðjónsson, Jörundur Ragnarsson, Gísli Örn Garðarsson og Björn Hlynur Haraldsson, auk fjölda þjóðþekktra einstaklinga.
Atli Sigursveinsson
Atli Sigursveinsson er grafískur hönnuður sem hefur hannað hulstur á t.d. kvikmyndunum Krepptur hnefi, Snjór og Salóme og Webcam. Hann hefur hannað tillögu sínar á seríu af sketsunum: C3MEDY ZITCOM, Bílastæðaverðirnir, Snúlli snúður, Napoleon Napolejon og Donator II úr grínþattunum Fóstbræður.
1906
thumb|right|Bygging Landsbókasafnsins hófst þetta ár og lauk 1908. thumb|right|Harmleikurinn í Courrières var mannskæðasta námaslys sem nokkru sinni hefur orðið í Evrópu. thumb|right|San Francisco var að miklu leyti í rústum eftir jarðskjálftann. thumb|right|Skopmynd af [[Susan B. Anthony að lumbra á Grover Cleveland Bandaríkjaforseta.]] Árið 1906 (MCMVI í rómverskum tölum)
FK Atlantas
Futbolo klubas Atlantas var lið sem er í A lyga (D1). Liðið var stofnað árið 1962 (1996). Núverandi völlur Klaipėdos miesto centrinis stadionas tekur tæp 4.428 í sæti.
1906
Á Íslandi
'Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Fjármálaeftirlitið
Fjármálaeftirlitið (skammstafað FME) er íslensk ríkisstofnun sem starfar sem eftirlitsstofnun eftir lögum um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi og lögum um fjármálafyrirtæki. Eftirlitsskyldiraðilar á fjármálamarkaði eru viðskiptabankar, sparisjóðir, vátryggingafélög, vátryggingamiðlanir, lánafyrirtæki (fjárfestingarbankar og greiðslukortafyrirtæki), verðbréfafyrirtæki, verðbréfamiðlanir, rekstrarfélög verðbréfasjóða og lífeyrissjóðir, auk annarra aðila sem heimild hafa til að taka á móti innlánum. Fjármálaeftirlitið var stofnað árið 199 þegar bankaeftirlit Seðlabanka Íslands og Tryggingaeftirlitið voru sameinuð.
Starfsmenn
FME hefur einnig eftirlit með Nýsköpunarsjóði atvinnulífsins og húsbréfadeild Íbúðalánasjóðs.
Bankahrunið
Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá maí 2007 kom fram að efla ætti FME. Þann 6. október 2008 var tilkynnt að FME yrðu veittar miklar heimildir til að hlutast til um íslenskar fjármálastofnanir. Strax morguninn eftir greip FME inn í rekstur Landsbankans.
Í skýrslu rannsóknarnefndar alþingis var komist að þeirri niðurstöðu að:
Tenglar
FME í fjölmiðlum
John Magufuli
John Pombe Magufuli (29. október 1959 – 17. mars 2021) var tansanskur kennari og stjórnmálamaður sem var fimmti forseti Tansaníu frá árinu 2015 til dauðadags árið 2021.
Bakgrunnur
Magufuli var kaþólskur. Að loknu grunnskólanámi hóf Magufuli háskólamenntun í kennslufræði og tók lokapróf árið 1982 í raungreinakennslu með áherslu á efnafræði og stærðfræði.
Starfsferill
Árin 1982 og 1983 var Magufuli efnafræði- og stærðfræðikennari við framhaldsskóla í Tansaníu. Hann gegndi herþjónustu frá 1983 til 1984. Frá 1985 til 1988 stundaði hann frekara framhaldnám í efnafræði- og stærðsfræðikennslu við Háskólann í Dar es Salaam. Magufuli vann sem iðnaðarefnafræðingur frá 1989 til 1995. Samhliða þeim störfum nam hann við háskólana í Dar Es Salaam og Salford og útskrifaðist með mastersgráðu í efnafræði.
Magufuli kvæntist grunnskólakennaranum Janeth Magufuli og eignaðist með henni þrjú börn.
Á meðan Mugafali vann sem ráðherra í ríkisstjórn Tansaníu útskrifaðist hann síðar með doktorsgráðu í efnafræði frá Háskólanum í Dar es Salaam.
Stjórnmálaferill
Magufuli var frambjóðandi stjórnarflokksins Chama Cha Mapinduzi (CCM) í forsetakosningum Tansaníu árið 2015 og vann sigur með 58 % atkvæða á móti frambjóðanda stjórnarandstöðunnar, fyrrum forsætisráðherranum Edward Lowassa. Hann sór embættiseið sem forseti Tansaníu þann 5. nóvember 2015. Varaforseti Magufuli var Samia Suluhu.