cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Janko
Menntun og starfsferill
Hann lauk BA-gráðu í fornfræði árið 1976 og hélt þá til Cambridge þar sem hann stundaði framhaldsnám við Trinity College. Hann lauk doktorsgráðu sinni þaðan árið 1980. Doktorsritgerð Jankos hét „Studies in the language of the Homeric Hymns and the dating of early Greek epic poetry“ en leiðbeinandi hans var John Chadwick
Arnhem
Viðburðir
Rio aan de Rijn (Ríó við Rín) er heitið á sumarkarnevalinu í Arnhem. Hátíðin stendur yfir í miðborginni í þrjá daga og dregur hún að sér um 150 þús gesti.
Richard Janko
Menntun og starfsferill
Janko kenndi grísku við St Andrews-háskóla á Skotlandi veturinn 1978-1979. Hann varð rannsóknarfélagi á Trinity College í Cambridge 1979-1982 en hélt síðan til Bandaríkjanna þar sem hann tók við lektorsstöðu (e. assistant professor) í fornfræði við Columbia-háskóla í New York. Hann gegndi þeirri stöðu í tvö ár en árið 1987 tók hann við stöðu prófessors í fornfræði við Kaliforníuháskóla í Los Angeles. Hann gegndi þeirri stöðu til ársins 1994. Árið 1995 þáði Janko prófessorsstöðu við Lundúnaháskóla og kenndi þar til ársins 2002. Frá árinu 2003 hefur Janko gegnt stöðu Gerald F. Else Collegiate-prófessors í fornfræði og deildarforseta fornfræðideildar Michigan-háskóla í Ann Arbor.
Árið 2002 hlaut Janko Goodwin-verðlaunin, sem American Philological Association veita fyrir framúrskarandi fræðimennsku í fornfræði.
Arnhem
Viðburðir
Á köldum dögum á veturna er íshátíðin Warme Winter Weken haldin í borginni. Á hátíðinni er keppt í íshöggvi (icecarving), sett er upp ísbraut, settar eru upp leiksýningar og tónleikar, og ýmislega fleira.
Viðurkenningar
Á síðustu árum hefur Arnhem hlotið ýmsar viðurkenningar.
Byggingar og kennileiti
thumb|Grote kerk
Leverkusen
Leverkusen er borg í þýska sambandslandinu Norðurrín-Vestfalíu og er með 164 þúsund íbúa (2018). Borgin er þekkt fyrir iðnaðarrisann Bayer. Hún er hluti af Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu.
Lega
thumb|left|Leverkusen er nefnd eftir athafnamanninum og verksmiðjueigendanum Carl Leverkus Leverkusen liggur við Rínarfljót, fyrir sunnan Ruhr-héraðið. Næstu borgir eru Köln til suðurs (10 km) og Düsseldorf til norðvesturs (20 km).
Orðsifjar
Borgin er nefnd eftir athafnamanninum Carl Leverkus, sem setti á fót verksmiðjur síðla á 19. öld.
Söguágrip
thumb|Hið nýtískulega ráðhús borgarinnar Leverkusen
Íþróttir
thumb|left|BayArena er stærsti íþróttaleikvangur Leverkusen Aðalíþróttafélag borgarinnar er Bayer Leverkusen sem er starfrækt í mörgum íþróttagreinum. Knattspyrnudeildin leikur að öllu jöfnu í 1. deild og er besti árangur hennar 2. sætið (fjórum sinnum alls). Félagið varð þó bikarmeistari 1993 og Evrópumeistari bikarhafa 1988 (sigraði þá Espanyol frá Barcelona) og komst í úrslit Meistaradeildar Evrópu 2002 (tapaði þá fyrir Real Madrid).
Eduard Fraenkel
Eduard David Mortier Fraenkel (17. mars 1888 í Berlín í Þýskalandi – 5. febrúar 1970 í Oxford á Englandi) var þýsk-enskur fornfræðingur og Textafræðingur.
Æviágrip
Árið 1933 missti Fraenkel stöðu sína vegna andsemískra laga í Þýskalandi og fluttist hann þá til Bretlands og tók við prófessorsstöðu í latínu við Corpus Christi College í Oxford árið 1934. Hann gegndi þeirri stöðu þar til hann settist í helgan stein árið 1951.
Fraenkel framdi sjálfsmorð í janúar árið 1970, 81 árs gamall, skömmu eftir andlát konu sinnar.
Fuggerei
Saga Fuggerei
thumb|Brjóstmynd af Jakob Fugger thumb|Mikhail [[Gorbatsjev og Maria Elisabeth von Thun-Fugger skoða Fuggerei]] Það var bankamaðurinn Jakob Fugger sem lét reisa fátækrahverfið fyrir verkafólk, launamenn og fátæklinga sem í borginni bjuggu. Milli 1516-1521 voru 52 lágreistar íbúðir reistar. Íbúðirnar eru í tveggja hæða raðhúsum og eru litlar á nútíma mælikvarða, en á 16. öld var þetta rausnarleg gjöf frá Fugger. Krafist var leigu, en hún var lág. Eitt gyllini á ári. Hugmyndin var að fátækir verkamenn og launamenn sem voru í erfiðleikum, t.d. sökum veikinda, gátu búið áhyggjulaust í borginni og sinnt starfi sínu vandkvæðalaust. 1581-82 var lítil kirkja reist í hverfinu sem hét Markúsarkirkja (St. Markus). Svíar voru í borginni í 30 ára stríðinu. 1642 eyðilögðu þeir húsin í hverfinu. Eftir brotthvarf þeirra voru þau endurreist og fengu fátækir athvarf þar á ný. Síðla á 17. öld bjó þar Franz Mozart, langafi Wolfgangs Amadeusar, en Mozart-ættin er frá Ágsborg. Í loftárásum bandamanna 1944 eyðilögðust tveir þriðju hlutar hverfisins. Afkomendur Fugger-ættarinnar ákváðu að endurreisa húsin. 1947 gátu fyrstu íbúar snúið þangað aftur. Viðgerðum lauk á sjötta áratugnum.
Fuggerei í dag
Í dag eru húsin alls 67 með 140 íbúðum. Flest eru 60 m² að stærð. Inntökuskilyrðin eru enn þau sömu og á 16. öld. Þau eru:
Leigan er enn eitt gyllini á ári, þ.e. samsvarandi einu gyllini eins og það var á 16. öld. Það reiknast 88 cent í dag. Rafmagn og vatn greiða leigutakar. Átta lítil stræti ganga í gegnum hverfið, sem enn afmarkast af stórum veggjum. Þrjú hlið liggja þangað inn. Ferðamönnum er heimilt að ganga um hverfið, en það er lokað milli 22 að kvöldi og 5 að morgni. Fuggerei er enn stjórnað af afkomendur Fugger-ættarinnar. Til viðhalds hverfinu kemur fjármagn frá ýmsum fasteignum og frá skóglendi í grennd. Hin mikla ferðamennska skilur einnig eftir dágóða fjármuni í formi aðgangseyris. Enn í dag er Fuggerei elsta félagshverfi heims sem enn stendur.
John Hanning Speke
thumb|Mynd af John Hanning Speke úr bók [[H. B. Scammel, Stanley and the White Heroes of Africa, 1890. ]] John Hanning Speke (4. maí 1827 – 15. september 1864) var breskur landkönnuður sem fór í þrjá fræga könnunarleiðangra til Austur-Afríku og varð fyrstur til að setja fram þá kenningu að upptök Hvítu Nílar væru í Viktoríuvatni.
Leiðangrar með Richard Burton
Fyrstu tveir leiðangrar Spekes voru undir forystu Richards Francis Burtons. Hann hafði verið liðsforingi í breska hernum á Indlandi, líkt og Burton, en var laus úr herþjónustu, og hugsaði sér að leggja landkönnun fyrir sig. Fyrsti leiðangurinn var farinn til Sómalíu árið 1854. Þar særðust þeir í bardaga við innfædda og voru teknir höndum, en síðan sleppt.
1856 var Burton fenginn til þess af Konunglega landafræðifélaginu (Royal Geographic Society) í Bretlandi að stýra leiðangri inn í landið til að freista þess að finna upptök Nílar. Þeir Speke lögðu upp frá Sansibar og ferðuðust inn í landið, fyrst vestur og síðan norðvestur þar til þeir komu að Tanganjikavatni. Burton áleit jafnvel að það gæti verið upptök Nílar, en þar heyrðu þeir líka af öðru stóru vatni sem lægi norðar. Burton var þá orðinn of veikur til að halda áfram svo það varð Speke sem fyrstur sá Viktoríuvatn. Þeir virðast hafa bundið fastmælum að bíða með yfirlýsingar í London þar til þeir væru báðir komnir þangað og tilbúnir til að kynna niðurstöður sínar.
Leiðangurinn til Búganda
Þegar Speke kom aftur til London, á undan Burton, hélt hann strax fyrirlestur hjá landafræðifélaginu sem olli miklum æsingi. Félagið ákvað að kosta nýjan leiðangur, að þessu sinni undir stjórn Spekes, til að komast að því hvort þetta nýja vatn væri upptök Nílar. Speke valdi sér skoskan liðsforingja, James Augustus Grant, að förunaut, þar sem þeir Burton voru nú orðnir svarnir óvinir. Þeir Grant lögðu upp frá Sansibar í október 1860 og ferðuðust landleiðina vestan megin við Viktoríuvatn, án þess að hafa það stöðugt fyrir augum (sem átti eftir að valda Speke miklum vandræðum síðar). Þarna kynntust þeir konungsríkjunum Bunjoró og Búganda og konunginum Mútesa I.
Eftir dvöl við hirð Mútesa, héldu Speke og Grant áfram ferð sinni að norðurenda Viktoríuvatns þar sem þeir sáu Ripponfossa. Þar næst héldu þeir landleiðina eftir ánni (án þess að fylgja henni alla leið) og náðu til Gondokoro í Súdan þar sem þeir hittu Samuel Baker. Þaðan héldu þeir svo aftur til Englands.
Gagnrýni á athuganir Spekes
Stærsti gallinn við leiðangur Spekes var að athuganir hans skorti nákvæmni og hann fylgdi þeim ám og vötnum sem hann sá ekki vandlega eftir til að sannreyna hvernig þau tengdust. Ónákvæmari niðurstöður höfðu svo sem oft verið teknar góðar og gildar, en nú var svo komið að Burton og fleiri andstæðingar Spekes í Konunglega landafræðifélaginu nýttu sér þetta óspart til að ófrægja þá kenningu hans að upptök Nílar væru í Viktoríuvatni. Sumir stungu jafnvel upp á því að Viktoríuvatn væri ekki eitt vatn, eins og Speke hélt fram, heldur mörg lítil vötn, og byggðu þar á því hvað athuganir Spekes voru brotakenndar. Burton gældi svo enn við þá hugmynd að Tanganjikavatn væri hin eiginlegu upptök Nílar. Speke gat auk þess ekki sýnt fram á að áin sem rann úr Viktoríuvatni um Ripponfossa, tengdist Níl, þar sem hann hafði ekki fylgt ánni eftir.
Árið 1864 var ákveðið að halda kappræður í félaginu, þar sem þeir Burton og Speke myndu rökræða þessi ágreiningsefni, en sama dag og umræðurnar áttu að fara fram féll Speke fyrir skoti úr eigin byssu þar sem hann var á veiðum á landareign frænda síns. Margir töldu að um sjálfsmorð hefði verið að ræða, en vitnisburðum sjónarvotta bar saman um að þetta hefði verið slys.
Sannprófun athugana Spekes
Um nokkurt skeið voru kenningar Spekes vart teknar trúanlegar í Englandi og efasemdarmennirnir höfðu náð yfirhöndinni í landafræðifélaginu. 14. mars 1864 hafði Samuel Baker uppgötvað Albertsvatn og sannreynt að Níl rann um það vatn.
Konunglega landafræðifélagið ákvað að fá David Livingstone til að sannreyna þessar kenningar og komast í eitt skipti fyrir öll að því hver væru upptök Nílar, en Livingstone fór of langt vestur og lagðist á endanum fyrir veikur á bökkum Tanganjikavatns, þar sem blaðamaðurinn Henry Morton Stanley fann hann 1871. Það var svo annar leiðangur Stanleys sem staðfesti að hugmyndir Spekes hefðu í meginatriðum verið réttar. Stanley gat staðfest að engin tenging væri frá Tanganjikavatni til Nílar, að Viktoríuvatn var eitt stórt vatn (hann sigldi umhverfis það) og að áin sem rann úr Viktoríuvatni var Hvíta Níl.
Hafdiskur
thumb|307x307dp|Hafdiskur. Hafdiskurinn er tvískelja lindýr af diskaætt. Hafdiskar eru fjárhagslega ein af mikilvægustu sjávartegundum norðaustur Ameríku.
Útlit
Hafdiskurinn hefur tvær skeljar sem haldast saman með vöðva og er vöðvinn ástæðan fyrir því að tegundin er veidd, vöðvinn er eldaður og étinn. Vöðvinn er fitulítill prótíngjafi með hátt hlutfall seleníum og B-vítamína.
Lifnaðarhættir
alt=Heimkynni hafdiska.|thumb|Heimkynni hafdiska. Heimkynni hafdiska er í norðvestur Atlantshafi á landgrunni frá Maine til St. Lawrenceflóa suður af Hatteras höfða í Norður Karólínu. Hafdiskar lifa yfirleitt á 18-110 m dýpi en geta líka lifað á aðeins 2 m dýpi í árósum við Maine og Kanada. Á syðri slóðum finnast þeir aðallega frá 45 til 75 m dýpi og eru ekki eins algengir í grynnri sjó vegna hærra hitastigs sjávar. Jafnvel þó að stofninn sé ekki oft að finna á meira en 110 m dýpi, hafa fundist hafdiskar á allt að 384 m dýpi og á 170 til 180 m dýpi í kringum Maine flóa. Hafdiskar þyrpast saman í einskonar bæli sem festast við botninn og haldast þar heil í nokkur ár og jafnvel til frambúðar ef aðstæður eru hagstæðar, þ.e. hitastig, nægt fæði í kring og góð skilyrði fyrir hrygningu og þroskaskeið lirfa. Fullvaxna hafdiska er yfirleitt að finna í þéttum sandi, í möl, á skeljum og á grjótum.
Veiðar og afli
Samkvæmt NOAA, eru veiðar á hafdiskum í heilbrigðum mæli og á sjálfbæran hátt. Veiðar hafdiska eru þær stærstu í heimi miðað við villtar diskategundir. Árið 2008 var uppskera hafdiskavöðva í Bandaríkjunum rúmlega 24 þúsund tonn og 370 milljón dollara virði en árið 2014 aðeins rúmlega 15 þúsund tonn en 424 milljón dollara virði. Langmestur afli er veiddur af skipum frá Massachusetts og New Jersey.thumb|292x292dp|Þessar aflatölur frá Food and Agriculture Organization of the United Nations(FAO) sýna hversu mikil veiði hefur verið á hafdiskum í norðvestur Atlantshafi.The Monterey Bay Aquarium's Seafood Watch verkefnið hjálpar fyrirtækjum og neytendum að velja sér sjávarfang sem er veitt eða alið á þann hátt að sjávarlíf sé varðveitt í dag og fyrir komandi kynslóðir. Þeir skipta stofnum upp í 3 flokka ,,besta val”(Best Choises), ,,góður staðgengill”(Good Alternatives) og ,,sneiða hjá”(Avoid). Samkvæmt lista Monterey Bay Aquarium Seafood Watch eru hafdiskar ,,góður staðgengill”. Greenpeace samtökin eru hins vegar ekki sammála og hafa sett hafdiskinn á rauðan yfir tegundir sem eru ofveiddar. Einnig  hafa samtökin bent á að veiðar á hafdiskum eru framkvæmdar með plógi og telja þeir að veiðiaðferðin sem notuð er, sé að eyðileggja kóralla og svampdýr. Samkvæmt Greenpeace drepast hátt í 1000 skjaldbökur á hverju ári vegna þessara veiða.
Núorðið hafa þó verið gerðar endurbætur á veiðibúnaðinum og eru þá settar skiljur á plógana, sem hefur dregið verulega úr veiðum á skjaldbökum og öðrum meðafla.
Tenglar
Fishwatch.gov
Greenpeace.org
Seafoodwatch.org
Nefsc.noaa.gov
Alfreð Clausen syngur
Alfreð Clausen syngur''' er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni flytur Alfreð Clausen tvö lög með hljómsveit Carl Billich og tvö lög með hljómsveit Josef Felzmann. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
thumb|right|Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff Enno Friedrich Wichard Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff oftast nefndur Wilamowitz (22. desember 1848 – 25. september 1931) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur. Wilamowitz er einkum þekktur fyrir framlag sitt til grískrar textafræði og fyrir framlag sitt til Hómersfræða. Utan fornfræðinnar er hann þekktastur fyrir harða gagnrýni sína á rit Friedrichs Nietzsche Fæðing harmleiks.
Æviágrip
Wilamowitz fæddist 22. desember árið 1848 í Markowice, smábæ skammt frá Inowrocław í Kuyaviu í Prússlandi (í dag í Póllandi). Foreldrar hans voru Þjóðverjar af pólskum ættum. Faðir hans var Arnold Wilamowitz en móðir hans var Ulrika Wilamowitz (fædd Calbo).
Wilamowitz nam við háskólann í Bonn frá 1867 til 1869 en hélst síðan til náms í Berlín. Þaðan lauk hann doktorsprófi árið 1870. Árið 1876 varð hann prófessor við háskólann í Greifswald. Hann fluttist til Göttingen árið 1883 og tók við prófessorsstöðu þar. Árið 1897 sneri hann aftur til Berlínar. Þá hafði hann skrifað flest af vinsælustu ritum sínum og var þá þegar talinn einn fremsti sérfræðingur Evrópu um fornfræði og textafræði. Hann lést í Berlín 25. september árið 1931.
Baraflokkurinn
thumb|right|300px|Ljósmynd Sigurðar Þorgeirssonar af Baraflokknum frá upphafsárum hljómsveitarinnar. Talið frá vinstri, Ásgeir Jónsson, Jón Arnar Freysson, Baldvin H. Sigurðsson, Sigfús Örn Óttarsson og Þór Freysson Baraflokkurinn er íslensk hljómsveit sem var stofnuð á Akureyri árið 1979 og spilaði fönkskotna nýbylgjutónlist. Haustið 1980 voru meðlimir hljómsveitarinnar, Ásgeir Jónsson, söngur, Þór Freysson, gítar, Baldvin H. Sigurðsson, bassi, Jón Arnar Freysson, hljómborð og Árni Henriksen trommur. Árni hætti 1981 og Sigfús Örn Óttarsson kom í stað hans og þannig skipuð hefur hún komið fram síðan.
Baraflokkurinn starfaði samfellt á árunum 1981 til 1984, hélt fjölda tónleika, og kom meðal annars fram í Rokk í Reykjavík og gaf út þrjár plötur. Árið 2000 kom út safnplatan Zahír og af því tilefni kom hljómsveitin aftur saman og hélt tónleika á skemmtistaðnum Gauk á stöng, þá hafði hún ekki komið fram í 16 ár. Tíu árum seinna, árið 2010, hélt Baraflokkurinn upp á 30 ára afmæli sitt með tónleikum í menningarhúsinu Hofi og Græna Hattinum í þeirra gamla heimabæ Akureyri.
Thomas Bickel
Thomas Bickel (fæddur 6. október 1963) er svissneskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 52 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Sítrónugras
Sítrónugras (fræðiheiti Cymbopogon) er ætt um 55 grasategunda sem upprunnar eru úr hlýju tempruðu belti eða hitabelti  Gamla heimsins og Eyjaálfu. Sítrónugras er hávaxin fjölær jurt.
அருகம் புல்
Sigurlaugur Elíasson
Sigurlaugur Elíasson (f. 1957) er íslenskur myndlistarmaður og ljóðskáld. Hann lauk stúdentsprófi árið 1978 og lokaprófi frá málunardeild Myndlista-og handíðaskóla Íslands 1983.
Sigurlaugur sýndi fyrst á samsýningu 5 ungra málara í Nýlistasafninu árið 1983. Fyrsta einkasýning hans var í Listasafni ASÍ 1985. Hann hefur haldið tíu einkasýningar á málverkum og grafík. Sigurlaugur gaf út fyrstu ljóðabók sína Grátónaregnbogann 1985. Sú síðasta og áttunda í röðinni er Lesarkir landsins, 2004. Hann býr og starfar á Sauðárkróki.
Hannes Sigfússon
Hannes Sigfússon (2. mars 1922 - 13. ágúst 1997) var íslenskt ljóðskáld og þýðandi. Hann er einna þekktastur fyrir bækur sínar Dymbilvaka og Imbrudagar. Hannes vann mikið að þýðingum síðustu ár sín. Hann var afkastamikil þýðandi, og þýddi höfunda eins og Jorge Amado, Miguel Angel Asturias, Knut Hamsun og Bruno Schulz. Einnig skrifaði hann tvær skáldsögur sem nefndust: Strandið og Ljósin blakta.
Hannes var fæddur í Reykjavík. Hann lauk gagnfræðanámi í Reykjavík og vann síðan við ýmis störf. Hann fluttist til Noregs í byrjun sjötta áratugarins og kynntist norskri konu, Sunnevu, sem hann bjó síðar með. Í Noregi starfaði hann m.a. sem bókavörður í Stafangri og Fredriksdal, en eftir að Sunneva lést árið 1988 fluttist hann aftur til Íslands og fékkst við skriftir og þýðingar. Fljótlega eftir heimkomuna tók Hannes upp samband við vinkonu sína, Guðnýju Gestsdóttur, sem var honum mikil stoð og stytta.
Eftir Hannes liggja átta ljóðabækur og er Dymbilvaka, sem út kom árið 1949 eflaust þeirra þekktust en síðasta ljóðabókin, Kyrjálaeiði, sem kom út árið 1995, var lögð fram af Íslands hálfu til bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs árið 1997. Skáldsögur Hannesar eru Strandið, sem út kom 1955, og Ljósin blakta, 1993. Hannes ritaði endurminningar sínar, sem út voru gefnar í tveimur bindum: Flökkulíf, sem út kom árið 1981, og Framhaldslíf förumanns, 1985. Eftir Hannes liggur einnig mikið af þýðingum, kvæði, skáldsögur og smásögur, meðal annars Norræn ljóð 1972, Í töfrabirtu eftir William Heinesen, 1959, Blóðbrullaup eftir Federico García Lorca, 1959, Tvennir tímar eftir Knut Hamsun, 1958.
Saga sálfræði
Sálfræði sem tilraunasvið hófst árið 1854 í Leipzig í Þýskalandi þegar Gustav Fechner bjó til fyrstu kenninguna um hvernig dómar um skynreynslu eru gerðar og hvernig gera má tilraunir á þeim.
Jón Þorláksson á Bægisá
Jón Þorláksson á Bægisá (fæddur í Selárdal í Arnarfirði 13. desember 1744 - dáinn 21. október 1819) var prestur, kröftugt skáld og einn mikilvirkasti þýðandi 18. aldar. Hann var einn af boðberum upplýsingarinnar á Íslandi. Tímarit þýðenda á Íslandi heitir Jón á Bægisá í höfuðið á honum.
Jón ólst að nokkru upp í Fljótshlíðinni. Hann var settur í Skálholtsskóla og útskrifaðist þaðan 1763 með góðum vitnisburði. Næstu ár var hann í þjónustu Magnúsar Gíslasonar amtmanns og síðan Ólafs Stephensens amtmanns, tengdasonar Magnúsar. Árið 1768 vígðist Jón til Saurbæjarþinga í Dalasýslu en varð að láta af prestskap vegna barneignar með Jórunni Brynjólfsdóttur í Fagradal og fór allt á sömu leið er hann fékk aftur prestsembætti. Þessu næst fór Jón að vinna hjá Hrappseyjarprentsmiðju sem stofnuð var 1773. Þýddi hann þá kvæði eftir norska skáldið Kristian Tullin og voru þau gefin út, ásamt nokkrum frumortum kvæðum hans, í Hrappsey 1774. Sama ár kvæntist Jón Margréti, dóttur Boga Benediktssonar í Hrappsey og hófu þau búskap í Galtardal.
Árið 1788 fékk Jón að vígjast til Bægisár í Öxnadal í Hólabiskupsdæmi. Margrét, kona Jóns, og Guðrún, dóttir hans, urðu eftir í Galtardal og bjó Margrét þar til dauðadags 1808. Jón bjó á Bægisá til æviloka 1819 og þar vann hann sín merkustu bókmenntastörf. Þar þýddi hann Tilraun um manninn (e. An Essay on Man) eftir enska skáldið Alexander Pope og Paradísarmissi (e. Paradise Lost) eftir enska skáldið John Milton. Þá þýddi hann einnig Messíasardrápu (þ. Der Messias) eftir þýska skáldið Friedrich Gottlieb Klopstock. Jón orti og mikið sjálfur og var margt af því í léttum dúr.
Tenglar
Greinar í tímaritum
Johnny Leoni
Johnny Leoni (fæddur 30. júní 1984) er svissneskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Borðey
thumb|right|Kort af Borðey. thumb|200px|Landfræðileg lega Borðeyjar Borðey (færeyska: Borðoy) er eyja í miðjum Norðeyjum Færeyja, 95 km² að stærð. Hún er mjög vogskorin.
Þrjár eyðibyggðir eru á norðanverðri eynni, Skálatóftir, Múli og Fossá. Múli var ein afskekktasta byggð Færeyja en þangað var ekkert vegasamband fyrr en 1989 og allir flutningar með bátum og þyrlum. Byggðin fór svo í eyði 1994, fimm árum eftir að vegur var lagður þangað.
Á Borðey eru fimm fjöll: Borðoyarnes (392 m), Depilsknúkur (680 m), Háfjall (647 m), Hálgafell (503 m) og hæsta fjallið á eynni, Lokki (755 m).
Á árunum 1965 og 1967 voru gerð tvenn jarðgöng á eynni sem tengja Klakksvík við Árnafjörð og svo byggðirnar á austurströndinni, þar á meðal Norðdepil, en þaðan var gerð vegfylling til Hvannasunds á Viðey. Seinna var gerð vegfylling til Haraldssunds á Kunoy og var þá hægt að aka á milli eyjanna þriggja. Þann 29. apríl 2006 voru svo Norðeyjagöngin opnuð. Þau eru 6,2 km löng neðansjávargöng yfir til Austureyjar og nú er hægt að aka til Austureyjar og þaðan yfir brú til Straumeyjar og síðan um göng til Vága.
Við syngjum og dönsum 1 og 2 með tríói Jan Morávek
Við syngjum og dönsum 1 og 2 með tríói Jan Morávek er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1957. Á henni flytur tríó Jan Morávek syrpu af 16 lögum. Platan er hljóðrituð í mono. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Andrea Ferro
thumb|right|250px|Andrea Ferro Andrea Ferro (f. 29. ágúst 1973 í Arona) er söngvari Lacuna Coil.
Jón Steinsson Bergmann
Jón Steinsson Bergmann (1696 – 4. febrúar 1719) eða Jón Bergmann Steinsson var íslenskur stúdent, einn hinna fyrstu sem lögðu stund á læknisfræði og er oft kallaður læknir þótt hann lyki ekki prófi, skáldmæltur og sagður mikill gáfu- og hæfileikamaður, en varð mjög skammlífur. Hann tók sér nafnið Bergmann þegar hann var við nám í Kaupmannahöfn eftir Setbergi á Snæfellsnesi, þar sem hann ólst upp að mestu.
Jón var fæddur í Hítarnesi á Mýrum, elsti sonur Steins Jónssonar prests þar og konu hans Valgerðar Jónsdóttur en fluttist fárra ára gamall að Setbergi, þegar faðir hans varð þar prestur. Líklega hefur Steinn kennt honum heima að mestu en árið 1712 fluttist fjölskyldan að Hólum í Hjaltadal, þar sem Steinn var þá orðinn biskup, og var Jón útskrifaður stúdent af Þorleifi Halldórssyni skólameistara vorið 1713. Um haustið varð Jón heyrari (kennari) við skólann, aðeins um 17 ára að aldri.
Vorið 1714 eignaðist Jón dóttur með hálffertugri vinnukonu á biskupssetrinu. Var þá ákveðið að senda hann til Kaupmannahafnar til náms, enda mun hann sjálfur hafa haft mikinn hug á að læra læknisfræði. Hann fór út um sumarið en mun hafa verið tepptur í Noregi mestallan veturinn og var skráður í Kaupmannahafnarháskóla 23. maí 1715. Hann mun hafa stundað læknanámið af elju framan af en lauk þó ekki prófi, enda lenti hann í óreglu og safnaði skuldum. Hann hvarf því aftur heim til Íslands vorið 1718.
Áður en Jón sigldi hafði hann að sögn beðið Guðrúnar Aradóttur, sem kölluð var sól og var sögð allra kvenna fríðust og best að sér í hannyrðum. Hún var dóttir Ara Jónssonar á Sökku í Svarfaðardal, sonar séra Jóns Arasonar í Vatnsfirði. Jón er sagður hafa fengið hryggbrot, enda átti Guðrún sér marga vonbiðla. Þegar hann kom aftur vildi hann enn giftast Guðrúnu og var hún þá til í það, enda gekk hún þá með barn annars manns, sem Jón er sagður hafa verið tilbúinn að gangast við, en biskupshjónin og þó einkum Valgerður munu hafa verið því algjörlega mótfallin og talið hneyksli. Barnið var því kennt öðrum manni en Guðrún giftist seinna manni sem kallaður er „lítilsháttar“ í heimildum.
Af þessu öllu varð Jón mjög þunglyndur, eins og hann átti raunar kyn til, og fór svo að lokum að hann tók inn eitur og dó af því í kjallarabaðstofunni á Hólum 4. febrúar 1719.
Jón var sagður mjög efnilegur læknir og gengu ýmsar sögur um lækningaafrek hans eftir lát hans, sumar allýkjukenndar. Meðal annars var sagt að hann hefði grætt bóg af hvítum sauð á svartan. Hann var vel skáldmæltur og hafa fáein kvæði og vísur eftir hann varðveist. Gunnar Pálsson taldi að hann hafi ort vísuna Hani, krummi, hundur, svín, en hún hefur raunar einnig verið eignuð öðrum. Hann lét líka eftir sig gamansamar langlokur í Skraparotspredikunarstíl, Æfisögu Polycarpusar og (líklega) sögu af Memnbranaceo hertoga. Málverk sem talið er vera af Jóni er í Þjóðminjasafni Íslands.
Sonarsonur Sigríðar, laundóttur Jóns, var Jón Árnason þjóðsagnasafnari.
Karantanía
thumb|300px|Karantanía árið  800. thumb|300px|Mynd úr miðaldahandriti sem sýnir krýningu Karantíuhertoga. Karantanía er sögulegt landsvæði sem náði yfir héruðin Kärnten og Steiermark í Austuríki og norðurhluta Slóveníu. Slavar settust að á þessu svæði um 600 e. Kr. og stofnuðu sjálfstætt hertogadæmi um 630.
Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)
Forsaga
Frakkar voru líka bandamenn Pólverja. Bretar og Pólverjar voru ekki í bandalagi en forsætisráðherra Bretlands, Neville Chamberlain, hafði heitið Pólverjum stuðningi, ef Þjóðverjar réðust á þá. Sovétmenn höfðu á árinu 1939 gert samning við Þjóðverja um að ríkin tvö myndu ekki ráðast á hvort annað.
Bandamenn í stríðinu
Þegar Þjóðverjar réðust á Pólland þann 1. september 1939 stóðu Bretar og Frakkar við skuldbindingar sínar gagnvart Pólverjum og sögðu Þjóðverjum stríð á hendur á næstu dögum. Margar nýlendur Breta sögðu Þjóðverjum sömuleiðis stríð á hendur fáum dögum síðar.
Bretar sendu her til Frakklands til að hjálpa Frökkum að verjast hugsanlegri þýskri innrás en þegar sú innrás kom reyndust franski og breski herinn þess lítt megnugir að stöðva Þjóðverja. Frakkland beið mikinn ósigur og ríkisstjórn Frakklands gafst upp. Hópur franskra herforingja fór í útlegð til Lundúna þar sem þeir mynduðu útlagastjórn.
Eftir að Þjóðverjar réðust á Sovétríkin 1941 hófu Bretar og Sovétmenn náið samstarf gegn Þýskalandi. Bandaríkjamenn voru hlutlausir fyrstu mánuði stríðsins en höfðu þá stutt Breta og síðar Sovétmenn leynt og ljóst. Eftir að stríð Bandaríkjamanna við Japani hófst tóku þeir að beita sér beint gegn Japan og Þýskalandi og bandamönnum þeirra.
Ríki sem á einhverjum tímapunkti voru hluti af bandamönnum í seinni heimstyrjöldinni
thumb|right|Bandamenn í grænum lit, Öxulveldin í bláum. Ríki sem gengu í lið með bandamönnum eftir [[Árásin á Perluhöfn|árásina á Perluhöfn eru í ljósgrænum lit.]] Fyrir utan þau ríki sem komu fram áður eru mjög mörg sem teljast hluti af bandamönnum. Þess ber þó að geta að eftir að ljóst var orðið að Þjóðverjar myndi tapa stríðinu í Evrópu og Japanir í Kyrrahafi og ákveðið hafði verið a stofna Sameinuðu þjóðirnar voru sett þau inngönguskilyrði að viðkomandi ríki lýsti Öxulveldunum stríð á hendur. Flest löndin á listanum lögðu ekkert fram til stríðsrekstursins.
Alliierte fa:نیروهای متفقین
Slættaratindur
thumb|250px|Fjallið Slættaratindur Slættaratindur er hæsta fjall Færeyja og er 880 metrar á hæð. Fjallið er á norðurhluta Eysturoyar á milli þorpanna Eiðis, Funnings og Gjógvar. Nafnið Slættaratindur þýðir Flatur tindur. Slættaratindur er eitt af 10 fjöllum í Færeyjum sem eru meira en 800 m há. Gráfelli sem er næst hæsta fjall Færeyja, er rétt norðaustan við Slættaratind.
Hoyvík
thumb|Staðsetning Hoyvíkur thumb|Hoyvík og Hoydalur. Hoyvík er þriðji stærsti bær Færeyja, norðaustan við Höfuðborgina Þórshöfn og auk þess er hann hluti af sveitarfélaginu Þórshöfn. Bærinn hefur stækkað mikið undanfarin ár. Þar er Sögusafn. Íbúar Hoyvíkur er 4.105 manns (1. janúar, 2018). Póstnúmer bæjarins er FO 188.
Gildi lífeyrissjóður
Gildi lífeyrissjóður er lífeyrissjóður sem var stofnaður 1. júní árið 2005 þegar Lífeyrissjóðurinn Framsýn, sem var þriðji stærsti lífeyrissjóður Íslands, og Lífeyrissjóður sjómanna, sá fjórði stærsti, ákváðu að sameinast og taka upp nafnið Gildi. Með sameiningunni átti Gildi yfir 155 milljarða króna og sjóðfélagar urðu 22 þúsund. Árni Guðmundsson, framkvæmdastjóri Lífeyrissjóðs sjómana, varð framkvæmdastjóri Gildis.
Þjóðréttarsamningur
Þjóðréttarsamningur er bindandi gerningur sem aðilar þjóðaréttarins gera sín á milli og ætlað er að skapa rétt eða leggja skyldur á samningsaðila. Aðilar geta bæði verið ríki og alþjóðastofnanir.
Sameindamassi
Sameindamassi er massi allra atóma í tiltekinni sameind. Fæst með því að leggja saman atómmassa allra frumeinda, sem mynda sameindina, í sömu hlutföllum og efnajafna sameindarinnar segir til um.
Sameindamassi er mældur í atómmassa einingunni „u“ þar sem „u“ er þyngd einnar kjarneindar.
Þversögn Condorcets
Þversögn Condorcets er staða sem getur komið upp við kosningar og er kennd við Condorcet markgreifa sem uppgötvaði hana á seinni hluta 18. aldar og gaf út í riti árið 1785. Forsenda þversagnarinnar er að kosið sé um þrjá eða fleiri valmöguleika. Þversögnin felst í því að niðurstaða kosninga getur verið þversagnakennd stangist óskir kjósenda þannig á. Þversögn þessi hefur leitt til mikilla vangavelta fræðimanna um þýðingu almannavilja. Fræðimaðurinn Kenneth Arrow útsetti fræðilegri þversögn, með öðrum forsendum, sem er þekkt sem Þversögn Arrows.
Heimspekingurinn Atli Harðarson tekur dæmi í grein sinni: ''Hugsum okkur að þrír menn, Gísli, Eiríkur og Helgi, búi í sama húsi, taki sig saman um að mála það að utan og þurfi að ákveða hvernig það skuli vera á litinn. Gerum einnig ráð fyrir að forgangsröð einstaklinganna sé sem hér segir og þeir hafi allir jafneinbeittan vilja til að halda fram sinni forgangsröð:''
''Af þessu virðist ljóst að hópurinn vill gult fremur en rautt þar sem tveir af þrem (Gísli og Helgi) hafa gula litin framan við þann rauða í forgangsröð sinni. Einnig vill hópurinn rautt fremur en grænt þar sem tveir af þrem (Gísli og Eiríkur) hafa rautt framan við grænt í forgangsröð sinni. Sá sem vill gult fremur en rautt og rautt fremur en grænt hlýtur að vilja gult fremur en grænt. En þessi þriggja manna hópur vill samt grænt fremur en gult því tveir af þrem (Eiríkur og Helgi) hafa græna litinn framan við þann gula í forgangsröð sinni. Þessi rökfærsla sýnir að af forsendunum hér að neðan sem merktar eru F1 og F2 leiðir mótsögn.''
F1: Af hverjum tveim kostum vill hópur fremur þann sem meirihlutinn kýs.
Dátar - Gvendur á Eyrinni
Gvendur á Eyrinni er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytja Dátar fjögur lög.
Alfreð Clausen og Sigurður Ólafsson syngja
Alfreð Clausen og Sigurður Ólafsson syngja''' er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1956. Á henni flytja Alfreð Clausen og Sigurður Ólafsson fjögur lög við undirleik Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Lagalisti
'''
Alþjóða sundsambandið
Alþjóða sundsambandið (franska: Fédération Internationale de Natation, FINA) er alþjóða íþróttasamband sem skipuleggur og setur reglur um sund, listsund, dýfingar og vatnapóló, sambandið á á höfuðstöðvar sínar í Lausanne í Sviss.
Bikarmót FSÍ í hópfimleikum 2012
Bikarmót FSÍ í hópfimleikum fór fram Ásgarði Garðabæ. þann 03. mars 2012. Mótið var í umsjón Stjörnunnar.
Hundasund
thumb|[[Hundur að synda]] Hundasund er það sund sem hundar synda, það fer þannig fram að hundurinn liggur á bringunni með höfuðið upp úr vatni og sparkar loppunum sitt á hvað aftur til að knýja sig áfrám. Orðið er þó oftast notað yfir það þegar menn synda eins og hundar, og eru þá sagðir synda hundasund, hundasund er ekki viðurkennd íþróttagrein af Alþjóða sundsambandinu og er oftast notað af fólki sem kann ekki önnur sund eða til að hvíla líkamann á öðrum sundum, t.d. bringusundi og skriðsundi.
Helgimölur
Helgimölur eða Bramafiðrildi er ætt spunafiðrilda sem hefur latneska vísindaheitið Brahmaeidae. Þetta er fáskipuð ætt og lifir aðeins á takmörkuðu svæði. Tegundir hennar finnast aðallega í S-Asíu, en einnig um austanverða Afríku og fyrir botni Miðjarðarhafs.
Vendilmosaætt
Vendilmosaætt (fræðiheiti: Ditrichaceae) er ætt mosa sem er nokkuð algeng á Íslandi.
Einkenni
Plöntur af vendilmosaætt eru smáir eða nokkuð smáir mosar sem vaxa á rökum eða sendnum jarðvegi. Frumur framan í blaði eru oft ferningslaga og aflangar í blaðgrunninum með engar sérstakar hornfrumur í blaðgrunni. Gróhirslan er oftast sívöl, studnum egg- eða kúlulaga, upprétt eða bogin. Munnhringurinn er yfirleitt úr stórum frumum og opkrans bauksins er einfaldur með 16 tennur.
Ziad Tlemçani
Ziad Tlemçani (fæddur 10. maí 1963) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
The Best Way to Rob a Bank is to Own One
The Best Way to Rob a Bank is to Own One: How Corporate Executives and Politicians Looted the S&L Industry er bók eftir bandaríska lögfræðinginn William K. Black. Bókin fjallar um Savings & Loans kreppuna í Bandaríkjunum þar sem fjöldi bandarískra sparisjóða urðu gjaldþrota og hvernig stjórnendur þeirra notfærðu sér stöðu sína til þess að fremja fjársvik.
Lárus Sveinsson - Stef úr Dr. Zhivago
Stef úr Dr. Zhivago er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur Lárus Sveinsson fjögur lög. Ljósmynd á framhliö: Bragi Hinriksson.
Gráfelli
thumb|Gráfelli er hægra megin og fjær en Slættaratindur vinstra megin.
Gráfelli er næst hæsta fjall Færeyja staðsett á norðurhluta Eysturoy, norðaustan við hæsta fjall Færeyja Slættaratindur sem er aðeins 26 metrum hærra. Gráfelli er 856 metrar að hæð yfir sjávarmál.
Staðsetningarhyggja
Staðsetningarhyggjan er kenning í sálfræði og heimspeki sem gengur út á að hægt sé að staðsetja sálfræðilega starfsemi í heilanum.
Staðsetningarhyggjan hefur átt misjöfnu gengi að fagna frá því að hún var fyrst sett fram fyrir 200 árum. Franz Joseph Gall setti fyrstur fram kenningu um að unnt væri að greina 27 mismunandi hæfileika á heilaberkinum. Sú kenning féll fljótt í ónáð en meginhugmyndin hefur staðist tímans tönn.
Sérfræðingar hafa deilt um hvort heilinn vinni sem ein heild eða hvort hlutarnir séu tiltölulega sjálfstæðir og enn eru skiptar skoðanir um hve langt beri að ganga í staðsetningarhyggju.
Lassad Nouioui
Lassad Nouioui (fæddur 8. mars 1986) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Veiðilína
Dæmi um veiðilínur
Пикап (соблазнение)
Dagskrá 21
Dagskrá 21 eða Framkvæmdaáætlun 21 er alþjóðleg samþykkt Sameinuðu þjóðanna undirrituð á Heimsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun af 179 þjóðum í Rio de Janeiro árið 1992. Samþykktinni er ætlað að vekja þjóðir heims til vitundar um sjálfbæra þróun. Þegar ljóst varð að Dagskrá 21 væri ekki nægilega mótuð fyrir hvert samfélag var samin Staðardagskrá 21 sem sveitarstjórnir eiga að nota til að vinna að sjálfbærri þróun. Þannig væri hægt að ná til grasrótarinnar.
Dagskrá 21 er ekki lagalega bindandi og framkvæmd hennar er valkvæm. Talan 21 vísar til 21. aldarinnar.
Áætlunin
Áætlunin er 300 síðna skjal sem skiptist í fjóra hluta:
Staðardagskrá 21
Staðardagskrá 21 er áætlun um sjálfbæra þróun innan stjórnsýslueininga innan ríkja, til dæmis sveitarfélaga. Hugmyndin bak við staðardagskrá 21 er sú að sjálfbær þróun samfélaga hvíli á þremur stoðum sem eru:
Ólafur Halldórsson
Ólafur Halldórsson getur átt við eftirfarandi:
2. deild kvenna í knattspyrnu 1986
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 5. sinn árið 1986.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Raunveruleiki
Raunveruleikinn eða veruleikinn er það sem er, í víðum skilningi felur raunveruleikinn í sér allt sem er (var og jafnvel verður) til, hvort sem það er áþreifanlegt eða óáþreifanlegt, sjáanlegt eða ósjáanlegt eða með einhverjum hætti skiljanlegt innan vísindanna, heimspekinnar eða einhvers annars hugtakakerfis. Frumspeki (og verufræði) er undirgrein heimspekinnar sem fjallar um hvað það er sem er raunverulega til og hvernig það er til eða í hvaða skilningi.
Heimspekilegar kenningar um raunveruleikann
Heimspekin fjallar um raunveruleikann á tvennan hátt: eðli raunveruleikans annars vegar og tengsl hans við hugann (og tungumál og menningu) hins vegar.
Verufræði er undirgrein frumspekinnar sem fjallar um hvað er til, helstu flokka tilvistar. Verufræðin reynir að lýsa almennustu tegundum þess sem er til og hvernig þeir tengjast (til dæmis efnislegir hlutir og eiginleikar, sem eru háðir hlutunum sem hafa þá). Sumir heimspekingar gera greinarmun á raunveruleika og tilvist. Margir rökgreiningarheimspekingar forðast að nota orðin „raunverulegur“ og „raunveruleiki“ í umfjöllun um verufræði. Þeir sem gera ekki greinarmun á raunveruleika og tilvist spyrja gjarnan hvort tilvist sé eiginleiki hluta. Flestir heimspekingar síðan Immanuel Kant hafa haldið að tilvist sé alls ekki eiginleiki heldur forsenda þess að hlutir geti haft eiginleika.
Í umræðum um hlutlægni, sem eiga sér stað innan bæði frumspeki og þekkingarfræði, snýst spurningin um raunveruleikann oft um það að hvaða marki og á hvaða hátt raunveruleikinn veltur á hugrænum og menningarlegum atriðum, svo sem skynjunum, skoðunum og öðrum íbyggnum viðhorfum, trúarbrögðum, stjórnmálahugsjónum og svo framvegis.
Sú skoðun að til sé raunveruleiki óháður skoðunum, skynjunum og svo framvegis kallast hluthyggja. Heimspekingar tala oft um hluthyggju um þetta og hitt, til dæmis hluthyggju um altök eða hluthyggju um hinn ytri heim. Almennt má segja að þegar maður getur bent á einhvern hóp hluta eða einkenna sem velta ekki á skynjunum, skoðunum, tungumáli eða öðrum mannasetningum, þá sé hægt að tala um hluthyggju um þann hóp hluta.
Andstæðan við hluthyggju er hughyggja um sama hóp hluta, til dæmis hughyggja um altök (sem er venjulega kölluð nafnhyggja) eða hughyggja um hinn ytri heim. Eitt afbrigði hughyggju er stundum nefnt fyrirbærafræði. Menningarleg afstæðishyggja er hughyggja um siðfræðileg hugtök, sem heldur því fram að siðfræðileg hugtök séu félagsleg smíði sérhvers menningarsamfélags.
Óperettan í álögum
Óperettan í álögum er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1957. Á henni flytja Guðrún Á. Símonar, Magnús Jónsson, Guðmundur Jónsson og Svava Þorbjarnar valin lög úr óperettunni Í álögum. Victor Urbancic stjórnar hljómsveit og kór. Lögin samdi Sigurður Þórðarson en Dagfinnur Sveinbjörnsson samdi ljóðin. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatör ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.
Ráðherra Íslands
Ráðherra Íslands var ráðherraembætti í ríkisstjórn Danmerkur sem tók við af embætti Íslandsráðgjafa eftir stjórnarskrárbreytingu sem samþykkt var 1902 og tók gildi 1. febrúar 1904. Ráðherra Íslands hafði aðsetur á Íslandi (heimastjórn) og fór með framkvæmdavaldið í umboði Alþingis til 1917 þegar fyrsta samsteypustjórnin var mynduð og embætti forsætisráðherra Íslands búið til.
Alfreð Clausen, Ingibjörg Þorbergs og Maria Lagarde
Alfreð Clausen, Ingibjörg Þorbergs og Maria Lagarde''' er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1957. Á henni flytja Ingibjörg Þorbergs, Alfreð Clausen og Maria Lagarde fjögur lög með kór og hljómsveit Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.
Lagalisti
'''
Damaskus
thumb|right|Grafhýsi Saladíns í Damaskus. Damaskus (arabíska: دمشق Dimashq opinberlega, ash-Sham الشام í almennu tali) er höfuðborg Sýrlands og er talin elsta byggða borg heims. Núverandi íbúafjöldi er áætlaður um tvær milljónir. Borgin liggur í um 80 km frá strönd Miðjarðarhafsins, við ána Barada. Hún stendur á hásléttu, 690 metra yfir sjávarmáli.
Öfund
Öfund er geðshræring sem verður til þegar mann skortir eitthvað sem aðrir hafa og maður annaðhvort óskar að maður hefði það eða að hina skorti það. Til grundvallar öfundinni virðist liggja samanburður á stöðu einstaklinga, oft félagslegri stöðu, sem ógnar sjálfsvirðingu manns: einhver annar hefur eitthvað sem sá öfundsami telur mikilvægt að hafa.
Tilvísanir
Ζήλια
Skraparotspredikun
Skraparotspredikun var einn þáttur Herranætur í Skálholtsskóla til forna, ræða sem er skopstæling á stólræðum presta. Hún er til í mörgum afskriftum og hefur verið vinsæl. Um aldur hennar er ekki vitað en elstu handrit sem varðveist hafa eru talin frá miðri 18. öld. Skopfærðar stólræður af svipuðu tagi (sermons joyeux) eru vel þekkktar frá öðrum löndum á miðöldum og er hugsanlegt að einhver hefð hafi lifað eftir frá kaþólskum sið.
Ekkert er vitað um hver Skraparot á að hafa verið eða uppruna nafnsins en hann réði fyrir tóbaki og kertum, sem hvorttveggja var skólapiltum mjög nauðsynlegt. Þess hefur verið getið til að Skraparot hafi verið einhvers konar leikbrúða sem skólapiltar hafi borið í skrúðgöngu og síðan hafi „biskupinn“, það er að segja einn skólasveina, haldið predikunina. Textinn sem lagt er út af í predikuninni er: „Hver sem misbrúkar mínar dætur á jólunum, hann mun ei sjá mína dýrð á páskunum, en hver sem ei misbrúkar mínar dætur á jólunum, hann skal sjá mína dýrð á páskunum.“ Dæturnar voru tóbaksstubbur og kertisskar. Halldór Laxness notar bút úr Skraparotspredikun í Íslandsklukkunni.
Skraparotspredikun lagðist af þegar skólinn flutti til Reykjavíkur en þess í stað voru fluttir leikþættir eða leikrit á Herranótt í Hólavallarskóla.
Bannfæring
Bannfæring (sem samsvarar hugtakinu anathema á latínu og á grísku Ανάθεμα) er kirkjuleg refsing sem einkum hefur verið notuð af rómversk-kaþólsku og rétttrúnaðarkirkjum og kirkjudeildum tengdum þeim. Sá sem var bannfærður var útilokaður frá altarisgöngu (sem á latínu er nefnt ex communio, fyrir utan kvöldmáltíðina eða fyrir utan söfnuðinn) og einnig frá öðru kirkjulegu samfélagi. Bannfæring er nefnd sem lokalausn við óguðlegu athæfi í Nýja testamentinu, í Matteusarguðspjallinu 18:15-17 og í 1. Korintubréfinu 5:1-5 Bannfæring var notuð sem refsiaðgerð við alvarlegum afbrotum eins og villutrú, óguðlegu líferni og óhlýðni við skipunum kirkjunnar. Þessi refsiaðferð kristinna safnaða á sér rætur í samsvarandi refsingu innan gyðingdóms, en þar gátu menn átt yfir höfði sér að vera útilokaðir frá sýnagógunni í lengri eða skemmri tíma. Þessi refsing á sér forna sögu í gyðingdómi en er sjaldan notuð á seinni tímum.
thumb|Framsíðan á riti Leós X, Exurge Domine, þar sem hann hótar að bannfæra Martein Lúther Í upphafi 13. aldar varð bann hið meira sama og að vera dæmdur friðlaus og Gregóríus VII páfi lýsti því yfir að þegnar bannfærðs fursta þyrftu ekki að hlýða honum. Biskupar höfðu rétt til að úrskurða bann í sínum umdæmum en páfinn fyrir kirkjuna alla.
Þrátt fyrri hafa sjálfur verið bannfærður áleit Marteinn Lúther þetta refsingarform nauðsynlegt og gagnlegt og lýsir því meðal annars í Fræðum Lúters hinum minni, spurningum 277-283. Þessi refsing hefur því verið notuð af mótmælendakirkjum og þá eingöngu sem poena medicinalis, en afar sjaldan af þeim flestum á síðari tímum og einungis af þeim strangtrúaðri.
Með breyttu þjóðfélagsviðhorfi hefur bannfæring orðið afar sjaldgæf í flestum kirkjum. Fyrir kaþólsku kirkjuna og rétttrúnaðarkirkjuna leiðir ákveðin hegðun safnaðarmeðlima sjálfkrafa til bannfæringar. Innan kaþólsku kirkjunnar er þetta nefnt bannlýsing við sjálffelldan dóm (á latínu latae sententiae). Fóstureyðing eða aðstoð annarra við fóstureyðingu og það að ganga úr kikjunni og í annan söfnuð telst til þeirra hluta sem valda þesskonar bannfæringu.
Kaka (fugl)
thumb|Kaka-páfagaukar. thumb|Nærmynd. thumb|Útbreiðsla. Kaka (Nestor meridionalis) er stór páfagaukur af ætt Strigopidae sem lifir í skógum Nýja-Sjálands. Undirtegundir skiptast í Nestor meridionalis septentrionalis á Norðureyju og N. m. meridionalis á Suðureyju. Tegundin flokkast undir viðkvæmar tegundir.
Kaka er grábrúnn að lit og rauðleitur um háls og kvið. Lengd er 45 cm og þyngd um 390–560 grömm. Fuglarnir ferðast um í stórum hópum í trjákrónum. Ber, fræ og skordýr eru meðal fæðu þeirra. Hreiðurgerð er í holum trjám og egg eru vanalega 2-4 talsins. Hreysiköttur er meðal annars ógn við tegundina.
Skyldar tegundir eru kea og kakapó.
Medea (Corneille)
Medea er harmleikur í fimm þáttum eftir Pierre Corneille frá 1635. Leikritið byggir á samnefndum harmleik eftir Seneca yngri sem byggir á goðsögunni um Medeu frá Kolkis sem var svikin af Jasoni. Medea er fyrsti harmleikur Corneilles.
Í útgáfu Seneca kemur Medea fram sem hálfguðlegur hefndarandi og norn en Corneille, sem annars fylgir Seneca eftir, leggur meiri áherslu á harmræna túlkun persónunnar og túlkar barnamorðið sem hetjulega sjálfsfórn fremur en æði.
Jón Þórðarson (formaður Fram)
Jón Þórðarson (7. janúar 1915 – 23. maí 1973) var knattspyrnuþjálfari og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.
Ævi og störf
Jón fæddist og ólst upp í Reykjavík. Hann útskrifaðist frá Verzlunarskólanum og stundaði framhaldsnám í verslunarfræðum í Þýskalandi. Hann starfaði alla tíð sem verslunar- og skrifstofumaður og var t.a.m. skrifstofustjóri hjá Hitaveitunni. Þá var hann um árabil forstöðumaður líknarfélagsins Hvítabandsins.
Jón lék knattspyrnu með Fram og gegndi síðar margvíslegum trúnaðarstörfum fyrir félagið, var til að mynda formaður þess 1948-49 og 1964-65. Hann var formaður Knattspyrnuráðs Reykjavíkur 1945-47, en á þeim tíma stóðu Knattspyrnuráðið og Fram fyrir fyrsta knattspyrnulandsleik Íslendinga, þegar danska landsliðinu var boðið hingað sumarið 1946.
Árið 1973 var Jón gerður að heiðursfélaga Knattspyrnufélagsins Fram.
Sigurður Halldórsson
Ævi og störf
Sigurður fæddist í Reykjavík og ólst upp í stórum systkinahópi. Meðal bræðra hans var Guðmundur Halldórsson, sem einnig var formaður Knattspyrnufélagsins Fram. Þeir bræður störfuðu báðir lengi sem verslunarstjórar hjá ÁTVR, en áður hafði Sigurður rekið eigin verslun á Öldugötu. Þriðji bróðirinn, Ólafur, var sömuleiðis formaður Fram.
Árið 1928 hafði Guðmundur Halldórsson forgöngu um að rífa upp starfsemi Fram, sem um þær mundir var að lognast út af. Hann safnaði saman stjórn sem tók félagið yfir og reif það upp. Átti Sigurður sæti í stjórninni, þá nýorðinn átján ára gamall.
Sigurður var fastamaður í meistaraflokki Fram í knattspyrnu í meira en áratug og varð Íslandsmeistari árið 1939. Árið eftir keppti hann undir merkjum Fram á fyrsta Íslandsmótinu í handknattleik.
Sigurður sat um árabil í stjórn Fram og gegndi formennskunni árið 1953-54.
Richard Francis Burton
thumb|right|[[Portrett af Burton eftir Frederic Leighton, National Portrait Gallery, London. ]] Richard Francis Burton (19. mars 1821 – 19. október 1890) var breskur landkönnuður, þýðandi, rithöfundur og Austurlandafræðingur. Hann varð frægur fyrir ævintýralega könnunarleiðangra sína um Mið-Austurlönd og Austur-Afríku sem hann skrifaði um margar bækur, og einnig fyrir þýðingar sínar á ritum eins og Þúsund og einni nótt og Kama Sútra.