cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Búrfiskur
thumb|right|Búrfiskur á færeysku frímerki. Búrfiskur (fræðiheiti: Hoplostethus atlanticus) er djúpsjávarfiskur sem verður um 70 cm langur. Hann er breiður að sjá frá hlið með stórt höfuð. Þykkt hans er um 1/3 af lengd hans og þykkastur er hann aftan við höfuð. Kjafturinn er stór, svartur innan og stendur á ská. Hann hefur þó nokkur tálkn á höfðinu. Liturinn á skrokknum er rauðgulur. Í Norður-Atlanshafi nær útbreiðslusvæði hans frá sunnanverðu Íslandi og suður til Biskajaflóa og við Asóreyjar. Ennfremur lifir hann á suðurhveli jarðar. Við Nýja-Sjáland, Ástralíu og Tasmaníu er veitt á ári hverju mikið af fiskinum.
Á slóðunum við Ísland og Færeyjar finnst hann aðallega á yfir 600 metra dýpi.
Á suðurhvelinu vex fiskurinn mjög hægt, og í Ástralíu áætla fiskifræðingar að aðeins um 3% af heildarstofninum megi veiða árlega án þess að stofninn minnki.
Greta Thunberg
Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg (f. 3. janúar 2003) er sænskur aðgerðasinni sem hefur verið áberandi í baráttunni gegn loftslagsbreytingum. Hún vakti athygli árið 2018 þegar hún settist fyrir framan ríkisþinghúsið í Stokkhólmi með skilti sem á stóð „Skólaverkfall fyrir loftslagið“. Frumkvæði hennar er fyrirmyndin að sams konar skólaverkföllum í þágu loftslagsaðgerða um allan heim sem fara fram undir nafninu Föstudagar fyrir framtíðina.
Fjölskylda og æviágrip
Greta Thunberg gengur í skóla í Bergshamra-hverfinu í Solna á útjaðri Stokkhólmsborgar. Hún er dóttir listamannanna Svante Thunberg og Malenu Ernman og sonardóttir leikaranna Olofs Thunberg og Monu Andersson. Einn forfeðra hennar í föðurætt var Svante Arrhenius, sem reiknaði fyrstur manna út árið 1896 hvernig hækkandi styrkur koltvísýrings í andrúmslofti myndi leiða til hækkandi meðalhitastigs á jörðinni. Greta Thunberg er greind með Aspergerheilkenni.
Aðgerðastefna
Þann 20. ágúst árið 2018 fór Thunberg í skólaverkfall, settist fyrir framan ríkisþinghúsið í Stokkhólmi með mótmælaskilti og hélt verkfallinu þar áfram fram að þingkosningunum sem haldnar voru þann 9. september. Eftir kosningarnar hefur hún aftur farið í skólaverkfall á hverjum föstudegi til þess að knýja sænsk stjórnvöld til þess að uppfylla markmið Parísarsamkomulagsins um niðurskurð í losun gróðurhúsalofttegunda. Thunberg hefur tekið þátt í mótmælaaðgerðum í þágu loftslagsaðgerða víðs vegar um heiminn, meðal annars í mótmælasamkomunni Rise for Climat fyrir utan Evrópuþingið í Brussel, í mótmælagöngu í Helsinki og í London.
Greta Thunberg átti frumkvæði að samfélagsmiðlaherferðinni #jagstannarpåmarken (íslenska: „Ég stend á jörðinni“) sem berst fyrir niðurskurði í flugferðum og tilheyrandi loftmengun. Þremur dögum eftir verkfall Thunbergs gaf hún út bókina Scener ur hjärtat ásamt foreldrum sínum. Í bókinni er meðal annars fjallað um greiningu Gretu Thunberg með Aspergerheilkenni og um aðgerðastefnu hennar í þágu náttúruverndar. Eftir útgáfu bókarinnar sögðust foreldrar hennar skilja ákvörðun hennar um skólaverkfallið og að þeim fyndist þau ekki geta neytt hana til að mæta í skóla út af málinu.
thumb|right|Greta Thunberg með mótmælaskilti fyrir framan þinghúsið í Stokkhólmi. Áframhaldandi loftslagsverkföll Thunbergs á föstudögum hafa verið boðuð á samfélagsmiðlum með myllumerkjunum #FridaysforFuture, #Klimatstrejka, #ClimateStrike, eða Föstudagar fyrir framtíðina á íslensku. Í lok september höfðu aðgerðir Thunbergs vakið athygli bæði fjölmiðla í ýmsum löndum og áhrifamanna á borð við António Guterres, aðalritara Sameinuðu þjóðanna, og bandaríska stjórnmálamannsins og leikarans Arnolds Schwarzenegger.
Nýja Avalon
Nýja Avalon eða Guðspekisamtökin er skráð trúfélag á Íslandi. Meðlimir eru fimm (2022).
Greta Thunberg
Aðgerðastefna
Thunberg ferðaðist með lest til Katowice í Póllandi í desember 2018 til að ávarpa lofts­lags­ráðstefnu Sam­einuðu þjóðanna. Í janúar 2019 fór hún til Davos til þess að ávarpa Heimsviðskiptaráðstefnuna um loftslagsmál. Í stað þess að fljúga þangað líkt og flestir aðrir ráðstefnugestir lagði hún á sig 32 klukkustunda lestarferð.
Árið 2019 sigldi Thunberg á umhverfisvænni keppnisskútu yfir Atlantshafið frá Bretlandi til New York til að sækja tvær loftslagsráðstefnur í Bandaríkjunum og í Síle. Í New York leiddi hún mótmælafund gegn aðgerðaleysi stjórnvalda í loftslagsmálum fyrir utan höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna þann 31. ágúst. Thunberg var gestur á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna í borginni þann 23. september og ávítaði þar þjóðarleiðtoga heimsins fyrir að bregðast kynslóð hennar með aðgerðaleysi sínu.
Nýja Avalon
Trúfélagið er hluti af alþjóðlegri hreyfingu, The Theosophical Fellowship, sem er með höfuðstöðvar í Daylesford í Ástralíu. Félagsmenn leitast við að iðka rétt mannleg samskipti og guðdómlega visku; guðspeki. Guðspeki tekur mið af dulspeki trúarbragða allra tíma og leitar að innsta sannleik þeirra.
Greta Thunberg
Aðgerðastefna
Greta Thunberg sneri aftur til náms í Svíþjóð þann 25. ágúst 2020.
Thunberg var handtekin af þýskri lögreglu þann 17. janúar 2023 við þorpið Lützerath í Rínarlandi-Pfalz. Hún var þar stödd ásamt þúsundum mótmælenda sem höfðu komið sér fyrir í byggingum sem átti að rífa til þess að láta stækka brúnkolanámu þar í grenndinni.
Viðurkenningar og tilnefningar
Thunberg var einn af þremur sigurvegurum í greinakeppni ungmenna um loftslagsmál í Sænska dagblaðinu í maí árið 2018.
Í nóvember árið 2018 hlaut Thunberg styrk frá félagsmiðstöðinni Fryshuset í Stokkhólmi sem „besta unga fyrirmyndin“. Í desember árið 2018 taldi bandaríska tímaritið Time Thunberg meðal 25 áhrifamestu táninga í heimi.
Alþjóðlegi náttúruverndarsjóðurinn útnefndi Thunberg ásamt tveimur öðrum til verðlaunanna „náttúruverndarhetja ársins“ í flokki ungmenna árið 2018. Thunberg var einnig útnefnd til verðlauna orkufyrirtækisins Telge Energi fyrir börn og ungmenni sem berjast fyrir sjálfbærri þróun, en hún afþakkaði tilnefninguna þar sem verðlaunahafarnir áttu að fljúga á flugvélum til Stokkhólms.
Þann 16. september sæmdu samtökin Amnesty International Gretu Thunberg (ásamt skólasamtökunum Fridays for Future) titlinum Samviskusendiherra samtakanna, sem er æðsta viðurkenning þeirra.
Þann 29. október 2019 hlaut Thunberg umhverfisverðlaun Norðurlandaráðs en hún ákvað að neita þeim viðtöku og afþakka um 6,4 milljóna króna verðlaunafé sem þeim fylgdi. Hún sagði loftslagshreyfinguna ekki þurfa á verðlaunum að halda og hvatti Norðurlönd til að virkja fremur almenning og hvatti stjórnmálamenn til að „taka mark á fyrirliggjandi staðreyndum“ í umhverfisbaráttunni.
Bandaríska tímaritið Time valdi Thunberg sem manneskju ársins fyrir árið 2019.
Ramses 2.
thumb|right|Stytta af Ramsesi 2. í Tórínó Ramses 2. eða Ramses mikli (fornegypska: Rˁ msj; um 1303 f.Kr. – 27. júní 1213 f.Kr.) var þriðji faraó nítjándu konungsættarinnar og ríkti frá 1279 f.Kr. til dauðadags. Í hans valdatíð lagði Egyptaland hið forna undir sig lönd fyrir botni Miðjarðarhafs (Kanansland) og í Núbíu. Hann reisti sér nýja höfuðborg, Pi-ramses, á rústum hinnar fornu Avaris á Nílarósum. Hann er talinn hafa stofnað bókasafn í Þebu í kringum 1250 f.Kr. sem innihélt yfir 20.000 rit.
Allium tubiflorum
Allium tubiflorum er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Gansu, Hebei, Henan, Hubei, Shaanxi, Shanxi, Sichuan) frá sjávarmáli upp í 2000 m. hæð
Allium tubiflorum er ein fárra tegunda af ættkvíslinni Allium sem er án hinnar einkennandi lauk eða hvítlauks lyktar. Hann myndar staka lauka, egg til kúlulaga, að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm langur. Blöðin eru rörlaga, að 3 mm í þvermál, nokkurnveginn jafnlöng blómstönglinum. Blómskipunin er með fáum rauðum eða fjólurauðum blómum.
Guðmundur Haukur (plata)
Guðmundur Haukur er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Guðmundur Haukur þrjú lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: PYE Recording Studios, Morgan Studios og Sound Techniques, London. Hljóðtæknimenn: Jerry Boys og Allan Florence.
Ashton Kutcher
Ashton Kutcher eða Christopher Ashton Kutcher eins og hann heitir fullu nafni (fæddur 7. febrúar 1978) er bandarískur leikari og fyrirsæta. Hann bjó til þættina Punk'd sem er eins og Tekinn (sem Auðunn Blöndal gerði á Íslandi) og hann stríðir frægum stjörnum t.d. Zac Efron. Hann er frægastur fyrir að leika í Dude, where's my car?, Just Married, The Butterfly Effect, The Guardian og What Happens in Vegas. Hann er samt þekktastur fyrir að leika Micheal Kelso í þáttunum That 70's Show.
Sólarhringsverslun
Sólarhringsverslun er verslun sem er opin allan sólarhringinn.
Sólarhringsverslanir á Íslandi
Fyrsta sólarhringsverslunin sem opnaði á Íslandi var 10-11 í Lágmúla, en sú verslun varð að sólarhringsverslun haustið 2000, en svo fjölgaði sólarhringsverslunum 10-11 eftir það. Seinna fóru fleiri verslanir að hafa sólarhringsopnun. Nettó gerði verslunina sína í Mjódd að sólarhringsverslun árið 2011 og opnaði svo aðra sólarhringsverslun úti á Granda árið 2013. Iceland fór einnig að hafa opið allan sólarhringinn í Engjahjalla í Kópavogi árið 2013.
Kenneth Dover
Dover varð forseti Corpus Christi College, Oxford árið 1976 og gegndi þeirri stöðu í tíu ár. Á níunda áratug 20. aldar kenndi hann við Cornell University og Stanford University. Árið 1978 var hann kosinn forseti bresku akademíunnar en hann hefur verið meðlimur hennar síðan 1966. Hann var aðlaður árið 1976 fyrir framlag sitt til fornfræðinnar.
Honum voru veittar heiðursdoktorsnafnbætur við ýmsa háskóla, meðal annarra Oxford-háskóla, háskólann í St Andrews, Birmingham-háskóla, Bristol-háskóla, Lundúnaháskóla, Durham-háskóla, Liverpool-háskóla og Oglethorpe-háskóla.
Dover var þekktur fyrir áhuga sinn á fuglaskoðun.
Elliot Page
Elliott Page (fæddur sem Ellen Grace Philpotts-Page 21. febrúar 1987) er kanadískur leikari sem hlaut heimsfrægð fyrir hlutverk sitt í myndinni Juno árið 2007, sem unglingsstúlka sem ákveður að gefa barn sitt til ættleiðingar. Fyrir hlutverkið hlaut Elliot fjölmargar tilnefningar, meðal annars af Screen Actors Guild og BAFTA.
Í febrúar 2014 lýsti Elliot því yfir að hann væri lesbía (en á þeim tíma skilgreindi hann sig sem konu) og 1. desember 2020 lýsti hann því yfir að hann væri trans maður og héti nú Elliot.
ESA
ESA getur átt við:
Goshver
thumb|200px|[[Strokkur goshver í Haukadal.]] Goshver er hver sem gýs sjóðheitu vatni og gufu, oft tugi metra í loft upp. Goshverir eru allra íslenskra hvera þekktastir. Af íslenskum goshverunum hefur Geysir í Haukadal frá öndverðu dregið að sér mesta athygli, en síðar hefur Strokkur bæst við. Á ýmsum tungumálum eru goshverir nefndir eftir Geysi, til dæmis á ensku geyser.
Mannshvörf á Íslandi
Mannshvarf er skilgreint samkvæmt alþjóðalögum sem atvik þar sem einstaklingur hverfur, með óútskýrðum hætti. Lögreglan fær reglulega tilkynningar um horfna einstaklinga. Þegar lögreglan hefur eftirgrennslan að þessum einstaklingum, koma þeir í leitirnar yfirleitt 1-2 sólarhringum eftir að tilkynning berst. Í einhverjum tilfellum ber eftirgrennslan ekki árangur. Ef horfinn einstaklingur finnst ekki eftir tiltekinn tíma þá er leit hætt og málið kólnar niður. Talað er um kalt mál ef einstaklingur hefur verið horfinn í meira en þrjá mánuði. Kalt mannshvarf er skilgreint þannig að ekki sé hafið yfir allan skynsamlegan vafa að viðkomandi sé á lífi, ekki sé hægt að staðfesta með óhyggjandi hætti hver urðu örlög viðkomandi og hvar hann var síðast staðsettur. Ástæður mannshvarfa eru misjafnar. Þau geta borið að þannig að einstaklingur lætur sig hverfa, í lengri eða skemmri tíma. Þau geta einnig komið til vegna slysa eða sjálfsvíga og verða þau þá með þeim hætti að einstaklingur fellur í sjó, vatn eða gjótu. Þá geta mannshvörf einnig stafað af mannavöldum og hafa að minnsta kosti fimm óupplýst mannshvörf verið rannsökuð sem manndrápsmál á Íslandi. Þá hafa tvö mál sem upphaflega voru rannsökuð sem mannhvarfsmál verið upplýst sem manndrápsmál.
Guðlax
Guðlax (fræðiheiti: Lampris guttatus) er fisktegund.
Hann er mikill einfari og veiðist helst sem aukaafli og ræðst framboð af honum einkum af veiði á túnfiski og sverðfiski. Heimkynni hans eru tempruð höf en hann hefur þó flækst á Íslandsmið. Þetta er mjög feitur fiskur með mildu bragði og er oft líkt við lax. Kjötið af guðlaxinum er af fernum toga, allt frá ljósrauðu kjöti frá sporði að kviðnum sem er bleikur á lit. Kinnarnar eru dökkrauðar. Undir kjaftinum er svolítill vöðvi sem er rauðbrúnleitur eins og lifur og þegar hann er soðinn bragðast hann einna líkast kálfakjöti. Þeir eru fyrsta þekkta fisktegundin sem er með heitt blóð og það gerir þeim kleift að sjá betur, sneggri að bregðast við og synda hraðar.
Útlit og líkamsstærð
Guðlax er afar sérstakur fiskur. Hann er mjög hávaxinn og getur verið allt að 185 cm stór og yfir 70 kg. Hann er hæstur um miðjuna og er þykkvaxinn. Hann er einstaklega fallegur af fiski að vera, hann er með bláan lit á baki, ljósrauðan á kviði og rauða ugga. Augun eru einnig mjög stór og það gefur til kynna að hann hafi aðlagast miklu dýpi og raufaruggarnir sem hann hreyfir upp og niður en ekki fram og aftur, þykja líkast mest vængjum, og benda til þess að hann sé víðförull.
Heimkynni
Guðlaxer veiddur allt frá Alaska til Japans enda er hann mjög víðförull. Á Bandaríkjamarkaði er hann mest veiddur í Kaliforníu eða Hawaii en Bandaríkjamenn flyja hann einnig inn frá Mexíkó og Fiji eyjum. Á Hawaii er guðlaxinn aukaafli túnfiskveiðimanna og árið 1992 nam aflinn 175 tonnum. Hér á Íslandi hefur hann fundist frá Berufirði, vestur með landinu og norður alveg inn í Eyjafjörðinn. Hann hefur veiðst á allt að 366 metra dýpi.
Markaðurinn
Verðið á Guðlaxi er mjög ótryggt vegna þess hve óstöðugt framboð er af honum. Hann er utan kvóta og veiðist sem fyrr segir sem aukaafli og getur markaðurinn því lítt reitt sig á stöðugt framboð. Á flottum veitingahúsum í Bandaríkjunum er hann m.a. borinn fram sem lúxusréttur. Hann er seldur ferskur.
Best eldaður
Það eru skiptar skoðanir um það hvernig best sé að matreiða Guðlax. Það má matreiða hann á ýmsa vegu og algengt er að steikja hann eða ofnbaka en ekki er mælt með gufusuðu. Hann er fljótur að eldast og er því vandmeðfarinn. Margir eru þó þeirrar skoðunar að guðlax sé bestur grillaður og borinn fram með rauðvínssósu. Einnig getur verið gott að bæta við salati og sætum kartöflum.
Heimildir
http://www.sci-news.com/biology/science-opah-lampris-guttatus-warm-blooded-fish-02805.html http://www.mbl.is/greinasafn/grein/136169/ http://www.fishbase.org/summary/1072
Adige
Adige (Etsch á þýsku) er fljót norðarlega á Ítalíu.
Lengd árinnar er 410 km sem gerir hana að næstlengsta fljóti Ítalíu.
Kvívík
thumb|Kvívík. thumb|Staðsetning. thumb|Víkingatóftir. thumb
Adige
Uppruni árinnar er í 1.550 m hæð beint norður af Reschensee / Lago di Resia nálægt landamærunum við Austurríki og Sviss.
Fljótið rennur gegnum Trento og Verona og til hafs í Adríahafið lítið eitt suður af Feneyjum.
Adige er kölluð syðri landamærin í gamla þýska þjóðsöngnum "Das Lied der Deutschen" frá 1922 til 1991. Í dag notast aðeins 3. versið í laginu þar sem línan með "Etsch" kemur ekki fram.
Kvívík
Kvívíkar Sóknar Róðrarfelag er róðrarfélag bæjarins.
Bæjarstjóri Fjallabyggðar
Sveitarfélagið Fjallabyggð varð til 11. júní 2006 við sameiningu Ólafsfjarðarbæjar og Siglufjarðarkaupstaðar, að afstöðnum sveitarstjórnarkosningum 2006.
Hvítanes
Hvítanes er bær, yst á samnefndu nesi milli Hestfjarðar og Skötufjarðar. Á árunum 1933 til 1946 var þar prestsetur í Ögurþingum og þar var landsímastöð um tíma.
Stjörnumoldvarpa
Stjörnumoldvarpa (fræðiheiti: Condylura cristata) er lítil moldvarpa með heimkynni í austur-Kanada og norð-austur-Bandaríkjunum.
Útlit og líkamsbygging
Líkami stjörnumoldvörpunnar er eins og sápa í laginu, ílangur og sívalur. Hún er með stutt og mjótt nef sem er nakið og er eins og pípa í laginu. Hún er með ellefu litla griparma sem líkist litlum ormum á nefinu og þessir armar skynja mjög vel það sem þeir snerta. Stjörnunefið er ekki einungis til þess að skynja snertingu heldur einnig til þess að veiða. Lyktarskyn þeirra er svo sterkt að þeir geta einnig fundið lykt af fæðu í vatni. Moldvarpan er með langa rófu á afturendanum sem er álíka löng og allur búkurinn. Rófan er einnig forðageymsla fitu á veturna.
Feldurinn er dökkbrúnn, einangrandi, fitugur og vatnsfráhrindandi. Moldvarpan hefur löng veiðihár sem skynja loftþrýsting og nálæga hluti. Augu þeirra eru smá og oft hulin húð en þau skynja samt birtu. Moldvarpan hefur engin ytri eyru en heyra ágætlega. Hún er útbúin stórum klóm á öllum tám sem hjálpar henni til þess að grafa göng í jarðvegi. Framfætur hennar eru mjög sterkir og nota þau lófa sína til þess að mynda skóflu til graftar.
Stjörnumoldvörpur eru vel þróaðar í að lifa neðanjarðar. Framfæturnir eru mjög öflugir en einnig stuttir, þær hafa þessar stuttu lappir til þess að geta grafið löng göng. Bringubeinið í þeim hefur þróast í að vera mjög sterkbyggt, þeir eru með kjöl þar sem öflugustu vöðvarnir þeirra eru. Enn eitt glöggt dæmið um þessa sérstæðu aðlögun að neðanjarðarlífi er að við hliðina á tánni sem svarar til þumalfingurs hefur vaxið aukastuðningsbein. Það að auki er sköflungur og sperrileggur að hluta samvaxnir neðan til.
Fæða
Stjörnumoldvarpan étur mest lítil skriðdýr, en einnig skordýr og litla fiska. Hún er mest í neðanjarðar göngum sínum og finnur þar orma og önnur lítil skordýr. Stundum fer hún upp á yfirborðið þar sem hún finnur bjöllur og lirfur. Moldvarpan getur synt og notar til þess skóflulaga fæturna.
Afkvæmi
Stjörnumoldvarpan getur eignast 2-7 afkvæmi. Þau fæða yfirleitt á milli apríl og júlí. Meðgöngutíminn er um 45 dagar. Þegar þau fæðast eru þau dökk bleik á litinn, hrukkótt og hárlaus. Þau eru í kringum 50mm á lengd og aðeins 1,5 gr. á þyngd. Það tekur aðeins í kringum 21 dag fyrir börnin að verða fullorðin og fara frá bælinu. thumb|Afkvæmi
Rándýr
Stjörnumoldvarpan er ekki stór og eru nokkur rándýr sem nærast á henni. Það er að mestu leyti uglur og spendýr (skunkar, minkar og refir) sem éta hana.
Vínsteinn
thumbnail|Vínsteinn. thumbnail Vínsteinn er vínsúrt kalín sem finnst í safa ýmissa jurta. Hann var áður fyrr meðal annars notaður sem litunarefni. . Hann hefur efnasambandið KC4H5O6. Þegar talað er um vínstein í matargerð og bakstri er átt við hvítt duft sem er unnið úr gerjuðum vínberjasafa.
Vínsteinn er oft annað aðalefnið í lyftidufti, á móti matarsóda (natroni), og kallast slíkt lyftiduft vínsteinslyftiduft. Hann er þó ekki lyftiefni í sjálfu sér og ekki hægt að hafa hann til þeirra nota einan sér, en áhrif frá sýrunni í honum, ásamt raka úr deiginu, valda því að efnahvörf verða í matarsódanum þannig að koltvísýringsbólur myndast og stækka, sem aftur verður til þess að deigið lyftir sér. Þar sem þetta ferli hefst um leið og vökva er blandað saman við þurrefnin má deigið ekki bíða neitt, heldur þarf að setja það fljótt í ofninn svo að loftið sígi ekki úr því aftur.
Vínstein er stundum settur saman við eggjahvítur þegar þær eru þeyttar í marens til að gera hann stöðugri og endingarbetri og hann er einnig stundum látinn út í sykurlög þegar síróp er soðið til að koma í veg fyrir kristallamyndun. Hann er líka notaður töluvert í matvælaframleiðslu.
Ef ögn af ediki eða sítrónusafa er hrært saman við vínstein verður til þykkt krem sem má nota til að fægja málma, svo sem kopar og messing.
Gísli Snær Erlingsson
Gísli Snær Erlingsson (f. 21. desember 1964) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri. Árið 2018 var Gísli ráðinn sem skólastjóri Kvikmyndaskóla Lundúna (London Film School).
Charles M. Schulz
thumb|right|Charles M. Schulz árið 1956. Charles Monroe „Sparky“ Schulz (26. nóvember 1922 — 12. febrúar 2000) var bandarískur skopmyndateiknari og myndsöguhöfundur sem er þekktastur fyrir myndasögurnar um Smáfólkið. Hann er talinn vera einn af áhrifamestu myndasöguhöfundum heims. Á hátindi vinsælda sinna birtust myndasögurnar um Smáfólkið í 2600 dagblöðum í 75 löndum. Schulz teiknaði á 50 árum 17.897 myndasögur um Smáfólkið. Síðasta myndasagan birtist daginn eftir andlát hans.
Aulopiformes
Aulopiformes er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins cyclosquanata.
Kais Saied
Kais Saied (f. 22. febrúar 1958) er núverandi forseti Túnis. Hann var kjörinn forseti í annarri umferð túnisku forsetakosninganna í október árið 2019. Saied hafði ekki tekið þátt í stjórnmálum áður en hann gaf kost á sér til forseta en hafði starfað sem lagaprófessor og verið varaforseti túniska Stjórnarskrárréttarfélagsins frá 1995 til 2019. Í kosningabaráttu sinni hafði hann komið fram sem andstæðingur sitjandi stjórnvalda og hafði lagt áherslu á baráttu gegn spillingu í Túnis. Saied hefur stundum verið kallaður „vélmennið“ (eða „RoboCop“, með vísun til samnefndrar kvikmyndapersónu) vegna stífrar framkomu sinnar og áherslu sinnar á lög og reglu.
Æviágrip
Kais Saied fæddist árið 1958 í höfuðborginni Túnis og er kominn af miðstéttarfólki. Að loknu grunnnámi gekk hann í Sadiki-háskólann í Túnis. Hann nam lögfræði með áherslu á stjórnarskrárrétt og varð aðalritari túniska Stjórnarskrárréttarfélagsins frá 1990 til 1995. Hann varð síðan varaforseti félagsins frá 1995 til 2019.
Saied var forstöðumaður lagadeildar Háskólans í Súsa frá 1994 til 1999 og síðan laga- og stjórnvísindastofnunarinnar í Túnis frá 1999 til 2018. Hann var meðal lagasérfræðinga sem störfuðu hjá aðalskrifstofu hjá Arababandalaginu frá 1989 til 1990 og hjá Arabísku mannréttindastofnuninni frá 1993 til 1995.
Árin 2010 til 2011 tók Saied þátt í túnisku byltingunni gegn einræðisstjórn Zine El Abidine Ben Ali Eftir flótta Ben Ali frá Túnis hvatti Saied til þess að kallað yrði saman stjórnlagaráð. Árið 2014 sat hann í nefnd sérfræðinga sem var falið að endurskoða stjórnarskrá Túnis.
Saied ákvað að gefa kost á sér sem óháður frambjóðandi í forsetakosningum sem haldnar voru árið 2019 og mældist snemma með forskot í skoðanakönnunum. Í kosningaherferð sinni lagði Saied áherslu á baráttu gegn spillingu og á virðingu við stjórnarskrá og lög Túnis, auk þess sem hann vakti athygli á hófsömum meinlætalifnaði sínum. Mest fylgi sótti Saied til ungra landsmanna með háskólagráður.
Saied lenti í fyrsta sæti með 18,40 % atkvæða í fyrri umferð forsetakosninganna þann 15. september. Í öðru sæti var fjölmiðlajöfurinn Nabil Karoui með 15,58 %. Kosið var á milli Saied og Karoui í annarri kosningaumferð þann 13. október en þar vann Saied yfirburðasigur og hlaut 72,71 % atkvæða. Kjör hans þótti bera merki um óánægju Túnisa með ríkjandi stjórnvöld í landinu og brostnar vonir um fyrirheit byltingarinnar 2011.
Forseti Túnis (2019–)
Saied var svarinn í embætti þann 23. október 2019. Í innsetningarræðu sinni hvatti hann Túnisa til að sameinast gegn hryðjuverkum og til að tryggja áunnin réttindi túniskra kvenna, auk þess sem hann lofaði að vernda og efla efnahags- og samfélagsleg réttindi landsmanna.
Í júlí árið 2021 vék Saied forsætisráðherra sínum, Hichem Mechichi, úr embætti í kjölfar mótmæla og lét gera hlé á störfum þingsins. Hann skipaði sjálfan sig í kjölfarið forsætisráðherra og sagðist munu fara fyrir ríkisstjórn í samstarfi við bandamenn sína. Mechichi og flokksmenn hans sögðu útspil forsetans ólöglegt og sökuðu hann um að fremja valdarán.
Eftir að Saied leysti upp þingið hefur hann stjórnað Túnis með tilskipunum og hefur rekið fjölda dómara og embættismanna. Saied boðaði að atkvæðagreiðsla um nýja stjórnarskrá færi fram í júlí 2022 og að þingkosningar yrðu haldnar í desember sama ár. Útspil hans naut í upphafi talsverðs stuðnings túniskrar alþýðu en hefur frá því um áramótin 2021-22 mætt fjöldamótmælum.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um nýja stjórnarskrá fór fram þann 26. júlí 2022. Samkvæmt opinberum talningum samþykktu um 95 prósent kjósenda að taka upp nýju stjórnarskrána. Kjörsókn var hins vegar aðeins um þrjátíu prósent þar sem stjórnarandstæðingar hvöttu til sniðgöngu á atkvæðagreiðslunni og sögðu hana ólýðræðislega og ógilda þar sem Saied réð yfir yfirkjörstjórninni.
Samkvæmt stjórnarskrárbreytingunum deilir forsetinn ekki lengur völdum sínum með þingi eða ríkisstjórn. Breytingarnar færa Saied því nálægt alræðisvaldi og gagnrýnendur þeirra segja þær hafa skert lýðræði í Túnis.
Stjórnmálaskoðanir
Saied er mótfallinn því að taka upp eðlilegt stjórnarsamband við Ísrael, sem hann segir eiga í „stríði“ við hinn íslamska heim. Hann hefur jafnað mögulegu samstarfi múslima og zíonista við „landráð“.
Hann hefur lýst yfir að samkynhneigð ætti ekki að vera tjáð opinberlega og hefur sakað erlend öfl um að reyna að breiða hana út. Hann er þó ekki fylgjandi því að menn séu fangelsaðir fyrir samkynhneigð.
Jean-Paul Belmondo
thumb|right|Belmondo árið 2001 Jean-Paul Belmondo (9. apríl 1933–6. september 2021) var franskur leikari sem upphaflega sló í gegn í kvikmyndum eftir leikstjóra frönsku nýbylgjunnar á 7. áratug 20. aldar. Hann vakti fyrst athygli í kvikmyndinni Lafmóður (À bout de souffle) eftir Jean-Luc Godard frá 1960. Hátindi frægðar sinnar náði hann þó á 8. áratugnum þegar hann lék aðalhlutverk í fjölda vinsælla spennumynda eftir ýmsa leikstjóra. Eftir miðjan 9. áratuginn sneri hann aftur í leikhúsið og eftir heilablóðfall árið 2001 hætti hann að mestu að leika.
Helga og Flóra
Helga og Flóra (spænska: Helga y Flora) er síleskur sjónvarpsþáttur.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Í fimmta skiptið var leikið í '''2. deild karla í knattspyrnu, árið 1959'''.
ÍBA vann ÍBV í úrslitaleik.
Norðurriðill
Í Norðurlandsriðli léku tvö lið: ÍBÍ og ÍBA.
Ferruccio Parri
thumb|right|Ferruccio Parri Ferruccio Parri (19. janúar 1890 – 8. desember 1981) var ítalskur stjórnmálamaður, andspyrnuleiðtogi og forsætisráðherra Ítalíu um stutt skeið í fyrstu ríkisstjórn Ítalíu eftir frelsun Ítalíu.
Litlibær
thumbnail|Litlibær í Skötufirði Litlibær í Skötufirði er torfbær sem reistur var árið 1895. Þar var búið allt til ársins 1969. Þjóðminjasafn Íslands lét endurbyggja bæinn og er þar nú áningarstaður fyrir ferðamenn. Ábúendur á Hvítanesi hafa umsjón með bænum. Einar Guðfinnsson athafnamaður í Bolungarvík var fæddur og uppalinn í Litlabæ.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Suðurriðill
Suðurlandsriðlinum var deilt niður í tvo smærri riðla. Sigurvegarar þeirra mættust svo í úrslitaleik.
Ferruccio Parri
Hann fæddist í Fjallalandi (Piemonte), lærði bókmenntafræði og barðist í Fyrri heimsstyrjöldinni. Hann gekk í flokk frjálslyndra sósíalista Giustizia e Libertà („Réttlæti og frelsi“) og varð hatrammur andstæðingur fasista. Á valdatíma Mussolinis skipulagði hann flótta sósíalistans Filippo Turati og sat í fangelsi fyrir það í mörg ár.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Riðill 1
Í Suðurlandsriðli 1 léku 2 lið: ÍBV og Víkingur. Lið ÍFK hætti keppni.
Ferruccio Parri
Þegar frelsisstríð Ítalíu hófst 1943 losnaði hann úr fangelsi 8. september og varð einn af leiðtogum andspyrnuhreyfingarinnar. Sem slíkur átti hann þátt í að skapa Frelsunarnefnd efri Ítalíu (Comitato di Liberazione di Alta Italia). Hann var um stutt skeið fangi Þjóðverja, en var sleppt við fangaskipti.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Riðill 2
Í riðli 2 léku Reynir, ÍBH, UMF Skarphéðinn, úr Árnessýslu, og Afturelding. Leikið var í Hafnarfirði.
Ferruccio Parri
Eftir frelsun Ítalíu 1945 varð hann forsætisráðherra í þjóðstjórn sem mynduð var með aðild kristilegra demókrata, frjálslyndra, kommúnista, sósíalista, aðgerðasinna og syndikalista. Forysta hans var málamiðlun milli þeirra sem vildu alger skil frá klerkaveldi og íhaldsstefnu ára fasismans, og hinna sem vildu fara varlegar í sakirnar. Einnig voru á þeim tíma átök milli þeirra sem vildu að Ítalía yrði áfram konungsríki og þeirra sem vildu lýðveldi.
Margir kristilegir demókratar voru andsnúnir honum, meðal annars vegna þess að hann vildi allsherjarstríð gegn mafíunni, og frjálslyndir ollu því að lokum að stjórnin féll eftir sjö mánuði og ný ríkisstjórn tók við undir forystu Alcide De Gasperi.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Úrslitaleikur Suðurlands
Tveir sigurvegarar riðlanna á Suðurlandi, Reynir og ÍBV, mættust í úrslitaleik um hvort liðið myndi mæta ÍBA í úrslitaleik 2. deildar.
Ferruccio Parri
Parri hélt áfram stjórnmálastarfi á vinstri væng ítalskra stjórnmála. Hann var gerður að öldungadeildarþingmanni til æviloka árið 1963.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Úrslitaleikur
Úrslitaleikurinn var leikinn á milli ÍBV og ÍBA.
Lauren Bacall
thumb|right|Lauren Bacall árið 1945. Lauren Bacall (f. Betty Joan Perske; 16. september 1924 – 12. ágúst 2014) var bandarísk leikkona sem sló fyrst í gegn í kvikmyndum þar sem hún lék aðalkvenhlutverkið á móti Humphrey Bogart, eins og Svefninn langi (1946). Þau giftu sig árið 1945. Á 6. áratugnum lék hún í nokkrum gamanmyndum eins og Að krækja sér í ríkan mann (How To Marry a Millionaire) með Marilyn Monroe (1953) og Tískuteiknarinn (Designing Woman) með Gregory Peck (1957). Hún var tilnefnd til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sitt í Tvö andlit spegilsins (The Mirror Has Two Faces) eftir Barbra Streisand (1996).
Myctophiformes
Myctophiformes er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins Scopelomorpha.
Nothofagaceae
Lenjuætt (fræðiheiti: Nothofagaceae) er lítil ætt í beykibálki með útbreiðslu á suðurhveli. Hún inniheldur nú eina ættkvísl (Nothofagus) með 35 tegundir, en vilja sumir grasafræðingar skifta henni upp í fjórar. Í eldri flokkunum Cronquists system var ættin sett undir beykiætt (Fagaceae).
Bessadýr
Bessadýr (fræðiheiti: Tardigrada) eru fjölfrumungar og harðgerðustu lífverur sem fyrirfinnast. Þau voru uppgötvuð af þýska dýrafræðingnum Johann August Ephraim Goeze árið 1773. Þau komu fram fyrir um 500 milljón árum, á perm-tímabili jarðsögunnar. Bessadýr geta lifað af við erfiðar umhverfisaðstæður, t.d. mikinn þrýsting, geislun, lifað án vatns og fæðu í mörg ár og mjög háan og lágan hita. Þau lifa í vatni en séu þau tekin upp úr því, losa þau líkamann við allan vökva og geta lifað þannig í dvala árum saman án þess að fá vatn. Þegar þau komast svo í snertingu við vatn á ný draga þau í sig vatn og lifna aftur við. Þess fyrir utan lifa þau í nokkra mánuði og upp í allt að 2 ár.
Útlit
Líkamsbygging bessadýra er einföld og þau eru mjög lítil, sjaldan meira en 0,5 mm löng. Þau hafa fjögur fótapör og nota þrjú þeirra til hreyfingar. Á fótunum eru allt að 8 klær.
Fæða
Bessadýr eiga heima alls staðar um jörðina. Þau eru rándýr og éta smærri lífverur, gerla, þörunga, frumdýr og jafnvel önnur bessadýr.
Æxlun
Bessadýr eru með kynkirtla sem eru rétt fyrir ofan garnirnar, Kvendýrin hafa þarfagang sem þjónar bæði æxlun og úrgangslosun. Þar losa þau út egghylki sem karldýrin frjóvga.
Lítið eitt (plata)
Lítið eitt er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur tríóið Lítið eitt fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið Reykjavík. Hljóðtæknimaður: Pétur Steingrímsson. Stjórn upptöku: Pálmi Stefánsson, Jón Ármannsson og Lítið eitt. Pressun: Philips, London. Ljósmyndir og útlit: Baldvin Halldórsson.
Allium tulipifolium
Allium tulipifolium er tegund af laukætt ættuð frá Kína (Xinjiang), Kazakhstan og Altay Krai. Hún finnst þar í 600–1000 m. hæð.
Allium tulipifolium er með lauk sem er egg til kúlulaga, að 2 sm í þvermál. Blómstöngullinn er að 40 sm hár, rörlaga. Blöðin eru flöt, vaxkennd, að 2 sm breið, mun styttri en blómstöngullinn, með bleikum eða dökk grænum jaðri. Blómskipunin er með mörg blóm, krónublöðin hvít með dökkgrænum eða purpuralitum miðstreng.
Lavrentíj Bería
Lavrentíj Pavlovítsj Bería (Лавре́нтий Па́влович Бе́рия á kyrillísku letri; ლავრენტი პავლეს ძე ბერია á georgísku) (29. mars 1899 – 23. desember 1953) var sovéskur stjórnmálamaður, hermarskálkur Sovétríkjanna og lengi formaður leyniþjónustunnar NKVD í stjórnartíð Jósefs Stalín. Hann var útnefndur varaforsætisráðherra árið 1941 og gekk til liðs við miðstjórn sovéska kommúnistaflokksins árið 1946.
Af öllum leynilögreglustjórum Stalíns sat Bería lengst í embætti og naut mestra áhrifa, sérstaklega í og eftir seinni heimsstyrjöldina. Hann stýrði miklum hluta sovéska ríkisins og var í reynd marskálkur Sovétríkjanna sem fór fyrir herdeildum NKVD og njósnaaðgerðum á austurvígstöðvunum í stríðinu. Bería skipulagði einnig byggingu fjölda nýrra Gúlag-vinnubúða og stýrði sérstökum fangabúðum fyrir vísindamenn og vélvirkja.
Æviágrip
Bería var Georgíumaður líkt og Stalín. Hann fæddist í þorpinu Merkheili nálægt Sukhum, sem er vinsæll baðstaður við Svartahaf. Hann gekk í kommúnistaflokkinn í Bakú árið 1917, nokkrum mánuðum fyrir rússnesku byltinguna. Eftir byltinguna varð Bería foringi í öryggislögreglu Bolsévika í Bakú. Hann gekk síðan til liðs við öryggislögregluna Tsjeka og fór fyrir fjöldaaftökum á mensévikum árið 1922. Sama ár gerðist hann lögreglustjóri í Georgíu.
Árið 1932 varð Bería aðalritari kommúnistadeildar Kákasus. Hann fór um þetta að venja komur sínar til Moskvu og rækta sambönd sín við helstu ráðamenn Sovétríkjanna. Hann var útnefndur í æðsta ráð Sovétríkjanna árið 1937 og varð góðvinur Jósefs Stalín sjálfs.
Hreinsanirnar miklu stóðu sem hæst á þessum tíma en þegar valdhöfum varð ljóst að of langt hefði verið gengið í pólitískum ofsóknum rússnesku leyniþjónustunnar var Bería skipaður innanríkisráðherra og settur yfir leynilögregluna í stað Níkolaj Jezhov, sem var í kjölfarið tekinn af lífi. Eftir að Bería var skipaður í embætti var dregið úr hreinsununum.
Sem yfirforingi rússnesku leynilögreglunnar var það starf Bería að handtaka og fjarlægja andófsmenn og aðra sem valdsmenn Sovétríkjanna höfðu horn í síðu við. Hann hafði einnig umsjón yfir Gúlag-þrælabúðum og lét þrælka bæði pólitíska fanga og þýska og japanska stríðsfanga.
Bería sótti Jaltaráðstefnuna ásamt Stalín, sem kynnti hann fyrir Franklin D. Roosevelt Bandaríkjaforseta sem „okkar Himmler“. Eftir stríðið skipulagði Bería yfirtöku kommúnista á ríkisstofnunum Mið- og Austur-Evrópu og kvað í kútinn andspyrnu á nýjum yfirráðasvæðum Sovétmanna. Bería var einnig valinn til að hafa umsjón yfir sovésku kjarnorkuáætluninni. Sovétmönnum tókst að hanna eigin kjarnavopn á aðeins fimm árum, einkum með njósnum um vesturveldin.
Dauði Stalíns og fall Bería
Þegar Stalín fékk hjartaáfall í mars árið 1953 var Bería fljótur að láta alla heyra hvað honum fannst í raun um húsbónda sinn. Er hann stóð við dánarbeði Stalíns úthellti hann sér yfir foringjann og fór öllum illum orðum um hann. Þegar Stalín rumskaði í eitt augnablik flýtti Bería sér að falla á kné og kyssa hönd hans en þegar Stalín féll aftur í dá stóð Bería upp og hrækti á gólfið. Eftir að Stalín lést þann 5. mars gortaði Bería sig af því að hafa drepið hann. Þetta hefur leitt til orðróma um að Bería hafi eitrað fyrir Stalín eða vísvitandi neitað honum um nauðsynlega læknishjálp, en þetta hefur aldrei verið staðfest.
Bería var útnefndur varaforsætisráðherra Sovétríkjanna eftir dauða Stalíns. Hann myndaði í stuttan tíma þremenningabandalag (troika) sem réð yfir Sovétríkjunum ásamt Georgíj Malenkov og Vjatsjeslav Molotov. Seinna sama ár framdi Níkíta Khrústsjov valdarán með aðstoð herafla Georgíj Zhúkov marskálks og lét handtaka Bería fyrir landráð. Hermenn Zhúkovs neyddu liðsmenn NKVD til hlýðni og þann 23. desember 1953 var Bería tekinn af lífi.
Kynferðisafbrot
Við réttarhöld Bería árið 1953 var upplýst að Bería hefði gerst sekur um fjölda nauðgana á embættistíð sinni. Bería hafði nýtt sér stöðu sína sem foringi leyniþjónustunnar til að þvinga konur til kynmaka við sig. Hann hafði m.a. oft keyrt um götur Moskvu á glæsibíl sínum og valið konur af götunum sem voru síðan handteknar og fluttar á setur hans (sem í dag er sendiráð Túnis í Moskvu). Þar var Bería vanur að nauðga þeim á skrifstofu sinni og gefa þeim síðan blómvönd þegar þær fóru. Ef þær þáðu blómvöndinn var því tekið sem viðurkenningu á að kynlífið hefði farið fram með samþykki þeirra; ef þær afþökkuðu voru þær handteknar. Bería þvingaði konur einnig til kynmaka með því að lofa að frelsa ættingja þeirra úr Gúlaginu, þótt ættingjar þeirra væru í sumum tilvikum þegar látnir.
Meðlimir sovésku ríkisstjórnarinnar vissu af kynferðisbrotum Bería en létu sér fátt um finnast. Sagt er að Stalín hafi eitt sinn frétt af því að dóttir sín væri ein með Bería og hafi strax hringt í hana og sagt henni að hafa sig burt hið snarasta.
GAIS
GAIS er sænskt knattspyrnufélag frá Gautaborg. Félagið er gjarnan kallað „Makrillarna“ sem þýðir Makrílarnir á íslensku og vísar það búnínga félagsins, sem þykja minna á liti fisksins sem líka er með grænar og svartar rendur.
Kóngar
Kóngar (Lampridiformes) er eini ættbálkurinn innan yfirættbálksins lampridiomorpha.
Tony Blair
Anthony Charles Lynton Blair (fæddur 6. maí 1953) oftast þekktur sem Tony Blair er fyrrum forsætisráðherra Bretlands. Hann leiddi Verkamannaflokkinn frá júlí 1994 til 24. júní 2007 og komst til valda eftir yfirburðasigur flokksins í þingkosningunum 1997. Hann tók þá við forsætisráðherraembættinu af John Major og batt enda á 18 ára samfellda stjórn Íhaldsmanna. Tony Blair hefur setið lengst allra forsætisráðherra Verkamannaflokksins og er sá eini sem hefur leitt flokkinn til sigurs í þremur þingkosningum í röð.
Blair færði flokkinn nær miðjunni í breskum stjórnmálum og kallað þessa stefnubreytingu „nýja Verkamannaflokkinn“ (e. New Labour). Flokkurinn varð undir hans forystu jákvæðari gagnvart markaðshagkerfinu og fráhverfari þjóðnýtingu. Þessari stefnu hafa verið gefin nöfn á borð við „nútímajafnaðarmennsku“ og „þriðja leiðin“ en margir af vinstrisinnaðri flokksmönnum hafa orðið til að gagnrýna stefnubreytinguna og álíta flokkinn hafa færst of langt til hægri og snúið baki við þeim hugsjónum sem flokkurinn var byggður á, eins og jafnari skiptingu auðs í samfélaginu.
Hörð gagnrýni á Blair hefur einnig risið vegna þátttöku Breta í „stríðinu gegn hryðjuverkum“ og innrásinni í Írak. Í kosningum 2005 tapaði flokkurinn miklu fylgi en hélt þó meirihlutanum. Gordon Brown leysti Blair af sem forsætisráðherra.
Fjörgyn
Fjörgyn kemur fyrir í norrænni goðafræði og merkir Jörð, móðir Þórs. Í Völuspá segir (57. erindi):
Merking vísunnar er eitthvað á þessa leið: Þá kemur hinn ágæti sonur Jarðar (þ.e. Þór), gengur sonur Óðins (þ.e. Þór) fram að berjast við orminn, sem drepur verndara Miðgarðs (þ.e. Þór)  með eiturblæstri (krafti), allir menn tortíma hinum byggða heimi, sonur Jarðar (Þór) gengur, að þrotum kominn, níu fet í burtu frá orminum, áhyggjulaus yfir illu umtali (yfirleitt skýrt þannig að Þór hafi nú engar áhyggjur af því að vera brigslað um hugleysi því hann er búinn að drepa orminn).
Enfermeras
Enfermeras er kólumbískur sjónvarpsþáttur.
Egill Eðvarðsson
Egill Eðvarðsson (f. 28. október 1947) er íslenskur myndlistamaður og leikstjóri. Egill útskrifaðist úr Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1971. Árið 2019 fékk Egill heiðursverðlaun Eddunnar en hann hafði þá starfað við ís­lenska sjón­varps- og kvik­mynda­gerð í hart­nær 50 ár en lengst af starfaði hann við dag­skrár­gerð og upp­töku­stjórn hjá RÚV.
Banff-þjóðgarðurinn
thumbnail|Kort af þjóðgarðinum. thumbnail|Moraine Lake. thumbnail|Peyto Lake. thumbnail|Landslag í þjóðgarðinum thumbnail|Frumbyggjar árið 1930 í Banff
Banff-þjóðgarðurinn (enska: Banff National Park) er elsti þjóðgarður Kanada. Hann var stofnaður árið 1885 í og er í Klettafjöllunum í Alberta. Þjóðgarðurinn er um 150 kílómetra frá borginni Calgary og er 6641 km² að stærð.
Frá þjóðgarðinum liggur þjóðvegurinn Icefields Parkway um fjalladali og norður til þjóðgarðsins Jasper. Þjóðgarðurinn á líka landamæri að þjóðgörðunum Kootenay í suðri og Yoho í vestri.
Miklir barrskógar og fjölbreytt dýralíf er í Banffþjóðgarðinum. Meðal trjáa eru blágreni, stafafura, hvítgreni, fjallaþinur,degli, elri, ösp og víðitegundir. Svartbjörn, elgur, hjartardýr, úlfur, klettafjallageit, múshéri og íkorni eru meðal spendýra. Klettafjöllin ná yfir 3500 metra þar.
Á árunum 1890-1920 voru frumbyggjar á svæði þjóðgarðsins fluttir nauðungarflutningum.
Bærinn Banff er í Bow River dalnum og er miðstöð athafna í þjóðgarðinum. Annar bær er Canmore. Hvort tveggja eru skosk nöfn.
Lake Louise, Jökulruðningsvatn (Moraine lake) og Dalur hinna tíu tinda, Peyto Lake eru vinsælir ferðamannastaðir í þjóðgarðinum.
Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada
Émerson Carvalho da Silva
Émerson Carvalho da Silva (fæddur 5. janúar 1975) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Myles Burnyeat
Myles Fredric Burnyeat (1. januar 1939 – 20. september 2019) var enskur fornfræðingur og heimspekingur.
Burnyeat vvar menntaður við Bryanston School og King’s College, Cambridge. Hann var nemandi Bernards Williams við University College London. Árið 1964 varð hann aðstoðarlektor í heimspeki við UCL og lektor ár síðar. Árið 1978 varð hann lektor í fornfræði við Cambridge-háskóla og félagi á Robinson College. Frá 1984 til 1996 gegndi hann stöðu Laurence-prófessors í fornaldarheimspeki við Cambridge-háskóla. Frá 1996 til 2006 var hann rannsóknarfélagi í heimspeki við All Souls College, Oxford. Hann sneri aftur til Robinson College í Cambridge árið 2006.
Landsamtökin Þroskahjálp
Landssamtökin Þroskahjálp eru regnhlífasamtök félaga sem vinna að réttindum og hagsmunum fatlaðs fólks. Samtökin voru stofnuð í október árið 1976.
Samtökin vinna með sáttmála Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks að leiðarljósi og vinna að því að tryggja að fatlað fólk njóti réttinda, menntunar, atvinnu, sjálfsákvörðunarréttar, fjölskyldulífs og annarra tækifæra til jafns við aðra.
Formaður Þroskahjálpar er Bryndís Snæbjörnsdóttir en hún tók við embætti árið 2013. Samtökin reka skrifstofu á Háaleitisbraut 13 í Reykjavík.
Aðildarfélög Landssamtakanna Þroskahjálpar
Aðildarfélög Landssamtakanna Þroskahjálpar eru 22 talsins og telja félagsmenn þeirra u.þ.b. 6.000 manns.
Alþjóðastarf
Landssamtökin Þroskahjálp eiga aðild að Inclusion Europe og Inclusion International, auk þess að taka þátt í norrænu samstarfi við systurfélög.
Verkefni
Starfsemi samtakanna spannar frá því að reka húsbyggingarsjóð, minningarsjóði, hafa m.a. átt þátt í stofnun Listar án landamæra, sjónvarpsþáttanna Með okkar augum og Átaks - félags fólks með þroskahömlun. Þá reka samtökin gistiheimili á höfuðborgarsvæðinu fyrir fjölskyldur fatlaðra barna sem búsett eru úti á landi og þurfa að sækja þjónustu, sem og aðgengilegt sumarhús á Flúðum sem kallast Daðahús.
Veigamikill hluti starfsemi samtakanna er að stuðla að viðhorfsbreytingum meðal almennings, eiga í samskiptum og samstarfi við ríki og sveitarfélög, búa til og kynna efni á auðlesnu máli og fleira. Samtökin eru rekin nær eingöngu fyrir styrki einstaklinga.
La mauvaise tête
La Mauvaise tête (íslenska: Glæpsamlegt andlit) er áttunda bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Hún birtist sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Sval árið 1954 og kom út á bókarformi árið 1957. Höfundur og teiknari hennar var listamaðurinn Franquin. Bókin hefur enn ekki komið út á íslensku.
Söguþráður
Valur uppgötvar að brotist hefur verið inn hjá honum, en saknar einskis annars en nokkurra passamynda. Í kjölfarið gerast undarlegir hlutir: skartgripaverslun er rænd í miðborginni og eigandinn kennir Val um verknaðinn. Síðar hrifsar Valur forngrip af þjóðminjasafninu fyrir framan sjónvarpsmyndavélar og stingur af, en þykis svo ekkert kannast við málið. Lögreglan hyggst handsama Val sem leggur á flótta.
Svalur finnur passamyndirnar týndu í húsi nágrannans og uppgötvar að þrjótar hafa notað þær til að útbúa gúmmígrímu með andliti Vals, en hefur þó engar sannanir í höndunum. Svalur og Valur elta slóð þrjótanna, en eru með lögregluna á hælunum. Eltingaleikurinn á sér stað á sama tíma og Frakklandshjólreiðarnar, sem blandast talsvert í söguþráðinn.
Valur er handtekinn en Svalur flýr. Hann uppgötvar að glæpaforinginn er Sammi frændi Vals og tilgangurinn var að hefna fyrir ófarirnar í Burt með harðstjórann! Eftir mikinn eltingarleik sleppa Sammi og vitorðsmaður hans, en Svalur heldur eftir gúmmígrímunni og ránsfengnum. Hann fær þó þungt höfuðhögg og missir minnið. Valur er fyrir rétti og dómur við það að falla, þegar Svalur fær minnið á nýjan leik og nær á síðustu stundu í réttarsalinn með sönnunargögnin sem nægja til að frelsa vin hans.
Stutt tveggja blaðsíðna aukasaga fylgir bókinni, Touchez pas aux rouges-gorges. Þar segir frá útistöðum gormdýrsins við heimiliskött sem hyggst éta nokkra fuglsunga.
Hamarsrétt
thumb|right|350px|Hamarsrétt, fjöllin á [[Strandasýsla|Ströndum sjást handan Húnaflóans.]] Hamarsrétt er fjárrétt á Vatnsnesi í Húnaþingi vestra. Réttin er í fjörunni rétt sunnan við ós Hamarsár á vestanverðu Vatnsnesi. Réttarstæði Hamarsréttar er talið eitt hið sérstæðasta á Íslandi.
Norðan við ós Hamarsár er lítið félagsheimili sem heitir Hamarsbúð.
ESCP Business School
ESCP Business School er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París, London, Berlín, Madríd og Tórínó. Hann er stofnaður 1819, og er elsti verslunarskóli í heimi. ESCP var í 10. sæti meðal evrópskra verslunarskóla árið 2012 samkvæmt The Finanical Times. Árið 2010, var meistaranám hans í stjórnun (Master in Management program) í 1. sæti á heimsvísu skv. The Financial Times, og var hann í 2. sæti árið 2013. Hann er einnig í 21. sæti á heimsvísu fyrir MBA nám hans á Framkvæmdasviði (Executive MBA). MEB nám skólans (meistaragráða í evrópskrum viðskiptum), svipar til fulltíðar MBA náms, en með fjölmenningarlegri nálgun. ESCP býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EQUIS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 40 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Patrick Thomas (Framkv.stj. (CEO) Hèrmes), Ignacio Garcia Alves (Framkv.stj. (CEO) Arthur D. Little), Nicolas Petrovic (Framkv.stj. (CEO) Eurostar) auk Michel Barnier, framkvæmdastjóra EB fyrir Innri markað og þjónustur.
Sögulegt ágrip
ESCP var stofnaður, 1. desember 1819, af hópi efnahagsfræðinga og kaupsýslumanna, þ.m.t. Efnahagsfræðingnum Jean-Baptiste Say og kaupmanninum Vital Roux. ESCP var fyrsti verslunarskólinn í heimi, og má því telja þessa tvo menn, sem uppfinningarmenn verslunarskólans. Hann var byggður á fyrirmynd hins fræga fjöllistaskóla/fjölbrautaskóla, École Polytechnique, en var mun hóflegri í sniðum í upphafi hans, aðallega sökum þess að hann naut ekki fjárhagslegs stuðnings ríkisins til að byrja með.
ESCP hefur verið alþjóðlegur frá upphafi starfa síns: 1824 árgangurinn, með alls 118 nemendur, samanstóð af um 30% útlendinga, þ.á.m. eitthvað af: spánverjum, brasilíubúum, hollendingum, þjóðverjum, portúgölum og ameríkönum. Tungumálanám var nauðsynlegur hluti í fyrstu námskrá hans, sem náði meðal annars yfir námskeið í: frönsku, ensku, þýsku og spönsku. Árið 1873, var hollvinafélag ESCP stofnað. Árið 1921, hélt ESCP upp á 100 ára afmæli sitt, sem frestað hafði verið vegna kreppunnar eftir stríðið, í hinum mikilfenglega sal Sorbonne háskólans.