cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frank H. Knight
Árið 1924 átti Knight í frægri ritdeilu við A. C. Pigou, sem hafði í bókinni Economics of Welfare (Farsældarfræði) sett fram þá skoðun, að ríkið gæti betrumbætt markaðinn, lagfært ýmsar afleiðingar frjálsra viðskipta. Pigou nefndi mengun og fleiri vandræði, sem hlotist gætu af óheftri samkeppni. Eitt dæmið var af tveimur misgóðum vegum, sem lægju milli tveggja borga. Umferð myndi ekki skiptast milli þeirra á hagkvæmasta hátt, heldur verða meiri umferð (og því alvarlegri umferðartruflanir) á betri veginum. Þessu mætti kippa í lag, sagði Pigou, með vegartollum, sem ríkið innheimti af hinum misgóðu vegum. Þeir yrðu misháir eftir misjöfnum gæðum veganna. Þá myndi umferðin milli þeirra skiptast á hagkvæmasta hátt. Þá myndi ólíkt verð endurspegla ólík gæði, eins og það á að gera. Knight benti á, að Pigou hefði ekki gert ráð fyrir, að vegirnir gætu verið í einkaeigu. Væri svo, þá myndu eigendur þeirra innheimta eðlilegt verð fyrir þá, eigandi betra vegarins hærra verð en eigandi verri vegarins, svo að markaðurinn kæmist sjálfkrafa að sömu niðurstöðu og Pigou vildi láta ríkið koma í kring. Dæmi Pigous væri því ekki um galla á markaðsviðskiptum (sem hagfræðingar kalla nú á dögum á e. market failure), heldur um galla á ríkisafskiptum (e. government failure), því að ríkið hefði ekki skilgreint eða leyft eignarrétt á vegum. Segja má, að kenning Ronalds Coases um utanaðkomandi kostnað (e. social cost) sé í svipuðum anda og þessi athugasemd Knighs.
Lucy Lawless
right|200px|thumb|Lucy Lawless Lucille Frances Ryan (fædd 29. mars 1968 í Auckland) er bandarísk leikkona og poppsöngkona.
Leyte
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Leyte Leyte er ein af Visajaeyjum á Filippseyjum. Eyjan skiptist í tvö umdæmi: (Norður)-Leyte og Suður-Leyte sem nær líka yfir eyjuna Panaon sunnan við Leyte. Biliraneyja norðan við Leyte var áður hluti af Leyte en er nú sérstakt umdæmi. Helstu borgir á Leyte eru Tacloban og Ormoc. Við Ormoc eru jarðvarmavirkjanir.
Orrustan um Leyteflóa í október 1944 er talin stærsta sjóorrusta Síðari heimsstyrjaldar og hugsanlega stærsta sjóorrusta allra tíma.
Karólínska sjúkrahúsið
thumb|Karolinska Universitetssjukhuset Karólínska sjúkrahúsið (Karolinska Universitetssjukhuset) er sænskur spítali í Stokkhólmi. Hann var stofnaður 1. janúar 2004. Það var á þeim spítala sem fyrsti gervibarkinn var græddur í mann.
Mercator-vörpun
thumb|200px|Kort sem sýnir Mercator-vörpun
Donald Knuth
thumbnail|Donald Knuth Donald Ervin Knuth (fæddur 10. janúar 1938) er tölvunarfræðingur, stærðfræðingur og prófessor emeritus við Stanford háskóla í Kaliforníu. Árið 1974 hlaut hann ACM Turing verðlaunin, sem óformlega eru álitin Nóbelsverðlaun tölvunarfræðinnar.
Mercator-vörpun
Mercator-vörpun er kortavörpun sem flæmski kortagerðarmaðurinn Gerhard Mercator þróaði fyrir heimskort sem hann gaf út árið 1569. Hún varð vinsælasta kortavörpun í siglingafræði vegna þess að hún gerði það hægt að teikna beinar stefnulínur. Kvarðinn er jafn í allar áttir í kringum ákveðinn punkt sem varðveitir horna og lögun smærri hluta en skekkir stærð og lögun stærri hluta. Þetta er vegna þess að kvarðinn eykst frá miðbaugnum í átt að heimskautunum, þar sem hann verður óendanlegur.
Ourisia remotifolia
Ourisia remotifolia er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Suðureyju Nýja-Sjálands.
Donald Knuth
Knuth hefur átt mikinn þátt í þróun tölvu- og hugbúnaðarmála á síðustu áratugum, og skrifaði meðal annars bókina The Art of Computer Programming. Hann hefur verið upphafsmaður stærðfræðilegrar aðferðarfræði í hugbúnaðarþróun og hannað ýmis hugbúnaðarkerfi, svo sem umbrotskerfið TeX.
Evrópski ofurbikarinn
alt=Liverpool lifta ofurbikarnum árið 2019 í Istanbúl|hægri|324x324dpEvrópski ofurbikarinn er keppni félagsliða í knattspyrnu þar sem mætast sigurvegarar Meistarardeildar Evrópu og Evrópudeildarinnar leiktíðarinnar á undan í úrslitaleik til að ákvarða hver sé meistari meistaranna.
Núverandi meistarar eru Real Madrid. Keppnin átti að vera haldin árið 2020 í Porto en vegna COVID-19 faraldursins var keppnin færð yfir til Búdapest.
Icelandic National Park
Icelandic National Park er breiðskífa með Botnleðju og er hún fyrsta platan sem þeir gerðu á ensku. Platan kom út árið 2003. Lög eins og 2 Isk A Day og Brains Balls And Dolls urðu vinsæl. Á plötunni eru þessi lög:
Dragan Kazic
Dragan Kazic (fæddur 27. júní 1961 í Serbíu
Grindavík 2007-2008
Dragan var aðstoðarþjálfari Grindavíkur tímabilin 2007 og 2008.
BÍ/Bolungarvík 2009
Árið 2009 fluttist hann vestur á Vestfirði og gerðist þjálfari BÍ/Bolungarvíkur.
ÍBV 2010-2012
Árið 2010 gerðist hann aðstoðarþjálfari hjá ÍBV. Þegar aðeins þrír leikir voru eftir af tímabilinu 2012 hætti Magnús Gylfason sem þjálfari ÍBV og tók Dragan við sem þjálfari ÍBV út tímabilið.
Sean Kinney
thumb|Sean Kinney, 2019 Sean Howard Kinney (fæddur 27. maí 1966) er bandarískur tónlistarmaður og trommari Alice in Chains. Afi Sean byrjaði að kenna honum á trommur þegar hann var þriggja ára gamall. Þegar Sean var aðeins níu ára gamall var hann byrjaður að spila í hljómsveit með afa sínum sem hét The Cross Cats og ferðaðist hann með þeim vítt og breitt um Bandaríkin að spila í brúðkaupum. Árið 1987 var Alice In Chains stofnuð af Jerry Cantrell og Layne Staley og fengu þeir Mike Starr á bassa. Þar sem Sean var sambýlismaður systur Mike's fékk hann hlutverk trommuslagara í sveitinni. Sean hefur spilað á öllum plötum sveitarinnar og spilaði einnig á sólóplötu sem Jerry Cantrell gerði, Boggy Depot. Árið 2005 snéri Sean aftur til að spila með Alice in Chains á styrktartónleikum fyrir þá sem lentu í flóðbylgjunni á jóladag 2004.
SC Paderborn
Sport-Club Paderborn 07 e.V., oftast þekkt sem SC Paderborn 07 er þýskt knattspyrnufélag staðsett í Paderborn.
Hárdepla
Hárdepla (fræðiheiti: Veronica officinalis) er fjölær depla sem vex í Evrópu og Asíu. Stönglarnir eru loðnir, 10-50sm langir, og mynda breiður. Ljósvínrauð blóm vaxa á stuttum knúppum. Hárdepla hefur verið mikið notuð sem lækningajurt.
Nagarjuna
thumb|right|Stytta af Nagarjuna við [[Samye Ling-klaustrið í Dumfriesskíri í Bretlandi.]] Nagarjuna (telúgú: నాగార్జున; kínverska: 龍樹) (um 150 – 250) var indverskur heimspekingur, stofnandi Madhyamaka („miðleiðarinnar“) í Mahayana búddisma og að mörgu leyti áhrifamesti búddíski hugsuðurinn að Gátama Búdda sjálfum undanskildum.
Þórunn Jónassen
Þórunn Jónassen (fædd 12. júní 1850 að Ketilsstöðum á Völlum í S-Múlasýslu, dáin 18. apríl 1922 í Reykjavík), einnig þekkt sem Þórunn Hafstein Pétursdóttir, var fyrsti formaður Thorvaldsensfélagsins og ein fjögurra kvenna sem árið 1908 urðu fyrstu konurnar í bæjarstjórn Reykjavíkur. Þórunn sat í bæjarstjórn árin 1908-1914. Árið 1921 hlaut Þórunn riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu, fyrst kvenna ásamt Elínu Briem.
Uppvöxtur og fjölskylda
Foreldrar Þórunnar voru Pétur Hafstein, sýslumaður og amtmaður, faðir Hannesar Hafstein, og fyrsta kona hans, Guðrún Hannesdóttir Stephensen. Þórunn missti móður sína er hún var aðeins 10 mánaða gömul og ólst upp til fermingjar ýmist hjá nákomnum ættingjum, eiginkonu Eggerts Jónssonar læknis á Akureyri, eða hjá föður sínum á Möðruvöllum í Hörgárdal þar sem faðir hennar var amtmaður.
Fjórtán ára gömul fór Þórunn til námsdvalar í Kaupmannahöfn og gekk meðal annars á skóla fröken Nathalie Zahle, en hann var í miklu áliti í Danmörku. Fröken Zahle var mikil kvenréttindakona sem vann að því að tengja saman menntun kvenna og réttindabaráttu þeirra. Frá Kaupmannahöfn kom Þórunn til Reykjavíkur og árið 1871, þá 21 árs gömul, og giftist hún Jónasi Jónassen, lækni við Sjúkrahúsið í Reykjavík. Jónas var settur landlæknir frá 1881–1882 en hann gegndi embættinu frá 1895 til 1906. Heimili þeirra var lengst af í Lækjargötu 8, á horni Skólabrúar og Lækjargötu og stendur það hús að mestu með sama sniði að ytra útliti. Hjónin eignuðust eina dóttur árið 1873, Soffíu.
Störf að félagsmálum og stjórnmálum
Þórunn var kjörin fyrsti formaður Thorvaldsensfélagsins sem stofnað var árið 1875 og starfar enn í dag og er elsta félag kvenna í Reykjavík og með elstu kvenfélögum landsins. Tilgangur þess var m.a. að vinna að almenningsheill og styrkja þá er við erfiðleika búa. Þórunn var formaður félagsins til æviloka, eða í 47 ár. Þórunn átti hvað mestan þátt í því að gera Thorvaldsensfélagið að því sem það var. Í grein um sögu félagsins í Morgunblaðinu þann 19. nóvember 1925 um sögu félagsins var formennsku hennar lýst þannig:
Þórunn var stofnandi Húsmæðrjafélagsins og formaður þess til æviloka. Hún var gjaldkeri í Landspítalasjóðanefndinni en með byggingu spítalans vildu íslenskar konur minnast þeirra tímamóta er varð 19. júní 1915 er þær öðluðust kosningarétt og kjörgengi til Alþingis. Þórunn gaf sig að ýmsum öðrum félgasmálum í Reykjavík og í bæjarstjórn átti hún sæti 1908-1914.
Þórunnartún, áður Skúlatún
Í nóvember 2010 tilkynnti Skipulagsráð Reykjavíkurborgar að nafni Skúlatúns í Reykjavík skyldi breytt í Þórunnartún til að heiðra minningu Þórunnar Jónassen. Um leið var samþykkt að breyta nafni þriggja annarra gatna í Túnahverfi til heiðurs öðrum baráttukonum fyrir kvenréttindum. Nafni Skúlagötu var breytt í Bríetartún til að heiðra minningu Bríetar Bjarnhéðinsdóttur, nafni Sætúns í Guðrúnartún (til heiðurs Guðrúnar Björnsdóttur) og nafni Höfðatúns var breytt í Katrínartún til að heiðra minningu Katrínar Magnússon. Þessar fjórar konur voru þær fyrstu sem náðu kjöri til bæjarstjórnar Reykjavíkur.
Hoya crassior
Hoya crassior er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Samóa.
Íslendingur
Íslendingar geta verið:
1269
thumb|right|Blair-kastali. Árið 1269 (MCCLXIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Al-Arabi
Al-Arabi Sports Club (Arabíska:النادي العربي الرياضي) er katarskt knattspyrnufélag með aðsetur í Doha. Félagið var stofnað 1952. Þekktir leikmenn sem hafa leikið með félaginu eru: Gabriel Batistuta, Stefan Effenberg, Giuseppe Signori og Tony Popovic.
Þjálfari liðsins 2018-2021 var Heimir Hallgrímsson og með liðinu hafa spilað Aron Einar Gunnarsson og Birkir Bjarnason.
Sístaða
Sístaða (eða ofstöður) er ástand sem skapast þegar holdris hjaðnar ekki innan 4 klst. þrátt fyrir skort á líkamlegri- og sálrænni örvun. Sístaða reðurs veldur blóðþurrð með tilheyrandi skaða fyrir æðarnar í getnaðarliminum sem getur skaðað getu hans til holdriss til langs tíma og jafnvel valdið getuleysi. Alvarlega tilfelli geta svo valdið drepi í holdi.
Alþjóða skáksambandið
Alþjóða skáksambandið (franska Fédération Internationale des Échecs, skammstafað FIDE), er alþjóðlegt samband skáksambanda, setur alþjóðlegar skákreglur, reiknar og skráir skákstig skákmanna og skipuleggur heimsmeistarakeppni í skák. Stofnað í París í Frakklandi 24. júlí 1924. Forseti er Kirsan Ilyumzhinov, sem jafnframt er forseti Kalmikyu, sjálfstjórnarhéraðs í Rússlandi.
Tenglar
Heimasíða FIDE
Blakvængja
thumb| Pteryx Skybird blakvængja á flugi. Blakvængja er loftfar sem er þyngra en loft og helst á flugi vegna verkana loftsins á einn eða fleiri fleti sem blakað er. Slík loftför eru hönnuð til að líkja eftir fuglum sem blaka vængjum á flugi og flugi leðurblakna og skordýra. Oftast eru slík líkön byggð í sama skala og dýrin sem líkt er eftir. Gerð hafa verið mannaðar blakvængjur. Blakvængjur geta verið vélknúnar eða knúnar með vöðvaorku flugmanns.
Munkurinn Eilmer af Malmesury flaug í blakvængju á 11. öld og sagnir eru um skáld frá 9. öld Abbas Ibn Firnas. Roger Bacon skrifaði árið 1260 um flugtækni. Leonardo da Vinci fór árið 1485 að rannsaka flug fugla. Hann komst að þeirri niðurstöðu að menn væru of þungir og of veikburða til að nota vængi sem tengdir væru við handleggi og hannaði tæki þar sem sá sem flýgur liggur á planka og stýrir tveimur vængjum. thumb|Líkan [[Leonardo da Vinci af blakvængju]]
Ronald Wayne
thumb|Ronald Wayne 2009 Ronald Gerald Wayne (f. 1934) er einn þriggja stofnenda Apple (hinir voru Steve Jobs og Steve Wozniak). Árið 1976 12 dögum eftir að fyrirtækið hafi verið stofnað seldi hann sín 10 prósent í apple til Steve Jobs og Steve Wozniak fyrir 800 bandaríska dollara.
Bhut jolokia
thumb|right|Ávextir Bhut jolokia Bhut jolokia, einnig kallaður draugapipar, U-morok, rauð naga, naga jolokia og draugajolokia, er tegundablandað yrki eldpipars frá Arunachal Pradesh, Assam, Nagalandi og Manipur í norðausturhluta Indlands. Hann er blendingur Capsicum chinense og Capsicum frutescens og náskyldur nagapipar frá Bangladess.
Árið 2007 vottaði Heimsmetabók Guinness að Bhut jolokia væri sterkasti eldpipar heims, 400 sinnum sterkari en tabaskósósa. Piparinn var metinn á 1 milljón Scoville-stiga. Árið 2011 mældist Infinity-pipar hærra á kvarðanum og síðan Naga Viper, Trínidad Moruga-sporðdrekinn og að síðustu Carolina Reaper-afbrigðið árið 2013.
79
79 (LXXIX í rómverskum tölum) var 79. ár 1. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Í Rómaveldi var árið þekkt sem ræðismannsár Ágústusar og Vespasíanusar eða sem árið 832 ab urbe condita. Talan 79 hefur verið notuð frá því á miðöldum þegar árin frá fæðingu Krists urðu ríkjandi tímatal í Evrópu.
Dennis Ritchie
thumb|Dennis Ritchie Dennis MacAlistair Ritchie (9. september 1941 – 12. október 2011) var tölvunarfræðingur með háskólagráður í eðlisfræði og stærðfræði, sem átti mikinn þátt í þróun ýmissa hugbúnaðarkerfa, forritunarmála og stýrikerfa.
Meðal þeirra verkefna sem hann vann að voru ALTRAN, forritunarmálið B, BCPL, forritunarmálið C, Multics, og Unix.
1980 Mundialito
1980 Mundialito eða Copa de Oro de Campeones Mundiales var alþjóðlegt knattspyrnumót sem haldið var í Úrúgvæ um áramótin 1980-81. Keppnin var skipulögð af FIFA til að minnast 50 ára afmæli HM í knattspyrnu. Þar sem flest sterkustu landslið heims tóku þátt í mótinu var það stundum nefnt litla heimsmeistarakeppnin, eitt margra knattspyrnumóta sem fengið hafa þann stimpil. Gestgjafar Úrúgvæmanna fóru með sigur af hólmi.
Saga
FIFA féllst á tilboð Úrúgvæ um að hýsa keppnina, þrátt fyrir harða gagnrýni mannréttindasamtaka. Upphaflega hugmyndin var að bjóða öllum sigurþjóðunum sex úr sögu HM. Þar sem mótið færi fram frá 30. desember 1980 til 10. janúar 1981, var ljóst að erfitt yrði að sannfæra Evrópuþjóðirnar um að senda sín sterkustu lið. Til að bæta úr því voru þátttökugreiðslurnar til knattspyrnusambandanna hafðar mjög rausnalegar. Englendingar voru eina sigurþjóðin sem neitaði að taka þátt og voru Hollendingar, silfurliðið frá tveimur síðustu heimsmeistaramótum, fengnir í þeirra stað. Margar helstu stjörnur Hollands sátu þó heima.
Herforingjastjórnin treysti á að þjóðin yrði svo ánægð í aðdraganda mótsins að hún freistaði þess að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um nýja stjórnarskrá, sem tryggja átti lögmæti valdaránsins nokkrum árum fyrr. Öllum að óvörum hafnaði meirihluti kjósenda tillögunni og þótt herforingjastjórnin bannaði samstundis alla stjórnmálastarfsemi á ný reyndust úrslitin upphafið að endalokum hennar fjórum árum síðar. Mótið var því haldið í mjög eldfimu pólitísku ástandi.
Þátttökulið
Englendingar, sigurvegarar HM 1966 afþökkuðu þátttöku.
A-riðill
Gestgjafarnir unnu opnunarleikinn gegn Hollandi, 2:0. Hollendingar tefldu einungis fram leikmönnum sem léku í heimalandinu og voru langt frá fyrri styrk. Þvínæst mættust Úrúgvæ og Ítalía í afar grófum leik þar sem þrjú rauð spjöld fóru á loft. Aftur vann Úrúgvæ 2:0. Viðureignin fór fram í skugga andláts Gigi Peronace úr þjálfarateymi ítalska liðsins nokkrum dögum fyrr. Lokaleikurinn skipti fyrir vikið engu máli en þar gerðu Ítalir og Hollendingar jafntefli. Jan Zwartkruis þjálfari hollenska liðsins sagði starfi sínu lausu þegar heim var komið.
30. desember -  Estadio Centenario, Montevideo
3. janúar - Estadio Centenario, Montevideo
6. janúar - Estadio Centenario, Montevideo
B-riðill
Vestur-Þjóðverjar virtust ætla að landa sigri í leik sínum gegn Argentínu eftir mark frá Horst Hrubesch í fyrri hálfleik. Tvö argentísk mörk undir lokin sneru hins vegar leiknum við. Argentínumenn mættu sem ríkjandi heimsmeistarar, að þessu sinni með Diego Maradona innanborðs. Hann kom sínu liði yfir á móti Brasilíu en Edevaldo jafnaði. Vestur-Þjóðverjar náðu forystunni gegn Brasilíu í seinni hálfleik en fengu fjögur mörk í andlitið og Brasilía endaði á toppi riðilsins
7. janúar - Estadio Centenario, Montevideo
Úrslitaleikur
Hinn læknismenntaði Socrates jafnaði metin fyrir Brasilíu þegar hálftími var til leiksloka í úrslitaleiknum en tíu mínútum fyrir leikslok skoraði Waldemar Victorino, markakóngur keppninnar, sigurmarkið. Úrúgvæska þjóðin fagnaði sigrinum tryllingslega en titillinn reyndist þó ekki upphafið að nýrri gullöld því Úrúgvæ mistókst að komast í úrslitakeppni HM 1982.
10. janúar - Estadio Centenario, Montevideo
Doctor Who
thumb|right|Tardis sem BBC hefur notað frá 2010. Doctor Who er vísindaskáldsögusjónvarpsþáttur sem er framleiddur af BBC. Þættirnir eru þeir langlífustu þegar kemur að gerð þátta sem ganga út á vísindaskáldskap og voru þeir fyrst framleiddir þremur árum áður en Star Trek hóf göngu sína. Alls hafa verið sýndir í breska sjónvarpinu 832 þættir en það er samanlagður fjöldi gömlu þáttanna sem fyrst voru framleiddir á árunum 1963-1989 og nýju þáttanna sem framleiddir hafa verið frá árinu 2005. Þættirnir fjalla um „doktorinn“ sem er tímalávarður (timelord) utan úr geimnum sem kemur til jarðar og verndar hana og aðrar plánetur og íbúa þeira í nútíð, framtíð og fortíð. Doktorinn getur bjargað sér frá dauða en við það breytist útilit hans og persónuleiki. Doktorinn fær oftast jarðarbúa í lið með sér sem ferðafélaga.
Tímavél og farartæki Doktorsins kallast Tardis og lítur út eins og breskur lögregluklefi. Tardis stendur fyrir „Time And Relative Dimension in Space“.
Doktorinn hefur verið leikinn af 15 leikurum. Þegar skipt er um leikara er það skrifað inn í þættina sem endurholdgun doktorsins í kjölfar alvarlegra meiðsla.
Þingrof
Þingrof er þegar stofnað er til nýrra þingkosninga, í ríkjum þar sem þing eru, áður en venjulegu kjörtímabili lýkur.
Þingrof á Íslandi
Samkvæmt 24. grein stjórnarskrárinnar getur forseti Íslands rofið þing. Þar sem þingræði er á Íslandi er óljóst hvort forsetinn getur rofið þingið í óþökk forsætisráðherra með meirihluta þings að baki sér. Því hefur það verið túlkað sem svo að í reynd fari forsætisráðherra með þingrofsvaldið. Þrátt fyrir þessa túlkun eru tvö dæmi þess í Íslandssögunni að forseti hafi synjað beiðni forsætisráðherra um þingrof: Sveinn Björnsson neitaði Ólafi Thors um þingrof árið 1950 og Ólafur Ragnar Grímsson hafnaði beiðni Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar um þingrof árið 2016. Deilt er um hvort þessi skipti geti talist fordæmi fyrir valdi forsetans til að synja þingrofsbeiðni. Sé þing rofið halda þingmenn umboði sínu fram að kjördag.
Wikivoyage
Wikivoyage er ókeypis ferðahandbók á sjö tungumálum. Hún opnaði í september 2006. Wikivoyage er eitt af systurverkefnum Wikipediu.
Jacques Rueff
Jacques Rueff (23. ágúst 1896 - 23. apríl 1978) var franskur hagfræðingur og ráðgjafi de Gaulles, hershöfðingja og Frakklandsforseta. Hann var eindreginn frjálshyggjumaður og 1947 einn stofnenda Mont Pèlerin-samtakanna, alþjóðlegs málfundafélags frjálslyndra fræðimanna.
Rueff lauk prófi 1919 frá hinum virta École Polytechnique. Eftir það starfaði hann í fjármálaráðuneyti Frakklands og seðlabanka og gegndi eftir stríð ýmsum öðrum opinberum stöðum, en hélt uppi harðri gagnrýni á kenningar Johns Maynards Keynes, sem þá nutu mikillar hylli ráðamanna. Hann var aðalhöfundur áætlunar, sem við hann var kennd, „Plan Rueff,“ um að koma fjármálum og peningamálum Frakklands í viðunandi horf, og fór de Gaulle eftir valdatöku sína 1958 eftir mörgum ráðum hans. Rueff var dómari við Evrópudómstólinn um árabil og kjörinn félagi í Lærdómslistafélaginu franska, Académie française, 1964.
Meredith Monroe
Meredith Monroe (fædd Meredith Leigh Monroe, 30. desember 1968) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Dawson's Creek og Criminal Minds.
Einkalíf
Monroe fæddist í Houston, Texas en aldist upp í Hinsdale, Illinois. Monroe kom fram í auglýsingum áður en hún tók upp leiklistina. Monroe stundaði nám við Millikin háskólann.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Monroe var árið 1997 í Dangerous Minds. Síðan þá hefur hún komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Sunset Beach, Cracker, Joan of Arcadia, House, Cold Case, CSI: Crime Scene Investigation, Bones, Shark og Private Practice. Árið 1998 þá var Monroe boðið eitt af aðalhlutverkunum í unglingadramanu Dawson´s Creek sem Andie McPhee, sem hún lék til ársins 2003. Monroe hafði stórt gestahlutverk í Criminal Minds sem Haley Hotchner en persóna hennar var drepin í 100 þætti seríunnar.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Monroe var árið 1997 í Norille and Trudy. Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við Minority Report, Manhood, Wake og The Lift.
FC København
FC København eða FC Copenhagen eins og það heitir alþjóðlega er danskt knattspyrnulið frá Kaupmannahöfn.
Villeneuve-d'Ascq
Villeneuve-d'Ascq er borg í Frakklandi. Hún er norðarlega í Frakklandi.
FC København
Kaupmannahafnarfélagið hefur átt gífurlegri velgengni að fagna undanfarin ár og það hefur líka staðið sig vel á stóra sviðinu í Meistaradeild Evrópu. Með liðinu hafa leikið nokkur stór nöfn og má þar m.a nefna Simon Kjær, Svíana Johan Wiland og landa hans Oscar Wendt og Tobias Linderoth, einnig má nefna dönsku landsliðskempuna Jesper Grönkjær. Erkifjendur FCK eru Brøndby IF.
Menningarleg sjálfbærni
Menningarleg sjálfbærni er ný þverfagleg nálgunaraðferð sem miðar að því að gera menningu og menningarlegum þáttum hærra undir höfði í allri þróun í átt til aukinnar sjálfbærni, hvort heldur er á heimaslóðum, stærri svæðum eða á heimsvísu. Menning er mikilvægur liður í sjálfbærri þróun þar sem hún tengist því hvernig við skiljum og metum bæði náttúruauðlindir og aðrar manneskjur. Hlutverk og þýðing menningar í sjálfbærri þróun er samt sem áður tiltölulega óskilgreint, bæði í vísindum og stefnumótun. Stundum hefur verið litið á menningu sem þátt í félagslegri sjálfbærni, einnig sem einhvers konar fjórðu stoð í hugmyndafræðinni um sjálfbæra þróun, og til er að hún sé jafnvel talin til grundvallarþátta í sjálfbærri þróun. Tilkall til menningar hefur einnig orðið æ sterkara í tengslum við auknar vistfræðilegar, efnahagslegar og félagslegar kröfur til að mæta markmiðum sjálfbærni, en það eru hinar hefðbundnu þrjár stoðir hugmyndafræðinnar um sjálfbærni.
FC København
Ísak Bergmann Jóhannesson, Orri Óskarsson og Hákon Arnar Haraldsson spila nú með því.
Menningarleg sjálfbærni
Stefnumótun
Stefnumótun af ýmsu tagi og margar alþjóðlegar samþykktir tengja saman sjálfbæra þróun og menningu. Með Samningnum um líffræðilega fjölbreytni (Convention of Biodiversity) frá árinu 1992 voru tengslin á milli líffræðilegrar fjölbreytni og menningar viðurkennd og sama á við um fjölmargar aðrar samþykktir sem gerðar hafa verið síðan. Árið 1995 gaf Alþjóðanefnd um menningu og þróun út skýrslu sem nefndist Our Creative Diversity og gerir grein fyrir verkefnum og árangri Alþjóðlegs menningaráratugar UNESCO (1988-1997). Þar er viðurkennt að menning eigi stóran þátt í að auka efnahagsframfarir en gegni ekki síður mikilvægu hlutverki í sjálfu sér. Í mörgum stefnuskrám Evrópunefndarinnar og Evrópuráðsins er menning einnig talin til mikilvægra þátta í (sjálfbærri) þróun og má þar til dæmis nefna In From the Margins (EC 1995) og the European Agenda for Culture (EC 2007).
Fræðilegar rannsóknir
Innan fræðilegra rannsókna hefur menning alltaf verið talinn mikilvægur þáttur í sjálfbærri þróun í tengslum við frumstæð menningarsamfélög, þróunarlönd og náttúruvernd en einnig í tengslum við undirstöðuatvinnuvegi, ferðamannaþjónustu og svæðisbundna þróun. Þessar rannsóknir leggja oftast til að sjálfbær þróun geri tilkall til þess að svæðisbundin menningarleg gildi séu viðurkennd, sem og jafnrétti og menningarleg sérstaða viðkomandi samfélaga, bæði í stefnumótun og ákvarðanatöku, enda styrki það tilvistargrundvöll þeirra til muna. Sjálfbær þróun hefur einnig verið lögð að jöfnu við eflandi hlutverk lista, sköpunar og menningarstarfs í samfélagslegu tilliti og þróun. Enn fremur hefur efling menningarlegrar fjölbreytni og verndun og varðveisla áþreifanlegs og óáþreifanlegs (svæðisbundinnar) menningararfs verið talin mikilvæg fyrir sjálfbæra þróun.
Auk þessara þátta hefur sjálfbær þróun verið sett í víðara samhengi sem menningarleg framþróun í átt til sjálfbærari lífsmáta sem byggir á siðfræðilegu vali í daglegu lífi. Í þessu tilliti hefur verið litið svo á að menningarstefna, samfélagsþekking, nýsköpun og menntun sem allt taki mið af sjálfbærri þróun sé undirstaða þeirra breyttu menningarlegu lífshátta sem miðað er að.
Frumkvæði
Ýmsar hugmyndir sem miða að því að samþætta menningu og sjálfbæra þróun hafa verið settar fram. Menningarstefna 21. aldarinnar (e. Agenda 21 for Culture) sem lagðar voru fram á vegum Sameinuðu þjóðanna eru ætlaðar einstökum ríkjum til viðmiðunar við samningu eigin menningarstefnuskrár. Þessi samþykkt byggir á undirstöðuþáttum eins og menningarlegri fjölbreytni, mannréttindum, alþjóðlegri fræðslu og samskiptum, þátttökulýðræði, sjálfbærni og friði. Markmið COST Action IS1007 (2011–2015) Investigating Cultural Sustainability er að auka menningarlegt gildi innan sjálfbærrar þróunar með þverfaglegum aðferðum og nálgunum.
Fátækt
thumb|Heimilislaus maður í [[París]] Fátækt eða örbirgð er efnahagslegt ástand skorts. Mikill stigsmunur getur verið á meiningu orðanna eftir samhengi. Þannig er það bæði notað kæruleysislega í dags daglegu tali en einnig til þess að lýsa ójöfnuði milli þjóðfélagsstétta eða mismunandi þjóða.
Kjörbarn
Kjörbarn er barn sem hefur verið ættleitt. Ættleiðing á sér stað þegar barn eignast nýtt lagalegt foreldri, ýmist til viðbótar eða með útskiptingu. Hið nýja foreldri mun því bera sömu lagalegu réttindi og skyldur gagnvart kjörbarninu líkt og það væri sitt eigið barn, og einnig slitið á lagaleg tengsl við fyrri foreldri ef því er að skipta. Áhrifin eru gjörólík því að taka barn í fóstur, en þar slitna ekki hin lagalegu tengsl barnsins við kynforeldri sín.
Fátækt
Fátækt er mjög umdeilt hugtak sem erfitt er að gera góð skil. Gerður er greinarmunur á algildri fátækt og afstæðri fátækt. Algild fátækt nefnist það þegar viðkomandi líður fyrir skort á lífsnauðsynjum svo sem mat, vatni eða húsakynnum. Afstæð fátækt, eðli sínu samkvæmt, er til staðar hvar sem efnahagsstaða hópa er borin saman. Í þeim tilvikum getur vöntun á heilbrigðisþjónustu, menntun, fötum eða jafnvel farartækjum verið dæmi um það sem greinir á milli ríkra og fátækra.
Mælikvarðar á fátækt
Eins og fram hefur komið hefur hugtakið fátækt mismunandi vægi eftir því hvernig þeir hópar fólks sem verið er að bera saman eru skilgreindir. Til einföldunar eru fátækar þjóðir eða ríki nefnd þróunarlönd sem vísar til þess að þau séu styttra á veg komin á leið sinni til að skapa samfélaginu auð. Rannsóknir á fátækt eru tiltölulega nýlegar, fyrstu rannsóknirnar voru framkvæmdar af bretanum Seebohm Rowntree árið 1899.
Kjörbarn
Þegar einstaklingur ættleiðir stjúpbarn sitt, þ.e. barn maka síns frá fyrra sambandi, er talað um stjúpættleiðingu en annars er talað um frumættleiðingu.
Frumættleiðing
Frumættleiðing er ættleiðing á barni sem ekki er barn eða kjörbarn maka umsækjanda eða sambúðarmaka. Frumættleiðing greinist svo í ættleiðingar innan lands og ættleiðingar milli landa.
Fátækt
Mælikvarðar á fátækt
Dæmi um mælikvarða sem notaður er við ákvörðun algildrar fátæktar er að einstaklingur fái mat sem inniheldur a.m.k. 2000-2500 hitaeiningar á dag. Alþjóðabankinn skilgreinir það sem sára fátækt ef einstaklingur notar minna en 1 $ á dag miðað við kaupmáttarjöfnuð. Jafnframt skilgreinir hann það sem meðal fátækt sé neyslan innan við 2 $. Árið 2001 var áætlað að 1,1 milljarður manna byggi við sára fátækt og 2,7 milljarðar meðal fátækt. Samanlagt tæplega helmingur mannkyns. Sár fátækt hefur fallið úr 28% árið 1990 og í 21% árið 2001. Mestar framfarir hafa orðið í Austur- og Suður-Asíu. Í Afríku sunnan Sahara hefur VLF/mann dregist saman um 14% og fátækt aukist úr 41% og í 46% árið 2001. Að öðru leyti hefur heldur lítil breyting orðið á stöðu fátæktar í heiminum. Í fyrrum Austantjaldslöndunum jókst fátækt á fyrstu árunum eftir fall Berlínarmúrsins er þessi ríki skiptu úr miðstýrðum efnahag yfir í markaðsskipulag.
Kjörbarn
Ættleiðingar á Íslandi
Á Íslandi hlýtur ættleitt barn sömu lagalegu tengsl við kjörforeldra sína eins og ef barnið væri þeirra eigið. Ekki er hægt að fella ættleiðingu niður.
Fátækt
Mælikvarðar á fátækt
Af öðrum vísbendingum má nefna að meðal lífslíkur í þróunarlöndum hafa aukist síðan í lok seinni heimsstyrjaldarinnar. Í Afríku sunnan Sahara eru meðal lífslíkur sem stendur u.þ.b. 47 ár sem er ríflega tvöföldun frá því hálfri öld fyrr. Barnadauði hefur minnkað um allan heim. Hlutfall þeirra sem hafa aðgang að innan við 2.200 hiteiningum af mat á dag hefur minnkað úr 56% á sjötta áratugnum niður í innan við 10% á tíunda áratugnum. Læsi í heiminum jókst úr 52% árið 1950 og í 80% 1999. Hlutfallslega hefur læsi kvenna miðað við karla aukist úr 59% árið 1970 í 80% árið 2000. Hlutfall barna í vinnu hefur einnig lækkað úr 24% árið 1960 og niður í innan við 10% árið 2000.
Kjörbarn
Ættleiðingar á Íslandi
Ef fólk vill ættleiða barn á Íslandi er miðað við að væntanlegir foreldrar séu 25-45 ára, séu heilbrigðir andlega og líkamlega, hafi hreina sakaskrá og geti framfleytt fjölskyldu. Fólk sem er í óvígðri sambúð þarf að hafa búið saman í fimm ár, en gift fólk í þrjú ár. Einhleypum einstaklingum er heimilt að ættleiða barn ef sérstaklega stendur á og ættleiðing er ótvírætt talin barninu til hagsbóta.
Eina ættleiðingarfélagið á Íslandi er Íslensk ættleiðing. Það annast milligöngu um ættleiðingar frá Búlgaríu, Kína, Kólumbíu, Tékklandi og Tógó.
Fátækt
Ástæður fátæktar
Meðal afleiðinga fátæktar má nefna:
Fátækt á Íslandi
Fátækt á Íslandi hefur verið mismunandi eftir stað og stund. Á Íslandi hafa rannsóknir á fátækt ekki verið gerðar reglulega.
Í rannsókn sem gerð var af Stefáni Ólafssyni prófessor í félagsfræði í HÍ og Karli Sigurðssyni árið 1987 kom fram að tæplega 8% íslensku þjóðarinnar bjuggu við fátækt. Sérstaklega vakti athygli að 12,4% eldri borgara mældust fátækir. Tíu árum síðar var þessi könnun endurtekin og fengust þær niðurstöður að 6,8% töldust búa við fátækt og 4,3% eldri borgara.
Samkvæmt sameiginlegri rannsókn á vegum ESB sem Hagstofa Íslands gaf út í ársbyrjun 2007 voru tæplega 10% landsmanna á einkaheimilum fyrir neðan lágtekjumörk. Jafnframt kom fram að ungt fólk var fátækara en eldra og sömuleiðis þeir sem áttu ekki íbúð heldur leigðu.
Árið 2023 kom fram að rúm 13% barna á Íslandi byggju við fátækt.
Standpína
thumb|Mynd sem sýnir aukið holdris getnaðarlims thumb|Standpína ferli thumb|Breyti Standpína Standpína (eða holdris eða stinning) er reðurspenna, eða m.ö.o. það að manni rís hold. Einnig er talað um að vera með hann beinharðan, og að einhverjum beinstendur og gömul íslensk sögn um það að fá standpínu var að mastra.
Innrásin í Pólland
Innrásin í Pólland, einnig þekkt sem September-herferðin, var innrás Slóvaka, Þjóðverja og Sovétmanna inn í Pólland. Innrás Þjóðverja hófst 1. september 1939 og hefur sá dagur verið kallaður upphafsdagur seinni heimsstyrjaldarinnar. Þótt Slóvakar séu taldir með í þessari upptalningu voru þeir í raun þýskt leppríki og forseti þeirra, Jozef Tiso, var handbendi Þjóðverja. Því þurftu Pólverjar líka að verjast við suðurlandamærin. Tveimur dögum síðar, 3. september, lýstu Bretar og Frakkar yfir stríði við Þjóðverja þar sem þeir höfðu þann 25. ágúst sama ár gert bandalagssamning við Pólverja. Þessi stríðsyfirlýsing hafði þó lítil áhrif þar sem hvorki Frakkar né Bretar létu sjá sig. Rúmum mánuði seinna, þann 6. október, höfðu innrásarþjóðirnar gjörsigrað Pólland.
Viku áður en innrásin hófst höfðu Þjóðverjar og Sovétmenn skrifað undir samning þar sem kveðið var á um engan ófrið milli þessara landa. Samningurinn kallaðist Molotov-Ribbentrop-sáttmálinn, nefndur eftir utanríkisráðherrum þjóðanna. Í þessum samningi voru leynileg ákvæði um skiptingu allrar Austur-Evrópu milli þessara ríkja. Þegar Rauði herinn réðist inn í Pólland úr austri þann 17. september var það í samræmi við samninginn. Þjóðverjar voru þá komnir í þægilega stöðu og fljótlega náðu herirnir saman í miðju Póllandi.
Síðan var hafist handa við að skipta landinu upp milli Sovétmanna og Þjóðverja. Fyrst kom bráðabirgðaskipting en þann 30. september undirrituðu utanríkisráðherrar landanna, Molotov og Ribbentrop samning í Moskvu um línuna. Þá hafði landsvæði Þjóðverja stækkað mikið miðað við fyrri áætlanir. Þann 6. október hélt svo Hitler ræðu í þýska þinginu þar sem hann lýsti yfir algjörum sigri Þjóðverja í Póllandsinnrásinni.
Forsaga
Eftir að þýski Nasistaflokkurinn komst til valda árið 1933 hóf Hitler uppbyggingu Þýskalands. Hann virti að vettugi ákvæði Versalasamningsins um stríðsskaðabætur og hætti að borga. Þess í stað notaði hann peningana í að byggja upp herafla og skapa þar með atvinnu. Hann bannaði alla stjórnmálaflokka og gerði sjálfan sig að einræðisherra. Hitler aðhylltist Stóra-Þýskalandsstefnuna og hann byrjaði strax árið 1935 að innlima héruð sem Þýskaland tapaði í fyrri heimsstyrjöldinni. Saar-héraðið var innlimað 1935 og Rínarlöndin ári seinna. Árið 1938 sendi Hitler svo skriðdreka til Vínar og ætlaði að fá Austurríkismenn í lið með sér. Hann hótaði svo að taka Súdetahéruðin af Tékkóslóvakíu. Til þess að halda friðinn var skrifað undir Münchenarsamninginn í september 1938, sem viðurkenndi rétt Þjóðverja til Súdetahéraðanna. Bretar höfðu á þessum tíma aðhyllst þá stefnu að semja við Þjóðverja til að sleppa við átök og Münchenarsamningurinn var fullkomlega í samræmi við það. Fyrri heimsstyrjöldin var enn fersk í minni Breta og þeir vildu sleppa við annað stríð í lengstu lög. Aðeins nokkrum mánuðum seinna, í september 1938, réðust Þjóðverjar inn í alla Tékkóslóvakíu og virtu þar með Münchenarsamninginn að vettugi. Svo hófu þeir að ógna Póllandi.
Stríðið
thumb|left|Evrópa við byrjun seinni heimsstyrjaldarinnar thumb|Þýska herskipið SMS "Schleswig-Holstein" að hjálpa Þjóðverjum í orustunni um Westerplatte Þjóðverjar notuðust við hernaðaraðferð sem kallast leifturstríð. Hún byggist á því að koma óvinahernum að óvörum með snöggu áhlaupi skriðdreka og reyna að koma þeim í gegnum varnarlínu andstæðinganna. Þegar því er lokið koma sprengjuflugvélar og gera árás úr lofti. Að lokum fylgir fótgöngulið á eftir skriðdrekunum og fullkomnar innrásina. Þó að frá fornu fari hafi Pólverjar verið taldir mjög góðir hermenn átti riddarahermennska þeirra ekki roð í járnskriðdreka og sprengjuflugvélar Þjóðverja.
Á einungis tveimur dögum sprengdu Þjóðverjar sig í gegnum „pólska hliðið“ til að loka á aðgengi Pólverja að sjó og algjör ringulreið greip um sig í pólska hernum sem og hjá pólskum almenningi. Á fyrsta degi innrásarinnar einbeittu Þjóðverjar sér að því að gera flugflota Pólverja óvirkan, þó að hann hafi ekki verið stór, einungis um 400 flugvélar á meðan Þjóðverjar ruddust inn með næstum 2000 flugvélar. Þeir sprengdu því marga flugvelli og flugvélar áður en þær komust í loftið. Með þessu voru Þjóðverjar orðnir einvaldar í háloftunum strax á fyrsta degi. Þegar kom að því að fá liðsauka frá Bretum í formi flugvéla gekk það ekki sökum þess að flugvellirnir voru svo illa farnir að ekki var hægt að lenda á mörgum þeirra. Einnig þýddi það að vélarnar þurftu að fljúga yfir Þýskaland. Í framhaldi af þessu beindu Þjóðverjar sjónum sínum að samgöngukerfi Pólverja. Þeir sprengdu brýr og járnbrautarkerfi. Þá gerðu þeir einstaka loftárás á íbúðahverfi til að valda ringulreið og hræðslu hjá óbreyttum borgurum. Eftir einungis um viku var allt varnarskipulag Pólverja fallið um sjálft sig og þeir lögðu á flótta. Sumir herflokkar börðust þó eins og ljón og sýndu hetjulega dirfsku. Við hafnarborgina Danzig vörðust Pólverjar árásum herskipa, flugvéla, stórskotaliðs og fótgönguliðs hetjulega í heila viku. Þann 8. september voru Þjóðverjar komnir að höfuðborginni Varsjá. Allir íbúar Varsjár einsettu sér þá að verja borgina. Konur og börn gripu til vopna til að verja sig. Í þrjár vikur var pattstaða í kringum Varsjá. Enginn hjálp barst frá Bretum né Frökkum og allir ráðamenn Pólverja flúnir.
Stuttu eftir að Sovétmenn höfðu ráðist inn í Pólland lýstu þeir því yfir að Pólland væri í raun ekki til lengur. Á svipuðum tíma náðu herir Sovétmanna og Þjóðverja saman í miðju Póllandi. Ráðamenn Sovétmanna og Þjóðverja fóru strax að ráðgera hvernig ætti að skipta Póllandi þó að setuliðið í Varsjá væri ekki búið að gefast upp. Úkraína og Hvíta-Rússland féllu undir Sovétmenn en Þjóðverjar fengu stór svæði í Norður- og Vestur-Póllandi. Rússar gáfu þó Litháum eftir sína gömlu höfuðborg Vilníus. Þann 27. september féll svo setuliðið í Varsjá og algjör sigur Þjóðverja og Sovétmanna staðreynd.
Tækniframfarir
Mánuðina áður en Þjóðverjar réðust inní Pólland höfðu þeir eytt gífurlegum fjármunum í uppbyggingu hersins. Það sýndi sig í innrásinni í Pólland. Pólverjar höfðu búist við því að stríðið færi fram á svipuðum grundvelli og fyrri heimsstyrjöldin. Því fór fjarri, vegna þess að Þjóðverjar beittu nú skriðdrekahernaði og sérstaklega flughernaði í mun meiri mæli en í fyrri heimsstyrjöldinni. Þegar þeir hófu innrásina í Pólland tóku þeir í notkun nýja gerð flugvéla, steypiflugvélar af gerðinni Messerschmitt, sem voru notaðar til árása á hersveitir, bílalestir og virki. Þær flugu venjulega hátt en steyptu sér svo niður og vörpuðu sprengjum á skotmarkið. Þetta höfðu Pólverjar ekki séð áður. Þeir áttu einungis 400 flugvélar og ekki nærri eins góðar og Þjóðverjar. Þeir réðust gegn þeim á gamla mátann, á hestum. Þess má nærri geta að þeir voru stráfelldir af skriðdrekum og fótgönguliði í öllum tilvikum nema í skógum og mýrlendi. Þar hafði hesturinn enn yfirhöndina.
Þjóðverjar réðust inn í Pólland með tæplega 2000 flugvélar, 2500 skriðdreka, hálfa aðra milljón hermanna og níu þúsund byssur. Pólverjar höfðu 400 flugvélar sem komu að nánast engum notum, 500 skriðdreka, eina milljón hermanna og 2800 byssur. Tæknilega séð var þetta því ójafn leikur. Sovétmenn komu svo síðar með 4700 skriðdreka, 3200 flugvélar og 620 þúsund hermenn.
Austratoppur
Austratoppur (fræðiheiti Lonicera caucasica ssp. orientalis ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Tyrklandi.
Beygingarlýsing íslensks nútímamáls
Beygingarlýsing íslensks nútímamáls er safn beygingardæma á rafrænu formi sem er aðgengilegt almenningi á netinu. Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi sér um að viðhalda og dreifa BÍN.
Byrjað var að vinna við gerð BÍN árið 2002 hjá Orðabók Háskólans. BÍN var unnin í nokkrum áföngum og var sá fyrsti styrktur af tungutækniverkefni menntamálaráðuneytisins og lauk honum þann 15. mars 2004 með um 173.000 orðum. Nú eru um 260.000 orð, og er BÍN ennþá í vinnslu.
SC Freiburg
Sport-Club Freiburg e.V., oftast þekkt sem SC Freiburg er þýskt knattspyrnufélag staðsett í Freiburg.
Ourisia vulcanica
Ourisia vulcanica er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá fjöllum Norðureyju Nýja-Sjálands.
Gilsbakki
Gilsbakki er heiti á nokkrum jörðum á Íslandi.
Einnig eru götur í nokkrum þéttbýliskjörnum sem heita Gilsbakki.
Til dæmis á Bíldudal, Hvolsvelli, Neskaupstað og Seyðisfirði.
1270
thumb|right|[[Filippus 3. Frakkakonungur|Filippus 3. krýndur konungur Frakklands.]] Árið 1270 (MCCLXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Montia drucei
Montia drucei er plöntutegund sem var lýst af Peter B. Heenan.
Bourgogne
thumb|right|Frakklandskort sem sýnir Bourgogne. Bourgogne (oftast Búrgund á íslensku en Búrgúndí er líking af enska heitinu) er eitt af 26 héruðum Frakklands. Það dregur nafn sitt af búrgundum en hluti þess er hið gamla hertogadæmi Búrgunda. Hið gamla greifadæmi Búrgunda er núna hluti af héraðinu Franche-Comté. Bourgogne er þannig stærra en hertogadæmið en minna en það svæði sem hertogarnir af Búrgund réðu yfir.
Sviffluga
thumbnail|Svifflugur tilbúnar til að flugtaks thumbnail|Flugvél með tvær svifflugur í togi Sviffluga er loftfar sem svífur án þess að vera knúið áfram með hreyfli. Svifflugur eru dregnar á loft annað hvort af spili eða flugvél. Í spiltogi getur sviffluga náð 250-350 m. hæð en í flugtogi er svifflugan yfirleitt dregin í 500-600 metra hæð. Sviffluga getur haldist lengi á lofti ef nægilegt uppstreymi er. Algengt er að svifflug hérlendis vari í 2 - 3 klukkustundir en met í þolflugi á Íslandi er rúmar 16 klukkustundir.
Guttormur Sigurðsson
Guttormur Sigurðsson (1199 – 11. ágúst 1204) var konungur Noregs um nokkurra mánaða skeið árið 1204, aðeins fimm ára gamall. Hann var sonur Sigurðar lávarðar og barnabarn Sverris konungs. Móðir hans er óþekkt.
Þar sem Guttormur var síðasti afkomandi Sverris konungs að því er best var vitað var systursonur Sverris, Ingi Bárðarson, kjörinn af birkibeinum sem næsti konungur Noregs.
Fronde
thumb|right|Orrustan við Faubourg Saint-Antoine við Bastilluna í París 1652. Fronde (franska: „handslöngva“) var borgarastyrjöld í Frakklandi sem stóð frá lokum Þrjátíu ára stríðsins 1648 til 1653. Stríð Frakklands og Spánar (1635–59) stóð á sama tíma. Styrjöldin hófst vegna mikilla óvinsælda ráðgjafa Loðvíks 14. konungs, Mazarins kardinála, og tilrauna hans til að bæta fjárhag ríkisins með nýjum sköttum. Fronde skiptist í tvö tímabil, Fronde Parlementaire 1648-1649 þegar frönsku dómþingin höfnuðu nýjum sköttum, og Fronde des nobles 1650-1653 þegar Loðvík af Condé leiddi uppreisn háttsettra aðalsmanna gegn konungi. Þrátt fyrir gífurlegar óvinsældir Mazarins meðal almennings í Frakklandi náðu hann og konungssinnar yfirhöndinni og höfðu sigur að lokum.
Kolbäck
thumb|right|220px|[[Kolbäcks kirkja]] Kolbäck er þéttbýli í sveitarfélaginu Hallstahammar í Svíþjóð. Íbúar eru um 1000 (2010).
Elínborg Lárusdóttir
Elínborg Lárusdóttir (12. nóvember 1891 – 5. nóvember 1973) var íslenskur rithöfundur. Hún fæddist á Tunguhálsi í Lýtingsstaðahreppi í Skagafirði og stundaði nám við Kvennaskólann á Blönduósi, Hússtjórnarskólann á Akureyri og Kennaraskólann. Hún var 1912–1914 í Kennaraskólanum en varð að hætta námi eftir áramót vegna berkla. Í skólanum kynntist hún Ingimar Jónssyni sem síðar varð eiginmaður hennar. Hún fór 1914 á berklahælið á Vífilsstöðum og dvaldi þar á þriðja ár eða fram á vor 1917. Hún giftist Ingimar Jónssyni sem var prestur að Mosfelli í Grímsnesi 1922–28 og síðan skólastjóri Ungmennaskóla Reykjavíkur frá stofnun 1928 en sá skóli nefndist Gagnfræðaskóli Reykjavíkur frá 1930 og Gagnfræðaskóli Austurbæjar frá 1949.
Fyrsta bók Elínborgar, Sögur, kom út árið 1935 en þá var hún fimmtug. Hún var um skeið einn afkastamesti rithöfundur landsins og skrifaði alls rúmlega 30 bækur. Elínborg skrifaði mikið um dulræn fyrirbrigði en þar á meðal eru tvær bækur um Hafstein Björnsson miðil.
Sigmundur Einarsson
Sigmundur Einarsson var officialis í Skálholtsbiskupsdæmi um 1340 og príor í Viðeyjarklaustri frá 1344 til 1352, eða þann tíma sem Viðeyjarklaustur var benediktínaklaustur.
Óvíst er um ætt Sigmundar en hann var officialis á Valþjófsstað um 1340. Helgi Sigurðsson ábóti í Viðeyjarklaustri dó í árslok 1343 en á Benediktsmessu árið eftir, 31. mars, tók Jón Sigurðsson Skálholtsbiskup af Ágústínusarreglu í Viðey, sem þar hafði verið frá stofnun klaustursins, og setti þess í stað Benediktsreglu. Um leið skipaði hann Sigmund príor í klaustrinu. Ekki er víst hvort hann hafði fengið páfaleyfi fyrir breytingunni eins og hefði átt að þurfa.
FLCL
FLCL eða Furi Kuri (フリクリ, stundum stafsett sem Fooly Cooly) er japönsk teiknimyndaþáttaröð (anime) og myndasaga (manga) sem er mjög óvenjuleg og frumleg að ýmsu leyti.
Sagan gengur mjög hratt fyrir sig og er ákaflega súrrealísk á köflum og jafnvel þeir sem eru vanir japönskum teiknimyndum og myndasögum verða fljótt ruglaðir í ríminu þar sem söguþráðurinn er mjög óljós þar sem útidúrar fá að njóta sín til jafns við hinn eiginlega söguþráð. Sagan er yfirfull af ádeilu á samfélagið, alþýðumenningu og aðrar japanskar teiknimyndir og þ.a.l. er mjög erfitt að ná að skilja megnið af efninu án þess að bæði lesa bækurnar og horfa á þættina. Undiralda þáttanna er upphaf unglingsáranna þó svo að kímin og brjálæðið eigi það til að skyggja á það.
Söguþráður
250 px|thumb|Haruko Haruhara í ham Í FLCL segir frá dreng sem heitir Naota og er 12 ára gamall. Hann er að byrja á gelgjuskeiðinu og á heima í bær sem heitir Mabase. Skrýtnir hlutir fara að gerast þegar snarbrjálaður kvenmaður utan úr geimnum sem heitir Haruko Haruhara ekur upp að honum á vespu og kýlir hann í höfuðið með gríðarlega breyttum Rickenbacker bassagítar fyrir örvhenta.
Naota
Naota á heima hjá Kamon Nandaba, lostafullum föður sínum og eldgömlum afa sem þjálfar hafnaboltalið bæjarins, í bakaríi fjölskyldunnar. Naota leit mikið upp til Tasuku, eldri bróður síns sem flutti til Bandaríkjanna til að spila hafnabolta en hann er mjög sár yfir því að hann hafði farið en hann kemur aðeins fram í s.k. flashback-atriðum.
Eftir því sem líður á þættina kemur í ljós að Naota ólst upp án móðurímyndar. Auk þess er hann hundeltur af hinni bleikhærðu Haruko Haruhara sem notar nokkurs konar gátt í höfðinu á honum til að flytja stóra hluti yfir miklar vegalengdir. Einnig fylgist maður sem er kallaður Amarao foringi með honum en ásamt aðstoðarkonu sinni, Kitsurubami undirforingja flækist hann í málefni Haruko Haruhara og Medical Mechanica og reynir að bjarga Jörðinni með því að stöðva bæði Haruko Haruhara og Medical Mechanica.
Medical Mechanica og N.O.-krafturinn
thumb|250 px|Verksmiðjan er alls ekki ólík gufustraujárni í útliti. Haruko Haruhara er að berjast gegn Medical Mechanica (MM) en fyrirtækið rekur verksmiðjur um gervallan alheiminn, sem líta út eins og risavaxin gufustraujárn. Enginn veit með vissu hvað fyrirtækið framleiðir en einu sýnilegu inn og útgangarnir eru loftventlar sem senda frá sér mikið magn af gufu öðru hvoru og engir starfsmenn eru sýnilegir í kring um bygginguna fyrir utan öryggisverði. Þó er víst að Canti og flest illúðlegri vélmenni sem koma fram eru framleidd af fyrirtækinu.
N.O-krafturinn leysist úr læðingi vegna samvinnu heilahvelanna og andlegs álags og lætur ýmis fyrirbrigði koma út úr enni nokkurra persónanna, væntanlega fyrir tilstilli Medical Mechanica og gerir Naota t.d. kleift að sameinast vélmenninu Canti. Þegar það er virkt geta hlutir alls staðar að út heiminum birst í enni viðkomandi og aðeins örfáir þeirra sem búa yfir honum geta stjórnað honum. Vélmennið Canti, bassagítar Naota, Gibson-gítar Atomsks, Atomsk sjálfur og ýmislegt annað í þáttunum verða til vegna N.O-kraftsins.
Þegar líður á kemur í ljós að tilgangur verksmiðjanna sé m.a. sá að fletja út þær plánetur sem þær eru á á meðan geimræninginn Atomsk rænir þeim.
Þáttur ýmissa persóna
250 px|thumb|Naota ásamt Mamimi. Á myndinni sést þegar Mamimi gerir tilraun til að kyssa hann og hvernig hann reynir að fela kýli sem myndast á enni hans við það að vélmennið [[FLCL#Kanchi (eða Canti)|Kanchi brýst út úr höfði hans smátt og smátt með plástri.]] Söguþráðurinn tengist stelpu sem heitir Mamimi en hún var kærasta Tasuku, bróður Naota áður en hann flutti til Bandaríkjanna. Hún er andlega vanheill brennuvargur en hún kveikti t.d. í gamla grunnskóla bæjarins. Ein og vinalaus fer hún að halla sér að öðru eins og kettinum sínum sem hún kallar Ta-kun og Naota sjálfum.
Eri Ninamori er bekkjarsystir Naota og dóttir borgarstjórans en hún spilar stórt hlutverk þar sem hún er eina manneskjan sem getur stjórnað N.O.-kraftinum en einhvers konar lífrænt vélmenni sprettur upp úr hausnum á henni. Það er vel hægt að leiða að því líkur að hún sé skotin í honum þar sem hún fær að gista heima hjá honum til að fela sig fyrir fjölmiðlum og hliðrar til atkvæðum í bekkjarkosningu svo þau tvö geti leikið á móti hvoru öðru í skólaleikriti.
Naota Nandaba
Aðalpersóna þáttanna. Hann er 12 ára gamall, á mörkum gelgjuskeiðsins og vélmenni spretta upp úr enninu á honum.