cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bjarnarfjörður
thumb|right|Klúka í Bjarnarfirði: Þessi hús á Klúku voru rifin árið 2001. Bjarnarfjörður gengur vestur úr Húnaflóa og er næsti fjörður norðan við Steingrímsfjörð. Bjarnarfjörður tilheyrir Kaldrananeshreppi þar sem Drangsnes er eina þéttbýlið. Bjarnarfjarðará liðast niður dalinn og hefur safnað vatni ofan af Trékyllisheiði. Ágæt bleikjuveiði er í Bjarnarfjarðará.
Kirkjustaðurinn í Bjarnarfirði er á Kaldrananesi, sunnanmegin við fjörðinn. Þar er kirkja sem byggð var árið 1851. Laglega hlaðinn grjótgarður er í kringum kirkjugarðinn.
thumb|left|[[Gvendarlaug_í_Bjarnarfirði|Gvendarlaug hins góða í Bjarnarfirði á Ströndum.]] thumb|right|Kort sem sýnir örnefni í Bjarnarfirði og nágrenni. Búskapur hefur farið minnkandi í Bjarnarfirði undanfarin ár og nú er einungis hefðbundinn búskapur á tveim bæjum, í Odda og á Kaldrananesi.
Á Laugarhóli var skóli sveitarinnar í árafjöld en nú er rekið þar hótel árið um kring,. Þar er einnig sundlaug sem kallast Gvendarlaug eftir Guðmundi góða biskup, sem vígði vatnið í eldri laug ofan við núverandi sundlaug.
Kotbýli kuklarans er skammt frá lauginni en það er annar áfangi Galdrasýningar á Ströndum.
Áform eru um nokkuð stórtæka skógrækt í Bjarnarfirði en þar eru veður mjög hagstæð.
Tvær akleiðir eru í Bjarnarfjörð að sunnan. Annars vegar yfir Bjarnarfjarðarháls og hinsvegar út Steingrímsfjörð að norðanverðu eftir Selströnd og áfram í gegnum Drangsnes
Þegar ekið er áfram norður úr Bjarnarfirði er ekið eftir Bölum þar til komið er í Kaldbaksvík. Þá er stutt í Árneshrepp þar sem eru nyrstu byggðu ból á Ströndum. Samkvæmt Landnámabók heítir fjörðurinn eftir landnámsmanninum Birni. Hann er ekki ættfærður í Landnámu og ekki getið um landnámsjörðina en sagt er að kona hans hafi heitið Ljúfa og sonur þeirra Svanur og búið á Svanshóli.
Kameljón
Kameljón (fræðiheiti: Chamaeleonidae) eru mjög áberandi og mjög sérhæfð ættkvísl af eðlum. Það eru til um það bil 160 tegundir og koma þau í ýmsum litum, margar af þeim tegundum hafa getu til þess að breyta um lit.
Heimkynni
Kameljón finnast einungis í hlýjum búsvæðum svo sem frá regnskógum alveg að eyðimerkum í Afríku, Madagaskar og Suður-Evrópa og þvert yfir Suður-Asíu alveg að Sri Lanka. Þau hafa einnig verið flutt inn til Hawaii, Kaliforníu og Flórída og sumt fólk hefur kameljón sem gæludýr.
Útlit
Sum afbrigði af kameljónum geta breytt um lit, þó ekki allar. Liturinn sem er á kameljónum er felulitur sem gerir þeim kleift um að fela sig í umhverfinu, einnig getur litur kameljóna verið bleikur, blár, rauður, appelsínugulur, grænn, svartur, brúnn, ljósblár, gulur og grænblár það fer almennt eftir tilfinningum þeirra.
Lifnaðarhættir
Helmingur kameljóna búa á eyjunni Madagaskar. Kameljónin eru fræg fyrir getu sína til að breyta um lit. Þetta virkar sem form samskipta til þess að bregðast við hitastigi, ljósi og eftir skapi, auk varnar gegn rándýrum. Augu þeirra geta snúið allt að 360 gráður sem gerir þeim kleift um að sjá allt í kringum sig. tungur þeirra geta verið jafn langar og líkami þeirra. Kameljón hafa mjög lagaðar labbir sem hjálpar þeim að labba upp greinar. Þau geta jafnvel sofið á hvolfi.
Æxlun
Kameljón grafa holu í skógum til þess að halda þeim öruggum og hlýjum, holan getur verið allt frá 10 – 30 cm djúp það fer eftir tegundum kameljóna. Kvendýrið verpir allt að 20 eggjum og tekur þau 4 – 12 mánuði að klekjast út það fer eftir mismunandi tegunda kameljóna.
Fæða
Kameljón eru almennt alætur, sumar afbrigði eru kjötætur og einnig sum afbrigði grænmetisætur. Kameljón borða næstum allt þar á meðal ber, lauf, ávextir, skordýr, orma, snígla og sumar af stærri afbrigðum kameljóna borða lítil skriðdýr.
Viðar Örn Kjartansson
Viðar Örn Kjartansson er íslenskur atvinnumaður í knattspyrnu sem spilar sem framherji hjá CSKA 1948 Sofia í Búlgaríu. Viðar Örn er fæddur á Selfossi og spilaði með með félaginu upp alla yngri flokkana ásamt því að spila fyrir meistarflokk liðsins. Viðar hefur einnig spilað fyrir ÍBV, Fylki, norska liðið Vålerenga, ísraelska liðið Maccabi Tel Aviv og kínverska liðið Jiangsu Guoxin-Sainty.
2006-08: Selfoss
Viðar Örn hóf knattspyrnuferilinn hjá uppeldisfélagi sínu Selfoss árið 2006. Hann spilaði sinn fyrsta opinbera meistaraflokks leik gegn Dalvík/Reynir í deildarbikarnum 18. mars 2006, þá nýorðin 16. ára, þegar að hann kom inná sem varamaður á 61. mínútu. Viðar skoraði sín fyrstu mörk fyrir félagið í leik gegn KFS í deildarbikarnum 8. apríl. Hann skoraði tvö mörk í seinni hálfleik eftir að hafa komið inná sem varamaður á 46. mínútu. Viðar spilaði sinn fyrsta leik í íslandsmóti 21. maí 2006 þegar að hann kom inná sem varamaður í leik gegn Völsungi. Viðar spilaði í heildina 12 leiki þetta sumar, flesta sem varamaður, og skoraði 4 mörk. Á lokahófi liðsins í september 2006 var Viðar Örn valinn efnilegasti leikmaður liðsins.
Í febrúar 2007 fór Viðar Örn á reynslu til Leicester City. Ekkert varð úr því að liðið semdi við selfyssinginn þrátt fyrir að menn innan félagsins hafi litist vel á hann. Sumarið 2007 var Viðar Örn farinn að vinna sér inn sæti í byrjunarliðinu hann var þó að mestu varamaður í deildinni en var í byrjunarliðiðinu í öllum bikarleikjum liðsins. Selfoss liðið endaði tímabilið í 2. sæti deildarinnar og vann sér inn sæti í 1. deild. Viðar spilaði 24 leiki og skoraði 4 mörk.
2009: ÍBV
Haustið 2008 samdi Viðar Örn við nýliða ÍBV í Úrvalsdeildinni. Þrátt fyrir fyrirspurnir frá öðrum liðum var ÍBV númer eitt hjá Viðari. Fyrsti keppnisleikur Viðars fyrir ÍBV var gegn Þrótti R. 21. febrúar 2009 í Lengjubikarnum. Viðar var í byrjunarliðinu og skoraði sitt fyrsta mark þegar að hann kom liðinu í 1-0. Viðar Örn hóf íslandsmótið sem byrjunarliðsmaður en eftir erfiða byrjun eyjamanna, 4 töp í fyrstu 4 leikjunum, mátti Viðar þola bekkjarsetu megnið af sumrinu. Í leik gegn FH í 20. umferð íslandsmótsins sleit Viðar krossband eftir samstuð við Gunnar Sigurðsson leikmann FH. Viðar þurfti að undirgangast aðgerð og missti af seinustu tveimur leikjum ÍBV í deildinni. Viðar endaði sumarið sem einn markahæsti leikmaður eyjamanna í öllum keppnum með 6 mörk, þrjú þeirra í Lengjubikarnum.
2010-12: Selfoss
Viðar Örn samdi að nýju við uppeldisfélag sitt Selfoss í maí 2010. Selfyssingar voru þá nýliðar í Úrvalsdeildinni eftir að hafa unnið 1. deildina 2009. Vegna krossbandsslita sumarið áður lék Viðar Örn ekki með selfyssingum fyrr en í 7. umferð íslandsmótsins í útileik gegn Val. Sumarið fór að mestu í það að ná sér að fullu af meiðslunum og spilaði Viðar að mestu sem varamaður. Honum tókst þó að enda sumarið með 12 leiki og 3 mörk en Selfoss endaði sumarið í neðsta sæti deildarinnar og urðu að sætta sig við fall.
Eftir að hafa náð sér að fullu af meiðslunum kom Viðar Örn sterkur inní tímabilið 2011. Hann byrjaði alla leiki liðsins í deild og bikarkeppnum og átti stóran þátt í því að liðið tryggði sér annað sætið í deildinni og sæti í Úrvalsdeildinni 2012. Viðar skoraði 21 mark í 31 leik þar af 16 í deildinni sem að tryggði honum silfurskóinn, þremur mörkum á eftir Sveinbirni Jónassyni leikmanni Þróttar R. en einu marki betur en Hjörtur Hjartarson leikmaður ÍA.
Sumarið 2012 hélt Viðar Örn áfram að skora mörk fyrir Selfoss liðið. Liðið var fallbaráttu allt sumarið og þrátt fyrir góða baráttu endaði liðið í næst neðsta sæti og féll niður í 1. deildina. Vegna smávægilegra hnémeiðsla missti Viðar Örn af nokkrum leikjum í Lengjubikarnum og byrjaði tímabilið á bekknum. Viðar var þó á sínum stað í byrjunarliðinu í 4. umferð gegn Fram og skoraði sitt fyrsta deildarmark það sumar. Hann endaði sumarið með 7 deilarmörk.
2013: Fylkir
Eftir tímabilið 2012 var ljóst að Viðar Örn myndi róa á önnur mið og var þó nokkur áhugi liða í Úrvalsdeildinni. Fljótt var ljóst að tvö lið voru í samkeppni um að semja við leikmanninn, ÍA og Fylkir, en á endanum, eftir að ÍA hafði dregið sig úr viðræðum við Viðar, samdi hann við Fylki í febrúar 2013. Þetta áttu eftir að verða frábær kaup fyrir fylkismenn. Viðar byrjaði vel fyrir sitt nýja félag og skoraði 5 mörk í fyrstu 3 leikjum sínum fyrir félagið. Í deildinni fór Viðar Örn einnig vel af stað og stimplaði sig strax inní baráttuna um gullskóinn með tveimur mörkum í fyrstu tveimur leikjunum. Viðar Örn var efstur með 12 mörk fyrir seinustu umferðina enn þrátt fyrir mark í seinasta leik gegn ÍA þurfti hann að lúta í lægra haldi fyrir Atla Viðari Björnssyni leikmanni FH og Gary Martin leikmanni KR. Allir höfðu þeir skorað 13 mörk en Viðar Örn hafði spilað meira en báðir leikmennirnir og þurfti því að sætta sig við bronsskóinn. Í lok tímabilsins var Viðar Örn valinn leikmaður ársins hjá Fylki ásamt því að vera valin í úrvalslið íslandsmótsins hjá Fótbolti.net.
2014: Vålerenga
Strax eftir tímabilið 2013 fór að bera á áhuga að utan í Viðar Örn. Viðar fór til reynslu hjá bæði Vålerenga í Noregi og stórliði Celtic í Skotlandi. Viðar stóð sig vel hjá báðum liðum, skoraði meðal annars þrennu í æfingaleik með Vålerenga. Svo fór að Vålerenga lagði fram 19 milljóna króna tilboð í Viðar Örn sem að Fylkir samþykkti. Viðar gekk í raðir Vålerenga 19. desember 2013. Viðar fór vel af stað með Vålerenga og vann sér fljótt sæti í byrjunarliðinu. Hann skoraði til að mynda þrennu í æfingaleik gegn Strømsgodset og tvö í æfingaleik gegn Stabæk. Eftir gott undirbúningstímabil kom Viðar Örn eins og stormsveipur inní norsku úrvalsdeildina og eftir að mótið var hálfnað var Viðar lang markahæsti leikmaður deildarinnar með 13 mörk í 15 leikjum auk þess að hafa skorað 6 mörk í 4 bikarleikjum. Í umferðum 16-23 skoraði Viðar Örn 11 mörk þar á meðal þrennu gegn bæði Viking og Haugesund. Þrátt fyrir að skora einungis 1 mark í seinustu 7 umferðunum þá endaði Viðar tímabilið sem lang markahæsti leikmaður deildarinnar með 25 mörk, 10 mörkum betur en næsti maður. Mörkin 25 voru þar að auki félagsmet hjá Vålerenga en fyrra metið var 23 mörk. Viðar endaði tímabilið með 31 mark í 33 leikjum. Viðar Örn sópaði til sín verðlaunum að tímabili loknu auk gullskósins. Hann var valinn besti sóknarmaður ársins í Noregi, Nettavisen valdi hann besta leikmann ársins og Verdens Gang valdi hann í lið ársins.
Mikill áhugi var á Viðar Erni bæði á meðan að leiktímabilinu stóð og eftir það. Tvö tilboð komu inná borð Vålerenga frá þýskum liðum en var þeim báðum hafnað. Einnig var mikill áhugi frá Englandi (Sheffield United), Hollandi (Heerenveen), Frakklandi (Bordeaux og Monakó), Spáni og Rússlandi. Þrátt fyrir áhugan skrifaði Viðar undir nýjan 4ja ára samning í nóvember 2014.
2015: Jiangsu Guoxin-Sainty
Þrátt fyrir að hafa skrifað undir nýjan samning í nóvember 2014 þá gekk Viðar Örn í raðir kínverska liðsins Jiangsu Guoxin-Sainty í janúar 2015. Kaupverðið var talið vera um 3.5 milljónir evra og var samningurinn til þriggja ára. Viðar fór ágætlega af stað með Jiangsu Guoxin-Sainty og skoraði sitt fyrsta mark 7. mars. Viðar spilaði að mestu í byrjunarliðinu en liðið sigldi lygnan sjó um miðja deild allt tímabilið og endaði í 9. sæti deildarinnar. Liðinu gekk þó mun betur í bikarkeppninni og fór alla leið í úrslita einvígið gegn Shanghai Greenland Shenhua. Eftir 0-0 jafntefli í fyrri leiknum tókst Jiangsu Guoxin-Sainty að tryggja sér sigur í framlengingu í seinni leiknum sem einnig hafði endað með 0-0 jafntefli. Viðar var á sínum stað í byrjunarliðinu í báðum leikjunum, hann hafði skoraði 4 mörk á leið Jiangsu Guoxin-Sainty í úrslita einvígið. Viðar Örn endaði tímabilið með 13 mörk í deild og bikar.
Líkt og veturna á undan var áhugi fyrir Viðar Erni mikill og vegna reglna í Kína um útlendinga höfðu eigendur Jiangsu Guoxin-Sainty hug á að selja Viðar til að losa um fyrir aðra erlenda leikmenn.
2016 : Malmö FF
Eftir að hafa verið orðaður við nokkur lið, þar á meðal Trabzonspor í Tyrklandi, Wolves á Englandi og AGF í Danmörku, þá gekk Viðar Örn til liðs við Malmö FF 27. janúar 2016. Viðar spilaði sinn fyrsta keppnisleik fyrir liðið í sigri gegn IK Sirius í sænska bikarnum 20. febrúar. Hann skoraði svo sitt fyrsta mark fyrir félagið 28. febrúar í bikarsigri gegn Ängelholms FF.
Maccabi Tel Aviv
Í ágúst 2016 fór Viðar til Maccabi Tel Aviv í Ísrael.
Landsliðsferill
100px|right
U-17
Viðar Örn á að baki 8 leiki með U-17 ára liði Íslands. Hann var í hópnum sem að endaði í 3. sæti í A riðli á Norðurlandamótinu 2006. Viðar var markahæstur íslendingana með 3 mörk í 3 leikjum. Viðar Örn var að auki valin í U-17 hópinn sem að tók þátt í undankeppninni og milliriðlunum fyrir evrópumót U-17 árið 2007. Viðar skoraði 1 mark í undankeppninni gegn Litháen. Liðið toppaði riðilinn sinn í milliriðlunum og komst á lokakeppnina.
U-19
Viðar Örn var valin í U-19 landsliðið sem spilaði tvo æfingaleiki gegn Norður-Írlandi í september 2008. Báðir leikirnir töpuðust 2-0 og kom Viðar inná sem varamaður í báðum leikjunum.
A Landslið
Viðar Örn hefur spilað 8 leiki fyrir A-landslið Íslands og skorað 1 mark. Hann var fyrst valin í hópinn fyrir æfingaleiki gegn Austurríki og Eistlandi maí og júní 2014 og spilaði sinn fyrsta leik þegar að hann var í byrjunarliðinu gegn Austurríki 30. maí. Viðar Örn spilaði þrjá leiki í undankeppninni fyrir EM 2016 gegn Tyrklandi heima og úti og Kasakstan heima. Fyrsta landsliðsmark Viðars kom í æfingaleik gegn Sameinuðu arabísku furstadæmunum 16. janúar 2016.
Viðar ákvað að hætta með landsliðinu árið 2018 en sneri svo aftur 2019. Hann skoraði fyrsta mark Íslands á Parken árið 2020 síðan 1967 þegar Hermann Gunnarson skoraði í 14-2 tap.
Tölfræði
''Tölfræði uppfærð 26. apríl 2016.''
Félagslið
Jiangsu Guoxin-Sainty
Hikikomori
thumb|Hikikomori er ungur maður sem vill ekki yfirgefa herbergi sitt og vill ekki hafa samskipti við aðra Hikikomori er japanskt hugtak sem merkir að unglingur eða fullorðinn dregur sig algjörlega í hlé og lifir í sjálfskipaðri einangrun. Orðið er bæði notað um fyrirbærið sjálft og þá sem draga sig í hlé. Hikikomori er oft lýst sem einfara eða nútíma einsetumanni. Sálfræðingurinn Tamaki Saitō skilgreinir hikikomori sem ástand sem hefur orðið vandamál seint á þrítugsaldri og lýsir sér þannig að einstaklingur lokar sig inni á heimili sínu og tekur ekki þátt í samfélaginu í sex mánuði eða lengur og  glímir ekki við  annað sjáanlegt geðrænt vandamál.
Bæjarins besta
Bæjarins besta er héraðsfréttablað á Ísafirði. Blaðið var stofnað árið 1984 af Sigurjóni J. Sigurðssyni og Halldóri Sveinbirnssyni. Fyrsta blaðið kom út 14. nóvember 1984. Árið 2000 opnaði blaðið vefinn bb.is.
Í júlí 2015 keypti Bryndís Sigurðardóttir reksturinn af Sigurjóni og Halldóri. Snemma árs 2018 var blaðið keypt af hópi heimamanna en rekstur blaðsins hafði þá gengið illa. Í október sama ár keypti Kristinn H. Gunnarsson svo blaðið.
Aspartam
thumb|Efnafræðiformúla fyrir Aspartam Aspartam er sætuefni sem er notað í staðinn fyrir sykur í flestum léttvörum; E-tala efnisins er E 951. Aspartam er selt sem borðsætuefni undir nöfnunum Canderen og Equal (í Bandaríkjunum) en er fyrir það mesta í tilbúnum matvörum.
Eitt gramm af aspartami inniheldur einungis fjórar hitaeiningar, skemmir ekki tennurnar og hefur engin áhrif á blóðsykur eða insúlín. Efnið er u.þ.b. 200 sinnum sætari en sykur og getur haft laxeráhrif við of mikið inntak.
Aspartam var kynnt í matvælaiðnaði árið 1981 í Bandaríkjunum, þá undir nafninu Nutrasweet.
Þegar líkaminn brýtur niður aspartam myndast metanól. Hafa ber þó að hafa í huga að maður fær í sig mikið meira af metanóli úr einu glasi appelsínusafa en úr einu glasi af aspartamsættum safa. Í appelsínusafan er er metanólið bundið í pektínsem sem hindrar líkamann að taka upp metanólið svo að það er áhættulaust að drekka safann) Hvernig metanólið í aspartaminu hefur áhrif á almenning er enn óljóst.
Aspartam finnst í u.þ.b. 6.000 matvörum í heiminum, þar af ca. 2.000 í Evrópu. Það má finna aspartam t.d. í kökum, safa, gosi, ís, tyggjó, hálstöflum, meðölum, konfekti og fleiru.
Varið land
„Varið land“ var undirskriftasöfnun, sem stóð frá 15. janúar til 20. febrúar 1974. Markmiðið var að sýna stuðning landsmanna við veru varnarliðsins á Íslandi eftir að ríkisstjórnin hafði farið fram á endurskoðun varnarsamningsins við Bandaríkin. Söfnunin fór þannig fram að sjálfboðaliðar um allt land söfnuðu undirskriftum á sérprentaða, tölusetta lista sem skilað var á skrifstofu "Varins lands". Þegar listunum hafði verið skilað var farið yfir þá til að kanna hvort viðkomandi hefði náð tvítugsaldri, hvort hann fyndist á því heimilisfangi sem tilgreint var, og hvort hann hefði ritað undir oftar en einu sinni. Alls söfnuðust 55.522 gildar undirskriftir kosningabærra manna, eða 49% þeirra sem atkvæði greiddu í alþingiskosningum sama ár. Undirskriftirnar voru afhentar Alþingi 21. mars sama ár. Þessi áskorun Varins lands til alþingismanna olli miklum úlfaþyt og deilum í þjóðfélaginu, en herstöðvaandstæðingar gagnrýndu forgöngumenn undirskriftasöfnunarinnar harkalega fyrir það sem þeir töldu óþjóðlega starfsemi, runna undan rifjum bandarísku leyniþjónustunnar CIA. Einnig voru forvígismenn undirskriftasöfnunarinnar sakaðir um að ætla að afhenda undirskriftagögnin tilteknum stjórnmálaflokki til stuðnings í komandi alþingiskosningum. Þá voru þeir gagnrýndir fyrir að neita að taka þátt í umræðum, en þeir svöruðu að málið væri landsmönnum gagnkunnugt.
Árið eftir höfðuðu forgöngumenn söfnunarinnar meiðyrðamál á hendur þeim, sem þeir töldu hafa borið þá ósæmilegum sökum, þ.á m. stúdenta við háskólann, sem höfðu verið stóryrtir í skólablaðinu og m.a. krafist þess að þeim forgöngumönnum sem væru starfsmenn háskólans yrði sagt upp stöðum sínum. Nokkrir andstæðingar stofnuðu í framhaldi málfrelsissjóð til að standa straum af kostnaði vegna hugsanlegra og fallinna dóma. 152 háskólamenn og aðrir góðborgarar rituðu nafn sitt undir harðorða yfirlýsingu gegn forvígismönnum undirskriftarsöfnunarinnar. Alls voru höfðuð þrettán dómsmál sem flest enduðu fyrir Hæstarétti. Í öllum málunum voru ummæli ómerkt. Í tólf málum var sakborningum dæmt að greiða málskostnað, í átta málum voru dæmdar sektir og í þremur miskabætur.
Verðtrygging
Verðtrygging er stundum notuð þar sem verðbólga er há eða hefur verið há, til dæmis á Íslandi þar sem verðtryggð lán hafa verið boðin um árabil og náð mikilli útbreiðslu á lánamarkaði. Lengi vel tók verðtrygging mið af lánskjaravísitölu sem var notuð frá árinu 1979, en frá árinu 1995 hefur verið miðað við vísitölu neysluverðs sem Hagstofa Íslands reiknar og birtir opinberlega. Þar sem lán eru tengd við verðlagsþróun hækka þau í sama hlutfalli og verðbólga, eða lækka þá sjaldan sem verðhjöðnun á sér stað. Hækkun hlutaðeigandi vísitölu getur haft víðtæk áhrif og veldur því meðal annars að skuldir þeirra sem tekið hafa verðtryggð lán hækka að nafnvirði, þ.e. í krónum talið, og greiðslubyrði þeirra þyngist að sama skapi í krónum. Bæði höfuðstóll og greiðslubyrði standa hins vegar í stað að raunvirði (kaupmætti) því að hver króna er minna virði en áður.
Tvenns konar aðferðum er beitt við útreikning verðtryggðra lána á Íslandi, annars vegar eru verðbætur reiknaðar og lagðar á greiðslur af láninu og hins vegar á höfuðstól skuldarinnar hverju sinni áður en greiðslur eru reiknaðar. Lög um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 heimila þó aðeins fyrrnefndu aðferðina þ.e. að verðbæta greiðslur, og hafa því verið uppi skiptar skoðanir um lögmæti þeirrar síðarnefndu þ.e. að verðbæta höfuðstól. Stærðfræðilega eru aðferðirnar hins vegar á endanum jafngildar.
Allmargar ólíkar vísitölur eru reiknaðar út hér á landi. Í riti Seðlabanka Íslands, Hagtölum mánaðarins, eru birtar sjö vísitölur. Fleiri vísitölur eru reiknaðar út reglulega, oftast af Hagstofu Íslands. Einnig þekkjast aðferðir við verðtryggingu sem taka mið af fleiri en einni vísitölu, eða vísitölu sem er samansett úr nokkrum undirvísitölum.
Auk verðtryggingar miðað við verðlagsvísitölur tíðkaðist mestan hluta 20. aldar á Íslandi að verðtryggja fjárskuldbindingar miðað við gengi erlendra gjaldmiðla, en slík verðtrygging hefur jafnan verið kölluð gengistrygging. Með lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 voru heimildir til að miða verðtryggingu skuldbindinga í íslenskum krónum við annað en vísitölu neysluverðs felldar brott, og hefur gengistrygging síðan þá verið óheimil á Íslandi.
Hvítárholt
Hvítárholt er bær sem stendur við bakka Hvítár í Hrunamannahreppi í Árnessýslu.
Fornleifafundir
Sumarið 1963 fundust fornar mannvistaleyfar í Hvítárholti. Við nánari athugun áttuðu rannsakendur sig á að um sögualdarbyggð væri að ræða og ákveðið var að gera fullnaðarannsókn á svæðinu í kring um bæinn. Umfangsmikill fornleifauppgröftur var framkvæmdur sem stóð yfir með hléum sumrin 1963 til 1967.
Fornleifarannsóknin
Stjórnandi rannsóknarinnar var Þór Magnússon, en einnig störfuðu við rannsóknina Guðmundur Jónsson, Gísli Gestsson, Kristján Eldjárn og Halldór J. Jónsson.
Svæðið sem minjarnar spönnuðu var töluvert víðfermt, hryggur, um 600 til 800 metra langur.
Fornleifarannsóknin í Hvítárholti var viðamesta húsarannsóknarverkefni sem Þjóðminjasafnið hafði framkvæmt til þessa. Áður en yfir lauk komu í ljós einhverjar merkilegustu og óvenjulegustu sögualdarminjar og mannvistaleyfar sem rannsakaðar hafa verið hérlendis og aukið hafa á þá mynd sem til var af húsagerð á Íslandi. Alls fundust tíu hús af ýmsum gerðum sem virðast öll vera frá sama tíma eða frá um 10. öld. Voru þetta þrír stórir skálar, leyfar einnar hlöðu og eins fjóss. Auk þess fundust leyfar fimm jarðhúsa, algerlega óþekktrar húsagerðar á Íslandi.
Skálarnir
Skálarnir þrír sem fundust í Hvítárholti voru allir um 20 metrar að lengd, vandlega byggð aflöng hús með bogadregnum veggjum. Skálarnir féllu nánast algerlega inn í þá mynd sem við höfðum af húsagerð á 10. öld hérlendis. Þeir samsvöruðu einnig náið húsagerðum frá sama tíma sem fundist hafa í Færeyjum, Orkneyjum og Danmörku. Eitt gerði skálana þó óvenulega, því þar fannst veggjagerð sem aðallega er þekkt í nágrannalöndum okkar en hafði ekki áður þekkst á Íslandi.
Listi yfir íslenska myndlistarmenn
Þetta er listi yfir íslenskt myndlistarfólk. Listinn er ekki tæmandi, þú getur [ bætt við hann].
Hvítárholt
Jarðhúsin
Merkilegasta uppgötvunin voru þó áðurnefnd jarðhús. Þar fundust ummerki algerlega óþekktrar húsagerðar á Íslandi, hinna svokölluðu jarðhúsa, fimm að tölu og voru íslenskir fornleifafræðingar undrandi á þessari óvæntu viðbót. Jarðhúsin í Hvítárholti eru einfaldlega holur, um þrír til fjórir metrar í þvermál, sem grafnar hafa verið niður um einn metra. Í nokkrum holanna fundust eldstæði og eldsprungnir steinar. Í Íslendingasögum er víða getið um jarðhús, meðal annars í Eyrbyggju. Þar segir frá niðurgröfnu baðhúsi sem svipar til lýsinga á jarðhúsunum í Hvítárholti. Möguleg útskýring á tilvist og tilgangi jarðhúsanna gæti þar verið komin. Jarðhúsin eru stórmerkileg uppgötvun í á sviði íslenskra fornleifarannsókna.
Rómverskur peningur
Við uppgröftinn í Hvítárholti fannst einnig nærri 1700 ára rómverskur koparpeningur. Spurningin sem vaknaði upp við fund peningsins var: Hvað vildu samtímamenn í Hvítárholti með einskisnýta rómverska mynt? Kristján Eldjárn varpaði fram þeirri tilgátu að rómverskir sjómenn hefðu mögulega lent í hafvillu hér við land löngu fyrir landnám, víkingar hefðu síðar fundið þessa peninga og borið til bústaða sinna. Enn hefur ekki tekist að útskýria tilvist peningsins.
Bæjarstæðið
Staðsetning Hvítárholts er nokkuð óvenjuleg fyrir þær sakir að bæinn hefur borið hátt og hefur verið áveðra og einnig var gott vatnsból ekki nærri. Hvítá leggur um á vetrum og flæðir einnig yfir bakka sína í asahlákum. Ekki þykir ólíklegt að þessi atriði hafi átt hlut í að bærinn lagðist í eyði eða var færður um set.
Birkirkara
thumb|right|Skjaldarmerki Birkirkara thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu borgarinnar Birkirkara eða B'Kara er stærsta borg Möltu með 22.613 íbúa árið 2010. Hún er jafnframt ein af elstu borgum landsins, fyrst nefnd 1436.
Borgin er meðal annars heimaborg núverandi forseta landsins, Edward Fenech Adami, uppreisnarleiðtogans Alfred Sant og fyrsta forseta landsins, Anthony Mamo.
Kóngsindversk vörn
Kóngsindversk vörn (enska King's Indian Defence) er mjög algeng skákbyrjun sem kemur upp eftir leikina: Svartur fylgir eftir með ...Bg7 og ...0-0. Grünfeldsvörn kemur upp eftir 3...d5. Í þriðja leik leikur hvítur yfirleitt 3.Rc3 en einnig er algengt að leika 3.g3 eða 3.Rf3.
Rhode Island
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu Rhode Island Rhode Island er fylki á norðausturströnd Bandaríkjanna og er hluti af Nýja Englandi. Rhode Island er 4.002 ferkílómetrar að stærð og er minnsta fylki Bandaríkjanna. Rhode Island liggur að Massachusetts í norðri og austri, Connecticut í vestri og Atlantshafi suðri.
Höfuðborg Rhode Island, sem er jafnframt stærsta borg fylkisins, heitir Providence. Tæplega 1,1 milljón manns (2018) býr í Rhode Island.
Andri Fannar Baldursson
Andri Fannar Baldursson (fæddur 10. janúar 2002) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Bologna F.C. 1909 á Ítalíu og íslenska landsliðið.
Andri spilaði sinn fyrsta leik fyrir Bologna þegar hann kom inn á sem varamaður í febrúar 2020 gegn Udinese.
Skálavík
thumbnail|Skálavík á sumarkvöldi Skálavík er vík yst í Ísafjarðardjúpi, skammt vestan við Bolungarvík, stutt og breið vík fyrir opnu hafi. Þar er brimasamt og erfið lending. Breiðabólsdalur er upp af víkinni, grösugur og umlyktur fjöllum og hömrum. Nokkrir bæir voru í dalnum. Landið í Skálavík er nýtt á sumrin og húsin notuð sem sumarhús. Mjög snjóþungt er í Skálavík og samgöngur voru erfiðar og snjóflóð tíð.
Snjóflóð féll á bæinn Breiðaból árið 1910 og fórust fjórir, en fimm björguðust eftir að hafa legið 40 klukkustundir í snjónum.
Símasamband komst á í Skálavík árið 1956. Skálavík fór í eyði 1963 þegar síðustu tveir bændur fluttu af jörðum sínum.
Skálavík var í Hólshreppi og telst nú til sveitarfélagsins Bolungarvíkur. Vegur liggur frá Bolungarvík til Skálavíkur yfir Skálavíkurheiði. Þar varð banaslys árið 1994 þegar vélsleði lenti fram af hárri snjóhengju innan Koppstaða og ofan í Breiðabólsá.
Thora Friðriksson
Frk. Thora Friðriksson (fullt nafn: Thora Frederikke Halldórsdóttir Friðriksson) (22. maí 1866 – 18. apríl 1958) var rithöfundur minningarbóka og höfundur einna fyrstu kennslubókar í frönsku á íslensku. Hún var einnig einn af helstu hvatamönnum að stofnun Alliance française á Íslandi 1911 og lengi heiðursforseti þess. Hún var sæmd heiðursmerkjum Frakklandsstjórnar, þ.e. Officier d'Académie (1909), Officier de l'Instruction publique (1926) og Chevalier de la Légion d'honneur (1928). Hún var einnig aðsópsmikil í bæjarmálum Reykvíkinga og kvennadeild Slysavarnarfélags Íslands.
Hún var dóttir Halldórs Kr. Friðrikssonar yfirkennara og konu hans Charlotte Karoline f. Degen, danskrar ættar, sem andaðist á Íslandi 1911.
Duke Nukem
Duke Nukem er tölvuleikjaröð sem 3D Realms þróaði á 10. áratug 20. aldar, upphaflega fyrir einkatölvur með MS DOS-stýrikerfi. Seinna keypti Gearbox Software leikinn og þróaði síðustu útgáfu hans, Duke Nukem Forever, sem kom út 2011. Fyrstu tveir Duke Nukem-leikirnir eru pallaleikir, en þeir síðari tveir fyrstu persónu skotleikir. Auk þessara fjögurra hafa komið út minni leikir fyrir leikjatölvur.
Þriðji leikurinn í röðinni, Duke Nukem 3D, naut mikilla vinsælda. Hann er fyrstu persónu skotleikur í þrívíðu umhverfi með tvívíðum kvikum, líkt Wolfenstein og Doom. Söguþráðurinn gengur út á að bjarga jörðinni úr klóm geimvera. Leikurinn er háðsádeila á bandarískar spennumyndir með vöðvastæltum hetjum, Hollywood-menningu og bandaríska poppmenningu. Leikurinn var gagnrýndur fyrir þá mynd af konum sem hann dregur upp og fyrir karlrembulegan húmor.
Juan Manuel Santos
Santos hefur starfað sem hagfræðingur og blaðamaður. Hann er kominn af hinni ríku og valdamiklu Santos-ætt, sem var frá árinu 1913 meirihlutaeigandi fréttablaðsins El Tiempo þar til hún seldi það árið 2007. Santos gekk í Sjóhernaðarakademíuna í Cartagena og í háskólann í Kansas. Eftir útskrift gekk hann til liðs við Þjóðarsamtök kaffiræktenda Kólumbíu sem hagfræðiráðgjafi og sendifulltrúi til Alþjóðakaffisamtakanna í London, þar sem Santos gekk jafnframt í Hagfræðiskóla Lundúna. Árið 1981 var hann útnefndur aðstoðarritstjóri El Tiempo og varð ritstjóri tveimur árum síðar. Santos hlaut mastersgráðu í opinberri stjórnsýslu árið 1981 frá Harvard Kennedy-skólanum og hlaut árið 1988 Nieman-verðlaunin fyrir starf sitt sem blaðamaður og pistlahöfundur. Santos var meðlimur og varaformaður hugveitunnar Samtals milli Ameríkuríkja og forseti tjáningarfrelsisnefndar ameríska fjölmiðlasambandsins.
Árið 1991 var Santos útnefndur utanríkisverslunarráðherra af César Gaviria Trujillo forseta Kólumbíu. Santos vann að því að auka milliríkjaverslun við Kólumbíu og stofnaði ýmsar stofnanir í því skyni. Árið 2000 var hann útnefndur fjármálaráðherra af forsetanum Andrés Pastrana Arango.
Þann 7. október 2016 hlaut Santos friðarverðlaun Nóbels fyrir friðarviðræður sínar við FARC, þrátt fyrir að hafa tapað þjóðaratkvæðagreiðslu um samþykkt friðarsáttmálans við samtökin. Kólumbíska ríkisstjórnin undirritaði breytta útgáfu af friðarsáttmálanum þann 24. nóvember og sendi hann til staðfestingar þingsins. Báðar deildir þingsins staðfestu friðarsáttmálann 29. – 30. nóvember 2016 og bundu þannig formlega enda á átökin gegn FARC.
Galmaströnd
Galmaströnd er strandlengja sem liggur nær miðjum Eyjafirði að vestanverðu. Hún er nú talin ná frá Hörgárósum í suðri að eyðibýlinu Hillum í norðri.
Juan Manuel Santos
Santos lét af embætti árið 2018 og við honum tók Iván Duque Márquez, sem hafði verið meðal andstæðinga samningsins við FARC og hafði lofað að endurskoða samninginn í kosningabaráttu sinni. Á stjórnartíð Duque hafa sumir meðlimir FARC vænt kólumbísku stjórnina um að rjúfa samninginn sem stjórn Santos gerði og hafa því tekið upp vopn á ný.
Galmaströnd
Galmaströnd er kennd við Galma landnámsmann sem nam land í vestarverðum Eyjafirði á milli Þorvaldsdalsár og Reistarár, og því er ströndin kennd við hann að því er segir í Landnámabók. Á ströndinni er sjávarþorpið Hjalteyri og aðeins þar fyrir sunnan Dysnes sem var á sínum tíma í umræðunni sem mögulegur staður fyrir stóriðju. Á Dysnesi hafa fundist kuml úr heiðnum sið og merkar fornminjar.
Galmaströnd hefur einnig verið nefnd „Galmansströnd“ „Gálmaströnd“ eða „Galmarsströnd“.
Galmaströnd er í Hörgársveit (áður Arnarneshreppi). Þar hefur lengi verið þéttbýlt, enda ströndin grasgefin og gjöfull sjór á aðra hlið en há fjöll á hina með góða afrétt.
Þverstæður Zenons
Margar af þverstæðum Zenons eru jafngildar hver annarri. Átta eru þekktar og varðveittar í ritum Aristótelesar. Þrjár frægustu þverstæðurnar nefnast Akkilles og skjaldbakan, tvískiptingin og örin.
Þverstæður Zenons eru ef til vill elstu dæmin um óbeina sönnun eða niðursöllun í fáránleika (reductio ad absurdum). Zenon reyndi að sýna að hversdagslegar hugmyndir okkar um hreyfingu og breytingu séu fáránlegar og hljóti þess vegna að vera rangar. Þær eru einnig taldar mikilvægur forveri sókratísku aðferðarinnar.
Þverstæðurnar voru teknar alvarlega sem heimspekileg vandamál í fornöld og af miðaldaheimspekingum, sem töldu að flestar lausnir sem lagðar höfðu verið til væru ófullnægjandi. Lausnir nútímamanna sem byggjast m.a. á örsmæðareikningi hafa yfirleitt þótt nægjandi að mati stærðfræðinga. Margir heimspekingar hika þó enn við að segja að fullnægjandi svar hafi fengist við öllum þverstæðunum en benda þó gjarnan á að tilraunir til þess að svara þverstæðum Zenons hafi leitt til ýmissa uppgötvana.
Þverstæðurnar
right
Akkilles og skjaldbakan
Þverstæðan er á þessa leið:
Í þverstæðunni um Akkilles og skjaldbökuna ímyndum við okkur að gríska hetjan Akkilles etji kapphlaup við hægfara skjaldböku. Af því að Akkilles hleypur svo hratt leyfir hann skjaldbökunni að fá dálítið forskot. Þegar hlaupið hefst hleypur Akkilles hraðar en skjaldbakan og kemst á endanum þangað sem skjaldbakan hóf hlaupið. Á þeim tíma hefur skjaldbakan náð að mjakast svolítið áfram. Akkilles þarf þá að komast þangaðtil að ná henni. En þegar hann kemst þangað hefur skjaldbakan mjakast pínulítið lengra og til þess að ná henni þarf Akkilles að hlaupa enn eina vegalengdina. Alltaf þegar Akkilles kemst þangað sem skjaldbakan var, þá hefur hún náð að mjaka sér ofurlítið lengra. Þar af leiðandi, segir Zenon, mun Akkilles aldrei ná að taka fram úr skjaldbökunni. Almenn skynsemi segir okkur að auðvitað geti sá sem hleypur hraðar tekið fram úr þeim sem hleypur hægar en samkvæmt sögunni að ofan er það ekki hægt.
Tvískiptingin
Ef einhver er inni í herbergi og vill komast út þarf viðkomandi fyrst að fara hálfa leiðina að dyrunum. En áður en hann kemst þangað þarf hann að fara hálfa leiðina að miðjunni milli upphafsstaðar síns og dyranna. Og áður en viðkomandi kemst þá leið þarf hann að fara helminginn af henni. Með öðrum orðum þarf maður sem vill komast frá A til B að fara fyrst hálfa leiðina, og þar áður fjórðung hennar og þar áður einn áttunda hluta leiðarinnar og svo framvegis út í hið óendanlega. Þverstæðan sýnir, gæti Zenon sagt, að maður kemst aldrei af stað.
Þverstæðan nefnist tvískiptingin vegna þess að hún felur í sér endurtekna tvískiptingu fjarlægðar.
Örin
Í örinni ímyndum við okkur ör á flugi. Á sérhverju augnabliki er örin á einhverjum tilteknum stað. En ef hún er á einhverjum tilteknum stað á því augnabliki, þá er hún kyrrstæð á því augnabliki. En það sama má segja um sérhvert augnablik í flugi örvarinnar. Hún er því kyrrstæð allan tímann. Dæmið á að sýna að hreyfing sé blekking.
Fyrri þverstæðurnar tvær fela í sér skiptingu fjarlægðar en þessi þverstæða felur í sér skiptingu tímans — ekki í tímabil, heldur augnablik.
Hvernig getur maður þá komist út úr herbergi?
Aristóteles fjallaði um þverstæður Zenons í 6. bók Eðlisfræðinnar. Þar neitar hann því að tíminn sé röð af ódeilanlegum „núum“ og bendir einnig á að rétt eins og skipta má fjarlægð í æ minni fjarlægðir má einnig skipta tímanum niður í æ minni tímabil og að til þess að ferðast minni fjarlægð þurfi minni tíma.
Ef tími er tekinn inn í fyrri tvær þverstæðunar má sjá hvernig Akkilles getur náð skjaldbökunni og maðurinn getur komist út úr herberginu. Byrjum að skoða dæmið um manninn sem vill komast út úr herberginu. Sjá má að ef maður er á leið út úr herbergi og labbar á einhverjum ákveðnum hraða, þá má sjá að tíminn sem það tekur hann að fara hverja helminguðu vegalend verður helmingi styttri í hvert skipti sem vegalengdinni er skipt. Þó að fjöldi búta úr vegalend stefni á óendananlegt þá stefnir tíminn sem það tekur að fara hvern bút á 0. Það má því segja að það sé lítið mál að ferðast óendanlega margar vegalengdi ef tíminn sem það tekur að fara yfir hvern þeirra er núll. Þótt að tíminn sem það tekur að fara yfir vegalengd verði aldrei nákvæmlega núll þá nær maðurinn engu að síður að ferðast yfir óendanlega margar vegalengdir. Á svipaðan hátt má skipta hvaða vegalend (eða stærð) sem er í óendanlega margar smærri vegalengdir (eða stærðir).
Nær allar lausnir sem lagðar hafa verið til á þverstæðum Zenons hafa verið umdeildar.
Heimildir og frekari fróðleikur
Sígilda umfjöllun um þverstæður Zenons er að finna í 6. Eðlisfræðinnar eftir Aristóteles, sem segja má að öll nútímaumfjöllun byggi á. Aðrar heimildir eru m.a.
Blómsturlyng
Blómsturlyng (fræðiheiti: Pieris floribunda) er lítill sígrænn runni af lyngætt sem verður 30 til 180 sm hár og er frá austurhluta Bandaríkjanna. Það er ræktað í görðum vegna blóma og sígrænna blaða. Það þarf hæfilega rakan jarðveg og skjól, jafnvel skugga. Allir hlutar plöntunnar eru eitraðir.
Hrafn Jökulsson
Hrafn lést eftir stutta baráttu við krabbamein árið 2022.
Mótorhjól
thumb|200px|Honda CBR1000F götuhjól.
Mótorhjól eða vélhjól er bifhjól knúið sprengihreyfli, sem hefur meira rúmtak en 50 cm3. Torfæruhjól eru notuð í akstri á vegleysum eða í torfærukeppnum, en götuhjól aðeins á góðum vegum. Kappaksturshjól eru hraðskreið mótorhjól notuð í mótorhjólakappakstri.
Ökutæki sem eru í grunnin hönnuð eins og reiðhjól, en hafa hjálparmótor eru flokkuð sem tegund af reiðhjólum, kölluð pedelecs á ensku, háð nokkrum skilyrðum samkvæmt tilskipun ESB, 2002/24. Skilyrðin eru : Vélin er bara er virkur ef stigið er á pedölunum, hámarksafl vélar er 250 W, og ennfremur minnki aflið úr vélinni eftir sem hraðinn aukist, uns vélin veiti enga aðstoð við 25 km hraða.
The Fame
The Fame er fyrsta plata bandarísku söngkonunnar Lady Gaga. Platan var gefin út 19. ágúst árið 2008 af Interscope Records. Eftir að hafa gengið til liðs við KonLive Distribution og Cherrytree Records árið 2008 byrjaði Gaga að vinna að plötunni með mismunandi upptökustjórum, fyrst og fremst RedOne, Martin Kierszenbaum og Rob Fusari. Tónlistarstefna plötunnar er rafpopp, synthpopp og danspopp og gætir áhrifa tónlistar frá níunda áratuginum. Textasmíðin sýnir fram á ást Gaga á frægð almennt, en fjallar einnig um önnur viðfangsefni eins og ást, kynlíf, peninga, fíkniefni og kynvitund. Platan var aðallega kynnt með tónleikaferðalaginu The Fame Ball Tour og með framkomum í sjónvarpsþáttum. Hún var svo endurútgefin sem lúxusútgáfa annarar plötu söngkonunnar The Fame Monster þann 18. nóvember 2009.
Nikósía
Nikósía er höfuðborg Kýpur og Norður-Kýpur. Borgin er stærsta borg Kýpur. Í grísk-kýpverska hluta hennar búa 47.832 íbúar en alls 276.410 manns séu úthverfi í grísk-kýpverska-hlutanum tekin með. Sé tyrknesk-kýpverski hlutinn tekinn með búa 84.893 íbúar í Nikósíu en alls 309.500 séu öll úthverfi tekin með.
The Fame
Platan fékk almennt góða dóma frá tónlistargagnrýnendum, sem hrósuðu textasmíð hennar, færni Gaga sem tónlistarmanni og sönghæfileikum. Platan seldist vel og var efst á vinsældarlistum í nokkrum löndum, þar á meðal Bretlandi, Kanada, Þýskalandi, Írlandi, Póllandi og Sviss. Hún komst hæst í annað sæti á Billboard 200 metsölulistanum og var í efsta sæti á lista Billboard yfir raftónlistar- og dansplötur samanlagt í 175 vikur. Hún hefur verið viðurkennd sem sexföld platínu plata af Recording Industry Association of America (RIAA). Platan varð fimmta söluhæsta plata ársins 2009 og hefur selst í yfir 4,9 milljónum eintaka í Bandaríkjunum frá og með janúar 2019. Með The Fame Monster hefur hún selst í yfir 18 milljónum eintaka um allan heim frá og með ágúst 2019.
Fyrstu tvær smáskífurnar af plötunni, „Just Dance“ og „Poker Face“ nutu mikilla vinsælda á heimsvísu og náðu efsta sæti á vinsældarlistum í nokkrum löndum um allan heim, þar á meðal í Bandaríkjunum, Bretlandi og Ástralíu. Smáskífurnar „LoveGame“ og „Paparazzi“ sem fylgdu á eftir seldust einnig vel, en þær komust á topp tíu lista hjá yfir tíu löndum um allan heim. „Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)“ fékk takmarkaða útgáfu sem smáskífa, en „Beautiful, Dirty, Rich“ var gefin út sem kynningarsmáskífa.
The Fame hefur unnið til margra verðlauna síðan hún kom út. Platan var tilnefnd til fimm verðlauna á 52. Grammy-verðlaunahátíðinni, þar á meðal sem plata ársins. Þar vann hún verðlaun sem besta raftónlistar- og dansplatan og vann verðlaun fyrir bestu dansupptökuna fyrir smáskífuna „Poker Face“. Hún vann einnig verðlaun sem besta alþjóðlega platan á Brit-verðlaununum árð 2010. Árin 2013 og 2022 nefndi Rolling Stone tímaritið plötuna sem eina af „100 bestu frumraunar-plötum allra tíma“. Frá og með 2023 er hún tólfta stærsta plata allra tíma á bandaríska Billboard 200 listanum.
Lagalisti
Lagalisti hefðbundnu útgáfu plötunnar:
Aukalög á öðrum útgáfum plötunnar:
Heimildir
Fyrirmynd greinarinnar var „The Fame“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 24. apríl 2023.
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin (rússneska: Организация Договора о коллективной безопасности; umritað Organízatsíja Dogovora o kollektívnoj bezopasností; skammstafað ОДКБ eða ODKB á latnesku letri; gjarnan kölluð CSTO eftir nafni sínu á ensku; Collective Security Treaty Organization) er hernaðarbandalag sex fyrrverandi sovétlýðvelda í Evrasíu. Aðildarríkin eru Armenía, Hvíta-Rússland, Kasakstan, Kirgistan, Rússland og Tadsíkistan. Bandalagið rekur uppruna sinn til herafla Sovétríkjanna, sem var lagður niður árið 1991 og síðan limaður inn í sameiginlegan herafla Samveldis sjálfstæðra ríkja næsta ár. Sá herafli var síðar lagður niður og í hans stað komu sjálfstæðir herir fyrrum lýðvelda Sovétríkjanna.
Listi yfir akademískar fræðigreinar
{| cellspacing="0" cellpadding="0" style="width:100%; border:2px #B8C7D9 solid;" Akademískar fræðigreinar
Eftirfarandi er listi yfir akademískar fræðigreinar en akademísk fræðigrein telst fræðigrein sem er formlega kennd, t.d. við háskóla.
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin
Bakgrunnur og þróun
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin var stofnuð eftir upplausn Sovétríkjanna. Grundvöllur stofnunarinnar var „Sameiginlegi öryggissáttmálinn“ sem undirritaður var í Taskent þann 15. maí 1992 af Rússlandi, Armeníu, Kasakstan, Kirgistan og Úsbekistan. Upphaflega átti sáttmálinn að gilda í fimm ár en með möguleika á framlengingu. Tadsíkistan bættist síðar í hópinn og árið 1993 gerðust Aserbaísjan, Hvíta-Rússland og Georgía einnig aðilar að sáttmálanum.
Listi yfir akademískar fræðigreinar
Menningarfræði
sjá einnig menningarlandfræði
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin
Bakgrunnur og þróun
Sum aðildarríkin höfðu áhyggjur af umsvifum Rússa í nágrannaríkjum sínum. Aserbaísjan, Georgía og Úsbekistan sögðu því upp aðild að sáttmálanum þegar hann var framlengdur árið 1999.
Listi yfir akademískar fræðigreinar
Tungumál og málvísindi
sjá einnig Anthropological Linguistics
Trúarbragðafræði
sjá einnig lista yfir trúarbrögð
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin
Bakgrunnur og þróun
Árið 2002 var ákveðið að gera sáttmálann að fastri alþjóðastofnun, Sameiginlegu öryggissáttmálastofnuninni, sem Rússland, Hvíta-Rússland, Armenía, Kasakstan, Kirgistan og Tadsíkistan gerðust aðilar að. Samtökin hófu störf í september 2003. Árið 2006 gerðist Úsbekistan aftur aðili að stofnuninni en drógu sig aftur úr samstarfinu árið 2012.
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin er með stöðu áheyrnarfulltrúa við allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna.
Listi yfir akademískar fræðigreinar
Enskar bókmenntir
also see Literature
Sameiginlega öryggissáttmálastofnunin
Skipulag
thumb|Leiðtogar aðildarríkja Sameiginlegu öryggissáttmálastofnunarinnar í janúar 2010. Stofnunin er leidd af sameiginlegu öryggisráði sem leiðtogar aðildarríkjanna sitja í, ásamt fastanefnd sendifulltrúa. Utanríkis- og varnarmálaráðherrar ríkjanna funda jafnframt á vegum stofnunarinnar auk þess sem stofnunin er með eigið ritararáð. Aðalritari og ritararáð Sameiginlegu öryggissáttmálastofnunarinnar hafa aðsetur í Moskvu.
Listi yfir akademískar fræðigreinar
Málvísindi
sjá færslu undir félagsvísindum
Ögn
thumb|250px|Punktar eru oft notaðir til að tákna agnir
Ögn eða eind er í eðlisfræði smár hlutur sem getur haft nokkra eðlisþætti eins og til dæmis rúmmál eða massa. Það sem má kalla ögn ræðst af aðstæðunum, það er að segja ef hlutur er lítill eða ómerkilegur miðaður við aðra, eða ef einkenni og uppbygging hlutsins skipta ekki máli, þá má kalla hann ögn. Til dæmis geta sandkorn á strönd verið talin agnir út af því að smæð eins sandkorns (sirka 1 mm) er óveruleg miðuð við stærð strandarinnar og einkenni einstaka sandkorna skipta ekki mál þegar um er að ræða ströndina. Hins vegar myndi sandkorn ekki vera kallað ögn ef það er miðað við t.d. frumeind. Ögn getur haft rafhleðslu og kallast þá hlaðin ögn.
Fræðigrein sem fjallar um agnir heitir agnaeðlisfræði.
Particedda Kabanzu
Sasa oshidensis
Sasa oshidensis er lágvaxin bambustegund (0,9 til 1,8 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Shigetaro Uchida.
Sigga Vigga og tilveran
Sigga Vigga og tilveran eru sögur eftir Gísla J. Ástþórsson af fyrstu kynslóð íslenskra myndasagna. Aðalsöguhetjan er fiskvinnslukonan Sigga Vigga, sem starfar hjá fyrirtækinu Þorski Hf. Sögurnar drógu upp broslega mynd af lífinu í íslenskum sjávarútvegi og fiskvinnslu, auk þess sem í þeim í þeim var talsverður pólitískur broddur. Sigga Vigga birtist fyrst í Alþýðublaðinu árið 1959 og brá þar fyrir stöku sinnum næstu árin. Síðar fór hún yfir á Morgunblaðið, auk þess sem úrval gamalla og nýrra Siggu Viggu-myndasagna kom út í fimm litlum bókum í kringum 1980.
Upphafið
Gísli J. Ástþórsson var blaðamaður á Alþýðublaðinu á árinu 1959 og tók við ritstjórn þess sama ár. Hann var áhugateiknari og birti stundum smáteikningar og skopmyndir í blaðinu. Þann níunda maí 1959, í miðju þorskastríði, birti Gísli mynd í blaðinu af stríðnislegri síldarstúlku með naglaspýtu og breskum aðmírál og embættismanni kveinka sér undan hrekkjunum. Myndin varð fleyg og rataði meðal annars í stórblaðið London Times, sem dæmi um andrúmsloftið á Íslandi vegna fiskveiðideilnanna.
Í viðtali í Sjómannadagsblaðinu árið 1988 rakti Gísli upphaf Siggu Viggu-sagnanna til vinsældar þessarar myndar: „það má allt eins segja að Sigga Vigga hafi hafið göngu sína í London Times eins og Alþýðublaðinu!“ Í kjölfarið skaut persónan oftar upp kollinum í blaðinu, en þó með miklum breytingum. Í stað þess að vera barnung ljóshærð síldarstúlka, varð hún fullorðin og dökkhærð með skýluklút. Nafnið breyttist líka. Á upphaflegu myndinni hét stúlkan María Júlía en frá því í nóvember sama ár kallaðist hún Sigga Vigga.
Bækur um Siggu Viggu
Bókaútgáfan Bros gaf út fimm vasabrotsbækur um Siggu Viggu á árunum 1978-80. Þær höfðu að geyma í bland sögur sem áður höfðu birst í Morgunblaðinu og nýjar teikningar. Bækurnar voru þessar:
Þá gaf Bókaútgáfan Bros út myndasögusafnið Plokkfiskur árið 1979, sem hafði að geyma myndasögur Gísla J. Ástþórssonar sem birst höfðu undir sömu yfirskrift í blaðinu Sjávarfréttum. Sögusvið þeirra myndskrítla er einnig saltfisksvinnsla.
Austurfrísnesku eyjarnar
Austurfrísnesku eyjarnar (þýska: Ostfriesische Inseln) er þýskur eyjaklasi í Vaðhafinu undan ströndum Neðra-Saxlands, nánar tiltekið við héraðið Austur-Frísland (Ostfriesen). Stærstu eyjarnar eru 7 og eru þær allar í byggð. Austasta eyjan er við fjarðarmynni Jade, en sú vestasta við árósa Ems. Auk Austurfrísnesku eyjanna eru einnig til Vesturfrísnesku eyjarnar (sem tilheyra Hollandi) og Norðurfrísnesku eyjarnar (sem tilheyra Þýskalandi og Danmörku).
Jarðfræði
thumb|500px|Þýskt kort af Austurfrísnesku eyjunum Eyjarnar mynduðust ekki við sjávarbrot hafsins, eins og fyrr var haldið, heldur við setmyndun í Vaðhafinu. Eyjarnar eru því í beinni röð í austur-vestur stefnu. Nokkur smærri sandrif eru að myndast og má gera ráð fyrir því að eyjunum fjölgi með tímanum eða að sandrifin sameinast stærri eyjunum. Norðurendi eyjanna (sem snýr að úthafinu) er gerður úr sandi og sandhólum. Miðhlutinn er vaxinn gróðri og kjarri. Einstaka skógarreiti er að finna þar. Suðurhlutinn (sem snýr að fastalandinu) er aðallega úr söltum jarðvegi og leir. Á flóði eru eyjarnar umflotnar sjó, en á fjöru koma aðalleirurnar í ljós svo kílómetrum skiptir. Á vissum stöðum er þá hægt að ganga til fastalandsins. Milli eyjanna eru straumþungar vatnsrásir þar sem sjórinn þrýstist til norðurs þegar fjarar út eða til suðurs þegar flæðir að. Straumarnir liggja aðallega frá vestri til austurs, þannig að með tímanum eyðist af vesturodda eyjanna, en þær vaxa að sama skapi hægt til austurs. Þessar hreyfingar taka langan tíma. Þannig hafa nokkrar eyjar horfið af kortinu, aðrar sameinast og enn eru ný rif að myndast.
Eyjarnar
Stærstu eyjarnar eru 7 að tölu, en auk þeirra eru nokkrar minni eyjar. Aðaleyjarnar frá austri til vesturs (íbúafjöldinn miðast við talningu 31. desember 2008):