cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Körfuvíðir
Nafn sitt dregur hann af því að greinar hans hafa verið notaðar til að búa til körfur en einnig er hann ræktaður til eldiviðar, s.s. í Svíþjóð.
Georges Clemenceau
Parísarráðstefnan
Eftir stjórn Clemenceau í síðasta hluta stríðsins var hann mjög vinsæll meðal almennings og fékk gælunafnið „Père la Victoire“ eða sigurfaðirinn. Þrátt fyrir það tókst honum ekki að vera kjörinn frambjóðandi í undankjöri á þingi fyrir forsetakosningar Frakklands árið 1920, heldur tapaði hann fyrir Paul Deschanel, sem Clemenceau hafði áður sigrað í einvígi. Clemenceau dró sig í kjölfarið úr stjórnmálum og settist í helgan stein.
Körfuvíðir
Körfuvíðir á Íslandi
Um 1910 var farið að rækta afbrigði í görðum á Íslandi afbrigði af körfuvíði sem kallað var Vesturbæjarvíðir. Sú tegund barst einmitt með tágakörfum til Íslands. Annað afbrigði af körfuvíði, þingvíðir, var gróðursett í Alþingisgarðinum og barst þaðan víða og af var ræktað mikið frá 1940 til 1963 en þau tré féllu í páskahreti 1963.
Útgerðarfélag Reykjavíkur
Útgerðarfélag Reykjavíkur (áður Brim) er íslenskt útgerðar- og fiskverkunarfyrirtæki. Árið 2006 störfuðum rúmlega 300 manns hjá fyrirtækinu. Fyrirtækið segist hafa aflaheimildir sem nema um 25.000 þorskígildum í hinum ýmsu fisktegundum.
Fyrirtækið var stofnað 1998 af feðgunum Kristjáni Guðmundssyni, Hjálmari Kristjánssyni og Guðmundi Kristjánssyni sem gerðu út frá Rifi á Snæfellsnesi. Árið 2004 keypti fyrirtækið Útgerðarfélag Akureyrar fyrir níu milljarða af Eimskipafélagi Íslands. Fyrirtækið hét áður Útgerðarfélagið Tjaldur en nafninu var breytt í Brim árið 2005 og síðan í Útgerðarfélag Reykjavíkur 2018.
Usain Bolt
thumb|Usain Bolt (2007)|vinstri thumb|Usain bolt á Ólympíu leikunum í Ríó de Janeiro árið 2016. Usain Bolt (fæddur 21. ágúst 1986) er jamaískur fyrrum spretthlaupari. Hann varð margsinnis ólympíumeistari, heimsmeistari og heimsmethafi í 100 og 200 metra spretthlaupi karla.
9. desember
9. desember er 343. dagur ársins (344. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 22 dagar eru eftir af árinu.
Usain Bolt
Hann var kjörinn frjálsíþróttamaður ársins árið 2008 af Alþjóðafrjálsíþróttasambandinu.
Eftir Heimsmeistaramótið í frjálsum íþróttum í London árið 2017 lagði Bolt skóna á hilluna. Bolt reyndi fyrir sér í knattspyrnu með ástralska liðinu Central Coast Mariners árið 2018.
Listi yfir forsætisráðherra Íslands
Þetta er listi yfir einstaklinga sem gegnt hafa embætti forsætisráðherra Íslands. Forsætisráðherra er leiðtogi ríkisstjórnar Íslands.
1918
Árið 1918 (MCMXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Villiljós
Villiljós er kvikmynd í fimm sjálfstæðum hlutum sem er byggð á handriti Huldars Breiðfjörð. Þessir fimm hlutar skiptast svo niður á fimm leikstjóra, þannig að hver og einn þeirra stýrir sínum hluta.
Myndhlutar skiptast þannig:
Íslenski dansflokkurinn
Íslenski dansflokkurinn var stofnaður 1. maí árið 1973 en varð sjálfstæð opinber stofnun árið 1992.
Helgi M. Bergs
Helgi M. Bergs (Helgi Már Helgason Bergs) (f. 21. maí 1945, d. 16. mars 2017) var bæjarstjóri á Akureyri á árunum 1976-1986 og síðar lektor við viðskipta- og raunvísindasvið Háskólans á Akureyri.
Íslenski dansflokkurinn
Frumkvæði að stofnun Íslenska dansflokksins kom frá Þjóðleikhúsinu og þar fékk dansflokkurinn fljótlega aðstöðu þótt fyrsta árið hafi hann verið til húsa í Félagsheimili Seltjarnarness. Íslenski dansflokkurinn starfaði undir sjálfstæðri stjórn en laut yfirstjórnar þjóðleikhússtjóra þar til flokkurinn varð að sjálfstæðri opinberri stofnun árið 1992. Í upphafi voru 12 dansarar í flokknum og var fyrsti stjórnandi hans Bretinn Alan Carter en hann starfaði með flokknum í tvö ár.
Helgi M. Bergs
Helgi var með meistarapróf í Hagfræði. Hann kenndi viðskipta og hagfræðigreinar við Háskólann á Akureyri og gegndi stöðu lektors frá árinu 1991. Helgi starfaði einnig á sínum tíma sem staðgengill deildarforseta viðskiptadeildar þegar hún var sér deild og var bæjarstjóri á Akureyri á árunum 1976 til 1986 eða í tvö og hálft kjörtímabil.
Íslenski dansflokkurinn
Fyrsti íslenski listdansstjórinn var Nanna Ólafsdóttir en hún gegndi starfinu frá 1980-1987.
Árið 1996 urðu töluverðar breytingar innan dansflokksins. Hann fékk aðstöðu í húsnæði Borgarleikhússins og listræn stefnubreyting varð undir stjórn Katrínar Hall listdansstjóra er ákveðið var að flokkurinn myndi einbeita sér að nútímadansi.
Helgi M. Bergs
Helgi lést 16. mars 2017.
Íslenski dansflokkurinn
Núverandi listdansstjóri Íslenska dansflokksins er Erna Ómarsdóttir.
Atlas
Atlas getur átt við:
Snæhólm
Snæhólm er íslenskt karlmannsnafn.
Emilíanna
Emilíanna er íslenskt kvenmannsnafn.
Arkhangelsk
thumb|Arkhangelsk í rökkri. thumb|Kort. Arkhangelsk (rússneska: Арха́нгельск) er borg í norðvestur-Rússlandi og höfuðstaður Arkangelsk-fylkis. Borgin liggur á bökkum árinnar Dvína við Hvítahaf. Íbúar voru 348.783 árið 2010 en voru 415.921 árið 1989. Borgin þjónaði mikilvægu hlutverki í báðum heimstyrjöldum í að flytja vistir til bandamanna. Meðalhiti er um -13 gráður í janúar en +16 í júlí. Mikilvæg höfn er í borginni og hægt er að halda henni opinni allt árið með ísbrjótum.
Þjórsárdalshraun
Þjórsárdalshraun er eitt hinna svokölluðu Tungnárhrauna. Það þekur dalbotn Þjórsárdals allt frá Gjánni og að Þjórsá. Miklar gervigígaþyrpingar einkenna hraunið. Þjórsárdalshraun er aðeins lítill hluti af mun stærra hrauni, Búrfellshrauni, sem kom upp í miklu eldgosi á Veiðivatnasvæðinu fyrir rúmum 3000 árum. Álma úr því flæddi niður um Gjána og ofan í dalinn. Miklar gufusprengingar og umbyltingar urðu þegar glóandi hraunið breiddist út yfir flatan dalbotninn og þá urðu gervigígarnir til. Hraunið er úr dílabasalti eins og önnur Tungnárhraun þar sem stórir hvítir feldspatdílar sitja í dökkum grunnmassa.
Loftbelgur
Montgolfierbræðurnir
Frönsku bræðurnir Josep og Jaques Montgolfier bjuggu til fyrsta loftbelginn sem fólk gat ferðast með. Fyrsta flug hans var í París 21. nóvember 1783, 120 árum áður en Wrightbræðurnir flugu fyrstir manna flugvél, sem þeir smíðuðu.
Belgir með heitu lofti
Belgir með heitu lofti eru gerðir úr næloni og í þeim hangir tágakarfa. Belgirnir geta verið alla vega í laginu. Mikið af heitu lofti þarf til að fylla belginn. Það fæst með því að brenna gasi sem heitir própan og er það geymt í formi vökva í málmhylkjum sem flutt eru í körfunni.
Tenglar
Balŵn ബലൂണ്‍ (ആകാശനൗക)
Hitamælir
thumb|right|Kvikasilfurshitamælir til að mæla [[líkamshiti|líkamshita.]] Hitamælir er tæki notað til að mæla hita. Algengustu hitamælar áður fyrr notuðu hitaþenslu kvikasilfurssúlu, en nú er algengast að nota hitanema úr hálfleiðurum.
Máltækni
Máltækni eða tungutækni er þverfaglegt rannsóknarsvið sem fæst við þróun tækni sem byggist á tungumálum. Það er nátengt tölvunarfræði og málvísindum og nær yfir málgreiningu, tölvumálvísindi og taltækni. Máltækni er grunnur að notkun tungumáls í viðmóti tölva og leitarvélum, leiðréttingarforritum eins og stafsetningarforritum og málfræðiforritum, vélþýðingum, talgervingu og talkennslum og tölvustuddu tungumálanámi.
Hveravirkjun
thumb|Ísland er á flekaskilum Hveravirkjanir oft nefndar jarðhitavirkjanir eru virkjanir sem sem nýta jarðhita á háhitasvæði til raforkuframleiðslu. Slíkar virkjanir geta verið af nokkrum ólíkum gerðum.
Uppruni orkunnar
Hitastig í miðju jarðar í kjarna hennar er um 7000°C. Uppruni þessa hita er tvíþættur. Sú orka sem átti þátt í myndun jarðarinnar fyrir 4600 milljónum ára umbreyttist í varma. Hins vegar myndast varmi í möttli og jarðskorpu vegna klofnunar geislavirkra samsæta á borð við þóríum 232Th, úraníum 238U og kalíum 40K0 og berst hann til yfirborðsins með varmaburði og varmaleiðni.
Saga jarðhitanýtingar
Ítalir voru fyrstir til að nýta jarðhita til raforkuframleiðslu en þá var gufuvél tengd við rafal sem framleiðir rafmagn. Í kjölfarið var fyrsta jarðhitavirkjun heims reist þar með 250 W|kW afköstum. Í dag er afl virkjunarinnar rúmlega 700 MW og til stendur að stækka hana í 1200 MW. Íslendingar hafa lengi verið í fremstu röð hvað varðar jarðhitarannsóknir og jarðhitanýtingu. Á Íslenskum orkurannsóknum (ÍSOR) og forvera þeirra Orkustofnun fara fram víðtækar jarðhitarannsóknir og þar er Jarðhitaskóli Sameinuðuþjóðanna til húsa.
Raforkuframleiðsla
thumb|Þversnið dæmigerðs háhitasvæðis thumb|Einföld mynd af jarðhitavirkjun Á háhitasvæðum er styrkur uppleystra efna í jarðhitavatni töluvert meiri en á lághitasvæðum og fer hann almennt eftir jarðfræðilegum eiginleikum svæðanna og lekt berggrunns hver efnin eru og í hve miklum mæli þau finnast. Magnið eykst eftir því sem hitastig vatnsins er hærra. Algengustu efnin í jarðhitavatni eru kísill Si, natríum Na, kalíum K, magnesíum Mg, járn Fe, klór Cl og flúor F. Það er hins vegar styrkur koldíoxíðs CO2, brennisteinsvetnis H2S og vetnis H2 í vatninu sem gerir það að verkum að vatnið er súrt og því erfitt að nýta það til neyslu. Því er algengast að á háhitasvæðum séu vatnið og gufan nýtt til raforkuframleiðslu og eru fjórar gerðir virkjana algengastar.
Þurrgufuvirkjun
Þar sem eingöngu er að finna yfirhitaða (e. superheated) jarðgufu, þ.e. 180-225°C heita og við 4-8 MPa þrýsting, er þurrgufuvirkjun notuð til rafmagnsframleiðslu. Gufa úr borholu leidd í hverfil þar sem hún þenst út. Við það snúast blöð hverfilsins og þessi vélræna orka býr til rafmagn. Þrýstingur gufunnar hefur þá minnkað til muna og hún er því næst kæld í þéttiturni. Að lokum er affallsvatninu dælt aftur ofan í jörðina. Nýtni þurrgufuvirkjana nær sjaldnast 20% vegna styrks uppleystra gastegunda á borð við koldíoxíð CO2 og brennisteinsvetni H2S sem ekki þéttast. Vegna aukinnar þekkingar á áhrifum útblásturs þessara gróðurhúsalofttegunda auk annarra er reynt eftir fremsta megni að skila sem mestu aftur ofan í jörðina þó svo að í eldri og frumstæðari virkjunum hafi affallsvatn og –gufa verið losuð í andrúmsloftið.
Eins þreps gufuvirkjun
Í þessa tegund virkjunar er ýmist notað heitt jarðvatn undir miklum þrýstingi eða vatn sem hefur orðið að gufu á leið sinni að yfirborðinu. Þá er yfirleitt um vatnsgufu að ræða við 155-165°C og 0,5-0,6 MPa þrýsting. Vatninu er breytt í gufu (e. flashing) og gufan skilin frá því vatni sem eftir verður og líkt og í þurrgufuvirkjun notuð til að keyra hverfil sem svo knýr rafal. Í fyrra tilfellinu, með vatn við háan þrýsting er nauðsynlegt að nota búnað sem leiðir til uppgufunar og skilur jafnframt gufu frá vatni. Fyrir vatn sem þegar hefur orðið að gufu er búnaður settur upp fyrir framan hverfilinn til þess að koma í veg fyrir að vatn komist í hann. Að lokum er affallsvatninu dælt niður í jörðina. Ef ekkert vatn fer til spillis eru um 85% framleidds massa skilað aftur í jarðhitakerfið miðað við einungis um 15% í þurrgufuvirkjun.
Tveggja þrepa gufuvirkjun
Tveggja þrepa virkjun er, eins og nafnið gefur til kynna, eins þreps virkjun að viðbættu einu þrepi. Það vatn sem ekki verður að gufu í fyrra þrepinu er leitt í lágþrýstitank. Þrýstifallið verður til þess að gufa myndast og hún keyrir annan hverfil. Vatnið úr borholunni nýtist mun betur og því eykst framleitt afl um 20-25% miðað við eins þreps virkjun. Þar sem búnaðurinn er flókari er stofn- og viðhaldskostnaður hærri en ella. Þetta er jafnframt algengasta tegund jarðhitavirkjana í dag. Hellisheiðarvirkjun er dæmi um tveggja þrepa gufuvirkjun.
Umhverfisáhrif
Í upphafi vinnslu lækkar grunnvatnsborðið sem leiðir til þess að landið sígur örlítið. Um er að ræða lækkun af stærðargráðu nokkrir mm til nokkurra cm. Verði landsig mikið getur það leitt til skemmda á búnaði og rörum neðanjarðar en einnig á nærliggjandi byggingum og vegum. Þar sem háhitasvæði er iðulega að finna á virkum rekbeltum og sprungusveimum er nauðsynlegt að taka tillit til þess við hönnun og uppsetningu virkjunar. Jarðskjálftar, eldsumbrot og kvikuhlaup milli kvikuhólfa geta einnig raskað borunum og rekstri virkjunar.
Sjónmengun vegna jarðhitavirkjana felst að mestu leyti í mannvirkjum og vegum við virkjanasvæði og er hún óhjákvæmileg. Vinnsla fer hins vegar að mestu fram neðanjarðar og dreifikerfi eru það einnig.
Mengun frá jarðhitavirkjunum hlýst mestmegnis af efnalosun uppleystra gasa í jarðgufu á borð við koldíoxíð CO2 og brennisteinsvetni H2S en einnig vetni H2, metan CH4 í minna mæli. Útblástur þessara gastegunda er þó mun minni en frá orkuverum sem brenna jarðefnaeldsneyti. Á sumum háhitasvæðum finnst vottur af þungmálmum, ýmissa salta og karbónat efna í jarðhitavatninu en eins og áður hefur komið fram er meirihluta affalsvatns dælt aftur niður í jörð og því gætir áhrifa þeirra lítið sem ekkert í umhverfi virkjana.
Nýting jarðhita á Íslandi
Þó nokkrar jarðhitavirkjanir sem framleiða rafmagn eru starfræktar á Íslandi. Þar má nefna jarðgufuvirkjun í Bjarnarflagi sem Landsvirkjun rekur og nemur orkuvinnsla hennar 18 GWh á ári. Í Kröflustöð er raforkuframleiðsla 60 MW með fullu afli. Nesjavallavirkjun framleiðir 120 MW af rafmagni. Vert er loks að nefna Svartsengi sem Hitaveita Suðurnesja rekur en þar er framleiðslugetan er 75 MW. Nýjasta jarðhitavirkjunin á Íslandi er á Hellisheiði og framleiðir hún í dag 214 MW.
Signý
Signý er íslenskt kvenmannsnafn.
Iðnvæðing
Iðnvæðing nefndist sú þróun í samfélagi manna þegar það þróast frá landbúnaði og að iðnaði. Þessi þróun er hluti af nútímavæðingu í víðari skilningi, þar sem stórfelldar félagslegar og efnahagslegar breytingar verða fyrir tilstilli tæknilegrar nýsköpunar, sem er í mörgum tilfellum orkufrek. Með iðnvæðingu verða hagkerfi landa sérhæfðari og beinast í meiri mæli að fjöldaframleiðslu.
Fyrsta landið sem iðnvæddist var Bretland í byrjun Iðnbyltingarinnar á 18. öld.
Snælaugur
Snælaugur er íslenskt karlmannsnafn.
Jómsvíkingadrápa
Jómsvikingadrápa er dróttkvæði eftir Bjarna Kolbeinsson (d. 1222), biskup í Orkneyjum, til að minnast Jómsvíkinga sem féllu í orrustunni í Hjörungavogi. Drápan er varðveitt í Konungsbók Snorra-Eddu, en er ekki heil. Í henni eru nú 40 vísur, en eitthvað vantar aftan á, e.t.v. 4 vísur. Efnið er sótt í Jómsvíkinga sögu en samsvarar ekki fyllilega varðveittum gerðum hennar.
Stefið í drápunni er svokallað klofastef, og hljóðar svo: „Ein drepur fyr mér allri / ... / ... / íturmanns kona teiti“. Orðið teiti er þarna kvenkynsorð, hún teitin = gleðin. Merkingin er: ein íturmanns kona sviptir mig allri gleði. Þetta tregafulla stef í stíl trúbadúra er talið nýmæli í norrænum kveðskap, og fyrsti vísir að hinum svokölluðu mansöngvum sem síðar komu til sögu í íslenskum rímum. Íturmaður eða íturmenni er í þessu tilviki ættstór eða voldugur maður, frekar en fjallmyndarlegur maður. Þetta er öðrum þræði ástarljóð til giftrar konu, „og er óbiskupslega kveðið“ (Ó.H.).
Orðið teiti í nútímamáli er hvorugkynsorð: það teitið, um teitið, frá teitinu til teitisins, og merkir samkvæmi, gleðskapur. Karlmannsnafnið Teitur, merkir „hinn káti, glaðlyndi“.
Jómsvíkíngadrápa hefur nokkrum sinnum verið gefin út, til dæmis af Theodor Wisén í Carmina norroena (1880), og af Finni Jónssyni í Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning.
Þóra J. Einarsson
Þóra Jónsdóttir Einarsson (6. júní 1876 - 24. apríl 1953) frá Vallanesi á Fljótsdalshéraði var fyrst íslenskra kvenna sem vitað er um að hafi lokið prófi í hjúkrun. Tvítug flutti Þóra til Reykjavíkur og gekk á kvennaskóla frú Þóru Melsted en snéri sér að námi loknu að hjúkrun. Hún starfaði á Gamla spítalanum svokallaða, síðar Farsótt í Þingholtunum, í nokkur ár en fór þá til Skotlands og lauk prófi frá Royal Infirmary sjúkrahúsið í Edinborg í október 1903 með lofsamlegum vitnisburði. Að loknu námi starfaði Þóra við hjúkrun í Bretlandi en var árið 1907 ráðin yfirhjúkrunarkona að Kleppspítala þar sem hún starfaði í 3 ár. Árið 1909 setti hún á stofn og rak eigið hjúkrunarheimili en flutti til Ísafjarðar árið 1911 og geriðist forstöðukona Sjúkrahúss Ísafjarðar í Mánagötu og þar með fyrsta lærða hjúkrunarkonan til að starfa á almennu sjúkrahúsi hér á landi. Þóra sagði starfinu lausu árið 1917. Þóra stundaði verslunar- og veitingastörf og rak í mörg ár matsölu og kaffistofu, Kaffi Ísafjörð að Silfurgötu 3. Hún var einn af stofnendum Verkakvennafélags Ísafjarðar árið 1917 og fyrsti formaður þess.
Þóra giftist árið 1920, Bjarna Hávarðarsyni skipstjóra, og ólu þau upp tvö fósturbörn þau Jóhönnu Vilhjálmsdóttur og Einar Jónsson.
Heimildir
[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pubId=1238&lang=is Félag íslenskra hjúkrunarkvenna. Yfirlit 1919-1944]. Hjúkrunarkvennablaðið, 3. tbl. 1944, s. 7-16.
Geðhjúkrun í 100 ár. Samantekt úr bók Óttar Guðmundssonar "Kleppur í 100 ár" Tímarit hjúkrunarfræðinga 5. tbl. 84. árg. 2008. s. 24-30.
Matthías Bjarnason, Þóra J. Einarsson. Nokkur minningarorð. Vesturland. 30. árg. 1953. s. 2.
Sigurður Pétursson, Þóra J. Einarsson og Verkakvennafélag ísafjarðar. Ársrit Sögufélags Ísfirðinga. 54. og 55 árg. 2014-2015. Ritstjórar Jón Þ. Þór og Veturliði Óskarsson.
[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1147562/ Stöðugt í okkar umsjá. Kleppsspítali 100 ára.] Viðtal tekið af Orra Páli Ormarssyni. Morgunblaðið. 27. maí 2007. s.
Krítartímabilið
thumb|right|Steingervingar frá krítartímabilinu Krítartímabilið er jarðsögulegt tímabil sem nær frá lokum júratímabilsins fyrir um 146 milljónum ára til upphafs tertíertímabilsins fyrir 65,5 milljónum ára. Í lok krítartímabilsins lauk einnig miðlífsöld og nýlífsöld tók við.
Viðmót
Viðmót er í tölvunarfræði mörk á milli tveggja hluta tölvukerfis sem upplýsingum eru miðlað yfir. Mörkin geta verið á milli hugbúnaðar, vélbúnaðar, jaðartækja og manneskja. Sum tölvutæki eins og snertiskjáar geta bæði sent gögn og tekið á móti þeim í gegnum viðmótið, en með öðrum tækjum eins og mýs og stýripinnar fara gögn í aðeins eina átt.
Viðmót skiptast í þrjár aðaltegundir: vélbúnaðarviðmót, hugbúnaðarviðmót og notandaviðmót. Vélbúnaðarmót er að finna í mörgum tölvuíhlutum, sérstaklega inntak- og úttakstækjum. Hugbúnaðarmót eru margvísleg og á mörgum stigum. Notandaviðmótið er samskiptapunkturinn á milli tölvunnar og notandans og getur falið í sér ólík samskiptaform, svo sem myndir, hljóð, hreyfingu og fleira.
Krítartímabilið
Nafngiftin „krít“ kemur frá yfirgripsmiklum krítarlögum (kalsíumkarbónatlög úr skeljum hryggleysingja í sjó) á Bretlandi og á aðliggjandi meginlandi Evrópu.
Fornlandafræði krítartímabilsins
Á krítartímabilinu brotnaði risameginlandið Pangea endanlega upp í þau meginlönd sem nú umlykja Jörðina, þrátt fyrir að þá hafi lega þeirra verið talsvert frábrugðin legu þeirra í dag. Þegar Atlantshafið breikkaði og Suður-Ameríku rak í vestur, brotnaði Gondwana upp þegar Suðurskautslandið og Ástralía skildust frá Afríku (Indland og Madagaskar mynduðu þó ennþá eina heild). Þessi mikla höggun lands myndaði mikla fjallgarða neðansjávar sem leiddi til hækkaðrar sjávarstöðu á allri Jörðinni. Norðan við Afríku hélt Tethys-hafið áfram að minnka. Innan meginlandanna óx víðfeðmt en grunnt haf yfir miðja Norður Ameríku en tók síðar að dragast saman og skildi eftir sig þykk sjávarsetlög á milli kolalaga.
Aðrar mikilvægar opnur í jarðlög frá krítartímabilinu, finnast í Evrópu og Kína. Á því svæði þar sem nú er Indland, hlóðust upp mikil basalthraunlög, Deccan-flæðibasaltið. Hraunlögin mynduðust á síðkrít og snemma á paleósen. Loftslag á krítartímabilinu var hlýtt og engan varanlegan ís var að finna á pólsvæðunum.
Emilý
Emilý er íslenskt kvenmannsnafn.
Rafhlaupahjól
thumb|Rafhlaupahjól í Stokkhólmi. Rafhlaupahjól eða rafmagnshlaupahjól, stundum nefnd rafskúta og rafskutla, eru fararskjóti sem ganga fyrir rafmótor eða rafhlöðu. Þau eru hönnuð með bretti þar sem fólk stendur á og eru dekkin ýmist hörð eða með loftslöngu.
Ljósár
Ljósár er lengdareining (stjarnfræðieining) sem notuð er í stjörnufræði og heimsfræði. Það er sú fjarlægð sem ljós fer á einu ári í tómarúmi, þ.e. 9,461 × 1012 kílómetrar eða 63.240 stjarnfræðieiningar.
Rafhlaupahjól
Samanbrjótanleg rafhlaupahjól með liþíum batteríum urðu fáanleg frá 2013-2014 og hafa aukist í vinsældum síðustu ár. Sprottið hafa upp leigur víða um heim þar sem fólk nýtir smáforrit (app) til að ræsa hjólin.
Hámarkshraði er um 30 km/kls. Reglur og aldurstakmörk eru breytileg eftir löndum.
Ísland
Rafhlaupahjól eru skilgreind sem reiðhjól. Þó má ekki aka á akbraut annars gildir sama um þau og reiðhjól; hjálmskylda fram að 16 ára, tillitsemi við gangandi vegfarendur. Ekki má vera með farþega á hjólinu. Rafhlaupahjólaleigur hafa sett aldurstakmark, 18 ár. Fyrsta rafhlaupahjólaleigan, Hopp, var opnuð í september 2019. Með tilkomu Wind Mobility hjólaleigunnar bættust 600 hjól í Reykjavík og í september 2020 voru því um 1.100 rafhlaupahjól í borginni. Hjólaleigurnar eru: Hopp, Kikk og Zolo
Í nóvember 2021 varð fyrsta banaslysið á farartækinu þegar því lenti saman við léttbifhjól við hjólastíg við Sæbraut. Samkvæmt úttekt Læknablaðsins voru flest slys minniháttar og slysatíðni ekki meiri en við aðrar samgöngur eða íþróttir.
Tesco
Tesco plc (lse: TSCO) er bresk mat- og heimilisvöruverslun sem rekur starfsemi um heim allan. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Cheshunt í Englandi. Tesco er þriðji stærsti smásalinn í heiminum eftir tekjum (eftir Wal-Mart og Carrefour) og annar stærsti eftir ágóða (eftir Wal-Mart). Tesco rekur verslanir í 14 löndum í Asíu, Evrópu og Norður-Ameríku og er stærsta matvöruverslun í Bretlandi (þar hefur fyrirtækið 30% markaðshlutdeild), Malasíu, Írlandi og Tælandi.
Rafhlaupahjól
Í öðrum löndum
Árið 2023 voru leiguhjól bönnuð í París.
Tesco
Tesco var stofnað árið 1919 af Sir Jack Cohen og var í upphafi hópur sex sölubása. Nafnið Tesco var fyrst notað árið 1924 eftir að Cohen keypti kassa af tei frá T. E. Stockwell og sett upphafsstafi þessa nafns saman með fyrsta tvo stafi nafns síns og fékk Tesco. Fyrsta verslun undir þessu nafni var opnuð árið 1929 í Burnt Oak, Edgware í sýslunni Middlesex. Fyrirtækið stækkaði talsvert eftir það og frá og með árinu 1939 voru yfir 100 Tesco-verslanir í rekstri um landið allt. Tesco var upprunalega matvöruverslun en í dag selja þeir bækur, föt, heimilistæki, húsgögn, bensín, hugbúnað, fjármálaþjónustu, fjarskiptaþjónustu, DVD-leigu og tónlistarniðurhöl.
Verslað er með hluta í Tesco í kauphöllini í London og fyrirtækið er ásamt þeim á hlutabréfavísitölunni FTSE 100.
Alexa Vega
thumb|right|Alexa Vega Alexa Ellesse Vega (fædd 27. ágúst 1988) er bandarísk leikkona. Hún hóf kvikmyndaferil sinn á myndinni Little Giants aðeins sex ára gömul. Hún er þekktust fyrir leik sinn í Spy Kids-kvikmyndunum.
Ævisaga
Alexa Vega fæddist í Miami á Flórída. Faðir hennir er kólumbískur en móðir bandarísk. Hún á tvær systur; Makenzie Vega og Krizia Vega. Þær eru báðar leikkonur eins og Alexa. Hún á líka tvær hálfsystur sem heita Margaux Vega og Greylin James. Einnig á hún hálfbróður sem heitir Jet James. Alexa bjó með fjölskyldu sinni í Flórída þar til hún var fjögurra ára gömul þegar hún flutti til Kaliforníu. Hún er næstelst af systkynum sínum.
Ferill
Alexa lék nokkur gestahlutverk í þáttum eins og Bráðavaktinni, Follow the Stars Home og The Bernie Mac Show. Hún hafði leikið smáhlutverk í myndum eins og Little Giants, Twister og Ghost of Missisippi. Árið 2001 fékk hún að leika persónu í þríleiknum Spy Kids. Þessar myndir voru geysivinsælar og sú síðasta var gerð í þrívídd. Hún söng tvö lög inná myndirnar (Island of Dreams og Game Over). Árið eftir lék hún í stelpumyndinni Sleepover þá 16 ára gömul. Sama ár var hún valin ein af flottustu leikkonum ársins af tímaritinu Vanity Fair.
Levy Mwanawasa
thumb|right|Levy Mwanawasa 16. mars 2006 Levy Patrick Mwanawasa (fæddur 3. september 1948, látinn 19. ágúst 2008) var sambískur stjórnmálamaður. Hann var forseti lýðveldisins Sambíu frá 2002 til dauðadags.
Vegakerfið á Íslandi
thumb|right|Þjóðvegur 1 á Íslandi eða [[Hringvegurinn liggur umhverfis landið.]]Samkvæmt vegalögum skiptist vegakerfið á Íslandi upp í þjóðvegi, sveitarfélagsvegi, almenna stíga og einkavegi.
Þjóðvegir
Þjóðvegir eru akvegir ætlaðir fyrir almenna umferð milli staða utan þéttbýlis. Þjóðvegir eru taldir upp í sérstakri vegaskrá. Þeim er viðhaldið með fjárveitingum úr ríkissjóði. Þeim er ætlað ásamt vegum sveitarfélaga, að mynda eðlilegt, samfellt vegakerfi til tengingar byggða landsins. Þjóðvegum er skipað í eftirfarandi flokka:
Samgönguáætlun
Alþingi markar heildarstefnu í samgöngumálum, svokallaða samgönguáætlun, til fimmtán ára. Þar er gerð grein fyrir stefnu ríkisins og helstu áætlunum í samgöngumálum. Samgönguáætlun tekur til fjáröflunar og útgjalda til flugmála, vegamála og siglingamála. Núverandi samgönguáætlun gildir fyrir árin 2019–2033. Henni fylgir síðar sérstök aðgerðaáætlun fyrir fyrsta tímabilið, 2019–2023.
Fjögurra ára samgönguáætlunin er gerð til nánari sundurliðunar 12 ára áætlunarinnar og er endurskoðuð annað hvert ár. Sá hluti hennar er tekur til vegamála heitir vegáætlun.
Vegagerðin
Vegagerðin er veghaldari þjóðvega á Íslandi og hefur þar með forræði yfir þjóðvegum. Í sérstökum vegalögum sem sett vor til að stuðla að greiðum og öruggum samgöngum, segir um þjóðvegi: "„Þjóðvegir eru þeir vegir sem ætlaðir eru almenningi til frjálsrar umferðar, haldið er við af fé ríkisins og upp eru taldir í vegaskrá. Þeir skulu ásamt sveitarfélagsvegum mynda eðlilegt, samfellt vegakerfi til tengingar byggða landsins.”"
Yfirstjórn vegamála
Yfirstjórn vegamála er á höndum samgönguráðherra. Vegagerðin sem er sjálfstæð ríkisstofnun, annast þátt ríkisins í framkvæmd vegalaga. Sérstök ríkisstofnun Samgöngustofa, annast síðan eftirlit með framkvæmd umferðaröryggisstjórnunar vegamannvirkja. Hún setur verklagsreglur um framkvæmd eftirlitsins.
Sigvaldi Kaldalóns
Sigvaldi Kaldalóns (Stefánsson) (13. janúar 1881- 28. júlí 1946) var íslenskt tónskáld og læknir.
Meðal þekktustu laga Sigvalda eru t.d. Ísland ögrum skorið; Á Sprengisandi; Suðurnesjamenn; Svanasöngur á heiði; Erla, góða Erla; Ave María; Draumur hjarðsveinsins, Þú eina hjartans yndið mitt og Ég lít í anda liðna tíð.
Sigvaldi nam læknisfræði við Læknaskólann í Reykjavík og hélt að því loknu í framhaldsnám til Kaupmannahafnar. Þar kynnti hann sér danska og erlenda tónlist. Í Kaupmannahöfn kynntist hann einnig verðandi eiginkonu sinni, Karen Margrethe Mengel Thomsen. Þegar heim kom starfaði hann vetrarlangt sem læknir á Hólmavík en fékk síðan veitingu fyrir læknishéraði við Inn-Djúpið og bústað á Ármúla í Nauteyrarhreppi nálægt Kaldalóni vorið 1911. Hann hreifst mjög af náttúrunni þar í kring og tók síðar upp ættarnafnið Kaldalóns árið 1916. Frostaveturinn mikla 1917-18 veiktist Sigvaldi af taugaveiki og náði sér aldrei fyllilega eftir það. Hann fluttist frá Ármúla 1921. Hann dvaldist á Vífilstaðahæli og fór síðan utan til Kaupmannahafnar á heilsuhæli. Þegar honum hafði batnað sótti hann um Flateyjarhérað árið 1926 og var veitt það. Þar samdi hann lagið við ljóð Eggerts Ólafssonar, Ísland ögrum skorið og þar söng Eggert Stefánsson óperusöngvari, bróðir hans það fyrst opinberlega. Í Flatey var hann þar til hann fluttist í Keflavíkurhéraðið. Sigvaldi var læknir við héraðslæknisembættið í Keflavík árin 1929-45, búsettur í Grindavík. Dvöl hans þar hefur verið líkt við "menningarlega vígslu" í héraðinu. Þar dvöldu löngum hjá honum eða í návist hans þjóðkunnir listamenn eins og Gunnlaugur Scheving, Halldór Laxness, Ríkharður Jónsson, Steinn Steinarr o.fl.
Sigvaldi Kaldalóns var yfirleitt mjög hógvær í garð laga sinna en um Ísland ögrum skorið, sem er eitt þekktasta lag hans, sagði hann þó að það ætti e.t.v. eftir að verða þjóðsöngur Íslands. Meðal annara þekktustu laga hans sem allir landsmenn þekkja má nefna: Ave maria, Fjallið eina, Hamraborgin, Kirkjan ómar öll, Nóttin var sú ágæt ein, Á Sprengisandi, Suðurnesjamenn, Svanasöngur á heiði.
Minnisvarði um Sigvalda er við Menningarmiðstöð Grindavíkur en Sigvaldi bjó og starfaði í Grindavík í 16 ár frá 1929 - 1945. Einnig eru minnisvarðar um Sigvalda í Kaldalóni og í Flatey. Hann er eitthvert ástsælasta tónskáld Íslendinga.
Fiskarnir (stjörnumerki)
Sólbrautin eða sólbaugurinn liggur í gegn um Fiskana. Þeir eru því eitt af stjörnumerkjum dýrahringsins. Sólin er innan marka Fiskanna frá 11. mars til 18. apríl. Fiskamerkið teygir sig suður fyrir miðbaug. Vorpunktur himins er í stjörnumerkinu en það er sá staður þar sem sólin sker miðbaug himins þegar hún gengur til norðurs. Hann markar vorjafndægur.
Þar sem Fiskarnir eru að langmestu leyti fyrir ofan miðbaug himins sjást þeir vel að kvöldlagi frá Íslandi stærstan hluta vetrar (frá september fram í febrúar).
Tákn Fiskamerkisins er tveir fiskar sem synda hvor í sína áttina, en eru eigi að síður tengdir saman með bandi. Táknmynd þess er ♓.
Stjörnuspeki
Fiskarnir spanna tímabilið 19. febrúar til 20. mars. Samkvæmt stjörnufræðivef Gunnlaugs Guðmundssonar er sá sem fæddur er í Fiskamerkinu, fiskurinn, mikil tilfinningavera í eðli sínu. Hann er fæddur í breytilegu vatnsmerki og getur því tjáð sig á margslunginn hátt. Fiskamerkið er síðasta merkið í dýrahringnum og um fiskinn er oft sagt að hann hafi öll önnur merki fólgin í skapgerð sinni. Fiskurinn er því oftast bæði víðsýnn og margbrotinn, á auðvelt með að skilja ólíkt fólk og setja sig í annarra spor. Hann hefur mikla aðlögunarhæfni og ræður einnig miklu um eigið líf. Hann er stórhuga og oft fjölhæfur, en getur átt erfitt með að takmarka sig og einbeita sér.
P. V. Sindhu
Pusarla Venkata Sindhu (líka þekkt sem P. V. Sindhu; fæddur 5. júlí 1995, Hyderabad) er Indversk atvinnumaður í badminton.
Snemma líf
Pusarla Venkata Sindhu fæddist og ólst upp í Hyderabad. Bæði móðir hennar og faðir voru blakmenn. Faðir hennar P. V. Ramana var meðlimur í indverska blakliðinu sem vann bronsverðlaun á Asíuleikunum í Seúl 1986.
Erlingur
Erlingur er íslenskt karlmannsnafn. Er talið leitt af jarl og merkingin sonur eða niðji jarls.
Handayfirlagning
thumb|right|Handayfirlagning í [[Hvítasunnukirkja guðs|Hvítasunnukirkju guðs, Kentucky, Bandaríkjunum árið 1946.]] Handayfirlagning eða handaálagning er sú athöfn að blessa eða lækna með því að leggja hönd yfir höfuð þess sem óskar blessunar eða er veikur. Þeir menn sem hlutu handayfirlagningu til blessunar fengu hana oft jafnframt með ósk um lækningu á einhverjum tilteknum sjúkdómi.
Játvarður góði
Í næstum sjö aldir læknuðu Englandskonungar með handayfirlagningu. Það var Játvarður góði er fyrstur hóf þessar lækningar, en hann sat að völdum 1042-1066. Svo virðist sem hann hafi læknað alls konar sjúkdóma. Sagt er að hann hafi einu sinni borið lamaðan sjúkling á bakinu til kirkjunnar í Westminster, og þegar þangað kom hafi sjúklingurinn verið albata. Margar sögur ganga af lækningum hans, og sagt er að hann hafi arfleitt afkomendur sína að lækningamætti sínum. Það var þó aðallega kirtlaveiki (eitlakröm), sem þeir læknuðu og þess vegna var hún um langt skeið nefnd konungsveiki (enska: King's Evil) í Englandi.
Norðfjarðarsveit
Norðfjarðarsveit er sveit í Norðfirði.
QWERTY
Upprunalega skipan sem var notuð af Remington var svona:
Núverandi skipan er ólík þessari fyrir ofan. Fyrir neðan er sú QWERTY-skipan notuð á lyklaborðum í Bandaríkjunum:
500px
Tengt efni
Tastiera (informatica)
Snær (nafn)
Snær er íslenskt karlmannsnafn.
Sigríður
Sigríður er íslenskt kvenmannsnafn.
Óeirðirnar á Austurvelli 1949
thumb|Lögreglumenn standa í hóp við Austurvöll eftir að hafa beitt mótmælendur táragasi. Óeirðirnar á Austurvelli áttu sér stað miðvikudaginn 30. mars 1949, vegna þess að til stóð að samþykkja þingsályktunartillögu um inngöngu Íslands í Norður-Atlantshafsbandalagið (NATÓ). Andstæðingar inngöngunnar, stuðningsmenn hennar og aðrir almennir borgarar flykktust á Austurvöll til að sjá hvað verða vildi, en sumir andstæðinganna létu grjóti, eggjum og mold rigna yfir Alþingishúsið. Lögregla ákvað að dreifa mannfjöldanum með því að varpa táragasi á hann. Varalið lögreglunnar var kallað út og voru varaliðarnir með breska hermannahjálma og armbindi, ýmist hvít eða í fánalitunum, sem einkenni. Þessi átök milli andstæðinga tillögunnar annars vegar og lögreglu, varaliðis hennar og stuðningsmanna tillögunnar hins vegar urðu mestu óeirðir sem orðið hafa á Íslandi.
Mikið hefur verið rætt og ritað um þessa atburði á Austurvelli og er ekki auðvelt að skera úr um sannleiksgildi frásagna og niðurstaðna. Sagnfræðingurinn Þór Whitehead hefur meðal annars haldið því fram að beinlínis hafi verið stefnt að valdaráni sósíalista með þessum aðgerðum. Aðrir, meðal annars Guðni Th. Jóhannesson sagnfræðingur, hafa hafnað þessari túlkun.
Aðdragandi
Á árum seinni heimsstyrjaldarinnar var Ísland hernumið, fyrst af Bretum 1940 og svo síðar tóku Bandaríkjamenn við. Áður en seinni heimstyrjöldinni lauk lýstu Íslendingar yfir sjálfstæði frá Dönum. Eftir stríð gerðu Íslendingar Keflavíkursamninginn árið 1946 við Bandaríkjamenn um að herinn myndi fara en starfsmenn einkafyrirtækis myndu aðstoða við rekstur alþjóðaflugvallarins í Keflavík.
Frá seinnihluta árs 1948 var unnið að því að skipuleggja varnarsamtök sem nefnd voru Brussel-samningurinn og stofnuð voru 17. mars 1948. Aðildarlönd voru Belgía, Holland, Lúxemborg, Frakkland og Bretland. Ástæðan fyrir stofnun samtakanna var aukin streita í samskiptum austur og vesturs eftir yfirlýsingu Churchills um Járntjaldið sem skipti Evrópu í tvennt og valdatöku kommúnista í Tékkóslóvakíu í febrúar 1948. Þótti fljótlega ljóst að þessi samtök yrðu tannlaus ef Bandaríkin væru ekki aðili að þeim. Upp úr áramótunum 1948-49 fóru ráðamenn á Íslandi að undirbúa þátttöku landsins í væntanlegum varnarsamtökum. Andstæðingar, sósíalistar og aðrir sem kölluðu sig þjóðvarnarmenn, voru ekki seinir að láta í ljósi andstöðu sína. Fylgismenn og stuðningsmenn héldu fjölmenna fundi um málið. Þann 21. mars lýsti ríksstjórn Stefáns Jóhanns Stefánssonar því yfir að hún væri reiðubúin að gera Ísland að einu stofnríki hins nýja bandalags sem formlega átti að stofna 4. apríl sama ár. Við það mögnuðust andstæðingar hugmyndarinnar. Voru haldnir margir fjöldafundir og Þjóðviljinn, málgagn Sósíalistaflokksins, hafði stór orð um landráð og nauðsyn harðrar andstöðu og krafðist þjóðaratkvæðagreiðslu um málið. Yfirvöldum og sérlega framámönnum Sjálfstæðisflokksins þótti hér mikil hætta á ferðum og tóku að undirbúa varnaraðgerðir, meðal annars með símahlerunum.
Atburðarás
thumb|right|Formenn stjórnarflokkanna, þeir Ólafur Thors, Eysteinn Jónsson og Stefán Jóhann Stefánsson létu dreifa þessum dreifimiða þar sem friðsamir borgarar voru hvattir til að mæta á Austurvöll til að styðja það að Alþingi hefði starfsfrið. Ætlunin var að fjalla um frumvarp ríkisstjórnarinnar þann 29. mars en þegar mikill mannfjöldi safnaðist saman á Austurvelli um daginn og lenti í hreinum bardaga milli lögreglu og unglinga var þingfundi frestað. Höfðu þá meðal annars 14 rúður verið brotnar á framhlið þinghússins. Daginn eftir var mikill viðbúnaður, voru lögreglumenn vopnaðir táragasi viðbúnir inni í þinghúsinu og þar að auki 85 (aðrar heimildir segja 50 ) manna hópur sem kallaðir höfðu verið út sem varalögregla. Voru allir varalögreglumenn félagar í Heimdalli, ungliðahreyfingu Sjálfstæðisflokksins. Einnig voru um þúsund menn inni í og í kringum þinghúsið þangað kallaðir til varnar án þess að fá varalögreglustöðu. Þar að auki hvöttu formenn Sjálfstæðisflokksins, Framsóknarflokksins og Alþýðuflokksins (meðal annars með áskorun í útvarpinu) „friðsama borgara“ að safnast við Alþingishúsið. Verkamannafélagið Dagsbrún og Fulltrúaráð verkalýðsfélaganna höfðu boðað til útifundar við Miðbæjarskólann til að mótmæla aðild að hernaðarbandalaginu og krefjast þjóðaratkvæðagreiðslu um hana. Að fundinum loknum héldu fundarmenn með kröfur sínar í átt að Alþingi þar sem fyrir voru lögregla og aðrir almennir borgarar.
thumb|Átök fyrir framan Alþingishúsið. Gluggar hússins hafa verið brotnir og hvítliði í mannþvögunni er með kylfu sína reidda á lofti. Áætlað er að á Austurvelli hafi þá verið á bilinu 8 - 10 þúsund manns. Hófust fljótlega stympingar manna á milli. Eftir að fréttir bárust um að þingfundi væri lokið og að Alþingi hefði samþykkt aðild Íslands að NATÓ mögnuðust átökin. 37 þingmenn voru með frumvarpinu, allir 20 þingmenn Sjálfstæðisflokksins, 11 þingmenn Framsóknarflokksins og sex þingmenn Alþýðuflokksins. Allir tíu þingmenn Sósíalistaflokksins voru á móti og þar að auki tveir þingmenn Alþýðuflokksins og einn þingmaður Framsóknarflokksins. Tveir framsóknarþingmenn greiddu ekki atkvæði. Keyrði þá allt um þverbak þegar þingmenn leituðu útgöngu og urðu úr mikil slagsmál og grjótkast að húsinu og voru flestar rúður brotnar og skrámuðust ýmsir inn í þingsal. Varalið lögreglunnar hafði farið á undan með kylfur á loft og átti í vök að verjast. Kom þá svonefnd „gassveit“ lögreglunnar út úr Alþingishúsinu og hóf að dreifa táragasi og tæmdist Austurvöllur fljótlega. Alls þurftu 12 manns að fara á Landspítalann og voru nokkrir alvarlega slasaðir þar á meðal fimm lögregluþjónar og unglingur sem hafði slasast illa á auga af táragassprengju.
Viðbrögð dagblaða
Skrif dagblaðanna í kjölfar atburðanna gefa hugmynd um þær andstæður sem ríktu í íslenskum stjórnmálum á þessum árum. Sósíalistar álitu ákvörðun Alþingis vera hrein landráð, sem framin hafi verið „í skjóli ofbeldis og villimannlegra árása á friðsama alþýðu“. Þjóðviljinn sagði „vitstola hvítlíða“ hafa gengið berserksgang og kölluðu þá sem samþykktu aðild að NATO Bandaríkjaleppa. Morgunblaðið, Vísir, Tíminn og Alþýðublaðið töluðu um árás kommúnista og að „óður kommúnistaskríll hefði ætt um Austurvöll“.
Afleiðingar
thumb|right|Bjarni Benediktsson utanríkisráðherra tilkynnir í útvarpi um inngönguna í NATO. Alls voru 24 karlmenn kærðir fyrir þátttöku í óeirðunum. Dómar féllu í Héraðsdómi ári seinna, 25. mars 1950, þrír voru sýknaðir en dómunum var áfrýjað. Þyngstu dómarnir voru tveir árs langir fangelsisdómar og alls voru átta sviptir kjörgengi og kosningarétti. Tveir fengu fésekt. Allir dómar Héraðsdóms voru staðfestir af Hæstarétti árið 1952 nema dómurinn yfir Stefni Ólafssyni sem Hæstiréttur þyngdi um fjóra mánuði úr þremur mánuðum í sjö mánuði, og dómurinn yfir Hreggviði Stefánssyni sem var sýknaður. Fimm árum seinna, þann 30. apríl 1957, var sakamönnunum 20 veitt sakaruppgjöf.
Þó að Alþingi hafi afgreitt tillöguna og átökum á Austurvelli væri lokið var ekki þar með lokið baráttunni um veru Íslands í NATÓ og dvöl bandaríska setuliðsins sem nátengdist því. Þetta átti eftir að verða eitt af helstu deilumálum í íslenskum stjórnmálum næstu fimm áratugina. Andstæðingarnir stofnuðu meðal annars Þjóðvarnarflokkinn og Samtök hernámsandstæðinga og fylgjendur Varðberg, félag ungra áhugamanna um vestræna samvinnu og Samtök um vestræna samvinnu.
Tamíl Ílam
Tamíl Ílam var ekki viðurkennt sem ríki af neinni ríkisstjórn. Tamíltígrar stjórnuðu um 40-50% þeirra svæða sem þeir vildu að tilheyrði hinu nýja ríki lengst af á 1. áratug 21. aldar.
Emma
Emma er íslenskt kvenmannsnafn.
Yorkshire Dales-þjóðgarðurinn
thumb|Kort. thumb|Swaledale. thumb|Gordale Scar. thumb|Cautley Spout.
Yorkshire Dales-þjóðgarðurinn er þjóðgarður við Pennínafjöll í Norður-Yorkshire, Englandi, sem var stofnaður árið 1954. Svæðið samansstendur af hæðum og dölum (kallaðir dale). Stærð þjóðgarðsins er 2.178 km2 og er hæsti punkturinn 736 metrar (Whernside). Eitt mesta hellasvæði á Englandi er í Yorkshire Dales. Um 20.000 manns búa innan þjóðgarðsins sem var stækkaður árið 2016 um 24%. Rétt vestur af þjóðgarðinum er þjóðgarðurinn Lake District.
Servalköttur
Servalköttur (fræðiheiti: Leptailurus serval) er kattardýr sem finnst í Afríku.
Hamarsbúð
Hamarsbúð er félagsheimili á Vatnsnesi í Húnaþingi vestra. Húsið er í fjörunni rétt norðan við ós Hamarsár á vestanverðu Vatnsnesi og er um 15 kílómetra norðan við Hvammstanga. Sunnan við ósin er Hamarsrétt.
Theodor Wisén
thumb|Theodor Wisén ([[1835-1892).]]
Theodor Wisén, (31. mars 1835 – 15. febrúar 1892), var prófessor í norrænum málum við Háskólann í Lundi og rektor skólans 1876–1877 og 1885–1891. Hann átti sæti í Sænsku akademíunni 1878–1892 (sæti 5).
Wisén var nokkur frumkvöðull í norrænni textafræði. Hann lagði sérstaka stund á íslenska tungu og benti á nauðsyn þess að hafa góða þekkingu á norrænu og sögu norrænna mála til að fá fullan skilning á nútíma sænsku.
Sem fulltrúi í Sænsku akademíunni átti Wisén frumkvæði að því að koma aftur af stað vinnu við Orðabók Sænsku akademíunnar, sem legið hafði niðri um hríð, og átti hann hlut að því að ritstjórn hennar var flutt til Lundar.
Þó að mikill fengur væri að útgáfu Wiséns á Íslensku hómilíubókinni, 1872, leiddi hún af sér ritdeilu við Ludvig Larsson, sem gagnrýndi hana fyrir skort á nákvæmni. Síðari rannsóknir hafa staðfest það, sjá t.d. formála Andreu van Arkel de Leeuw van Weenen fyrir ljósprentun bókarinnar, Reykjavík 1993.
Hljómar
Hljómsveitin Hljómar var stofnuð af yngstu meðlimum hljómsveitar Guðmundar Ingólfssonar, Gunnari Þórðarsyni gítarleikara, Einari Júlíussyni söngvara og Erlingi Björnssyni gítarleikara. Þeir fengu til liðs við sig trommarann Eggert Kristinsson og Rúnar Júlíusson sem lék á bassa. Hljómsveitin lék fyrst í Krossinum í Ytri-Njarðvík en sló í gegn á landsvísu eftir tónleika í Háskólabíói 4. mars 1964. Hljómar voru fyrsta íslenska bítlahljómsveitin sem náði almennum vinsældum. Hljómsveitin starfaði með nokkrum mannabreytingum til 1969 þegar hún leystist upp. Nokkrir meðlimir hennar tóku þátt í stofnun Trúbrots 1969.
Hljómar léku árið 1966 í kvikmyndinni Umbarumbamba, sem hét Sveitaball á íslensku. Gefin var út samnefnd plata í Bretlandi með Thor´s Hammer, en svo nefndu Hljómar sig utan landsteinanna. Plata þessi varð síðar mjög eftirsótt af söfnurum.
Hot Chip
Hot Chip er ensk rafpopp-hljómsveit sem var stofnuð árið 2000. Hún hefur gefið út þrjár breiðskífur og er sú fjórða í bígerð.
Saga
Hljómsveitin var stofnuð árið 2000 en þeir Alexis Taylor og Joe Goddard höfðu áður unnið saman. Árið 2003 skrifuðu þeir undir plötusamning við Moshi Moshi-útgáfufyrirtækið en áður hafði sveitin gefið út efni sitt sjálfstætt. Fyrsta platan, „Coming on Strong“, kom út ári seinna og hafist var handa við plötugerð að nýju. Þá skarst útgáfufyrirtækið DFA Records í leikinn og gáfu út fyrstu breiðskífu hljómsveitarinnar seint á árinu 2005.
Árið eftir, 2006, kom út önnur breiðskífa Hot Chip, „The Warning“. Nú var sveitin komin á samning hjá EMI á Stóra-Bretlandi og hlaut nokkra hylli almennings sem og gagnrýnenda. Platan var tilnefnd til Mercury-verðlaunanna sama ár og hlaut titilinn breiðskífa ársins hjá Mixmag. Tvö lög komust inn á Topp-40 vinsældalistann; „Over and Over“, sem vermdi sæti í mars 2006, og „And I was a Boy from School“, sem naut vinsælda í maí sama ár. Over and Over hlaut athygli fyrir tónlistarmyndbandið, sem var leikstýrt af Nima Nourivadeh, og var útnefnt sem besta smáskífa ársins 2006 af breska tónlistartímaritinu NME.
Hot Chip hefur komið fram á tónlistarhátíðum á borð við Dour Festival, Glastonbury, Sónar, Benicassim, Electric Picnic, Bestival, Lovebox, Reading and Leeds Festivals, Summer Sundae festival, Big Day Out og Iceland Airwaves.
Nýjasta afurð hljómsveitarinnar, breiðskífan „Made in the Dark“, kom út í febrúar 2008 en upphaflega átti hún að koma út 2007. Tvö lög af plötunni komu út á MySpace og það þriðja hefur einnig verið leikið á tónleikum.
Snæringur
Snæringur er íslenskt karlmannsnafn.
Markov-keðja
Í stærðfræði er Markov-keðja strjált slembiferli með Markov eiginleikann, nefnt eftir Andrey Markov.
Markov keðja lýsir stöðu kerfis á mismunandi tímum. Á mismunandi stundum kann kerfið að hafa breyst frá þeirri stöðu sem það var í stundinni áður yfir í aðra stöðu, eða verið áfram í sömu stöðu. Stöðubreytingarnar eru kallaðar færslur. Markov eiginleikinn er sá að skilyrta líkindadreifingin á stöðunni á morgun, gefið stöðuna í dag og stöðurnar í fortíðinni, eru einungis háðar stöðunni í dag, og ekki neinum fyrri stöðum. (Hér er dagur notuð sem tímaeining, en hvaða tímaeiningu sem er má nota).
Skilgreining
Markov keðja er runa af slembibreytum X1, X2, X3... með Markov eiginleikann, sem er, gefið núverandi stöðu, séu stöður í framtíðinni og fortíðinni óháðar. Formlega:
Hugsanleg gildi Xi eru teljanlegt mengi S, sem kallast ástandsrúm keðjunar. (Einnig eru til samfelld Markov ferli sem hafa teljanleg ástandsrúm en samfeldan vísi). Markov keðjum er oft lýst með örvaneti, þar sem að leggirnir eru merktir með líkindum færslunnar.
Endanleg stöðuvél er dæmi um Markov keðju. Ef að stöðuvél er í stöðunni y á tíma n, þá eru líkur þess að það fari yfir í stöðu x á tíma n + 1 eingöngu háð stöðunni x, en er óháð tímanum n.
Eiginleikar Markov keðja
Hægt er að skrifa upp ástandsrúm Markov keðju með n stöður sem n×n ferningsfylki P. Þá er pij færslan frá stöðu i á stöðu j. Við ritum til þess að tákna stakið í i-tu línu og j-ta dálk á fylkinu P^n.
Líkurnar á færslu frá stöðu i yfir á stöðu j í n skrefum er og í einu skrefi eru líkurnar
n-skrefa færsla fullnægir Chapman-Kolmogorov jöfnunni, um að fyrir 0<k<n gildi
Þættanleiki
Staða j er sögð aðgengileg frá stöðu i (ritað i → j) ef, gefið að við erum í stöðu i, eru líkurnar á að staðan verði j á einhverjum tímapunkti í framtíðinni meiri en núll. Það er að segja, til er n þannig að
Staða i er sögð tengd við stöðu j (ritað i ↔ j) ef að hvorttveggja gildir að i er aðgengilegt frá j og að j er aðgengilegt frá i. Mengi staða er kallaður tengdur flokkur ef sérhvert par af stöðum í C er tengt. Hægt er að sýna að tengsl í þessum skilningi séu jafngildisvensl. Tengdur flokkur er lokaður ef að líkurnar á því að yfirgefa flokkinn eru núll, þ.e.a.s, ef að, þá er j ekki aðgengilegt frá i.
Markov keðja er sögð óþættanleg ef að ástandsrúmið er tengt; þ.e., að hægt sé að komast frá hvaða stöðu sem er að hvaða stöðu sem er.
Lotubinding
Staða i hefur lotu k ef að staðan getur eingöngu verið heimsótt í margfeldi k skrefa. Til dæmis, ef að eingöngu er hægt að fara aftur á stöðu i eftir sléttan fjölda hreyfinga, þá er staðan i lotubundin með lotuna 2. Formlega er lota stöðu skilgreind sem
(þar sem að "ssd" er stærsti samdeilir)
Ef k = 1 er staðan sögð vera ólotubundin; annars (k>1), er staðan sögð lotubundin með lotuna k.
Hægt er að sýna fram á það að allar stöður í tengdum flokki verða að hafa sömu lotu.
Óþættanleg Markov keðja er sögð vera ólotubundin ef að stöður hennar eru ólotubundnar.
Dervisar
Dervisar (tyrkneska: Abdal) eru félagar í múhameðsku bræðralagi af ætt súfisma; þeir iðka undirgefni, fátækt og sjálfsafneitun og ferðast um með söng og dansi. Þeir reyna að komast í persónulegt samband við Guð og ein aðalaðferð þeirra til þess er einskonar sveifludans. Í þessum dansi, snúast þeir í endalausa hringi eins hratt og þeir geta í takt við trúarlega arabíska tónlist um leið og þeir endurtaka nafn Allah í sífellu.
Between Mountains
Between Mountains er hljómsveit sem sigraði Músíktilraunir í apríl 2017.
Saga
Hljómsveitin var stofnuð í mars 2017 af Kötlu Vigdísi Vernharðsdóttur frá Suðureyri í Súgandafirði og Ásrósu Helgu Guðmundsdóttur frá Núpi í Dýrafirði. Katla söng, samdi lögin og textana og spilaði á hljómborð og Ásrós söng og spilaði á xylófón og harmónikku.
Þann 25. október 2019 birtist á Between Mountains Facebook síðunni að hljómsveitin myndi ekki starfa áfram sem dúett:
Síðan þá hefur Katla haldið áfram að koma fram undir nafninu Between Mountains.
Neysluhyggja
Neysluhyggja er hugtak sem orðið hefur til í félags- og hagvísindum til að kasta ljósi á hugmyndafræði á bak við síaukna tilhneigingu fólks til að kaupa meira af vörum og þjónustu.
Á vettvangi stjórnmálanna er hugtakið neysluhyggja gjarnan tengd kapítalisma. Hin knýjandi þörf kapitalísks hagkerfis til að sýna hagvöxt kallar á að fjármagnið færist frá kaupendum/neytendum til seljenda.