cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alþýðumenning
thumb|right|[[Hrekkjavaka|Hrekkjavökusiðir eru dæmi um siði sem bárust til Nýja heimsins með fólksflutningum 19. aldar og svo aftur til Evrópu með dægurmenningu 20. aldar. Þeir eru í senn gamlir og nýir, fjölþjóðlegir og staðbundnir.]] Alþýðumenning (þjóðmenning stundum notuð sem samheiti) eru þjóðhættir, siðir, munnlegar og verklegar hefðir og aðrir þættir hversdagsmenningar tiltekinna samfélaga, hópa og menningarkima. Til alþýðumenningar teljast meðal annars þjóðsögur, þjóðlög og þjóðdansar sem hafa gengið mann fram af manni í margar kynslóðir innan tiltekins samfélags. Alþýðumenning er oft bæði staðbundin og fjölþjóðleg þar sem ólíkar útgáfur sömu siða, hefða og lista finnast á stóru svæði og stundum jafnvel um allan heim.
Alþýðumenningu er stundum lýst sem „hverfandi“ menningu eða menningu á elleftu stundu enda gengu rannsóknir á 19. öld og fyrri hluta 20. aldar einkum út á að skoða leifar alþýðumenningar bændasamfélaga og „frumstæðra“ samfélaga um allan heim frá því fyrir daga iðnvæðingarinnar. Á móti hafa rannsóknir á hversdagsmenningu samtímans bent til þess að alþýðumenningin sé í raun sterk og áhrif hennar á dægurmenningu séu að minnsta kosti jafnmikil og áhrif dægurmenningar á hana. Í alþýðumenningu má líka sjá áhrif alþjóðavæðingar og fjölmenningar.
Alþýðumenning er viðfangsefni margra fræðigreina s.s. þjóðfræði, sagnfræði, félagsfræði, mannfræði, menningarfræði, trúarbragðafræði og bókmenntafræði.
Pasja
thumb|right|[[Múhameð Alí af Egyptalandi|Múhameð Alí pasja]] Pasja (ottómantyrkneska: پاشا‎, tyrkneska: paşa; úr persnesku pādšā (padisja) persneska: پادشا‎) er titill sem var notaður í Tyrkjaveldi yfir háttsetta landstjóra, herforingja og aðra merkismenn. Pasja var opinbert virðingarheiti, svipað og titillinn sir í Bretlandi. Í Tyrkjaveldi voru þrír flokkar pasja: fyrsti flokkur mátti bera merki með þremur töglum, annar með tveimur og þriðji með einu. Í Egyptalandi fyrir stofnun lýðveldis var pasja titill þjóðhöfðingja, sérstaklega eftir að Múhameð Alí af Egyptalandi gerði landið sjálfstætt í reynd.
Þakskífuhnoðri
Þakskífuhnoðri (fræðiheiti: Aeonium tabuliforme) er þykkblöðungur af ættinni Crassulaceae. Þakskífuhnoðri vex villt í stórum breiðum í Kanaríeyjum. Þakskífuhnoðri er vinsæl inniplanta.
Blaðhvirfingin, sem er ljósgræn á litinn, er stór og flöt. Til er afbrigði með dökkfjólubláum eða purpururauðum blöðum. Ungu jurtirnar vaxa niðri við jörð en eftir því sem jurtin eldist fær hún stuttan legg. Þegar jurtin er orðin þriggja til fjögurra ára getur hún blómstrað. Blómin eru ljósgul en þau sitja á stöngli sem vex upp úr miðju jurtarinnar. Oftast deyr hún eftir blómgun.
Þakskífuhnoðri dafnar í hlýju og birtu. Til þess að jurtin blómstri þarf hún þurrka.
Óðmenn - Spilltur heimur
Óðmenn er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. Á henni flytja Óðmenn tvö lög. Hljóðritun fór fram í Olympic Sound Studios í London. Tæknimaður, George Chris. Umsjón með hljóðritun (producer), Derek Wadsworth. Ljósmynd á umslagi, Sigurgeir Sigurjónsson.
Frances Fisher
thumb Frances Fisher (fædd þann 11. maí árið 1952) er bandarísk leikkona. Hún er þekkt fyrir leik sinn í kvikmyndum eins og Unforgiven frá árinu 1992 þar sem hún lék Strawberry Alice, höfuðvændiskonu í myndinni sem Clint Eastwood leikstýrði. Hún er líka fræg fyrir leik sinn sem móðir Rose (leikin af Kate Winslet) í myndinni Titanic frá árinu 1997. Báðar þessar kvikmyndir unnu óskarsverðlaun sem besta kvikmynd síns árs.
Geislun
Geislun er hugtak í eðlisfræði, en þá er oftast átt við rafsegulgeislun, en á einnig við agnageislun og þyngdargeislun. Orðið geislun er oft notað yfir jónandi geislun.
Orrustan um Karþagó
Orrustan um Karþagó getur átt við:
Attention (GusGus plata)
Attention er 5. breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar GusGus. Platan var gefin út í september, 2002.
Poecilia
IUCN telur tvær tegundir í útrýmingarhættu: P. sulphuraria og P. latipunctata.
Tegundir
Ártal: Lýsing á tegund
Diljá (tónlistarkona)
Diljá Pétursdóttir (f. 15. desember 2001) er íslensk söngkona. Diljá hefur sungið í mörg ár, árið 2015 tók hún þátt í Ísland Got Talent aðeins tólf ára. Diljá gekk í Verzlunarskóla Íslands og söng mörg lög í videonefndinni Rjóminn ásamt því að taka þátt í söngvakeppninni Vælið. Árið 2023 tók hún þátt í Söngvakeppni sjónvarpsins með lagið „Lifandi inni í mér“. Diljá sigraði keppnina með laginu „Power“ („Lifandi inni í mér“ á íslensku) og kemur til með að keppa fyrir Íslands hönd í Eurovision 2023 í Liverpool. Diljá hefur dreymt að taka þátt í Söngvakeppni Sjónvarpsins frá 7 ára að aldri.
Aristófanes frá Býzantíon
Aristófanes frá Býzantíon (Býzantíon 257 – Alexandría 180 f.Kr.) var grískur fræðimaður, einkum þekktur fyrir framlag sitt til Hómersfræða en einnig fyrir textafræðilega vinnu sína á textum annarra klassískra höfunda fornaldar, svo sem Pindarosar og Hesíódosar. Hann tók við af Eratosþenesi sem bókasafnsstjóri við bókasafnið í Alexandríu.
Aristófanesi er eignuð uppfinning ákvæðismerkja sem notuð eru í grísku til að gefa til kynna framburð. Ákvæðismerkin urðu nauðsynleg þegar ítónun grískunnar vék fyrir áherslum á helleníska tímanum. Á þessum tíma breiddist gríska hratt út um mikil landsvæði í kjölfar sigra Alexanders mikla og hlaut stöðu alþjóðlegs samskiptamáls, lingua franca, í austri (og tók við af ýmsum semískum málum). Ákvæðismerkjunum var ætlað að leiðbeina um framburð grísku í eldri bókmenntaverkum.
Lampedúsa
thumb|right|Bærinn á Lampedúsa. Lampedúsa (ítalska: Lampedusa; sikileyska: Lampidusa; forngríska: Λοπαδοῦσσα og Λοπαδοῦσα og Λοπαδυῦσσα, Lopadúsa eða Lopadússa; maltneska: Lampeduża) er stærst Pelagoseyja í Miðjarðarhafi.
Sveitarfélagið Lampedusa og Linosa er hluti af sikileysku sýslunni Agrigento sem nær líka yfir smærri eyjarnar Linosa og Lampione. Hún er syðsti hluti og syðsta eyja Ítalíu. Túnis, sem er 113 kílómetra (61 sjómíla) í burtu, er næsta meginland við eyjarnar. Sikiley er 205 km í burtu og Malta er 176 kílómetrum austan við Lampedúsa.
Lampedusa er 20,2 ferkílómetrar að flatarmáli og íbúafjöldi er um 6.000 manns. Helstu atvinnugreinar eru fiskveiðar, landbúnaður og ferðaþjónusta. Ferja tengir eyjuna við Porto Empedocle, nálægt Agrigento á Sikiley. Það er einnig flug árið um kring frá flugvellinum á Lampedúsa til Palermo og Catania á Sikiley. Á sumrin eru líka flug til Rómar og Mílanó, auk margra annarra árstíðabundinna áfangastaða á meginlandi Ítalíu.
Árið 2013 var Spiaggia dei Conigli („Kanínuströndin“) á suðurhluta eyjarinnar valin besta strönd heims af ferðavefnum TripAdvisor.
Frá því snemma árs 2000 hefur eyjan verið ein helsta móttökustöð flóttafólks til Evrópu, aðallega frá Líbíu.
Weimar
Weimar er fjórða stærsta borgin í þýska sambandslandinu Þýringalandi með 63 þúsund íbúa (31. des. 2013). Weimar var áður fyrr höfuðborg hertogadæmisins Sachsen-Weimar frá 1572-1816. Borgin er sennilega þekktust fyrir Weimar-lýðveldið sem stofnað var í leikhúsi borgarinnar 1919. Í Weimar eru ýmis mannvirki á heimsminjaskrá UNESCO.
Lega
thumb|300px|Horft yfir miðborg Weimar. Fyrir miðju mynd er Herderkirkjan. Til vinstri er kastalinn. Weimar liggur við ána Ilm nokkuð miðsvæðis í Þýringalandi. Næstu borgir eru Erfurt til vesturs (20 km), Jena til austurs (20 km) og Leipzig til norðausturs (60 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki borgarinnar er svart ljón á gulum grunni. Allt í kring eru 14 rauð hjörtu. Ljónið var tákn greifanna frá Orlamünde, en uppruni þess er hjá dönsku prinsessunni Soffíu sem giftist þangað um aldamótin 1200. Skjaldarmerkinu var síðast breytt 1975 í tilefni af 1.000 ára afmæli borgarinnar.
Orðsifjar
Elstu heiti borgarinnar eru Wimares og Wimari en það merkir heilagt vatn. Wi er dregið af germanska orðinu weihe, sem merkur helgaður, heilagur. Mar er dregið af mare, sem merkir vatn, sjór.
Upphaf
975 kemur heitið fyrst við skjöl ritað af Otto II keisari. Ártal þetta er viðurkennt í dag sem stofnár borgarinnar. Öruggt þykir að bærinn mun hafa haft góðar varnir, því 984 sat Otto III keisari um hann, en náði ekki að vinna hann. Það tókst landgreifanum Ludwig III (Ludowinger-ætt) hins vegar en hann eyddi bænum veturinn 1173-74. Aftur var setið um bæinn 1214. Að öðru leyti kom bærinn lítið við sögu. Weimar hlaut ekki borgarréttindi fyrr en 1410. Árið 1424 nær gjöreyðilagðist borgin í miklum bruna. 1552 gerði hertoginn Johann Friedrich borgina að höfuðborg hertogadæmisins Sachsen-Weimar en það stóð allt til 1918. Litlar sögur fara af því hvernig borginni reiddi í 30 ára stríðinu.
Sigurður Bjóla
Sigurður Bjóla Garðarsson (f. 1952) er íslenskt tónskáld og tónlistarmaður. Hann var söngvari og lagasmiður í Spilverki þjóðanna, Hrekkjusvínum og um tíma liðsmaður í Stuðmönnum. Hann samdi textan við lagið Nútíminn eftir Egil Ólafsson í flutningi Þursaflokksins.
Weimar
Blómaskeið
Íbúar voru frjálslegir og hertogarnir einnig. 1816 veitti Carl August hertogi þegnum sínum stjórnarskrá, en hún var sú fyrsta á þýskri grundu. Á þeim tíma voru listir í hávegum hafðar í borginni. Þar voru listamenn eins og Goethe og Friedrich Schiller. Þessi tími er gjarnan kallaður gullnu árin. 1842 var Franz Liszt gerður að hljómsveitarstjóra þar og 1849 dvaldi Richard Wagner í skamman tíma í borginni. Stofnaður var listaskóli, söfn, kór og lestrarfélög. Árin frá miðbik 19. aldar fram að aldamótum eru gjarnan kölluð silfurárin. Listir og iðnbylting fara þar hönd í hönd.
Weimar-lýðveldið
thumb|Við stofnun Weimar-lýðveldisins í Þjóðleikhúsinu í Weimar. Eftir tap Þjóðverja í heimstyrjöldinni fyrri 1918 sagði Vilhjálmur II keisari af sér og skildi landið eftir í höndum ríkisráðsins. Það ákvað að efna til þjóðarsamkomu í janúar 1919. Fjórir staðir komu sterklega til greina sem fundarstaður, þar sem Berlín var of ótrygg: Bayreuth og Nürnberg í Bæjaralandi og Jena og Weimar í Þýringalandi. Valið féll Weimar í skaut. Þjóðarsamkoman var haldin 6. febrúar til 11. ágúst 1919 í Þjóðleikhúsinu í Weimar. Samkoman samþykkti þar ný lög er gerðu ráð fyrir að Þýskaland yrði að lýðveldi í stað keisararíkis. Friedrich Ebert var kosinn ríkisforseti og valdi hann Philipp Scheidemann sem forsætisráðherra. Eftir þessa gjörninga var lýðveldið formlega stofnað og hlaut það heitið Weimar-lýðveldið, eftir fundarstaðinn. Lýðveldi þetta stóð til valdatöku nasista 1933. Strax 1920 varð Weimar gerð að höfuðborg héraðsins Þýringalands, sem þá var nýstofnað.
Heimstyrjöld og eftirstríðsárin
thumb|left|Inngangshliðið í Buchenwald útrýmingarbúðirnar 1937 reistu nasistar útrýmingarbúðirnar Buchenwald í úthverfi borgarinnar. Þær voru starfræktar allt til stríðsloka 1945. Á þeim tíma voru um 250 þús manns vistaðir þar til lengri eða skemmri tíma. Talið er að um 56 þús þeirra hafi verið drepnir eða látið lífið á annan hátt. Búðirnar eru opnar almenningi í dag og eru minnisvarði um hrylling nasismans og helförina. Weimar varð þrisvar fyrir loftárásum bandamanna: 9. febrúar, 27. febrúar og 10. mars 1945. Skemmdir urðu miklar en þó ekki í líkingu við aðrar borgir. Weimar var á sovéska hernámssvæðinu og var höfuðborg Þýringalands til 1952, er landið var leyst upp. Við sameiningu Þýskalands 1990 tók Erfurt við sem höfuðborg Þýringalands. 1993 kusu Sameinuðu þjóðirnar Weimar sem menningarhöfuðborg Evrópu fyrir það ár. 1996 var byrjað á að setja ýmis mannvirki í borginni á heimsminjaskrá UNESCO. 2004 brann hertogabókasafnið í borginni. Við það eyðilögðust um 50 þús bækur, sumar frá 16. öld.
Vinabæir
Weimar viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|300px|Kastalinn í Weimar Auk bygginganna hér að neðan eru mýmörg hús í Weimar sögutengd og friðuð. Þar má nefna heimili þjóðskáldsins Goethe, Franz Liszt og Friedrichs Schiller. Auk þess eru Buchenwald útrýmingarbúðirnar opnar almenningi.
Dægurmenning
thumb|right|[[Djasstónlist er ein af fyrstu tónlistarstefnunum sem var kölluð dægurtónlist og gagnrýnd fyrir „heimskuvæðingu“ sem fólst í einhæfni og endurtekningu.]] Dægurmenning eða fjöldamenning er samheiti yfir viðhorf, hugmyndir, ímyndir og tákn sem einkenna ríkjandi alþjóðlega vestræna menningu í samtímanum og birtast meðal annars í dægurtónlist, kvikmyndum, fjölmiðlum og nýmiðlum. Meðal þessara einkenna eru einstaklingshyggja og áhersla á einstaklingsfrelsi samfara neysluhyggju. Íslenska heitið „dægurmenning“ vísar til þess að í dægurmenningu er lögð áhersla á líðandi stund og hversdagsleika fremur en varanlegt gildi.
Dægurmenning er oft gagnrýnd fyrir að vera lágmenning, gegnsýrð af markaðshyggju og heimskuvædd til að gera hana aðgengilega fyrir fjöldann. Dægurmenningu er þannig stillt upp bæði sem andstæðu við hámenningu, hefðbundnar greinar lista sem einkum yfirstéttin hafði möguleika til að njóta áður, og alþýðumenningu, þar sem miðlunin fer fram í nánu samhengi augliti til auglitis. Dægurmenning á sér rætur í hvoru tveggja og hefur líka haft mikil áhrif á bæði hámenningu og alþýðumenningu enda eru mörkin þarna á milli alls ekki skýr.
Einkenni á listsköpun dægurmenningar eru fjöldaframleiðsla og dreifing í stórum upplögum, oft fyrir alþjóðamarkað. Dægurmenning er áberandi hluti af daglegu lífi fólks í iðnvæddum samfélögum um allan heim.
Vigdís Grímsdóttir
Ævi
Foreldrar Vigdísar eru Grímur Helgason cand. mag og Hólmfríður Sigurðardóttir kennari. Vigdís lauk kennaraprófi frá Kennaraskóla Íslands árið 1973 og stúdentsprófi frá sama skóla ári síðar, árið 1978 lauk hún BA prófi í íslensku og bókasafnsfræði frá Háskóla Íslands og árið 1982 lauk hún prófi í uppeldis- og kennslufræði frá Kennaraháskóla Íslands. 1984 til 1985 stundaði hún kandidatsnám í íslenskum bókmenntum við Háskóla Íslands.
Vigdís starfaði sem kennari við Landakotsskóla 1974-1975 og við Flensborgarskóla í Hafnarfirði 1978-1990. Fyrsta bók hennar kom út árið 1983, það var smásagnasafnið Tíu myndir sem fjallar um þykjustuleiki og alvörudrauma. Vigdís hefur sent frá sér fjölda ljóðabóka og skáldsagna. Hún skrifaði bók um ævi alþýðukonunnar Bíbíar Ólafsdóttur og var bókin tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna árið 2007. Þá hefur kvikmynd verið gerð eftir sögu hennar Kaldaljós.
Viðurkenningar
Vigdís hlaut menningarverðlaun DV fyrir bókmenntir 1990 og 2001. Verðlaun úr Rithöfundasjóði Ríkisútvarpsins 1992, Davíðspennann árið 1993, Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 1995 og riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir ritstörf árið 1998.
Sextán
Sextán er náttúruleg tala og grunntala sextánundakerfis, táknuð með tveimur tölustöfum, einum og sex í tugakerfi, sem 16, en 10 í sextánundakerfi. Talan á undan 16 er 15 og talan á eftir er 17.
Ástríður (sjónvarpsþættir)
Ástríður voru íslenskir sjónvarpsþættir sýndir á Stöð 2 í tveimur þáttaröðum. Fyrri kom út haustið 2009 en sú seinni haustið 2013. Handritshöfundar voru Ilmur Kristjánsdóttir, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, María Reyndal, Sigurjón Kjartansson og Silja Hauksdóttir með handritaráðgjöf Kristjáns B. Jónassonar. Leikstjóri var Silja Hauksdóttir og yfirumsjón handrits sá Sigurjón Kjartansson um. Höfundar sögu í annar þáttaröð voru Hannes Sasi Pálsson, Ilmur Kristjánsdóttir, María Reyndal og Sigurjón Kjartansson með yfirumsjón Sigurjóns Kjartanssonar. Handritið gerði Hannes Sasi Pálsson og leikstjóri Silja Hauksdóttir.
George Floyd
George Perry Floyd Jr. (14. október 1973 - 25. maí 2020) var svartur bandaríkjamaður sem var myrtur af hvítum lögreglumanni í Minneapolis í Minnesota við handöku vegna gruns um að hafa borgað með fölsuðum 20 bandaríkjadala seðli. Lögreglumaðurinn Derek Chauvin þrýsti hné sínu á háls Floyd í 9 mínútur og 29 sekúndur sem varð honum að bana.
Í kjölfar andláts hans braust út mikil mótmælaalda gegn kynþáttubundnu ofbeldi í Bandaríkjunum.
Qeqqata
thumb|300px|right|Qeqqata-sveitarfélagið á Grænlandskortinu
Qeqqata (opinbert nafn á grænlensku: Qeqqata Kommunia) er sveitarfélag á vesturströnd Grænlands sem stofnað var 1. janúar 2009. . Það nær yfir byggðarlögin (og samnefnd fyrrverandi sveitarfélög) Maniitsoq og Sisimiut, og þar að auki Kangerlussuaq-svæðið. Íbúafjöldi var um 10.000 í janúar 2008. Aðsetur sveitarstjórnar og helstu þjónustustofnana er í Sisimiut.
Í suðri og austri liggur sveitarfélagið að sveitarfélaginu Sermersooq. Í norðri tekur Qaasuitsup- sveitarfélagið við. Qeqqata liggur að Davis-sundi í vestri, en handan við það er Baffinsland.
Limburgíska
Limburgíska er tungumál sem er talað í Limburg; Hollandi, Þýskalandi og Belgíu.
17 (tala)
17 er náttúruleg tala. Talan á undan 17 er 16 og talan á eftir er 18.
Twenty One Pilots (plata)
Twenty One Pilots er fyrsta breiðskífa bandarísku hljómsveitarinnar Twenty One Pilots. Platan var gefin út 29. desember 2009 á eigin vegum. Platan seldist í 115.000 eintökum og komst hæst í 139. sæti á Billboard 200 listanum þann 13. janúar 2017.
This Is Normal (GusGus plata)
This is normal er þriðja breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar GusGus. Platan var gefin út 27. apríl árið 1999.
Rafeindarvolt
Rafeindarvolt er mælieining orku, táknuð með eV. Jafngildir þeirri hreyfiorku sem óbundin rafeind í lofttæmi fær í eins volta rafsviði. Er einkum notað í öreindafræði og kjarneðlisfræði, en 1 eV ≈ 1,602 176 53x10-19 J. Er einnig notað sem mælieining massa, þ.e. 1 eV/c2 = 1,783x10-36 kg, þar sem c er ljóshraði. T.d. hafa raf- og jáeind hvíldarmassann 0,511 MeV/c2. Er ekki SI-mælieining.
Eldgosið í Eyjafjallajökli 2010
thumb|Eyjafjallajökull, apríl 2010 thumb|Öskustrókurinn. Eldgosið í Eyjafjallajökli 2010 hófst snemma að morgni 14. apríl 2010 og stóð til 23. maí sama ár. Gosið var í toppgíg Eyjafjallajökuls og kvikan bræddi ísinn sem er við gíginn. Stórt flóð rann norður um Gígjökul og út í Markarfljót. Flóð varð einnig í Svaðbælisá undir Eyjafjöllum. thumb|Gervihnattamynd af öskunni sem dreifðist suður 11. maí. Strax um morguninn var gossprungan orðin 2 km að lengd og teygði sig frá norðri til suðurs. Stór sigdæld myndaðist kringum gíginn og fór stækkandi. Þá var gosmökkurinn kominn í 22 þúsund feta hæð um hálf-ellefuleytið.
Gosaska dreifðist um alla Evrópu og olli miklum truflunum á flugumferð, en flugsamgöngur stöðvuðust dögum saman í mörgum ríkjum. Öskumistur gerði oft á Suðurlandi næstu árin vegna fokösku.
Sheffield Wednesday F.C.
Sheffield Wednesday Football Club er enskt knattspyrnulið frá Sheffield á mið-Englandi. Liðið spilar í League One. Það var stofnað árið 1867 sem hliðarverkefni krikketliðsins The Wednesday Cricket Club og hét það fyrst um sinn Wednesday Football Club. Liðið hefur oftast spilað í efstu deild en hefur ekki verið þar síðan árið 2000. Það hefur unnið 4 deildartitla, 3 FA bikara og einn deildabikar.
Skagi Skoftason
Skagi Skoftason var landnámsmaður sem nam austanverða strönd Eyjafjarðar frá Varðgjá út til Fnjóskár. Samkvæmt því sem segir í Landnámu nam Helgi magri upphaflega allan Eyjafjörð, einnig austurströndina, en lét svo öðrum landnámsmönnu hana eftir og hefur Skagi verið fyrstur þeirra.
Skagi var frá Mæri og er sagður hafa orðið ósáttur við Eystein glumru, föður Rögnvaldar jarls, og þess vegna farið til Íslands. Hann bjó í Sigluvík.
Primula carniolica
Primula carniolica er blóm af ættkvísl lykla.
Þuríður Sigurðardóttir - Í okkar fagra landi
Þuríður Sigurðardóttir er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. Á henni flytur Þuríður Sigurðardóttir ásamt Lúdó Sextett tvö lög. Ljósmynd á framhlið tók Stefán Guðni.
Campanula lourica
Campanula lourica er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Íran.
Þorvaldur Halldórsson - Gerir ekki neitt
Gerir ekki neitt er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Jón Sigurðsson sá um útsetningar og hliómsveitarstjórn, en hljóðritun fór fram hjá Pétri Steingrímssyni. Ljósmynd á framhlið var tekin af Ljósmyndastofu Páls á Akureyri, og stendur Þorvaldur framan við hið kunna Nonnahús.
Crash Bandicoot
Crash Bandicoot er verkvangs-tölvuleikur sem kom út í Bandaríkjunum árið 1996 og var hannaður af Naughty Dog. Hann fylgir Crash Bandicoot í gegnum ævintýri til að sigra hinn illa Dr. Neo Cortex.
Kenzo Yokoyama
Kenzo Yokoyama (fæddur 21. janúar 1943) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 49 leiki með landsliðinu.
Pantelleria
thumb|right|Frá Pantellería. Pantellería (ítalska: Pantelleria; sikileyska: Pantiddirìa, maltneska: Pantellerija eða Qawsra), til forna nefnd Cossyra eða Cossura, er ítölsk eyja og sveitarfélag í Sikileyjarsundinu í Miðjarðarhafi, 100 kílómetra (55 sjómílur) suðvestur af Sikiley og 60 km austan við strönd Túnis. Á heiðskírum dögum sést strönd Túnis frá eyjunni. Sveitarfélagið Pantelleria heyrir undir sikileysku sýsluna Trapani.
Íbúafjöldi Pantelleria árið 2022 var 7.335, samkvæmt istat.it.
Eyjan er toppurinn á eldfjalli sem er að mestu neðansjávar og þar er mikill jarðhiti og margir hverir. Eyjan er þekkt fyrir ræktun á kapers og múskatvín.
Ferðaþjónusta á Íslandi
thumb|right|Bílastæði við Gullfoss árið 2017. thumb|right|Lundabúð. thumb|right|Göngufólk á Laugaveginum. thumb|right|Skemmtiferðaskip í Grundarfirði. Ferðaþjónusta á Íslandi er ört vaxandi atvinnugrein sem hefur öðlast aukið mikilvægi undanfarin ár. Árið 2002 var ferðaþjónusta næstmikilvægasta útflutningsgreinin á Íslandi á eftir sjávarútvegi og árið 2017 hafði hún tekið fram úr útflutningi sjávarafurða og var orðin mikilvægasta útflutningsgrein landsins. Heimsóknum erlendra ferðamanna til Íslands fjölgaði lengi eftir veldisfalli. Þótt fáir sæki landið heim í samanburði við önnur Evrópulönd er hlutfall ferðafólks hátt miðað við íbúafjölda. Árið 2022 var fjöldi erlendra ferðamanna 2,1 milljón. Til samanburðar komu rétt rúmlega 300 þúsund erlendir gestir til landsins um Keflavíkurflugvöll árið 2003.
Samkvæmt Hagstofu Íslands var hlutur ferðaþjónustu í vergri landsframleiðslu 7,4% árið 2022 og hlutfall af útflutningstekjum 23%. Árið 2020 voru fyrirtæki í einkennandi greinum ferðaþjónustu á Íslandi rúmlega 4 þúsund talsins og hlutfall mannafla starfandi í þessum geira 11%. Árið 2022 var ársvelta ferðaþjónustufyrirtækja 750 milljarðar króna.
Helstu greinar ferðaþjónustu á Íslandi eru náttúrutengd ferðaþjónusta, ævintýraferðamennska og menningartengd ferðaþjónusta auk ýmissar starfsemi í kringum námsferðir, viðskiptaferðir, ráðstefnuferðir, tónleikaferðir, komur skemmtiferðaskipa, og þar fram eftir götunum. Nýjar greinar ferðaþjónustu sem hafa rutt sér til rúms á 21. öld eru kvikmyndaferðamennska og hinsegin ferðaþjónusta.
Helstu áfangastaðir ferðafólks á Íslandi eru meðal annars Reykjavík, Þingvellir, Gullfoss, Geysir, Jökulsárlón, Bláa lónið, Skógar, Skaftafell og Ásbyrgi. Aukin umferð til staða eins og Kirkjufells, Seljalandsfoss, Sólheimasands og Reynisfjöru hafa valdið vandræðum þar sem innviði vantar.
Ferðafélag Íslands er elsta ferðafélag landsins, stofnað árið 1927. Meðal stærstu ferðaþjónustufyrirtækja á Íslandi eru opinbera hlutafélagið Isavia, flugfélögin Icelandair og Play Air, rútufyrirtækin Hópbílar og Reykjavík Excursions, Bílaleiga Akureyrar, hótelkeðjan Center Hotels, afþreyingarfyrirtækið Bláa lónið og fleiri.
Þengill mjögsiglandi
Þengill mjögsiglandi var landnámsmaður í Höfðahverfi við austanverðan Eyjafjörð, út frá Fnjóská til Grenivíkur, og nam hann land þar að ráði Helga magra, sem áður hafði numið allt land við Eyjafjörð að því er segir í Landnámabók. Hann bjó á Höfða í Höfðahverfi.
Þengilhöfði eða Höfði, sem sveitin dregur nafn af, er kenndur við Þengil. Sagt er að þegar Hallsteinn sonur Þengils kom heim úr siglingu og frétti andlát föður síns hafi hann ort þessa vísu:
Etanól
Etanól, etýlalkóhól eða vínandi er eldfimt, litarlaust og eitrað lífrænt efnasamband, nánar tiltekið alkóhól, táknað með efnajöfnunni C 2 H 5 OH. Etanól er einkum notað í áfenga drykki, sem eldsneyti á bíla og sprengihreyfla. Úr etanóli er einnig unnið edik, etýlamín og önnur efni.
Breiðdalsvík
Víkin Breiðdalsvík er á milli Kambaness og Streitishvarfs og stendur þorpið við hana. Aðalatvinnuvegur þorpsbúa er sjávarútvegur og svo þjónusta við ferðamenn sem er vaxandi grein.
Byggðin á Breiðdalsvík er ekki gömul. Gránufélagið lét reisa þar vörugeymslu um 1889, og árið 1896 reisti Brynesverslun á Seyðisfirði hús efst á Selnesi. Það brann tíu árum síðar en nýtt verslunarhús var reist í staðinn og er það elsta hús þorpsins.
Í gamla Kaupfélaginu er nú jarðfræðisetur og þar er minningarstofa um Stefán Einarsson, prófessor við Johns Hopkins-háskóla í Bandaríkjunum, sem var úr Breiðdal. Í gömlu símstöðinni er Steinasafn Breiðdals. Í þorpinu er hótel sem er opið allan ársins hring og þar er einnig skóli og sundlaug, verslun og bílaverkstæði.
Breiðdalsvík er einn af fáum stöðum á Íslandi sem hefur orðið fyrir loftárás, en að morgni 10. september 1942 réðist þýsk herflugvél á íbúðarhúsið Hamar og var skotið á það sprengikúlum úr vélbyssu. Níu göt komu á húsið en enginn slasaðist þótt fólk væri inni í húsinu.
Ó-vegir
Ó-vegir eru þrír vegir á Íslandi sem þóttu ógreiðfærir og hættulegir og liggja um staði sem byrja á bókstafnum Ó. Ó-vegirnir voru þrír, vegur um Óshlíð á Vestfjörðum, vegur um Ólafsvíkurenni á Snæfellsnesi og vegur um Ólafsfjarðarmúla á Norðurlandi.
Lágmenning
thumb|right|[[Garðdvergur|Garðdvergar eru dæmi um kitsch sem hefur haft áhrif bæði á alþýðumenningu og myndlist.]] Lágmenning er niðrandi heiti á menningarfyrirbærum sem tengjast eða höfða til lágstéttanna eða almennings, andstætt hámenningu sem í þessum skilningi höfðar þá til afmarkaðs hóps eða yfirstéttar. Til lágmenningar heyra þannig ýmsar greinar menningar sem hafa verið álitnar ómerkilegar, ósiðlegar og spillandi eins og ástarsögur, farsar, revíur, klám, glæpasögur, æsifréttamennska, hryllingsmyndir, dægurmenning, húðflúr, graff og kitsch. Lágmenning getur líka verið samheiti yfir „ómenningu“ og „villimennsku“ eins og skemmdarverk, drykkjuskap, fjárhættuspil, vændi og fleira sem þykir merki um siðferðilega hnignun samfélags.
Til er fjöldi dæma um listgreinar sem áður töldust vera lágmenning en voru síðan „endurhæfðar“ sem hámenning, til dæmis rómönsur, ævintýri, barnabækur, myndasögur og djasstónlist.
Elísabet Ronaldsdóttir
Elísabet Ronaldsdóttir (f. 1965) er íslenskur kvikmyndagerðarmaður, menntuð í Englandi. Hún hefur starfað innan kvikmynda- og sjónvarpsgeirans í yfir 20 ár, einkum við klippingu. . Hún hlaut Edduverðlaunin 2008 fyrir klippingu kvikmyndarinnar Reykjavík - Rotterdam. Elísabet klippti einnig Brúðgumann, Bræðrabyltu, Duggholufólkið, Mýrina og Blóðbönd.
Hún hefur klippt þekktar myndir eins og Deadpool 2 (2018), Kate (2021) and Bullet Train (2022).
Elísabet var einn af stofnendum KIKS, Félags kvenna í kvikmyndum og sjónvarpi og var formaður fyrstu tvö árin. Hún hefur setið í stjórn SÍK, Samtaka íslenskra kvikmyndaframleiðanda og verið formaður IKSA, Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar. .
Listi yfir Hellsing OVA þætti
Listi yfir japönsku OVA þættina Hellsing OVA, sem byggðir eru á Hellsing manganu sem er skrifað og teiknað af Kouta Hirano. Þættirnir fjalla um Hellsing samtökin sem berjast við hina upprisnu með hjálp Alucards.
Hellsing OVA þættirnir eru gefnir út með óreglulegum millibilum á DVD diska en áætlað er að þeir verði um 10-12 talsins, þ.e.a.s. örlítið meira en einn þáttur á hverja mangabók.
Bókmenntarýni í fornöld
Bókmenntarýni í fornöld er bókmenntarýni sú er ástunduð var í fornöld. Bókmenntarýni felur í sér rannsókn á, umfjöllun um, mat og túlkun á bókmenntum. Sennilega er bókmenntarýni jafngömul bókmenntunum en vestræn bókmenntarýni á rætur að rekja til forngrískra höfunda sem hófu fræðilega ástundun bókmenntarýni.
Upphaf bókmenntarýninnar
Eitt elsta og mikilvægasta rit um bókmenntarýni í fornöld er gamanleikur Aristófanesar Froskarnir en það vann til verðlauna á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu árið 405 f.Kr. Í leikritinu etur Aristófanes saman harmleikjaskáldunum Æskýlosi og Evrípídesi og ber saman ólíkan stíl þeirra og viðhorf. Evripídes og Æskýlos, sem eru báðir látnir í leikritinu, keppa um sæti mesta harmleikjaskáldsins við kvöldverðarborið í Hadesarheimum. Guðinn Díonýsos, sem var kominn að sækja Evripídes vegna skorts á skáldum í uppheimum, á að dæma. Evripídes heldur því fram að persónur sínar séu betri vegna þess að þær eru rökréttari og raunsærri en Æskýlos telur að fullkomnari persónur í leikritum sínum séu betri því þær séu betri fyrirmyndir. Æskýlos vinnur keppnina og fær að fara með Díonýsosi en lætur Sófóklesi eftir sæti sitt meðan hann er í burtu.
Árásir Platons á skáldskapinn sem annars stigs eftirlíkingu, sem væri einskis virði, voru lengi afar áhrifamiklar. Þær er einkum að finna í 2., 3. og 10. bók samræðunnar Ríkið en svo virðist sem afstaða hans í garð skáldskapar hafi síðar mildast þónokkuð. Samræðan Jón er einnig mikilvæg en hún fjallar um skáldlegan innblástur og það hvort skáldskapur sé listgrein eða kunnáttugrein (tekne) eða ekki.
Á 4. öld f.Kr. skrifaði Aristóteles Um skáldskaparlistina, bók um bókmenntir og bókmenntagreinar með ítarlegri umfjöllun um ýmis samtímaverk. Aristóteles var jákvæðari í garð skáldskapar en lærifaðir hans, Platon. Í Um skáldskaparlistina beitir Aristóteles í fyrsta sinn hugtökunum „mimesis“ (eftirlíking) og „kaþarsis“ (hreinsun), sem enn eru mikilvæg í bókmenntafærði. Um skáldskaparlistina var mikilvægasta rit bókmenntafræðinnar alveg fram á 19. öld. Ritgerð rómverska skáldsins Hóratíusar, Skáldskaparlistin (Ars poetica) er samin í anda Aristótelesar.
Helleníski tíminn
Á helleníska tímanum stunduðu fræðimenn í Alexandríu bókmenntarýni og textafræði af mikilli natni. Það er ekki síst þeim að þakka að margir textar grískra bókmennta hafa varðveist til okkar dags, t.d. Ilíonskviða og Ódysseifskviða Hómers. Merkastir alexandrísku fræðimannanna voru Zenódótos, Aristófanes frá Býzantíon og Aristarkos frá Samóþrake.
Díonýsíos frá Halikarnassos er mikilvæg heimild frá 1. öld f.Kr. Hann samdi m.a. ýmsar ritgerðir um mælskufræði. Rit hans Um orðaskipan (Περι Συνθησεως Ονοματων) fjallaði um orðaröð í mismunandi gerðum kveðskapar. Um eftirlíkingu (Περι Μιμησεως) fjallar um bestu fyrirmyndirnar í ólíkum bókmenntagreinum og hvernig bæri að líkja eftir þeim. Hann samdi einnig skýringarrit við ræður attísku ræðumannanna (Περι των Αττικων Ρητορων) sem fjallaði einkum um stíl og efnistök Lýsíasar, Ísajosar og Ísókratesar. Verkið Um hinn aðdáunarverða stíl Demosþenesar (Περι λεκτικης Δημοσθενους δεινοτητος) fjallaði um stíl Demosþenesar sérstaklega.
Bókmenntarýni á keisaratímanum í Róm og í síðfornöld
Tveir mikilvægir bókmenntarýnar 1. aldar voru Longínos og Quintilianus. Verk Longínosar, Um hið háleita (Περὶ ὕψους), fjallar einkum um áhrifamátt góðra bókmennta og er ásamt riti Aristótelesar, Um skáldskaparlistina, mikilvægasta rit fornaldar um bókmenntarýni. Marcus Fabius Quintilianus var rómverskur kennari í mælskufræði. Hann samdi rit um menntun og vitsmunalegt uppeldi ræðumanna en í ritinu, Um menntun ræðumannsins (Institutio oratoria), er að finna margvíslega umfjöllun um bæði grískan og latneskan kveðskap, sagnaritun, heimspeki og ræðumennsku. Mat Quintilianusar á fornum höfundum hefur verið afar áhrifamikið og var snar þáttur í mótun smekks nútímamanna á verkum fornaldar.
Frekara lesefni
Ford, Andrew, ''The Origins of Criticism. Literary Culture and Poetic Theory in Classical Greece'' (Princeton: Princeton University Press, 2002).
Biturblöðungar
Biturblöðungar (fræðiheiti: Aloe) eru ættkvísl þykkblöðunga í ættinni Asphodelaceae. Fyrr á tímum voru biturblöðungar flokkaðir undir liljuætt. Biturblönðungar geta orðið allt frá 10 cm að margra metra að hæð. Blöðin geta verið allt frá 5 cm að 50–60 cm löng. Á sumum tegundum eru blöðin með göddum.
Til eru um það 500 tegundir biturblöðunga en þeir eru upprunir í suðurhluta Afríku, Madagaskar, Jórdaníu, Arabíuskaga og ákveðnum eyjum í Indlandshafi. Þekktasti biturblöðungurinn er Aloe vera, en hann er mikilvæg nytjajurt.
William Lyon Mackenzie King
Æviágrip
William Lyon Mackenzie King fæddist árið 1874 í Ontario og var faðir hans lagakennari. Hann lauk fyrst háskólanámi í Toronto en fór síðan í framhaldsnám í Chicago-háskóla og Harvard-háskóla. King var efnilegur nemandi og því styrkti Harvard-háskóli hann til námsferðar til Evrópu. Á meðan hann dvaldi þar fékk hann tilboð frá kanadísku stjórninni um að gerast skrifstofustjóri í nýju ráðuneyti sem sneri að verkalýðsmálum. King þáði boðið og gegndi starfinu til ársins 1909.
King var kjörinn leiðtogi kanadíska Frjálslynda flokksins eftir dauða Lauriers árið 1919. Honum tókst að koma á sáttum eftir djúpstæðan klofning sem orðið hafði í Frjálslynda flokknum í fyrri heimsstyrjöldinni og leiddi flokkinn til sigurs í kosningum árið 1921. Frjálslyndi flokkurinn var í stjórnarandstöðu á verstu köflum kreppunnar miklu í Kanada en komst aftur til valda þegar efnahagur landsins var á batavegi. King sá um samskipti við sléttuhéröð Kanada á meðan aðstoðarmenn hans, Ernest Lapointe og Louis St. Laurent, sáu um að koma til móts við kröfur frönskumælandi Kanadabúa.
Í seinni heimsstyrjöldinni forðaðist King ágreiningsmál um herkvaðningu, þjóðrækni og þjóðarímynd sem höfðu sundrað þjóðinni verulega á tíma fyrri heimsstyrjaldarinnar. Ólíkt því sem hafði gerst í fyrri heimsstyrjöldinni fylgdi Kanada Bretum ekki umsvifalaust í stríð gegn Þjóðverjum, heldur beið King í eina viku og leyfði Kanadamönnum að ná áttum svo þeir gætu sjálfir tekið ákvörðun um stríðsyfirlýsingu sem fullvalda ríki. Að þessari viku liðinni lét King kjósa um stríðsyfirlýsinguna á þingi og var hún samþykkt með öllum atkvæðum.
Stjórn Kanada fann ekki upp á mörgum nýungum á ráðherratíð Kings en stjórninni tókst þó að vinna almennan stuðning fyrir mörgum stefnumálum sínum. Fræðimenn benda á ýmsar ástæður fyrir því hve lengi King sat í formennsku Frjálslynda flokksins: Hann var kunnur málefnum efnahags og verkalýðs, næmur fyrir smáatriðum almennrar stjórnsýslu og var sjálfur vinnuþjarkur sem þótti bæði greindur og kunnugur hinu flókna samfélagi Kanada. King vildi að Frjálslyndi flokkurinn stæði fyrir frjálslynda samráðsskipan til þess að stuðla að samfélagseiningu landsins.
King var spíritisti en hélt trú sinni leyndri fyrir almenningi. Hann hélt gjarnan miðilsfundi heima hjá sér og notaðist þar bæði við kristalskúlur og stafaborð. Í dagbókum Kings kemur fram að hann hafi talið sig sjá sýnir og dreymt um framtíðina. Trú Kings á spíritisma var ekki gerð opinber fyrr en eftir dauða hans og olli hún þá miklu stjórnmálahneyksli í Kanada.
Guðmundur frá Miðdal
thumb|Guðmundur Einarsson (1934) thumb thumb thumb Guðmundur Einarsson frá Miðdal í Mosfellssveit (f. 5. ágúst 1895, d. 23. maí 1963) var íslenskur listamaður sem var allt í senn: teiknari, grafíklistamaður, málari, myndhöggvari, ljósmyndari, kvikmyndagerðarmaður, rithöfundur og fjallgöngumaður. Synir hans, Guðmundur (betur þekktur sem Erró), er þekktur myndlistarmaður og Ari Trausti er þekktur jarðfræðingur og rithöfundur.
Guðmundur var á sinni tíð einn af mest áberandi myndlistarmönnum landsins. Kom það til vegna þess að hann fékkst við margar myndlistargreinar, var einkar afkastamikill, hélt margar sýningar heima og heiman, á mörg verk á opinberum stöðum og var mikilvirkur í félagsmálum myndlistarmanna og einnig í víðtækri og oft óvæginni umræðu um menningu og listir. Viðhorf byggðust meðal annars á klassíkri myndlist, rómantík, virðingu fyrir þjóðlegum gildum, áhuga á framandi þjóðum, andlegum hefðum og hlutbundnum verkum en ekki afstrakt list enda þótt hann hneigðist nokkuð langt í þá átt á efri árum. Viðhorfin voru umdeild og málafylgni Guðmundar og um margt öflug en fáguð framkoma vöktu verulega athygli, einkanlega eftir að módernisminn vann á hérlendis upp úr síðaðri heimsstyrjöldinni.
Guðmundur var menntaður í myndlist hér heima (1911–13 hjá Stefáni Eiríkssyni og 1916 hjá Ríkarði Jónssyni og Þórarni B. Þorlákssyni), í Kaupmannahöfn (1919–20) og loks í München (1920–25).
Guðmundur var umdeildur meðan hans naut við. Um skeið var hans sjaldan minnst á fræðilegum vettvangi en undanfarinn ár hefur áhugi á verkum hans, fjölhæfni og afstöðu vaxið. Eftir Guðmund liggja þúsundir verka; olíumálverk, skúlptúrar, glerlistarverk, vatnslitamyndir, grafík og keramik (í þeim greinum var hann brautryðjandi), teikningar, húsgögn sem hann hannaði, ásamt skartgripum, kopar- og silfurmunum, görðum, stökum húsum og veggskreytingum. Enn fremur liggja eftir hann bækur, ljósmyndir og kvikmyndir. Guðmundur var einn frumherja fjallamennsku á Íslandi, landkönnuður, ötull náttúruverndarmaður, skógræktarmaður, ferðalangur og ferðafrömuður, auk þess að vera meðal slyngari veiðimanna landsins.
Safn ljósmynda eftir Guðmund er geymt í Þjóðminjasafninu, kvikmyndir hans eru geymdar í Kvikmyndasafninu. Árið 1997 kom út ævisagan Guðmundur frá Miðdal eftir Illuga Jökulsson, æviminningar Lydiu Pálsdóttur Zeitner-Sternberg, seinni eiginkonu hans, komu út árið 1992 í bókinni Lífsganga Lydiu.
Fransk-prússneska stríðið
thumb|right|[[Napóleon 3. og Otto von Bismarck eftir orrustuna við Sedan.]] Fransk-prússneska stríðið (19. júlí 1870 – 10. maí 1871) var stríð milli Frakklands og Prússlands, sem naut fulltingis annarra þýskra ríkja. Afgerandi sigur Prússlands leiddi til sameiningar þýsku ríkjanna í Þýska keisaraveldið undir Vilhjálmi 1. keisara. Það leiddi einnig til falls Napóleons 3. og stofnunar þriðja franska lýðveldisins. Í friðarsáttmálanum var kveðið á um að Prússland fengi héruðin Alsace-Lorraine og þau tilheyrðu Þýskalandi þar til eftir fyrri heimsstyrjöldina.
Yfirburðir prússneska hersins urðu fljótt ljósir og stöfuðu meðal annars af notkun járnbrauta og nýtískulegs stórskotaliðs. Prússar unnu nokkra auðvelda sigra í Austur-Frakklandi og í orrustunni við Sedan þann 2. september 1870 handsömuðu þeir Napóleon 3. ásamt öllum her hans. Þetta batt þó ekki enda á stríðið, því lýðveldi var stofnað í París tveimur dögum síðar og mótspyrna Frakka hélt áfram.
Eftir fimm mánaða langt stríð unnu prússneskar og þýskar hersveitir franskar hersveitir í röð bardaga í Norður-Frakklandi, og í kjölfar umsáturs um borgina féll París í hendur Prússa þann 28. janúar 1871. Tíu dögum síðar var þýska keisaraveldið stofnað. Friðarsáttmáli var undirritaður í Frankfurt þann 10. maí 1871.
Jens Fink-Jensen
alt=Jens Fink-Jensen. Ideogramma International Literature Festival, Nicosia, Cypern, 27. november 2019.|thumb|Jens Fink-Jensen. Ideogramma International Literature Festival, Nicosia, Cypern, 27. november 2019. Jens Fink-Jensen (fæddur 19. desember, 1956 í Kaupmannahöfn) er danskur rithöfundur, ljóðskáld, ljósmyndari og tónskáld.
Fyrsta framlag hans til fagurbókmennta birtist á prenti í júní 1975, en þá kom skáldsaga hans Júní 1995 út í dagblaðinu "Information". Ári síðar birtust ljóð hans Skæbnefuglen (Örlagafuglinn), Dagligdags (Hvunndagurinn), Eftermiddagsdigt (Síðdegisljóð) og Etikette (Siðvenja) í tímaritinu "Hvedekorn" nr. 76/1.
Hann gaf út fyrstu bók sína í október 1981, með ljóðasafninu Verden i et øje (Horft á heiminn). Í júní 1986 gaf hann út smásagnasafnið Bæsterne (Vitringarnir) og 1994 kom út fyrsta barnabók hans, Jonas og konkylien (Jónas og konkúllinn).
Jens Fink-Jensen lauk stúdentsprófi úr nýmáladeild Herlufsholm Kostskole 1976. Að því loknu þjónaði hann herskyldu og var á meðan henni stóð í framhaldsnámi í stjórnun í Konunglegu lífvarðarsveitinni (Den Kongelige Livgarde). Hann lauk arkítektanámi (MAA, cand.arch.) í Kunstakademiets Arkitektskole árið 1986 og námi í margmiðlun úr sama skóla árið 1997.
Sermersooq
thumb|right|250px|Sermersooq-sveitarfélagið á Grænlandskortinu Sermersooq (opinbert nafn á grænlensku: Kommuneqarfik Sermersooq) er sveitarfélag á suðvestur- og austurströnd Grænlands sem stofnað var 1. janúar 2009. . Innan sveitarfélagsins er Nuuk, höfuðstaður Grænlands. Íbúafjöldi í janúar 2008 er 20.998 og er þetta fjölmennasta sveitarfélag landsins. Það nær yfir byggðarlögin (og samnefnd fyrrverandi sveitarfélög) Ammassalik og Ittoqqortoormiit á austurströndinni, og Ivittuut, Nuuk og Paamiut á suðausturströndinni.
Sveitarfélagið er 635.600 km² að flatarmáli og er það næstvíðfeðmasta sveitarfélag í heimi eftir Avannaata. Að sunnan liggur það að sveitarfélaginu Kujalleq.
Bristol City F.C.
Bristol City Football Club  er enskt knattspyrnulið frá Bristol í Englandi. Liðið spilar í ensku meistaradeildinni. Það var stofnað árið 1880 og er besti árangur liðsins annað sæti í efstu deild (1907). Hörður Björgvin Magnússon spilaði með félaginu.
Gloria Stuart
thumb|Gloria Stuart árið 1937 Gloria Stuart (4. júlí 1910 – 26. september 2010) var bandarísk leikkona. Hollywood-ferill hennar entist í yfir áttatíu ár og á því tímaskeiði lék hún á sviði, í kvikmyndum og sjónvarpi. Helstu hlutverk hennar eru Flora Cranley í The Invisible Man og hin hundrað ára gamla Rose í mynd James Camerons Titanic frá árinu 1997.
Jens Eyjólfsson
Jens Eyjólfsson (3. desember 1879 – 10. ágúst 1959) var trésmiður og byggingameistari og byggði mörg af merkustu húsum sem reist voru á fyrri hluta 20. aldar í Reykjavík.
Jens fæddist á Hvaleyri við Hafnarfjörð, sonur hjónanna Eyjólfs Eyjólfssonar, sjómanns og Helgu Einarsdóttur. Hann hóf ungur nám í trésmíði, lærði fyrst í Hafnarfirði, en síðan í Reykjavík hjá Guðmundi Jakobssyni sem talinn var einn lærðasti byggingameistari í Reykjavík í þá daga. Að trésmíðanámi loknu stundaði hann framhaldsnám í dráttlist í kvöldskóla iðnaðarmanna, en það var áður en Iðnskólinn í Reykjavík var stofnaður. Að því loknu sigldi Jens til Kaupmannahafnar og dvaldist þar í 2 ár. Þar vann hann að húsasmíði og stundaði jafnframt nám í húsagerðarlist. Árið 1903 kom hann aftur til Íslands, og 3. desember hóf hann starf sitt, sem byggingameistari í Reykjavík.
Fyrsta verk Jens Eyjólfssonar í Reykjavík sem sjálfstæðs byggingameistara, var að teikna og byggja timuburverksmiðjuna Völund, og setja niður allar trésmíðavélarnar. Síðan rekur hver stórbyggingin aðra, sem hann byggir, þótt hann hafi ekki gert uppdrætti að þeim. Þar á meðal má nefna: Hús Sláturfélags Suðurlands, gasstöðina, pósthúsið, hús Nathans & Olsens (síðar Reykjavíkur apótek), hús Sambands íslenskra samvinnufélaga, verslunina Edinborg, Laugavegs Apótek, Landakotskirkju, Landakotsspítala og verslunarhús Árna Jónssonar
Róbert Marshall
Róbert Marshall (f. 31. maí 1971) er upplýsingafulltrúi ríkisstjórnar Íslands. Hann hefur starfað sem fréttamaður, stjórnmálamaður og leiðsögumaður. Róbert var kjörinn á Alþingi fyrir Samfylkinguna í Alþingiskosningunum 2009, en bauð sig fram fyrir Bjarta framtíð í Alþingiskosningunum 2013. Róbert starfaði lengi sem fréttamaður og starfaði á Vikublaðinu, Mannlífi, Tímanum og Stöð 2. Hann var kosinn formaður Blaðamannafélags Íslands árið 2003 og endurkjörinn árið 2005. Á sama ári hætti hann hjá Stöð 2 sem fréttamaður vegna mistaka í frétt um Íraksstríðið og varð síðar forstöðumaður fréttastöðvarinnar NFS.
Árið 2007 varð Róbert aðstoðarmaður samgönguráðherrans Kristjáns L. Möller.
Róbert bauð sig fram og var kosinn á þing fyrir Samfylkinguna í Suðurkjördæmi árið 2009. Í október 2012 sagði hann sig úr þingflokki Samfylkingarinnar en sagðist þó ætla að styðja ríkisstjórnina út kjörtímabilið. Hann bauð sig fram og var endurkjörinn fyrir Bjarta framtíð í Reykjavíkurkjördæmi suður í Alþingiskosningunum 2013. Róbert ákvað að gefa ekki kost á sér í Alþingiskosningunum 2016.
Þormóður (landnámsmaður)
Þormóður var landnámsmaður utanvert við austanverðan Eyjafjörð. Hann nam Grenivík og Látraströnd alla út til Þorgeirsfjarðar.
Höfundur Landnámu hefur ekki haft neina vitneskju um uppruna Þorgeirs eða landnámsjörð en segir að sonur hans hafi heitið Snörtur og séu Snertlingar komnir af honum.
Skagfirðingavegur
Skagfirðingavegur er gömul þjóðleið milli Norður- og Vesturlands. Hún lá um Stórasand. Þjóðleiðin lá upp frá Mælifelli í Skagafirði og suður á land en upp á Eyvindarstaðaheiði skiptist vegurinn og lá annar suður Kjöl (Kjalvegur) og hinn suðvestur yfir Blöndu, Auðkúluheiði, Öldur og Stórasand að Arnarvatni. Þessi vegur var kallað að fara Sand en síðar fékk hann nafnið Skagfirðingavegur. Við Arnarvatn lá hann saman við Grímstunguheiðarveg og þaðan lá leið yfir Arnarvatnsheiði að Kalmanstungu og þar yfir Kaldadal og suður í Þingvallasveit.
Í Grettissögu er sagt frá er Þorbjörn öngull ætlar að ríða til þings með höfuð Grettis Ásmundarsonar og þar stendur „Þá voru þeir komnir á veg og ætluðu að ríða Sand suður. Öngull lét þá taka höfuð Grettis og grafa það í sandþúfu eina. Er það kölluð Grettisþúfa." Grettishæð er áberandi staður á Stórasandi rétt við Skagfirðingaveg.
Norðan við Bláfell á Sandi liggur Skagfirðingavegur yfir flatt klapparholt sem er þakið þunnum steinhellum. Þar standa margar vörður, svonefndar Ólafsvörður og eru þær kenndar við Ólaf Hjaltason Hólabiskup. Skammt fyrir ofan Búðarárdrög liggur Skagfirðingavegur yfir mjög grýtt holt. Þar eru stór björg (Grettistök) og litlar vörður.
Frá Arnarvatni liggur Skagfirðingavegur upp sunnanverð Búðarárdrög. Á Há-Sandi er varða við veginn og þar er fræg beinakerling. Á Eyvindarstaðaheiði liggur Skagfirðingavegur yfir Galtará. Í ljóði Jónasar Hallgrímssonar Ferðalok kemur Galtará fyrir. Kristján Jónsson Fjallaskáld orti alkunna vísu um leið sína suður yfir Sand:
Guðmundur Jónassona frá Múla ók fyrstur manna bíl yfir Stórasand sumarið 1946.
Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010
thumb|250px|Eldgosið þann 25. mars 2010.
Eldgosið á Fimmvörðuhálsi var eldgos á Fimmvörðuhálsi, sem hófst skömmu fyrir miðnætti þann 20. mars 2010 og stóð til 13. apríl sama ár. Upphaflega bárust fregnir frá Lögreglunni á Hvolsvelli um eldgos og tilheyrandi öskufalli í eða við Eyjafjallajökul. Síðar kom í ljós að gosið var hraungos norðarlega í Fimmvörðuhálsi, rétt austan við Eyjafjallajökul. Hraunrennslið úr gossprungunni myndaði um 200 metra hraunfoss, þann hæsta í heimi, og rann hraunið niður í gil í grennd við gossprunguna.
Aðdragandi
Frá byrjun árs 2010 færðist skjálftavirkni undir Eyjafjallajökli í aukana og fóru stærstu skjálftarnir yfir 3 á Richterkvarðanum. Vísindaráð Almannavarna fundaði 2. febrúar og ákvað að svæðið skyldi vaktað af meiri árvekni. Eftir það sýndu mælingar landris og þenslu á svæðinu, en slíkt bendir venjulega til innskotavirkni. 4. mars ákváðu Almannavarnir að virkja viðbragðsáætlun á fyrsta háskastigi, óvissustigi, sem einkennist af stöðugu mati á hættu sem fólki og/eða byggð er stefnt í. Síðustu tvo dagana fyrir gos hafði jarðskjálftum fækkað miðað við undanfarna daga en óvissustig Almannavarna var enn í gildi þegar gosið hófst.
Almannavarnir
Samhæfingarstöð Almannavarna var virkjuð, fjöldahjálparstöðvar opnaðar og helstu hættusvæði rýmd. Byrjað var strax í upphafi að rýma bæi í Fljótshlíð og við Markarfljót. Fyrstu nóttina voru íbúar í Fljótshlíðinni og svæðunum vestan Markarfljóts sendir til Hvolsvallar og Hellu en aðrir fóru í Skálakot. Íbúar í Skógum fóru til Víkur í Mýrdal.
Neyðarlínan sendi eftirfarandi SMS-skilaboð til íbúa: „Upplýsingar til íbúa, eldgos er hafið í Eyjafjallajökli norðaustan til, nánari upplýsingar síðar.“
Fjöldahjálparstöðvum Rauða krossins var lokað 21. mars en þó þurfti að rýma nokkra bæi.
Gosið
Samkvæmt vefmyndavél RÚV byrjaði eldgosið í Eyjafjallajökli klukkan 23:28 þann 20. mars 2010. Fyrsta tilkynning barst klukkan 23:58 frá Múlakoti og þá var TF-SIF, flugvél Landhelgisgæslunar, send af stað. Gosið hófst í um 0,5-1 km langri sprungu, norðarlega í Fimmvörðuhálsi en ekki undir sjálfum jökulinum. Hraunið myndaði háan foss er það rann niður í Hrunagil.
22. mars færðist gosið í aukana og mökkurinn varð að líkindum 8 km hár. Óljósar fregnir voru að því að gossprungan hefði stækkað en svo reyndist ekki. Það var í raun hraun að renna yfir ís og snjó sem olli því að gosmökkurinn stækkaði til muna.