cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flöskuvatn
Flöskuvatn er drykkjarvatn sem sett hefur verið í plast- eða glerflösku. Vatnið gæti verið einfaldlega eimað, eða því dælt úr lind eða örkeldu. Flöskuvatn er til bæði kolsýrt og ekki. Í mörgum löndum er gæðum flöskuvatns stjórnað með reglum og stöðlum, aðallega til þess að tryggja öryggi vatnsins og að upplýsingarnar á flöskunni endurspegli nákvæmlega innihald vatnsins. Reglur um flöskuvatn eru þó misstrangar eftir löndum.
Margar ástæður eru fyrir því að fólk kýs að kaupa flöskuvatn, meðal annars vegna betra bragðs, þæginda, áhyggja um öryggi eða gæði kranavatns og heilsuáhyggja. Neysla á flöskuvatni er algengari í löndum þar sem gæði kranavatns eru minni, en sala þess hefur vaxið mikið undanfarin ár jafnvel í þeim löndum þar sem kranavatnið er öruggt. Flöskuvatn er oft töluvert dýrara en kranavatn en mikill munur getur verið á verði flöskuvatns miðað við merki og uppruna þess.
Sem viðbrögð við vaxandi sölu á flöskuvatni í ákveðnum heimshlutum hafa bönn á því verið innleidd vegna áhyggja um áhrif flöskuvatns á umhverfið. Plastið sem er notað um flöskuvatn er í flestum tilfellum endurvinnanlegt en mörgum flöskum er samt hent í landfyllingu. Auk þess hefur athygli verið vakið á kolefnisfótspori sumra tegunda flöskuvatns, sem getur verið flutt mjög langt frá framleiðslulandinu. Á svæðum sem eru í þurrkum, til dæmis í Kaliforníu, hefur framleiðsla flöskuvatns verið umdeild.
Bert Patenaude
Bertrand „Bert“ Arthur Patenaude (f. 4. nóvember 1909 - d. 4. nóvember 1974) var knattspyrnumaður frá Bandaríkjunum. Hann var í bandaríska landsliðinu sem hlaut bronsverðlaunin á HM 1930 og er talinn hafa skorað fyrstu þrennuna í sögu HM.
Ævi og ferill
Bert Patenaude fæddist í Massachusetts árið 1909 og hóf að leika knattspyrnu með bæjarliðinu sínu. Hann fékk atvinnumannasamning hjá Philadelphia Field Club nítján ára að aldri. Hann skipti fljótlega aftur yfir í uppeldisfélagið í Fall River FC þar sem hann skoraði 112 mörk í 114 leikjum á árabilinu 1928-31. Um þær mundir riðaði atvinnumannadeildin í Bandaríkjunum til falls og átti það sinn þátt í því hversu endasleppur ferill Patenaude varð en hann lagði skóna á hilluna árið 1936 eftir að hafa leikið fremur stopult árin á undan. Miklar gloppur eru í bandarískri knattspyrnutölfræði frá fjóra áratugnum en áætlað er að Patenaude hafi leikið í það minnsta 174 meistaraflokksleiki á ferlinum og skorað í þeim að lágmarki 170 mörk.
HM í Úrúgvæ
Bert Patenaude var valinn í bandaríska landsliðshópinn sem tók þátt í fyrstu heimsmeistarakeppninni, í Urúgvæ árið 1930. Bandaríska liðið kom mjög á óvart með því að vinna Belga í fyrsta leik sínum, 3:0, þar sem Patenaude skoraði eitt markanna. Fyrirfram hafði verið búist við að Belgía og Paragvæ myndu slást um sætið í undanúrslitunum og áttu þau að mætast í lokaleiknum. Bandaríkin fylgdu sigrinum gegn Belgum eftir með því að skella Paragvæ, sömuleiðis 3:0. Í leiknum skoraði Patenaude tvö mörk samkvæmt leikskýrslu dómara. Árið 2006 lýsti FIFA því hins vegar yfir að þriðja mark Patenaude hefði ranglega verið eignað öðrum leikmanni. Hann telst því í dag hafa skorað fyrstu þrennuna í sögu heimsmeistarakeppninnar.
Gervitauganet
thumb|Uppbygging á einföldu gervitauganeti. Gervitauganet eru reiknilíkön sem voru upprunalega innblásin af því hvernig líffræðileg tauganet voru uppbyggð og eru mikið notaðar í vélrænu námi.
Gervitauganet eru byggð á samansafni af tengdum vinnslueiningum kallaðar sellur sem eru innblásin af grófum reiknilíkönum af líffræðilegum taugafrumum. Hver sella, eins og í taugafrumum, getur sent merki frá sér til annarra sella. Sellan sem tekur við merkinu getur svo unnið það og sent það áfram til annarra sella tengda við hana.
Merkin sem eru send í gegnum gervitauganet eru almennt rauntölur og úttak hverrar sellu er venjulega reiknuð sem ólínuleg vörpun af línulegri samantekt af inntaki þess. Venjulega hafa tengingar milli sella vigtir sem stjórna styrkleika merkjanna á tengingunum. Í sumum tilfellum hafa sellur þröskuldsgildi þ.a. merkið er aðeins sent frá sellunni ef styrkleiki þess er hærri en þröskuldsgildið.
Venjulega eru sellur hópaðar saman í lög þar sem hvert lag framkvæmir mismunandi aðgerðir á inntak þess. Gervitauganet eru venjulega uppsett á þann hátt að mismunandi lög eru röðuð upp í ákveðinni röð og svo tengd saman.
Hægt er að „þjálfa“ gervitauganet með gefin dæmi á þann hátt að þau geta framkvæmt ýmsar aðgerðir. Til dæmis geta gervitauganet lært að aðgreina ketti og hunda í myndum, gefið að gervitauganetið var þjálfað á safn af merktum myndum af köttum og hundum.
Saga gervitauganeta
Það voru Warren McCulloch og Walter Pitts sem árið 1943 skrifuðu fyrstu fræðigreinina um gervitauganet, sem var jafnframt fyrsta fræðigreinin um gervigreind.
Marvin Minsky og Dean Edmonds byggðu fyrstu gervitauganetstölvuna, SNARC-vélina, árið 1951 úr 3.000 lömpum og afgangssjálfstýringu úr B-24 sprengjuflugvél. Tölvan hafði 40 gervitauganetsfrumur (sellur).
Mbl.is
mbl.is er íslenskur vefmiðill sem var opnaður 2. febrúar 1998 og er í eigu Árvakurs hf. Um 200 fréttir birtast á honum daglega. Fréttastjóri er Jón Pétur Jónsson og aðstoðarfréttastjóri Þorsteinn Ásgrímsson. mbl.is er vefmiðill Morgunblaðsins.
Ertuygla
Ertuygla (fræðiheiti Melanchra pisi eða Ceramica pisi) er mölfluga sem lifir á jurtum af ertublómaætt. Ertuygla hefur sést í auknum mæli á Íslandi frá aldamótum. Hún er algeng um sunnanvert Ísland. Fullorðin fiðrildi eru á ferli á vorin og fyrri hluta sumars og verpa þá og lirfur klekjast úr eggjum. Í ágúst ná lirfurnar fullum vexti, hverfa niður í gróðursvörðinn og púpa sig. Fullþroska fiðrildi skríða úr púpunum að vetri loknum. Vænghafið er 32–37 mm.
Lirfan hélt sig hérlendis í fyrstu einkum við lúpínu en hefur síðari ár orðið skaðvaldur í skógrækt einkum hvað varðar víði, greni og ösp. Lirfum er eytt með breiðvirku eitri eins og Permasect sem drepur skordýr eða sérvirkum bakteríum sem hafa eingöngu áhrif á fiðrildalirfur eins og Bt (Bacillus thuriengensis). Ertuygla er skyld grasyglu.
Efnahagsbandalag Vestur-Afríkuríkja
thumb|right|Aðilar að ECOWAS Efnahagsbandalag Vestur-Afríkuríkja (enska: Economic Community of West African States, ECOWAS; franska: Communauté économique des États de l'Afrique de l'Ouest, CEDEAO) er efnahagsbandalag fimmtán Vestur-Afríkuríkja sem var stofnað með Lagossáttmálanum 28. maí 1975.
Aðildarlönd eru Benín, Búrkína Fasó, Fílabeinsströndin, Gambía, Gana, Gínea, Gínea-Bissá, Grænhöfðaeyjar, Líbería, Malí, Níger, Nígería, Senegal, Síerra Leóne og Tógó. Máritanía var áður aðili að bandalaginu en dró sig út úr því árið 2000. Átta þessara landa deila sama gjaldmiðli, CFA-frankanum.
Asíski draumurinn
Asíski Draumurinn er sjónvarpsþáttur sem sendur var út árið 2017. Þetta er þriðji Draumurinn, en áður höfðu komið út Ameríski draumurinn 2010 og Evrópski draumurinn 2012. En fimm árum eftir Evrópska drauminn mæta sömu lið aftur til leiks, nú í Asíu. Liðin skipa annars vegar Auddi og Steindi og hins vegar Sveppi og Pétur Jóhann.
Sem fyrr gengur þátturinn út á stigasöfnun, en veitt eru stig fyrir hin ýmsu uppátæki, ýmist 1, 3, 5 eða 10 talsins. Liðin fá reglulega í þáttunum nýja áfangastaði og í hverjum þætti er ein áskorun. Takist liðsmönnum að klára áskorunina, fást 20 stig en 10 stig eru dregin af liði ef það flaskar á áskorun.
Ári eftir Asíska drauminn kom út Suður-ameríski draumurinn 2018.
Pilla
Pilla er hindrun sem eitt lið getur sent á hitt liðið, sem á að hægja á þeim í stigasöfnun. Pilla virkar í tvo tíma.
Úrslit
Lokaþrautin er að leysa hluti víðs vegar um Hong Kong, Kína. Liðið sem finnur þetta á undan vinnur 30. stig.
Til að finna í raftækja og saumamarkað (tvo eftirfarandi):
Liðið sem fann styttuna á undan er Sveppi og Pétur sem fá 30. stig.
Sveppi og Pétur voru með 405 stig í keppninni en Auddi og Steindi með 417.
Þanning að Auddi og Steindi voru sigurvegarar Asíska draumsins.
San Salvador (aðgreining)
San Salvador getur átt við um:
Sýslur í Washington
Sýslur í Washington eru 39 talsins.
Operation Rescue
Operation Rescue eða Opeartion National Rescue voru bandarísk íhaldssöm kristin grasrótarsamtök sem börðust gegn þungunarrofi. Samtökin voru stofnuð af Randall Terry árið 1986. Samtökin börðust fyrir réttindum ófæddra barna til lífs, og lögðu þungunarrof að jöfnu við morð. Samtökin stóðu fyrir fjölmennum mótmælum og ögrandi mótmælastöðum við læknastöðvar sem framkvæma þungunarrof. Félagsmenn samtakanna hótuðu starfsfólki og læknum og gripu til líkamlegs ofbeldis, sprengjuhótana og jafnvel morða. Slagorð samtakanna var "ef þú trúir að þungunarrof sé morð, láttu eins og það sé morð"
Samtökin voru áberandi í lok níunda áratugar tuttugustu aldar. Árið 1999 klofnuðu samtökin. Móðursamtökin tóku upp nafnið Operation Save America, en klofningshópur Í Kalíforníu tók upp nafnið Operation Rescue, sem flutti höfuðstöðvar sínar til Kansas árið 2002. Bæði Operation Rescue og Operation Save America eru virk og berjast gegn þungunarrofi og afkristnun bandarísks samfélags.
Saga
Samtökin nýttu baráttuaðferðir mannréttindahreyfinga sjöunda áratugarins, hreyfinga blökkumanna, femínista og umhverfisverndarsinna. Mótmælastöður, borgaraleg óhlýðni og málflutningur sem byggðist á réttindindabaráttu, réttindum óffæddra barna sem væru fótum troðin með dómi hæstaréttar Roe v Wade. Félagsmenn samtakanna hlekkjuðu sig við dyr læknastöðva til þess að hindra aðgangi kvenna.
Samtökin uxu mjög hratt eftir stofnun 1986, en lentu í fjárhagsvandræðum og í lok áratugarins hafði fjarað undan samtökunum. Margir predíkarar í evangelískum söfnuðum tóku að fordæma baráttuaðferðir samtakanna sem þóttu of ofbeldisfullar. Þá stóðu samtökin í málaferlum eftir að kvenréttindasamtökin NOW höfðað mál gegn Operation Rescue á grundvelli brota á lögum um skipulega glæpastarfsemi. Samtökin samanstóðu þá af fámennum hópi aðgerðarsinna sem ferðuðust um Bandaríkin og lifðu á matargjöfum og fjárstuðningi frá velgjörðarfólki samtakanna sem skaut yfir þá skjólshúsi. Aðgerðarsinnar skipulögðu mótmæli í ólíkum borgum og aðstoðuðu kristna andstæðinga þungunarrofs við að skipuleggja mótmæli.
Stærstu aðgerðir samtakanna voru sumarið 1991, hið svokallaða Summer of Mercy í Wichita, Kansas, þar sem George Tiller rak læknastofu. Tiller var einn fárra lækna í Bandaríkjunum sem framkvæmdi þungunarrof á síðari stigum meðgöngu. Andstæðingar þungunarrofs kölluðu Tller "Tiller, The Baby Killer."
Árið 1994 skrifaði Bill Clinton undir lög sem mótmælendum að hefta aðgengi kvenna að læknastöðvum með hótnunum, móðgunum eða smánun, eða með því að reyna með líkamlegum hætti að tálma þeim inngöngu. Eftir að þær aðgerðir sem Operation Rescue höfðu beitt við mótmæli voru gerðar ólöglegar fjaraði undan samtökunum..
Forystu og nafnbreytingar
Árið 1994 yfirgaf Randall Terry samtökin og tók Philip Benham við af honum. Þar sem samtökin höfðu aldrei höfundarréttarvarið nafn sitt höfðu mörg mismunandi samtök í Bandaríkjunum byrjað að nota nafnið. Þar með breytti Benham nafni samtakanna í Operation save America árið 1996 sem þau notast ennþá við í dag ásamt því að nota nafnið Operation Rescue.
Halldór Blöndal
Halldór Blöndal (fæddur þann 24. ágúst, 1938) var forseti Alþingis frá árinu 1999 til ársins 2005 og fyrrum landbúnaðar- og samgönguráðherra. Hann gegndi þingmennsku fyrir Sjálfstæðisflokkinn í 28 ár, á árunum 1979-2007. Halldór var samgönguráðherra í átta ár, frá 1991 til 1999, meðan landsmenn farsímavæddust og tengdust internetinu. Á árunum 1991-1995 var hann hvort tveggja landbúnaðar- og samgönguráðherra. Á vorþingi, að loknum Alþingiskosningum 1999, var hann kjörinn forseti Alþingis. Hann beitti sér fyrir gerð og samþykkt langtíma áætlunar í vegamálum, lagði niður Ríkisskip og breytti Pósti og Síma í tvö hlutafélög. Halldór útskrifaðist frá Menntaskólanum á Akureyri 1959, hvar hann hafði ritstýrt Gambra og skólablaðinu Muninn. Halldór sat í stjórn Sambands ungra sjálfstæðismanna 1965-1969 og í fjölda ára í miðstjórn Sjálfstæðisflokksins.
San Salvador
San Salvador er höfuðborg og stærsta borg El Salvador og samnefndrar sýslu innan landsins. Borgin er stjórnsetur og menningar-, mennta- og efnahagsmiðstöð landsins. Alls búa 2.404.097 manns á stórborgarsvæði San Salvador, sem nær yfir borgina sjálfa og 13 af sveitarfélögum hennar. Á þéttbýlissvæðinu búa 1.600.000 manns.
San Salvador er mikilvæg fjármálamiðstöð Mið-Ameríku. Borgin hýsir ríkisstjórn El Salvador, löggjafarþing El Salvador, hæstarétt El Salvador og fleiri ríkisstofnanir auk híbýla forseta El Salvador. San Salvador er staðsett á salvadorska hálendinu og er umkringd eldfjöllum þar sem jarðskjálftar eru tíðir. Kaþólska erkibiskupdæmið í El Salvador er staðsett í San Salvador ásamt miðstöðvum fleiri kristinna kirkjudeilda, þar á meðal höfuðstöðvum evangelista, mormóna, baptista og hvítasunnukirkjunnar. Í San Salvador er næststærsti söfnuður Gyðinga í Mið-Ameríku og lítill söfnuður múslima.
Ýmsir alþjóðlegir íþrótta-, stjórnmála- og samfélagsviðburðir hafa verið haldnir í San Salvador. Árin 1935 og 2002 voru Miðameríku- og Karíbahafsleikarnir haldnir þar, Mið-Ameríkuleikarnir árin 1977 og 1994 og fegurðarsamkeppnin Ungfrú Alheimur árið 1975. Árið 2008 hélt borgin 18. leiðtogafund spænsku- og portúgölskumælandi ríkja, mikilvægasta þjóðfélagspólitíska viðburð þessara menningarsvæða.
Suðurkeilan
thumb|Kort sem sýnir suðurkeiluna. Suðurkeilan er landsvæðið syðst í Suður-Ameríku. Venjulega er átt við Argentínu, suðaustur Brasilíu, Chile, Úrúgvæ og Paragvæ. Helstu tungumálin á svæðinu eru spænska og portúgalska auk frumbyggjamála.
Páll Vídalín
Páll Vídalín (f. 1667, d. 18. júlí 1727) var lögmaður, sýslumaður og skáld í Dalasýslu og Strandasýslu og bjó lengst af í Víðidalstungu. Hann var samstarfsmaður Árna Magnússonar við gerð Jarðabókarinnar 1702-1712. Páll var eitt af helstu skáldum sinnar tíðar og er þekktur fyrir lausavísur sínar.
Þórhallur Guðmundsson
Þórhallur Guðmundsson (f. 1961) er íslenskur karlmaður sem fæst við miðilsstörf og er sagður hafa miðilsgáfu. Hann er einn frægasti núlifandi starfandi miðill Íslands.
Páll Vídalín
Páll var sonur Jóns Þorlákssonar lögréttumanns í Víðidalstungu (sem var sonarsonarsonur Guðbrandar Þorlákssonar biskups) og konu hans, Hildar Arngrímsdóttur lærða Jónssonar. Páll lærði við Kaupmannahafnarháskóla í þrjú ár, tók próf í guðfræði 1688 og kom síðan aftur til Íslands. Hann hafði meðferðis konungsbréf um að hann skyldi fá skólameistaraembættið í Skálholtsskóla en sá sem gegndi því þá, Þórður Þorkelsson Vídalín frændi hans, vildi ekki sleppa því og fékk Páll ekki embættið fyrr en 1690. Hann var skólameistari til 1697. Vorið eftir varð hann sýslumaður í Dalasýslu og sama ár varalögmaður sunnan og austan. Lögmaður varð hann svo 1706.
Atli
Atli getur átt við:
Þórhallur Guðmundsson
Þórhallur hefur starfað í útvarpi og sjónvarpi í á annan áratug. Þáttur hans „Lífsaugað“ hefur verið á dagskrá Bylgjunnar og Stöðvar tvö, Lífsaugað fluttist yfir á norðlensku útvarpsstöðina VOICE í ágúst árið 2006 en hætti í loftinu í maí árið 2008. Hann hefur einnig starfað bæði með Sálarrannsóknafélagi Reykjavíkur og Sálarrannsóknafélagi Akureyrar, en hann býr nú á Akureyri.
Andlag
Andlag er fallorð (eða fallsetning, fallháttur og bein ræða) sem stendur alltaf í aukafalli (þolfalli, þágufalli eða eignarfalli) og stýrist af sagnorði (ekki bara umsögn). Andlagið er þolandinn í setningunni og táknar því þann sem verður fyrir því sem umsögnin segir. Sagnir geta tekið með sér andlag þótt þær séu ekki í persónuhætti (umsagnir).
Þórhallur Guðmundsson
Árið 2015 fór Þórhallur í þættina Bresti á Stöð 2 en þar reyndi þáttastjórnandi á miðilshæfileikahans.
Páll Vídalín
Árið 1702 var Páll, ásamt Árna Magnússyni, skólabróður sínum frá Kaupmannahöfn, settur í nefnd og áttu þeir að rannsaka allt ástand Íslands. Þeir áttu meðal annars að taka saman jarðabók með nákvæmum upplýsingum um hverja einustu jörð á landinu. Þetta verk var unnið á tólf árum og vann Páll meginhluta þess. Ennfremur áttu þeir að sjá til þess að tekið yrði allsherjarmanntal og er manntalið 1703 hið fyrsta sinnar tegundar í heiminum. Þeir áttu líka að meta tekjur presta og kirkna, kanna þörf á holdsveikraspítölum, athuga jarðeignir konungs, kanna rekstur Bessastaða, kanna framferði kaupmanna gegn landsmönnum, meta kærur almennings gegn embættismönnum og ríkismönnum og skrifa greinargerð um réttarfar.
Aprílgabb
thumb|250px|Aprílgabb um þá nýja neðanjarðarlestakerfið í [[Kaupmannahöfn árið 2001.]] Aprílgabb (eða aprílnarr) er lygi sem er sett fram sem sannleikur í tilefni 1. apríl og gert til að láta fólk hlaupa apríl. En hugtakið aprílhlaup er einmitt skilgreint þannig að það sé að gabba einhvern til að fara erindisleysu á fyrsta degi aprílmánaðar.
Páll Vídalín
Starfinn var því ærinn og jarðabókavinnan dróst á langinn og tók mun lengri tíma en ætlað hafði verið. Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns var ekki fullgerð fyrr en 1713. Þeir félagar lentu í útistöðum við flesta eða alla helstu valdsmenn landsins nema biskupana. Páll átti oft í hörðum deilum, lenti meðal annars í málaferlum við Odd Sigurðsson lögmann og var vikið úr lögmannsembætti um tíma. Skýrslugerð og önnur vinna þeirra félaga varð ekki til þess að umbótum væri komið á en skilaði aftur á móti ómetanlegum heimildum um íslenskt þjóðfélag og landshætti á fyrsta áratug 18. aldar.
Páll var mjög fróður um bæði lögfræði og fornfræði og skrifaði meðal annars Skýringar yfir fornyrði Jónsbókar og fleiri verk. Hann var skáld gott bæði á íslensku og latínu. Hann var sagður einn vitrasti maður sinnar tíðar. „Lærður maður og stórvitr, en haldinn nokkuð grályndur“, segir Espólín. Hann dó á Alþingi 1727.
Andlag
Stendur með áhrifssögn.
Fáni Mjanmar
Nýji fáninn er gerður saman af stórri hvítri stjörnu í miðjunni ásamt þremur liggjandi borðum, gulum, grænum og rauðum og eiga litirnir að tákna samstöðu, frið og áræðni.
Andlag
Aukaandlag
Orðin það og hitt kallast aukaandlag ef þau standa með aðalandlagi sem er fallsetning eða fallháttur.
Fáni Mjanmar
Núverandi fáni kom í stað þess sem notaður hafði verið frá 1974, og var settur inn af Ne Win þegar félagshyggjulýðveldið var sett á stofn.
Aukaandlag
Aukaandlag eru orðin það og hitt ef þau standa með aðalandlagi sem er fallsetning eða fallháttur eins og í dæmunum:
Olíufuglar
250px|thumb|Olíufuglar
Olíufuglar (fræðiheiti: Steatornithidae) eru fuglar af ætt Steatornithiformes. Það er eingöngu ein tegund í ættkvíslinni (olíufugl) og er það sömuleiðis eina tegundin í ættbálknum.
Rauðeygði trjáfroskurinn
Rauðeygði trjáfroskurinn (fræðiheiti: Agalychnis callidryas) er lítill (um 50-75 mm) froskur af lauffroskaætt sem á heimkynni sín í regnskógum Mið-Ameríku.
Fáni Mjanmar
Fáninn sem settur var inn 1974 innibar engar stórvægilegar breytingar frá þeim fyrri sem báðir höfðu rauðan bakgrunn en blái hornkassinn var þó öðruvísi þar sem skipt var út stjörnu í stjörnuhring fyrir tannhjól og hrísgrjónaplöntu í stjörnuhring, sem tákna verkamennina og jarðræktarstarfsmennina eða í raun bara aðra útgáfu af hamar og sigð. Tannhjólið var umgirt af 14 fimmarma stjörnum sem tákna héruð landsins.
Hvíti liturinn táknar hreinleika, sá blái frið og sá rauði baráttumóð.
Blóðskilun
thumb|Blóðskilun í gangi thumb|Gervinýra thumb|Skýringarmynd af hringrás blóðs frá sjúklingi í gegnum gervinýra þar sem blóðið er hreinsað Blóðskilun er þegar blóð er hreinsað með aðstoð gervinýra. Blóðskilun er beitt við sjúkdóma í nýrum. Blóðskilun ferð þannig fram að blóð er leitt út fyrir líkamann um slöngu í gegnum skilunarhylki (gervinýra) með aðstoð vélar og svo skilað aftur til líkamans. Í gervinýranu er himna og um hana eru úrgangsefni, sölt og vökvi fjarlægð úr blóðinu.
Páll Vídalín
Kona Páls var Þorbjörg Magnúsdóttir (20. febrúar 1667 - 19. maí 1737 (drukknaði)), dóttir Magnúsar digra Jónssonar í Ögri og konu hans Ástríðar Jónsdóttur. „Ekki samdi þeim heldur en foreldrum Þorbjargar og það varð ættgengt“, segir Espólín. Á meðal barna þeirra voru Hólmfríður kona Bjarna Halldórssonar sýslumanns á Þingeyrum, og Jón Vídalín Pálsson sýslumaður, sem varð úti á Hjaltadalsheiði 1726.
Innröð
Innröð eða intróna er kirnabútur sem er ekki umritaður í mótandi RKS heldur klipptur burt.
Mörður Valgarðsson
Mörður Valgarðsson (um 1000) er ein af persónunum í Brennu-Njáls sögu. Hann bjó á Hofi á Rangárvöllum og var sonur hjónanna Valgarðs gráa og Unnar Marðardóttur, frændkonu Gunnars á Hlíðarenda, en hún var áður gift Hrúti Herjólfssyni vestur í Dölum. Mörður Valgarðsson er annálaður fyrir illmensku sína, undirferli og lygar og er illyrðið „lygamörður“ dregið af nafni hans.
Mörður kvæntist Þorkötlu Gissurardóttur hins hvíta og áttu þau að minnsta kosti tvö börn: Valgarð Marðarson, sem var skáld og bjó á Velli (fyrrum bæ Marðar gígju langafa síns) og Rannveigu Marðardóttur, sem giftist Starkaði Starkaðarsyni af ætt Svínfellinga.
Jóhann Sigurjónsson skrifaði sitt síðasta leikrit um Mörð og nefnist það ýmist Mörður Valgarðsson eða Lyga-Mörður. Mörður varð líka aðalpersónan í endurgerðinni Njálu eftir Bjarna Harðarson, sem heitir Mörður, gefin út 2014.
Vatnslína
Vatnslína skips er mikilvæg mælieining til að reikna út aðra hluti, svo sem hversu miklu það ryður frá sér, skrokkhraða, flatarmál botnmálningar o.s.frv.
Jakobsfífill
Jakobsfífill (fræðiheiti Erigeron borealis eða Erigeron alpiniformis) er jurt af körfublómaætt sem vex í grasríku mólendi og brekkum á láglendi og upp í 800 m hæð. Jakobsfífill er af sömu ættkvísl (Erigeron) og snækobbi og fjallakobbi en þær tegundir vaxa hátt til fjalla.
Þjófafoss
thumb|Þjófafoss. thumb|Þjófafoss og Búrfell.
Þjófafoss er foss í Þjórsá, við Merkurhraun  og austur af Búrfelli. Tröllkonuhlaup eru rétt austan Þjófafoss. Nafnið er tilkomið af því að þjófum var drekkt þar. Fossinn er um 11 m hár. Gljúfur Þjórsár neðan við fossinn er grafið niður í Tungnárhraunin, sem þarna mynda þykkan hraunastafla. Sjá má fjögur þeirra í suðurvegg gljúfursins. Neðst er Þjórsárhraunið mikla, þá koma Sigölduhraun og D-hraunið svokallaða en efst er Búrfellshraun. Undir fossinum bulla blátærar lindir fram undan hraununum um 100 l/s. Þegar rennsli er lítið í Þjórsá er fossinn nánast þurr þar sem allt vatnið fer þá um aðfærslugöng Búrfellsvirkjunar en skilar sér aftur í Þjórsá um farveg Fossár neðan við Þjófafoss.
Jólin koma
Jólin koma er ljóðabók eða ljóðakver eftir Jóhannes úr Kötlum, sem kom fyrst út árið 1932. Í bókinni, sem er 32 blaðsíður, eru ljóð ætluð börnum, meðal annars ljóðið Jólasveinarnir, þar sem Jóhannes lýsir íslensku jólasveinunum þrettán. Með þessu ljóði má segja að hann hafi sett í fastar skorður nöfn jólasveinanna og þá röð sem jólasveinarnir fylgja þegar þeir halda til manna.
Stóllinn
Stóll eða Stóllinn er fjall í Svarfaðardal. Það rís fyrir miðjum dal frá Dalvík að sjá og skilur að innri hluta Svarfaðardals og Skíðadal. Fjallið er afar áberandi í fjallahringnum og eitt helsta kennimark Svarfaðardals. Tindar þess eru Kerling nyrst (1214 m) og Hamrahnjúkur syðst (1215 m) Það er gert úr blágrýtislögum frá rótum og upp á eggjar og um miðjar hlíðar er hátt og samfellt klettabelti sem gefur fjallinu reisulegan svip. Norðantil í fjallinu er mikil hamraskál eða dalur, Kerlingardalur. Úr honum fellur lítil á, Kerlingardalsá niður hjá bænum Melum. Mikill og áberandi berggangur gengur lóðrétt upp hlíðar Kerlingardals og upp í hátind Kerlingarinnar og utan í Hamrahnjúk eru einnig áberandi berggangar.
Jólin koma
Bókin var myndskreytt af Tryggva Magnússyni og teikningar hans af íslensku jólasveinunum höfðu sitt að segja um hvernig fólk sá þá fyrir sér á fyrri hluta 20. aldar. Í kverinu eru meðal annars einnig kvæði um Grýlu og jólaköttinn.
Stóllinn
Stóllinn er ekki í léttasta flokki fjalla til að ganga á en þó eru nokkrar góðar leiðir á hann. Best er að ganga upp frá bænum Melum. Fara fyrst upp með Kerlingará en fylgja síðan suðurbrún Kerlingardals allt upp á Kerlingu. Bergveggurinn utan í gangnum sem teygir sig allt upp á tindinn er þekkt leið fyrir klettaklifrara.
Jólin koma
Ljóðabókin Jólin koma hefur oftsinnis verið endurprentuð óbreytt frá upphafi og árið 2009 kom 26. prentunin út. Upphaflega var það Þórhallur Bjarnarson sem gaf kverið út en Heimskringla tók við útgáfunni 1968 og frá 1979 hefur Mál og menning verið útgefandinn.
Hnakkablað
thumb|right|Skýringarmynd af heilablöðum þar sem hnakkablaðið er litað rautt. Hnakkablað (latína: lobus occipitalis) er heilablað sem er staðsett aftast í heila spendýra þar sem sjónbörkurinn er staðsettur. Hann er mikilvægur fyrir sjónskynjun, meðal annars við að bera kennsl á bókstafi. Verði hnakkablaðið fyrir skaða getur myndast nokkurs konar blinda þrátt fyrir heilbrigð augu (antonsheilkenni).
Þrakíuhaf
thumb|right|Kort af Eyjahafi. Þrakíuhaf sést efst. Þrakíuhaf er nyrsti hluti Eyjahafs í Miðjarðarhafi. Grísku héruðin Makedónía og Þrakía auk norðvesturhluta Tyrklands eiga strönd að hafinu.
Tröllafoss (Leirvogsá)
thumb|Tröllafoss. Tröllafoss er foss í Leirvogsá í Mosfellsdal.
Vitavörður
Vitavörður er starf þar sem starfsmaður vinnur og hefur aðsetur í vita. Starfið hefur að mestu leyti lagst af vegna sjálfvirkni.
Áður fyrr var hlutverk vitavarðar til dæmis að kveikja á lýsingarbúnaði þegar það fór að rökkva og slökkva á lýsingarbúnaði þegar það fór að birta og tilfallandi viðhald. Samhliða því stunduðu margir vitaverðir veðurathuganir eða aðrar rannsóknir.
Enska borgarastyrjöldin
Enska borgarastyrjöldin var röð vopnaðra átaka milli fylgismanna enska þingsins og fylgismanna konungs í Englandi 1642 til 1651. Fyrsta (1642-1646) og annað (1648-1649) borgarastríðið börðust stuðningsmenn Karls 1. við her Langa þingsins, en í þriðja borgarastríðinu (1649-1651) börðust stuðningsmenn Karls 2. við Afgangsþingið. Borgarastyrjöldinni lyktaði með sigri þingsins í orrustunni við Worcester 3. september 1651.
Hvirfilblað
Hvirfilblað (e. parietal lobe, Lobus parietalis) er staðsett aftan við ennisblað á heilaberkinum og stjórnar taugaboðum, tilfinningalegri skynjun ásamt því að tengja talmál og ritmál við minnið svo hægt sé að skilja það sem heyrt er og lesið.
Enska borgarastyrjöldin
Afleiðingar borgarastyrjaldarinnar voru þær að Karl 1. var settur af og hálshöggvinn og sonur hans, Karl 2., hrakinn í útlegð. Í stað konungs tók Enska samveldið við 1649 til 1653 og síðan verndarríkið 1653 til 1659 sem var í raun einræði Olivers Cromwell. Einokun ensku biskupakirkjunnar á trúarlífi í landinu lauk, og sigurvegararnir styrktu enn í sessi yfirtöku mótmælenda á Írlandi. Borgarastyrjöldin festi í sessi þá hugmynd að breskir konungar gætu ekki ríkt án stuðnings þingsins (þingbundin konungsstjórn) þótt það væri ekki formlega staðfest fyrr en með dýrlegu byltingunni síðar á 17. öld.
22. febrúar
22. febrúar er 53. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 312 dagar (313 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Enska borgarastyrjöldin
thumbnail|left|Cromwell og lík Karls 1. Málverk eftir [[Paul Delaroche (1797-1859).]]
Ólíkt öðrum enskum borgarastyrjöldum, sem snerust fyrst og fremst um það hver skyldi verða konungur, snerist enska borgarastyrjöldin öðrum þræði um tegund stjórnarfars. Sumir sagnfræðingar vilja því nota hugtakið „enska byltingin“ um ensku borgarastyrjöldina.
Lóðlínulengd
thumb|right|Mælieiningar skips: Lóðlínulengd er táknuð með L.P.P Lóðlínulengd skips er lengd skipsskrokksins frá stýrisás (aftari lóðlínu) að lóðréttum skurðpunkti stefnis (fremri lóðlínu). Þessi mælieining er stundum notuð til að reikna út hleðslurými skips þar sem hún útilokar rými í stefni og skut sem oft er illa nothæft sem hleðslurými.
Sána
thumb|250px|Nútímasána í Finnlandi
Sána eða sánabað (úr finnsku sauna) er þurrhitabað þar sem loftinu er haldið heitu sem maður situr í hálfklæddur eða nakinn. Hitinn og gufan í sánu láta gestina svitna. Sána í sinni núverandi mynd á rætur sínar að rekja til Finnlands. Þar eru innbyggðar sánur í nánast öllum heimahúsum.
Saga
Í sinni elstu mynd var sána hola sem grafin var í hól eða hæð og var notuð sem dvalarstaður á veturna. Í sánunni var eldstæði með heitum steinum. Vatninu var hellt yfir steinana til að búa til gufu og auka hitaskynjunina. Þetta gerði það að verkum að fólk gæti farið úr fötum. Þessi tegund af sánu er nú kölluð savusauna á finnsku eða „reyksána“. Munurinn á henni og nútímasánu var sá að reyksána var hituð upp með því að brenna við í 6–8 tíma undir steinastafli sem nefnist kiuas. Að brennslunni lokinni var reykinum hleypt út og svo nutu gestir hitans eða löyly. Slíkar sánur gætu haldist heitar í allt að 12 tímar.
Eftir iðnbyltinguna varð notkun viðarofna með reykháfi til að hita sánur algengari. Lofthitinn í sánum var oft í kringum 70–100 °C en fór stundum yfir 110 °C. Eftir seinni heimsstyrjöld urðu sánur vinsælar í Skandinavíu og þýskumælandi löndum. Í stríðinu byggðu finnskir hermenn sánur við vígvelli og í skotbyrgjum. Þýskir hermenn kynntust því sánunni og kom með sánumenningu heim til Þýskalands. Vinsældir sánunnar jukust þar á seinni hluta 20. aldar og náðu einnig til Sviss, Belgíu, Hollands og Lúxemborgar.
Í fornleifarannsóknum á Grænlandi og Nýfundnalandi fundust mannvirki sem svipa mikið til skandinavísku sánunnar.
Í dag
Yfirleitt væri lofthiti við 100 °C óbærilegur og mögulega lífshættulegur ef um langan upplægistíma er að ræða. Þetta mál er leyst í sánu með því að halda rakastiginu lágu. Jafnvel í heitustu sánunum í Finnlandi er rakastiginu haldið í jafnvægi með því að hella vatni yfir heita steina.
Lofthitinn er oftast yfir daggarmarki vatns jafnvel þegar vatni er hellt yfir steinana. Líkamshiti sánagesta fer ekki yfir 38 °C sem gerir það að verkum að vatnið þéttist á húðinni. Þessi þétting býr til hita.
Í flestum sánum eru misháir bekkir sem gestir geta notað til að fá meiri eða minni hita. Í velhitaðri sánu á þó ekki að vera mikill munur á hitastiginu við ólíka bekki. Halda þarf hurðinni lokinni til þess að hitastigið lækki ekki um of.
Notkun
thumb|left|230px|Vihta eða vasta er knippi birkigreina sem maður notar til að slá húðina í sánu. Það getur tekið allt að hálftíma að hita sánu upp fullkomlega. Í Finnlandi tíðkast að fara í sturtu áður en farið er í sánuna. Hitinn í finnskri sánu er oftast í kringum 80–100 °C. Vatni er hellt yfir heita steina til að búa til gufu. Á finnsku nefnist gufan löyly en orðið á einungis við um gufu sem verður til í sánu.
Í finnskri sánu er stundum notaður knippi birkigreina sem heitir vihta (eða vasta í Austur-Finnlandi) til að slá húðina. Þetta lætur vöðvana slaka á og getur dregið úr ertingu vegna moskítóflugubita. Þegar hitinn verður óþolandi á maður samkvæmt hefð að stökkva í stöðuvatn eða sjóinn eða fara í sturtu. Á veturna stingur fólk sér stundum ofan í snjóinn í staðinn.
Eftir að manni hefur kólnað eftir fyrsta baðið er farið aftur í sánuna. Fólk fer oft tvær eða þrjár ferðir. Að ferðunum loknum þvær maður sér vandlega.
Oxalis barrelieri
Oxalis barrelieri er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá Mið-Ameríku og eyjum Karíbahafs. Hún hefur breiðst út til Afríku og Kyrrahafseyja og sumsstaðar talin ágengt illgresi.
Jóhannes úr Kötlum
Jóhannes úr Kötlum (Jóhannes Bjarni Jónasson) (4. nóvember 1899 - 27. apríl 1972) var rithöfundur og ljóðskáld, þýðandi, farkennari og alþingismaður. Jóhannes samdi hvortveggja bundin ljóð og prósaljóð, sem og nokkrar skáldsögur.
Æviferill
Jóhannes fæddist að Goddastöðum í Laxárdal í Dölum en ólst upp frá sex mánaða aldri í Ljárskógaseli í sömu sveit. Foreldrar hans voru hjónin Jónas Jóhannesson og Halldóra Guðbrandsdóttir. Skammt frá Ljárskógaseli rennur áin Fáskrúð og þar eru svonefndir Katlar, fossar, hyljir og klettar, þar sem Jóhannes lék sér mikið í bernsku. Þegar hann gaf út fyrstu ljóðabók sína kenndi hann sig við þetta svæði og nefndi sig Jóhannes úr Kötlum.
Hann stundaði nám við lýðskólann í Hjarðarholti á árunum 1914 - 1916. Jóhannes tók kennarapróf árið 1921 og stundaði kennslu við ýmsa skóla í Dalasýslu frá 1917 til 1932. Þá flutti hann til Reykjavíkur og kenndi einn vetur við Austurbæjarskólann en einbeitti sér síðan að ritstörfum og ritstjórn, fyrst í Reykjavík og síðan í Hveragerði, en fluttist aftur til Reykjavíkur 1959 og bjó þar til æviloka.
Hann var formaður Félags byltingarsinnaðra rithöfunda 1935 til 1938. Dvaldist sumurin 1939 og 1940 á Kili sem eftirlitsmaður sauðfjársjúkdómanefndar. Jóhannes var virkur í starfi Sósíalistaflokksins og var alþingismaður Reykvíkinga 1941. Þá var hann umsjónarmaður við Skagfjörðsskála Ferðafélags Íslands í Þórsmörk á sumrum 1955 til 1962. Jóhannes var virkur ´baráttumaður í Samtökum hernámsandstæðinga.
Jóhannes kvæntist 24. júní 1930 Hróðnýju Einarsdóttur (12. maí 1908 – 6. september 2009). Börn þeirra voru Svanur (1929), Inga Dóra (1940) og Þóra (1948).
Skáldaferill
Jóhannes úr Kötlum var eitt helsta skáld sinnar samtíðar og mjög afkastamikill höfundur. Eftir hann liggja 20 ljóðabækur og 5 skáldsögur. Hann þýddi fjölda bóka, ritaði greinar í blöð og tímarit og flutti erindi um stjórnmál og menningarmál. Fyrsta ljóðabók hans kom út 1926 og nefndist Bí, bí og blaka og sú síðasta, Ný og nið, kom út 1970.
Ljóð Jóhannesar eru mjög fjölbreytt að efni og formi, allt frá barnaljóðum, baráttuljóðum og ættjarðarljóðum í hefðbundnum stíl til módernisma. Náttúran á sterk ítök í ljóðum hans og er oft nátengd tilfinningum og lífsviðhorfum Jóhannesar. Hann var alls staðar þátttakandi, hafði ríka réttlætiskennd og var einarður í skoðunum.
Viðurkenningar
Jóhannes úr Kötlum hlaut 2. verðlaun fyrir hátíðarljóð sín á Alþingishátíðinni 1930 og 1. verðlaun ásamt Huldu fyrir lýðveldishátíðarljóð sitt, Land míns föður 1944. Hann var tilnefndur til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs af Íslands hálfu 1966 fyrir bókina Tregaslag. Hann hlaut Silfurhestinn, bókmenntaverðlaun gagnrýnenda dagblaðanna, árið 1971 fyrir bókina Ný og nið, en sú bók var tilnefnd til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs 1973. Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs.
Jóhannes úr Kötlum var heiðursfélagi Rithöfundafélags Íslands.
Geislavarnir ríkisins
Geislavarnir ríkisins eru þjónustu- og rannsóknastofnun á sviði geislavarna á Íslandi. Hlutverk hennar er fræðsla, rannsóknir og eftirliti með skaðleg áhrif geislunar á Íslandi. Forstjóri hennar er Siguður M. Magnússon, eðlisfræðingur.
Kuggur
thumb|Hansakuggur frá því um [[1380]] Kuggur var seglskipsgerð (kaupskip) sérhönnuð fyrir vöruflutninga sem á 12. öld voru mest notuðu skipin í Norður-Evrópu. Á tímum krossferðanna bárust þeir til Miðjarðarhafsins, þar sem þeir leiddu til þróunar karavellunnar og karkarans, sem urðu lykilþáttur í landkönnun Portúgala og Spánverja á 15. og 16. öld.
1652
Árið 1652 (MDCLII í rómverskum tölum) var 52. ár 17. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en fimmtudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Málverk af komu Jans van Riebeeck til Góðravonarhöfða eftir [[Charles Davidson Bell frá miðri 19. öld.]]
Þurrkar
thumb|230px|Eyðimörk í [[Mexíkó sem er í þurrkum]]
Þurrkar eru tímabil þar sem forði vatns á ákveðnu landfræðilegu svæði er töluvert minni en það sem þörf er á. Með öðrum orðum, ekki er til nóg vatn til að uppfylla kröfur jurta, dýra og manna. Þurrkar geta verið tímabundnir, tengdir veðurfari eða gangi árstíða, eða staðið yfir í nokkur ár eða áratugi. Langvarandi hiti geta versnað þurrka töluvert því hann stuðlar að hraðari uppgufun vatns.
Helsta orsök þurrka er ónóg úrkoma, fyrirbæri sem heitir veðurfræðilegir þurrkar, sem geta leitt til vatnafræðilegra þurrka ef þeir standa yfir í lengra tímabil. Vatnafræðilegir þurrkar einkennast af ójafnvægi á eðlilegum jarðvatnsbirgðum og eftirspurn eftir vatn.
Jurtir svo sem kaktusar hafa aðlagast þurrkum með smærri laufblöðum og vaxkenndu lagi á ytra yfirborði sínu. Aðrar jurtir geta lifað lengri þurrka af ef fræin þeirra grafast. Í gegnum söguna hafa þurrkar leitt til fólksflutninga og mannúðarmála.
Árbæjarlaug
Árbæjarlaug er sundlaug í Árbæjarhverfi í Reykjavík. Sundlaugin er gegnt Fylkisvellinum í nágrenni við Árbæjarskóla. Árbæjarlaug er með 25 metra útilaug og 10 metra innilaug auk heitra potta, vaðlaugar og rennibrauta. Sundlaugin var opnuð árið 1994.
Ryuzo Hiraki
Ryuzo Hiraki (7. október 1931 - 2. janúar 2009) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 30 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Skrokkhraði
Skrokkhraði skips er þumalputtaregla sem gefur vísbendingu um hámarkshraða þess að jafnaði út frá því hversu mikið skipsskrokkurinn ryður frá sér miðað við hefðbundna hönnun sem ekki fleytir (planar) eða klýfur ölduna mjög vel. Skrokkhraði vísar til þess að þegar skipið nær tilteknum hraða verður vatnsmótstaðan svo mikil að það kemst ekki hraðar.
Formúlan fyrir skrokkhraða virkar þegar um er að ræða mjög hefðbundna skipsskrokka en ef hönnun skrokksins er breytt geta skip auðveldlega náð upp fyrir þennan hraða án þess að plana. Í nútímaskipahönnun er því Froude-tala yfirleitt notuð fremur en skrokkhraði til að gefa vísbendingu um hámarkshraða.
Skrokkhraði er reiknaður með formúlunni:
þar sem er vatnslína skipsins í metrum og v er hraði.
Anna S. Þorvaldsdóttir
Anna Sigríður Þorvaldsdóttir (fædd 11. júlí 1977) er íslenskt tónskáld. Hún lærði í Kaliforníuháskólanum í San Diego.
Hún vann Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs árið 2012 með verkinu „Dreymi”.
Ummagumma
Ummagumma er fjórða breiðskífa Pink Floyd og tvöföld plata; gefin út 1969. Fyrri platan inniheldur gamlar tónleikaupptökur (sem voru lagaðar og viðbættar í upptökuveri) en hin 5 ný lög og hvert þeirra samið af einum hljómsveitarmeðlima, að fráskildum Roger Waters sem samdi tvö. Á fyrri plötunni eru Astronomy Domine, Saucerful of secrets, Set the controls for the heart of the sun og Careful with that axe, Eugene (áður óútgefið). Á seinni plötunni er að finna fjóra parta Sysyphus samið af Richard Wright, Grantchester Meadows og Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict eftir Roger Waters. Þriggja parta lagið The Narrow Way er eftir David Gilmour og The Grand Vizier's Garden Party eftir Nick Mason sem er einnig í þrem pörtum; Entrance, Entertainment og Exit.
Milgramtilraunirnar
thumb|160px|Uppsetning MilgramtilraunannaMilgramtilraunirnar eru tilraunir á hlýðni og undirgefni sem gerðar voru undir stjórn sálfræðingsins Stanley Milgram á sjöunda áratug 20. aldar. Milgramtilraunirnar eru án efa á meðal þekktustu rannsókna í sálfræði fyrr og síðar. Þótt mörgum finnist þær siðferðislega rangar er mikilvægi þeirra í félagssálfræði óumdeilt.
Í Milgramtilraununum áttu þátttakendur að gefa öðru fólki raflost að áeggjan rannsakandans (í raun var þó ekkert raflost gefið). Fjölmargir þátttakendur voru tilbúnir til að ganga alla leið þótt þeim væri það auðsjáanlega ekki ljúft.
Hettusótt
thumb|Barn með stækkaða [[Munnvatnskirtlar|munnvatnskirtla vegna hettusóttar.]] Hettusótt, parotitis epidemica, er vírus-smitsjúkdómur sem gengur oft sem farsótt með 2 - 3ja vikna meðgöngutíma.
Einkenni eru bólga í öðrum eða báðum munnvatnskirtlum við eyru, sem oft verða mjög stórir og viðkvæmir, og valda miklum sársauka við tyggingu.
Algengir fylgikvillar eru eistnabólga, sem er algengust á kynþroskaskeiða og getur valdið ófrjósemi ef hún er báðum megin. Heilahimnubólga er ennfremur algengur fylgikvilli.
Bandaríski örverufræðingurinn Maurice Ralph Hilleman (30. ágúst 1919 - 11. apríl 2005) þróaði bóluefni gegn hettusótt.
Svimsnjáldrur
Svimsnjáldrur (fræðiheiti: Suncus) eru ættkvísl snjáldra.
Sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd Alþingis
Sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd var ein af fastanefndum Alþingis. Hún fjallaði meðal annars um mál er vörðuðu fiskveiðar innan og utan fiskveiðilandhelgi, friðun og nýtingu fiskimiða, Hafrannsóknastofnun, meðferð, vinnslu og dreifingu sjávarafurða Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins, sjávarútveg og stjórn fiskveiða. Fastanefndum Alþingis var fækkað úr tólf í átta þann 1. október 2011 og heyra málefni sjávarútvegs- og landbúnaðarnefndar í dag að mestu leyti undir atvinnuveganefnd.
Stig Strand
Stig Strand (fæddur 25. ágúst 1956) er sænskur skíðamaður og sjónvarpsfréttaskýrandi. Hann fæddist í Tarnaby, Storuman, Västerbotten-sýslu (Lapland) í Svíþjóð.
Daniil
Daníel Moroshkin (f. 30. desember 2001), betur þekktur sem Daniil, er íslensk-rússneskur tónlistarmaður og rappari úr Árbænum í Reykjavík. Daniil, sem á íslenskan föður og rússneska móður, fæddist í Neskaupstað en flutti ungur í Árbæinn. Daniil er tvítyngdur, talar bæði íslensku og rússnesku.
Sint-Niklaas
Sint-Niklaas er borg í Belgíu, í héraðinu Austur-Flæmingjalandi. Borgin er þekkt fyrir að vera með stærsta markaðstorgið í Belgíu. Íbúar eru 72 þúsund.
Lega og lýsing
Sint-Niklaas liggur nær nyrst í Belgíu, aðeins 10 km fyrir sunnan hollensku landamærin. Næstu stærri borgir eru Antwerpen til norðausturs (20 km), Gent til suðvesturs (30 km) og Aalst til suðurs (35 km). Brussel er 40 km til suðurs. Sint-Niklaas er með fáum stærri borgum Belgíu sem ekki liggja að á eða fljóti, en Schelde rennur aðeins í fimm kílómetra fjarlægð fyrir sunnan borgina.
Skjaldarmerki
Skjaldarmerkið sýnir heilagan Nikulás, sem er verndardýrðlingur borgarinnar. Til hægri er mynd af rauðrófu, en sagan segir að Karl V keisari hafi eitt sinn sótt borgina heim ásamt fylgdarliði sínu. Bóndi nokkur vildi heiðra keisarann á markaðstorginu með því að gefa honum rauðrófu, sem keisari þáði og gaf bónda pung af peningum í staðinn. Þegar bóndinn við hliðina sá þetta, ætlaði hann að gefa keisara hest. Keisari þáði hestinn og sagðist ætla að gefa síðari bóndanum mikla gjöf, og rétti honum rauðrófuna. Síðari bóndinn varð mjög vonsvikinn við þetta en varð þó að sætta sig við þessi endalok. Síðan þá hefur rauðrófan verið hluti af skjaldarmerkinu. Því var síðast breytt 1819 og staðfest 1840.
Viðburðir
thumb|Loftbelgjahátíðin á markaðstorginu Fyrstu helgi í september er haldin loftbelgjahátíð í borginni (Vredesfeesten) og er þá bæði átt við venjulega loftbelgi, sem og risabelgir sem fastir eru á jörðinni. Hátíðin er venjulega tengd þriggja daga tónlistarhátið.
Íþróttir
Síðustu helgi ársins er haldið alþjóðlega blakmótið Flanders Volley Gala. Hér er um liðakeppni, ekki landslið, að ræða.
Ronde van Vlaanderen er einsdags hjólreiðakeppni í Belgíu og ein sú vinsælasta í Evrópu. Sint-Niklaas hefur ætíð verið viðkomustöð í þessari keppni. Frá 1977 til 1988 var Sint-Niklaas rásmark í þessari keppni en síðan 1988 er það í Brugge.
Vinabæir
Sint-Niklaas viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Drake-sund
thumb|vinstri| thumb|Drakesund í [[Lambert Azimuthal vörpun]] thumb|vinstri| thumb|Drakesund í [[hornrétt ofanvarp|hornréttu ofanvarpi]] Drakesund er hafsvæði í Suður-Íshafi milli Hornhöfða, syðsta hluta Suður-Ameríku og Suðurskautslandsins.
Wellington
thumb|Wellington. Wellington er höfuðborg Nýja-Sjálands. Þar búa um 413.000 manns (2017). Borgin er nefnd eftir hertoganum af Wellington. Wellington er syðsta höfuðborg heims.
Klaus Rifbjerg
250px|thumb|right|Klaus Rifbjerg, 2008. Klaus Rifbjerg (15. desember 1931 – 4. apríl 2015) var danskur rithöfundur sem ólst upp á Amager í Kaupmannahöfn. Hann notar æsku sína sem efnivið í margar bækur sínar. Með Amagerdigte sem kom út árið 1965 gerðist hann þátttakandi í þeirri einföldu ljóða- og skáldsagnagerð sem réði ríkjum á 7. og 8. áratugnum. Þekktasta verk hans er líklega þroskasagan Den kroniske uskyld frá 1958. Edward Fleming gerði kvikmynd eftir bókinni árið 1985. Bókin var lengi vel vinsælt lesefni í dönskunámi. Auk þessara bóka hefur Rifbjerg gefið út yfir 120 ljóða- og smásagnasöfn, skáldsögur, leikrit, söngleiki, kvikmyndahandrit o.s.frv.
Klaus Rifbjerg er kunnur sem ötull málsvari dönskunnar. Hann fékk árið 1967 gullna lárviðarkransinn („De gyldne laurbær“), og 1970 fékk hann bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs.
Hann stýrði um skeið bókaforlaginu Gyldendals forlag. Hann bjó á Spáni á efri árum. Hann lést í Kaupmannahöfn.
Oxalis boliviana
Oxalis boliviana er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá norður og mið Andesfjöllum (Perú til V-Bólivíu).
Forseti Alþingis
Forseti Alþingis stýrir fundum Alþingis Íslendinga. Forseti Alþingis fer fyrir handhöfum forsetavalds í forföllum forseta Íslands. Mælt er fyrir um skyldur forseta Alþingis í þingskapalögum. Forseti Alþingis er kosinn af Alþingi.
Birgir Ármannsson er núverandi forseti Alþingis. Hann er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Í fyrstu var Alþingi í Reykjavík einungis ráðgefandi aðili í málefnum Íslands. Árið 1851 var Þjóðfundurinn haldinn í Reykjavík, til hans var kosið sérstaklega. Þó flestir þeirra sem hann sátu hafi verið alþingismenn þá hefur þjóðfundurinn ekki talist til reglulegra fundarhalda Alþingis. Á Þjóðfundinum var Páll Melsteð kjörinn fundarstjóri og Kristján Kristjánsson til vara.
Árið 1849 var Árni Helgason kjörinn forseti en hann sagði af sér samstundis fyrir aldurssakir. Jón Sigurðsson kom ekki til þings árin 1855, 1861 og 1863.
Forseti Sameinaðs Alþingis
Er Alþingi var samkvæmt stjórnarskrá falið löggjafarvald var því og skipt í tvær málstofur, efri deild og neðri deild. En fundir sameinaðs Alþingis höfðu úrslitavald í þeim málum sem rædd voru á þingi.
Forseti Alþingis
Eftir sameiningu Alþingis í eina málstofu var forseta Alþingis falin sú ábyrgð sem forseti Sameinaðs Alþingis hafði áður haft með höndum. Aukaþing eru sett að loknum kosningum.
Jack Kevorkian
Kevorkian var af armensku bergi brotin. Báðir foreldrar hans voru armenskir innflytjendur. Kevorkian varð heimsfrægur á tíunda áratugnum fyrir það að hafa hjálpað rúmlega 130 veikum einstaklingum að enda líf sitt frá árinu 1990 til ársins 1998. Honum var gefið viðurnefnið doktor dauði af bandarísku pressunni vegna þessa. Jack Kevorkian hafði ungur að árum mótað með sér þá skoðun að fólk sem væri að upplifa mikinn sársauka vegna veikinda ætti sjálft að geta ákveðið hvenær það myndi deyja.
Árið 1987 byrjaði hann að auglýsa ráðgjöf fyrir mjög veikt fólk sem væri að leitast eftir því að deyja. Það var ekki fyrr en árið 1990 sem hann hjálpaði sínum fyrsta sjúklingi að enda líf sitt. Það var kona að nafni Janet Adkins sem hafði verið greind með alzheimer árið 1989. Jack Kevorkian var ákærður fyrir morðið á Adkins en það voru þó engin lög í Michigan ríki á þessum tíma sem bönnuðu það að hjálpa manneskju að enda líf sitt og var því ákæran lögð niður seinna það sama ár.
Michigan-ríki svipti Kevorkian lækningaleyfi árið 1991 eftir að það hefði gefið honum skýr fyrirmæli um að hann gæti ekki haldið áfram að veita fólki þessa þjónustu.
Árið 1998 lét hann fréttaþáttinn 60 Minutes fá upptöku af því þegar hann sprautaði mann að nafni Thomas Youk með lyfjum sem enduðu líf hans. Kevorkian sprautaði hann sjálfur til þess að hann yrði ákærður. Hann trúði því að hann gæti farið með málið fyrir dóm og sýnt fram á að það sem hann væri að gera væri mannúðlegt en ekki morð.
Kevorkian ákvað að vera sinn eiginn verjandi í réttarhöldunum. Það virkaði ekki vel fyrir hann þar sem hann var ekki lærður í lögfræði og kunni því ekki setja fram mál sitt samkvæmt lögum. Dómsmálinu lauk með því að Jack Kevorkian var fundinn sekur og dæmdur í 10 til 25 ára fangelsisvist fyrir morð af annarri gráðu.
Kevorkian afplánaði rúmlega átta ár af dómi sínum, honum var veitt náðun vegna veikinda og hleypt út 1. júní árið 2007. Allt til dauðadags hélt hann áfram að berjast fyrir því að það væri réttur allra einstaklinga að geta ráðið örlögum sínum. Jack Kevorkian lést þann 3. júní árið 2011 eftir þrálát veikindi til margra ára, þá 83 ára gamall.
Tónlistarferill
Kevorkian var djasstónlistarmaður og tónskáld. Genf's Exit fól hljómsveitarstjóranum David Woodard árið 1999 að undirbúa orgel Kevorkian fyrir blásarasveit.
Callitris muelleri
Callitris muelleri er barrtré af einisætt (Cupressaceae)
Það finnst einvörðungu í Ástralíu.
Jigoro Kano
thumb|Jigoro Kano Kanō Jigorō (嘉納 治五郎) var japanskur kennari, íþróttamaður og fræðimaður. Hann er þekktastur sem upphafsmaður júdó.