cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna Nicole Smith
Anna og J. Howard Marshall
Á meðan hún var ennþá bara strippari árið 1991 kynntist hún gömlum milljónamæring, J. Howard Marshall. Þau hófu samband eftir það. Marshall var þegar giftur og átti hjákonu þegar að hann kynntist Önnu. Eftir að kona hans og hjákona dóu báðar þá leitaði hann oftar til Önnu. Þau urðu mjög góðir vinir og hann bað hennar oft en hún hafnaði honum alltaf. Árið 1993 skildi hún löglega við fyrrverandi eiginmann sinn og aðeins ári seinna var hún gift hinum 89 ára gamla J. Howard Marshall. Fjölmiðlarnir rifu hana í tætlur í blöðunum og kjaftasögur um að hún hafi bara gifst honum fyrir peningana fóru um. Anna bjó samt aldrei með Marshall en hún sagði að hún elskaði eiginmann sinn. Þrettán mánuðum eftir giftinguna lést Marshall.
Arfurinn
Aðeins nokkrum vikum eftir að Marshall dó fóru Anna og fóstursonur hennar(sem var 28 árum eldri en hún) að deila um hver skyldi fá arfinn. Hinn sonur Marshalls J.Howard Marshall III krafðist líka hluta af arfinum en nafn hans hafði ekki verið á erfðarskránni. Smith sagði að Marshall hafi lofað henni helming af húsinu sínu ef að hún giftist honum. Deilur um arf eiginmanns hennar héldu áfram þangað til að hún dó.
Kvikmynda- og sjónvarpsferill
Anna Nicole átti erfitt með að gleðja gagnrýnendurna með leik sínum. Hún hreppti Razzie-verðlaunin árið 1995 sem versta nýja kvikmyndastjarna ársins. Sama ár lék hún aðalhlutverkið í myndinni To the limit þar sem að hún leikur spæjara sem að reynir að hefna fyrir morð eiginmanns síns. Árið 1997 framleiddi hún og lék aðalhlutverkið í myndinni Skyscraper. Myndin fjallaði um þyrluflugmann sem að neyðist til að lenda á skýjakljúfri og finnur síðan út að byggingin er hertekin af erlendum hryðjuverkamönnum.
Leikur hennar í báðum myndum var harðlega dæmdur og spjallþáttarstjórnendur rifu hana í tætlur í þáttum sínum. Á sama tíma var Anna enn þá að rífast við fjölskyldu fyrrverandi eiginmanns síns um húsið hans. Árið 2002 fékk hún sinn eigin raunveruleikaþátt þar sem að áhorfendur E! stöðvarinnar fengu að fylgjast með lífi hennar. 26 þættir voru framleiddir.
Árið 2003 lék Anna sig sjálfa í myndinni Wasabi Tuna sem fjallaði um nokkra unglinga sem ræna hundinum hennar, Sugar-Pie, á hrekkjavöku. Anna kom líka fram í myndinni Be Cool með John Travolta og Uma Thurman.
Síðasta mynd Önnu var Illegal Aliens sem fjallaði um geimverur sem umbreyta sér í kynbombur til þess að bjarga jörðinni. Anna skrifaði bæði handritið og lék aðalhlutverkið en myndinn fór aldrei í bíó.
Dannielynn
Þann 1. júní,2006 lét Anna Nicole Smith heiminn vita að hún væri ólétt með sitt annað barn. Í myndbandi á vefsvæði sínu sagði hún að hún vildi binda enda á alla orðrómana um hvort hún væri ólétt eða ekki. Fjórum mánuðum seinna, þann 7. september, 2006, fæddist dóttirin Dannielynn Hope Marshall Stern á Bahamaeyjum. Á fæðingarvottorði hennar var Howard K. Stern skráður faðir en eftir dauða Önnu hófst rifrildi á milli hans og Larry Birkhead. Ekki fyrr en rétt eftir fæðingu dótturinnar kom það í ljós hver faðirinn var. Lögfræðingur Önnu, Howard K. Stern, sagði að hann og hún hefðu átt í leynilegu sambandi í langan tíma. Faðernispróf var gert til þess að greiða úr ágreiningnum og niðurstaðan úr prófinu var að Larry Birkhead væri réttmætur faðir barnsins.
Anna deyr
Þann 8. febrúar 2007 fannst Anna meðvitundarlaus í hótelherbergi nr. 607 á hóteli í Flórída. Hún var flutt inn á spítala og lést um nóttina þá 39 ára gömul. Margar lífgunartilraunir voru gerðar en þær báru engan árangur. Síðasti maður sem sá Önnu lifandi var lífvörður hennar Big Moe. Hann var yfirheyrður af lögreglu og sagði að Anna hafi verið mjög ringluð en hún var á sýklalyfjum og öðrum lyfjum því að hún var slöpp. „Hún tók bara lyfin sem Howard lét hana fá“ sagði hann. Marga grunar að Howard beri ábyrgð á dauða Önnu. Síðar var það staðfest að Anna hefði dáið úr of stórum lyfjaskammti. Vegna ljóskuímyndar hennar og lífernis var dauða hennar líkt við andlát Marilyn Monroe.
Gröfin
Miklar deilur urðu um hvar ætti að grafa Önnu. Móðir Önnu sem hafði ekki séð dóttur sína í tólf ár vildi grafa hana í Houston heimabæ hennar en kærasti Önnu Howard K. Stern vildi grafa hana í Bahamaeyjum við hlið Daniels. Anna hafði keypt svæði við hliðina á gröf sonar síns. Það mátti sjá blika tár á hvarmi dómara þegar hann ákvað að Anna yrði jörðuð á Bahama eyjum. Móðir Önnu sagði að Howard væri að reyna að græða á þessu. Anna var jörðuð 2. mars 2007 tuttugu og tveim dögum eftir að hún lést. Orsök dauða voru sögð mörg. Anna hafði auglýst megrunarduft og hafði misst 30 kíló á stuttum tíma. Mikið af ferðamönnum fóru að heimsækja gröf Önnu og því voru ráðnir öryggisverðir til að gæta gröf hennar.
Svart og sykurlaust
Svart og sykurlaust var hópur leikara og listamanna sem hélt úti götuleikhúsi á árunum 1983-1986. Mikill fjöldi manna tók þátt í starfi hópsins en lengst af voru í hópnum Kolbrún Halldórsdóttir, Guðjón Pedersen, Ingibjörg Elsa Guðmundsdóttir, Guðjón Ketilsson og Brynhildur Þorgeirsdóttir. Leikhópurinn ferðaðist um Ítalíu og gerði þar kvikmyndina SOS (Schwarz ohne Zucker).
Anna Nicole Smith
Kvikmyndir
Þær myndir sem Anna lék í og nöfn persónanna.
Sjónvarpsþættir
Þeir þættir sem Anna kom fram í, lék aukahlutverk og nöfn persónanna.(- er nafn þáttarins)
Djassrapp
Djassrapp er ákveðin tegund rapp-stefnunar sem er undir áhrifum djass tónlistar. Tónlistarstefnan á rætur sínar að tekja til seinni hluta 9. áratugarins og til upphafs 10. áratugarins. Textarnir höfða aðallega til pólitískra viðhorfa og bjartsýni samfélagsins. Tónlistin í djassrappi er aðalega fólgin í reglulegum töktum úr rapptónlist en bætt er við hljóðum úr djass tónlist, til dæmis trompet hljómur, tvöföld bassalína og svo framvegis. Þessir hljómar eru aðalega hljómar úr gömlum og oftast vel þekktu djasslögum. Ungir djass rapparar leituðu í marga klukkutíma af gömlum djassplötum í plötubúðum sem þeir gætu notað til þess að búa til hinn fullkomna taktfasta djass takt. Rímurnar í textunum eru eins og í hefðbundnu rappi og er flæðið mjög svipað. Það sem einkennir textana í djassrappi eru eins og áður sagði pólitísk viðhorf og bjartsýni en einnig er mikið um samtöl rappara hvorn við annan þar sem léttur húmor er meðal annars notaður.
Áhrifavaldar
Þrátt fyrir að djassrapp varð ekki að sér tónlistarstefnu fyrr en á 9. áratugnum má sjá ýmis dæmi um djassrapp tónlist í gegnum 20. öldina. Louis Armstrong, víðsfrægur djasstónlistarmaður, gaf út lagið „Heebie Jeebies“ sem oft er talið flokkast undir rapptónlist en hafði undirspil úr djasstónlist. Einnig má rekja áhrifin til 8. áratugarins en The Last Poets, Gil Scott-Heron og The Watts Prophets gáfu þá út lög þar sem textarnir voru taktföst ljóð og djasstónar hljómuðu undir. Þrátt fyrir þessi dæmi úr sögunni, varð djass rapp ekki að sér tónlistarstefnu fyrr en seint á 9. áratugnum.
Upphaf
Það sem markaði upphaf stefnunar var djasshljómsveitin Cargo, með Mike Carr í fararbroddi. En árið 1985 gáfu þeir út lagið Jazz Rap, og var það lag á samnefndri plötu þeirra. Djass rapp fór svo að verða vinsælla árið 1988 þegar rapparinn Gang Starr gaf út sitt fyrsta lag „Words I Manifest“, þar sem hann tók undirspil úr lagi Dizzy Gillespie, „Night in Tunisia“, frá árinu 1952 og bjó til taktfastann djass takt. Sama ár gaf Stetsasonic út lagið „Talkin’ All That Jazz“ en hann tók undirspil úr lagi Lonnie Liston Smith og gerði það sama og Gang Starr hafði gert.
Sýslur í Arizona
Sýslur í Arizona eru 15 talsins.
Matur
250px|thumb|right|Matur úr jurtaríkinu. Matur er hvert það efni sem menn borða og drekka sér til næringar og ánægju. Það sem önnur dýr éta er hins vegar kallað fæða eða fóður. Efnafræðilega er uppistaðan í flestum mat vatn, kolvetni, fita og prótín. Flest af því sem fólk hefur til matar eru afurðir jurta eða dýra, þótt til sé matur unninn úr sveppum; til dæmis áfengi sem er afurð gersvepps. Elsta aðferðin við öflun matvæla er með veiðum og söfnun. Í dag nota þó flest mannleg samfélög fjölda aðferða, svo sem landbúnað, eldi og fiskveiðar, og þótt veiðar og tínsla þekkist meðfram þá eru þessar aðferðir ekki uppistaðan í matvælaöflun nútímasamfélaga.
Menningarsamfélög eiga sér yfirleitt greinilega matarhefð, safn hefðbundinna matreiðsluaðferða, geymsluaðferða og matarsmekk sem er rannsóknarefni matreiðslufræði. Mörg samfélög búa við gríðarlega fjölbreytni í mat, bæði hvað varðar framleiðslu, vinnslu og matreiðslu. Þessi fjölbreytni stafar meðal annars af virkum matvælamarkaði sem er meginuppistaða útflutnings í mörgum löndum.
Í mörgum samfélögum eru stundaðar rannsóknir á matarvenjum. Þótt menn séu alætur, þá hafa trúarbrögð og önnur félagsleg atriði, eins og t.d. siðferði, mikil áhrif á það hvaða matar er neytt. Áhyggjur af mataröryggi stafa meðal annars af matareitrunum sem valda mörgum dauðsföllum árlega. Einnig eru matarvenjur rannsakaðar út frá hollustu og hættunni á lífstílssjúkdómum.
Margar fræðigreinar fást við rannsóknir á mat. Nokkrar þær helstu eru næringarfræði, matvælafræði og matreiðslufræði.
Söguleg þróun
Í það minnsta fyrir tíu þúsund árum hafði maðurinn þróað landbúnað. Hafði það mannfjölgun í för með sér, myndun borga og aukna útbreiðslu smitsjúkdóma. Matarneysla og eldun hefur breyst, með tíma, staðsetningu og menningu.
Málsverðir
Skammtur matar sem borinn er á borð er málsverður. Tíminn sem menn borða/snæða málsverð er máltíð. Máltíð er félagsleg athöfn, oft þáttur í menningar- eða trúartengdum athöfnum. Málsverður nýtist hvort sem er einstaklingum ellegar fleira fólki til næringar.
Fjöldi málsverða sem neytt er af einstaklingum á einum degi, magn, samsetning og tímasetning þeirra er breytileg. Fjölbreytnin getur skýrst af staðbundnum þáttum á borð við loftslag, umhverfi, hagsæld, menningu, hefð og iðnvæðingu.
Í samfélögum hvar framboð matar hefur aukist til muna eru málsverðir seldir forsteiktir, tilbúnir til neyslu á veitningastöðum og öðrum sambærilegum smásölustöðum.
Matarframleiðsla og öflun matar
Matar hefur verið aflað með búskap, fiskveiðum sem og öðrum veiðum og söfnun auk annarra aðferða sem hafa staðbundið mikilvægi en skipta ekki máli fyrir aðra.
Nú til dags meðal þróðaðra þjóða er framboð matvæla í væxandi mæli byggt á landbúnaðar, stórbúskap, fiskeldi og fiskveiði tækni. Tækni sem miðar að hámörkun magns framleiddra matvæla, með sem minnstum tilkostnaði, með hagnýtingu vélbúnaðar. Nýting verkfæra og skordýraeiturs leiðir til aukins afraksturs ólíkt skordýrum og spendýrum sem draga úr afrakstri.
Alþjóðaviðskiptastofnunin og Sameiginleg landbúnaðarstefna Evrópu sambandsins hafa víða áhrif á framleiðslu matvæla, sama má segja um þjóðríki, lög og stríð.
Sá matur sem búfénaður étur er fóður og innheldur venjulega hey eða korn.
thumb|250px|Salat; grænmeti og ostur thumb|250px|Djúpsteiktar kartöflur og kjúklingur
Matreiðsla
Þó sumra matartegunda geti verið neytt án matreiðslu, er nauðsynlegt að meðhöndla mörg matvæli áður en þeirra er neytt, hvort sem er af öryggis ástæðum eða með hliðsjón af lystfengni matarins, með því að bæta/auka bragð. Einfaldasta matreiðsla getur falið í sér, þvott, skurð, hreinsun eða viðbót annarra matvæla eða kryddjurta. Einnig getur eldun, hitun, kæling, gerjun eða blöndun við annan mat talist til einfaldrar matreiðslu. Mest öll matreiðsla fer fram í eldhúsi.
Matvælaframleiðsla
Framan af takmarkaðist matvæla framleiðsla af þeim aðferðum sem þekktust og voru notaðar til geymslu á matvælum, pökkun þeirra og flutning. Fólst framleiðslan aðalega í söltun, kryddun, þurrkun, lageringu og reykingu.
Í upphafi 21. aldarinnar eru nokkrir stórir fjölþjóðlegrir matvæalaframleiðslurisar sem skarta mörgum vel þekktum vörumerkjum.
Matvælatækni
Við matvælaframleiðslu eru margskonar tækni notuð til að auka gæði, öryggi lengja neyslu tíma og draga úr kostnaði. Tæknin er nýtt við framleiðslu og vinnslu matvæla, pökkun, flutning og dreifingu.
Verslun með mat
250px|thumb|Vörumerki eru áberandi á matvælum thumb|left|250px|Sælkeramatur Matur er verslunarvara á heimsmarkaði. Úrval matvæla takmarkast ekki lengur af staðbundinni fábreytni eða skömmum ræktunar tíma. Frá 1961 til 1999 óx útflutningur matvæla um 400%. Sum ríki reiða sig á útflutning matvæla.
Alþjóðaviðskiptastofnuninni er ætlað að koma á frjálsum viðskiptum.
Smásala
Á tímum sjálfsþurftarbúskapar var verslun með mat í lágmarki, hvert bú framleiddi fyrir sig, síðar, með sérhæfingu, fluttu framleiðendur mat á markað hvar þeir áttu í viðskiptum við verslunarmenn. Á tímum einokunar fluttu bændur umframframleiðslu býlisins til kaupmannsins og tóku út þá voru sem þá vanhagaði um.
Í Evrópu var vanalega einn dag í viku markaðs dagur hvert bændur fluttu með sér afrakstur vikunnar og seldu kaupmönnum sem keyptu svo þeir gætu selt síðar sínum viðskiptamönnum.
Með iðnbyltingu og þróun framleiðslu aðferða, var hægt að selja og dreifa fjölbreyttu úrvali matvæla til fjarlægra staða. Um það leyti komu nýlenduvöruverslanir til sögunnar. Á 20. öldinni komu stórmarkaðir til sögunnar sem buðu upp á gæða matvæli á lægra verði með stærðarhagkvæmni. Í lok 20. aldar fór að kræala af stórum vöruhúsum sem reist voru utan við byggðakjarna á ódýru landi.
Nægjusemi
Skortur á mat leiðir til vannæringar og að endingu hungurs. Slíkt er oft tengt við hungursneyð, sem felur í sér skort matar í heilu samfélögunum sem hefur slæmar afleiðingar, hefur áhrif á heilsu og dánartíðni. Talið er að á ári hverju deyi um 40 milljónir manna úr hungri. Á stríðstímum er skortur á mat mestur.
Öryggi
Matarsýkingar, einnig þekktar sem matareitranir af völdum baktería, toxins eða eiturs. Vandamálið hefur verið viðurkennt sem sjúkdómur frá dögum Hippókratesar. Matareitrun var notuð til að verða mönnum að aldurtila á dögum Rómaveldis. Á miðöldum voru smakkara í flestum hirðum.
Með tilkomu hreinlætisvitundar, kælingar og meindýraeyðingar dróg úr tíðni matareitrana. Uppgötvanir Louis Pasteurs, Justus von Liebig og fleiri vísindamanna bættu meðhöndlun, öryggi og lengdu geymslutíma matvæla.
Krossmengun og slæleg hitastjórnun eru helstu orsakir matareitrunar.
Ofnæmi
Sumt fólk er ofnæmt fyrir ákveðnum tegundum matvæla.
Matarvenjur
Matarvenjur hafa mikil áhrif á heilsu og dánartíðni.
Nýlega er farið að bera á því að fólk hafi líkindi á ýmsum sjúkdómum til hliðsjónar þegar ákveðið er hverskonar matar skuli neytt.
Næring í mat
Næring í mat er flokkuð í nokkra hópa á borð við fitur, prótín, og kolvetni, einnig  steinefni og vítamín. Því til viðbótar innihalda matvæli vatn og trefjar.
Karíbahafsstraumurinn
Karíbahafsstraumurinn er hlýr hafstraumur sem fer í gegnum Karíbahaf í norðvestur og inn í Mexíkóflóa um Júkatansund þar sem hann nefnist Júkatanstraumurinn. Sjórinn í Karíbahafsstraumnum kemur úr Norður-Miðbaugsstraumnum, Norður-Brasilíustraumnum og Gvæjanastraumnum.
Piaseczno
Piaseczno
Kristjánshöfn
thumb|Christianshavn. Kristjánshöfn eða Christianshavn er hverfi í innri bæ Kaupmannahafnar milli eyjanna Sjálands og Amager. Smábátar og skurðir eru áberandi þar. Íbúar eru rúmlega 10.000.
Hverfið var stofnað á 17. öld af Kristjáni 4. danakonungi og ætlað að styrkja varnir borgarinnar og sem sjálfstætt svæði kaupmanna. Innblástur var fenginn af síkjasvæði Amsterdam og var hollenskur verkfræðingur fenginn til að hanna svæðið. Landfyllingar voru gerðar á grunnu sendnu svæði. Í dag er stórt svæði virkisveggja Kristjánshafnar almenningsgarður.
Meðal þekktra kennileita er Frelsarakirkjan, óperuhúsið og fríríkið Kristjanía.
Rætt fall
[[Mynd:RationalDegree2byXedi.gif|thumb|right|250px|Hérna er fallið
teiknað en það er rætt fall af annarri gráðu.]] Rætt fall er fall, sem er hlutfall tveggja margliðufalla. Þegar margliðufall er skilgreint fyrir eina breytu x\, þá er rætt fall táknað á forminu
þar sem P\, og Q\, tákna margliðuföllin
og og Q_n(x)\, er ekki núllmargliða.
Ræða fallið nefnist svo eiginlegt ef m\, sem er gráða margliðunnar P_m(x) er lægri en n\, sem er gráða margliðunnar Q_n(x). Ef m\, er hins vegar hærra en n\, kallast fallið óeiginlegt.
Umrita má rætt fall með margliðudeilingu.
Hagldir
Hagldir eru horn- eða trélykkjur sem reipi var dregið í gegnum til að binda heybagga. Slík lykkja var nefnd högld en er nú notuð í fleirtölu í orðasambandinu að hafa tögl og hagldir sem merkir að ráða öllu.
Vegferð
Vegferð er íslensk gamanþáttaröð í sex þáttum sem frumsýnd var vorið 2021 á Stöð 2. Leikstjóri er Baldvin Z. Aðalleikarar eru Ólafur Darri Ólafsson og Víkingur Kristjánsson sem leika tvo vini sem fara í vegferð um Vestfirði. Þáttaröðin var tekin upp sumarið 2020 og var fyrsti þátturinn sýndur á páskadag 4. apríl 2021 og sá síðasti 9. maí 2021.
Bergrún Íris Sævarsdóttir
thumb|right|Bergrún Íris Sævarsdóttir 2015 Bergrún Íris Sævarsdóttir (f. 1985) er barnabókahöfundur og teiknari. Fyrir bækur sínar hefur hún hlotið Íslensku bókmenntaverðlaunin, Vestnorrænu barnabókaverðlaunin, Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur og Fjöruverðlaunin. Hún var bæjarlistamaður Hafnarfjarðar árið 2020.
Karl Gunnar Persson
Karl Gunnar Persson (19. mars 1943 - 14. september 2016) var sænskur hagsögufræðingur þar sem helsta framlag hans var í evrópskri hagfræði sögu.
Ævi
Persson fæddist í borginni Borås í Svíþjóð. Persson lærði hagsögu við háskólann í Lund. Hann vann sér inn Phd gráðu árið 1972 með rannsókn á verkalýðnum í Svíþjóð. Persson var fyrsti forsetinn hjá European Historical Economics Society og einn af upphafsmönnum af tímaritinu European review of economic history. Persson vann meðal annars sem blaðamaður bæði í útvarpi og í blaði. Stærsta hluta ferilsins eyddi hann hjá Hagfræðideild Kaupmannahafnarháskóla þar sem hann var prófessor. Hann var giftur Ingrid Monica Andersson Wadbo (1944-2013). Karl Gunnar Persson lést á Ítalíu þegar hann var í hjólaferðalagi, hann var fluttur á spítala og lést þar samdægurs 14. september 2016
Verk og störf
Persson fjallar um hagvöxt fyrir iðnbyltingu og sýndi hann að tekjuvöxtur fyrir iðnbyltingu frá miðöldum hafi verið kringum 0.15-0.25 prósent á ári í Evrópu. Hann sýndi þar fram á að Malthusian modelið hafði í raun ekki bara eitt jafnvægi heldur nokkur jafnvægi, til þess þurfti tæknistig hagkerfisins að vaxa. Jafnvægiskilyrðin þurfti einnig að hafa fólksfjölgun og tekjur yfir framleiðslu. Persson þurfti að gera ýmiskonar ályktanir í sínum rannsóknum fyrir tíma iðnbyltingarinnar þar sem gögn voru af skornum skammti.
Grain Markets in Europe, 1500–1900
Persson rannsakaði kornmarkaðinn frá 1500-1900, það var einn mikilvægasti markaðurinn á þeim tíma. Hans greining gerði honum kleift að draga almennari lærdóm, eins og að frjálsræði á markaði væri tengt pólitískri forræðishyggju. Hann fjallaði um hvernig kornmarkaðurinn í Evrópu gaf frá sér ummerki um reglugerðir. Tíður markaðsbrestur var á markaðinum, einnig var mikil verðsveifla. Það var sífellt hætta á skellum á kornmarkaðinum. Perrson notaði nútímahagrfæði til að skoða markaðinn og skoðaði kosti fríverslunar.
The law of one price
Lögmálið The law of one price fjallar um áhrif markaðsgerðardóms og viðskipti á samskonar vörum og verðunum á þeim sem hægt væri að græða á með að fara með vöruna frá einum markaði yfir á annan. Almennt er bara eitt verð í skilvirkum markaði (efficient market) þar sem vara kostar það sama fyrir alla óháð því hvar og hvenær hún er versluð. Í fulkomnum markaði þar sem "homo economicus" býr þá kosta vörur það sama, ef það væri verðmunur á tveimur mörkuðum þá væri ástæðan flutningskostnaður. Persson sýndi að með komu betri samskiptatækni eins og símskeytum þá varð fljótara fyrir the law of one price að ná jafnvægi því ef að það varð skellur á einum markaði þá fréttist það fyrr á hina markaðina.
An Economic History of Europe
Persson hélt því fram að snemma í sögu Evrópu var þekking á tækniframförum takmarkandi þáttur í hagvexti. Síðar urðu vísindalegar rannsóknir og stofnanir grundvöllur fordæmalausra tækniframfara og hagvaxtar nítjándu og tuttugustu aldarinar. An Economic History of Europe er notuð sem kennslubók og er hún gerð til þess að skilja hagsögu Evrópu og alþjóðlegs samhengi þess á hagsöguna.
Karl Gunnar Persson skrifaði 5 bækur á árunum 1978 og 2010.
Lindsay Lohan
Lindsay Dee Lohan (f. 2. júlí 1986 í New York) er bandarísk leikkona. Hún hefur notið mikilla vinsælda bæði í Bandaríkjunum og út um allan heim. Hún er líka söngkona og hefur gefið út tvær plötur.
Ævi
Lindsay Dee Lohan fæddist 2. júlí 1986. Hún á þrjú systkyni sem heita Aliana, Dakota og Michael. Foreldrar hennar eru Dina og Michael Lohan en faðir hennar var í fangelsi en slapp snemma á árinu 2007. Lindsay söng dramatískt lag til föður síns sem bar nafnið Confessions of a broken heart. Hún bjó í New York þangað til að hún byrjaði að leika og flutti þá til Hollywood. Hún hóf ferilin snemma og hefur verið í bransanum frá þriggja ára aldri.
Ferill
Lindsay var ráðinn til Ford Models þegar hún var aðeins þriggja ára gömul, þar sem hún kom meðal annars fram í auglýsingum fyrir Calvin Klein Kids. Níu ára lék hún í sápuóperunni Another World og lék í þeim þáttum til ársins 1996. Sápan hafði verið í gangi frá árinu 1964 og endaði árið 1999 þegar Lohan hætti. Hún fór í áheyrnapróf fyrir Disneymyndina The Parent Trap árið 1998 og fékk tvö hlutverk. Hún átti að leika aðalhlutverkin sem voru tvíbursysturnar Hallie og Annie. Þá aðeins 12 ára gömul. Árið 2000 lék hún aðalhlutverk í myndinni Life-Size ásamt fyrirsætunni Tyru Banks og byrjaði að leika í þáttum sem hétu Bette sem fjölluðu um ævi Bette Midler. Það voru aðeins gerðir 18 þættir. Árið 2002 lék hún Lexy Gold í myndinni Get a Clue. Hún hefur haldið áfram og áfram að leika í kvikmyndum og árið 2003 lék hún á móti stórstjörnunni Jamie Lee Curtis í myndinni Freaky Friday.
Frá árinu 2004 til ársins 2006 hefur hún leikið í myndum til dæmis Mean Girls, Just my luck, A Prairie Home Companion og Herbie Fully Loaded sem fengu misgóða dóma hjá gagngrýnendum. Verst af myndunum sem hún lék í á þessum árum hlýtur að hafa verið Confessions of a Teenage Drama Queen árið 2004. Sú mynd var á topp tíu lista yfir verstu myndir ársins 2004. Lindsay hefur verið í uppáhaldi hjá kvikmyndafyrirtækinu Walt Disney og sex af tólf kvikmyndum sem hún hefur leikið í hafa verið gerðar af þeim. Árið 2006 hætti hún að leika í barna- og unglingamyndum og byrjaði að leika í glæpa-, spennu- og dramamyndum.
Alþingiskosningar 1979
Alþingiskosningar 1979 voru kosningar til Alþingis sem fóru fram 2.-3. desember 1979. Þá hafði starfsstjórn Alþýðuflokks undir forsæti Benedikts Gröndals setið í tæpa þrjá mánuði með hlutleysi Sjálfstæðisflokksins eftir að önnur ríkisstjórn Ólafs Jóhannessonar hafði sprungið fyrir tilverknað Alþýðuflokksins, meðal annars vegna deilna ráðherra Alþýðuflokks og Alþýðubandalags og óstjórnar í efnahagsmálum.
Framsóknarflokkurinn vann góðan kosningasigur með nýjum formanni Steingrími Hermannssyni og fékk 17 þingmenn. Hann bætti þar með upp tapið frá því í kosningunum árið áður þegar hann hafði aðeins fengið 12.
Eftir kosningarnar tóku stjórnarmyndunarviðræður mjög langan tíma og undir lok janúar 1980 hóf forsetinn Kristján Eldjárn að vinna drög að utanþingsstjórn. Þá tók Gunnar Thoroddsen af skarið og myndaði ríkisstjórn með Framsóknarflokki og Alþýðubandalagi með stuðning hluta þingflokks Sjálfstæðismanna en gegn vilja formanns flokksins Geirs Hallgrímssonar.
Tengt efni
Kosningasaga
Hinsegin saga
Hinsegin saga eða hinsegin sagnfræði er grein innan sagnfræðinnar sem beinir sjónum að sögu hinsegin fólks. Greinin skoðar ekki aðeins einstaklinga heldur einnig hvernig samfélög hafa brugðist við öðrum kynhneigðum en gagnkynhneigð.
Saga hinsegin fólks hafði lengi legið í þagnargildi og lítið var til af heimildum um þennan þjóðfélagshóp. Á áttunda áratug síðustu aldar var farið að skrifa sögu hinsegin fólks en þó ekki að ráði á Íslandi fyrr á öðrum áratug þessarar aldar.
Saga Fjárfestingarbanki
Saga Capital hefur sætt töluverðri gagnrýni frá bankahruninu 2008. Þann 30. desember 2009 skrifaði Sigrún Davíðsdóttir, blaðamaður hjá RÚV og talaði um „skapandi reikningsskil“ og „reikningskúnstir“ fjármálafyrirtækja. Um Sögu Capital skrifaði hún:
Steingrímur J. Sigfússon var fjármálaráðherra þegar lánið var veitt.
Handknattleiksárið 1991-92
Handknattleiksárið 1991-92 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1991 og lauk vorið 1992. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Víkingsstúlkur í kvennaflokki.
1. deild
FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Notast var við nýtt keppnisfyrirkomulag. Keppt var í einni tólf liða deild með tvöfaldri umferð. Átta efstu liðin fóru í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi.
Úrslitakeppni um fall
Úrslitakeppni 1. deildar
8-liða úrslit
Undanúrslit
Úrslit
2. deild
Þór Ak. sigraði í 2. deild og færðist upp í 1. deild ásamt ÍR-ingum. Keppt var í tíu liða deild með tvöfaldri umferð.
Bikarkeppni HSÍ
FH sigraði í bikarkeppninni í fyrsta sinn eftir úrslitaleik gegn Val.
16-liða úrslit 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
Evrópukeppni meistaraliða
Valsmenn kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og komust í 8-liða úrslit.
1.umferð (báðir leikir fóru fram ytra)
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
ÍBV keppti í Evrópukeppni bikarhafa, en féll úr leik í 1. umferð.
1. umferð
Dover (Delaware)
Dover er höfuðborg og önnur stærsta borg Delaware með um 39.000 íbúa (2020). Hún var stofnuð árið 1683 af William Penn.
Handknattleiksárið 1991-92
Evrópukeppni félagsliða
Víkingar kepptu í Evrópukeppni félagsliða.
1. umferð (Víkingar fóru áfram á mörkum á útivelli)
16-liða úrslit
1. deild
Víkingur varð Íslandsmeistari í meistaraflokki kvenna í fyrsta sinn. Íslandsmótið fór fram í einni 11 liða deild með tvöfaldri umferð og léku átta efstu liðin um meistaratitilinn með útsláttarfyrirkomulagi.
Úrslitakeppni 1. deildar
undanúrslit
úrslit
Bikarkeppni HSÍ
Víkingur sigraði í bikarkeppninni í fyrsta sinn eftir úrslitaleik gegn FH.
1. umferð 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
Evrópukeppni meistaraliða
1. umferð
Evrópukeppni bikarhafa
Framstúlkur kepptu í Evrópukeppni bikarhafa, en féllu úr leik í 1. umferð.
Evrópukeppni félagsliða
Víkingsstúlkur kepptu í Evrópukeppni félagsliða, en féllu úr leik í forkeppni.
Forkeppni
Austur-Íslandsstraumurinn
Austur-Íslandsstraumurinn er kaldur hafstraumur sem myndast austan við Grænland sem grein af Austur-Grænlandsstraumnum. Hann rennur suður með Austurlandi þar sem hann hefur mikil áhrif á veðurfar (Austfjarðaþokan) og göngur fiska.
Narsarsuaq
thumb|Flugvél frá Air Greenland á flugvellinum í Narsarsuaq. Narsarsuaq (sem hefur verið stafað á ýmsan hátt, t.d. Narssarssuaq) er bær á Suður-Grænlandi. Orðið er grænlenska og þýðir „stóra sléttan“. Hér var ein helsta þungamiðja byggðar í Eystribyggð Grænlendinga hinna fornu, enda Brattahlíð rétt hjá, hinum megin fjarðarins. Íbúar eru um 160 (2010).
Árið 1941 byggði Bandaríkjaher flugstöð sem kölluð var Bluie West One, og var hún mikilvægur hlekkur í flutningum frá Ameríku til Evrópu í seinni heimsstyrjöldinni. Samkomulag varð milli Danmerkur og Bandaríkjanna 1951 um sameiginlegan rekstur. Haldið var áfram að stækka flugstöðina þangað til Thule-flugstöðin var byggð á Norður-Grænlandi en hún var mun stærri og fullkomnari. Flugstöðin í Narsarsuaq var lögð niður 1958 en opnuð að nýju 1959 og þá einungis sem almenningsflugvöllur. Air Greenland flýgur daglega áætlunarflug milli Kaupmannahafnar og Narsarsuaq og einnig innanlands á Grænlandi. Þar að auki flýgur Flugfélag Íslands á sumrin til Narsarsuaq frá Reykjavík.
Nelly Furtado
thumb|Nelly Furtado Nelly Kim Furtado (f. 2. desember 1978) er kanadísk söngkona. Hún hefur selt 20 milljón albúm og 18 milljón smáplötur á heimsmarkaði.
Fjölskylda Nelly
Hún á eina dóttur sem heitir Nevis en faðir hennar er DJ Jasper Gahunia. Furtado sleit sambandi sínu við hann árið 2005.
Verufræði
Verufræði er undirgrein frumspekinnar sem fjallar um veru sem veru, um það að vera eða vera til sem slíkt. Hún reynir að varpa ljósi á það í hvaða skilningi eitthvað er eða getur verið eitthvað og hverjar séu helstu tegundir verunda sem til eru. Ef til vill mætti segja að verufræði rannsaki „veruleikann“.
Nokkrar grundvallarspurningar
Grundvallarspurning verufræðinnar er „Hvað er til?“ eða „Af hvaða tagi er það sem er til?“ Heimspekingar hafa svarað spurningunni á ýmsa og ólíka vegu.
Nokkrar frekar spurningar eru síðan:
Daily Mirror
Alfred Harmsworth stofnaði dagblaðið þann 2. nóvember 1903 sem blað fyrir konur sem var skrifuð af konum, og það útskýrir nafnið.
Peningaþvætti
Peningaþvætti á við það að hylja uppruna illa fenginna peninga svo að þeir virðast stafa af löglegri starfsemi. Tilgangur peningaþvættis er að hindra það að finna út af því hvort einhver á peninga af ólöglegum uppruna svo að hann geti notað þá. Talað er um að þvo eða þvætta peninga.
Ýmsar tæknir eru notaðar til að þvo peninga, til dæmis er stórri upphæð skipt upp í smærri upphæðir sem eru svo lagðar inn á nokkra bankareikninga. Þvegnir peningar eru oft afrakstur glæpa eins og þjófnaðar, fíkniefnasölu eða vændis. Oft eru slíkir peningar lagðir inn á t.d. erlenda bankareikninga í skattaskjólum eða löndum þar sem peningaþvættislög eru ekki svo ströng.
Samkvæmt lögum nr. 80 frá 1993 er peningaþvætti ólöglegt á Íslandi.
Árið 2019 gerði Fjármálaeftirlitið athugasemdir við peningaþvættisvarnir íslensku viðskiptabankanna.
Dongguan
thumb|Dongguan. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Dongguan um 10,5 milljónir manna.
Dongguan (kínverska: 东莞市) er borg í Guangdong-héraði í Kína.
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Dongguan  9.644.871 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 10.466.625.
Satoshi Yamaguchi
Satoshi Yamaguchi (fæddur 1. ágúst 1959) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Slóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Slóvakía karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Slóvakíu í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur þrívegis tekið þátt í úrslitakeppni stórmóts, einu sinni á HM og tvívegis á EM.
Magdalena Margrét Kjartansdóttir
Magdalena Margrét Kjartansdóttir er fædd 9. október 1944.
Æviágrip
Magdalena fæddist í Reykjavík. Hún lauk námi frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1984. Hún hefur starfað að myndlist síðan með aðal áherslu á grafíska miðla; steinþrykk, dúkristur, tréristur og ætingar og rekið eigin vinnustofu sem er nú á Korpúlfsstöðum í Reykjavík
Hún lauk námi frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1984.
Magdalena kom að rekstri galleriana Meistari Jakob og START ART 2007-09, og er meðlimur í NON ART félagi listamanna í Skandinavíu. Magdalena kenndi námskeið við Listaháskóla Íslands 2006-07 og Myndlistaskóla Reykjavíkur 2005-06.
Magdalena hefur setið í stjórn og er heiðursfélagi Íslenska Grafíkfélagsins 1990-2000, setið í stjórn Samband Ísl. Myndlistarmanna 1993-96 og í Nordic Cultural Association 1994-96.
Hún hefur hlotið ýmsa styrki og viðurkenningar á sínum ferli.
Bjarni Friðriksson
Bjarni Friðriksson (f. 29. maí 1956) er fyrrverandi íslenskur júdóglímukappi. Á Sumarólympíuleikunum 1984 vann hann bronsverðlaun í júdó.
Bjarni var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2012.
Sven Ole Fagernæs
Sven Ole Fagernæs (fæddur 12. mars 1945) er sýslumaður á Svalbarða. Fagernæs er norskur.
Seyðisfjörður (Ísafjarðardjúpi)
Seinasti hluti Djúpvegarins var lagður um Seyðisfjörð og Hestfjörð á milli Eyrar og Hvítaness og var hann opnaður árið 1975. Einungis er vegur meðfram vestari strönd fjarðarins þar sem ekki er fjöllum fyrir að fara milli Seyðisfjarðar og Hestfjarðar við botn.
Máhlíðingavíg
Máhlíðingavíg (eða Máhlíðingamál) áttu sér stað í Mávahlíð á Snæfellsnesi og segir frá þeim í Eyrbyggju. Var það snarpur bardagi. Þórarinn svarti, skáld og bóndi í Mávahlíð og Þorbjörn digri voru foringjar fyrir liðunum. Í bardaganum féllu Þorbjörn og allmargir menn aðrir.
Listi yfir vötn í nágrenni Reykjavíkur
Þetta er listi yfir vötn í nágrenni Reykjavíkur og í næstu bæjarfélögum:
Gils skeiðarnef
Gils skeiðarnef var landnámsmaður í Gilsfirði. Hann nam land frá Ólafsdal til Króksfjarðarmúla og bjó á Kleifum.
Í Landnámu segir frá því að Guðlaugur bróðir Gils braut skip sitt við Guðlaugshöfða við Bitrufjörð á Ströndum og komst í land með konu sinni og dóttur en aðrir skipverjar fórust. Þá kom Þorbjörn bitra, landnámsmaður í Bitrufirði, þar að og drap hjónin en tók dóttur þeirra og ól upp. En þegar Gils komst á snoðir um þetta fór hann og hefndi bróður síns með því að drepa Þorbjörn.
Samkvæmt Landnámu hétu synir Gils Herfiður, sem bjó í Króksfirði, og Héðinn, afi Þorvaldar Halldórssonar í Garpsdal, sem var fyrsti eiginmaður Guðrúnar Ósvífursdóttur. Dóttir Gils hét Þorbjörg knarrarbringa en önnur dóttir hans, ónefnd var móðir Þórörnu, konu Hrólfs sonar Helga magra.
Kjálkafjörður
Kjálkafjörður er fjörður í Barðastrandarsýslu á milli Litlaness og Hjarðarness. Fjörðurinn er um 6 km langur og í botni hans við Skiptá eru mörk Austur- og Vestur-Barðastrandarsýslna. Landnáma segir að Geirsteinn kjálki hafi numið Kjálkafjörð og Hjarðarnes.
José Raúl Capablanca
thumb|right|José Raúl Capablanca José Raúl Capablanca y Graupera (19. nóvember 1888 – 8. mars 1942) var kúbverskur skákmaður og heimsmeistari í skák frá 1921 til 1927. Hann var talinn undrabarn í skák og er af mörgum álitinn einn af bestu skákmönnum sögunnar, ekki síst vegna afbragðs endataflstækni og hve hratt hann gat teflt.
Ferill
Hann sigraði Kúbumeistarann Juan Corzo í einvígi sem hófst þann 17. nóvember 1901, tveimur dögum fyrir þrettánda afmælisdag sinn. Þegar hann síðan hafði betur gegn Frank Marshall í einvígi árið 1909 var honum boðið á skákmót í San Sebastian. Hann sigraði á mótinu og hafði betur gegn skákmönnum eins og Akiba Rubinstein, Aron Nimzowitsch og Siegbert Tarrasch. Næstu árin náði Capablanca góðum úrslitum í þeim skákmótum sem hann tók þátt í.
Eftir nokkrar árangurslausar tilraunir til að koma á viðureign við þáverandi heimsmeistara Emanuel Lasker, náði Capablanca loks titlinum frá Lasker í einvígi sem fram fór í Havana á Kúbu árið 1921. Capablanca var ósigraður í kappskák í átta ár frá 10. febrúar 1916 til 21. mars 1924.
Capablanca tapaði heimsmeistaratitlinum árið 1927 í einvígi gegn Alexander Aljekín, en Aljekín hafði aldrei unnið skák gegn Capablanca fyrir einvígið. Capablanca hélt áfram að skara fram úr á skákmótum eftir að hann tapaði heimsmeistaratitlinum en dró sig út úr alvarlegum skákmótum árið 1931. Kom hann að einhverju leyti til baka árið 1934 með nokkrum góðum úrslitum, en átti við vanheilsu að stríða. Hann lést árið 1942 úr heilablóðfalli.
Aðferðir
Capablanca var ekki mikið fyrir að skýra skákir sínar með ítarlegum hætti og beindi sjónum fremur að mikilvægum augnablikum í skákum sínum. Hafði hann mikil áhrif á síðari heimsmeistara, eins og Bobby Fischer og Anatoly Karpov.
Frúarkirkjan í Brugge
thumb|200px|Frúarkirkjan Frúarkirkjan í Brugge (Onze-Lieve-Vrouwekerk) er gotnesk kirkja í flæmsku borginni Brugge í Belgíu. Elsti hluti hennar er frá öndverðri 13. öld og er því meðal allra elstu tígulsteinabyggingum í Flæmingjalandi. Í grafhvelfingu kirkjunnar eru steinkistur Karls hins djarfa, greifa af Búrgund, og dóttur hans Maríu af Búrgund. Eitt mesta listaverk kirkjunnar er Madonnulíkneski eftir Michelangelo.
Saga kirkjunnar
Langskipið var reist 1210-1230 og er gert úr tígulsteini. Kirkjan er því meðal allra elstu tígulsteinabygginga í Flæmingjalandi. Næsti byggingafasi hófst í upphafi 14. aldar og risu þá þverskipið, kórinn og turninn. Verkinu lauk 1335. Turninn sjálfur er 122 metra hár. Hann er enn í dag hæsta bygging Brugge og næsthæsti kirkjuturn heims úr tígulsteini (á eftir Marteinskirkjunni í Landshut í Þýskalandi). Tvö önnur skip voru reist með gamla langskipinu. Það fyrra 1345 og það síðara 1450-74. 1480 voru verklok kirkjunnar í heild.
Maríulíkneski
thumb|150px||Madonnumynd eftir Michelangelo Í kirkjunni er undurfagurt Madonnalíkneski úr hvítum marmara. Það var Michelangelo sem smíðaði hana 1503 og telst hún mikill dýrgripur. Styttan átti upphaflega að vera í dómkirkjunni í Siena á Ítalíu, en Michelangelo seldi hana kaupmönnunum Jan og Alexander Mouscron frá Flæmingjalandi, sem fluttu hana til Brugge og gáfu kirkjunni. Þetta reyndist vera eina höggmyndin eftir Michelangelo sem flutt var úr landi (Ítalíu) á líftíma hans. Styttan er hin mesta gersemi. Þar er María mey sitjandi og heldur á Jesúbarninu í kjöltu sinni. Tvisvar hefur styttunni verið rænd. Í fyrra skipti tók franskur byltingarher styttuna 1794 og flutti hana til Parísar. Henni var ekki skilað fyrr en 1815. Í síðara skiptið stálu nasistar styttunni 1944 og fluttu til Altaussee í Austurríki þar sem þeir geymdu ýmis listaverk víða að úr Evrópu. Styttunni var skilað eftir stríðslok 1945. Styttan er í dag bak við skothelt gler og er ekki hægt að nálgast hana nær en 5 metra.
Grafhýsi
thumb|left|Steinkistur Karls djarfa og Maríu af Búrgund Í kirkjunni eru tvær viðamiklar steinkistur, ríkulegar skreyttar. Í þeim hvíla Karl hinn djarfi, hertogi af Búrgund, og dóttir hans María. María hafði gifst Maximilian af Habsborg, sem síðar varð keisari þýska ríkisins og hertogi Búrgund. Kista Maríu var smíðuð 1502 af Renier van Thienen, en kista Karls var smíðuð 1562, 85 árum eftir dauða hans. Ofan á kistunum eru bronsstyttur af Karli og Maríu í eðlilegri stærð. Bæði eru þau með kórónu á höfði og er Karl að auki í fullum herklæðum.
Guðrúnartungur
Gömul þjóðsaga er um tilurð nafnsins Guðrúnartungur: Eitt sinn ráku bændur í Teigstorfu fráfærulömb sín inn á Teigstungur. Einn rekstrarmanna var niðursetningsstúlka að nafni Guðrún, 12 ára og pasturslítil. Mikla þoku lagði á inni í tungunum og tókst svo til að rekstrarmenn týndu Guðrúnu og lítill reki var gerður að leita hennar. Um haustið fannst hún með fráfærulömbunum inni á tungunum sem bera nafn hennar. Var hún sæmilega haldin og hafði dregið lífið fram á rótum, súrum, hvannleggjum og berjum er þau komu til. Félagsskapurinn við lömbin hafði bjargað henni frá að verða að viðundri.
Spil
Spil getur átt við:
Helliseyjarslysið
Helliseyjarslysið var sjóslys sem varð árið 1984. Vélbáturinn Hellisey VE 503 fórst að kvöldi sunnudagsins 11. mars 1984 um kl. 23.00. Með Hellisey VE fórust: Hjörtur R. Jónsson skipstjóri, 25 ára, Pétur Sigurðsson, 1. vélstjóri, 21 árs, Engilbert Eiðsson, 2. vélstjóri, 19 ára, og Valur Smári Geirsson matsveinn, 26 ára. Guðlaugur Friðþórsson stýrimaður, sem var 22 ára gamall, komst einn lífs af.
Reipi
thumb|Reipi snúið saman til að gera það sterkara Reipi eða kaðall er strengur úr ýmis konar efni svo sem garni, næloni eða hampi sem er snúinn eða fléttaður saman til að strengurinn verði sem sterkastur og hægt sé að draga,lyfta og binda niður þunga hluti. Reipi er þykkara og sterkara en snæri eða lína. Samheiti yfir reipi eru vaður og tóg, vaður er reipi notað við bjargsig og tóg er reipi notað til að draga þunga hluti t.d. veiðarfæri í sjó og bíla og skip. Strengur úr málmi til að draga skip er kallaður dráttarvír og strengur til að festa skip er kallaður landfestatóg.
Notkun reipa er afar forn. Reipi voru mjög mikilvæg í byggingum, siglingum, ferðum og íþróttum, leiklist og samskiptum. Margar tegundir hnúta hafa þróast til að festa reipi, sameina reipi og nota reipi við ýmis konar vélvirkni. Talíur eru notaðar til að endurbeina togkrafti reipis í aðra átt og margfalda lyftikraft og togkraft og deila byrði á marga hluta af sama reipi. Spil og gangspil eru vélar sem hafa þróast til að draga reipi.
Helliseyjarslysið
Guðlaugur Friðþórsson synti 5-6 km í svartamyrkri og köldum sjó til lands, eftir að Hellisey VE 503 fórst. Hann náði landi á austanverðri Heimaey og braust um úfið hraun til byggða. Fjórir skipsfélagar Guðlaugs fórust.
Guðlaugssund
Ár hvert mætir fjöldi fólks í Íþróttamiðstöðina í Vestmannaeyjum til að synda þessa vegalend, samanlagt í hóp eða í heilu lagi sem einstaklingar. Hefur slíkt sund verið haldið hvert ár frá árinu 1985 fyrir tilstuðlan Friðriks Ásmundssonar, fyrrverandi skólastjóra Stýrimannaskólans í Vestmannaeyjum. Hann hefur haldið utan um móthaldið allar götur síðan.
Minnisvarði
Milli Páskahella og Helgafells, í nánd við þann stað er Guðlaugur skreið á land, er minnisvarði um slysið. Minnisvarðinn er táknrænn að því leyti að Guðlaugur braut ís á baðkeri og fékk sér þar sopa af vatni.
Djúpið
Árið 2012 kom út kvikmynd úr smiðju Baltasar Kormáks sem bar nafnið Djúpið og byggir að hluta til á atburðinum.
Þóra Hallgrímsson
Margrét Þóra Hallgrímsson (28. janúar 1930 - 27. ágúst 2020) var íslensk athafna- og viðskiptakona. Þóra var eiginkona Björgólfs Guðmundssonar athafnamanns og var ásamt honum áberandi í íslensku menningar- og viðskiptalífi á árunum 2002-2008. Hún var líka fyrirmynd að persónu í skáldsögunni Sakleysingjarnir eftir Ólaf Jóhann Ólafsson.
Þóra var fædd í Reykjavík, dóttir hjónanna Hallgríms Fr. Hallgrímssonar, forstjóra Skeljungs og aðalræðismanns Kanada, og Margrétar Þorbjargar Thors. Margrét var dóttir Thors Jensen athafnamanns og Margrétar Þorbjargar Kristjánsdóttur og systir Ólafs Thors forsætisráðherra.
Þóra giftist Hauki Clausen, frjálsíþróttakappa og síðar tannlækni, 6. janúar 1951 en þau skildu rúmu ári síðar. Þau áttu saman einn son. Þann 3. október 1953 giftist Þóra George Lincoln Rockwell, foringja í bandaríska hernum og síðar stofnanda Bandaríska nasistaflokksins, og fluttist fljótlega með honum til Bandaríkjanna þar sem þau bjuggu lengst af við kröpp kjör. Fór svo að Þóra flutti aftur til Íslands með börn þeirra þrjú að áeggjan fjölskyldu sinnar og skildi við Rockwell.
Árið 1963 giftist Þóra Björgólfi Guðmundssyni, sem er 11 árum yngri en hún. Þau eignuðust einn son, Björgólf Thor, en Björgólfur eldri ættleiddi börn Þóru og Rockwells. Dóttursonur Þóru er knattspyrnumaðurinn Björgólfur Takefusa.
Útstreymiskenning
Útstreymiskenning er í heimsmynd ýmissa trúarbragða eða lífsspeki sú hugmynd að allir hlutir streymi frá fullkomnum uppruna og verði smám saman ófullkomnari eftir því sem þeir fjarlægjast hann. Útstreymiskenning er þannig bæði í andstöðu við sköpunarkenningar og efnishyggju. Oft er hluti af útstreymiskenningunni einhvers konar aðferð til afturhvarfs til upprunans, aukins fullkomleika og samruna við guð.
Útstreymiskenning kemur fyrir í heimspeki og ýmsum trúarbrögðum og er best lýst í verkum upphafsmanns nýplatonismans, Plótínosar.
Akurarfi
Akurarfi (fræðiheiti: Stellaria graminea ) er fjölær jurt af hjartagrasaætt. Hann er nýlegur á Íslandi, en hefur breiðst hratt út um sveitir landsins. Uppruni tegundarinnar er talinn í Evrasíu, en finnst víða í tempraða beltinu.
Norfolk
thumb|250px|Norfolk á Englandi.
Norfolk (bókstaflega Norðurfólk) er sýsla á Austur-Anglíu á Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Norfolk er Norwich.
Tsjeljabínsk-steinninn
Tsjeljabínsk-steinninn var loftsteinn sem splundraðist sunnan yfir  borginni Tsjeljabínsk í Rússlandi þann 15. febrúar 2013 en þá kom  17 til 20 metra breitt smástirni inn í lofthjúpinn yfir Úralfjöllum  og varð að einstaklega skærum vígahnetti. Steinninn sprakk í rúmlega 23 km hæð yfir jörðu um 40 km sunnan við borgina en íbúar þar voru um ein milljón. Við sprenginguna varð til öflug höggbylgja sem skall á borginni og var sprengingin næstum 30 sinnum öflugri en Hiroshima-kjarnorkusprengjan.
U.M.F. Hvöt
U.M.F. Hvöt er ungmennafélag stofnað 22. desember 1907 og eru höfuðstöðvar þess staðsettar á Borg í Grímsnesi.
Knattspyrnudeild Hvatar keppir nú í Sunnlensku utandeildinni og endaði liðið í 9. sæti deildarinnar sumarið 2008.
La Grosse tête
La Grosse tête (Stórhöfði) er áttunda bókin í ritröðinni Sérstakt ævintýri um Sval... (franska Série Le Spirou de…) þar sem ýmsir listamenn fá að spreyta sig á að semja ævintýri um Sval og Val, sem þó teljast ekki hluti hinnar opinberu ritraðar. Bókin kom út árið 2015. Höfundar sögunnar eru Makyo og Toldac en listamaðurinn Tehem teiknaði.
Söguþráður
Valur sendir frá sér bók um ævintýri þeirra Svals, en gerir sinn hlut í atburðarásinni stærri en efni stóðu til, sem veldur togstreitu þeirra á milli. Ekki bætir úr skák að bókin selst lítið sem ekkert, sem veldur Val sárum vonbrigðum.
Meðan á þessu stendur rænir herinn völdum í Bretzelburg og Lárus konungur og Bogga prinsessa, þjóðhöfðingi grannríkisins Makabasta (sjá: Neyðarkall frá Bretzelborg) eru sett af. Blaðakonan Bitla ákveður að efna til fjársöfnunar fyrir flóttamenn frá Bretzelborg. Svalur og Valur setja upp leikritog fá góða dóma. Í kjölfarið heimsækja þeir flóttamannabúðir Bretzelborgara og heyra um kúgunina í landinu, sem einkum felst í skefjalausu pylsuáti.
Kvikmyndaframleiðandi ákveður að koma á hvíta tjaldið bók Vals, sem byggð er á ævintýrinu úr La mauvaise tête og eru félagarnir ráðnir sem leikarar. Handritinu er þó breytt á þann hátt að Svalur verður aðalstjarnan og öðlast heimsfrægð og lifir í vellystingum en Valur verður sífellt bitrari.
Ákveðið er að ráðast í gerð framhaldsmyndar eftir sögunni Fanginn í styttunni, en af fjárhagslegum ástæðum er ákveðið að taka hana upp í Bretzelborg. Uppreisnarmenn ræna Sval og Val meðan á tökum stendur og þeir ákveða að ganga til liðs við uppreisnina með aðstoð Bitlu. Þeim tekst að brjóta herinn á bak aftur með hjálp töfralyfs frá Sveppagreifanum sem þeir byrla í matarskammt hermannanna og Lárus og Bogga taka aftur við valdataumunum.
Pantanal
thumb|right|Mörk Panatal-svæðisins í Brasilíu, Bólivíu og Paragvæ Pantanal er eitt stærsta votlendissvæði jarðar. Það er í hitabeltinu og er að mestu  innan brasilíska héraðsins  Mato Grosso do Sul en að hluta í héraðinu Mato Grosso og nær inn í löndin Bólivíu og Paragvæ. Það nær yfir 195000 km². Á svæðinu eru mörg mismunandi vistkerfi. Á regntímabilinu er um 80 % af svæðinu undir vatni og með vatninu og ám sem falla á svæðið berast næringarefni. Nafn svæðisins Pantanal er dregið af portúgalska orðinu pântano sem þýðir votlendi, mýrar eða fenjasvæði. Hálendi Brasilíu er til aðgreiningar nefnt planalto sem þýðir háslétta. Pantanal er á heimsminjaskrá Unesco vegna sérstæðrar náttúru þar og hluti af svæðinu er friðaður.
1. janúar
1. janúar er 1. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 364 dagar (365 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Efnahags- og félagsmálaráð Sameinuðu þjóðanna
Efnahags- og félagsmálaráð Sameinuðu þjóðanna (ECOSOC) er ein af sex meginstofnunum Sameinuðu þjóðanna (SÞ), sem miðar að því að samræma efnahagslegar og félagslegar áherslur SÞ og hinna fimmtán sérhæfðu undirstofnana samtakanna, átta starfandi umboðskrifstofur og fimm svæðisnefndir.