cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jóhann G. Jóhannsson (f. 1955)
Jóhann hefur samið tónlist fyrir á þriðja tug leiksýninga, stjórnað tónlist í um það bil 80 leiksýningum og söngleikjum og oftast tekið þátt í þeim sem píanóleikari eða hljómsveitarstjóri. Auk leikhústónlistar af ýmsu tagi hefur Jóhann samið kammerverk, kórverk og fjölda sönglaga, meðal annars við ljóð eftir Þórarin Eldjárn og Halldór Laxness. Einnig hefur hann gert margvíslegar útsetningar fyrir sönghópa, svo sem Bláa hattinn, Út í vorið og Sætabrauðsdrengina.
Enn fremur hefur Jóhann fengist við textagerð og þýðingar. Hann þýddi meðal annars söngleikinn The Phantom of the Opera fyrir Þjóðleikhúsið 2014 og söngtextana í söngleiknum Oliver! fyrir uppfærslu Þjóðleikhússins 2008.
Iðntölvur
Iðntölvur (e. Programmable logic controller, PLC) eru sérhæfðar tölvueiningar sem eru notaðar til að stjórna búnaði eða vélum í framleiðsluferli. Dick Morley er talinn upphafsmaður iðntölvunnar þar sem hann uppgvötvaði fyrstu iðntölvuna, Modicon 084, fyrir General Motors 1968.
Texcocovatn
thumbnail|Texcocovatn árið 1519 Texcocovatn var vatn í Mexíkódalnum. Astekar reistu borgina Tenochtitlan á eyju á vatninu. Spánverjar reistu Mexíkóborg yfir borgarstæði Tenochtitlan. Flóðvarnir urðu til þess að meirihluti vatnsins þornaði upp og er miklu minna vatn umkringt sjávarfitum fyrir austan Mexíkóborg.
Iðntölvur
Iðntölvur geta verið frá litlum færanlegum tækjum með tugum inn- og útganga, í sömu einingu og örgjörvinn, yfir í stórar tölvur í tölvuskápum sem hafa þúsundir inn- og útganga, sem eru oft tengd við aðrar iðntölvur og SCADA kerfi.
Iðntölvur eru notaðar sem hluti af stærri stýrirás sem oftast innihalda segulliða til að stjórna kraftrásum og annan búnað til að taka móti merkjum og gefa merki (til dæmis takkaborð, endastop, gaumljós). Það fer eftir framleiðanda og gerð iðntölvu hvaða forritunar mál eru notuð til foritunnar til dæmis C++, ladder, python, sumar iðntölvur er hægt að forrita með mörgum mismunandi tungumálum.
John H. Cox
thumb|right|John H. Cox John Herman Cox (f. 15. júlí 1955) er bandarískur lögfræðingur fæddur í Chicago í Illinoisfylki. Hann sóttist eftir tilnefningu repúblikana sem forsetaframbjóðandi í forsetakosningunum árið 2008. Hann sagði fjölmiðlum þó sjálfur að hann væri að nota framboð sitt til þess að koma boðskap sínum á framfæri trúði því ekki sjálfur að hann muni vinna tilnefninguna. Hann hætti kosningabaráttu sinni í desember, 2007.
Shunichiro Okano
Shunichiro Okano (28. ágúst 1931 - 2. febrúar 2017) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
12. febrúar
12. febrúar er 43. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 322 dagar (323 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Norvík
Norvík eða Norvik er íslensk fyrirtækjasamsteypa með höfuðstöðvar í Reykjavík.
Handknattleiksárið 2017-18
1. deild
KA/Þór sigraði í 1. deild og fór beint upp í úrvalsdeild. Liðin í öðru til fjórða sæti fóru í úrslitakeppni ásamt næstneðsta liði úrvalsdeildar um laust sæti. Keppt var í níu liða deild með tvöfaldri umferð.
Bikarkeppni HSÍ
Fram sigraði í bikarkeppninni. Munurinn í úrslitaleiknum var sá mesti í sögu keppninnar.
Teitur Björn Einarsson
Teitur Björn Einarsson (f. 1. apríl 1980) er lögfræðingur og fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokks í Norðvesturkjördæmi. Teitur sat á þingi frá 2016-2017 en áður var hann aðstoðarmaður þáverandi fjármálaráðherra Bjarna Benediktssonar. Teitur er sonur Einars Odds Kristjánsonar þingmanns og Sigrúnar Gerðu Gísladóttur hjúkrunarfræðings.
Kristófer 2.
thumb|right|Innsigli Kristófers 2. (bakhlið). Kristófer 2. (29. september 1276 – 2. ágúst 1332) var konungur Danmerkur 1320-1326 og aftur 1329-1332. Hann var sonur Eiríks klippings og Agnesar af Brandenborg og tók við ríkjum eftir lát eldri bróður síns, Eiríks menved.
Kristófer var hertogi af Lálandi og Falstri 1289-1301, hertogi af Eistlandi 1303-1307 og hertogi af Hallandi og Sámsey 1307-1315. Þá varð hann að flýja land vegna þátttöku í samsæri um að koma Eiríki bróður hans frá völdum. Árið 1318 tók hann þátt í öðru samsæri með landflótta aðalsmönnum og erkibiskupinum Esger Juul og reyndu þeir að ráðast inn í Skán en höfðu ekki erindi sem erfiði. En í nóvember 1319 dó Eiríkur og þá stóð Kristófer næstur til ríkiserfða þar sem ekkert af fjórtán börnum Eiríks hafði komist á legg. Sagt er að Eiríkur hafi í banalegunni varað við því að bróðir hans yrði valinn konungur en danskir aðalsmenn munu hafa talið að þeir hefðu betri tök á Kristófer, sem þótti veiklundaður, en Eiríki 2. hertoga af Slésvík, sem einnig kom til greina. Kristófer undirritaði heitbréf, þar sem hann lofaði meðal annars að létta á skattaáþján, 25. janúar 1320 og var hylltur á landsþingunum en ekki krýndur fyrr en 1324. Eiríkur sonur hans var þá krýndur sem meðkonungur.
Konungur hélt heit sín illa, hækkaði meðal annars skatta og þótti hinn mesti harðstjóri. Margir aðalsmannanna gengu þá í bandalag við greifana af Holtsetalandi og gerðu uppreisn. Árið 1326 var Geirharður 3. greifi búinn að ná yfirráðum bæði á Jótlandi og Fjóni og náði svo Eiríki ríkisarfa og hélt honum föngnum. Kristófer flúði til Þýskalands. Þar sló hann lán og leigði sér her til að vinna Danmörku að nýju en þegar hann sneri aftur gengu engir Danir í lið með honum og hann varð að leggja á flótta aftur.
Skátafélagið Landnemar
Saga
Nafn skátafélagsins Landnema má rekja til skátasveitarinnar Landnema, sem  stofnuð var í Skátafélagi Reykjavíkur hinn 9. janúar 1950. Sveitin stækkaði og var breytt í skátadeild 3. desember 1955. Þegar Skátafélag Reykjavíkur og Kvenskátafélag Reykjavíkur voru lögð niður sameinuðust deildir þessara tveggja félaga og mynduðu ný skátafélög fyrir drengi og stúlkur. Skátafélagið Landnemar varð til með sameiningu deildanna Landnema og Úlfynja hinn 26. mars 1969.
Kristófer 2.
Valdimar hertogi af Slésvík, sonur Eiríks hertoga, var þá valinn konungur en hann var aðeins 11 ára og móðurbróðir hans, Geirharður greifi, varð ríkisstjóri. Árið 1329 skiptu greifarnir af Holtsetalandi og fleiri aðalsmenn, sem áttu veð í ríkiskassanum, landinu upp á milli sín. Kristófer sneri aftur og reyndi að kaupa sér völd að nýju, veðsetti Jóhanni milda greifa af Holtsetalandi, sem var hálfbróðir hans sammæðra, Sjáland og Skán og var tekinn til konungs þar að nafninu til. Geirharði veðsetti hann Jótland og Fjón og mátti aðeins innleysa veðið með eingreiðslu, 100.000 mörkum silfurs, og annað eins skuldaði hann Jóhanni. Jóhann var bróður sínum þó heldur hliðhollur og kom til átaka milli aðalsmannanna. Jóhann fór halloka, Kristófer var settur af öðru sinni og þurfti meðal annars að flýja upp um stromp á húsi þar sem átti að svæla hann inni. Hann dó 2. ágúst 1332 á Lálandi og var lagður til hvílu í Sórey.
Skátafélagið Landnemar
Skátaskálinn Þrymheimur
Skátafélagið Landnemar eiga skátaskálann Þrymheim, en hann er byggður á árunum 1942 - 1943 og stendur við Skarðsmýrarfjall á Hellisheiði. Gistipláss er fyrir 9 manns í kojum.
Kristófer 2.
Kristófer 2. var giftur Evfemíu, dóttur Bogislavs 4. hertoga af Pommern. Þau áttu eina dóttur sem upp komst, Margréti konu Lúðvíks hertoga af Bæjaralandi, og þrjá syni, Eirík, sem lést 1331 eftir fall af hestbaki á flótta undan óvinum, Ottó, sem reyndi að komast til valda eftir lát föður síns en varð ekkert ágengt, og Valdimar, sem ólst að mestu upp við keisarahirðina í Bæjaralandi.
Eftir lát Kristófers var Danmörk án konungs til 1340.
Vetrarólympíuleikarnir 1952
Vetrarólympíuleikarnir 1952 voru 6. vetrarólympíuleikarnir. Þeir voru settir í Ósló í Noregi 14. febrúar 1952. Þrjátíu lönd sendu fulltrúa á leikana, þar á meðal Ísland sem komst þó ekki á verðlaunapall.
NCIS (9. þáttaröð)
Níunda þáttaröðin af NCIS var frumsýnd 20. september 2011 og sýndir voru 24 þættir.
Forgotten Lores
Forgotten Lores er íslensk rapphljómsveit. Sveitin hefur gefið út tvær breiðskífur, Týndi hlekkurinn (2003) og Frá heimsenda (2006), en sú síðarnefnda hlaut tilnefningu til Íslensku tónlistarverðlaunanna árið 2007 sem hljómplata ársins.
Fimmstjörnuhreyfingin
Saga og forysta
Flokkurinn var stofnaður þann 4. október árið 2009 af Beppe Grillo, vinsælum grínista og bloggara, og vefrýninum Gianroberto Casaleggio. Eftir dauða Casaleggios í apríl árið 2016 útnefndi Grillo framkvæmdastjórn fimm þingmanna (Alessandro Di Battista, Luigi Di Maio, Roberto Fico, Carla Ruocco og Carlo Sibilia) sem stjórnaði flokknum fram í október, en þá leysti Grillo það upp og lýsti sjálfan sig „pólitískan leiðtoga“ Fimmstjörnuhreyfingarinnar. Formlega er hann einnig forseti sambands sem gengur undir nafninu Fimmstjörnuhreyfingin. Grillo sjálfur hefur kallað sjálfan sig „popúlista“ á ögrandi hátt. Frændi hans, Enrico Grillo, er varaforseti og endurskoðandi hans, Enrico Maria Nadasi, er aðalritari. Davide Casaleggio, sonur Gianrobertos, hefur einnig gegnt sífellt mikilvægara en óformlegu hlutverki.
Stefna
Hugmyndafræðilegan grunn flokksins má rekja til vistfræði, lýðhyggju og andkerfisstefnu. Flokknum hefur verið lýst sem andkerfissinnuðum lýðhyggjuflokki hlynntum óhefbundinni alþjóðahyggju með sterka gagnrýni á Evrópusambandið og þátttöku í myntsamstarfi Evrópuríkja. Áhersla er á náttúruvernd í stefnu flokksins.
Hugmyndafræðilega og skipulagslega hefur flokknum verið líkt við Norður-Evrópska pírataflokka, bandarísku Occupy-mótmælahreyfinguna og hina spænsku Indignados hreyfingu. Flokkurinn hefur verið hluta af bylgju almennrar óánægju með hefðbundnar samfélagsstofnanir sem riðið hefur yfir Vesturlönd á síðasta áratug. Stofnandinn Beppe Grillo, fagnaði mjög sigri Donalds Trump í forsetakosningunum Bandaríkjanna sem sigri yfir „frímúrurunum, stóru bönkunum og Kínverjunum“
Flokknum hefur verið lýst sem hægriflokki og hluta af „nýja hægrinu“ vegna andstöðu við innflytjendur. Hann styður þó ýmis málefni sem jafnan eru bendluð við vinstripólitík á Ítalíu, til dæmis áherslur á borgaralaun og umhverfisvernd.
Flokksmenn leggja áherslu á að Fimmstjörnuhreyfingin sé ekki stjórnmálaflokkur heldur fremur „hreyfing“ og ætti hvorki að flokkast sem vinstri- eða hægriflokkur. „Fimm stjörnurnar“ sem flokkurinn kennir sig við vísa til fimm meginmálefna hans: Uppbyggingu opin­berra vatns­veitn­a, sjálf­bærra sam­gangna, sjálfbærrar þróunar, réttarins að Net­að­gengi og umhverf­is­verndar.
Í pólitískri orðræðu flokksmanna er oft vísað til Netsins sem lausnar á mörgum félagslegum, efnahagslegum og umhverfisvandamálum. Flokkurinn segist vilja stuðla að beinni þátttöku borgaranna í stjórnun opinberra mála með stafrænu beinu lýðræði. Hreyfingin vill vera „lýðræðisleg fundur utan flokks- og félagatengsla og án milligöngu tilskipunar- eða fulltrúasamtaka, sem viðurkenna fyrir alla Net-notendur hlutverk stjórnvalda og stefnu sem venjulega er kennd við hina fáu“.
Frá efnahagslegu sjónarhorni hafa forvígismenn hreyfingarinnar talað gegn áherslum á hagvöxt, stutt sköpun „grænna starfa“ og hafnað mengandi og kostnaðarsamra „stórverkefna“, þar með talið byggingu stórtækrar sorpbrennslu og lagningu háhraðalesta, sem miðar að betri gæðum líf og aukið félagslegt réttlæti.
Framanaf hvatti flokkurinn til afnáms opinberra styrkja til stjórnmálaflokka, niðurskurð í framleiðslu og neyslu og friðarhyggju. Flokkurinn hefur gagnrýnt hernaðarinngrip vesturveldanna í Miðausturlöndum, þar á meðal í Afganistan og Írak, Líbíu og í sýrlensku borgarastyrjöldina.
Árangur í kosningum
Í ítölsku þingkosningunum árið 2013 hlaut Fimmstjörnuhreyfingin flest atkvæði af öllum flokkum á fulltrúadeild þingsins. Þingmenn þeirra urðu þó aðeins 109 af 630 þar sem hreyfingin hafði neitað að ganga í kosningabandalag. Ef flokkurinn hefði tekið þátt í kosningabandalagi hefði hann verið í þriðja sæti í kosningunum.
Árið 2016 voru tveir meðlimir hreyfingarinnar, Virginia Raggi og Chiara Appendino, kjörnir borgarstjórar Rómar og Tórínó. 21-22. september 2017 var Luigi Di Maio, varaforseti fulltrúaþingsins, kjörinn „pólitískur leiðtogi“ hreyfingarinnar með 82% atkvæða. Hann tók við embættinu af Grillo en ekki sem „trúnaðarmaður“ flokksins.
Í janúar árið 2018 skildi Grillo bloggsíðu sína frá opinberri síðu hreyfingarinnar. Bloggsíða hans hafði áður verið notuð sem veftímarit Fimmstjörnuhreyfingarinnar og áróðurstæki þeirra. Í ágúst 2021 var Giuseppe Conte formlega kjörinn forseti Fimmstjörnuhreyfingarinnar.
Í ítölsku þingkosningunum árið 2018 varð Fimmstjörnuhreyfingin stærsti flokkurinn á ítalska þinginu og myndaði ríkisstjórn ásamt Norðurbandalaginu. Árið 2019 rifti Matteo Salvini, formaður bandalagsins, samstarfinu við Fimmstjörnuhreyfinguna. Í kjölfarið kusu meðlimir hreyfingarinnar að mynda nýja ríkisstjórn í samstarfi við ítalska Lýðræðisflokkinn. Frá febrúar 2021 hefur Fimmstjörnuhreyfingin setið í þjóðstjórn ásamt Lýðræðisflokknum, Norðurbandalaginu og fleiri flokkum undir forsæti Mario Draghi.
Alþjóðasamstarf
Fimmstjörnuhreyfingin hefur verið mjög gagnrýni á Evrópusambandið og þátttöku í myntsamstarfi Evrópuríkja. Þingmenn hreyfingarinnar á Evrópuþinginu hafa verið meðlimir í þingmannahópi Flokki frelsis og beins lýðræðis (EFDD) sem er mjög andsnúið Evrópusamvinnu. Þar hafa þeir starfað með breska Sjálfstæðisflokknum (UKIP) og ýmsum harðlínu hægriflokkum. Árið 2017 kusu meðlimir Fimmstjörnuhreyfingarinnar að ganga til liðs við Bandalag frjálslyndra og demókrata á Evrópuþinginu (ALDE) en flokknum var neitað um aðild og því er Fimmstjörnuhreyfingin enn hluti af EFDD-flokknum.
Félagsfræði
Félagsfræði er fræðigrein innan félagsvísinda sem rannsakar samfélagið og samskipti milli hópa. Uppruna félagsfræðinnar má rekja til skrifa Saint-Simons og Auguste Comtes á 19. öld.
Félagsfræði er mjög breið fræðigrein og samanstendur af mörgum undirgreinum, það er að segja innan hennar eru nær ótakmarkaðir möguleikar á sérhæfingu. Háskóli Íslands er eini háskólinn á Íslandi sem kennir félagsfræði til BA og MA gráðu.
Snemmgrískur tími
Snemmgrískur tími er tímabil í sögu Grikklands sem nær frá um 800 f.Kr. – 480 f.Kr. Snemmgrískur tími fylgir í kjölfar myrku aldanna í sögu Grikklands. Á þessum tíma varð til hið gríska borgríki, lýðræði, heimspeki, leikritun, grískar bókmenntir og gríska stafrófið.
Bókmenntir
Meðal merkustu bókmennta þessa tímabils má nefna kviður Hómers (Ilíonskviðu og Ódysseifskviðu), kvæði Hesíódosar (Goðakyn og Verk og daga) og lýrískan kveðskap eftir höfunda á borð við Arkílokkos, Alkajos, Saffó, Alkman, Semónídes, Hippónax, Týrtajos, Sólon, Stesikkoros, Ibýkos, Fókýlídes, Mímnermos, Símonídes frá Keos. Auk þess varð grísk leikritun til undir lok þessa tímabils.
Þverá í Skíðadal
Þverá í Skíðadal er bær innarlega í dalnum að vestanverðu, um 20 km frá Dalvík. Áin sem bærinn heitir eftir kemur úr Þverárdal/Kóngsstaðadal og rennur síðan niður með túninu skammt innan bæjar og fellur í Skíðadalsá. Hún er langstærsta þverá hennar. Fjallið ofan við bæinn er hið mikla fjall Stóllinn sem aðskilur Svarfaðardal og Skíðadal. Innst á honum er Hamrahnjúkur sem gnæfir yfir bænum. Bærinn er oft kallaður Þverá fram til aðgreiningar frá Þverá niður, sem er Þverá í Svarfaðardal.
Spilling
thumb|right|300px|Kort af ríkjum heims eftir [[spillingarvísitalan|spillingarvísitölu samtakanna Transparency International árið 2018.]] thumb|Samningur Sameinuðu þjóðanna gegn spillingu Spilling er misnotkun á valdi eða stöðu þar sem einstakir aðilar eða hópur þeirra nýtir sér aðstöðu sína á óeðlilegan hátt til að hafa áhrif á stöðu mála, oftast til þess að hagnast persónulega. Misnotkun valds í þeim tilgangi að kúga pólitíska andstæðinga er almennt ekki kallað spilling, né heldur ólöglegar athafnir einkafyrirtækja og einstaklinga nema þar sem þær tengjast hinu opinbera með beinum hætti.
Tenglar
Spilling í stjórnmálum á Íslandi
Nytjastefnan
Nytjastefnan (e. Utilitarianism) er rit um siðfræði eftir breska heimspekinginn John Stuart Mill. Það er eitt af áhrifamestu og víðlesnustu ritum um nytjastefnu. Ritið birtist fyrst sem þrjár ritgerðir í tímaritinu Fraser's Magazine árið 1861. Tveimur árum síðar var ritgerðunum safnað saman og þær gefnar út sem bók. Bókin var endurútgefin þremur sinnum um ævi Mills með lítilsháttar breytingum. Í bókinni skilgreinir hann nytjastefnuna og gefur henni stakt orð sem hún hafði eiginlega ekki haft á ensku áður. Aðeins hafði verið talað um "mestu farsældar grunnregluna". Hann fer yfir þá hvort og með hvaða máta færa megi sönnur fyrir henni og svarar því þá helst með sálfræðilegri kvalarfráhverfð. Ennfremur svarar hann ýmsum mótbárum, einkum trúarlegum sem settar voru gegn stefnunni svo sem að stefna hans sé guðlaus, að hún sé ekki skýrt fyrirgreind í biblíunni og þeirri tómhyggjulegu mótbáru að "lífið hafi engan æðri tilgang en að láta sér líða vel."
Mill styðst við nytjastefnu í fleiri ritum sínum, svo sem Frelsinu og Um kúgun kvenna, en Nytjastefnan er engu að síður meginrit Mills um nytjastefnuna og siðfræði almennt.
Ásláttarhljóðfæri
Spilað er á ásláttarhljóðfæri (slagverkshljóðfæri) með því að slá, hrista, nudda eða skrapa þau. Þau eru líklega elstu hljóðfæri í heimi. Sum ásláttarhljóðfæri mynda ekki bara takt heldur laglínu og hljóma líka.
Grímsvötn
thumb|Grímsvötn 1972 Grímsvötn er virk eldstöð undir Vatnajökli austur af Grímsfjalli. Grímsvötn eru virkasta eldstöð landsins og hefur að öllum líkindum gosið oftar en hundrað sinnum frá landnámi og þar af þrettán sinnum síðan 1902. Eldstöðin er um 100 km löng og 15 km breið. Við gos undir jökli á borð við Grímsvatnagos myndast iðulega móbergsstapar, en dæmi um slíkan er Herðubreið.
Nafnið Grímsvötn
Í handritasafni Árna Magnússonar er saga af útilegumanni, sem Grímur hét og hafðist við hjá vötnum þeim, er síðan eru við hann kennd og kölluð Grímsvötn. Sagan, sem er flokkuð með tröllasögum og nefnist: Sagan af Vestfjarðagrími, er prentuð í þjóðsagnasafni Jóns Árnasonar og mun nú af flestum talin uppspuni einn. Sagan segir að Grímur hafi orðið sekur vegna vígaferla og orðið að fara huldu höfði, en kona nokkur forspá vísaði honum að vötnunum og taldi að hann gæti lifað þar á veiðiskap. „Grímur fór sem honum var ráðlagt til vatnanna og gerði sér þar skála, laufskála úr skógi er þar var nógur, og tók að veiða í vötnunum.“ En risi nokkur bjó ásamt dóttur sinni í helli eigi allskammt þaðan, og stal hann veiði frá Grími. Lauk þessu svo, að Grímur drap risann og tók saman við dóttur hans.
Tímaröð gosa
Gos á 20. og 21. öld: 1902, 1922, 1933, 1934, 1938, 1945, 1954, 1983, 1996, 1998, 2004 og 2011
Gosið 1998
Gosið hófst 18. desember 1998 kl. 09:20 UTC+0, Þetta var í fyrsta skipti sem vísindamenn gátu fylgst með eldgosi undir stórum jökli.
Gosið 2004
Hófst upp úr tíu að kvöldi 1. nóvember, greind voru ummerki eldgoss upp úr klukkan átta. thumb|Eldgos í Grímsvötnum 2004
Gosið 2011
thumb|Eldgosið 2011 í Grímsvötnum (22. maí) Eldgos hófst upp úr kl. sjö að kvöldi 21. maí. Fyrstu ummerkja um hugsanlegt eldgos varð vart um hálfsex en þá mældist aukin skjálftavirkni á svæðinu. Strókur steig hátt og hratt í loft upp yfir Grímsvötnum og sást víða að eða allt frá Egilsstöðum til Selfoss. Strókurinn var fljótlega kominn yfir 20 km. Aska og eldingar sáust í mekkinum. Gosið sennilega það stærsta í Grímsvötnum í heila öld.
Victoria Peak
thumb|right|Victoria Peak og Mount Kellett Victoria Peak (hefðbundin kínverska: 太平山頂) er fjall í Hong Kong í Kína. Fjallið stendur á vesturhluta Hong Kong-eyju. Það er 552 metra hátt og hæsta fjall eyjunnar. Það er vinsæll ferðamannastaður vegna stórkostlegs útsýnis yfir miðborg Hong Kong, höfnina og nálægar eyjar.
Buklari
Buklari er lítill kringlóttur skjöldur sem þekkist frá 13.öld. Voru slíkir skyldir nokkuð algengir á Sturlungaöld, ásamt eldri og stærri skjöldum. Í skylmingahandritinu MS I.33 er fjallað um notkun þeirra ásamt sverðum.
Þeir voru m.a. notaður til að þjálfa riddarasveina.
Landvernd
Landvernd landgræðslu- og umhverfisverndarsamtök eru frjáls félagasamtök sem taka þátt í stefnumótun, fræðslu og ákvarðnatöku í málum sem snerta landnotkun, auðlindir og umhverfi á Íslandi. Félagsmenn Landverndar eru rúmlega 4.900 en 44 félög eiga aðild að henni. Markmið samtakanna eru að vernda íslenska náttúru og umhverfi, endurreisa spillta náttúru, efla sjálfbærni þjóðarinnar heima við og á heimsvísu og styðja virka þátttöku Íslendinga í alþjóðlegu samstarfi um umhverfismál.
Helstu stefnumál samtakanna snúa að náttúruvernd, loftslagsmálum og sjálfbæru samfélagi.
Sagan
Samtökin voru stofnuð árið 1969.
Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfis- og auðlindaráðherra var framkvæmdastjóri Landverndar frá 2011 til 2017. Tryggvi Felixson er formaður.
Gellir Bölverksson
Á fyrra lögsögumannstímabili Gellis varð Ísleifur Gissurarson fyrsti biskup Íslendinga. Í Hungurvöku segir um þá erfiðleika sem mættu Ísleifi í biskupsembættinu: „má þat af því merkja nokkut, í hverjum nauðum hann hefir verit, fyrir sakir ótrú og óhlýðni, ok ósiðu sinna undirmanna: at lögmaðrinn átti mæðgur tvær“ - en ekkert er vitað um heimilisaðstæður Gellis eða hverjar mæðgurnar hafa verið.
Sneriltromma
Sneriltromma er tromma, með skinni bæði undir og yfir og s.k. gormum undir sem strekkja má upp að neðra skinninu og titra þegar slegið er á trommuna. Sneriltromma er notuð í m.a. við skrúðgöngur og marseringar og í lúðrasveitum og sinfóníuhljómsveitum. Sneriltromma er einnig hluti trommusetts, sem mikið er notað í djass-, rokk- og popphljómsveitum og einnig í lúðrasveitum.
Sasa ramosa
Sasa ramosa er lágvaxin bambustegund (um 1 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Tomitaro Makino og Keita Shibata.
Frómas
thumb|Frómas með jarðarberjum og karamellu.thumb|Frómas með súkkulaðikurli og ávöxtum. Frómas er búðingur gerður úr þeyttum eggjum og rjóma með matarlími. Rétturinn er sætur og loftkenndur og oft er ávöxtum líkt og sítrónu og berjum bætt við. Þessi eftirréttur er algengur jólamatur á Íslandi.
Skafti Þóroddsson
Skafti Þóroddsson (d. 1030) var íslenskur lögsögumaður á 11. öld. Hann bjó á Hjalla í Ölfusi og þótti einn vitrasti og lögfróðasti maður síns tíma.
Frómas
Orðið kemur frá hinu franska fromage („ostur“).
Skafti Þóroddsson
Faðir Skafta var Þóroddur spaki Eyvindarson, goði á Hjalla, en móðir hans var Rannveig Gnúpsdóttir Molda-Gnúpssonar. Skafti tók við embætti af Grími Svertingssyni móðurbróður sínum árið 1004 og var lögsögumaður til dauðadags 1030, eða í tuttugu og sjö sumur. Hann var mjög röggsamur í embætti og eitt hans fyrsta verk var að koma á fimmtardómi „ok þat, at engi vegandi skyldi lýsa víg á hendr öðrum manni en sér, en áðr váru hér slík lög of þat sem í Norvegi,“ segir Ari fróði í Íslendingabók og bætir svo við „Á hans dögum urðu margir höfðingjar ok ríkismenn sekir eða landflótta of víg eða barsmíðir af ríkis sökum hans ok landstjórn.“
Það er því ljóst að Skafti hefur tekið til hendinni og beitt hörðum aðgerðum til að friða landið og binda enda á ættarstríð og erjur sögualdar, en lok hennar eru yfirleitt miðuð við dánarár hans. Íslendingasögur gerast þó flestar fyrir daga hans að mestu og ekkert er nú vitað um hverja hann gerði landræka fyrir víg og barsmíðar. Ekki er þó vitað um neinn goðorðsmann sem varð sekur skóggangsmaður eða landflótta á 11. öld og kunna munmælasögur um þá að hafa gleymst. „Þó er höfundi Njálu af einhverjum ástæðum blóðilla við Skafta,“ segir Björn Sigfússon. Hvað sem því líður hafði honum tekist fyrir dauða sinn að koma á friði og efla réttargæslu svo að dugði að mestu fram undir Sturlungaöld.
Í Kristni sögu segir að Skafti hafi verið vitrastur allra lögsögumanna. Hann virðist hafa verið mjög fróðleiksfús og lagt sig eftir að afla sér þekkingar um hvernig málum var háttað í öðrum löndum: „Skafti Þóroddsson hafði þá lögsögu á landinu. Víða af löndum spurði hann að siðum manna, þá menn er glöggst vissu, og leiddi mest að spurningum um kristinn dóm, hvernug haldinn væri bæði í Orkneyjum og á Hjaltlandi og úr Færeyjum og spurðist honum svo til sem víða mundi mikið á skorta að vel væri. Slíkar ræður hafði hann oft í munni eða um lög að tala eða um landsrétt.“
Kona Skafta var Þóra Steinsdóttir. Synir þeirra voru Þorsteinn holmunnur og Steinn Skaftason, sem var lengi í Noregi og er af honum sérstakur söguþáttur, Steins þáttur Skaftasonar, en dóttir þeirra var Þorkatla, sem giftist Katli, bróður Ísleifs biskups.
Njóla (bók)
thumb|Bókarkápa fyrir 2. útgáfu af Njólu árið 1853" Njóla er heimspekirit um leit að tilgangi heimsins eftir Björn Gunnlaugsson sem kom fyrst út í Reykjavík árið 1882. Verkið er í bundnu máli, fræðiljóð eða fræðidrápa þar sem inntakið er náttúrufræði heimspeki og guðfræði. Njóla fjallar um tilgang  heimsins eða alheimsáformið (teleologia mundi) og reynir höfundur að ráða tilganginn af því hvert skipulag heimsins er. Njóla samanstendur af af 528 erindum sem flest eru ort undir ferskeyttum hætti en nokkur undir gagaraljóðum.
Njóla skiptist í þessa fimm kafla:
Njóla var vinsæl meðal almennings og var nokkrum sinnum endurútgefin og hafði áhrif í bókmenntum.
Emeritus
Emeritus er latneskt orð sem notað er um þann einstakling sem lokið hefur störfum. Algengt er að prófessorar við háskóla beri titilinn prófessor emeritus (eða prófessor emerita fyrir konur) eftir að þeir láta af störfum sökum aldurs.
Ítalski sósíalistaflokkurinn
Ítalski sósíalistaflokkurinn (ítalska: Partito Socialista Italiano) var sósíalískur flokkur stofnaður á Ítalíu 1892 og nefndist þá ítalski verkamannaflokkurinn (Partito dei Lavoratori Italiani). Hann var upphaflega stærsti vinstriflokkurinn í ítölskum stjórnmálum, en eftir Síðari heimsstyrjöld varð ítalski kommúnistaflokkurinn honum yfirsterkari. Flokkurinn leystist upp eftir stjórnmálahneykslið í kringum Mani pulite-réttarhöldin árið 1994.
Allraheilagramessa
Allraheilagramessa er 1. nóvember. Þá er sameiginlegur minningardagur píslarvotta og messudagur þeirra fjölmörgu helgu manna í kristnum sið sem ekki eiga sér eigin messudag. Allraheilagramessa varð snemma einn af helgustu messudögum íslensku kaþólsku kirkjunnar og var ekki afnumin í þeirri mynd fyrr en árið 1770, eða rúmum 200 árum eftir að evangelísk-lútersk kirkja náði völdum; textar og bænir sem messudeginum fylgdu voru þá jafnframt lögð til næsta sunnudags þar á eftir.
Í lögbókum miðalda er kveðið á um ölmusugjafir á allraheilagramessu. Kann sá siður að vera í tengslum við allrasálnamessu daginn eftir, 2. nóvember. Þá gætu þessi ákvæði tengst því að eldri vetrarfagnaður hafi færst yfir á allraheilagramessu eftir að kristni festist í sessi.
Upphafið
thumb|right|200px|Pantheonhofið í Róm. Hún á sér fornar rætur því vitað er til að messur þar sem beðið var fyrir látnum voru haldnar þegar á 4. öld eftir Krist. En oftast er upphaf allraheilagramessu samt rakið til þess er Pantheonhofinu í Rómaborg var breytt í kirkju og vígsludagurinn - 13. maí árið 609 eða 610 - jafnframt helgaður öllum píslarvottum.
Gregoríus III sem gegndi embætti páfa á árunum 731–741 vígði daginn öllum sannhelgum kristnum einstaklingum svo að nú átti hann ekki lengur við píslarvottana eina. Um öld síðar flutti Gregoríus páfi IV hátíðina til 1. nóvember þar sem hún er enn. Til Norður-Evrópu barst hún árið 835.
Eldri hátíðir þennan dag
Upphaf vetrar og árs er það sem kallað er liminal tímabil, einhvers konar millibilsástand sem ríkir á tímum mikilla umskipta. Þá geta menn jafnvel skynjað handanheima; þeir sjá drauga og álfa, og geta spáð í framtíðina. Greinilegt er að andar voru taldir vera á kreiki á bæði Samhain og veturnóttum (sjá til dæmis Þiðranda þátt og Þórhalls).
Sökum kristnitökunnar lögðust veturnætur smám saman af. Sömuleiðis hurfu margar gamlar kaþólskar hátíðir við siðaskiptin, eða þegar lúterskur siður tók við af kaþólskri trú.
Gömlu hátíðirnar eins og vetrarnætur voru haldnar skömmu eftir sláturtíð og neytti fólk þá vel af því nýmeti sem sláturtíðinni fylgdi enda sjaldnast mikið um slíkt á veturna. Þegar kirkjan tók yfir þessar hátíðir færðust þær yfir á allraheilagramessu og var hún því oft kölluð sviðamessa.
Allrasálnamessa
Kringum árið 1000 varð til önnur hátíð fyrir áhrif trúarlegrar siðvæðingar, kenndrar við Clunyklaustrið í Frakklandi. Þetta var allrasálnamessa og var hún sett á 2. nóvember. Hún var einkum ætluð til hjálpar sálum fátækra.
Þetta var á sama tíma og kirkjan á Íslandi var að festast í sessi og þessi áhersla hefur því frá upphafi verið partur af kristnum hugmyndaheimi Íslendinga. Á 17. öld þekkist hátíðin í íslensku máli undir nöfnunum „sálnadagur“ og „heilagar sálir“, en í rímtali 1707 er núverandi heiti komið inn og hefur verið það síðan.
Líkt og áður fyrr horfir allraheilagramessa til þeirra sem á liðnum öldum, og einnig nær í tíma, hafa styrkt kristnina, það er að segja nafnfrægra trúarhetja og dýrlinga, einkum meðal kaþólskra. En á allrasálnamessu er hugurinn meira bundinn öllum þeim sem við þekktum persónulega og elskum en eru nú fallnir frá. Í íslensku þjóðkirkjunni fara þessir dagar orðið saman, eru eins og einn væri og beðið er fyrir sálum allra látinna.
Hrekkjavaka
Aðalgrein: Hrekkjavaka
Sighvatur Surtsson
Sighvatur Surtsson var íslenskur lögsögumaður á 11. öld og gegndi embættinu 1076-1083. Hann var sonur Surts Þorsteinssonar, sem kominn var í beinan karllegg af Katli fíflska, landnámsmanni í Kirkjubæ á Síðu, og hafa þeir langfeðgar líklega búið þar. Móðir hans var dóttir Brennu-Flosa Þórðarsonar.
Allraheilagramessa
Hrekkjavaka
Hrekkjavaka nefnist á enskri tungu „Halloween“ sem er annar ritháttur fyrir „Hallowe’en“. Hallowe’en er svo stytting á nafninu „All Hallows’“ Evening eða „All Hallows’ Eve“ sem er kvöldið 31. október, vakan fyrir Allraheilagramessu.
Hefð myndaðist fyrir því að á Samhain/Hallowe’en væri brennandi kertum komið fyrir í útskornum næpum og á Írlandi og í Skotlandi tíðkaðist að kveikja í bálköstum. Einnig fóru bæði unglingar og fullorðnir á milli húsa klæddir búningum og með grímur, eins og nú tíðkast á öskudegi Íslendinga, og gerðu öðrum gjarnan einhvern grikk í leiðinni.
Þegar Írar og Skotar fluttust búferlum til Ameríku á 19. öld fluttist Hallowe’en hátíðin með þeim. Í Bandaríkjunum uxu aftur á móti grasker sem voru mun stærri en næpurnar og auðveldari að skera út. Þannig tóku graskerin við af næpunum sem tákn fyrir Halloween Bandaríkjamanna.
Vegna áhrifa frá bandarísku sjónvarpi og kvikmyndum verður æ algengara að Norðurlandabúar haldi upp á hrekkjavöku að bandarískum sið. Ýmsir hafa ýtt undir þessa þróun, til að mynda dagblöð og verslanir. Hrekkjavaka Norðurlanda því fyrst og fremst unglingahátíð, rétt eins og Hallowe’en á Írlandi og Skotlandi var forðum.
Nordisk familjebok
thumb|right|Merki fyrstu útgáfunnar. Nordisk familjebok er sænsk alfræðiorðabók. Nafn hennar merkir norræn fjölskyldubók.
Fyrsta útgáfan kom út 1876-1899. Önnur útgáfan, hin svokallaða Ugluútgáfa, kom út 1904-1926 í 38 bindum og er enn í dag talin vera umfangsmesta alfræðiorðabók sem gefin hefur verið út á sænska tungu. Þriðja útgáfan var gefin út 1923-1937 og fjórða útgáfan 1951-1957.
Nordisk familjebok á netinu
Fyrsta og önnur útgáfa af Nordisk familjebok eru ekki lengur höfundarréttarvarðar og hafa verið skannaðar inn og gerðar aðgengilegar á internetinu af Projekt Runeberg.
Nordisk familjebok var vel úr garði gerð á sínum tíma þó að vitanlega sé margt í hundrað ára gömlu riti sem ekki lengur getur talist rétt. Vegna þess hve vandað var til útgáfunnar á sínum tíma hefur á sænsku wikipedia mjög verið stuðst við Nordisk familjebok í greinum sem fjalla um efni þar sem hún er enn viðeigandi.
Kósakkar
thumb|right|Zaporízjzja-kósakkar skrifa bréf til Tyrkjasoldáns — Málverk eftir [[Ílja Repín (1891).]] thumb|right|Úkraínskir kósakkar fagna 500 ára afmæli Zaporízjzja-kósakka árið 1990. thumb|right|Kósakkadans – Málverk eftir [[Stanisław Masłowski (1883).]] Kósakkar eru hópar aðallega austur-slavneskra (en upphaflega tyrkískra) þjóðernishópa sem rekja uppruna sinn til gresja Úkraínu. Þeir hófu að mynda lausleg samfélög með hermennskusniði í Úkraínu og suðurhluta Rússlands á 14. öld.
Kósakkar hafa sögulega lotið formlegum yfirráðum ýmissa austur-evrópskra ríkja en hafa gjarnan fengið að njóta talsverðs sjálfræðis í skiptum fyrir herþjónustu þeirra. Kósakkar eru þekktir fyrir lýðræðislegar hefðir, fyrir hestamennsku og fyrir öflug riddaralið sín. Þeir hafa leikið lykilhlutverk í þróun bæði úkraínskrar og rússneskrar menningar.
Söguágrip
Kósakkar voru upphaflega ánauðugir bændur sem flúðu frá Rússlandi, Póllandi og Litáen. Tatarar, Mongólar og ýmsir ævintýramenn gengu í lið með þeim og mynduðu með þeim sjálfstæð samfélög á gresjunum í Úkraínu og í suðurhluta Rússlands. Þeir gerðu með sér eins konar varnarbandalag þar sem giltu strangar reglur sem minntu á herlög. Í fyrstu viðurkenndu þeir engin lög nema sín eigin, jafnvel ekki lög yfirvalda í Moskvu. Sjálft orðið kósakki útleggst sem „frjáls maður“ á tyrknesku.
Kósakkar urðu útverðir Slava í viðureignum þeirra við veldi Tatara á Krímskaga og gegn bandamönnum þess í Tyrkjaveldi. Þeir börðust með Heilaga rómverska ríkinu gegn Tyrkjum og börðust ýmist með Rússum gegn Pólverjum eða með Pólverjum gegn Rússum. Tatarar fóru gjarnan ránshendi um heimalönd kósakka eftir að Rússar hættu að greiða þeim skatta á 15. öld og þetta stuðlaði að því að kósakkarnir gerðu varnarbandalögin sín á milli.
Samfélög fyrstu kósakkanna voru skipulögð þannig að þeir byggðu sér víggirta bæi eða nýlendur. Innan samfélaganna höfðu menn sameign og allir voru jafn réttháir. Leiðtogar kósakka voru kjörnir til ákveðins tíma. Fyrsta nýlenda kósakka með þessu sniði var á bökkum Donár og þaðan eru hinir svokölluðu Don-kósakkar komnir.
Með öflugri herþjónustu sinni í þágu bæði Pólverja og Rússa fengu kósakkar að njóta töluverðrar sjálfsstjórnar og ýmissa forréttinda innan þessara ríkja. Útþensla Rússaveldis í suðurátt og tilraunir Pólverja til að treysta völd litháískra bandamanna sinna í Úkraínu leiddu hins vegar til töluverðrar skerðingar á sjálfræði Kósakka. Þetta leiddi til þess að kósakkar gerðu víðtækar uppreisnir gegn báðum ríkjunum. Árið 1648 brutust kósakkar undan yfirráðum Pólverja og stofnuðu sjálfstætt kósakkalýðveldi þar sem nú er miðhluti Úkraínu. Kósakkarnir gengust Rússakeisara á hönd sex árum síðar en um öld síðar lét Katrín mikla Rússakeisaraynja endanlega leysa upp kósakkalýðveldið þar sem hún vildi að lendur þess heyrðu beint undir keisaradæmið.
Í rússnesku borgarastyrjöldinni á árunum 1918 til 1921 börðust langflestir kósakkar með hvítliðum á móti bolsévikum. Þeir stofnuðu sjálfstætt kósakkalýðveldi, Don-lýðveldið, á Don-svæðinu á tíma styrjaldarinnar. Bolsévikar litu á kósakka sem handbendi gagnbyltingarsinna og ríkra bænda, svokallaðra kúlakka, og því voru margir þeirra drepnir eftir sigur bolsévika í borgarastyrjöldinni, sér í lagi á stjórnartíð Stalíns. Margir kósakkar flúðu land og löndum þeirra var breytt í samyrkjubú. Eftir sigur Sovétríkjanna í seinni heimsstyrjöldinni lét Stalín senda riddaralið kósakka í útlegð til Síberíu.
Í sovésku valdaránstilrauninni 1991 fylktu margir kósakkar sér að baki Borís Jeltsín. Viss þjóðleg endurvakning varð meðal kósakka við fall Sovétríkjanna og margir þeirra fóru að krefjast gamallar sjálfsstjórnar og fornra fríðinda á ný.
Klóeðla
Klóeðlan (fræðiheiti Baryonyx) er ættkvísl risaeðla sem lifði á Barremian stigi snemma krítartímans, fyrir um 130–125 milljónum ára. Fyrsta beinagrindin fannst árið 1983 í Smokejack Clay Pit, í Surrey, Englandi, í setlögum Weald Clay Formation, og varð heilgerð sýnishorn af Baryonyx walkeri, nefnd af steingervingafræðingunum Alan J. Charig og Angela C. Milner árið 1986. Samheitaheitið, Klóeðla, þýðir "þung kló" og vísar til mjög stórrar kló dýrsins á fyrsta fingri; hið sérstaka nafn, walkeri, vísar til uppgötvanda þess, áhugamannsins steingervingasafnara William J. Walker. Heilbrigðissýnin er ein fullkomnasta beinagrindin frá Bretlandi (og er enn fullkomnasta spinosaurid), og uppgötvun þess vakti athygli fjölmiðla. Sýnum sem síðar fundust í öðrum hlutum Bretlands og Íberíu hefur einnig verið úthlutað ættkvíslinni.
Heilbrigðissýnin, sem kann að hafa ekki verið fullvaxin, var talin hafa verið á milli 7,5 og 10 metrar (25 og 33 fet) á lengd og hafa verið á milli 1,2 og 1,7 metrísk tonn (1,3 og 1,9 stutt tonn; 1,2 og 1,7 löng) tonn). Klóeðlan var með langan, lágan og mjóan trýni sem hefur verið líkt við gharial. Snjóoddurinn stækkaði til hliðanna í formi rósettu. Fyrir aftan þetta var efri kjálkinn með hak sem passaði í neðri kjálkann (sem sveigðist upp á sama svæði). Það var með þríhyrningslaga háls efst á nefbeinunum. Klóeðlan hafði mikinn fjölda af fínt rifnum, keilulaga tönnum, með stærstu tennurnar að framan. Hálsinn myndaði S-form og taugahryggjar á bakhryggjarliðum hans jukust á hæð framan og aftan. Einn ílangur taugahryggur gefur til kynna að hann gæti hafa haft hnúfu eða hrygg meðfram miðju baksins. Hann hafði sterka framlimi, með samnefndri kló með fyrsta fingur sem var um 31 sentímetrar (12 tommur) á lengd.http://www.jurassicworld.com/sites/default/files/2016-10/BaryonyxTall.jpg
Hlemmur
thumb|right|Hlemmur meðan hann var enn skiptistöð Strætó 2013. Hlemmur er yfirbyggt torg sem stendur efst á Hverfisgötu, gegnt aðallögreglustöð borgarinnar. Þar er nú mathöllin Hlemmur - Mathöll. Nafnið Hlemmur vísar til brúarstubbs sem þar var yfir lækinn Rauðará, sem Rauðarárstígur í Reykjavík er kenndur við.
Komið var upp vatnsþró á Hlemmtorgi, til að brynna hestum, skömmu eftir stofnun Vatnsveitu Reykjavíkur. Árið 2005 var höggmyndin „Klyfjahesturinn“ eftir Sigurjón Ólafsson, sem stóð áður við Sogamýri, sett niður rétt við Hlemm til minnis um þetta.
Feðginin Sigurður Ólafsson og Þuríður Sigurðardóttir syngja saman
Feðgin syngja saman er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1971. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Jón Sigurðsson stjórnar hljómsveitinni er leikur undir og útsetti öll lögin og veit ég, að margir eru mér sammála um, að hann hefur heldur betur blásið rykinu af þessum gömlu lögum og klætt þau í búning ársins 1971. Ljósmyndir á plötuumslagi tók Kristján Magnússon.
Hlemmur
Árið 1978 var byggingin á Hlemmi reist sem ein af aðalskiptistöðvum Strætó bs. í Reykjavík eftir teikningu Gunnars Hanssonar arkitekts. Skiptistöðin var um árabil eins konar afdrep útigangsfólks í Reykjavík. Kvikmyndin Hlemmur frá 2003 fjallar um það. Frá 1980-1984 var Hlemmur auk þess ein aðalfélagsmiðstöð ungra upprennandi pönkara sem komu saman á hverjum degi og héngu þar saman. Á þeim tíma var töluvert um afþreyingarstarfsemi í kringum Hlemm, svo sem skyndibitastaðir, spilasalir og vídeóleigur.
Árið 2017 var ákveðið að BSÍ tæki við af Hlemmi sem samgöngumiðstöð fyrir Höfuðborgarsvæðið. Sama ár var Hlemmur - Mathöll opnuð þar eftir miklar endurbætur á húsnæðinu. Árið 2019 var kynnt nýtt deiliskipulag fyrir Hlemm og nærliggjandi svæði þar sem gert er ráð fyrir að stækka torgið austan við Hlemm (Hlemmtorg) og leiða umferð frá Suðurlandsbraut þar norðan við.
Fellalykill
Fellalykill (fræðiheiti Primula alpicola ) er blóm af ættkvísl lykla. Honum var fyrst safnað 1926 af Frank Kingdon-Ward og var lýst sem afbrigði af Primula microdonta af William Wright Smith, en síðar skrásettur sem eigin tegund af Otto Stapf.
Útbreiðsla og búsvæði
Fellalykill er upprunninn frá Bútan og suðaustur Tíbet, þar sem hann vex í miklum mæli meðfram Tsangpo (efri hluti Brahmaputra) ásamt Friggjarlykli. Vaxtarsvæði þeirra liggja þó nær aldrei saman; Friggjarlykill kýs rakari jarðveg nær ám og Fellalykill vill þurrari svæði.
Ólafur Þórðarson hvítaskáld
Ólafur Þórðarson hvítaskáld (um 1210 – 1259), var lögsögumaður, kennari, skáld og rithöfundur. Oftast kallaður Ólafur hvítaskáld til aðgreiningar frá nafna sínum Ólafi svartaskáldi.
Æviferill
Ólafur var launsonur Þórðar Sturlusonar goðorðsmanns á Snæfellsnesi, með Þóru (Jónsdóttur?), talinn fæddur á árabilinu 1210-1212. Hann var albróðir Sturlu Þórðarsonar sagnaritara. Ólafur ólst að hluta upp hjá föðurbróður sínum Snorra Sturlusyni, þar sem hann fékk bestu bóklega menntun sem völ var á. Síðar bjó hann í Hvammi í Hvammssveit, Borg á Mýrum frá 1236, og síðast í Stafholti. Þar rak hann um tíma rithöfunda- og prestaskóla, þar sem meðal annars var kennd málskrúðsfræði. Ólafur var súbdjákn að vígslu.
Eftir Bæjarbardaga 1237, rak Sturla Sighvatsson Ólaf úr landi. Hann fór þá til Noregs og dvaldist í Niðarósi hjá Skúla jarli og syni hans, ásamt með Snorra frænda sínum og fleiri Íslendingum. Þar var hann viðstaddur vorið 1239, þegar Snorri fór út til Íslands í banni Hákonar konungs. Líklegt er að hann hafi farið til Svíþjóðar sumarið 1239 til að flytja Eiríki Eiríkssyni Svíakonungi kvæði. Hann kom aftur til Niðaróss snemma árs 1240, hitti þar fyrir Hákon konung og gerðist hans maður í deilunum við Skúla jarl. Eftir að hafa tekið þátt í orustu í Ósló um sumarið, mun hann hafa farið til Danmerkur. Var hann við hirð konungsins, Valdimars sigursæla, næsta ár, 1240-1241, en Valdimar dó 28. mars 1241. Líklegt er að Ólafur hafi þá farið til Noregs, og síðan til Íslands 1242 eða skömmu síðar. thumb|right|Ólafur hvítaskáld orti meðal annars um [[Thomas Becket erkibiskup.]] Vegna ætternis síns dróst Ólafur inn í átök Sturlungaaldar. Þegar hann kom úr utanförinni höfðu Sturlungar orðið fyrir miklu áfalli: Snorri frændi hans var fallinn, 1241, og einnig Sighvatur Sturluson og flestir synir hans í Örlygsstaðabardaga 1238. Þórður kakali, sonur Sighvats, var þá að hefja baráttu til valda. Að nokkru leyti vegna tengsla við hann varð Ólafur lögsögumaður 1248-1250 og 1252. Ólafur studdi einnig bróðurson sinn Þorgils skarða eftir að hann kom til landsins 1252. Annars virðist hann frekar hafa forðast átök, en sinnt í staðinn kennslu og ritstörfum.
Skáldskapur og ritstörf
Ólafur var nafntogað skáld og er m.a. varðveitt brot úr tveimur kvæðum hans um Hákon gamla, annað hrynhenda. Einnig brot úr Aronsdrápu, um Aron Hjörleifsson, brot úr kvæði um Tómas Bekket, auk lausavísna. Glötuð eru kvæði um Eirík Svíakonung, Valdimar sigursæla og fleiri. Hann samdi einnig merka ritgerð, sem kölluð er Málskrúðsfræði Ólafs hvítaskálds, öðru nafni Þriðja málfræðiritgerðin. Hún er að nokkru byggð á latneskum fyrirmyndum, en efnið aðlagað íslenskum aðstæðum.
Margir fræðimenn telja að Ólafur hvítaskáld sé höfundur Knýtlinga sögu, sem fjallar um sögu Danakonunga frá Haraldi Gormssyni fram undir 1200. Í sögunni segir: „Með honum (þ.e. Valdimar konungi gamla eða sigursæla) var Ólafur Þórðarson og nam að honum marga fræði, og hafði hann margar ágætligar frásagnir frá honum.“ Allir fræðimenn eru sammála um að Ólafur hafi verið heimildarmaður við samningu Knýtlinga sögu, og flestir telja líklegast að hann hafi sjáfur skráð söguna. Ekki er þó full vissa fyrir því.
Ólafur hefur einnig verið nefndur sem höfundur Laxdæla sögu, en meiri óvissa er um það, þó að samanburður við stíl Knýtlinga sögu geti bent til þess.
Vetrarólympíuleikarnir 1980
thumb|right|Opnunarhátíð leikanna Vetrarólympíuleikarnir 1980 voru 13. vetrarólympíuleikarnir. Þeir voru settir 14. febrúar 1980 í Lake Placid í New York-fylki í Bandaríkjunum. 37 þjóðir sendu fulltrúa á leikana. Sovétríkin voru sigursælust með tíu gullverðlaun, sex silfur og sex brons. Ísland sendi sex skíðamenn á leikana: þrjá keppendur í svigi og þrjá í skíðagöngu.
Kvesal
Kvesal (fræðiheiti: Pharomachrus mocinno) er skærgrænn fugl sem finnst í Mið-Ameríku á svæðinu frá Suður-Mexíkó til Panama. Hann er þjóðfugl Gvatemala og mynt landsins „quetzal,“ er nefnd eftir honum. Hann er friðlýstur og eru gerðar ráðstafanir til að vernda lífríki hans.
Lýsing
Kvesalar eru yfirleitt 40cm á hæð en stélfjaðrir karldýrsins eru allt að 105cm. Þar með er heildarlengd karlfuglsins yfirleitt 100-120cm. Þeir vega að meðaltali 160-180 grömm. Kvesalar eru grænir á höfðinu, efri hluta bringunnar og öllu bakinu og ofan á vængjunum. Að neðanverðu eru vængfjaðrirnar svartar með hvítu rákamunstri. Karldýrin eru með skarlatsrauðan kvið og undirgrump en kvendýrin eru móleit. Kollfjaðrir karldýrsins mynda einskonar kamb. Goggurinn er stuttur, en gildvaxinn, mjög boginn að ofan með tenntum jöðrum.
Útbreiðsla og lífríki
Kvesal er ættaður Mið-Ameríku á svæðinu frá Suður-Mexíkó til Panama. Hann er talinn skiptast í tvær undirtegundir, Gvatemala-afbrigðið (aðaltegund) og Kostaríka-afbrigðið. Hann heldur sér í þéttum regnskógum til fjalla, allt upp í 3000 metra hæð, en flytur sig niður að 1000 metra hæðarlínu á regntímanum.
Hreiður og varp
Hreiðrið er grafið inn í trjáboli þar sem viðurinn er mjúkur vegna fúa, venjulega hátt yfir jörð. Karlfuglinn lætur stélfjaðrirnar sínar standa út úr hreiðuropinu svo að þær líti út eins og laufblöð. Kvesalar verpa að jafnaði tvisvar á ári. Karl- og kvenfuglinn liggja á egginu til skiptis. Eggin eru tvö og útungun tekur um 18 daga.
Fæða
Kvesal étur einkum ávexti. Daglegur skammtur getur numið allt að helmingi líkamsþyngdar hans. Hins vegar étur hann einstaka sinnum smávaxin hryggdýr og snigla. Nokkrar tegundir ættarinnar borða einkum fiðrildi og lirfur þeirra.
1625
Árið 1625 (MDCXXV í rómverskum tölum) var 25. ár 17. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Uppgjöf Breda eftir [[Diego Velásquez frá 1635.]]
Sinfónía
thumb|right|Sinfóníuhljómsveitin í Salford, Englandi. Sinfónía er kaflaskipt tónlistarform. Orðið sinfónía er tekið úr grísku og beinþýðist „samhljómur“, stundum eru sinfóníur kallaðar hljómkviður, sem er íslensk þýðing sem ekki hefur náð fótfestu.
Saga sinfóníunnar
Sinfóníur voru upphaflega forleikir, bakgrunnstónlist eða millispil. Þær voru hlutar í stærri verkum, spilaðar af tiltölulega litlum hljómsveitum og einnig var orðið sjálft notað sem samheiti yfir alls kyns tónlist. Á 18. öld varð formið smám saman fastmótaðra og loks varð fjögurra kafla sónötuform orðið partur af skilgreiningunni á sinfóníu. Við lok 18. aldar tóku hljómsveitirnar að stækka og fleiri hljóðfæri að bætast við, þessi þróun hélt áfram allt til loka Síðrómantíska tímabilsins, en þá náði hún hámarki í risavöxnum sinfóníum Mahlers þar sem formið er teygt út yfir ystu mörk og flytjendurnir skiptu hundruðum.
Mál, sannleikur og rökfræði
Mál, sannleikur og rökfræði (e. Language, Truth and Logic) er rit um heimspeki eftir breska heimspekinginn Alfred Jules Ayer. Það kom út árið 1936. Ritið skilgreinir, útskýrir og færir rök fyrir sannreynanleikalögmáli rökfræðilegu raunhyggjunnar. Ayer ræðir hvernig beita megi sannreynanleikalögmálinu í glímunni við gátur heimspekinnar. Ayer reynir m.a. að sýna fram á að spurningar og fullyrðingar frumspekinnar, siðfræðinnar og guðfræðinnar séu merkingarlausar.
Mál, sannleikur og rökfræði er eitt vinsælasta og víðlesnasta ritið í anda rökfræðilegrar raunhyggju.
Arnór Ingvi Traustason
Arnór Ingvi Traustason er íslenskur atvinnumaður í knattspyrnu sem að spilar fyrir IFK Norrköping í Svíþjóð.
Arnór Ingvi hóf að leika knattspyrnu með Ungmennafélagi Njarðvíkur (UMFN) en hóf meistaraflokksferil sinn hjá Keflavík en hann hefur að auki spilað með norska liðinu Sandnes Ulf.
Arnór hefur orðið sænskur deildarmeistari með IFK Norrköping og Malmö FF.
2010-12: Keflavík
Arnór Ingvi spilaði sinn fyrsta keppnisleik fyrir Keflavík þegar að hann kom inná sem varamaður á 81. mínútu í leik gegn ÍR í Lengjubikarnum þann 27. febrúar 2010 þá 17 ára. Fyrsti deildarleikur Arnórs kom 13. september í 2-1 tapi gegn Fram. Arnór skoraði svo sitt fyrsta deildarmark í jafnframt sínum fyrsta byrjunarliðsleik fyrir Keflavík í 4-1 sigri gegn ÍBV þann 25. september.