cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kári Kristján Kristjánsson
Kári Kristján Kristjánsson (fæddur 28. október 1984) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með íslenska liðinu ÍBV.
Kári Kristján lék með íslenska landsliðinu þegar það keppti á Heimsmeistaramótinu í Svíþjóð 2011.
Jóhann
Jóhann er íslenskt karlmannsnafn. Nafnið er stytting á Jóhannes.
Karlskrona
thumb|right|240px|Karlskrona, [[maí 2010]] Karlskrona er borg í Sveitarfélaginu Karlskrona í Svíþjóð. Árið 2017 bjuggu þar 37.000 manns og 66.000 í sveitarfélaginu.
Obscured by Clouds
Obscured by Clouds er sjöunda plata Pink Floyd byggt á tónlistinni sem þeir sömdu fyrir myndina La Vallée. Platan var gefin út í Bretlandi 3. júní, 1972 af Harvest/EMI og svo í Bandaríkjunum 15. júní af Harvest/Capitol. Platan komst í 6. sæti á breska vinsældarlistanum og í 46. sæti á þeim bandaríska.
Árið 1986, var tónlistin gefin út á geisladisk í fyrsta skipti. Svo aftur 1996 í stafrænni endurupptöku.
„Free Four“ var fyrsta Pink Floyd lagið til að fá góða spilun í Bandaríkjunum, og fyrsta til að hafa eitthvað að gera með Eric Fletcher Waters, pabba Roger Waters. Titillagið, eitt af „ósungnu“ lögunum á plötunni, var spilað á flestum tónleikum Pink Floyd á þessum tíma, oftast opnunar lagið. Lagið „Childhood's End“ er byggt á sögu Arthur C. Clarke með sama nafni.
Sigurður Skúlason
Sigurður Skúlason (f. 1946) er íslenskur leikari sem hefur leikið mörg aðalhlutverk á sviði, en einnig í bíómyndum og sjónvarpsmyndum.
Sigurbergur Sveinsson
Sigurbergur Sveinsson (fæddur 12. ágúst 1987) er íslenskur handknattleiksmaður.
Sigurbergur lék með íslenska landsliðinu þegar það keppti á Heimsmeistaramótinu í Svíþjóð 2011.
Tommy Wiseau
Mörg atriði um einkalíf Wiseau (þar á meðal þjóðerni hans, aldur og bakgrunnur) eru óstaðfest og hafa leitt af sér miklar vangaveltur aðdáenda, þar sem sem mönnum ber ekki alltaf saman. Bók frá 2013, The Disaster Artist: My Life Inside The Room, the Greatest Bad Movie Made, eftir Greg Sestero, sem og kvikmyndaraðlögun frá 2017, atriði á bak við tjöldin við gerð myndarinnar The Room og líf Wiseau.
Yngri ár
Wiseau heldur upplýsingum um sín yngri ár leyndum. Í ýmsum viðtölum hefur hann haldið því fram að hafa búið í Frakklandi „fyrir löngu síðan“. Hann hefur einnig sagst hafa alist upp í New Orleans og sagst eiga „heila fjölskyldu“ í Chalmette, Louisiana.
Í viðtölum eftir útgáfu The Room árið 2003 gaf Wiseau til kynna að hann hefði fæðst árið 1968 eða 1969, en leikarinn Greg Sestero heldur því fram í ævisögunni frá 2013, The Disaster Artist, að kærasta bróður hans hafi komist yfir afrit innflytjendapappíra Wiseau til Bandaríkjanna og komist af því að hann hefði fæðst „miklu fyrr“ en hann hefði gefið til kynna í austantjaldslandi á sjötta áratugnum.
Lüneburg
Lüneburg (lágþýska: Lümborg) er gömul Hansaborg í þýska sambandslandinu Neðra-Saxlandi og er með 72 þúsund íbúa (31. desember 2013).
thumb|300px|Salthöfnin og pakkhús í Lüneburg
Lega
Lüneburg liggur við ána Ilmenau í norðausturhluta Neðra-Saxlands, rétt við suðausturjaðar Hamborgar. Borgin er einnig við norðurjaðar náttúruperlunnar Lüneburger Heide. Næstu borgir eru Hamborg til norðvesturs (20 km), Bremen til vesturs (50 km) og Lübeck til norðurs (50 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Lüneburg sýnir hvítt borgarvirki á rauðum grunni. Inni í hliðinu er skjöldur með bláu ljóni. Virkið er Lüneburg sjálft og ljónið vísar til Hinriks ljóns sem var hertogi héraðsins áður fyrr.
Orðsifjar
Borgin hét Luneburg 965 og Luniburc 956. Orðið er dregið af germanska orðinu Hliuni, sem merkir var eða skjól (sbr. hlé á íslensku). Þar með er sennilega meint hæðin sem borgin stendur við. Síðan 2007 er opinbert heiti borgarinnar Hansestadt Lüneburg.
Hansaborgin
Á svæðinu bjuggu áður fyrr langbarðar. Bærinn sjálfur myndaðist ekki fyrr en á 8. öld og kemur heitið fyrst fyrir 956 í skjali Ottos I konungs þýska ríkisins. Bærinn stóð við mikilvægar saltnámur. Þrátt fyrir það stóð hann lengi vel í skugga nágrannabæjarins Bardowick. En 1189 fór Hinrik ljón í herferð gegn Bardowick og eyddi bænum. Samtímis veitti hann Lüneburg borgarréttindi. Strax á 13. öld gekk Lüneburg í Hansasambandið og verslaði með salt. Saltið var notað til að salta síld frá Noregi og Eystrasalti. Sökum mikilvægi saltsins varð borgin brátt auðug. Saltið var geymt í Saltgeymslunum í Lübeck og kallaðist leiðin þangað Gamla saltleiðin (Alte Salzstrasse). 1398 var Strecknitz-skipaskurðurinn opnaður og var saltið þá sett í pramma og því siglt til Lübeck. Síðla á 13. öld varð Lüneburg að eigið furstadæmi. En 1371 gerðu borgararnir uppreisn og vísuðu furstanum úr borginni. Þeir eyddu auk þess virkinu Kalkberg og sömuleiðis nálægu klaustri. Lüneburg varð þar með að fríborg og hélst sá status allt til 1637.
Nýrri tímar
Um miðja 16. öld lagði Hansasambandið upp laupana. Á svipuðum tíma varð aflabrestur í Eystrasaltssíldinni. Við það missti Lüneburg saltviðskiptin. Almenn fátækt varð afleiðingin og borgin féll í andvaraleysi næstu aldir. 1810 innlimuðu Frakkar borgina. En eftir hrakfarir Napoleons í Rússlandi veturinn 1812-13 gerðu borgarbúar uppreisn gegn erlendu valdstjórninni og hröktu Frakka úr borginni. 1. apríl 1813 hertók franskur her borgina, enda var þar engin her til varnar. En strax daginn eftir náðu sameinaðir prússar og Rússar að sigra Frakka og frelsa borgina. Þetta var fyrsti ósigur Frakka á þýskri grundu eftir hrakfarirnar í Rússlandi. Eftir þetta komst aftur ró á borgina, sem varla kom við sögu í styrjöldum sögunnar. Hún slapp einnig við allar loftárásir heimstyrjaldarinnar síðari. Bretar hertóku borgina átakalaust við stríðslok og fluttu þangað Heinrich Himmler sem fanga. 23. maí 1945 framdi hann þó sjálfsmorð í borginni með því að gleypa blásýruhylki. Í september sama ár fóru Bergen-Belsen-réttarhöldin fram í borginni en þar voru 45 manns ákærðir fyrir stríðsglæpi. Margir þeirra voru dæmdir til dauða, aðrir í fangelsisvist. Þetta voru fyrstu stríðsréttarhöldin eftir stríð í Þýskalandi, enda fóru þau fram áður en hin þekktu Nürnberg-réttarhöldin hófust. 1970 var byrjað að gera upp gömlu húsin í borginni, eftir að tekist hafði að hindra að yfirvöld rifu gamla miðbæinn. Eftir það er Lüneburg vinsæl ferðamannaborg. 1989 var háskólinn Universität Lüneburg stofnaður.
Þjóðsaga
thumb|Villisvín varð til þess að saltnámurnar við Lüneburg fundust Salt var helsta verslunarvara Lüneburg. Sagan segir að námurnar hafi uppgötvast af veiðimanni nokkrum sem var að veiðum á þessum slóðum fyrir rúmum 1000 árum. Hann náði að leggja hvítt (eða ljóst) villisvín að velli og tók þá eftir því að í feldi þess voru saltkristallar. Hann hafi því grunað að í námunda væri salt að finna. Í kjölfarið var farið að grennslast fyrir um það uns saltæðarnar fundust.
Vinabæir
Dresden viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Jóhannesarkirkjan er eilítið skökk Í Lüneburg eru fjölmörg gömul íbúarhús í þýskum stíl. Þar sem borgin varð ekki fyrir loftárásum og hefur ekki brunnið að öðru leyti, hefur miðborgarmyndin haldist nær óbreytt í nokkur hunduð ár. Auk þess má nefna:
Oklahoma City Thunder
Oklahoma City Thunder er körfuboltalið frá Oklahoma City í Oklahoma og spilar í NBA deildinni. Liðið hét Seattle SuperSonics frá 1967-2008 og vann einn meistaratitil árið 1979. Liðið komst síðast í úrslit árið 2011-2012 þegar það tapaði fyrir Miami Heat.
Maastricht
Maastricht (franska: Maestricht, (limburgíska: Meschtreech) er höfuðborg hollenska héraðsins Limburg og jafnframt syðsta borg Hollands. Maastricht-samningarnir voru undirritaðir í borginni 1992. Borgin hefur sótt um að fá að vera menningarhöfuðborg Evrópu 2018. Í Maastricht er töluð hollenska, limburgíska (ásamt Maastricht-mállýskunni), franska, þýska og enska.
Lega og lýsing
Maastricht liggur sitthvoru megin við ána Maas syðst í Hollandi. Vestri borgarmörkin nema við belgísku landamærin. Til þýsku landamæranna eru aðeins um 15 km til austurs. Næstu borgir eru Aachen í Þýskalandi til austurs (20 km), Liége í Belgíu til suðurs (20 km), Genk í Belgíu til norðvesturs og Roermond í Hollandi til norðurs (40 km). Maastricht er að öðru leyti syðsta borgin í Hollandi, en nokkrir smábæir eru þó aðeins sunnar.
Upphaf
Það voru keltar sem reistu bæinn fyrst, en þar með er Maastricht með elstu borgum Hollands. Rómverjar hertóku svæðið og borgina um tímamótin. Á tímum Ágústusar keisara var reist brú yfir Maas, en handan hennar lá þjóðvegur beint vestur til Colonia Agrippina (Kölnar). Snemma varð Maastricht að biskupssetri sökum þess hve vel hún var varin. Borgin var hluti af þýska ríkinu. 1202 varð hún eign tveggja aðila. Í fyrsta lagi greifans af Brabant fyrir hönd keisara, en í öðru lagi biskupanna af Liège. 1204 hlaut hún borgarréttindi. Fyrsta brúin yfir Maas, Servatíusbrúin, var smíðuð 1280. Hún var í fleiri hundruð ár nyrsta brúin yfir Maas. Í kjölfarið varð Maastricht að verslunarborg, þar sem iðnaðarvörur eins og ull og leðurvörur voru framleiddar og seldar. Þessi velmegun hélst til sjálfstæðisstríðs Niðurlanda.
Frakkar
Þegar verslunarstríð Hollendinga og Englendinga stóð yfir 1672-79 notuðu Frakkar sér ástandið og sátu um borgina Maastricht 1673. Það var Loðvík XIV sem sóttist eftir að stækka ríki sitt. Einn af hans mönnum var d’Artagnan, einn af skyttum Frakklandskonungs. Þegar Frakkar voru að sækja á Tongershliðið við suðvesturmúr borgarinnar 25. júní, féll d’Artagnan fyrir byssukúlu, en hún hæfði hann í barkakýlið. Árið 2003 var reistur minnisvarði um skyttuna frægu á staðnum, en hliðið sjálft er löngu horfið. Frakkar náðu að hertaka borgina, en héldu henni aðeins til 1678. Í austurríska erfðastríðinu voru Frakkar aftur á ferð 1748 og hertóku borgina, en skiluðu henni skömmu seinna. Enn hertóku Frakkar Maastricht 1794 er Niðurlönd voru hertekin. Að þessu sinni var Maastricht innlimuð Frakklandi, sem varð að franskri borg í 20 ár, eða meðan Napoleons naut við. Hún var gerð að höfuðborg sýslunnar (dpepartement) Meuse-Inférieure.
Nýrri tímar
thumb|Þýskir skriðdrekar í Maastricht 10. maí 1940 Í byrjun 20. aldar urðu hollensk áhrif á borgina sterkari, sérstaklega meðan heimstyrjöldin fyrri geisaði. 10. maí 1940 réðust Þjóðverjar inn í Holland. Maastricht var meðal allra fyrstu borga sem þeir réðust á, sökum legu hennar. En Hollendingar veittu slíka mótspyrnu að það tók nasista langan tíma að ná borginni. Allar brýr yfir Maas voru eyðilagðar. Borgin féll síðdegis og var hún síðasta borgin í Limburg til að falla í hendur nasistum. Hún var einnig fyrsta hollenska borgin sem bandamenn frelsuðu 1944. 1976 var háskólinn Maastricht University stofnaður. Hann er þekktur fyrir nútíma kennslufræði og hefur hlotið háar alþjóðlegar viðurkenningar. Um helmingur stúdenta eru útlendingar. 1992 voru Maastricht-samningarnir undirritaðir í borginni, en þeir marka upphafið að Evrópusambandinu (sem arftaki Evrópubandalagsins). Samningarnir tóku gildi 1. nóvember 1993.
Viðburðir
Karneval er haldið árlega að hausti.
Íþróttir
Amstel Gold Race er hjólreiðakeppni sem fram fer árlega í og við Maastricht. Vegalengdin eru rúmir 250 km og er keppnin hluti af heimsbikarkeppninni. Síðustu tvö árin sigraði belgíski hjólreiðakappinn Philippe Gilbert. Hjólreiðagoðsögnin Eddie Merckx vann keppnina 1973 og 1975. Daginn fyrir keppnina sjálfa er haldin hjólreiðakeppni fyrir almenning.
Helsta knattspyrnulið borgarinnar er MVV Maastricht, sem í dag spilar í 2. deild. Besti árangur félagsins er 7. sætið í úrvalsdeildinni (1991 og 1992).
Vinabæir
Maastricht viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Jónas Jónasson
Jónas Jónasson (fæddur 3. maí 1931 í Reykjavík; dáinn 22. nóvember 2011 í Reykjavík) var tónlistarmaður, kennari, sjónvarpsmaður, fréttaþulur hjá RÚV og leikritshöfundur. Jónas lést af völdum krabbameins.
Verufall
Verufall (essivus) er fall sem fallorð geta staðið í í sumum tungumálum svo sem finnsku.
Verufall táknar viðvarandi ástand, starf eða tiltekinn tíma. Í finnsku hefur það endingarnar -na / nä.
Ef þú ætlar að segja á finnsku að e-r sé veikur er lýsingarorðið veikur sett í verufall. Þannig væri -Mikko er veikur > Mikko on sairaana. Ef þú ætlar að segja að Árni sé prófesor við háskóla er orðið prófesor sett í verufall. Þannig væri -Árni er prófessor við háskólann > Árni on professorina yliopistossa.
Ennfremur myndi duga að setja sum orð sem tákna tíma í fallið og sleppa að nota smáorð (á undan eða við hliðina) svo sem á / um. Þannig væri um jólin eða á jólunum >jouluna.
Þjóðarbrot
thumb|250px|Fyrir áttunda áratuginn höfðu [[Korowaimenn í Papúa ekki haft neitt samband við ytri heiminn. Þeir eru ekki fleiri en 3.000 manns í dag.]]
Þjóðarbrot er samfélagslega skilgreindur hópur fólks sem hefur sameiginlegt ætterni eða samfélagslegan, menningarlegan eða þjóðlegan bakgrunn. Meðlimir í þjóðarbroti eiga oft sameiginlegan menningararf, hefðir, sögu, ættjörð, tungumál eða mállýsku, trúarbrögð, matreiðslu, búning og listarhefðir, svo dæmi séu nefnd.
Stærstu þjóðarbrotin (það stærsta er Hankinverjar) samanstanda af milljónum manna en til þeirra smæstu telja aðeins nokkrir tugir manna (svo sem margir frumbyggjahópar). Þjóðarbrot mega skiptast í smærri hópa svo sem ættflokka, sem geta þróast í aðskilin þjóðarbot með tíma ef þeir verða einangraðir frá móðurhópnum.
Greinarmunur er á þjóðarbroti og kynþætti, en hann getur verið umdeildur. Yfirleitt tengist skilgreining á þjóðarbroti menningarvitund ákveðins hóps og byggist á menningarlegum þáttum svo sem sameiginlegu tungumáli og hefðum. Hins vegar er kynþáttur líffræðilega skilgreint hugtak og byggist á þáttum svo sem DNA, beinabyggingu og húðarlit.
Sólbjörn
Sólbjörn getur átt við:
Þjóðarbrot
Frá sögulegu sjónarmiði hefur þjóðarbrot stundum tengst þjóðerni. Í Vesturlöndum þróuðust hugtökin „þjóð“ og „þjóðernisstefna“ á 17. öld við ris þjóðríkja. Undir nýlendustefnu vestrænna þjóða þróaðist hugtakið „þjóðarbrot“, þar sem hópar fólks frá sömu þjóð sem bjuggu í öðru ríki sameinuðust.
Fjölþjóðaríki myndast af einni af tveimur ástæðum: annaðhvort þegar ný landamæri eru teiknuð þvert yfir ættjörð ýmissa þjóða, eða vegna þjóðflutninga eftir stofnun ríkis. Dæmi um fjölþjóðaríki af öðru tagi er víða að finna í Afríku, þar sem ríki sem voru stofnuð við afnýlendun með handahófskenndum landamærum, en líka í Evrópu (t.d. Belgíu og Bretland). Meðal dæma um lönd af hinu taginu eru Þýskaland og Holland, sem voru meira eða minna einsleit þegar þau voru mynduð, en urðu fyrir töluverðum fólksflutningum á seinni hluta 20. aldar.
Sophie Monk
Sophie Charlene Akland Monk (fædd 14. desember 1979) er áströlsk poppsöngkona, leikkona og módel. Sophie fæddist í Englandi, en foreldrar hennar fluttu til Queensland í Ástralíu. Hún var meðlimur í stúlknasveitinni Bardot og hefur síðan gefið út einleiks breiðskífuna Calendar Girl (2003). Hún hefur leikið í myndum á borð við Date Movie og Click.
Ferill
Tónlistaferill hennar hófst 1999 þegar hún svaraði auglýsingu, sem óskaði eftir stelpum með söng- og dansreynslu. Auglýsingin var fyrir ástralskan sjónvarpsþátt Popstars (2000). Popstars er sjónvarpsþáttur sem stendur fyrir áheyrnarprufum á stúlkum fyrir stúlknasveit. Eftir margar söngprufur og danshópa var hún valin sem hluti af sveitinni, Bardot.
Eftir að Bardot hætti byrjaði Monk að vinna að einleiks ferli sínum. Hún gaf út sína fyrstu smáskífu Inside Outside í október 2002 og fyrstu breiðskífuna Calendar Girl í maí 2003.
Sophie Monk hefur síðan tekið að sér leikarahlutverk í Hollywood, þó oftast í aukahlutverki. Í febrúar 2006 lék hún í hlutverki tælandi stúlku að nafni Andy í gamanleiks skopstælingunni Date Movie. Í júní 2006 lék hún í myndinni Click, sem fjallar um alhliða fjarstýringu. Monk leikur aukahlutverk í myndinni sem ritarinn Stacey.
1682
Árið 1682 (MDCLXXXII í rómverskum tölum) var 82. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Halastjarna Halleys árið 1986.
Sidney Morgenbesser
Sidney Morgenbesser (22. september 1921 – 1. ágúst 2004) var bandarískur heimspekingur og prófessor við Columbia-háskóla.
Morgenbesser fæddist í New York. Hann nam við City College of New York, Jewish Theological Seminary og University of Pennsylvania. Að námi loknu hóf hann kennslu við Swarthmore College og New School of Social Research en hóf svo kennslu við Columbia-háskóla árið 1953. Árið 1975 var hann gerður að John Dewey prófessor í heimspeki. Morgenbesser var ekki afkastamikill rithöfundur en var þekktur fyrir hnyttni sína og kímnigáfu.
Naoki Sakai
Naoki Sakai (fæddur 2. ágúst 1975) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Karlshamn
thumb|right|240px|Karlshamn Karlshamn er borg í Sveitarfélaginu Karlshamn í Svíþjóð. Árið 2016 bjuggu þar 14.000 manns en 32.000 í sveitarfélaginu.
İsmet İnönü
İsmet İnönü (24. september 1884 – 25. desember 1973) var tyrkneskur herforingi og stjórnmálamaður sem var annar forseti lýðveldisins Tyrklands og þrisvar sinnum forsætisráðherra landsins.
Æviágrip
İsmet İnönü fæddist undir nafninu Mústafa İsmet í borginni İzmir í Tyrkjaveldi. Eftir grunnskólanám útskrifaðist hann árið 1903 úr hernaðarverkfræðiskóla í Istanbúl og hóf þjónustu í tyrkneska hernum. Í Balkanstríðunum var İsmet gerður höfuðsmaður stórskotaliðs í hernum og þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út tók hann þátt í vörn Tyrkja gegn innrás Breta á Gallipoli-skaga. İsmet hlaut ofurstatign fyrir þjónustu sína í stríðinu.
Tyrkir voru gersigraðir í styrjöldinni og soldáninn Mehmed 6. neyddist til að samþykkja afar auðmýkjandi friðarskilmála þar sem Tyrkir létu af hendi mikið landflæmi til bandamanna. Þegar yfirmaður İsmets úr styrjöldinni, Mústafa Kemal, blés til uppreisnar gegn soldáninum til að koma í veg fyrir að farið yrði eftir friðarskilmálunum var İsmet fljótur að ganga til liðs við hann og þjóðher hans í Ankara. Vinskapur tókst með Kemal og İsmet og sá fyrrnefndi fól İsmet yfirstjórn uppreisnarhersins.
Þjóðher Kemals háði stríð bæði gegn soldáninum og gegn innrásarher Grikkja, sem vildu sjá til þess að Tyrkir létu af hendi það landsvæði sem kveðið hafði verið á um í friðarsamningnum. Her undir stjórn İsmets vann í stríðinu tvær orrustur við bæinn İnönü sem hægðu á framsókn Grikkja inn í Tyrkland. Þegar nafnalögum í Tyrklandi var breytt árið 1934 tók İsmet upp ættarnafnið İnönü eftir bænum þar sem hann hafði unnið þessar orrustur.
Seinni heimsstyrjöldin hófst árið eftir að İnönü settist á forsetastól og bæði bandamenn og Öxulveldin reyndu að fá Tyrki í lið með sér. Þjóðverjar sendu fyrrum kanslarann Franz von Papen til að semja við İnönü en höfðu ekki erindi sem erfiði. İnönü viðhélt hlutleysi Tyrklands mestallt stríðið en þann 25. febrúar 1945 tók hann loks beina afstöðu með bandamönnum og lýsti yfir stríði gegn Þýskalandi og Japan.
Á forsetatíð İnönü hafði flokksræði verið við lýði í Tyrklandi og lítið sem ekkert eiginlegt lýðræði. Eftir seinni heimsstyrjöldina jukust kröfur um lýðræði og İnönü lét því undan þrýstingi um að halda frjálsar kosningar árið 1950. Í þeim kosningum bað flokkur İnönü, Lýðveldisflokkur alþýðunnar, ósigur gegn stjórnarandstöðunni. İnönü sætti sig við ósigurinn og veik því úr forsetaembætti fyrir keppinauti sínum, Celâl Bayar. Hann hætti þó ekki afskiptum af tyrkneskum stjórnmálum heldur var hann áfram formaður Lýðveldisflokksins og leiðtogi stjórnarandstöðunnar næstu tíu árin. İnönü tókst að komast til valda á ný eftir kosningar árið 1961 og varð forsætisráðherra Tyrklands til ársins 1965.
İnönü lést úr hjartaáfalli árið 1973, þá 89 ára að aldri.
Hjörtur Howser
Hjörtur Howser (f. 30. júní, 1961, d. 24. apríl 2023) var íslenskur hljómborðsleikari, kennari og leiðsögumaður. Hann lék með ýmsum hljómsveitum eins og Grafík, Kátum piltum og Vinir Dóra. Einnig lék hann um tíma með Mezzoforte og Fræbbblunum. Auk þess var hann um árabil undirleikari og tónlistarstjóri hjá Þórhalli „Ladda“ Sigurðssyni.
Hjörtur lærði á píanó í einkatímum áður en hann hélt til framhaldsnáms í Bandaríkjunum og Svíþjóð. Í Kaliforníu lærði hann kvikmyndatónsmíðar og útsetningar en raftónsmíðar í Stokkhólmi. Hjörtur hefur samið tónlist við fjölda heimildarmynda og sjónvarpsþætti á borð við Heilsubælið í Gervahverfi (1987), Pappírspésa (1988), Leyndarmál vísindanna (2013) og Töfrahetjurnar (2014).
Hjörtur kenndi frá árinu 2000 byrjendum og lengra komnum á hljómborð hjá Námsflokkum Hafnarfjarðar og byggði „Hljómborðsnámskeið fyrir byrjendur“ á sínu eigin námi og reynslu. Árið 2009 gaf hann út nótna-/kennslubók í samvinnu við Námsflokka Hafnarfjarðar og H-tóna. Á vegum sömu aðila kom út kennsluheftið Harmonikka fyrir byrjendur árið 2011 og boðið var upp á samnefnt námskeið í fyrsta sinn.
Hjörtur varð bráðkvaddur við Gullfoss þar sem hann var við störf sem leiðsögumaður, 24. apríl 2023.
David Navara
David Navara (f. 27. mars 1985) er tékkneskur stórmeistari, og fremsti skákmaður Tékklands nú um stundir. Átta sinnum hefur hann unnið tékklandsmótið (2004, 2005, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015 og 2017). Önnur helstu afrek er að vinna evrópska hraðskákmótið (European Blitz Chess Championship) 2014. Hæst hefur hann komist í 13. sæti á heimslistanum.
Stóra planið
Stóra planið (e. The Higher Force) er íslensk gamanmynd. Myndin var frumsýnd 28. mars 2008 í Kringlubíói og fór í almenna sýningar sama dag. Útgefendur eru Poppoli Pictures í samstarfi við Kukl ehf.
Söguþráður
thumb|left|150px|Plakat ensku útgáfu kvikmyndarinnar Myndin fjallar um Davíð (Pétur Jóhann Sigfússon), sem missti litla bróður sinn þegar hann var yngri og hefur síðan leitað sér aðstoðar með því að horfa á kínverskt sölumyndband. Myndbandið heitir The Higher Force en Davíð kýs að kalla það Stóra planið. Davíð er meðlimur í handrukkaragengi en hinir meðlimirnir gera lítið úr honum við hvert tækifæri. Davíð trúir því þó að hans bíði annað stærra lífshlutverk með hjálp Stóra plansins.
Davíð kynnist svo Haraldi (Eggert Þorleifsson), einmana grunnskólakennari, sem ákveður að veita Davíð leiðsögn í lífinu. Síðar trúir Davíð Haraldi fyrir því að hann sé meðlimur í glæpagengi. Haraldur lýgur því þá í Davíð að hann sé sjálfur glæpakóngur. Hann segist flytja ólöglega inn leynilegan varning, eiga sæg af íbúðum og hafi marga grunsamlega menn í vinnu. Þegar hinir meðlimirnir í handrukkaragengi Davíðs frétta að hann þekki Harald, hinn mikla glæpakóng, hætta þeir að gera lítið úr honum og við það verður hann virtur meðlimur í genginu. Davíð er fullviss um að þessi mikla umbreyting eigi hann Stóra planinu að þakka.
Onigiri
Onigiri einnig kallað omusubi og nigirimeshi er vinsæll japanskur skyndibiti sem er hrísgrjónabollur gerðar úr hvítum soðnum hrísgrjónum sem mótaðar eru sívalt eða þríhyrningslaga form og oft vafin inn í nori (þurrkuð þangblöð). Onigiri er oft með ýmis konar fyllingu og kryddi svo sem súrsuðu grænmeti og fiskmeti.
Stóra planið
Söguþráður
Það líður svo að því að foringi handrukkarafélagsins vill losna við stóra glæpakónginn, Harald, og biður Davíð að láta til skara skríða og ekki síðar en strax.
514 f.Kr.
514 f.Kr. var 87. ár 6. aldar f.Kr.
Stóra planið
Framleiðsla
Poppoli Pictures og Kukl ehf. starfa saman að framleiðslu kvikmyndarinnar. Þorvarður Björgúlfsson frá Kukl mun sjá um stafrænar upptökur á þessari mynd (sjá High-definition video) og þannig tryggja að þessi tiltölulega kostnaðarlitla kvikmynd hafi upp á mikil gæði að bjóða.
Upptökur myndarinnar hófust í apríl 2007.
Boðspenna
Boðspenna er fyrirbæri í frumum þegar himnuspennan yfir frumuhimnu umbreytist skyndilega og kallast það afskautun. Innanrými frumunnar er neikvætt hlaðið, u.þ.b. -70mV miðað við ytra borð. Boðspenna veldur að innra rými breytist í +30mV, fyrst á einum stað en breiðist síðan eftir frumunni endilangri.
Listi yfir helstu brýr á Íslandi
Listi yfir helstu brýr á Íslandi inniheldur allar stærri brýr landsins auk flestra annarra brúa sem hafa sögulegt gildi eða eru merkilegar á einhvern hátt. Hafi brú ekki ákveðið heiti er hún auðkennd með því kennileiti (á|ár, firðir o.þ.h.) sem hún liggur yfir. Listanum er raðað eftir landshlutum, og sýslum til frekari aðgreiningar:
Brýr á Íslandi eru oftast gerðar til að brúa vatnsföll, einnig eru byggðar brýr fyrir mislæg gatnamót. Yfir breiðari sund eins og firði er yfirleitt byggður grjótgarður og brýr aðallega notaðar til að tryggja eðlileg sjávarföll. Miðað við önnur lönd eru stórbrýr (lengri en 100 metrar) fremur fáar og enga skipgenga brú er að finna á Íslandi.
515 f.Kr.
515 f.Kr. var 86. ár 6. aldar f.Kr. Í Rómaveldi var það þekkt sem árið 239 ab urbe condita. Það hefur verið þekkt sem árið 515 f.Kr. frá miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið var tekið upp.
Waterton Lakes-þjóðgarðurinn
thumb|Waterton-vatn að vetri. thumb|Staðsetning þjóðgarðsins innan Alberta. thumb|Prince of Wales-hótelið. thumb|Elgur við Cameron-vatn.
Waterton Lakes-þjóðgarðurinn (enska: Waterton Lakes National Park) er þjóðgarður í Klettafjöllum suðvestur-Alberta. Hann var fjórði þjóðgarðurinn sem stofnaður var í Kanada árið 1895 og er 505 ferkílómetrar að stærð. Hæð þjóðgarðsins er u.þ.b. í 1300-3000 metrum. Nafnið er runnið frá breskum náttúrufræðingi og verndarsinna; Charles Waterton. Prince of Wales-hótelið var byggt við Waterton-vatn árið 1926-1927 og er eitt af sögulegum hótelum sem byggð voru af kanadískum járnbrautarfélögum.
Dýralíf og gróður svæðisins ber keim af nálægum þjóðgörðum; hjartardýr, birnir, úlfar, nagdýr og ernir eru dæmi um dýr þar. Waterton-vatn er það dýpsta í Klettafjöllum Kanada.
Þjóðgarðurinn á landamæri að Glacier-þjóðgarðinum í Montana. Þjónusta finnst eingöngu í bænum Waterton.
Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada
Hafnartorg
thumb|right|Hafnartorg (Reykjastræti) í janúar 2023. thumb|Hafnartorg frá Arnarhóli.
Hafnartorg er húsaþyrping við gömlu höfnina í Kvosinni í miðborg Reykjavíkur. Hafnartorg afmarkast af Geirsgötu til norðurs, Lækjargötu til austurs, Tryggvagötu til suðurs og Tollhúsinu til vesturs. Á jarðhæð húsanna eru verslanir og veitingastaðir, en skrifstofur og 76 lúxusíbúðir á hæðunum fyrir ofan. Fyrstu verslanirnar voru opnaðar árið 2018. Meðal fyrstu fyrirtækja sem voru opnuð þar voru Fréttablaðið og H&M. Mikla athygli vakti þegar úrsmíðaverkstæði Michelsen flutti árið 2019 á Hafnartorg frá Laugavegi þar sem verslunin hafði verið í 80 ár. Eins vakti athygli þegar Hið íslenzka reðasafn flutti þangað frá Hlemmi árið 2020. Í ágúst árið 2022 var mathöllin Hafnartorg Gallery opnuð við Geirsgötu, gegnt Hafnartorgi.
Hafnartorg skiptist í sjö byggingar. Heildarstærð bygginganna er 23.350 fm. Milli húsanna eru göngugötur, Reykjastræti og Kolagata, og milli þeirra og Tollhússins er göngugatan Steinbryggja þar sem sjá má hluta af gömlu steinbryggjunni í Reykjavík sem hafði varðveist undir landfyllingu. Reykjastræti nær raunar allt frá tónlistarhúsinu Hörpu að Lækjartorgi.
Skipulag og framkvæmdir
thumb|right|Hafnartorg séð frá [[Arnarhóll|Arnarhóli. Staða framkvæmda í júní 2017.]] Framkvæmdin var umdeild frá upphafi. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson fyrrum forsætisráðherra kallaði Hafnartorg „mesta skipulagsslys í miðbæ Reykjavíkur“ og reyndi að fá útliti húsanna breytt.
Á lóðinni þar sem Hafnartorg er var áður stórt bílaplan. Gröftur á lóðinni hófst snemma árs 2015 en í ljós kom að gamall hafnargarður lægi undir bílaplaninu. Hann var um það bil 70 m langur og vel varðveittur. Þann 11. september 2015 skyndifriðlýsti Minjastofnun hafnargarðinn. Sex vikum seinna var hann friðlýstur í heild sinni af settum forsætisráðherra. Loks var tekin ákvörðun um að fjarlægja garðinn og nota hluta af honum í nýbygginguna.
Vegna legu nýju húsanna þurfti að breyta gatnamótum Geirsgötu og Lækjargötu í svokölluð T-gatnamót. Framkvæmdir á gatnamótunum hófust í mars 2017 og voru þau opnuð fyrir umferð í nóvember sama ár.
Montgomery (Alabama)
Montgomery er höfuðborg Alabama. Hún er nefnd eftir Richard Montgomery. Íbúar voru rúmlega 200.000 árið 2020.
Montgomery var mikilvæg fyrir réttindabaráttu svartra á 20. öld í Bandaríkjunum.
16. júní
16. júní er 167. dagur ársins (168. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 198 dagar eru eftir af árinu.
Aconitum tauricum
Aconitum tauricum er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá austur- og suðaustur Ölpunum (Þýskaland, Austurríki og Júgóslavía).
Ronneby
thumb|right|240px|Ronneby Ronneby er borg í Sveitarfélaginu Ronneby í Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 12.029 manns.
Aconitum tauricum
Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:
Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur.
Farkennari
Farkennari er kennari í farskóla, maður sem annast farkennslu, en slíkir kennarar fóru oft á milli bæja til að kenna tímabundið í fjarlægum sveitum. Jóhannes úr Kötlum var á sínum tíma farkennari og kenndi þá m.a. Steini Steinarr.
Svo skal böl bæta
Ritdómur
Magnús Ásgeirsson skrifaði ritdóm um bókina í tímaritið Helgafell, og segir þar að bókin sé frumsmíð, en segir svo að bókin sé
Loðblágresi
Loðblágresi (fræðiheiti: Geranium molle ) er lágvaxin jurt af blágresisætt. Hún er ættuð frá Evrópu og N-Afríku og er slæðingur víða annarsstaðar.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1943
Árið 1943 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 32. skipti. Valur vann sinn 9. titil. Fimm lið tóku þátt; KR, Fram, ÍBV, Valur og ÍBA.
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
''Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum ''
Skoruð voru 45 mörk, eða 4,5 mörk að meðaltali í leik.
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Líbanska karlalandsliðið í knattspyrnu
Líbanska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Líbanon í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
Orrustan um Frakkland
Orrustan um Frakkland eða fall Frakklands var innrás Þjóðverja í Frakkland úr Niðurlöndum í seinni heimsstyrjöldinni. Á sex vikum frá 10. maí 1940 tókst Þjóðverjum að sigra hersveitir bandamanna og leggja undir sig Frakkland, Belgíu, Lúxemborg og Holland. Vopnuð átök á vesturvígstöðvum Evrópu enduðu þar með með sigri Þjóðverja þar til bandamenn gerðu innrás í Normandí þann 6. júní 1944. Ítalía gekk einnig inn í stríðið þann 10. júní 1940 á meðan á innrásinni stóð og reyndi að gera innrás í Frakkland úr suðri.
Áætlun Þjóðverja fyrir innrásina skiptist í tvær aðgerðir: Í Fall Gelb („gulu aðgerðinni“) héldu brynvarðar þýskar hersveitir í gegn um Ardennafjöll og síðan meðfram Somme-dalnum og umkringdu þannig heri bandamanna sem höfðu haldið inn í Belgíu til að mæta innrásarhernum. Þjóðverjar ráku breskar, belgískar og franskar herdeildir út að hafinu og neyddu Breta til að flýja með landher sinn og nokkrar franskar herdeildir til Bretlands frá Dunkerque í „Dynamo-aðgerðinni“ svokölluðu.
Eftir undanhald breska hersins hófu Þjóðverjar Fall Rot eða „rauðu aðgerðina“ þann 5. júní. Sextíu herdeildir Frakka sem eftir voru á meginlandinu börðust heiftarlega gegn Þjóðverjum en tókst ekki að vinna bug á innrásarhernum þar sem Þjóðverjar nutu mikilla yfirburða í lofti og bryndeildir þeirra voru mun hreyfanlegri. Þjóðverjum tókst að komast í kringum Maginot-varnarlínuna og ráðast djúpt inn í Frakkland. Þýski herinn hertók París átakalaust þann 14. júní eftir að franska stjórnin var flúin og franski herinn í raun hruninn. Þýskir herforingjar hittu síðan franska embættismenn þann 18. júní og neyddu nýju frönsku ríkisstjórnina að samþykkja vopnahléssáttmála sem jafngiltu í raun skilyrðislausri uppgjöf.
Þann 22. júní var vopnahléssáttmáli undirritaður við Compiègne á milli Frakka og Þjóðverja. Fyrir vikið var Frakklandi skipt upp. Vichy-stjórnin sem Philippe Pétain marskálkur hafði stofnað leysti upp þriðja lýðveldið og Þjóðverjar hertóku norður- og austurhluta Frakklands. Ítalir hertóku lítið svæði í suðausturhluta Frakklands en Vichy-stjórnin fékk áfram að ráða yfir suðurhlutanum sem var kallaður zone libre. Þjóðverjar hertóku frjálsa suðurhlutann í nóvember 1942 þar til bandamenn frelsuðu Frakkland sumarið 1944.
Joe Hill
thumb|right|Joe Hill Joe Hill eða Joel Emmanuel Hägglund eða Joseph Hillström (7. október 1879 - 15. nóvember 1915) var aðgerðarsinni, ljóðskáld og félagi í IWW. Hann fæddist í Gävle í Svíþjóð. Faðir hans var járnbrautarstarfsmaður sem lést í kjölfar vinnuslyss þegar Joel var átta ára. Þegar móðir hans lést þá keyptu Joel og bróðir hans sér miða til Bandaríkjanna og komu á land á Elliseyju 1902.
Árið 1914 var kaupmaður og fyrrum lögreglumaður í Salt Lake City John G. Morrison og sonur myrtir, þeir voru skotnir til bana. Sama kvöld fór Joe Hill til læknis og var þar gert að skotsári. Joe Hill var ákærður fyrir morðin og tekinn af lífi 19. nóvember 1915.
Tylftareyjar
Tylftareyjar (Dodekanesos) eru grískar eyjar og sýsla í suð-austanverðu Eyjahafi, undan vesturströnd Tyrklands.
Þær eru hluti af Syðri-Sporadeseyjum. Þær voru undir stjórn Tyrkja til 1912 og Ítala til 1947 er Grikkir fengu yfirráð yfir eyjunum. Þrátt fyrir að nafnið sé rétt og bein þýðing á því gríska og tylftin vísar til fjölda eyja eru eyjarnar í raun 163 og þaraf 26 byggðar.
Jón Tófason
Jón Tófason eða Jón Henriksson var biskup á Hólum 1411 – 1423, eða í 12 ár.
Lítið er vitað um uppruna Jóns Tófasonar, t.d. ber heimildum ekki saman um föðurnafn hans og hvort hann var danskur eða sænskur. Hann var skipaður Hólabiskup 1411 af Jóhannesi 23. páfa, sem er ekki viðurkenndur lögmætur páfi. Árni Ólafsson Skálholtsbiskup gegndi lengstum biskupsembætti á Hólum í umboði Jóns biskups, sem dvaldist um tíma hjá Eiríki af Pommern Danakonungi. Jón Tófason kom fyrst til Íslands 1419, kom hann með Íslandsfari frá Björgvin með Hannesi Pálssyni hirðstjóra og mörgum öðrum dönskum mönnum. Meðal þeirra voru danskir og norskir prestar sem hann gaf forræði á kirkjustöðum. Jón er talinn hafa stutt vald konungs gegn Englendingum, sem þá voru að seilast til áhrifa hér. Hinum erlendu biskupum (páfabiskupum), sem oft voru langdvölum erlendis, reyndist mörgum erfitt að fá innlenda presta og leikmenn til að lúta boðum sem þeir töldu sér í óhag, sem leiddi til óstjórnar í kristnihaldi og fjármálum. Jón Tófason dó 1423.
Árið 1425 tilnefndi páfi eftirmann Jóns Tófasonar. Sá maður hét Trud og var af förumunkareglu. Um hann er nánast ekkert vitað. Hann kom ekki til Íslands og hefur e.t.v. andast skömmu eftir tilnefninguna. Er hann því ekki talinn meðal Hólabiskupa.
Írland
thumb|right|[[Gervihnattamynd í réttum litum af „eyjunni grænu“ eins og Írland er stundum kallað]] thumb|Þéttbýlisstaðir á Írlandi. thumb|Upphleypt kort af Írlandi. thumbnail|[[Carrauntoohil er hæsti punktur Írlands.]]
Írland (enska Ireland, gelíska Éire) er þriðja stærsta eyja Evrópu á eftir Stóra-Bretlandi og Íslandi. Hún liggur vestan við Stóra-Bretland og Írlandshaf en að Atlantshafi í vestri. Eyjunni er skipt upp annars vegar í Norður-Írland sem er hluti af Bretlandi og hins vegar Írska lýðveldið sem tekur yfir bróðurpartinn af eyjunni sunnanverðri. Íbúar Írlands eru um 7 milljónir (2022), þar af búa um 5,1 milljónir í Írska lýðveldinu og 1,9 milljónir á Norður-Írlandi.
Saga Írlands
Skipting eyjunnar í „norður“ og „lýðveldi“ er tiltölulega nýleg þróun en sú skipan komst á árið 1920 eftir nokkur hundruð ár af kúgun og misheppnuðum byltingum gegn völdum Englendinga yfir eyjunni. Írland hefur verið í byggð í um það bil 9000 ár en lítið er þó vitað um tíman fyrir kristnitöku, einu heimildirnar eru nokkrar frásagnir Rómverja, írsk ljóð og þjóðsögur auk fornleifa. Fyrstu íbúarnir komu um 8000 f. Kr. á steinöld, þeir reistu mikla steina sem oft var raðað eftir stjörnufræðilegum mynstrum. Á bronsöld sem hófst um 2500 f. Kr. hófst framleiðsla á ýmsum munum og vopnum úr gulli og bronsi. Járnöldin á Írlandi er yfirleitt samtengd Keltum sem tóku að nema land á eyjunni í nokkrum bylgjum á milli 8. og 1. aldar f.Kr. Keltarnir skiptu eyjunni upp í 5 eða fleiri konungdæmi. Rómverjar kölluðu Írland: „Hiberníu“ en lítið er vitað um samband þeirra við þjóðflokka Hiberníu. Árið 100 e. Kr. skrásetti Ptólemíus landafræði eyjunnar og þjóðflokka hennar af mikilli nákvæmni.
Talið er að árið 432 hafi Heilagur Patrekur komið til Írlands og hafið að snúa íbúunum til Kristni. Hin nýju trúarbrögð mörkuðu endalok drúídahefðanna. Írskir fræðimenn lögðu stund á latnesk fræði og kristna guðfræði í klaustrunum sem blómstruðu á Írlandi á þessum tíma, og stóðu reyndar framar öðrum evrópskum fræðimönnum í því að varðveita latínuna í gegnum hinar „myrku miðaldir“. Þessari gullöld lauk með innrásum Víkinga sem hófust á 9. öld og stóðu í u.þ.b. 200 ár, Víkingarnir rændu klaustur og bæi og stofnuðu marga bæi á ströndum Írlands.
Árið 1172 sölsaði Hinrik 2. Englandskonungur undir sig írsk lönd og á 13. öld var farið að innleiða ensk lög. Ítök Englendinga náðu í fyrstu einungis til svæðisins í kringum Dyflinni sem þá gekk undir nafninu Pale en tóku að breiðast út á 16. öld og við lok þeirrar 17. var hið gelíska samfélag liðið undir lok. Á miðri 19. öld reið kartöfluhungursneyðin mikla yfir eyjuna. Aðgerðaleysi stjórnvalda gagnvart þessari kreppu leiddi til þess að milljónir sultu og mikill fjöldi flutti úr landi til Bretlands, Norður-Ameríku og Ástralíu. Íbúafjöldi eyjunnar hrapaði úr 8 milljónum fyrir hungursneyðina niður í 4,4 milljónir 1911. Ensk áhrif héldu áfram að breiðast út og enska varð útbreiddasta tungumálið, en á sama tíma tók að bera á háværari röddum um aðskilnað frá breskum stjórnvöldum og sjálfstæði Írlands.
Sjálfstæðissinnar gerðu tilraun til að ná fram markmiðum sínum með Páskauppreisninni 1916, uppreisnin var þó að mestu bundin við Dyflinni. Stuðningur við uppreisnarmennina var fjarri því almennur meðal Íra en aðferðir Breta við að bæla hana niður og aftökurnar sem fylgdu í kjölfarið vöktu mikla reiði og juku aðeins á kröfurnar um sjálfstætt Írland. Stríð milli Breta og Íra braust út 1919 og stóð til 1921 og það leiddi til stofnunar Suður-Írlands (sem varð svo þekkt sem Írska fríríkið) og Norður-Írlands sem áfram hélt sambandi við Bretland.
Hið nýja Írska fríríki átti í miklum erfiðleikum á sínum fyrstu árum, atvinnuleysi var mikið og brottflutningur fólks einnig. Árið 1937 var ný stjórnarskrá innleidd í fríríkinu sem stofnsetti ríkið Éire sem varð lýðveldi árið 1949. Hlutleysi ríkisins í síðari heimsstyrjöld bjargaði því frá hryllingi stríðsins en það bitnaði þó á íbúunum í formi skömmtunar á mat og kolum. Allt fram á 9. áratuginn var Írland álitið vera með vanþróaðri svæðum Evrópu en á þeim 10. tók loks að birta til og jókst hagvöxtur gríðarlega og nútímavæðing hóf innreið af krafti og leiddi til viðsnúnings á fólksflutningunum þannig að fólk tók aftur að flytja til Írlands.
Þegar Norður-Írland var stofnað fékk það einnig eigið þing þar sem sambandssinnar (fylgjandi áframhaldandi tengslum við Bretland) réðu lengst af lögum og lofum. Á 7. áratugnum jókst fylgi hreyfinga sem börðust fyrir réttindum kaþólika og til átaka kom á blóðuga sunnudeginum árið 1972 en þá drápu breskir hermenn 27 Íra í kröfugöngu í Derry. Þetta leiddi til langvarandi og ofbeldisfullra átaka í Norður-Írlandi sem stóðu í 3 áratugi og náði stöku sinnum einnig til Bretlands, sérstaklega á 9. áratugnum.
Þann 10. apríl 1998 var skrifað undir „Sáttmála föstudagsins langa“ þar sem leitast er við að deila völdum á Norður-Írlandi á milli sambandssinna sem vilja áfram vera í sambandi við Bretland og þjóðernissinna sem vilja sameinast Írska lýðveldinu. Völdin sem sáttmálinn fjallar um eru þó ekki mikil og hann hefur nokkrum sinnum verið nálægt því að rofna. Framtíð Norður-Írlands er enn þá óljós.
Árið 2018 fór fram þjóðaratkvæðagreiðsla um afnám fóstureyðinga í Lýðveldinu Írlandi. Samþykkt var að afnema bann við fóstureyðingum og voru um 2/3 því fylgjandi.
Konungsríkin fjögur
Þessi skipting er enn notuð í dag, en hvert þeirra er kallað sér umdæmi eða hérað.
Náttúrufar
Um 30 spendýrategundir finnast á Írlandi og eru nokkrar þeirra aðfluttar, svo sem sitkahjörturinn, kanínan, minkurinn og rottur. Greifingi er náttúrulegt spendýr á Írlandi. Hann er nokkuð algengur og finnst í öllum sýslum eyjunnar. Kjörlendi hans er skóglendi þar sem jarðvegur er tiltölulega þurr. Hreysiköttur er minnst írskra rándýra. Rauðrefir eru meðal algengustu spendýra á Írlandi og finnast um alla eyjuna, bæði í óbyggðum og nærri bæjum þar sem þeir hafa komist upp á lag með að éta afganga frá manninn. Önnur rándýr sem finnast á Írlandi eru hinn innflutti ameríski minkur og otur. Tvær tegundir héra lifa á Írlandi, gráhéri og snæhéri. Sitkahjörtur er innflutt tegund en árið 1860 voru fjögur slík dýr flutt til landsins frá Japan. Hjörðin stækkaði smám saman og eins og oft gerist sluppu einhver dýr frá því svæði sem tekið hafði verið frá fyrir þau. Þessi dýr tóku sér bólfestu í nærliggjandi skógum í Wiclowsýslu og eru nú allir sitkahirtir á Írlandi komnir af þessum strokugemlingum. Útbreiðsla sitkahjarta er einungis bundin við skóglendið í Wicklowsýslu og tveimur öðrum sýslum, Kerry og Fermanagh. Rauðhjörtur sem er stærstur þeirra þriggja dádýrategunda sem lifa á Írlandi, var áður mjög útbreiddur um alla eyjuna. Hungursneyðin sem geisaði á Írlandi á árunum 1845-47 olli því að rauðhirtir hurfu endanlega af stórum svæðum en má þó enn finna þá í Killarney og í Kerrysýslu. Brúnrotta og svartrotta bárust með mönnum.
Minnsta spendýr Írlands er dvergsnjáldran sem mælist aðeins örfáir cm á lengd og finnst um allt landið. Af öðrum spendýrategundum má nefna að sjö tegundir leðurblaka lifa á Írlandi og undan ströndinni er nokkuð um seli. Langalgengustu selategundirnar eru landselur og útselur.
Aðeins ein skriðdýrategund finnst í írskri náttúru en það er skógarskriðlan. Hins vegar eru þrjár tegundir froskdýra, litla mandra, norræni froskurinn og strandkarta.
Fuglalíf Írlands er fjölskrúðugt en alls verpa þar reglulega rúmlega 150 tegundir fugla á fjölbreyttum búsvæðum, sjávarhömrum, votlendi, skóglendi og heiðum svo dæmi séu tekin. Nokkrar ættkvíslir af kríu verpa á Írlandi. Af ránfuglum eru fjórar tegundir fálka, meðal annars smyrillinn og förufálki. Sparrhaukur verpir á Írlandi en það er ránfuglategund sem oft flækist til Íslands.
Gróður hefur borist með fuglum og þegar landbrú var til Evrópu eftir ísöld. Af upprunalegum trjátegundum eru meðal annars: eik, hesli, birki, skógarfura, ilmreynir og víðir. Menn hafa komið með tré eins og beyki, hrossakastaníu, garðahlyn, greni, lerki og þin.
Hæstu fjöllin eru í suðvestur-Írlandi. Hæsti punkturinn er Carrauntoohil í Kerry, 1038 metrar yfir sjávarmáli.
Héðinn Valdimarsson
Héðinn Valdimarsson (26. maí 1892 – 12. september 1948) var íslenskur stjórnmálamaður og verkalýðsforingi.
Héðinn var sonur Valdimars Ásmundssonar, ritstjóra, og Bríetar Bjarnhéðinsdóttur, kvenréttindafrömuðar og bæjarfulltrúa. Systir hans var Laufey Valdimarsdóttir.
Héðinn gekk í Menntaskólann í Reykjavík og lauk svo hagfræðinámi við Kaupmannahafnarháskóla 1917. Eftir að Héðinn sneri heim vann hann hjá Landsverslun í níu ár. Héðinn stofnaði og rak Tóbaksverslun Íslands hf. (1926-29) og Olíuverzlun Íslands hf. (1927). Hann var þingmaður fyrir Alþýðuflokkinn en átti síðar þátt í stofnun Sameiningarflokks alþýðu - Sósíalistaflokksins 1938 ásamt Kommúnistaflokknum. Héðinn sat á Alþingi frá 1926-1942.
Héðinn var formaður Verkamannafélagsins Dagsbrúnar í fjögur skipti eða í samtals 13 ár á árabilinu 1922-1941 og formaður Byggingafélags verkamanna (nafni félagsins var síðar breytt í Byggingafélag alþýðu en heitir nú Húsfélag alþýðu) um árabil og var einn helsti hvatamaður að byggingu verkamannabústaða í Reykjavík. Hann lagði fram frumvarp til laga um verkamannabústaði árið 1933. Byggingafélag alþýðu lét gera styttu af Héðni og var hún reist á Hringbraut í Reykjavík í nánd við verkamannabústaðina. Sigurjón Ólafsson myndhöggvari var höfundur styttunnar og var hún sett upp í október árið 1955.
Stuttnefja
Stuttnefja (fræðiheiti: Uria lomvia) er strandfugl af svartfuglaætt og nokkuð lík langvíu. Hún er svört á höfði og baki en hvít að neðanverðu. Á veturna fær hún hvíta vanga. Goggurinn er svartur, oddhvass og með hvítri rönd á jaðri efra skolts. Fætur eru svartir og augun svört. Stuttnefjan verpir á líkum stöðum og langvían, en ólíkt henni (sem verpir á berar syllur og bríkur) er dálítil jarðvegur eða leir og sandur í eggstæðinu hjá stuttnefjunni. Þær eru líka yfirleitt fáar saman. Mesti þéttleiki stuttnefju í varpi hefur þó mælst 37 fuglar á fermetra. Stuttnefjuna má helst finna í stórum hópum í Látrabjargi, Hælavík og Hornabjargi. Lítið er vitað um ferðir hennar á veturnar en flestar langvíur eru hér frá byrjun apríl og fram til byrjun ágúst.
Stuttnefjan átti sér ólík heiti eftir landshlutum. Í Látrabjargi var hún kölluð nefskeri og í Papey stuttvíi, í Skrúð drunnnefja og á Langanesi klumba.
Wham!
Wham! var ensk hljómsveit sem starfaði frá 1981 til 1986. Hún var stofnuð af skólafélögunum George Michael og Andrew Ridgeley.
Michael og Ridgeley hittust í skóla í Bushey nálægt Watford í Hertfordshire. Þeir stofnuðu fyrst ska-bandið The Executive með skólafélögum en þegar það leystist upp stofnuðu þeir Wham!. Árið 1982 gáfu þeir fyrst út lagið ''Wham Rap! (Enjoy What You Do)'' en það lag náði ekki vinsældum. Hins vegar náði lagið Young Guns (Go for It!) vinsældum síðar á árinu, meðal annars þökk sé framkomu í Top of the Pops tónlistarþætti BBC.
Árið 1983 var sveitin farin að keppast um hylli hlustenda við hljómsveitir Duran Duran og Culture Club. Árið 1984 varð smellurinn Wake Me Up Before You Go-Go í fyrsta sæti víða um heim og smáskífan Last Christmas/Everything She Wants varð sölumesta smáskífa sem hafði lent í öðru sæti í Bretlandi (varð á eftir Band-Aid laginu Do they know its Christmas time sem George Michael tók þátt í ). Wham! varð fyrsta vestræna popphljómsveitin til að spila í Kína árið 1985 þar sem 15.000 áhorfendur sáu hljómsveitina.
Lagið Careless Whisper var runnið undan rifjum George Michael og það varð orðið ljósara að Michael hafði stolið senunni meira en Ridgeley. Hann vildi hverfa frá ungmennapoppinu og gera alvörugefnari tónlist. Wham! hætti árið 1986 á góðum nótum milli þeirra félaga og síðustu tónleikar þeirra voru á Wembley-leikvanginum í júní það ár.
Micheal hélt áfram með sólóferill þar til hann lést árið 2016. Ridgely reyndi fyrir sér í Formúlu 1 kappaskstri í Mónakó og sem lagahöfundur og leikari í Los Angeles. Hann náði þó ekki árangri á þeim sviðum.
Úmbra
thumb|right|Náttúruleg úmbra Úmbra er náttúrulegt leirlitaduft (pigment) sem inniheldur járn- og manganoxíð. Liturinn verður sterkari þegar hún er hituð og er þá kölluð brennd úmbra. Nafnið er úr latínu, umbra, sem merkir „skuggi“ og er dregið af nafni ítalska héraðsins Úmbríu þar sem litarefnið var fyrst unnið í stórum stíl. Úmbra finnst víða um heim og hefur verið notuð sem litarefni frá því á forsögulegum tíma.
<ul> <li style = "background-color: #8a3324; color:#ffffff"> Brennd úmbra (Hex: #8A3324) (RGB: 138, 51, 36)</li> <li style = "background-color: #826644; color:#ffffff"> Hrá úmbra (Hex: #826644) (RGB: 130, 102, 68)</li> <li style = "background-color: #635147; color:#ffffff"> Úmbra (Hex: #635147) (RGB: 99, 81, 71)</li> </ul>
Mehmet Scholl
200px
Mehmet Tobias Scholl fæddur 16. október árið 1970 er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann ólst upp í Karlsruhe og er faðir hans frá Tyrklandi og móðir frá Þýskalandi. Sem leikmaður spilaði lengst af ferlinum fyrir Bayern München eða í alls 15 ár. Scholl lék þar 334 leiki fyrir félagið og skoraði í þeim alls 87 mörk. En hann lék einnig með Karlsruher SC.
Titlar
Bundesligan
DFB-Pokal
Evrópukeppni félagsliða
Meistaradeild Evrópu