cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kommúnismi
68-kynslóðin
Æskulýðsfylkingin, félag ungra sósíalista, hafði verið ungliðahreyfing Sósíalistaflokksins frá 1938 og fylgt honum mjög að málum og haft sig frekar lítið í frammi. Upp úr miðjum 7. áratugnum breytast samtökin mjög og verða samastaður róttæklinga af ýmsu tagi. Árið 1970 slitu samtökin endanlega öllu sambandi við arftaka Sósíalistaflokksins, Alþýðubandalagið. Nafninu var breytt í Fylkingin - baráttusamtök sósíalista og samtökin þar með orðin pólitískur flokkur. Eftir harðar innri deilur gengu trotskíistar með sigur innan samtakana og sóttu um aðild að Fjórða alþjóðasambandinu (alþjóðasambandi trotskíista). Málgagn Fylkingarinnar og (Æskulýðsfylkingarinnar) var tímaritið Neisti.
Einingarsamtök kommúnista (marx-lenínistar), sem voru þekktari sem EIK (m-l), voru maóísk samtök sem stofnuð voru 1973 eftir að trotskíistar náðu yfirráðum yfir Fylkingunni. Þau áttu sér megin upptök hjá íslenskum námsmönnum í Noregi og voru nátengd norsku maóistasamtökunum AKP (m-l). Málgagn þeirra var Verkalýðsblaðið.
Kommúnistasamtökin marxistarnir-lenínistarnir, sem voru þekktari sem KSML, voru stofnuð 1972. Árið 1976 skiptu samtökin um nafn og voru nú nefnd Kommúnistaflokkur Íslands (marxistarnir-lenínistarnir), KFÍ (m-l). Þetta voru einnig maóísk samtök, en deildu harðlega við EIK (m-l) um rétta túlkun á fræðunum. Það voru íslenskir námsmenn í Gautaborg í Svíþjóð sem áttu frumkvæði að KSML, og voru þau nátengd sænsku maóistasamtökunum KPML(r). Málgagn þeirra var Stéttabaráttan.
Þegar róttæknialda 8. áratugarins hneig, lögðu EIK (m-l) og KSML upp laupana, ásamt nokkrum öðrum smærri hópum. Fylkingin var aldrei formlega lögð niður, mjög fámennur arftaki hennar starfaði lengi sem Kommúnistabandalagið og Ungir sósíalistar.
Sifjaréttur
Orðið sifjar eru fornt og táknar skyldleika og tengsl. Sifjarétturinn er kallaður fjölskylduréttur víða en hlaut þetta nafn á íslensku.
Sifjaréttinum er skipt í nokkrar megin greinar. Þær fjalla um hjúskap fólks, sambúð þeirra, um almennan rétt barna og einnig ígrip stjórnvalda samkvæmt barnaverndarrétti. Hér á landi er heildstæð löggjöf á öllum þessum sviðum fyrir utan sambúðarétt.
Máninn hátt á himni skín
Máninn hátt á himni skín er danskvæði eða vikivaki eftir Jón Ólafsson (1850-1916) ritstjóra og alþingismann. Kvæðið orti Jón einungis 21 árs gamall. Kvæðið var fyrst sungið á gamlárskvöld árið 1871 þegar stúdentar Menntaskólans í Reykjavík gengu fylktu liði í álfabúning að Tjörninni í Reykjavík sem þá var ísilögð. Þar slógu stúdentar í hringdans á Tjörninni austanverðu.
Kvæðið er enn í dag oft sungið á gamlárskvöld og á þrettándanum undir hringdansi við færeyskt/íslenskt þjóðlag. Lagið má finna í Íslenskum þjóðlögum Bjarna Þorsteinssonar.
Mike Gravel
thumb|Mike Gravel Maurice Robert „Mike“ Gravel (13. maí 1930 – 26. júní 2021) var bandarískur stjórnmálamaður, fæddur í Springfield í Massachusetts. Hann gengdi starfi öldungardeildarþingmanns í efri deild bandaríska þingsins fyrir Alaska á árunum 1969 til 1981. Hann sóttist eftir tilnefningu Demókrata sem forsetaframbjóðandi í forsetakosningunum árin 2008 og 2020.
Jóhann Bessason
thumb|Jóhann Bessason, 1895. Myndin birtist í tímaritinu Óðni 1907, með þeim ummælum að Jóhann væri talinn líkastur [[Egill Skalla-Grímsson|Agli Skalla-Grímssyni af þálifandi Íslendingum]]
Jóhann Bessason (fæddur 28. júlí 1839 í Skógum, Fnjóskadal – látinn 19. júlí 1912 á Skarði) var bóndi og smiður á Skarði í Dalsmynni. Hann lærði smíðar hjá Tryggva Gunnarsyni (síðar þingmaður og bankastjóri). Jóhann byggði burstabæinn í Laufási við Eyjafjörð, og var aðalsmiður kirkjunnar þar en Tryggvi yfirsmiður. Hann byggði einnig Flateyjarkirkju (sem var fyrst á Brettingsstöðum), burstabæ á Látrum á Látraströnd og fleiri byggingar.
Jóhann var þekktur á sinni tíð fyrir dugnað og hugvit, meðal annars í grenjavinnslu, áveitugerð, túnasléttun og við smíðar á tré og járni. Frægt varð þegar hann var við járnsmíðar vorið 1882, er hvítabjörn kom í gættina á smiðjunni en Jóhann rak hann burt með glóandi járn að vopni.
Jóhann var kvæntur Sigurlaugu Einarsdóttur, Bjarnasonar ráðsmanns í Laufási og gátu þau 13 börn. Afkomendur þeirra eru kallaðir Skarðsætt, og eiga jörðina ennþá, síðan 1869.
Nafnskipti
Nafnskipti (forngríska: μετωνυμία, metōnymia) eru stílbragð sem felst í að orði er skipt út fyrir annað orð sem tengist því fyrra á einhvern hátt. Í nafnskiptum má til dæmis nefna orsök fyrir afleiðingu eða afleiðingu fyrir orsök, eins má nefna höfund fyrir höfundarverk, ílát fyrir innihald eða bústað fyrir embætti og margt fleira. Dæmi um nafnskipti:
Nafnskipti eru náskyld meðskilningi og telja sumir að ekki sé ástæða til að greina þar á milli. Einnig er skyldleiki með nafnskiptum og myndhverfingu en munurinn er sá að í myndhverfingu þar sem A er táknað með B er eitthvað líkt með A og B en í nafnskiptum þar sem A er táknað með B eru A og B tengd á einhvern hátt án þess að vera lík.
Yasukazu Tanaka
Yasukazu Tanaka (fæddur 15. júní 1933) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Plógur
thumb|Málverk af plóg í miðaldahandriti frá 1410 thumb|Plæging í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] Plógur er landbúnaðarverkfæri sem notað er til jarðvinnslu og umturnar efstu jarðvegslögunum. Plæging er framkvæmd við sáningu eða þegar brjóta á nýtt land til nytja. Plógar eru einnig notaðir til að plægja niður jarðstrengi, og sæstrengi, þegar leggja á lagnir í jörðu.
Saga
thumb|Bóndi plægir með tveimur hestum Plógurinn er þróun skóflu og haka sem notuð voru við jarðvinnslu; fyrst á bökkum Nílar og í Mesópótamíu. Fyrstu plógana drógu menn en síðar nýttu þeir sér krafta nautgripa og stýrðu þá ferð þeirra. Við þetta jukust afköstin.
Fyrstu plógarnir voru einfaldir; höfðu ramma með áfastri spýtu sem dróst í gegnum efstu jarðvegslögin. Talið er að slíkir plógar hafi fyrst verið notaðir 600 árum fyrir Krist. Síðar þróuðust plógarnir og breyttust svo þeir fóru að rista dýpra og snúa jarðveginum við. Þannig lenda illgresi og aðrar óæskilegar jurtir undir og drepast þannig að nytjajurtirnar fá að vaxa í friði.
Fram á 18. öld urðu litlar breytingar á plógnum en árið 1730 hóf Joseph Foljambe í Rotherham á Englandi að fjöldaframleiða plóga; Rotherham-plóginn. Hann varði moldverpið með járni og var plógurinn allur léttari en eldri gerðir. Þannig varð hann mjög vinsæll.
Uppúr 1830 hannaði bandaríski járnsmiðurinn John Deere steypumót að plógi og þannig gat hann fjöldaframleitt plóga fyrir bændur. Fyrstu stálplógarnir voru til þess að ganga eftir en seinna komu einnig plógar með sæti fyrir plógmanninn. Enn seinna komu plógar sem höfðu fleiri en einn skera.
Harry Ferguson hannaði dráttarvél sem nýtti sér þrítengisfestingar fyrir plóginn og markaðssetti við lok seinni heimsstyrjaldar. Dráttarvélin, eða járnhesturinn, leysti hesta og nautgripi af sem dráttardýr og afköstin jukust.
Landsnúmer
Landsnúmer eru heiltölur á bilinu 0 til 999 sem notaðar eru til að aðgreina lönd og önnur sérstök svæði í alþjóða símkerfinu. Númer þessi eru skilgreind af E.164 staðlinum.
Plógur
Tegundir
Margar tegundir plóga eru í notkun; með ólíkum fjölda skera og útfærslum. Algengustu tegundirnar eru „venjulegur“ plógur sem plægir alltaf í sömu átt (leggur strenginn alltaf til hægri eða vinstri) og vendirplógur sem hægt er að snúa við og leggja strenginn þannig í „hina áttina“. Er þetta gert með vökvaafli.
Gufuaflsplógar
thumb|10-skera plógur dreginn af gufudráttarvél, 1910 í Alberta, Kanada, með diskaherfi að aftan. Þegar landbúnaðarbyltingi greip heiminn fóru menn að nýta sér gufuaflið við plægingar og landbrot. Þannig drógu gufuvélar allt að 14-skera plóga í Bandaríkjunum. Með þessu tókst að brjóta mörg hundruð hektara á dag, ef nýttar voru fleiri gufuvélar. Síðar þegar brunahreyflar komu fram á sjónarsviðið voru þær vélar mun aflminni og gátu því ekki dregið sömu plógana.
Plógar með öryggi
Í landbúnaðarbyltingunni var farið að brjóta land sem áður hafði verið skógi vaxið og þurfti þá að búa til plóga sem hægt væri að kippa upp úr jarðveginum þegar þeir steyttu á grjóti eða rótum. Þannig komu fram plógar með öryggi þar sem skerinn lyftist upp þegar átakið varð of mikið (þegar skeratáin rakst í eitthvað). Átaksmælirinn var í yfirtengi dráttarvélarinnar (t.d. Massey Ferguson 185) eða lyftuörmum hennar (nýlegar, stærri vélar).
Vendiplógar
thumb|left|Unnið með vendiplóg Vendiplógur er plógur sem hefur tvöfalt sett af skerum þar sem helmingur snýr upp hverju sinni. Vendiplógurinn er tengdur við þrítengi dráttarvélarinnar og snúið við með vökvaafli. Þannig er hægt að keyra fram og aftur um akurinn eða stykkið í stað þess að plægja alltaf sömu átt. Plæging með vendiplóg kemur einnig í veg fyrir að myndist hryggur í miðju stykki.
Kílplógar
Kílplógar eru notaðir til að lofta um jarðveg (búa til holurými), drena (búa til kílræsi) eða plægja niður jarðstrengi og rör. Við jarðvinnslu verður að hafa í hug að blanda ekki saman lífvana, súrum jarðvegi við yfirborðið svo dragi úr sprettu og frjósemi þess jarðvegs sem plöntum er ætlað að lifa í.
Jarðvegseyðing
Ein af afleiðingum plægingar er jarðvegseyðing þar sem roföfl taka með sér jarðefni burt frá akrinum. Þetta gerist einna helst í bröttu landi með vatnsrofi eða þar sem mikill vindur er.
Hlutar plógsins
thumb|Hlutar plógs. 1: Rammaverk, 2: Stafn, 3: Stillihjól, 4: Ristill, 5: Skeratá, 6: Skeri og 7: Moldverpi Helstu hlutar plógs eru:
Rót (planta)
Rót er neðanjarðarhluti plantna. Rótin þjónar ýmsum tilgangi:
Rætur eru af ýmsum gerðum
Skets
Skets er stutt atriði, oftast í sjónvarpsþáttum þar sem leikarar leika oftast atburði hversdagsins á skoplegan hátt. Sketsar eru annað hvort í sketsaþáttum (þættir sem innihalda bara stutta sketsa) eða stuttir sketsar inni í skemmtiþáttum.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1972
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1972 fóru fram þriðjudaginn 7. nóvember 1972. Richard Nixon sitjandi forseti og Spiro Agnew sitjandi varaforseti unnu sigur á George McGovern öldungadeildarþingmanni fyrir Suður-Dakóta og Sargent Shriver sendiherra á Frakklandi.
Sex Pistols
Sex Pistols var bresk pönkhljómsveit sem var stofnuð í London árið 1975. Upphaflegir hljómsveitarmeðlimir voru söngvarinn Johnny Rotten (John Lydon), gítarleikarinn Steve Jones, trommuleikarinn Paul Cook og bassaleikarinn Glen Matlock. Matlock yfirgaf hljómsveitina 1977 og Sid Vicious tók við. Hljómsveitin gaf aðeins út fjórar smáskífur og eina breiðskífu, Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols árið 1977, en er samt sem áður ein frægasta hljómsveit fyrstu pönkbylgjunnar í Bretlandi.
Johnny Rotten yfirgaf hljómsveitina eftir stormasama Bandaríkjaferð 1978 og Sid Vicious lést úr of stórum skammti heróíns í febrúar 1979 skömmu eftir að hljómsveitin lagði upp laupana.
Sveitin kom aftur saman nokkrum sinnum á milli 1996-2008.
Skátafélagið Garðbúar
Skátafélagið Garðbúar er skátafélag í Fossvogi, Reykjavík. Skátafélagið var stofnað 29. mars, 1969. Skátafélagið býður upp á skátastarf fyrir börn og ungmenni á aldrinum 7-25 ára. Skátafélagið Garðbúar er hluti af Skátasambandi Reykjavíkur og heyrir undir Bandalag íslenskra skáta.
Alþjóðavinnumálastofnunin
Alþjóðavinnumálastofnunin hóf störf sín árið 1919 samkvæmt ákvæði í Versalasamningnum, þar sem gert var ráð fyrir stofnun til að gæta hagsmuna launafólks um allan heim og vinna að auknu samfélagslegu réttlæti. Stofnunin varð sérstofnun innan Sameinuðu þjóðanna árið 1945. Það ár varð Ísland einnig aðili að stofnuninni ásamt fleiri aðildarríkjum SÞ.
Skátafélagið Garðbúar
Skátasveitir
Í skátafélaginu starfa sex skátasveitir fyrir mismunandi aldursbil:
Alþjóðavinnumálastofnunin
Starfsemi og skipulag
Stofnunin birtir samþykktir og tilmæli til aðildarríkja um margvísleg réttindamál á sviði félags- og vinnumála. Þar á meðal eru tilmæli um að virða grundvallarréttindi atvinnurekenda og launafólks, um félagafrelsi, réttinn til að gera kjarasamninga, afnám nauðungarvinnu, takmörkun barnavinnu, jafnrétti til vinnu, rétti til almannatrygginga og aðstoðar vegna atvinnuleysis.
Skátafélagið Garðbúar
Saga Skátafélagsins Garðbúa
Skátafélagið Garðbúar varð til við það að Skátafélag Reykjavíkur og Kvenskátafélag Reykjavíkur sameinuðust og í stað þeirra voru stofnuð félög í hverjum borgarhluta. Skátastarf hafði þó farið fram í Fossvogi, en skátasveitin Sturlungar hafði staðið fyrir skátastarfi fyrir drengi í Háaleiti, Bústaðahverfi og Fossvogi frá árinu 1951. Skátasveitin Sturlungar fékk afhent húsnæði við Hólmgarð 34 árið 1958. Sama ár var skátasveitin Uglur stofnuð fyrir stúlkur í hvefinu.
Lækjabotnar
Skátafélagið hefur haft umsjón með skátaskálanum Lækjabotnum síðan 1957 en eignaðist hann 1996. Lækjarbotnar eru í Lækjarbotnalandi í Kópavogi, um 14 km austur af Reykjavík. Skálinn er á tveimur hæðum með ríflega 30 gistiplássum. Rúmgott svefnloft er á skálanum, eldhús og samkomusalur. Við skálann er minningarreitur þar sem fallnir félagar hafa verið heiðraðir með gróðursetningu.
Kjarval (verslunarkeðja)
Kjarval var íslensk verslunarkeðja í eigu Festi sem rak matvöruverslanir. Síðasta Kjarval verslunin, sem var á Hellu, lokaði í júní 2021.
Alþjóðavinnumálastofnunin
Starfsemi og skipulag
Alþjóðavinnumálastofnunin er ólík öðrum alþjóðastofnunum og undirstofnunum Sameinuðu þjóðanna að því leyti að fulltrúar ríkisstjórna, atvinnurekenda og launafólks eiga aðild að stjórn hennar og taka þátt í umræðum og ákvörðunum sem teknar eru á vettvangi hennar. Alþjóðavinnumálaþingið fer með æðstu stjórn stofnunarinnar og kýs stjórnarnefnd sem hefur umsjá með málefnum alþjóðavinnumálaskrifstofu hennar í Genf.
Samkvæmt stofnskrá ILO ber aðildarríkjum að senda að minnsta kosti fjóra fulltrúa til Alþjóðavinnumálaþingsins, sem kemur saman í júlí á hverju ári. Tveir þeirra eiga að vera fulltrúar ríkisstjórnar, einn fulltrúi atvinnuveitenda og einn fulltrúi launþega. Einnig er aðildarríkjum heimilt að senda sérfræðinga ásamt fulltrúunum.
Stjórnarnefnd Alþjóðavinnumálastofnunarinnar kemur saman þrisvar á ári í Genf. Stjórnarnefndin leggur drög að stefnu samtakanna og framkvæmda- og fjárhagsáætlun sem er síðan tekin til umfjöllunar og samþykkis á Alþjóðavinnumálaþinginu. 56 fulltrúar eiga sæti í stjórnarnefndinni; þar af 28 ríkisstjórnarfulltrúar, 14 fulltrúar launþega og 14 fulltrúar atvinnurekenda. Ríkisstjórnir tíu helstu iðnríkja heims útnefna tíu fulltrúa en hinir ríkisstjórnarfulltrúarnir eru tilnefndir af fulltrúum aðildarríkjanna á Aþjóðavinnumálaþinginu.
Grundvallarsamþykktir ILO
Átta samþykktir hafa verið skilgreindar sem grundvallarsamþykktir Alþjóðavinnumálastofnunarinnar:
Viðurkenningar
Árið 1969, á fimmtíu ára afmæli stofnunarinnar, hlaut Alþjóðavinnumálastofnunin friðarverðlaun Nóbels „vegna framlags stofnunarinnar við varðveislu heimsfriðarins“.
Nína Dögg Filippusdóttir
thumb|Nína Dögg Filippusdóttir á Edduverðlaununum 2007. Nína Dögg Filippusdóttir (f. 25. febrúar 1974) er íslensk leikkona, kvikmyndaframleiðandi og handritshöfundur. Maki hennar er Gísli Örn Garðarsson.
Nína hlaut riddarakross fálkaorðunar árið 2023 fyrir framlag til leiklistar og sjónvarpsþátta- og kvikmyndagerðar.
Tromma
thumb|right|Hergöngutromma. Tromma er ásláttarhljóðfæri. Dæmigerð tromma er þannig að skinn er strekkt yfir opið á hólklaga grind. Algengt er að leikið sé á trommur með kjuðum, burstum eða berum höndum.
Nokkrar gerðir af trommum:
Eva Pandóra Baldursdóttir
Eva Pandora Baldursdóttir (f. 8. október 1990) er fyrrverandi þingkona Pírata í Norðvesturkjördæmi. Eva sat á þingi frá 2016-2017.
Ludwig Wittgenstein
Ludwig Josef Johann Wittgenstein (26. apríl 1889 – 29. apríl 1951) var austurrískur heimspekingur sem var brautryðjandi á ýmsum sviðum nútímaheimspeki, einkum í rökfræði, málspeki og hugspeki. Hann er af mörgum talinn einn áhrifamesti og merkasti heimspekingur 20. aldar.
Enda þótt ýmsar minnisbækur, seðlar og fyrirlestrar hafi verið gefnir út að honum látnum lét Wittgenstein þó einungis gefa út eina bók eftir sig meðan hann var á lífi — Rökfræðilega ritgerð um heimspeki (Logisch-Philosophische Abhandlung eða Tractatus Logico-Philosophicus) árið 1921.
Elstu verk Wittgensteins voru undir miklum áhrifum frá Arthur Schopenhauer og hinni nýju rökfræði sem Bertrand Russell og Gottlob Frege höfðu skapað. Þegar Tractatus (eins og bókin er oftast kölluð) kom út hafði hún veruleg áhrif á heimspekinga Vínarhringsins. Wittgenstein taldi sig aftur á móti ekki tilheyra þeim skóla hugsunar og sagði að rökfræðilegu raunhyggjumennirnir hefðu misskilið Tractatus illa.
Þegar Wittgenstein hafði lokið við Tractatus taldi hann sig hafa leyst öll heimspekileg vandamál og sagði skilið við ástundun heimspekinnar. Hann fluttist til Austurríkis og gerðist barnaskólakennari, garðyrkjumaður og arkítekt en gekk í klaustur um tíma. Árið 1929 sneri hann hins vegar aftur til Cambridge. Hann hlaut doktorsgráðu fyrir Tractatus og tók við kennslustöðu í Cambridge. Hann hafnaði eða endurskoðaði mikið af eldri verkum sínum. Hann þróaði nýja aðferð við að stunda heimspeki og nýjan skilning á eðli tungumáls í seinna stórvirki sínu Rannsóknum í heimspeki (Philosophische Untersuchungen), sem kom út að honum látnum.
Bæði eldri og yngri verk hans hafa haft gríðarleg áhrif á sögu rökgreiningarheimspeki. Meðal fyrrverandi samstarfsmanna og nemenda Wittgensteins sem héldu áfram að stunda heimspeki í anda aðferðar Wittgensteins eru Gilbert Ryle, Friedrich Waismann, Norman Malcolm, G.E.M. Anscombe, Rush Rhees, Georg Henrik von Wright, og Peter Geach. Meðal heimspekinga samtímans sem eru undir miklum áhrifum frá Wittgenstein má nefna Michael Dummett, Peter Hacker, Stanley Cavell, Cora Diamond og James F. Conant.
Helstu ritverk Wittgensteins
Helstu rit Wittgensteins eru:
Heimspeki
Enda þótt margar af minnisbókum Wittgensteins, ritgerðum hans, fyrirlestrum og ókláruðum verkum hafi komið út að honum látnum lét hann sjálfur frá sér fara um ævina einungis eina bók um heimspeki, Tractatus Logico-Philosophicus eða Rökfræðilega ritgerð um heimspeki sem kom út árið 1921. Í elstu ritum Wittgensteins má greina áhrif frá þýska heimspekingnum Arthur Schopenhauer og nýju rökfræðinni sem Bertrand Russell og Gottlob Frege höfðu þróað. Hann var einnig undir áhrifum frá þýska heimspekingnum Immanuel Kant. Þegar Rökfræðileg ritgerð um heimspeki kom út hafði hún strax mikil áhrif á Vínarhringinn og rökfræðilega raunhyggju. En Wittgenstein taldi sig ekki tilheyra þeim skóla hugsunar og og sagði að rökfræðileg raunhyggja fæli í sér alvarlegan misskilning á kenningunni í Rökfræðilegri ritgerð um heimspeki.
Wittgenstein taldi að í Rökfræðilegri ritgerð um heimspeki hefði honum tekist að leysa allar gátur heimspekinnar og gaf því heimspekina upp á bátinn. Hann menntaði sig sem barnaskólakennari og réði sig í vinnu sem slíkur eftir að hafa einnig unnið sem garðyrkjumaður í klaustri. Hann reyndi einnig fyrir sér sem arkitekt og teiknaði hús fyrir systur sína í Vínarborg. Húsið stendur enn. Árið 1929 sneri hann hins vegar aftur til Cambridge, þar sem honum var veitt doktorsgráða fyrir Rökfræðilega ritgerð um heimspeki og tók hann jafnóðum við kennslustöðu. Hann tók til gagngerrar endurskoðunar fyrri heimspeki sína og þróaði nýja heimspekilega aðferð til að fást við og skilja tungumálið. Þetta leiddi til annars meginverks hans Rannsókna í heimspeki, sem kom út að honum látnum.
Áhrif
Bæði yngri verk Wittgensteins og eldri verk hans hafa reynst gríðarlega áhrifamikil á þróun rökgreiningarheimspekinnar. Meðal fyrrum nemenda og samstarfsmanna Wittgensteins má nefna Gilbert Ryle, Friedrich Waismann, Norman Malcolm, G.E.M. Anscombe, Rush Rhees, Georg Henrik von Wright og Peter Geach.
Margir heimspekingar samtímans eru undir miklum áhrifum frá Wittgenstein, þar á meðal Michael Dummett, Donald Davidson, P.M.S. Hacker, John R. Searle, Saul Kripke, John McDowell, Hilary Putnam, Anthony Quinton, P.F. Strawson, Paul Horwich, Colin McGinn, Daniel Dennett, Richard Rorty, D.Z. Phillips, Stanley Cavell, Cora Diamond, James F. Conant og Jean-François Lyotard.
Ásamt öðrum hafa Conant, Diamond og Cavell sett fram túlkun á heimspeki Wittgensteins sem er stundum nefnd nýwittgensteinsk heimspeki.
Eigi að síður er varla hægt að segja að Wittgenstein hafi verið upphasmaður „skóla“ eða hefðar í venjulegum skilningi. Flestir þeir sem nefndir hafa verið hér að ofan eru ósammála um fleira en þeir eru sammála.
Wittgenstein hefur einnig haft þó nokkur áhrif á félagsvísindin. Meðal sálfræðinga sem Witgenstein hefur haft áhrif á má nefna Fred Newman, Lois Holzman, Brian J. Mistler og John Morss. Bandaríski mannfræðingurinn Clifford Geertz byggði þróun sína á máltáknhyggju að miklu leyti á heimspeki Wittgensteins.
Áhrifa Wittgensteins gætir mun víðar en í heimspeki og má jafnvel greina í listum. Bandaríska tónskáldið Steve Reich hefur tvisvar samið tónlist við tilvitnanir úr verkum Wittgensteins. Bandaríski kvikmyndaleikstjórinn Ethan Cohen skrifaði lokaritgerð um heimspeki Wittgensteins við Princeton-háskóla.
Tenglar
Erlendir tenglar
Árnes (eyja)
Árnes er eyja í Þjórsá, sem skiptir ánni í tvo ála, meginálinn sem rennur norðanmegin og minni álinn sem rennur sunnanmegin. Eitt sinn var Árnesið landfast til norðurs en áin ruddi sér leið gegnum haftið einhvern tímann eftir landnám og varð þá til Búðafoss. Austan eyjunnar er Hestafoss.
Í Árnesi má sjá þingrústir og einnig vestan árinnar í landi Minna-Hofs. Þarna er talið að þing Árnessýslu hafi verið á sínum tíma en sýslan dregur einmitt nafn sitt af eyjunni.
Sjónvarpsstöð
Sjónvarpsstöð getur átt við fyrirtæki sem útvarpar sjónvarpsþætti. Sjónvarpsþáttum má útvarpa í hliðrænum eða stafrænum merkjum. Útsendingarstaðlar eru skilgreindir af ríkisstjórn landsins þar sem útvarpað er. Þessir staðlar eru ólíkir frá landi til lands. Yfirleitt þurfa sjónvarpsstöðvar útsendingarleyfi frá ríkistjórninní sem getur takmarkað stöðina. Sjónvarpsstöðvar geta starfað sem sjálfstæð fyrirtæki eða vera hluti sjónvarpssamtaka.
William Blake
thumb|right|Málverk af William Blake eftir [[Thomas Philips 1807.]]
Konungskoman 1921
Konungskoman 1921 er íslensk heimildarkvikmynd í 4 þáttum. Kvikmyndina tók Magnús Ólafsson og Peter Petersen (Bíópetersen). Hún var útbúin hjá Nord Film Co. í Kaupmannahöfn. Kvikmyndin fjallar um komu konungshjónana hingað til lands og sona þeirra: Friðrik ríkisarfa og Knud prins.
William Blake
William Blake (28. nóvember 1757 – 12. ágúst 1827) var enskt ljóðskáld, listmálari og prentari. Hann var lítt þekktur meðan hann lifði en er nú álitinn einn sá áhrifamesti í sögu ljóðagerðar og myndlistar á tímum Rómantíkarinnar. Hann hefur verið kallaður „án efa besti listamaður sem Bretland hefur alið af sér“. Þrátt fyrir að hafa aldrei stigið fæti út fyrir Bretland samdi Blake fjölbreytt og mjög táknrænt ritsafn þar sem ímyndunaraflið réð ríkjum. Með óhefðbundnu skoðunum hans á málum eins og trú, siðgæði, list og pólitík hefur Blake orðið þekktur sem bæði þjóðfélagslegur uppreisnarseggur og „hetja ímyndunaraflsins“ sem spilaði stórt hlutverk í að þróa Rómantíkina gegn Rökhyggjunni. Þessi efni eru kjarni textans í þekktasta verki Blakes, Söngvar sakleysisins og Ljóð lífsreynslunnar.
William Blake fæddist 28. nóvember 1757 í London. Hann var annar í röðinni af fimm börnum sem fæddust þeim Catherine og James Blake. William kom af miðstéttarfólki og starfaði faðir hans sem sokkavörusali. Sem barn gekk William ekki í skóla heldur kenndi móðir hans honum heima. Talið er að Blake fjölskyldan hafi verið andófsmenn sem tilheyrðu (Móravísku?) kirkjunni. Biblían hafði snemma mikil áhrif á William og sótti hann innblástur í Biblíuna alla sína ævi. Sem barn sá William sýnir þar sem hann hélt því fram að hann sæi Guð við gluggann hjá sér og tré alsett englum. Hann var einnig bráðger á list mjög snemma.
Árið 1772 eftir nokkurra ára nám í Teikniskóla Henry Pars varð William lærlingur hjá leturgrafa meistaranum James Basire. Þar dvaldi hann í sjö ár eða til ársins 1779 þá fór William að stunda nám við The Royal Academy of Arts (Listaháskóli) en hann var ósammála listkenningum kennara sinna og einbeitti sér í staðinn að leturgröftrun. Þannig komst hann í samband við róttæka bóksalann Joseph Johnson og samlistamenn eins og Thomas Stothard, John Flaxman og Henry Fuseli. Það var aðallega í gegnum fyrirhöfn John Flaxman að William fékk borgað fyrir vinnu sína. Árið 1782 giftist William Catherine Boucher og var hún honum trú alla tíð. William kenndi henni að lesa, skrifa og hjálpa til við gerð bóka hans.
William fékk fyrst athygli fyrir ljóðagerð sína í gestastofu Séra A.S. Mathew þar sem hann las ljóð sín og stöku sinnum söng þau við lög sem hann samdi. Árið 1783 fjármögnuðu Séra Matthew og John Flaxman útgáfu Ljóðrænar skyssur (Poetical Sketches) sem var fyrsta ljóðasafn Williams. Árið 1787 missti William yngri bróður sinn Robert og seinna hélt hann því fram að hann talaði við anda hans „með ímyndunaraflinu“. Á sama tíma var hann að þróa tækni sína við að (lýsa bækur – illuminated printing) Hann notaði fyrst þessa aðferð árið 1788 við gerð tveggja fræðirita sem kölluðust There Is No Natural Religions og All Religions Are One en þau benda á kosti ímyndunaraflsins í stað rökréttar heimspeki. Tvö önnur verk Úr söngvum sakleysisins og The Book of Thel voru prentuð árið 1789. William leturgróf plöturnar (fyrir lýstu verkin), prentaði þær persónulega og litaði hvert verk fyrir sig. Bækur hans eru eins sjaldgæfar eins og þær eru fallegar. (Þar af leiðandi varð innkoma hans lítil og kom í veg fyrir að orðspor hans og verk yrðu þekkt utan vina og vandamanna.)
Útbreiðsla frönsku byltingarinnar árið 1789 kom William í róttækan félagsskap Joseph Johnson, Joseph Priestley, Thomas Paine og Mary Wollstonecraft. Þau ræddu um demókratískar byltingar í Ameríku og Frakklandi og pólitísku og félagslegu ringulreiðina sem þau ollu heima fyrir, málefni sem urðu aðalyrkisefni hans t.d. The French Revolution og America:Prophecy. Skoðanir Williams stungust á við skoðanir ríkisstjórnarinnar þar af leiðandi hafa margir velt því fyrir sér hvort hann faldi skoðanir sínar í ljóðum sínum um dulúð til að sleppa við ámæli ríkistjórnarinnar.
Árið 1790 fluttu William og kona hans til Lambeth þar sem hann skrifaði mörg verk og nokkur sem tilheyrðu Sjáandabókunum (Prophetic Books) þ.á.m. The Book of Athania og The Song and Book of Los. Í þessum verkum þróaði William táknrænu (goðafræðina) sem hann kynnti í Tiriel og The Book of Thel þar sem William reyndi að „útskýra sögu sína, sögu Englands, sögu heimsins, forsögulegan tíma og eðli eilífðarinnar“. Fræðimenn eru sammála um að goðafræði hans nær hápunkti í The Four Zoas: The Torments of Love & Jealousy in the Death and Judgement of Albion the Ancient Man sem hann byrjaði líklegast að semja í Lambeth.
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir (f. 4. nóvember 1987) er utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra, fyrrum ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra og dómsmálaráðherra, varaformaður Sjálfstæðisflokksins og þingmaður flokksins í Norðvesturkjördæmi frá árinu 2016. Áður en Þórdís var kjörin á Alþingi var hún aðstoðarmaður þáverandi innanríkisráðherra, Ólafar Nordal.
Fædd á Akranesi 4. nóvember 1987. Foreldrar hennar eru Gylfi R. Guðmundsson (fæddur 16. mars 1956) þjónustustjóri og Fjóla Katrín Ásgeirsdóttir (fædd 28. maí 1957) sjúkraliði. Hún útskrifaðist með stúdentspróf frá Fjölbrautaskóla Vesturlands árið 2007, með BA-próf í lögfræði frá Háskólanum í Reykjavík árið 2010. Var í Erasmus-skiptinámi við Universität Salzburg vorönn 2011 og útskrifaðist með ML-próf í lögfræði frá HR árið 2012. Þórdís starfaði sem lögfræðingur í úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála frá 2011 til 2012, var framkvæmdastjóri þingflokks Sjálfstæðisflokksins 2013 til 2014 og vann sem stundakennari í stjórnskipunarrétti við HR 2013 til 2015 og á árunum 2014 til 2016 var hún aðstoðarmaður innanríkisráðherra.
Hún var kjörin inn á þing í alþingiskosningunum 2016, 2017 og 2021 fyrir Norðvesturkjördæmi. 11. janúar 2017 var hún skipuð ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra í Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar og aftur í Ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur. Frá 14. mars til 6. september 2019 sat hún einnig tímabundið sem dómsmálaráðherra eftir afsögn Sigríðar Andersen. Þórdís hefur verið varaformaður Sjálfstæðisflokksins síðan árið 2018. Við myndun Annaðs ráðuneytis Katrínar Jakobsdóttur var hún skipuð utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra.
Réttarhöld
Réttarhöld eru atburður þar sem aðilar koma saman til að ræða málsgögn í einkamáli eða sakamáli við formlegar aðstæður, venjulega fyrir dómstól, dómara, kviðdómi eða öðrum viðurkenndum úrskurðaraðila, til að leysa úr ágreiningi með dómi.
Trial (law) Proceso jurisdiccional Processo (diritto) 裁判
Thomas Tuchel
Tuchel var sigursæll sem knattspyrnustjóri franska félagsliðsins PSG og vann 2 deildartitla og 4 bikartitla. Þrátt fyrir afar gott sigurhlutfall með PSG var hann látinn fara. En Tuchel hefur lent í ágreiningi við stjórnir knattspyrnufélaga á þjálfaraferli sínum. Hann hefur tekið við liðum Jürgen Klopp tvívegis, við Mainz 05 og Borussia Dortmund.
Tuchel spilaði sem varnarmaður en ferillinn var stuttur vegna hnémeiðsla.
Chelsea
Thomas Tuchel tók við Chelsea í lok janúar 2021. Hann byrjaði afar vel með Chelsea og var ósigraður í fyrstu 14 leikjum sínum. Svo kom að því að hann tapaði og það illa, 2:5, fyrir botnliði WBA á heimavelli. Hann komst með liðið í úrslit FA-bikarsins og Meistaradeild Evrópu í maí sama ár. Chelsea vann Manchester City 1-0 í úrslitum Meistaradeildarinnar.
Tuchel var rekinn frá félaginu í september 2022 eftir tap gegn Dynamo Zagreb í meistaradeildinni.
Félags- og jafnréttismálaráðherra Íslands
Félags- og jafnréttismálaráðherra er ráðherra í ríkisstjórn Íslands og starfar í dag undir velferðarráðuneytinu ásamt heilbrigðisráðherra.
Velferðarráðherra (2011–2013)
Með sameiningu heilbrigðisráðuneytisins og félags- og tryggingamálaráðuneytisins var velferðarráðuneytið stofnað. Sérstakur velferðarráðherra var starfandi frá 2011 til 2013 en eftir það var aftur settur sér heilbrigðisráðherra og félagsmálaráðherra.
Mjallhvít og dvergarnir sjö (teiknimynd frá 1937)
Mjallhvít og dvergarnir sjö (enska: Snow White and the Seven Dwarfs) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1937. Myndin er byggð á ævintýrinu um Mjallhvíti.
Söguþráður
Mjallhvít er ofsótt af afbrýðisamri stjúpmóður sinni, drottningunni, og leitar skjóls úti í skógi hjá sjö dvergum. Drottningin gefur Mjallhvíti eitrað epli, en prinsinn finnur hana og vekur hana af dvala með kossi.
Sakramenti
Sakrament eru trúarlegar athafnir sem spila stórt hlutverk í tengslum við hjálpræði. Ágústínus var sá sem kom með hugtakið, og lýsti hann sakramentum sem sjáanlegum táknum sem benda til Guðs sem og miðla náð hans. Dæmi um sakrament eru altarisganga og skírn.
Paulie
Paulie er bandarísk gamanmynd frá árinu 1998. Myndin er um páfagaukar sem heitir Paulie.
Nóatún (verslunarkeðja)
Nóatún var íslensk verslunarkeðja sem rak matvöruverslanir. Fyrsta verslunin var opnuð við samnefnda götu í verslunarmiðstöðinni Norðurveri árið 1965 af Jóni I. Júlíussyni kaupmanni. Árið 1973 bættist næsta Nóatúnsverslun við í Rofabæ 39 í Árbæjarhverfi. Undir lok níunda áratugarins fór verslunum sem reknar voru undir þessu heiti fjölgandi en fækkaði eftir aldamót. Síðasta Nóatúnsverslunin var starfrækt í Austurveri, Háaleitisbraut 68. Sú búð lokaði sumarið 2020.
Vísitala
Vísitala er tala sem er fengin með því að vega saman nokkrar stærðir. Vísitölur eru notaðar til að meta breytingar yfir tíma eða milli staða. Dæmi um vísitölur eru verðlagsvísitölur eins og vísitala neysluverðs.
Holduggar
Holduggar eða skúfuggar (fræðiheiti: Sarcopterygii) eru flokkur fiska með holdmikla ugga sem tengjast skrokknum með einu beini. Þessir uggar mynduðu síðan útlimi fyrstu ferfættu landdýranna, froskdýranna. Holduggar eru líka með tvo aðgreinda bakugga öfugt við hinn samtengda bakugga geislugga.
Áttatíu ára stríðið
thumb|right|Umsátrinu um Leyden aflétt eftir [[Otto van Veen 1574.]] Áttatíu ára stríðið eða Hollenska uppreisnin 1568 til 1648 var uppreisn sautján sýslna í Niðurlöndum gegn yfirráðum Spánarkonungs af ætt Habsborgara sem leiddi til klofnings þeirra í tvö ríki: Spænsku Niðurlönd (hluti þeirra varð síðar Belgía en hluti gekk til Frakklands) og Lýðveldið Holland (sem síðar varð Konungsríkið Holland).
Uppreisnin blossaði upp vegna óánægju með aukna skattlagningu og ofsókna á hendur mótmælendum sem einkenndi fyrstu ríkisár Filippusar 2. Spánarkonungs, en hann tók við völdum eftir lát hins flæmskfædda Karls 5. árið 1558. Vandræðin hófust fyrir alvöru þegar hópur kalvínista réðist inn í kirkju í Hondschoote og eyðilagði helgimyndir. Þetta breiddist út um landið og bæjarstjórnirnar létu yfirleitt undir höfuð leggjast að refsa fyrir myndbrotin. Hópur aðalsmanna undirritaði bænaskjal sem þeir afhentu landstjóranum, Margréti af Parma þar sem þeir óskuðu eftir að konungur virti það frelsi sem Niðurlönd höfðu notið í valdatíð Karls.
Járnhertoginn
thumb|right|Vilhjálmur þögli Vilhjálmur þögli af Óraníu var þá staðarhaldari í sýslunum Hollandi, Sjálandi og Utrecht og áhrifamestur þeirra sem höfðu undirritað bænaskjalið. Hann hafði flúið til landa föður eiginkonu sinnar í Saxlandi til að komast hjá handtöku. Allar eigur hans í Niðurlöndum voru gerðar upptækar.
Innrás Vilhjálms
1568 sneri hann aftur til Niðurlanda ásamt bræðrum sínum með málaliðaher til að reyna að hrekja Fernando hertoga burt frá Brussel. Hann leit ekki á þetta sem uppreisn gegn konungi, heldur fremur sem leið til að ná aftur sáttum, þar sem hertoginn var gríðarlega óvinsæll. Fyrsta orrustan var orrustan við Rínardal 23. apríl 1568. Þar unnu Spánverjar sigur. Brátt var Vilhjálmur orðinn uppiskroppa með fé til að halda herförinni áfram og hún rann því út í sandinn. Hann var þó orðinn leiðtogi uppreisnarinnar, sem sá eini af niðurlenska aðlinum sem gat með góðu móti athafnað sig. Eitt af því sem hann gerði var að gefa út sjóræningjaleyfi til skipa sem réðust á spænsk skip á Norðursjó. Hópur niðurlenskra skipstjóra sem kölluðu sig Sjóbetlara, tóku því upp sjórán og notuðu enskar hafnir sem bækistöðvar. Þeir nutu þess meðal annars að spænski flotinn átti þá í átökum við Tyrkjaveldi í Miðjarðarhafinu og gat lítið beitt sér á Norðursjó.
Uppreisnin blossar upp aftur
Um 1570 hafði Spánverjum tekist að brjóta uppreisnina á bak aftur nánast um öll Niðurlönd. 1571 ákvað hertoginn að leggja á nýjan 10% söluskatt (tíunda hvern pening), og 1572 ákvað Elísabet 1. að reka Sjóbetlarana úr enskum höfnum til að friða Spánarkonung. Betlararnir hertóku þá, öllum að óvörum, bæinn Brielle, 1. apríl. Þessu var tekið sem táknrænum sigri og varð til þess að uppreisnin hófst aftur. Flestar borgir í Hollandi og Sjálandi lýstu nú yfir stuðningi við uppreisnina. Undantekningar frá þessu voru borgirnar Amsterdam og Middelburg sem voru áfram trúar konungi til 1578. Nú komu líka upp deilur milli hinna róttæku kalvínista, sem vildu berjast gegn hinum kaþólska konungi og gera öll Niðurlönd mótmælendatrúar og þeirra sem vildu halda tryggð við konung en tryggja hefðbundin réttindi Niðurlanda. Vilhjálmur neyddist smátt og smátt til að taka undir hin róttækari sjónarmið kalvínista. Hann tók sjálfur kalvínstrú 1573.
Friðarsamkomulagið í Ghent
Þar sem honum hafði mistekist að berja uppreisnina niður var járnhertoginn kallaður heim 1573 og Luis de Requesens sendur til að reyna hófsamari aðferðir gegn uppreisnarmönnum. Honum tókst þó ekki að gera friðarsamkomulag fyrir dauða sinn 1576. Spánn hafði neyðst til að lýsa yfir gjaldþroti árið áður og nú tóku spænsku atvinnuhermennirnir að gera uppþot þar sem þeim hafði ekki verið greitt. Í nóvember 1576 réðust uppreisnarhermenn á Antwerpen, drápu 8.000 íbúa og rændu borgina. Þetta atvik herti uppreisnarmennina enn í afstöðu sinni. Sýslurnar sautján gerðu með sér Friðarsamkomulagið í Ghent þar sem þær bundust sáttum um trúarlegt umburðarlyndi og að berjast sameinaðar gegn uppreisnarhermönnum en héldu áfram trúnaði við Filippus að nafninu til.
Atrechtsambandið og Utrechtsambandið
thumb|right|Kort sem sýnir mörkin milli Atrechtsambandsins og Utrechtsambandsins. Filippus sendi nýjan landstjóra, Alessandro Farnese, hertoga af Parma og Piacenza, 1578. Hertoganum tókst að fá syðri sýslurnar í Vallóníu, til að undirrita Atrechtsambandið í janúar 1579 þar sem þær lýstu yfir trúnaði við Filippus. Þetta þýddi endalok samstarfs sýslnanna og skömmu síðar fékk Vilhjálmur því til leiðar að sýslurnar Holland, Sjáland, Utrecht, Guelders og Groningen gerðu með sér Utrechtsambandið 23. janúar. Niðurlönd voru því klofin í tvennt.
Höfnunareiðurinn
Norðursýslurnar hófu nú að leita að öðrum konungi í stað Filippusar. Fyrst buðu þær Elísabetu Englandsdrottningu titilinn en hún hafnaði. Sýslurnar gerðu þá franska aðalsmanninum François af Anjou sama tilboð og hann tók því með því skilyrði að sýslurnar segðu sig úr lögum við Filippus fyrst. Þær gáfu þá út Höfnunareiðinn 1581 þar sem því var lýst yfir að Filippus hefði ekki haldið trúnað við Niðurlönd og gæti því ekki lengur talist réttmætur konungur. Anjou kom til norðursýslnanna sem konungur en fékk lítil völd frá stéttaþinginu sem vantreysti honum. Hann reyndi án árangurs að styrkja stöðu sína með hervaldi og sneri eftir það aftur heim 1583. Elísabetu var nú aftur boðin konungstign en hún hafnaði og stéttaþingið ákvað því að stjórna sem lýðveldi þess í stað.
Fall Antwerpen
Strax eftir höfnunareiðinn sendi Filippus herlið til að taka norðursýslurnar aftur. Undir stjórn Farneses tókst þessu liði að leggja undir sig stærstan hluta sýslnanna Flandurs og Brabant og 1585 féll stærsta borg Niðurlanda, Antwerpen, í hendur honum eftir langt umsátur. Stór hluti íbúa borgarinnar flúði þá til norðurs. Í reynd voru þá orðin til tvö ríki: kalvínskt lýðveldi í norðri og kaþólskt konungsríki í suðri.
Vilhjálmur þögli, sem Filippus hafði lýst útlægan í mars 1580, var myrtur af konungssinnanum Balthasar Gérard 10. júlí 1584. Sonur hans Mórits af Óraníu tók þá við hlutverki uppreisnarleiðtoga. Herfarir hans næstu árin afmörkuðu landamærin milli ríkjanna tveggja.
Cannibal Corpse
thumb|right|300px|Mynd frá tónleikum með Cannibal Corpse frá árinu þanng [[3. október 2007, í Washington DC.]] Cannibal Corpse er bandarísk dauðarokkhljómsveit frá Buffalo, New York fylki, og var stofnuð árið 1988. Cannibal Corpse hefur gert fjölda breiðskífa.
Árið 2007 spilaði hljómsveitin á tvennum tónleikum á Nasa í Reykjavík.
Dennis Kucinich
thumb|Dennis Kucinich Dennis John Kucinich (f. 8. október 1946) er bandarískur stjórnmálamaður, fæddur í Cleveland í Ohio fylki. Hann gegndi starfi þingmanns í neðri deild bandaríska þingsins fyrir heimafylki sitt. Hann sóttist eftir tilnefningu Demókrata sem forsetaframbjóðandi í Bandarísku forsetakosningunum árin 2004 og 2008.
Kucinich gegndi embætti borgarstjóra Cleveland borgar á árunum 1977-1979. Hann var aðeins 31 árs að aldri þegar hann gegndi þessu embætti og var á þeim tíma yngsti borgarstjóri sem hafði farið með völd í bandarískri stórborg. Borgarstjóratíð hans var mjög róstursöm og eitt mesta átakamálið var þegar Kucinich neitaði að einkavæða orkufyrirtæki borgarinnar, Cleveland Public Power.
Sveinn H. Guðmarsson
Sveinn H. Guðmarsson (fæddur 1974) er íslenskur fjölmiðlamaður og núverandi upplýsingafulltrúi utanríkisráðuneytisins. Hann er með BA-próf í guðfræði frá Háskóla Íslands og MSc í alþjóðastjórnmálum frá Edinborgarháskóla.
Sveinn var dómari í Gettu betur árið 2003, en var áður í sigurliði Menntaskólans í Reykjavík í sömu keppni árin 1993 og 1994. Hann var inspector scholae (formaður nemendafélags) MR veturinn 1993-1994. Þá leiddi hann lista Vöku í kosningum til Stúdentaráðs 1995.
Hann hefur starfað sem dagskrárgerðarmaður á Rás 2 og í Sjónvarpinu, við blaðamennsku á Fréttablaðinu, sem fréttamaður á Stöð 2, ritstjóri Iceland Review og flugtímarisins Atlantica. Hann starfaði sem fréttaritari RÚV í Lundúnum til ársins 2009 og árið 2010 starfaði Sveinn sem upplýsingafulltrúi Unicef í Jemen. Hann var fréttamaður á RÚV þar til hann hóf störf sem upplýsingafulltrúi hjá Landhelgisgæslunni í lok árs 2016. Árið 2018 var hann ráðinn upplýsingafulltrúi utanríkisráðuneytisins.
Á Rás 2 var Sveinn meðal annars umsjónarmaður hinnar árvissu Spurningakeppni fjölmiðlanna. Þá hefur hann sinnt dómargæslu og samið spurningar fyrir sjónvarpsþáttinn Útsvar á RÚV.
Sveinn býr á Seltjarnarnesi þar sem hann er uppalinn.
Hessíska
Dæmi:
Trebonianus Gallus
Trebonianus Gallus (206 – ágúst 253) var rómverskur keisari á árunum 251 til 253.
Trebonianus Gallus var fæddur inn í virta ítalska aðalsætt og gekk upp hinn hefðbundna metorðastiga (cursus honorum) sem ungir aðalsmenn gerðu gjarnan. Gallus gegndi meðal annars stöðu ræðismanns (consul) og var svo, árið 250, skipaður landsstjóri í Moesiu superior, af keisaranum Deciusi. Gotar höfðu þá gert innrás í Moesiu og Gallus tók þátt í herferð Deciusar gegn þeim árið 251. Herferðin mistókst hrapalega og bæði Decius og sonur hans og meðkeisari, Herennius Etruscus, féllu í orrustunni við Abrittus. Herdeildirnar á svæðinu hylltu þá Gallus sem keisara en í Rómaborg var yngri sonur Deciusar, Hostilianus, lýstur keisari. Gallus viðurkenndi Hostilianus sem meðkeisara sinn en samdi fljótlega um frið við Gotana til þess að geta haldið til Rómar og styrkt stöðu sína. Samkvæmt friðarskilmálunum fengu Gotarnir að halda óáreittir út úr Rómaveldi, til baka á sín landsvæði norðan Dónár, með allt það herfang sem þeir höfðu tekið í innrásinni. Þegar Trebonianus Gallus kom til Rómar var hann hylltur sem keisari og sonur hans, Volusianus gerður að undirkeisara. Hostilianus er talinn hafa dáið úr plágu stuttu síðar.
Valdatíð Trebonianusar Gallusar einkenndist helst af vandræðum í austurhluta Rómaveldis. Sassanídar í Persíu gerðu innrás inn í Armeniu og Syriu og ollu miklu tjóni fyrir Rómverja áður en þeir voru að lokum hraktir til baka. Einnig gerðu Gotar aftur innrás en að þessu sinni tókst hershöfðingjanum Aemilianusi að sigra þá í orrustu. Aemilianus var að því loknu hylltur sem keisari af hermönnum sínum og fljótlega hélt hann áleiðis til Ítalíu til að mæta keisaranum. Gallus skipaði herdeildum frá Gallíu, undir stjórn Valerianusar, að koma sér til aðstoðar gegn valdaræningjanum Aemilianusi, en áður en þær komust alla leið mættust Gallus og Aemilianus nálægt Interamna (núverandi Terni) á mið-Ítalíu. Ekki er ljóst hvort til bardaga hafi komið en að minnsta kosti voru bæði Trebonianus Gallus og Volusianus drepnir í ágúst 253, annað hvort af sínum eigin mönnum eða af mönnum Aemilianusar. Aemelianus varð keisari að Gallusi látnum en hélt keisarastólnum aðeins í um þrjá mánuði áður en Valerianus steypti honum af stóli.
Hljóðfæri
Hljóðfæri er tæki sem notað er til að spila tónlist. Í raun og veru má telja allt sem framkallað getur stýrt hljóð til hljóðfæra. Venjan er hinsvegar sú að miða við það sem er sérstaklega gert til þess. Hljóðfærum er skipt upp í nokkra flokka eftir því hvernig þau búa til hljóð:
Knattspyrnufélagið Skellur
Knattspyrnufélagið Skellur er íslenskt knattspyrnufélag sem leikur í Polar Beer deildinni. Félagið var stofnað þann 21.september 2010 og hefur tekið þátt í deildarkeppni Utandeildarinnar síðan árið 2011.
Roman Jakobson
Roman Jakobson (11. október 1896 - 18. júlí 1982) var rússneskur málfræðingur, einn af forvígismönnum formgerðarstefnunnar. Hann var undir áhrifum frá Ferdinand de Saussure og vildi nálgast rannsóknir á tungumáli út frá því grundvallarhlutverki þess að koma upplýsingum milli mælenda. Einna þekktastur er Jakobson fyrir boðmiðlunarlíkan sitt. Til þess að sendandi (mælandi) geti komið boðum (til dæmis setningu) til viðtakanda (viðmælanda) þarf að vera fyrir hendi samhengi, boðrás og kóði.
samhengi boð sendandi viðtakandi boðrás kóði
Gildin sex eru misveigamikil í mismunandi orðræðum en yfirleitt hefur tilvísunargildið mest vægi.
Bojko Borisov
Bojko Metodiev Borisov (búlgarska: Бойко Методиев Борисов; f. 13. júní 1959) er búlgarskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Búlgaríu frá 2009 til 2013, 2014 til 2017, og 2017 til 2021. Borisov er formaður hægrisinnaða GERB-flokksins og var áður borgarstjóri Sófíu frá 2005 til 2009.
Borisov er einnig fyrrum atvinnumaður í knattspyrnu og hefur spilað með knattspyrnuliðinu FC Vitosha Bistritsa. Árið 2013 varð hann elsti leikmaður sögunnar í atvinnumannadeild í Búlgaríu þegar hann lék í 54 mínútur með annarrar deildar liði Vitosha Bistritsa, þá 54 ára gamall.
Æviágrip
Bojko Borisov hefur starfað sem slökkviliðsmaður og á yngri árum vann hann jafnframt sem lífvörður Todors Zhívkov, síðasta kommúnistaleiðtoga Búlgaríu. Hann starfaði hjá búlgarska innanríkisráðuneytinu frá 2001 til 2005.
Árið 2005 var Borisov þingframbjóðandi fyrir Þjóðarhreyfingu fyrrverandi búlgarska keisarans Símons 2.. Hann náði kjöri en ákvað að halda áfram störfum í innanríkisráðuneytinu frekar en að taka sæti á þingi. Borisov var kjörinn borgarstjóri Sófíu síðar sama ár. Árið 2009 leiddi Borisov nýja hægriflokkinn GERB (nafnið er búlgörsk skammstöfun fyrir nafnið „Borgarar í þágu evrópskrar þróunar Búlgaríu“) til sigurs í þingkosningum og varð forsætisráðherra Búlgaríu. Hann sagði af sér í mars 2013 vegna fjöldamótmæla gegn bágu efnahagsástandi og spillingu í landinu. Þegar kosningar voru haldnar á ný í maí sama ár hlaut GERB um þriðjung atkvæða.
Borisov sagði aftur af sér og kallaði til snemmbúinna þingkosninga í janúar árið 2017 eftir að frambjóðandi GERB-flokksins bað ósigur í forsetakosningum Búlgaríu í nóvember árið áður á móti Rumen Radev, frambjóðanda Sósíalistaflokksins. GERB fékk flest atkvæði í kosningunum sem haldnar voru í mars 2017 og Borisov sneri því aftur á forsætisráðherrastól að þeim loknum.
Á þriðja kjörtímabili sínu frá árinu 2017 átti Borisov í harðsvírugum deilum við Radev forseta, sem sakaði Borisov um að leyfa spillingu að blómstra í Búlgaríu og um að reyna að vængstífa stjórnarandstöðuna. Borisov sakaði Radev á móti um að reyna að grafa undan ríkisstjórninni með því að beita neitunarvaldi sínu ítrekað gegn lagafrumvörpum GERB-flokksins.
Borisov stakk upp á breytingum á stjórnarskrá Búlgaríu til að koma til móts við mótmælendurna en tillögur hans féllu í grýttan jarðveg. Borisov hafnaði kröfum um afsögn sína og sat til loka kjörtímabils síns árið 2021, en baðst lausnar eftir að GERB tapaði verulegu fylgi í kosningum í apríl. Vegna pattstöðu sem myndaðist á búlgarska þinginu eftir kosningarnar voru þær endurteknar tvisvar á árinu, fyrst í júlí og síðan í nóvember. Staða GERB-flokksins batnaði þó ekki þegar kosningarnar voru endurteknar.
Einkahagir
Borisov er fráskilinn og á eitt barn með fyrrverandi konu sinni.
Þjóðvegur F88
Þjóðvegur 88 eða Öskjuleið er vegur sem liggur á Austurland‎i og liggur af hringveginum (Þjóðvegi 1) suður til Askja.
Bojko Borisov
Einkahagir
Önnur sambýliskona Borisovs til langs tíma var Tsvetelina Borislavova, heiðursræðismaður Íslands í Búlgaríu og lengi viðskiptafélagi Björgólfs Thors Björgólfssonar, sem rak um skeið með henni fjárfestingabankann EIBank.
Jóhann G. Jóhannsson (f. 1955)
Jóhann fæddist í Reykjavík. Hann stundaði píanónám hjá Carl Billich (1964–1968) og síðan í Tónlistarskólanum í Reykjavík hjá Halldóri Haraldssyni (1968-19'75). Framhaldsnám í tónlist stundaði hann við Brandeis háskólann í Boston (1975–1979), þar sem kennarar hans voru meðal annars Harold Shapero, Joshua Rifkin og Conrad Pope, og síðan hjá Ingmar Bengtsson við Tónvísindastofnun Uppsalaháskóla (1979–1980).