cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harriet Beecher Stowe
Harriet Elisabeth Beecher Stowe (14. júní 1811 – 1. júlí 1896) var bandarískur rithöfundur og baráttukona fyrir afnámi þrælahalds. Stowe var af frægri og trúrækinni ætt, Beecher-ættinni. Hún er þekktust fyrir skáldsöguna Kofa Tómasar frænda (Uncle Tom's Cabin; 1852), þar sem Beecher Stowe skrifaði um harkalega meðferð og bága lifnaðarhætti svartra þræla í Bandaríkjunum. Bókin seldist í milljónum eintaka bæði sem skáldsaga og sem leikrit og hafði mikil áhrif í Bandaríkjunum og Bretlandi. Skáldsagan jók stuðning í norðurhluta Bandaríkjanna við afnámi þrælahalds en reitti þrælaeigendur í suðurhluta Bandaríkjanna mjög til reiði. Stowe samdi 30 bækur á ævi sinni, þar á meðal skáldsögur, þrjár ferðasögur og nokkur greina- og bréfasöfn. Hún naut mikilla áhrifa á sínum tíma bæði vegna ritverka sinna og skoðana um samfélagsmál.
Æviágrip
Árið 1836 giftist Harriet prestinum Calvin Stowe og vann með honum í baráttunni gegn þrælahaldi. Hjónin neyddust til að flytja burt frá Cincinnati til Brunswick í Maine vegna óvinsælla og opinskárra skoðana sinna um þrælahald. Um þetta leyti samdi Stowe bókina Kofa Tómasar frænda, sem varð strax metsölubók þegar hún kom út árið 1852 og gróf mjög undan stuðningi við þrælahald.
Eftir útgáfu bókarinnar tók Stowe ekki mjög virkan þátt í starfsemi baráttumanna gegn þrælahaldi en þó vann hún sér inn virðingu og vinskap margra frægra afnámssinna, þar á meðal Williams Lloyd Garrison. Eftir að Þrælastríðið hófst fór Stowe til Washington og átti fund með Abraham Lincoln Bandaríkjaforseta. Sagt er að Lincoln hafi í kímni sagt við Stowe: „Svo þú ert litla konan sem samdi bókina sem byrjaði þetta mikla stríð!“
Stowe samdi ýmsar aðrar bækur á ferli sínum, þar á meðal Dred: A Tale of the Great Dismal Swamp árið 1856. Aðrar bækur hennar nutu ekki eins mikilla vinsælda og hún er því enn þekktust fyrir Kofa Tómasar frænda, sem naut mikilla vinsælda bæði í Ameríku og Evrópu og var þýdd á mörg tungumál.
Madagaskar (teiknimynd)
'Madagaskar (enska: Madagascar'') er bandarísk tölvuteiknuð kvikmynd frá DreamWorks Animation frá árinu 2005. Myndin fjallar um fjögur dýr úr Dýragarði New York-borgar sem eru send til Afríku og enda fyrir slysni á eyjunni Madagaskar. Í aðalhlutverkum eru Ben Stiller, Jada Pinkett Smith, Chris Rock og David Schwimmer.
Piotr Świerczewski
Piotr Jarosław Świerczewski (fæddur 8. apríl 1972, Nowy Sącz) er pólskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 70 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Mýrin (bók)
Mýrin er bók eftir rithöfundinn Arnald Indriðason. Tökur hófust á samnefndri bíómynd í mars 2006 í leikstjórn Baltasars Kormáks.
Mýrin hefst á því að rannsóknarlögreglumaðurinn Erlendur er kallaður til í Norðurmýrina. Þar hefur roskinn maður að nafni Holberg fundist myrtur og í skúffu er mynd af fjögurra ára gamalli stúlku að nafni Auður sem tengist miklum fjölskylduharmleik. Á sama tíma hverfur ung kona úr brúðkaupi og óþægilegar minningar hellast yfir rannsóknarlögreglumanninn.
Bókin hefur hlotið gríðarlegar vinsældir utan Íslands.
Cornelius Nepos
thumbnail|Cornelius Nepos Cornelius Nepos (um 100-24 f.Kr.) var rómverskur rithöfundur og sagnaritari. Hann var sagður hafa fæðst í Hostilia, þorpi í Galliu Cisalpinu skammt frá Verona. Gallískur uppruni hans er staðfestur af Ausoniusi og Plinius eldri kallar hann Padi accola (þann sem býr við ána Pó, Naturalis Historia III.22). Hann var vinur Catullusar, sem tileinkaði honum ljóð (I.3), Ciceros og Titusar Pomponiusar Atticusar. Evsebíos segir hann hafa verið á lífi á fjórða ári valdatíma Ágústusar en þá mun hann fyrst hafa farið að fá lof fyrir skrif sín. Plinius eldri getur þess að hann hafi látist á valdatíma Ágústusar (Naturalis Historia IX.39, X.23).
Salómonseyjar
Talið er að menn hafi siglt til eyjanna frá Nýju Gíneu fyrir um 30.000 árum síðan. Spænski skipstjórinn Álvaro de Mendaña kom þangað fyrstur Evrópumanna árið 1568. Hann gaf þeim nafn sitt. Árið 1893 fékk Bretland yfirráð sín yfir eyjunum viðurkennd. Í Síðari heimsstyrjöld fóru miklir bardagar milli bandarískra og japanskra hermanna fram á eyjunum.
Cornelius Nepos
Rit
Chronica, sem Catullus virðist vísa til í tileinkun sinni á ljóði sínu til Neposar. Ausonius getur verksins einnig í 16. bréfi sínu til Probusar og það gerir Aulus Gellius einnig í Noctes Atticae (Attískar nætur) (XVII.21). Talið er að ritið hafi verið í þremur bókum.
Salómonseyjar
Heiti
Árið 1568 kom spænski landkönnuðurinn Álvaro de Mendaña til eyjaklasans, fyrstur Evrópumanna. Hann nefndi eyjarnar Islas Salomón eftir Salómon konungi úr Biblíunni. Sagt er að hann hafi gefið þeim þetta nafn því hann ímyndaði sér að þær byggju yfir miklum auðæfum og taldi þær vera hina goðsögulegu borg Ófír úr Biblíunni. Megnið af nýlendutímanum var opinbert heiti eyjanna Verndarsvæði Bresku Salómonseyja, en árið 1975 var því breytt í Salómonseyjar.
Cornelius Nepos
Rit
Exemplorum libri. Charisius vísar í aðra bók verksins og Aulus Gellius í fimmtu bók þess (VI.18, 19).
De Viris Illustribus (Um fræga menn). Aulus Gellius endursegir sögu um Cato úr þessu riti (IX.8).
Salómonseyjar
Landfræði
Salómonseyjar eru eyríki austan við Papúu Nýju-Gíneu. Aðaleyjarnar eru sex talsins en auk þeirra eru yfir 900 minni eyjar. Stærstur hlutinn er á fjalllendum eyjum Salómonseyja, Choiseul-eyju, Shortland-eyjum, Nýju-Georgíueyjum, Santa Isabel-eyju, Russell-eyjum, Flórídaeyjum, Tulagi, Malaita, Marakasike, Ulawa, Owaraha, Makira og aðaleyjunni Guadalcanal. Bougainville-eyja er stærst Salómonseyja en tilheyrir Papúu Nýju-Gíneu. Salómonseyjar ná líka yfir ytri kóralrif og eyjar á borð við Sikaina, Rennell-eyju, Bellona-eyju, Santa Cruz-eyjar og fjarlægu smáeyjarnar Tikopia, Anuta og Fatutaka.
Cornelius Nepos
Rit
De Vita Ciceronis (Um ævi Ciceros). Aulus Gellius leiðréttir villu í verkinu (XV.28).
Epistulae ad Ciceronem (Bréf til Ciceros). Útdráttur úr verkinu er varðveittur hjá Lactantiusi (Divinarum Institutionem Libri Septem III.15). Óljóst er hvort verkið var nokkurn tímann gefið út formlega.
Salómonseyjar
Landfræði
Eyjarnar liggja milli 4. og 13. breiddargráðu suður og 155. og 169. lengdargráðu austur. Fjarlægðin milli vestustu og austustu eyjanna er um 1.500 km. Santa Cruz-eyjar (sem Tikopia tilheyrir) eru norðan við Vanúatú og er um 200 km frá öðrum eyjum.
Cornelius Nepos
Rit
Plinius yngri minnist á kvæði eftir Nepos og Nepos minnist sjálfur á eigið verk, De Historicis, í ævisögu sinni um Dion. Hann minnist einnig á lengri ævisögu Catos í lok þeirrar ævisögu sem varðveitt er um ævi Catos og segir að hún hafi verið rituð að beiðni Titusar Pomponiusar Atticusar.
1379
thumb|right|Andronikos 4. Palaíológos. Árið 1379 (MCCCLXXIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Salómonseyjar
Stjórnsýslueiningar
Salómonseyjum er skipt í 10 stjórnsýsluumdæmi: níu héruð og höfuðborgina, Honiara.
Cornelius Nepos
Rit
Eina rit Neposar sem er varðveitt er Excellentium Imperatorum Vitae (Ævisögur framúrskarandi herforingja), sem kom í leitirnar á valdatíma Theodosiusar I og var talið vera eftir málfræðinginn Amelius Probus, sem færði það keisaranum með tileinkun á latínu í bundnu máli. Hann hélt því fram að verkið væri eftir móður sína eða föður sinn (handritum ber ekki saman) og afa sinn. Þrátt fyrir augljósar spurningar (eins og vhers vegna formálinn ávarpar einhvern sem heitir Atticus fyrst verkið átti að vera tileinkað Theodosiusi) virðist enginn hafa dregið í efa að Probus væri höfundur þess. Pétur Cornerus uppgötvaði um síðir ævisögur Catos og Atticusar í handritum að bréfum Ciceros. Hann bætti þeim við ævisögurnar sem þegar voru þekktar, þrátt fyrir að rithöfundurinn segist sjálfur vera samtímamaður og vinur Atticusar og handritin hafi borið titilinn E libro posteriore Cornelii Nepotis („úr síðustu bók Corneliusar Neposar“). Útgáfa Dionysiusar Lambinusar frá árinu 1569 hafði skýringar sem sýndu á stílfræðilegum grundvelli að ritið var eftir Nepos og engan annan. Fræðimenn hafa síðan mildað þetta sjónarmið, þeir fallast á rök Lambinusar sem sýna að verkið sé eftir Nepos en nú er talið að Probus hafi líklega stytt ævisögurnar þegar hann bætti við tileinkun sinni til Theodosiusar. Ævisaga Atticusar er á hinn bóginn talin vera eftir Nepos einan.
1379
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Litla hafmeyjan 3
Litla hafmeyjan 3 (enska: The Little Mermaid: Ariel's Beginning) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2008 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Litla hafmeyjan og Litla hafmeyjan 2: Til hafs á ný. Myndin var aðeins dreift á mynddiski þann 26. ágúst 2008 í Bandaríkjunum og 16. október 2008 á Íslandi.
Víðmynd
thumb|right|360° víðmynd með rúmmyndarvörpun. Víðmynd er tvívíð mynd (ljósmynd eða málverk) sem sýnir efni sitt með mjög breiðu eða ílöngu sjónarhorn. Víðmynd sem sýnir sjónarhorn einhvers í heilan hring (360°) er stundum kölluð hringmynd.
Litla hafmeyjan (sjónvarpsþættir)
Litla hafmeyjan (enska: The Little Mermaid) er bandarísk sjónvarpsþáttaröð sem var sýnd á CBS frá 1992 til 1994. Þættirnir byggðust á samnefndri kvikmynd frá 1989.
Þjóðvarnarflokkur Íslands
Þjóðvarnarflokkur Íslands var stofnaður í Reykjavík 15. mars 1953. Var flokkurinn óbeint framhald af Þjóðvarnarfélaginu sem starfaði frá 1946 til 1951.
Fremsta baráttumál flokksins var að Ísland segði sig úr Atlantshafsbandalaginu og að bandaríski herinn hyrfi úr landi. Hugmyndafræði flokksins var byggð á þjóðernishyggju og félagshyggju og gagnrýndi meðal annars Sósíalistaflokkinn fyrir fylgni hans við Sovétríkin. Flokkurinn fékk tvo menn kjörna á Alþingi 1953, Gils Guðmundsson og Berg Sigurbjörnsson en missti bæði sætin í kosningunum 1956. Hann fékk hins vegar fulltrúa í sveitarstjórnum í Reykjavík og á Akureyri.
Við kosningarnar árið 1963 bauð Þjóðvarnarflokkurinn fram í samvinnu við Alþýðubandalagið og komst Gils Guðmundsson þá aftur á þing og sat þar til 1979. Þjóðvarnarflokkurinn hætti flokksstarfsemi árið 1963. Formaður var Valdimar Jóhannsson til 1960 og Bjarni Arason eftir það.
Flokkurinn gaf út vikublaðið Frjáls þjóð sem kom út 1952-1968, seinustu árin á vegum útgáfufélagsins Hugins.
Fosfór
Fosfór er frumefni með efnatáknið P og er númer fimmtán í lotukerfinu. Fosfór er fjölgildur málmleysingi í niturflokknum og finnst oftast nær í ólífrænum fosfatsteinum og í öllum lifandi frumum en ekki í hreinu formi í náttúrunni. Hann er mjög hvarfgjarn, á sér margar birtingarmyndir og er nauðsynlegur öllum lífverum. Fosfór gefur frá sér dauft ljós er hann binst við súrefni. Orðið fosfór er komið úr grísku, og þýðir í raun ljósberi: phôs sem þýðir „ljós“, and phoros sem þýðir „sá sem ber eða beri“ - þ.e.a.s. ljósberi. Forngrikkir kölluðu reikistjörnuna Venus fosforos.
Fosfór til almennrar nota er helst að finna í áburði, en einnig í sprengiefni, eldspýtum, flugeldum, meindýraeitri, tannkremi og þvottaefni. Hvítur fosfór er vaxkennt efni við herbergishita sem glóir í myrkri. Snerting við húð getur valdið alvarlegum brunasárum.
Fáni Nígeríu
thumb|right|Fáni Nígeríu Þjóðfáni Nígeríu var hannaður árið 1959 og var formlega dreginn að húni í fyrsta sinn þann 1. október árið 1960. Á fánanum eru þrjár lóðréttar randir í grænum, hvítum og grænum lit. Grænu randirnar tákna náttúruauðlindir og hin hvíta táknar frið og samheldni.
Hönnun
Fáninn er útfærsla á hönnun eftir Michael Taiwo Akinkunmi sem vann keppni árið 1959. Akinkunmi var 23 ára nemandi við Norwood-tækniháskólann í London þegar hann sá auglýsingu í dagblaði þar sem kallað var eftir hönnunartillögum fyrir nýjan nígerískan þjóðfána. Upphaflega hönnunin var með rauða geislandi sól á hvíta miðjuborðanum. Fáninn hefur verið óbreyttur frá því að dómarar keppninnar fjarlægðu sólina. Fáninn var opinberlega notaður í fyrsta sinn þann 1. október 1960, daginn sem Nígería hlaut sjálfstæði frá Bretlandi.
Fargesia
Fargesia er ættkvísl asískra bambusa í grasaætt. Þeir eru ættaðir aðallega frá Kína, með nokkrar tegundir í Víetnam og í austur Himalaja. Sumar tegundirnar eru ræktaðar til skrauts, t.d Gulbambus.
Þeir eru smáir til meðalstórir hnaus-bambusar, upprunnir úr háfjallaloftslagi barrskóga austur Asíu, frá Kína suður til Víetnam og vestur að austurhlíðum Himalajafjalla. Þeir eru þekktir í Kínversku sem jian zhu, sem þýðir "örvabambus".
Tegundir
Eins og er eru um 80-90 viðurkenndar tegundir, en erfðagreining og útlitseinkenni mæla með flutningi margra þessara tegunda til ættkvíslanna Thamnocalamus, Yushania og Borinda. Óvíst er með ættartengsl annarra.
Satoshi Otomo
Satoshi Otomo (fæddur 1. október 1981) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Þingvallahreppur
Þingvallahreppur var hreppur í uppsveitum Árnessýslu, kenndur við hinn forna þingstað alþingis.
Hinn 9. júní 2002 sameinaðist hann Laugardalshreppi og Biskupstungnahreppi og mynduðu þeir saman nýtt sveitarfélag sem fékk nafnið Bláskógabyggð.
Stefán Hilmarsson
Stefán Hilmarsson (fæddur 26. júní 1966) er íslenskur tónlistarmaður. Hann er meðal annars þekktur fyrir hljómsveit sína Sálina hans Jóns míns.
Ævi
Stefán hefur starfað að tónlist meira eða minna frá árinu 1986, sama ár og hann útskrifaðist sem stúdent frá Kvennaskólanum í Reykjavík. Hann varð snemma tónelskur, en kom þó lítið nálægt tónlist á yngri árum. Stefán lét fyrst að sér kveða árið 1986, þá með hljómsveitinni Sniglabandinu. Árið 1987 söng hann lagið 18 rauðar rósir, sem náði miklum vinsældum. Um svipað leyti söng Stefán nokkur lög inn á plötu fyrir Sverri Stormsker, sem leiddi til þess að hann söng framlag Íslands í Eurovision árið 1988. Sama ár var hljómsveitin Sálin hans Jóns míns stofnuð, með Stefán í fararbroddi. Fyllir Sálin flokk langlífustu og vinsælustu hljómsveita íslenskrar tónlistarsögu, en hún starfaði linnulítið allt til ársins 2018.
Flest lög hefur hann þó hljóðritað með Sálinni, sem sendi frá sér átján plötur og átti fjölmörg lög sem náðu lýðhylli. Þá hefur Stefán sent frá sér sjö sólóplötur. Hann hefur frá fyrstu tíð látið að sér kveða sem höfundur og er í hópi afkastameiri höfunda s.l. þrjátíu ár og liggja eftir hann um þrjúhundruð verk (2018). Jafnframt því að semja fyrir sig og sínar sveitir hefur Stefán samið fyrir fjölmarga þjóðþekkta flytjendur.
Árið 1995 tók Stefán þátt í uppfærslu Leikfélags Reykjavíkur á rokkóperunni Jesus Christ Superstar, þar sem hann fór með hlutverk Júdasar. Árið 2003 var frumsaminn söngleikur Sálarinnar, Sól og máni, settur upp í Borgarleikhúsinu. Stefán hefur sex sinnum verið fulltrúi Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva, tvisvar sem aðalflytjandi (1988 og 1991), tvisvar sem bakraddasöngvari (1995 og 1999) og tvisvar sem höfundur (1992 og 1994).
Hann hefur tekið virkan þátt í starfi Félags tónskálda og textahöfunda (FTT), sat í stjórn félagsins um skeið, sem og í fulltrúaráði STEFs. Þá hefur Stefán setið í stjórn menningarsjóðs FÍH og í stjórn Kvennaskólans í Reykjavík. Hann hefur hlotið ýmsar viðurkenningar, t.a.m. tvívegis verið útnefndur söngvari ársins á Íslensku tónlistarverðlaununum og hefur hlotið sömu verðlaun sem höfundur. Árið 2008 var Stefán útnefndur heiðurslistamaður Kópavogs og árið 2018 bæjarlistamaður Kópavogs.
Haustmót FSÍ í hópfimleikum 2011
var haldið í íþróttahúsinu við Vesturgötu á Akranesi 28. - 30. október n.k. var í umsjón Fimleikafélags Akraness. Keppt var í öllum flokkum úrvals- og 1. deildar. Verðlaun voru veitt fyrir samanlögð stig í öllum flokkum
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1970
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1970 voru sveitarstjórnarkosningar haldnar árið 1970.
Hæfimenn
Hæfimenn (homo habilis) var tegund manna sem var uppi um 2,4 – 1,5 milljónum ára. Hæfimenn eru fyrsta tegundin sem kallaðir eru menn. Þeir voru fyrstir til að búa sér til verkfæri. Verkfærin voru einföld en fram að þessu höfðu sunnaparnir og einnig önnur dýr einungis notað verkfæri sem þau fundu. Hæfimenn lifðu í Austur-Afríku og lifði á mun fjölbreyttari fæðu en forverar þeirra.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1970
Akranes
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akranesi fóru fram 31. maí.
Akureyri
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akureyri fóru fram 31. maí. Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur mynduðu meirihluta og Jón G. Sólnes var kjörinn forseti bæjarstjórnar. Bæjarstjóri var áfram Bjarni Einarsson með einróma samþykki allra bæjarfulltrúa.
Djúpivogur
Þessar hreppsnefndarkosningar á Djúpavogi fóru fram 31. maí. Kosning var óhlutbundin. Einar Gíslason hlaut fimmta sætið á hlutkesti.
Hafnir
Þessar hreppsnefndarkosningar í Höfnum fóru fram 31. maí. Kosning var óhlutbundin.
Hvammstangi
Þessar hreppsnefndarkosningar á Hvammstanga fóru fram 31. maí. Kosning var óhlutbundin.
Kópavogur
Þessar bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi fóru fram 31. maí 1970. D-listi og H-listi stofnuðu til samstarfs. Auglýst var eftir bæjarstjóra og var Björgvin Sæmundsson ráðinn. Um áramótin 1972-73 lýsti Eggert Steinsen því yfir að hann styddi ekki lengur meirihlutann. Fulltrúi F-listans, Hulda Jakobsdóttir fyrrum bæjarstjóri, gekk þá inn í meirihlutasamstarfið.
Seltjarnarnes
Þessar hreppsnefndarkosningar á Seltjarnarnesi fóru fram 31. maí 1970. Sjálfstæðisflokkurinn hélt meirihluta gegn sameiginlegu framboði hinna flokkanna.
Seltjarnarnes fékk kaupstaðarréttindi 29. mars 1974, því voru næstu kosningar bæjarstjórnarkosningar.
Tengt efni
Kosningasaga
Rósagrýta
Rósagrýta (fræðiheiti; Claytonia sibirica ) er jurt sem er ættuð frá svæðinu milli Rússnesku Aleut-eyja yfir að Alaska, suður til Santa Cruz fjalla. Montia sibirica er algengt samheiti yfir rósagrýtu. Tegundin var flutt tl Bretlandseyja á 18. öld þar sem hún er orðin mjög útbreidd.
Rósagrýta vex á Íslandi sem slæðingur umhverfis Seyðisfjörð, þar sem hún hefur verið ræktuð í görðum og dreifst þaðan út.
Brennisteinn
Brennisteinn er frumefni með efnatáknið S og sætistöluna 16 í lotukerfinu. Brennisteinn er algengur, bragðlaus, lyktarlaus og fjölgildur málmleysingi og er best þekktur á formi gulra kristalla en finnst jafnframt einnig sem súlfíð og súlföt. Það er aðallega á eldfjallasvæðum sem hann finnst í sinni eiginlegu mynd. Brennisteinn er efni sem er mikilvægt öllum lifandi verum. Hann er uppistaða í fjölda amínósýra og finnst þar af leiðandi einnig í mörgum próteinum. Hann er mikið notaður í framleiðslu á áburði, en sömuleiðis mikið við framleiðslu á byssupúðri, hægðalyfjum, eldspýtum, skordýraeitri og sveppaeyði.
Rósagrýta
Búsvæði og lýsing
Hún vex í rökum skógum. Þetta er langlífur fjölæringur, tvíær eða jafnvel einær með tvíkynja blómum. Fjöldi þykkra og safaríkra stöngla koma upp af rótinni. Stofnblöðin eru langstilkuð, tígul til egglaga, en á blómstönglunum eru blöðin stilklaus. Blómin eru 8–20 mm í þvermál, með fimm hvítum eða bleikum krónublöðum með rauðum æðum.
Brennisteinn
Brennisteinn var unninn á nokkrum stöðum á Íslandi á 19. öld, t.d. í Brennisteinsfjöllum.
Rósagrýta
Búsvæði og lýsing
Litningatalan er 2n = 12, 18, 24 eða 30.
Nytjar
Inúítar, indíánar og gullgrafarar í Alaska og Aleut-eyjum nota blöðin ýmist hrá eða soðin eins og flestar tegundirnar í ættkvíslinni.
Diana Ross
thumb|right|Diana Ross árið 1976. Diana Ross (fædd Diane Ernestine Earle Ross, 26. mars, 1944) er bandarísk söngkona, lagahöfundur og leikkona, fædd í Detroit, Michigan. Hún varð fyrst fræg sem forsöngvari raddsveitarinnar The Supremes sem voru vinsælasta hljómsveit Motown-útgáfunnar á 7. áratugnum og ein af vinsælustu stúlknahljómsveitum allra tíma. The Supremes eru enn sú kvennahljómsveit sem á flesta smelli á vinsældalistum, með alls tólf lög í fyrsta sæti á bandaríska Billboard-listanum; þar á meðal lögin „Where Did Our Love Go“, „Baby Love“, „Come See About Me“ og „Love Child“.
Ross yfirgaf The Supremes árið 1970 og hóf þá sólóferil í tónlist, kvikmyndum, sjónvarpi og á sviði. Fyrsta sólóplata hennar hét einfaldlega Diana Ross og innihélt smellina „Ain't No Mountain High Enough“ (sem fór í 1. sæti Billboard-listans) og „Reach Out and Touch (Somebody's Hand)“. Önnur sólóplatan, Everything is Everything innihélt smellinn „I'm Still Waiting“ sem komst í 1. sæti breska vinsældalistans. Hún fylgdi plötuútgáfum eftir með tónleikaferðalögum um allan heim þar sem hvert aðsóknarmetið á fætur öðru var slegið, og með því að koma fram í sjónvarpsþáttum. Á eftir komu metsöluplötur eins og Touch Me in the Morning (1973) með smellinn „Touch Me in the Morning“, Mahogany með titillagið úr samnefndri kvikmynd (1975) og Diana Ross (1976) með smellinn „Love Hangover“. Ross gaf út fjölda laga sem náðu í efstu sæti vinsældalista á 8., 9. og 10. áratugnum. Hún átti lög í fyrsta sæti bandaríska listans 1980 („Upside Down“) og 1981 („Endless Love“) og breska listans 1986 („Chain Reaction“). Lagið „When You Tell Me That You Love Me“ náði í annað sæti breska listans árið 1991.
Ross hefur líka fengist við leiklist. Hún hlaut óskarstilnefningu sem besta leikkona í aðalhlutverki fyrir hlutverk sitt sem Billie Holiday í kvikmyndinni Lady Sings the Blues árið 1972. Hún flutti líka tónlistina í kvikmyndinni, en sú plata varð metsöluplata í Bandaríkjunum. Hún lék hlutverk í kvikmyndunum Mahogany 1975 og The Wiz 1978. Seinna lék hún í sjónvarpsmyndunum Out of Darkness 1994, þar sem hún fékk tilnefningu til Golden Globe-verðlauna, og Double Platinum 1999.
Ross var útnefnd „kvenkyns skemmtikraftur aldarinnar“ af Billboard-tímaritinu árið 1976. Hún hefur gefið út 25 stúdíóplötur sem sólólistamaður, auk fjölda smáskífa og safnplatna sem hafa selst í yfir 75 milljónum eintaka. Hún er eina tónlistarkonan sem hefur átt lög í 1. sæti Billboard-listans bæði sem sólólistakona, sem hluti af dúett, tríói og hljómsveit. Billboard hefur sett hana í 30. sæti yfir vinsælustu tónlistarmenn allra tíma. Ross er í topp 5 yfir listamenn sem hafa átt lög á Billboard-listanum frá 1955 til 2018 ef saman eru tekin lög hennar með The Supremes og frá sólóferlinum. Hún hefur átt lag í efstu sætum breska vinsældalistans á hverjum áratug síðustu fimm áratugi og átti lag í topp 75 í Bretlandi á hverju ári frá 1964 til 1996, sem er met. Árið 1988 var Ross skráð í Rock and Roll Hall of Fame sem söngkona í The Supremes. Samkvæmt Heimsmetabók Guinness á hún fleiri smelli á vinsældalistum en nokkur önnur tónlistarkona, með alls 70 lög samanlagt frá ferli hennar með The Supremes og sem sólólistakona. Hún hlaut heiðursverðlaun John F. Kennedy Center for the Performing Arts árið 2007, Grammy Lifetime Achievement Award árið 2012 og Frelsismerki Bandaríkjaforseta árið 2016.
Diploporus
Diploporus er ættkvísl steingerfðra barrtrjáa. Henni var lýst út frá steingerfðum fræjum sem hafa fundist í jarðlögum frá síð-Eósen til síð-paleósentímabili í Óregon.
Medellín
290px|thumb|right|Medellín Medellín er önnur stærsta borg Kólumbíu. Hún stendur í Aburrádal í norðurenda Andesfjalla. Íbúarnir í borginni eru 2,4 milljónir.
Stóra-Borg undir Eyjafjöllum
Stóra-Borg eða Stóraborg er gamalt höfuðból og áður kirkjustaður í Eyjafjallasveit í Rangárvallasýslu.
Staðhættir
Í lýsingu á bænum Stóra-Borg í ritinu „Sunnlenskar byggðir IV“ bls. 61, stendur: „Niðri á strönd Austurfjalla, miðsvæðis, rís hár, einstakur moldarhóll og talar skýru máli um undanhald landsins frá hafi.“ Svona hefst stutt yfirlit um stórbýlið og kirkjustaðinn Stóru-Borg sem mun hafa verið á fyrrnefndum stað frá því um 1000 til 1840. Um 1840 var bærinn fluttur um 640 m til að forða honum undan ágengni sjávar. Stóru-Borgabændurnir Eyjólfur Brandsson og Jón Jónsson stóðu fyrir þessum fluttningi og byggðu þar vesturbæ og austurbæ. Frá árinu 1921 hefur verið einbýli í Stóru-Borg, en íbúðarhúsið stendur við gamla vesturbæinn. Þegar „Sunnlenskar byggðir IV“ var ritað og gefið út 1982, segir í lýsingunni á staðháttum að „Um 250 m breitt graslendi er framan við bæinn og framan þess er fjaran, 150 m á breidd. Árlega brýtur framan af graslendinu, Kaldaklifsá sker Borgarland að austan og brýtur þar bakka.“
Þáttur Þórðar Tómassonar í Skógum
Þórður Tómasson í Skógum hefur fylgst með eyðingu Borgarhóls og svæðisins umhverfis hólinn meira og minna alla ævi en eins og hann segir í bókinni sinni „Íslensk þjóðfræði“ á bls. 86 þá jókst tenging hans við svæðið órjúfanlegum böndum þegar hann fluttist að Skógum árið 1959. Nálægð Borgarhóls við Skóga og áhugi Þórðar á því að varðveita þekkingu eldri tíma, hvort sem það er gegnum sögur, tónlist, muni sem finnast í jörðu eða muni gefna safninu, hefur gert hann að einum helsta sérfræðing okkar tíma um lífið undir Eyjafjöllum í hartnær tvær aldir. Hann hefur safnað munnmælissögum og fróðleik um lífshætti manna á 19. og 20. öld, einkum á Suðurlandi frá því að hann var unglingur og hefur hann miðlað þekkingu sinni áfram gengum fjölda greina og bóka, auk þess að vera frumkvöðull að stofnun og uppbyggingu Byggðasafnsins að Skógum.
Eins og áður segir jókst áhugi Þórðar á Borgarhól og umhverfi hans við það að flytja sjálfur að Skógum. Það má segja að hann hafi fylgst gaumgæfilega með öllum breytingum sem orðið hafa á þessu svæði í rúmlega fimmtíu ár. Þórður hefur farið reglulega í gönguferðir um svæðið og fylgst með landeyðingunni sem orðið hefur vegna brims og ágangs sjávar. Hann hefur oft á sínum gönguferðum rekist á minjar sem komið hafa í ljós eftir óveður eða brim. Þessum munum hefur hann safnað og til að byrja með komið fyrir á Byggðasafninu en einnig hefur margt farið til Þjóðminjasafnsins.
Meðal muna þeirra sem Þórður hefur fundið má nefna að í árslok 1969 fann hann „hluta af höfuðkamb úr tré, sennilega fyrsta trékamb sem komið hafði úr jörðu á Íslandi“ (Þórður Tómasson í Íslensk Þjóðfræði, 2008: 93). Daginn eftir fann hann annan kamb í Borgarhólnum, og síðar fleiri.Einnig fann hann taflmann, renndan úr hvalbeini, sem bendir til að líf almennings hafi ekki eingöngu snúist um að daglegt strit. Meðal annars hefur hann fundið eftirfarandi muni: þráðarlegg merktan „XI“, þráðarleggur af fráfærulambi, ein ljósfæri, ljósakol úr móbergi, fiskasleggju úr eygðu hraungrýti og og eirnál sem fannst 1972, í Borgarfjöru (Þ.T. umorðað, 2008: 93-94).
Borgarkirkja
Í kringum árið 1200 e.kr. var gerð skrá um kirkjur í Skálholtsbiskupsdæmi. Í ljós kom að það þurfti níu presta til þjónustu undir Eyjafjöllum og í þessari skrá kemur fram fyrsta heimild um kirkju í Stóru-Borg. (Þórður Tómasson, 2008:95). Þegar þessi kirkjuskrá er gerð er bæjarheitið Arnarbæli. Stóra-Borg heitir Austasta-Arnarbæli um 1200 e.k. en bæjarnafnið Borg kemur fram í heimildum á 14. öld. (Þ.T., 2008:95). Þórður segir frá því að síðasta visitasía kirkjunnar hafi verið 1. okt.1679 en að í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns um Eyjafjöll 22. Nóvember 1709 segir um Stóru-Borg: „Hér hefur kirkja verið.... Kirkjan er fallin og hefur hér ekki verið embættirsgjörð flutt í 10 ár að menn minnir.“ (Þ.T., 2008:98).
Írski krossinn
Í nóvember 1972 fann Þórður leifar af írskum kross sem Brynjólfur biskup hafði skipað staðar haldara í Borg að heimta til dóms og laga árið 1641. Það sem Þórður fann var smelt eirplat af þverarmi á róðukrossi, franskt Límoges verk frá 13. öld. „Ég fann hann um það bil í altarisstað Borgarkirkju.“ (Þ.T., 2008:99, mynd:2008:100).
„Haustið 1975 fletti stórbrim ofan af grunni fyrstu kirkjunnar sem byggð var í Borg. Í ljós komu nokkrar kringlóttar holur ... [sem] mörkuðu skynsamlegar útlínur lítillar timburkirkju. “ (Þ.T., 2008:100). Þórður kallaði til Þórs Magnússonar, þáverandi þjóðminjavörð og Harðar Ágústssonar, sérfræðings um gamla húsagerð Íslendinga, sem skrifaði síðan greinina „Minnisgrein um kirkjugrunnsleifar á Stóruborg“ í Árbók Fornleifafélagsins, 1987:41-33. (Þ.T., 2008:99). Fornleifarannsóknir hófust í Borg 1978, með áherslu á gamla kirkjugarðinn, eða leifar hans, undir stjórn Mjallar Snæsdóttur, fornleifafræðings.
Að lokum bætast við nokkrar minjar sem Þórður hefur fundið við Minni-Borg sem er skammt vestan við Borgarhól. Þær minjar sem Þórður og telur fram þaðan eru öxi og margvíslegar viðar minjar sem afhentar voru Þjóðminjasafninu. „Nokkrar minjar frá þessari rúst eru í Skógum, lás, leður, vefnaður, prjón, raftala, góður, markaður vaðsteinn, brot úr ljósakolu og falleg eirnál.“ (Þ.T., 2008:112).
Bærinn, kirkjan, kirkjugarðurinn
Eins og áður hefur komið fram þá hefur eyðing lands sökum ágangs sjós og stórbrims, haft afgerandi áhrif á bæjar- og kirkjustæði Stóru-Borgar. Bærinn var fluttur til um árið 1840 um rúmlega 600 metra vegna eyðileggingar, eins og kom fram hér á undan, en á seinni helmingi 20. aldar hefur sjórinn og brimið sótt harðar að þessum forna bæjarstað. Formlegur fornleifauppgröftur hófst að Stóru-Borg sumarið 1978, en það má segja með sanni að þetta voru jafn mikið björgunar aðgerðir sem og rannsóknar uppgröftur. Í grein sinni „Kirkjugarður að Stóru-Borg undir Eyjafjöllum“ (Mjöll Snæsdóttir, Árbók Hins íslenska fornleifafélags, (1987:5-40) segir Mjöll að grafið var á hverju sumri í minnst 6 vikur og mest 11 vikur. Þegar greinin var skrifuð 1987 stóð uppgröftur enn yfir en honum lauk formlega 1990.
Fram hefur komið að haustið 1969 hafi brimið flett ofan af kirkjugarði suðaustan í Stóru-Borgar hólnum og að þá sást móta fyrir fjölmörgum gröfum. Árið 1972 gerði Þórður Tómasson uppdrátt af garðinum eins og hann var þá, með rúmlega 70 grafir. Veturinn 1975 var farið að sjást móta fyrir kirkjugrunni með stoðholum í garðinum sem Hörður Ágústsson og Þór Magnússon skoðuðu í nóvember 1975 að hvatningu Þórðar Tómassonar. (Mjöll, 1987:7). Holurnar sem sáust seint á árinu 1975 voru ekki lengur sjáanlegar þegar uppgröftur hófst í júní 1978. Á þeim skamma tíma sem liðinn var, tæpum þremur árum, þá hafði meiri jarðvegur skolast burtu úr kirkjustæðinu. (Mjöll, 1987:8). Mjöll telur óvíst að kirkjan á Stóru-Borg hafi verið á sama stað frá upphafi frekar en bærinn, enda eru fleiri dæmi í nágrenninu um að bæjarstæði hafi verið færð, og þá jafnvel oftar en einu sinni, vegna sandfoks eða ágangs sjávar. (Mjöll, 1987:9).
Við rannsóknina á kirkjugarðinum að Stóru-Borg kom í ljós að útveggir kirkjugarðsins væru misjafnlega vel varðveittir en samt var hægt að átta sig á því hvernig garðurinn var í laginu. Hann var ferhyrndur og hliðar hans beinar, nema suðurveggurinn sem var lítillega sveigður, etv. þannig að hann fylgdi lögun hólsins. (Mjöll, 1987:10). Leifar fundust af tveimur suðurveggjum sem bentu til þess að garðurinn hafi verið stækkaður til suðurs. (Mjöll, 1987:10). „Áður en kirkjugarðurinn á Stóru-Borg var stækkaður, þá hefur hann verið 19 x 11 metrar, en 19 x 16 eftir stækkun (að innanmáli).“ (Mjöll, 1987:12). „Vestan við kirkjuna sást lengi stór flatur steinn sem trúlega hefur verið dyrahella. Þegar uppgröftur hófst 1978 var þessi steinn horfinn úr garðinum og hafði borist með sjónum meira en 50 metra norðaustur fyrir hólinn.“ (Mjöll, 1987:13). Steinninn er nú staðsettur fyrir framan skrúðshúsið við Skógarkirkju eins og sagt var frá hér á undan, í kaflanum um þátt Þórðar.
Grafir
Líklegt er að þeir sem jarðaðir voru í kirkjugarði Stóru-Borgarkirkju hafi verið heimamenn frá Borg og hjáleigum hennar, en aðeins eru munnlegar heimildir fyrir greftri í garðinum. (Mjöll, 1987:13). Erfitt er að telja fjölda grafa í Stóru-Borgarkirkjugarði, en margt kemur til eins og stöðugur ágangur brims og óverðurs. „Við samanburð á teikningu Þórðar Tómassonar frá 1972 og teikningum (okkar) fornleifafræðinga frá 1978 verður ekki annað séð en að þær grafir sem sáust 1972 hafa verið horfnar 1978.“ Þannig að ætla mætti að ef tala grafanna sem sáust árið 1972 og þeirra sem sáust árið 1978 væru lagðar saman, þá gætu þær samanlagtt hafa verið 130 til 140 grafir. Þrátt fyrir það er ekki fullvíst að allt sé talið og ekki ólíklegt að fjöldi grafa gæti nálgast 150. (Mjöll, 1987:14). Beinin sem fundust voru mjög illa farin og í mörgum gröfum sást aðeins far eftir beinagrind í jarðvegi, eða beinmylsna sem sýndi hvar beinagrindin hafði legið. Ekki var hægt að taka upp bein, heldur varð að láta nægja að teikna beinagrindurnar eða leifar þeirra í hlutföllunum 1:10 og ljósmynda þær. Að sjálfsögðu var heldur ekki hægt að greina kyn, aldur, heilsufar eða annað eins, og hvernig handleggir höfðu legið. (Mjöll, 1987:14). „Ekki voru minjar um minnismerki á gröfum, legsteinum eða krossum.“ (Mjöll, 1987:15). „Ekki eru neinar krækjur, hnappar eða sylgjur af fatnaði varðveittar í gröfunum og bendir það til þess að fólk hafi ekki verið jarðsett í hversdagsklæðum sínum.“ Líklegt er að hinir látnu hafi verið vafðir eða saumaðir inn í eitthvert efni. (Mjöll, 1987:19).
Árni Björnsson, ed. Gersemar og þarfaþing, Þjóðminjasafn Íslands, Hið Íslenska Bókmenntafélag, Prentsmiðjan Oddi, Reyjavík 1974. ISBN 9979-804-56-4.
Árni Björnsson, Hrefna Róbertsdóttir, ed. Hlutavelta Tímans, Menningararfur á Þjóðminjasafni, Þjóðminjasafn Íslands, Prentsmiðja Svanur, Iceland, 2004. ISBN 9979-9507-7-3.
Kristján Eldjárn, (1994). Hundrað ár í Þjóðminjasafni, Mál og menning, G. Ben prentstofa, Reykjavík, (Upphaflega gefið út 1962). ISBN 9979-3-0666-1).
Mjöll Snæsdóttir. (1987). Kirkjugarður að Stóruborg undir Eyjafjöllum. Árbók Hins íslenzka fornleifafélags, 84, 5-40. Sótt á www.timarit.is
Oddgeir Guðjónsson, Jón Guðmundsson, Júlíus Jónsson (ritnefnd). (1982). Sunnlenskar byggðir IV: Rangárþing austan Eystri Rangár. Reykjavík: Búnaðarsamband Suðurlands. Stjórn félagsins Ingólfs (ritstjórn). (1985).
Þórður Tómasson. (2008). Íslensk Þjóðfræði. Reykjavík: Skrudda. ISBN 978-9979-655-40-4.
Frost
thumb|right|Frostrósir á rúðu Frost í veðurfræði á við lofthita, sem er neðan frostmarks vatns (0°C = 273 K  = 32°F ). Frostavetur er óvenju kaldur vetur með miklum samfelldum frosthörkum.
Sú göldrótta
Sú göldrótta (enska: Bedknobs and Broomsticks) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1971 með Angela Lansbury og David Tomlinson í aðalhlutverkum. Í myndinni er blandað saman teiknimynd og leikinni mynd.
Biskupstungnahreppur
Biskupstungnahreppur var hreppur í uppsveitum Árnessýslu, kenndur við tungurnar tvær sem afmarkaðar eru af Hvítá, Tungufljóti og Brúará. Hreppurinn samanstendur af þessum tungum sem og hlíðinni svokölluðu en þessar tungur eru kenndar við biskupinn í Skálholti, sem er neðarlega í miðri sveitinni.
Hinn 9. júní 2002 sameinaðist hann Laugardalshreppi og Þingvallahreppi og mynduðu þeir saman nýtt sveitarfélag sem fékk nafnið Bláskógabyggð.
Davit Mujiri
Davit Mujiri (fæddur 2. janúar 1978) er georgískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 25 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Laugardalshreppur
Laugardalshreppur var hreppur í uppsveitum Árnessýslu, kenndur við Laugardal norðan Laugarvatns.
Hreppurinn var stofnaður árið 1905 þegar Grímsneshreppi var skipt í tvennt. Hinn 9. júní 2002 sameinaðist hann Þingvallahreppi og Biskupstungnahreppi og mynduðu þeir saman nýtt sveitarfélag sem fékk nafnið Bláskógabyggð.
Hergé
Hergé, dulnefni fyrir Georges Prosper Remi (fæddur 22. maí 1907 í Etterbeek, Brussel, Belgíu, lést 3. mars 1983) var belgískur myndasöguhöfundur. Hergé skapaði meðal annars teiknimyndaflokkinn um Tinna, Afreksverk Palla og Togga og Ævintýri Alla, Siggu og Simbós. Hann var þekktur fyrir einkennandi stíl sem var kallaður ligne claire eða „hrein lína“, miklar bakgrunnsrannsóknir í síðari verkum sínum og nákvæmni í myndrænni framsetningu.
Nafnið Hergé er komið af franska framburði „R.G.“ sem eru upphafsstafir fæðingar- og ættarnafns Hergé gagnstæðir (Georges Remi - R.G.).
Hann fæddist í bænum Etterbeek nærri Brussel. Tólf ára gerðist hann skáti og fyrstu teikningar hans birtust í fréttabréfum og tímaritum skátahreyfingarinnar í Belgíu. Um tvítugt fékk hann starf við íhaldssama kaþólska dagblaðið Le XXe Siècle („20. öldin“) sem var undir ritstjórn fasistans Norbert Wallez. Wallez kom á fót sérblaði fyrir börn, Le Petit Vingtième („litla tuttugasta“) sem kom út með dagblaðinu á hverjum fimmtudegi. Hergé varð ritstjóri blaðsins og aðalmyndhöfundur. Þar byrjaði hann að þróa sína eigin myndasögu og fyrsta Tinnasagan, Tinni í Sovétríkjunum, hóf ferill sinn í blaðinu í janúar 1929. Sögurnar um Tinna og Palla og Togga sem birtust í Le Petit Vingtième slógu í gegn í Belgíu. Fyrsta „alvarlega“ Tinnasagan, Blái lótusinn, kom þar út á árunum 1934-35. Í þeirri sögu lagði Hergé meiri áherslu á bakgrunnsrannsóknir og flóknari atburðarás. Þegar Þjóðverjar lögðu Belgíu undir sig í síðari heimsstyrjöld var Le XXe Siècle lokað. Hergé hélt áfram að teikna fyrir Le Soir en þegar bandamenn náðu Belgíu á sitt vald var því blaði lokað. Hann var sjálfur ásakaður um samvinnu með hernámsliði Þjóðverja og fékk ekki vinnu eftir stríð. Næstu ár endurteiknaði hann nokkrar af eldri sögunum, meðal annars með aðstoð Edgar P. Jacobs. Árið 1946 tók útgefandinn Raymond Leblanc hann upp á sína arma og fjármagnaði stofnun vikuritsins Tintin þar sem Ævintýri Tinna héldu áfram að birtast. Eftir taugaáfall árið 1950 stofnaði hann, ásamt nokkrum samstarfsmönnum, Studios Hergé. Þar unnu allt að 50 manns þegar mest var, þar á meðal þekktir myndasöguhöfundar á borð við Jacques Martin, Bob de Moor og Roger Leloup. Þar vann Hergé til dauðadags.
Hergé-safnið var opnað 2009 í Louvain-La-Neuve.
Kalli kanína
Kalli kanína (enska: Bugs Bunny) er bandarísk teiknimyndapersóna sem birtist oft í Looney Tunes og Merrie Melodies. Vestur-Íslendingurinn Karl Gústaf Stefánsson (Charles Thorson) teiknaði Kalla kanínu og af þeim sökum var Kalli kanína nefndur svo á íslensku, það er í höfuðið á Karli. Enska heitið þýðir aftur á móti: Klikkaða kanína. Nafn hans hefur stundum verið þýtt á íslensku sem Habbi héri. Sagt er að hugmyndin að Kalla kanínu sé fengin úr bíómyndinni It Happened One Night, úr atriði þar sem persónan, sem Clark Gable leikur, situr á girðingu og borðar gulrætur í gríð og erg.
Selen
Selen er frumefni með efnatáknið Se og er númer 34 í lotukerfinu.
Engjaskófarbálkur
Engjaskófarbálkur (latína: Peltigerales) er ættbálkur fléttna sem tilheyrir flokki diskfléttna (Lecanoromycetes) undir asksveppum. Flokkun engjaskófarbálks hefur tekið tíðum breytingum undanfarið og hefur hann oft verið talinn tilheyra diskfléttubálki. Í engjaskófarbálki eru nú tveir undirættbálkar, sjö ættir og um 45 ættkvíslir.
Selen
Þetta er eitraður málmleysingi sem er efnafræðilega skyldur brennisteini og tellúr. Það finnst í nokkrum mismunandi myndum en eitt þeirra er stöðugt, grátt málmkennt form sem leiðir rafmagn betur við ljós en myrkur og er þar af leiðandi notað í ljósnema. Þetta efni finnst í súlfíðgrýti eins og pýríti (sem einnig er þekkt sem brennisteinskís).
Engjaskófarbálkur
Sveppirnir mynda fléttur í samhjálpssambandi við einn eða tvo ljósbýlinga sem eru ýmist blágrænar bakteríur eins og Nostoc eða grænþörungur eins og Coccomyxa. Flestar tegundir innihalda aðeins blágrænar bakteríur, sumar hafa bæði blágrænar bakteríur og grænþörunga á meðan aðeins örfáar tegundir hafa bara grænþörung. Sumar tegundir geta verið breytilegar í útliti eftir því hvaða ljósbýling þær hýsa og gat það valdið misræmi í flokkun tegunda áður fyrr.
Selen
Selen í lífverum
Selen er nauðsynlegt öllum lífverum og vinna þær það meðal annars úr sólarljósi og fæðu. Nauðsynlegt hefur reynst að sprauta stórann hluta lamba á Íslandi með seleni og E-vítamíni, svo þau líði ekki skort þegar þau fara úr á beit í fyrsta sinn. Selenskortur í sauðfé kallast fjöruslen eða stíuskjögur, en sjúkdómurinn sá dregur nafn sitt af því að sauðfé var og er víða beitt á fjörur. Ef ær stunda fjörubeit of langt fram í meðgönguna vilja lömbin verða slöpp.
Engjaskófarbálkur
Vaxtarform fléttna af engjaskófarbálki er fjölbreytt þar sem ættbálkurinn inniheldur blaðfléttur, runnfléttur og hreisturfléttur. Þal fléttnanna festist við undirlagið með rætlingum. Thallusinn festist við yfirborð með litlum rótarlikum rhizines.
Fléttur sem tilheyra undirættbálkinum Peltigerineae framleiða margvísleg fylgiumbrotsefni, sem sum hver eru nytsamleg fyrir menn, ýmist í læknavísindum eða sem litarefni. Dæmi um notkun slíkra fléttna áður fyrr eru notkun hundaskófar (Peltigera canina) sem meðferð við hundsbiti frá óðum hundi og lungnaskóf (Lobaria pulmonaria) sem meðferð við lungnasjúkdómum, þar sem fléttan þótti líkjast lunga í útliti.
Snækrækill
Snækrækill (Sagina nivalis) er plöntutegund af hjartagrasaætt sem var fyrst lýst af Lindbl., og fékk sitt núverandi nafn af Fries. Tegundin finnst á norðurlöndunum, og þar á meðal Íslandi. Tegundin vex á rökum svæðum til fjalla. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Mary Poppins
thumb|right|Leikkonan Julie Andrews í hlutverki Mary Poppins í fyrstu kvikmyndinni sem gerð var eftir bókinni. Mary Poppins er barnabókaröð eftir breska rithöfundinn P. L. Travers. Bækurnar eru 8 talsins og komu út á árunum 1934 til 1988 með myndskreytingum eftir Mary Shepard. Bækurnar fjalla um ævintýri fóstrunnar Mary Poppins sem hefur töframátt og barna Banks-fjölskyldunnar sem hún gætir í London.
Neríuætt
Neríuætt (Latína: Apocynaceae, dregið af Apocynum, grísku fyrir „frá-hundur“) er ætt blómstrandi plantna sem samanstendur af trjám, runnum, kryddjurtum, þykkblöðungum og klifurjurtum. Ástæðan fyrir latneska nafni ættarinnar er sú að sumar tegundir ættarinnar eru eitraðar hundum og voru jafnvel notaðar sem hundaeitur. Fulltrúar ættarinnar finnast í hitabelti og heittempraða belti allra heimsálfa, nema Suðurskautslandsisn, auk nokkurra tegunda sem lifa á tempruðum svæðum. Ættin Asclepiadaceae tilheyrði áður neríuætt en flokkast nú sem undirætt hennar (nú þekkt sem Asclepiadoideae).
Kyrrahafssíld
Kyrrahafssíld (fræðiheiti: Clupea pallasii) er uppsjávarfiskur af síldaætt. Hún finnst í kyrrahafi við strendur Norður Ameríku og Norðaustur hluta Asíu og við strendur Kaliforníu til Beringshaf, alveg norður til Alaska. Kyrrahafssíldin er mikilvæg tegund fyrir vistkerfi við kyrrahafsströndina. Hún ásamt eggjum sínum er fæða marga stærri tegunda eins og fugla, fiska og sjávarspendýra. Hún tilheyrir fjölskyldunni Clupeidae en í þessari fjölskyldu er um 200 tegundir fiska. Þekktustu þrjár tegundirnar eru Kyrrahafs, Atlandshafs- og Araucanian síld. Hrygningartími er snemma á árinu frá febrúar til apríl. Síldin hrygnir á grunnsævi. Hún hrygnir á sjávargrös og þang. Hrygnur eru að hrygna 10-20 þúsund eggjum. Hægurinn kemur síðan og sprautar sæði sínu yfir eggin. Kyrrahafssíld deyr ekki eftir hrygningu líkt og sumar uppsjávartegundir.
Útlit og vöxtur
Kyrrahafssíldin er silfruð á litinn. Hún hefur tvo stóra ugga á bakinu og tvo á maganum sem liggja lóðrétt á fisknum. Meðalstærð hennar er 33 cm og vegur hún um 550 grömm, hún getur þó náð í kringum 45 cm lengd. Seiðin nærast á plöntusvifi en þegar þau þroskast lifa þau á plöntusvifi, litlum dýrum á botni sjávar og litlum fiskum. Krabbadýr þá aðallega rauðáta er algengasta dýrasvifið sem kyrrahafssíldin nærist á. Þegar síldin er yngri syndir hún í gegnum sjóinn með opinn munn og síar sína út fæðuna með tálknunum en þegar hún verður eldri grípur hún fæðuna og notar tennur sínar til að drepa bráðina. Hún er hraðsyntur fiskur sem heldur sér í torfum til að næra sig og forðast afrán.
Hrygning
Hrygnan er að hrygna 10-20 þúsund eggjum. Kyrrahafssíld hrygnir á tímabillinu febrúar og apríl en staðsetning skiptir máli hvenær hrygningin á sér stað. Hrygnan leggur eggin sín á grófa steina, þang eða sjógras. Hængur sprautar síðan sæði sínu í sjóinn. Hrygningin tekur á meðaltali 2-4 daga. Eggin eru næm fyrir utan komandi hindrunum og rándýrum þar af leiðandi er eggjadauði mjög hár. Frjóvguð egg tekur um 10-14 daga að klekjast út, en þá skríður lítil lirfa út úr egginu. Lirfan þróast í seiði eftir til 2-3 mánuði. Seiði er vinsæl fæða fyrir stærri rándýr, til dæmis seli, stærri fiska og fugla. Talið er að 1 af hverjum 10 þúsund eggjum síldar nái fullorðinsaldri. Um haustið eru seiðin orðinn jafn stór og fingur á mannfólki. Hreistur og uggar hafa myndast sem gerir síldinni kleift að fara dýpra í sjóinn. Kynþroski verður um 3-4 ára aldur og þá er meðalstærð á síldinni er 25-45 cm á lengd.
Nýting og veiðar
Veiði á kyrrhafssíld í austurhluta kyrrahafsins fer fyrst og fremst á hrognamarkaði í Asíu. Kyrrahafssíld er veidd í mjög litlu magni miðað við Atlandshafssíld en er verðmætari. Eggin eru notuð í lækningar í Kína og hrognin eru notuð í Sushi. Þegar eggin liggja á þaranum eru þau tekin og síðan söltuð, en það kallast Kazunoko kombu og er verðmætasta afurðin og selst á markaði í Japan. Þetta er matur sem er borðaður í Japan oft sem nýársmáltíð og er hátíðarmatur í landinu. Kyrrahafssíld er mest veidd í hringnót en minni bátar eru að veiða hana í fiskinet. thumb|280px|right|Veiðar á kyrrahafssíld frá 1950 - 2013 eftir stærstu veiðiþjóðum
Orsök fyrir minni nýliðun
1. Hærra hitastigs sjávar sem veldur því að það er meira af rándýrum. Krabbadýrum fækkar við hærra hitastig sjávar sem er þess valdandi að minna af fæðu er fyrir síldina.
3. Stofnar rándýra eins og sela, hvala og sumra fuglategunda hafa verið að styrkjast sem er þess valdandi lífslíkur lækka og minna af ungum fiskum ná fullorðins aldri.
4. Sardínu og Ansjósu stofnar eru á uppleið og eru báðar samkeppnistegundir sem éta sömu fæðu.
Tollabandalag
Tollabandalag er ein tegund verslunarbandalags milli ríkja þar sem gilda sameiginlegir ytri tollar gagnvart öðrum ríkjum. Þau hafa þannig sameiginlega stefnu í utanríkisverslun en geta verið með ólíka innflutningskvóta. Tilgangur tollabandalaga er að auka efnahagssamvinnu milli ríkja til að auka skilvirkni, stjórnmála- og menningartengsl. Tollabandalög eru þriðja stig (af sjö) efnahagslegrar samvinnu sem nær frá ívilnandi verslunarsamningum (PTA) að efnahagssamruna.
Drusluganga
thumb|350px|right|Frá fyrstu druslugöngunni í Toronto, 3. apríl. 2001 Drusluganga er mótmælaganga sem hefur það markmið að uppræta fordóma varðandi klæðaburð og ástand þeirra sem verða fyrir  kynferðisofbeldi og vekja athygli á því að það eru gerendur sem bera ábyrgð á kynferðisofbeldi. Fyrsta druslugangan var farin 3. apríl 2011 í Toronto í Kanada en slíkar göngur hafa verið farnar víða um heim. Fyrsta drusluganga var farin í Reykjavík 23. júlí 2011 og hefur hún verið haldin árlega eftir það.
Ísabella af Gloucester
Ísabella af Gloucester (um 1173 – 14. október 1217) var fyrri kona Jóhanns landlausa Englandskonungs en hann fékk hjónaband þeirra gert ógilt um það leyti sem hann varð konungur og hún er yfirleitt ekki talin með drottningum Englands. Nafn hennar er raunar óvíst því hún er kölluð ýmsum nöfnum í heimildum.
Ísabella var af Normandíætt, dóttir William Fitz Robert, jarls af Gloucester, en faðir hans, Róbert jarl af Gloucester, var óskilgetinn sonur Hinriks 1. Englandskonungs. Hún giftist Jóhanni 29. ágúst 1189 og hann fékk þá titilinn jarl af Gloucester. Tíu árum síðar lét hann ógilda hjónabandið vegna skyldleika þeirra en þau voru þremenningar. Þau áttu engin börn saman.
Ísabella giftist ekki aftur fyrr en 20. janúar 1214 og var maður hennar Geoffrey Fitz Geoffrey de Mandeville, jarl af Essex, sem var um átján árum yngri en hún. Hann dó 1216 en ári síðar, í september 1217, giftist Ísabella í þriðja sinn, Hugh de Burg, sem síðar var gerður jarl af Kent. Hún dó mánuði eftir brúðkaupið.
Samtök frjálslyndra og vinstrimanna
Samtök frjálslyndra og vinstrimanna var jafnaðarmannflokkur sem klofnaði úr Alþýðubandalaginu 1969. Í kosningum til alþingis fékk flokkurinn 5 menn kjörna árið 1971 og 2 menn kjörna árið 1974. Samtökin buðu síðast fram við alþingiskosningarnar 1978, en fengu engan mann kjörinn og voru þau lögð niður fljótlega eftir það.