cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Háhyrningur
Háhyrningur (í eldra máli: vagna (kv.) eða vagnhvalur, sbr. norsku: vagna = að velta eða bylta sér, fræðiheiti: Orcinus orca) er stórt sjávarspendýr, af tannhvalaætt. Háhyrningar eru ein af þrjátíu og fimm tegundum höfrunga, sú stærsta þeirra og eina tegundin af ættinni Orcinus. Þeir eru rándýr og virðast einkum lifa á fiski en aðrir á ýmsum sjávarspendýrum, selum, rostungum og hvölum.
Lýsing
thumb|300 px|left|Hauskúpa af háhyrningi Háhyrningar eru fremur gildvaxnir með stutt trýni. Þeir hafa stórt höfuð með stórum, sterkbyggðum neðri kjálka, færri tennur en aðrir höfrungar en þær eru hins vegar mjög stórar og sterkar. Tennurnar er 40-56, 10 til 14 í hvorum kjálka, oddhvassar og geta orðið 10 cm langar. Hvalurinn notar tennurnar ekki til að tyggja með, heldur til að grípa bráðina og drepa.
Mjög stór bakuggi, öðru nafni horn, er á miðju bakinu og er hann allt að 1,8 metrar á hæð, mun stærri en hjá öðrum hvölum og eitt helsta einkenni tegundarinnar. Hann er miklu stærri á fullvöxnum törfum en hjá kúm og stækkar mjög hjá törfunum við kynþroska. Bakugginn sveigist aftur hjá kúm og ungum törfum. Bægslin eru hlutfallslega stór og breið og líkjast spöðum.
Útbreiðsla og hegðun
Háhyrningar eru algengir í öllum heimshöfum, á heimskautasvæðum jafnt sem á hitabeltissvæðum. Þeir eru þó mun algengari á landgrunnssvæðum fjarri hitabeltinu. Að sumrinu sjást háhyrningar oft nærri landi, inni á fjörðum og flóum, en yfir veturinn halda þeir sig á meira dýpi. Farmynstur háhyrninga er þó mjög mismunandi og ekki hægt að sjá út úr því neitt einhlítt kerfi. Háhyrningar hafa sést inni á Miðjarðarhafi og Eystrasalti en eru ekki algengir þar. Norður- og suðurmörk útbreiðslunnar fylgja hafísjaðrinum að mestu en þó eru mörg dæmi um háhyrninga inni á rekíssvæðum.
Háhyrningar eru algengir við Íslandsstrendur á sumrin og haustin, einna helst á síldarmiðum undan Austfjörðum, Suður- og Vesturlandi en þeir sjást þó allt umhverfis landið. Þeir elta oft síldar- og loðnuvöður inn í firði. Háhyrningar þurfa fæðu, fisk eða kjöt, sem samsvarar frá 2,5 til 5% af líkamsþyngd þeirra daglega og dýr sem er um sjö tonn þarf því frá 175 til 350 kg af fæðu á dag. Háhyrningar eru mjög hraðsyndir og árið 1958 mældist eitt dýr synda 55,5 km/klst. í Kyrrahafi.
Miklar rannsóknir við vesturströnd Norður-Ameríku sýna að háhyrningar skiptast í tvö aðgreind afbrigði. Þau eru ólík í atferli, fæðuvali, lögun horns, litamynstri og erfðaeinkennum. Þessi tvö afbrigði voru upphaflega kölluð „staðbundna afbrigðið“ (á ensku residents) og „flakkaraafbrigðið“ (á ensku transients) en síðar hefur komið í ljós að það er ekki réttnefni þar sem hópar úr báðum afbrigðum geta hvort sem er verið staðbundnir eða flakkarar. Hins vegar er fæðuval fyrrnefnda afbrigðisins nánast eingöngu lax og aðrar fisktegundir en það síðarnefnda sérhæfir sig í veiðum á spendýrum og fuglum. Hugsanlega verða þessi tvö afbrigði skilgreind sem tvær tegundir í framtíðinni. Óvíst er að hvaða marki þessi afbrigðamunur er sá sami á öðrum svæðum.
Háhyrningar eru eins og aðrir höfrungar mikil hópdýr, virðist flakkaraafbrigðið halda sig í fremur litlum hópum, fjölskylduhópum, 2 til 4 dýr, en staðbundna afbrigðið í heldur stærri hópum, frá 10 og allt upp í 50 dýr.
Háhyrningar éta fiska, skjaldbökur, seli, hákarla og jafnvel aðra hvali. Háhyrningavaða getur drepið stórhveli.
Veiðar og fjöldi
thumb|300 px|Keiko í búri Háhyrningar hafa verið veiddir um allan heim en þó í litlum mæli. Fiskimönnum hefur verið í nöp við þá vegna tjóns á veiðarfærum og afla. Háhyrningar hafa verið veiddir lifandi í talsverðum mæli til að hafa til sýnis í sædýrasöfnum. Við Ísland voru 63 dýr veidd í þessum tilgangi á árunum 1976 - 1989 og var það frægasta Keiko. Hann var veiddur um 1980 og drapst 2003 eftir misheppnaða tilraun til að enduraðlaga hann að villtu lífi.
Magnús Bjarnfreðsson
Magnús fæddist á Efri-Steinsmýri í Meðallandi í Vestur-Skaftafellssýslu. Hann var sonur hjónanna Bjarnfreðar Ingimundarsonar og Ingibjargar Sigurbergsdóttur, en ólst upp hjá fósturforeldrum, Páli Pálssyni og Magneu Magnúsdóttur í Efri-Vík í Landbroti. Hann var sextándi í röð 21 systkina. Magnús gekk í barnaskóla í Þykkvabæ í Landbroti og á Kirkjubæjarklaustri, stundaði síðan nám við ML og MR og háskólanám í Þýskalandi. Þá vann hann sem blaðamaður á Fálkanum, Frjálsri þjóð og Tímanum. Magnús varð þjóðkunnur í Ríkisútvarpinu, fyrst sem þulur í útvarpi, en síðar sem frétta- og dagskrárgerðarmaður í sjónvarpi. Magnús hætti í sjónvarpsfréttum þegar hann gerðist bæjarfulltrúi í Kópavogi árið 1974 og starfaði hin seinni ár að almannatengslum.
Johann Friedrich Struensee
thumb|right|Struensee. Johann Friedrich Struensee (5. ágúst 1737 – 28. apríl 1772) var þýskur læknir sem varð líflæknir hins geðsjúka Kristjáns 7. Danakonungs og síðan ráðherra í dönsku stjórninni og hinn raunverulegi stjórnandi ríkisins um tíma og reyndi að koma á ýmsum umbótum. Hann átti í ástarsambandi við drottninguna og var að lokum handtekinn, dæmdur og tekinn af lífi.
Líflæknir
Struensee var prestssonur frá Halle í Þýskalandi. Hann hóf nám í læknisfræði við háskólann í Halle í ágúst 1752, þá fimmtán ára að aldri, og útskrifaðist sem læknir 12. desember 1757. Hann flutti svo til Altona, var þar vinsæll læknir meðal yfirstéttarfólks og vingaðist meðal annars við hóp danskra aðalsmanna sem höfðu verið gerðir brottrækir frá dönsku hirðinni, þar á meðal Enevold Brandt.
Kristján 7., sem líklega var haldinn geðklofa, kom við í Altona þegar hann var að leggja af stað í ferðalag um Evrópu 1768 og tókst þessum hópi tókst að útvega Struensee stöðu sem læknir konungs á ferðalaginu í þeirri von að hann gæti greitt fyrir því að þeir fengju að snúa aftur til hirðarinnar.
Struensee fór með konungi til Hannover, Parísar og London og stóð ferðin frá 6. maí 1768 til 12. janúar 1769. Á þeim tíma urðu þeir konungur mjög nánir og ráðgjafar konungs töldu Struensee hafa jákvæð áhrif á hann og studdu útnefningu hans sem líflæknis konungs þegar þeir komu aftur til Kaupmannahafnar.
Einvaldur og elskhugi
Hin unga drottning, Karólína Matthildur, tók Struensee illa fyrst í stað. Hún var einmana og óhamingjusöm og Struensee var einn fárra sem sinnti henni og reyndi að bæta hag hennar. Smátt og smátt breyttist samband þeirra, ekki síst eftir að hann sannfærði hana um að láta bólusetja krónprinsinn (síðar Friðrik 6.), eftir að bólusóttarfaraldur kom upp í Kaupmannahöfn, og vorið 1770 voru þau orðin elskendur.
Um leið náði hann stöðugt meira valdi yfir konunginum, sem gerði Struensee að helsta ráðgjafa sínum í september um haustið. Næstu sextán mánuðir hafa verið kallaðir Struensee-tímabilið. Geðheilsa konungs fór versnandi og Struensee varð allsráðandi. Fyrst í stað reyndi hann að láta lítið á sér bera en í desember leysti hann ríkisráðið upp, rak fjölda embættismanna og einangraði konung svo að nær enginn annar en hann og Enevold Brandt vinur hans höfðu aðgang að honum.
Endalok
Seint um haustið tók svo hópur manna, í nafni Júlíönu Maríu ekkjudrottningar, stjúpmóður konungs, sig saman um að bylta Struensee af stóli. Látið var tilskarar skríða að afloknum grímudansleik sem haldinn var 16. janúar 1772. Snemma morguninn eftir voru Struensee, Brandt og Karólina Matthildur handtekin. Konungurinn var settur upp í gylltan vagn og ekið með hann um götur Kaupmannahafnar til að sýna að hann hefði verið „frelsaður“ við mikinn fögnuð.
Aðalákæran gegn Struensee var að hann hefði tekið sér vald konungs. Hann varði sig sjálfur fimlega en það kom fyrir ekki, þann 27. eða 28. apríl voru þeir Brandt báðir dæmdir til að missa fyrst hægri hönd sína og svo höfuðið, en líkamar þeirra skyldu settir á hjól og steglu. Dómunum var framfylgt 28. apríl.
Hjónabandi konungs og drottningar var slitið með skilnaði og Karólína Matthildur send í útlegð. Hún sá börn sín aldrei aftur og dó þremur árum síðar.
Konunglegt ástarsamband
Þann 29. mars 2012 var danska kvikmyndin En kongelig affære frumsýnd, en hún er byggð á ævi Struensees og ástarsamband hans við drottninguna. Mads Mikkelsen leikur aðalhlutverkið í myndinni og hin sænska Alicia Vikander leikur Karólínu Matthildi drottningu. Leikstjóri er Nikolaj Arcel.
1140
Árið 1140 (MCXL í rómverskum tölum)
F-4 Phantom II
thumb|right|250px|McDonnel Douglas F-4 Phantom II thumb|right|250px|McDonnel Douglas F-4 Phantom II McDonnell Douglas F-4 Phantom II er tveggja sæta, tveggja hreyfla orrustuþota og létt sprengjuflugvél sem McDonnell Aircraft þróaði fyrir bandaríska sjóherinn. Vélin reyndist fjölhæf og var tekin í notkun af bandaríska sjóhernum, landgönguliðinu og flughernum. Vélin var notuð í Víetnamstríðinu.
Vélin var fyrst tekin í notkun árið 1960 og var notuð á 7., 8. og 9. áratugnum en var svo skipt út fyrir F-15 Eagle og F-16 Fighting Falcon þoturnar í flughernum; F-14 Tomcat og F/A-18 Hornet þoturnar í sjóhernum og F/A-18 í landgönguliðinu. Hún var enn í takmarkaðri notkun í Persaflóastríðinu en notkun hennar var endanlega hætt árið 1996. Ellefu aðrar þjóðir notuðu F-4 Phantom II vélar, það á meðal Ísrael og Íran.
Alls voru 5195 F-4 Phantom II-vélar framleiddar á árunum 1958 til 1981.
Árlaug
Árlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Heilaskemmd
Heilaskemmd getur orsakast af ýmsum ástæðum, t.d. vegna súrefnisskorts, hluta af rannsókn (þá er heilaskemmdin búin til af vísindamönnum), eða vegna skurðaðgerðar sem er gerð í því skyni að breyta hegðun sjúklingsins.
Þegar heili dýra er skemmdur í rannsóknarskyni er skoðaður árangur dýrsins í ákveðnum prófum miðað við próf sem voru gerð fyrir heilaskemmd.
Swing & rock'n'roll
Swing & rock’n’roll er dans. Þegar amerískir swing-dansar náðu til Noregs blönduðust þeir við dansa sem voru þar fyrir og úr varð swing & rock’n’roll. Fótaburðurinn í dansinum er ekki flókinn en dansinn býður upp á fjölbreytni í sporum og mörg stílbrigði. Hjá mörgum flinkum dönsurum má sjá að þeir hafa blandað saman mismunandi stílum og fundið þannig stíl sem hentar þeim best. Hægt er að dansa við bæði hæga og hraða tónlist en tæknin í dansinum breytist með hraðanum. Við hæga tónlist getur parið stöðugt reitt sig á stuðning frá hvoru öðru en eftir því sem herðist á tónlistinni þurfa einstaklingarnir að vera í jafnvægi óstuddir.
Heilaskemmd
Afar sjaldgæft er að heili manna sé skemmdur viljandi, það er þá alltaf í því skyni að reyna að bæta hegðun sjúklingsins þegar allt annað hefur brugðist.
Swing & rock'n'roll
Í dansinum er hægt að gera bæði stökk og lyftur og herrar geta dansað við fleiri en eina og fleiri en tvær dömur í einu. Fær dansari getur breytt „groov-inu“ eftir því hvernig tónlistin er.
Heilaskemmd
Heilaskemmdir manna geta haft áhrif á bæði vitsmuni og persónuleika. Hjá dýrum getur komið fram breytt hegðun.
1977
Árið 1977 (MCMLXXVII í rómverskum tölum) var 77. ár 20. aldar sem hófst á laugardegi.
Mars
thumb|right|Jarðskjálftinn í Búkarest
Maí
thumb|right|Lestin sem aðskilnaðarsinnar frá Mólúkkaeyjum rændu í Hollandi
Júní
thumb|right|Götuhátíð í London í tilefni af silfurkrýningarafmæli drottningarinnar
September
thumb|right|Voyager 1 tekst á loft
Fædd
thumb|right|Shakira thumb|right|Jón Jósep Snæbjörnsson
Ármey
Ármey er íslenskt kvenmannsnafn.
Jenetta
Jenetta er íslenskt kvenmannsnafn.
1141
Árið 1141 (MCXLI í rómverskum tölum)
Mokka
Mokka getur átt við um:
Kristbergur
Kristbergur er íslenskt karlmannsnafn.
Attísku ræðumennirnir
thumb|right|400px|'' Mynd Demosþenesi.
Attísku ræðumennirnir voru taldir bestur ræðumenn og ræðuhöfundar Grikklands til forna (einkum á 5.–4. öld f.Kr.). Alexandrísku fræðimennirnir Aristófanes frá Býzantíon og Aristarkos frá Samóþrake tóku saman listann. Á honum voru:
Ræður þeirra voru ein meginfyrirmynd attisista síðar meir.
Kláfur
thumb|Kláfferja á [[Ítalía|Ítalíu]] Kláfur (loftferja eða kláfferja) er farartæki, dregið á línu yfir ófærur (s.s. vatnsföll) eða upp fjöll. Áður en vegasamgöngur komust í nútímalegt horf á Íslandi voru kláfar yfir margar ár í alfaraleið, og voru flestir knúnir áfram með handsnúinni sveif. Voru slíkir staðir nefndir ferjustaðir. Sumir kláfar eru enn þann dag í dag notaðir til að ferja sauðkindur yfir vatnsföll.
Gerður er greinarmunur á kláfferju og svifferju en í Lögréttu 1909 er þessi texti: "Nokkru sunnar en Norðurá fellur í Hjeraðsvötnin, er kláfferja, en niður hjá Ökrum, norðar miklu, er svifferja. Hún er þannig útbúin, að keðjur eru til beggja landa, og dregst ferjan á þeim til skiptis. Ferjan sjálf er stór flatbytningur."
Kláfar voru víða í notkun fyrr á tímum. Hér er kláf yfir Jökulsá á Jökuldal lýst árið 1882: “Hvergi er Jökulsá reið, en við Brú er kláfur; drátturinn er á þann hátt, að 2 reipi eru strengd milli kletta yfir ána og við þau er festur kláfur; í uppstöndurunum á kláfinum eru 4 hjól, er reipin leika á; í kláfinum eru dragreipi til beggja landa og svo má draga sig fram og aptur; í kláfinum er að eins naumt rúm, fyrir einn mann; hvergi eru nú drættir á Jökulsá nema við Brú og Merki, en áður var dráttur svo að segja á hverjum bæ í efri hluta dalsins.”
Mokkakaffi
thumb|right|Mokkakaffi Mokkakaffi (eða Mokka eða Kaffi Mokka) er reyk- og áfengislaust kaffihús á Skólavörðustíg í Reykjavík, stofnað 24. maí árið 1958 og er því eitt af elstu kaffihúsum í Reykjavík. Mokka var stofnað af Guðmundi Baldvinssyni og Guðnýju Guðjónsdóttur og rekur Guðný staðinn enn í dag, en Guðmundur dó 9 nóvember 2006. Guðmundur hafði kynnst ítalskri kaffihúsamenningu á námsárum sínum á Ítalíu. Í kaffihúsinu eru haldnar sýningar á málverkum. Espressóvélin sem var flutt inn til landsins og notuð í kaffihúsinu var sú fyrsta sem barst til landsins.
Kaffihúsið kemur víða við sögu í íslenskum bókmenntum, t.d. í bók Steinunnar Sigurðardóttur, Sólskinshestur.
Árna
Árna er íslenskt kvenmannsnafn.
Buttercup
Buttercup var íslensk hljómsveit stofnuð árið 1996. Upprunalegu meðlimir hennar voru, Heiðar Kristinsson, Davíð Þór Hlinason, Símon Jakobsson og Valur Heiðar Sævarsson. Árið 1999 bættist svo við Írisi Kristinsdóttir.
Árndís
Árndís er íslenskt kvenmannsnafn.
1142
thumb|right|[[Hinrik ljón. Mynd úr samtímahandriti.]] Árið 1142 (MCXLII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Árney
Árney er íslenskt kvenmannsnafn.
Frjálshyggja
thumb|150px|right|[[Frelsisstyttan í hafnarmynni New York-borgar]]
Frjálshyggja er stjórnmálastefna sem segir að setja beri ríkisvaldi þröng takmörk, en treysta þess í stað aðallega á frjáls viðskipti og sjálfsprottnar venjur.
Bolton Wanderers
Bolton Wanderers er knattspyrnulið frá Bolton sem spilar í League One. Liðið hefur áður verið í ensku úrvalsdeildinni og ensku efstu deildinni og náð bestum árangri í 3. sæti. Liðið hefur unnið FA-bikarinn fjórum sinnum. Síðast vann það Papa Johns-bikarinn 2023 í keppni liða í 3. og 4. deild.
Frjálshyggja
Saga
thumb|left|350px|Málverk Delacroix: Frelsið leiðir lýðinn (í götuvígjum Parísar 1830)
Sigurganga frjálshyggjunnar á 19. öld stöðvaðist í Þýskalandi, þar sem Otto von Bismarck kanslari takmarkaði frjáls viðskipti við önnur lönd með tollmúrum og hóf víðtæk ríkisafskipti til að afla fylgis verkamanna. Þar liggja rætur velferðarríkisins, sem náði fullum þroska á tuttugustu öld. Þótt Þjóðverjar töpuðu stríðinu 1914-1918, unnu þeir friðinn í þeim skilningi, að hugmyndir þaðan um að stýra atvinnulífinu einni hendi hlutu brautargengi. Smám saman tóku ýmsir að nota orðið „liberalism“, sem áður hafði verið heiti á frjálshyggju, um stjórnmálastefnu, sem gekk miklu lengra í átt til ríkisafskipta. Sérstaklega átti þetta við í Bandaríkjunum í stjórnartíð Franklins D. Roosevelt forseta (1933-1945), en fylgismenn hans kölluðu sjálfa sig „liberals“, frjálslynda, og andstæðinga sína „conservatives“, íhaldssama. Í heimskreppunni hafði draumur frjálshyggjumanna um sjálfstýringu atvinnulífsins í krafti frjálsra viðskipta beðið mikinn hnekki. En árið 1947 söfnuðust frjálshyggjumenn í eldri skilningi orðsins saman í Mont Pèlerin í Svisslandi, stofnuðu samtök til að efla kenningar sínar að rökum og hafa síðan hist reglulega. Forystumenn Mont Pèlerin samtakanna voru Friedrich A. von Hayek og Milton Friedman, sem síðar hlutu báðir Nóbelsverðlaun í hagfræði. Með valdatöku Margrétar Thatcher í Bretlandi 1979 og Ronalds Reagan í Bandaríkjunum 1981 var stefnan í þessum löndum tekin í átt til frjálshyggju.
Fjallatoglest
thumb|right|250px|Fjallatoglest í [[Stuttgart (Standseilbahn Stuttgart)]] Fjallatoglest (toglest eða strengbraut) er farartæki sem er oftast einn lestarvagn sem er dreginn með vírum upp og niður fjallshlíðar. Fjallatoglestir eru oft notaðar til að flytja ferðamenn upp á útsýnisstaði eða skíðafólk upp fjallshlíðar.
Frjálshyggja
Frjálshyggja samtímans
Í lok 20. aldar virtist heimurinn hafa snúið til svipaðs skipulags frjálsra viðskipta og víðast hvar stóð fyrir 1914, þótt þrennt væri að mati frjálshyggjumanna ólíkt: Víðtækt og rausnarlegt velferðarkerfi torveldar sumum ríkjum að leyfa frjálsan innflutning fólks; vinnumarkaður, sérstaklega í Evrópu, er ekki eins sveigjanlegur og áður; og ekki hefur enn tekist að finna jafntraustan bakhjarl peninga og gullfótur var á 19. öld, en frjálshyggjumenn 20. aldar börðust fyrir afnámi gullfótarins. Frjálshyggja samtímans skiptist í nokkrar greinar, enda tala ekki allir frjálshyggjumenn einum rómi. Þeir sækja rök í rannsóknir Chicago-hagfræðinganna, austurrísku hagfræðinganna og Virginíu-hagfræðinganna, skáldsögur Ayns Rands og heimspekirit jafnólíkra hugsuða og Karls Poppers, Bertrands de Jouvenel og Roberts Nozicks. Nokkrir hinna róttækustu hafna jafnvel lágríkinu (e. minimal state), til dæmis David Friedman og Murray Rothbard, sem telja, að leysa megi öll mál á frjálsum markaði. Slíkir stjórnleysingjar eru þó í miklum minni hluta í röðum frjálshyggjumanna.
Gagnrýni á frjálshyggju
Algengustu rökin gegn kröfunni um aukið atvinnufrelsi eru að frjálshyggjumenn ofmeti markaðinn og vanmeti ríkið. Margt sé þess eðlis, að það þurfi að leysa með sameiginlegu átaki borgaranna, ekki í viðskiptum einstaklinga. Einkaeignarréttur eigi ekki heldur alls staðar við. Svar frjálshyggjumanna er, að vissulega sé eitthvað til í þessum rökum. Markaðurinn leysi ekki allan vanda. En aðalatriðið sé, að hann sé þó vænlegri til árangurs en félagshyggjumenn telji. Markaðurinn sé vissulega ekki gallalaus, en ekki beri að einblína á galla hans, heldur bera saman ríkisafskipti og markaðsviðskipti, verðlagningu og skattlagningu, og kanna, hvar þetta eigi hvort um sig við.
Frjálshyggja á Íslandi
Fyrsta skrif sem dregur að segja má nokkurn dám af frjálshyggju á Íslandi var ritgerð Jóns Sigurðssonar forseta um verslun á Íslandi í Nýjum félagsritum 1843. Jón hafði kynnt sér röksemdir Lockes fyrir takmörkun ríkisvaldsins og Smiths fyrir frjálsum viðskiptum og beitti þeim óspart í sjálfstæðisbaráttunni. Fyrsta íslenska hagfræðiritið, Auðfræði Arnljóts Ólafssonar 1880, var samið í anda frjálshyggju, enda stuðst þar við verk hins frjálslynda franska rithöfundar Fréderics Bastiats. Aldamótakynslóðin undir forystu Hannesar Hafsteins aðhylltist frjálshyggju, þótt hún hefði ekki mörg orð um hana. Kenningar enska heimspekingsins Johns Stuarts Mills höfðu þá nokkur áhrif á Íslandi, en tvö rit hans, Frelsið og Kúgun kvenna, voru þýdd á íslensku fyrir og um 1900. Það var þó ekki fyrr en sósíalismi þeirra Jónasar Jónssonar frá Hriflu og Ólafs Friðrikssonar kom til sögu, að Jón Þorláksson sá sig knúinn til að gera grein fyrir helstu rökum frjálshyggjumanna í ritgerðinni „Milli fátæktar og bjargálna“ 1929 (og studdist þar við verk sænska hagfræðingsins Gustavs Cassels). Hér á landi lét frjálshyggja undan síga í heimskreppunni eins og annars staðar, og tekinn var upp haftabúskapur. Hagfræðingarnir Ólafur Björnsson, dr. Benjamín Eiríksson, Jóhannes Nordal og Jónas Haralz héldu þó fram frjálsum viðskiptum og áttu drjúgan þátt í að losa um ýmis höft, sérstaklega 1950 og 1960. Tveir umdeildustu hugsuðir frjálshyggjunnar, þeir Hayek og Friedman, lögðu leið sína til Íslands á 9. áratug 20. aldar að ráði Hannesar Hólmsteins Gissurarssonar, en Hannes er einn af helstu talsmönnum frjálshyggju á Íslandi og hefur haft ómæld áhrif á framgang hennar hér á landi. Þegar Davíð Oddsson myndaði fyrstu ríkisstjórn sína vorið 1991, var stefnan loks tekin að fullu í átt til frjálshyggju svipað og þau Thatcher og Reagan höfðu gert. Næsta hálfan annan áratug gerbreyttist íslenskt atvinnulíf. 1975 var íslenskt atvinnulíf hið 53. frjálsasta í heimi, en 2004 var það hið níunda. Að sama skapi var slakað á eftirliti með fjármálalífinu en Þjóðhagsstofnun var lögð niður árið 2002 í valdatíð Davíðs. Það var því ekki að ófyrirsynju, að Mont Pèlerin samtökin héldu fund á Íslandi í ágúst 2005 til að ræða frelsi og eignarrétt á nýrri öld, öld þegar samfélagið hafði færst nær frjálshyggju og að sama skapi fjarlægst norræna velferðarkerfið sem áður setti nokkurn svip á innviði þess. Árin 1979-1989 starfaði Félag frjálshyggjumanna að því að kynna frjálshyggju á Íslandi, og hefur Frjálshyggjufélagið, sem stofnað var 2002, tekið að sér svipað hlutverk. Í kjölfar efnahagskreppunnar á Íslandi haustið 2008 er mjög deilt um tengsl hrunsins við frjálshyggju, orsakir og afleiðingar.
Saltkjöt
thumb|right|Reuben-samloka með söltuðu nautakjöti (corned beef). Saltkjöt er kjöt sem hefur verið saltað, ýmist með því að leggja það í saltpækil, þurrsalta það eða sprautusalta. Á Íslandi er alltaf átt við lambakjöt þegar talað er um saltkjöt og raunar er samkvæmt reglugerð eingöngu heimilt að nota heitið saltkjöt um saltað lambakjöt en aðrar kjöttegundir þarf að skilgreina nánar, til dæmis sem saltað svínakjöt eða saltað hrossakjöt.
Söltunin dregur vökva út úr kjötinu með osmósuþrýstingi og drepur óæskilegar bakteríur, svo að kjötið varðveitist vel. Söltun var allt fram á 19. öld langalgengasta aðferðin til að geyma kjöt langtímum saman; kjöt var einnig reykt eða þurrkað en þá yfirleitt saltað áður. Á Íslandi var söltun aftur á móti lítið notuð sem geymsluaðferð langt fram eftir öldum vegna þess að salt var dýrt.
Með tilkomu niðursuðu og frystingar dró mjög úr mikilvægi söltunar sem geymsluaðferðar en saltkjöt var þó verkað áfram og nú bragðsins vegna, enda er saltað kjöt af ýmsu tagi aðalhráefni í mörgum hefðbundnum réttum víða um heim, svo sem íslensku saltkjöti og baunum, þótt sá réttur sé orðið ekki mikið borðaður nema á sprengidag. Einnig má nefna alls konar kjötvörur eins og beikon, skinku, pastrami og alls konar pylsur og annað sem gert er úr söltuðu kjöti.
Árnheiður
Árnheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Staðbundinn matur
Staðbundinn matur er mat sem framleiddur er í næsta nágrenni við neytandann og hefur ekki verið fluttur um langa leið. Hvað telst næsta nágrenni er skilgreint með mismunandi hætti. Sumir miða við 100 mílna geisla (160km) meðan aðrir skilgreina svæðið á annan hátt.
Næræta er einhver sem reynir að borða eingöngu staðbundinn mat. Þessi lífsstíll byggir á aukinni meðvitund um umhverfisáhrif okkar og kröfunni um sjálfbærni. Matjurtagarðar í þéttbýli og bændamarkaðir eru lykilþættir í þróun þessa lífsstíls.
Saurbæjarklaustur
Saurbæjarklaustur var munkaklaustur í Saurbæ í Eyjafirði snemma á 13. öld. Heimildir um Saurbæjarklaustur eru þó mjög litlar og óljósar og það er oft ekki talið með þegar íslensk klaustur eru talin upp. Svo mikið er víst að klausturlifnaður hefur ekki staðið þar lengi. Þó geta heimildir um þrjá ábóta:
Lea
Lea er íslenskt kvenmannsnafn.
Björn Finnbjörnsson
Björn Finnbjörnsson var íslenskur borðtennispilari sem lék með borðtennisfélaginu Erninum. Hann vann sex titla á ferli sínum. Með félagi sínu vann hann 1. deild karla 1973 og 1974. Hann vann meistaraflokk karla 1971 og 1972, tvenndarleik karla ásamt Jóni A. Karlsyni 1973 og loks tvenndarkeppni ásamt Elísabetu Simsen 1972.
Gljúfurárjökull
Gljúfurárjökull er einn af fjölmörgum daljöklum á Tröllaskaga. Hann blasir við frá Dalvík og úr Svarfaðardal og virðist vera fyrir botni Skíðadals. Svo er þó ekki heldur er hann í botni lítils afdals sem Gljúfurárdalur heitir. Eftir honum fellur lítil jökulá, Gljúfurá, í djúpu klettagili til Skíðadalsár. Gljúfurárjökull er um 3 km² að flatarmáli. Fyrir miðjum jöklinum er hár klettahnjúkur sem Blekkill nefnist og er um 1240 m hár. Vestan við hann er Almenningsfjall, sem er upp undir 1400 m hátt, en Heiðinnamannafjall liggur að honum að austan. Skriðjökulstunga gengur frá safnsvæði jökulsins við Blekkilinn og niður í dalbotninn. Þar eru miklar jökulurðir og jökulgarðar sem bera vitni um stærð jökulsins á umliðnum öldum. Um aldamótin 1900 virðist hann hafa náð mörg hundruð metrum lengra niður í dalinn en hann gerir nú. Gljúfurárjökull hefur talsvert verið rannsakaður og hefur verið vinsæll viðkomustaður hjá breskum námsmannaleiðöngrum en þar hafa stúdentar í náttúrufræðum öðlast reynslu í útilífi og rannsóknum.
Björn Finnbjörnsson
Hann tók þátt í fyrsta Reykjavíkurmeistaramótinu í borðtennis 26. – 27. apríl 1971. Hann og Ólafur Garðarson tryggðu sér fyrsta sæti og þurftu að leika úrslitaleik sín á milli sem Björn vann. Á sama ári 6. – 7. nóvember 1971 var hann fyrirliði íslenska borðtennislandsliðsins á Norðurlandameistaramótinu í Osló. Liðið þurfti að fá undantekningu frá alþjóðasambandinu til að taka þátt því ekki var búið að stofna borðtennisamband á Íslandi. Allir leikir íslenska landsliðsins töpuðust á mótinu.
Gljúfurárjökull
Á Íslandi hófust jöklamælingar upp úr 1930. Ýmsir jöklar hafa verið mældir reglulega síðan en aðrir óreglulega. Fyrsta mæling á Gljúfurárjökli var gerð 1939. Reglulegar mælingar hófust síðan 1952. Mælingar sýna að frá 1939 til 1977 hopaði Gljúfurárjökull ár frá ári með þeirri einu undantekningu að á hafísárunum 1969 og 1970 gekk hann fram um örfáa metra. Árið 1977 hafði hann hopað rúma 400 m en þá snérist þróunin við og jökullinn tók að ganga fram á ný. Upp úr 1990 hafði jökultungan lengst um 150 m en þá hófst nýtt hörfunarskeið sem hefur staðið óslitið síðan. Þetta er mjög í samræmi við það sem hefur verið að gerast við sambærilega jökla annars staðar á landinu.
Fiskilýs
thumb|Laxalús á laxi úr sjókvíaeldi á Íslandi Fiskilús (fræðiheiti: Caligus elongatus) er af undirflokki árfætla innan krabbadýra. Þær eru ytri sníkjudýr á öðrum lífverum. Þær eru frábrugðnar öðrum árfætlum í útliti því þær eru flatar. Fiskilúsin kemur sér fyrir á roði fisks og heldur sér fastri þar. Fiskilúsin nærist á slími, ysta lagi og blóði fiska. Fiskilúsin getur flakkað á milli villtra fiska og eldisfiska í sjó. Þær tegundir sem fiskilúsin er mest er á eldislax, þorskur og loðna
Lífsferiller
Flestar tegundir fiskilúsa eru taldar hafa 10 þroskastig á lífsferli sínum en fiskilúsin er með 8 þroskastig.
Lífsferill fiskilúsar spannar 5 vikur í 10°C heitum sjó. Fyrstu 3 þroskastigin berast með hafstraumum, síðan koma 2 botnstig og loks 3 hreyfanleg sem eru skaðlegustu stigin sem enda með kynþroska. Fyrstu tvö stigin er lúsin aðeins minni eða 0,5 mm á lengd, hún hefur aðeins þrjá fætur og berst því auðveldlega með straumnum. Stigið varir ekki lengi eða í 30-35 klst. við 10°C en lengur við lægra hitastig. Við stig þrjú hefur lúsin lengst aðeins en er en þá ekki orðin stærri en 1 mm að lengd og er hún komin með 3 fætur sem nýtast henni, en þó ekki alveg til fulls. Þetta stig varir í um 50 klst. í 13°C. Næstu tvö stig vara aðeins lengur og vex lúsin hægar þar. Það er ekki fyrr en komið er á stig 6 þar sem lúsin byrjar að myndast og er hún þá orðin 1-2 mm löng og komin með fjórar fætur. Lúsin stækkar ört í næsta fasa og þá taka við stig 7 og 8, þar er hægt að greina kyn lúsarinnar. Höfuðið hefur stækkað og fimmti fótur hefur myndast Þegar lúsin er fullmynduð er hægt að sjá hvort lúsin sé karldýr eða kvendýr. Afturparturinn er minni á karllúsinni og heilt yfir er hún smærri í sniðum eða um 4-5 mm á meðan kvenlúsin er 5-6 mm
Áhrif / Sjúkdómar
Sýking af völdum sjólúsar veldur langvarandi streitu í fiski. Fiskurinn verður slappur, lystarlaus og dánartíðni eykst. Lýsnar geta leikið fiskinn grátt og búið til ótal sár sem skilja eftir sig ör og ljóta bletti. Þessi vandi er lang algengastur í sjókvíum, en komið hafa upp dæmi þar sem mikið er um lús í eldislaxi. Áhrifin sem lúsin hefur á eldislax í kví fara eftir fjölda þeirra, ef um mikið magn er að ræða verður mikið tjón á fisknum og öfugt. Skýrt skal tekið fram að laxalús er töluvert meiri skaðvaldur í fiskeldi heldur en fiskilúsin
Símareiki
Flest farsímafyrirtæki eru búin að semja við önnur fyrirtæki um símareiki fyrir viðskiptavini sína. Oft er rukkað fyrir að nota símann á reiki, sérstaklega sé maður erlendis, jafnvel ef notandinn er í áskrift. Evrópusambandið hefur lagt fram áform um að fella niður reikigjöld innan Evrópska efnahagssvæðisins frá 15. desember 2015. Ný hámarksgjöld tóku gildi 1. júlí 2014 en þau eru 0,19 € á mínútu til að hringja, 0,05 € á mínútu til að svara, 0,06 € til að senda smáskilaboð, frítt til að móttaka þeim og 0,20 € á MB fyrir gagnanotkun.
Árnína
Árnína er íslenskt kvenmannsnafn.
Fálkaveiðar
thumbnail|Myndskreyting frá fálkaveiðum á 13. öld Fálkaveiðar eru veiðar villtra fugla með aðstoð sérþjálfaðra fálka. Fálkaveiðar voru nær eingöngu stundaðar af konungum og aðalsmönnum.
Fálkaveiðar á Íslandi
Fálkar voru útflutningsafurð frá Íslandi frá miðöldum fram til 1800. Fálkarnir voru teknir úr hreiðrum eða veiddir í gildrur og var rjúpa gjarnan notuð fyrir agn. Þeir sem veiddu fálka voru kallaðir fálkafangarar og var það virðingarheiti. Fálkarnir voru geymdir yfir veturinn í sérstöku húsi og sendir að vori eða sumri til Danakonungs. Fálkahús var á Bessastöðum og síðar í Reykjavík. Um miðja 18. öld voru greiddir 5-15 ríkisdalir fyrir hvern fálka eftir lit og gæðum. Hvítir fálkar voru verðmestir. Vegna mikilvægis fálka í útflutningi Íslands fyrr á öldum var mynd af fálka skjaldarmerki Íslands á árunum 1904-1918.
Ingibjörg Benediktsdóttir
Ingibjörg Benediktsdóttir, (f. 11. ágúst 1885 - d. 9. október 1953) var íslenskt ljóðskáld og kennari. Hún fæddist á á Bergsstöðum í Hallárdal, Austur-Húnavatnssýslu og lauk prófi frá gagnfræðaskólanum á Akureyri árið 1909. Hún kenndi við Kvennaskólann á Blönduósi og barnaskólann í Reykjavík. Árið 1917 kvæntist hún Steinþóri Guðmundssyni skólastjóra og voru þau búsett á Akureyri til 1933 en fluttust þá til Reykjavíkur. Þau eignuðust fjögur börn.
Ingibjörg tók virkan þátt í ýmsum félagsmálum, s.s. á vegum bindindishreyfingarinnar, Ungmennafélaganna og ýmissa kvenfélaga. Um skeið ritstýrði hún tímaritinu Nýjar kvöldvökur.
Eftir hana liggja tvær ljóðabækur. Frá afdal - til Aðalstrætis frá árinu 1938 og Horft yfir sjónarsviðið frá 1946.
Leikný
Leikný er íslenskt kvenmannsnafn.
Armeria neglecta
Armeria neglecta er jurt af gullintoppuætt.
Brúnsmári
Brúnsmári (Trifolium spadiceum) er einær tegund í smáraætt. Blómskipanin hjá þessum litla (15 til 40 sm) smára er ekki kúlulaga eins og hjá hvítsmára og rauðsmára, heldur aflöng. Blómið er 1 sm hátt og 6mm í þvermál, brúnt með gulum toppi og verður allt brúnt við þroska.
1158
Árið 1158 (MCLVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Hippías minni (Platon)
Hippías minni (eða Um lygi) er samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon. Samræðan er í hópi elstu samræðanna, samin á yngri árum Platons en ekki er vitað nákvæmt ártal hennar.
Samræðan er nefnd eftir fræðaranum Hippíasi frá Elís sem er viðmælandi Sókratesar í samræðunni.
Jason
Jason getur átt við:
Lokeren
thumb|Skjaldarmerki Lokeren thumb|staðsetning Lokeren innan héraðsins Östflandern thumb|St. Laurentius-kirkjan. Lokeren er bæjarfélag í Austur-Flæmingjalandi í Belgíu. Það samanstendur af borginni Lokeren og smábæjunum Daknam og Eksaarde. Árið 2017 bjuggu þar um 41.000 manns.
Árný
Árný er íslenskt kvenmannsnafn.
Sandar
Sandar er eyðibýli í Dýrafirði, áður kirkjustaður, prestssetur og höfuðból. Sandar voru við sunnanverðan fjörðinn, suðvestan undir Sandafelli, og er Þingeyri reist í landi Sanda.
Seinna sátu margir merkir prestar á Söndum og má þar nefna séra Ólaf Jónsson skáld, sem var prestur þar frá 1596 til 1627. Hann orti fjölda sálma, oft undir óvenjulegum bragarháttum, og samdi lög við þá líka og er því eitt elsta íslenska tónskáldið sem þekkt er með nafni. Á árunum 1708-1735 var séra Jón Þórðarson dettir prestur á Söndum. Hann var sagður göldróttur og var sagt að þegar hann fór frá Söndum hefði hann lagt það á að fáir skyldu fara auðugir frá Söndum þaðan í frá.
Kirkjan og bærinn á Söndum eru sögð hafa staðið upphaflega niður við sjó, á eyrunum innan við Sandaá, en verið flutt ofar vegna ágangs sjávar. Kirkjan var helguð heilögum Nikulási í kaþólskum sið. Kirkjan var flutt til Þingeyrar árið 1911 og prestssetrið einnig. Þingeyrarhreppur keypti jörðina Sanda árið 1938 og eftir sameiningu sveitarfélaga er hún í eigu Ísafjarðarbæjar. Allmargar hjáleigur voru í landi Sanda og var ein þeirra Þingeyri, á samnefndri eyri norðan undir Sandafjalli. Þar mun hafa verið þingstaður til forna og eru þar friðlýstar tóftir. Verslun hófst snemma á Þingeyri og kauptún fór að myndast þar um miðja 19. öld.
Á Söndum er nú miðstöð hestamennsku á Vestfjörðum og þar er ný reiðhöll, kappreiðabraut og önnur aðstaða fyrir hestamenn. Töluvert skógræktarsvæði er i landi Sanda og er skógræktin þar hluti af verkefninu Landgræðsluskógar.
Um 2008 voru uppi hugmyndir um að reisa olíuhreinsunarstöð á Vestfjörðum og var þá land Sanda annað tveggja svæða sem helst þóttu koma til greina.
Kálfur
thumb|right|Hereford-kálfur í Ástralíu. Kálfur er afkvæmi ýmissa tegunda spendýra, þar á meðal nautgripa, hreindýra og hvala.
Kristbjörn
Kristbjörn er íslenskt karlmannsnafn.
W (aðgreining)
W getur átt við:
Áróra
Áróra er íslenskt kvenmannsnafn.
Lena
Lena er íslenskt kvenmannsnafn.
1168
thumb|right|Skjaldarmerki hertogadæmisins [[Akvitanía|Akvitaníu.]] Árið 1168 (MCLXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Bíum, bíum, bamba
Bíum, bíum, bamba er alkunn barnagæla sem sumir nota sem huggunarkvæði eða vögguvísu á börn sín. Höfundur er ókunnur. Flestir kunna þó eingöngu fyrsta erindið og gleyma því seinna.
Margir hafa ekki hugmynd um hvað sögnina að þamba þýðir, en hún þýðir að kjaga áfram með erfiðismunum, einkum í vondri færð, gegn stormi og hríð. Gollur er hið sama og gollurshús, en það er poki sem umlykur hjartað. Í þennan poka létu menn koma kjöt og mör og gerðu sér þannig mat úr honum.
Charlton Athletic
Charlton Athletic er knattspyrnulið frá suðaustur-London á Englandi. Það var stofnað árið 1905.
Ársól
Ársól er íslenskt kvenmannsnafn.
Leonóra
Leonóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Militiahreyfingin (Bandaríkin)
Saga
Militia-samtök voru til fyrir níunda áratuginn en hreyfingin jókst töluvert á tíunda áratugnum eftir að mörg deilumál Militia-manna og ríkisins vöktu athygli fjölmiðla. Waco árásin 1993 í Texas og skotbardaginn milli alríkislögreglunnar (FBI) og Randy Weaver á Ruby Ridge 1992 vakti athygli almennings á Milita-hreyfingunni. Sprengjuárásin í Oklahoma City 19. apríl 1995 vakti athygli þjóðrinnar þar sem Timothy McVeigh sem framdi árásina var tengdur Michigan Militia-samtökunum. Þessi áhugi leiddi til þess að sífelt fleiri Bandaríkjamenn gengu til liðs við Milita-hreyfinguna.
Bandaríska dómsmálaráðuneytið gaf út skýrslu 1999 um mögulega ógn Militusamtaka en í henni var haldið fram að það stafaði engin ógn af slíkum samtökum. Árið 2001 virtist vera fækkun í Militia-hreyfingunni en þátttakan í henni náði hápunkti árið 1996. Anti-Defamation League hefur hins vegar greint frá því að fjöldi meðlima hafi tvöfaldast frá árinu 2008 og það hafi verið fjölgun í kjölfar kjörs Obama forseta. The Southern Poverty Law Center gerði mat 2018 þar sem talið var að það væru 612 hópar á móti alríkisstjórninni á landsvísu, þar á meðal 216 Militia-samtök. Hóparnir eru mjög virkir og ADL hefur greint mikla aukningu á ofbeldisverkum hægrimanna árið 2018. Militia-samtök hafa nýlega tekið þátt í nokkrum áberandi mótmælaaðgerðum, þar á meðal Bundy Standoff árið 2014 og hernám Malheur National Wildlife Refuge árið 2016.
Boogaloo-hreyfingin
Ein áberandi Militia-hreyfing er svokölluð Boogaloo-hreyfingin. Hreyfingin byrjaði 2012 en hefur orðið meira áberandi sem hópur gagnmótmælenda gegn BLM-hreyfingunni. Meðlimir hreyfingarinnar segjast aðhyllisast róttækri hægristefnu og eru andsnúir ríkisvaldnu. Þeir telja að eignarhald á skotvopnum sé aðal réttur þeirra og eru á móti skotvopnalögum. Þeir segjasy vera að undirbúa sig fyrir annað Borgarstríð í Bandaríkjunum svo þeir geti barist gegn það sem þeir myndu lýsa sem ofrríki vinstrimanna.
Montana Freemen-málið
Í mars 1996 umkringdu lögregluþjónar alríkislögreglunnar höfuðstöðvar Militia-samtakanna Montana Freemen. Montana Freemen höfðu tekið sér afmarkað landsvæði og lýst því yfir að þeir væru að segja sis úr Bandaríkjunum og væru tilbúnir til að verja sig. Þeir sögðust athyllast kristna trú og hugmyndafræði og höfnuðu lögmæti Seðlabankans. Carl Ohs, þingmaður í Montana, reyndi að að ræða við hópinn en gafst að lokum upp. Hlé var loksins gert þegar leiðtogar öfga hægrimanna yfirgáfu hópinn. Loksins var friðsamleg úrlausn fundinn þegar hópurinn gafst upp eftir 81 dag og 14 af svonenfdum Freemen stóðu frammi fyrir ákærum sem tengdust því að dreifa milljónum dollara í sviknum ávísunum og ógna lífi alríkisdómara.
Gretchen Whitmer mannránamálið
Fyrir kosningarnar í Bandaríkjunum árið 2020 hafa lögreglumenn, þingmenn og hópar sem fylgjast með öfgastefnum og varað við aukinni ógn öfgahægri hópa. Anti-Defamation League skilgreindi Michigan sem ríki þar sem hægri öfl áttu rætur sínar og þar sem fjöldi Militia-samtaka eru virk. Frá júní til september 2020 skipulögðu 14 menn tengdir Milita-samtökunum  Wolverine Watchmen að ræna Gretchen Whitmer, demókrata ríkisstjóra Michigan. Adam Fox og Barry Croft voru öfgahægrimenn og voru þeir sakaðir um að vera höfuðpaurar samsærisins.
Atburðarás
Í yfirlýsingu, sem lögð var fram 10. október 2020, sagði Richard Trask, alríkislögreglumaður, að lögreglunni væri fyrst kunnugt um samsæri mannanna eftir fund í Dublin, Ohio 6. júní. Trask fullyrti að fundurinn hefði átt sér stað og aðalríkislögreglan hefði haft uppljóstrara á staðnum. Það var þá sem þeir fréttu að Adam Fox og Barry Croft hefðu rætt möguleikann á að steypa sitjandi ríkisstjóra af stóli. Áætlunin var upphaflega frekar óljós sagði Trask. Mennirnir ræddu um að ræna Ralph Northam, demókrata, ríkisstjóra Virginíu, eða Whitmer, ríkisstjóra Michigan. Hvaða skref sem þeir ætluðu sér að taka vissu þeir að þeir gætu ekki gert það einir. Þeir ákvaðu að það þyrfti að taka fleiri í hópinn og hvöttu hver annan til að tala við kunningja sína og koma skilaboðum sínum á framfæri. Það var þá sem Adam Fox hafði samband við Militia-samtökin Wolverine Watchmen. 27. júlí fullyrti alríkislögreglan að Fox hefði gert sérstaka áætlun um að ræna Whitmer í sumarbústað hennar. Í öllu þessu ferli var uppljóstrari ríkisstjórnarinnar á fullu í að fylgjast með, hlusta á og taka upp. Eftir að búið var að skipuleggja mannránið voru allir samsærismennirnir handteknir aðfaranótt 7. október og ákærur lagðar fram á hendur þeim daginn eftir. Húsleitarheimildir og handtökur voru framkvæmdar víðsvegar um Michigan. Handtökurnar voru gerðar í samvinnu alríkis- og ríkisyfirvalda þegar kom í ljós að samsærismennirnir vildu ræna Whitmer fyrir kosningarnar 2020.
Viðbrögð
Whitmer þakkaði lögreglunni í streymi fyrir að hún skyldi hafa náð að handsama þessa menn og varpaði sök á Trump forseta fyrir að neita að fordæma öfgasinnaða hægrihópa. Hún tók síðar fram í tísti að samsærismennirnir væru hryðjuverkamenn en það ætti ekki að tengja sök þeirra við Milita-samtök. Dana Nessel, dómsmálaráðherra Michigan, kallaði málið „eitt stærsta mál í seinni tíð“ og merkti málið sem „frekar fordæmalaust“ í eðli sínu.
Hammond-málið
Hammond íkveikjumálið var dómsmál sem fjallaði um 20 ára langa deilu milli Harney-sýslu í Oregon búgarðinum og Dwight Lincoln Hammond, Jr. og syni hans Steven Dwight Hammond. Árið 2012 voru þeir báðir ákærðir fyrir að hafa kveikt tvo skógarelda á árunum 2001 og 2006 og að lokum sakfelldir. Þeir vissu að þeir myndu fá lágmarksrefsinu, þ.e.a.s. fimm ára fangelsisdóm, svo þeir sömdu við lögregluna um að viðurkenna afbrotið. Eftir að þessi samningur var gerður voru feðganir dæmdir í nokkurra mánaða fangelsi. Árið 2015 ógilti áfrýjunardómstóll Bandaríkjanna þann dóm vegna þess að fangelsisdómurinn var styttri en það sem lögbundna lágmarkið krafðist. Héraðsdómstóllinn þurfti þar af leiðandi að taka upp málið aftur. Héraðsdómur dæmdi þá í kjölfarið í fimm ára fangelsi.
Hernám Malheur National Wildlife Refuge
Árið 2015 vakti Hammond-málið athygli Ammon Bundy - fyrrum leigubílstjóra í Phoenix, Arizona; og sonar Cliven D. Bundy, sem lék í aðalhlutverk í baráttunni gegn BLM-hreyfingunni árið 2014. Í nóvember 2015 fóru Bundy og félagar hans aað vekja athygli á Hammond-málinu í samfélagsmiðlum. Næstu vikurnar hittu Bundy og bandamaður hans Ryan Payne sýslumanninn í Harney-sýslu, David Ward, til að gera ítarlegar áætlanir um það sem þeir lýstu sem friðsamlegum mótmælum í Burns. Þrátt fyrir að Ward segðist hafa samúð með stöðu Hammond feðgunum, hafnaði hann beiðni Bundy og Payne. Ward sagðist síðar hafa fengið líflátshótanir í tölvupósti í kjölfarið. Það sem Ward vissi ekki var að Bundy og Payne voru samtímis að skipuleggja yfirtöku á dýraathvarfinu Malheur National Wildlife Refuge.
Northrop F-5
thumb|right|250px|Northrop F-5E Tiger II thumb|right|250px|Northrop F-5A/B Freedom Fighter Northrop F-5A/B Freedom Fighter og F-5E/F Tiger II eru léttar orrustuþotur, hannaðar af Northrop í Bandaríkjunum. Framleiðsla vélanna hófst á 7. áratugnum en vélarnar eru enn í notkun í flugherjum víða um heim.
Militiahreyfingin (Bandaríkin)
Hernám Malheur National Wildlife Refuge
2. janúar 2016 skipulagði vopnaður hópur tengdur Milita-hreyfingunni friðsamlegra göngu í mótmælaskyni til að mótmæla fangelsisdómum yfir feðgunum. Nokkrir meðlimir hópsins, meðal annars Bundy, Payne, Jon Ritzheimer, fóru frá fjöldanum nokkra stund og héldu áfram til Malheur National Wildlife Refuge. Þeir settust að í athvarfinu og settu upp vígi. Bundy sagðist hafa byrjað að stjórna víginu eftir að hafa fengið guðleg skilaboð þar sem honum var skipað að gera það. Herskái hópurinn krafðist þess að alríkisstjórn Bandaríkjanna afsalaði sér eignarhaldi á dýraathvarfinu, og lýsti yfir vilja til að taka þátt í vopnuðum átökum. Dwight og Steven Hammond studdu ekki athvarfið. Þeir tilkynntu af fúsum og frjálsum vilja að þeir skyldu afplána afganginn af fangelsisdómum. 26. janúar voru Bundy og fjórir aðrir Militia-menn handteknir þegar þeir yfirgáfu athvarfið. Einn vígamaður særðist lítillega við handtökuna, og annar, Robert "LaVoy" Finicum, var skotinn til bana af lögreglumönnum meðan hann var að sögn að ná í byssu sína. Nokkrar aðrar handtökur fylgdu í kjölfarið og 11. febrúar lauk hernáminu þegar fjórir síðustu Militia-mennirnir gáfust upp fyrir lögreglu. Alls voru 26 manns, þar á meðal Bundy og Payne, ákærðir samkvæmt alríkislögum fyrir samsæri, en fleiri ákærur voru lagðar fram á sínum tíma. Hinn 27. október 2016 voru Bundy og 6 aðrir sakborningar sýknaðir í héraðsdómi alríkisins af öllum ákærum um samsæri og brot á vopnum. 10. júlí 2018 náðaði Trump Hammond-feðgana.
Hip hop (dans)
Hip hop dans er dansstíll, aðallega götudansstíll, sem yfirleitt er dansaður við hip hop tónlist eða hefur þróast sem hluti af hip hop menningu. Í sínum víðasta skilningi nær hugtakið yfir danstegundir eins og breakdans, popping, locking, krumping og fleira.
Sá dansstíll sem fyrst og fremst er tengdur hip hop er breakdans. Breakdans kom fyrst fram í New York snemma á áttunda áratugnum og varð lykilpartur í þróun hip hop menningar. Funkstíll (til dæmis popping og locking) varð til í Kaliforníu á sjöunda og áttunda áratugum 20. aldar og varð hluti af hip hop menningunni þegar hún náði til vesturstrandar Bandaríkjanna.
Þrátt fyrir að breakdans og upprunalegi funkstíllinn líti út fyrir að vera ólíkir þá er margt sameiginlegt með þeim. Til dæmis eru báðir byggðir að miklu leyti á spuna, eiga uppruna sinn á götunni og dansað er við sömu tónlist.
Seint á níunda áratugnum fór hip hop tónlist að breytast og í framhaldi af því komu fram nýir hip hop dansstílar. Flestir þeirra voru dansaðir í uppréttri stöðu, öfugt við breakdansinn sem inniheldur mikið af sporum sem gerð eru á gólfinu.
Á síðustu árum hefur hip hop dans þróast yfir í þyngra og harðara form, í samræmi við þá þróun sem orðið hefur í hip hop tónlist. Í dag er hugtakið hip hop notað yfir alla þá ólíku dansstíla sem orðið hafa til út frá breakdansi og popping og locking. En yfirleitt þegar talað er um hip hop er verið að meina dansstílana sem dansaðir eru uppréttir – svokallað new school hip hop.
Tenglar
Meðal staða sem bjóða upp á kennslu í hip hop á Íslandi eru:
Leónóra
Leónóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Ebólafljót
Ebólafljót er 200 km langt fljót í norðvesturhluta Austur-Kongó. Það rennur í Mongalafljót sem aftur rennur í Kongófljót.
Ebólavírusinn heitir eftir fljótinu.
Roddy Doyle
thumb|Roddy Doyle Roddy Doyle (fæddur í Dyflinni 1958) er írskur rithöfundur. Nokkrar af bókum hans hafa ratað á hvíta tjaldið, þ.á m. The Commitments sem Alan Parker leikstýrði árið 1991.
Alfred Hitchcock
thumb|right|Alfred Hitchcock Alfred Joseph Hitchcock (fæddur í London 13. ágúst 1899, lést 29. apríl 1980 í Bandaríkjunum) var þekktur kvikmyndaleikstjóri.
Ferill Hitchcocks
Hitchcock fékk snemma áhuga á kvikmyndagerð og þegar hann var 16 ára var hann farinn að lesa sér mikið til um kvikmyndir og kvikmyndagerð. Árið 1920 fékk Hitchcock vinnu hjá Lasky kvikmyndagerðinni í London sem titlahönnuður og var hann þar í tvö ár. Þá fékk hann tækifæri til að leikstýra myndinni Always tell your wife eftir að leikstjóri myndarinnar varð frá að hverfa vegna veikinda. Hitchcock kláraði myndina og voru yfirmenn hans svo ánægðir að honum var falið að leikstýra myndinni Number 13, einungis 22 ára gömlum. Sú mynd var hinsvegar aldrei kláruð. Fyrstu mynd sína í fullri lengd gerði hann svo árið 1925 og var það myndin The Pleasure Garden. 2. desember 1926 giftist Hitch Ölmu Reville, konunni sem átti eftir að vera hans stoð og stytta gegnum langan feril hans.
Árið 1939 flutti Alfred Hitchcock með fjölskyldu sína til Bandaríkjanna þar sem hann var staðráðinn í að hefja alþjóðlegan kvikmyndaferil sinn. Þar átti hann eftir að vera það sem eftir var af ferli sínum, eða allt til dauðadags. Hann fékk sjö ára samning hjá David O. Selznick og fyrsta mynd hans vestanhafs var Rebecca, byggð á skáldsögu Daphne Du Maurier. Í Bandaríkjunum gerði hann allar sínar frægustu myndir og má þar nefna Psycho, Glugginn á bakhliðinni (Rear Window), The Birds og Vertigo. Hann naut einnig mikilla vinsælda fyrir sjónvarpsþættina Alfred Hitchcock presents sem voru framleiddir frá 1955 til 1962.
Síðustu mynd sinni leikstýrði hann árið 1976 en það var myndin Fjölskyldugáta (Family Plot). Hann lést þann 29. apríl 1980, þá áttræður. Hann hafði á ferli sínum leikstýrt yfir 60 kvikmyndum.
F-8 Crusader
thumb|right|250px|F-8 Crusader thumb|right|250px|F-8 Crusader á vegum [[NASA]] F-8 Crusader (upphaflega F8U) er bandarísk eins hreyfils orrustuþota sem var framleidd af Vought. Hún leysti af hólmi Vought F-7 Cutlass. Fyrstu tilraunagerðinni af F-8 var flogið í febrúar árið 1955. Hún var síðasta bandaríska orrustuþotan sem hafði vélbyssu sem meginvopn. Þotan var notuð í Víetnamstríðinu.
Upplyfting - Kveðjustund
Upplyfting - Kveðjustund  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1980. Á henni flytur hljómsveitin Upplyfting tólf lög. Hljóðrítun fór fram hjá Tóntækni hf. Tæknimaöur: Sigurður Árnason Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Jóhann G. Jóhannsson. Tónlistarleg umsjón (producer): Jóhann G. Jóhannsson. Hönnun umslags: SG. Ljósmyndir á umslagi: Troels Bendtsen. Setning: Prentstofan Blik hf. Prentun: Prentsmiðjan Grafík hf.