cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sudoku
Killer sudoku
Killer sudoku er afbrigði er felur í sér að í stað þess að gefnar séu forútfylltar tölur er samtala talna innan einstakra svæða gefin upp, en að öðru leiti eiga hinar venjulegu sudoku reglur við. Leiða þarf því út frá samtölu talna svæðisins og fjölda reita sem samtalan á við um, hvernig tölurnar raðast innan þess. Þá er einnig beitt hinni svokallaðri 45-reglu er byggist á því að samtala allra talna í hverri röð, dálki og 3x3 grindar er 45.
Katsumi Oenoki
Katsumi Oenoki (fæddur 3. apríl 1965) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.
Marta Vieira da Silva
Marta Vieira da Silva eða einfaldlega Marta (fædd 19. febrúar 1986 í Dois Riachos í Alagoas) er brasilísk knattspyrnukona sem leikur með Los Angeles Sol í Bandaríkjunum. Hún kom þangað frá Umeå IK í Svíþjóð. Hún var kosin leikmaður ársins (kona) af FIFA árin 2006, 2007 og 2008. Hún hlaut Gullboltann, sem besti leikmaður, og Gullskóinn, sem markahæsti leikmaðurinn, á heimsmeistarmóti kvenna í knattspyrnu 2007.
Encyclopædia Britannica
thumb|300px|[[Auglýsing frá árinu 1913 þar sem ellefta útgáfa Britannica er auglýst.]] Alfræðiorðabókin Britannica (enska: Encyclopædia Britannica ) er elsta alfræðiorðabókarútgáfan á ensku um almenn málefni. Greinar hennar eru almennt taldar áreiðanlegar, nákvæmar og vel skrifaðar.
Saga
Upphaflega var alfræðiorðabókin gefin út í Edinborg af prentaranum Colin Macfarquhar og leturgrafaranum Andrew Bell. Fyrsta útgáfan var í þremur bindum sem komu út, eitt á ári, 1768 til 1771. Ritið seldist vel og þegar komið var að fjórðu útgáfunni árið 1809 voru bindin orðin tuttugu. Á áttunda áratug nítjándu aldar flutti útgáfan frá Edinborg til London og varð hluti af samsteypu dagblaðsins The Times. Eftir elleftu útgáfu Britannicu, árið 1911, flutti hún á ný, nú til Chicago, þar sem hún komst í eigu Sears verslanafyrirtækisins. Hún er enn staðsett í Chicago, en síðan 1996 hefur eigandinn verið svissneski milljarðamæringurinn Jacqui Safra sem á líka Merriam-Webster orðabókina. Síðasta útgáfan kom út í 32 bindum árið 2010.
Í mars árið 2012 var tilkynnt að prentútgáfu ritsins yrði hætt en áfram yrði hugað að þróun Encyclopædia Britannica Online.
Samningur við Íslenska ríkið
Þann 20. apríl 1999 gerði Björn Bjarnason fyrir hönd menntamálaráðuneytis Íslands samning við Encyclopedia Britannica International Ltd þess efnis að öll íslensk IP-net fengju aðgang að vefútgáfu alfræðiorðabókarinnar gegn ákveðnum skilyrðum, sem sett voru fram í samningnum. Gilti hann til 30. apríl 2000 og borgaði ráðuneytið 10,000 sterlingspund, eða rúmlega eina milljón íslenskra króna fyrir.
Þetta var í fyrsta skipti sem slíkur aðgangur hafði verið keyptur fyrir heilt land, en slíkir samningar eru oftast gerðir við einstaka skóla, þá oftast mennta- eða háskóla. Verðið sem einstaklingur þarf að borga fyrir ársaðgang að alfræðiorðabókinni á vefnum er 40 pund. Miðað við það fékk menntamálaráðuneytið um 99,9 prósenta afslátt ef borið er saman við að íbúar landsins hefðu allir keypt aðgang sjálfir.
Útilegumaður
Útilegumaður nefndist sá maður, sem bjó í óbyggðum til fjalla. Frægasti útilegumaður Íslands er Fjalla-Eyvindur. Útilegumenn voru taldir sauðaþjófar. Margar þjóðsögur eru til um útilegumenn og var þeim kennt um ef fé heimtist illa af fjalli. Útilegumenn voru oft útlagar sem höfðu gerst brotlegir við lög og lögðust út á heiðar til að flýja yfirvöld.
Sumir trúðu á einhvers konar samfélög útilegumanna og má nefna að Jón lærði Guðmundsson skrifaði bókina Um hulin pláz og yfirskyggða dali á Íslandi.
Sagnir um útilegumenn urðu yrkisefni margra skálda og listamanna. Útilegumennirnir (Skugga-Sveinn) eftir  Matthías Jochumsson var fyrst sett á svið í Reykjavík árið 1862 og varð mjög vinsælt. Jóhann Sigurjónsson skrifaði vinsælt leikrit um Fjalla-Eyvind og Höllu.
Jón „Franz“ Jónsson (f. um 1776) frá Arnarstapa á Snæfellsnesi rak síðan endapunktin á sögu útilegumanna á Íslandi og er jafnan talinn síðasti útilegumaðurinn. Gerðist hann sekur um þjófnað en slapp úr fangelsi þar sem hann var geymdur nálægt Ólafsvík og hélt austur og dvaldist í littlum helli nálægt Reykjavatni norðan Langjökuls, en ólíkt Fjalla-Eyvindi náðist hann og þurfti að dúsa 20 ár á Brimarhólmi, kom eftir það heim og lifði nokkur ár á Snæfellsnesi.
Torngat Mountains-þjóðgarðurinn
thumb|Nachvak-fjörður. thumb|Killinek-eyja. Torngat Mountains-þjóðgarðurinn (enska: Torngat Mountains National Park) er þjóðgarður staðsettur í norður-Labrador. Hann er á slóðum inúíta sem fengu því framgengt að vernda svæðið árið 2005. Svæðið sem þjóðgarðurinn þekur eru um 9700 ferkílómetrar; en hann nær frá Chidley-odda í norðri til Saglek-flóa í suðri. Hreindýr, ísbjörn, heimskautarefur, förufálki og gullörn eru meðal dýra á svæðinu.
Árið 2008 varð það að þjóðgarði, þeim fyrsta í Labrador. Torngait þýðir staður andanna á máli inúítanna og eru samnefnd fjöll uppistaðan í þjóðgarðinum. Fjallgöngur og kajakróður eru vinsælar útivistagreinar þar.
Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada
Þjóðlíf
Þjóðlíf var tímarit sem kom út frá 1985 – 1991. Það var mánaðarrit en fyrsti árgangur kom út sex sinnum á ári. Fyrsti ritstjóri var Auður Styrkársdóttir. Félagsútgáfan hf gaf tímaritið út.
Þjóðlíf var útbreiddasta tímarit um áramótin 1990 og var þá prentað í 13.600 fyrri part ársins og 14.500 þúsund eintökum seinni hluta ársins.
Evrópskur hafbarri
thumb|270x270dp|Evrópskur hafbarri. Hinn evrópski hafbarri (eða vartari) er botnfiskur sem er um 23-46 sentimetrar á lengd og vegur allt að 6,5 kg. Hann lifir á 10-100 metra dýpi og þegar hitastig vatns stendur í 8°C – 24°C þá eru kjöraðstæður fyrir evrópska hafbarrann. Hann lifir bæði í ferskvatni og saltvatni sem og sjó, en heldur sig þó yfirleitt nálægt landi. Helsta fæða hans eru rækjur, litlir krabbar og aðra smá fiska. Evrópski hafbarrinn veiðist aðallega í Evrópu eins og nafnið kann að gefa til kynna, allt frá ströndum Noregs og niður til Marokkó. Mikið er veitt af honum í Eystrasaltinu og í Miðjarðarhafi, þá finnst hann einnig í Svartahafi og Norðursjó.
Hér til hliðar má sjá evrópskan hafbarra. Eins og sjá má á myndinni er hann silfurgrár að lit, hefur tvo bak-, tvo eyr-, tvo kvið- og einn gotraufarugga og að lokum sporðblöðku. Vitað er til þess að tegundin hafi orðið um 30 ára gömul. Það sem greinir evrópska hafbarrann frá öðrum tegundum hafbarra er ýmislegt. Til að mynda má þekkja hann á einkennandi silfurgráum lit. thumb|271x271dp|Tafla 1: Hér má sjá skiptingu veiða á evrópska hafbarrans árin 2000-2017.
Það var árið 1973 sem evrópski hafbarrinn var fyrst framleiddur, þá í ísöltu vatni í Ítalíu. Það var einungis í afar litlu magni fyrstu árin, en jókst þó ár frá ári. Árið 1979 fóru Grikkir og Portúgalar að gera tilraunir með eldi á evrópska hafbarranum, ólíkt Ítölum þá fór þeirra eldi fram í sjókvíum. Segja má að þetta hafi verið góð ákvörðun hjá Grikkjum, en þeir hafa haldið sig við þessa aðferð til dagsins í dag og framleiða nú um og yfir 40.000 þúsund tonn árlega. Af þeim 29 löndum sem hafa prófað sig áfram á ýmsan hátt í framleiðslu á evrópska hafbarranum er Egyptar einir þjóða sem hafa látið reyna á eldi í ferskvatni, en þeir framleiddu 50 þúsund tonn árlega á árunum 2008-2013. Í ræktun á evrópska hafbarranum eru eftirfarandi skref framkvæmd. Fyrst eru eggin frjóvguð af karlfisknum, því næst er eggjunum komið fyrir þar sem þau ná að klekjast í friði, en það tekur allt að 48 tíma. Fyrst um sinn er fæði lirfanna mjög einhæft, aðallega þang og plöntusvif, eftir 40-50 daga eru lirfurnar fluttar um set og fá próteinríkara fæði. Að lokum eru seiðin flutt aftur 3-4 vikum seinna í svokallað seiðaeldi, en þar ná seiðin um 2-5g þyngd á tveimur mánuðum og verða tilbúin til flutnings í eldisstöðina. Þar stækkar fiskurinn og dafnar og getur orðið allt að 12 kg og 1m við bestu aðstæður. thumb|299x299dp|Tafla 2: Samtala framleiðslu í sjókvíum árin 2000-2017, hjá sex stærstu framleiðslulöndunum.
Taflan 1 hér til hliðar sýnir hvernig veiðar á evrópska hafbarranum skiptust á árunum 2000-2017, um 93% af fisknum kemur úr fiskeldi, 81% kemur úr sjókvíum og 12% úr eldi í ísöltu vatni. 7% heildarafla evrópska hafbarrans kemur vegna veiða á hafi úti. Það er því umtalsverður meirihluti sem kemur úr fiskeldi. Það vekur athygli þegar rýnt er í gögnin að þau tíu stærstu lönd sem koma að framleiðslu og veiði á evrópska hafbarranum eru öll á miðjarðarhafsvæðinu. thumb|294x294dp|Tafla 3: Veiðar og framleiðsla á evrópska hafbarranum síðustu fimm ár. Athugið að Y-ásinn nær frá 100.000-250.000.
Á töflunni 2 hér til hliðar var eldi í sjókvíum tekið fyrir, þetta eru þau sex lönd sem framleiddu mest magn af evrópska hafbarranum árin 2000-2017. Tyrkland og Grikkland bera þarna höfuð og herðar yfir önnur lönd, en Tyrkland framleiddi 870.532 þúsund tonn á þessum árum og Grikkland 598.805 þúsund tonn. Þá vekur athygli að þetta eru einungis lönd í Evrópu, það kemur sennilega til vegna þess að þau Afríkulönd sem standa í framleiðslu og veiði á evrópska hafbarranum er frekar í landeldi, aðallega í ísöltu vatni. Þessi sex lönd framleiddu samtals 1.835.785 þúsund tonn á þessu átján ára tímabili.
Á töflu 3 hér til hliðar er hægt að sjá hversu mikið hefur verið framleitt og veitt alls af evrópska hafbarranum síðustu fimm ár. Þá sést greinilega að mikil aukning hefur verið á veiðum og vinnslu hans ár frá ári, það skýrist vegna aukins fiskeldis í sjókvíum.
Bjórlíki
Bjórlíki er blandaður áfengur drykkur sem var vinsæll um stutt skeið á Íslandi á 9. áratug 20. aldar þegar ekki mátti selja þar bjór en kráarmenning var að ryðja sér til rúms að erlendri fyrirmynd. Fyrsta eiginlega ölkráin sem opnaði í Reykjavík var Gaukur á Stöng sem var innréttaður að þýskri fyrirmynd. Barþjónar á staðnum tóku upp á því að blanda kláravíni, vodka og viskýi í léttöl og gera þannig drykk sem var um 5% að styrkleika og minnti á bjór. Þessi drykkur varð talsvert vinsæll og fleiri staðir tóku hann upp og gerðu sína eigin útgáfu af honum. Flestum bar þó saman um að bjórlíkið stæðist engan veginn samanburð við fyrirmyndina og var jafnvel litið á sölu þess sem storkun gagnvart bjórbanninu, en þá voru uppi háværar raddir um afnám þess.
Vegna kvartana yfir hinni nýju kráarmenningu, sóðaskap og illri umgengni í kringum krárnar, sem einkum var kennd drykknum, ákvað dómsmálaráðherra að banna sölu hans 1985. Sama ár gerði lögreglan upptæk tæki til blöndunar bjórlíkis sem fengust hjá Ámunni. Eigandi Ámunnar Guttormur P. Einarsson var síðar dæmdur fyrir að hafa blandað bjórlíki og selt undir merkjum Bjórsamlagsins.
Elftingar
Eltingar (fræðiheiti: Equisetum) eru eina núlifandi ættkvíslin í elftingarætt (Equisetaceae), ætt plantna sem fjölgar sér með gróum í stað fræja.
Tegundir
Núlifandi tegundir elftinga skiftast í tvær aðgreinda hópa, sem eru yfirleitt greindir sem undirættkvíslir. Nafn einkennisundirættkvíslarinnar er, Equisetum, sem þýðir "hrosshár" á latínu, meðan nafnið á hinni undirættkvíslinni, Hippochaete, þýðir "hrosshár" á grísku. Blendingar eru algengir, en hafa eingöngu fundist innan tegunda í sömu undirættkvísl.
Abraham
thumbnail|hægri|Abraham og Ísak eftir [[Rembrandt.]] Abraham (hebreska אַבְרָהָם, ʾAḇrāhām Ashkenazi Avrohom eða Avruhom ; arabíska ابراهيم, Ibrāhīm ; ge'ez አብርሃም, ʾAbrəham) er persóna sem kemur fyrir í fyrstu ritum hebresku biblíunnar og kóransins. Abrahamísk trúarbrögð; gyðingar, kristnir menn og múslimar, líta á hann sem ættföður Ísraelsmanna, Ísmaelíta og Edomíta.
Blóðbaðið í Bologna
frame|[[Lestarstöðin í Bologna eftir sprenginguna]] Blóðbaðið í Bologna var ein mannskæðasta hryðjuverkaárás sem gerð hefur verið á Ítalíu frá lokum síðari heimsstyrjaldar og með þeim síðustu í hrinu hryðjuverka sem gekk yfir landið frá 1969 og tengdist vopnaðri baráttu öfgahópa á vinstri og hægri væng stjórnmálanna kenndri við blýárin („anni di piombo“).
Morguninn 2. ágúst 1980 klukkan 10:25 sprakk tímasprengja, sem geymd var í yfirgefinni tösku í biðsalnum á lestarstöðinni í Bologna. Þetta var á háannatíma og stöðin full af ferðamönnum og fólki á leið í sumarfrí. 85 létust og yfir tvö hundruð særðust. Sprengjan var úr blöndu TNT og Hexagen-sprengiefnis.
Upphaflega var árásin tengd við Rauðu herdeildirnar, vopnuð samtök vinstrimanna, en rannsókn lögreglunnar leiddi síðan til handtöku tveggja ungra nýfasista, Valerios Fioravantis og Francescu Mambro, sem voru dæmd í lífstíðarfangelsi þótt þau hafi alla tíð haldið fram sakleysi sínu.
Hægt er að sjá merki um sprenginguna á sprungu í vegg lestarstöðvarinnar. Klukka á torginu fyrir framan stöðina sýnir stöðugt tímann 10:25 til minningar um sprenginguna.
Cercopis vulnerata
Cercopis vulnerata er skordýr.
Rá (reiðabúnaður)
right|thumb|300px|Rár á seglskipi Rá (eða siglurá) er heiti yfir þverslá á siglutré seglskipa sem seglin eru fest við á efra jaðri og hanga þannig niður og haldið til haga með stögum.
Parísarsáttmálinn 1898
Parísarsáttmálinn 1898 var friðarsamningur milli Spánar og Bandaríkjanna eftir sigur hinna síðarnefndu í stríði Spánar og Bandaríkjanna. Samningurinn var undirritaður í París 10. desember 1898. Í samningnum gaf Spánn eftir tilkall sitt til Kúbu og lét Bandaríkjunum eftir Púertó Ríkó, Gvam og Filippseyjar. Bandaríkin greiddu 20 milljón dala bætur fyrir Filippseyjar. Samningurinn tók gildi 11. apríl árið eftir.
Knattspyrnufélag Breiðholts
Knattspyrnufélag Breiðholts er reykvískt knattspyrnufélag sem stofnað var þann 17. janúar 2007. Það þjónar sem vara- og venslalið Leiknis. Það hóf leik í D-deild Íslandsmótsins þegar á stofnárinu en féll niður í E-deild þegar hún var stofnuð 2013 og hefur verið þar síðan. Sumarið 2012 náði það sínum besta árangri í bikarkeppni KSÍ sumarið 2012, þegar liðið komst alla leið í 16-liða úrslit eftir nauman sigur á KFS í fyrri umferð.
Formaður KB (árið 2020) er Þórður Einarsson en Elvar Geir Magnússon er titlaður forseti félagsins.
Þjálfari meistaraflokks (árið 2021) er Örn Þór Karlsson.
Wii Music
Wii Music, einnig þekktur sem Wii Orchestra, er Wii leikur sem maður spilar á hljóðfæri með Wii remote. Hann inniheldur sinfóníu og trommu leik, staðfest af Nintendo Power. Þetta er hluti af Wii seríunni með Wii Sports og Wii Play. Wii Music var upphaflega ætlað að vera gefin út með Wii, en engar nýjar upplýsingar hafa verið gefnar út síðan E3 2006. Leikmenn geta búið til sín eigin hljóð og prófað að spila tilbúin lög, í stíl við DrumMania.
Farsi
thumb|right|Auglýsing fyrir farsa eftir [[George Howells Broadhurst.]] Farsi (franska: farce „fylling“) er gamanleikrit þar sem söguþráðurinn einkennist af óvæntum uppákomum, misskilningi, orðaleikjum og ýktum persónum sem farast á mis í hröðum skiptingum. Í farsa er sögusviðið oft það sama allt leikritið í gegn.
Upphaflega var hugtakið notað á miðöldum yfir orð og setningar á frönsku sem skotið var inn í messur á latínu. Síðar var tekið að nota þetta orð yfir stutta gamanleiki sem komu inn í trúarleikrit og voru gjarnan stuttir einleikir eða samtal tveggja persóna. Sem sjálfstæð grein varð farsinn til á 17. öld, einkum í meðförum Moliéres sem skrifaði gamanleikrit ætluð alþýðunni undir áhrifum frá ítalska gamanleiknum. Á þeim tíma varð farsinn þriðja grein leikhússins, tengd alþýðu manna, meðan harmleikurinn tengdist aðlinum og gamanleikurinn borgarastéttinni. Á 19. öld blandast farsinn við aðrar greinar gamanleiks eins og óperettuna, vaudeville og revíu. Í upphafi 20. aldar varð farsinn svo fyrir áhrifum frá kvikmyndum og síðan sjónvarpi. Greinin gekk í gegnum ákveðið blómaskeið í Bretlandi eftir Síðari heimsstyrjöld.
Schneider Electric
Schneider Electric er franskt alþjóðlegt fyrirtæki í Fortune Global 500 sæti og er leiðandi í framleiðslu á rafvörum, sjálfvirkni og sérsniðnum lausnum fyrir þessar stéttir. Höfuðstöðvar í Hauts-de-Seine, Rueil-Malmaison, skiptast stjórnendur í þrjár deildir, með Rueil í Boston í Bandaríkjunum og ein í Hong Kong.
475
Árið 475 (CDLXXV í rómverskum tölum)
Oyster-kort
250px|thumb|Framhliðið Oyster-korts.
Oyster-kort (úr ensku oyster, „ostra“) er snertifrjálst rafkort sem er aðgöngumiði fyrir almenningssamgöngur í London. Kerfinu er stjórnað af Transport for London og kortið er í gildi í neðanjarðarlestakerfinu Lundúnaborgar, strætisvögnum, Docklands Light Railway, London Overground, sporvögnum og National Rail-lestum í stórborgarsvæðinu Lundúna.
Oyster-kortið er blátt, kreditkortsstórt kort sem getur hald ýmis aðgöngumiða. Það komið út fyrst árið 2003.
Megan Fox
Megan Denise Fox (fædd 16. maí 1986 í Oak Ridge í Tennessee) er bandarísk leikkona.
Eftir að hafa náð góðum árangri sem fyrirsæta vildi hún reyna fyrir sér sem leikkona og árið 2001 fékk hún hlutverk í kvikmyndinni Holiday in the Sun sextán ára gömul. Síðar lék Megan á tímabili gestahlutverk í nokkrum þáttum á borð við What I Like About You, Two and a Half Men, og Ocean Ave.
Árið 2004 lék hún við hlið Lindsay Lohan í myndinni Confessions of a Teenage Drama Queen. Árið 2007, eftir að Megan hafði verið þrjú ár í Hollywood, fékk hún hlutverk í stórmyndinni Transformers. Sú mynd sló í gegn og meðal annars fékk Megan Teen Choice Awards verðlaunin fyrir leik sinn í myndinni.
Lítið fréttist af leikkonunni eftir frumsýningu Transformers eða þangað til Transformers: Revenge of the Fallen kom út í byrjun árs 2009.
FTSE 100
FTSE 100 [ˈfʊtsiː] er bresk hlutabréfavísitala yfir 100 stærstu fyrirtækin sem skráð eru í kauphöllinni í London. Mælingar á vísitölunni hófust 3. janúar 1984 og var upphafsgildi hennar 1000.
Megan Fox
Í kjölfarið á frumsýningu Transformers 2 jukust vinsældir Megan gríðalega og var hún valin kynþokkafyllsta kona heims af blaðinu Sandbox í Bandaríkjunum.
FTSE 100
Fyrirtæki
Eins og nafnið ber til kynna eru 100 fyrirtæki í vísitölunni, en eru þau í stafrófsröð:
Héraðsskjalasafn Vestmannaeyja
Héraðsskjalasafn Vestmannaeyja er íslenskt skjalasafn staðsett í Vestmannaeyjum. Umdæmi safnsins er Vestmannaeyjabær.
Haffræði
Haffræði er undirgrein jarðvísindanna sem fæst við rannsóknir á höfum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast haffræðingar.
Abdeljalil Hadda
Abdeljalil Hadda (fæddur 23. mars 1972) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 41 leik og skoraði 19 mörk með landsliðinu.
Barselóna-hérað
thumb|Kort. Barselóna-hérað er hérað í Katalóníu á norðaustur-Spáni. Héraðið er 7.726km2 að stærð og á mörk að héruðunum Tarragona, Lleida og Girona. Íbúar eru yfir 5,6 milljónir (2020). Barselóna er helsta borgin. Minni borgir eru L'Hospitalet de Llobregat, Badalona, Cerdanyola del Vallès, Martorell, Mataró, Granollers, Sabadell, Terrassa, Sitges, Igualada, Vic, Manresa og Berga.
Hæsta fjallið er Pedraforca, um 2.500 metra hátt og er það nálægt Pýreneafjöllum.
Kaffibætir
thumb|250 px|Kaffibætir með íslenskum merkingum. Mynd tekin í Árbæjarsafni.
Kaffibætir (áður kallaður export, komið af vöruheitinu Export, sem var ein tegund kaffibætis) er þurrkuð, ristuð og mulin sikkorírót (jólasalat), sem fyrrum var notuð til að drýgja kaffi. Rótinni var blandað saman við malað kaffi, stundum allt að því til helminga. Talað var um baunakaffi ef kaffið var eingöngu úr kaffi og án kaffibætis.
Tálknmunnar
Tálknmunnar (fræðiheiti: Cephalochordata) eru ein þriggja undirfylkinga seildýra (Chordata) en ekki hryggdýra eins og haldið var fyrir um 75 árum. Tálknmunnar eru fremur lítil undirfylking sem telur alls 32 tegundir lífvera í ættbálkinum Amphioxiformes. Sá ættbálkur greinist í tvær ættir sem í eru þrjár ættkvíslir, Branchiostoma (24 tegundir), Asymmetron (sjö tegundir) og Epigonichthys. Allar þessar lífverur eru svipaðar að gerð og atferli og ganga undir nafninu tálknmunnar.
Þó undirfylkingin sé smá og dýrin hafi ekki raunverulegan hrygg gegnir hún gífurlega mikilvægu hlutverki í að kanna þróun lífs á jörðunni því hún er systurfylking hryggdýra. Tálknmunnar eru sú undirfylking seildýra sem er einna skyldust hryggdýrunum en fundist hafa steingervingar af tálknmunnum allt frá miðju kambríumtímabilinu fyrir um 500 milljónum ára. Tiltölulega fáar tegundir þeirra lifa enn, en útdauður undirflokkur tálknmunna sem nefnist Pikaia og fannst í Burgessjarðlaginu hefur valdið miklum deilum um þróunarsögu lífvera.
Líkamsbygging
thumbnail|1. Heilablaðra 2. Hryggstrengur 3. Taugaþráður 4. Afturhali 5. Saurop 6.	Meltingarkerfi	7.	Blóðrásin 8. Kviðarop 9. Yfirkoksbil 10. Tálknaröð 11. Kok 12. Munnbil 13. Þreifarar 14. Munnop 15. Kynkirtlar	16.	Ljósnemi 17.	Taugar 18. Kviðpoki 19. Lifralíki Hér til hliðar má sjá venjulega líkamsbyggingu tálknmunna en hann verður sjaldan meira en fimm cm langur. Líkami þeirra er mjúkur sem gerir það virkilega erfitt fyrir líkamsleifarnar að varðveitast. Burgess-steingervingarnir sem fundust, mynduðust við kjöraðstæður fyrir mjúka líkamshluta, í súrefnissnauðum sjó þar sem rotnun var nær engin auk þess sem hræætur voru afar fáar á þeim tíma.
Dvalarstaður og fæðuleit
Tálknmunnar finnast í höfum út um allan heim. Þeir halda sig við grunnsævi þar sem þeir grafa sig ofan í leirbotn. Sporðblaðkan sem er í raun vanþroska bakuggi er ekki kröftug en þó getur tálknmunninn synt bæði áfram og aftur á bak með því að draga líkamann saman lárétt og þrýsta sér áfram. Þetta er þó mjög orkufrekt ferli og ekki næst mikill hraði svo tálknmunninn hefst bróðurpart ævi sinnar við ofan í göngunum. Upp úr göngunum kemur höfuðið þar sem það tekur inn næringu. Næringarinntakan fer fram með því að dýrið síar sjó inn um kokið þar sem þreifarar grípa fæðuna. Meltingarkerfið er fremur einfalt og eru tálknaraðirnar einungis notaðar til að skilja frá agnir sem eru of stórar fyrir meltingarkerfið. Þrátt fyrir nafnið er þetta eini tilgangur tálknaraðanna. Öndunin fer að öllu leyti fram í gegnum húðina. Eftir síun um tálknaröðina fer meltingin fram á fremur einfaldan hátt þar sem fæðan rennur frá kokinu og út endaþarmsopið í gegnum ein stór göng.
Ekki eru til neinar heimildir um að tálknmunnar séu notaðir til manneldis í hinum vestræna heimi en í Kína og SA-Asíu eru dæmi um að menn leggi sér þá til munns sem og að tálknmunnar séu notaður til fóðurblöndunar í fiskeldi. Ástæða þess að þeir eru ekki notaðir til manneldis á Vesturlöndum er líklega sú að tálknmunnar eru algengastir á hafsbotni við Japan og Kínastrendur sem og við Afríkuströnd Indlandshafs og í Karíbahafi. Tálknmunnar hafa þó fundist í Norðursjó en þeir þrífast best í heittempruðum höfum eða hitabeltissjó.
Æxlun
Tálkmunnar fjölga sér með kynæxlun og eru einkynja. Fjölgunin fer fram um vorið og sumarið við sólsetur. Karldýrin og kvendýrin sprauta hvort um sig sæði og eggjum úr göngum sínum og eggin frjóvgast við botninn. Dýrin lifa oft mjög þétt á litlu svæði eða upp í þúsundir á fermetra svo eggin eiga ekki í vandræðum með að frjóvgast. Að lokinni frjóvgun þroskast eggið í sundlirfu sem syndir upp að yfirborðinu í næringarleit. Lirfan lifir við yfirborðið þar til hún hefur myndað 12-15 tálknraðir en þá er hún orðin fullvaxta tálkmunni og sekkur niður á botninn. Fullvaxta dýr nær í kringum 2-5 ára aldri.
Pikaia (P. gracilens) og skyldleiki við hryggdýr
Árið 1911 fann Charles Walcott steingerving sem hann taldi vera af ormi þar sem líkamsbyggingin var sú sama. Það var ekki fyrr en vísindamenn fóru að skoða steingervingana af þessum sextán tegundum af Pikaia betur að þeir tóku eftir frumstæðum hryggstreng sem gerði skepnuna að einum elsta forföður hryggdýra. Við nánari skoðun kom í ljós að mörg einkenni Pikaia voru svipuð og hjá tálknmunnum. Vöðvahópar voru byrjaðir að myndast sem og taugaþræðir og frumstæður hryggstrengur. Einnig er fyrsti vísir höfuðs að koma fram þarna. Þetta þykir renna stoðum undir að líf var byrjað að myndast fyrir kambríumtímabilið. Þó ekki séu allir sammála um forföður hryggdýra á Pikaia-dýrið sér enn lifandi tvífara sem er tálknmunnaættkvíslin Branchiostoma. Tálknmunnar hafa öll einkenni seildýra þó þeir kunni að þykja fremur frumstæðir miðað við hryggdýrin. Þau einkenni eru holur taugaþráður, hryggstrengur og klofið kok (pharyngeal clefts). Frumleiki tálknmunna og þessi einkenni hafa verið suðupottur ýmissa kenninga um hvernig hann tengist hryggdýrunum. Allt taugakerfi tálknmunnans er inni í hryggstrengnum sem nær frá haus og aftur í hala. Nokkrir tauganemar eru víðs vegar á búknum og meðal annars á hausnum þar sem nemarnir líkjast augum. Taugarnar sameinast í heilablöðrunni sem er talinn vera mjög frumstæður vísir að heila.
Deilur um uppruna
Þar voru genamengi dýra úr þessum þremur undirfylkingum borin saman og sú niðurstaða fékkst að tálknmunnar hafi greinst fyrr frá hryggdýrum og möttuldýrum. Það gerir aðra hryggleysingja skyldari hryggdýrum, en einstök gen í genamengi tálknmunna eru talin vera komin frá forföður seildýra sem gerir tálknmunnana að frumstæðasta undirflokknum. Tilraunin leiddi einnig í ljós að möttuldýrin komu ekki fram fyrr en eftir að tálknmunnarnir greindust frá og svo þurfti tvær stökkbreytingar í viðbót til þess að fram kæmu hryggdýr með kjálka. Skyldleiki hryggdýra og tálknmunna verður þó ekki dreginn í efa og nýtist hann til rannsókna. Meðal annars til þess að öðlast betri skilning á þróun ónæmiskerfis hryggdýra, frá blóðrás með engum hemóglóbínum, eins og í tálknmunnum, til lokaðrar blóðrásar mannsins. Við rannsókn á ónæmiskerfi tálknmunna finnast einnig eiginleikar sem seildýr öðluðust snemma í þróunarsögunni. Má því leiða að því líkum að ónæmiskerfi tálknmunna líkist ónæmiskerfi fornra hryggdýra.
Dægurmál
Þó tálknmunnar séu ekki meðal mest áberandi dýra í dýraríkinu gegna þeir mikilvægu hlutverki til að átta sig á þróun lífs á jörðinni. Síðan þeir fundust hafa þeir verið mikið umhugsunarefni vísindamanna. Svo mikið að stúdentar í Chicago sömdu lag um tálknmunna og mun ég láta viðlagið vera lokaorð erindisins en textinn lýsir ágætlega hvaða stöðu menn telja tálknmunna hafa í þróunarsögunni.
Shiro Kikuhara
Shiro Kikuhara (fæddur 7. júlí 1969) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.
Tálknmunnar
Tenglar
Anfioxo Cephalochordata 文昌鱼
Skýjafræði
Skýjafræði er undirgrein veðurfræðinnar sem fæst við rannsóknir á skýjum og myndun þeirra. Veðurfræðingar stunda skýjafræði.
Cloud
Dalur
right|thumb|330px|[[Fljótsdalur á Austurlandi er frekar flatur dalur.]]
Alstom
Alstom er frönsk fjölþjóð, sem í dag sérhæfir sig í flutningageiranum, aðallega járnbrautum (lestum, sporvögnum og Metro).
Alstom var hluti af Alcatel-Alsthom hópnum, nýtt nafn fyrir Compagnie Générale d´Electricité (CGE), áður en starfsemi þess var sameinuð og hluti af General Electric Company (GEC) hópnum tók nafnið GEC-Alsthom. Það er síðan skráð á hlutabréfamarkaðinn sem sjálfstætt fyrirtæki.
Baskin-Robbins
Baskin-Robbins er bandarískur ísframleiðandi stofnaður árið 1945 í Glendale í Kaliforníu. Auk framleiðslu á ís rekur fyrirtækið ísbúðir um allan heim. Baskin-Robbins er stærsta ísbúðakeðja í heimi, en það rekur 4.500 búðir, þar af 2.300 í Bandaríkjunum. Árið 1973 var það keypt af breska fyrirtækinu J. Lyons og Co., sem sameinaðist síðar Allied Domecq. Vörumerkin Baskin-Robbins, Togo's og Dunkin Donuts voru öll sameinuð undir Allied Domecq til ársins 2006, þegar það fyrirtæki var keypt af ýmsum fjárfestingarfélögum.
Baskin-Robbins er best þekkt fyrir slagorðið „þrjátíu og eitt bragð“. Þótt brögðin séu yfir 1.000 talsins er aðeins 31 bragð í boði á verslun í einu, eða eitt bragð fyrir hvern dag mánaðarins. Í rauninni eru 32 brögð oftast í boði vegna lögunar kælanna, sem er með 32 hólfum fyrir ís.
Cerastium coreanum
Cerastium coreanum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá norðaustur Asíu.
Hnúðfura
Hnúðfura (fræðiheiti: Pinus attenuata)(einnig nefnd Pinus tuberculata ) er furutegund sem vex í mildu veðurfari í mögrum jarðvegi. Hún vex frá suðurhluta Oregon til Baja California með mesta þéttleikann í norður Kaliforníu og á landamærum Oregon-Kaliforníu.
Lýsing
Króna hnúðfuru er yfirleitt keilulaga með beinum stofni. Hún verður 8 til 24m há. Hinsvegar getur hún verið runni á sérstaklega erfiðum stöðum. Hýn kýs þurran, grýttan fjallajarðveg. Börkurinn er sléttur, flagnandi og grábrúnn á yngri hlutum trésins, og verður grárauðbrúnn með grunnum sprungum og hreistruðum hryggjum á eldri hlutum. Árssprotarnir eru rauðbrúnir og oft klístraðir.
Hnúðfura vex í nær hreinum skógum en getur myndað blendinga við Pinus muricata, og Geislafuru (Pinus radiata) (P. x attenuradiata) við ströndina. Litningatalan er 2n=24.
1661
Árið 1661 (MDCLXI í rómverskum tölum) var 61. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|George Monck
Snoðhjálmur
Snoðhjálmur (fræðiheiti: Aconitum variegatum ) er fjölært blóm af sóleyjaætt sem er upprunnið frá mið-Evrópu austur til Úkraínu.
Hann er ræktaður á Íslandi og þrífst vel.
The Angry Birds Movie 2
The Angry Birds Movie 2 (enska: The Angry Birds Movie 2) er finnsk - bandarísk-kvikmynd frá árinu 2019, framleidd af Columbia Pictures og Rovio Animation og útgefin af Sony. Henni var leikstýrt af Thurop Van Orman og John Rice.
Snoðhjálmur
Undirtegundir
Eftirfarandi undirtegundir eru viðurkenndar:
Stjórnmálastofnun ríkisins
Stjórnmálastofnun ríkisins (rússneska: Государственное политическое управление ГРУ/GRU Gosúdarstvennoje polítítsjeskoje úpravleníje), var leynilögregla Sovétríkjanna frá árunum 1922 til 1923, og var undanfari KGB.
Snoðhjálmur
Undirtegundir
Snoðhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.
Sléttugrunn
Sléttugrunn eru fiskimið sem liggja út frá Melrakkasléttu austan við Öxarfjarðardjúp. Þar voru áður mikilvæg síldarmið og úthafsrækjumið.
The Angry Birds Movie 2
Tenglar
https://kvikmyndir.is/mynd/?id=12288
Héraðsskjalasafn Árnesinga
Héraðsskjalasafn Árnesinga er íslenskt skjalasafn staðsett í Sveitarfélaginu Árborg. Umdæmi safnsins er Bláskógabyggð, Flóahreppur, Grímsnes- og Grafningshreppur, Hrunamannahreppur, Hveragerðisbær, Skeiða- og Gnúpverjahreppur, Sveitarfélagið Árborg og Sveitarfélagið Ölfus.
Asni
thumb|right|370px|Asni á beit. Asni (fræðiheiti: Equus asinus) er hófdýr af hestaættkvísl, sem maðurinn tamdi sem húsdýr fyrir eitthvað fimm þúsund árum. Einnig finnast í Afríku og Asíu villiasnar, sem er skipt í fjórar tegundir.
Líkamsbygging og lifnaðarhættir
Asnar eru harðgerar og sterkar skepnur, sem þola allvel þurrt loftslag í heitum löndum. Dæmigerður asni er nálægt 125 sentimetrar á hæð um axlirnar (sumir þó talsvert lægri, aðrir nokkru hærri), hefur löng eyru, sem hann er auðkenndur á, og er grár að lit en heldur ljósari eða hvítur á kvið og snoppu. Hálsinn er ekki mjög langur, og asnar hafa hárbrúsk neðst á halanum. Þeir eru fótvissir og geta því ferðast um brattlendi og jafnvel fjöll. Þeir eru grasbítar en leggja sér fleira til munns, ekki síst gulrætur en jafnvel runnagróður, enda eru meltingarfæri þeirra góð. Asnar geta náð meira en 25 ára aldri, jafnvel allt að 50 ára aldri. Þeir verjast árás á sama hátt og hestar: sparka með afturfótunum, slá með framfótunum og bíta. Villiasnar eru sprettharðir. Í Asíu munu þeir á stuttri vegalengd geta náð allt að 70 kílómetra hraða á klukkustund, en í tveggja klukkustunda þolhlaupi allt að 25 kílómetra meðalhraða á klukkustund. Villiasnar eru félagslyndir og mynda oft hjarðir (einnig finnst orðið asnastóð í prentuðu máli). Áætlað hefur verið, að á jörðinni séu að minnsta kosti 44 milljónir af ösnum, ef til vill mun fleiri.
Afkvæmi
thumb|left|260px|Þriggja vikna gamalt folald. Karldýrið kallast asni og kvendýrið asna. Hestar og asnar geta átt afkvæmi saman. Afkvæmi asna og hryssu kallast múldýr. Afkvæmi ösnu og hests kallast múlasni. Sebrahestur og asna eiga ógjarnan afkvæmi saman, þótt það hafi komið fyrir í dýragörðum. Stungið hefur verið upp á að kalla þá dýrategund sebraasna. Ösnur eru að meðaltali fylfullar í tólf mánuði og eignast eitt afkvæmi hverju sinni, sem er kallað foli eða folald.
Ösnumjólk
Ösnumjólk líkist móðurmjólk. Í henni er meiri mjólkursykur og minni fita en í kúamjólk. Þess vegna hefur ösnumjólk verið gefin ungbörnum, ef mæður þeirra mjólka lítið. Ösnumjólk hefur einnig verið notuð sem áburður á húðina, því að hún geri hana fallegri. Sagt er, að þeirrar skoðunar hafi verið Kleópatra drottning í Egyptalandi, Poppaea Sabina miðkona Nerós keisara og Pálína systir Napóleons keisara. Ösnumjólk er víða ófáanleg, en í sumum löndum er hún verslunarvara, til dæmis á Ítalíu.
Hljóð asnans
Sagt er, að asnar hríni, þegar þeir gefa frá sér hljóð. Orðið asnagnegg finnst einnig í ritmálssafni hjá Orðabók Háskólans. Þeir eru ekki alltaf lágværir í tjáskiptum sínum.
Asnar í bókmenntum og listum
Í dæmisögum Esóps koma asnar á allmörgum stöðum fyrir. Í eitt skiptið bjargar asni sér með hyggindum úr klóm úlfs, en oftar eru atvik ösnunum ekki til sóma eða hamingju. Rómverski rithöfundurinn Apuleius ritaði seint á annarri öld bókina Gullni asninn (Asinus Aureus) og lét aðalsöguhetjuna Lucius í upphafi bókar breytast í asna. Á líkan hátt lét William Shakespeare höfuðið á einni persónu í leikritinu Draumur á Jónsmessunótt breytast í asnahöfuð. Carlo Collodi lét í bók sinn um Gosa óþæga stráka breytast í asna.
Á helgimyndum má sjá heilagan Antóníus frá Padúa með asna, sem bar svo til, að hann prédikaði eitt sinn iðrun og afturhvarf fyrir bónda nokkrum. Sá skeytti því engu, og hóf þá Antóníus á loft helgaða hostíu. Þegar asni eða múlasni bóndans sá það, kraup hann frammi fyrir kennimanninum, og þá fyrst snérist bónda hugur. Jesús Kristur er sýndur á helgimyndum frá pálmasunnudeginum sem ríðandi inn í Jerúsalem á ösnu. Sömuleiðis eru María mey og Jesúbarnið sýnd á helgimyndum ríðandi á asna á flóttanum til Egyptalands. Enn eitt myndefni úr Biblíunni er af því, þegar asna Bíleams hafði vit fyrir honum á ferðalagi, svo að engill Drottins dræpi hann ekki með sverði sínu. En Bíleam sá ekki það, sem hún sá, og barði hana þrisvar sinnum, þangað til Drottinn lauk upp munni hennar, svo að hún gat talað við húsbónda sinn.
Löggjöf um asna
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins ákvað með reglum nr. 504/2008 frá 6. júní 2008, að gefa skuli út vegabréf handa öllum ösnum, sem eiga heima innan sambandsins eða flytja þangað frá öðrum löndum. Folöld fá þó ekki skilríki sín útgefin fyrr en þau ná sex mánaða aldri.
Ríkið (Platon)
Ríkið (gríska ) er áhrifamikið heimspeki- og stjórnspekirit í tíu bókum eftir gríska heimspekinginn Platon, samið um 380 f.Kr. Verkið er í formi samræðu milli Sókratesar, kennara Platons, og Glákons og Adeimantosar, bræðra hans, meðal annarra.
Sögusvið og persónur
thumb|P. Oxy. 3679 Meginþátttakendur í samræðunni eru:
Sögusviðið er heimili Kefalosar í Píraíos, hafnarborg Aþenu.
Samræðan er öll endursögn Sókratesar.
Efni
Samræðan fjallar um réttlætið og hefst út frá leit að skilgreininu á réttlætinu. Meðal annars sem rætt er um er fyrirmyndarríkið og frummyndakenningin.
Uppbygging
Eftirfarandi eru þrjár greiningar á uppbyggingu samræðunnar.
Bertrand Russell
Í riti sínu History of Western Philosophy (1945) greinir Bertrand Russell samræðuna í þrjá hluta
Skipting Cornfords, Hildebrandts og Voegelins
Francis Cornford, Kurt Hildebrandt og Eric Voegelin hafa skipt samræðunni öðruvísi niður:
V.1—V.16. 449a—471c. Lífhyggja um borgríkið og Grikki
Blind Melon
Blind Melon er bandarísk rokkhljómsveit. Fyrsta breiðskífa sveitarinnar kom úr árið 1992 og hét hún Blind Melon, en samkvæmt föður Brad's merkir nafnið „hippar frá Mississippi“. Frægasta lag sveitarinnar heitir No Rain og kom það út 1993.
Ríkið (Platon)
Leo Strauss
Leo Strauss telur að samræðan sé í fjórum hlutum: Hann telur að samræðan öll sé eins konar leikrit þar sem persónurnar hafa hver sitt sjónarmið og mismikinn skilning:
Blind Melon
Saga
Hljómsveitin skrifaði undir samning við Capitol Records árið 1991 og tóku upp eina skífu sem kom aldrei út. Þegar fyrsta breiðskífan kom út árið 1992 hlaut hún ekki mikla athygli í fyrstu en þegar myndbandið við No Rain kom út fór hún að seljast eins og heitar lummur. Þannig seldist No Rain í fjórfalda platínusölu um heim allan og fór hljómsveitin í tónleikaferðalag sem upphitunarhljómsveitir fyrir Neil Young, Lenny Kravitz, Soundgarden og The Rolling Stones en þurftu snögglega að hætta ferðalögum vegna fíkniefnanotkunar söngvarans Shannon Hoon.
Árið 2002 kom út platan Classic Masters sem útgáfufyrirtæki hljómsveitarinnar gaf út. Hlaut hún lof hlustenda og gaf hljómsveitin því út plötuna The Best of Blind Melon árið 2005 og innihélt hún geisladisk og mynddisk (DVD). Þann 15. september 2006 tilkynnti hljómsveitin að hún hyggðist taka til starfa á ný og þann 9. nóvember komu út þrjú lög; Make a Difference, For My Friends og Harmful Belly. Lögin er hægt að nálgast á vefsíðunni blindmelonmach2.com.
Yoho-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning Yoho miðað við hina þjóðgarðana. thumb|Emerald-vatn. thumb|Chancellor Peak og Kicking Horse-fljót. thumb|Takakkaw-foss. Yoho-þjóðgarðurinn (enska: Yoho National Park) er þjóðgarður í Klettafjöllum Bresku Kólumbíu. Hann var stofnaður árið 1886 og er stærð hans 1313 ferkílómetrar. Yoho er orð úr Cree-tungumálinu yfir undur. Samliggjandi þjóðgarðar eru Kootenay-þjóðgarðurinn í suðri og Banff-þjóðgarðurinn (í Alberta-fylki) í norðri.
Meðal áhugaverðra staða í Yoho-þjóðgarði eru The Kicking Horse-fljót þar sem er náttúruleg steinbrú, Emerald-vatn, Takakkaw-foss og Wapta-foss. Hæsta fjallið er Mount Goodsir (3567 metrar).
Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada
Héraðsskjalasafn Kópavogs
Héraðsskjalasafn Kópavogs er íslenskt skjalasafn staðsett í Kópavogsbæ. Umdæmi safnsis er Kópavogsbær.
Koparreynir
250px|thumb|Ber og blöð á Koparreyni að haustlagi. 250px|thumb|Hvít ber koparreynis í Reykjavík. Koparreynir (fræðiheiti: Sorbus frutescens) er reyniviður sem svipar til postulínsreynis. Hann er ræktaður sem skrautrunni. Blómin og berin eru hvít. Koparreynir verður allt að 5 metra hár.
Verslun Guðsteins Eyjólfssonar
thumb|250 px|Hjá Guðsteini Verslun Guðsteins Eyjólfssonar er herrafataverslun á Laugavegi 34 í Reykjavík.
Verslunin var stofnuð í bakhúsi við Grettisgötu í Reykjavík árið 1918. Stofnandi hennar var Guðsteinn Eyjólfsson (1890-1972) klæðskeri og rak hann saumastofu samhliða versluninni og saumaði sjálfur fatnaðinn sem þar var seldur.
Árið 1922 keypti Guðsteinn einlyft hús að Laugavegi 34 og flutti fyrirtæki sitt þangað. Nokkrum árum síðar var húsið rifið og nýtt hús byggt á lóðinni. Húsið var risið árið 1929 og fluttist verslunin í nýju bygginguna í desember sama ár og hefur starfað þar óslitið síðan.
Innflutningshöft settu lengi vel svip sinn á verslunarreksturinn og leiddu til þess að Guðsteinn setti skyrtugerð á laggirnar árið 1937 og prjónastofu árið 1950. Skyrtur og peysur voru framleiddar í versluninni allt fram á áttunda áratug síðustu aldar.
Verslunin var í eigu afkomenda Guðsteins allt til ársins 2016 er nýir eigendur tóku við rekstri hennar.
Kjöt
thumb|right|250px|Margskonar kjöt thumb|250px|Salat með kjöti Kjöt er vöðvi lífveru (spendýrs eða fugls) sem menn ásamt öðrum dýrum neyta sér til matar.
Pinus lawsonii
Pinus lawsonii er furutegund sem er einlend í Mexíkó. Hún verður um 30 m há með að 1m í stofnþvermál. Barrnálarnar eru 3 saman (frá 2 upp í 5), 12 til 18 sm langar, ljósgrænar til gulgrænar.
Franz Schubert
thumb|Franz Schubert eftir Wilhelm August Rieder. Olíumálverk frá 1875, gerð eftir vatnslitamynd frá 1825 eftir Rieder. Franz Peter Schubert (31. janúar 1797 – 19. nóvember 1828) var austurrískt tónskáld. Hann samdi um 600 söngljóð, sjö fullkláraðar sinfóníur, kirkjulega tónlist, óperur, kammerverk og einleiksverk fyrir píanó. Á okkar tímum er hann þekktastur fyrir sönglögin, svo sem Vetrarferðina (Winterreise á þýsku) og Die schöne Müllerin, ásamt sinfóníunum. Schubert bjó lengst af ævinnar í Vínarborg en hann stríddi við mikil veikindi síðustu æviár sín og lést langt fyrir aldur fram.
Æskuár
Franz Pétur Schubert,  söngva- og  hljóðfæra  kompónisti,  var fæddur  í  þorpi  einu  nálægt  Vínarborg  31. janúar 1797. Foreldrar hans voru bláfátækir og  Franz  einn  af 19  systkinum. Foreldrarnir reyndu að  veita  börnunum almenna  alþýðuskóla-menntun,  en umfram það  fékk Franz snemma tilsögn  í  að  spila  á fiðlu og eldri   bróðir  hans   kenndi honum   að   spila   á  píanó. Hann var ekki lengi að  fljúga framúr kennurum sinum, söngkennari sem faðir hans fann varð að hætta með lærisveininn því hann var orðinn betri en hann. Hin fagra  söngrödd  drengsins  vakti  svo mikla  eftirtekt, að  hann  var 11  ára  gamall  tekinn  inn  í  skóla,  þar  sem  söngvarar   voru   æfðir   til  þess að syngja við keisarahirðina. Franz var tekinn inn í orkestra skólans og þar voru flutt fyrstu tónverkin eftir hann.
Renfrewshire
thumb|Kort. Renfrewshire (skosk gelíska: Siorrachd Rinn Friù) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er um 260 ferkílómetrar að stærð og eru íbúar tæplega 180.000 (2021). Höfuðstaðurinn er Paisley.
Karíbahaf
thumb|250px|right|[[Mið-Ameríka og Karíbahafið.]] Karíbahaf, Karabíska hafið eða Vestur-Indíur er haf sem afmarkað er af norðurströnd Suður-Ameríku, Atlantshafinu, Litlu-Antillaeyjum, Stóru-Antillaeyjum, Mexíkóflóa og Mið-Ameríku.
Flatarmál þess er um 2.754.000 km², dýpsti punktur þess er Kaímangjáin milli Kúbu og Jamaíku sem er 7.500 m undir sjávarmáli. Í því eru ekki færri en 7000 eyjar og hafinu er skipt í 25 yfirráðasvæði sem ýmist eru sjálfstæð ríki eða hlutar annarra ríkja.
Saga
Stórveldi Evrópu lögðu svæðið undir sig á 16. og 17. öld og börðust einnig innbyrðis um yfirráð. Eyjunum var þannig skipt í yfirráðasvæði sem nefndust spænsku Vestur-Indíur, bresku Vestur-Indíur, dönsku Vestur-Indíur, frönsku Vestur-Indíur og hollensku Vestur-Indíur, en mörk þessara svæða gátu verið breytileg eftir stríðsgæfu viðkomandi nýlenduveldis.
Tíð átök nýlenduveldanna og veikburða stjórn þeirra á svæðinu, auk þess sem Spánn flutti reglulega um hafið stóra skipsfarma af góðmálmum og eðalsteinum frá hinu mikla nýlenduveldi sínu í Suður-Ameríku, gerði það að verkum að Karíbahafið varð draumastaður sjóræningja fram á 18. öld.
Orðsifjar
Hafið dregur nafn sitt af Karíbum, indíánum sem bjuggu á eyjunni Hispaníóla þegar Kristófer Kólumbus kom þangað árið 1492, en Kólumbus sjálfur gaf svæðinu nafnið Vestur-Indíur.
Bermúdasegl
thumb|right|Þriggja mastra [[Bermúdaslúppa konunglega breska sjóhersins á 19. öld.]] Bermúdasegl er þríhyrnt stórsegl sem var upphaflega þróað á Bermúdaeyjum á 17. öld en er nú langalgengasta tegund stórsegls á seglskútum. Bermúdasegl er dregið upp eftir mastrinu upp í topp.
Njósnir
Njósnir felast í öflun upplýsinga, um samtök eða félög, sem teljast leyndar- eða trúnaðarmál, án leyfis handhafa upplýsinganna. Það sem greinir njósnir frá öðrum tegundum upplýsingaaflana er að njósnir felast í því að afla upplýsinga með því að fá aðgang að þeim stað þar sem upplýsingarnar er að geyma eða aðgang að fólki sem að vita þær og, með undanbrögðum, sagt frá þeim.
Alexander Fleming
Það var ekki fyrr en í seinni heimsstyrjöldinni að áhugi kviknaði á þessari uppgötvun. Tveir vísindamenn, Howard Florey og Ernst Boris Chain, tóku við vinnunni og þróuðu efnið á form sýklalyfs. Í byrjun fimmta áratugarins hófst fjöldaframleiðsla á lyfinu, penisillin.
Fleming var sleginn til riddara árið 1944 fyrir framlag sitt og þeim Fleming, Florey og Chain voru veitt Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði fyrir einangrunina árið 1945.
C-14 aldursgreining
C-14 aldursgreining byggist á kolefni 14 (C-14, C14 eða 14C), sem er samsæta kolefnis, sem inniheldur 6 róteindir og 8 nifteindir í kjarna. Þessi kolefnissamsæta er geislavirk og klofnar með beta klofnun og myndar köfnunarefni. C-14 er til staðar í öllu náttúrulegu kolefni í hlutfalli sem er nokkurn veginn 1:1012. Helmingunartíminn er 5730±40 ár, sem samsvarar því að í einu grammi kolefnis úr lifandi lífveru verði um það bil 14 klofnanir á mínútu.
Á þessu byggist C-14 aldursgreiningin. Þegar lífvera deyr hættir hún að sjálfsögðu að taka til sín kolefni, en það kolefni sem er til staðar klofnar í sífellu og breytist þá hlutfall geislakolsins með tímanum. Með því að mæla það hlutfall geislakols, sem til staðar er má meta hve langt er síðan lífveran, sem hið lífræna sýni er komið frá, lauk ævi sinni. Sé eitthvert mælanlegt magn geislakols til staðar, gefur það til kynna að aldur sýnisins sé mjög lítill í jarðsögulegum skilningi. Til dæmis eru jarðolía og kol of gömul til þess að magn geislakols í þeim sé mælanlegt.
Vinci (byggingafyrirtæki)
Vinci, áður Société Générale d'Entreprises (SGE), er næst stærsta fyrirtæki heims í sérleyfi og byggingariðnaði og hefur 222.397 manns um allan heim. Starfsemi Vinci er skipulögð í kringum 5 viðskiptamiðstöðvar: Vinci Autoroutes, Vinci Concessions, Vinci Énergies, Eurovia og Vinci Construction. Árið 2019 er fyrirtækið til staðar í meira en 100 löndum og velta þess er 48.053 milljarðar evra árið 2019.
Shinichiro Tani
Shinichiro Tani (fæddur 13. nóvember 1968) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leik með landsliðinu.
Héraðsskjalasafn Mosfellsbæjar
Héraðsskjalasafn Mosfellsbæjar er íslenskt skjalasafn staðsett í Mosfellsbæ. Umdæmi safnsins er Mosfellsbær.
Ketilsstaðir (Völlum)
Ketilsstaðir er bær á Völlum á Fljótsdalshéraði, gamalt stórbýli og löngum talin ein mesta og besta bújörð á Héraði. Þar sátu ýmsir höfðingjar fyrr á öldum, þar á meðal margir sýslumenn Norðmýlinga.
Ketilsstaðir eru landnámsjörð og bjó þar landnámsmaðurinn Ásröður, sem fékk með Ásvöru Herjólfsdóttur konu sinni allt land austan Lagarfljóts, milli Gilsár og Eyvindarár. Margir nafnkunnir menn voru á meðal afkomenda þeirra og hafa einhverjir þeirra vafalaust búið á Ketilsstöðum en bærinn kemur þó ekki við Íslendingasögur og er ekki getið fyrr en á dögum Páls Þorvarðarsonar sýslumanns á Eiðum (d. 1403) en hann átti Ketilsstaði. Þegar Ingibjörg dóttir hans giftist Lofti ríka Guttormssyni mun hún hafa fengið Ketilsstaði í heimanmund og var jörðin lengi í eigu afkomenda þeirra.
Marteinn Gamlason, sýslumaður í Norður-Múlasýslu um 1440, mun hafa búið á Ketilsstöðum og síðan Bjarni sonur hans, sem kallaður var Hákarla-Bjarni. Árið 1465 giftist hann Ragnhildi, dóttur Þorvarðar sonar Lofts ríka. Hann eignaðist þó ekki Ketilsstaði með henni, heldur Eiða, og fluttu þau þangað, en Ingibjörg systir Ragnhildar, kona Páls Brandssonar sýslumanns Eyfirðinga, hefur líklega fengið Ketilsstaði í sinn erfðahlut. Erlendur sýslumaður, sonur Bjarna og Ragnhildar, bjó þar hins vegar fram á 16. öld og er sagt að enskir sjómenn hafi farið þar að honum og drepið hann. Bjarni sonur Erlendar bjó á Ketilsstöðum fram um 1570; hann var stórauðugur og þótti mikill fyrir sér.
Bessi Guðmundsson sýslumaður bjó á Ketilsstöðum frá 1712 og bjó þar til dauðadags 1723 og síðan Jórunn ekkja hans áfram í 30 ár. Árið 1747 flutti Pétur Þorsteinsson sýslumaður að Ketilsstöðum og bjó þar stórbúi til dauðadags 1795. Á meðal barna hans var Sigurður Pétursson sýslumaður og leikritaskáld.
Páll Melsteð sýslumaður í Norður-Múlasýslu settist að á Ketilsstöðum 1821 og keypti jörðina. Bústýra hans þar fyrsta árið var Skáld-Rósa Guðmundsdóttir. Páll lét reisa mikið timburhús á Ketilsstöðum og var það fyrsta timburhús sem reist var á sveitabæ á Héraði.
Oft var margbýlt á Ketilsstöðum og þar voru um skeið sex kotbýli í túninu eða rétt utangarðs: Hallberuhús, Hraukur, Kinn, Oddagerði, Steinagerði og Sigurðargerði. Áður höfðu hjáleigurnar Keldhólar og Útnyrðingsstaðir byggst úr landi jarðarinnar og urðu svo sjálfstæðar jarðir. Hálfkirkja var á Ketilsstöðum frá árinu 1500 fram til um 1900.
Henri Bergson
Henri-Louis Bergson (18. október 1859 – 4. janúar 1941) var franskur prófessor og heimspekingur, á síðari hluta 19. aldar og við upphaf þeirrar 20. Hann hlaut nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1927.
Bregenz
Bregenz er borg í Austurríki og jafnframt höfuðborg sambandslandsins Vorarlberg. Borgin er þekkt fyrir óperusýningar á sérsmíðuðu leiksviði á Bodenvatni.