cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guli baulari
Guli baulari (Larimichthys polyactis), er af baulfiskaætt. Hann er talinn mikill matfiskur í Kína, Japan og Kóreu en er annars lítt þekktur. Eitt einkenna baulfiska er að þeir eru með þroskaðan sundmaga sem sumar tegundir geta notað til að gefa frá sér hljóð, einskonar baul. Þá hleypa þeir lofti í gegnum sundmagann. Þetta gera þeir meðal annars til þess að tvístrast ekki frá torfunni.
Útlit
Guli baulari er langvaxinn og hliðflatur, þunnvaxinn. Munnurinn er stór miðað við búk og augu stór, neðri kjálki er örlítið útstæður og tennur í einni röð í neðri kjálka. Engar tennur eru í efri kjálka. Hann er með rákir á höfði. Tálknlok eru svört. Bakuggi er langur og tvískiptur, fremri er með 10-11 broddgeisla og aftari með 31-36 liðgeisla. Raufaruggi er vanalega með 2 broddgeisla og 9-10 liðgeisla. Kviðuggi er ekki svartur. Ferskur fiskur er með gulan-appelsínugulan blæ á kviðnum og grár á baki. Rákin nær frá haus að sporði. Hængurinn getur orðið 40 cm langur en meðallengd er 30 cm.
Thomas Nast
Thomas Nast (27. september 1840 –  7. desember 1902)  var bandarískur skopmyndateiknari og  dagblaðateiknari  af þýskum ættum. Hann er oft talinn faðir bandarískra teiknimynda og myndir hans höfðu mikil áhrif. Hann gagnrýndi í teikningum sínum stjórnmálamanninn "Boss" Tweed  og kosningamaskínu flokksins sem kölluð var Tammary Hall. Nast er líka talinn hafa skapað nútíma ímynd bandaríska jólasveinsins Santa Claus (ímynd sem var byggð á þýska vættunum Sankt Nikolaus og Weihnachtsmann). Nast bjó einnig til táknið fíll fyrir Repúblikanaflokkinn. Nast bjó hins vegar ekki til táknið Sámur frændi (Uncle Sam)  sem var ímynd bandarísku stjórnarinnar í líki karls og ekki heldur táknið Columbia sem var  tákn bandarískra gilda í kvenlíki og ekki ímynd Demókrataflokksins sem asna. Hann nýtti hins vegar þessi tákn í skopmyndum sínum. Nast teiknaði fyrir tímaritið  Harper's Weekly frá 1859 til 1860 og frá 1862  til 1886.
Guli baulari
Útlit
Kvarnir eru skynfæri fiska og hjá gula baulara eru þær notaðar í kínverskar lækningar.
Heimkynni
Heimkynni gula baulara er við strendur Kínahafs, Gulahafs, í Japanshafi og í kringum Kóreusund. Hann heldur sig við botninn á grunnsævi, fyrir ofan 120 metra þar sem er sandur og leðja á botninum. Hann getur álpast upp í árósa en ísalt vatn er ekki hans kjöraðstæður.
alt=L. polyactis|miðja|frame|Heimkynni L. polyactis
Lífshættir
Hann étur einna helst rækjur, krabbadýr, dýrasvif og smáfiska. Hrygningatími gula baulara er frá mars til júní og færir hann sig þá í aðeins hlýrri sjó í sunnanverðu Kyrrahafi til að hrygna. Fjöldi eggja í hverri hrygningu er frá 30.000-70.000 egg.
Veiðar
Guli baulari er veiddur í botnvörpu, í lagnet og með handveiðarfærum. Hann er nánast eingöngu veiddur af Kínverjum en þó er lítill hluti heimsafla veiddur af Tansaníu. Árið 1999 var Kína með 308.907 tonn og Tansanía með 13.490 tonn af veiddum afla. Stofninn var hætt kominn vegna ofveiði uppúr 1970 en hefur náð sér á strik og voru 389.037 tonn veidd árið 2016. Hann þykir góður matfiskur í Kína, Japan og Kóreu og er bæði seldur ferskur og saltaður. alt=Veiddur afli 1950-2016|miðja|thumb|520x520dp| L. polyactis. Veiddur afli 1950-2016
Ralph Reed
Ralph Eugene Reed Jr. (f. 24. júní 1961) er bandarískur stjórnmálaráðgjafi og lobbýisti, þekktastur fyrir að vera framkvæmdastjóri Christian Coalition frá stofnun samtakanna 1989 til ársins 1997. Reed var formaður Repúblikanaflokks Georgíufylkis til ársins 2001-2003. Árið 2006 sóttist Reed eftir tilnefningu Repúblikanaflokksins í kosningu til vararíkisstjóra fylkisins en laut í lægra haldi gegn Casey Cagle. Reed er í dag formaður Faith and Freedom Coalition, samtaka sem hann stofnaði árið 2009. Samtökin berjast fyrir íhaldsömum og trúarlegum gildum á pólitískum vettvangi.
18
Árið 18 (XVIII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á laugardegi.
Ralph Reed
Menntun og pólítísk afskipti í háskóla
Reed hóf þátttöku í stjórnmálastarfi meðan hann var við nám við University of Georgia þar sem hann gekk til liðs við samtök ungra repúblíkana við skólann. Árið 1981 fluttist hann til Washington D.C. þar sem hann starfaði sem sjálfboðaliði hjá landssamtök ungliðahreyfingar flokksins (e. College Republican National Committee). Þar kynntist Reed meðal annars Jack Abramoff og Grover Norquist, sem hann starfaði náið með á næstu árum. Undir handleiðslu þríeykis Reed, Abramoff og Norquist urðu samtökin áberandi í bandarískum stjórnmálum. Árið 1983 tók Reed tók við af Norquist sem framkvæmdastjóri samtakanna. Sama ár varð Reed fyrir trúarlegri upplifun þegar hann fann heilagan anda koma yfir sig og endurfæddist hann í kjölfarið og tók evangelíska kristna trú.
Michael Moore
thumb|Michael Moore árið 2011 Michael Francis Moore ( fæddur 23. apríl árið 1954 í Flint, Michigan ) er bandarískur kvikmyndagerðarmaður og aðgerðasinni. Hann hefur gert fjölda þátta og heimildarmynda og hefur meðal annars verið gagnrýninn á kapítalisma, stríð og byssueign.
Magnús Ingimarsson
thumb|Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar 1967. Frá vinstri: Birgir Karlsson, Alfreð Alfreðsson, Magnús Ingimarsson, Vilhjálmur Vilhjálmsson og Þuríður Sigurðardóttir Magnús Ingimarsson  hljómlistarmaður og prentsmiður, (f. á Akureyri 1. maí 1933 - d. 21. mars 2000). Magnús var landskunnur tónlistarmaður, útsetjari og píanóleikari.
Michael Moore
Heimildarmyndir
Fyrsta heimildarmynd hans var Roger and Me sem fjallar um hrun bílaiðnaðarins í heimabæ hans Flint í Michigan. Moore rannsakar ástæður skólafjöldamorðanna í Colorado árið 1999 í Bowling for Columbine. Í Fahrenheit 9/11 gagnrýnir hann stefnu George W. Bush og stríðið gegn hryðjuverkum. Í Slacker Uprising leitast hann við að hverja Bandaríkjamenn til að kjósa í forsetakosningum. Í Sicko lítur Moore gagnrýnum augum á bandaríska heilbrigðiskerfið. Capitalism: A Love Story fjallar um efnahagskreppuna 2008 í Bandaríkjunum.
18
Dáin
10er
Ralph Reed
Menntun og pólítísk afskipti í háskóla
Reed útskrifaðist með BA gráðu í sagnfræði frá University of Georgia 1985 eftir sex ára nám. Eftir nokkur ár í Washington flutti Reed til Norður Karólínu þar sem hann kom að stofnun Students for America, íhaldsama hreyfingu aðgerðarsinna sem var fjármögnuð af Jesse Helms öldungadeildarþingmanni Norður Karólínu.
Michael Moore
Önnur verk
Moore stjórnaði þáttunum TV Nation með BBC og þáttunum The awful truth á 10. áratugnum. Moore samdi og leikstýrði grínmyndinni Canadian Bacon með John Candy og Alan Alda í aðalhlutverkum. Myndin fjallar um hugsanlegt stríð milli Bandaríkjanna og Kanada.
Ralph Reed
Christian Coalition
Árið 1989 stofnaði sjónvarpspredíkarinn Pat Robertson samtökin Christian Coalition sem þrýstihóp fyrir kristna íhaldsmenn. Robertson hafði árið áður tapað í prófkjöri Repúblíkanaflokksins vegna forsetakosninganna 1988. Robertson réð Reed til að gegna stýra samtökunum. Samtökin efldust verulega undir stjórn Reed og urðu einn af áhrifamestu þrýstihópum í Bandaríkjunum. Samtökin hafa einbeitt sér að fjölskyldu- og siðferðismálum, og beittu sér af þunga gegn rétti kvenna til þungunarrofs, auk þess að berjast gegn réttindum samkynhneigðra. Undir stjórn Reed börðust samtökin einnig gegn kennslu á þróunarkenningunni.
Michael Moore
Önnur verk
Moore hefur ritað 8 bækur og er ein þekktasta af þeim Stupid White Men.
Ralph Reed
Christian Coalition
Samtökin höfðu veruleg áhrif innan Repúblikanaflokksins en þau hafa, bæði með styrkjum til frambjóðenda flokksins og auglýsingaherferðum. Samtökin léku meðal annars lykilhlutverk í kosningasigri flokksins í þingkosningunum 1994. Reed varð þekkt andlit i Bandaríkjunum og prýddi meðal annars forsíðu tímaritsins Time árið 1995, þar sem hann var titlaður "Hægri hönd Guðs".
Michael Moore
Önnur verk
Hann hefur leikstýrt tónlistarmyndböndum með Rage Against the Machine, R.E.M. og System of a Down
Ralph Reed
Christian Coalition
Reed yfirgaf samtökin árið 1997 en á þeim var hann grunaður um að hafa brotið lög um fjármögnun kosninga. Rannsókn FEC (Federal Election Commission) sem hefur eftirlit með framfylgd laganna lauk árið 1999 og voru samtökin dæmt til þess að greiða lítilvæga sekt.
Störf sem ráðgjafi og pólítískur ferill
Eftir að Reed lét af störfum fyrir Christian Coalition tók hann að starfa sem pólítískur ráðgjafi fyrir frambjóðendur repúblikana og lobbýisti. Árið 1997 stofnaði hann ásamt Tim Phillips, ráðgjafarfyrirtækið Century Strategies sem sérhæfði sig í aðstoð við kristna íhaldsmenn og frambjóðendur sem börðust fyrir "hefðbundnum fjölskyldugildum." Century Strategies tóku einnig að sér að tala máli stórfyrirtækja á borð við Microsoft, Enron og Verizon og þrýsta á þingmenn fyrir þeirra hönd. Reed var gagnrýndur fyrir hagsmunaárekstra í kosningunum 2000 þegar í ljós kom að hann var bæði ráðgjafi fyrir forsetaframboð George W. Bush og á launaskrá Microsoft, en hugbúnaðarfyrirtækið var þeim tíma undir rannsókn fyrir brot á samkeppnislögum.
Ralph Reed sóttist eftir embætti vararíkisstjóra Georgíu árið 2006 en tengsli hans við Jack Abramoff, sem árið 2005 var ásakaður m.a. um að múta opinberum starfsmönnum fyrir hönd spilavíta til þess að hafa áhrif á löggjafir, hafði verulega slæm áhrif á framboð hans. Reed tapaði í forkosningum repúblikanaflokksins gegn ríkisþingmanninum Casey Cagle.
Eftir að Ralph Reed hætti sem framkvæmdastjóri Christian Coalition árið 1997 flutti hann til Georgíu þar sem hann starfaði sem stjórnmálaráðgjafi og síðan formaður Repúblikanaflokksins í Georgíu frá árinu 2001 til ársins 2003. Árið 2006 bauð hann sig fram sem landstjóra Georgíu en datt út í undankeppninni þar sem andstæðingur hans var með meira en tíu prósenta forskot.
Í seinni tíð hefur Reed ennþá verið stór áhrifavaldur þess að koma stuðningi kristinna íhaldsmanna til Repúblikanaflokksins. Hann hefur verið mikill bandamaður Repúblikana í því menningarstríði sem hefur staðið á milli íhaldsmanna og þeirrar stefnu sem jókst í vinsældum á sjöunda áratug sem spornar gegn hefbundum bandarískum gildum sem hefur verið kölluð nýja vinstrihreyfingin. Árið 2009 stofnaði hann samtökin Faith and freedom coalition, stefnumál þeirra er að halda upp á hefðbundin bandarísk gildi sem koma að fjölskyldu, trú, hjónaböndum og vinnu.
Árið 2012 reyndi Reed að kynda undir sigur Mitt Romney í forsetakosningunum með auglýsingaherferð þar sem hann notaðist við bréfsendingar, símtöl, tölvupóst og jafnvel heimsóknir til kjósenda.
Árið 2016 tókst Reed að auka fylgi forsetaframbjóðenda Repúblikana og var það þá Donald Trump. Strax eftir að Donald Trump varð frambjóðandi Repúblikana lýsti Ralph Reed því yfir að hann og samtök hans, Faith and freedom coalition¸ myndu styðja framboð hans og á Reed þátt í því að koma kristnum íhaldsmönnum til stuðnings við Trump.
Stefán Bjarman
Stefán Bjarman (10. janúar 1894 - 28. desember 1974) var íslenskur rithöfundur og þýðandi. Hann er einna þekktastur fyrir að hafa þýtt Hverjum klukkan glymur eftir Ernest Hemingway og Þrúgur reiðinnar eftir John Steinbeck.
Stefán Bjarman fæddist á Nautabúi í Skagafirði, næsta bæ við Mælifell. Hann var yngsta barn hjónanna Steinunnar Jónsdóttur og Árna Eirikssonar er þar bjuggu, en þau fluttu skömmu eftir að Reykjum sem er annexía frá Mælifelli og ólst Stefán þar upp i allstórri fjölskyldu til fermingaraldurs. Þá brugðu foreldrar hans búi og fluttu til Akureyrar þar sem þau bjuggu síðan. Stefán stundaði nám við Menntaskólann í Reykjavik og bjó á þeim árum um hríð í Unuhúsi. Stefán beindi síðar för sinni til Bandaríkjanna, þar sem hann dvaldist um ára bil.
Led Zeppelin IV
Led Zeppelin IV er fjórða breiðskífa ensku hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Platan var gefin út 8. nóvember 1971 af Atlantic Records. Á plötuumslaginu er ekki prentað nafn plötunnar en hún er oftast kölluð Led Zeppelin IV. Hljómplata fékk mikið lof gagnrýnenda og seldist í 32 milljón eintökum.
Kistan
Kistan var íslenskt vefrit um hugvísindi og menningu, stofnað af Matthíasi Viðari Sæmundssyni árið 1999. Kistan var uppfærð reglulega til ársins 2011.
Prime Video
thumb|Merki Amazon Prime Video sem hefur verið í notkun síðan 2018. Amazon Prime Video eða Prime Video er bandarísk streymisveita í eigu Amazon. Hún var fyrst opnuð 7. september 2006.
Gylfi Gröndal
Gylfi Gröndal (17. apríl 1936 - 29. október 2006) var blaðamaður og ritstjóri. Hann starfaði sem blaðamaður í meira en þrjátíu ár og ritstýrði Fálkanum, Alþýðublaðinu, Vikunni og Samvinnunni. Hann gerði auk þess heimildaþætti um mörg skáld tuttugustu aldar fyrir Ríkisútvarpið.
Á síðari árum voru ritstörf hans aðalstarf. Gylfi Gröndal fékkst við ljóðagerð frá unga aldri. Árið 1954, eða þegar hann var átján ára birtust valin ljóð eftir hann í Ljóðum ungra skálda sem Magnús Ásgeirsson tók saman og árið 1956 birtust ljóð eftir hann í Árbók skálda, valin af Kristjáni Karlssyni. Gylfi gaf út nokkrar ljóðabækur og ljóð eftir hann hafa verið valin í kvæðasöfn jafnt hérlendis sem erlendis. Hann er þó þekktastur fyrir viðtalsbækur sínar og ævisögur sem eru hátt í 30 talsins. Hann ritaði til að mynda sögur fyrstu þriggja forseta Íslands. Margar af bókum hans fjalla um ævi kvenna, sérstaklega þeirra sem voru á undan sinni samtíð í jafnréttismálum. Fyrra bindi hans um Stein Steinarr sem út kom árið 2000 var tilnefnt til Íslensku bókmenntaverðlaunanna sama ár. Síðara bindið kom út ári síðar. Gylfi sendi frá sér ljóðabókina Eitt vor enn 2005.
Gylfi Gröndal lést 29. október 2006. Hann var kvæntur Þórönnu Tómasdóttur Gröndal framhaldsskólakennara og eiga þau þrjú börn.
19
Árið 19 (XIX í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á sunnudegi.
Dáin
10er
Bjarni Pálsson
Ferill
Bjarni fæddist að Upsum á Upsaströnd við Dalvík. Foreldrar hans voru hjónin séra Páll Bjarnason prestur á Upsum og Sigríður Ásmundsdóttir. Bjarni missti föður sinn tólf ára að aldri og fluttist þá með móður sinni að Stað í Hrútafirði. Hann hóf nám í Hólaskóla 1734 en hætti vorið 1736 til að gerast fyrirvinna móður sinnar. Hann hóf þó nám að nýju síðar og lauk stúdentsprófi frá Hólaskóla 1745, þá 26 ára að aldri. Hann innritaðist í Kaupmannahafnarháskóla 1746 og lagði þar stund á læknisfræði og náttúruvísindi.
Bjarni lauk læknanámi í september 1759 fyrstur Íslendinga og var þá orðinn fertugur. Hann var skipaður fyrsti landlæknir Íslands 18. mars 1760 og bjó eftir það á Bessastöðum og síðan á Nesi við Seltjörn þar sem nú er Nesstofa á Seltjarnarnesi. Hann kenndi nokkrum mönnum læknisfræði og veitti sumum þeirra lækningaleyfi eftir að hafa prófað þá en aðrir sigldu til Kaupmannahafnar og luku þar læknanámi.
Kona Bjarna var Rannveig Skúladóttir (1742-1803), dóttir Skúla Magnússonar landfógeta. Sveinn Pálsson læknir skrifaði ævisögu Bjarna og var hún gefin út í Leirárgörðum árið 1800.
Ferðir Eggerts og Bjarna
Bjarni var einn af boðberum upplýsingarinnar á Íslandi. Á námsárum sínum 1750 og 1752-1757 ferðaðist hann um Ísland ásamt Eggerti Ólafssyni á sérstökum styrk frá danska ríkinu. Þá gengu þeir félagar m.a. á Heklu fyrstir manna svo vitað sé. Það var aðfaranótt 20. júní 1750 sem þeir stóðu á Heklutindi.
Afrakstur ferðalaganna um landið var Íslandslýsing, sem kölluð er Ferðabók Eggerts og Bjarna og kom út árið 1772 en hefur oft verið gefin út síðan.
Dred Scott
Dred Scott (um 1799 – 17. september 1858) var bandarískur þræll sem reyndi árið 1857 að lögsækja eiganda sinn til þess að vinna frelsi sitt og fjölskyldu sinnar. Dómsmálið hét formlega Dred Scott gegn Sandford en er jafnan kennt við Scott og kallað Dred Scott-málið. Scott hélt því fram að þar sem hann og kona hans, Harriet Robinson Scott, hefðu búið í átta ár í fylkjum þar sem þrælahald var ólöglegt, hefði þeim í reynd þegar hlotnast frelsi.
Æviágrip
Dred Scott fæddist í þrældóm í kringum árið 1799 í Virginíu. Hann fluttist ásamt húsbónda sínum, Peter Blow, til Missouri árið 1830. Eftir að Blow lést tveimur árum síðar keypti herskurðlæknirinn John Emerson Scott og flutti hann með sér til Illinois og síðan til virkisbæjar í Wisconsin, en á báðum þessum stöðum var þrælahald bannað með lögum.
Í þjónustu Emersons í Wisconsin kvæntist Scott Harriet Robinson, ambátt dómara að nafni Lawrence Taliaferro. Taliaferro sjálfur sá um formlega hjónavígslu fyrir parið. Þessi athöfn fól ekki í sér lagalega viðurkenningu á frelsi þeirra en það að hafa gengið í formlegt hjónaband í umsjá dómara varð seinna lykilatriði í málssókn Scotthjónanna sem átti að sýna fram á að komið hefði verið fram við þau eins og frjálsa ríkisborgara Bandaríkjanna. Venjulega hlutu „hjónabönd“ þræla enga lagalega stöðu þar sem hjónaband var samningur milli hjónanna og ríkisins og þrælar gátu ekki gerst aðilar að lagalega bindandi samningum. Þess vegna mátti líta svo á að með giftingarathöfninni hefðu húsbændur Dreds og Harrietar á vissan hátt viðurkennt stöðu þeirra sem ríkisborgara. Eftir giftinguna seldi Taliaferro þó Harriet Emerson sem kom sem áður fram við hana eins og ambátt. Hjónin eignuðust tvær dætur, Elizu og Lizzie, og sneru aftur til Missouri með þær árið 1838.
Eftir dauða Emersons reyndi Scott að kaupa frelsi sitt og fjölskyldu sinnar frá ekkju Emersons, Irene, en hún þáði ekki boð hans. Scott ákvað því árið 1850 að fara með mál fyrir rétt og krefjast frelsis síns í ljósi þess að hann hefði búið í átta ár í fylkjum þar sem þrælahald var ólöglegt og naut engrar lagalegrar viðurkenningar. Henry Taylor Blow, sonur Peters Blow og æskuvinur Scotts, fjármagnaði málssókn hjónanna og veitti þeim lagalega ráðgjöf í málaferlunum. Eftir þrjár áfrýjanir var dómsmálið lagt fyrir hæstarétt Bandaríkjanna árið 1857.
Hæstiréttur Bandaríkjanna dæmdi þann 6. mars á móti Scott með sjö atkvæðum gegn tveimur. Niðurstaða réttarins var sú að hvorki Scott né aðrir Afrískættaðir Bandaríkjamenn teldust til bandarískra ríkisborgara og því hefði Scott ekki rétt til að höfða mál fyrir bandarískum rétti. Enn fremur neitaði hæstirétturinn því að Scott hefði hlotnast frelsi með því að búa í Missouri því stjórnarskráin kvæði á um að ríkisstjórnin mætti ekki svipta neinn löglegri eign sinni án málsmeðferðar. Þar með væru í reynd öll lög sem bönnuðu eða takmörkuðu þrælahald í Bandaríkjunum andstæð stjórnarskránni.
Roger B. Taney, forseti hæstaréttarins, hafði vonast til þess að útkljá deilur um þrælahald og valdsvið Bandaríkjaþings með ákvörðuninni, en úrskurðurinn hafði þveröfug áhrif. Dómurinn vakti almenna hneykslun og kynti enn frekar undir deilum sem áttu eftir að leiða til Þrælastríðsins nokkrum árum síðar. Dómurinn var í reynd ógiltur með frelsisyfirlýsingu Abrahams Lincoln Bandaríkjaforseta árið 1863 og með þrettándu, fjórtándu og fimmtándu viðaukunum við stjórnarskrá Bandaríkjanna í kjölfar stríðsins.
Eftir lyktan málsins ákvað Henry Taylor Blow að kaupa Scott-fjölskylduna af fr. Emerson og veitti þeim þannig frelsi sitt. Fjölskyldan flutti til St. Louis, þar sem Scott vann í stuttan tíma sem flutningamaður hjá hóteli í borginni. Hann var þó ekki lengi frjáls maður, því hann lést úr berklum í september næsta ár.
Réttmætisreglan
Réttmætisreglan er meginregla stjórnsýsluréttarins er felur í sér kröfu um að ákvarðanir stjórnvalda skuli vera studdar málefnalegum sjónarmiðum. Í íslenskum rétti gildir hún að jafnaði um allar ákvarðanir stjórnvalda óháð því hvort löggjafinn hafi falið þeim vald til að taka lögbundnar eða matskenndar stjórnvaldsákvarðanir, og einnig um ólögmæltar ákvarðanir.
Trichogramma minutum
Trichogramma minutum er sníkjuvespa af ættinni Trichogrammatidae. Henni var lýst af Charles Valentine Riley 1871. Tegundin var upphaflega frá mið og austurhluta Bandaríkjanna (austan við Klettafjöllin). Vestan við Klettafjöll er eins útlítandi tegund; Trichogramma platneri, en þær eru nær ófrjóar saman. Hún sækir helst í hýsla á trjám og runnum. Hún sníkir á mörgum fiðrildategundum (og öðrum hreisturvængjum) og er mikið notuð í lífrænum vörnum, þar á meðal gegn rifsþélu.
Jakob Björnsson
Jakob Björnsson getur átt við:
Caro-Kann vörn
Caro-Kann vörn er skákbyrjun, sem hefst með leikjunum 1.e4 c6 og hefur oftast framhaldið 2.d4 d5.
Sölvahamar
Sölvahamar eru háir (50-60 m) sjávarhamrar norður af Arnarstapa og vestast í Breiðuvík á Snæfellsnesi. Skammt fyrir ofan klettabrúnina er hraunið Klifhraun sem runnið er úr Snæfellsjökli og fram af hömrunum, sem í er mikið fuglalíf, falla nokkrir fossar og heitir einn þeirra Þrífyssa. Á fjöru má ganga undir klettunum og virða fyrir sér gróðurinn og jafnvel seli í sólbaði.
Brekka er frá Sölvahamri og að Arnarstapa og heitir hún Stapaklif. Hefur gata verið sprengd inn í brekkuna, sem þykir ill yfirferðar á vetrum, og hlaðnir þar kantar. Á milli hraunjaðars og klettabrúna var fyrrum alfaraleið og lá gatan víða tæpt á brúninni fram með Klifhrauni og þar sem það stöðvast á brúninni er klettur. Eru til um þessa leið og klettinn ýmsar sagnir og tvennar sögur fara af forsendum fyrir Sölvanafni á hömrunum.
Sögur og sagnir
Um klettinn fyrrnefnda segir, að hann heiti Göngukonusteinn og er um hann sú saga, að einhverju sinni hafi hestalest sem þar átti leið um riðið fram á förukonu þar sem hún lá undir steininum. Bað hún lestarmenn um matarbita og neituðu þeir umsvifalaust bón hennar. Reiddist hún þá mjög við og lagði svo á um, að hraun myndi þeim eyða. Gusu upp við svo búið jarðeldar og þeir eyddu hestalestinni. Vestan við Göngukonustein eru gamlar rústir ofan við götuna, sem hafa verið friðlýstar síðan 1928 og eru þær samkvæmt munnmælasögum rústirnar af bæ Sölva.
Í Bárðar sögu Snæfellsáss segir að Bárði hafi sinnast svo við bróðurson sinn, Sölva Þorkelsson á Arnarstapa, að hann hafi tekið hann og varpað fram af hömrum þessum, Sölvi látið þar lífið og bær Sölva við svo búið lagst í eyði. Annars staðar segir svo frá í Landnámu, að Sölvi hafi numið land á milli Hellishrauns og Sleggjubeinsár og hafi hann fyrst búið í Brenningi en síðar á Sölvahamri.
20
Árið 20 (XX í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á mánudegi.
Dáin
20er
Phil Collins
thumb|Phil Collins árið 2007 Phil Collins (fæddur 30. janúar 1951) er enskur trommuleikari, söngvari, lagahöfundur, og leikari. Hann er einna best þekktur fyrir þátttöku sinn í hljómsveitinni Genesis. Hann er einn af eingöngu þremur tónlistarmönnum, ásamt Paul McCartney og Michael Jackson, sem hefur tekist að selja yfir hundrað milljón eintök á heimsvísu bæði innan og utan hljómsveitar.
Matthew Spiranovic
Matthew Spiranovic (fæddur 27. júní 1988) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 30 leiki með landsliðinu.
Vestur-Gautland
thumb|Lega Vestur-Gautlands. thumb|Kort. Vestur-Gautland (sænska: Västergötland) er hérað í suðvestur-Svíþjóð. Stærð þess eru um 17.000 ferkílómetrar og eru íbúar um 1,36 milljónir (2018). Gautaborg, næststærsta borg Svíþjóðar er þar. Suður og austurhluti Vesturgautlands samanstendur af hæðóttu landslagi. Héraðið á mörk að stóru vötnunum Vänern og Vättern í norðaustri.
Síamsköttur
thumb|Síamsköttur|hægri Síamsköttur er kattardýr frá Tælandi (áður þekkt sem Síam). Þeir eru þekktir fyrir að vera ástúðlegir, mannfélagslegir, greindir, og gamansamir inn á fullorðinsárin samkvæmt Alþjóðlega Kattarsambandinu.
11
Árið 11 (XI í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á fimmtudegi.
Dáin
10er
Houses of the Holy
Houses of the Holy er fimmta breiðskífa bresku hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Hljómplatan var gefin út af Atlantic Records 28. mars 1973.
Island.is
Island.is er opinber vefsíða sem veitir upplýsingar „um þá þjónustu sem í boði er á vegum ríkis og sveitarfélaga“ á Íslandi.
Efni síðunnar er skipt í 12 efnisflokka. Þar er að finna safn orðskýringa og safn eyðublaða á sama stað sem fylla þarf út til umsóknar um ýmislegt hjá opinberum aðilum. Vefgáttin er hönnuð í samvinnu við forsætisráðuneytið og sveitarfélög.
Skjaldarmerki
thumb|right|Skjaldarmerki á Hyghalmen-rollunni frá því um [[1485.]] Skjaldarmerki er einkennismerki sem sett er saman á ákveðinn hátt (samkvæmt reglum skjaldarmerkjafræðinnar) og er í evrópskri hefð einkum tengt við aðalstitla. Uppruna skjaldarmerkja má rekja til riddara á miðöldum sem gerðu skjöld sinn og herklæði auðþekkjanleg á vígvellinum svo þeir þekktust hvort sem væri af vinum og óvinum. Í Englandi og Skotlandi er notkun skjaldarmerkja bundin við einstaklinga og erfist líkt og hver önnur eign, venjulega til elsta barns. Í sumum öðrum löndum er notkun skjaldarmerkja bundin við fjölskyldur.
Athrotaxis laxifolia
Athrotaxis laxifolia er sígrænt tré sem er einlent í Tasmaníu í Ástralíu, þar sem það vex í 1,000–1,200 m hæð.
Það verður 10 til 20m hátt, með bol að 1 m í þvermál. Blöðin eru hreisturlík, 4–12 mm löng og 2–3 mm breið, í spíral eftir sprotanum. Könglarnir eru aflangt-hnattlaga, 15–26 mm langir og 14–20 mm í þvermál, með 14–18 köngulskeljar; þeir ná fullum þroska um sex mánuðum eftir frjóvgun. Frjókönglarnir eru 3 til 5 mm langir.
Skjaldarmerki
Grunnur allra skjaldarmerkja er skjöldurinn sem getur verið af nokkrum gerðum. Skjaldarmerkjalitirnir raðast niður á grunnflötinn (feldinn) eftir ákveðnum reglum eftir því mynstri sem er á skildinum. Sjálft merkið (ef notað er merki) er síðan teiknað á skjöldinn. Talað er um höfuð, fót og skjaldarrönd þegar skjaldarmerkinu er lýst. Í sumum skjaldarmerkjum eru hlutir utan við sjálft skjaldarmerkið hlutar þess, svo sem skjaldberar (líkt og landvættirnir í skjaldarmerki Íslands), hjálmur með hjálmskrauti og kjörorð á borða fyrir neðan.
Athrotaxis laxifolia
Lítið er vitað um stöðu tegundarinnar í heimkynnum hennar; hún er sjaldgæfust þriggja tegunda Athrotaxis. Hún er að mörgu leyti millistig á milli Athrotaxis cupressoides og Athrotaxis selaginoides, og er sterkur grunur að hún sé náttúrulegur blendingur þeirra tveggja; hinsvegar eru niðurstöður erfðagreiningar ekki afgerandi.
Utan við útbreiðslusvæðið er hún stöku sinnum ræktuð í norðvestur Evrópu. Þrátt fyrir að vera sjaldgæfasta tegundin í náttúrunni, er hún algengasta tegundin í ræktun, tré á Írlandi hafa náð 20 m hæð.
Le Figaro
thumb|250px|Merki blaðsins thumb|250px|Forsíða blaðsins þann 4. ágúst 1914 Le Figaro er franskt dagblað sem kemur út daglega. Blaðið var stofnað árið 1826 og er gefið út í París. Það er oft borið saman við keppinaut sinn Le Monde. Ritstjórnarskoðun blaðins er miðhægrisinnuð.
Það er næststærsta blað í Frakklandi sem dreift er út um allt landið á eftir Le Parisien og á undan Le Monde, en sum svæðisbundin dagblöð hafa fleiri lesendur.
Faína Ranevskaja
thumb|right|250px|Faina Ranevskaya Faina Ranevskaya (1896 – 1984) var rússnesk leikkona.
Listi yfir hraun á Íslandi
Þetta er listi yfir helstu hraun á Íslandi. Listinn er ekki tæmandi, þú getur [ bætt við hann].
Már Guðmundsson
Már er fæddur í Reykjavík og foreldrar hans eru Margrét Tómadóttir (1927-2017) skrifstofumaður hjá Alþýðubandalaginu og Guðmundur Magnússon (1927-1987) verkfræðingur. Maki Más er Elsa S. Þorkelsdóttir lögfræðingur og fyrrverandi framkvæmdastýra Jafnréttisráðs og eiga þau þrjú börn.
Nám og störf
Már lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Tjörnina árið 1974 og brautskráðist með BA-gráðu í hagfræði frá Essex-háskóla í Essex á Englandi, en hafði auk þess stundað nám í hagfræði og stærðfræði við Gautarborgarháskóla í Gautaborg í Svíþjóð. Hann lauk M.Phil.-prófi í hagfræði frá Cambridge-háskóla í Cambridge á Englandi og stundaði þar einnig doktorsnám.
Már starfaði við hagfræðideild Seðlabanka Íslands á árunum 1980 til 1987, var forstöðumaður hagfræðisviðs bankans á árunum 1991 til 1994 og aðalhagfræðingur bankans frá 1994 til 2004. Hann var efnahagsráðgjafi Ólafs Ragnars Grímssonar fjármálaráðherra 1988 til 1989.
Már var einn af framámönnum í vinstrisamtökunum Fylking byltingarsinnaðra kommúnista frá miðjum áttunda áratugnum fram til 1984 og einnig ritstjóri Neista tímarits samtakanna á árunum 1984 og 1985, en þá var blaðið lagt niður.
Þann 17. júní árið 2021 var Már sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir störf í opinbera þágu.
Doppureynir
Doppureynir eða Týrólareynir (Sorbus austriaca) er tegund af reyni sem var fyrst lýst af Günther von Mannagetta und Lërchenau Beck og fékk sitt núverandi nafn af Johan Teodor Hedlund.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Stafrænn Hákon
Stafrænn Hákon er tónlistarverkefni Ólafs Josephssonar. Ólafur hefur frá árinu 1999 verið að bralla við heimatilbúnar upptökur. Snemma árs 2001 sauð Ólafur saman litla heimatilbúna plötu sem fékk nafnið „eignast jeppa“ og fór hún í sölu í hinni sálugu plötubúð Hljómalind. Ólafur hafði fljótt samband við góðvin sinn Samúel White sem áður hafði verið meðlimur ásamt Ólafi í bílskúrsbandinu Sullaveiki Bandormurinn og fékk hann með sér í lið til að leggja hönd á plóg. Úr varð samstarf sem enn lifir í dag og hefur Samúel lagt til 10 lög inná plötur Stafræns Hákons.
Jovenel Moïse
Jovenel Moïse (26. júní 1968 – 7. júlí 2021) var haítískur viðskiptamaður og stjórnmálamaður. Moïse var meðlimur í Haítíska Tèt Kale-flokkinum (PHTK) og var forseti Haítí frá 7. febrúar 2017 þar til hann var ráðinn af dögum þann 7. júlí 2021.
Stafrænn Hákon
Hljómsveitin árin 2005-2006
Seint á árinu 2005 var Stafrænn á fullu með að púsla saman sinni fimmtu afurð sem hefur fengið nafnið „Gummi“. Ólafur heldur í leiðangur uppá Sólheima í Grímsnesi þar sem hann hefur mælt sér mót við góðvin sinn Lárus Sigurðsson. Þeir hafa fengið til afnota kirkjuna þar til að taka upp hörpur og önnur órafmögnuð hljóðfæri sem þar eru til staðar. Enginn vísir eru af huldufólki eða draugum í nágrenninu, skýringin er einföld, slíkar skepnur eru ekki til. Fallegir tónar úr hörpum Lárusar hljóma ásamt kraumandi gítar vegg úr fyrsta kaflanum á laginu „Járn“ sem er upphafslag „Gumma“. Hið órafmagnaða hljóð sem vermir hljóm plötunnar kemur svo sannarlega í ljós þegar Birgir Hilmarsson forsprakki Ampop/Blindfold og góðvinur Stafræns sleppir höndinni af harmonium orgelinu í síðasta laginu á plötunni og labbar út úr stúdíóinu. Háppunktur lokalagsins „Veggur“ er án vafa þegar Birgir þenur raddböndinn yfir sveimandi gítarvegginn og þéttar trommurnar sem Daniel Lovegrove (AKA Dialect) slær af innlifun. Hægri hönd Stafræns Hákons, Samúel White hefur náð að framkalla sína fullkomnustu lagasmíðar með sínu óaðfinnanlega gítarplokki, og heyrist það vel í hinu tilfinningaríka lagi „Hausi“ er söngurinn hjá Minco Eggersman passar fullkomlega við gítarspil Samúels. Í laginu „PRofi“ þar sem Stafrænn Hákon er í samstarfi við dönsku drengina í Efterklang, má heyra hvernig elektrónikin bindur innihald plötunnar saman um leið og hún brýtur upp hljóðheim Stafræns Hákons. Þegar Ólafur er staddur í stúdíóinu hjá Daniel þar sem lokahnykkur plötunnar á sér stað, er Ólafur þess viss að hér er sérstök afurð á ferðinni, jafnvel sú albesta í gæðum sem Stafrænn hefur gert á sínum ferli. Ný vídd hefur færst yfir hljóðheim Stafræns með góðri hjálp frá meðspilurum og Daniel Lovegrove sem slær skinnin og hljóðblandar.
Jovenel Moïse
Æviágrip
Moïse var framkvæmdastjóri fyrirtækisins Agritrans, sem flutti út banana frá Haítí. Hann hlaut sex milljón dollara ríkisstyrk fyrir félagið frá Michel Martelly forseta, sem var návinur hans. Moïse var eigandi fjórtán bankareikninga og lá einnig undir ásökunum um peningaþvætti. Martelly, sem mátti ekki bjóða sig fram til þriðja kjörtímabils, valdi Moïse sem frambjóðanda Tèt Kale-flokksins í forsetakosningunum 2015. Moïse vann kosningarnar en þær voru síðar ógiltar vegna gruns um kosningamisferli. Kosningarnar voru endurteknar árið 2016 og náði Moïse þá kjöri með 55,60 % atkvæðanna. Hann tók við af bráðabirgðaforsetanum Jocelerme Privert þann 7. febrúar 2017 og varð 58. forseti lýðveldisins.
Stafrænn Hákon
Hljómsveitin árin 2005-2006
Árið 1999 þegar menntaskóla hljómsveitin „Sullaveiki Bandormurinn“ hætti störfum hélt einn meðlimur þess áfram ótrauður í kjallaranum sínum vopnaður fjögurra rása upptökutæki og gítar. Segulböndin fóru snemma að fjölga sér í skúffunni hjá Ólafi og enduðu nokkurra þessara laga á geisladisk sem Ólafur kom í sölu í hinni sálugu Hljómalind. „Eignast jeppa“ fyrsta afurðin fékk góðar viðtökur, sérstaklega þar sem hún var alunninn heimavið og gefin út af Ólafi sjálfum þar sem 5 hljóðfæri fengu að ráða ferðinni, gítar, bassi, melodica, trommuheili og segulbandssuð var fimmta hljóðfærið. Stemmningin var lágstemmd og sveimkennd með gítarlínum umlykktum mjög svo lo-fi hljómandi trommuheilanum. Í kjölfarið fylgdu 2 plötur, „í ástandi rjúpunnar“ og „skvettir edik á ref“ sem voru stórt stökk frá frumrauninni. Meiri áhersla var lögð á sveimkennda gítarveggi og var stemmningin ekki eins lágstemmd og fyrr. Seinna voru þessar 3 plötur endurútgefnar á erlendri grunndu af tveimur mismunandi útgáfufyrirtækjum. Resonant (www.resonantlabel.com) gáfu út síðustu tvær skífurnar og Secret Eye (www.secreteye.org) gáfu út frumrauninna. Árið 2003 var Ólafur á fullu við upptökur á sinni fjórðu plötu sem koma átti út á Resonant útgáfunni. Þegar platan „Ventill/Poki“ kom út í september 2004 var hún það metnaðarfyllsta sem Stafrænn Hákon hafði sent frá sér frá upphafi. Í kjölfarið fór Stafrænn Hákon og hljómsveit hans í 3 vikna reisu til Bretlandseyja við góðar móttökur á öllum stöðum. „Ventill/Poki“ var tímamótaverk fyrir Stafrænann þar sem í fyrsta skipti var farið í stúdíó og tekið upp með alvöru trommum sem virkilega þétti hljóðheim Stafræns til muna.
Jovenel Moïse
Æviágrip
Við upphaf forsetatíðar Moïse fjölmenntu þúsundir verkamanna úr textíliðnaðinum á fríiðnaðarsvæðinu oft út á götur til að krefjast hækkunar á lágmarkslaunum, sem námu þá fjórum haítískum gúrdum (um 590 íslenskum krónum) á dag. Stjórnin hunsaði kröfur þeirra. Fleiri hópar landsmanna fóru að taka þátt í mótmælunum í september og mótmæltu meðal annars atkvæðagreiðslu þingsins um ný fjárlög Haítí. Þann 17. september 2018 sagði forsætisráðherrann Jack Guy Lafontant af sér í kjölfar ofbeldis í borgum landsins. Við honum tók stjórnarandstæðingurinn Jean-Henry Céant, sem hafði verið mótframbjóðandi Moïse í forsetakosningunum. Í febrúar 2019 leiddi hækkun á bensínverði, sem hafði tvöfaldast vegna þrýstings frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, ásamt spillingarhneykslum sem vörðuðu nokkra ráðherra og forsetann sjálfan, til frekari fjöldamótmæla gegn ríkisstjórninni. Eftir nokkurra vikna átök kröfðust mótmælendurnir afsagnar Moïse. Moïse ríghélt í völdin, hunsaði kröfur um afsögn sína og lofaði að lífga við efnahag landsins. Þann 21. mars 2019 sagði Céant forsætisráðherra af sér ásamt stjórn sinni. Mótmælahrinan og kröfurnar um afsögn forsetans leiddu til mannskæðrar stjórnmála- og samfélagskreppu á Haítí. Í mars árið 2020 reyndi Moïse að leysa úr kreppunni með því að skipa Joseph Jouthe nýjan forsætisráðherra.
Stafrænn Hákon
Hljómsveitin árin 2005-2006
Seint á árinu 2006 var fimmta afurðinn „Gummi“ að veruleika og tónleikaferð í aðsigi í Bretlandi og jafnvel í Japan. Útgáfa á „Gumma“ er nú þegar ákveðinn í Asíu, meginlandi Evrópu og Bandaríkjunum. En á Norðulöndum fór platan í dreifinu hjá [12 Tónum].
Jovenel Moïse
Æviágrip
Forsetatíð Moïse einkenndist einnig af kórónaveirufaraldrinum 2019-2021, sem hófst á Haítí þegar tveir greindust með Covid-19 í mars 2020. Forsetinn lýsti yfir neyðarástandi og stjórnin greip til ýmissa aðgerða til að hefta útbreiðslu veirunnar. Í nóvember 2020 tilkynnti Moïse að undirbúningur fyrir næstu kosningar væri hafinn og útnefndi meðlimi til bráðabirgða í kjörstjórn. Hann tilkynnti jafnframt þann 7. janúar 2021 að hann hygðist kalla til þjóðaratkvæðagreiðslu þann 25. apríl um upptöku nýrrar stjórnarskrár fyrir landið.
Stafrænn Hákon
Meðlimir
Fleira fólk hefur komið við sögu á plötum Stafræns Hákons:
Jovenel Moïse
Æviágrip
Þar sem ekki var virkur stjórnlagadómstóll, öldungadeild eða föst kjörstjórn lék nokkur vafi á því hvenær kjörtímabili Moïse ætti að ljúka. Þar sem Moïse var kjörinn í nóvember 2016 og tók við embætti þann 7. febrúar næsta ár taldi hann að fimm ára kjörtímabilinu ætti að ljúka þann 7. febrúar 2022. Ýmsir andstæðingar hans töldu hins vegar að kjörtímabilinu hefði lokið þann 7. febrúar 2021 þar sem liðin voru rúm sex ár frá forsetakosningunum 2015, sem höfðu verið ógiltar. Stjórnarandstaðan lýsti því yfir að Joseph Mécène Jean-Louis skyldi gegna embætti forseta til bráðabirgða í stað Moïse, sem spilaði inn í frekari mótmæli sem stóðu þá yfir í landinu.
Morðið á Moïse
Innan við sólarhring eftir morðið á forsetanum voru tveir meintir tilræðismenn handteknir og fjórir til viðbótar skotnir til bana í bardaga við lögreglu.
11 úr 28 manna hópi grunaðra tilræðismanna voru svo handteknir á lóð sendiráðs Taívans í Port-au-Prince. 26 af hópnum eru fyrrverandi hermenn í Kólumbíuher. Haítíska lögreglan hefur sakað bandarískan lækni af haítískum uppruna, Christian Emmanuel Sanon, um að hafa skipulagt morðið með fjármagni frá fjármálafyrirtæki í Flórída.
Litlatré
Litlatré er bók eftir Óla Ágústar sem kom út hjá bókaútgáfunni Tindi á Akureyri árið 2012. Hún er um hugleiðingar höfundar sem birtust á netinu. Megnið af bókinni er skrifað í sumarbústað þar á sex ára tímabili. Morgunblaðið gaf bókinni 3 stjörnur af fimm mögulegum.
Skýrleikaregla stjórnsýsluréttarins
Skýrleikaregla stjórnsýsluréttarins er óskráð meginregla í lögfræði er setur kröfur um að efni úrlausna stjórnvalda skuli vera bæði ákveðið og skýrt. Öllum aðilum máls á því að vera ljós hver afstaðan er til réttinda og/eða skyldna þeirra í því máli, og eftir atvikum skýrt frá með ákveðnum hætti hvað fólk skuli gjöra eða ekki gjöra. Reglan er jafnframt talin ná yfir ýmis önnur samskipti stjórnvalda, svo sem við álitsumleitan og leiðbeiningar þeirra til aðila tiltekins máls eða almennar leiðbeiningar.
Hrafn Guðmundsson
Hrafn Guðmundsson (d. 1432) eða Rafn Guðmundsson var íslenskur lögmaður á 15. öld og bjó á Skriðu (Rauðuskriðu) í Reykjadal. Ætt hans er óþekkt en hann var bróðir Ara á Reykhólum, föður Guðmundar Arasonar ríka.
Margrét kona Hrafns var Bjarnadóttir, óþekktrar ættar. Þau áttu nokkrar dætur. Meðal þeirra voru Guðrún sem giftist Ólafi (d. 1458) launsyni Lofts ríka og bjuggu þau á Helgastöðum í Reykjadal, í Reykjahlíð í Mývatnssveit og á Hvassafelli í Eyjafirði. Börn þeirra voru Jón faðir Torfa í Klofa og Margrét, kona Bjarna Ólasonar á Hvassafelli. Ragna Hrafnsdóttir var kona Brands ríka Halldórssonar á Barði í Fljótum. Á meðal barna þeirra var Hrafn Brandsson (eldri) lögmaður.
2. deild karla í knattspyrnu 1969
Leikar í '''2. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 15. sinn árið 1969. Leikið var í tveimur riðlum.
A riðill
Í A riðli léku: Víkingur, Selfoss, Haukar og Þróttur.
B riðill
Í B riðli riðli léku Breiðablik, FH, Völsungur og HSH
Fallleikur
Lið ÍBÍ lenti í 2. sæti úrslitariðils 3. deildar þetta ár og léku umspilsleik við HSH sem var neðsta liðið í 2. deild.
Úrslitaleikur
Tvö efstu liðin léku sín á milli um laust sæti í efstu deild. Ekki var öll nótt úti fyrir tapliðið því það fékk síðan leik gegn neðsta liðinu í efstu deild um annað laust sæti.
Leikur um úrvalsdeildarsæti
ÍBA og Breiðablik léku um laust úrvalsdeildarsæti. Breiðablik tapaði 3-2 annan leikinn í röð.
Fáni Frakklands
thumb|250px|Fáni Frakklands Fáni Frakklands er þrílitur fáni með þremur lóðréttum röndum, rauðri, hvítri og blárri. Á frönsku heitir hann tricolore (þrílitur). Litirnir þrír eru oft tengdir við frelsi, jafnrétti og bræðralag („liberté – égalité – fraternité“), sem voru kjörorð frönsku byltingarinnar, en táknar í raun konunginn (hvítur) og París (blár og rauður). Hlutföll fánans eru 2:3.
Saga
Fyrir upptöku þrílitarins hafði konungsríkið Frakkland notast við einfaldan, hvítan fána, stundum skreyttan liljutáknum frönsku konunganna eða skjaldarmerkjum þeirra. Í frönsku byltingunni höfðu byltingarmenn farið að klæðast rauðum og bláum hattborðum og barmmerkjum eftir fall bastillunnar. Það var markgreifinn af Lafayette sem bætti hvíta litnum við til þess að gera einkennismerkin „þjóðlegri“ þar sem hvítur var „forn franskur litur“. Lafayette notaði þrílitinn síðan sem einkennismerki Þjóðvarðarliðsins (Garde nationale) sem hann leiddi en Jacques-Louis David hannaði síðar aðra útgáfu af fánanum sem varð þjóðfáni Frakklands.
Fáninn tók gildi 15. febrúar árið 1794 eftir stofnun fyrsta franska lýðveldisins. Hann var tekinn úr notkun árið 1814 eftir ósigur Napóleons og endalok fyrsta franska keisaraveldisins. Frakkland varð þá konungsríki á ný og gamli hvíti fáninn var aftur tekinn í notkun. Hvíti fáninn var notaður til ársins 1830, en eftir júlíbyltinguna og stofnun júlíríkisins var þríliti fáninn aftur tekinn upp og hefur æ síðan verið þjóðfáni Frakklands.
Þingvellir á Þórsnesi
Þingvellir á Þórsnesi er bær skammt fyrir ofan Stykkishólm í Snæfellsbæ. Þingvellir á Þórsnesi eru fyrir botni lítils vogs er nefnist Þingvallavogur og var þar fjórðungsþingstaður til forna. Þar hafa við fornleifarannsóknir fundist fleiri en 40 búðatóftir, sú lengsta yfir 20 m að lengd. Er getum að því leitt að fjórðungsþingstaður hafi þangað verið fluttur eftir að menn höfðu með heiftarblóði vanhelgað hinn fyrri þingstað. Í Eyrbyggja sögu segir, að þá er hún er rituð sjáist þar dómhringur og að inni í honum sé blótsteinn. Voru þeir menn sem blóta skyldi brotnir um stein þennan, er nefndur var Þórssteinn. Þórssteinn er þar enn svo kallaður, en dómhringur sést þar hvergi.
Nútími
Nútími er hugtak sem vísar bæði til ákveðins sögulegs tímabils (til dæmis nýaldar eða tímans eftir iðnbyltinguna um 1800) og tiltekinna gilda, viðhorfa og athafna eins og trúleysi, einstaklingshyggju og þéttbýlisvæðingu sem er stillt upp sem andstöðu við einkenni „eldri“ samfélaga, eins og hefðir, trú og samhygð. Hugtakið er þannig gjarnan notað með vísun í einhvers konar rof milli „okkar tíma“ og fortíðar sem getur verið eftir atvikum miðaldir, endurreisnin eða upplýsingin. Ýmsar heimspeki- og listastefnur hafa vísað í hugtakið í gegnum tíðina, eins og módernismi og nútímalist.
Ýmsir höfundar líta svo á að nútíminn hafi í raun liðið undir lok á 20. öld, ýmist með Síðari heimsstyrjöld, stúdentaóeirðunum á 7. áratugnum eða síðkapítalisma. Þekktastur þeirra sem talað hafa um eftirnútíma sem sögulegt tímabil er franski heimspekingurinn Jean-François Lyotard í bókinni La condition postmoderne árið 1979. Áður hafði hugtakið „póstmódernismi“ verið notað um árabil til að lýsa tilteknum stefnum í myndlist, tónlist og arkitektúr.
Eau Claire, Wisconsin
Eau Claire er borg í fylkinu Wisconsin í Bandaríkjunum. Árið 2018 var fólksfjöldi borgarinnar áætlaður um 69.000.
Bakkasel
Bakkasel er eyðibýli innst í Öxnadal sem fór í eyði 1960. Var þar um skeið rekið gistiheimili, veitingastaður og eldsneytissala. Bakkasel var byggt úr steinsteypu í kringum 1933. Bakkasel er innsti bær í Öxnadal. Hjá Bakkaseli liggur þjóðvegur 1 upp á Öxnadalsheiði um bratta brekku sem nefnist Bakkaselsbrekka. Fjallið fyrir ofan bæinn heitir Heiðarfjall og er 1178 m hátt.
Bakkasel var upphaflega sel frá Bakka í Öxnadal. Nálægt Bakkaseli er steinn sem heitir Lurkasteinn en þar börðust Sörli sterki og Þórður Hreða og féll Sörli. Sagt er að ferðamenn sem eigi leið í fyrsta skipti hjá steininum eigi að varpa steini að honum um leið og þeir færu með fyrirbænir áður en lagt væri af stað á Öxnadalsheiði. Fyrst var búið í Bakkaseli árið 1850 og var það í byggð í 110 ár eða til 1960. Tryggvi Emilsson bjó líka nokkur ár í Bakkaseli.
13
Árið 13 (XIII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á sunnudegi.
Dáin
10er
Bakmælt hljóð
Bakmælt teljast þau málhljóð sem mynduð eru aftan við -k. Aðeins eitt bakmælt hljóð er í íslensku -h.
12
Árið 12 (XII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á föstudegi.
Dáin
10er
Mongólíueik
Mongólíueik (fræðiheiti: Quercus mongolica) er eikartegund sem er ættuð frá Japan, suðurhluta Kúrileyja, Sakhalin, Mansjúríu, Mið- og Norður- Kína, Kóreu, Austur- Mongolíu og Austur- Síberíu. Hún getur orðið 30 m há.
Flokkun
Mongólíueik var skráð og lýst af þýsk rússneska grasafræðingnum Ernst Ludwig von Fischer 1838. En hún var fyrst skráð á viðurkenndan hátt sem Quercus mongolica í Flora Rossica, 3, 2, bls. 589 af Karl Friedrich von Ledebour 1850. Samnefni fyrir Quercus mongolica Fisch. ex Ledeb. eru: Quercus sessiliflora var. mongolica (Fisch. ex Ledeb.) Franch., Quercus mongolica var. typica Nakai nom. inval., Quercus crispula Blume, Quercus grosseserrata Blume, Quercus mongolica subsp. crispula (Blume) Menitsky, Quercus mongolica var. grosseserrata (Blume) Rehder & E.H.Wilson.
Sumir höfundar vilja setja afbrigði sem sjálfstæðar tegundir, en útlitmunur er lítill og ekki hægt að staðfesta með erfðafræði. Er afbrigðið Quercus mongolica var. liaotungensis (Koidz.) Nakai stundum skráð sem sjálfstæð tegund: Quercus liaotungensis Koidz. (Syn.: Quercus wutaishanica Mayr)
Afbrigðið Quercus mongolica v. crispa frá Japan (kallað Mizu-Nara) hefur reynst best í Finnlandi af tegundinni.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Litningatalan er x = 12. Einnig getur hún verið 2n = 24.
Krossköngulóarætt
Krossköngulóarætt eða Hjólaköngulær (fræðiheiti: Araneidae) eru áttfætlur af ættbálki köngulóa. Algengasta köngulóin af þessum tegundum er líklegast krossköngulóin eða Araneus eins og hún kallast á latínu en þær lifa líka á Íslandi og eru algengustu köngulærnar sem finnast hér. Köngulær í þessari ætt einkennast af því að þær spinna vefi til að veiða með og leggja með þeim gildrur fyrir ýmis skordýr, aðallega flugur. Vefir sumra köngulóa þessarar ættar eru taldir þeir flóknustu sem nokkurt dýr gerir.
Flokkun
thumb|300px| Gasteracantha fornicata frá Ástralíu, dæmi um tegund með áberandi útvöxt á bakinu Hér undir eru tegundir sem koma fyrir í Evrópu, auk örfárra annarra. Á Íslandi hafa fundist átta tegundir, þar af fjórar í náttúrunni, ein í gróðurhúsi og þrír tilfallandi slæðingar.
Þagnarskylda
Þagnarskylda er skylda aðila til að halda leynd yfir þeim upplýsingum sem þagnarskyldan nær yfir og getur ýmist byggt á lögum, samningi, eða öðrum réttarheimildum. Hún getur hvort sem er staðið sjálfstætt eða verið innifalin í öðrum skyldum, svo sem trúnaðarskyldu eða sem hluta af persónuvernd. Afleiðingar hennar geta meðal annars verið viðurlög, fjárbætur og/eða viðkomandi aðili verði fyrir álitshnekki. Til staðar gætu þó verið lagafyrirmæli sem aflétta þagnarskyldunni í ákveðnum tilvikum og jafnvel skyldað viðkomandi aðila til að láta af hendi upplýsingarnar af eigin frumkvæði, eins og tilkynningarskyldan þegar einhver telur líf eða heilbrigði barns vera í hættu.
Drottningarbragð
Drottningarbragð er skákbyrjun, eða gambítur, sem hefst með leikjunum 1.d4 d5, 2.c4. Svartur getur ýmist þegið peðið á c4 og leikið 2..dxc4 (móttekið drottningarbragð) eða hafnað því með 2..e6 (hafnað drottningarbragð). Algengt svar er 2..c6, sem kallast Slavnesk vörn.
Gagnviðarætt
Flokkun
Rannsóknir byggðar á byggingu, útbreiðslu og erfðarannsóknum benda til þessara tengsla:
Einnig eru Parasitaxus (ein tegund), Microstrobos (tvær tegundir) og Sundacarpus (ein tegund) ýmist taldar sjálfstæðar ættkvíslir eða undir öðrum.
Hericium
Hericium er ættkvísl ætisveppa af broddkóralsbálki. Flestir þeirra eru taldir mjög góðir matsveppir. Í Austurlöndum fjær eru þeir auk þess taldir hafa mikinn lækningamátt.
Útbreiðsla
Hericium eru víða á norðurhveli, en ekki algengir vegna skógnýtingar. Auðvelt er hinsvegar að rækta flesta þeirra.
Orðsifjar
Fræðiheitið "Hericium" þýðir broddgöltur á latínu.
Flokkun
Hericium eru einna skyldastir hneflum, og er nú jafnvel taldir til þeirra (Russulales).
Aurelio Vidmar
Aurelio Vidmar (fæddur 3. febrúar 1967) er ástralskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 44 leiki og skoraði 17 mörk með landsliðinu.
Alex Ferguson
Sir Alex Ferguson (fæddur 31. desember 1941, einnig þekktur sem Fergie) er skoskur fyrrverandi knattspyrnustjóri og leikmaður. Hann er þekktastur fyrir að hafa verið knattspyrnustjóri enska félagsliðsins Manchester United og var þar við stjórnvöld í rúm 26 ár.
Ferguson var sóknarmaður meðal annars með Dunfermline Athletic og Glasgow Rangers. Hann var markakóngur í efstu skosku deildinni tímabilið 1965–66.