cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Austræn heimspeki
Austræn heimspeki getur átt við sérhverja heimspeki sem upprunnin er í Indlandi, Kína, Japan, Kóreu og að einhverju leyti í Íran (Persíu).
Í fræðilegri orðræðu á vesturlöndum vísar orðið „heimspeki“ oftast til þeirrar heimspekihefðar sem hófst í Grikklandi hinu forna og á sér órofa sögu á vesturlöndum frá fornöld til nútímans. Austræn heimspeki hefur ekki notið jafnmikillar athygli í vestrænum háskólum.
Bjarki Árnason (f.1924)
Bjarki Árnason (fæddur 3. maí 1924, dáinn 15. janúar 1984).
Fæddur Þingeyingur, sjálfmenntaður harmonikkuleikari sem spilaði fyrir dansi í sinni heimasveit. Bjarki flutti til Siglufjarðar 1943 og bjó þar síðan. Hann starfaði fyrst að Hóli í Siglufirði, síðar sem byggingarmeistari og kaupmaður. Að Hóli samdi hann meðal annars Dísir vorsins 1943 og Hólasveinabrag, sem urðu fljótt mjög vinsæl og fóru um allt land sem „húsgangar“ án þess þó að vera nokkurntíman hljóðrituð. Bjarki var vinsæll dansspilar á síldarárunum á Siglufirði og spilaði mikið, oftast undir sínu eigin nafni, einn eða með öðrum, svo sem Þórði Kristinssyni, Sæmundi Jónssyni, Guðmundi og Þórhalli Þorlákssonum (Gautar) og fleirum. Hann var þekktur hagyrðingur og liggur eftir hann mikið magn af gamanvísum og lausavísum, margar landskunanr. Um 1963 fer Bjarki að gera texta við ýmis lög fyrir karlakórinn Vísir til dæmis Okkar glaða söngvamál, Siglufjörður (lag og texti) og fleiri. Guðmundur Þorláksson (Gauti) sló svo í gegn með texta Bjarka, Sem lindin tær, við erlent lag.
Það er svo í kringum 1970 að þeir félagar Bjarki og Þórður Kristinsson leiða saman hesta sína að nýju, hefja ballspilamennsku og stofna upp úr því hljómsveitina Miðaldamenn ásamt Magnúsi Guðbrandssyni og Sturlaugi Kristjánssyni.
Á þeim árum semur Bjarki marga dægurlagatexta við erelend lög svo sem Mónika, Ævisaga, Vilt'ekki eiga mig, Kysstu mig og svo framvegis.
Birkirani
Birkirani (fræðiheiti: Strophosoma melanogrammum ) er ranabjöllutegund í ættkvíslinni Strophosoma. Tegundin er aðallega í Evrópu. Á Íslandi er hann syðst á landinu.
Kerry King
Eftir Slayer samdi King nýja tónlist og stofnaði nýja hljómsveit í ætt við Slayer. Útgáfa og tónleikar töfðust vegna COVID-19. Paul Bostaph fyrrum trommari Slayer er meðlimur.
Theodore Schultz
thumb|Theodore William Schultz. Theodore William Schultz (fæddur 30.apríl 1902 - látinn 26.febrúar 1998) var bandarískur landbúnaðarhagfræðingur (e. agricultural economist). Hann vann Nóbelsverðlaun árið 1979 fyrir vinnu sína í landbúnaðarhagfræði.
Æviágrip
Schultz ólst upp í litlum sveitabæ í Suður-Dakóta í Bandaríkjunum. Grunnskólaganga Schultz var rofin vegna gríðarlegs skorts á vinnuafli á tímum fyrri heimsstyrjaldarinnar. Hann lærði á ungum aldri að erfitt var fyrir landbúnaðarfjölskyldur að binda saman enda sína og leiddi það hann inn í landbúnaðarhagfræðina og rannsóknir á hagfræði fátæktar. Schultz gekk í landbúnaðarháskólann í Suður-Dakóta árið 1921, lauk námi í B.S. í hagfræði og landbúnaði árið 1927 og lauk doktorsprófi í landbúnaðarhagfræði í Wisconsin háskólanum í Madison árið 1930.
Schultz var prófessor í háskólanum í Iowa á árunum 1930 til 1943. Árið 1943 blossuðu upp deilur vegna þrýstings háskólans á rannsakendur að fela niðurstöður sínar eftir þá uppgötvun að smjörlíki væri ekki jafn óhollt fyrir almenning og almennt var talið á þeim tíma. Schultz og átján aðrir fræðimenn sögðu stöðu sinni upp eftir að háskólinn stöðvaði rannsóknir sem voru óhagstæðar fyrir mjólkuriðnaðinn og var skólinn að bregðast við þrýstingi frá talsmönnum úr mjólkuriðnaðinum sjálfum. Schultz barðist fyrir akademísku frelsi þar sem kennarar hafa rétt á að fræða með sínum hætti án þrýstings eða afskipta utanaðkomandi aðila. Schultz hóf kennslu í Chicago-háskóla þar sem hann var til enda starfsferilsins síns.
Árið 1946 gerðist Schultz formaður hagfræðideildar Chicaco háskóla og var þar til 1961. Árið 1960 varð hann forseti bandarísku hagfræðistofnuninnar, AEA. Schultz giftist Esther Florence Werth árið 1930. Esther hafði einnig bakgrunn í landbúnaði og deildi með honum hugmyndum. Schultz ávarpaði hana í Nóbelsræðu sinni þar sem hann þakkaði henni fyrir samvinnuna. Þau eignuðust tvær dætur og einn son.
Theodore Schultz lést árið 1998, 95 ára að aldri.
Starfsferill
Schultz lagði fram fjölmargar kenningar sem leiddu til framdráttar hagvísinda. Þar má nefna vinnu hans í landbúnaðarhagfræði fátækra, þróunarríkja og hlutdeild hans í mannauðskenningunni. Í rannsóknum sínum ferðaðist Schultz víða til að hitta bændur, þorpsleiðtoga og verkamenn.
Mannauðskenningin
Á ferðum sínum um heiminn fyrir rannsóknir hans á landbúnaði kynntist Schultz fjölda fátækra einstaklinga og hafði við það samræður. Þær samræður leiddu Schultz áfram að tengja saman landbúnað, hagvöxt og mannauð. Í framhaldi rannsakaði Schultz mismuninn í styrkleika hagkerfa sem var til staðar á milli þjóða eftir lok seinni heimsstyrjaldarinnar. Þá hafði hann tekið eftir því að hagkerfi Japans og vestur-Þýskalands hefðu með ótrúlegum hraða náð að draga sig upp úr algjörri eyðileggingu seinni heimsstyrjaldarinnar - sérstaklega ef samanborið við þróun Bretlands. Bretland þjáðist af alvarlegri efnahagskreppu í nokkur ár eftir stríðið. Schultz mat það sem svo að Marshalláætlunin væri í raun að skaða efnahag landanna í Evrópu. Þar sem aðstoðin var ókeypis leiddi það til þess að hagkerfin í löndunum sem framleiddu samanburðarhæfar vörur neyddust til þess að lækka verð sem gerði landbúnaðinn ófæran til þess að stunda virka verðsamkeppni. Schultz komst að þeirri niðurstöðu að grunnurinn af velgengni Þýskalands og Japans væri fjöldi heilbrigðra einstaklinga í samfélaginu og menntun þeirra sem varð að lokum grundvöllur mannauðskenningarinnar hans. Þetta varð til þess að hann lagði mikla áherslu á gæði íbúa sem grunnþáttur að hagvexti og þróun fram yfir gæði eða magns lands eða annarra náttúruauðlinda. Hugmyndafræðin leiddi til mikilla breytinga á fjármögnun mennta- og heilsueflingaráætlana alþjóðlegra stofnana eins og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (e. Inernational Monetary Fund) og Alþjóðabankans (e. World Bank).
Nóbelsverðlaunin
Theodore Schultz hlaut Nóbelsverðlaun í hagfræði með Sir William Arthur Lewis árið 1979 fyrir vinnu þeirra í þróunarhagfræði með áherslu á landbúnaðarhagfræði. Fyrri verk Schultz, frá greiningu hans á bandarískum landbúnaði, voru birt á árunum 1932 til 1951. Sú vinna var undirstaðan af seinni vinnu hans sem hann hlaut Nóbelsverðlaunin fyrir. Schultz er eini landbúnaðarhagfræðingurinn sem hefur fengið Nóbelsverðlaunin í hagfræði.
Efnavopn
Efnavopn er vopn sem notast við eituráhrif efnasambands til þess að skaða, drepa eða gera óvini óvirka.
Hugtakið er illa skilgreint og hefur margar merkingar. Í Genfarsáttmálanum frá 1925 eru efnavopn skilgreind sem þær gastegundir sem valda köfnun eða eitrun og aðrar gastegundir sem notaðar eru í hernaði ásamt vökvum, öðrum efnum og búnaði sem er notaður í þeim tilgangi. Í íslenskum lögum eru efnavopn skilgreind sem eiturefni og forstigsefni þeirra, nema þau séu ekki ætluð til hernaðarlegra nota sem og skotfæri og tæki sem sérstaklega eru gerð til að valda bana eða öðrum skaða með eituráhrifum eiturefna og að lokum hvern þann búnað sem sérstaklega er gerður til að nota við beitingu slíkra skotfæra og tækja. Til dæmis er af þessum skilgreiningum báðum óljóst hvort eigi að telja til efnavopn þau vopn sem ætluð eru að valda dýrum eða plöntum skaða með eituráhrif tiltekinna efnasambanda á þær lífverur og um það er deilt, hvort slíkt eigi að gera. Í þessarri grein er stuðst við tiltölulega víða skilgreiningu á því, hvað séu efnavopn.
Saga notkunar efnavopna
Það að eitra vatnsból andstæðinga manns og slíkar aðgerðir gætu hæglega flokkast undir notkun efnavopn og slíkar frumstæðar aðfarir við efnahernað hafa tíðkast frá örófi alda. Sömuleiðis hefur það lengi verið stundað, að bera eitur á örvar, spjót, byssukúlur og annað til að gera viðkomandi vopn banvænni. Einnig þekkjast dæmi þess að líkum þeirra sem létust af smitsjúkdómum hafi verið varpað inn fyrir virkisveggi til að smita setuliðið. Meiri háttar notkun efnavopna á kerfisbundinn hátt var hins vegar fyrst reynd í fyrri heimsstyrjöldinni og hafa þau aldrei síðan verið notuð á slíkum skala. Þar var efnavopnum beitt mikið af báðum stríðandi fylkingum
Efnavopn í fyrri heimsstyrjöld
Fyrstir til að beita efnavopnum í því stríði voru Frakkar, sem strax í upphafi stríðs beittu Xylylbrómíði, táragasi, gegn Þjóðverjum. Þjóðverjar beittu efnavopnum fyrstu af ráði í annarri orrustunni um Ypres, en það var líka í fyrsta skipti sem Klórgasi var beitt í hernaði í stórum stíl. Þjóðverjar notuðu að því sinni þá frumstæðu aðferð að opna tanka af klóri þegar vindátt var hagstæð og láta gasið færast með vindinum yfir einskismannsland að skotgröfum andstæðinganna. Klórgas er þyngra en loft og færðist með fram jörðinni og settist að í dældum í landslaginu, þar á meðal í skotgröfum. Bretar beittu efnavopnum í stórum stíl fyrst í orrustunni um Loos-en-Gohelle 1915, þá klórgasi. Meðal þekktustu annarra efnasambanda sem voru notuð í fyrri heimsstyrjöldinni voru fosgen og hið svokallaða sinnepsgas. Efnavopn voru þróuð og notuð af báðum fylkingum á vesturvígstöðvunum allt fram að stríðslokum.
Efnavopn í seinni heimsstyrjöld
Í seinni heimsstyrjöldinni stóðu flest ríki við skuldbindingar sínar frá 1925 um að beita ekki efnavopnum. Í Evrópu var þeim ekki beitt af ráði en Japanir beittu þeim lítils háttar gegn Kínverjum. Við innrás Þjóðverja í Pólland 1939 nefndi Hitler í frægri ræðu sinni, þar sem hann kunngjörði að stríð væri skollið á milli Þjóðverja og Pólverja, að ef Pólverjar myndi beita efnavopnum yrði þeim svarað í sömu mynt. Segja má að það hafi slegið tóninn fyrir stríðið hvað efnavopn varðar, því öll stórveldin stóðu fyrir mikilli framleiðslu efnavopna á stríðsárunum, til þess að geta svarað fyrir sig ef á þau yrði ráðist með efnavopnum en ekkert þeirra beitti þeim af ráði.
Eftir seinni heimsstyrjöldina
Eftir seinni heimstyrjöldina hefur efnavopnum oft verið beitt. Egyptar munu hafa beitt þeim í Jemen. Bandaríkjamenn stunduðu í Víetnamstríðinu umfangsmiklar árásir á Norður-Víetnam til að drepa trén í skógum landsins og hrísgrjónaplöntur á ökrum til að eyða því skjóli, sem skæruliðar höfðu í skógunum og til að skera undan matvælaframleiðslu landsins til að knýja það til uppgjafar. Helsta efnið sem var notað var 2,4,5-tríklóró-fenoxyediksýrubútylester, hið svokallaða Agent Orange. En það er mjög umdeilt hvort slík vopn sem beinast gegn plöntum teljist til efnavopna. Í stríði Íraks og Írans beittu Írakar efnavopnum í meira mæli en tíðkast hefur síðan í fyrri heimsstyrjöldinni, fyrst of fremst sinnepsgasi. Sérstaklega þekkt er árás íraska hersins á kúrdíska þorpið Halabdscha 1988, þar sem sinnepsgas var notað.
Tundurskeytabátur
thumb|right|Fyrsti nútímatundurskeytabáturinn HMS Lightning smíðaður 1876. Tundurskeytabátur er lítill og hraðskreiður bátur sem ber tundurskeyti. Slíkir bátar eru notaðir gegn orrustuskipum óvinahers. Fyrstu bátarnir af þessari gerð báru tundurskeytin á bómu sem rekin var utan í óvinaskip en eftir 1866 gátu þeir sent af stað tundurskeyti með þrýstiloftsvél og skrúfu sem sigldu sjálf. Tundurskeytabátar voru litlir og ódýrir í framleiðslu. Því var hægt að nota þá í miklu magni gegn miklu stærri skipum. Ókosturinn við þá var að vegna lítillar drægni vélarinnar var ekki hægt að notast við þá á hafi úti.
Míla
Míla er algeng fjarlægðaeining, sem er skilgreind með mismunandi hætti eftir ríkjum, en er ekki SI-mælieining. Ein alþjóðlega míla er jafnlöng 1760 jördum, sem er um 1,609 kílómetrar. Sænsk og norsk míla, skrifuð mil, er nú skilgreind sem 10 km. Sjómíla er einkum notuð í siglingum og flugi. Til eru mun fleiri og mislangar skilgreiningar á mílum.
Líberland
thumb|250px|Líberland er staðsett á grænlitaða svæðinu á kortinu merkt „Siga“. Vegna ágreinings Serbíu og Króatíu um landamæri ríkjanna gera bæði ríkin tilkall til gullituðu svæðanna. Græna svæðið aftur á móti hefur hvorugt landið gert tilkall til. Líberland, opinbert heiti Free Republic of Liberland, (tékkneska: Svobodná republika Liberland) er sjálfskipað örríki sem gerir tilkall til landsvæðis á vesturbakka Dónár á landamærum Króatíu og Serbíu og hefur landfræðileg landamæri að Króatíu.
Það var tékkneski anarkókapítalíski stjórnmálamaðurinn og aðgerðasinninn Vít Jedlička sem lýsti yfir sjálfstæði Líberlands 13. apríl 2015.
Á opinberri vefsíðu landsins segir að það hafi verið stofnað á þessum stað vegna langvinns ósættis Króatíu og Serbíu um landamæri svæðisins, en það er eitt af mörgum sem ekki hefur náðst sátt um milli ríkja fyrverandi Júgóslavíu eftir borgarastyrjöldina þar. Samt eru nokkur svæði sem hvorugt ríkið hefur gert tilkall til og er það svæði sem Líberland er stofnað á eitt þeirra og er það jafnframt stærst þeirra svæða.
Króatía og Serbía lokuðu landamærum sínum að Líberlandi í maí 2015 en Vít Jedlička hefur bent fólki á að notfæra sér að Dóná er alþjóðleg sigglingaleið til Svartahafs og því ætti öllum að vera frjálst að komast til landsins þá leiðina.
Ekkert land viðurkennir Líberland en stofnandi þess segir að það uppfylli öll skilyrði Montevídeósáttmálans um fullveldi ríkja. Eitt af yfirlýstum stefnumálum Líberlands er að vera skattaparadís í Evrópu líkt og Mónakó og Liechtenstein.
Stofnun ríkisins hlaut mjög mikla athygli strax í upphafi. Sem dæmi þá aðeins á fyrstu vikunni eftir að líst var yfir sjálfstæði skráðu sig og óskuðu eftir ríkisfangi 220 þúsund manns alstaðar af úr heiminum. Opinberi vefurinn var heimsóttur 1,2 miljón sinnum og 100 þúsund skráðu sig á Facebook-síðu þess.
Eysteinn Magnússon (konungur)
thumb|Stytta af Eysteini 1. Eysteinn Magnússon eða Eysteinn 1. (1088 – 29. ágúst 1123) var konungur Noregs frá 1103 ásamt hálfbræðrum sínum, Ólafi og Sigurði Jórsalafara, þar til Ólafur dó 1115 en eftir það ríktu Eysteinn og Sigurður saman þar til Eysteinn lést.
Þeir bræður voru allir frillusynir Magnúsar berfætts en móðir Eysteins var af lágum stigum og er nafn hennar óþekkt. Þeir voru kornungir þegar þeir tóku við ríkjum eftir fall föður síns 1103, Eysteinn var þá 15 ára, Sigurður 13 ára og Ólafur aðeins 3-4 ára. Eldri bræðurnir stýrðu því ríkinu með aðstoð ráðgjafa, enda var Ólafur heilsuveill og dó ungur, og á meðan Sigurður var í krossferð sinni til Jórsala á árunum 1108-1111 stýrði Eysteinn ríkinu einn. Eftir heimkomu Sigurðar deildu þeir bræðurnir með sér völdum og skiptust á að dvelja í suður- og norðurhluta ríkis síns.
Eysteinn virðist hafa verið röggsamur konungur, lét reisa kirkjur og klaustur, gera hafnir og stóð í öðrum framkvæmdum. Snorri lýsir honum svo í Heimskringlu að hann hafi verið greindur og vel að sér, glaðlyndur og vinsæll.
Kona hans var Ingibjörg Guttormsdóttir frá Steig í Guðbrandsdal. Þau áttu eina dóttur, Maríu, og var hún móðir uppreisnarforingjans Ólafs ógæfu Guðbrandssonar, sem tók sér konungsnafn árið 1167 en varð svo að flýja til Danmerkur og dó þar 1169.
Snarrót (félag)
Snarrót er félag sem var stofnað um rekstur samnefndrar félagsmiðstöðvar í Reykjavík. Félagsmiðstöðin Snarrót var stofnuð á haustmánuðum árið 2004 og starfaði nokkurn veginn samfellt fram á sumar 2006. Yfirlýstur tilgangur stöðvarinnar var að vera athvarf og miðstöð fyrir grasrótarstjórnmál, einkum á vinstrivængnum. Hún var til húsa að Garðastræti 2 til að byrja með, en flutti síðan í kjallarann á Laugavegi 21. Þar fóru meðal annars fram fundir, kvikmyndasýningar og námskeið, sem tengdust umhverfisvernd, baráttu fyrir friði og mannréttindum, afhjúpun meintra og raunverulegra samsæra og fleiru. Starfsemin var fjármögnuð með félagsgjöldum og fjáröflunarviðburðum, einkum kvöldverðum, auk þess sem komið var upp aðstöðu, fyrir ferðamenn og aðra, til að komast á internetið gegn vægu gjaldi. Félagar í félaginu skiptu nokkrum tugum, en dagleg umsjón stöðvarinnar var í höndum stjórnar sem kjörin var á árlegum aðalfundi.
Á fyrri hluta ársins 2007 var ákveðið að leggja félagsmiðstöðina Snarrót niður..
Anholt
thumb|Kort af Danmörku og hafinu. Rauður litur markar hvar Anholt liggur. thumb|Gamli vitinn við strönd Anholt thumb|Loftmynd. Anholt er eyja sem liggur milli Danmerkur og Svíþjóðar. Eyjan er í Kattegat og  flatarmál hennar er 22,37 km². Hún er 11 km löng og um 6 km breið þar sem hún er breiðust. Árið 2016 bjuggu 145 manns í Anholt allt árið og eru þeir flestir búsettir í þorpinu Anholt By sem liggur inni í landi. Þar er einnig skólinn á eyjunni, um 3 km frá höfninni. Árlega heimsækja um 60.000 ferðamenn eyjuna, flestir að sumarlagi og er ferðaþjónusta aðalatvinnugreinin. Mörg sumarhús (300-400) eru á eyjunni.
Landslag
thumb|Eyðimörkin Vesturhluti Anholt einkennist af jökulgörðum. Þorpið er mitt á meðal þeirra, en höfnin, sem byggð var 1902, er á norðvesturodda eyjunnar. Austurhluti eyjunnar er þekktur undir nafninu Ørkenen eða Eyðimörkin. Eyðilandið þar er eitt stærsta af sinni gerð í Norður-Evrópu. Gróðurleysið þar stafar af skógareyðingu, þar voru áður skógar en er nú lyngheiði með fléttum. Reynt er að vernda þetta sérstaka landslag og árin 1995-1996 voru innfluttar fjallafurur fjarlægðar á stóru svæði á suðurhluta eyjunnar.
Á Totten sem er austuroddi eyjunnar er eitt stærsta selalátur við Danmörku. Sá hluti eyjunnar er lokaður ferðamönnum.
Cephalotaxus sinensis
Cephalotaxus sinensis er sígrænt tré frá Kína.
Kína
Alþýðulýðveldið Kína (kínverska: 中国; pinyin: Zhōngguó) nær yfir megnið af því svæði sem í menningarlegu, landfræðilegu og sögulegu samhengi hefur verið kallað Kína. Allt frá stofnun þess árið 1949 hefur ríkið verið undir stjórn Kommúnistaflokks Kína. Það er fjölmennasta ríki veraldar með yfir 1,4 milljarða íbúa sem flestir teljast til hankínverja. Það er stærsta ríki Austur-Asíu að flatarmáli og það fjórða stærsta í heiminum. Ríkið á landamæri að fjórtán ríkjum: Afganistan, Bútan, Indlandi, Kasakstan, Kirgistan, Laos, Mongólíu, Búrma, Nepal, Norður-Kóreu, Pakistan, Rússlandi, Tadsíkistan og Víetnam. Höfuðborgin er Peking.
Alþýðulýðveldið gerir tilkall til Taívan og nærliggjandi eyja sem í raun lúta þó stjórn Lýðveldisins Kína. Hugtakið „meginland Kína“ er stundum notað til að lýsa Alþýðulýðveldinu og þá eru Hong Kong og Maká yfirleitt ekki talin með sökum sérstöðu þeirra. Einnig gengur þessi hluti Kína undir nafninu „Rauða Kína“, yfirleitt á meðal andstæðinga eða gagnrýnenda þess. Þar sem Alþýðulýðveldið ræður yfir yfirgnæfandi meirihluta sögulegs landsvæðis Kínverja er það í daglegu tali yfirleitt einfaldlega kallað Kína og Lýðveldið Kína einfaldlega Taívan.
Heiti
Heitið Kína kemur fyrir í dagbók Duarte Barbosa frá 1516 sem o Grande Reino da China. Þetta heiti kemur fyrir í íslenskum ritum frá 17. öld sem Sína eins og í latínu, Kín eða Kína. Uppruni orðsins appelsína, sem kemur úr lágþýsku, er til dæmis „Kína-epli“. Heitið sem Barbosa notaði var fengið úr persnesku, Chīn (چین), sem aftur var dregið af sanskrít, Cīna (चीन). Orðið Cīna kemur fyrir í fornum helgiritum Hindúa eins og Mahābhārata (5. öld f.o.t.) og Manusmṛti (2. öld f.o.t.). Árið 1655 stakk Martino Martini upp á því að orðið væri upphaflega dregið af heiti Qin-veldisins (221-206 f.o.t.). Indverskir textar sem nota orðið eru eldri en Qin-veldið, en þessi uppruni er samt gefinn upp af ýmsum heimildum. Aðrar kenningar rekja orðið í sanskrít til heita Yelang eða ríkisins Chu.
Opinbert heiti nútímaríkisins er „Alþýðulýðveldið Kína“ (中华人民共和国 Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó). Stutta myndin er Zhōngguó (中国), dregið af zhōng („mið-“) og guó („ríki“), hugtak sem varð til á tímum Vestur-Zhou sem vísun í yfirráðasvæði þeirra. Heitið var síðan látið ná yfir svæðið í kringum Luoyi (nú Luoyang) á tímum Austur-Zhou, og síðan yfir Miðsléttuna. Síðar var það stundum notað sem heiti yfir ríkið á tímum Tjingveldisins. Það var oft notað sem menningarlegt hugtak til að aðgreina þjóðina Huaxia frá öðrum sem álitnir voru „barbarar“. Nafnið Zhongguo hefur þannig líka verið þýtt sem „Miðríkið“ í Evrópumálum. Alþýðulýðveldið Kína er stundum kallað Meginlands-Kína til aðgreiningar frá Lýðveldinu Kína.
Héruð
Héruð alþýðulýðveldisins eru 33 talsins (Taívan ekki meðtalið). Þau eru:
Trúarbrögð
Meðlimir kínverska kommúnistaflokksins eru trúleysingjar, en kínversk stjórnvöld leyfa venjulegu fólki að iðka trúarbrögð.
Fyrir um 2500 árum, á tímum Zhou ættarinnar þegar þar ríkti ófriður á milli smákónga lifðu þar tveir spekingar í Kína, Konfúsíus og Laó Tse. Þeir höfðu mikil áhrif og kenningar þeirra urðu nánast sem trúarbrögð. Konfúsíus trúði því að menn væru góðir að eðli en þeir þyrftu fræðslu. Hann trúði því að ef fólk fengu kennslu um rétta hegðun þá yrði friður en ekki lengur stríð. Fólk átti að hlusta á kennara eða höfðingja sem myndi sinna sínu fólki. Hinsvegar kenndi Laó Tse mönnum að þeir ættu að lifa einföldu lífi í líkingu við lögmál náttúrunnar. Hann hélt því fram að menn ættu að stunda íhugun og innlifun til að öðlast þroska. Bókin um veginn er talinn vera bók sem Laó Tse skrifað sem er enn mikið lesin.
Trúin er margvísleg og í hverjum héraði í Kína eru ólíkar tegundir af dýrkun iðkuð. Kínversk þjóðtrú byggist á dýrkun dreka, náttúruanda, goða og forfeðra.
Margir kínverjar trúa á Qi Gong, sem hefur verið löng hefð fyrir íhugun, líkamsæfinga og lífsorku. Markmiðið með því að stunda Qi er að fá hugarró og góða heilsu.
Daoismi er hluti af kínversku þjóðtrúnni og eru kínversk heimspeki og trúarbrögð (sem byggja á kenningum Laó Tse frá 4. öld f.kr.). en hann gengur út á það að lifa í sátt við Dao (veginn sem er undirliggjandi kraftur alheimsins).
Einnig líta margir á speki Konfúsíusar sem þýðingamikinn þátt í Kínverskri þjóðtrú. Konfúsíus var kínverskur heimspekingur sem hafði gífurleg áhrif á menningu í Kína og nágrannalanda.
Port Saíd
thumb|Port Saíd á [[póstkorti frá 1915. ]] thumb|Port Saíd (2016). Port Saíd (arabíska: بور سعيد (umritað: Būr Saʻīd)) er hafnarborg á Miðjarðarhafsströnd Egyptalands, nyrst á Súeseiðinu við norðurenda Súesskurðsins. Íbúafjöldi er um hálf milljón.
Efnahagslíf borgarinnar byggir á fiskveiðum og iðnaði, eins og efnaiðnaði, matvælaiðnaði og tóbaksvinnslu. Borgin er líka mikilvæg útflutningshöfn fyrir aðrar egypskar vörur, eins og bómull og hrísgrjón. Hún er líka eldsneytisstöð fyrir skip sem fara um Súesskurðinn. Port Saíd er fríhöfn og vinsæll sumardvalarstaður.
Austan megin við skurðinn liggur systurborg Port Saíd, Port Fúad. Daglegar ferjur tengja borgirnar.
Tundurskeyti
thumb|Tundurskeyti skotið frá bandaríska kafbátnum Virginia Tundurskeyti er vindillaga neðansjávarsprengja sem er hönnuð til að springa þegar hún lendir á hlut. Tundurskeytum er vanalega skotið af kafbátum en þeim getur einnig verið varpað niður úr flugvél eða af skipi. Þau springa nálægt skotmarki sínu og eru notuð til að granda skipum eða kafbátum. Tundurskeytum var oft skotið úr sérstökum tundurskeytabátum.
Mauna Kea
thumb Mauna Kea er dyngja, staðsett á Hawaii í Bandaríkjunum og er sú stærsta sinnar tegundar í heiminum. Það er eitt þeirra fimm eldfjalla sem mynda eyjuna Hawaii, er hæsta fjall eyjaklasans og er stundum talið hæsta fjall heims ef mælt er frá sjávarbotni en þá er það yfir 9000 metra. Yfir sjávarmáli er fjallið 4.205 metrar. Á tungu innfæddra þýðir Mauna Kea „hvíta fjallið“ og vísar til snjóalaga yfir vetrartímann.
Tinna Gunnlaugsdóttir
Tinna Þórdís Gunnlaugsdóttir (f. 18. júní 1954) er íslensk leikkona. Hún stundaði fjögurra nám við Leiklistarskóla SÁL og lauk því við Leiklistarskóla Íslands 1978. Hún var Þjóðleikhússtjóri á árunum 2005-2014. Hún er gift Agli Ólafssyni leikara og tónlistarmanni. Börn þeirra eru Ólafur Egill Egilsson, leikari og handritshöfundur, (f.12.10.1977) Gunnlaugur Egilsson, balettdansari (f 26.03.1979) og Ellen Erla Egilsdóttir (f. 18.10.1988)
Heimild
Samtíðarmenn J-Ö, Vaka-Helgafell, 2003, Pétur Ástvaldsson ritstjóri.
XO sósa
XO sósa er krydduð sósa úr sjávardýrum. Hún kemur upphaflega frá Hong Kong og er algeng í Suður-Kína.
Eyrarsundstollurinn
thumb|right|Krúnuborgarhöll við Helsingjaeyri Eyrarsundstollurinn var tollur sem Danir innheimtu af skipum sem fóru um Eyrarsund, milli Norðursjávar og Eystrasalts, yfir línu sem lá á milli Helsingjaeyrar og Helsingjaborgar. Tollinum var komið á af Eiríki af Pommern árið 1429 til höfuðs Hansakaupmönnum. Öll erlend skip þurftu að bíða við Helsingjaeyri eftir að greiða tollinn og þar var reist virkið Krókurinn sem síðar vék fyrir Krúnuborgarhöll. Svíar voru að mestu leyti undanþegnir tollinum, en þó voru vissir vöruflokkar tollaðir og Svíar reyndu t.d. í Torstensonófriðnum að losa um þessi verslunarhöft. Tollurinn var ein helsta og stöðugasta tekjulind Danakonunga og ein af ástæðum þess að konungsvaldið styrktist verulega í Danmörku á 16. og 17. öld. Tekjurnar af tollinum voru nýttar til ýmissa stórframkvæmda á vegum konungs, svo sem kastalabygginga.
Tollurinn var afnuminn með Eyrarsundssamningnum 14. mars 1857 vegna mikils þrýstings erlendra ríkja og þá einungis gegn 30 milljón ríkisdala bótum sem þessi ríki (þar á meðal Rússland, Bandaríkin og Tyrkland) þurftu að greiða Dönum.
Ætla má að William Shakespeare hafi heyrt um Helsingjaeyri frá enskum sjómönnum sem höfðu þurft að bíða þar eftir tollinum, og þannig fengið hugmyndina að því að láta Hamlet gerast í höllinni „Elsinore“.
Sunna Borg
Sunna Borg (f. 20. desember 1946) er íslensk leikkona.
Krossnefir
Krossnefir (fræðiheiti: Loxia) er ættkvísl finka.
Málsóknarumboð
Um málsóknarumboð eru engin almenn lög, heldur fáein lagaákvæði, þar sem ráðgert er að því megi eða skuli beita við ákveðnar aðstæður, en að öðru leyti helgast heimildir til notkunar málsóknarumboðs af fremur þröngum venjum, sem eru yfirleitt bundnar við ákveðin svið. Þá eru engar almennra reglur í löggjöf um heimildir málsóknarumboðsmanns til aðgerða fyrir umbjóðanda sinn.
Dæmi um tilvik, þar sem málsóknarumboð styðst beinlínis við fyrirmæli laga, verða einkum fundin á vettvangi vinnulöggjafar, en af því sviði má benda á reglur umboð stéttarfélaga og félag atvinnurekanda til að reka mál aðildarfélaga sinna eða félagsmanna fyrir Félagsdómi, sbr. 45. gr. [https://www.althingi.is/lagas/153b/1938080.html laga nr. 80/1938], svo og sambærilegar reglur í 26. og 27. gr. [https://www.althingi.is/lagas/153b/1986094.html laga nr. 94/1986 um kjarasamninga opinberra starfsmanna]. Í þessum tilvikum verður að ætla að tilgangur umboðsins sé að tryggja að viðkomandi samtök gæti hagsmuna allra félagsmanna sinna í senn. Fáein önnur dæmi eru til af lagaákvæðum, þar sem kveðið er á um málsóknarumboð, en lítið reynir á þau í framkvæmd. Í því sambandi má benda á reglur í 13. gr. [https://www.althingi.is/lagas/153b/1985034.html siglingalaga nr. 34/1985], þar sem mælt er fyrir um málsóknarumboð skipstjóra til að gæta hagsmuna útgerðar skips í málum út af atriðum, sem varða það.
Engar almennar takmarkanir eru á því hverjum verði veitt málsóknarumboð, svigrúm er til þess háð sakarefninu hverju sinni. Í sumum tilvikum er lögákveðið að málsóknarumboð verði veitt tilteknum umboðsmanni í vissum tegundum mála, en þegar heimildir til að beita málsóknarumboði helgast af venjum virðist misjafnt hvort þær eru bundnar við ákveðna umboðsmenn eða ekki.
Sá grundvallarmunur er á málflutninsumboði og málsóknarumboði að málflutningsumboðsmaður kemur fram af hálfu aðila, sem er nafngreindur í máli og er ekki kenndur við umboðsmann sinn í heiti máls eða á annan hátt, en á hinn bóginn ríkir sú venja að annaðhvort komi málsóknarumboðsmaður fram í eigin nafni í máli án þess að umbjóðandi hans sé nokkru sinni nafngreindur eða mál hefur heiti, sem ber með sér að málsóknarumboðsmaður reki það "fyrir hönd" eða "vegna" nafngreinds umbjóðanda síns. Í tilfelli málsóknarumboða er því staðan sú að umboðsmaðurinn er samkenndur við umjóðanda sinn í ríkara mæli en þegar málflutningsumboði er beitt.
Sögulegt samhengi
Í réttarsögulegu samhengi má benda á að málsóknarumboð fór að tíðkast erlensi á fyrri öldum til að koma fram hjá reglum um málflutningsumboð og þeim takmörkunum, sem leiddu af þeim reglum um hverjum yrði veitt umboð til að flytja mál. Málsóknarumboð hefur þannig lengi haft á sér þann blæ að það sé óvelkomin leið til að víkjast undan reglum um einkarétt lögmanna til að taka að sér málflutning fyrir aðra. Hér á landi hefur ekki verið amast við málsóknarumboði í sama mæli og í sumum öðrum löndum, en í einhverjum tilfellum hefur verið reynt að koma í veg fyrir notkun þess erlendis með lögum. Hérlendis hefur málsóknarumboð verið umborið í framkvæmd í nokkrum mæli, utan lögboðinna tilvika. Þessi bakgrunnur málsóknarumboða veldur þó þeirri tilhneigingu í framkvæmd að heimildir til að beita málsóknarumboði verði skýrðar þröngt.
Merseyside
thumb|250px|Merseyside á Englandi.
Merseyside er sýsla á Norðvestur-Englandi á Bretlandi. Íbúar voru rúmlega 1.385.666 árið 2012. Borgin Liverpool er í Merseyside.
Karkari (aðgreining)
Karkari getur verið:
Demantur
thumb|300px|Hér sést vel hvernig ljós brotnar í demöntum. Demantur er eitt þekktasta fjölgervingsform kolefnis vegna þess hve algengir demantar eru í iðnaði og skartgripagerð. Algengi þeirra í iðnaði stafar af því að þeir eru afar harðgerðir, en demantar eru sterkasta efnið sem þekkist (sjá knattkol). Í skartgripagerð er einkum sóst eftir eiginleika þeirra til að brjóta ljós en einnig vegna hörku. Demantar eru afar verðmætir en þau 26 tonn sem árlega eru unnin úr námum eru um 700 milljarða króna virði. Demantar myndast í náttúrunni undir gríðarlegum þrýstingi og hita í jörðu niðri. Demantar eru einnig framleiddir en stærð þeirra og gæði eru ekki mikil og því eru þeir aðeins notaðir í iðnaði. Um 100.000 kílógrömm af iðnaðardemöntum eru framleiddir árlega.
Long Beach Polytechnic High School
Long Beach Polytechnic High School (oft kallaður Long Beach Poly eða bara Poly) er gagnfræðiskóli í borginni Long Beach, Kaliforníu-fylki, Bandaríkjunum sem var stofnaður árið 1895. Skólinn er flaggskip-skóli Sameinaða Skólahverfinu í Long Beach og er stór þéttbýlisskóli með rétt yfir fimm þúsund nemendur. Poly er virtur bæði fyrir akademísku og íþróttamannslegu hliðar skólans. Árið 2005 var skólinn nefndur „íþróttaskóli aldarinnar“ af íþróttablaðinu Sports Illustrated og er honum þar hrósað fyrir hversu margar íþróttir þei kenna en þar á meðal eru badminton, körfubolti, amerískur fótbolti og frjálsar íþróttir. Tónlistardeild þeirra hefur einnig hlotið mörg verðlaun þar á meðal sex Grammy-verðlaun. Poly er einnig með metið að hafa sent flesta af sínum ameríska fótbolta-köppum í NFL-deildina af öllum gagnfræðiskólum í Bandaríkjunum en þeir eru 60 talsins.
Gallía
thumb|250px|Landakort Gallíu árið 58 f.Kr.
Gallía var svæði í Vestur-Evrópu, fyrir rómversku landvinningana undir Júlíusi Sesar, sem núna spannar það svæði sem er Norður-Ítalía, Frakkland, Belgía, vesturhluti Sviss og sá partur Hollands og Þýskalands sem er vestan við ána Rín.
Rush Hour
Rush Hour er grín- og hasarmynd frá árinu 1998. Myndinni leikstýrði Brett Ratner. Framhald myndarinnar eru kvikmyndirnar Rush Hour 2, Rush Hour 3 og Rush Hour 4. Myndin er 97 mínútur. Myndin fjallar um Lee, löggu frá Hong Kong, og Carter, löggu frá Los Angeles. Þegar dóttir kínversk þingmans er rænt í L.A. er sent eftir Lee, hæfustu löggu í Hong Kong. Því miður fær hann félagann Carter sem er bæði sjálfselskur og eigingjarn. Saman elta þeir uppi ræningjana.
Suzi Quatro
thumb|right|200px|Suzi Quatro á tónleikum í AIS Arena. Susan Kay „Suzi“ Quatro (fædd 3. júní 1950) er söngkona, lagahöfundur, bassaleikari og leikkona. Hún varð fyrsti kvenbassaleikarinn til að verða rokkstjarna upp úr 1970 og hafði mikil áhrif sem slík á aðrar konur í rokkheiminum sem og utan hans.
Miðkerfisvökvi
Miðkerfisvökvi (fræðiheiti: liquor cerebrospinalis) er heila- og mænuvökvi, þ.e. vökvi sem umlykur heila og mænu og fyllir holrými þessara líffæra.
861–870
861-870 var 7. áratugur 9. aldar.
Hoya landgrantensis
Hoya landgrantensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Sérakrein
thumb|right|Sérakrein eftir miðri götu í Taípei, Taívan. Sérakrein, forgangsakrein eða strætórein er akrein sem er eingöngu ætluð strætisvögnum. Slíkar akreinar eru notaðar til að auka hraða og áreiðanleika almenningssamgangna með því að koma í veg fyrir að vagnarnir sitji fastir í umferðarteppum. Sérakreinar eru lykiatriði í hraðvagnakerfum. Sérakreinar geta verið ein af mörgum akreinum á vegi fyrir almenna umferð eða akrein sem er alveg aðskilin frá veginum, til dæmis með grindum eða köntum. Sérakreinar á vegum með blandaða umferð geta verið alveg fráteknar fyrir almenningsvagna eða opnar leigubílum, sjúkrabílum og áætlunarbifreiðum.
Fyrsta sérakreinin sem getið er um var sett upp í Chicago árið 1940. Í Evrópu voru sérakreinar teknar upp í Hamborg árið 1963 þegar sporvagnakerfið var lagt niður. Fyrsta aðskilda sérakreinin í Bandaríkjunum var El Monte-leiðin í Los Angeles sem var opnuð 1974.
Stella Guðný Kristjánsdóttir
Stella Guðný Kristjánsdóttir (f. 22. maí 1974) er íslensk leikkona.
Fagursmæra
Fagursmæra (fræðiheiti: Oxalis adenophylla ) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá suðurhluta S-Ameríku (Argentína og Síle).
Hún er harðgerð garðplanta hérlendis.
Sesamolía
Sesamolía er matarolía unnin úr sesamfræjum. Hún er notuð í matargerð í Suður-Indlandi en einnig mikið notuð til að bragðbæta mat í kínverskri, japanskri, miðausturlanda, kóreskri og Suðaustur-Asískri matargerð. Olían er einnig notuð til lækninga og sem nuddolía.
Gargönd
Gargönd (fræðiheiti Anas strepera) er fugl af andarætt Anatidae. thumb|left|upright|Ung gargönd thumb|left|upright|Karlfugl Gargönd er 46 - 56 sm löng og er vænghafið 78 - 90 sm. Karlfuglinn er aðeins stærri en kvenfuglinn og vegur að meðaltali 990 g á meðan meðalþyngd kvenfugls er 850 g. Gargönd verpir á Íslandi en er sjaldgæf.
Charlie Rose (spjallþáttur)
Charlie Rose er bandarískur spjallþáttur sem sýndur er á sjónvarpsstöðinni PBS.
Þáttastjórnandinn Charlie Rose fær til sín viðmælendur úr hinum ýmsu kimum samfélagsins eins og stjórnmálamenn, íþróttamenn, skemmtikrafta, kaupsýslumenn, vísindamenn, rithöfunda og fleiri. Þátturinn sem aðallega er fjármagnaður með styrkjum frá fyrirtækjum og góðgerðasamtökum var frumsýndur þann 30. september 1991.
Árið 2007 var safn af myndböndum þáttarins hlaðið upp á heimasíðu hans svo hægt væri að horfa á fyrri viðtöl gjaldfrjálst í gegn um internetið. Þátturinn hlóð einnig upp nærri 4000 klukkustundum af viðtölum upp á myndbandavefinn YouTube.
Olomouc
200px|right|Kort sem sýnir staðsetningu Olomouc í Tékklandi Olomouc (þýska: Olmütz) er annar tveggja höfuðstaða og samnefnt hérað í Moravíu (Mæri) í austurhluta Tékklands með um 100.000 íbúa. Í bænum er súla heilagrar þrenningar, sem er á heimsminjaskrá UNESCO, reist árið 1740.
Mount Whitney
thumb|Mount Whitney. Mount Whitney er hæsta fjall Bandaríkjanna fyrir utan Alaska. Það er 4.421 metra hátt og er staðsett í austurhluta Sierra Nevada-fjalla í Kaliforníu. Toppur fjallsins er á mörkum Sequoia-þjóðgarðsins og Inyo-þjóðskógarins.
Hvannadalshnjúkur
thumb|200px|Staðsetning Hvannadalshnjúks
Hvannadalshnjúkur hefur tvær almennar uppgönguleiðir. Önnur þeirra, svokölluð Virkisjökulsleið, er fremur erfið og tæknileg, aðallega fyrir reynda fjallagarpa en hin leiðin, upp frá Sandfelli, er öruggari og mun auðveldari. Síðarnefnda leiðin er mjög vinsæl, sérstaklega nú til dags og verður henni hér lýst. Göngunni er skipt í 3 þrep. Fyrsta þrep er venjuleg en frekar brött ganga frá 100 metrum upp í 1100 metra. Þar er áð og farið í línur. Oftast eru línurnar flokkaðar eftir þrótti og hrausti göngumannanna, þ.e.a.s. þeir með mesta hraðann og úthaldið eru saman í línu, á meðan fólk sem vill taka göngunni fremur rólega eru saman. Með þessu kerfi helst gangan í samræmi við getu hvers og eins. Í hverri línu er einn leiðsögumaður sem gengur fremst, sprungur kunna nefnilega að leynast þegar ofar dregur þar sem gangan er núna einungis á jökli það sem eftir er. Annað þrep er frá 1100 metrum upp í 1800 metra, þessi partur af göngunni er mjög einhæfur og reynir á þolinmæði og viljastyrk þátttakenda. Þessi 700 metra hækkun er gengin einungis á mjallhvítum jöklinum þangað til komið er upp á Öræfajökulinn sjálfan, á jafnsléttu. Þar tekur við þriðja og síðasta þrep þar sem gengið er á jafnsléttu í talsverðan tíma og þangað til að komið er að hnjúknum sjálfum. Hann stendur nokkuð sjálfstæður upp úr jöklinum og er um 200 metra hár. Undir hnjúknum þarf að setja á sig brodda vegna þess hversu bratt er síðasta spölinn. Af toppi Íslands er gríðarlega fallegt og gott útsýni ef skyggni er gott. Það sést m.a. til Hrútfjallstinda, Þumals og fleiri fjalla ofan Skaftafell sem virka fremur lítil frá þessu sjónarhorni.
1338
thumb|right|Konunglegt innsigli Albrechts af Mecklenburg. Árið 1338 (MCCCXXXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Eldfjallaaska
thumb|Sýni af eldfjallaösku thumbnail|Askan eldumbrotanna í [[Pínatúbó-eldfjalli á Filippseyjum árið 1991 orsakaði að húsin hryndu.]] Eldfjallaaska er mjög fín aska samsett úr grjóti og steinefnum minna en 2 millimetrar í þvermál sem komið hefur upp úr gíg eldstöðvar. Eldfjallaaska verður til þegar steinar og bergkvika mölna í eldgosi.
Súrsæt sósa
Súrsæt sósa er sósa sem notuð er í matargerð og kom upprunalega frá Kína.
Klemens 8.
thumb|right|[[Steinmynd af Klemens 8. eftir Jacopo Ligozzi 1600-1601.]] Klemens 8. (24. febrúar 1536 – 3. mars 1605) sem hét upphaflega Ippolito Aldobrandini, var páfi frá 30. janúar 1592 til dauðadags. Hann fæddist í Fano í Marke en fjölskylda hans var frá Flórens.
Galba
Galba varð keisari eftir að Neró hafði misst allan stuðning og í kjölfarið framið sjálfsmorð. Galba hafði opinberlega lýst andstöðu við Neró um vorið 68, þegar hann var landstjóri í Hispaniu Tarraconensis á Íberíuskaga. Herdeildir hans lýstu hann keisara og fljótlega fékk hann stuðning herdeilda víðs vegar um heimsveldið. Eftir dauða Nerós, sumarið 68, lýsti öldungaráðið hann keisara og hélt hann þá til Rómar til að tryggja stöðu sína.
Klemens 8.
Hann varð kardináli 1585 og var sendur sem legáti til Póllands þar sem hann átti hlut í því að fá Maximilían 3. erkihertoga látinn lausan en hann var í haldi Pólverja eftir misheppnaða tilraun til að taka völdin eftir lát Stefáns Báthory.
Galba
Galba reyndi að koma fjármálum ríkisins í lag eftir mikla eyðslusemi Nerós, og neitaði m.a. að borga hermönnum sínum fyrir hollustu þeirra. Þetta gerði hann óvinsælan og hann missti því smám saman stuðning hersins. Þann 1. janúar 69 hylltu tvær herdeildir í Germaniu Superior, landstjórann Vitellius, sem keisara. Nokkrum dögum seinna fékk Otho, sem hafði verið landstjóri í Lucitaniu og einn af fyrstu stuðningsmönnum Galba, lífvarðasveit keisarans til þess að steypa Galba af stóli og lýsa sig keisara. Þann 15. janúar 69 var Galba stunginn til bana af stuðningsmanni Otho og í kjölfarið varð Otho keisari.
Klemens 8.
1597 setti hann upp ráðið Congregatio de Auxiliis til að kveða úr um deilu dóminíkana og jesúíta um hlutverk frjáls vilja gagnvart ómótstæðilegri náð og lauk með því að fordæma áherslu molinisma á frjálsan vilja.
Árið eftir, eða 1598, hafði Klemens milligöngu um sáttagerð, Friðsarsamninginn í Vervins, milli Hinriks og Filippusar, sem fól í sér að Filippus kallaði hersveitir sínar burt frá Frakklandi.
1600 var hátíðarár og þrjár milljónir pílagríma komu til Rómar. Það ár staðfesti Klemens dauðadóm yfir Giordano Bruno sem var brenndur á báli 17. febrúar. Fimm árum síðar lést Klemens úr þvagsýrugigt sem hrjáði hann á efri árum. Hans var einkum minnst fyrir stjórnkænsku sína og þá hörku sem hann sýndi sakamönnum og gyðingum.
Jacob Zuma
Jacob Gedleyihlekisa Zuma (f. 12. apríl 1942) er suður-afrískur stjórnmálamaður sem var fjórði forseti Suður-Afríku. Hann sat í embætti frá árinu 2009 þar til hann sagði af sér þann 14. febrúar 2018. Zuma er stundum kallaður JZ eftir upphafsstöfum sínum, eða Msholozi sem er viðurnefni hans innan Súlúþjóðarinnar.
Stjórnmálaferill
Zuma var varaforseti Suður-Afríku frá 1999 til 2005 í forsetatíð Thabo Mbeki en var rekinn úr embætti eftir að fjármálaráðgjafi Zuma, Schabir Shaik, var sakfelldur fyrir að sækjast eftir mútufé fyrir Zuma. Zuma tókst engu að síður að velta Mbeki úr sessi sem forseti Afríska þjóðarráðsins (ANC) í formannskjöri þann 18. desember 2007. Þann 20. september 2008 lýsti Mbeki því yfir að hann myndi segja af sér að áeggjan miðstjórnar þjóðarráðsins. Þjóðarráðið neyddi Mbeki til að segja af sér eftir að hæstaréttardómarinn Christopher Nicholson gaf út úrskurð um að Mbeki hefði skipt sér með ólögmætum hætti af starfsemi suður-afríska rannsóknardómstólsins, þar á meðal varðandi spillingarmál Zuma.
Zuma leiddi Þjóðarráðið til sigurs í þingkosningum árið 2009 og var kjörinn forseti Suður-Afríku. Hann var endurkjörinn í formannsembætti flokksins á 53. flokksþingi hans þann 18. desember 2012. Hann sat áfram sem forseti Suður-Afríku eftir þingkosningar ársins 2014 en flokkur hans tapaði þó nokkru fylgi, ekki síst vegna óánægju þjóðarinnar með frammistöðu Zuma sem forseta.
Zuma komst mörgum sinnum í kast við lögin á stjórnmálaferli sínum. Hann var ákærður fyrir nauðgun árið 2005 en sýknaður. Í mörg ár þurfti hann að verjast ásökunum um spillingu fyrir rétti eftir að fjármálaráðgjafi hans, Schabir Shaik, var sakfelldur fyrir spillingu og fjársvik. Þann 6. apríl 2009 felldu suður-afrísk dómsvöld niður kærur gegn Zuma með þeim rökum að stjórnmálamenn hefðu haft afskipti af kærunni. Stjórnarandstaðan áfrýjaði þessari ákvörðun og árið 2018 voru kærurnar aftur komnar upp á borðið.
Zuma notaði ríkisfé til þess að fjármagna kostnaðarsama endurnýjun og uppbyggingu á sveitasetri sínu í Nkandla og í rannsókn á málinu var komist að þeirri niðurstöðu að hann hefði dregið sér fé og hagnast á ólögmætan máta í aðgerðunum. Framkvæmdirnar kostuðu andvirði um 1,8 milljarða íslenskra króna. Meðal aðgerðanna sem ríkissjóðurinn greiddi fyrir var bygging sundlaugar og útileikhúss á setri Zuma. Stjórnlagadómstóll staðfesti árið 2014 að Zuma hefði brotið gegn stjórnarskrá landsins. Í kjölfarið var kallað eftir afsögn hans og árangurslaus tilraun gerð til þess að lýsa yfir vantrausti gegn honum á suður-afríska þinginu. Talið er að Zuma hafi á forsetatíð sinni kostað suður-afríska efnahaginn andvirði um það bil 9000 milljarða íslenskra króna. Zuma hefur einnig verið sakaður um óeðlileg fjárhagstengsl við hina ríku og voldugu Gupta-fjölskyldu. Zuma tókst að tolla í embætti þrátt fyrir fjölmargar vantrauststillögur, bæði á suður-afríska þinginu og innan Afríska þjóðarráðsins.
Þann 18. desember árið 2017 var Cyril Ramaphosa kjörinn til að taka við af Zuma sem formaður þjóðarráðsins á 54. flokksþingi þess. Á næstu mánuðum var í síauknum mæli ýtt á eftir afsögn Zuma sem forseta Suður-Afríku. Loks lagði þjóðarráðið fram formlega kröfu um afsögn hans. Er þingið undirbjó enn eina vantrauststillöguna lýsti Zuma yfir að hann myndi segja af sér þann 14. febrúar 2018. Ramaphosa tók við embætti hans næsta dag.
Zuma var dæmdur í fimmtán mánaða óskilorðsbundið fangelsi í júní 2021 fyrir að sýna spillingarnefnd í Jóhannesarborg vanvirðingu. Í september 2021 staðfesti dómstóllinn sakfellingu Jacob Zuma í 15 mánaða fangelsi.
Floshlynur
Floshlynur (fræðiheiti: Acer velutinum) er hlyntegund sem er með útbreiðslu í Georgíu, Aserbaísjan og Íran). Hann verður yfir 40m hár.
Sperðill (leikrit)
Sperðill er leikrit (í einum þætti) eftir Snorra Björnsson á Húsafelli. Þetta mun vera fyrsta leikritið sem samið var á íslensku.
Liðvagn
thumb|right|Tvískiptur liðvagn í Utrecht. Liðvagn er liðskipt farartæki fyrir almenningssamgöngur. Slíkir vagnar eru yfirleitt einnar hæðar, en skipt í tvo eða þrjá fasta hluta sem eru tengdir saman með snúningshlekk (lið). Hlekkurinn er umlukinn harmónikubelgjum bæði innan og utan farartækisins og með snúningsplötu á gólfi. Með þessum hætti er hægt að lengja vagnana meira en hægt væri með stífum vagni og þannig auka afkastagetu þeirra.
Hefðbundnir einskiptir liðvagnar eru yfirleitt 18 metrar á lengd (samanborið við 11-14 metra óskipta vagna) og bera yfir 120 farþega miðað við 80-90 í hefðbundnum vögnum. Tvískiptir liðvagnar eru allt að 25 metra langir og geta borið 200 farþega.
Til er fjöldi tegunda af liðvögnum. Dæmi eru Mercedes-Benz Citaro, New Flyer Xcelsior, Van Hool AGG300 og Ikarus 280.
Strætó tók liðvagna í notkun um miðjan 10. áratug 20. aldar.
Ian Hunter
thumb|right|250px|Ian Hunter á tónleikum 2004 Ian Hunter Patterson (fæddur 3. júní 1939) er enskur söngvari og lagahöfundur. Hann var aðalsögnvari rokkhljómsveitarinnar Mott the Hoople frá stofnun hennar 1969 þar til hún var leyst upp 1974. Hann leiddi hljómsveitina síðan aftur þegar hún kom saman á ný 2009.
Súesflói
thumb|right|Sínaískagi, með Súesflóa vinstra megin og [[Akabaflói|Akabaflóa hægra megin. ]] Súesflói (arabíska: Khalij as Suways) er sá vestari af tveimur norðurendum Rauðahafsins þar sem það skiptist við Sínaískaga. Hinn endinn liggur í Akabaflóa. Flóinn er 175 km langur að hafnarborginni Súes í norðurendanum, og liggur í sigdal sem hefur myndast fyrir um 40 milljón árum. Mörkin milli Afríku og Asíu liggja eftir miðjum flóanum og gegnum Súeseiðið.
Buslendur
Buslendur (Anatini) eða hálfkafarar eru undiflokkur fugla af andaætt. Buslendur (Anatini) eru algengar í íslenskri fuglafánu. Meðal buslanda eru stokkönd, rauðhöfðaönd, urtönd, grafönd og taumönd. Þegar buslendur kafa eftir æti þá fer haus, háls og hálfur búkurinn á kaf en stélið stendur beint upp í loftið.
Konungsríkið Íbería
Kákasus-Íbería er svæði í austur- og suðurhluti Georgíu. Íbería var nafn sem Forn-Grikkir gáfu svæði því sem konungsdæmið Kartli spannaði yfir. Hugtakið Kákasus-Íbería er notað til að aðgreina það frá Íberíuskaga, þar sem Spánn og Portúgal eru nú.
Snoop Dogg
thumb|right|Snoop Dogg árið 2005 Calvin Cordozar Broadus, Jr. (fæddur 20. október 1971), betur þekktur sem Snoop Dogg, er bandarískur rappari, leikari og skemmtikraftur. Hann er líka yfirlýstur kannabisneytandi og baráttumaður fyrir lögleiðingu þeirra,
Trausti Laufdal
Trausti Laufdal Aðalsteinsson (f. 1. maí 1983) í Reykjavík er íslenskur tónlistarmaður. Hann er söngvari og gítarleikari hljómsveitanna Lokbrá og Pontiak Pilatus. Hann er sonur hjónanna Aðalsteins Péturssonar úr Laxárdal í Þingeyjarsýslu og Hafdísar Laufdal Jónsdóttur úr Vestmannaeyjum.
Hann byrjaði ferilinn 14 ára í hljómsveinni Kamikazee sem var sett saman í Hólabrekkuskóla fyrir hæfileikakeppni Grunnskólanna Skrekk árið 1997. Þar spilaði hann á gítar og söng en hljómsveitin breytti fljótt um nafn eftir keppnina og hlaut nafnið Moðhaus. Aðrir meðlimir Moðhauss voru þeir Arnar Ingi Viðarsson trymbill, Magnús Kjartan Eyjólfsson gítarleikari og söngvari og Þorsteinn Kr. Haraldsson bassaleikari. Moðhaus var undir miklum áhrifum frá hljómsveitum eins og Maus, Botnleðju, Ensími, 200.000 naglbítum, Green Day og svo framvegis. Hljómsveitin tók þátt í Rokkstokk hljómsveitakeppninni í Keflavík árið 1998 og síðan ári seinna í Músíktilraunum þar sem hljómsveitin komst í úrslit og vakti mikla athygli þrátt fyrir ungan aldur. Moðhaus varð mjög vinsæl unglingahljómsveit og spilaði mikið í félagsmiðstöðvum, skólum og skemmtistöðum í Reykjavík þar til hún lagði upp laupana um aldarmótin.
Í kringum 2000 gekk Trausti til liðs við menningartímaritið Sánd og starfaði þar í ritstjórn og sem penni í til ársins 2003 samhliða sem hann sá um tónlistarumfjöllun í unglingatímaritinu Smellur. Á þessum árum vann Trausti einnig sem rótari hjá hljómsveitinni Maus, sem og hann stundaði nám við Fjölbrautaskólann í Breiðholti.
Á árunum 2000-2002 var Trausti lauslegur meðlimur í hljómsveitinni XXX Rottweilerhundar en var svo ráðinn sem söngvari og gítarleikari af þeim Baldvini Albertssyni og Óskari Þór Arngrímssyni í nýstofnuðu hljómsveitina Lokbrá. Eftir einhverjar mannabreytingar var hljómsveitin Lokbrá loks fullskipuð þegar Oddur Ingi Þórsson (fyrrverandi meðlimur Oblivion og Rými) gekk til liðs við bandið sem bassaleikari og söngvari.