cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Módernismi í íslenskum bókmenntum
Hér hefur verið vikið að helstu skáldverkum íslenskum, sem talin hafa verið módern framundir 1990. Bragarhættir ljóða eru því máli óviðkomandi. Hér er því. ekki fjallað sérstaklega um prósaljóð, þar sem auðséð er innlend hefð allt frá því fyrir aldamót, en einkum ber þó á þeim um 1920. En þau ljóð greinast varla frá öðrum, nema hvað ekki er þar fylgt reglubundinni hrynjandi, stuðlun né rími. Yfirleitt ríkir ljóðrænt orðalag í prósaljóðum, myndir, líkingar og röklegt samhengi. Oft eru þau dæmisögukennd, og mjótt á munum yfir til ævintýra, sem margir sömdu á þessum tíma. Prósaljóðin eru því í sjálfu sér óviðkomandi efni þessa rits. Sama verður að segja um fríljóð, þótt þau komi síðar til, ennfremur eru svokölluð "miðleitin" ljóð þessu óviðkomandi, því yfirleitt lúta þau röklegu samhengi, hnitast um eitt atriði. Fjarstæðast af öllu er að kalla bókmenntaverk módern vegna þess að í þeim birtist tiltekið hugarástand: einmanakennd eða tilfinning fyrir tilgangsleysi lífsins. Þvílíkar hugsanir hafa komið fram á ýmsum tímum og í ýmsu formi, en hér er um bókmenntastraum að ræða, og þá um bókmenntaleg sérkenni, ekki hugmyndir.
Alchemilla glaucescens
Alchemilla glaucescens er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í nær allri Evrópu að undanskildu Íslandi, Belgíu, Portúgal, Krít, Möltu og Tyrklandi.
Módernismi í íslenskum bókmenntum
Módernismi birtist einkum í samhengisleysi, brotakenndri framsetningu, og þá virðist "Sorg" eftir Jóhann Sigurjónsson réttilega hafa verið talið fyrsta móderna ljóðið á íslensku, það mun hafa verið ort 1908-9. Þar er stokkið milli andstæðra mynda kyrrláts unaðar annarsvegar, en tryllings og eyðileggingar hinsvegar. Tengsl þessa liggja helst í upphöfnu ljóðmáli og -myndum, auk persónu mælanda. Jón Thoroddsen orti allt öðru vísi verk, tæpum áratug síðar, einföld og hversdagsleg frásögn á yfirborðinu, en einnig þar er framsetningin rofin, mótsagnakennd. Hinsvegar verður varla um það talað hjá Jóhanni Jónssyni, en þar koma helst til álita sérkennilegar myndir í einu ljóði, "Söknuði". Það nægir þó ekki til að það teljist módernt, í ljóðinu ríkir röklegt samhengi. Enn fráleitara væri að orða ljóð Þórbergs Þórðarsonar frá öðrum áratug aldarinnar við módernisma, eða "Hel" Sigurðar Nordals, þótt það hafi stundum verið gert. Ljóð Halldórs Laxness bera hinsvegar flest merki expressjónisma í fyrirvaralausum stílrofum, oft spaugilegum. Þar er samhengisleysi milli setninga. Það er þegar um miðjan 3. áratuginn, en Halldór gengur loks lengst allra í einum fimm kvæðum eða kvæðabálkum frá árunum 1926-7. Þau eru nánast óskiljanleg vegna þess að orð eða setningar eru sett saman úr hlutum sem geta ekki átt saman, eða þá að árekstur verður milli einstakra hluta kvæðis. Hér virðast ótvíræð áhrif surrealisma, svo sem Halldór og vottaði sjálfur. Þetta eru ekki fyrirferðarmiklir textar, en þetta eru vönduð ljóð og mikil nýjung í íslenskum bókmenntum. Og þau setja að mínu mati varanlegan svip á skáldverk Halldórs, þar á ég við breytinguna frá Vefaranum mikla til skáldsagna Halldórs á 4. áratugsinum.
Módernisma gætir í íslenkum prósaverkum fljótlega eftir fyrri heimsstyrjöld. Fyrsta verkið af því tagi er Bréf til Láru frá 1924, eftir Þórberg Þórðarson. Það er áberandi líkt prósaverkum franskra surrealista frá 3. áratug aldarinnar í því, að framsetning er huglæg og mjög fjölbreytt að efni og stíl, þar blandast saman ritgerðir, þjóðsögur, játningaskrif o.m.fl., en milli þeirra er fyrirvaralaust stokkið úr einu í annað. Að vissu marki er Vefarinn mikli frá Kasmír sem Halldór Laxness samdi 1925 ámóta sundurleitur, auk þess sem þar eru önnur framandleg atriði; óþýddar klausur á erlendum málum, tilvísanir til lítt kunnra listaverka, o.fl. En annars er sú skáldsaga að mestu samkvæmt skáldsagnahefð, í skipulegri frásögn og þar eru stílandstæður milli kafla, líkt og í Bréfi til Láru, en þær andstæður eru út um allan textann í skáldsögum Halldórs á 4. áratugnum, andstæður milli sögumanns og sögupersóna. Sögumaður er mjög áberandi með sérkennileg sjónarmið og málfar heimsmanns. Sögupersónur eru fjótt á litið að skáldsagnahefð með hver sitt sérkennilega fas og málfar. En í rauninni eru þær mjög ýktar, bæði þær sem eru skrípamyndir og hinar sem göfgaðri eru. Þetta hvorttveggja er alkunna frá expressjónisma og einkum virðast mér þessar stílandstæður framhald af stílrofum í ljóðum Halldórs. Þetta einkennir skáldsögur Halldórs æ meir á 4. áratugnum. Því virðast mér þær mun róttækari í módernisma en Vefarinn. En vissulega ráðast þær allar af röklegri fléttu að skáldsagnahefð. Hún ræður líka smásögum Halldórs Stefánssonar. En jafnframt gætir expressjónisma í nokkrum þeirra frá fyrra hluta 4. áratugsins. Þær einkennast m.a. af runum stuttra málsgreina, sem oft eru slitur ein, líkt og í impressjónískum verkum Þorgils gjallanda um aldamótin. Meira ber á andstæðum milli annarsvegar stíls greinaskrifa og annarlegra líkinga í lýsingum á sögusviði annarsvegar, en hinsvegar skáldsagnahefðar í samtölum. Líkt og hjá Halldóri Laxness er sögumaður ágengur og sýnir oft mikla fjarlægð frá efninu og sérkennilegan stíl miðað við persónur. Einnig hér eru þær af tagi skrípamynda frekar en sannfærandi raunsæilegra persóna, sem ríkjandi tíska bauð.
Ekki sé ég önnur merki módernisma fyrr en í lok seinni heimsstyrjaldar með ljóðum Steins Steinars, sem sumum var seinna safnað í ljóðabálkinn Tíminn og vatnið, er birtist fyrst 1948, en aftur þriðjungi stærri 1956. Tíminn og vatnið mótast fyrst og fremst af surrealisma, tengd eru í samsettu orði eða setningu orð sem geta ekki átt saman. Það er helst að hugblær brúi bilið milli þessara mótsagna. Það er af sama tagi og í ljóðum Halldórs Laxness frá 1927, en ekki verða sén nein bein áhrif, og þetta er miklu meira verk en ljóð Halldórs. Það skapar annarlega heildarmynd af sérstæðum heimi og kyrrstæðum. En sá heimur verður nærtækur og lifandi vegna þess að ljóðabálkur þessi er þrunginn andstæðum tilfinningum mælanda, tilfinningum sem örðugt eða ómögulegt er að skilja röklega, eða tengja umhverfinu í bálkinum.
Hjá atómskáldunum ber sáralítið á módernisma nema hjá Hannesi Sigfússsyni, sem er skálda afkastamestur í módernri ljóðagerð. Þar er um þrjár fyrstu ljóðabækur hans að ræða, 1949, 1951 og 1961. Hér ber raunar lítið á því mótsagnakennda orðalagi sem einkennir fyrrnefnd kvæði Halldórs Laxness og Steins. Hinsvegar mótast báðir fyrstu bálkarnir, Dymbilvaka og Imbrudagar, af samhengisleysi milli erinda og stundum milli einstakra lína. Miklar andstæður eru í stíl, enda þótt hefðbundið ljóðmál ríki í bálkunum, bæði í orðfæri, hrynjandi og stuðlun. Þannig skynja lesendur textana sem ljóð, en festast í mótsögnum og fá ekki botn í verkin. Þetta samhengisleysi er af tagi expressjónisma eins og hann birtist í flestum ljóðum Halldórs Laxness, m.a., en aftur er enginn beinn skyldleiki sjáanlegur, ekki heldur við Stein Steinarr, enda þótt einnig hér sé dregin upp annarleg, órökleg heildarmynd af heimi mælanda. Þau ljóðskáld sem síðar koma til með módernisma, eru ekki afkastamikil á því sviði. Einna sérstæðastur er Jónas Svafár frá því um miðja öldina með tvíbent orðalag sem riðlar allri rökhugsun.
Margskonar módernir straumar eru á ferðinni í íslenskum bókmenntum 20. aldar. Einna róttækastur er surrealisminn, sérstaklega í ljóðum Halldórs Laxness upp úr miðjum 3. áratugnum, en þó einkum Steins Steinars upp úr seinni heimsstyrjöld. Undir þá stefnu mætti líka heimfæra Bréf til Láru 1924, fyrsta móderna prósaskáldritið. En það er vegna sameiginlegra einkenna, en ekki vegna bókmenntaáhrifa, og vissulega er það með allt öðru yfirbragði en surrealismi í ljóðum. Framvegis örlar á surrealisma, hjá Jóhanni Hjálmarssyni og Baldri Óskarssyni á 7. áratugnum, Medúsumönnum á þeim 9. Önnur helsta móderna stefna 20. aldar, expressjónisminn, er fyrirferðarmeiri í íslenskum bókmenntum. Þar skal fyrst nefna flest ljóð Halldórs Laxness, önnur en fyrrtalin, en auk þess skáldsögur hans, einkum eftir Vefarann mikla, smásögur Halldórs Stefánssonar frá fyrri hluta 4. áratugs og ljóðabálka Hannesar Sigfússonar um miðja öldina. Það eru þó önnur einkenni en á expressjónískum ljóðum. Áþekk einkenni eru á prósaverkum Thors Vilhjálmssonar frá sama tíma og alla tíð síðan, einnig á skáldsögum Guðbergs Bergssonar frá 7. áratugnum og Péturs Gunnarssonar á þeim áttunda. En vitaskuld er hér margt svo sérkennilegt, að svona stimpill segir ekki mikið um verkin, það á einkum við um skáldsögur Thors, frá lokum 7. áratugsins að telja. Auk þess eru ýmis módern verk sem varla verða flokkuð til slíks undirstraums módernismans. Það gildir bæði um þau fyrstu, eftir Jóhann Sigurjónsson og Jón Thoroddsen, um Jónas Svafár frá því um miðja öldina, og t.d. um Gyrði Elíasson á síðustu árum. Módernismi birtist yfirleitt í smærra móti í ljóðum en prósaverkum, og fylgir það eðli bókmenntagreinanna. Í ljóðum eru andstæður eða sundurleysi ýmist innan málsgreinar, milli málsgreina, eða erinda. En í prósaverkum eru andstæðurnar milli stærri eininga, milli kafla eða stílandstæður persóna.
Þetta er langt tímabil, frá því um 1908 fram á miðjan níunda áratuginn. Það vekur athygli, að sjaldnast verður séð neitt samhengi milli þessara skálda. Það er ekki fyrr en á 8. áratugnum með prósahöfundum, að sjá má áhrif frá innlendum skáldverkum módernum. Augljóst er einnig, að yngstu ljóðskáldin þekkja vel verk Steins og Hannesar Sigfússsonar, en ekki verður bent á bein áhrif. Annars virðist hver taka upp sinn þráð eftir því sem hann hefur kynnst erlendis frá og skapað eftir. Einnig vekur athygli að hlé verður á millum módernisma á 3. og 4. áratugnum, ogþess sem kemur fram um miðja öldina. Það er reyndar alþjóðlegt fyrirbæri, og skýrist af því hve tæpri fótfestu módernisminn náði á Íslandi - sem annarsstaðar - á 3. áratugnum, því stóðst hann ekki þau straumhvörf sem urðu á 4. áratugnum, frá módernisma til skáldverka sem áttu að gegna áróðurshlutverki, eða a.m.k. vekja fólk til umhugsunar um samfélagsmál. Í því efni ríkti hérlendis hefð ættjarðarljóða og skáldsagna, en hvor tveggja hefðin mótaðist á 19. öld. Módernismi blómstrar aftur í ljóðum um miðja öldina og gætir slitrótt síðan. Í prósa kemur hann aftur fram á sama tíma, og fáeinir höfundar stunda hann eitthvað áfram. Hvörf verða síðan aftur um 1970, þá verður hlé á módernri ljóðagerð, en hennar fer svo aftur að gæta undir lok 8. áratugsins. Athyglisvert er, að þvílík hvörf verða ekki í prósa. Þar koma fram skáld sem fást við módernisma, bæði á áttunda áratugnum og síðar. Þessi munur held ég að sé innan marka tilviljana, því það er um svo fá skáld að ræða, að tískubylgja einsog "opin ljóð" á áttunda áratugnum getur þurrkað annað út um hríð. Í módernum prósa kom sífellt ný örvun utanlands frá, auk þess sem svo stórvirkur módernisti sem Thor Vilhjálmsson hefur haft áhrif til eftirbreytni, einsog hin víðfræga Tómas Jónsson metsölubók Guðbergs. En í ljóðagerð var módernismi eldri og kunnuglegri en í prósa, það virðist skýringin á því að hann rís þar aftur upp með miklum krafti um 1980.
Af þessu yfirliti má sjá, að módernisminn í íslenskum bókmenntum var slitróttur straumur og sundurleitur. Margháttuð erlend áhrif berast til Íslands með ýmsum skáldum, rétt eins og í ljóðum, skáldsögum og smásögum 19. aldar. Það sýnir þá einu sinni enn, að íslenskar bókmenntir eru ekki sjálfstæð heild, sem lýtur innri þróun fyrst og fremst, heldur eru þær hluti heimsbókmenntanna á hverjum tíma.
Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar
Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar (stundum kallað Viðeyjarstjórnin) var ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins og Alþýðuflokksins sem sat við völd á Íslandi frá 1991 til 1995. Viðeyjarstjórnin fékk nafn sitt af því að Davíð Oddsson bauð Jóni Baldvin Hannibalssyni utanríkisráðherra til stjórnarmyndunarviðræðna út í Viðey að loknum Alþingiskosningum 20. apríl 1991. Þegar Steingrímur Hermannsson baðst lausnar fyrir sig og ráðuneyti sitt 23. apríl 1991 fékk Davíð Oddsson stjórnarmyndunarumboðið. Viðeyjarstjórnin tók við völdum 30. apríl 1991.
Davíð Oddsson var forsætisráðherra og Jón Baldvin Hannibalsson var utanríkisráðherra. Salome Þorkelsdóttir var forseti Alþingis. Viðeyjarstjórnin sat eitt kjörtímabil.
Ýmsir töluðu um nýja viðreisnarstjórn þegar Viðeyjarstjórnin var mynduð þar sem sömu flokkar áttu hlut að máli í bæði skiptin.
Verk
Ísland gerðist aðili að EES í tíð Viðeyjarstjórnarinnar. Stjórnarskrá Lýðveldisins var breytt með þeim hætti mannréttindi voru betur fest í sessi. Stjórnsýslulög með andmælarétti og jafnræðisreglu samþykkt. Virðisaukaskattur á matvælum var lækkaður úr 24,5% í 14%. Ísland gerðist aðili að Alþjóðaviðskiptastofnuninni.
Alec Guinness
thumb|200px|right|Alec GuinnessAlec Guinness (fæddur 2. apríl 1914, látinn 5. ágúst 2000) var breskur leikari sem meðal annars lék í Stjörnustríði.
Kapfenberg
thumb|Kapfenberg
Kapfenberg er borg í fylkinu Steiermark í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var um 22 þúsund.
Sólstafir (veður)
thumb|Sólstafir á [[Englandi.]] thumb|Inni í tómu malbikspramma sem verið er að gera við. Sólstafir er veðurfyrirbrigði sem gerist þegar sólarljós skín gegnum rof í skýjum eða fjallaskörð. Sólargeislar endurkastast af smáum ögnum. Geislarnir eru samsíða.
Charlotte
Charlotte getur átt við eftirfarandi:
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík
Kosningar til borgarstjórnar í Reykjavík voru fyrst haldnar í sveitarstjórnarkosningunum 1962 eftir að Reykjavík tók sér borgarheiti. Frá 1836 til 1958 var kosið til bæjarstjórnar í Reykjavík.
1978
Sveitarstjórnarkosningarnar 1978 fóru fram 27. maí. Stjórn Sjálfstæðisflokksins féll í kosningunum og við tók þriggja flokka stjórn Alþýðubandalags, Alþýðuflokks og Framsóknarflokks.
1982
Sveitarstjórnarkosningarnar 1982 fóru fram 22. maí. Borgarfulltrúum var fjölgað úr 15 í 21 fyrir þessar kosningar, en strax við næstu kosningar var þeim fækkað aftur niður í fyrri tölu.
1986
Sveitarstjórnarkosningarnar 1986 fóru fram 31. maí. Borgarfulltrúum var fækkað á ný úr 21 í 15.
1994
Sveitarstjórnarkosningarnar 1994 fóru fram 28. maí. Reykjavíkurlistinn, sameiginlegt framboð Alþýðuflokks, Alþýðubandalags, Framsóknarflokks og Kvennalista bauð fram og náði meirihluta.
2018
Borgarfulltrúum fjölgaði úr 15 í 23 fyrir þessar kosningar. Fram komu 16 framboðslistar sem er met í einu sveitarfélagi frá upphafi sveitarstjórnakosninga á Íslandi.
2022
Ellefu listar buðu fram í Reykjavík. Samfylkingin, Vinstri græn, Píratar og Viðreisn hafa myndað meirihluta í borgarstjórn frá kosningunum 2018 með Dag B. Eggertsson sem borgarstjóra. Allir oddvitar meirihlutaflokkanna héldu sínum sætum í prófkjörum. Eyþór Arnalds gaf í fyrstu kost á sér áfram sem oddviti Sjálfstæðisflokksins en féll frá því 21. desember 2021. Hildur Björnsdóttir vann svo oddvitasætið í prófkjöri flokksins. Aðrir flokkar stilltu upp á sína lista. Kolbrún Baldursdóttir leiðir áfram lista Flokks fólksins og Sanna Magdalena Mörtudóttir leiðir lista Sósíalistaflokksins líkt og áður. Sjónvarpsmaðurinn Einar Þorsteinsson tók við sem oddviti Framsóknarflokksins og Ómar Már Jónsson sem oddviti Miðflokksins. Tvö ný framboð til borgarstjórnar komu fram; Ábyrg framtíð sem Jóhannes Loftsson leiðir og Reykjavík, besta borgin sem Gunnar H. Gunnarsson leiðir. Sjö af þeim framboðum sem komu fram fyrir borgarstjórnarkosningar 2018 voru ekki í framboði nú.
Meirihlutinn í borgarstjórn tapaði samanlagt tveimur fulltrúum og féll. Sjálfstæðisflokkurinn varð stærsti flokkurinn í borgarstjórn en tapaði þó fylgi frá síðustu kosningum og fékk sína verstu útkomu í borgarstjórnarkosningum frá upphafi. Framsóknarflokkurinn vann sinn stærsta sigur í borgarstjórn frá upphafi.
Eitri
Eitri er dvergur í norrænni goðafræði. Var hann félagi Brokks og smíðuðu þeir Gullinbursta, Draupni og Mjölni. Samkvæmt sumum heimildum heitir hann Sindri
Bartólómeusarkirkjan í Marne
Bartólómeusarkirkjan (Ítalska: Chiesa di san Bartolomeo) er kirkja í Marne á Ítalíu. Kirkjan var byggð 12. öld.
Toppklukka
Toppklukka (fræðiheiti: Campanula pyramidalis) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Suður-Evrópu.
Reject All American
Reject All American er plata sem bandaríska hljómsveitin Bikini Kill gaf út árið 1996.
Hróðgeir hvíti Hrappsson
Hróðgeir hvíti Hrappsson var landnámsmaður sem fæddist um 850 og kom frá Noregi með bróður sínum, Alreki Hrappssyni, föður Ljótólfs goða Alrekssonar. Hann eignaðist dóttur, Ingibjörgu Hróðgeirsdóttur, sem fæddist um 885. Maður hennar var Þorsteinn hvíti Ölvisson landnámsmaður, er bjó að Hofi í Vopnafirði. Frá þeim eru Hofsverjar komnir. Saga Þorsteins er sögð í Þorsteins sögu hvíta, fremur stuttu handriti sem er hluti Íslendingasagnanna. Þorsteinn og Ingibjörg Hróðgeirsdóttir eignuðust fimm börn. Hróðgeir hinn hvíti Hrappsson hafi numið Sandvík fyrir norðan Digranes allt til Miðfjarðar og hafi búið á Skeggjastöðum.
Fáni Indlands
Fáni Indlands er gerður upp af þremur jafnbreiðum lágréttum borðum í litunum saffran, hvítum og grænum. Í miðjunni er blátt Asjóka-Tjakra-hjól með 24 teinum. Hæð hjólsins er 3/4 af hæð hvíta borðans.
Hróðgeir hvíti Hrappsson
<mapframe latitude="65.927994" longitude="-14.843903" zoom="2" width="200" height="100" />
Fáni Indlands
Fáninn minnir nokkuð á fána Níger, sem hefur í staðin fyrir blátt hjól appelsínuleita skífu í hvíta borðanum.
Hróðgeir hvíti Hrappsson
Heimildir
https://www.langanesstrond.is/sagan/
Herdísarvíkur-Surtla
Herdísarvíkur-Surtla var kind sem Hlín Johnsen sambýliskona Einars Benediktssonar átti. Hlín átti 300 kindur sem gengu sjálfala í fjalllendi upp af Herdísarvík og í fjörum þar. Haustið 1951 var ákveðið af yfirvöldum að ráðast í fjárskipti á Suðurlandi, skera niður fé vegna mæðiveiki og garnaveiki og átti engin kind að leynast á svæðinu. Svört ær með lambi slapp og leyndist á svæðinu árum saman en var lokum skotin eftir mikla eltingarleiki.
Handknattleiksárið 1950-51
Handknattleiksárið 1950-51 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1950 og lauk sumarið 1951. Valsarar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki en Fram sigraði kvennaflokki. Íslendingar léku enga landsleiki á tímabilinu.
Herdísarvíkur-Surtla
Fjölda manna leitaði að Surtlu í langan tíma áður en hún náðist. Einhverjir töldu að Surtla hefði ekki getað verið sýkt vegna þess þreks sem hún sýndi í eltingaleiknum sem stóð yfir í meira en eitt ár. Í dag prýðir uppstoppað höfuð Surtlu vegg í Tilraunastöðinni á Keldum til minningar og sem fulltrúi þessa harðgera sauðkindastofns sem hafði verið á Suðurlandi frá landnámi en var útrýmt í þessum fjárskiptum.
Handknattleiksárið 1950-51
1. deild
Valsmenn urðu Íslandsmeistarar á fullu húsi stiga eftir sigur á Ármanni í lokaleik, 12:7. Keppt var í sex liða deild með einfaldri umferð. Afturelding féll í 2. deild.
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna annað árið í röð. Leikin var einföld umferð í fimm liða deild.
Landslið
Engir formlegir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
Dvergtré
thumb|right|Uppstilling með dvergtré, [[brúska|brúsku og kakemono.]] Dvergtré eða bonsaitré eru tré sem eru ræktuð í pottum og eru klippt þannig til að þau fá nokkur af einkennum dvergvaxtar og verða eins og litlar útgáfur af fullvöxnum trjám. Að móta dvergtré tekur áratugi og er gert með því bæði að snyrta greinar, blöð og rætur og sveigja tréð til með vírum meðan það vex til að ná tilteknum listrænum markmiðum.
Neikvæð játunarregla
Neikvæð játunarregla eða modus tollendo ponens er í rökfræði form gildrar röksemdafærslu. Ekki má rugla modus tollendo ponens saman við modus ponendo ponens eða jákvæða játunarreglu, sem er yfirleitt kölluð einfaldlega modus ponens.
Rökform neikvæðrar játunarreglu er eftirfarandi:
Í grófum atriðum er röksemdafærslan á þá leið að önnur forsendan segir að annaðhvort P eða Q hljóti að vera satt; síðan segir seinni forsendan að annar hvor liðurinn sé ósannur; við ályktum þess vegna að það hljóti að vera hinn liðurnn sem er sannur, fyrst annar hvor var sannur og búið er að útiloka annan þeirra. Með öðrum orðum játum við P með því að neita Q og þaðan er nafn reglunnar komið: neikvæð játunarregla.
Eftirfarandi er dæmi um röksemdafærslu af þessu tagi:
Annað dæmi:
Skarað og óskarað eða
Hafa ber í huga að eðun er af tvennu tagi í rökfræði:
Í fyrra dæminu að ofan er hvort tveggja hugsanlegt að um skarað og óskarað eða sé að ræða. Ég fæ mér súpu eða salat – eða kannski fæ ég mér hvort tveggja; það að fá sér annan réttinn þarf ekki að útiloka að maður fái sér hinn réttinn líka. Hins vegar má hugsa sér samhengi eins og þar sem um tilboð á veitingahúsi er að ræða og í tilboðinu stendur manni einungis til boða að fá sér annan réttinn í forrétt; þá útilokar maður salatið ef maður fær sér súpuna og öfugt.
Í seinna dæminu hér að ofan er hins vegar eðlilegt að líta svo á að um óskarað eða sé að ræða, enda geta ekki bæði liðin unnið leikin, þ.e.a.s. annaðhvort vinnur Valur eða KR en ekki bæði liðin. (Ef hvorugt liðið tapar og leikurinn endar með jafntefli, þá hefur hvorugt liðið unnið.)
Á íslensku er eða oft tvíræð og óljóst hvort verið er að meina. Miklu munar þó þegar kemur að því að vega og meta röksemdafærslur á borð við neikvæða játunarreglu.
Þessi röksemdafærsla:
er gild hvor merkingin sem lögð er í orðið eða. Hins vegar er eftirfarandi einungis gilt sé um óskaraða eðun að ræða:
Dæmið að ofan er af svonefndri jákvæðri neitunarreglu eða modus ponendo tollens: okkur er kleift að neita Q með því að játa P en þó einungis að því gefnu að um óskarað eða sé að ræða í fyrri forsendunni. Ef um skarað eða væri að ræða væri ekkert hægt að álykta af forsendunum tveimur.
Tengt efni
Disjunctive syllogism 选言三段论
Actinidia rongshuiensis
Actinidia rongshuiensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangxi.).
Heimilissorp
thumb|250px|Heimilssorp til [[endurvinnsla|endurvinnslu í Þýskalandi]]
Heimilissorp eða heimilisúrgangur á við sorp sem er hent á einkaheimilum. Sorp frá öðrum athöfnum svipað því af heimilum, svo sem það frá leikskólum, telst yfirleitt til heimilissorps. Sorp sem á rætur sínar að rekja til iðnaðarstarfsemi nefnist iðnaðarsorp. Skilgreiningu á heimilissorpi er að finna í íslenskri reglugerð, en samkvæmt lögum um meðhöndlun úrgangs 55/2003 felur það í sér meðal annars matarleifar, pappír, pappa, plast, garðaúrgang, gler, timbur og málma.
Viðskiptabann Bandaríkjanna gegn Kúbu
Viðskiptabann Bandaríkjanna gegn Kúbu er viðskiptabann sem Bandaríkin settu á viðskipti við Kúbu 1962 og er enn í gildi. Eftir að uppreisnarmenn á Kúbu undir stjórn Fidels Castro steyptu ríkisstjórn Fulgencio Batista af völdum, sem var hlynnt Bandaríkjunum, versnaði samband Bandaríkjanna og Kúbu. Eftir valdatöku Castros fyrirskipaði Kennedy Bandaríkjaforseti bann við viðskiptum Bandaríkjamanna við Kúbu og var sú ákvörðun mikilvægur hluti af forleiknum að kúbudeilunni.
Bandaríkjamenn útvíkkuðu bannið á tíunda áratug 20. aldar með því að banna fyrirtækjum, sem ekki eru bandarísk, en stunda viðskipti við Kúbu að eiga viðskipti í Bandaríkjunum. Sú nýja stefna var víðast hvar um heiminn gagnrýnd og Bandaríkjamenn hafa ekki fylgt henni hart.
Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna hefur margsinnis ályktað gegn viðskiptabanninu og hefur mælst til þess að Bandaríkjamenn láti af því. Ísland er í hópi þeirra ríkja sem mótmæla viðskiptabanninu. Á samkomu árið 2008 var hvatt til þess að viðskiptabanninu væri aflétt og var það samþykkt 17. árið í röð. 185 ríki greiddu með ályktuninni; Palau, Bandaríkin, Ísrael voru andvíg henni og Marshalleyjar sátu hjá
Norður-Karólína
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu Norður-Karólínu Norður-Karólína er fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Fylkið liggur að Virginíu í norðri, Atlantshafi í austri, Suður-Karólínu í suðri, Georgíu í suðvestri og Tennessee í vestri. Flatarmál Norður-Karólínu er 139.389 ferkílómetrar.
Hlyntjörvi
Hlyntjörvi (fræðiheiti: Rhytisma acerinum ) er sveppategund sem leggst á blöð evrasískra hlyntegunda.
Norður-Karólína
Höfuðborg fylkisins heitir Raleigh en Charlotte er stærsta borg fylkisins. Íbúar fylkisins eru 10,488,084 milljónir (2019). Hæsta fjall ríkisins er Mt. Mitchell í Appalachiafjöllum.
Brokkur
Brokkur er dvergur í norrænni goðafræði. Var hann félagi Eitra og smíðuðu þeir Gullinbursta, Draupni og Mjölni. Samkvæmt sumum heimildum heitir félagi hans Sindri.
Fossvogslög
thumb|300 px|right|Fossvogslögin innst í Fossvogi Fossvogslögin eru meðal þekktustu setlaga í íslenska jarðlagastaflanum. Þetta er setlagasyrpa þar sem skiptast á jökulruðningslög og sjávarsetlög með skeljum og sums staðar straumvatnaset. Lögin finnast við Fossvog, í Nauthólsvík og út með Skerjafirði. Þau hafa einnig komið í ljós í húsgrunnum á Háskóla- og flugvallarsvæðinu. Lög þessi hafa lengi verið þekkt meðal náttúrufræðinga og margt hefur verið um þau ritað allt frá öndverðri 19. öld.
Friðlýsing
Fossvogsbakkar kallast það svæði sem Fossvogslögin ná yfir og voru þeir friðlýstir árið 1999. Svæðið er 17,8 hektarar og telst til náttúruvættis samkvæmt friðunarlögum.
Bishopbriggs
thumb|right|Kort af Bishopbriggs frá árinu 1923 Bishopbriggs er úthverfi Glasgow í Austur-Dunbartonskíri í Skotlandi. Þar búa nú um 23.500 íbúar. Bæjarins var fyrst getið 1655.
Bishoppbriggs komst í sviðsljósið eftir að karakterinn "Lúkas" í þátta röðinni "Little Britain",sem er eini hominn í bænum, er búsettur í Bishoppbriggs.
Guðmundur Ormsson
Guðmundur Ormsson (um 1360 – 1388) var íslenskur höfðingi á 14. öld. Hann var af ætt Skarðverja, sonur Orms Snorrasonar lögmanns á Skarði á Skarðsströnd.
Á endanum var þeim Guðmundi og Eiríki ekki vært á Íslandi og fóru þeir út um sumarið. Eiríkur kom aftur ári síðar og hafði þá hlotnast hirðstjóratign, en hann var raunar veginn árið eftir. Guðmundur Ormsson hvarf aftur á móti 1388 í Færeyjum um nótt með undarlegum hætti, að því er segir í annálum. Dóttir hans var Þorbjörg, kona Guðna Oddssonar á Hóli í Bolungarvík.
Amy MacDonald (söngkona)
thumb|right|Amy MacDonald Amy MacDonald (fædd 25. ágúst 1987 í Bishopbriggs í Austur-Dunbartonskíri ) er skosk söngkona og lagahöfundur. Fyrsta breiðskífa hennar This is the life kom út 30. júlí 2007 og seldust meira en 1 milljón eintök af henni. Fyrsta smáskífa söngkonunnar var „Poison Prince“ sem kom út 7. maí sama ár.
Hún hefur komið fram á tónleikahátíðum á borð við Glastonbury, í Hyde Park, á T in the Park og á V Festival. Macdonald hóf tónlistarferil sinn aðeins 15 ára gömul. Hennar helstu áhrifavaldar eru Travis og The Libertines.
Útgefið efni
thumb|right|Amy Macdonald á tónleikum
Kúbudeilan
thumb|260px|[[R-12 Dvina|R-12 kjarnorkuflaug Sovétríkjanna]] Kúbudeilan var hápunktur Kalda stríðsins. Deilan var á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna. Ástæðan var kjarnorkuvígbúnaðarkapphlaupið milli þessara tveggja stórríkja. Bæði ríkin vildu vera sem best undirbúin fyrir utanaðkomandi árásum og varð Kúba miðpunktur deilunnar vegna staðsetningar sinnar. Sovétmenn áttu auðvelt með að koma upp kjarnorkuskotpöllum þar og ógnuðu þannig öryggi Bandaríkjanna. Aldrei áður hafði heimurinn verið jafn nálægt kjarnorkustríði og þá. Bæði ríkin töldu sig hafa unnið deiluna og sambúð þessara tveggja stórríkja batnaði í kjölfarið. Árið 1963 ákváðu kjarnorkuveldin þrjú, Bandaríkin, Sovétríkin og Bretland, að hætta öllum tilraunum með kjarnorkuvopn ofanjarðar.
Kalda stríðið
Kalda stríðið byrjaði í raun þegar seinni heimsstyrjöldinni lauk árið 1945. Í kjölfarið misstu Japanir og Þjóðverjar mikil völd og Bandaríkin og Sovétríkin urðu öflugustu ríki heims, en þó á sitthvorn háttinn. Bandaríkin voru voldugust og réðu yfir meiri vopnum en Sovétríkin voru með fjölmennasta herinn, þrátt fyrir gífurlegt mannfall.
Kalda stríðið var pólitísk deila á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna og eitt helsta deilumál þeirra var hver örlög Þýskalands myndu verða. Evrópa var í upphafi það sem skipti mesti máli en vegna stöðugleika Evrópu, sóttust risaveldin eftir áhrifum í þriðja heiminum og fyrir vikið varð þriðji heimurinn að hálfgerðum vígvelli veldanna tveggja. Það er þá sem Kúba kemur inn í málið.
Vígbúnaðarkapphlaupið
Eftir kjarnorkusprengjuna á Hiroshima og Nagasaki var öllum ljóst að kjarnorka gæti og myndi umbreyta öllum hernaði og hernaðarhugsun, og eftir heimsstyrjöldina voru það Bandaríkjamenn sem réðu einir yfir kjarnorkuvopnum. En það var í júlí 1949 þegar það breyttist, er Sovétmenn sprengdu sína fyrstu kjarnorkusprengju og kjarnorkukapphlaupið hófst þannig á milli risaveldanna.
Þessir atburðir settu af stað það sem er kallað „vígbúnaðarkapphlaupið“ en þá lögðu Bandaríkin og Sovétríkin mikla áheyrslu á að framleiða sem mest af kjarnorkusprengjum og hægt væri til að vera „ógnandi“ fyrir hitt veldið og til að tryggja að þeir gætu brugðist við árás. Þessar kjarnorkuflaugar voru þó ekki nógu öflugar til að ná á mili landa og því var mikilvægt að koma upp skotpöllum sem næst yfirráðasvæðum hvors ríkisins.
Forsaga Kúbudeilunnar
Kúbudeilan snerist í raun aðeins um þetta vígbúnaðarkapphlaup og pólitískt stolt risaveldanna. Hún hófst upp úr 1961 en þá hafði mikið gengið á á Kúbu síðustu ár. Þá hafði einræðisherranum Fulgencio Batista verið steypt af stóli af byltingarmönnum undir stjórn Fidel Castro árið 1959. Bandarískir auðmenn höfðu það þá gott á Kúbu vegna þess að þar var meira frelsi en í Bandaríkjunum.
Kúba varð mjög fljótt staður þar sem hinir auðugu komu til að skemmta sér og græða pening. Bandarísk fyrirtæki réðu yfir um 90% af rafmagni og síma á eyjunni, 50% af járnbrautum og 40% af sykurframleiðslunni og var því Kúba mjög háð Bandaríkjunum, sérstaklega þar sem sykurframleiðslan var og er enn undirstaða efnahags á Kúbu. Vegna nálægðar Kúbu við Bandaríkin sáu Sovétmenn leik á borði til að ógna Bandaríkjunum.
Kúbudeilan
Eftir að Bandaríkin settu á viðskiptabann á Kúbu, náðu Sovétmenn að mynda bandalag við Castro. Það gerðu þeir með því að kaupa mikið af sykri af Kúbverjum langt yfir heimsmarkaðsverði til að viðskiptabannið myndi ekki hafa slæm áhrif á eyjuna. En það sem sneri Castro endanlega gegn Bandaríkjamönnum var innrásin þann 17. apríl 1961. Þá sendi John F. Kennedy Bandaríkjaforseti skammlífan innrásarflokk Kúbumanna undir bandarískri stjórn til Kúbu og lentu þeir við Svínaflóa. Hún var byggð á bjartsýnum vonum um uppreisn gegn Castro á Kúbu en þær rættust ekki. Þessi innrás varð til þess að Castro gekk alveg til liðs við Sovétmenn, því að hann var viss um að Bandaríkin myndu gera aðra tilraun til innrásar. Þann 8. október 1962 fékk Nikita Krústsjov, leiðtogi Sovétríkjanna, leyfi til að koma fyrir kjarnorkuflaugum á Kúbu. Þessar flaugar voru andsvar Sovétríkjanna við kjarnorkuflaugum sem Bandaríkjamenn höfðu komið fyrir við landamæri Tyrklands. Staðsetning Kúbu var tilvalin af því þar gátu þeir sent flaugarnar til Bandaríkjanna á nokkrum mínútum. Þann 16. október sá Kennedy ljósmyndir úr njósnavél Bandaríkjanna, U2, að skotpallar voru komnir upp á Kúbu. Þessi uppgötvun var áfall fyrir Bandaríkin og bandarískir ráðamenn kröfðust þess auðvitað að flaugarnar yrðu fjarlægðar því þeir töldu að þessar flaugar ógnuðu þjóðaröryggi Bandaríkjanna. Sovétmenn neituðu þeirri bón og allt stefndi í átök.
John F. Kennedy þáverandi Bandaríkjaforseti fundaði þá með helstu ráðgjöfum sínum og þau ráð sem þeir komu upp með voru:
Kennedy tilkynnti ákvörðun ríkisstjórnarinnar í sjónvarpsútsendingu þann 22. október að hafnbann yrði sett á Kúbu og var það löggilt þann 23. október. Bandaríkjamenn gáfu það út að ef Sovétríkin myndu brjóta hafnbannið myndu þeir gera árás. Þann dag stóð heimurinn á öndinni þegar sovésk flutningaskip nálguðust hafnbannslínuna og allt leit út fyrir að þriðja heimsstyrjöldin væri við það að hefjast, aldrei hafði veröldin staðið nær ógnun kjarnorkustríðs. Á síðustu stundu ákváðu Sovétmenn að stöðva vopnaflutningaskip sín rétt fyrir utan hafnbannslínuna og afstýrðu með því gífurlegum hörmungum.
26. og 27. október fékk síðan Kennedy bréf frá Krústsjov þar sem hann ýjar að lausn. Fyrra bréfið var langt og tilfinningaríkt og þar lagði Krústsjov til, að ef Bandaríkin lýstu því opinberlega yfir að þeir myndu tryggja öryggi Kúbu og afléttu hafnbanninu, þá yrðu eldflaugarnar og vopnin tekin niður. Í seinna bréfinu var fyrra tilboðið ítrekað og bætt við að Bandaríkjamenn myndu fjarlægja flaugar sínar sem voru staðsettar við landamæri Tyrklands. En Kennedy vildi ekki samþykkja það vegna þess að honum fannst það vera of mikil pólitísk eftirgjöf.
Á meðan Kennedy og hans ráðamenn voru að funda um hvað ætti að gera var bandarísk njósnavél, U2, skotin niður. Þegar það gerðist vildu margir að loftvarnarbyssur Sovétmanna yrðu sprengdar upp til að tryggja öryggi Bandaríkjanna. Kennedy vísaði þó þeirri hugmynd á bug því honum fannst að það fæli í sér of mikla styrjaldarhættu. Á endanum ákvað Kennedy að fallast á tilboðið sem Krústsjov setti fram í fyrra bréfinu en gaf samt aldrei formlegt loforð um að ráðast ekki á Kúbu. 28. október lýstu Sovétmenn því yfir að þeir ætluðu að fjarlægja flaugarnar á Kúbu en það var samt ekki fyrr en 20. nóvember sem var lokið við að taka eldflaugarnar niður og flytja þær í burtu af eyjunni.
Endalok Kúbudeilunnar
Næstu ár, eftir endalok Kúbudeilunnar, einkenndust af vaxandi slökun í samskiptum stórríkjanna tveggja. Deilan jók mikið á hróður Kennedys því hann setti Sovétmönnum úrslitakosti og hafði betur í áróðursstríði. Krústsjov hrökklaðist síðan úr embætti 1964 útaf veikri pólitískri stöðu hans, þó að bæði Sovétmenn og Bandaríkjamen höfðu hrósað sigri í deilunni. Með tímanum hættu Sovétmenn að trufla útvarpssendingar Bandaríkjamanna í Evrópu og Kennedy fór til Berlínar og lýsti yfir stuðningi sínum við borgina með orðunum „Ich bin ein Berliner“. Í ágúst 1963 var síðan undirritaður samningur milli Bretlands, Sovétríkjanna og Bandaríkjanna um að hætta tilraunum með kjarnavopn. Kennedy var síðan myrtur 22. nóvember 1963. Átökin um landsvæði utan Evrópu héldu þrátt fyrir það áfram, þó að minna bæri á hugmyndafræðilegum ágreiningi stórveldana en áður.
Afrocarpus falcatus
Afrocarpus falcatus er sígrænt tré (að 60m hátt) frá Suður-Afríku og Mósambík.
Efnahags- og framfarastofnunin
thumb|right|Kort sem sýnir aðildarríki Efnahags- og framfarastofnunar. Efnahags- og framfarastofnunin (enska: Organization for Economic Cooperation and Development; skammstafað OECD) er alþjóðastofnun 36 þróaðra ríkja sem aðhyllast fulltrúalýðræði og markaðshagkerfi. Hún var stofnuð árið 1948 sem Stofnun um efnahagssamstarf Evrópuríkja (OEEC) til að aðstoða við framkvæmd Marshalláætlunarinnar í Evrópu eftir Síðari heimsstyrjöldina. Síðar var ríkjum utan Evrópu boðin aðild og árið 1961 tók stofnunin upp núverandi nafn.
Höfuðstöðvar OECD eru í París í Frakklandi.
Brottnám sabínsku kvennanna
Brottnám sabínsku kvennanna er atburður í sögu Rómaborgar, venjulega ársettur um 750 fyrir Krist. Þá tóku karlmenn Rómar sig til og rændu konum frá nágrönnum sínum, sabiningum.
Mosfellsdalur
Mosfellsdalur er dalur innan sveitarfélagsins Mosfellsbær. Þingvallavegur liggur um hann.
Listi yfir þjóðgarða og friðuð svæði í Króatíu
thumb|Þjóðgarðar í Króatíu. 1. Brijuni 2. Kornati 3. Krka 4. Mjlet 5. Paklenica 6. Plitvice 7. Risnjak 8. Sjeverni Velebit
Friðuð svæði í Króatíu samanstanda meðal annars af 8 þjóðgörðum, 11 friðlöndum og 2 vernduðum svæðum. Það eru 444 vernduð svæði í landinu eða 9% flatarmáls þess; 994 ferkílómetrar. Plitvice-þjóðgarðurinn er sá elsti í landinu. Þjóðgarðarnir eru allir á karst-svæðum.
Timbur
thumb|250px|Þessa trjáboli á eftir að saga í bjálka og planka
Timbur á við trjáboli sem hafa verið sagaðir í bjálka eða planka til notkunar í byggingu.
Timbur skiptist í tvo flokka: harðviðar og mjúkviðar. Til harðviða teljast tegundir eins og: Askur, álmur, balsa, beyki, birki, eik, mahóní, ösp og víðir, en til mjúkviða teljast meðal annars: Fura, greni, lerki, sedrusviður og þinur.
Robert Fulton
thumb|300px|Heimsins fyrsta gufuknúna herskip, Fulton Fyrsti, smíðað [[1814. Einnig kallað Demologos (gríska: Fólksins þekking).]] thumb|300px|Fulton færir Napoleon Bonaparte fyrsta gufuskipið árið [[1803.]]
Robert Fulton (14. nóvember, 1765 – 24. febrúar, 1815) var bandarískur verkfræðingur og uppfinningamaður sem var þekktastur fyrir að hafa smíðað gufuknúna skipið Clermont árið 1809. Hann smíðaði auk þess fjöldan allan af gufuskipum, bæði fyrir Bandaríkin og fyrir Napóleon.
Hengifoss
thumb||thumb|Hengifoss. Hengifoss er staðsettur í Hengifossárgljúfri sem staðsett er í norðanverðum Fljótsdal, rétt innan við botn Lagarfljóts. Gljúfrið nær frá heiðarbrún og niður að dalbotni og eiga tveir sveitabæir land að því, Melar og Hjarðaból. Melar eru í einkaeigu en Hjarðarból er í eigu ríkisins
Eir (norræn goðafræði)
Eir er gyðja í norrænni goðafræði. Hún er sögð læknir bestur. Annarsstaðar er hún sögð mey Menglaðar en samkvæmt Snorra-Eddu er hún valkyrja.
Hengifoss
Gljúfrið er helst þekkt fyrir hinn mikilfenglega Hengifoss sem fellur frá heiðarbrún 128,5 metra niður í fallegt gil. Gilið myndar stóra skál þar sem áberandi eru mikil rauðalög á milli blágrýtislaga og myndar fallega umgjörð um háan fossinn. Setlögin í Hengifossárgljúfri urðu til í stöðuvatni seint á tertíertímabilinu, í þeim má finna surtarbrand, samanpressaða trjástofna og rótarhnyðjur en setlögin hafa greitt fyrir myndun fossins. Ofan við Hengifoss eru tveir fossar sem ekki eru til heimildir um að þeir hafi nöfn
Neðar í gilinu er einnig annar foss, ekki síður fallegri, Litlanesfoss (20-25 m hár), sem skartar mikilfenglegu stuðlabergi. Stuðlarnir eru yfir 10 metra háir og eru með hæstu stuðlum á Íslandi. Neðar í gilinu er Skógarhvammur svo kallaður, hann er um 0,5 ha að stærð og vaxinn birki og reynivið. Skógarhvammur er í landi Hjarðabóls umvafinn klettum. Þrátt fyrir staðsetnigu hans geta bæði menn og sauðfé gengið um hann.
Neðst í gilsmynninu má finna hlaðna rétt. Réttin er í landi Mela og réttað var í henni  síðasta skipti haustið 1901. Gljúfrið frá vegi og upp að Hengifossi er einnig mjög fallegt, vaxið birki- og reynitrjám. Stígurinn upp að fossinum liggur í landi Mela ásamt bílastæði og þjónustuhúsi. Ef vel viðrar sést vel inn í skógi vaxinn dalinn. .
Bílastæði við Hengifoss er staðsett rétt fyrir neðan Hengifossárgljúfur. Við bílastæðið er staðsett salernishús með klósettum ásamt nestisborði. Við uppgönguna að fossinum eru upplýsingaskilti á vegum vegagerðarinnar. Á skiltunum eru helstu upplýsingar um gönguna upp að fossinum ásamt upplýsingum um helstu þjónustu á nærsvæði gljúfursins.
Gönguleiðin
Gangan í heild sinni tekur allt að tvær klukkustundir, gönguleiðin er um 5 km og hækkunin um 300 m.
Gengið er upp stiga frá bílastæðinu í landi Mela, Um hálfa leið upp má finna Litlanesfoss, sem er umlukinn stuðlabergi. Gönguleiðin er að mestu malarstígur, á köflum hafa verið lagðar mottur í stíginn. Einnig hefur verið komið fyrir pöllum á efsta hluta stígsins til að vernda viðkmæma náttúru og bæta aðgengi.
Til að sjá Hengifoss í sólinni er best að ganga upp að fossinum að morgni til yfir sumarmánuðina.Gönguleiðin veitir líka gott útsýni yfir Fljótsdalinn
Steina and Woody Vasulka
thumb|Steina (til hægri) og Woody Vasulka Steina og Woody Vasulka eru brautryðjendur í vídeólist á heimsvísu. Þau hafa verið búsett um árabil í Bandaríkjunum þótt bæði séu íslenskir ríkisborgarar. Steina [Steinunn Briem Bjarnadóttir (1940)] er fædd og uppalin í Reykjavík en sótti framhaldsnám í fiðluleik til Prag og dvaldist þar árin 1959 til 1965. Þar kynntist hún verðandi eiginmanni sínum, verkfræðingnum og kvikmyndagerðarmanninum Woody [Bohuslav] Vasulka (1937). Árið 1968 fékk Woody íslenskan ríkisborgararétt og ári síðar voru þau búin að koma sér fyrir í New York, þar sem þeirra beið að taka virkan þátt í þróun hinnar alþjóðlegu vídeóbyltingar sem þá var í burðarliðnum. Árið 1971 stofnuðu þau The Kitchen í Greenwich Village, á Manhattan, þekktustu og virtustu margmiðlunarmiðstöð veraldar. Vorið 1973 yfirgáfu Steina og Woody New York-borg og settust að í Buffalo, þar sem þau gegndu prófessorsstöðu við SUNY, fyrstu háskóladeild heims í praktískum margmiðlunarfræðum. Árið 1980 fluttu þau suður til Santa Fe í Nýju-Mexíkó, þar sem þau búa enn og starfa. Þann 16. október 2014 opnaði Vasulka stofa í Listasafni Íslands.
Vasulka-stofa er miðstöð fyrir margmiðlunarlist á Íslandi, með megináherslu á varðveislu, rannsóknir og kynningu á verka- og heimildasafni Steinu og Woodys Vasulka. Vasulka-stofa er sett á stofn í samstarfi Listasafns Íslands og Vasulka Inc. og er undirdeild Listasafns Íslands. Með stofnun Vasulka-stofu beinir Listasafn Íslands athygli að varðveislu vídeólistar sem hefur hingað til skort upp á að hugað sé vel að. Sem höfuðsafn á sviði myndlistar gegnir Listasafn Íslands lykilhlutverki í varðveislu íslenskrar myndlistar og á það ekki síður við um vídeóverk og margmiðlunarlist en þá list sem unnin er með hefðbundnari tækni.
Orrustan við Somme
thumb|right|Orrustuvöllurinn við Beumont-Hamel eftir lok bardaga 1916. Orrustan við Somme (franska: Bataille de la Somme) var orrusta í fyrri heimsstyrjöldinni sem hófst 1. júlí 1916 og stóð fram til 18. nóvember sama ár í Somme-sýslu, Frakklandi, við bakka Somme-fljótsins. Orrustan fólst í árásarstríði Breta og Frakka á hendur Þjóðverjum, en þeir höfðu hernumið stóra hluta af Frakklandi eftir að þeir réðust inn í landið í ágúst 1914. Orrustan við Somme var einn blóðugasti bardagi fyrri heimsstyrjaldarinnar, en þegar styrjöldin hafði fjarað út að hausti 1916 lágu fleiri en 1,5 miljón manna í valnum. Orrustan við Somme er meðal blóðugustu bardaga mannkynssögunnar.
Maríukirkjan í Lübeck
thumb|Maríukirkjan í Lübeck. Stuðningssúlurnar sjást greinilega við aðalveggina. Svarti turninn aftarlega á skipinu er frá 1980. Maríukirkjan í Lübeck (eða Maríukirkjan í Lýbiku) er þekktasta kirkjan í Lübeck og er jafnframt hæsta mannvirki miðborgarinnar (124 m). Hún er einnig þriðja stærsta kirkja Þýskalands. Kirkjan er auk þess með stærsta kirkjuskip heims sem gert er úr tígulsteinum. Maríukirkjan er fyrirmynd að um 70 annarra gotneskra kirkna víða við Eystrasalt.
Byggingasaga
Maríukirkjan átti sér tvo fyrirrennara. Fyrst var þar viðarkirkja í landnámi Þjóðverja, en síðar var reist þar steinkirkja þegar Lübeck var stofnuð. Núverandi kirkja var reist 1250-1350, en nokkrar viðbætur voru gerðar seinna. Kirkjan var fyrir auðstéttina, t.d. verslunarmenn, og því var ákveðið að hafa hana stærri en dómkirkjan sem stóð ekki langt frá. Kirkjan fékk 40 metra hátt skip, en það er stærsta kirkjuskip heims sem gert er úr tígulsteinum. Til að haldast uppi þurfti að reisa stuðningssúlur sitthvoru megin við kirkjuveggina að utan. Vegna þyngsla hefði þakið (sökum hæðarinnar) að öðrum kosti ýtt útveggjunum frá og við það hefði allt hrunið. Súlurnar gefa kirkjunni sérkennilegt útlit að utan. Turnarnir urðu tveir og eru 124 metra háir. Kirkjan var svo vígð 1350 og helguð Maríu mey.
Antwerpen altaristaflan
Antwerpen altaristaflan var smíðuð 1518, en 1522 var hún flutt til Lübeck og sett upp í hliðarkapellu í Maríukirkjunni. Altaristaflan er gerð úr málverkum og litlum höggmyndum og sýnir senur úr ævi Maríu mey á einkar glæsilegan hátt. 1869 voru nokkrir hlutir skornir af og seldir. Þeir eru á söfnum á nokkrum stöðum í Evrópu. Þegar kirkjan brann 1942 var altaristaflan enn stödd í hliðarkapellunni (ekki í meginskipinu) og slapp því við eyðileggingu. 1945 var nokkrum smástyttum stolið úr töflunni. Því er mikið holrými ofarlega fyrir miðju töflunnar. Taflan er þó enn hin glæsilegasta og er enn í kirkjunni í dag.
thumb|Ljósmynd af Dauðadansinum
Dauðadansinn
Nokkrar freskur prýddu Maríukirkjuna í gegnum aldirnar. Ein merkasta freskan var Dauðadansinn svokallaði. Það eru myndir af dauðafígúrum sem eru í dansi við presta, biskupa, höfðingja og leikmenn. Dauðadansinn í kirkjunni var þekktasta og áhrifamesta dauðadans-myndin í Þýskalandi. Hún var búin til 1463, sennilega af áhrifum svarta dauða. Í brunanum 1942 eyðilagðist myndin algjörlega og er ekki til lengur í dag. Þó eru til ljósmyndir af verkinu. En sökum hitans í brunanum losnaði pússið innan á kirkjunni. Þá komu í ljós aðrar gamlar freskur sem huldar hafa verið áður fyrr og voru löngu gleymdar. Þegar kirkjan fékk nýja glugga eftir stríð, var myndefnið í nokkrum þeirra úr dauðadansinum.
Vélþýðing
Vélþýðing er þýðing á texta eða tali úr einu tungumáli á annað gerð með tölvu og þar til gerðum hugbúnaði. Einföld gervigreind getur aðeins þýtt einstök orð, en sé um flóknari útbúnað að ræða getur hún notast við textasöfn og borið kennsl á orðasambönd, þýtt orðatiltæki og einangrað undantekningar.
Nú á dögum er til þýðingarhugbúnaður sem þýðir texta á afmörkuðum sérsviðum (til dæmis veðurspár), þar sem orðaforðinn er takmarkaður. Almennt eru vélþýðingar skjala sem nota formlegt málsnið líklegri til að skila nothæfum texta en þýðingar á daglegu tali eða frumlegum texta. Hægt er að gera útkomu þýðingarinnar betri með því að aðstoða hugbúnaðinn, til dæmis með því að merkja sérstaklega sérnöfn eða „kenna“ hugbúnaðinum betri þýðingar á tilteknum setningum.
Helstu aðferðir við vélþýðingar skiptast í tölfræðilegar aðferðir sem notast við tvítyngd textasöfn, dæmaaðferðir sem notast við hliðstæður í þýðingu líkra setninga, regluaðferðir sem byggjast á málgreiningu, orðasöfnum og málfræðireglum, og aðferðir sem blanda þessu saman. Google Translate er dæmi um tölfræðilegan vélþýðanda meðan Apertium er dæmi um vélþýðanda sem byggir á reglum.
Sú hugmynd að í framtíðinni verði hægt að smíða vélþýðanda sem jafnast á við mennskan þýðanda er umdeild.
Saga
Vélþýðing varð til sem hugtak á 17. öldinni. Árið 1629 stakk René Descartes upp á því að hægt væri að gera alheimstungumál með sama tákn yfir sömu hugmynd í ólíkum tungumálum. Í Georgetown-tilrauninni á sjötta áratugunum var búin til vél sem þýddi sjálfkrafa yfir sextíu setningar úr rússnesku á ensku. Tilraunin gekk mjög vel og miklir fjármunir voru settir í vélþýðingarannsóknir. Afraksturinn lét þó bíða eftir sér og tíu árum síðar var skýrsla ALPAC-nefndarinnar gefin út sem lýsti því að niðurstöður hefðu ekki staðið undir væntingum.
Heimspeki 18. aldar
'''Heimspeki 18. aldar, einnig nefnd heimspeki upplýsingarinnar eða heimspeki upplýsingartímans''', er tímabil í sögu vestrænnar nýaldarheimspeki, einkum evrópskrar heimspeki. Stundum er 17. öldin einnig talin heyra til heimspeki upplýsingarinnar.
Á 18. öld ríkti mikil bjartsýni meðal heimspekinga og vísindamanna um getu vísindanna til þess að útskýra þau lögmál sem giltu um heiminn og um almennar framfarir. Þessi framfaratrú var einn þáttur í þeirri hugmyndafræði sem gat af sér frelsisstríð Bandaríkjanna og frönsku byltinguna og síðar sjálfstæðisbaráttu suður-amerískra ríkja. Hún gat einnig af sér klassíska frjálshyggju, lýðræði og auðvaldshyggju.
Yfirlit yfir heimspeki 18. aldar
Trú og guðrækni voru hjá ýmsum höfundum nátengd iðkun heimspekinnar. Írski heimspekingurinn George Berkeley reyndi að sýna fram á tilvist guðs með heimspekilegum rökum. En ýmsir höfundar, eins og Thomas Paine, Voltaire, Jean-Jacques Rousseau og David Hume, dróu í efa og réðust jafnvel gegn kennivaldi kirkjunnar. Raunhyggja naut aukinna vinsælda á 18. öld og hafði áhrif á stjórnspekihugmyndir, stjórnsýslu og vísindi, eins og eðlisfræði, efnafræði og líffræði.