cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abies pindrow
Nytjar
Abies pindrow er notuð í litlum mæli fyrir timbur á heimaslóðum sínum. Hann er einstaka sinnum ræktaður til prýðis í stærri görðum í vestur Evrópu, en þarfnast hás raka og mikla úrkomu til að þrífast vel. Nafnið pindrow er dregið af heiti tegundarinnar á nepölsku.
Hoya finlaysonii
Hoya finlaysonii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Robert Wight. Útbreiðslan er í Indónesíu, Malasíu og Taílandi.
Ferdinand Meldahl
right|230px|thumb|[[Alþingishúsið í Reykjavík]] right|230px|thumb|Höllin í Charlottenlund
Ferdinand Meldahl (16. mars 1827 – 3. febrúar 1908) var danskur arkitekt. Hann fæddist í Kaupmannahöfn og var sonur járnsmiðsins Henrich Joachim Meldahl. Hann vann snemma hjá föður sínum og lauk þar að auki sveinsprófi sem múrari. Hann fékk inni í Konunglegu dönsku listaakademíunni og lærði þar byggingarlist. Meðan hann var þar við nám hlaut hann ýmsar viðurkenningar og verðlaun fyrir vinnu sína. Hann fór líka í ýmsar námsferðir, meðal annars til Þýskalands, Frakklands, Spánar, Hollands, Englands, Egyptalands og Sýrlands.
Eftir að Meldahl hafði lokið námi sínu varð hann meðlimur í Listaakademíunni, árið 1857 og gengdi mikilvægu hlutverki við þróun skóla akademíunnar, þar sem hann hafði sjálfur lært. Frá 1863 var hann formaður skólaráðsins, ári síðar prófessor í byggingarlist og 1873-1890 var hann stjórnandi Akademíunnar.
Frá árinu 1860 var Meldahl byggingaeftirlitsmaður og frá 1866 sat hann í borgarstjórn. Þar að auki hafði hann ýmis störf við ráðgjöf, dómstörf og nefndarsetur. Hann var nefndur Etatsráð (1867), hlaut Dannebrog-orðu (1874) og var gerður að hirðmanni (1892).
Byggingar Meldahls má sjá víða um Kaupmannahöfn, sem og víðar. Dæmi um verk hans eru:
Þar að auki hannaði hann fjölda herragarða, landsbyggðarkirkjur, íbúðarbyggingar og svo framvegis. Hann skrifaði einnig mikið um byggingarlist og aðra hluti tengda húsbyggingum.
Svafa Grönfeldt
Svafa Grönfeldt (fædd 1965 í Borgarnesi) var rektor Háskólans í Reykjavík frá 1. febrúar 2007 til 23. janúar 2010. Hún tók við því starfi af Guðfinnu S. Bjarnadóttur sem hafði náð 4. sæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Svafa hafði áður verið forstjóri stjórnunarsviðs lyfjafyrirtækisins Actavis og síðar aðstoðarforstjóri ásamt því að sitja í bankaráði Landsbankans. Við starfi Svöfu sem rektors tók við Ari Kristinn Jónsson.
Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2010
Árið 2010 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Pepsi.
Svafa Grönfeldt
Nám
Hún lauk stúdentsprófi 1987 frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti, B.A.-prófi frá Háskóla Íslands í stjórnmála- og fjölmiðlafræði 1990, M.S.-prófi í starfsmanna- og boðskiptafræðum frá Florida Institute of Technology 1995. Doktorsprófi lauk hún árið 2000 í vinnumarkaðsfræðum frá London School of Economics.
Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2010
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin
Í lok tímabils
Upp um deild: 20px Þróttur,
Niður um deild:, 20px Haukar
Æla (hljómsveit)
Æla er íslensk hljómsveit sem leikur pönktónlist.
Árið 2006 kom út breiðskífa sem ber heitið „Sýnið tillitssemi, ég er frávik“. Platan inniheldur 15 lög sem tekin voru upp árið áður í Keflavík. Ingi Þór Ingibergsson stjórnaði upptökum og sá um hljóðblöndun ásamt hljómsveitinni sjálfri.
Stórabóla
thumb|right|Bólusóttarsjúklingar. Stórabóla var afar mannskæð bólusótt sem gekk um Ísland á árunum 1707-1709 og er talið að fjórðungur til þriðjungur landsmanna hafi látist úr veikinni.
Gangur faraldursins
Bólusóttin barst til landsins í júní 1707. Í Árbókum Espólíns segir að hún hafi borist til landsins með fatnaði af Gísla Bjarnasyni, sem dáið hafði úr bólu í Kaupmannahöfn; systir hans hafi tekið upp úr fatakistu sem send var heim skyrtu og annan fatnað og veikst skömmu síðar. Svipaðar sögur hafa raunar verið sagðar um upphaf annarra faraldra. Bólusóttin geisaði næsta ár í flestum þéttbýlustu sveitum landsins en síðan barst hún til Austurlands og um ýmsar afskekktari sveitir og varð vart til vors 1709. Manndauðinn var þó langmestur fyrra árið, einkum síðari hluta ársins 1707.
Pulsatilla
Ættkvíslin Pulsatilla er með um 33 tegundir jurtkenndra fjölæringa sem vaxa á engjum og sléttum Norður Ameríka, Evrópa, og Asía. Nokkrar tegundanna eru notaðar sem skrautplöntur vegna fíngerðra blaða, stórra blómanna, og skrautlegs fræstands.
Ættkvíslin Pulsatilla er stundum talin vera undirættkvísl undir Anemone eða óformlega nefnd sem hópur innan Anemone subgenus Anemone section Pulsatilloides.
Stórabóla
Gangur faraldursins
Raunar virðist einhvers konar inflúensupest hafa verið samfara bólusóttinni og í Fitjaannál er talað um landfarsótt með þungu kvefi. Víða lögðust allir íbúar bæja og jafnvel heilla sveita svo að enginn stóð uppi til að hjúkra þeim sjúku en um það segir Páll Vídalín: „Þá var svo margur maður bólusjúkur í Snæfellsnessýslu, að þeir heilbrigðu unnust ekki til að þjóna þeim sjúku, og ætla ég víst, að fyrir þjónustuleysi muni margur dáið hafa, sem ella hefði kunnað að lifa“
Pulsatilla
Tegundir
Það eru um 33 tegundir, þar á meðal:
{|
Stórabóla
Mannfall
Þótt kirkjubækur væru ekki komnar til sögunnar þegar Stórabóla gekk eru til allmiklar tölulegar upplýsingar, einkum í annálum, sem hægt er að bera saman við manntalið 1703. Til dæmis kemur fram í Setbergsannál að í Álftaneshreppi létust 195 úr bólu og með samanburði við manntalið má finna aldur langflestra. Í Mosfellssóknum létust frá 23. júlí til 26 nóvember 116 úr bólu.
Þegar talin eru saman öll byggðarlög þar sem manndauði úr bólu er tilgreindur kemur í ljós að dauðsföllin eru 7847 en á þessum sömu svæðum bjuggu 29.722 íbúar árið 1703 samkvæmt manntalinu og þýðir það að mannfallið hefur verið 26%.
Um þetta segir Jón Espólín: „Valdi veikin helzt úr yngisfólk roskið, alt það, sem var röskvast og mannvænlegast og meir karla en konur, en sízt ungbörn ... Mistu þá margir öll börn sín og öll systkin ok voru hryggvir eftir ... en það eitt gerði bóla sú hagligt, að hún tók á brott alla þá menn, er líkþrársýki var í en þeir voru mjög margir.“ Það er þó ofsagt að bólusóttin hafi útrýmt öllum holdsveikisjúklingum á landinu en þeir kunna að hafa verið enn næmari fyrir sjúkdómnum en aðrir.
Þjóðfélagsáhrif
Stórabóla hafði vitaskuld mjög mikil áhrif á íslenskt þjóðfélag. Sem fyrr segir varð mannfallið einna mest hjá ungu og fullfrísku fólki og því varð mikill skortur á vinnuafli, auk þess sem fólki á barneignaraldri fækkaði mikið og fjölgunin varð því hæg næstu áratugina. Hjáleigur og kotbýli lögðust víða í eyði og skortur varð á vinnufólki. Á árunum fyrir bóluna höfðu sprottið upp hjáleigur og þurrabúðir við sjóinn þar sem fólk byggði afkomu sína að miklu leyti á sjósókn en mikill afturkippur kom í þessa þróun við bóluna.
Jafnframt urðu breytingar á landbúnaði, nautgripum fækkaði þar sem kúabúskapur var vinnuaflsfrekari en sauðfjárbúskapur og mikilvægi sauðfjárafurða í útflutningi jókst.
Bæjarhreppur (A-Skaftafellssýslu)
Bæjarhreppur var hreppur í Austur-Skaftafellssýslu, kenndur við bæinn Bæ í Lóni.
Hreppurinn varð til ásamt Bjarnaneshreppi árið 1801 þegar Holtahreppi var skipt í tvennt.
Hinn 6. júní 1998 sameinaðist Bæjarhreppur Hofshreppi, Borgarhafnarhreppi og Hornafjarðarbæ undir merkjum sveitarfélagsins Hornafjarðar.
Birmingham City
thumb|St. Andrews.
Birmingham City (Birmingham City Football Club) er knattspyrnufélag á Englandi með höfuðstöðvar í Birmingham í Englandi. Heimavöllur liðsins frá 1906 er	St Andrew's sem tekur 29.409 í sæti.
Kynlíf
Kynlíf eða ástalíf er sá samlífsþáttur kynjanna sem snýr að æxlunaratferli manna og tengist kynörvun og kynhvötinni.
Kynlíf er það þegar tvær manneskjur (kona og karlmaður eða karlmaður og karlmaður eða kona og kona) hafa samfarir eða veita hvort öðru fullnægingu eða kynferðislega örvun með öðrum hætti, svo sem með því að örva kynfæri hvors annars. Þetta er hægt að gera með ýmsum hætti, eins og til dæmis með munnmökum, snertingu og svo framvegis. Einnig geta fleiri en tvær manneskjur tekið þátt í kynlífi og kallast það þá hópkynlíf. „Kynlíf“ með sjálfum sér nefnist sjálfsfróun.
Kynlíf tveggja persóna er hægt að stunda í ýmsum stellingum og er það bæði gert til þess að auka nautnina og til þess að fá ekki leið á sömu stellingunni. Frægasta stellingin er trúboðastellingin, en einnig mætti nefna 69, hunda- og skeiðastellinguna. Sumir nota kynlífsleikföng til að krydda og auka ánægju sína af kynlífi. Viss áhætta fylgir því að stunda kynlíf, til dæmis er alltaf möguleiki að smitast af kynsjúkdómi við samfarir. Sumir þeirra eru ólæknandi. Einnig er hætta á getnaði ef ekki eru notaðar getnaðavarnir eins og til dæmis getnaðarvarnarpilla, hetta, lykkja, smokkur og svo framvegis. Smokkurinn dregur verulega úr líkum á hvoru tveggja getnaði og kynsjúkdómum, en aðrar getnaðarvarnir verja fólk ekki gegn smitsjúkdómum. Talið er að smokkar geti varið gegn kynsjúkdómum í 98% tilvika.
Birmingham City
Birmingham var stofnað árið 1875 undir nafninu Small Heath Alliance, nafnið breyttist í Small Heath árið 1888 og síðan Birmingham City árið 1905. Sem Small Heath spilaði það í Alliance-deildinni og varð síðan stofnmeðlimur og fyrsti sigurvegari Football League Second Division.
David Villa
David Villa (fæddur 3. desember 1981) er framherji í knattspyrnu. Hann leikur nú með Barcelona en hafði áður spilað með Rayo vollecano og Valencia. David spilar einnig sem aðalframherji landsliðs Spánar. Hann varð markaskorari á Evrópumótinu 2008 en um leið fékk hann verðlaunin silfurskóna.
.ar
Tenglar
Toppdomän
Smokkur
thumb|Mynd af smokki sem fjarlægður hefur verið úr umbúðunum. thumb|200px|Myndaröð þar sem smokkurinn er settur á [[getnaðarlimur|getnaðarliminn.]] thumb|smokk fullu vals á typpið
Smokkur er getnaðarvörn úr gúmmí sem er notuð er á getnaðarliminn við samfarir til varnar óléttu og kynsjúkdómum og veitir u.þ.b. 99% vörn gegn smiti og getnaði. Margar gerðir smokka eru til, t.d. smokkar með ertinöbbum, ertirifflum og/eða bragðtegundum.
Abies georgei
Abies forrestii (var. georgei ) er þintegund sem er einlend í Kína (suðvestur-Sichuan, norðvestur-Yunnan, og suðaustur-Xizang (Tíbet). Þar vex hann í 3000 til 4500 metra hæð. Útbreiðsla þessarar tegundar er óviss þar sem heimildir vísa í hann ýmist sem A. forrestii var. smithii eða A. forestii var. ferreana.
Helga Vala Helgadóttir
Helga Vala Helgadóttir (f. 14. mars 1972) er íslensk leikkona, stjórnmálamaður og lögmaður. Hún var kjörinn á alþingi fyrir Samfylkinguna í Reykjavíkurkjördæmi norður í alþingiskosningunum 2017. Helga er formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar Alþingis og sat í umhverfis og samgöngunefnd til 2019. Hún er núna formaður í Velferðarnefnd frá 2019.
Æviágrip
Helga Vala fæddist í Reykjavík þann 14. mars árið 1972. Foreldrar hennar voru leikararnir Helgi Skúlason og Helga Bachmann. Helga Vala stundaði nám Menntaskólanum í Hamrahlíð og útskrifaðist úr Leiklistarskóla Íslands árið 1998. Hún hlaut BA-gráðu í lögfræði frá Háskólanum í Reykjavík árið 2009 og meistaragráðu úr sama skóla árið 2011.
Stjórnmál
Sem þingmaður vakti Helga Vala nokkra athygli árið 2018 þegar hún gekk út af hátíðarfundi alþingis á Þingvöllum til að mótmæla nærveru Piu Kjærsgaard, forseta danska þingsins. Sagði hún síðar að mótmæli hennar gegn Kjærsgaard hafi verið gegn „framgöngu [hennar] og hatursorðræðu gagnvart útlendingum og flóttamönnum“ en ekki gegn Kjærsgaard sem fulltrúa dönsku þjóðarinnar.
Helga Vala vakti mikla athygli fyrir gagnrýni sína á Sigríði Á. Andersen dómsmálaráðherra í kringum Landsréttarmálið, hæfnisnefnd mat umsækjendur en Sigríður fór ekki eftir tillögum nefndarinnar. Að lokum steig hún til hliðar eftir að meirihluti Mannréttindadómstóls Evrópu komst að þeirri niðurstöðu að skipan dómara bryti gegn 6. grein Mannréttindasáttmála Evrópu.
Helga Vala gaf kost á sér sem varaformaður Samfylkingarinnar árið 2020 en tapaði fyrir sitjandi varaformanni Heiðu Björgu Hilmisdóttur.
Starfsferill
Helga Vala starfaði sem leikkona og leikstjóri hjá Leikfélagi Akureyrar 1999 og einnig sem leikkona hjá New Perspective Theatre Company árið 2000. Hún var einnig dagskrárgerðarkona á Bylgjunni, Ríkisútvarpinu, Talstöðinni og NFS 2000–2006. Upplýsingafulltrúi hjá Eddu, miðlun og útgáfu, 2001–2002. Árið 2008 starfaði hún sem blaðakona á Mannlífi. Síðan sem löglærður fulltrúi á Lögron, Lögfræðistofu Reykjavíkur og nágrennis, 2009–2011. Árin 2011 til 2017 rak Helga eigin lögmannsstofu, Valva lögmenn. Helga Vala hefur sinnt fjöl­mörg­um trúnaðar­störf­um, meðal ann­ars setið í stjórn Fé­lags ís­lenskra leik­ara, í Þjóðleik­hús­ráði og Höf­und­ar­rétt­ar­ráði.
Í störfum sínum sem lögmaður hefur Helga sinnt og sérhæft sig í málefnum flóttafólks, innflytjenda og fjölskyldna. Í störfum sínum sem lögmaður hefur hún einnig sinnt réttargæslu fyrir þolendur kynferðis- og heimilsofbeldis. Helga Vala hlaut viðurkenningu frá Siðmennt árið 2014 fyrir störf í þágu mannréttinda og mannúðar á Íslandi.
Fraxinus purpusii
Fraxinus purpusii er tegund af eskitré sem vex í Mexíkó til Gvatemala.
Bjarnaneshreppur
Bjarnaneshreppur var hreppur í Hornafirði í Austur-Skaftafellssýslu, kenndur við kirkjustaðinn Bjarnanes.
Bjarnaneshreppur varð til árið 1801 þegar Holtahreppi var skipt í tvennt og hét hinn hlutinn Bæjarhreppur.
Sextánundakerfi
Sextánundakerfi eða sextándakerfi (enska: Hexadecimal system) er talnakerfi með grunntöluna sextán. Sextánundatala er staðsetningartáknkerfi, sem notar sextán tákn: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F.
Sextánundakerfi er mikið notað í forritun, vegna þess hve auðvelt er að vinna með tvíundatölur samhliða sextánundakerfinu, þar sem að hverjir fjórir bitar samsvara einum tölustaf í sextánundakerfinu. Til dæmis má rita töluna 79 sem rituð er með tvíundakerfinu 01001111 sem 4F í sextánundarkerfinu (0100 = 4 og 1111 = F). Hins vegar er aðeins flóknara að breyta sextánundakerfistölu í tugatölu. Til dæmis er FF í sextándarkerfinu reiknað þannig: F*16 + F eða 15*16 + 15 = 255 í tugakerfinu og AB í sextandundarkerfi verður A*16 + B eða 10*16 + 11 = 171 í tugakerfi.
Sextánundakerfið er oft kallað „hex“, sem er stytting á enska orðinu „hexadecimal“. Forskeytið er grískt að uppruna, en töluorðið ἕξ (hex) þýðir „sex“. Decimal er dregið af latnenska orðinu fyrir tíund.
Hvati
Efnahvatar eru efni sem hjálpa til við efnahvörf með því að lækka orkuþröskuldinn sem þarf til þess að efnahvörf geti átt sér stað. Efnahvörf geta átt sér stað bæði þegar meiri orka kemur inn í kerfi eða þegar orka losnar úr kerfi.
Fulltengt net
Fulltengt net kallast einfalt net í netafræði þar sem allir hnútar eru tengdir saman með legg. Fulltengt net með n hnútum er táknað með K_n og hefur n hnúta og
leggi (þar sem \binom n2 er tvíliðustuðullinn).
Sjá má öll fulltengt net með n-hnútum að neðan þar sem n er frá 1–11, á eftir því fylgir fjöldi leggja:
Kristinn H. Gunnarsson
Kristinn Halldór Gunnarsson (f. 19. ágúst 1952 í Reykjavík) var alþingismaður fyrir Vestfjarðakjördæmi og Norðvesturkjördæmi á árunum 1991-2009.
Kristinn lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1972 og BS-gráðu í stærðfræði frá Háskóla Íslands árið 1979. Hann hóf feril sinn í stjórnmálum hjá Alþýðubandalaginu en hann var bæjarfulltrúi fyrir flokkinn í bæjarstjórn Bolungarvíkur á árunum 1982-1998. 1991 náði hann kjöri á Alþingi í Vestfjarðakjördæmi. 1998 sagði hann skilið við Alþýðubandalagið, gekk í Framsóknarflokkinn og náði kjöri fyrir hann í kosningunum 1999. Síðan 2003 hefur Kristinn verið þingmaður Norðvesturkjördæmis. Samstarf Kristins og þingflokks Framsóknarflokksins var oft örðugt en hann lét gjarnan í ljós aðrar skoðanir á málum eins og fjölmiðlamálinu og Íraksmálinu en aðrir þingmenn flokksins. Í september 2004 ákvað þingflokkurinn að Kristinn myndi ekki sitja í neinum nefndum fyrir flokkinn vegna „trúnaðarbrests“ milli flokksins og hans. Á þingflokksfundi í maí 2005 var það þó samþykkt að Kristinn tæki sæti í tveimur nefndum. Í prófkjöri Framsóknarflokksins í Norðvesturkjördæmi fyrir alþingiskosningarnar 2007 bauð Kristinn sig fram í fyrsta sæti listans gegn Magnúsi Stefánssyni félagsmálaráðherra en beið lægri hlut og lenti raunar í þriðja sæti. Skömmu síðar gekk hann til liðs við Frjálslynda flokkinn og tók annað sætið á lista frjálslyndra í norðvestri á eftir formanninum Guðjóni Arnari Kristjánssyni. Í kosningunum 2007 náði hann svo kjöri fyrir þriðja stjórnmálaaflið á sínum þingmannsferli. Hann var ekki í kjöri í alþingiskosningunum 2009 eftir að hann sagði skilið við Frjálslynda flokkinn og reynt fyrir sér í prófkjöri Framsóknarflokksins þar sem hann lenti í 8. sæti af 9 frambjóðendum.
Concepción
thumb|Concepcion. Concepción er næst stærsta borg Chile og miðpunktur efnahags í landinu. Borgin er höfuðborg Biobío-fylkis. Íbúar stórborgarsvæðisins voru tæp milljón árið 2017, en innan borgarmarkanna eru íbúarnir 220.000. Borgin var stofnsett af Pedro de Valdivia 5. október 1550.
Chianti
thumb|right|Kort sem sýnir Chianti samkvæmt núgildandi skilgreiningu. Rauða svæðið í miðjunni er upprunalega vínræktarsvæðið. Chianti er heiti á lágum fjallgarði í Toskana sem liggur milli Flórens, Písa, Siena og Arezzo og hæðunum umhverfis hann. Hæsti tindur fjallgarðsins er Monte San Michele sem liggur 893 metra yfir sjávarmáli. Svæðið er einkum þekkt sem vínræktarhérað en á 13. öld gerðu vínframleiðendur í bæjunum Radda, Gaiole og Castellina með sér bandalag og tóku upp sérstakt merki, svartan hana á gylltum grunni sem síðan hefur verið upprunamerking Chianti-víns. Þessi þrjú sveitarfélög mynduðu síðan í upphafi 19. aldar Chianti-sýslu samkvæmt fyrstu skiptingu Toskana í sýslur og sveitarfélög. Síðan þá hefur vínræktarsvæðið sem kallað er Chianti verið stækkað umtalsvert svo það nær yfir nánast allar hæðirnar í miðju Toskana. Um leið var héraðinu skipt í nokkur undirsvæði til aðgreiningar.
Kristianstads DFF
Kristianstads DFF er knattspyrnufélag frá Kristianstad í Svíþjóð. Félagið var stofnað 1998 þegar Kristianstads FF sameinaðist Wä IF. Félagið leikur í Damallsvenskan, efstu deild kvenna í Svíþjóð. Þjálfari þess er Elísabet Gunnarsdóttir.
Kóngsstaðir
Kóngsstaðir er bær í Skíðadal um 20 km frá Dalvík. Bærinn stendur undir Kóngsstaðafjalli, þar ber Rauðuhnjúka hæst. Utan bæjar er Kóngsstaðaháls, skógi vaxinn og berjaland gott. Til vesturs skerst Kóngsstaðadalur/Þverárdalur inn á milli hárra fjallanna. Um hann rennur Þverá til Skíðadalsár á landamerkjum jarðarinnar. Næsti bær þar utan við er Þverá í Skíðadal. Á Kóngsstaðadal er Gloppuhnjúkur þekkt kennileiti. Þar er einnig Gloppudalur og Gloppuvatn. Innst á Kóngsastaðadal er Þverárjökull, einn af stærri jöklum á Tröllaskaga. Dalurinn tilheyrir Kóngsstöðum.
Kóngsstaðir er gömul bújörð og var vel fallin til sauðfjárbúskapar. Hennar er fyrst getið í máldaga Vallakirkju frá 1318 og eru þar nefndir Konungsstaðir. Þá var jörðin eign Vallakirkju og var það lengi síðan. Á seinni hluta 19. aldar var hún ásamt Hverhóli í eigu kirkjunnar á Kvíabekk í Ólafsfirði. Seinna varð hún bændaeign. Síðustu ábúendur á Kóngsstöðum voru Óskar Júlíusson og Snjólaug Aðalsteinsdóttir. Jörðin er nú í eigu afkomenda þeirra.
.as
.as er þjóðarlén Bandarísku Samóu. AS Domain Registry hefur yfirumsjón með léninu.
Tenglar
Toppdomän
I Adapt
I Adapt var íslensk hljómsveit sem spilaði harðkjarnapönk.
Hljómsveitin var stofnuð snemma árið 2001 og voru fyrstu tónleikar hennar haldnir stuttu eftir það. Fyrstu tónleikarnir voru 10 ára afmælistónleikar hljómsveitarinnar Forgarður helvítis.
Hljómsveitin fór í allnokkrar tónleikaferðir um Evrópu, þá aðallega um Bretland en síðustu tveir túrarnir voru farnir á austurströnd Bandaríkjanna. Hljómsveitin tilkynnti síðla árs 2007 að hún hefði í hyggju að leggja upp laupana og að síðustu tónleikar hljómsveitarinnar yrðu að öllum líkindum á Uppsveiflukvöldi Monitor þann 6. desember 2007. Það reyndist ekki vera tilfellið því lokatónleikar I Adapt fóru fram í Hellinum, TÞM í febrúar 2008. Stuttu seinna gengu Birkir og Arnar Már til liðs við hljómsveitina Celestine, þar sem Birkir tók við trommunum en Arnar hélt sig við bassann. I Adapt spilaði á Eistnaflugi 2012 og hefur ekki spilað á tónleikum síðan.
Eyjólfur ofsi Þorsteinsson
Eyjólfur ofsi Þorsteinsson (d. 19. júlí 1255) var einn af foringjum Sturlunga eftir að Þórður kakali hvarf úr landi 1250. Hann var frá Hvammi í Vatnsdal og kona hans, Þuríður, var óskilgetin dóttir Sturlu Sighvatssonar og frillu hans Vigdísar Gíslsdóttur. Kolfinna Þorsteinsdóttir, systir Eyjólfs, var líka ein af frillum Þórðar kakala.
Þegar Gissur Þorvaldsson sneri heim frá Noregi 1252, vildi hann sættast við Sturlunga, meðal annars með því að gifta Hall son sinn Ingibjörgu Sturludóttur. Eyjólfur ofsi bjó þá í Geldingaholti í Skagafirði en Gissur kvaðst ekki vilja hafa hann í héraðinu. Flutti hann þá að Möðruvöllum í Hörgárdal og virtist í fyrstu ætla að sætta sig við veru Gissurar í Skagafirði. Kona hans manaði hann þá í votta viðurvist að hefna föður síns, og safnaði Eyjólfur þá liði. Nóttina eftir að brúðkaupsveislunni lauk kom hann með flokk manna úr Eyjafirði og brenndi bæ Gissurar á Flugumýri. Kona Gissurar og synir brunnu þar inni en hann slapp sjálfur. Gissur leitaði hefnda eftir Flugumýrarbrennu en tókst ekki að ná Eyjólfi.
Eftir að Gissur hvarf til Noregs 1254, deildu Eyjólfur og Þorgils skarði um yfirráð yfir Skagafirði. Þeim lauk með Þverárfundi, bardaga á Þveráreyrum í Eyjafirði 19. júlí 1255, þar sem Eyjólfur féll.
CCP
CCP er íslenskur tölvuleikjaframleiðandi sem þróaði netleikinn EVE Online og sér nú um rekstur hans. Fyrirtækið var stofnað árið 1997 og árið 2006 sameinaðist CCP hf. fyrirtækinu White Wolf.
Skammstöfunin CCP stendur fyrir Crowd Control Productions.
Í september 2018 var CCP keypt af suður kóreska tölvuleikjafyrirtækinu Pearl Abyss fyrir 425 million dollara.
Aserska
Aserska er tyrkískt tungumál, sem þýðir að hún er svipuð kasöksku, tyrknesku, kirgísku og úsbekísku.
Taiwania cryptomerioides
Útbreiðsla
Hún er ættuð frá austur Asíu, í fjöllum mið Taiwan, og staðbundið í suðvestur Kína (Guizhou, Hubei, Sichuan, Yunnan, Tíbet) og nærliggjandi svæðum í Myanmar, og norður Víetnam. Tegundinni er ógnað af ólöglegu skógarhöggi vegna verðmæts viðarins á mörgum stöðum. Það er líklegt að útbreiðslan hafi verið mun meiri áður fyrr en skroppið saman vegna mikils skógarhöggs. Stofnar á meginlandi Asíu voru áður taldir aðskilin tegund Taiwania flousiana af sumum grasafræðingum, en nefndur munur milli þeirra og stofnsins í Taívan stenst ekki þegar sýni frá mismunandi svæðum eru borin saman.
Lýsing
Þetta er ein stærsta trjátegundin í Asíu, hún verður að 90 m há með bol að 4m í þvermál ofan við styrktarstofn (buttressed base). Barrnálarnar eru 8 til 15mm langar á ungum til 100 ára trjám, en verða smátt og smátt meira hreisturlaga, 3 - 7 mm langar á eldri trjám. Könglarnir eru litlir, 15 – 25 mm langir, með um 15-30 þunnar, viðkvæmar köngulskeljar, hver með tvemur fræjum.
Viðurinn er mjúkur, en endingargóður og með þægilega kryddlykt, og var mjög eftirsóttur áður, sérstaklega í hof og líkkistur. Hversu sjaldgæf tegundin er og hægur vöxtur í ræktun þýðir að löglegt timbur er nú sjaldgæft.
Svefnröskun
Svefnröskun er sjúkdómur þar sem sjúklingur þjást af truflunum á svefni. Svefnröskun getur haft alvarleg áhrif á líkamlega, andlega og félagslega heilsu. Svefnröskun eykur álag á líkamann á svipaðan hátt og kvíði eða streita.
Einstaklingur sem á í erfiðleikum með að sofna eða halda sér sofandi er talinn þjást af svefnleysi. Ofsyfja er svefnvandamál þar sem einstaklingur sefur of mikið eða sofnar við óæskilegar aðstæður. Alvarlegar svefntruflanir (e. dyssomnias) einkennast af erfiðleikum við að sofna eða sofa, t.d. drómasýki, kæfisvefn og ofsyfja. Sértækar svefntruflanir (e. parasomnias) fela í sér kvilla sem lýsa sér í óæskilegri hegðun í svefni, t.d. svefnganga, næturhræðsla, svefnkippir, svefntal, martraðir, svefnlömun og hjartatruflanir.
Armeria spinulosa
Armeria spinulosa er jurt af gullintoppuætt.
Holtahreppur (A-Skaftafellssýslu)
Holtahreppur var hreppur í austanverðri Austur-Skaftafellssýslu. Hreppurinn dró nafn sitt af Holti á Mýrum og náði hann frá sýslumörkum í austri yfir Lón, Nes og Mýrar, allt vestur að Heinabergsvötnum.
Árið 1801 var hreppnum skipt í tvennt um Vestrahorn. Varð eystri hlutinn að Bæjarhreppi og hinn vestari að Bjarnaneshreppi.
Íslenska kvennalandsliðið í knattspyrnu
Kvennalandslið Íslands í knattspyrnu er fulltrúi Íslands á alþjóðlegum mótum kvenna í knattspyrnu. Liðið hefur þrisvar sinnum tekið þátt í Evrópumeistarakeppni kvenna: EM 2009, EM 2013 og EM 2017. Það hefur einnig tryggt sér sæti á EM 2022. Besti árangur er 8 liða úrslit árið 2013. Kvennalandslið Íslands hefur aldrei tryggt sér sæti á HM.
Frá árinu 2009 hefur liðið tekið þátt í æfingamótinu Algarve Cup í Portúgal.
Saga kvennalandsliðsins
Íslenska kvennalandsliðið var stofnað árið 1981. Fyrsti leikur liðsins var á sama ári, gegn Skotum, þar sem Skotarnir unnu naumlega 3-2. Kvennalandsliðið tók síðan þátt í fyrsta skipti í Evrópukeppni ári síðar.
Árið 1984 hætti kvennalandsliðið í evrópukeppninni. Ákvörðunin var tekin af Knattspyrnusambandi Íslands og mikil óánægja var á meðal landsliðskvenna sem söfnuðu 2.129 undirskriftum gegn ákvörðun KSÍ. Fyrir ákvörðun KSÍ hafði liðið spilað 6 leiki í evrópukeppninni frá stofnun kvennalandsliðsins. Ákvörðunin þýddi jafnframt að liðið gæti ekki keppt í evrópukeppninni fyrr en 1987. Á árinu 1987 tók við að kvennalandsliðið var lagt niður, og var ekki endurvakið fyrr en 1993.
Einu ári eftir endurvakningu kvennaliðsins komst liðið i umpsil tilsvarandi 8 liða úrslit í undankeppninni fyrir EM 1995 eftir að hafa unnið sinn riðil. Bara 4 lið fengu að taka þátt á lokakeppni EM, og komust þær ekki þangað eftir tvöfalt tap á móti Englandi. Munaði þá líka litlu að liðið fengi að leika í úrslitakeppni Heimsmeistarakeppninnar. Ásta B. Gunnlaugsdóttir, knattspyrnukona var jafnframt valin knattspyrnumaður ársins. Liðið tapaði í 1996 umspili á móti Þýskalandi um sæti á EM 1997.
Á árinu 2001 urðu tvær landsliðskonur atvinnumenn í Bandaríkjunum, þær Rakel Ögmundsdóttir og Margrét Ólafsdóttir. Sama ár komst KR í fyrsta skipti í evrópukeppni. Kvennalandsliðið sjálft komst jafnframt í undankeppni heimsmeistarakeppninnar. Þremur árum síðar spilaði kvennalandsliðið í fyrsta skipti innanhús.
Frá árinu 2009 hefur liðið komist á hverja einustu evrópukeppni. í 2009 komst það ekki úr riðlinum en í 2013 komst það í fjórðungsúrslit. Í undankeppni fyrir EM 2017 vann liðið Þýskaland 3-2 en það telst eitt sterkasta landslið heims. Harpa Þorsteinsdóttir var ein af þremur markahæstu leikmönnum í þeirri undankeppni með 10 mörk. Liðið komst samt ekki úr riðlinum það ár. Haustið 2018 var sett áhorfendamet þegar Laugardalsvöllur fylltist er Ísland mætti Þýskalandi.
Vegna COVID-19 var EM 2021 frestað um ár og fer keppnin fram í Englandi í júlí 2022. Þann 1. desember 2020 tryggði liðið sér sæti á mótið.
Núverandi leikmenn
''Tölfræði uppfærð, júlí 2022. Lið valið fyrir Evrópumótið í knattspyrnu 2022''
Þjálfarar kvennalandsliðsins
thumb|Freyr Alexandersson. Sigurður Hannesson 1981-1984 Sigurbergur Sigsteinsson 1985-1986 Aðalsteinn Örnólfsson 1987 Sigurður Hannesson og Steinn Mar Helgason 1992 Logi Ólafsson 1993-1994 Kristinn Björnsson 1995-1996 Vanda Sigurgeirsdóttir 1997-1999 Þórður Georg Lárusson 1999-2000 Logi Ólafsson 2000 Jörundur Áki Sveinsson 2000-2003 Helena Ólafsdóttir 2003-2004 Jörundur Áki Sveinsson 2004-2006 Sigurður Ragnar Eyjólfsson 2007-2013 Freyr Alexandersson 2013-2018 Jón Þór Hauksson 2018-2020 Þorsteinn Halldórsson 2021-
Þunglyndislyf
thumb|250px|Eitt fyrsta þunglyndislyfið sem kom á markaðinn var [[flúoxetín.]]
Þunglyndislyf (eða í víðara samhengi geðdeyfðarlyf) eru lyf sem notuð eru við þunglyndi. Þau eru einnig notuð gegn kvíða, áráttu-þráhyggjuröskun, átröskun, krónískum verkjum, athyglisbresti, svefnröskun og vímuefnavanda.
Tilgangur þunglyndislyfja er að draga úr einkennum ofangreindra sjúkdóma til þess og auðvelda sjúklingum að eiga í samskiptum við aðra. Þunglyndislyf geta valdið ýmsum aukaverkunum svo sem mildum óþægindum, minnkaðri kynhvöt, stinningarvandamálum hjá körlum og leggangaþurrki hjá konum. Í alvarlegum tilvikum þarf að hætta notkun þunglyndislyfja.
Notkun þunglyndislyfja er mismikil eftir löndum. Íslendingar nota mest allra OECD-þjóða af þunglyndislyfjum og er notkun þeirra tvisvar til þrisvar sinnum meiri en á hinum Norðurlöndunum. Notkunin hefur aukist um 40% síðastliðin tíu ár og hafa 3% unglinga undir 15 ára aldri fengið þunglyndislyf. Ekkert bendir þó til þess að tíðni þunglyndissjúkdóma sé meiri á Íslandi en í öðrum OECD-löndum.
Lyfjafræðileg flokkun
Ekki er vitað með fullri vissu hvernig þunglyndislyf virka, en viðurkenndasta skýringin er sú að þau virki með því að hafa áhrif á styrk mónóamín-taugaboðefna (serótóníns, noradrenalíns og dópamíns) í heilanum.
Helstu flokkar þunglyndislyfja eru:
Lyf sem hemja upptöku amína
(Taugaboðefni líkamans eru mörg hver amín, svo sem adrenalín, dópamín, noradrenalín, serótónín og histamín.)
Ýmis þunglyndislyf
(sérheitið er með stórum staf og virka efnið með litlum)
Formleg veldaröð
Formleg veldaröð er algebrísk lýsing eða almenn útfærsla á margliðum, þar sem litið er á þær sem formlegt stærðtákn, það er breytistærðir hennar eru almenn tákn en ekki takmarkaðar við ákveðið svið og liðir hennar geta verið óendanlega margir. Formleg veldaröð er þannig ólík hefðbundnum veldaröðum sem geta skilgreint ákveðið fall eða tölu ef veldaröðin er samleitin. Formlegar veldaraðir hafa mikið notagildi í algebrískri fléttufræði, þær eru notaðar til þess að finna lokaða yrðingu útfrá gefnum rakningarvenslum eða runum (svo sem fyrir Fibonacci tölurnar) eða sambönd milli rakningarvensla eða runa, þetta kallast að finna framleiðandi fall útfrá runu eða rakningarvenslum.
Formleg lýsing
Formleg veldaröð S af almennri breytistærð X er formlega stærðtáknið: Mengi allra formlegra veldraraða af breytistærð X með stuðlum úr víxlbaugnum R er táknað R X . Við getum litið á formlegu veldaröðina sem runu af stuðlum í R og getum þannig skilgreint summu sem:, margfeldi með staki c úr R með: og margfeldi sem:
Stig formlegrar veldaraðar er skilgreint líkt og stig margliðu: og stærðin  nefnist raðstig S.
Allium unifolium
Allium unifolium, hefur þrátt fyrir nafnið, yfirleitt 2 til 3 blöð að 50 sm löng. Laukurinn er yfirleitt stakur, egglaga, að 2 sm langur, oft á enda jarðstöngla sem vaxa ýt frá móðurplöntunni. Blómstöngullinn er pípulaga, að 80 sm langur. Blómin eru að 15 mm breið; krónublöðin eru yfirleitt bleik, en einstaka sinnum hvít; fræflarnir eru gulir eða purpuralitir.
.at
.at er þjóðarlén Austurríkis. Nic.at GmbH hefur yfirumsjón með léninu.
Tenglar
סיומת אינטרנט Toppdomän
Casentino
thumb|right|Horft yfir Bibbiena í Casentino. Casentino er dalur í Appennínafjöllum vestanverðum í Arezzo þar sem fljótið Arnó rennur fyrsta spölinn frá norðurhlíðum Monte Falterona sem myndar norðurmörk dalsins. Að austanverðu skilja fjöllin Alpe di Serra og Alpe di Catenaia dalinn frá Val Tiberina þar sem áin Tíber rennur úr Monte Fumaiolo. Að vestanverðu skilur fjallgarðurinn Pratomagno milli Casentino og Valdarno þar sem Arnó heldur för sinni áfram.
Ryan Tedder
Ryan Benjamin Tedder (f. 26. júní 1979) er bandarískur söngvari, lagahöfundur, og upptökustjóri. Hann er best þekktur sem söngvari hljómsveitarinnar OneRepublic auk fyrir verkin hans sem lagahöfundur og framleiðandi margra annarra listamanna, þar með talið U2, Beyoncé, Leona Lewis, Miley Cyrus, Ed Sheeran, Jonas Brothers, Jennifer Lopez, Camila Cabello, Lady Gaga, Maroon 5, MØ, One Direction, Sugababes, Taylor Swift, Katy Perry, Ariana Grande, Adele, Logic, Paul McCartney, Blackpink, Twice, Bastille, Lil Nas X, og Anitta.
Ingibjörg Jónsdóttir (myndlistarmaður)
Ingibjörg Jónsdóttir (fædd í Reykjavík 18. apríl 1959) er íslenskur myndlistamaður. Ingibjörg útskrifaðist frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands og stundaði framhaldsnám í Kaupmannahöfn og Mexíkó og lærði þar vefnað og skúlptúr. Hún hefur haldið einkasýningar og átt verk á sýningum hér heima, í Evrópu og Bandaríkjunum.
Dæmi um innsetningar hennar er verkið „Samsíða heimar“, tilbrigði við kenningar eðlisfræðinnar um strengjafræði. Innsetningin er byggð upp af 27.000 vefnaðarspólum, sumum þökktum þráðum sem draga í sig ljós og gefa frá sér í myrkri og öðrum sem endurvarpa ljósi við beina geislun. Verkið er síbreytilegt eftir birtunni sem umlykur það hverju sinni og hefur því margar birtingarmyndir.
Seglbretti
thumb|right|Seglbrettasiglingar og flugdrekasiglingar á [[Columbia River í Óregon.]] Seglbretti er tveggja til fimm metra langt sjóbretti með einu segli. Mastrið er úr léttu plastefni og er fest við brettið með kúlufestingu sem getur snúist í allar áttir. Seglbrettamaðurinn getur því hallað og snúið seglinu að vild með höndunum um leið og hann stjórnar brettinu með fótunum. Það sameinar því suma kosti brimbretta og seglbáta í einu siglingatæki.
Hoya flavida
Hoya flavida er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af P.I. Forster & D.J. Liddle. Útbreiðslan er í Salómonseyjum.
Luigi
Luigi er tölvuleikjapersóna búin til af japanska leikjahönnuðinum Shigeru Miyamoto. Hann er hærri en yngri bróðir hans, Mario, og hefur birst í leikjum í Mario seríunum. Hann getur einnig hoppað hærra en Mario en samt sést hann minna en bróðir hans. Röddin er leikin af Charles Martinet, sami leikari og leikur rödd Mario og einnig fleiri persónur í seríunum.
Duke-háskóli
thumb|right|220px|Duke-háskóli
Duke-háskóli (enska Duke University) er einkarekinn rannsóknarháskóli í Durham í Norður-Karólínu í Bandaríkjunum. Skólinn var stofnaður árið 1838 í bænum Trinity en var fluttur til Durham árið 1892. Tóbaksframleiðandinn James B. Duke stofnaði Duke-sjóðinn árið 1924 en af því tilefni var skipt um nafn á skólanum og var hann nefndur Duke-háskóli í minningu Washingtons Duke, föður James B. Duke.
Skólinn skiptist í tvo grunnnámsskóla og átta framhaldsnámsskóla. 37% grunnnema tilheyra minnihlutahópum en grunnnemar koma frá öllum 50 fylkjum Bandaríkjanna og 117 löndum víða um heim. Árið 2007 taldi U.S. News & World Report að í grunnnámi væri Duke áttundi besti háskóli Bandaríkjanna. Læknaskóli, lagaskóli og viðskiptaskóli Duke voru jafnframt meðal 11 bestu í Bandaríkjunum.
Kennarar við skólann eru 2518. Grunnnemar eru á 7. þúsund eða framhaldsnemar eru tæplega 6000. Fjárfestingar skólans námu 4,5 milljörðum dollara árið 2006.
Einkunnarorð skólans eru Eruditio et religio eða „Þekking og trú“.
Kastali
thumb|right|250px|[[Segovia-kastali á Spáni.]]
Saga
Þegar Rómverjar lögðu undir sig Evrópu byggðu þeir á lykilstöðum í álfunni virki sem urðu að miðstöðvum herafla þeirra. Þessi virki samanstóðu af nokkrum húsum og virkisvegg úr trédrumbum í kring um þau. Þessi hús voru kölluð castra á latínu en virkið var kallað castellum.
Þegar Rómarveldi leið undir lok jókst óöryggi í sífellt fjölmennari Evrópu með tilheyrandi árekstrum og deilum á milli þjóðarbrota og ráðamanna. Á 10. og 11. öld voru svo fyrstu kastalarnir byggðir og hélst latneska nafnið við þá. Þessir fyrstu kastalar voru að mestu jarðvegur og tré, sem þýðir að jarðvegi var ýtt upp í hæðir sem byggt var ofan á. Í kring um húsin efst á hæðinni var svo myndaður veggur úr trédrumbum. Flestir staðanna nýttu sér umhverfið á einhvern máta, annað hvort var byggt á hæð í umhverfinu eða við klettabelti til að spara sér vegginn. Fljótlega var farið að grafa skurði í kring um virkisveggina og fylla þá af vatni. thumb|left|250px|Monte San Giovanni Campano á [[Ítalía|Ítalíu.]]
Monte Falterona
Monte Falterona er 1.654 metra hátt fjall í norðurhluta Appennínafjalla á mörkum héraðanna Toskana og Emilía-Rómanja og skiptist milli sýslnanna Flórens, Arezzo (Toskanamegin) og Forlì-Cesena. Fjallið er aðallega myndað úr sandsteini. Í hlíðum þess í 1.328 metra hæð er uppspretta sem er skilgreind sem upptök Arnófljóts.
Kastali
Saga
Fljótlega hófu menn að nota steina við að reisa bæði hús og virkisveggi. Einnig varð að bregðast við öflugri vopnum, svo sem slöngvivað og færanlegum turnum. Urðu því virkisveggir og turnar stærri og stærri, síki breiðari og dýpri og aðkomuleiðir erfiðari.
Kastalar hafa ætíð haft umtalsverð áhrif á landsvæðið í kring um þá. Iðulega bjuggu þar aðalsmenn sem réðu yfir landshlutanum og þáðu skatt af íbúum þess. Í staðinn bar að vernda þegnana og var það oftast gert með því að koma þeim fyrir í kastalagarðinum á hættutímum. Ein öflugasta leiðin til að sigra andstæðing sem hafði komið sér fyrir innan kastalamúranna var að setja upp umsátur um kastalann. Í stað þess að ráðast til atlögu við kastalann var séð til þess að vistir og liðsafli gæti ekki borist til þeirra sem þar voru. Á endanum varð heimafólk hungri að bráð, nema það gæfist upp. thumb|right|250px|[[Hertogakastalinn í Szczecin, Pólland.]]
Vendipunktur í þróun kastala varð á 13. öldinni þegar byssupúður barst til Evrópu frá Kína. Öflugar fallbyssur urðu fljótlega staðalbúnaður í hverjum her og var lítið mál að skjóta niður hurðir og veggi með þeim. Sáu menn sér þá þann kost einan að færa bardagana frá heimilum sínum út á víðavang í stað þess að loka sig inní brothættum húsum.
Þessi þróun varð til þess að minna var lagt í varnarhlutverk kastalanna og breyttust heimili aðalsins úr kastölum yfir í að vera meira í líkingu við herragarða. Mjóar raufir fyrir bogaskyttur urðu að stórum gluggum og í stað vindubrúa komu steinbrýr.
Þrátt fyrir að hlutverki kastala í hernaði væri lokið var ekki hætt að búa í þeim, enda stór híbýli og mjög sterkbyggð. Fram til dagsins í dag eru fjölmargir kastalar enn í fullri notkun, margir sem söfn en þónokkrir sem heimili, jafnvel heimili afkomenda þeirra sem þá byggðu.
Fraxinus rufescens
Fraxinus rufescens er tegund af eskitré sem vex í austurhluta Mexíkó.
Corral
thumb|250px|Mynd af Corral Corral er bær og sveitarfélag á Suður-Chile. Corral liggur við Corralvík í Kyrrahaf. Corral er frægur í spænska heimsveldisins kastali sin. Corral er Valdivia hafnarborg.
Johnny Hardwick
Johnny Hardwick (f. 21. september, 1963, d. 8. ágúst, 2023) var bandarískur gamanleikari og uppistandari.
Salisýlsýra
Salisýlsýra (enska: salicylic acid) er lífræn sýra með efnaformúluna C7H6O3. Salisýlsýra var mikið notuð sem lyf seint á 19. öld og í byrjun 20. aldar en hún ertir yfirborð magans og því er acetýlsalisýlsýra, betur þekkt sem aspirín, nú notuð í stað hennar.
Saga
Ítalskur efnafræðingur, Raffaele Piria, sýndi fram á að hægt er að vinna salisýlsýru úr salisíni árið 1838. Efnið var komið í verksmiðjuframleiðslu í Dresden árið 1874. Í ágústmánuði 1897 tókst Felix Hoffmann, efnafræðingi hjá Bayer, að hengja acetýl-hóp á salisýlsýru og nýsmíða þannig asetýlsalisýlsýru. Salisýlsýra var upphaflega einangruð úr mjaðjurt.
.aw
.aw er þjóðarlén Arúba. SETAR hefur yfirumsjón með léninu.
Tenglar
Toppdomän
Joachim Gauck
Joachim Gauck (f. 24. janúar 1940) er þýskur prestur, stjórnmálamaður og mannréttindafrömuður sem var forseti Þýskalands frá 18. mars 2012  til 18. mars 2017.
Æviágrip
Joachim Gauck fæddist árið 1940 í Rostock. Þegar hann var ungur dæmdi hernámslið Sovétmanna föður Gaucks í 25 ára fangelsi og sendi hann í gúlagið í Síberíu. Gauck hafði hug á að gerast blaðamaður en hann fékk ekki inngöngu í þýsk fræði í háskóla og nam þess í stað guðfræði. Hann tók prestsvígslu árið 1967.
Gauck varð á unga aldri andsnúinn sósíalíska stjórnkerfinu í Austur-Þýskalandi. Í predikunum sínum gagnrýndi Gauck austur-þýsk stjórnvöld og talaði fyrir frelsi og mannréttindum, sem leiddi til þess að leyniþjónustan Stasi hafði með honum eftirlit. Gauck var meðal leiðtoga mótmælahreyfingarinnar sem varð til þess að Berlínarmúrinn féll árið 1989 og kommúnistastjórn Austur-Þýskalands hrökklaðist frá völdum stuttu síðar.
Eftir sameiningu Þýskalands árið 1990 fékk Gauck það hlutverk að hafa yfirumsjón með úrvinnslu úr skjalasafni Stasi. Í skjölum gömlu leyniþjónustunnar var að finna upplýsingar um milljónir manna sem austur-þýska stjórnin hafði haft undir eftirliti og áttu nú heimtingu á aðgangi að gögnunum. Gauck gegndi þessu embætti til ársins 2000 og ávann sér á þessum tíma almenna virðingu fyrir að stuðla að uppgjöri við fortíð Þýskalands en stuðla um leið að sáttum.
Gauck var kjörinn forseti Þýskalands á þýska þinginu í mars 2012 með þverpólitískum stuðningi flestra þingflokkanna (Kristilegra demókrata, Frjálsra demókrata, Jafnaðarmanna og Græningja). Aðeins Vinstriflokkurinn setti sig á móti kjöri Gaucks og tefldi fram nasistaveiðaranum Beate Klarsfeld sem forsetaefni í atkvæðagreiðslunni. Í atkvæðagreiðslunni fékk Gauck 991 atkvæði en Klarsfeld 126.
Gauck gegndi einu fimm ára kjörtímabili sem forseti Þýskalands en tilkynnti í júní 2016 að hann myndi ekki sækjast eftir endurkjöri. Frank-Walter Steinmeier tók við af Gauck sem forseti í mars 2017.
Páll Briem
Páll Jakob Briem (19. október 1856 – 17. desember 1904) var íslenskur sýslumaður, amtmaður og alþingismaður sem þótti einhver lögfróðasti maður sinnar samtíðar.
Uppruni og nám
Páll var fæddur á Espihóli í Eyjafirði, sonur Eggerts Briem sýslumanns og konu hans Ingibjargar Eiríksdóttur. Hann ólst upp í Eyjafirði og síðan Skagafirði frá árinu 1861, þegar faðir hans varð sýslumaður þar. Á meðal systkina Páls voru alþingismennirnir Eiríkur Briem, Gunnlaugur Briem og Ólafur Briem og tvíburasystir Páls, Elín Briem, stofnandi Hússtjórnarskóla Reykjavíkur.
Páll lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1878 og lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1884. Hann kom þó ekki strax hem til Íslands, heldur var hann fulltrúi hjá yfirréttarmálaflutningsmanni í Kaupmannahöfn í eitt ár og árið 1885 var honum veittur styrkur til rannsókna á íslenskum lögum. Að þeim vann hann 1885-1886.
Embættisferill
Hann varð sýslumaður í Dalasýslu 1886 og bjó eitt ár á Staðarfelli en varð svo málaflutningsmaður við landsyfirréttinn. Árið 1890 varð hann sýslumaður í Rangárvallasýslu og bjó í Odda og síðan Árbæ í Holtum. Þann 12. sepember 1894 var hann skipaður amtmaður í norður- og austuramtinu með aðsetri á Akureyri og gengdi því embætti í tíu ár en 1. ágúst 1904 voru amtmannsembættin lögð niður. Páll flutti þá til Reykjavíkur og varð bankastjóri Íslandsbanka en lést fáeinum mánuðum síðar.
Hann var alþingismaður Snæfellinga 1887-1892 og var kjörinn alþingismaður Akureyringa 1904 en lést áður en hann náði að setjast á þing. Hann var einnig bæjarfulltrúi á Akureyri um skeið. Hann hafði mikinn áhuga á fræðslumálum, einkum menntun alþýðu, svo og búnaðarmálum og ræktunarmálum og sinnti þeim af áhuga.
Fyrri kona Páls (1886) var Kristín Guðmundsdóttir (13. mars 1865 – 24. október 1887). Árið 1895 gekk hann svo að eiga Álfheiði Helgu Helgadóttur (11. nóvember 1868 – 28. september 1962).
Kvenfrelsi
Í fyrirlestrinum rekur Páll sögu kvenréttindabaráttu í Bandaríkjunum og nokkrum löndum Evrópu og fræðir um ýmsa kvenskörunga.
Vík í Mýrdal
Vík í Mýrdal er þorp í Mýrdalshreppi í Vestur-Skaftafellssýslu og er syðsti þéttbýlisstaður á Íslandi og eina íslenska sjávarþorpið sem ekki hefur höfn. Róið var til fiskjar úr fjörunni fyrr á árum en sjósókn var mjög erfið þar sem engin hafnaraðstaða var og mjög brimasamt. Íbúafjöldi 1. janúar 2015 var 293 en um 500 manns búa í Mýrdalshreppi.
Páll Briem
Kvenfrelsi
Þar segir meðal annars: "Þegar jeg tala um baráttuna fyrir frelsi kvenna, þá á jeg eigi við baráttu til þes að losa kvennfólk undan kúgun og þrældómi- mjer virðist að slíkt eigi sjer hvergi stað í menntuðum löndum – heldur tala jeg um baráttuna fyrir því, að kvennmenn fái rjettindi, fái vald. …Nátengt frelsi kvenna er menntun þeirra, því að það, sem kvennfrelsismenn æskja einna mest, er, að kvennmenn fái rjett til að geta náð menntun jafnt við karlmenn, og þá enn fremur fengið ýmsar stöður sem jafn menntaðir karlmenn geta fengið…"
Vík í Mýrdal
Saga
thumb|left|Vík í Mýrdal, séð úr fjöru thumb|left|Séð til Reynisdranga frá Vík í Mýrdal. Öldum saman var enginn verslunarstaður á Suðurlandi frá Eyrarbakka austur á Papós en árið 1883 tóku bændurnir í Suður-Vík og Norður-Vík í Mýrdal sig saman um að panta varning frá Bretlandi og selja hann heima hjá sér. Þá stóð svo á að í kjölfar mikilla harðinda höfðu fátækir bændur í Skaftafellssýslu fengið peningaúthlutun og gátu nýtt féð til að kaupa varning í stað þess að fara um óravegu með sauðfé og aðra framleiðsluvöru til að leggja inn hjá kaupmönnum og taka út nauðsynjavöru, en slík ferðalög gátu tekið tvær eða þrjár vikur.
Í framhaldi af þessu var komið upp verslun í Vík, farið var að slátra þar sauðfé og árið 1903 var reist þar tvílyft verslunarhús og annað skömmu síðar. Þorp myndaðist smám saman í kringum verslunina og árið 1905 bjuggu í Vík um 80 manns á þrettán heimilum. Skólahald hófst þar upp úr aldamótunum 1900.
Páll Briem
Eitt og annað
Við Pál amtmann var lengi kennd gata á Akureyri, Páls Briems-gata. Við hana var aðeins eitt hús og var það númer 20.
Vík í Mýrdal
Þjónusta og atvinna
Læknissetur hefur verið í Vík frá 1915 en fyrstur til að sitja þar var raunar Sveinn Pálsson, læknir og náttúrufræðingur, sem þar bjó frá 1809-1833. Nú er heilsugæslustöð í Vík og þar er einnig dvalarheimili aldraðra.
Helstu atvinnuvegir eru verslun og þjónusta, bæði við bændur í Vestur-Skaftafellssýslu og í vaxandi mæli við ferðamenn, en þjóðvegur 1 liggur í gegnum Vík og margir vinsælir ferðamannastaðir eru í nágrenninu. Einnig er smávegis iðnaður í Vík.
.ax
.ax er þjóðarlén Álandseyja. Ålands landskapsregering hefur yfirumsjón með léninu.
Knútur ríki
thumb|Knútur mikli Knútur ríki (danska: Knud den Store; fornenska: Cnut se Micela; norræna: Knútr inn ríki; enska: Cnut the Great; um 995 – 12. nóvember 1035) var sonur Sveins tjúguskeggs, konungur Danmerkur frá 1018 til 1035, konungur Englands frá 1016 til 1035 og konungur Noregs frá 1028 til 1035. Móðir Knúts var Gunnhildur af Póllandi, fyrri kona Sveins.
Knútur fór í herferð til Englands með föður sínum árið 1013 og þar lést Sveinn árið eftir. Her Dana valdi Knút konung Englands en eldri bróðir hans, Haraldur 2., var tekinn til konungs í Danmörku. Enska ríkisráðið, sem hafði kjörið Svein konung eftir sigra hans árið áður, sætti sig ekki við Knút og kallaði þess í stað Aðalráð ráðlausa, fyrrverandi Englandskonung, heim úr útlegð. Knútur neyddist til að flýja til Danmerkur. Árið 1015 sneri hann þó aftur með fjölmennt lið. Hann var hylltur konungur í nokkrum héröðum. Aðalráður dó vorið 1016 en sonur hans, Játmundur járnsíða, gerði kröfu til valda. Þeir Játmundur og Knútur áttu í átökum um skeið en í október 1016 sömdu þeir um að skipta landinu og fékk Knútur allt land fyrir norðan ána Thames. Játmundur lést þó mánuði síðar og í janúar 1017 var Knútur tekinn til konungs yfir öllu Englandi. Hann gekk að eiga Emmu, ekkju Aðalráðs.
Haraldur bróðir Knúts dó 1018 og hann sneri þá heim og var krýndur konungur Danmerkur. Árið 1028 lagði hann Noreg undir sig og setti barnungan son sinn, Svein, og móður hans, frilluna Alfífu, til að stýra ríkinu. Norðmenn gerðu þó uppreisn strax eftir lát Knúts, hröktu þau úr landi og fengu sjálfstæði að nýju.