cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jennifer Lopez
Kvikmyndir og sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk hennar sem leikkona var í FOX þáttaröðinni South Central og kom til vegna þess að framleiðandi þáttanna var giftur einni leikkonunni í Fly Girl og hann tók eftir Jennifer þegar FOX sýndi sérstakan þátt um þær. Lopez lék einnig í Second Chances og Hotel Malibu. Hún lék síðan í sjónvarpsmyndinni Nurses on the Line: The Crash of Flight 7. Árið 1996 sigraði hún Ashley Judd og Lauren Holly í slagnum um aukahlutverk í kvikmynd Francis Ford Coppola, Jack með Robin Williams í aðalhlutverki. Hún lék síðan á móti Jack Nicholson í hrollvekjunni Blood and Wine.
Fyrsta stóra hlutverkið kom árið 1997, þegar hún var valin í titilhlutverk kvikmyndarinnar Selena sem fjallar samnefnda poppsöngkonuna. Þrátt fyrir að hafa áður unnið með Nava í Mi Familia, var Lopez látin fara í áheyrnarprufur áður en hún fékk hlutverkið. Hún fékk mikla athygli og lof fyrir frammistöðu sína og hlaut Golden Globe verðlaunin sem besta leikkonu í tónlistar- eða gamanmynd. Seinna þetta sama ár lék hún í tveimur stórum kvikmyndum. Hún lék í Anaconda með Ice Cube og John Voight og lék hlutverk Terri Flores, leikstjóra sem er að taka upp heimildarmynd á leið sinni í gegnum Amazon-skóginn. Þrátt fyrir að fá gríðarlega mikla athygli og hala miklu inn, fékk hún ekki góða dóma. Síðan lék hún aðalhlutverk í kvikmyndinni U-Turn sem er byggð á bókinni Stray Dogs og lék þá á móti Sean Penn og Billy Bob Thornton.
Manoao
Manoao colensoi er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á Norðureyju Nýja-Sjálands. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar. Þetta er langlíft og hægvaxta tré, allt að 15m hátt.
Empire State-byggingin
thumb|200px|Empire State-byggingin árið 2007.
Empire State-byggingin er 102-hæða skýjakljúfur í New York-borg í New York á gatnamótum Fimmta breiðstrætis og Vestur 34. götu. Nafnið er dregið af viðurnefni New York fylkis. Hún var hæsta bygginging heims í rúm fjörutíu ár frá 1931 til 1972 þegar var turnarnir í World Trade Center voru kláraðir. Eftir hryðjuverkin 11. september 2001 varð Empire State-byggingin hæsti skýjakljúfur New York-borgar á ný. Hönnuninn er Art Déco-stíll og var hönnuður Gregory Johnson.
Haraldur Böðvarsson hf.
Haraldur Böðvarsson hf. var útgerðarfyrirtæki á Akranesi sem var stofnað 17. nóvember 1906 af Haraldi Böðvarssyni sem festi þá kaup á sexæringnum Helgu Maríu. Fyrirtækið sameinaðist öðrum útgerðarfyrirtækjum á Akranesi 27. apríl 1991 þegar Heimaskagi hf. og Síldar- og fiskimjölsverksmiðja Akraness gengu inn í það.
Fyrirtækið sameinaðist svo Granda árið 2004 og úr varð HB Grandi.
Kirsuberjatré
Kirsuber eru tré eða runnar af ættkvíslinni Prunus. Eru það tegundirnar Prunus avium, P. serotina og P. cerasus sem eru notaðar í ávaxtarækt, en asísku tegundirnar P. serrulata og P. nipponica ásamt mörgum fleiri eru ræktaðar vegna blómanna.
Auður Auðuns
Auður Auðuns (f. á Ísafirði 18. febrúar 1911 - d. 19. október 1999) var íslenskur lögfræðingur og stjórnmálamaður. Hún var fyrsta konan sem útskrifaðist á Íslandi sem lögfræðingur og fyrsta konan sem varð borgarstjóri Reykjavíkur og ráðherra á Íslandi.
Ævi
Auður var dóttir Jóns Auðuns Jónssonar alþingismanns, fyrst fyrir Íhaldsflokkinn og svo seinna fyrir Sjálfstæðisflokkinn, og Margrétar Guðrúnar Jónsdóttur. Auður tók stúdentspróf við Menntaskólann í Reykjavík árið 1929 og lauk lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1935, fyrst íslenskra kvenna. Ári seinna giftist hún Hermanni Jónssyni, hæstaréttarlögmanni og eignaðist með honum fjögur börn; Jón (1939), Einar (1942), Margréti (1949) og Árna (1954).
Auður starfaði sem lögfræðingur Mæðrastyrksnefndar Reykjavíkur á árunum 1940 til 60. Hún var bæjar- og síðar borgarfulltrúi í Reykjavík 1946-1970, forseti bæjarstjórnar og síðar borgarstjórnar 1954 til 1959 og 1960 til 1970. Auður var fyrsta konan sem gegndi embætti borgarstjóra í Reykjavík en hún gegndi embættinu ásamt Geir Hallgrímssyni frá 19. nóvember 1959 til 6. október 1960.
Hún var alþingismaður Reykvíkinga 1959 til 74 fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Hún sat á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 1967. Hún var skipuð dóms- og kirkjumálaráðherra þann 10. október 1970 og gegndi embættinu fram á mitt sumar 1971. Hún var fyrsta íslenska konan til að gegna ráðherraembætti. Loks má geta þess að hún sat í útvarpsráði 1975 til 1978.
Boston Celtics
Boston Celtics er atvinnumannalið í körfubolta frá Boston, Massachusetts. Þeir spila í NBA deildinni í Bandaríkjunum. Alls hefur liðið unnið 17 NBA titla, flest allra liða, en átta þeirra unnu þeir í röð árin 1959-1966. Liðið vann titilinn í fyrsta skipti í 22 ár árið 2008. Síðast mætti það Golden State Warriors í úrslitum 2022.
Auður Auðuns
Ævi
Auður var virk í Kvenréttindafélagi Íslands og var gerð að heiðursfélaga þess, 19. júní 1985 þegar sjötíu ár voru liðin frá því að íslenskar konur fengu kosningarétt. Landssamband sjálfstæðiskvenna og Hvöt, félag sjálfstæðiskvenna í Reykjavík gáfu út Auðarbók Auðuns árið 1981 í tilefni af sjötugsafmæli Auðar.
Lenínskólinn
Lenínskólinn var einn af leynilegum byltingarskólum sem Alþjóðasamband kommúnista, Komintern, rak í Moskvu. Hann var stofnaður 1926 í framhaldi af samþykkt Kominterns um aukinn aga og öflugri byltingaranda í einstökum aðildarflokkum sambandsins. Frá 1926 til 1938 fengu um þrjú þúsund kommúnistar þjálfun í þessum skóla og tveimur öðrum, Austurskólanum, sem ætlaður var byltingarmönnum frá Kína og öðrum austlægum löndum, og Vesturskólanum, sem hafði svipað hlutverk og Lenínskólinn.
Á meðal nemenda í Lenínskólanum, sem síðar urðu kunnir, voru Wladyslaw Gomulka frá Póllandi, Erich Honecker, Heinz Hoffmann og Erich Mielke frá Austur-Þýskalandi og David Alfaro Siquero frá Mexíkó.
Kommúnistaflokkurinn íslenski, sem var deild í Komintern, sendi um tuttugu Íslendinga í Lenínskólann og Vesturskólann. Þar á meðal voru Benjamín H. J. Eiríksson, síðar bankastjóri, og Hallgrímur Hallgrímsson, sem tók þátt í spænska borgarastríðinu. Ýmsir nemendur úr skólunum sátu í miðstjórn Kommúnistaflokksins og síðar Sósíalistaflokksins, Dýrleif Árnadóttir, Eggert Þorbjarnarson, Stefán Pjetursson, Hjalti Árnason, Ásgeir Blöndal Magnússon og Þóroddur Guðmundsson. Tveir nemendur í þessum byltingarskóla sátu á þingi fyrir Sósíalistaflokkinn, Steingrímur Aðalsteinsson og Þóroddur Guðmundsson.
Ritstuldur
Ritstuldur er að setja fram texta eftir annan höfund á þann hátt að hann virðist vera manns eigið frumsamda verk. Ritstuldur er ekki glæpur en getur verið höfundaréttarbrot sem hægt er að sækja sem einkamál fyrir dómstólum. Í flestum löndum er litið á ritstuld sem alvarlegt brot gegn viðteknu siðferði og í siðareglum ýmissa stétta, til dæmis fræðimanna og blaðamanna, er ritstuldur fordæmdur og getur haft afleiðingar fyrir hinn brotlega.
Lenínskólinn
Lenínskólinn var lagður niður í hreinsunum Stalíns 1938, og var síðasti íslenski nemandinn í honum Ásgeir Blöndal Magnússon 1937–1938.
Ritstuldur
Hvað telst ritstuldur og hvað lögmæt nýting hugmynda annarra getur oft verið óljóst. Höfundar hafa alla tíð nýtt verk annarra höfunda án þess að það teldist ritstuldur. Kröfur um vísun til heimilda eru háðar venju sem getur verið breytileg. Það sem telst ritstuldur innan fræðasamfélagsins þarf því ekki endilega að vera höfundaréttarbrot í lagalegum skilningi.
Bláklukka
Bláklukka (fræðiheiti: Campanula rotundifolia) blóm af bláklukkuætt. Bláklukkan hefur 1 til 2 blóm á hverjum stöngli en stundum þó fleiri. Blóm þessi eru, eins og nafnið gefur til kynna, blá og klukkulaga. Einstaka plöntur geta þó verið með hvít blóm. Stöngull jurtarinnar er blöðóttur og jarðlæg blöðin hjartlaga eða með kringlótta blöðku. thumb|Lýsing|alt=Tafel 561. aus Thomé 1904, Bd. 4: Campanula rotundifolia L. Hún vex í Evrópu og Síberíu frá norðurhluta Miðjarðarhafssvæðisins til Norðurheimskautssvæðisisns
Bláklukka vex í móajarðvegi, brekkum og grasbölum. Á Íslandi er útbreiðslan aðallega á austurlandi, en hefur breiðst út meðal annars með skógarplöntum frá Hallormsstað.
Flokkun
Campanula rotundifolia var fyrst lýst 1753 af Carl Linnaeus. Frá og með nóvember 2019 eru engin afbrigði eða undirtegundir af Campanula rotundifolia viðurkennd í Plants of the World Online. Nokkrar tegundir hafa fyrrum verið taldar sem afbrigði eða undirtegundir af C. rotundifolia:
Dalía
Dalía er íslenskt kvenmannsnafn.
Rafnkell
Rafnkell er íslenskt karlmannsnafn.
Rúgur
Rúgur (fræðiheiti: Secale cereale) er korntegund af grasaætt. Rúgur hefur breið, löng blöð með stutta slíðurhimnu. Axið er tvíraða og hvert smáax hefur tvö blóm sem hvert er með stórar títur. Lítil hefð er fyrir ræktun rúgs á Íslandi. Helst hefur verið notast við vetrareinær yrki sem er sáð seinni part sumars til þess að fá beit snemma vorið eftir. Ekki hefur tekist að rækta rúg til kornþroska hérlendis. Erlendis er rúgur ræktaður til framleiðslu á rúgmjöl.
Þórunn Egilsdóttir
Þórunn Egilsdóttir (f. 23. nóvember 1964, d. 9. júlí 2021) var þingkona Framsóknarflokksins.
Nám og fyrri störf
Þórunn lauk stúdentsprófi frá Verslunarskóla Íslands árið 1984 og útskrifaðist sem kennari frá Kennaraháskóla Íslands árið 1989. Hún hefur verið sauðfjárbóndi síðan 1986, var grunnskólakennari frá 1999–2008 og oddviti Vopnafjarðarhrepps 2010-2013.
Hún var kosin á Alþingi fyrir Framsóknarflokkinn í Norðausturkjördæmi árið 2013.
Þórunn lést árið 2021 úr krabbameini.
Poecilia wandae
Poecilia wandae er fiskitegund sem var fyrst lýst af Poeser 2003. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Borgar
Borgar er íslenskt karlmannsnafn.
Noregur
Noregur er land á Skandinavíuskaganum í Norður-Evrópu, á landamæri að Svíþjóð, Finnlandi og Rússlandi og er eitt Norðurlandanna. Í Noregi búa 5,5 milljónir (2023). Höfuðborg landsins er Ósló. Tungumál Norðmanna er norska (sem hefur tvenns konar opinbert ritmál, bókmál og nýnorsku), ásamt samískum tungumálum. Norskt talmál einkennist af miklum mállýskumun. Að nota mállýsku í venjulegu talmáli er jafn algengt hjá þeim sem rita bókmál eins og þeim sem nota nýnorsku sem ritmál. Noregur var sagður friðsælasta land í heimi, árið 2007 samkvæmt Global Peace Index. thumb|right|300px|Fjallalandslag í [[Vestur-Noregur|Vestur-Noregi]]
Saga
thumb|right|Fornmyndir höggnar í grjót í [[Norður-Noregi]] ‍‍‍Fólk hefur búið í Noregi í yfir 12.000 ár. Fólkið fluttist frá Þýskalandi í suðri eða úr norðaustri, þ.e. frá Norður-Finnlandi og Rússlandi. Milli 5000 og 4000 fyrir Krist var landbúnaður fyrst hafinn í Oslóarfirði. Heimildir eru fyrir verslun við Rómverja.
Á 8. - 11. öld fóru margir norskir víkingar til Íslands, Færeyja og Grænlands og til Bretlandseyja. Þeir sem fóru til Íslands gerðu það meðal annars til að flýja ofríki Haralds hárfagra sem reyndi að leggja undir sig allan Noreg. Aðrir fóru vegna skorts á góðu landbúnaðarlandi í Vestur-Noregi og leituðu nýrra landsvæða. Ný siglingatækni, eins og langskipin, átti sinn þátt í útrásinni. Kristni breiddist út á 11. öld. Átök urðu í landinu vegna tilkomu kristninnar og Stiklastaðaorrusta var einn af atburðunum sem mörkuðu þau. Að lokum kristnaðist Noregur og varð Niðarós biskupsstóll landsins.
Árið 1349 gekk Svarti dauði og aðrar plágur yfir Noreg og urðu til þess að fólki fækkaði um helming. Á 14. öld varð Björgvin helsta verslunarhöfn Noregs en henni stjórnuðu Hansakaupmenn. Árið 1397 gekk Noregur í ríkjasamband með Svíþjóð og Danmörku í Kalmarsambandinu. Svíþjóð gekk úr sambandinu árið 1523 og úr varð ríkjasamband Danmerkur og Noregs.
Árið 1537 urðu siðaskiptin í Noregi. Konungsveldi var sett á laggirnar árið 1661 og danski konungurinn varð einvaldur. Námavinnsla hófst í stórum stíl á 17. öld og þar á meðal voru silfurnámur í Kongsberg og koparnámur í Røros. Árið 1814 gaf Danmörk Svíþjóð eftir yfirráð yfir Noregi. Noregur lýsti þó yfir sjálfstæði. Þann 17. maí 1814 fékk Noregur stjórnarskrá.
Iðnvæðing hófst upp úr 1840 en eftir 1860 fluttist fólk í stórum stíl til Norður-Ameríku.
Noregur varð sjálfstætt land 7. júní árið 1905 vegna sambandsslita Noregs og Svíþjóðar. Eftir það hefur 17. maí verið þjóðhátíðardagur Noregs.
Árið 1913 fengu norskar konur kosningarétt og urðu næstfyrstar í heiminum til að ná þeim áfanga. Frá því um 1880-1920 fóru norskir landkönnuðir að kanna heimskautasvæðin. Meðal þeirra mikilvirkustu voru Fridtjof Nansen, Roald Amundsen og Otto Sverdrup. Amundsen komst fyrstur manna á Suðurpólinn árið 1911.
Í byrjun 20. aldar urðu skipaflutningar og vatnsorka æ mikilvægari. Járnbrautir voru lagðar milli helstu þéttbýlisstaða. Efnahagurinn sveiflaðist og upp spruttu verkalýðshreyfingar. Þjóðverjar hernámu Noreg árið 1940 eftir bardaga við norskar og breskar hersveitir og stóð hernám þeirra til 1945. Ríkisstjórnin og konungsfjöldskyldan flúðu til London. Vidkun Quisling vann með nasistum og lýsti sig forsætisráðherra fyrst um sinn en síðar tók Þjóðverjinn Josef Terboven við taumunum.
Eftir síðari heimsstyrjöld varð Noregur stofnmeðlimur NATO árið 1949 en leyfði þó ekki erlendar herstöðvar eða kjarnavopn í landinu til að styggja ekki Sovétmenn. Landið gekk í fríverslunarbandalagið EFTA árið 1960.
Olía var uppgötvuð í Norðursjó árið 1969 og undir lok 20. aldar var Noregur einn af mestu olíuútflutningsaðilum heims. Equinor er stærsta olíufyrirtækið og á norska ríkið 2/3 hluta í því.
Ríkisstjórn Noregs er nú undir forystu Jonasar Gahr Støre.
Landfræði
Strönd Noregs er mjög vogskorin og með ótal fjörðum sem ísaldarjökullinn mótaði. Sognfjörður er stærsti fjörðurinn og inn af honum ganga margir smáfirðir. Einnig eru margar eyjar undan ströndum Noregs. Eyjaklasinn Lófótur er rómaður fyrir náttúrufegurð. Jan Mayen og Svalbarði heyra undir Noreg. Skandinavíufjöll liggja frá norðri til suðurs í gegnum landið. Í fjalllendinu Jötunheimum eru jöklar; stærsti jökull fastalands Noregs, Jostedalsjökull, er þar og einnig hæsta fjallið, Galdhöpiggen (2469 m.). Mun stærri jöklar eru á Svalbarða (Austfonnajökull). Hornindalsvatnet er dýpsta vatn Evrópu.
Einstakir firðir, Geirangursfjörður og Nærøyfjörður, hafa verið settir á heimsminjalista UNESCO.
38% landins eru skógi vaxin. Af trjátegundum má helst nefna rauðgreni, skógarfuru, gráelri, ilmbjörk, hengibjörk, ilmreyni og eini. Sunnarlega má finna beyki og ask.
Heiðar í yfir 1000 metra hæð eru algengar í Noregi. Með þeim þekktari er Hardangervidda.
Dýralíf
Dýralíf er fjölbreytt. Til dæmis finnast 90 tegundir spendýra, 250 tegundir staðfugla, 2800 tegundir háplantna, 45 tegundir ferskvatnsfiska, 150 tegundir sjávarfiska og 16.000 tegundir skordýra.
Í dag telja líffræðingar að aðeins 80-100 úlfar finnist í norsku óbyggðunum og er jarfastofninn litlu stærri. Uppi á heiðunum finnast læmingjar en þeir ganga í gegnum miklar stofnsveiflur með reglulegu millibili, þannig að stofninn nær hámarki reglulega á 11-12 ára fresti.
Á hálendisheiðinni Hardangervidda og í aðliggjandi fjöllum finnst síðasti villti stofn hreindýra í Evrópu. Hann telur nú um 15 þúsund dýr. Elg hefur fjölgað mjög í Noregi á undanförnum 50 árum og er stofninn geysistór þrátt fyrir að 40-50 þúsund dýr séu felld á ári. Bjórnum hefur einnig farnast vel í skjóli friðunar en eftir seinni heimsstyrjöld var heildarstofn hans í gjörvallri Evrópu aðeins rúmlega 500 dýr. Nú hefur hann, bæði í Noregi og víðar, numið gömul vatnasvæði að nýju.
Flestar fuglategundir sem teljast til fuglafánu Noregs eru farfuglar. Harðgerðar tegundir eins og hrafn og rjúpa eru dæmi um tegundir sem þreyja þorrann í kaldri vetrartíðinni. Sumar fuglategundir fara langt suður á bóginn á veturna meðan aðrar leita aðeins niður á ströndina.
Fuglalífið í Noregi er afar fjölbreytt enda eru þar gjöful hafsvæði sem næra milljónir sjófugla, skógar sem hýsa milljónir fugla og heiðalönd sem eru heimkynni rjúpu og annarra tegunda. Í kjarrlendi eru akurhænur áberandi og í skógunum má sjá spætur, þiður og orra auk fjölda tegunda ugla og smærri ránfugla sem veiða þessa fugla auk urmuls smárra spendýra sem lifa í skógunum.
Í fuglafánu Noregs er fjöldi tegunda vatna- og votlendisfugla, svo sem andfuglar og rellur, auk þess sem svartfuglar eru algengir meðfram ströndinni. Haförninn er áberandi fugl sem lifir við hina löngu strandlengju Noregs. Langstærsti hluti heimsstofns hafarnarins lifir í Noregi eða á milli 3.500 og 4.000 fuglar en heimsstofninn er vel innan við 5.000 fuglar.
Stjórnsýslueiningar
Fylki Noregs eru 11 og 356 sveitarfélög. Fylkin eru þessi:
Landshlutar
Noregi er skipt í fimm landshluta.
Efnahagslíf
Í Noregi er verg landsframleiðsla á mann sú önnur hæsta í Evrópu á eftir Lúxemborg og sú sjötta hæsta kaupmáttarjöfnuð. Noregur er í dag annað auðugasta land heims að nafnvirði og á stærsta varasjóð í heimi miðað við höfðatölu. Samkvæmt CIA World Factbook lánar Noregur meira en landið skuldar. Noregur var í efsta sæti vísitölu um þróun lífsgæða sex ár í röð (2001-2006) og náði því svo aftur árið 2009. Lífskjör í Noregi eru með því besta sem gerist í heiminum. Tímaritið Foreign Policy setti Noreg í síðasta sæti lista yfir brostin ríki árin 2009 og 2023, þannig að landið var metið best virkandi og stöðugasta land heims. Í betra líf-vísitölu OECD var Noregur í 4. sæti og í þriðja sæti yfir teygni tekna milli kynslóða.
Norska hagkerfið er dæmigert blandað hagkerfi; auðugt kapítalískt velferðarríki með blöndu af frjálsum markaði og eignarhaldi ríkisins í lykilgeirum, undir áhrifum frá frjálslyndum stjórnum 19. aldar og stjórnum Verkamannaflokksins eftir síðari heimsstyrjöld. Aðgangur að heilbrigðiskerfi Noregs er gjaldfrjáls (fyrir utan 2000 króna árgjald fyrir alla yfir 16 ára aldri) og foreldrar fá 46 vikna foreldraorlof. Ríkið hefur miklar tekjur af sölu náttúruauðlinda, þar á meðal frá olíuframleiðslu. Atvinnuleysi í Noregi er 4,8% og atvinnuþátttaka er 68%. Fólk á vinnumarkaði er ýmist í vinnu eða í leit að vinnu. 9,5% fólks á aldrinum 18-66 ára eru á örorkubótum og 30% vinna hjá ríkinu, sem er hæsta hlutfall meðal OECD-ríkja. Framleiðni á vinnustund er með því mesta sem gerist í heiminum.
Jafnaðarhyggja einkennir norskt samfélag, þannig að launamunur á þeim hæst og lægst launuðu er miklu minni en í flestum öðrum vestrænum ríkjum. Þetta endurspeglast í lágum Gini-stuðli Noregs.
Ríkið á stóra eignarhluti í lykilgeirum í iðnaði, eins og í olíuiðnaðinum (Equinor), vatnsaflsvirkjunum (Statkraft), álframleiðslu (Norsk Hydro), stærsta norska bankanum (DNB ASA) og fjarskiptafyritæki (Telenor). Í gegnum þessi stórfyrirtæki fer ríkið með um 30% af skráðum hlutabréfum í kauphöllinni í Osló. Ef óskráð fyrirtæki eru talin með er hlutur ríkisins jafnvel enn hærri (aðallega vegna eignarhalds á olíuleyfum). Noregur er áberandi í skipaflutningum og á sjötta stærsta kaupskipastól heims, með 1412 skip í norskri eigu.
Norðmenn höfnuðu ESB-aðild í tveimur þjóðaratkvæðagreiðslum 1972 og 1994. Noregur hefur aðgang að innri markaði Evrópusambandsins, ásamt Íslandi og Liechtenstein, í gegnum samninginn um Evrópska efnahagssvæðið. Samningurinn kveður á um innleiðingu Evrópusambandslöggjafar í norsk lög. Samningurinn nær ekki að öllu leyti yfir suma geira, eins og landbúnað, olíu og fisk. Noregur á líka aðild að Schengen-samkomulaginu og fleiri samningum Evrópusambandsríkja.
Noregur á mikið af náttúruauðlindum, eins og olíu- og gaslindir, vatnsafl, fiskimið, skóga og jarðefni. Á 7. áratug 20. aldar uppgötvuðust stórar olíu- og jarðgaslindir undan ströndum Noregs sem leiddu til mikils vaxtar í efnahagslífinu. Að hluta hefur Noregur náð að skapa bestu lífskjör heims með því að nýta þessar ríkulegu auðlindir miðað við smæð þjóðarinnar. Árið 2011 komu 28% af tekjum norska ríkisins úr olíuiðnaðinum.
Dalla
Dalla er íslenskt kvenmannsnafn.
Cambridge-háskóli
thumb|right|235px|Clare College og King's Chapel í Cambridge.
Kratýlos
Kratýlos (á forngrísku: , Kratylos, uppi á 5. öld f.Kr.) var forngrískur heimspekingur, líklega frá Aþenu. Meginheimildin um ævi hans er samræðan Kratýlos eftir Platon.
Kratýlos var herakleitingur en mun hafa verið öllu róttækari. Herakleitos á að hafa sagt að maður stígi ekki tvisvar í sömu ána en samkvæmt Aristótelesi hélt Kratýlos því fram að ekki væri hægt að stíga einu sinni í sömu ána. . Kratýlos taldi að heimurinn væri breytingum algerlega undirorpinn. Ef það er ekki hægt að stíga í ána því áin er í sífelldri breytingu, þá er líka ómögulegt að tala um ána, því um leið og orðin eru sögð er áin horfin og ný á orðin til. Kratýlos hætti af þessum sökum að tala. Hann tjáði sig með því að benda fingrinum í staðinn.
Cambridge-háskóli
Háskólarnir í Oxford og Cambridge eru oft nefndir einu nafni Oxbridge.
Í skólanum eru á 26. þúsund nemendur, þar af rúmlega 16. þúsund grunnnemar og tæplega 10 þúsund framhaldsnemar. Einkunnarorð skólans eru: Hinc lucem et pocula sacra, sem þýðir (bókstaflega) „Héðan kemur ljós og helgir teygar“ eða (ekki bókstaflega) „Héðan þiggjum við upplýsingu og verðmæta þekkingu“.
Skólar innan skólans
Innan háskólans eru 31 smærri skóli (e. college) sem er að einhverju leyti sjálfstæð stjórnsýslueining en að einhverju leyti lúta þeir sameiginlegri yfirstjórn háskólans.
Vesturskólinn
Vesturskólinn var einn af leynilegum byltingarskólum, sem alþjóðasamband kommúnista, Komintern, rak í Moskvu. Hann hét á rússnesku Коммунистический Университет Национальных Меньшинств Запада sem skammstafað var Кунмз eða KÚNMZ. Hann var stofnaður 28. nóvember 1921 og lagður niður 8. maí 1936. Hann starfaði jafnhliða Lenínskólanum, og var tilgangur beggja skóla að þjálfa byltingarmenn fyrir kommúnistaflokka Vesturlanda. Einnig starfaði í Moskvu Austurskólinn, sem átti að þjálfa byltingarmenn fyrir austlægari lönd, svo sem Kína.
Kommúnistaflokkur Íslands, sem var deild í Komintern, sendi um tuttugu Íslendinga í þjálfun í Vesturskólanum og Lenínskólanum. Fyrsti íslenski nemandinn þar var Jens Figved, sem hlaut þjálfun þar 1929–1931, en hinn síðasti Benjamín H. J. Eiríksson, sem hlaut þar þjálfun 1935–1936.
Á meðal nemenda í Vesturskólanum, sem síðar störfuðu í hinni alþjóðlegu kommúnistahreyfingu, voru Ante Ciliga og Josip Broz Tito frá Króatíu (Júgóslavíu), Peder Furubotn og Arvid G. Hansen frá Noregi og Edvard Kardelj frá Slóveníu (Júgóslavíu).
Karl Garðarsson
Karl Garðarsson (f. 2. júlí 1960) er fyrrverandi þingmaður Framsóknarflokkins. Karl sat á þingi frá 2013-2016.
San José
right|275px|thumb|Þjóðleikhús Kosta Ríka í San José.
San José er höfuðborg og stærsta borg Kosta Ríka. Borgin er einnig höfuðborg San José umdæmis. Borgin er staðsett á hálendi landsins, á hásléttu sem nefnist Valle Central-sléttan og er 1.170 metra yfir sjávarmáli. Árið 2015 bjuggu um 333.000 manns í borginni.
Steinn Jónsson
Steinn Jónsson (30. ágúst 1660 – 3. desember 1739) var biskup á Hólum frá 1711 til dauðadags, 1739, eða í rúm 28 ár.
Foreldrar Steins voru Jón Þorgeirsson (um 1597–1674) prestur og skáld á Hjaltabakka við Blönduós, og kona hans Guðrún Steingrímsdóttir (um 1623–1690).
Steinn Jónsson fæddist á Hjaltabakka og ólst þar upp. Hann var tekinn í Hólaskóla 1678 og varð stúdent þaðan 1683. Var síðan í þjónustu Solveigar Magnúsdóttur að Hólum í Eyjafirði. Fór utan 1686, skráður í Kaupmannahafnarháskóla um haustið og lauk prófi í guðfræði vorið 1688. Kom heim um sumarið og varð fyrst afleysingaprestur í Hítardal, síðan dómkirkjuprestur í Skálholti 1692; fékk Hítarnes 1693 og Setberg á Snæfellsnesi 1699.
Haustið 1710 var Steinn kvaddur til Kaupmannahafnar til þess að taka við Hólabiskupsdæmi og var vígður Hólabiskup vorið 1711. Hann kom til landsins samsumars, var á Setbergi um veturinn, tók við Hólastól vorið 1712 og var biskup til æviloka, 1739. Páll Eggert Ólason segir um Stein: "Var vel gefinn maður og skáldmæltur, einnig á latínu ..., valmenni en eigi skörungur mikill. Mikill vexti og rammur að afli."
Um 70 bækur komu út á Hólum í biskupstíð Steins Jónssonar. Mesta stórvirkið var Steinsbiblía, þriðja útgáfa biblíunnar á íslensku, prentuð á árunum 1728–1734. Af öðrum ritum má nefna frumútgáfu Vídalínspostillu, sem kom út í tveimur bindum 1718 og 1720.
Steinn frumsamdi tvær bækur: Dægrastytting (Hólum 1719, 1727 og 1757), Upprisusálmar (Hólum 1726 og oft síðar), og átti hlut í fleiri bókum. Hann þýddi þrjár bækur eftir Johann Lassenius: Anthropologia sacra (Hólum 1716), Tvennar sjö sinnum sjö hugvekjur (Hólum 1727), og Guðrækilegar vikubænir (Hólum 1728). Einnig Rachlöv: Tárapressa (Hólum 1719), Obarius: Mánaðasöngur (Hólum 1727), o.fl.
Í Þjóðskjalasafni Íslands eru varðveittar prestastefnubók, vísitasíubók og óheil bréfabók úr embættistíð Steins Jónssonar.
Í Hóladómkirkju var málverk af Steini Jónssyni, það er nú í Þjóðminjasafni Íslands, og eftirmynd þess á Hólum. Legsteinn Steins biskups er sá stærsti í Hóladómkirkju.
Kona Steins Jónssonar (gift 1694) var Valgerður Jónsdóttir (f. 1668, d. 12. febrúar 1751), dóttir séra Jóns Guðmundssonar á Staðarhrauni. Frú Valgerður var ólík manni sínum, stórlynd, örorð og óstillt í framgöngu.
Börn þeirra sem upp komust: Jón Steinsson Bergmann (f. um 1696, d. 1719) læknir og skáld, Guðmundur Steinsson Bergmann (f. um 1698, d. 1723) skólameistari á Hólum, Jórunn Steinsdóttir (f. um 1699, d. 1775) átti fyrst Hannes Scheving sýslumann á Urðum í Svarfaðardal og Munkaþverá í Eyjafirði, síðar Stefán Einarsson prest í Laufási, Helga Steinsdóttir (f._um 1705, d. 1750) átti m.a. Einar Jónsson ráðsmann á Hólum, bjuggu seinast í Viðvík, Sigfús Steinsson Bergmann (f. um 1709, d. 1723). Bræðurnir tóku upp ættarnafnið Bergmann eftir Setbergi. Þeir dóu allir sviplega, Jón fargaði sér en þeir Guðmundur og Sigfús drukknuðu úti fyrir Reykjaströnd. Af dætrum Steins eru miklar ættir komnar.
Falklandseyjastríðið
Stríðið hófst með innrás hers Argentínumanna á eyjunni Suður-Georgíu 19. mars 1982 og hernámi Falklandseyja og lauk með uppgjöf Argentínu 14. júní 1982. Hvorugur aðili gaf út formlega stríðsyfirlýsingu. Argentínumenn litu á aðgerðir sínar sem endurtöku eigin lands og Bretar litu á þetta sem innrás á breskt yfirráðasvæði.
Styrjöldin hafði víðtæk áhrif í löndunum tveimur. Í Argentínu jók það enn á vandræði herforingjastjórnarinnar og flýtti fyrir falli hennar, og í Bretlandi átti það þátt í að styrkja stjórn Thatchers. Stríðið er eina dæmið um nútímasjóhernað eftir Síðari heimsstyrjöldina.
Aðdragandi
thumb|230px|Kort sem sýnir Falklandseyjar Kaflaskil urðu í samskiptum Breta og Argentínumanna varðandi eyjarnar þegar yfirmaður argentínska hersins, Leopoldo Galtieri hershöfðingi, steypti ríkjandi herforingjastjórn af stóli í desember 1981. Vegna slæms þjóðfélagsástands og óróa ætlaði Galtieri að reyna að sameina þjóðina um einn hjartfólgnasta málstað hennar; endurheimt Las Malvinas. Galtieri taldi ýmis teikn á lofti um að innrás á komandi mánuðum væri hagkvæm. Mikilvægastur var stuðningur Bandaríkjanna sem Galtieri taldi ótvíræðan. Argentínumenn gáfu tilefni til að ætla að innrás væri yfirvofandi með ýmsum leiðum og litu á skort á viðbrögðum frá Bretum sem merki um að þeir myndu ekki reyna að verja eyjarnar með valdi, enda gerðu þeir sér grein fyrir að argentínski herinn stæðist ekki hernaðarmátt Breta ef þeir kysu að beita honum.
Innrásin á Suður-Georgíu
Þann 19. mars kom hópur argentínskra borgara upp búðum á Suður-Georgíu og dró argentínska fánann að húni. Breski landstjórinn óskaði eftir því við þá að þeir létu stimpla vegabréf sín, en þeir neituðu þar sem það hefði þýtt viðurkenningu á yfirráðum Breta yfir eyjunni. Sex dögum síðar, 25. mars, komu svo argentínskir sérsveitarmenn til eyjarinnar með herskipinu Bahía Paraiso og brátt bættist freigátan Guerrico við. Saman gerðu skipin árás á flokksdeild frá breska hernum sem fyrir var á eynni 3. apríl. Orrustan stóð í tvær klukkustundir og lauk með sigri Argentínumanna sem misstu nokkra menn. Einn breskur hermaður særðist. Breskir borgarar og hermenn í Grytviken voru síðan fluttir burt frá eynni.
Innrásin á Falklandseyjar
Argentínski flotinn hafði verið að undirbúa innrás á Falklandseyjar í marga mánuði, enda var yfirmaður flotans, Anya flotaforingi harður stuðningsmaður aðgerðarinnar. Innrásartíminn var samt óheppilegur, því frá apríl til júlí er vetur á suðurhvelinu. Innrás í apríl myndi tákna sjóhernað við verstu aðstæður. Á móti kæmi að Bretar þyrftu að berjast í sama veðri 13.000 km frá heimalandi sínu.
Veitur ohf.
Veitur reka hitaveitu, rafveitu, vatnsveitu og fráveitu á höfuðborgarsvæðinu og víðar á Suður- og Vesturlandi. Fyrirtækið er alfarið í eigu Orkuveitu Reykjavíkur (OR).
Falklandseyjastríðið
Innrásin á Falklandseyjar
Sjálf innrásin hófst morguninn 2. apríl 1982. Á eyjunum var fyrir lítill hópur breskra landgönguliða, en í stað þess að gefast upp fyrir innrásarliðinu var honum gefin skipun um að verja landhöfðingabústaðinn, auk þess að gera innrásarliðinu erfitt fyrir. Þrátt fyrir hetjulega vörn skipaði landstjóri Breta á eyjunum, Rex Hunt, liðinu að gefast upp 4. apríl. Bresku hermennirnir voru teknir höndum og sendir heim til Bretlands í gegnum Úrúgvæ.
Viðbrögð SÞ
Hertaka Falklandseyja og Suður-Georgíu kom eins og þruma úr heiðskíru lofti yfir almenning í Bretlandi. Raddir um ábyrgð og afsagnir gerðust háværari með hverjum deginum sem leið. Einna hörðust var gagnrýnin á utanríkisráðherrann, Carrington lávarð sem sagði af sér stuttu síðar.
Veitur ohf.
Starfsemi
Veitur er stærsta veitufyrirtæki landsins. Þrír fjórðu hlutar landsmanna njóta hitaveitna fyrirtækisins, um helmingur landsmanna er tengdur rafveitu þess og um fjórir af hverjum tíu landsmönnum njóta vatnsveitna og fráveitna Veitna ohf. Um 160 manns starfa hjá fyrirtækinu við margvísleg verkefni. Veitur sjá um uppbyggingu og rekstur veitukerfa. Þær dreifa rafmagni, heitu og köldu vatni, auk þess að reka fráveitur á þéttbýlasta svæði Íslands. Starfssvæðið er að mestu á höfuðborgarsvæðinu en einnig víða á Suður- og Vesturlandi. Kerfið er afar umfangsmikið; lagnir og strengir eru alls um 9.000 kílómetrar að lengd, sem jafngildir vegalengdinni frá Reykjavík til Sjanghæ.
Falklandseyjastríðið
Viðbrögð SÞ
Bandaríkjunum var mikið í mun að halda friðinn milli þessara tveggja bandamanna sinna. Argentína var mikilvægur hlekkur í stefnu Bandaríkjanna að koma í veg fyrir að kommúnistar næðu völdum í Suður-Ameríku og Bretar voru helstu bandamenn Bandaríkjanna í Evrópu.
Veitur ohf.
Starfsemi
Víða má sjá aðveitustöðvar, dreifistöðvar, brunna, rafmagnskassa, borholuhús, tanka, dælustöðvar, lokahús og hreinsistöðvar í eigu Veitna, en byggingar fyrirtækisins eru yfir 1.000 talsins. Framkvæmdastjóri Veitna er Inga Dóra Hrólfsdóttir verkfræðingur. Í stjórn eru Ingvar Stefánsson, framkvæmdastjóri fjármála OR, formaður, Guðrún Sævarsdóttir og Skúli Skúlason. thumbnail|Starfssvæðið er að mestu á höfuðborgarsvæðinu en einnig víða á Suður- og Vesturlandi.
Vatnsveita
Fyrirtækið rekur 12 vatnsveitur á starfssvæðinu auk þess að selja neysluvatn í heildsölu til tveggja sveitarfélaga að auki. Neysluvatns er aflað úr fjölda vatnsbóla. Áhersla er lögð á öfluga vernd auðlindarinnar þannig að sem flestir landsmenn eigi kost á hreinu og ómeðhöndluðu neysluvatni. Vatnsveitur Veitna gegna lykilhlutverki í brunavörnum.
Falklandseyjastríðið
Viðbrögð SÞ
2. apríl hafði sendiherra Breta hjá Sameinuðu þjóðunum, Sir Alan Parson, tekist að fá samþykkta í öryggisráðinu ályktun 502, sem fór fram á að Argentínumenn drægju herlið sitt burt frá eyjunum. Til þess að fá ályktunina samþykkta þurfti minnst 2/3 atkvæða sem gat reynst erfitt. Frakkar beittu stjórn Tógó þrýstingi. Fulltrúar Jórdaníu höfðu ákveðið að greiða atkvæði gegn Bretum, en það breyttist þegar Margaret Thatcher hringdi í Hussein Jórdaníukonung sem skipaði fulltrúum sínum að styðja Breta. Meira að segja tilraunir Argentínumanna til að fá Rússa til að beita neitunarvaldi sínu fóru út um þúfur og þeir sátu hjá. Ályktun öryggisráðsins var mikið áfall fyrir Argentínumenn.
Meðal ráðamanna í Washington voru skiptar skoðanir um deiluna. Sumir aðstoðarmenn forsetans töldu deilur um jafn fámennan eyjaklasa og Falklandseyjar vera of lítilvægilegt mál til að stofna sambandi við vinaþjóð í Suður-Ameríku í hættu. Aðrir bentu á að Atlantshafsbandalagið væri enn mikilvægara og svo var Reaganstjórninni mjög í mun að hafa góð tengsl við stjórn Thatchers.
Bretar vígbúast
Á sama tíma fyrirskipaði Margaret Thatcher breska hernum að vígbúast með það að markmiði að endurheimta eyjarnar. Á eyjunum settust nú að um 10.000 argentínskir hermenn. Argentínski herinn byggði skipulag sitt á bandaríska kerfinu líkt og er algengt í Suður Ameríku og víðar, með megináherslu á vopnabúnað í stað menntunar og þjálfunar hermanna. Þannig voru Argentínumenn töluvert betur búnir er Bretar. Aðalriffill þeirra var sá sami og Breta, þ.e. belgíski FAL-riffilinn, en munurinn var sá að argentínska útgáfan var sjálfvirk og gat þar með haldið uppi töluvert meiri skothraða en bresku rifflarnir. Nánast allur búnaður Argentínumanna, frá stígvélum upp í sprengjuvörpur, var betri. Algengt var að bresku hermennirnir stælu stígvélunum af látnum andstæðingum sínum enda héldu þau betur vatni.
Á móti kom að í argentínska hernum voru tvítugir lítt þjálfaðir drengir sem komu úr loftstlagi og landslagi gerólíku því sem var á Falklandseyjunum og áttu nú að verja eyjarnar fyrir einum stærsta og best þjálfaða her í heimi. Fyrst þurftu Bretar að koma liði sínu suður. Þeir þurftu síðan að sigra stærsta flota Suður-Ameríku og flugher sem réði yfir 200 flugvélum. Einn bresku yfirmannanna orðaði það þannig að þetta yrði engin lautarferð.
Mikilvægur hlekkur í aðgerðinni var Ascension-eyja, lítil eyja í miðju Atlantshafinu. Það sem gerði notkun eyjarinnar mögulega var tilvera Wideawake-flugvallar sem á einni nóttu breyttist úr því að vera rólegasti flugvöllur heims í það að vera einn sá fjölfarnasti. Flugflutningadeild Konunglega breska flughersins myndaði strax loftbrú á milli eyjunnar og höfuðstöðva þeirra í Oxfordskíri. Opinberlega höfðu bandarísk yfirvöld á eyjunni ekki leyfi til að aðstoða Bretana en í reynd fluttu bandarískar flugvélar mikið af matvælum fyrir Breta.
Veitur ohf.
Rafveita
Veitur sjá um dreifingu rafmagns til liðlega helmings landsmanna í sex sveitarfélögum við Faxaflóa. Sérstaða rafdreifikerfis Veitna á landinu er net háspennustrengja sem liggur á milli 13 aðveitustöðva á rafdreifisvæðinu.
Falklandseyjastríðið
Flotadeildir Breta og Argentínumanna
4. apríl gaf Thatcher út formlega skipun þess efnis að flotinn skyldi leggja í haf út innan 48 klukkustunda frá innrásinni. Meðal stjórnmálamanna var almenn trú á að fælingarmáttur breska hersins myndi nægja til að ljúka deilunni án átaka. Fjöldinn allur af skipum úr kaupskipaflotanum var tekinn með valdi í þjónustu flota hennar hátignar. Þessi misliti hópur samanstóð m.a. af flutningaskipum, olíubirgðaskipum og ferjum. Stærst þeirra var skemmtiferðaskipið SS Canberra.
Veitur ohf.
Fráveita
Fráveitukerfi Veitna þjóna um helmingi landsmanna og hreinsistöðvar fyrirtækisins enn fleirum. Eftir hreinsun er frárennsli veitt út í sjóinn á Sundunum, um fimm kílómetra frá ströndinni. Í uppsveitum Borgarfjarðar reka Veitur fjórar lífrænar hreinsistöðvar. Veitur eiga og reka fráveitur í þremur sveitarfélögum og reka dælustöðvar fyrir fjögur til viðbótar. Afgreiðslustaðir eru fimm; í Reykjavík, Akranesi, Borgarnesi, Hveragerði og Þorlákshöfn.
Sýslur í Kansas
Sýslur í Kansas eru 105 talsins.
Falklandseyjastríðið
Flotadeildir Breta og Argentínumanna
Önnur flotadeild var mynduð í kringum aldursforsetann beitiskipið ARA General Belgrano. Belgrano var smíðað árið 1938 af bandaríska flotanum og nefndist þá USS Phoenix. Það var eitt fárra skipa sem slapp óskaddað úr árás Japana á Perluhöfn í desember 1941. Phoenix var selt argentínska flotanum árið 1951. Árið 1982 hafði skipið verið búið Exocet MM.40 flugskeytum sem er stærri útgáfa af Exocet AM.39. Í fylgd beitiskipsins voru tveir aldnir fyrrum bandarískir tundurspillar smíðaðir í seinni heimstyrjöldinni, ARA Hipolito Bouchard og ARA Piedra Bueno, sem báðir voru búnir Exocet skeytum. Belgranodeildin var að vissu leyti skipuð úreltum skipum en var engu að síður gríðaleg ógn fyrir breska flotann.
Endurheimt Suður-Georgíu
Bretar hófu aðgerðir til að endurheimta Suður-Georgíu með því að senda sérsveitarmenn 21. apríl. Aðgerðirnar fóru illa af stað vegna vonds veðurs. Hópur SAS sérsveitamanna varð næstum úti á jökli einum. Þrjár þyrlur voru sendar til að koma þeim ofan af jöklinum en svo illa fór að tvær þeirra brotlentu. Þriðju þyrlunni tókst loks að koma mönnunum heilum á húfi til skips. Engin slys urðu á fólki.
Bresku herskipunum sem störfuðu undan Suður-Georgíu stafaði mikil hætta af argentínska kafbátnum Santa Fe. Raunar hafði báturinn haft ísrannsóknarskipið HMS Endurance í sigtinu litlu áður, en skipherrann, Horatio Bicain, þekkti einn yfirmanna skipsins og hlífði því. Tilangur fararinnar var að setja um 100 landgönguliða á land í Leith.
Kafbátarleitarþyrlan Wessex III frá tundurspillinum HMS Antrim var á eftirlitsflugi þegar hún varð Santa Fe vör ofansjávar. Þyrlan gerði árás með djúpsprengjum sem ollu aðeins minni háttar skemmdum. Stuttu seinna gerðu tvær Wasp-þyrlur frá HMS Endurance og Lynx-þyrlan frá HMS Brilliant aðra árás. Eitt úrelt AS.11-flugskeyti annarrar Wasp-þyrlunar fór í gegnum útsýnisturninn á Santa Fe án þess að springa. Einn bátsverja varð þó fyrir skeytinu og missti annan fótinn. Tundurskeyti frá Lynx tókst heldur ekki að granda kafbátnum. Skeytið, sem eltir hljóð frá skotmarkinu, fann ekki bátinn, enda var hann ofansjávar. Auk þessa létu þyrlurnar vélbyssukúlum rigna yfir bátinn.
Veitur ohf.
Sagan
thumbnail Rætur fyrirtækisins má rekja til ársins 1909, þegar vatnsveitan í Reykjavík tók til starfa. Rafstöðin við Elliðaár varð upphaf Rafmagnsveitu Reykjavíkur árið 1921 og 1930, þegar fyrstu húsin í Reykjavík voru tengd hitaveitu úr Þvottalaugunum. Árið 2002 var sameignarfyrirtækið Orkuveita Reykjavíkur stofnað og þá sameinuðust Akranesveita, Andakílsárvirkjun og Hitaveita Akraness og Borgarfjarðar veiturekstrinum á höfuðborgarsvæðinu. Veitur ohf. urðu til sem Orkuveita Reykjavíkur-Veitur ohf. við uppskiptinu OR í ársbyrjun 2014. Nafninu var breytt í Veitur ohf. um mitt ár 2015.
Falklandseyjastríðið
Endurheimt Suður-Georgíu
Breska herliðinu var flogið í tveim ferðum í land við Brown-fjall þaðan sem áætlað var að ráðast á argentínska setuliðið. Bretum til mikillar undrunar gáfust Argentínumennirnir upp þremur tímum síðar án þess að hleypa af skoti. Yfirmaður setuliðsins í Leith, Lagos að nafni, var eftir stríðið leiddur fyrir herrétt og sakaður um að hafa brotið þá meginreglu argentínska hersins að yfirmaður mætti ekki gefast upp fyrr en hann hefði hleypt af síðasta skoti sínu og að minnsta kosti tveir þriðju manna hans væru fallnir. Niðurstaða réttarins er ekki kunn. Degi síðar gafst Astiz yfirliðþjálfi upp ásamt fjórtán manna liði sínu í Leith. Alls var 151 Argentínumaður handtekinn.
Upphaf átaka
Þann 30. apríl lýsti breska herstjórnin því yfir að Falklandseyjar væru algert bannsvæði. Þar með var öll umferð skipa og flugvéla, argentínskra og annarra, bönnuð.
right|thumb|Stóra-Bretlands flugvél Sea Harrier Undir lok mánaðarins reyndi á taugar bresku skipsáhafnanna og yfirmanns breska flotans, Woodwards flotaforingja. Argentínsk Boeing farþegaflugvél flaug ítrekað yfir flotanum og gat þar með gefið yfirmönnum argentínska hersins greinargóðar upplýsingar um staðsetningu bresku skipanna. Sea Harrier þotur voru jafnan sendar upp til að bægja vélinni frá. Woodward leitaði til yfirmanna sinna í Northwood og fékk að lokum leyfi til að skjóta vélina niður. Óboðni gesturinn hafði heimsótt flotann í þrjá daga í röð. En á fjórða degi ætlaði Woodward að skjóta hana niður með Sea Dart flugskeyti. Hefði hann gert það hefði hernaðaleiðangri Breta líklega lokið þar, því rétt áður en Woodward heimilaði skotið kom í ljós að um brasilíska farþegaflugvél var að ræða. Argentínska vélin lét ekki sjá sig oftar.
Veitur ohf.
Nýtt merki
thumbnail|200px||Veitur fengu sitt eigið merki í desember 2015 Veitur fengu nýtt merki og auðkenni 1. desember 2015. Frá ársbyrjun 2014, þegar OR var skipt upp, hafði fyrirtækið starfað undir sama merki og heiti og móðurfélagið. Ákveðið var að auka sýnileika og sjálfstæði Veitna með því að gefa því sér auðkenni.
Falklandseyjastríðið
Bretar hefja aðgerðir
Hin eiginlega hernaðaraðgerð gegn Falklandseyjum hófst aðfaranótt 1. maí. Stríðið hófst með lengsta flugi konunglega breska flughersins í allri sögu hans. Aðgerðin var nefnd „Black buck“ og fól í sér maraþonflug tveggja aldraðra Vulcan-sprengjuflugvéla alla leið frá Ascension til Falklandseyja (um 3.750 mílur) til þess að varpa sprengjum á Stanleyflugvöll. Þessi leiðangur útheimti þátttöku fimmtán Victor-eldsneytisflugvéla og eldsneytis að andvirði um tveggja milljóna punda.
Deilt hefur verið um árangurinn af leiðangrinum. Til dæmis þurfti önnur Vulcan-þotan að snúa við tiltölulega snemma þar sem gluggi í stjórnklefanum vildi ekki lokast. Hin ótrúlega flókna eldsneytisáætlun stóðst glæsilega þrátt fyrir að ókyrrð í lofti ylli nokkrum skemmdum á eldsneytisbúnaði. Mestu vonbrigði leiðangursins voru samt þau að af 21 sprengju sem var varpað hitti aðeins ein sjálfa flugbrautina. Þrátt fyrir allt var tilgangi árásinar náð, þ.e. að hindra hraðskreiðar flugvélar argentínska flughersins í að athafna sig á vellinum.
Fyrstu flugorrusturnar
Þennan sama dag mættust flugvélar þjóðanna í fyrstu flugorrustum stríðsins. Þrjár argentínskar Mirage-flugvélar freistuðu þess að skjóta niður tvær Harrier-þotur sem voru á eftirlitsflugi austur af eyjunum. Mirage-þoturnar, sem voru töluvert hraðfleygari, skorti mjög flugþol og þegar þær urðu varar við Harrier-þoturnar sneru þær við. Bresku flugmönnunum tókst að koma andstæðingum sínum gjörsamlega í opna skjöldu og skutu eina Mirage-þotuna niður. Önnur argentínsk vél varð hins vegar fyrir því óláni að vera skotin niður af loftvarnasveitum argentínska setuliðsins.
Fyrstu loftorrusturnar höfðu sýnt yfirburði bresku Harrier-þotanna og sérstaklega bresku flugmannanna. Bandaríska Sidewinder AIM-9L flugskeytið sem var aðalvopn Harrier-þotanna hafði sannað yfirburði sína yfir franska Matra-flugskeytinu sem Argentínumenn notuðu. Aðalmunurinn fólst í því að Sidewinder-skeytið leitaði uppi hitaútblástur skotmarksins meðan Matra notaðist við ratsjábylgjur. Síðarnefnda aðferðin var á þessum tíma orðin úrelt vegna ratsjárbylgjunema sem er að finna á nútíma orrustuþotum sem gerði þeim kleift að forðast skeytin.
Belgrano sökkt
thumb|right|ARA Belgrano sekkur. Á meðan argentínski flugherinn átti á brattan að sækja gegn flugmönnum konunglega flotans, freistaði Allara flotaforingi um borð í ARA 25 Mayo að ráðast á breska flotann þann 2. maí. Floti Allara, sem var staddur um 300 mílum norðvestur af þeim breska, var á góðri leið með að koma Woodward og flota hans í opna skjöldu, ef ekki hefði komið til njósnaflug Ians Mortimers lautinants sem af algjörri tilviljun fann flotann. Fyrirhuguð árás Skyhawk-sprengjuflugvélanna um borð í argentínska flugmóðurskipinu fór út um þúfur sökum skorts á vindi, en það er afar sjaldgæft í Suður Atlantshafinu.
Fyrir sunnan eyjuna var kafbáturinn HMS Conqueror hins vegar búinn að finna beitiskipið ARA General Belgrano. Woodward hafði því góðar upplýsingar um staðsetningu þess. Woodward taldi argentínska flotann vera að leiða sig í gildru. Engar sannanir hafa fundist um hvort Belgrano hafi átt að taka þátt í árás Allara. Woodward taldi nú ofar öllu að sökkva Belgrano en þar sem Belgrano var fyrir utan bannsvæðið var ljóst að það gæti litið illa út fyrir Breta að sökkva jafn stóru skipi á jafn viðkvæmum tíma. Woodward varð þó ekki hnikað. Eftir mikið þras meðal ráðamanna í Northwood fékkst leyfið frá forsætisráðherranum. Skilaboð voru tafarlaust send til kafbátsins en vegna bilunar komust þau ekki til skila fyrr en eftir nokkra töf. Svo virðist sem hvorki Belgrano né fylgdartundurspillarnir tveir hafi haft kveikt á hljóðsjám sínum og því verið einskis varir um ferðir breska kafbátsins. Skipherra HMS Conqueror hafði val um tvær tegundir af tundurskeytum. Annars vegar skeyti sem hannað var fyrir seinni heimstyrjöld eða nýtt fullkomið tundurskeyti. Eldra skeytið var skammdrægara en hafði stærri sprengjuhleðslu sem var talinn eiga meiri líkur á að rjúfa brynvörn argentínska beitiskipsins. Belgrano varð fyrir tveim tundurskeytum sem rufu göt á síðu skipsins. Svo virðist sem vatnsheld skilrúm skipsins hafi ekki verið lokuð. Belgarano hafði verið eitt af fáum skipum Bandaríkjanna til að sleppa óskaddað frá árás Japana á Perluhöfn 1941 en var nú skráð í sögubækurnar sem fyrsta skipið til að vera sökkt af kafbáti frá lokum seinni heimstyrjaldar.
Conqueror hraðaði sér af vettvangi. Tundurspillarnir reyndu í örvæntingu sinni að granda kafbátnum með djúpsprengjum en án árangurs. Af áhöfn skipsins, um 1042 mönnum, létust 368. Hár aldur skipsins og léleg þjálfun og röng viðbrögð áhafna tundurspillanna áttu sinn hlut í mannfallinu.
Viðbrögð við árásinni
Viðbrögð heimsins létu ekki á sér standa. Ríki Suður-Ameríku voru sérstaklega harðorð gagnvart Bretum og stuðningur meðal Frakka, Spánverja og Ítala fór þverrandi. Eftir á að hyggja var þetta ef til vill mikilvægasti hernaðarsigur Breta í stríðinu eða eins og yfirmaður flotans í London, Fieldhouse flotaforingi, orðaði það síðar: „Við skárum hjartað úr argentínska flotanum“. Tveimur dögum síðar svöruðu Argentínumenn fyrir sig útséð varð um frekari friðarviðræður.
HMS Sheffield sökkt
Árdegis 4. maí höfðu Augusto Bedacarratz yfirlautinant og Armando Mayora liðþjálfi lagt af stað frá bækistöð sinni á Eldlandi á Super Etendards-þotum sínum. Klukkan 08:15 hafði argentínsk Neptune-könnunarflugvél greint ratsjásendingar sem taldar voru frá breska flotanum. Tilgangur leiðangurs þeirra var að granda öðru eða báðum bresku flugmóðurskipunum með nýjum Exocet AM.39 flugskeytunum.
Flugmóðurskipin voru eðlilega það mikilvægasta sem Woodward hafði á að skipa. Öryggi þeirra var því fyrir mestu og því var lögð áhersla á að halda þeim jafnan í hæfilegri fjarlægð frá fluggeisla argentínskra flugvéla. Í kringum þau myndaði svo flotinn fimm laga varnarmúr. Harrier-þoturnar og flugskeyti mynduðu aðalvörnina en birgðaskip voru einnig vísvitandi látin umkringja skipin til þess að villa um fyrir Exocetflugskeytinu.
Um kl 11:00 skutu þeir Bedacarratz og Mayora flugskeytum sínum og sneru við. Ratsjámerkið sem Neptune vélin hafði greint reyndust ekki vera flugmóðurskipin heldur tundurspillarnir Glasgow, Coventry og Sheffield, sem voru notaðir sem viðvörunarkerfi fyrir flotann. Glasgow greindi ratsjámerki annarrar Super Etendards vélarinnar og sendi á loft tálbeitu (litlar álflyksur sem tæla ratsjá flugskeyta) og sneri jafnframt stefninu í átt að ógninni (til að mynda sem minnst ratsjárendurvarp). Nokkuð hafði borið á fölskum viðvörunum um morguninn og dagana áður, svo yfirmaður samræmdra loftvarna um borð í Invincible hafði fyrirvara á viðvörunum Glasgow. En á meðan stefndu Exocetskeytin í átt að Sheffield.