cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ridge Canipe
Kvikmyndir
Árið 2005 lék hann yngri útgáfuna af Johnny Cash í Walk the Line.
Verðlaun og tilnefningar
Young Artist verðlaunin
Adólf
Adólf er annar ritháttur íslenska karlmannsnafnsins Adolf.
Fever (breiðskífa)
Fever er áttunda breiðskífa áströlsku söngkonunnar Kylie Minogue. Hún var gefin út 1. október 2001. Minogue byrjaði að vinna að plötunni árið 2001 með frægum lagasmiðum og framleiðendum.
Upplýsingar á breiðskífan
Breiðskífan náði fyrsta sæti í Ástralíu, Austurríki, Þýskalandi, Írlandi og Bretlandi. Hún náði fyrsta sæti í heimalandi sínu Ástralíu, og sjöfaldri platínusölu. Hún náði þriðja sæti á Nýja-Sjálandi, þar sem hún fór í gullsölu í fyrstu viku og síðan í tvöfalda platínu.
Breiðskífunni vegnaði einnig vel annars staðar. Hún hélt fyrsta sæti í Bretlandi í tvær vikur. Hún var staðfest fimmföld platína og seldist í yfir 1,9 milljónum eintaka. Hún náði þriðja sæti á Billboard 200 og varð frægasta breiðskífa hennar í Bandaríkjunum. Breiðskífan hefur selst í 8 milljónum eintaka um allan heim, sem gerir hana mest seldu plötu til þessa.
Smáskífur
Fyrsta lagið "Can't Get You Out of My Head" náði fyrsta sæti í fimmtán löndum. Annað lagið "In Your Eyes" náði fyrsta sæti í Ástralíu og þriðja sæti í Bretlandi. Næsta lagið "Love at First Sight" náði 23. sæti í Bandaríkjunum, öðru sæti í Bretlandi, og þriðja sæti í Ástralíu. Lokalagið "Come into My World" náði fjórða sæti í Ástralíu og áttunda sæti í Bretlandi.
31. júlí
31. júlí er 212. dagur ársins (213. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 153 dagar eru eftir af árinu.
Vorarlberg
Vorarlberg er vestasta sambandsland Austurríkis, það næstminnsta. Aðeins Vín er minna. Sökum mikilla fjalla í landinu er Vorarlberg næstfámennasta sambandslandið. Aðeins Burgenland er fámennara. Vorarlberg sker sig um margt frá öðrum sambandslöndum Austurríkis. Þar er t.d. töluð öðruvísi mállýska. Höfuðborgin er Bregenz.
Mount Pavlof
thumb|Pavlof-eldfjallið. thumb|Kort. thumb|Pavlof-fjall og Systir Pavlofs vinstra megin.
Vorarlberg
Lega og lýsing
Vorarlberg liggur við austurenda Bodenvatns og teygir sig inn í nokkra Alpadali. Eina eiginlega undirlendi er Rínardalurinn áður en Rín rennur í Bodenvatn, en fljótið myndar náttúruleg landamæri að Sviss. Að öðru leyti er héraðið mjög hálent. Hæsta fjallið er Piz Buin með 3.312 m. Lítið svæði, Kleinwalsertal í norðurhluta sambandslandsins, er eingöngu aðgengilegt frá Þýskalandi sökum hárra fjalla. Vorarlberg liggur aðeins að einu öðru sambandslandi Austurríkis, Tírol að austan. Fyrir norðan er Bæjaraland, fyrir vestan er St. Gallen í Sviss, fyrir suðvestan er Liechtenstein og fyrir sunnan er Graubünden í Sviss.
Mount Pavlof
Mount Pavlof er eldkeila í suður-Alaska, nánar tiltekið á Alaskaskaga og er hluti af Aleut-fjallgarðinum. Hæð þess er 2515 metrar. Fjallið er eitt það virkasta eldfjall Bandaríkjanna síðan 1980 og hafa verið gos árin: 1980, 1981, 1983, 1986–1988, 1996–1997, 2007, 2013, 2014 *2 og árið 2016.
Nálægt fjallinu er fjallið Systir Pavlofs (2142 metrar).
Vorarlberg
Fáni og skjaldarmerki
Fáni Vorarlbergs samanstendur af tveimur láréttum röndum, rauðri að ofan og hvítri að neðan (öfugt við pólska fánann). Fánar sambandslandanna Víns og Salzburg er nákvæmlega eins. Þar sem íbúar Vorarlbergs telja sig oft ekki vera ekta Austurríkismenn, nota þeir gjarnan þennan fána í stað austurríska fánann. Til aðgreiningar nota opinberar stofnanir oft þjónustufánann, sem er með lítið skjaldarmerki fyrir miðju. Skjaldarmerkið er nokkurs konar kirkjufáni, þ.e. rauður refill með þremur afleggjurum niður úr. Afleggjarinn í miðjunni nær lengra niður en hinir. Bakgrunnurinn er silfurgrár. Merki þetta er runnið undan rifjum greifanna af Montfort sem réðu ríkjum á svæðinu áður fyrr. Greifaættin dó út 1787 og var þá annað merki notað. Þegar Austurríki varð lýðveldi 1918 var merkið formlega tekið í notkun aftur.
Orðsifjar
Heitið er dregið af fjallaskarðinu Arlberg. Séð frá Sviss, sem var hluti af Habsborgarveldinu, lá svæðið fyrir framan Arlberg, en fyrir framan heitir vor á þýsku. Vorarlberg er því svæðið sem liggur fyrir framan skarðið. Heiti þetta er formlega notað fyrir fjallasvæðið síðan á miðri 18. öld.
Upphaf
thumb|Schattenburg við Feldkirch var höfuðvígi Montfort-ættarinnar Eftir fall Rómaveldis settust alemannar að á svæðinu, öfugt við afganginn af Austurríki þar sem Bæjarar settust að. Lengi vel stjórnuðu greifarnir af Montfort héraðinu, en síðan um miðja 14. öld var héraðið undir beinni stjórn Habsborgarættarinnar. Siðaskiptin gengu aldrei í garð í héraðinu, þar sem ströng lög gegn nýju trúnni voru í gildi. Ekki varð héraðið heldur fyrir miklum áhrifum 30 ára stríðsins, þó að Svíar hertækju Bregenz til skamms tíma.
Frakkar
1799 hertóku Frakkar Sviss og réðust austur inn í Vorarlberg. Þeir voru hins vegar sigraðir í orrustunni við Tosters við Feldkirch. Á næsta ári voru Frakkar aftur á ferð og náðu að hertaka Bregenz og Feldkirch. Þeir hurfu þó á braut við friðarsamningana í Campoformio í febrúar 1801. Þegar Napoleon sigraði í Þríkeisaraorrustunni 1805 varð Austurríki að láta mikil landsvæði af hendi. Vorarlberg og Tírol voru þá innlimuð Bæjaralandi. Það kom til framkvæmda í mars 1806. Við fall Napoleons varð Vorarlberg sett aftur til Austurríkis, án Allgäu sem enn er þýskt svæði í dag. Hins vegar var Vorarlberg hluti af Tírol.
Nýrri tímar
thumb|Dæmigerð snjóruðningslest fyrir fjallalestirnar Á byltingarárinu 1848 kröfðust íbúar Vorarlbergs aukinna réttinda, s.s. prentfrelsis, kosninga og að slíta tengsl við Tírol. Þess í stað jók keisari Austurríkis völd sín og stjórnaði með alræði næstu ár. Það var ekki fyrr en 1861 sem Vorarlberg var formlega stofnað sem eigið hérað innan keisararíkisins. Höfuðborgin varð Bregenz. Iðnbyltingin komst ekki á fyrr en á 8. áratug 19. aldar, en þá upphófst víða mikill vefnaður. Járnbrautir voru lagðar til borga og 1872 keyrði fyrsta fjallalestin milli staða. Eftir tap Þýskalands og Austurríkis í heimstyrjöldinni fyrri hófst mikil umræða í Vorarlberg um framtíð héraðsins. 11. maí 1919 fór fram íbúakosning um sameingingu við Sviss. 80% manna kusu með sameiningunni og í framhaldi af því sótti Vorarlberg um inngöngu sem ný kantóna í Sviss. Jafnvel í Sviss var vel tekið í hugmyndinni. Til þess kom þó ekki og eru menn ekki á eitt sáttir um orsök þess. 1934 varð borgarastyrjöld í Austurríki og var Vorarlberg eina sambandslandið sem hélt friðinn. 12. mars 1938 tóku nasistar völdin í Vorarlberg við sameiningu Þýskalands og Austurríkis. Héraðið var sameinað Tírol og stjórnað frá Innsbruck. Meðan heimstyrjöldin síðari geysaði varð héraðið aðeins fyrir fáeinum loftárásum bandamanna. 1. maí réðust Frakkar inn í héraðið og viku síðar var héraðið allt undir stjórn þeirra.
Eftirstríðsárin
Í september 1945 var Vorarlberg stofnað á ný sem hérað. Þótt það væri í franska hernámssvæðinu, fengu íbúar að kjósa sér landstjórn og ráða sér sjálfir. Íbúarnir tóku franska hernum yfirleitt vel. Fjármagn var þó af skornum skammti, þannig að svissnesk fyrirtæki aðstoðuðu við uppbygginguna. Þetta varð til þess að uppbygging í héraðinu varð hraðari í Vorarlberg en annars staðar í Austurríki. Aðalatvinnuvegur var enn vefnaður, en 1951 störfuðu helmingur atvinnufærra manna í þeim geira. 1955 yfirgáfu Frakkar héraðið er Austurríki varð lýðveldi á ný. 1972 var í fyrsta sinn haldin Bodensee-ráðstefnan með þátttöku Vorarlbergs og allra héraða í Þýskalandi og Sviss sem að Bodensee liggja, um samvinnu á ýmsum sviðum. Á 9. áratugnum hrundi vefnaðurinn í Vorarlberg, en við tók málmiðnaður, rafeindaiðnaður og matvælaframleiðsla. Ferðamennska er einnig orðin mjög ríkur þáttur í atvinnulífi fólks, ekki síst í fjöllunum. Vorarlberg þykir meðal allra sterkustu efnahagskerfa Evrópu.
Borgir
Aðeins fimm bæir eru með almenn borgarréttindi í Vorarlberg:
Nanning
alt=Mynd frá Nanning borg í Guangxi héraði í Kína.|thumb|450px|Frá Nanning borg. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Nanning um 8,7 milljónir manna.
alt=Landakort sem sýnir legu Nanning borgar í sjálfstjórnarhéraðinu Guangxi í Kína.|thumb|Kort af legu Nanning borgar í [[Héruð Kína|sjálfstjórnarhéraðinu Guangxi í Kína.]]
Staðsetning
Nanning er staðsett í suðurhluta sjálfstjórnarhéraðsins Guangxi, norðan Qingxiu fjalls og á norðurbakka Yong-fljóts, sem er eitt meginfljót Xi fljótskerfisins. Hún liggur um 30 kílómetrum frá mótum fljótanna You og Zuo.
Yong-fljótið (sem síðan myndar Yu-fljótið) er þrátt fyrir flúðir og sandbakka, skipgeng grunnristum bátum allt til Guangzhou höfuðborgar Guangdong héraðs.
Borgin liggur í 70 – 500 metra hæð yfir sjávarmáli og er umkringd hæðóttu vatnasvæði með hlýju, rakadrægu heittempruðu loftslagi. Vegna hins milda loftslags, er í og við borgina gnægð gróskumikilla svæða. Hún er því stundum kölluð „græna borgin“.
Nanning er um 160 kílómetra frá landamærunum að Víetnam. Borgin nær yfir 22.293 ferkílómetra landsvæði.
Saga
alt=Mynd frá Changyou skálinn við Yong-fljót í Nanning borg í Kína.|thumb|Changyou skálinn við Yong-fljót í Nanning borg.
Nanning er forn borg með langa sögu og ríka menningu. Hún tilheyrði til forna Baiyue þjóðarbrotum. Árið 318 e.Kr., á fyrsta ári svokallaðs Daxing tímabils Austur-Jinveldisins (266–420) var Jinxing sýsla stofnuð þar sem nú er Nanning. Hófst þá samfelld 1700 ára saga stjórnsýslu á svæðinu. Árið 589 var sýslan endurnefnd Xuanhua. Árið 632 á valdatíma Tangveldisins (618–907) var svæðið kallað Yong-hérað (Yongzhou) og þar var stjórnarsetrið Yongzhou. Því var ætlað að stjórna þeim svæðum þjóðarbrota sem ekki voru kínversk í Guangxi og huga að landamæri Yunnan og Guizhou héraða.
Um miðja 9. öld börðust Tang og Tai-ríkið Nanzhao (í því sem nú er vesturhluti Yunnan) um svæðið og eftir 861 var því stýrt frá Nanzhao um skamma hríð. Á tímum Song ættarveldisins (960–1279) var bærinn landamærastöð. Í Lý – Song stríðinu árið 1076, var Yongshou umsetið af hersveitum Lý. Eftir fjörutíu og tvo daga lét borgin undan. Hún var þá jöfnuð við jörðu og íbúar hennar drepnir.
Yongzhou bærinn var síðan endunefndur Nanning árið 1324, á svokölluðu Taiding tímabili hins mongólska Júanveldis (1271–1368). Nanning þýðir „Kyrrðar-Suðrið“.
Allt frá tímum Songveldisins 960–1279 var Nanning þekkt af viðskiptum og hafði fastar viðskiptaskrifstofur frá öðrum kínverskum svæðum í Kína. Á valdatíma Mingveldisins (1368–1644) þróaðist varð Nanning borg efnahagsleg miðja fljótanna Zuo og You. Stjórnsýslahéraðið Nanning hélt á tímum Mingveldisins og á tíma Tjingveldisins (1644–1912).
Thalía
Thalía er leikfélag Skólafélags Menntaskólans við Sund sem stofnað var árið 1973. Mörg margbreytileg leikrit hafa verið sýnd, auk þess hafa mörg leikrit verið samin sérstaklega fyrir hópinn. Það var ekki ráðist á garðinn þar sem hann var lægstur því fyrsta leikritið sem frumsýnt var, var leikritið Afmælisveislan eftir Harold Pinter í þýðingu Sverris Hólmarssonar þáverandi enskukennara skólans, en meðal leikenda var Rúnar Guðbrandsson,síðar leikari og leikstjóri en framkvæmdastjóri sýningarinnar var formaður Thalíu Ingibjörg Sólrún Gísladóttir. Eftir þetta leikrit hafa verið sýnd mörg önnur sígild leikrit þar á meðal Lýsistrata eftir Aristófanes og Mutter Courage eftir Berthold Brecht og Kirsubergjagarðurinn eftir Tjeckov. Á dagskrá leiklistasviðisins hafa oftast verið leikrit af erlendum uppruna, en þó hafa nokkur íslensk verk verið sett upp af leikfélagi MS, s.s. Galdra–Loftur eftir Jóhann Sigurjónsson.
Nanning
Saga
Eftir að Tjingveldið opnaði fyrir utanríkisviðskipti árið 1907, óx Nanning borg hratt. Á árunum 1912 til 1936 var Nanning höfuðborg Guangxi í stað Guilin borgar. Á þriðja áratug síðustu aldar varð Nanning miðstöð „fyrirmyndar héraðsstjórnar“ undir stjórn stríðsherrans Li Zongren og nútímaborg var sett upp.
Thalía
Af kennurum skólans hafði Sverrir Hólmarson, sem starfaði við skólann um árabil, mest afskipti af þessum þætti skólalífsins og að auki hafa margir leiðbeinendur og leikstjórar komið til við sögu leiklistasviðs MS.
Veturinn 1977-1978 er skv. leikskrá 2. leikár Thalíu, leiklistarsviðs MS. Nafnið Thalía kemur þá væntanlega fyrst fyrir þegar nafni skólans er breytt úr MT í MS haustið 1976. Á fyrsta og öðru leikári Thalíu var Gísli Rúnar Jónsson fenginn til að leikstýra hópnum. Fyrra árið (1976-77) var sett upp leikritið Sandkassinn eftir sænskan höfund, Kent Anderson. Ári síðar var settur upp skopleikur eftir þá Arnold og Bach sem heitir Stundum bannað og stundum ekki. Á þriðja ári voru Eðlisfræðingarnir eftir Dürrenmatt settir á svið í leikstjórn Þóris Steingrímssonar.Árið 1980-81 var starfsemin óvenju öflug en þá kom fyrrum nemandi og stofnfélagi Thalíu Rúnar Guðbrandsson leikstjóri ferskur til starfa eftir leiklistarnám erlendis og setti upp tvö verk Erpinghambúðirnar eftir Joe Orton sem hann og bekkjarfélagar hans höfðu þýtt undir handleiðslu Sverris Hólmarssonar á sínum tíma í M.T. og sína eigin þýðingu á Gum og Goo eftir Howard Brenton. Hann leikstýrði einnig gjörning Thalíu á Kjarvalsstöðum sem stóð í heilan dag. Rúnar leikstýrði síðar Woyzek eftir Georg Büchner hjá Thalíu (1992).
Nanning
Saga
Í Kína-Japanska stríðinu (1937–45) var Nanning tímabundið (1940) hernumin af Japönum. Í kjölfarið var í borginni mikilvæg bandarísk flugstöð sem studdi kínversku hersveitirnar í Guangxi en á árunum 1944–45 náðu Japanir henni aftur á sitt vald.
Thalía
Árið 2006 sýndi Thalía leikritið Sódóma sem var byggt á kvikmyndinni Sódóma Reykjavík. Leikstjórar voru Hrefna Hallgrímsdóttir og Aino Freyr Järvelä.
Nanning
Saga
Eftir að Nanning var hertekin af kínverskum kommúnistum árið 1950, var sveitarfélagið sett á laggirnar og gerð að höfuðborg Guangxi héraðs. Þegar sjálfstjórnarsvæðið Guangxi var síðan stofnað árið 1958 varð Nanning héraðshöfuðborg þess.
Thalía
Leikritið árið 2007 hét Rómeó og Júlíus og var eftir þá Arnþór Gíslason, Karl Sigurðsson og Eyþór Snorrason ásamt Sigurjóni Kjartanssyni sem jafnframt leikstýrði verkinu.
Árið 2011 var sett upp leikritið Hairspray eftir Broadway söngleiknum Hairspray, í þýðingu Karls Sigurðssonar og Inga Björns Grétarssonar. Leikstjóri var Pétur Einarsson.
Nanning
Saga
Í stríðinu í Franska Indókína (1946–54) var í Nanning miðstöð fyrir víetnamskt herlið, sem og í Víetnamstríðinu sem fylgdi í kjölfarið á sjöunda áratugnum og snemma á áttunda áratugnum. Þaðan voru birgðir sendar suður á bóginn til Norður-Víetnam. Í átökunum Kína og Víetnam árið 1979 varð borgin mikilvæg birgðamiðstöð kínverskra herja.
Upp úr 1949 var Nanning verslunar- og stjórnsýslumiðstöð. Eftir það þróaðist iðnaður í borginni hratt og matvælaframleiðsla af nærliggjandi frjósömum landbúnaðarsvæðum jókst til muna.
Lýðfræði
alt=Mynd sem sýnir gosbrunnur á Minzu Dadao, í Nanning borg í Kína.|thumb|Gosbrunnur Minzu Dadao í Nanning borg.
Í Nanning búa allt að 50 þjóðarbrot. Árið 2010 var um helmingur borgarbúa af Zhuang-þjóðerni (um 51 prósent) sem eru komnir af frumbyggjum svæðisins. Han-kínverjar töldu 47 prósent. Önnur þjóðarbrot voru meðal annars: Yao, Miao, Dong, Mulao, Hui, Mansjú, Maonan og Tujia. Han- Kínverjar tóku að flytjast til borgarinnar á tímum Qin-veldisins (221–206 f.Kr.) og Hanveldisins (202 f.Kr.–220 e.Kr.). Hui fólk kom á tíma mongólska Júanveldisins (1271–1368). Flestir íbúar af Yao og Miao þjóðarbrotunum eiga rætur í flutningum á tímum Tjingveldisins (1636–1912).
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Nanning 4.582.703 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 8.741.584.
Efnahagur
alt=Mynd frá Pumiao landbúnaðarmarkaðinum í Nanning borg í Kína.|thumb|Pumiao landbúnaðarmarkaðurinn í Nanning borg.
Í dag er Nanning efnahags-, fjármála- og menningarmiðstöð Guangxi héraðs. Frá árinu 1949 hefur borgin byggst upp sem öfluga iðnaðarborg. Þar er að finna ýmsar steinefnaauðlindir sem unnar eru í borginni, meðal annars gull, járn, mangan, kvars, silfur, indíum, kol, marmari og granít.
Borgin er einnig miðstöð prentunar og pappírsgerðar.
Nanning, sem er staðsett í heittempruðu loftslagi, er umkringd mjög frjósömu landbúnaðarsvæði. Þar eru meðal annars ræktaðir ávextir og sykurreyr. Í borginni er umtalsverð matvælavinnsla, mjölsmölun, sykurhreinsun, kjötpökkun og leðurframleiðsla.
Plútó (guð)
Plútó var rómverskur guð undirheima, hliðstæða Hadesar í grískri goðafræði. Hætt er við að fólk rugli saman Plútó og Plútosi, grískum guð auðs.
Nanning
Menntir og vísindi
alt=Mynd sem sýnir herþjálfun í Guangxi kennaraháskólanum í Nanning borg í Kína.|thumb|Herþjálfun í Guangxi kennaraháskólanum í Nanning borg.
Nanning er miðstöð menntunar og vísinda í Guangxi héraði. Alls eru starfandi í borginni 54 vísindarannsóknarstofnanir, 10 framhaldsskólar og 50 verkmenntaskólar eru að þjálfa sérhæft starfsfólk af öllu tagi. Í borginni eru 8 háskólar. Þar á meðal er Guangxi háskólinn, Læknaháskóli Guangxi og Listaháskóli Guangxi.
Samgöngur
alt=Mynd af Austurlestarstöðinni í Nanning borg í Guangxi héraði í Kína.|thumb|Austurlestarstöðin í Nanning borg.
Í lok þriðja áratugarins hófst lagning járnbrautar sem tengdi borgina Hengyang í suðurhluta Hunan héraðs við borgirnar Guilin og Liuzhou, Nanning og landamæri Víetnam. Síðar var lögð járnbraut frá Liuzhou til Guiyang í Guizhou. Eftir það tengdist Nanning borg beint Mið-Kína. Árið árið 1957 var borgin síðan tengd enn frekar með lagningu járnbrautar til hafnar í Zhanjiang borgar í Guangdong. Á tíunda áratug síðustu aldar var lokið við járnbrautarlínu milli Nanning og Kunming í Yunnan héraði og lagningu járnbrauta frá Nanning til hafnarborganna Fangchenggang og Beihai við Tonkinflóa. Við það mynduðust stystu lestarsamgöngur Suður-Kína til sjávar.
Í samtímaborginni Nanning eru í dag tvær lestarstöðvar. Sú þriðja er í byggingu sem ætluð er fyrir háhraðalest frá Nanning til Guiyang höfuðborgar Guizhou héraðs. Á 350 km hraða mun háhraðalestin stytta lestarleiðina milli borganna úr 10 tímum niður í 2.5 tíma.
Á síðustu árum hefur verið byggt upp snarlestarkerfi í Nanning borg, alls níu línum.
Matthias Hans Rosenørn
thumb|right|Mathias Hans Rosenørn. Matthias Hans Rosenørn (24. nóvember 1814 – 30. mars 1902) var danskur embættismaður og stjórnmálamaður sem var stiftamtmaður á Íslandi 1847 – 1849 en þá varð hann innanríkisráðherra Danmerkur.
Ættflokkur (flokkunarfræði)
thumb|150 px Ættflokkur (lat. tribus) er flokkunarfræðilegt hugtak sem er notað við flokkun lífvera. Ættflokkur inniheldur eina eða fleiri ættkvíslir. Ættkvíslir innan sömu ættflokks líkari hver annarri að forminu til en ættkvíslum annarra ættflokka.
Nanning
Samgöngur
Meginflugvöllurinn borgarinnar og Guangxi héraðs er Nanning Wuxu alþjóðaflugvöllurinn sem er staðsettur um 31 km suðvestur af miðborg Nanning. Í byggingu er nýr flugvöllur, Nanning Lingli alþjóðaflugvöllur, í bænum Lingli, um 45 kílómetrar að miðbæ Nanning. Í framtíðinni verður hann meginflughöfn héraðsins.
Guðmundur Jónsson (forstöðumaður)
Guðmundur Jónsson einnig þekktur sem Guðmundur í Byrginu (fæddur 19. nóvember 1958) var forstöðumaður Byrgisins um árabil.
Nanning
Tenglar
alt=Mynd frá matarmarkaði Zhongshan strætis í Nanning borg í Kína.|thumb|Matarmarkaður Zhongshan strætis í Nanning borg.
Ættflokkur (flokkunarfræði)
Ættflokkur tilheyra ætt sem er næsta skipting fyrir ofan. Sumum ættkvíslum er skipt í undirættflokksins.
Guðmundur Jónsson (forstöðumaður)
Um Guðmund
Guðmundur lauk gagnfræðaprófi frá Víghólaskóla, og prófum í múrverki og kjötiðnaði frá Iðnskólanum í Reykjavík. Hann hefur starfað við múrverk og kjötiðnað, en einnig sem kokkur.
Seifur
thumb|right|Brjóstmynd af Seifi á [[British Museum]] Seifur (á grísku Zeus) var höfuðguð grískrar goðafræði. Hann var himnaguð og þrumuguð, guð laga og reglu. Hliðstæða Seifs í rómverskri goðafræði var Júpíter, sem var raunar upphaflega sami indóevrópski guðinn.
Ættflokkur (flokkunarfræði)
Í dýraflokkunarfræði fyrir latnesku heiti ættflokks er staðlað endingin -ini (til dæmis Hominini), í grasaflokkunarfræði -eae (til dæmis Senecioneae).
Seifur
Seifur var sonur Krónosar og Rheu. Kona hans var Hera, systir hans. Meðal barna hans voru guðirnir Ares, Hefæstos, Aþena, Hermes, Apollon og Artemis, Afródíta (skv. sumum sögum) og Ate (í Ilíonskviðu). Hann átti einnig börn með mennskum konum, þar á meðal Herakles, Helenu fögru og Pollux.
Guðmundur Jónsson (forstöðumaður)
Um Guðmund
Hann var dæmdur í þriggja ára óskilorðsbundið fangelsi í Héraðsdómi Suðurlands þann 9. maí árið 2008. Í byrjun desember mildaði Hæstiréttur Íslands dóminn í 2 og hálft ár og voru bæturnar sem konum þeim sem hann hafði brotið gegn lækkaðar.
Matthias Hans Rosenørn
Menntun
Hann var fæddur í Randers á Jótlandi og var sonur Peder Otto Rosenørn, sem hafði yfirumsjón með birgðahaldi og búnaði danska hersins, og konu hans Eleonoru Hellesen. Rosenørn varð stúdent frá skólanum í Sórey 1831 og lauk lagaprófi 1836. Síðan ferðaðist hann til Þýskalands og Frakklands og kynnti sér stjórnsýslu. Þegar heim kom hóf hann störf í danska kansellíinu og bjó þá um tíma hjá P.C. Stemann ráðherra, sem var faðir stjúpmóður hans, og varð fyrir áhrifum af honum en Stemann var mikill íhaldsmaður.
Stiftamtmaður og ráðherra
Rosenørn var skipaður stiftamtmaður á Íslandi 1. ágúst 1847 og jafnframt amtmaður í Suðuramti. Yfirleitt virðist hann hafa fengið gott orð og er í Lanztíðindum 1849 sagður afbragðsmaður að vitsmunum og iðjusemi. Þótt vera hans á Íslandi yrði ekki löng setti hann óneitanlega varanlegt mark á Reykjavík því að árið 1848 lét hann gefa öllum götum sem þá voru í bænum nöfn og tölusetja húsin við þau. Flest götunöfnin sem þá voru ákveðin haldast enn.
Hann fór til Kaupmannahafnar í embættiserindum haustið 1849 en fáum dögum eftir komuna þangað, þann 21. september, var hann útnefndur innanríkisráðherra og lét þá jafnframt af embættum sínum á Íslandi. Jafnframt sat hann á danska þinginu. Hann þótti fremur hófsamur og reyndi að fara meðalveg í helstu málum. Hann gegndi ráðherraembættinu til 13. júlí 1851 en þá fór ríkisstjórnin frá.
Amtmaður á Jótlandi
Rosenørn varð þá ráðuneytisstjóri um tíma og stýrði dönsku hagstofunni í nokkra mánuði en 1854 var hann skipaður amtmaður í Randers og lét þá jafnframt af þingmennsku. Hann gegndi amtmannsembættinu í rúma þrjá áratugi eða til 1885. Hann var einnig formaður stjórnar jósku járnbrautanna frá 1859 og allt til 1901. Hann sat í ríkisráði Dana 1856 – 1861 og 1860 var honum boðið að taka aftur við starfi innanríkisráðherra en afþakkaði það.
Hann hafði mikinn áhuga á sagnfræði og ritaði ýmislegt á því sviði, var formaður jóska sagnfræðifélagsins um þrjátíu ára skeið og dansk-norska ættfræðifélagsins 1885-1901. Hann gaf út æviminningar sínar 1888.
Rosenørn þótti sinna amtmannsstarfinu af einstökum dugnaði og alúð. Hann lét af embætti 1885, þá um sjötugt. Hann var útnefndur kammerjúnkari 1838, kammerherra 1850 og leyndarráð 1885. Hann var sæmdur stórkrossi Dannebrogsorðunnar 1871.
Kona hans (g. 23. nóvember 1844) var Ludovica Emilie Olrik (14. júní 1815 – 25. september 1878).
Guðmundur Jónsson
Guðmundur Jónsson getur átt við eftirfarandi:
Almannagjá
thumb|right|Almannagjá á Þingvöllum
Almannagjá er á gjá á Þingvöllum sem markar plötuskil Evrópuflekans og Ameríkuflekans að vestanverðu. Almannagjá er eitt þekktasta kennileiti Þingvalla og steypist Öxará niður í hana sem Öxarárfoss. Áður lá bílvegurinn frá Reykjavík til Þingvalla um Almannagjá en 1. nóvember 1967 var hún friðuð fyrir bílaumferð.
Seifur
Seifsstyttan í Ólympíu telst eitt af sjö undrum veraldar.
Hinrik 5.
Hinrik 5. getur átt við:
Guðmunda Andrésdóttir
Guðmunda Andrésdóttir (3. nóvember 1922 - 31. ágúst 2002) var íslensk myndlistarkona. Hún er einn helsti fulltrúi íslenskrar abstraktlistar.
Ævi
Guðmunda fæddist í Reykjavík og foreldrar hennar voru Salvör Ingimundardóttir (1888-1980) hjúkrunarkona og Andrés P. Böðvarsson (1896-1931) sjómaður.
Guðmunda lauk verslunarprófi frá Verzlunarskóla Íslands árið 1941. Hún hóf myndlistarnám árið 1945 er hún hélt til náms í Svíþjóð. Hún lauk kennaraprófi frá Konstfackskolan í Stokkhólmi árið 1946 og stundaði nám við málaraskóla Otte Skjöld í Stokkhólmi 1945-1946 og Listaháskólann í Stokkhólmi 1946-1948. Hún hélt síðar til Parísar og nam við L'Académie de la Grande Chaumière árið 1951 og við L'Académie Ranson frá 1951-1953. Árið 1953 flutti hún aftur til Íslands.
Hún hélt nokkrar einkasýningar, þá fyrstu árið 1956 og tók þátt í samsýningum hérlendis og erlendis. Hún var um árabil einn félaga í Septem-hópnum sem var vettvangur íslenskra abstraktmálara um árabil. Árið 1990 var haldin yfirlitssýning á verkum Guðmundu á Kjarvalsstöðum.
Meðal safna sem eiga verk eftir Guðmundu eru Listasafn Íslands, Listasafn Reykjavíkur, Listasafn ASÍ, Listasafn Kópavogs og Colby Art Museum í Maine í Bandaríkjunum en einnig eiga einkasafnarar víðsvegar um heim verk eftir hana. Listasafn Háskóla Íslands á einnig fjölda verka eftir Guðmundu, m.a. 76 verk sem hún gaf safninu.
Guðmunda fékk franskan myndlistarstyrk árið 1952 og árið 1971 hlaut hún tólf mánaða starfslaun ríkisins. Hún var valin borgarlistamaður Reykjavíkurborgar árið 1995.
Samhliða myndlistinni starfaði Guðmunda á skrifstofu Laugavegsapóteks frá 1941-1945, var teiknikennari við Lindargötuskóla 1953-1956 og Gagnfræðaskóla Vesturbæjar 1953-1956 en frá 1956-1990 var hún skrifstofumaður hjá Rafmagnsveitu ríkisins og Orkustofnun.
Hjá Listasafni Íslands er Styrktarsjóður Guðmundu Andrésdóttur starfræktur. Til sjóðsins var stofnað með arfi frá Guðmundu og er sjóðnum ætlað að styrkja myndlistarfólk til framhaldsnáms.
Adrían
Adrían er íslenskt karlmannsnafn.
Hugsmíðahyggja
Hugsmíðahyggja er námskenning sem gengur út frá því að þekking sé afurð þess hvernig einstaklingar skapa merkingu úr reynslu sinni. Lögð er áhersla á að námsumhverfið sé opið og sem líkast raunverulegum aðstæðum og nemandinn sé virkur í að byggja upp eigin þekkingu.
Allium archeotrichon
Allium archeotrichon er tegund af laukplöntum ættuð frá austur Eyjahafs-eyjum; Rhodes, Tilos og Symi. Þetta er laukmyndandi fjölæringur með lykt sem minnir á hvítlauk eða blaðlauk. Blómskipunin er egglaga.
Atlassedrus
Atlassedrus (fræðiheiti: Cedrus atlantica) er sígrænt tré af þallarætt. Flestar heimildir     telja hann sjálfstæða tegund, en nokkrar  telja hann undirtegund af Líbanonsedrus (C. libani subsp. atlantica).
Hann er ættaður frá Atlasfjöllum í N-Afríku.
Mið-Afríka
right Mið-Afríka er miðhluti Afríku austan við Gíneuflóa og sunnan við Sahara en vestan við Sigdalinn mikla. Eftirfarandi lönd teljast til Mið-Afríku:
Að auki eru Angóla, Búrúndí, Kamerún, Miðbaugs-Gínea, Gabon, Kongó, Rúanda, Saó Tóme og Prinsípe og Sambía oft talin til Mið-Afríku.
Septimius Severus
Lucius Septimius Severus (11. apríl 146 – 4. febrúar 211) var rómverskur herforingi og keisari frá 9. apríl 193 til 211. Hann var fæddur í Leptis Magna (á norðurströnd Líbíu) og var fyrsti keisarinn frá Norður-Afríku og fyrsti keisarinn af severísku ættinni.
Leiðin til valda
Septimius Severus var fæddur í Leptis Magna á norðurströnd Afríku. Móðir hans var af ítölskum uppruna en faðir hans, Publius Septimius Geta, var af púnverskum uppruna og tilheyrði valdaætt af svæðinu. Fyrsta kona Severusar var einnig frá Leptis Magna og hét Pacca Marciana, þau giftust í kringum 175 en hún lést skömmu síðar. Annaðhvort árið 186 eða 187 giftist hann svo Juliu Domnu, sem var af valdaætt frá borginni Emesa í Syriu (Sýrlandi). Þau áttu saman tvo syni, Caracalla og Geta. Severus varð öldungaráðsmaður þegar Markús Árelíus var keisari og varð ræðismaður í valdatíð Commodusar. Árið 191 varð hann landstjóri í skattlandinu Pannoniu.
Lauritz Tygesen Kruse
Lauritz Tygesen Kruse (d. 1609) var danskur embættismaður sem var höfuðsmaður á Íslandi 1588-1591 og bæði á undan og eftir í Noregi.
Septimius Severus
Ár keisaranna fimm
Í mars 193 var Pertinax keisari drepinn af lífvarðasveitum sínum, eftir að hafa verið við völd í aðeins nokkra mánuði. Severus var þá fljótlega hylltur sem keisari af herdeildunum í Pannoniu, eða þann 9. apríl 193. Þrír aðrir menn voru þó einnig lýstir keisarar, á svipuðum tíma, víðs vegar í Rómaveldi; Didius Julianus í Róm, Percennius Niger í Syriu og Clodius Albinus í Brittanniu (Bretlandi). Árið 193 hefur af þessum sökum verið kallað ár keisaranna fimm. Severus byrjaði á því að bjóða Clodiusi Albinusi að ættleiða hann og gefa honum titilinn caesar (undirkeisari), sem Albinus samþykkti. Eftir það hélt hann til Rómar með herdeildir sínar. Didius Julianus hafði verið lýstur keisari af öldungaráðinu og lífvarðasveit keisarans í Róm og bjóst til að verja borgina gegn Severusi. Stuðningur við Julianus í borginni minnkaði þó jafnt og þétt og áður en langt um leið samþykkti öldungaráðið að lýsa Severus keisara og að dæma Julianus til dauða. Hermaður var sendur til keisarahallarinnar, þar sem hann fann Didius Julianus, yfirgefinn af stuðningsmönnum sínum, og drap hann. Þegar Severus kom til borgarinnar tók hann völdin því átakalaust.
Lauritz Tygesen Kruse
Kruse var sonur Tyge Kruse í Vingegård á Jótlandi og konu hans Berete Munk. Bróðir hans var Enevold Kruse (1554-1621) landstjóri í Noregi (ekki sami Enevold Kruse og var höfuðsmaður á Íslandi 1601-1606). Lauritz Kruse var höfuðsmaður í Vardøhus og Finnmörku 1581-1587, á Íslandi 1588-1591, aftur í Vardøhus 1596-1597, í Björgvin 1596-1606 og að lokum í Dueholm-klaustri til dauðadags, en hann var jarðsettur 2. júní 1609.
Septimius Severus
Átök við Percennius Niger
Severus bætti nafninu Pertinax við opinbert keisaranfn sitt og hét þá fullu nafni Caesar Lucius Septimius Severus Pertinax Augustus. Einnig hefndi hann fyrir dauða Pertinax með því að láta drepa þá menn úr lífvarðasveit keisarans sem höfðu átt þátt í morðinu á honum. Eftir þetta hélt hann austur á bóginn til þess að mæta Percennius Niger. Hluti af herafla Severusar hóf árið 193 langt og blóðugt umsátur um borgina Býsantíum (núverandi Istanbul), sem var hliðholl Niger, og entist umsátrið í þrjú ár. Í mars árið 194 mættust Severus og Niger í bardaga við Issus í Anatólíu, þar sem Severus hafði um tvöfalt stærri her og bar sigurorð. Niger flúði bardagann en náðist nokkrum dögum síðar og var drepinn.
Lauritz Tygesen Kruse
Á meðan hann var í Noregi var hann tvívegis (1586 og 1598) sendur á landamærafundi með Rússum og þegar Kristján 4. Danakonungur heimsótti Noreg árið 1599 tók Kruse á móti honum í bústað sínum í Björgvin.
Septimius Severus
Átök við Clodius Albinus
thumb|right|300px|Skattlönd Rómaveldis árið 210 Severus hafði gert friðarsamning við Clodius Albinus, árið 193, á þeim forsendum að hann vantaði erfingja því synir hans væru of ungir. Árið 196 gerði Severus hins vegar elsta son sinn, Caracalla, að undirkeisara, og hafði þar með gert bandalagið við Albinus óþarft. Árið 197 hélt Severus með her gegn Albinusi og þeir mættust í bardaga við Lugdunum (núverandi Lyon). Bardaginn var harður og tvísýnn en á endanum sigraði Severus og tryggði sér þar með endanlega keisaratignina. Í kjölfarið sá Severus til þess að stuðningsmenn Nigers og Albinusar fengju að kenna á því og lét meðal annars taka 29 öldungaráðsmenn af lífi.
Plútos
Plútos (Πλοῦτος) var guð auðs í grískri goðafræði. Hann var sonur Demetru. Seifur blindaði Plútos svo Plútos myndi dreifa auði sínum án fordóma.
Septimius Severus
Síðustu árin
Árið 198 hafði Caracalla, sonur Severusar, verið gerður að með-keisara (augustus) og Severus hafði einnig fengið hann til þess að giftast dóttur lífvarðaforinga síns og helsta aðstoðarmanns, Publiu Fulviu Plautillu, dóttir, Gaiusar Fulviusar Plautianusar. Plautianus var mun valdameiri en aðstoðarmenn rómarkeisara voru almennt. Hann virðist t.d. hafa stjórnað að mestu hverjir fengu að hafa samskipti við keisarann. Einnig hafði hann orðið sér úti um mikil auðæfi, en hann var almennt ekki vel liðinn. Caracalla var aldrei ánægður með hjónabandið né tengdaföðurinn. Árið 205 ásakaði Caracalla Plautianus um að hafa verið að skipuleggja samsæri gegn Severusi. Hvort sem ásakanirnar voru sannar eða ekki trúði Severus þeim og Plautianus var tekinn af lífi.
Árið 208 var Severus orðinn rúmlega sextugur og veikburða af langvinnum veikindum. Engu að síður hélt hann í herferð til Caledoniu (Skotlands) með það að markmiði að leggja svæðið undir sitt vald. Báðir synir hans fylgdu honum í herferðinni. Árið 209 gerði Severus yngri son sinn, Geta, að með-keisara (augustus). Caracalla og Geta kom alls ekki saman en samt sem áður hafði Severus nú gert þá báða að erfingjum keisaratitilsins. Herferðin stóð yfir öll árin 209 og 210 en skilaði ekki tilsettum árangri. Septimius Severus lést svo í Eboracum (núverandi York) árið 211. Synir hans, Caracalla og Geta, tóku þá sameiginlega við stjórn ríkisins. Þeir blésu herferðina fljótlega af og héldu til Rómar.
Heimildir
Scarre, Chris, Chronicle of the Roman Emperors, the Reign–by–Reign Record of the Rulers of Imperial Rome (London: Thames & Hudson, 1995).
Undirættkvísl (flokkunarfræði)
thumb|150 px Undirættkvísl er hugtak sem er notað við flokkun lífvera. Undirættkvísl inniheldur eina eða fleiri tegundir. Tegundir innan sömu undirættkvíslar eru líkari hver annarri að forminu til en tegundum annarra undirættkvísla.
Undirættkvíslir tilheyra ættkvísl sem er næsta skipting fyrir ofan. Sumum undirættkvíslum er skipt í ættflokka.
Belíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Belíska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Belís í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM.
Kosuke Ota
Kosuke Ota (fæddur 23. júlí 1987) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
Arnór Tumason
Arnór Tumason (1182 - 1221) goðorðsmaður á Víðimýri var skagfirskur höfðingi á 13. öld, sonur Tuma Kolbeinssonar í Ási og Þuríðar Gissurardóttur. Hann var leiðtogi Ásbirninga eftir að Kolbeinn bróðir hans féll í Víðinesbardaga 1208. Hann hélt áfram deilum við Guðmund biskup Arason og neyddist biskup til að flýja Hóla, var á hrakningi um landið næstu árin og hraktist síðan til Noregs þar sem hann var í nokkur ár. Hann kom aftur til Íslands 1218 en Arnór fór til Hóla, tók biskupinn höndum og hafði hann í haldi í heilt ár.
Arnór fór til Noregs haustið 1221 ásamt konu sinni, Ásdísi Sigmundardóttur, bróðurdóttur Sigurðar Ormssonar Svínfellings, og tveimur yngstu börnum þeirra, Kolbeini unga og Arnbjörgu, sem síðar giftist Órækju syni Snorra Sturlusonar. Eldri dætur þeirra voru Sigríður, kona Böðvars Þórðarsonar á Stað og móðir Þorgils skarða, og Herdís, kona Böðvars Þórðarsonar í Bæ. Arnór veiktist í Noregi og dó um jólin 1221.
Stálpastaðir
thumbnail|Í Stálpastaðaskógi.
Stálpastaðir er eyðibýli í Skorradal í Borgarbyggð. Þar er mikið skóglendi, Stálpastaðaskógur, en upphaflega var jörðin um 160 hektara lands og voru af þeim um 100 ha vel fallnir til skógræktar, sem nú eru fullnýttir. Margar erlendar trjátegundir hafa verið þar settar niður, en mest þó af rauðgreni, sitkagreni og stafafuru sem þykja dafna þar vel. Í skógræktinni eru nú merktir minningarlundir og göngustígar og merkingar, þar á meðal trjásafn yfir ýmsar trjátegundir sem ræktaðar hafa verið upp í landi Stálpastaða. Frá árinu 1952 hafa verið gróðursettar á Stálpastöðum rúmlega 600.000 plöntur af 28 tegundum frá 70 stöðum úr veröldinni. Haukur og Soffía Thors ánöfnuðu Skógrækt ríkisins Stálpastaði 1951.
Listi yfir forna rithætti íslenskra orða
Þetta er listi yfir forna rithætti sem sum íslensk orð hafa, sem voru notaðir í fornnorsku.
Eignarfalls -s
Stundum voru eignarfalls „-s“ skrifuð sem zeta:
„u“ var sleppt úr endingum
Endingar í íslensku voru u-lausar
Miðmyndarendingin
Miðmyndarendingin sem nú er -st var áður -zt eða -sk.
Sjá einnig miðmyndarenginuna eins og hún var í forníslensku.
Áfir
Áfir er vökvi sem verður eftir þegar smjör er unnið úr rjóma, en til að rjómi geti orðið að smjöri er hann strokkaður. Áfir voru áður nýttar til drykkjar og í ýmsan mjólkurmat, og eru víða enn þótt Íslendingar noti þær lítið til manneldis.
Í Þjóðsögum og sögnum, sem Elías Halldórsson tók saman, er áfum lýst sem svaladrykk:
BACH-mótífið
right
BACH-mótífið er mótíf sem samanstendur af nótunum B-A-C-H í þessari röð.
Þetta fjögurra nótna mótíf hefur verið notað af ýmsum tónskáldum, oftast til heiðurs Johann Sebastian Bach. Fyrsta þekkta dæmið um notkun þess er hins vegar í verki eftir Jan Pieterszoon Sweelinck, sem hafði þegar verið dáinn í 56 ár þegar J. S. Bach fæddist. Þó er sá möguleiki fyrir hendi að hann hafi gert það til heiðurs eldri meðlimum Bach ættarinnar, en þeir voru margir hverjir tónlistarmenn.
Bach sjálfur notaði mótífið í fúgu í seinasta hluta Die Kunst der Fuge (BWV 1080), verki sem hann lauk ekki fyrir dauða sinn árið 1750. Það birtist einnig, í minna mikilvægum hlutverkum, í nokkrum öðrum verka hans. Fúga fyrir hljómborð í F-dúr eftir einn sona Bachs, líklega annaðhvort Carl Philipp Emanuel Bach eða Johann Christian Bach, inniheldur líka mótífið en það var ekki fyrr en á 19. öld þegar áhugi á Bach og verkum hans kviknaði á ný að farið var að nota það reglulega.
Ef til vill vegna þess að Bach sjálfur notaði það í fúgu er það oft notað af tónskáldum í fúgum eða öðrum flóknum kontrapunktískum tónsmíðum.
Les Humphries Singers
hægri|thumb| Les Humphries Singers í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976|Eurovision-söngvakeppninni 1976]] Les Humphries Singers var poppsveit sem á fyrri hluta áttunda áratugarins naut mikilla vinsælda víða í Evrópu. Hljómsveitin var með aðsetur í Vestur-Þýskalandi og var stofnuð af Les Humphries (1940-2007), sem hafði flutt til Hamborgar frá heimalandi sínu, Bretlandi. Ásamt Jimmy Bilsbury stofnaði hann hljómsveit sem flutti gospeltónlist, hippatónlist og glaðlega popptónlist með hressilegum sviðssetningum. Nokkuð stór hópur söngvara kom fram með hljómsveitinni, 10-15 á blómaskeiði hennar, og komu víða að.
Hljómsveitin starfaði á árunum 1969-1977, en það var ekki fyrr en árið 1970 sem verkefnið hófst fyrir alvöru. Á næstu árum átti sveitin smelli eins og „We are Goin' down Jordan“, „Mamma Loo“, „Mexico“, „Carnival“ og „Kansas City“. Vinsældir sveitarinnar fóru minnkandi eftir miðjan áratuginn og síðastu stóru tónleikarnir voru í söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1976, þar sem þau fluttu lagið „Sing Sang Song“, sem náði aðeins 15. sæti.
Hljómsveitin leystist upp þegar Les Humphries yfirgaf Vestur-Þýskaland skyndilega af skattalegum ástæðum og flutti til London. Nokkrir meðlimir hennar náðu síðar góðum árangri í tónlistarheiminum, eins og Liz Mitchell sem varð lykilsöngkona í Boney M, Jürgen Drews sem átti farsælan sólóferil í Þýskalandi og John Lawton sem varð meðlimur Uriah Heep.
Hljómsveitin hefur nokkrum sinnum komið saman aftur og frá maí 2007 stofnuðu nokkrir af meðlimum hennar frá áttunda áratugnum hljómsveitina The Original Singers og fluttu mörg af lögum Les Humphries Singers auk nýs efnis og gospellaga. Meðal meðlima nýju sveitarinnar eru Jürgen Drews, Peggy Evres, Judy Archer og Tina Kemp-Werner.
Stofnandi hljómsveitarinnar, Les Humphries, lést á sjúkrahúsi í London 26. desember 2007.
Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu var fulltrúi Tékkóslóvakíu í knattspyrnu og var stjórnað af knattspyrnusambandi landsins á árunum 1920 til 1993. Tékkóslóvakar voru löngum í hópi sterkari knattspyrnuþjóða Evrópu, urðu Evrópumeistarar árið 1976 og léku tvisvar til úrslita í heimsmeistarakeppninni. Eftir 1993 var landinu skipt í tvennt og landslið Tékklands og Slóvakíu hófu að keppa hvort undir sínum merkjum.
Saga
Fram að lokum fyrri heimsstyrjaldarinnar var landsvæðið sem síðar myndaði Tékkóslóvakíu hluti af Austurríki-Ungverjalandi. Árið 1903 tefldi héraðið Bæheimur fram eigin landsliði og lék nokkra leiki, einkum við Ungverjaland, til ársins 1908 þegar Bæheimi var vikið úr Alþjóðaknattspyrnusambandinu að kröfu austurríska knattspyrnusambandsins. Líta má leiki bæheimska landsliðsins sem undanfara tékkóslóvakíska landsliðsins.
Byrjað með látum
Tékkóslóvakía var stofnsett árið 1918 í tengslum við sundurlimun Austurríkis-Ungverjalands. Fyrsti landsleikur hinnar nýju þjóðar var gegn Belgum á árinu 1919, þótt knattspyrnusambandið sjálft væri ekki stofnað fyrr en ári síðar. Tékkóslóvakía mætti til leiks á ÓL í Antwerpen 1920. Þátttaka þeirra reyndist söguleg.
Tékkóslóvakía byrjaði með látum og vann 7:0 sigur á Konungsríki Serba, Króata og Slóvena í fyrsta leik, að viðstöddum einungis 600 áhorfendum ef marka má heimildir. Því næst tóku við stórir sigrar á Norðmönnum og Frökkum. Í úrslitaleiknum voru mótherjarnir heimamenn Belga. Leikmenn Tékkóslóvakíu voru afar ósáttir við frammistöðu 65 ára gamals dómara leiksins sem þeir töldu draga taum heimamanna. Að lokum sauð upp úr og undir lok fyrri hálfleiks ákvað liðið að ganga af velli í mótmælaskyni og mun það vera eina dæmið um slíkt í úrslitaleik stórmóts í knattspyrnu. Fyrir vikið var Tékkóslóvakíu vísað úr keppni og fengu leikmennirnir ekki silfurverðlaun.
Fjórum árum síðar mætti Tékkóslóvakía aftur til leiks á ÓL í París en féll úr leik í 16-liða úrslitum. Liðið var ekki á meðal þátttakenda í Amsterdam 1928 og sat heima þegar fyrsta heimsmeistarakeppnin fór fram í Úrúgvæ, líkt og flestar aðrar Evrópuþjóðir.
Silfur á Ítalíu
Tékkóslóvakía tryggði sér þátttökuréttinn á HM 1934 með því að slá granna sína Pólverja úr leik í forkeppni. Þegar til Ítalíu var komið stóð liðið sig vonum framar. Í fyrstu umferð var Rúmenum rutt úr vegi, 2:1. Í fjórðungsúrslitum sóttu Svisslendingar af krafti en Tékkóslóvakía herjaði þó út 3:2 sigur.
Í undanúrslitunum skoraði Oldřich Nejedlý þrennu í 3:1 sigru á Þjóðverjum, en hann varð markakóngur mótsins með fimm mörk. Heimamenn voru mótherjarnir í úrslitunum þar sem Tékkóslóvakía komst yfir þegar tuttugu mínútur voru til leiksloka en Ítalir jöfnuðu metin tíu mínútum síðar og skoruðu loks sigurmarkið í framlengingu.
Á HM í Frakklandi 1938 mætti liðið staðráðið í að byggja á árangrinum fjórum árum fyrr. Tékkóslóvakía byrjaði á að slá Hollendinga úr keppni en mættu þvínæst spútnikliði Brasilíu með Leônidas í broddi fylkingar. Liðin gerðu fyrst 1:1 jafntefli í viðureign sem varð alræmd fyrir ofbeldi og slagsmál. Tveimur dögum síðar mættust liðin á ný þar sem Suður-Ameríkumennirnir unnu 2:1 sigur.
Fastagestir á stórmótum
Tékkóslóvakíska knattspyrnusambandið treysti sér ekki til að senda lið í forkeppni HM 1950 enda ljóst að kostnaðurinn við að ferðast til Brasilíu yrði sligandi fyrir stríðshrjáð samfélag. Tékkóslóvakía var hins vegar meðal þátttökuliða á bæði HM 1954 og HM 1958. Liðið tapaði báðum leikjum sínum í Sviss en í Svíþjóð fjórum árum síðar gerði það jafntefli við Vestur-Þjóðverja og kjöldró Argentínumenn 6:1, en komst ekki upp úr riðlinum eftir tap í umspilsleik gegn Norður-Írum.
Um þessar mundir voru Tékkóslóvakar orðnir eitt af stórliðum Evrópu. Þeir fóru með sigur af hólmi í Miðevrópukeppninni sem fram fór á árunum 1955-60 og var keppni sex liða þar sem leikið var heima og heiman. Í öðru sæti var stjörnum prýtt lið Ungverja.
Tékkóslóvakía var meðal þeirra fjögurra landa sem komust í fyrstu úrlitakeppni EM sem fram fór í Frakklandi árið 1960. Liðið tapaði fyrir Sovétmönnum í undanúrslitum en lagði gestgjafana í bronsleiknum.
Á HM í Síle 1962 mætti Tékkóslóvakía enn og aftur með afar sterkt lið og var raðað í efri styrkleikaflokk evrópsku þátttökuþjóðanna. Tékkóslóvakía lagði Spánverja í fyrsta leik, 1:0 og gerði svo markalaust jafntefli við ríkjandi heimsmeistara Brasilíu og var það eina viðureignin í keppninni sem Brasilíumenn unnu ekki. Þessi úrslit þýddu að Tékkóslóvakía gat leyft sér að tapa fyrir Mexíkó í lokaleik riðilsins en komast samt áfram.
Burknar
Burknar (fræðiheiti: Pteridopsida) er hópur plantna með um 10,560 þekktar núlifandi tegundir sem fjölga sér með gróum en ekki fræjum og hafa ekki blóm.
Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Slakað á klónni
Sjöundi áratugurinn endaði ekki eins vel hjá landsliði Tékkóslóvakíu og hann hafði byrjað. Landsliðið komst ekki í úrslitakeppni þriggja Evrópumóta í röð: 1964, 1968 og 1972. Í forkeppni HM 1966 féll Tékkóslóvakía úr leik fyrir rísandi stjörnum í Portúgal.
Burknar
Þeir eru frábrugðnir mosum sem einnig fjölga sér með gróum, að því leyti að þeir hafa æðakerfi sem flytur um þá vatn og næringu. Burknar eru með greinda stofna og blöð eins og aðrar æðplöntur.
Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Slakað á klónni
Árið 1970 komst lið Tékkóslóvakíu á HM í Mexíkó en sneri stigalaust heim. Það voru svo Skotar sem komu í veg fyrir að Tékkóslóvakía yrði meðal keppnisliða á HM í Vestur-Þýskalandi 1974.
Burknar
Á Íslandi er að finna 23 tegundir burkna og er tófugras að öllum líkindum algengasti burkni landsins.
Tékkóslóvakíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Panenka og vítaspyrnan
EM 1976 var síðasta mótið þar sem aðeins fjögur lið komust í úrslitakeppni. Tékkóslóvakía fór erfiða leið í úrslitin í Júgóslavíu. Í riðlakeppninni voru Englendingar slegnir úr keppni og í fjórðungsúrslitum afði liðið betur gegn sterku liði Sovétmanna í tveimur viðureignum.
Gullaldarlið Hollendinga, sem tapaði hafði í úrslitum HM tveimur árum fyrr, var talið sigurstranglegast auk heimamanna. Tékkóslóvakía hafði þó betur gegn Hollendingum, 3:1 eftir framlengdan leiktíma. Í kjölfarið fór fyrirliðinn Johan Cruyff heim í fússi og lét ekki sjá sig í bronsleiknum. Tékkóslóvakía var hins vegar komin í úrslitin gegn heimsmeisturum Vestur-Þjóðverja.
Tékkóslóvakía komst í 2:0 í úrslitunum eftir aðeins 25 mínútna leik, en þýska liðið minnkaði muninn fljótt og náði loks að jafna í blálokin. Markalaust varð í framlengingunni. Í fyrsta sinn í sögunni þurfti að grípa til vítaspyrnukeppni í úrslitaleik stórmóts. Vestur-Þjóðverjar misnotuðu fjórðu spyrnu sína og Antonín Panenka gat því tryggt sigurinn með því að skora úr sinni spyrnu. Þvert á fyrirmæli þjálfara sinna ákvað Panenka að skjóta á mitt markið í trausti þess að markvörðurinn myndi stökkva í annað hvort hornið. Fífldirfskan borgaði sig. Tékkóslóvakía varð Evrópumeistari og víða um lönd var farið að tala um Panenka-mörk þegar vítaspyrnur voru framkvæmdar með þessum hætti.
Þriðjungur leikmannahópsins í meistaraliðinu 1976 kom úr herbúðum Slovan Bratislava og leikmenn frá Slóvakíu voru óvenju fyrirferðarmiklir í landsliðinu á þessum árum. Engu að síður er hefð fyrir því að líka frekar á tékkneska en ekki slóvakíska landsliðið sem arftaka sögu og arfleifðar Tékkóslóvakíu á knattspyrnusviðinu.
Bættist á verðlaunahilluna
Eftir að hafa mitekist að komast á HM 1978, aftur eftir keppni við Skota, mætti Tékkóslóvakía til leiks á Spáni 1982, full sjálfstrausts. Útkoman var vonbrigði. Tékkóslóvakía skoraði bara tvö mörk í leikjunum þremur, bæði vítaspyrnur frá Panenka og þar með var ævintýrið á enda.