cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nígería
Þar sem Nígería er nú voru áður mörg konungsríki sem tókust á um yfirráð yfir landi og fólki. Þrælahald var stundað og ríkin seldu þræla til Norður-Afríku og síðar til evrópskra kaupmanna við ströndina sem fluttu þá til Ameríku. Sum af þessum ríkjum efldust mjög vegna verslunarinnar við Evrópumenn en þegar þrælaverslunin lagðist af eftir Napóleonsstyrjaldirnar urðu pálmaafurðir, fílabein, timbur og vax helstu útflutningsvörur. Bretar stunduðu mikla verslun við Nígerfljót. Konunglega Nígerfélagið var stofnað til að bregðast við ásælni Þjóðverja á svæðinu. Aldamótin 1900 gengu eignir félagsins til bresku ríkisstjórnarinnar sem hóf þá að leggja landið undir sig. Landið var allt gert að bresku verndarsvæði árið 1914. Landið fékk sjálfstæði árið 1960 en fljótlega hófust átök milli helstu þjóðarbrota landsins og árið 1967 braust út borgarastyrjöld. Styrjöldinni lauk 1970 en þá tók við langt tímabil þar sem herforingjastjórnir ríktu yfir landinu nær óslitið til 1999.
Skátar (hljómsveit)
Hún er þekkt fyrir hressa framkomu í hvítum göllum sem stundum eru kallaðir sæðisfrumugallar en eru í raun taldir vera einhvers konar rykvarnarvinnugallar sem hefur nýlega verið breyttir svolítið.
Lag hljómsveitarinnar sem heitir Halldór Ásgrímsson (hugsanlega eftir stjórnmálamanni úr framsóknarflokkinum) hlaut töluverða útvarpsspilun á Íslandi sumarið 2005.
Nígería
Nígería er sjöunda fjölmennasta land heims og er kallað „risinn í Afríku“. Olíulindir við ósa Níger hafa fært landinu mikil auðæfi. Nígería er tólfti stærsti eldsneytisframleiðandi heims og aðili að Samtökum olíuframleiðsluríkja frá 1971. Olíuafurðir mynda um 40% af útflutningi landsins. Alþjóðabankinn skilgreinir Nígeríu sem nývaxtarland og býst við því að landið taki við af Suður-Afríku sem stærsta hagkerfi álfunnar. Nígería er í Afríkusambandinu og Breska samveldinu.
Skátar (hljómsveit)
Hljómsveitin hefur verið iðin við tónleikahald, og meðal annars spilað á flestum þekktustu tónleikahátíðum Íslands eins og til dæmis Airwaves og Innipúkanum, en ekki upp á síðkastið vegna þess að meðlimir hennar búa núna í mörgum mismunandi löndum.
Nígería
Heiti
Heitið Nígería er dregið af nafni Nígerfljóts. Fyrst til að stinga upp á þessu heiti yfir landið var breski blaðamaðurinn Flora Shaw þann 8. janúar 1897. Hún giftist síðar breska landstjóranum yfir Verndarsvæðinu Suður-Nígeríu, Lugard lávarði. Nágrannalandið Níger dregur líka nafn sitt af fljótinu. Ekki er vitað hvaðan heiti fljótsins er komið. Upphaflega átti heitið aðeins við miðhluta þess og talið er að það komi upphaflega úr máli Túarega við Timbúktú, egerew n-igerewen, „fljót fljótanna“.
Landfræði
Nígería er í vesturhluta Afríku við Gíneuflóa og er alls 923.768 ferkílómetrar að stærð. Nígería á landamæri að Benín (773 km), Níger (1.497 km), Tjad (87 km) og Kamerún (þar á meðal aðskilnaðarhéraðinu Ambasóníu, 1.690 km). Strandlengja Nígeríu við Atlantshaf er að minnsta kosti 853 km að lengd. Nígería er staðsett milli 4. og 14. breiddargráðu norður og 2. og 15. lengdargráðu austur. Hæsti tindur Nígeríu er Chappal Waddi, 2.419 metrar á hæð. Helstu vatnsföll Nígeríu eru Nígerfljót og Benúefljót sem renna saman og út í Nígerósa. Nígerósar eru einir stærstu árósar heims. Þeir eru þaktir fenjaviði.
Skátar (hljómsveit)
Meðlimir
Markús hefur einnig verið í hljómsveitunum Glasamar Further than far far og Sofandi. Óli Steins var í Graveslime ásamt Kolla, sem nú er í Retron, og Gylfi er í Kimono
Útgefin verk
Einnig hafa komið út nokkur „demó“ í takmörkuðu magni og takmörkuðu aðgengi.
Nígería
Landfræði
Stærstu landfræðilegu svæði Nígeríu eru árdalir Nígerfljóts og Benúefljóts (sem sameinast og mynda Y). Suðvestan við Nígerfljót er skörðótt hálendi. Suðaustur af Benúefljóti eru hæðir og fjöll sem mynda Mambilla-hálendið, hæstu hásléttu Nígeríu. Hásléttan nær yfir landamærin að Kamerún þar sem hún myndar hluta af Bamenda-hálendinu.
Stjórnsýslueiningar
Nígería skiptist í 36 fylki og eitt alríkishérað. Fylkin skiptast síðan í 774 sveitarstjórnarumdæmi. Fjöldi fylkja hefur margfaldast frá því landið fékk sjálfstæði, en þá voru þau aðeins þrjú. Fjöldinn endurspeglar átakasögu landsins og erfiðleikana við að halda saman svo fjölmennu og fjölbreyttu ríki.
Knattspyrnufélagið Haukar
thumb|275px|Íþróttamiðstöð Hauka á Ásvöllum.
Nígería
Stjórnsýslueiningar
Í Níger eru sex borgir með meira en milljón íbúa: Lagos, Kano, Ibadan, Kaduna, Port Harcourt og Benínborg. Lagos er stærsta borg Afríku sunnan Sahara með átta milljón íbúa.
Knattspyrnufélagið Haukar
Knattspyrnufélagið Haukar er fjölgreinaíþróttafélag sem starfrækt er í Hafnarfirði. Félagið á sterk lið í öllum stóru boltagreinunum, handbolta, fótbolta og körfubolta og afrekaði það árið 2010 að leika með öll sín meistaraflokkslið karla og kvenna í efstu deild. Þar hafði karlaliðið ekki leikið í 31 ár en bæði liðin féllu aftur í fyrstu deild árið eftir.
Nígería
Efnahagslíf
Þegar olíuverð var í hæstu hæðum á 8. áratug 20. aldar safnaði Nígería miklum erlendum skuldum til að fjármagna innviðafjárfestingar. Þegar olíuverð féll á 9. áratugnum átti landið í erfiðleikum með að standa undir afborgunum og hætti að lokum að greiða af höfuðstól lánanna og stóð aðeins undir vaxtagreiðslum. Við þetta stækkuðu skuldirnar þar sem sektir og dráttarvextir söfnuðust upp. Eftir samningaviðræður við lánadrottna í Parísarklúbbnum í október 2006 keypti Nígería skuldirnar með um 60% afslætti og nýtti arð af olíusölu til að greiða þau 40% sem eftir voru, sem losaði um minnst 1,15 milljarða dala tekjur árlega fyrir aðgerðir til að draga úr fátækt. Í apríl 2006 varð Nígería fyrsta Afríkulandið sem greiddi upp skuldir sínar við Parísarklúbbinn, sem voru taldar vera 30 milljarðar dala.
Knattspyrnufélagið Haukar
Saga
Knattspyrnufélagið Haukar var stofnað þann 12. apríl árið 1931 af hópi ungra pilta úr KFUM. Stofnun félagsins var undir verndarvæng séra Friðriks Friðrikssonar sem stakk upp á nafninu, en séra Friðrik hafði áður fylgst með stofnun Knattspyrnufélagsins Vals innan vébanda KFUM í Reykjavík.
Fyrsta kastið æfðu Haukamenn einkum spretthlaup, en markmið stofnenda var þó að leggja stund á knattspyrnu. Aðstöðumál stóðu Haukapiltum þó fyrir þrifum fyrst í stað þar sem félagið fékk ekki aðgang að knattspyrnuvelli Hafnfirðinga á Hvaleyrarholti fyrr en eftir að það var gengið í Íþróttasamband Íslands, sem gerðist ekki fyrr en snemma árs 1932.
Um þessar mundir var annað knattspyrnufélag starfrækt í Hafnarfirði, Knattspyrnufélagið Þjálfi og öttu liðin kappi fyrstu misserin. Fljótlega lognaðist Þjálfi þó út af og urðu Haukar þá eina knattspyrnufélagið í bænum. Allmargir félagsmenn æfðu knattspyrnu með Haukum en aðrar íþróttir með FH. Kom til alvarlegar umræðu að sameina félögin árið 1939 en strandaði það á deilum um nafngift. Í kjölfarið stofnaði FH sína eigin knattspyrnudeild. Öttu félögin kappi heima fyrir en tefldu löngum fram sameiginlegu liði á Íslandsmóti meistaraflokks karla.
Árið 1932 stofnsettu Haukar karlalið í handbolta og sex árum síðar var kvennalið stofnað. Höfðu Haukar forgöngu um stofnun Íslandsmótsins í handbolta árið 1940 og voru afar sigursælir fyrstu árin.
Flosi Þórðarson
Flosi Þórðarson (10. og 11. öld), einnig þekktur sem Brennu-Flosi, eftir að hann fór að Njáli á Bergþórshvoli og brenndi hann inni ásamt sonum sínum öllum.
Flosi var mikill höfðingi og bjó á Svínafelli í Öræfum. Kona hans hét Steinvör og var laundóttir Síðu-Halls. Flosi var sonurr Þórðar Freysgoða Össurarsonar og Ingunnar dóttur Þóris á Espihóli Hámundarsonar heljarskinns. Hálfbróðir hans samfeðra var Starkaður Þórðarson, sem var faðir Hildigunnar Starkaðardóttur, sem fyrr var gift Höskuldi Hvítanessgoða og síðar Kára Sölmundarsyni. Eftir að Njálssynir, Kári og Mörður Valgarðsson (Lyga-Mörður) höfðu drepið Höskuld Hvítanessgoða að áeggjan Marðar, kom Hildigunnur því svo fyrir að Flosi varð að hefna vígsins. Æxluðust málin þannig að Flosi safnaði geysimiklu liði og fór að Bergþórshvoli að nóttu til síðsumars árið 1011 og bar eld að bænum. Bauð hann útgöngu konum öllum og vinnuhjúum. Bergþóra, kona Njáls, vildi ekki þiggja að ganga úr eldinum. Brann þarna inni mikill fjöldi fólks, en Kári Sölmundarson slapp úr eldinum einn manna og hefndi grimmilega fóstbræðra sinna og Þórðar sonar síns, sem fórst með afa sínum og ömmu í brennunni.
Síðar sættust þeir heilum sáttum, Kári og Flosi og var hápunktur sættanna þegar Kári gekk að eiga Hildigunni Starkaðardóttur. Flosi fór í hárri elli í verslunarferð til Noregs og varð seinn fyrir til baka. Menn sögðu honum að skip hans væri ekki gott til úthafssiglinga, en hann taldi það hæfa sér, því hann væri gamall og fúinn líka. Lét hann svo í haf og fórst skipið í hafi með öllu sem á var.
Kolbeinn Flosason lögsögumaður er oftast talinn sonur Flosa og konu hans, Steinvarar, dóttur Síðu-Halls.
Veröld – hús Vigdísar
Veröld – hús Vigdísar er ein af byggingum Háskóla Íslands. Húsið stendur við Brynjólfsgötu 1 í Reykjavík og hýsir kennslustofur, skrifstofur kennara í erlendum tungumálum við Háskóla Íslands, Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum og Vigdísarstofnun sem er alþjóðleg miðstöð tungumála og menningar og er starfrækt með samkomulagi íslenskra stjórnvalda og UNESCO Menningar- og vísindastofnunar Sameinuðu þjóðanna.
Húsið er kennt við Vigdísi Finnbogadóttur fyrrverandi forseta Íslands og velgjörðarsendiherra tungumála hjá Sameinuðu þjóðunum en Vigdís var einn helsti hvatamaður að byggingu hússins ásamt Auði Hauksdóttur prófessor í dönsku við Háskóla Íslands og forstöðumanni Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur.
Í upphafi árs 2012 var efnt til samkeppni um hönnun hússins og varð tillaga arkitektastofunnar Arkitektur.is hlutskörpust. Vigdís Finnbogadóttir, Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra og Kristín Ingólfsdóttir þáverandi rektor Háskóla Íslands tóku fyrstu skóflustunguna að byggingunni á alþjóðlegum baráttudegi kvenna þann 8. mars 2015 og í kjölfarið hófust byggingaframkvæmdir. Framkvæmdum miðaði vel og lögðu Vigdís Finnbogadóttir og Jón Atli Benediktsson rektor Háskóla Íslands hornstein að byggingunni þann 19. júní 2016 en byggingin var formlega tekin í notkun á sumardaginn fyrsta árið 2017. Heiti hússins, „Veröld – hús Vigdísar“, var valið í kjölfar nafnasamkeppni sem efnt var til í aðdraganda vígslu hússins.
Í nóvember árið 2018 voru arkitektar hússins tilnefndir til Evrópsku byggingarlistaverðlaunanna 2019 - EU Mies Award 2019, fyrir hönnun sína á Veröld. Í hönnunarteymi hússins voru arkitektarnir Kristján Garðarsson, Haraldur Örn Jónsson, Gunnlaugur Magnússon og Hjörtur Hannesson.
Breska Austur-Indíafélagið
thumb|right|Höfuðstöðvar félagsins, [[East India House, í London árið 1817.]] Breska Austur-Indíafélagið var verslunarfélag stofnað 31. desember árið 1600 vegna verslunar við Austur-Indíur en varð síðan einna fyrirferðarmest á Indlandsskaga. Félagið var elst þeirra Austur-Indíafélaga sem evrópsku konungsríkin stofnuðu á 17. og 18. öld.
Félagið var hlutafélag og fékk konungsbréf við stofnun. Hluthafar voru auðugir breskir kaupmenn og aðalsmenn. Breska ríkið átti ekki hlutabréf og átti því aðeins óbeina aðild að stjórn félagsins. Helstu verslunarvörur félagsins voru baðmull, silki, indigó-litunarefni, salt, saltpétur, te og ópíum. Um miðja 18. öld varð félagið einkarekið nýlenduveldi á Indlandi þar sem það stjórnaði stórum svæðum með einkaher. Yfirráðum félagsins lauk eftir indversku uppreisnina 1857 þegar breska ríkisstjórnin gaf út lög um stjórnun Indlands 1858 og þjóðnýtti einkaher félagsins. Árið 1874 var félagið leyst upp.
Mælifellshnjúkur
thumb|right|Mælifellshnjúkur. Mælifellshnjúkur er fjall í vestanverðum innsveitum Skagafjarðar. Hann er 1138 metrar á hæð, gnæfir yfir öll nærliggjandi fjöll og er mjög áberandi og eitt þekktasta fjall Skagafjarðar. Sagt er að í björtu veðri sjáist á hnjúkinn úr tíu sýslum. Af honum er einnig mjög víðsýnt og er því vinsælt að ganga á hann, enda er uppgangan tiltölulega auðveld.
Hnjúksins er getið í Landnámabók, þar sem sagt er frá því að Kráku-Hreiðar Ófeigsson, landnámsmaður í Tungusveit, kaus að deyja í Mælifell. Nafnið vísar til þess að í sveitunum utan við hnjúkinn var frá alda öðli talið hádegi þegar sól var yfir honum. Hnjúkurinn hefur líka verið notaður til að spá fyrir veðri; ef þokubelti er um hann miðjan en toppurinn stendur vel upp úr er talið víst að þurrkur verði daginn eftir. Í austanverðum hnjúknum er fönn fram á sumar sem þykir líkjast hesti, séðum frá hlið. Hún minnkar svo þegar líður á sumarið og þegar hesturinn var farinn í sundur um bógana var talið að Stórisandur væri orðinn fær, en forn þjóðleið suður á Stórasand og Kjalveg lá um Mælifellsdal, vestan við hnjúkinn.
Undir hnjúknum er bærinn Mælifell, kirkjustaður og áður prestssetur.
Jakob H. Líndal rannsakaði jarðfræði Mælifellshnjúks og skrifaði grein um hana í Náttúrufræðinginn, 10. árg. 1940. Ýmsir hafa rannsakað fjallið síðar. Mælifellshnjúkur er gerður úr móbergi (kubbabergi og móbergstúffi) sem hvílir á miklu eldri basalthraunlögum. Hann hefur orðið til við gos undir þykkum ísaldarjökli á skammvinnu eldgosaskeiði sem kom upp í Skagafirði löngu eftir að aðaljarðlagastafli héraðsins hafði hlaðist upp og megin drættir landslagsins höfðu mótast. Drangey, Málmey, Þórðarhöfði og jarðmyndanir yst á Skaga urðu til á sama skeiði. Mælifellshnjúkur er talinn vera um milljón ára gamall.
Sósíalistaflokkur Íslands
Sósíalistaflokkur Íslands getur átt við:
Volapük
Volapuk (framburður: [volaˈpyk]) er tilbúið tungumál sem búið var til á árunum 1879–1881. Höfundur þess, Johann Martin Schleyer, var rómversk-kaþólskur prestur í heimaborg sinni Baden í Þýskalandi.
Málfræði
Fleirtala er mynduð með endingunni -s. Nafnorð beygjast öll eins og hafa fjögur föll: nefnifall, þolfall, þágufall og eignarfall. Nútíð framsöguháttar er einfaldasta form sagnorða. Endingin -ön er notuð til myndunar nafnháttar. Þátíð er mynduð með forskeyti frekar en viðskeyti eða hljóðavíxli í stofni.
Norður-Afríka
right|Norður-Afríka Norður-Afríka (áður fyrr stundum nefnt Serkland) er norðurhluti Afríku sem markast af Atlantshafinu í vestri, Miðjarðarhafi í norðri, Rauðahafinu í austri og Sahara í suðri. Venjulega eru eftirfarandi lönd talin til Norður-Afríku:
Að auki eru Asóreyjar, Kanaríeyjar, Madeira, Eritrea og Eþíópía oft talin til Norður-Afríku.
Til Norðvestur-Afríku (eða Magreb) teljast Marokkó, Alsír, Túnis og Líbýa. Strandhéruð þessara ríkja voru kölluð Barbaríið af Evrópubúum fram á 19. öld.
1. deild kvenna í knattspyrnu 2012
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 18. sinn árið 2012.
Norður-Afríka
Líbía og Egyptaland eru oft talin til Miðausturlanda. Sínaí-skagi, sem er hluti Egyptalands, er auk þess talinn til Asíu, fremur en Afríku.
1. deild kvenna í knattspyrnu 2012
Stigatafla
''Staðan fyrir 14. umferð, 26. ágúst 2012''.
Markahæstu leikmenn
''Lokaniðurstaða 26. ágúst 2012''.
Úrslit
''Frá 1. september til 12. september 2012''.
Dumfries
thumb|Dumfries. Dumfries (skosk gelíska: Dùn Phrìs) er höfuðstaður Dumfries og Galloway í Skotlandi. Hann er 40km frá landamærum Englands. Íbúar eru um 47.000 (2020)
Jean Picard
thumb|right|Jean Picard Jean Picard (21. júlí 1620 – 12. júlí 1682) var franskur stjörnufræðingur og prestur frá La Flèche við ána Loir þar sem hann lærði í jesúítaskólanum Collège Royal Henry-Le-Grand. Hann er frægur fyrir að hafa verið sá fyrsti sem reiknaði út ummál jarðar með einhverri nákvæmni út frá landmælingum sem framkvæmdar voru árin 1669-1670. Picard fékk það út að jörðin væri 6328,9 km að ummáli en nútímamælingar gefa upp 6357 km þannig að skekkjan var aðeins 0,44%.
Eiríkur Loftsson slógnefur
Eiríkur Loftsson slógnefur (um 1415 – febrúar 1473) var íslenskur höfðingi á 15. öld, bóndi á Auðbrekku í Hörgárdal og Grund í Eyjafirði.
Eiríkur var sonur Lofts Guttormssonar ríka og konu hans, Ingibjargar Pálsdóttur. Árið 1445 giftist hann Guðnýju Þorleifsdóttur, dóttur Vatnsfjarðar-Kristínar og Þorleifs Árnasonar á Auðbrekku í Hörgárdal, í Glaumbæ í Skagafirði og í Vatnsfirði. Fjögur systkini Eiríks giftust systkinum Guðnýjar. Þau Eiríkur og Guðný bjuggu fyrst á Auðbrekku en síðar á Grund í Eyjafirði.
Synir Eiríks og Guðnýjar voru Þorvarður, sem var annar forsprakki þeirra sem voru í Krossreið síðari, og Þóroddur. Launbörn Eiríks voru Sumarliði bóndi á Grund, faðir Eiríks Sumarliðasonar ábóta í Þingeyraklaustri, og Guðrún, fylgikona Gottskálks Nikulássonar grimma Hólabiskups og móðir Odds Gottskálkssonar, þýðanda Nýja testamentisins.
Langabúð
right|thumb|Langabúð á Djúpavogi. Langabúð er friðað hús og elsta húsið á Djúpavogi ásamt Verslunarstjórahúsinu og eru hvortveggja reist árið 1790. Bæði húsin standa á grunnum eldri húsa og eru staðsett þar sem verslunarstaður hefur verið frá árinu 1589, en þá hófu þýskir kaupmenn verslunarrekstur á Djúpavogi.
Fyrir tveimur áratugum leit út fyrir að dagar Löngubúðar væru taldir. Af breyttum atvinnuþáttum leiddi nauðsyn á nútímalegra atvinnuhúsnæði. Þá risu upp einstaklingar sem vildu að Langabúð yrði varðveitt. Nú hefur hún verið endurbætt og henni fengið nýtt hlutverk sem hæfir sögu hennar og mikilvægi fyrir staðinn. Langabúð er orðin ómissandi þáttur í menningarlífi Djúpavogs. Í norðurenda hússins er sýning um líf og starf Ríkarðs Jónssonar myndhöggvara og myndskera. Um miðbik hússins er minningarstofa um Eystein Jónsson stjórnmálamann frá Djúpavogi og konu hans; Sólveigu Eyjólfsdóttur. Kvennasmiðjan á Djúpavogi sér um rekstur Löngubúðar auk kaffistofu í suðurenda hússins. Á Löngubúðarloftinu hefur nú verið komið fyrir minjasafni.
Sigfús Daðason
Sigfús Daðason (20. maí 1928 – 12. desember 1996) var íslenskt ljóðskáld.
Sigfús lauk námi við Menntaskólann í Reykjavík árið 1951, sama ár og fyrsta ljóðabók hans kom út, Ljóð. Hann hélt til Parísar, þar sem hann lagði stund á latínu og bókmenntafræði og lauk þar námi árið 1959. Hann var meðritstjóri Tímarits Máls og menningar frá árinu 1962-76 og framkvæmdastjóri bókaútgáfu Máls og menningar frá 1971-76. Þá starfrækti hann eigið forlag, Ljóðhús. Hann kenndi við Háskóla Íslands. Sigfús lést á Landspítalanum 12. desember árið 1996.
Laxfiskar
Ættbálkurinn inniheldur aðeins eina ætt: Laxfiskaætt.
Þyngd og lengd
Samband lengdar og þyngdar hjá laxi. Töfluna má nota til að sjá líklega þyngd ef lax er eingöngu lengdarmældur.
Heimildir
Lachsartige
Swift
Swift er þýtt forritunarmál þróað af Apple til að smíða öpp fyrir iOS og OS X. Það var fyrst sýnt á ráðstefnu hugbúnaðarhönnuða árið 2014. Swift er hannað til að vinna með Cocoa og Cocoa Touch umhverfi frá Apple og Objective-C kóða.
Menntaskólinn við Hamrahlíð
Menntaskólinn við Hamrahlíð (MH) er ríkisskóli sem starfar samkvæmt íslenskum framhaldsskólalögum. Hlutverk skólans er að mennta nemendur til stúdentsprófs með áherslu á undirbúning fyrir nám í háskólum. Skólinn var stofnaður árið 1966 og voru fyrstu stúdentar brautskráðir þaðan árið 1970. Fyrstu árin var bekkjarkerfi starfrækt í skólanum en árið 1972 skipti skólinn um stefnu og var fyrsti skólinn sem tók upp svokallað áfangakerfi. Í MH var boðið upp á kvöldkennslu, svokallaða öldungadeild, en skólinn var sá fyrsti á landinu sem bauð upp á slíkt. Fyrsti rektor skólans var Guðmundur Arnlaugsson.
Í dagskólanum er boðið upp á náttúrufræðibraut, félagsfræðibraut, málabraut, opna braut og listdansbraut auk sérnámsbrautar.
Almennar upplýsingar um MH
MH var lengi vel skilgreindur sem tilraunaskóli og fékk leyfi til að fara ótroðnar slóðir á ýmsum sviðum. Má þar nefna stofnun félagsfræðibrautar og síðar tónlistarbrautar til stúdentsprófs, mikla fjölbreytni valáfanga og kennslu ýmissa námsgreina sem ekki voru fyrir í námsskrá. Árið 1997 hóf skólinn undirbúning að kennslu til alþjóðlegs stúdentsprófs, International Baccalureate Diploma, IB, og voru hinir fyrstu úr því námi brautskráðir sumarið 2000. Skólinn hefur byggt upp ýmsa þjónustu við fatlaða nemendur og þróað námsefni og sérkennslu fyrir heyrnarlausa og heyrnarskerta nemendur sem stefna á stúdentspróf.
Húsakynni skólans eru við Hamrahlíð í Hlíðahverfinu í Reykjavík. Arkitekt byggingarinnar var Skarphéðinn Jóhannsson. Skólabyggingin er á tveimur hæðum og einkennist af stóru opnu rými á hvorri hæð. Rýmið á neðri hæðinni kallast Matgarður en á efri hæðinni er Miðgarður. Öðru megin Miðgarðs er salurinn, sem kallast Mikligarður, en hinu megin er svæði sem kallast Útgarður og er undir beru lofti. Í skeifu umhverfis Miklagarð, Miðgarð og Útgarð liggur gangur. Frá honum er gengið inn í flestar kennslustofur skólans og þær liggja ýmist að útveggjum eða að Útgarði. Við austurhlið skólabyggingarinnar var reist viðbót við skólann. Í nýbyggingunni eru kennslustofur, viðbót við bókasafn og íþróttahús. Hluti af neðri hæðinni er kallaður Norðurkjallari. Þar hefur Nemendafélag MH starfsaðstöðu. Þar eru haldnir fundir og samkomur, en einnig tónleikar, kvikmyndasýningar og aðrir viðburðir á vegum nemendafélagsins.
Náttúrufræðibraut
Náttúrufræðibraut býr nemendur undir framhaldsnám í háskóla í raunvísindum (s.s. líffræði, jarðfræði, efnafræði og eðlisfræði), stærðfræði og verkfræði. Brautin veitir m.a. undirstöðuþekkingu í náttúruvísindum og er góður undirbúningur undir nám í heilbrigðisgreinum og landbúnaðarfræðum.
Félagsfræðibraut
Félagsfræðibraut býr nemendur undir framhaldsnám í háskóla, einkum á sviði félagsvísinda. Brautin er heppilegur undirbúningur undir margs konar nám í háskóla að undanskildum raunvísindum og verkfræði.
Málabraut
Málabraut veitir m.a. staðgóða þekkingu á ensku og tveimur öðrum nútímamálum samkvæmt vali skólans og nemandans. Brautin er góður undirbúningur hvers konar málanáms á háskólastigi. Námið hentar sem undirbúningur háskólanáms þar sem reynir á kunnáttu í ensku eða öðrum nútímamálum, svo sem náms í ýmsum greinum félagsvísinda, heimspeki, bókmenntafræði og málfræði.
Listdansbraut
Nám á listdansbraut er góður grunnur að framhaldsnámi í listdansi. Einnig nýst námið sem undirbúningur fyrir fjölmargt annað nám á háskólastigi. Danshluti námsins fer fram utan við MH. Nemandi því bæði bóklegt og verklegt nám samtímis. Nemandi velur annaðhvort klassískan listdans eða nútímalistdans.
IB
International Baccalaureate braut er krefjandi bóklegt nám sem lýkur með samræmdu prófi. Námið veitir svipuð réttindi til framhaldsnáms og íslenskt stúdentspróf. Námið tekur tvö ár að loknu undirbúningsári í framhaldsskóla og kennt er á ensku.
Sérnámsbraut
Sérnámsbraut skólans er fyrir þá nemendur sem notið hafa sérkennslu í grunnskóla og þurfa einstaklingsmiðað nám. Nemendum er að miklu leyti kennt í sérdeild en mikið er lagt upp úr að brautin sé hluti af skólaheildinni. Kennslan er byggð á námsáætlun fyrir nemendahóp eða einstakling og er hún unnin út frá markmiðum aðalnámskrár framhaldsskóla, ásamt upplýsingum um þarfir nemenda og mati á stöðu þeirra í námi og þroska. Kenndar eru 20 klukkustundir á viku þ.e. 30 kennslustundir. Nemendum býðst að stunda nám í fjögur ár og útskrifast þau með lokaskírteini um námsferil sinn frá sérnámsbraut.
Áfangakerfi
Áfangakerfi var tekið upp í MH árið 1972. Með áfangakerfi fær nemandi aukið frelsi, þar sem hann getur stjórnað sínu námi og námshraða nokkurnvegin sjálfur.
Áfangi kallast skilgreint námsefni í tiltekinni grein í eina önn. Við lok annar eru þreytt próf í námsefninu eða einkunn byggð á símati yfir önnina og hlýtur þá nemandi, sem staðist hefur áfangann með tilskildum árangri, ákveðinn einingafjölda fyrir (venjulega 3 einingar).
Til að öðlast stúdentspróf frá MH þarf nemandi að ljúka 140 námseiningum af einhverri bóknámsbrautanna. Námið á hverri braut skiptist í kjarna, kjörsvið og frjálst val. Námið í kjarna er að miklu leyti sameiginlegt fyrir allar brautirnar. Nám á kjörsviði nemur samtals 30 einingum og felur í sér sérhæfingu á viðkomandi námssviði í samræmi við lokamarkmið brautarinnar. Frjálsa valið er 12 einingar og gefur það nemanda möguleika á að kynna sér nýjar námsgreinar eða dýpka kjörsvið sitt.
Kórinn
Við skólann er starfræktur skólakór sem telur hátt í 90 nemendur af öllum brautum. Kór Menntaskólans við Hamrahlíð, sem og kór fyrir eldri og útskrifaða nemendur skólans, Hamrahlíðarkórinn. Kórstjóri skólakórsins er Hreiðar Ingi Þorsteinsson en Þorgerður Ingólfsdóttir stjórnar Hamrahlíðarkórnum.
Þekktir MH-ingar
Meðal hljómsveita sem hafa tekið sín fyrstu skref í MH eru:
Adam Baldwin
Adam Baldwin (fæddur 27. febrúar 1962) er bandarískur leikari. Hann er þekktur fyrir hlutverk sín sem Animal Mother í Full Metal Jacket, Ricky Linderman í My Bodyguard, Knowle Rohrer í The X-Files, Jayne Cobb í Firefly, Marcus Hamilton í Angel og sem John Casey í gamanþáttaröðinni Chuck. Hann er ekkert skyldur Baldwin-bræðrunum.
Æska
Balwin fæddist í Chicago í Illinois. Hann gekk í New Trie Township miskólann í Winnetka í Illinois og vann einu sinni fyrir sér sem vörubílstjóri.
Stórisandur
Þegar Stórisandur var farinn úr Skagafirði var haldið upp Mælifellsdal og yfir húnvetnsku heiðarnar, þvert á Kjalveg norðan Seyðisár. Við Sauðafell, skammt frá Kjalvegi, taka við melöldur með grunnum dölum á milli. Þær þóttu leiðigjarnar yfirferðar eins og gamall vísuhelmingur bendir til: „Átján öldur undir Sand / eru frá Sauðafelli.“ Þá tók Stórisandur við og af honum var svo komið á Arnarvatnsheiði og þaðan ýmist haldið niður með Hvítá til Borgarfjarðar eða suður Kaldadal.
Adam Baldwin
Ferill
Eftir að hafa birst í fjölmörgum myndum síðan 1980, hefur Baldwin vakið athygli í hlutverkum eins og Ricky Linderman í My Bodyguard (1980) og stærri hlutverkum eins og í D.C. Cab (1983), Full Metal Jacket (1987), Independence Day (1996) og Serenity (síðan 2005).
Stórisandur
Sunnan við sandinn er fjallið Krákur, sem er 1167 m á hæð og sést víða að. Grettishæð heitir strýta á sandinum og er stundum sagt að þar hafi Þorbjörn öngull grafið höfuð Grettis Ásmundarsonar.
Adam Baldwin
Ferill
Önnur verk hans eru meðal annars Radio Flyer (1992), From the Earth to the Moon (1998), The X-Files (Knowle Rohrer), Smoke Jumpers (1996), The Cape, Men in Black: The Series, Stargate SG-1, Angel, The Inside, NCIS og endurgerðinni frá 2005 á Poseidon ævintýrinu. Hann lék einnig í sjónvarpsþáttaröðinni Day Break sem Chad Shelten árið 2006.
Baldwin vann SyFy-verðlaunin árið 2006 fyrir besta leikara í aukahlutverki í hlutverki sínu sem Jayne Cobb í sjónvarpsþættinum Firefly.
Lýsingarháttur
Lýsingarháttur er fallháttur (einn af háttum sagna) og gegnir líku hlutverki og lýsingarorð eða atviksorð.
Lýsingarháttur þátíðar í íslensku
Lýsingarháttur þátíðar er notaður með sögnunum „hafa“, „vera“, „verða“ (hún hafði sofið, hann er valinn, hann verður sóttur).
Lýsingarháttur þátíðar kemur einnig oft fyrir með sögnunum „geta“, „eiga“ og „fá“; til dæmis „ég get farið“, „hann fær engu ráðið“, „þú átt það skilið“. Stundum er orði, orðstofni eða forskeytið aukið framan við lýsingarhátt þátíðar; til dæmis „útsofinn“, „alfarnir“, „ókomnir“ og ætti þá að greina hann sem lýsingarorð.
Lýsingarháttur þátíðar er eini fallhátturinn í íslensku sem getur fengið ólíkar endingar eftir kynjum (ekki persónum).
Endingar
Lýsingarháttur þátíðar endar á -ð, -d, -t eða -inn/-in, -ður, -dur, -tur og fær endingar eftir kynjum og tölum eins og lýsingarorð, einn fallhátta (brennt barn forðast eldinn, enginn verður óbarinn biskup, hann er kominn).
Sucker Punch (kvikmynd)
Sucker Punch er bandarísk kvikmynd, skrifuð af Steve Shibuya og leikstýrð af Zack Snyder. Myndin fjallar um unga stúlku um miðbik síðustu aldar sem freistir þess að flýja geðspítala þar sem til stendur að hún gangist undir geiraskurð.
Keflavíkurflugvöllur
thumb|right|[[Boeing 757-200-flugvél Icelandair við Leifsstöð á Keflavíkurflugvelli.]] Keflavíkurflugvöllur (IATA: KEF, ICAO: BIKF) er stærsti flugvöllur Íslands. Hann stendur á Miðnesheiði á Reykjanesskaga.
Saga vallarins
Upphaflega var flugvöllurinn lagður af Bandaríkjaher í seinni heimsstyrjöldinni og opnaður 23. mars 1943. Bandaríkjamenn nefndu hann Meeks Field í höfuðið á ungum flugmanni, George Meeks að nafni, sem fórst á Reykjavíkurfugvelli og var fyrsti Bandaríkjamaðurinn sem lést á Íslandi í styrjöldinni. Að styrjöldinni lokinni var flugvöllurinn og bækistöðin sem við hann stóð afhentur Íslendingum til eignar og var hann þá nefndur Keflavíkurflugvöllur eftir stærstu nágrannabyggð hans í Keflavík. Flugvellirnir við Keflavík voru reyndar tveir, Meeks og Pattersonflugvöllur ofan Njarðvíkurfitja, sem þjónaði orrustuflugsveit Bandaríkjahers til stríðsloka. Pattersonflugvöllur hefur stundum verið nefndur Njarðvíkurflugvöllur í daglegu tali en hann var ekki notaður eftir stríðslok. Keflavíkurflugvöllur var rekinn af bandarísku verktakafyrirtæki til ársins 1951 er Bandaríkjaher kom aftur til landsins samkvæmt varnarsamningi Íslands og Bandaríkjanna sem gerður var að tilstuðlan Norður-Atlantshafsbandalagsins NATO.
Bandaríkjaher (varnarliðið á Íslandi) reisti bækistöð sína við Keflavíkurflugvöll sem í daglegu tali er nefnd Keflavíkurstöðin. Þar var afgirtur bær sem hýsti allt að 5700 hermenn, starfsfólk og fjölskyldur þeirra allt til ársins 2006 þegar herstöðin var lögð niður. Í dag er herstöðin hverfi í Reykjanesbæ og gengur undir nafninu Ásbrú.
Fyrstu áratugina stóð flugstöðin fyrir flugvöllinn inni á varnarsvæði herstöðvarinnar en árið 1987 opnaði ný flugstöð, Flugstöð Leifs Eiríkssonar, norðan við flugvöllinn og þjónar hún allri farþegaumferð um völlinn.
Á flugvellinum hefur verið mönnuð veðurathugunarstöð Veðurstofunnar síðan 1952.
Isoetes appalachiana
Isoetes appalachiana er tegund af álftalaukum sem var lýst af D.F.Brunton & D.M.Britton 1997. Hún er ættuð frá Appalasíafjöllum í Pennsylvaníu, en finnst einnig suður til Flórída og Alabama.
Härnösand
thumb|right|240px|Härnösand Härnösand er borg í Sveitarfélaginu Härnösand í Västernorrland í Svíþjóð. Þar búa 17 556 manns (2010).
Cupressus × leylandii
Leylandsýprus (fræðiheiti: Cupressus × leylandii ) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt). Það er blendingur Keilusýprus (Cupressus macrocarpa) og Alaskasýprus (Cupressus nootkatensis). Það er nær alltaf ófrjótt og er aðallega fjölgað með græðlingum. Það kom fyrst fram á Bretlandi, á Leighton Hall í Wales.
La Corde du pendu et autres histoires
thumb|Kápa frönsku útgáfu bókarinnar. La Corde du pendu et autres histoires (ísl. Hengingarsnaran og fleiri sögur) eftir Morris (Mauride de Bevere), René Goscinny, Vicq, Bob de Groot, Dom Domi og Martin Lodewijk er 49. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1982, en nokkrar af sögunum sem hún hefur að geyma höfðu áður komið fyrir sjónir lesenda í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1979 og 1980.
Sögurnar
Bókin hefur að geyma sex styttri sögur um Lukku Láka eftir ýmsa höfunda. Í fyrstu sögunni (La Corde du pendu eftir Vicq) kemur Lukku Láki meintum hestaþjófi, sem á að hengja í hæsta gálga, til bjargar. Önnur sagan (Les Dalton prennent le train eftir Goscinny) fjallar um lestarrán Daldóna. Þriðja sagan (La mine du chameau eftir Dom Domi) segir af kynnum Lukku Láka af úlfaldasölumanni frá miðausturlöndum sem heimsækir Villta Vestrið. Í fjórðu sögunni (Règlement de comptes eftir Lodewijk) verður dansmey ástfangin af Lukku Láka sem veldur mikilli afprýðisemi hjá öðrum aðdáanda hennar. Í fimmtu sögunni (La bonne parole eftir Bob de Groot) fær predikari einn þá hugmynd í kollinn að breiða út fagnaðarerindið á slóðum Apasa. Sjötta og síðasta sagan (Li-Chi's story) fjallar um kínverja sem kemur til Villta Vestursins að freista gæfunnar.
Íslensk útgáfa
Tvær af sögunum í bókinni, þ.e. La bonne parole og Li-Chi's story, birtust í íslenskri þýðingu í bókinni Á léttum fótum. Spes tilboð sem Fjölvi gaf út árið 1982. Aðrar sögur í bókinni hafa ekki komið út í íslenskri þýðingu.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1939
Árið 1939 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 28. skipti. Fram vann sinn 11. titil. Fjögur lið tóku þátt; KR, Fram, Víkingur og Valur.
Töfluyfirlit
''Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum ''
Þetta var í fyrsta og eina skiptið sem að lið varð Íslandsmeistari með neikvæða markatölu.
Skoruð voru 18 mörk, eða 3,0 mörk að meðaltali í leik.
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1954 eða HM 1954 var haldið í Sviss dagana 16. júní til 4. júlí. Þetta var fimmta heimsmeistarakeppnin og urðu Vestur-Þjóðverjar meistarar í fyrsta sinn eftir sigur á Ungverjum. Nærri 5,4 mörk voru skoruð í leikjum mótsins að meðaltali og er það met.
Val á gestgjöfum
Ákvörðunin um að fela Svisslendingum að halda HM var tekin á þingi Alþjóðaknattspyrnusambandsins árið 1946, um leið og Brasilíumönnum var úthlutað HM 1950.
Undankeppni
thumb|left|Ítalir slógu lið Egyptalands úr leik í forkeppninni.Sviss og Úrúgvæ komust sjálfkrafa í úrslitakeppnina sem gestgjafar og ríkjandi meistarar. Hin 14 sætin skiptust þannig að Norður-Ameríka, Suður-Ameríka og Asíu hlutu eitt sæti hvert og Evrópa þau 11 sem eftir voru (Tyrkland, Ísrael og Eyptaland tóku þátt í Evrópukeppninni). Alls skráðu 37 lið sig til keppni, en að venju drógu nokkur þeirra sig í hlé.
Aðra keppnina í röð tóku Argentínumenn ekki þátt og átti Brasilía greiða leið sem fulltrúi Suður-Ameríku. Suður-Kórea komst í fyrsta sinn í úrslit eftir sigur á Japan og Mexíkó vann Norður-Ameríkukeppnina.
Í Evrópu bar það helst til tíðinda að bronslið Svía frá fyrri keppni féll úr leik fyrir Belgum. Óvæntustu tíðindin voru þó í einvígi Tyrkja og Spánverja. Spánverjar unnu heimaleikinn 4:1 en Tyrkir náðu að knýja fram 1:0 sigur á sínum heimavelli. Þar sem ekki var horft til markatölu þurfti að leika oddaleik á hlutlausum velli, í Rómarborg á Ítalíu. Þeim leik lauk með jafntefli, en Tyrkir komust áfram á hlutkesti.
Þátttökulið
Sextán þjóðir mættu til leiks frá fjórum heimsálfum.
Leikvangar
Sex leikvangar í jafnmörgum borgum voru notaðir á mótinu. Flestir leikjanna 26 fóru fram í Basel, sex talsins.
Riðlakeppnin
Notast var við óvenjulegt keppnisfyrirkomulag, þar sem liðin voru dregin í fjóra fjögurra liða riðla, en í stað þess að öll liðin í hverjum riðli mættust innbyrðis, lék hvert lið einungis tvær viðureignir.
Riðill 1
Brasilíumenn urðu hlutskarpastir í riðlinum eftir stórsigur á Mexíkó og jafntefli í framlengdum leik gegn Júgóslavíu.
Riðill 3
Þriðji riðill reyndist sá ójafnasti í riðlakeppninni. Hlutkesti réði hvort Úrúgvæ eða Austurríki hlyti toppsæti riðilsins. Athygli vakti að þótt keppnisliðum væri heimilað að senda 22 manna leikmannahóp kaus Skotland að senda bara 13 leikmenn til mótsins og olli frammistaða þeirra miklum vonbrigðum. Ekki bætti úr skák að stjórnendur skoska knattspyrnusambandsins misskildu gjörsamlega veðráttuna í Sviss og létu lið sitt spila í þykkum keppnistreyjum úr ull, en miklir hitar voru meðan mótið stóð yfir.
Riðill 4
Heimamenn komust upp úr riðlinum ásamt Englendingum. Þetta var eini riðillinn sem einvörðungu var skipaður Evrópuliðum.
Fjórðungsúrslit
Aldrei hafa fleiri mörk verið skoruð í leik HM en í viðureign Alpaþjóðanna, Austurríkis og Sviss, 12 talsins. Úrúgvæ og Vestur-Þýskaland fylgdu Austurríkismönnum í undanúrslitin. Mest var þó dramatíkin í leik Ungverja og Brasilíumanna í Bern, þar sem þremur leikmönnum var vísað af leikvelli og slagsmál brutust út milli liðanna í búningsklefum að leik loknum.
Undanúrslit
Vestur-Þjóðverjar völtuðu yfir Austurríkismenn í Basel og tryggðu sér í fyrsta sinn sæti í úrslitaleik HM. Leikur Úrúgvæ og Ungverjalands var sögulegur og sagður einhver besti knattspyrnuleikur sem sést hefði. Liðin skildu jöfn eftir venjulegan leiktíma, 2:2, þar sem Úrúgvæ átti hörkuskot í stöng undir blálokin. Í framlengingunni reyndust Ungverjar sterkari og komust í úrslitaleik í annað sinn.
Bronsleikur
Austurríkismenn unnu leikinn um þriðja sætið og er það enn í dag besti árangur landsins á HM.
Úrslitaleikur
Flestir áttu von á ungverskum sigri í úrslitaleiknum gegn Vestur-Þjóðverjum en annað átti eftir að koma á daginn. Ungverska liðið hafði ekki tapað leik í fimm ár og ári fyrr varð það fyrsta liðið utan Bretlandseyja til að sigra Englendinga á Wembley. Leikmenn vestur-þýska liðsins voru flestir hálf-atvinnumenn og var þjálfaranum Sepp Herberger öðrum fremur eignað afrekið.
Markahæstu leikmenn
Sándor Kocsis frá Ungverjalandi varð markakóngur keppninnar með ellefu mörk. Alls voru 140 mörk skoruð af 63 leikmönnum, fjögur þeirra voru sjálfsmörk.
Creative Commons-leyfi
Creative Commons (CC)-leyfi eru eitt af nokkrum almennum notendaleyfum sem gera kleift að dreifa á frjálsan hátt efni sem annars væri höfundarréttarvarið. CC-leyfi gera höfundi kleift að aðlaga höfundarrétt sinn að þeirri notkun sem þeir leyfa á efni sínu (t.d. gefa frjálsa notkun sem er ekki í viðskiptatilgangi) og verndar fólk sem notar eða endurdreifir höfundaverkum annarra þannig að það þarf ekki að hafa áhyggjur af því að brjóta höfundarréttarlög svo fremi sem það fari eftir þeim skilmálum sem höfundarréttarleyfi kveður á um.
Höfundar getið (BY – Attribution)
BY-skilyrði er gert til að tryggja að allir viti hvaðan verkið kemur. Gerð er sú krafi í öllum Creative Commons að höfundar sé getið þegar verk er notað.
Ef þessari kröfu sleppt er verið að hleypa verkinu út til almennings, líkt og höfundarrétturinn væri runninn út.
Engar afleiður (ND – No derivatives)
Takmörkunin snýr að því að ekki megi búa til ný verk sem byggja á verkum viðkomandi höfundar nema tilskilin leyfi liggja fyrir. T.a.m. má ekki nota lag í kvikimynd né endurblanda það, þó mætti deila því áfram í óbreyttri mynd. Er þessi takmörkun oft talin sú þyngsta og mest íþyngjandi takmörkunin. Það felst aðallega í því að ekki er með öllu ljóst hvað þetta felur í sér. Dæmi: Að taka bók og bæta við hana nýjum kafla er ákveðin afleið, og einnig að víxla nöfnum aðalpersónanna. En er hægt að kalla það að prenta bókina á glanspappír eða færa lag af MP3 formi yfir á Ogg Vorbis form afleið? Í svona vafamálum er skynsemin oftast nær látin ráða för, en eðlilegast er að hafa samband við höfundinn ef vafi er á réttindum.
Deilist áfram (SA – Share alike)
Deilist áfram gefur til kynna að þeir sem búa til afleidd verk af viðkomandi höfundi eru skyldugir til að deila því áfram undir sömu skilmálum. Þannig tryggir viðkomandi höfundur að verk hans verði frjálst áfram. Þetta hefur oft verið kallað ,,copyleft" og er forsenda þess að skapandi almenningur verði til. Upprunalega hugmyndin kom frá Richard Stallman sem var stofnandi frjálshugbúnaðarhreyfingarinnar.
Leyfin
Útfrá þessum takmörkunum er mögulegt að búa til sex mismunandi leyfi.
Heimildir
Hin fjögur CC leyfi í Íslenskri þýðingu á vefsíðu Creative Commons á Íslandi
Fjöltengi
thumb|250px|Fjöltengi með slökkvara
Fjöltengi er röð tengja með snúru á öðrum endi sem gerir manni kleift að knýja fleira en eitt raftæki úr einum tengli. Fjöltengi eru oftast notuð þar sem mörg raftæki eru á sama stað, t.d. við sjónvarp eða borðtölvu, eða við notkun rafmagnsverkfæra eða í lýsingarkerfum. Í flestum fjöltengjum er útsláttarrofi sem slekkur á straumi í tilfelli ofhleðslu eða skammhlaups. Sum fjöltengi eru með innbyggðri vernd gegn kraftbylgjum. Einnig má finna rofa á sumum fjöltengjum sem getur lokað eða opnað fyrir rafstraum í öll tengd tæki.
Fyrsti vetrardagur
Fyrsti vetrardagur er fyrsti laugardagur að lokinni 26. viku sumars (eða 27. viku sumars sé um sumarauka að ræða). Hann er fyrsti dagur fyrsta vetrarmánaðarins gormánaðar, í gamla norræna tímatalinu.
Fyrsta vetrardag ber upp á 21.-27. október, nema í rímspillisárum, þá 28. október. Í gamla stíl var vetrarkoman 10.-17. október ef miðað er við föstudag.
John Fowles
John Fowles var breskur rithöfundur. Hann samdi meðal annars skáldsögurnar Kona franska lautinantsins og The Magus.
Allium zebdanense
Allium zebdanense er tegund af laukætt frá Miðausturlöndum (Ísrael, Palestína, Sýrland, Líbanon, Tyrkland, Kákasus og Jórdanía). Þetta er laukmyndandi fjölæringur með sveip af rjómalitum blómum.
Dádýr
thumb|Kvendýr. Dádýr (fræðiheiti: Dama dama) er tegund hjartardýra. Tegundin er upprunin úr Tyrklandi og líklega Ítalíu- og Balkanskaga. Fyrir ísöld var tegundin útbreidd í Evrópu. Dádýr hafa verið flutt inn víða um heim.
Morgunblaðið
thumb|300px|Fyrsta fréttamyndin sem birtist í íslensku dagblaði var þessi mynd af Dúkskoti sem birtist í Morgunblaðinu 17. nóvember 1913 í tengslum við morðmál. Morgunblaðið er íslenskt dagblað sem kemur út alla daga vikunnar á Íslandi, nema á sunnudögum. Það kom fyrst út 2. nóvember 1913 og hefur verið gefið út af Árvakri síðan 1924. Stofnendur Morgunblaðsins voru þeir Vilhjálmur Finsen og Ólafur Björnsson, yngri bróðir Sveins Björnssonar forseta. Árið 1997 hóf svo Morgunblaðið útgáfu fréttavefs á netinu fyrst fjölmiðla á Íslandi.
Morgunblaðið hefur alla tíð fylgt borgaralegri ritstjórnarstefnu, til hægri við miðju, og jafnan fylgt Sjálfstæðisflokknum að málum, þó á því hafi mátt finna ýmsar veigamiklar undantekningar. Það kom einkum fram í aðdraganda kosninga, blaðið dró hvergi af sér í baráttu fyrir lýðveldisstofnun 1944, tók eindregna afstöðu með samstarfi vestrænna lýðræðisríkja í Kalda stríðinu og barðist fyrir útærslu fiskveiðilögsögunnar. Morgunblaðið hefur haldið á lofti málstað einstaklingsfrelsis og einkaframtaks en varað við útþenslu hins opinbera og aukinni skattheimtu, þó þar hafi einnig gætt áherslu á þjóðleg gildi, menningu og félagslega hjálp.
Þar átti blaðið samleið með Sjálfstæðisflokknum í flestu og var lengi vel var litið á blaðið sem óopinbert flokksmálgagn, þó það hafi alla tíð haldið sjálfstæði sínu. Þar á milli voru margvísleg tengsl ritstjórnar og flokksforystu, sem m.a. birtust í því að ritstjórar blaðsins og þingfréttaritarar sátu iðulega á þingflokksfundum, en tekið var fyrir það árið 1983. Ekki var þó þá um eiginlega breytingu á ritstjórnarstefnu að ræða, þó blaðið fikraði sig nær miðju og kappkostaði að aðskilja fréttaflutning og skoðanaskrif. Helsta birtingarmynd formlegra slita við Sjálfstæðisflokkinn var andstaða blaðsins við kvótakerfið á upphafsárum þess.
Eftir hrun íslensks fjármálakerfis 2008 komu nýir eigendur að blaðinu árið 2009 og réðu Davíð Oddsson, fv. forsætisráðherra og fv. Seðlabankastjóra, annan ritstjóra blaðsins, sem sætti nokkurri gagnrýni af vinstri væng. Ritstjórnarstefnan þykir hafa færst til hægri síðan án þess þó að blaðið hafi endilega færst nær Sjálfstæðisflokknum.
Vefmiðill Morgunblaðsins er mbl.is.
Gagnrýni á Morgunblaðið
Í viðauka við skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis frá 2010, sem skrifaður var af þriggja manna vinnuhópi undir formennsku Vilhjálms Árnasonar, var þeirri skoðun lýst að markmið eigenda með ráðningu Davíðs Oddssonar virtist vera að „ástunda skoðanafjölmiðlun og verja sérhagsmuni fremur en að tryggja faglega og sanngjarna umfjöllun“.
Admiral Graf Spee
Admiral Graf Spee var þýskt panzerschiff eða þungvopnað beitiskip sem Þjóðverjar notuðu í upphafi Seinni heimsstyrjaldarinnar. Graf Spee var búið afar stórum byssum miðað við stærð (28 sentímetra byssum). Ástæðan fyrir lítilli stærð þess voru þær takmarkanir sem settar voru á hergagnaframleiðslu Þjóðverja í Versalasamningnum, en samkvæmt þeim máttu þýsk herskip hvorki fara yfir 10.000 tonn né vera búin stærri byssum en 280 millímetra. Af þessum sökum kölluðu Bretar skipið, ásamt tveimur systurskipum þess, Deutschland (síðar endurnefnt Lützow) og Admiral Scheer, pocket battleships. Graf Spee er eitt frægasta orrustuskip Þjóðverja, ásamt Bismarck.
Skipinu var hleypt af stokkunum árið 1934 og nefnt eftir aðmírálnum Graf Maximilian von Spee sem lést ásamt tveimur sonum sínum í fyrstu orrustunni um Falklandseyjar þann 8. desember 1914. Það var jafnframt annað þýska skipið til að vera nefnt eftir honum, það fyrsta SMS Graf Spee sem var smíðað í Fyrri heimsstyrjöldinni en aldrei notað.
Garðahraun
Í Garðahrauni hefur varðveist hluti af stíg  sem kallaður er Atvinnubótastígur en það var vegur sem átti að liggja milli Reykjavíkur og Hafnarfjarðar og var ráðist í gerð hans á kreppuárunum. Vegurinn var aldrei kláraður. Þetta var gríðarmikil framkvæmd á sinni tíð og er stígurinn átta metra breiður með vönduðum hleðslum yfir hraungjótur.
Jacques Cartier
thumb|right|Jacques Cartier á [[málverki frá 19. öld eftir Théophile Hamel. ]] Jacques Cartier (31. desember 1491 – 1. september 1557) var franskur landkönnuður sem er almennt álitinn einn af mikilvægustu könnuðum Kanada. Hann kannaði einkum það svæði í Austur-Kanada sem síðar átti eftir að verða þungamiðja landnáms Evrópubúa þar. Hann fór þrjár ferðir til Kanada 1534, 1535-1536 og 1541-1542. Upphaflegt takmark hans var að finna norðvesturleiðina til Asíu. Í því skyni kannaði hann Nýfundnaland og sigldi upp Lawrence-fljót, hitti innfædda og helgaði land Frakkakonungi.
Tvídægra
Tvídægra er heiðaflæmi á milli norðanverðs Borgarfjarðarhéraðs og Vestur-Húnavatnssýslu. Arnarvatnsheiði liggur öðrum megin við hana, Holtavörðuheiði hinum megin. Heiðin er fremur flöt og víða votlend og illfær, mikið um tjarnir og vötn en lágar hæðir og holt á milli. Margar ár og lækir renna frá vötnunum á heiðinni og í flestum þerira er einhver silungsveiði.
Tvídægra skiptist í þrjár heiðar, Húksheiði vestast, þá Núpsheiði og síðan Aðalbólsheiði, og eru þær kenndar við innstu bæina í Miðfjarðardölum: Húk í Vesturárdal, Efra-Núp í Núpsdal og Aðalból í Austurárdal.
Um Tvídægru var áður fjölfarin leið en vandrötuð og lentu ferðamenn þar oft í hrakningum. Á Tvídægru urðu Heiðarvíg, sem segir frá í Heiðarvíga sögu. Þar lenti líka Kolbeinn ungi Arnórsson í hrakningum með menn sína á Sturlungaöld.
Spanskfluga
Spanskfluga (fræðiheiti: Lytta vesicatoria) er smaragðsgræn varnaðarlituð bjalla af ætt olíubjalla sem finnst í Evrasíu.
Spanskflugan var lengi notuð í lyf þar sem hún inniheldur terpenóíðan kanþaridín, eitrað brenniefni sem var notað í húðhreinsiefni, sem gigtarlyf og kynörvandi efni. Bjallan var líka notuð í kryddblöndur eins og ras el hanout. Kanþaridín er illa lyktandi og hættulega eitrað efni sem veldur blæðingum og blöðrumyndun í slímhúð og hefur leitt til dauða.
Kiruna
thumb|right|240px|Kiruna Kiruna er borg í Sveitarfélaginu Kiruna í Norður-Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 18.148 manns. Kiruna er gamall námabær. Borgin var flutt um 3 kílómetra árið 2017 vegna hruns á jarðlögum vegna námagraftar. Rífa þurfti 300 hús.
Maðurinn sem drap Lukku-Láka
thumb|Kápa íslensku útgáfu bókarinnar. Maðurinn sem drap Lukku-Láka (franska: L'homme qui tua Lucky Luke) eftir franska teiknarann Matthieu Bonhomme er fyrsta bókin í sérstakri seríu um Lukku-Láka þar sem ólíkir listamenn af ýmsu þjóðerni fá að spreyta sig á að semja og teikna ævintýri um kúrekann, sem þó teljast ekki hluti hinnar opinberu bókaraðar. Bókin kom út árið 2016 í tilefni af sjötugsafmæli Lukku-Láka.