cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
United Artists
thumb|right|Samningar undirritaðir um stofnun kvikmyndaversins árið 1919: Griffith, Pickford, Chaplin og Fairbanks. United Artists eða UA er bandarískt framleiðslufyrirtæki. Það var upphaflega stofnað árið 1919 sem kvikmyndaver af leikurunum og leikstjórunum Charlie Chaplin, Mary Pickford, D. W. Griffith og Douglas Fairbanks, í þeim tilgangi að gefa listmönnunum sjálfum færi á að stýra framleiðslunni. Fyrirtækið hefur framleitt margar af þekktustu kvikmyndum bandarískrar kvikmyndasögu, eins og The African Queen (1951), Moulin Rouge (1952), 12 Angry Men (1957), James Bond-myndirnar (frá 1963) og myndirnar um Bleika pardusinn (frá 1964). Fyrirtækið var umsvifamikið í alþjóðlegri dreifingu vinsælla erlendra kvikmynda á borð við spagettívestra Sergio Leone, Bítlamyndanna A Hard Day's Night og Help!, frönsku myndarinnar Last Tango in Paris (1972), auk bandarískra verðlaunamynda á borð við The Graduate (1967), Midnight Cowboy (1969) og Rocky (1976). Fyrirtækið hefur oft gengið í gegnum eigendaskipti og endurskipulagningar. Það fór á almennan hlutabréfamarkað árið 1957 og hóf framleiðslu fyrir sjónvarp árið 1960. Árið 1981 eignaðist kvikmyndaframleiðandinn Metro-Goldwyn-Mayer fyrirtækið, en nokkrum árum síðar var þeirri samsteypu skipt. Framleiðsla var endurvakin í upphafi 21. aldar og UA framleiddi nokkrar þekktar kvikmyndir eins og Bowling For Columbine (2002) og dreifði bosnísku verðlaunamyndinni No Man's Land (2002). Síðan þá hefur merkið verið endurvakið nokkrum sinnum.
Glóðafeykir
Glóðafeykir er fjall í austanverðum Skagafirði, í miðjum Blönduhlíðarfjöllum beint á móti Varmahlíð, svipmikið, burstmyndað og klettótt ofan til en þó fremur auðgengt. Glóðafeykir, sem oft er kallaður Feykir eða Feykirinn er 910 m hár.
United Artists
Á Íslandi var Stjörnubíó upphaflega með dreifingarsamning við United Artists, en Tónabíó tók við honum eftir 1963.
Glóðafeykir
Djúpir dalir ganga inn í Tröllaskagafjallgarðinn beggja vegna Glóðafeykis, Flugumýrardalur að norðan en Dalsdalur að sunnan. Tveir bæir standa uppi undir fjallsrótum, Flugumýri að norðan og Djúpidalur í mynni Dalsdals. Sagt er að Helga Sigurðardóttir, fylgikona Jóns Arasonar biskups, hafi sumarið 1551 falið sig í tjaldi í Húsgilsdragi á bak við Glóðafeyki fyrir hermönnum sem Danakonungur sendi til Hóla.
Ungmennafélag sem starfaði í Akrahreppi frá því snemma á 20. öld og til 1995 var nefnt eftir fjallinu, Ungmennafélagið Glóðafeykir. Héraðsfréttablaðið Feykir er einnig kennt við fjallið.
Andlitsmynd
Andlitsmynd (einnig nefnt portrett eða mannamynd) er málverk eða ljósmynd af manni þar sem andlitið er þungamiðja verksins. Þannig er andlitið oftar en ekki í miðjum myndfletinum og myndin nær aðeins rétt niður fyrir axlir. Sjálfsmynd er mynd sem listamaðurinn gerir af sjálfum sér.
Tasmaníuskolli
Tasmaníuskolli (fræðiheiti: Sarcophilus laniarius) er kjötæta af ættbálki pokadýra sem á okkar dögum finnst aðeins á eyjunni Tasmaníu. Tasmaníuskollinn er eini meðlimur ættkvíslarinnar Sarcophilus. Hann er á stærð við hund, kraftalega vaxinn og vöðvamikill og er stærsta núlifandi kjötæta af ætt pokadýra í heiminum. Tasmaníuskollinn hefur svartan feld, hann gefur frá sér vonda lykt sem magnast þegar honum er ógnað. Eitt helsta einkenni hans er mjög hávær og óhugnanlegur skrækur. Skollinn bæði veiðir sér til matar og étur hræ, er einlífisdýr, en étur þó einstaka sinnum í félagi við aðra skolla.
Á meginlandi Ástralíu útrýmdu menn Tasmaníuskollanum um 400 árum fyrir komu Evrópubúa (1788). Hann var álitinn skaðræðisgripur og ógn við búfénað á Tasmaníu og var því veiddur til ársins 1941 en þá var hann friðaður. Stofninn hefur minnkað síðan seint á 20. öld vegna skæðs andlitskrabbameins og er hann nú í útrýmingarhættu. Ríkisstjórn Tasmaníu vinnur að því að draga úr áhrifum krabbameinsins á stofninn.
Hjalti Skeggjason
Hjalti Skeggjason var íslenskur höfðingi á 9. og 10. öld og var einn af helstu leiðtogum kristinna manna við kristnitökuna. Hann bjó í Þjórsárdal.
Egede
Egede:
Cargotec
Cargotec er finnskt fyrirtæki sem meðal annars framleiðir lyftara, krana og annan vélbúnað sem notaður er til þess að flytja farm. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Helsinki.
Hjalti Skeggjason
Hjalti var sonur Skeggja Þorgeirssonar, Eilífssonar, Ketilssonar einhenda Auðunarsonar, landnámsmanns á Á á Rangárvöllum. Hann giftist Vilborgu, dóttur Gissurar hvíta Teitssonar og voru þeir tengdafeðgar kristnaðir og skírðir af Þangbrandi biskupi. Á Alþingi árið 999 var að því er segir í Kristni sögu mikið deilt um trúmál og kristniboð Þangbrandar og „guðlöstuðu þá sumir menn mjök, en þeir er skírðir voru ámæltu goðunum, og var at því sveitardráttur mikill“. Hjalti orti þá kviðlinginn „Vilk eigi goð geyja, grey þykir mér Freyja“ og var dæmdur sekur skóggangsmaður fyrir goðgá (guðlast)
Trent Alexander-Arnold
Trent John Alexander-Arnold (fæddur 7. október 1998) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Liverpool FC og enska landsliðinu. Trent fæddist í Liverpool og ólst upp hjá félaginu. Hann spilaði sinn fyrsta leik með aðalliðinu árið 2016, 18 ára gamall. Frá þeim tíma hefur hann tekið framförum og átt fast sæti í liðinu. Hann hefur unnið Meistaradeildina 2019 og ensku úrvalsdeildina 2019-2020 með liðinu ásamt því að fá einstaklingsviðurkenningar. Trent spilar sem bakvörður og er samspil hans og Andrew Robertson á öndverðum kanti eftirtektarvert.
Hjalti Skeggjason
Þeir Gissur fóru svo til Noregs og segir í Kristni sögu að þeir hafi siglt á skipi sem Hjalti hafi látið smíða í Þjórsárdal og draga niður eftir Rangá til sjávar. Þeir voru hjá Ólafi Tryggvasyni Noregskonungi einn vetur en konungur sendi þá svo til Íslands til að kristna landsmenn. Þeir komu til Íslands rétt fyrir Alþingi. Á þinginu höfðu þeir fjölda fylgismanna því margir Íslendingar höfðu þá tekið kristna trú. Gissur og Hjalti gengu til Lögbergs og báru upp erindi konungs. Þótti þeim mælast vel en en svá mikil ógn fylgði orðum þeira, at engir óvinir þeira þorðu at tala móti þeim. Þingheimur skiptist í tvo flokka en á endanum urðu sættir og úrskurðaði Þorgeir Ljósvetningagoði að Íslendingar skyldu taka kristni.
Trent Alexander-Arnold
Alexander-Arnold er öflugur í aukaspyrnum, föstum leikatriðum, stoðsendingum og er oft á tíðum sóknarsinnaður. Hann á metið yfir stoðsendingar varnarmanns á einu tímabili; 12 talsins.
Hjalti Skeggjason
Árið 1016 sigldi Hjalti til Noregs og var með Ólafi konungi digra, sem sendi hann ásamt Birni stallara sínum til Svíþjóðar að leita friðarsamninga við Ólaf skautkonung og sömdu þeir um trúlofun Ingigerðar dóttur hans og Ólafs helga, sem ekkert varð þó úr. Frá þessu ferðalagi segir ítarlega í Ólafs sögu helga. Hjalti sneri aftur til Íslands 1018.
Dótir Hjalta og Vilborgar var Jórunn, sem giftist Járnskeggja, syni Einars Þveræings. Börn þeirra voru Einar, afi Björns Gilssonar Hólabiskups og Björns Gilssonar ábóta, og Guðrún, amma Magnúsar Einarssonar Skálholtsbiskups.
Kvalifikacija za Millstreet
Kvalifikacija za Millstreet (íslenska: Undankeppnin fyrir Millstreet, franska: Présélection pour Millstreet) var undankeppnin fyrir Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1993. Sjö lönd frá Austurblokkinni tóku þátt í fyrsta sinn. Keppnin var haldin 3. apríl 1993 í Ljúbljana, Slóveníu. Efstu þrjú löndin fengu síðan að taka þátt í aðalkeppninni sem var haldin 15. maí 1993 í Millstreet, Írlandi.
Peronospora paula
Peronospora paula er sjúkdómsvaldandi sveppur af blaðmygluætt sem sýkir vegarfa um allt land. P. paula finnst einnig á Bretlandi, Þýskalandi og Finnlandi.
Heinrich Lübke
Karl Heinrich Lübke (14. október 1894 – 6. apríl 1972) var þýskur stjórnmálamaður sem var forseti Vestur-Þýskalands frá 1959 til 1969.
Lübke glímdi við lélega heilsu undir lok starfsferils síns. Hans er einkum minnst fyrir fjölda neyðarlegra atvika og skoplegra ummæla sem kunna að hafa orsakast af heilsubresti hans. Lübke sagði af sér þremur mánuðum áður en seinna kjörtímabili hans átti að ljúka vegna hneykslismáls sem tengdist störfum hans fyrir nasistastjórnina á tíma seinni heimsstyrjaldarinnar.
Æviágrip
Heinrich Lübke fæddist í sveitaþorpinu Enkhausen þann 14. október 1894 og var sonur handverkamanns. Hann hlaut styrk til háskólanáms og nam ræktunarfræði og landbúnaðarverkfræði. Lübke vann sem verkfræðingur í landbúnaðinum, meðal annars í landmælingum. Árið 1926 beitti hann sér fyrir stofnun Smábændasamtaka Þýskalands (Deutsche Bauernschaft) og varð fyrsti framkvæmdastjóri þeirra.
Árið 1931 var Lübke kjörinn á prússneska ríkisþingið sem þingmaður fyrir Kaþólska miðflokkinn. Honum var vikið úr opinberum embættum eftir valdatöku nasista árið 1933. Á valdatíð nasista var Lübke tvisvar handtekinn og sat í fangelsi í alls 20 mánuði. Eftir að honum var sleppt í seinna skiptið vann hann fyrir sér sem byggingaverkamaður í Berlín.
Lübke tók þátt í stofnun Kristilega demókrataflokksins eftir ósigur Þýskalands í seinni heimsstyrjöldinni og varð einn af forystumönnum flokksins í heimahéraði sínu, Vestfalíu. Breska hernámsliðið í Þýskalandi fól honum að annast landbúnaðar- og matvælamálefni héraðsins. Árið 1947, þegar lá við hungursneyð í Ruhrhéraði, vakti Lübke athygli þegar hann gekk hart fram gegn hernámsliðinu um að greiða þýskum bændum hærra verð fyrir landbúnaðarafurðir.
Lübke var kjörinn á héraðsþing Vestfalíu árið 1946 og á sambandsþing Vestur-Þýskalands árið 1948. Hann sagði upp þingsæti sínu á sambandsþinginu árið 1950 þegar lög voru sett sem bönnuðu þingmönnum að eiga bæði sæti á sambandsþinginu og héraðsþingum. Árið 1953 var hann aftur kjörinn á sambandsþingið og varð sama ár ráðherra landbúnaðar-, sjávarútvegs- og skógræktarmála í ríkisstjórn Konrads Adenauer kanslara.
Forseti Vestur-Þýskalands (1959–1969)
thumb|left|Lübke ásamt [[Jomo Kenyatta, forseta Keníu, og syni hans, Uhuru.]] Árið 1959, þegar seinna kjörtímabili Theodors Heuss Þýskalandsforseta var að ljúka, tilnefndi Kristilegi demókrataflokkurinn Lübke forsetaefni sitt í forsetakosningum á þýska sambandsþinginu. Konrad Adenauer hafði áður haft hug á því að verða sjálfur forseti Þýskalands en hafði dregið í land með þær fyrirætlanir. Lübke var kjörinn forseti af sambandsþinginu í júlí 1959. Lübke var endurkjörinn forseti með stuðningi bæði Kristilegra demókrata og Jafnaðarmanna árið 1964.
Á forsetatíð sinni vakti Lübke stundum kátínu landsmanna með óvenjulegri framkomu. Lübke þótti ekki fær ræðumaður og hann átti til að víkja frá handritum sínum við ræðuhöld. Meðal annars flutti hann ræðu um málefni Austur-Asíu í viðurvist sendiherra margra Asíulanda þar sem hann sagðist hafa tekið eftir því hve íbúar Teheran væru vel þvegnir. Lübke talaði ekki góða ensku en reyndi engu að síður oft að tjá sig á tungumálinu við erlenda þjóðarleiðtoga, oft með skoplegum niðurstöðum. Til dæmis á hann einu sinni að hafa mælt orðin „Equal goes it loose“ við Elísabetu Bretlandsdrottningu á tónleikum í Bonn þegar hann ætlaði að segja að tónleikarnir hæfust brátt. Þjóðverjar fóru að tala um þennan talsmáta sem „Lübke-ensku“ og skemmtu sér við að strengja saman setningar á henni.
Lübke var að mestu óumdeildur á fyrsta kjörtímabili sínu. Mikill styr stóð hins vegar í kringum hann eftir að yfirvöld í Austur-Þýskalandi birtu árið 1966 skjöl frá gömlum höfuðstöðvum Gestapo í Stettin þar sem greint var frá störfum Lübke fyrir nasistastjórnina á stríðsárunum. Áður hafði lítið verið kunngert um pólitíska fortíð Lübke og hann hafði almennt verið talinn meðal þeirra þýsku ráðamanna sem höfðu óflekkað mannorð frá nasistatímanum. Árið 1968 fór rithöfundurinn Frank Arnau með frumrit þessara skjala til Bandaríkjanna og fékk rithandarsérfræðing að nafni J. Howard Haring til að bera undirskriftirnar á þeim saman við rithönd Lübke. Haring komst að þeirri niðurstöðu að skjölin og undirskrift Lübke á þeim væru ósvikin og niðurstöður hans voru síðan birtar í vikublaðinu Der Stern. Málið varð gríðarlegur álitshnekkir fyrir Lübke.
Í febrúar 1968 lögðu 20 prófessorar við Háskólann í Bonn fram kröfu um að Lübke svaraði ásökununum gegn sér. Lübke steig fram og sagði ásakanirnar tilhæfulausar. Í nóvember sama ár tilkynnti Lübke hins vegar að hann hygðist láta af embætti í júní næsta ár, um þremur mánuðum áður en seinna kjörtímabili hans átti að ljúka.
Lübke lést árið 1972.
Leikari
Tegundir leikara
Til eru eftirfarandi tegundir leikara:
Þúsundfætlur
Þúsundfætlur eru flokkur liðdýra af undirfylkingu fjölfætla. Þúsundfætlur eru með tvö pör fóta á hvern lið nema á liðnum beint fyrir aftan hausinn sem engir útlimir eru á, og næstu liðum þar á eftir sem aðeins eru með eitt par fóta. Þúsundfætlur eru hægfara grotætur ólíkt margfætlum í systurflokk sínum sem eru eitruð rándýr.
Í heiminum hefur náðst að skilgreina um 12 000 tegundir en á Íslandi finnst hvorki fleirri né færri en 1 tegund.
Nátthagi
thumb|Nátthagi í maí 2021.
Nátthagi er gróðurlítill dalur rétt norðan við Suðurstrandarveg og sunnan við Fagradalsfjall. Vorið 2021 tók þunnfljótandi helluhraun að renna niður í dalinn frá gígnum í Geldingadölum og þakti botn hans og fyllti smám saman.
Fróðá
Fróðá er eyðibýli í Fróðárhreppi á Snæfellsnesi, í mynni Fróðárdals við þjóðveginn upp að Bugsvötnum. Fróðá hefur verið í eyði síðan árið 1929. Þar var kirkja fram til 1892, að hún var flutt til Ólafsvíkur. Hjá Fróðá eru vegamót, þar sem má komast á veginn norður með Snæfellsnesströnd og á annan veg suður yfir Fróðárheiði til Breiðuvíkur. Frá Fróðá liggja einnig leiðir vestur til Ólafsvíkur og austur til Búlandshöfða.
Fróðárundur
Fróðá er þekkt fyrir Fróðárundur, dularfulla atburði sem segir frá í Eyrbyggju. Sumarið fyrir undrin hafði rignt yfir staðinn blóði að því er segir í sögunni, en sjálf undrin hófust vegna vofveiflegs dauða heimamanna. Þeim atburði fylgdi síðan urðarmáni er sveif um veggi og hús Fróðárbæjar. Eftir að það gekk yfir, sáust sjódauðir menn ganga til langelda og aðrir menn dauðir rísa úr gröfum sínum. Svo fór að gerð var gangskör að því að kveða þennan ófögnuð niður og var það gert með því að settur var dyradómur svokallaður yfir draugunum öllum, sextán að tölu, og farið þar í öllu að þingadómum. Að dóminum gengnum risu hinir dauðu upp úr sætum sínum og hurfu við svo búið á braut. Að svo komnu máli var vígt vatn borið á hús og helgir dómar bornir um og hefur ekki borið þar á draugum síðan.
J. K. Rowling
Joanne Rowling betur þekkt sem J. K. Rowling (f. 31. júlí 1965) er höfundur hinna sívinsælu ævintýrabóka um galdrastrákinn Harry Potter, sem selst hafa í miljónatölu um allan heim. Í júní 2011 hafa bækur hennar um Harry Potter selst í um 450 milljónum eintaka og verið þýddar á 67 tungumál. Hún skrifaði einnig bókina "Hlaupið í skarðið" (e. The casual vacancy) sem kom út árið 2011.
Araucaria mirabilis
Araucaria mirabilis er útdauð tegund af barrtrjám sem óx áður á Patagóníu. Tegundin mun hafa náð 100m hæð.
Al Bayt leikvangurinn
Al Bayt leikvangurinn er knattspyrnuvöllur í borginni Al Khor í Katar. Hann var vígður 30. nóvember 2021 og tekur um 60 þúsund áhorfendur.
Kone
KONE er finnskt fyrirtæki sem meðal annars framleiðir lyftur og rúllustiga. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Espoo.
Al Bayt leikvangurinn
Útlit leikvangsins minnir á tjöld innfæddra íbúa Arabíuskagans. Völlurinn er með þaki sem hægt er að opna og loka að vild, auk þess sem hluti vallarins er lúxushótel með útsýni yfir leikvöllinn úr fínni herbergjum og sölum. Að heimsmeistaramótinu loknu verður vellinum breytt og áhorfendaplássum fækkað um helming en þess í stað verður hótel- og verslunarrými aukið.
Vígsluleikur vallarins var opnunarleikur Arabamótsins sem haldið var í Katar í árslok 2021.
Úrúgvæska úrvalsdeildin
Úrúgvæska úrvalsdeildin er efsta atvinnumannadeildin í knattspyrnu í Úrúgvæ. Keppnin var fyrst haldin árið 1900 og var áhugamannakeppni til ársins 1932 þegar atvinnumennska var lögleidd í Úrúgvæ. Keppnin í deildinni hefur ekki veirð mjög fjölbreytt þar sem Peñarol og Nacional hafa borið höfuð og herðar yfir önnur lið. Núverandi meistarar (2022) eru Nacional.
Tíminn
Tíminn var íslenskt dagblað, stofnað 1917, sem þjónaði lengi vel sem málgagn Framsóknarflokksins. Það var lagt niður árið 1996.
Hugmyndin af útgáfu blaðsins Tímans kom upp árið 1916 þegar Framsóknarflokkurinn var stofnaður. Fyrsta blaðið kom út þann 17. mars árið 1917 og var blaðinu miðað að bændastéttinni. Hópurinn sem stóð að stofnun blaðsins var frekar sundurleitur um sum atriði um samræmi milli hópsins og stefnu Framsóknarflokksins. Þrátt fyrir þessa sundurleytni tengdist þessi 20 manna stofnendahópur tengslum í gegnum ungmennafélögin, samvinnuhreyfinguna og áhuga þeirra á landbúnaðarmálum.
Upphaflega kom tíminn vikulega út og árið 1930 voru gefin út tvö blöð á viku. Fyrsti ritstjóri Tímans var Guðbrandur Magnússon en hann gegndi því starfi aðeins í nokkra mánuði en þá tók Tryggvi Þórhallsson, þáverandi formaður Framsóknarflokksins, við og starfaði þar til hann varð forsætisráðherra árið 1927.
Árið 1938 var Tíminn gerður að almennilegu dagblaði og miklar breytingar gerðar á blaðinu sem jafnframt var sameinað Nýja dagblaðinu. Þær áttu upphaf sitt þegar Þórarinn Þórarinsson var ráðinn ritstjóri og gegndi hann því starfi í 46 ár.
Lóðpunktur sólar
thumb|right|Skýringarmynd. Lóðpunktur sólar er sá punktur á yfirborði reikistjörnu þar sem Sólin virðist beint fyrir ofan (á hvirfilpunkti). Á þeim stað lenda geislar sólar undir 90° horni miðað við yfirborðið. Það getur líka verið sá punktur þar sem Sólin er næst yfirborði reikistjörnunnar.
Á Jörðinni nefnist staðsetning Sólar miðað við fastastjörnur á himninum á vorjafndægri vorpunktur. Tímahorn miðast við vorpunkt, en þá er lóðpunktur sólar á miðbaug. Vorpunktur annar af skurðpunktum miðbaugs himins og sólbaugs. Haustpunktur nefnist staðsetning sólar miðað við fastastjörnur á himninum á haustjafndægri.
Á jafndægri að vetri á norðurhveli Jarðar er lóðpunkturinn yfir krabbabaug en yfir steingeitarbaug að sumri, og öfugt á suðurhvelinu.
Efnavopnasamningurinn
Samningur um bann við þróun, framleiðslu, söfnun og notkun efnavopna og um eyðingu þeirra eða efnavopnasamningurinn er alþjóðasamningur um vopnatakmarkanir sem bannar framleiðslu, söfnun og notkun efnavopna. Efnavopnastofnunin sér um framkvæmd samningsins, en það er óháð stofnun staðsett í Haag í Holland. Samningurinn bætir við og stækkar gildissvið Genfarsamningsins frá 1925. Samningurinn var lagður fyrir Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna af Afvopnunarráðstefnunni 3. september 1993. Í nóvember samþykkti þingið samninginn sem var lagður fram til undirritunar 13. janúar 1993. Hann tók formlega gildi 29. apríl 1997 eftir undirritun 65 landa. Nú hafa 193 af þeim 196 löndum sem viðurkennd eru af Sameinuðu þjóðunum undirritað samninginn. Ísrael á eftir að fullgilda hann og þrjú lönd (Norður-Kórea, Egyptaland og Suður-Súdan) hafa ekki undirritað hann.
Syrpa
Syrpa eru kiljur í vasabroti sem innihalda kringum átta myndasögur frá Disney, einkum sögur um Andrés önd og Mikka mús og sögupersónur sem þeim tengjast. Slíkar bækur eru gefnar út í ýmsum Evrópulöndum. Bækurnar eru að jafnaði um 250 síður að lengd. Nær allar sögurnar koma frá The Walt Disney Company Italia á Ítalíu og frá Egmont í Danmörku. Upphaflega kom hugmyndin að því að gefa út vasabrotsbækur með klassískum Disney-sögum frá ítalska forlaginu Mondadori. Til 1987 komu bækurnar út með óreglulegu millibili en hafa komið út mánaðarlega eftir það.
Íslenska útgáfan Syrpa kom upphaflega út hjá Vöku-Helgafelli árið 1994. Hún er núna gefin út af Eddu útgáfu.
Brynja Þorgeirsdóttir
thumb|Brynja Þorgeirsdóttir thumb|Orðbragð var á dagskrá RÚV árin 2013–2015 Brynja Þorgeirsdóttir (f. 14. nóvember 1974) er íslensk sjónvarpskona. Árið 2006 hóf hún störf sem umsjónarmaður í Kastljósi hjá RÚV. Hún var ritstjóri Djöflaeyjunnar og menningarritstjóri Kastljóss 2012–2015. Hún var umsjónarmaður og einn handritshöfunda sjónvarpsþáttanna Orðbragð ásamt Braga Valdimari Skúlasyni. Árið 2008 kynnti hún niðurstöður stiga Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Hún hlaut Edduverðlaun sem sjónvarpsmaður ársins 2015.
Árið 2015 lauk hún meistaragráðu í bókmenntafræði við Háskóla Íslands og doktorsprófi frá Cambridge háskóla árið 2020.
Þóra Björg Helgadóttir
Þóra Björg Helgadóttir (f. 5. maí 1981) er íslensk knattspyrnukona og reyndasti markmaður íslenska landsliðsins. Hún leikur nú með Kolbotn IL í Noregi. Hún er yngri systir Ásthildar Helgadóttur fyrrum landsliðskonu í knattspyrnu.
Viðurkenningar
Íþróttamaður Kópavogs 2005 og 2006.
Nokian Tyres
Nokian Tyres er finnskt fyrirtæki sem framleiðir hjólbarða. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Nokia.
Söguþráður Eneasarkviðu
Söguþráður Eneasarkviðu er latneskur kvæðabálkur í 12 bókum eftir rómverska skáldið Virgil og er í grófum dráttum þannig:
Fyrsta bók
Virgill byrjar kviðuna á orðunum: en sá maður er Eneas, sem fyrstur kom frá Trójuströndum til Ítalíu, rekinn á flótta að ætlun forlaganna, að stofna borg og ættir Latverja. (Bláupphafið er sögugangur kviðunnar í hnotskurn).
Eftir það ákallar Virgill sönggyðjuna með orðunum: Seg mér, Sönggyðja, hvað hafði hann [Eneas] gert henni [Júnó] í mót, hvað gramdist guðanna drottning svo, að hún lét þann mann, svo trúfastan, rata í aðrar eins hættur. Þá segir frá því að Júnó ann Karþagóborg, en hatast við þá Tróverja sem sluppu úr eyðingu borgarinnar og sigla nú frá Sikiley á leið til Latíums.
Eólus vindakonungur tekur að æsa stórviðri á hendur Tróverjum að ósk Júnóar, en Neptúnus lægir ofviðrið.
Trójumenn ná landi á Afríkuströnd. Venus talar máli Tróverja við Júpíter. Hann skýrir henni frá mikilfengleika Rómaborgar í framtíðinni.
Venus, í gervi veiðimeyjar, birtist Eneasi. Hún segir honum sögu Dídóar og Karþagóborgar og hylur hann og Akkates þokuhjúpi.
Þjórsárstofa
Þjórsárstofa er gestastofa og upplýsingamiðstöð, staðsett í Árnesi í Skeiða- og Gnúpverjahreppi við þjóðveg 32. Þar er meðal annars boðið uppá áhugaverða kvikmyndasýningu um Þjórsá, þar sem ánni er fylgt frá upptökum til ósa, og brugðið upp myndum úr næsta nágrenni hennar, staðháttum og mannlífi í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Auk kvikmyndarinnar, er í Þjórsárstofu að finna mikið magn upplýsinga á gagnvirkum skjám, veggspjöldum og í bæklingum um þjónustu, sögu, náttúrufar, dýra- og mannlíf á svæðinu.
Söguþráður Eneasarkviðu
Fyrsta bók
Eneas og Akkates koma til Karþagóborgar, dást að Júnóarhofi að lágmyndum úr Trójustríði. Dídó heldur til hofs. Skipreika förunautar Eneasar ganga fyrir drottninguna og biðja hana ásjáar. Eneas brýst út úr þokuhjúpinum og ávarpar Dídó.
Venus lætur Kúpídó taka á sig gervi Askaníusar Eneassonar, svo að Dídó felli hug til Eneasar. Kúpídó kemur til hallar Dídóar. Þar er haldin veisla. Dídó biður Eneas að rekja sögu sína.
Þjórsárstofa
Tenglar
Thjorsarstofa.is
G. K. Chesterton
G. K. Chesterton, Gilbert Keith Chesterton, (29. maí 1874–14. júní 1936) var enskur rithöfundur, bókmennta- og listgagnrýnandi, heimspekingur og kristinn trúvarnarmaður. Framan af ævi sinni tilheyrði hann ensku biskupakirkjunni en gerðist kaþólskur árið 1922. Síðustu ár sín var hann ötull og áhrifamikill talsmaður kristinnar trúar og kaþólsku kirkjunnar.
Chesterton er ekki síst þekktur fyrir að hafa skapað persónuna föður Brown sem hann ritaði sakamálasögur um á árunum 1910–1935.
Söguþráður Eneasarkviðu
Önnur bók
Eneas hefur upp sögu sína og segir frá tréhestinum (þ.e. Trójuhestinum). Að tróverskir hirðar hafi leitt fram fangann Sínon, grískan mann og að hann hafi talið Tróverja á að draga tréhestinn upp í borgina. Laókóon varar við hestinum (quidquid id est, timeo danaos et dona ferentes = hvað sem það er, þá óttast ég Danáa, jafnvel þegar þeir færa gjafir), en af hafi kemur höggormur og drepur hann og syni hans. Hesturinn dreginn inn í Trójuborg.
Tróverjar sofa. Sínon fær merki um að hleypa Grikkjum úr hestinum. Svipur Hektors birtist Eneasi. Hann segir honum að forða sér úr borginni með dýrgripi Tróju og húsgoð.
Barist á strætum Trójuborgar. Eneas berst með fámennri sveit.
Eneas kemur augu á Helenu hina fögru í Vestuhofi, hyggst hefna falls borgarinnar með því að drepa hana. Venus birtist Eneasi og biður hann fremur að huga að heill fjölskyldu sinnar.
Guðlegt teikn birtist, eldslogi um höfuð Júlusar. Eneas heldur á braut, ber Ankíses föður sinn á baki og leiðir son sinn. Kreúsa kona hans fylgir í humátt á eftir.
Kreúsa hverfur. Eneas leitar hennar, en finnur ei. Ofurstór svipur hennar birtist honum, segir að hann skuli ótrauður halda leiðar sinnar að vilja forlaganna.
Dagur rennur. Eneas heldur til fjalls ásamt föður sínum og syni.
Þriðja bók
Eneas og förunautar smíða flota og sigla burt í sumarbyrjun út í óvissuna. Eneas leggur grundvöll að borg í Þrakíu. Pólýdórus Príamusson kallar til Eneasar úr jörðu og segir að hann hafi verið myrtur í Þrakíu. [Hér, þar sem lýst er af hverju Pólýdórus hafi verið myrtur, kemur fyrir hin fræga setning: quid non mortalia pectora cogis, auri sacra fames = því til hvaða verka neyðir þú ekki hjörtu dauðlegra manna, þú bölvaða gullgirnd]. Tróverjar afráða að sigla á braut.
Þeir sigla til Deloseyjar. Eneas spyr Apolló frétta. Ankíses ræður véfréttina ranglega svo að siglt er til Krít.
Tróverjar taka að hlaða borgarmúra á Krítey. Húsgoðin birtast Eneasi á nóttu og segja honum að borg fyrirheitana sé ekki á Krit, heldur í Hesperíu. Tróverjar sigla á braut.
Tróverjar hreppa stórviðri og ná landi á fjórða degi á Strófadeseyjum. Tróverjar drepa nautgripi sér til matar og Harpýjurnar, hálfmennsk illfygli, gera aðsúg að þeim. Þeir hrekja kvikindin burt, en Kelenó, þeirra elst, spáir því að þeim auðnist ekki að finna borgarstæði fyrr en þeir hafa etið matborð sín.
Þeir sigla fram hjá Íþöku og lenda við Levkateshöfða. Tróverjar færa fórnir og halda leika við Aktíum. Þeir sigla áfram og til Búþrótumsborgar. Þar finna Tróverjar fyrir Helenus Príamusson og konu hans Andrómökku, sem Hektór átti áður.
Eneas spyr Helenus ráða vegna illspár Kelenóar. Helenus segir honum spá sína, að Tróverjar eigi enn langa ferð fyrir höndum, þurfi ekki að óttast óheillaspá Kelenóar, skuli forðast Karybdísi og Skyllu, færa Júnó fórnir og lenda loks við Kúmu og spyrja völvuna Síbyllu frétta.
Helenus færir Tróverjum ríkulegar gjafir í kveðjuskyni og Andrómakka gefur Askaníusi gjafir til minningar um Astýanax, son þeirra Hektors.
Tróverjar dveljast náttlangt við Keráníu.
Lent við „Castrum Minervae“. Tróverjar komast klakklaust fram hjá Karybdísi að strönd Sikileyjar allskammt frá Etnu.
Akkemenídes, maður úr liði Ódysseifs, leitar ásjár Tróverja og segir þeim af Pólýfemusi Kýklópa.
Pólýfemus og aðrir Kýklópar birtast. Tróverjar hraða sér burt fullum seglum suður með strönd Sikileyjar.
Tróverjar koma loks til Drepanum og þar sálast Ankíses. Eneas lýkur þar frásögu sinni frammi fyrir Dídó drottningu, segir að þeir hafi hrakist fyrir illviðrum þaðan og til Karþagóborgar.
Fjórða bók
Dídó kvelst af ást til Eneasar og trúir systur sinni Önnu fyrir því. Anna hvetur hana til að láta eftir þrá sinni og gefast Eneasi. Dídó færir fórnir til að vinna hylli guðanna, einkum Júnóar hjúskapargyðju. Dídó er ær af ást og lætur alla landstjórn reka á reiðanum.
Júnó og Venus leggja á ráðin um samfund Dídóar og Eneasar, og með því vill Júnó koma í veg fyrir að Trójumenn nemi land á Ítalíu. Venus treystir því hins vegar að Júpíter muni aldrei fallast á þá ráðagjörð.
Dídó og Eneas halda til veiða með fylgdarsveitum sínum. Júnó lætur óveður skella á, svo að Dídó og Eneas leita skjóls ein í helli. Dídó lítur á samfund þeirra þar sem hjónavígslu, náttúruvættir séu vottar að henni.
Júpíter sendir Merkúríus til Eneasar í því skyni að minna hann á vilja forlaganna og skipa honum að sigla burt frá Karþagó. Eneas hyggst sigla burt sem skjótast, en veit ekki hvernig hann geti fært Dídó tíðindin. Dídó skynjar að Eneas undirbýr brottför, æðir um sem Bakkynja, og talar til hans örvingluð. Eneas segir Dídó frá boðum Merkúríusar, og að hann haldi ófús á braut. Dídó þylur Eneasi bölbænir og heitir honum hefndum.
Eneas heldur til flota síns og Tróverjar búa skipin til ferðar. Dídó sendir önnu á fund Eneasar að biðja hann að fresta brottförinni um sinn. Eneas haggast hvergi.
Dídó vill deyja en blekkir systur sína, biður hana að hjálpa sér við að reisa bálköst til athafnar sem muni leysa sig undan ástinni til Eneasar.
Merkúríus birtist Eneasi í svefni og hvetur hann til að sigla sem skjótast vegna hættu á árás. Eneas vekur menn sína og þeir hraða sér á haf út.
Dídó sér í höll sinni að Tróverjar sigla brott. Hún ákallar sól, guði og Hefndanornir, biður þess að þau og Karþagómenn megi hefna sín með því að ofsækja Eneas og alla þjóð hans.
Dídó kastar sér í bálköstinn, lætur fallast fram á sverðsodd. Harmakvein fer um borgina þegar fréttist af voðaverki drottningar. Anna ryður sér leið að kestinum, en þá verður Dídó ekki lengur bjargað.
Júnó sendir Írisi ofan af himni til að skera lokk úr hári Dídóar, til að leysa líf hennar úr fjötrum.
Fimmta bók
Eneas siglir til Sikileyjar og kemur að landi nærri gröf Ankísesar föður síns. Akestes tekur á móti Tróverjum.
Eneas setur leika til heiðurs föður sínum. Þar fer fram kappróður, kapphlaup, hnefaleikur, bogaskotfimi og riddaraleikur pilta.
Júnó sendir Írisi ofan af himni, og æsir hún Trójukonur til að leggja eld að skipunum.
Eneas ákallar Júpíter. Guðinn sendir steypiregn, svo að öll skipin bjargast nema fjögur. Eftir skipabrunann er Eneas að því kominn að falla frá ferð lengra. Öldungurinn Nátes ræður honum að skilja sumt af fólkinu eftir á Sikiley og halda áfram ásamt öðrum til Ítalíu. Ankíses birtist syni sínum og segir honum að fylgja ráði Nátesar; hann skuli þó koma til fundar við sig í undirheimum áður en hann stofni borg.
Borgin Akesta grundvölluð handa þeim sem eftir sitja. Að loknum hátíðahöldum siglir Eneas áleiðis til Ítalíu. Venus fer þess á leit við Neptúnus, að Tróverjar komist óskaddaðir leiðar sinnar þrátt fyrir óvild Júnóar.
Svefnguðinn yfirbugar Palínúrus stýrimann og steypir honum fyrir borð.
Sjötta bók
Lending við Kúmu. Eneas heldur að hofi Apollós til fundar við völvuna Síbyllu. Í helli völvunnar flytur hún honum véfrétt sem er innblásin af Apolló. Hún er þannig að Eneas komist ekki til undirheima fyrr en hann hafi náð hinni gullnu trjágrein og jarðsett einn manna sinna sem ógrafinn sé.
Stuttu eftir það finnst Mísenus, lúðurþreyttari, dauður. Tvær dúfur vísa Eneasi á gullnu trjágreinina.
Fórnfæring.
Eneas og Síbylla halda til undirheima. Þar mæta þau ferjukarlinum Karoni. Svipur Palínúrusar verður á vegi Eneasar. Karon fær gullnu trjágreinina og ferjar Eneas og Síbyllu yfir Stýgarfljót. Þau rekast á varðhundinn Kerberos, Mínos dómsforseta og sjálfsmorðingja.
Þau koma að Sorgarvöllum. Dídó ber fyrir augu Eneasi. Þau mæta stríðsköppum og þar á meðal Deífóbus Príamusson, sem var vopnabróðir Eneasar.
Ankíses sýnir Eneasi merkismenn Rómar, sem bíða þess að fæðast, konunga Albverja, Rómúlus, Ágústus, Rómarkonunga og frægðarmenn á dögum komandi Rómarlýðveldis.
Komið að hliði Somnusar. Ankíses fylgir Eneasi og Síbyllu út úr undirheimum.
Sjöunda bók
Útför Kæjetu fóstru Eneasar. Tróverjar sigla fram með landi Kirku og ná til Tíberósa.
Latínus konungur kemur til sögu og Lavinía dóttir hans, sem örlögin ætla að muni giftast útlendingi.
Tróverjar eta „matborðin“.
Eneas sendir mann á fund Latínusar konungs og reisir virkisborg. Latínus skynjar að Eneasi muni ætlað að eignast Laviníu.
Almir de Souza Fraga
Almir de Souza Fraga (fæddur 26. mars 1969) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leikimeð landsliðinu.
Söguþráður Eneasarkviðu
Sjöunda bók
Júnó sendir meinvættina Allektó til að spilla friðarsáttmála. Æði Amötu drottningar, sem er andsnúin ráðahagnum.
Júlus Eneasson á hjartveiðum. Allektó kemur ófriði af stað með því að etja hundum Júlusar á eftirlætishjört Silvíu. Hirðar Latínusar konungs rísa óvægir upp.
Allektó gefur ófriðarmerki. Hjarðmenn berjast. Allektó segir Júnó að verki hennar sé lokið „farsællega“.
Lýsing á foringjum og hersveitum Latverja.
Áttunda bók
Túrunus dregur upp gunnfána. Fljótsguðinn Tíberínus talar til Eneasar og segir honum að leita liðsinnis Evanders konungs.
Eneas slátrar gyltunni. Arkadar halda fórnarhátíð til heiðurs Herkúlesi. Eneas og menn hans sigla til þeirra upp Tíberfljót. Evander heitir Eneasi liðveislu.
Evander greinir frá því hvernig Herkúles réð niðurlögum skrímslisins Kakusar.
Herkúlesarhátið er fram haldið. Evander segir Eneasi sögu Latíums og sýnir honum borg sína.
Venus fær Volkanus til að smíða vopn handa Eneasi. Kýklópar hefja smíðina.
Eneas og Evander eiga viðræður. Evander sendir son sinn Pallas til stríðs í fylgd Eneasar.
Níunda bók
Júnó sendir Írisi á fund Túrnusar, segir honum að ráðast á búðir Tróverja, því að Eneas sé fjarstaddur. Skipum Tróverja er borgið frá bruna og breytt í dísir. Nísus og Evrýalus ætla að brjótast gegnum óvinaraðir og komast á fund Eneasar.
Þeir ráðast á Rútula, sem eru sofand og falla í hendur óvium og eru báðir vegnir. Rútúlar ganga fram til orrustu, bera í fylkingarbrjósti höfuð Nísusar og Evrýalusar á spjótsoddum. Móðir Evrýalusar harmar dauða sonar síns.
Ráðist að búðum Tróverja. Sagt frá framgöngu Túrnusar og vígfimi hans. Fyrsta dáð Askanísar í hernaði. Apolló spáir honum glæstri framtíð.
Bitías og Pandarus ljúka upp hliði á búðum Tróverja. Rútular fara halloka uns Túrnus kemur þeim til liðisinnis. Túrnus kemst inn í Tróverjabúðir og vegur margan mann. Loks verður hann að láta undan síga, steypir sér í Tíberfljót og nær aftur til liðsmanna sinna.
Tíunda bók
Júpíter kallar guðina til stefnu á Ólympusfjalli. Venus og Júnó deila. Júpíter úrskurðar að örlögin skuli hafa sinn gang.
Rútular gera enn atlögu að búðum Tróverja.
Eneas siglir til búða sinna úr liðsbónarför. Sagt frá bandamönnum Eneasar.
Sjávardísirnar, sem áður voru skip, verða á vegi Eneasar og gera honum viðvart, að bardagi bíði hans. Eneas kemur að landi, við mikinn fögnuð Tróverja í búðunum.
Orrustan hefst. Eneas ryðst fram og vinnur sigra, en lengi er bardaginn tvísýnn. Framgöngu Pallasar lýst í orrustunni. Túrnus vegur Pallas. Eneas fer hamförum um vígvöllinn, leitar hefnda eftir Pallas.
Samtal Júpíters og Júnóar. Hann leyfir henni að halda hlífiskildi yfir Túrnusi um sinn. Hún gerir tálmynd með yfirbragði Eneasar. Túrnus eltir tálmyndina á skip eitt. Þannig kemur Júnó honum úr bardaganum.
Mezentíus gengur til bardagans og vinnur margar dáðir. Eneas og Mezentíus berjast. Mezentíus særist. Eneas vegur Lásus Mezentíusson. Mezentíus fer til að hefna sonar síns. Eneas særir hann til ólífis.
Ellefta bók
Eneas helgar Mars vígverjur Mezentíusar sem sigurmerki. Þá er sagt frá líkfylgd Pallasar. Latverjar beiðast vopnahlés og Eneas fellst á málaleitan þeirra.
Harmur í Pallasborg. Evander heitir á Eneas að hefna sonar síns með því að vega Túrnus. Tróverjar, og eins Latverjar, jarðsetja fallna menn.
Díómedes synjar þess að berjast að nýju við Tróverja, allra síst við slíkan garp sem Eneas. Latínus konungur heldur ræðu, segir baráttu Latverja tapaða og leggur til að gerður verði friðarsáttmáli við Eneas. Drankes tekur undir orð konungs.
Herkonan Kamilla kemur til liðs við Túrnus. Þá er Vígaferlaþáttur Kamillu. Opis hefnir Kamillu. Ringulreið meðal Latverja, borg þeirra umsetin. Túrnus fregnar dauða Kamillu og hraðar sér til borgar
Tólfta bók
Verk í vinnslu.
Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)
Jóhann Gunnar Jóhannsson (23. nóvember 1971 í Reykjavík) er íslenskur leikari, handritshöfundur, leikstjóri og kvikmyndaframleiðandi.
Blönduósvöllur
Blönduósvöllur er knattspyrnuleikvöllur á Blöndósi. Völlurinn er heimvöllur knattspyrnuliðsins Hvöt. Völlur getur tekið 100 manns í sæti.
Korsíka
thumb|right|Höfnin í bænum [[Bonifacio á suðurodda Korsíku.]] thumb|200px thumb|Kort. Korsíka (franska: Corse; ítalska: Corsica; korsíkanska: Còrsica) er eyja undan suðurströnd Frakklands sem hún tilheyrir, rétt norðan við ítölsku eyjuna Sardiníu. Hún er fjórða stærsta eyja Miðjarðarhafs, á eftir Sikiley, Sardiníu og Kýpur. Að flatarmáli er hún tæpir 9 þúsund ferkílómetrar og er mannfjöldi um 330.000 (2016). Ajaccio er höfuðborgin með um 70.000 íbúa. Korsíka er sögulega fræg sem fæðingarstaður Napóleons Bonaparte.
Tveir þriðju Korsíku eru fjallgarður og er hæsti tindurinn Monte Cinto, 2706 m. i. Sundið milli Korsíku og Sardiníu er 11 kílómetrar.
Stjórnsýslulega er Korsíku skipt upp í 2 sýslur; Haute-Corse and Corse-du-Sud, 52 kantónur og 360 bæjarfélög. Korsíkanska er minnihlutatungumál á eyjunni sem um 10% hafa að móðurmáli. Það er skyldara ítölsku en frönsku.
Höfn
thumb|right|Höfnin í [[Capri á Ítalíu.]] Höfn er staður þar sem skip og bátar geta leitað vars fyrir veðri og vindum eða er lagt til geymslu. Höfn getur verið náttúruleg höfn: náttúrulegt var við höfða, víkur, eyjar eða granda; eða mannvirki með öldubrjótum, sjóvarnargörðum og hafnargörðum eða blanda af þessu tvennu. Manngerðar hafnir þarfnast oft reglulegrar dýpkunar þar sem þær eru reistar upp við land þar sem dýpi er lítið. Manngerðar hafnir eru oftast með bryggjukanta, bryggjur, kvíar og aðra aðstöðu til að skip geti lagst að landi, hægt sé að sjósetja þau og taka á land, ferma og afferma o.s.frv.
Tónakvartettinn - Tónakvartettinn frá Húsavík
Tónakvartettinn - Tónakvartettinn frá Húsavík er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973. Ljósmynd á framhlið, sem er frá Húsavík tók Óli Páll
Hefei
alt=Mynd af skrifstofubyggingum við Svanavatn í Hefei borg.|thumb|450px|Skýjakljúfar við Svanavatn í Hefei borg. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Hefei um 9,4 milljónir manna.
alt=Mynd af Musteri Chenghuangshen í Hefei. Chenghuangshen er samkvæmt kínverskri þjóðtrú bæjar-eða borgarguð. Slík musteri eru víða í borgum Kína.|thumb| Musteri Chenghuangshen í Hefei. Í kínverskri þjóðtrú er Chenghuangshen bæjar-eða borgarguð. Slík musteri eru víða í borgum Kína. Hefei (kínverska: 合肥; rómönskun: Héféi; Ho-fei), er höfuðborg og fjölmennasta borg Anhui héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína. Hún er stjórnsýslu-, efnahags- og menningarmiðstöð héraðsins. Borgin er staðsett norður af Chaohu vatni, við norðausturrætur Dabie-fjalla, sem mynda skil á milli fljótanna Huai og Jangtse. Hefei, sem er þekkt sem borg vísinda, fræða og nýsköpunar, hefur vaxið gríðarlega og er í dag þróuð og blómleg borg.
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Hefei 5.056.000 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 9.369.881.
Staðsetning
Hefei borg er staðsett í miðhluta Anhui héraðs og liggur að Huainan borg í norðri, Chuzhou í norðaustri, Wuhu í suðaustri, Tongling í suðri, Anqing í suðvestri og Lu'an í vestri.
Heildarflatarmál borgarinnar er 11,445 ferkílómetrar. Borgin er staðsett norður af hinu víðáttumikla bláa Chaohu vatni („Fuglahreiðravatn“). Borgin stendur á láglendi við norðausturrætur Dabie-fjalla, sem mynda skil á milli fljótanna Huai og Jangtse. Huai rennur til norðurs við borgina og sunnan við hana er Jangtse fljót. Frá Hefei eru greiðar vatnsflutningar um Chaohu vatn að Jangtse á móti Wuhu borg. Mikilvægar landleiðir liggja um Hefei frá Pukou í Nanjing höfuðborg Jiangsu til Xian borgar í Shaanxi héraði og til borganna Xuzhou, í Jiangsu héraði, Bengbu, Anqing í Anhui héraði.
Saga
alt=Mynd frá Svanavatni í Hefei borg.|thumb|Við Svanavatn í Hefei borg.
alt=Mynd frá Xiaoyaojin garði í Hefei borg.|thumb|Xiaoyaojin garðurinn í Hefei borg.
alt=Mynd af Mingjiao hofinu í Hefei borg.|thumb|Mingjiao hofið í Hefei borg. Saga byggðar þar sem Hefei er nú, verður rakin allt til Nýsteinaldar. Leirmunir og aðrar fornleifar hafa fundist frá þeim tíma. Frá 8. til 6. öld f.Kr. var Hefei staður smáríkisins Shu, sem síðar varð hluti af Chu-konungsríkinu. Margar fornleifar hafa fundist frá því tímabili. Nafnið Hefei var fyrst gefið sýslu sem sett var upp á svæðinu á tímum Hanveldisins (206 f.Kr.— 220 e.Kr.). Á 4. til 6. öld e.Kr. var svæðið vígvöllur á milli ríkja í norðri og suðri, og því var nafni þess og stjórnunarstöðu oft breytt. Á tímum Suiveldisins (581–618) og Tangveldisins (618–907) varð það aðsetur Lu héraðs, nafn sem það hélt allt til 15. aldar, þegar staða þess styrktist og héraðið fékk nafnið Luzhou.
Núverandi borg á rætur frá tímum Songveldisins (960–1279). Fyrri byggð Hefei var nokkru lengra norður. Á 10. öld var það um tíma höfuðborg sjálfstæða Wu konungsríkisins (902–937) og var mikilvæg miðstöð Nan Tang ríkis (937–976). Frá 1127 varð svæðið varnarstöð Nan Songveldisins (1127–1279) gegn innrásaraðilum Jin (Juchen sem ættaðir voru frá Mansjúríu) sem og blómleg viðskiptamiðstöð ríkjanna tveggja. Á tímum Mingveldisins (1368–1644) og Tjingveldisins (1644–1912) var borgin þekkt um skeið (eftir 14. öld til 19. aldar) sem Luchow.
Hefei varð síðan tímabundin höfuðstaður Anhui á árunum frá 1853–1862. Þegar Kínverska lýðveldið var stofnað árið 1912 var yfirstjórn héraðsins breytt og svæðið endurnefnt sem Hefei-sýsla árið 1912.
Fyrir síðari heimsstyrjöldina var Hefei í meginatriðum stjórnsýslumiðstöð og svæðisbundinn markaður afurða af frjósamri sléttunni í suðri. Þar var söfnunarmiðstöð landbúnaðarafurða svo sem korns, bauna, bómullar og hamps. Þar var einnig handverksiðnaður á fatnaði, leðri, bambusvörum og járnbúnaði.
Mikilvægi svæðisins jókst með lagningu járnbrauta. Framkvæmdir þeirra fyrstu hófust árið 1912 með lagningu járnbrautar milli Tianjin borgar á austurströnd Norður-Kína, til Pukou í Nanjing borg við bakka Jangtse fljóts. Á fjórðra áratugnum var síðan lögð járnbraut sem tengdi Hefei borg við kolahafnar Yuxikou á Jangtse fljóti við borgina Wuhu.
Í kjölfar sigurs Kínverja seinna stríði þeirra við Japan (1937–1945) var Hefei gerð að höfuðborg héraðsins Anhui.
Eftir stríðið óx borgin í öfluga iðnaðarborg. Þegar Hefei varð höfuðborg Anhui héraðs árið 1952 voru skipulagðir miklir fólksflutningar til hennar frá öðrum landshlutum. Vísindi og menntir voru efldar og innviðir byggðir upp. Enn þann dag í dag er borgin í miklum vexti.
Efnahagur
Fyrir síðari heimsstyrjöldina var Hefei borg í meginatriðum stjórnsýslumiðstöð og svæðisbundinn markaður fyrir landbúnaðarafurðir af frjósamri sléttunni í suðri.
Eftir stríðið breyttist borgin í öfluga iðnaðarborg. Bómullarverksmiðja var opnuð árið 1958 og stór varmaaflsvirkjun sem keyrð er með kolum frá Huainan, var stofnuð snemma á fimmta áratug síðustu aldar. Í borginni risu verksmiðjur sem framleiða iðnaðarefni og efnafræðilegan áburð. Í lok fimmta áratugar síðustu aldar var byggt járn- og stáliðjuver. Auk framleiðslu vélaverkfæra og landbúnaðartækja hefur borgin þróað verksmiðjur sem framleiða ál, rafeindatækni og margskonar ljósavörur.
Hefei borg hefur gengið í gegnum gríðarlegan vöxt innviða á undanförnum áratugum. Eftir stríðið var höfuðborg Anhui héraðs flutt frá Anqing borg til Hefei. Til að aðstoða við þróun og uppbyggingu borgarinnar voru margir hæfileikaríkir einstaklingar sendir frá öðrum landshlutum. Lögð var áhersla á uppbyggingu vísinda og mennta. Og á síðustu árum hefur verið ráðist í stórtækja uppbyggingu samgönguinnviða. Smáborg þriðja áratugar síðustu aldar er orðin að nútíma milljónaborg. Hefei er í dag talin vera ein sú borg Kína sem er í hvað mestum vexti.
Menntir og vísindi
alt=Mynd af kennslubyggingu og gamla bókasafninu við hinn virta Vísinda- og tækniháskóla Kína í Hefei borg.|thumb| Kennslubygging og gamla bókasafnið við hinn virta Vísinda- og tækniháskóla Kína í Hefei borg.
alt=Mynd frá Tækniháskóla Hefei borgar.|thumb| Tækniháskóli Hefei borgar.
alt=Mynd frá Þriðju rannsóknarbyggingu Storkufræðistofnunarinnar í Hefei borg.|thumb| Þriðja rannsóknarbygging Storkufræðistofnunarinnar í Hefei borg. Hefei er þekkt í Kína sem borg vísinda, fræða og nýsköpunar.
Borgin gegnir mikilvægu hlutverki í vísindarannsóknum í Kína. Borgin hefur sjö mikilvægar innlendar rannsóknarstofur, einungis Beijing fleiri: Þjóðarrannsóknastofnun á samhraðalsgeislun, Þjóðarrannsóknastofnun Hefeiborgar í smásærri eðlisfræði, sem báðar heyra undir Vísinda- og tækniháskóla Kína í Hefei borg.
Í borginni er einnig Storkufræðistofnunin, Stofnun um rafgasfræði, Vitvélastofnun, rannsóknarstofnun í segulaðgreining (með ofurleiðandi segli), Anhui stofnunin í ljóseðlisfræði og aflfræði agna, sem allar heyra Stofnun Hefei borgar í eðlisfræðivísindum sem er hluti af kínversku vísindaakademíunni.
Í borginni eru merk vísindverkefni á borð við þróun ofurleiðara. Þá var Hersjúkrahúsið í Hefei borg einn fyrsti staður til rannsókna á mönnum með CRISPR erfðatækni árið 2015.
Samgöngur
alt=Mynd af Suður járnbrautarstöð Heifei borgar.|thumb| Suður járnbrautarstöð Heifei borgar.
alt=Mynd frá Línu tvö í snarlestarkerfi Heifei borgar.|thumb| Dadongmen stöðin á línu tvö í snarlestarkerfi Heifei borgar. Staðsetning Hefei sem höfuðborgar héraðsins gerir hana að náttúruleg samgöngustöð. Staðsetning hennar norður af Chao-vatni og við rætur Dabie-fjalla, sem skilja á milli Huai-fljóts og Jangtse fljóts. Frá borginni eru greiðar vatnsflutningar um vatnið að Jangtse við borgina Wuhu.
Viðamikið lestarkerfi tengir borgina við nærliggjandi borgir og héruð. Í broginni eru þrjár lestarstöðvar. Á síðustu tveimur áratugum hafa samgönguyfirvöld byggt upp háhraðalestarkerfi sem tengir borgina vel. Þannig er til dæmis háhraðalestin Beijing-Sjanghæ sem þýðir að hægt er að fara á milli Hefei og Beijing á innan við 4 klukkustundum.
Árið 2013 var tekinn í notkun Hefei Xinqiao alþjóðaflugvöllur sem leysti af hólmi Hefei Luogang flugvöllinn. Hann er staðsettur í norðvesturhluta borgarinnar. Auk innanlandsflugs eru meðal alþjóðlegra áfangastaða Singapúr, Taípei, Seúl, Frankfurt am Main og Bangkok.
Borgin hefur á síðustu árum verið að byggja upp viðamikið snarlestarkerfi. Fyrsta áfanga þess lauk í árslok 2016. Öðrum áfanga lauk í árslok 2017 með tengingu miðborgarinnar við Hefei Xinqiao alþjóðaflugvöllinn. Þriðji áfanginn (eða 3 línan) opnaði árslok 2019 og tengir hún meðal annars við háskólasvæði borgarinnar. Á áætlun er að byggja aðrar 12 snarlestarlínur til ársins 2030.