cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Timothy Leary
Gagnmenning sjöunda áratugarins
Leary er höfundur eins frægasta slagorðs hippatímabilsins: „Turn on, tune in, drop out“ -  sem gæti útlagst á íslensku „kveiktu, stilltu þig inn, slepptu takinu“. Með því vildi hann hvetja fólk til þess að taka hinu nýja og breytta menningarsamfélagi opnum örmum og nýta sér skynörvandi og hugvíkkandi efni til að losa um gamlar hömlur og kreddur. Hugmyndir Leary höfðu mikil áhrif á gagnmenningu hippatímans og 1968 kynslóðarinnar. Sækadelía hippatímans fæddist úr andófi gagnmenningarinnar, vitundarvíkkandi efnum og rokktónlist. Eitt af þekktustu skáldum þeirrar bylgju var svarti gítarleikarinn Jimi Hendrix.
Richard Nixon og Stríðið gegn eiturlyfjum
Notkun LSD var bönnuð í Bandaríkjunum árið 1968, í forsetatíð Lyndon B. Johnson. Eftirmaður hans, Richard Nixon Bandaríkjaforseti lýsti yfir stríði gegn fíkniefnum árið 1971. Nixon sagði eiturlyf grafa undan bandarísku samfélagi. Stríðið gegn fíkniefnum beindist þó fyrst og fremst að andstæðingum forsetans, hippum og svörtu fólki og var hluti af stríði forsetans gegn vinstriróttæklingum og forsprökkum gagnmenningarinnar. Nixon kallaði Timothy Leary meðal annars „hættulegasta mann í heimi.“
Frá aldamótum hefur stuðningur við afglæpavæðingu skynörvandi efna aukist. Oregon er fyrsta fylkið til að afglæpavæða LSD. Í kosningum haustið 2020 samþykkti 58% kjósenda fylkisins lagabreytingu sem afglæpavæðir notendaskammta allra harðra eiturlyfja, þar á meðal LSD.
Upplýsingabeiðni
Upplýsingabeiðni er í upplýsingarétti beiðni send til aðila sem þarf svo að afgreiða beiðnina. Beiðnin getur ýmist verið afgreidd á þann hátt að fallist er á að veita hinar umbeðnu upplýsingar, henni synjað, vísað frá, eða blanda af þessu. Almennt séð ríkja mismunandi kröfur til uppsetningu upplýsingabeiðna, meðal annars með tilliti til hversu nákvæmlega þurfi að afmarka upplýsingarnar sem óskað er eftir. Eftir atvikum gæti verið innheimt gjald fyrir afgreiðslu beiðninnar eða fyrir gögnin sjálf.
William Watson Goodwin
William Watson Goodwin (9. maí 1831 í Massachusetts – 1912) var bandarískur fornfræðingur.
Goodwin brautskráðist frá Harvard-háskóla árið 1851 og hélt til náms í Þýskalandi. Hann sneri aftur til Bandaríkjanna og kenndi grísku við Harvard á árunum 1856-1860. Hann varð Eliot-prófessor í grísku við Harvard árið 1860 og gegndi stöðunni til ársins 1901.
Goodwin ritstrýði Samfundarræðu Ísókratesar (1864) og ræðu Demosþenesar Um krúnuna (1901). Hann aðstoðaði við útgáfu 7. útgáfu grísk-ensku orðabókar Liddells og Scotts. Hann endurskoðaði ýmsar þýðingar á verkum Plútarkosar og gaf út grískan texta á leikriti Æskýlosar Agamemnoni (1906) ásamt enskri þýðingu.
Mikilvægasta verk hans var þó ritið Syntax of the Moods and Tenses of the Greek Verb (Setningarfræði hátta og tíða grískra sagna) (1860). Verkið var að hluta til byggt á verkum Madvigs og Krügers en innihélt einnig nýtt efni, meðal annars nýja og róttæka flokkun skilyrðissetninga.
Goodwin gaf einnig út gríska málfræði, Greek Grammar, (1870).
Fjöldamorð
Fjöldamorð á sér stað þegar einhver aðili myrðir margt varnarlaust fólk eða almenna borgara, án dóms og laga, í einu eða með stuttu millibili á tilteknum stað. Þetta hugtak er notað á íslensku jafnt yfir fjöldaskotárásir í skólum þar sem þrír eða fleiri deyja, hryðjuverk þar sem margir tugir láta lífið, fjöldaaftökur án dóms og laga og þjóðarmorð þar sem fórnarlömbin skipta þúsundum.
Mike Tyson
thumb|250px|Mike Tyson
Michael Gerard Tyson (f. 30. júní 1966) er bandarískur hnefaleikari sem keppti á tímabilinu 1985 til 2005. Hann var ósigraður þungavigtarmeistari og var sá yngsti hnefaleikari til að ná þungavigtartitli þegar hann var 20 ára að aldri. Tyson sigraði í fyrstu 19 leikunum sem hann keppti í með rothöggi, þar af tólf í fyrsta slagi.
Árið 1992 var Tyson ákærður fyrir nauðgun og dæmdur í sex ára fangelsi. Hann var leystur úr haldi þremur árum seinna. Árið 1995 byrjaði hann að keppa aftur og vann til titlanna WBC og WBA árið 1996, þar sem hann sigraði Frank Bruno og Bruce Seldon með rothöggum. Sama ár sigraði Evander Holyfield Tyson og hreppti WBA-titilinn.
Árið 2002 keppti Tyson um þungavigtartitilinn aftur 35 ára að aldri en tapaði á móti Lennox Lewis. Tyson settist í helgan stein árið 2006 eftir tap á móti Danny Williams og Kevin McBride. Tyson lýsti yfir gjaldþroti árið 2003 þrátt fyrir að hann hafði grætt yfir 300 milljón bandaríkjadala í launum á starfsferli sínum. Skuldir hans voru taldar ná 23 milljónum bandaríkjadala.
Whittier (Alaska)
thumb|Whittier. thumb|Buckner Building er yfirgefin hernaðarbygging. Whittier er þorp á norður Kenai-skaga í suður-Alaska, 120 km suðaustur af Anchorage. Íbúar voru 214 árið 2016 og búa næstum allir íbúarnir í einni blokk sem hefur 150 íbúðir (Begich Towers). Whittier er í Chugach National Forest sem er næststærsti þjóðskógur Bandaríkjanna.
Bandaríski herinn gerði aðstöðu þar sem bærinn er í seinni heimsstyrjöld. Lestarjarðgöng og stórhýsið Buckner Building voru þá byggð. Í jarðskjálftanum 1964 skaddaðist byggingin og fór í niðurníðslu eftir það. 13 manns létust í flóðbylgjunni sem fylgdi.
Eftir 1969 varð aðstaða í bænum fyrir skemmtiferðaskip og árið 2000 var bílaumferð möguleg til og frá Anchorage með Anton Anderson göngunum.
Whittier er þekktur sem úrkomusamasti bær Bandaríkjanna með rúmlega 5000 mm af ársúrkomu.
Korkeik
Korkeik (fræðiheiti: Quercus suber), er meðalstórt, sígrænt tré. Það er aðaluppspretta korks í víntappa auk annarra nota. Það er ættað frá suðvestur Evrópu og norðvestur Afríku. Á miðjarðarhafssvæðinu er það ævaforn tegund meðsteingerfinga sem ná allt aftur til Tertíer.
Það verður allt að 20 m hátt, en er yfirleitt mun lægra í náttúrulegu umhverfi.
Kvikmyndastjóri
Leikstjóri hefur sjórn á öllum helstu skapandi hliðum við gerð sjónvarpsþátta og kvikmynda. Hann talar við leikarana um það hvernig hann vilji að hann/hún leiki hlutverkið. Starfssvið leikstjórans gæti líka verið handrit, klipping, leikaraval, tökustaðsval. Þó að leikstjórinn ætti að hafa fulla stjórn á sköpun listrænlegra hluta kvikmyndarinnar er hann stundum bundinn við samning við framleiðanda eða kvikmyndaverið.
Heimildir
http://us.imdb.com/Glossary/D#director http://steinninn.is/ymislegt/kredit.htm
Skjóldalur
thumb|right|350px|Skjóldalur í [[Eyjafjarðarsveit.]] Skjóldalur er dalur sem gengur vestur úr Eyjafjarðardal og er mynni dalsins milli fjallana Möðrufells (901 m.y.s) og Hests (1227 m.y.s). Dalurinn er um 8 km langur. Eftir dalnum rennur samnefnd á Skjóldalsá sem sameinast Eyjafjarðará við bæinn Torfur. Innst á dalnum er Kambsskarð, en um það liggur leið inn á Þverárdal og Hóladal sem ganga í suðaustur úr Öxnadal. Bæirnir Gilsbakki, Árbakki og Yzta-Gerði eru við mynni dalsins.
Sprengingarnar í Hyderabad 2013
thumb|right|Frá sprengjustaðnum. Sprengingarnar í Hyderabad 2013 áttu sér stað þegar tvær sprengjur sprungu í verslunarhverfinu Dilsukhnagar í Hyderabad á Indlandi klukkan 19:00. Samkvæmt lögreglu hafði sprengjunum verið komið fyrir á reiðhjólum. 17 létust í sprengingunum og 119 særðust.
Enginn lýsti ábyrgð á sprengingunum á hendur sér en böndin bárust fljótt að íslamistasamtökum Abdul Subhan Qureshi, Indverskir mújahidínar.
Clark Gable
thumb|right|Clark Gable William Clark Gable (1. febrúar, 1901 – 16. nóvember, 1960) var bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Rhett Butler í kvikmyndinni Á hverfanda hveli (Gone With the Wind) frá 1939. Hann vann Óskarsverðlaun einu sinni, fyrir hlutverk sitt í rómantísku gamanmyndinni Það gerðist um nótt (It Happened One Night) frá 1934. Meðal annarra þekktra mynda hans má nefna Uppreisnin á Bounty (The Mutiny on the Bounty - 1935) og Það hófst í Napólí (It Started in Naples - 1960). Síðasta kvikmyndin sem hann lék í var Gallagripir (The Misfits - 1961) en það var líka síðasta kvikmynd Marilyn Monroe. Hann lést úr kransæðastíflu aðeins 59 ára að aldri.
755
Árið 755 (DCCLV í rómverskum tölum)
Sjakalinn
thumb|Kápa íslensku útgáfu bókarinnar. Sjakalinn (franska: Chasseur de primes) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 39. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1972, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote á sama ári. Bókin kom út á íslensku í útgáfu Frosks útgáfu árið 2019.
Söguþráður
Lukku Láki handsamar eftirlýstan ræningja sem hann færir skerfaranum í bænum Fjöðurlundi til varðveislu. Þetta vekur athygli mannaveiðarans Rebba Rykfrakka sem dvelur í bænum við illan orðstír, en bæjarbúar hafa ímugust á mannaveiðurum þótt skerfarinn þurfi stundum að reiða sig á þjónustu þeirra. Þegar verðmætur foli hverfur frá hestabúgarði í nágrenni bæjarins verður eigandinn, hinn moldríki Hrossmar Flóki, æfur af reiði. Hann grunar indíánann Káta Kálf, sem hvarf úr þjónustu hans á sama tíma og hesturinn, um þjófnaðinn og heitir 100.000 $ í verðlaun hverjum þeim sem hefur uppi á indíánanum. Verðlaunaféð er fordæmalaust og Rebbi Rykfrakki hugsar sér gott til glóðarinnar. Lukku Láki og skerfarinn eru þó ekki sannfærðir um sekt indíánans og einsetja sér að finna hann á undan mannaveiðaranum, enda er viðbúið að Hrossmar Flóki muni ella hengja Káta Kálf án dóms og laga.
Ódysseifur (skáldsaga)
thumb|Ensk bókarkápa Ódysseifs Ódysseifur (enska: Ulysses) er skáldsaga eftir James Joyce sem kom út að hluta í hinu ameríska tímariti The Little Review frá mars 1918 til desember 1920, en í heild sinni og sem bók 1922, í París. Ódysseifur er talinn vera ein helsta skáldsaga 20. aldarinar. Halldór Laxness sagði t.d. að hún „verkar á nútímamenn einsog Fjallið eina“. Ódysseifur 1–2 kom út á íslensku 1992–1993 í þýðingu Sigurðar A. Magnússonar, með formála og skýringum.
Firmicutes
Firmicutes er fylking innan ríkis gerla (Bacteria). Hún er fremur tegundarík, inniheldur að minnsta kosti 274 ættkvíslir. Heitið Firmicutes kemur úr latínu og þýðir sterk (firmus) húð (cutis) og er þar vísað til frumuveggjarins, en eitt af mikilvægum einkennum fylkingarinnar er hin tiltölulega einfalda en rammgerða, Gram-jákvæða bygging frumuveggja flestra tegunda hennar. Önnur meginfylking Gram-jákvæðra gerla eru Geislagerlar (Actinobacteria).
2. deild karla í knattspyrnu 1962
Leikar í '''2. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 8. skiptið árið 1962. Í fyrsta skiptið léku öll liðin saman í einni deild, en það var þó skammvirkt því það kerfi var ekki aftur notað fyrr en 1970. Sex lið tóku þátt þetta árið.
Úrslitaleikur
Úrslitaleikurinn var leikinn á milli Keflavíkur og Þróttar. Fyrir Keflavík skoruðu Jón Jóhannsson 2 mörk og Hólmbert Friðjónsson 1. Jens Karlsson skoraði fyrir Þrótt.
Agathis corbassonii
Agathis corbassonii er tegund af barrtrjám sem vex á Nýju-Kaledóníu. Það er nú oftast talið til A. moorei.
Teningur
thumb|upright=1.35|Fjórir venjulegir teningar. Teningur er lítill hlutur með merktum hliðum sem fólk kastar til að fá tilviljanakenndar tölur eða önnur tákn, oft í tengslum við spil. Algengast er að teningar séu með sex hliðum og þær merktar með tölum frá einn og upp í sex, þó til séu teningar merktir með öðrum hætti og jafnvel með öðrum fjölda hliða. Einnig eru til staðar heimildir um að teningar hafi stundum verið notaðir við framkvæmd guðsdóma. Uppruni teninga er óþekktur en þeir eru taldir hafa verið í notkun fyrir upphaf ritaðrar mannkynssögu.
Frank Ordenewitz
Frank Ordenewitz (fæddur 25. mars 1965) er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Nostocaceae
Nostocaceae er ætt blágerla sem einkennist meðal annars af vexti bakteríufrumnanna í löngum samfelldum þráðum sem umluktir eru slíðri með slím- eða hlaupkennda áferð. Meðlimir ættarinnar finnast helst í vatnsumhverfi. Til dæmis eru Nostoc-gerlar algengir í ferskvatni, en Nodularia er helst að finna í sjó og söltu vatni.
Líkt og aðrir blágerlar, þá innihalda meðlimir ættarinnar ljósnæm litarefni til ljóstillífunar og eru því gjarnan blágrænir að lit. Margar tegundir ættarinnar eru færar um að binda köfnunarefni andrúmsloftsins og umbreyta því í lífræn köfnunarefnissambönd. Þær finnast gjarnan í samlífi með ýmsum plöntum sem nýta sér afurðir köfnunarefnisbindingarinnar.
Krýningarbikarinn 1902
Krýningarbikarinn 1902, 1902 Copa de la Coronación eða Concurso Madrid de Foot-ball Association var spænsk knattspyrnukeppni sem haldin var í tilefni af krýningarathöfn Alfons 13. Spánarkonungs. Keppnin um Krýningarbikarinn var undanfari Konungsbikarsins sem hóf göngu sína árið 1903, en Spænska knattspyrnusambandið viðurkennir hana ekki sem upphafsár þeirrar keppni.
Fimm lið skráðu sig til keppni í mótinu sem leikið var með útsláttarfyrirkomulagi. Það voru Barcelona-félögin Espanyol og FC Barcelona, Real Madrid og New Foot-Ball Club, sem var skammlíft knattspyrnufélag frá Madríd og Bizcaya sem var úrvalslið skipað leikmönnum frá basknesku félögunum Athletic Club og Bilbao Football Club, en þau sameinuðust skömmu síðar.
Real Madrid sló Barcelona úr keppni í viðureign sem telst fyrsti innbyrðisleikur liðanna og komst þannig í úrslitaleikinn. Þar voru andstæðingarnir Bizcaya sem unnu stórsigra á Espanyol og New Foot-Ball Club. Baskneska liðið sigraði svo í úrslitaleiknum, 2:1. Dómari var Carlos Padrós, formaður Knattspyrnusambandsins og einn stofnenda Real Madrid, en hann var aðalhvatamaðurinn að mótinu.
Daginn eftir mættust Real Madrid og Espanyol í keppni um silfurverðlaunin og unnu þeir fyrrnefndu, 3:2.
Mótið þótti takast vel og varð kveikjan að Konungsbikarnum sem hóf göngu sína ári síðar.
Viskustykki
thumb|Viskustykki og diskur. Viskustykki er klútur, oftast um 40sm * 80 sm sem notaður er til að þurrka vatn og sápu af blautu leirtau. Viskustykki eru oft úr bómull. Orðið er tökuorð úr dönsku.
Höfðaborg
thumb|right|Frá Höfðaborg. Höfðaborg (enska: Cape Town; afríkanska: Kaapstad /ˈkɑːpstɑt/; xhosa: iKapa) er þriðja stærsta borgin í Suður-Afríku með tæplega fjórar milljónir íbúa (stórborgarsvæðið). Hún stendur norðan við Góðrarvonarhöfða og dregur nafn sitt af honum.
Højbro Plads
thumb|Styttan af [[Absalon erkibiskupi á Højbro Plads]] Málverk eftir Paul Fischer frá blómamarkaðnum á Højbro Plads|thumbnail Højbro Plads er torg í Kaupmannahöfn. Torgið dregur nafn sitt af Højbro sem var ein  af þeim brúm þeim sem tengdu Slotsholmen við aðra hluta borgarinnar. Á Højbro Plads er stytta af Absalon erkibiskupi.
Højbro Plads torgið var gert eftir brunann í Kaupmannahöfn árið 1795 en eftir brunann voru ákveðið að byggja ekki upp aftur á milli Færgestræde og Højbrostræde heldur skyldi þar vera opið svæði sem tálmaði útbreiðslu elds. Um 1800 var grænmetis- og blómamarkaður á Højbro Plads. H.C. Andersen skrifaði árið 1870 ævintýriðHvad hele Familien sagde sem gerist þarna. Styttan af Absalon erkibiskupi var sett upp árið 1902.
Wasilla
thumb|Wasilla-vatn við Wasilla. Wasilla er 6. stærsti þéttbýlisstaður í Alaska og liggur rétt norður af Anchorage í sveitarfélaginu Matanuska-Susitna Borough. Íbúar voru áætlaðir tæpir 10.000 árið 2016.
Bærinn byggðist upp sem lestarstöð og við námavinnslu. Nærliggjandi borg er Palmer.
Sarah Palin er þekktasti íbúi Wasilla.
Vajrayāna
thumb|Dhamma-hjólið, tákn búddismans Vajrajana (einnig skrifað vajrayana, vajrayāna, einnig nefnt tantrískur búddismi, mantrayana, tantrayana, demantafarið og demantavegurinn) er grein innan búddismans sem notar sérstakar andlega aðferðir, (tantra), til að öðlast uppljómun á skömmum tíma. Vajrajana-áhangendur álíta sig byggja á heimspekilegum kenningum bæði frá theravada og mahajana og sé þriðja megingrein búddismans. Vajrajana er annars af flestum, bæði búddistum og öðrum fræðimönnum, talin hluti af mahajana-greininni.
Uncharted 3: Drake's Deception
Uncharted 3: Drake's Deception er þriðju persónu hasarleikur frá Naughty Dog fyrir PlayStation 3 og kom út 2. nóvember 2011 í Evrópu. Í þessu þriðja ævintýri sínu keppir fjárssjóðsleitandinn Nathan Drake, ásamt félögum sínum Elenu Fisher og Victor Sullivan, við dularfullan hóp við að finna týndu borgina Iram í Rub' al Khali-eyðurmörkinni á Arabíuskaganum. Leikurinn er framhald af Uncharted 2: Among Thieves.
Dýrið (kvikmynd)
Dýrið er íslensk kvikmynd frá 2021 í leikstjórn Valdimars Jóhannssonar. Handritshöfundur ásamt Valdimar er skáldið Sjón. Dýrið var valin sem framlag Íslands til 94. Óskarsverðlaunahátíðarinnar í flokki bestu kvikmyndar á erlendu tungumáli. Myndin hlaut 12 Edduverðlaun en hún var tilnefnd til 13 verðlauna.
Leyningshólaskógur
thumb|Leyningshólaskógur. Leyningshólaskógur er skógur við Leyningshóla syðst í Eyjafjarðardal. Hann samanstendur af elstu leifum birkiskógs í dalnum og nýjum gróðursetningum. Skógurinn er um 100 hektara og tilheyrir landi Leynings og Villingadals. Skógræktarfélag Eyfirðinga verndaði skóginn 1936-1937 með samningi við landeigendur.
Tengill
Leyningshólar
MÍR (kvikmyndahús)
Kvikmyndahúsið MÍR eða Menningartengsl Íslands og Ráðstjórnarríkjanna er á vegum Bíó Reykjavíkur og er það núna staðsett á Hverfisgötu 105 í Reykjavík. Þar er sjálfstæðum kvikmyndum frá einstaklingum samansafnað og varpað á sýningatjald. Í húsi MÍR má meðal annars finna kvikmyndasali, sýningarsali og myndasafn. .
Antilópur
Antilópur tilheyra ætt slíðurhyrninga (Bovidae) en innan hennar eru fjölmargar tegundir grasbíta. Antilópur eru allar þær tegundir slíðurhyrninga sem ekki eru nautgripir, sauðfé eða geitur og eru það alls um 90 tegundir. Dæmi um antilópur eru moskusantilópa, þumalína og dvergantilópa. Antilópur er aðallega að finna í Afríku, en þær er einnig að finna í Evrasíu.
Útlit
Antílóputegundir eru margar og allólíkar í útliti. Þær eru þó allar klaufdýr og flestar með lárétt sjáöldur. Karldýrin eru alltaf hyrnd og á sumum tegundum kvendýrin líka. Hornin eru mjög mismunandi að stærð og útliti, þau geta verið bein, snúin eða bogin. Flestar tegundir hafa tvö horn á hausnum, en til eru þó ferhyrndar tegundir. Hornin geta verið mjög mismunandi að lengd, en minni breytileiki er í gildleika. Feldurinn á antilópum er í rauðum, gulum, brúnum eða gráum litbrigðum, en oftast er hann hvítur á kviði, haus og afturenda. Antilópur eru gjarnan frá því að vera á stærð við geit upp í að vera á við hreindýr, en til er þó að þær séu mun stærri eða mun minni. Stærsta tegundin getur t.d. orðið allt að 1,8 metrar á hæð og og vegið um 1 tonn, á meðan önnur tegund er aðeins 24 cm á hæð og 1,5 kg.
Búsvæði
thumb|Antilópur Antilópur lifa flestar á opnum grassléttum og eyða allri ævi sinni þar. Sumar tegundir lifa þó í skógum, þar sem nóg er af gróðri sem grasbítar eins og þær geta nýtt sér. Þær geta samt víða komist af ef nóg er af gróðri, ein tegund lifir t.d hátt uppi í fjöllum Kenýa. Sumar tegundir eru líka háðari vatni en aðrar, og kjósa sér þess vegna búsvæði nálægt ám eða þar sem nóg er af vatni.
Mataræði
Antilópur eru jurtaætur og aðalfæða þeirra gras og lauf. Til eru þó tegundir sem éta líka skordýr, lítil spendýr og fugla en það er fátítt. Þær fara víða um á beit sinni og ein áhugaverð tegund eltir zebrahesta sem bíta hávaxnara gras og étur svo sneggra grasið sem þeir skilja eftir.
Líf antilópa
Meðgöngutími antilópanna er mismunandi eftir stærð tegundanna, oft 4-9 mánuðir. Eftir burð gætir antilópan kálfsins á meðan hann er á spena og felur hann oft fyrstu vikurnar í háu grasi eða laut svo rándýr finni hann síður. Þegar kálfarnir eru orðnir nógu stórir fara þeir saman við hjörðina og mynda hópa með öðrum kálfum. Æxlunarferli hjá antilópum er allmismunandi. Sumar tegundir eru einkvænisdýr og eiga bara einn maka ævina út á meðan aðrar tegundir eiga marga, og fer það nokkuð eftir því hvernig búsvæði þeirra eru. Antilópur geta lifað allt að 10 ár úti í náttúrunni, en allt að 20 ár í umönnun manna.
Varnarhættir
Antilópur eiga ýmsar varnir sem þær geta beitt gegn rándýrum sem veiða þau. Flestar tegundirnar eru gríðarlega sprettharðar og nýta sér það vel, þær taka á rás um leið og þær skynja hættu. Þegar þær hlaupa eiga þær til að hoppa á marga skrýtna vegu og rugla rándýrin þannig í ríminu. Ýmsar antilópur eru líka mjög góðar í að fela sig og nýta sér það mikið. Ef ekkert af þessu dugar eru þær með horn sem eru beitt og sumar tegundir nota þau óspart sér til varnar ef þær þurfa.
Tenglar
http://animals.sandiegozoo.org/animals/antelope
756
Árið 756 (DCCLVI í rómverskum tölum)
Antilópur
Tenglar
http://www.softschools.com/facts/animals/antelope_facts/39/
http://www.visindavefur.is/svar.php?id=6043
http://animalsadda.com/antelope/
http://a-z-animals.com/animals/antelope/
Alberto Sordi
thumb|right|Úr myndinni Un giorno in pretura (1953) Alberto Sordi (15. júní 1920 – 24. febrúar 2003) var ítalskur leikari og leikstjóri sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í ítölskum gamanmyndum á blómaskeiði þeirra á 6. og 7. áratug 20. aldar, ásamt Vittorio Gassman, Nino Manfredi, Ugo Tognazzi og Marcello Mastroianni. Hann sló fyrst í gegn í kvikmyndunum Hvíti furstinn (Lo sceicco bianco - 1952) og Slæpingi (I vitelloni - 1953) eftir Federico Fellini. Hann þróaði þar persónu ungs sjálfhverfs slæpingja af lágum stigum, en í síðari gamanmyndum varð hann einkum þekktur fyrir hlutverk hins dæmigerða Ítala, sem henti gaman að smáborgaraskap og staðalmyndum. Meðal annarra þekktra mynda hans eru Hermenn á heimleið (Tutti a casa - 1960), Fumo di Londra (1966) og Un borghese piccolo piccolo (1977).
Í tilefni af aldarafmæli fæðingar rómverska leikarans var kvikmyndin Permette? Alberto Sordi sýnd.
Taugaveiki
250px|thumb|Útbreiðsla taugaveiki. Rauður táknar háa landlæga sjúkdómstíðni og brúnn táknar miðlungs landlæga sjúkdómstíðni. Taugaveiki (áður fyrr stundum nefnd tyfussótt, fræðiheiti: febris typhoidea) er óloftbær bakteríu-smitsjúkdómur sem berst einkum með vatni og matvælum, einkum í suðlægum löndum. Nefnd baktería ber heitið salmonella typhi og hún herjar á meltingarveg líkamans.
Útbreiðsla
17 milljón sýkingartilfelli eru áætluð á hverju ári og mesta útbreiðslan er í Asíu, Afríku, Mið- og Suður-Ameríku. Taugaveiki var nokkuð algengur sjúkdómur á Íslandi á árum áður og voru menn þá stundum settir í einangrun vegna smithættu. Áður fyrr létust um 10 - 20 af hundraði þeirra sem veiktust en í dag er þessi tala komin undir 1 %.
Tenglar
Typhus (morbus)
Bacilli
Bacilli er flokkur innan fylkingarinnar Firmicutes. Flokkurinn, sem eingöngu inniheldur Gram-jákvæða gerla skiptist í tvo ættbálka, Bacillales og Lactobacillales.
757
Árið 757 (DCCLVII í rómverskum tölum)
Val d'Isère
thumb|250px|Val d'Isère
Val d'Isère er sveitarfélag, bær og vetraríþróttastaður í Tarentaise-dal (sem áin Isère rennur í gegnum) í Savoie-héraði í suðausturhluta Frakklands. Bærinn liggur 5 km frá landamærunum við Ítalíu. Sveitarfélagið hefur legið við Vanoise-þjóðgarð frá stofnun þess árið 1963. Á Vetrarólympíuleikunum 1992 var vetraríþróttaaðstaðan í Val d'Isère valin fyrir alla keppni karlmanna í alpagrein (nema svigkeppnina). Brunkeppnin fór fram á Face de Bellevarde. Aðstaðan í Val d'Isère er yfirleitt notuð fyrir heimsmeistaramótið í alpagrein, oftast í móti karlmanna, en líka í kvennamótinu í desember 2009.
Mínoísk byggingarlist
Mínósk byggingarlist er byggingarlist Krítarmenningarinnar svonefndu á eynni Krít á mínóskum tíma. Mínóska menningartímabilið stóð frá um 3100 f.Kr – 1400 f.Kr. Þessu tímabili skipti fornleifafræðingurinn Sir Arthur Evans í þrjú megintímabil sem hann nefndi frummínóskt (3100 – 2100 f.Kr.), miðmínóskt (2100 – 1600 f.Kr.) og síðmínóskt (1600 – 1400 f.Kr.)
Val d'Isère
Sveitarfélagið er 94,39 km² en íbúar þess voru 1.753 árið 2006. Góð samgöngutenging er til Lyon, Genf og Chambery.
Mínoísk byggingarlist
Á frummínóskum tíma bjuggu Krítverjar í smáum sveitasamfélögum sem stjórnað var af höfðingjum. Húsin voru gerð ú tígulsteini og verkfæri voru ýmist úr steini eða bronsi.
Á miðmínóska tímanum fóru Krítverjar að byggja risa stórar hallir. Árið 1898 hóf breski fornleifarfræðingurinn Sir Arthur Evans fornleifauppgröft á allmikilli hæð skammt frá borginni Heraklíon á Krít. Hann og félagar hans höfðu ekki unnið lengi þegar þeir komu niður á rústir stórrar byggingar. Á næstu árum grófu þeir upp gríðarmikla höll með um 800 herbergjum skreyttum freskum. Krítverjar lögðu mikla áherslu að gera íbúðarhús sem glæsilegust. Þau voru ríkmannlega skreytt og máluð í skærum litum. Hallirnar þjónuðu ekki aðeins einum tilgangi. Þær voru til dæmis notaðar undir samkomur og hátíðarhöld, geymslustöð fyrir uppskeru og sem verkstæði fyrir listamenn. Hallirnar voru búnar holræsa- og vatnleiðslukerfum, birgðageymslum og fleiru sem gerði það að verkum að þær voru mjög tæknilega þróaðar. Hallirnar voru byggðar á nokkrum hæðum með innan- og utandyra stiga og státuðu ljósbrunnum, þykkum og stórum súlum, skjalageymslum og stórum útivistarsvæðum. Byggingar aðferð þeirra samanstóð af grófum steinum og keramik múrsteinum sem var blandað saman í steypu kubba sem var síðan staflað í veggi hallana. Þekktust mínóskra halla er án efa Knossos en aðrar þekktar hallir eru Malia, Zakros og Fæstos.
Uwe Rahn
Uwe Rahn (fæddur 21. maí 1962) er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Tacoma
thumb|Höfnin með Mount Rainier í bakgrunni. thumb|Tacoma er við sunnanvert Puget-sund. thumb|South J. Street, sögulegt hverfi í borginni. thumb|Höfnin í Tacoma.
Malik
thumb|right|Arabískur titill konungsins af Barein er malik al-Bahrayn. Malik (einnig t.d. melik eða malek) er orð í semískum málum sem merkir „konungur“. Malik er titill þjóðhöfðingja í nokkrum arabískumælandi ríkjum en í vestrænum málum er þá yfirleitt notast við orðið „konungur“. Þetta eru Barein (áður emírsdæmi), Marokkó (áður soldánsdæmi), Jórdanía (áður emírsdæmi), Túnis (notað af meðlimum fyrrum konungsfjölskyldunnar) og Sádí-Arabía.
Frymisgrind
thumb|right|Frymisgrind í heilkjörnungi; [[Frumukjarni|kjarninni er blálitaður, örpíplur grænar og aktínþræðir rauðir]] Frymisgrind eða frumugrind er styrktargrind í heilkjörnungum sem hjálpar frumunni að halda lögun sinni og staðsetja himnubundin prótein í frumuhimnunni. Frymisgrindin er gerð úr holum strengjum, örpíplum.
Tacoma
Tacoma er borg í Washingtonfylki Bandaríkjanna. Borgin er 51 kílómetra suður af Seattle við Puget-sund. Borgin er sú þriðja stærsta í fylkinu með um 208.000 íbúa (2015). Tacoma er frumbyggjanafn yfir fjallið Mount Rainier.
Malik
Önnur lönd þar sem þjóðhöfðingjar báru áður titilinn malik eru meðal annars Írak, Egyptaland, Líbýa, Maldíveyjar, Óman og Jemen.
Tacoma
Uppruna borgarinnar má rekja til Svíans Nicolas Delins sem byggði sögunarmyllu sem knúin var með vatnsafli árið 1852. Árið 1864 var byggt pósthús og 1887 var endastöð norður-Kyrrahafslestarinnar lögð þangað. Frá 1880 til 1890 fór íbúafjöldinn frá um 1000 manns yfir í 36.000.
Höfnin í Tacoma er ein sú stærsta á norðvestur-Kyrrahafssvæðinu.
thumb|800px|center|Víðmynd.
Palmer (Alaska)
thumb|Kort. Palmer er borg í Matanuska-Susitna Borough í suður-Alaska. Íbúar eru um 7000 (2016). Kolavinnsla var í Palmer á 20. öld. Landbúnaður er mikilvægur í Matanuska-dalnum og er haldin landbúnaðarsýning á hverju ári í Palmer.
Nálægir þéttbýlisstaðir eru Wasilla og Anchorage.
Katakana
Katakana er annað tveggja atkvæðatáknrófa í japönsku, en hitt er hiragana.
Í nútíma japönsku eru katakana oftast notuð til að skrifa orð úr erlendum tungumálum (kallað gairaigo). Til dæmis er „sjónvarp“ skrifað テレビ (terebi). Á sama hátt er katakana venjulega notað um nöfn landa, útlenskra staða og nafna. Til dæmis er Ísland skrifað sem アイスランド (Aisurando) og Ameríka skrifað アメリカ (Amerika), orðið Amerika hefur einnig eigin Kanji (ateji) Amerika (亜米利加) eða í stuttu máli Beikoku (米国), sem bókstaflega þýðir „hrísgrjónalandið“).
Kana (skriftsystem)
Sturta
thumb|right|200px|Dæmigerð sturtuaðstaða með færanlegum sturtuhaus og lokanlegri hurð Sturta vísar ýmis til staðar þar sem fólk baðar sig með því að nota tæki sem spreyjar það ítrekað með vatni eða til tækisins sjálfs. Staðurinn er oftast nær innan baðherbergisins og búningsklefa sundlauga, og eftir atvikum eru þær hluti af uppsetningu baðkars. Venjulega er hægt að stilla vatnshitann, vatnsþrýstinginn, eða mynstrið sem vatnið spreyjast út. Áður fyrr var algengt að fólk nýtti sér fossa í þessum tilgangi.
Bíó Reykjavík
Bíó Reykjavík er Íslenskt félag sem ekki er rekið í gróðaskyni. Það var stofnað í febrúar árið 2002 í þeim tilgangi að veita vettvang fyrir kvikmyndagerðarfólk undirheimanna til að skjávarpa kvikmyndum þeirra.
Félagið er með starfsemi í húsi MÍR þar sem finna má meðal annars kvikmyndasali, sýningarsali og myndasafn. .
Bræðratunga
Höfðingjasetur
Á 16. öld bjó Gísli Hákonarson lögmaður á Bræðratungu, sem var talinn einn vinsælastur veraldlegra höfðingja á Íslandi. Hann var tengdarfaðir Þorláks Skúlasonar biskups í Skálholti. Tengdardóttir hans Helga Magnúsdóttir (kölluð Matrónan í Bræðratungu) bjó lengi í Bræðratungu, sem ekkja eftir Hákon mann sinn. Hún var þekkt höfðingjakona og kemur mikið við sögu Brynjólfs Sveinssonar biskups.
Á 17. öld bjuggu hjónin Einar Þormóðsson og Jóhanna Einarsdóttir í Bræðratungu.
Frá aldamótum 1900 gekk Bræðratunga kaupum og sölum og átti Einar Benediktsson jörðina um tíma. Sven Paulsen eignaðist Bræðratungu ásamt hjáleigum 1915 og átti jörðina til 1936 en seldi hana þá íslenska ríkinu.
Edinson Cavani
Edinson Cavani (fæddur 14. febrúar 1987 í Salto, Úrúgvæ) er knattspyrnumaður frá Úrúgvæ sem spilaði síðast sem framherji fyrir Boca Juniors og landslið Úrúgvæ. Hann hefur skorað um 450 mörk í öllum keppnum.
Eftir að hafa spilað í heimalandinu hélt hann til Ítalíu þar sem hann spilaði með Palermo og Napoli. Árið 2013 hélt hann til PSG í París þar sem hann var í 7 ár og vann 6 deildartitla og 11 bikartitla. Hann er markahæsti leikmaður félagsins. Gælunafn hans El Matador eða nautabaninn fékk hann á Ítalíu.
Cavani er næstmarkahæsti leikmaður Úrúgvæ á eftir Luis Suárez.
Jónas Kristjánsson
Jónas Kristjánsson getur átt við eftirfarandi:
Fáni Curaçao
Fáni Curaçao er blár með liggjandi borða rétt undir miðjum fánanum og tveimur hvítum fimmarma stjörnum í kantinum uppi til vinstri. Blái liturinn táknar hafið en guli liturinn sólina sem baðar eyjuna. Stjörnurnar tvær tákna eyarnar Curaçao og Klein Curaçao.
Eftir að Aruba tók upp sinn eigin fána, þegar það var enn hluti af Hollensku Antillaeyjum, fékk Curaçao viðurkenndan rétt til eigin fána 1979. Tvö þúsund teikningar voru sendar inn sem tillögur og voru yfirfarnar af sérstöku ráði, og voru að lokum tíu teknar út sem bestar og ráðið ákvað endanlega teikningu 29. nóvember 1982. Með nokkrum breytingum tók fáninn gildi 2. júlí 1984.
Agathis atropurpurea
Agathis atropurpurea er tegund af barrtrjám sem vex í Queensland í Ástralíu. Það verður um 50 m hátt.
Mary Pickford
thumb|right|Mary Pickford á hátindi frægðar sinnar. Mary Pickford (8. apríl 1892 – 29. maí 1979) var kanadísk leikkona og athafnakona, einn af stofnendum United Artists og Bandarísku kvikmyndaakademíunnar. Hún átti sitt blómaskeið sem leikkona á tímum þöglu myndanna en vinsældir hennar dalaði þegar talmyndirnar litu dagsins ljós undir lok 3. áratugar 20. aldar. Skömmu síðar skildi hún við eiginmann sinn og viðskiptafélaga, leikarann Douglas Fairbanks. Hún hætti alfarið kvikmyndaleik árið 1933 en hélt áfram að framleiða kvikmyndir fyrir United Artists. Hún seldi hlut sinn í fyrirtækinu 1956.
758
Árið 758 (DCCLVIII í rómverskum tölum)
Yonten Gyatso
thumb|right|Yonten Gyatso Yonten Gyatso (1589–1617) var 4. Dalai Lama. Hann var sonur kans chokur-ættbálksins í Mongólíu og barnabarn Altan Kans sem ríkti yfir Tumedum. Hann var annar af aðeins tveimur Dalai Lömum sem ekki er Tíbeti (hinn var 6. Dalai Lama sem var Monba). Véfréttirnar í Nechung og Lamo Tsangpa höfðu báðar spáð því að Dalai Lama myndi endurfæðast í Mongólíu.
Yonten Gyatso lagði af stað til Tíbet árið 1599 þegar hann var tíu ára ásamt föður sínum, tíbetskum munkum og 1000 manna mongólsku riddaraliði. Hann var formlega samþykktur sem Dalai Lama af nefndum tíbetskra munka og fursta árið 1601. Þeir komu til Lhasa árið 1603 eftir að hafa áð í öllum klaustrum á leiðinni. Hann hóf nám hjá Lobsang Chökyi Gyaltsen Panchen Lama í Drepungklaustri og tók vígslu sem munkur árið 1614.
Margir Tíbetar vildu ekki samþykkja hann og nokkrar tilraunir voru gerðar til að hrifsa af honum völdin. Hann lést aðeins 27 ára gamall og töldu margir að eitrað hefði verið fyrir honum.
Gyðingar í Danmörku
thumb|Elsti kirkjugarður gyðinga í Norrebro hverfi í Kaupmannahöfn. Gyðingar í Danmörku eru gyðingar sem búsettir eru í Danmörku. Upphaf búsetu Gyðinga þar má rekja til þess að Kristján 4. danakonungur vildi auka velmegun en einn liður í því var að fá Gyðinga ættaða frá Portúgal til að setjast að í Danmörku. Hann bauð þeim skattafríðindi og gaf þeim leyfi til að  klæða sig eftir eigin sið.
Erlendur Ólafsson sterki
Faðir Erlendar var Ólafur tottur en ætt hans er óþekkt. Móðir Erlendar var Valgerður Flosadóttir frá Baugsstöðum og er ætt hennar víða rakin í Hauksbók Landnámabókar, sem Haukur sonur Erlendar lét skrifa, en ekkert minnst á föðurættina og föðurnafn Erlendar raunar aldrei nefnt þar, heldur er hann ýmist kallaður Erlendur sterki eða Erlendur lögmaður (Árni biskup kallar hann Erlend digra.) Sumir hafa talið þetta benda til þess að Ólafur hafi verið norskur en einnig má vera að Haukur hafi einfaldlega ekki getað rakið ættir hans til landnámsmanna.
Erlendar er fyrst getið þegar hann skrifar undir bréf til konungs ásamt öðrum höfðingjum 1375. Hann var mikið í ferðalögum og virðist hafa farið átta sinnum til Noregs á árunum 1282-1305 en á þeim árum tók utanlandsferð aldrei minna en árið og oft tvö eða þrjú. Hann kom til landsins 1283 með lögsögn norðan lands og vestan og tók við af Sturlu Þórðarsyni. Hann var einn af andstæðingum Árna biskups í staðamálum og var fyrir leikmönnum eftir að Hrafn Oddsson dó en var ekki jafnklókur og Hrafn svo að biskup hafði á endanum betur. Hann virðist hafa verið ákafamaður og átti oft í deilum. Árið 1389 lét hann af lögmannsembættinu en hafði eftir það sýsluvöld og gegndi ýmsum erindum fyrir konung.
Fyrri kona hans hét Jórunn og voru synir þeirra Jón bóndi á Ferjubakka og Haukur Erlendsson lögmaður. Seinni kona hans var Járngerður Þórðardóttir, sonardóttir Böðvars Þórðarsonar í Bæ.
Tetrao
Tetrao er ættkvísl fugla af fasanaætt. Til hennar teljast tvær tegundir í norðurhluta Evrasíu: Þiður (Tetrao urogallus) og Síberíuþiður (Tetrao urogalloides)
Acer pentapomicum
Acer pentapomicum er lítið tré eða runni af ættkvísl hlyna (Acer) sem upprunnið frá Afghanistan til Mið-Asíu og vestur Himalajafjalla.
Tekíla
thumb|right|Mismunandi gerðir tequila.|250px Tekíla (spænska: tequila, stundum ritað svo á íslensku) er mexíkóskur áfengur drykkir sem búinn er til úr plöntunni Agave tequilana sem einnig er þekkt undir nafninu bláa agave plantan. Uppruni drykksins er í kringum borgina Tequila í Jalisco. Aðeins er leyfilegt að búa til tekíla í Jalisco og sveitarfélögum í fjórum öðrum mexíkóskum fylkjum.
Framleiðsla
Strangar reglur gilda um tekílagerð og aðeins er leyfilegt að framleiða tekíla í fimm fylkjum Mexíkó: Jalisco, Nayarit, Tamaulipas, Michoacán og Guanajuato. Eftir að bláa agave plantan hefur vaxið í átta til tíu ár er kjarni plöntunnar fjarlægður og hreinsaður. Kjarninn, sem á spænsku kallast piña og getur vegið frá 20-40 kíló, er eldaður í um 26 klukkustundur til þess að kalla fram umbreytingu sterkju í aðrar sykrur. Þessi efnaskipti eru nauðsynleg til myndunar alkóhóls. Safinn er pressaður úr hinum elduðu agaveplöntum og hann settur í tank til gerjunar. Stundum er sykrum bætt út í á milli hitunar- og gerjunarþrepsins. Geri er bætt út í og tankarnir eru hitaðir við lágan styrk í 30-48 klukkutíma.
Því næst fer blandan í eimingartanka. Eftir eina eimingu er blandan eitruð og því verður að eima hana að minnsta kosti tvisvar. Fínna tekíla er eimað þrisvar eða jafnvel fjórum sinnum. Eftir eimingu er drykkurinn tilbúinn og kallast silfurtekíla. Silfurtekíla er þó gjarnan látið eldast í viðartunnum. Því lengur sem það er látið eldast, því litaðara verður það.
Brimill
Brimill (eða grunnli) er karldýr sels. Kvendýr sels nefnist urta. Skerjakollur er brimill nefndur sem sækir alltaf í sama skerið.
759
Árið 759 (DCCLIX í rómverskum tölum)
Kvöld (plata)
Kvöld er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1973. Á henni flytur Bjarki Tryggvason tólf dægurlög. Upptaka í stereó: Pétur Steingrímsson. Pressun: EMI a/s. Stjórn upptöku: Bjarki Tryggvason og Pálmi Stefánsson. Hönnun umslags: Bjarki Tryggvason og Þorsteinn Kjartansson. Rithönd: Þorsteinn Kjartansson. Ljósmyndir: Norðurmynd, Ásgrímur. Prentun: Prentverk Odds Björnssonar h.f.
Nostocales
Nostocales er ættbálkur blágerla. Hann einkennist meðal annars af frumum sem vaxa í slímkenndu slíðri og mynda langa þræði samhangandi frumna. Margir meðlimir ættbálksins eru færir um að binda köfnunarefni andrúmsloftsins.
Kínakorkeik
Kínakorkeik (fræðiheiti: Quercus variabilis), er meðalstórt, sígrænt tré. Það vex á stóru svæði í austur Asíu, í suður-, mið- og austur Kína, Taiwan, Japan, og Kóreu. Hún er ræktuð í Kína í litlum mæli fyrir kork, en uppskeran er minni en af korkeik (Quercus suber). Sveppategundin Ganoderma lucidum (Reishi), er oft ræktuð á viði af Q. variabilis.
Norbert Hofer
thumb|right|Norbert Hofer, [[2016]] Norbert Hofer (f. 2. mars 1971) er austurrískur stjórnmálamaður og núverandi formaður austurríska Frelsisflokksins. Hann var frambjóðandi flokksins til forseta í kosningum árið 2016. Í fyrri umferð forsetakosninganna hlutu þeir Alexander Van der Bellen, fyrrum talsmaður græningjaflokksins, flest atkvæði. Hofer tapaði kjöri gegn Van der Bellen í seinni umferð kosninganna og aftur þegar kosningarnar voru haldnar í annað sinn vegna formgalla í meðferð atkvæðatalningarinnar.
Hann er tvíkvæntur og á fjögur börn. Í ágúst 2003 brotlenti hann svifdreka og við það hnjaskaðist mænan en eftir nokkra mánuði í hjólastól og endurhæfingu hélt hann áfram að ganga en gengur þessvegna fremur sljólega og með staf. Ennfremur sat hann við forsetakappræðurnar ólíkt öðrum frambjóðendum.
Kambur hf.
Kambur hf. er íslenskt fiskvinnslufyrirtæki staðsett á Flateyri á Vestfjörðum. Kambur er stærsta atvinnufyrirtækið á Flateyri en þar starfa um 120 manns, liðlega 50 sjómenn og hinir í landi.
Sala á kvóta
Þann 17. maí 2007 var tilkynnt að Kambur væri nú í samningaviðræðum um að selja frá sér stóran hluta kvóta sinn og fiskveiðiskip en Kambur gerði þá út samtals 5 báta.
Daginn eftir, þann 18. maí 2007, var haldinn starfsmannafundur fyrir starfsmenn Kambs. Miklar áhyggjur voru fyrir Flateyri ef kvótinn væri seldur. Á fundinum var starfsmönnum félagsins greint frá því að eigendur Kambs hafi ákveðið að hætta allri starfsemi og selja allar eignir félagsins.
Stjórnsýslukæra
Stjórnsýslukæra er „réttarúrræði [sem] aðili máls eða annar sá sem á kærurétt [hefur til að skjóta] stjórnvaldsákvörðun til æðra stjórnvalds sem þá sé skylt að endurskoða ákvörðunina“. Rétturinn gæti verið bundinn tilteknum skilyrðum, svo sem kæruheimild eða kærufresti. Í íslenskum rétti er litið svo á að æðra stjórnvaldinu sé heimilt að endurskoða allt málið sem heild, sbr. sannleiksregluna, og það sé því ekki takmarkað við nákvæmlega það sem fór fram við málsmeðferð lægra setta stjórnvaldsins. Æðra setta stjórnvaldið gæti því við beitingu þessa valds ákveðið að staðfesta hina kærðu stjórnvaldsákvörðun, breytt henni, ógilt hana í heild eða hluta, vísað málinu frá, vísað málinu aftur til lægra setta stjórnvaldsins, eða fellt það niður, svo dæmi séu tekin.
Bacillales
Bacillales er ættbálkur Gram-jákvæðra gerla innan flokksins Bacilli. Ættbálknum er skipt í 10 ættir sem meðal annars innihalda ættkvíslir á borð við Bacillus, Listeria og Staphylococcus.
760
Árið 760 (DCCLX í rómverskum tölum)
Underdog
Underdog (enska: Underdog) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2007. Myndinni var aðeins dreift á mynddiski.
Gljáösp
Lagerpoppel (Populus laurifolia) er trjátegund sem var lýst af Carl Friedrich von Ledebour. Populus laurifolia er í víðiætt.
John Brown
Æviágrip
John Brown fæddist um aldamótin 1800. Brown átti erfitt með að sjá fyrir fjölskyldu sinni. Hann missti fyrri konu sína, Dianthe Lusk, eftir að hafa eignast með henni sjö börn en kvæntist stuttu síðar aftur, sextán ára stúlku að nafni Mary Ann Day. Þau Mary eignuðust 17 börn en mörg þeirra komust aldrei á legg. Brown ferðaðist með fjölskyldu sinni frá Ohio til Pennsylvaníu og þaðan til Massachusetts og til New York og gegndi ýmsum störfum.
Brown var mjög heitttrúaður og varð með trúnni mjög andsnúinn þrælahaldi, sem hann taldi syndsamlegt. Brown hafði staðið í margvíslegu fjármálabraski og hafði lýst sig gjaldþrota nokkrum sinnum þegar hann flutti til Osawatomie í Kansas árið 1855. Kansas var á þessum tíma ekki enn orðið fylki en verið var að undirbúa löggjöf þess efnis og því var flutningur þangað mjög ör á þessum tíma og miklar deilur um hvort þrælahald skyldi leyft þar eða ekki. Uppþot og blóðug átök höfðu brotist út í Kansas á milli andstæðinga og stuðningsmanna þrælahalds og á þessu átakatímabili gerðu stuðningsmenn þrælahalds árás á bæinn Lawrence og brenndu þar mörg hús til ösku. Brown taldi rétt að gjalda líku líkt og grípa til vopna gegn þrælaeigendum og stuðningsmönnum þeirra.
Í maí árið 1856 drápu Brown og stuðningsmenn hans fimm stuðningsmenn þrælahalds í Pottawatomie-fjöldamorðunum svokölluðu. Brown og stuðningsmenn hans áttu síðar eftir að há bardaga gegn þrælahaldssinnum við Black Jack þann 2. júní og Osawatomie þann 30. ágúst. Í orrustunni við Osawatomie féll einn af sonum Browns.
Árið 1859 gerðu Brown og stuðningsmenn hans árás á vopnabúr alríkisins í Harpers Ferry í Virginíu og ætluðu þar að stofna vopnaða frelsishreyfingu meðal þrælanna sem bjuggu á svæðinu. Brown hertók vopnahirsluna en í átökunum létust sjö og rúmlega tíu særðust. Brown ætlaði sér að vopna þræla með byssum úr vopnabúrinu en árásin mistókst. Innan 36 klukkustunda höfðu flestir stuðningsmenn Brown flúið eða verið drepnir í gagnárás bænda úr nágrenninu og hermanna undir stjórn Roberts E. Lee. Brown var handtekinn og ákærður fyrir landráð gegn Virginíu, sjöfalt morð og fyrir að reyna að æsa til þrælauppreisnar. Brown var sakfelldur fyrir öll ákæruatriðin og síðan hengdur.
Sagnfræðingum kemur saman um að árásin á Harpers Ferry hafi ýtt undir spennu sem leiddi ári síðar til útgöngu suðurríkjanna úr bandaríska alríkinu og til bandarísku borgarastyrjaldarinnar. Suðurríkjamenn óttuðust að árás Browns væri aðeins sú fyrsta af mörgum tilraunum norðurríkjanna til að blása til þrælauppreisnar. Repúblikanar reyndu að létta á spennunni og sannfæra suðurríkjamenn um að þeir hygðust ekki gera út af við þrælahald þar sem það tíðkaðist þegar. Í borgarastyrjöldinni varð söngurinn „Lík Johns Brown“ (John Brown's Body) vinsæll meðal herdeilda sambandssinnanna og farið var að líta á Brown sem píslarvott.
Urta
Urta (einnig nefnd kæpa, sem bæði getur átt við urtu með eða án kóps) er kvendýr sels. Karldýrið nefnist brimill. Skerjakolla er urta sem sækir árlega í sömu skerin.
Gelendzhík
thumb|Gelendzhik. thumb|Gelendzhik og Svartahaf.
Gelendzhik (rússneska: Геленджи́к) er hafnarborg í Krasnodarfylki í Rússlandi. Borgin stendur við norðaustanvert Svartahaf. Íbúar eru um 55.000 (2010). Nafn borgarinnar er komið úr tyrknesku en Ottómanveldið var þar með verslun áður en Rússar náðu yfirráðum.
Í dag er borgin vinsæll sumarleyfisstaður. Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu var með bækistöðvar sínar í borginni fyrir Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018.
Ragna Sigurðardóttir
Ragna (Ragnheiður) Sigurðardóttir (f. 10. ágúst 1962) er íslensk myndlistarkona, rithöfundur, þýðandi og skáld. Hún er gift Hilmari Erni Hilmarssyni, allsherjargoða og tónlistarmanni, og eiga þau tvö börn.
Klein Curaçao
Klein Curaçao (Litla Curaçao) er óbyggð eyja í Karíbahafinu. Eyjan er 1,7 ferkílómetrar að flatarmáli og er 28 kílómetra suðaustur af sjálfri Curaçao og um 30 kílómetra suður af Bonaire. Eyjan er um kílómetra löng og rúmlega 300 metra breið þar sem hún er breiðust. Eyjan er með takmörkuðum gróðri og af byggingum eru þar aðeins yfirgefin skipaturn og nokkur bátaskýli. Til ársins 1913 var unnið fosfat á eyjunni.
Eyjan er notuð af íbúum Curaçao til tilbreytingar og þaðan er stunduð köfun til að skoða kóralrif og undirsjáfarhella. Mikið er þar af sjóskjaldbökum. Á norðurströndinni er að finna skipshræ frá sjöunda áratuginum eftir tankskipið Maria Bianca Guidesman ásamt öðrum hræum sem rekið hefur þar á land.
Kæruheimild
Kæruheimild er í lögfræði heimild aðila máls til að kæra úrlausn stjórnvalds eða dómstóls á máli til annars aðila í stjórnkerfinu. Innan stjórnsýslunnar og dómstóla á Íslandi er almennt ekki heimilt að kæra úrlausn lægra setts aðila til æðra setts aðila án þess að lagaheimild eða venja kveði á um að það sé leyfilegt. Hins vegar er meginreglan sú að heimilt sé að kæra stjórnvaldsákvarðanir beint til dómstóla án þess að tæma öll úrræði innan hennar, þó athuga þurfi að íslenskir dómstólar hafa viðurkennt í sumum tilvikum að sumar ákvarðanir innan framkvæmdarvaldsins séu ekki kæranlegar til dómstóla og að einstök lagaákvæði um skyldu til að tæma öll stjórnsýsluúrræði fyrir málshöfðun til dómstóla hafi verið lögmæt.
Egypsku guðirnir
thumbnail|Styttur af egypskum guðum Egypsku guðirnir eru þeir guðir sem Forn-Egyptar tilbáðu. Mikilvægast í trúarbrögðunum voru guðirnir sjálfir og konungurinn. Konungurinn var milliliður milli manna og guða, hann tók þátt í heimi guðanna og lét byggja mikil trúarleg mannvirki fyrir líf sitt eftir dauðann. Guðirnir sjálfir eru þekktir fyrir form sín, en þeir tóku form m.a. dýra eða manna með dýrshöfuð. Helstu guðirnir voru sólarguðinn, ásamt Ósíris, sem var konungur undirheimanna. Miðpunktur alheimsins var Egyptaland og í kringum það var ringulreið. Hlutverk manna og guða var að halda henni í skefjum.
Þrívíddarprentun
Efni til 3D prentunar
Ýmsar gerðir efna eru notuð í FDM, allt frá þráðum framleiddir úr plasti, til lífmassaþráða PLA þráða. Notkun á plasti gerða úr jarðefnaeldsneiti hefur farið minkandi eftir að notkun og þróun PLA þráða hefur farið fram, en PLA þræðir eru framleiddir úr jurtum en ekki plasti og má því kalla plastlíki.
Egypsku guðirnir
Persónuleikar guðanna voru ekki vel skilgreindir, en flestir höfðu einhverja aðal tengingu við umheiminn, svo sem Ósíris við undirheima. Það var mikil skörun í hlutverkum þeirra. Fyrir hvern guð var ákveðin trúarregla og hver trúarregla hafði rætur sínar á ákveðnum stað. Þessi trúarbrögð voru góð fyrir það að löggilda völd konunga og efri stétta, þar sem hlutverk þeirra var að sporna á móti óreglu og ringulreið.
Odesa
thumb|right|Tröppurnar í Odesa þar sem eitt atriði kvikmyndarinnar [[Beitiskipið Pótemkín eftir Sergei Eisenstein var tekið.]]
Egypsku guðirnir
Ósíris
thumb|Ósíris Ósíris var einnig þekktur sem Usir. Foreldrar Ósiris, sem var upphaflega guð gróðurs, voru Nut og Geb. Systkini Ósiris voru Set, Ísis og Nephthys. Síðar meir varð Ósiris guð hinna dauðu. Ósiris tók við af föður sínum sem konungur Egypta og varð systir hans, Ísis, drottning hans. Eftir að Ósiris hafði siðmenntað Egypta hélt hann í för um heiminn og gerði slíkt við sama við önnur lönd heimsins. Eftir þessa för hans snéri hann til baka til Egyptalands. Ósiris var vinsæll eftir þessa reisu sína. Auk þess voru margar veislur haldnar til heiðurs Ósiris eftir förina. Set, bróðir Ósiris varð öfundsjúkur út í hann og olli dauða hans en til eru ýmsar sögur hvernig Set á að hafa drepið hann. Ekki var Ósiris þó allur. Ísis, eignkona hans og systur, reisti hann upp frá dauðum. Þá og þegar ákvað Ósiris að drottna yfir þeim dauðu í undirheimum.
Þrívíddarprentun
3D prentun á Íslandi
Á Íslandi er 3D prentun orðin að staðalbúnaði í hugverkasmiðjum um allt land og í flestum framhalds- og háskólum landsins. Ýmis fyrirtæki bjóða uppá stuðningsþjónustu við einstaklinga, stofnanir og skóla, en fyrsta fyrirtækið til að vera sett á laggirnar til að þjónusta þennan iðnað var stofnað 2021 og heitir 3D Verk ehf. Ísland er mjög langt á eftir nágrannaþjóðum okkar þegar að kemur að innleiðingu og kennslu í skólum.
Áform um hryðjuverk með notkun 3D prentaðra íhluta kom í dagsljósið eftir að hafa verið rannsakað síðan í febrúar það sama ár.