cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Changchun
Changchun (kínverska: 长春; rómönskun: Chángchūn) er höfuðborg Jilin héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína. Borgin er staðsett á miðri Norðaustur Kína sléttunni (Mansjúríusléttunni). Changchun er miðstöð stjórnmála, mennta og menningar héraðsins. Borgin mikil iðnaðarborg og er hún leiðandi í bifreiðaframleiðslu Kína og rannsóknum þeim tengdum. Borgin er einnig þekkt í Kína fyrir kvikmyndagerð. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Changchun um 9,1 milljónir manna. Nafn borgarinnar, „hið langa vor“ á kínversku, felur í sér merkingu blessunar og vegsemdar. En borgin hefur þó orðið vitni að erfiðri sögu Kína. Við hertöku Japana á Mansjúríu árið 1932 stofnuðu þeir leppríkið Mandsjúkó í Norðaustur Kína, og byggðu upp Changchun (endurskýrð Hsinking) sem höfuðborg. Hún var síðan stórskemmd og rænd af sovéskum herafla á síðustu dögum seinni heimstyrjaldar og síðan í átökum kínverskra kommúnista og þjóðernissinna. Eftir stofnun Alþýðulýðveldisins Kína árið 1949 var Changchun stofnað sem héraðshöfuðborg Jilin árið 1954.
Staðsetning
alt=Mynd af Menningartorginu í Changchun borg.|thumb|Menningartorgið í Changchun borg. Borgin er staðsett í miðri Norðaustur Kína sléttunni (Mansjúríusléttunni). Borgin sem nær yfir 20.571 ferkílómetra, er í 250 til 350 metrum yfir sjávarmáli. Austurhluti hennar nær til lágs fjallasvæðis. Hún er staðsett nálægt Songyuan borg í norðvestri, Siping borg í suðvestri, Jilin borg í suðaustri og Harbin í Heilongjiang héraði í norðaustri.
Saga
alt=Mynd af utanríkisráðuneyti japanska leppríkisins Mandsjúkó.|thumb|Utanríkisráðuneyti japanska leppríkisins [[Mandsjúkó]] alt=Mynd af lestarstöðinni í Changchun borg í Jilin héraði í Kína.|thumb|Lestarstöðin í Changchun borg. Borgarlandið var upphaflega beitarland mongólskrar herdeilda. Árið 1796 heimilaði Tjingveldið að opna fyrir landnámi smábænda frá héruðunum Shandong og Hebei. Árið 1800 var sveitarfélagið Changchun stofnað en var stjórnað frá Jilin borg. Nýtt vaxtarskeið hófst með því lagningu járnbrauta í Mansjúríu um 1901. Að loknu kínverska-japanska stríðinu 1894–95 var hluti járnbrautarinnar suður af Changchun borg færður undir stjórn Japana.
Við hertöku Japana á Mansjúríu árið 1932 stofnuðu þeir leppríkið Mandsjúkó og settu Puyi fyrrum keisara Tjingveldisins yfir. Japanir gáfu Changchun nýtt nafn, Hsinking („ný höfuðborg“), og var hún höfuðborg Mandsjúkó.
Byggð var rúmgóð borg með breiðum götum og mörgum opnum rýmum og þjóðarháskóli var stofnaður árið 1938. Xinjing borg var hönnuð til að vera stjórnsýslulegur, menningarlegur og pólitískur höfuðborg en beina átti iðnaðarþróun til Harbin, Jilin, Mukden og Dandong. Borgin óx engu að síður á miklum hraða.
Changchun fór illa í lok síðari heimsstyrjaldar. Borgin var hernumin, stórskemmd og rænd af sovéskum herafla á síðustu dögum stríðsins. Eftir að hann yfirgaf borgina 1946 var hún í nokkrar vikur hernumin af her kínverskra kommúnista; sem voru síðan yfirbugaðir af her þjóðernissinna. Síðar 1946 voru japanskir íbúar borgarinnar fluttir heim. Þótt þjóðernissinnar stjórnuðu borginni réðu kommúnistar yfirráðum í dreifbýlinu í kring. Árið 1948 tóku kommúnistaflokkar aftur Changchun. Borgin tók miklum breytingum undir stjórn kommúnista sem ákváðu að þar yrði ein helsta miðstöð iðnaðaruppbyggingar Norðaustur-Kína. Iðnaður hafði verið fremur takmarkaður en nú varð Changchun að stóriðjuborg tengd með járnbrautum við Shenyang, Qiqihar, Harbin og Jilin.
Efnahagur
alt=Landakort sem sýnir legu Changchun borgar í Jilin héraði í norðausturhluta Kína.|thumb|Kort af legu Changchun borg (merkt dökkrauð) í Jilin héraði í norðausturhluta Kína. alt=Mynd af léttlest í Changchun borg.|thumb|[[Léttlest í Changchun.]] alt=Mynd af mannlífi í Changchun borg.|thumb|Mannlíf í Changchun borg. Changchun er mikil iðnaðarborg. Hún er þekkt sem meginborg bifreiðaframleiðslu í Kína. Þar eru framleiddir auk fólksbifreiða, ýmiskonar vörubílar, rútur, dráttarvélar, dekk og íhlutir. Aðrar verksmiðjur framleiða járnbrautir. Aðrar helstu atvinnugreinar borgarinnar eru ýmis konar vélaframleiðslu og tækjagerð. Þá er þar öflugur efnaiðnaður, lyfja- og líftækni, vinnsla landbúnaðarafurða, framleiðsla ljósmyndatækja, raftækja, og byggingarefna og orkuiðnaður. Í Changchun er umfangsmikil kvikmyndaframleiðslufyrirtæki. Borgin var ein fyrsta kínverska borgin til að fá aðgang að, talsetja og framleiða kvikmyndir. Kvikmyndahátíð haldin annað hvert ár, er kennd við borgina. Hún er alþjóðleg en veitir að því er virðist, aðallega verðlaun til kínverskra kvikmynda og annarra frá Austur Asíu.
Menntir og vísindi
alt=Mynd af háskólasvæði Jilin háskólans í Changchun borg.|thumb|Háskólasvæði Jilin háskólans. alt=Mynd af ánni Yitong í Changchun borg.|thumb|Við Yitong á í Changchun. Changchun er helsta menningar- og fræðslumiðstöð Jilin héraðs. Í borginni eru nokkrir háskólar, einkum Jilin háskólinn (um 76.000 nemendur árið 2019) og Norðaustur kennaraháskólinn (um 22.000 nemendur), sem báðir njóta virðingar og teljast til lykilháskóla Kína. Aðrar menntastofnanir eru iðnaðar- og landbúnaðarskólar svo og ýmsir tækniháskólar. Í borginni er Háskóli kínverska flughersins. Changchun er borg rannsókna og vísinda. Kínverska vísindaakademían hefur útibú í borginni. Borgin er leiðandi í kínverskri bifreiðaframleiðslu og rannsóknum þeim tengdum. Í borginni eru meira en eitt hundrað einkareknar vísinda- og tæknirannsóknarstofnanir og um 100 vísindarannsóknarstofnanir í eigu ríkisins; og um 340 þúsund sérfræðingar á mismunandi sviðum.
Bas van Fraassen
Bastiaan Cornelis van Fraassen (fæddur 5. apríl 1941 í Goes Hollandi) er prófessor við San Francisco-háskóla þar sem hann kennir áfanga í vísindaheimspeki, rökgreiningarheimspeki og í notkun módela í vísindalegri nálgun. Hann hefur áður kennt við meðal annars Yale og Princeton-háskóla. Bas van Frassen er upphafsmaður hugtaksins „uppbyggileg raunhyggja“ sem hann kynnti í bók sinni frá 1980 The Scientific Image, þar sem hann færir rök fyrir efasemdahyggju gagnvart raunveruleika eininga sem ekki er hægt að sjá. Van Fraassen er með BA-gráðu frá Alberta-háskóla ásamt MA- og doktors gráðum frá Pittsburgh-háskóla.
9. maí
9. maí er 129. dagur ársins (130. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 236 dagar eru eftir af árinu.
Negus
Negus (eþíópíska: nigūś, amharíska: nigūs; sbr. tígrinja: negāš) er titill konungs (og stundum undirkonungs) í Eþíópíu og Erítreu. Eþíópíukeisari var titlaður nəgusä nägäst sem merkir „konungur konunganna“.
에티오피아의 군주
Spegillinn
Spegillinn var íslenskt háðsádeilutímarit sem kom út með nokkrum hléum frá 1926 til 1983, lengst af mánaðarlega. Margir frægustu skopmyndateiknarar Íslands; svo sem Tryggvi Magnússon, Halldór Pétursson, Ragnar Lár, Haraldur Guðbergsson og Brian Pilkington, teiknuðu myndir í blaðið. Spegillinn lagði endanlega upp laupana í kjölfar Spegilsmálsins þar sem ritstjórinn, Úlfar Þormóðsson, var dæmdur fyrir guðlast og allt upplagið gert upptækt af lögreglu.
Saga Spegilsins
Spegillinn var stofnaður af Tryggva Magnússyni, Páli Skúlasyni og Sigurði Guðmundssyni árið 1926. Uppistaðan í tímaritinu voru textar með háðsádeilu eða skopstælingu og skopmyndir eftir Tryggva. Tryggvi teiknaði auk þess hluta þeirra auglýsinga sem birtust í tímaritinu. Tímaritið kom út einu sinni til tvisvar í mánuði. Það var prentað í Ísafoldarprentsmiðju.
Kílarvikan
thumb|right|Sögulegar skipsgerðir og nútímaskútur taka saman þátt í „skrúðsiglingu“ á Kílarvikunni 2007. Kílarvikan (þýska Kieler Woche) er röð kappsiglinga og tengdra viðburða sem haldin er í Kíl í Holtsetalandi síðustu heilu vikuna í júní ár hvert. Kílarvikan stærsti siglingaviðburður heims þar sem 5000 siglingamenn taka þátt á 2000 skipum. Á sama tíma er haldin tónlistarhátíð í borginni og umhverfis hana.
Skipulag Kílarvikunnar er í höndum siglingafélaganna í Kíl, Hamborg og Wannsee. Upphaflega var hátíðin hefðbundin siglingakeppni, fyrst haldin 1882, en hefur síðan undið upp á sig. Einn eftirtektarverðasti hluti hátíðarinnar er keppni og sýning á hásigldum skipum og öðrum sögulegum seglskipagerðum.
Spegillinn
Saga Spegilsins
Upphaflega var undirtitill blaðsins „Samviska þjóðarinnar, góð eða slæm eftir atvikum“ en frá 1933 „Samviskubit þjóðarinnar“. Frá 1933 var Páll Skúlason einn titlaður ritstjóri en Tryggvi var áfram myndhöfundur blaðsins. Árið 1947 var tölublöðum fækkað í tólf á ári. Sama ár hóf Halldór Pétursson að teikna fyrir blaðið ásamt Tryggva og var einn titlaður myndhöfundur frá 1950. 1952 var undirtitillinn felldur brott af forsíðu blaðsins. Þannig kom blaðið út til ársloka 1960 þegar það hætti útgáfu.
Árið 1965 var Spegillinn endurreistur og að þessu sinni prentaður í Prentsmiðju Þjóðviljans. Að nýja mánaðarritinu stóðu Jón Kr. Gunnarsson, Böðvar Guðlaugsson og Ragnar Jóhannesson, og myndhöfundarnir Bjarni Jónsson og Halldór Pétursson. Hlutur Bjarna í skopmyndum blaðsins jókst eftir því sem á leið.
Árið 1968 tók nýr ritstjóri, Ási í Bæ, við Speglinum en aðstoðarritstjóri var Jón Hjartarson. Undir hans stjórn kom fjöldi teiknara að myndum í blaðinu, þar á meðal Ragnar Lár, Þórdís Tryggvadóttir, Haraldur Guðbergsson, Birgir Bragason, Bjarni Jónsson og Pétur Bjarnason. Síðustu tvö tölublöðin voru fjölrituð fremur en prentuð og eftir þetta eina ár lagði Spegillinn aftur upp laupana. Árið 1970 endurreisti Jón Hjartarson blaðið á ný með Pétri Bjarnasyni og Ragnari Lár og lét prenta í Hilmi. Þannig kom blaðið út til 1972.
Eftir ritstjórnartíð Jóns Hjartarsonar tók við ellefu ára hlé þar til Spegillinn birtist að nýju. Að þessu sinni voru ritstjórar Hjörleifur Sveinbjörnsson og Úlfar Þormóðsson. Margir myndhöfundar komu að blaðinu, þar á meðal Brian Pilkington, Ólafur Pétursson, Pétur Halldórsson, Anna Gunnlaugsdóttir og Birgir Björnsson. Út af fyrstu tveimur tölublöðum tímaritsins hófust málaferli út af skopstælingu þar sem efnið var meintar dagbókarfærslur Ragnhildar Helgadóttur, þingkonu Sjálfstæðisflokksins. 4. júní óskaði Ríkissaksóknari eftir því að allt upplag þessara tveggja tölublaða yrði gert upptækt. Ritstjórar voru í kjölfarið kærðir fyrir guðlast og klám. 1. desember kvað Sakadómur Reykjavíkur upp dóm þar sem Úlfar Þormóðsson var dæmdur til sektar og í 20 daga varðhald. Í Hæstarétti var sakfelling fyrir klám felld niður en guðlastsdómurinn staðfestur.
Gíneustraumurinn
thumb|right|Kort af hafstraumum í Suður-Atlantshafi Gíneustraumurinn er hlýr hægfara hafstraumur í Atlantshafi sem liggur austur með Gíneuströnd Vestur-Afríku. Hann líkist þannig Miðbaugsgagnstraumunum í Indlandshafi og Kyrrahafi.
Paul Samuelson
Paul Anthony Samuelson (15. maí 1915 – 13. desember 2009) var bandarískur hagfræðingur, sem var fyrsti Bandaríkjamaðurinn sem hlaut minningarverðlaun Nóbels í hagfræði. Við veitingu verðlaunanna árið 1970 lýsti Sænska Konunglega Akademían yfir því að hann „Hafi gert meira en nokkur annar hagfræðingur samtímans til að hækka stig vísindalegrar greiningar í hagfræðikenningum“.
Hagfræðingurinn Randall E. Parker kallaði Samuelson „Föður nútíma hagfræði“. Samuelson hlaut menntun í háskólanum í Chicago (B.A., 1935) og einnig við Harvard háskólann (Ph.D., 1941). Hann varð prófessor í hagfræði við Massachusetts Institute of Technology (MIT) háskólann árið 1940. Hann starfaði einnig sem efnahagsráðgjafi innan ríkissjóð Bandaríkjanna.
Samuelson lagði sitt af mörkum til margra sviða innan hagfræðinnar með þeirri stærðfræðilegu getu sem hann notaði til að leysa margvísilegar þrautir. Undirstaða efnahagsgreiningar hans (1947) veitir grunnhugmynd verka hans þar sem alhliða eðli neytendahegðunar er litið á sem lykill að hagfræðikenningum.
Samuelson rannsakaði fjölbreytt svið innan hagfræðinnar eins og gagnverk og stöðugleika efnahagskerfa, innkoma kenningunnar um alþjóðaviðskipti inn í almennt efnahagsjafnvægi, greiningu á almannagæði, fjármagnsfræði, velferðarhagfræði og opinberum útgjöldum. Samuelson er talinn einn af stofnendum ný-keynesískrar hagfræði og frumkvöðull í þróun nýklassískrar hagfræði. Hann hefur einnig sýnt grundvallargreiningu bæði vandamála og greiningartækni innan hagfræðinnar, meðal annars með kerfisbundinni beitingu aðferðafræðilegrar hámörkunar fyrir víðtæk vandamál. Þetta þýðir að framlag Samuelson nær yfir fjölda mismunandi sviða. Árið 2003 var Samuelson einn af tíu hagfræðingum sem hafði hlotið Nóbelsverðlaun sem undirrituðu yfirlýsingu Economists um andstöðu við skattalækkun George W. Bush.
Æviágrip
Samuelson fæddist í Gary, Indiana, 15. maí 1915. Foreldrar hans voru Frank Samuelson, lyfjafræðingur, Ella sem fæddist í Lipton. Árið 1923 flutti Samuelson til Chicago þar sem hann útskrifaðist frá Hyde Park High School. Hann stundaði síðan nám við háskólann í Chicago og hlaut Bachelor of Arts gráðu þar árið 1935. Hann sagðist hafa fæðst sem hagfræðingur í kennslustofu háskólans í Chicago. Fyrirlestur eftir breska hagfræðinginn Thomas Malthus, sem frægastur var fyrir rannsókn á fólksfjölgun og áhrif hennar kveikti áhuga Samuels á hagfræði. Samuelson taldi að það væri misræmi á milli nýklassískrar hagfræði og hvernig kerfið virtist hegða sér; hann sagði að Henry Simons og Frank Knight hefðu mikil áhrif á sig. Næst lauk hann meistaragráðu í listfræði árið 1936 og doktor í heimspeki árið 1941 við Harvard háskóla. Hann hlaut David A. Wells verðlaunin árið 1941 fyrir að skrifa bestu doktorsritgerðina við Harvard háskóla í hagfræði, fyrir ritgerð sem bar heitið "Foundations of Analytical Economics", sem síðar breyttist í undirstöður efnahagsgreiningar. Sem framhaldsnemi við Harvard lærði Samuelson hagfræði hjá Joseph Schumpeter, Wassily Leontief, Gottfried Haberler og "American Keynes" Alvin Hansen. Samuelson flutti til Massachusetts og gerðist lektor í MIT sem lektor árið 1940 og var þar til dauðadags. Í fjölskyldu Samuelson voru margir þekktir hagfræðingar, þar á meðal bróðir Robert Summers, mágkona Anita Summers, mágur Kenneth Arrow og frændi hans Larry Summers.
Andlát
Samuelson lést eftir stutt veikindi 13. desember 2009, 94 ára að aldri. Dauði hans var tilkynntur af Massachusetts Institute of Technology. James M. Poterba, hagfræðiprófessor við MIT og forseti National Bureau of Economic Research, sagði að Samuelson hafi skilið eftir sig gríðarlega arfleifð, sem rannsakandi og kennari og að hann hafi verið einn af risunum sem allir hagfræðingar samtímans standa á. Susan Hockfield, forseti MIT, sagði að Samuelson hafa breytt öllu sem hann snerti og meðal annars því hvernig hagfræði var kennd um allan heim.
Foundations of Economic Analysis
Foundations of Economic Analysis (1946) bók eftir Paul Samuelson, er talin hans besta verk. Hún er fengin úr doktorsritgerð hans sem hann skrifaði í Haward háskólanum. Bókin sýndi hvernig hægt væri að ná þessum markmiðum með því að nota tungumál stærðfræðinnar í undirsviðum hagfræðinnar. Í bókinni eru settar fram tvær almennar tilgátur. hámarka hegðun neytenda með tilliti til fyrirtækja varðandi hagnað og efnahagskerfi í stöðugu jafnvægi.
Í fyrstu kenningunni settu skoðanir hans fram þá hugmynd að allir aðilar, hvort sem fyrirtæki eða neytendur, leitist við að hámarka eitthvað. Þeir gætu verið að reyna að hámarka hagnað, notagildi eða auð, en það skipti ekki máli vegna þess að við að bæta velferð sína myndi vera grunnfyrirmynd fyrir alla aðila í efnahagskerfi. Önnur kenning hans var að leggja áhersla á að veita innsýn í virkni jafnvægis í hagkerfi. Almennt á markaði myndi framboð jafna eftirspurn. Hins vegar væri mikilvægt að skoða hver eðlilegur hvíldarstaður kerfisins væri. Bókin setur fram spurninguna um hvernig jafnvægi myndi bregðast við þegar breytingar yrðu gerðar. Samuelson hafði einnig áhrif á að veita skýringar á því hvernig breytingar á ákveðnum þáttum geta haft áhrif á efnahagskerfi. Hann gæti til dæmis útskýrt efnahagsleg áhrif breytinga á sköttum eða nýrrar tækni.
Economics
Bók Samuelsons var önnur til að kynna keynesíska hagfræði fyrir breiðum hópi og var lang farsælust. Kanadíski hagfræðingurinn Lorie Tarshis, sem hafði verið nemandi við fyrirlestra Keynes við Harvard á þriðja áratug síðustu aldar, gaf út árið 1947 kynningarbók sem innihélt fyrirlestranótur hans, sem ber titilinn Elements of Economics.
County Donegal
Donegal-sýsla (Írska: Contae Dhún na nGall, enska: County Donegal) er sýsla á vesturströnd Írlands. Hún er í Ulster-héraði.
Elijah Wood
Elijah Jordan Wood (fæddur 28. janúar 1981) er bandarískur kvikmyndaleikari. Frægastur er hann fyrir að leika aðalhlutverk í stórmyndunum um Hringadróttinssögu (Lord of the Rings).
Meðal annara þekktra kvikmynda sem Wood hefur leikið í má nefna, Sin City, Maniac, Oliver Twist, Phlipper, The adventure of Huck Finn.
Hideki Maeda
Hideki Maeda (fæddur 13. maí 1954) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 65 leiki og skoraði 11 mörk með landsliðinu.
Risasúra
Risasúra (fræðiheiti: Fallopia sachalinensis) er súrutegund ættuð frá norðaustur Asíu, í Japan (Hokkaidō, Honshū) og austast í Rússlandi (Sakhalin og suður Kúrileyjum). Hún er fjölær og um 2 til 4 m há, með skriðulum rótarstönglum. Hún er mikið notuð í heimkynnum sínum til matar.
Diane Farr
Einkalíf
Farr fæddist í Manhattan, New York og er af írskum og ítölskum uppruna. Diane stundaði nám í drama við New York Stony Brook-háskólann og Loughborough háskólann á Englandi og útskrifaðist hún þaðan með sameiginlega B.A. gráðu. Þegar hún var nýnemi við Stony Brook þá var hún krýnd ungfrú New York. Var hún aðeins 19 ára á þessum tíma og sú yngsta sem hefur haldið titlinum. Farr kenndi einu sinni leiklist í öryggisfangelsi.
Farr er rithöfundur en fyrsta bók hennar, The Girl Code: The Secret Language of Single Women (Um stefnumót, kynlíf, verslun og virðingu meðal vinkvenna), var gefin út á Valentínusardaginn árið 2001. Hefur hún einnig skrifað fyrir tímaritin Jane, Esquire, Glamour og Self og er reglulegur höfundur hjá Cosmopolitan, Soma og Gear.
Eftir að hafa hætt með kærasta sínum, þá stofnuðu Diane og vinkona hennar Laura Bailey heillaóskakortafyrirtæki að nafni Other Announcements.
Farr framleiddi heimildarmyndina Children of God: Lost and Found (2007), sem fjallar um Children of God-trúarregluna (einnig þekkt sem Family of Love and The Family). Í myndinni þá er fylgst með nokkrum börnum sem komust undan úr trúarreglunni og þurfa að standa á eigin fótum í nýju samfélagi án peninga, menntunar eða stuðnings fjölskyldu.
Hún er náinn vinur Pauley Perrette úr NCIS.
Farr var skipuð sem sendiherra Mineseeker Foundation and the Sole of Africa, herferð sem vinnur að því að fjarlægja jarðsprengjur í Afríku. Meðal verndara herferðarinnar eru Nelson Mandela, Sir Richard Branson, Queen Noor og Brad Pitt.
Þann 26. júní 2006 giftist hún Seung Yong Chung og saman eiga þau 3 börn.
Sjónvarps
Fyrsta sjónvarpshlutverk Farr var árið 1992 í Silk Stalkings og kom síðan fram í þáttum á borð við In the House, The Drew Carey Show og Secret Agent Man. Farr var síðan með gestahlutverk í Roswell, The Job, Like Family og Rescue Me. Árið 2005 þá var henni boðið hlutverk í Numb3rs sem Megan Reeves, sem hún lék til ársins 2008. Þann 24. mars 2008 sagði Michael Ausiello frá því á TVGuide.com-bloggi sínu að Farr hafði ekki endurnýjað samning sinn við Numb3rs eftir að fjórðu þáttaröðina. Farr kom fram í Californication í 10 þáttum haustið 2009.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Farr var árið 1998 í Divorced White Male og hefur síðan komið fram í kvikmyndum á borð við Bingo, Flooding og Hourly Rates.
Richard Henry Dana
thumb|right|Richard Henry Dana Richard Henry Dana yngri (1. ágúst 1815 – 6. janúar 1882) var bandarískur lögfræðingur og stjórnmálamaður. Hann er einna þekktastur fyrir endurminningabók sína Hetjur hafsins (enska: Two Years Before the Mast) sem fjallar um ferð hans á briggskipinu Pilgrim frá Massachusetts til Kaliforníu um Hornhöfða og heimferðina með skipinu Alert 1834-1836. Bókin er talin með sígildum verkum bandarískra bókmennta og átti þátt í því að sjóferðasögur komust í tísku næstu áratugina.
Sjálfstætt fólk (sjónvarpsþáttur)
Sjálfstætt fólk var íslenskur sjónvarpsþáttur á Stöð 2 í umsjón Jóns Ársæls. Þátturinn gekk frá 2001 - 2015.
Héctor Scarone
Héctor Pedro Scarone Beretta (26. nóvember 1898 – 4. apríl 1967) var úrúgvæskur knattspyrnumaður og síðar þjálfari.
Líf og keppnisferill
Landleikir Scarone urðu 51 talsins og skoraði hann í þeim 31 mark, sem var markamet hjá úrúgvæska landsliðinu til ársins 2011. Hann var í sigurliði Úrúgvæ á Copa America árin 1917, 1923, 1924 og 1926. Þá vann hann til gullverðlauna á Ólympíuleikunum 1924 og 1928, sem taldar voru ígildi heimsmeistaramóts. Síðustu landsleikir hans voru á HM 1930 þar sem Úrúgvæ sigraði á heimavelli.
Changchun Longjia alþjóðaflugvöllurinn
alt=Mynd sem sýnir meginbyggingu Changchun Longjia alþjóðaflugvallarins við Changchun borg í Kína.|thumb|Meginbygging Changchun Longjia alþjóðaflugvallarins. alt=Mynd sem sýnir innritunaraðstöðu Changchun Longjia alþjóðaflugvallarins við Changchun borg í Kína.|thumb|Innritunaraðstaða Changchun Longjia alþjóðaflugvallarins. Alþjóðaflugvöllur Changchun Longjia (IATA: CGQ, ICAO: ZYCC) (kínverska: 长春龙嘉国际机场; rómönskun: Chángchūn Lóngjiā Guójì Jīcháng) er meginflughöfn farþegaflugs Changchun höfuðborgar Jilin héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína.
Flugvöllurinn er staðsettur um 31 kílómetra norðaustur frá miðborg Changchun og um 76 kílómetra norðvestur af Jilin borg í bæjarfélaginu Longjia, í úthverfi borgarinnar, sem gefur vellinum nafn. Borgirnar Changchun og Jilin bera sameiginlega ábyrgð á rekstri flugvallarins.
Samþykkt var að ráðast í byggingu alþjóðaflugvallarins árið 1998. Framkvæmdir hófust árið 2003 og hóf flugvöllurinn starfsemi tveimur árum síðar 2005. Völlurinn leysti af hólmi Changchun Dafangshen flugvöllinn, sem var einnig verið notaður undir herflug og er nú eingöngu ætlaður fyrir hernaðarnotkun.
Flugvöllurinn er svæðisbundin miðstöð fyrir China Southern Airlines. Önnur umfangsmikil flugfélög eru China Eastern Airlines, Spring Airlines, XiamenAir, og Sichuan Airlines. Alls starfa 32 flugfélög á flugvellinum.
Áfangastaðir eru flestir innan Kína og í Austur Asíu, með alþjóðaflug til Tókýó, Osaka, Hong Kong, Singapúr, Seúl, og fleiri staða.
Flugvöllurinn er tengdur lestarkerfi Changchun með stöð í kjallara flugstöðvarbyggingarinnar. Einnig tengja strætisvagnar flughöfnina við miðborg Changchun og nærliggjandi borgir.
Ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu
Ítalska landsliðið heyrir undir ítalska knattspyrnusambandið, sem var sett á stofn árið 1898. Það gerðist meðlimur í FIFA árið 1905. Fyrsti landsleikurinn hjá Ítölum var þó ekki spilaður fyrr en fimm árum seinna.
Ítalía hefur tekið þátt í 17 HM keppnum. Fjórum sinnum hefur það orðið heimsmeistarar, það var 1934, 1938, 1982 og árið 2006. Ítalia hefur unnið næst flestar heimsmeistarakeppnir á eftir Brasilíumönnum. Einungis Þýskaland hefur spilað fleiri úrslitaleiki en Ítalir, Brasilíumenn hafa spilað jafnmarga úrslitaleiki og Ítalir. Ítalía hefur tvisvar unnið Evrópumótið í knattspyrnu árin 1968 og 2021, og tvisvar spilað til úrslita, árið 2000 og 2012.
Ítalir hafa nokkrum sinnum spilað við Ísland, frægasti leikurinn var sennilega árið 2004 þegar vallarmet var slegið í mætingu á Laugardalsvelli en á þeim leik voru áhorfendur alls 20.204.
Árið 2021 var liðið taplaust í 37 leikjum og sló met Spánar í tapleysi landsliðs. Loks tapaði það fyrir Spáni í undanúrslitum þjóðadeildarinnar. Ítalía vann EM 2020 en komst ekki inn á HM 2022.
The Beatles (breiðskífa)
The Beatles er níunda breiðskífa Bítlanna. Platan er tvöföld og var gefin út árið 1968. Platan er betur þekkt sem Hvíta albúmið á íslensku eða The White Album. Ástæða þeirrar nafngiftar er sú að umslag plötunnar er alhvítt og nafn hljómsveitarinnar er aðeins þrykkt í fötinn en ekki prentað í lit.
Mörg laganna á plötunni voru samin á Indlandi í ferð sem Bítlarnir fóru ásamt fríðu föruneyti til að hitta Maharishi Mahesh Yogi og til að leggja stund á hugleiðslu. Á meðal þessara laga eru „Dear Prudence“, sem samið var um Prudence Farrow (systur Miu Farrow) sem fór til Indlands með Bítlunum, og „Sexy Sadie“, sem samið var um Maharishi Mahesh Yogi. John Lennon var höfundur beggja laganna.
Á meðal annarra laga á plötunni má nefna „Back in the U.S.S.R.“, sem er í anda Beach Boys, og „Ob-La-Di, Ob-La-Da“, samið í nokkurskonar Ska-stíl. Paul McCartney samdi bæði lögin. Einnig mætti nefna „Julia“, sem John Lennon samdi í minningu móður sinnar og „Don't Pass Me By“, sem er fyrsta bítlalagið sem Ringo Starr samdi.
„Hey Jude“ eftir Paul McCartney var samið á sama tíma og lögin á Hvíta albúminu, en var gefið út á smáskífu áður en platan kom út og ekki sett á hana.
Spenna var tekin að myndast á milli meðlima sveitarinnar á meðan á upptökum plötunnar stóð og náði hún hámarki þegar Ringo Starr gekk út úr hljóðverinu og sagðist vera hættur í Bítlunum. Hann sneri þó aftur tveimur vikum síðar.
Lagalisti
Lennon/McCartney sömdu öll lögin, nema þar sem annað er tekið fram.
Alþjóðlegur baráttudagur kvenna
thumb|Clara Zetkin og [[Rosa Luxemburg árið 1910]] Alþjóðlegur baráttudagur kvenna er haldinn hátíðlegur þann 8. mars. Í Bandaríkjunum var fyrst haldinn hátíðlegur baráttudagur kvenna þann 28. febrúar 1909 og tengdist það bandaríska jafnaðarflokknum. Fram til ársins 1913 héldu bandarískar konur daginn hátíðlegan síðasta sunnudag í febrúar.
Hvaða dag skildi halda upp á Alþjóða baráttudag kvenna var ekki ákveðið á ráðstefnunni en samt ákveðið að hann skyldi vera á sunnudegi þar sem það var eini frídagur verkakvenna í þá daga. Því voru dagsetningar nokkuð breytilegar fyrstu árin en þó alltaf í mars. Fyrstu árin voru baráttumál kvennadagsins kosningaréttur kvenna og samstaða verkakvenna.
Fyrstu löndin til að halda upp á daginn meðal sósíalískra kvenna voru Danmörku, Þýskalandi, Austurríki og Sviss þann 19. mars árið 1911. Árið 1912 bættust Svíþjóð, Frakkland og Holland við og 1913 Tékkóslóvakía og Rússland. 1914 safnaðist fjöldi kvenna saman í Þýskalandi 8. mars og var það upphafið að stórum mótmælafundum og kröfugöngum verkamanna og –kvenna sem stóðu í heila viku. Árið 1917 gerðu konur í Pétursborg verkfall til að krefjast betri kjara og friðar. Þrátt fyrir almenn mótmæli stjórnmálamanna héldu konurnar sínu striki. Þennan dag bar upp á 8. mars og fjórum dögum síðar sagði keisarinn af sér og bráðabirgðastjórn veitti konum kosningarétt.
Hér á landi var dagsins sennilega fyrst minnst á árshátíð Kvenfélags Sósíalistaflokksins 8. mars 1948, sem stofnað var árið 1939.
Tengill
[http://kvennasogusafn.is/index.php?page=8-mars Um 8. mars á vef Kvennasögusafns Íslands.]
Sigmundur 3.
thumb|right|Sigmundur 3. á málverki eftir [[Marcin Kober frá því um 1590.]] '''Sigmundur 3. Vasa' (pólska: Zygmunt III Waza''; 20. júní 1566 – 30. apríl 1632) var konungur Pólsk-litháíska samveldisins frá 1587 til dauðadags, og Svíakonungur frá 1592 þar til honum var steypt af stóli 1599. Hann var sonur Jóhanns 3. Svíakonungur og fyrri eiginkonu hans, Katarínu Jagiellonku og fæddist á Grípshólmi þar sem foreldrar hans voru í fangelsi Eiríks 14.. Móðir hans var dóttir Sigmundar gamla, Póllandskonungs, og eiginkonu hans Bona Sforza. Hún ól son sinn upp í kaþólskri trú.
Við lát Stefáns Báthory 1587 var Sigmundur kjörinn konungur á stéttaþinginu en Maximilían 3. erkihertogi af Austurríki kom einnig til greina. Sigmundur tryggði kjör sitt með því að halda þegar til Póllands og ganga að kröfugerð ríkisráðsins. Þegar Maximilían reyndi að grípa inn í með valdi voru stuðningsmenn hans sigraðir í orrustunni við Byczyna 24. janúar 1588 og Maximilían sjálfur tekinn höndum. Hann var leystur úr haldi fyrir tilstuðlan Páls 5. páfa og afsalaði sér tilkalli til krúnunnar 1589.
Við lát föður Sigmundar, Jóhanns 3., stóð hann næstur í erfðaröðinni og var krýndur konungur Svíþjóðar 1592. Við það gengu samveldið og Svíþjóð í konungssamband. Sigmundi var þó gert markvisst erfitt fyrir í Svíþjóð þar sem hann var kaþólskur, og föðurbróðir hans, Karl hertogi, vann gegn honum. Að lokum var hann settur af og Karl varð hæstráðandi í Svíþjóð og síðar konungur. Sigmundur reyndi þó áfram að halda fram rétti sínum til konungdóms í Svíþjóð sem leiddi til styrjalda milli landanna. Önnur mikilvæg átök í valdatíð hans var Pólsk-rússneska styrjöldin (1605-1618) þegar Pólverjar reyndu að nýta sér rósturtímana í Rússlandi til að vinna lönd af Rússum. Þetta jók á spennu milli ríkjanna sem kom sér illa fyrir Pólverja síðar.
Lyngdalsheiði
thumb|250 px|Lyngdalsheiði Lyngdalsheiði er heiði milli Laugarvatns og Þingvalla. Vegur var lagður norðan við Lyngdalsheiði um Gjábakkahraun og um Reyðarhraun árið 1907 fyrir komu Friðriks 8. Danakonungs og var sá vegur einu sinni kallaður Kóngsvegur. Skammt frá veginum eru nokkrir hellar, meðal þeirra eru Laugarvatnshellir, Gjábakkahellir, Vegkantshellir, Tintron, Lambhellir og Tvíbotni.
Sædýrasafnið í Hafnarfirði
Sædýrasafnið í Hafnarfirði var dýragarður sem opnaði 8. maí 1969. Það var staðsett í Hafnarfirði sunnan við Hvaleyrarholt gegnt þeim stað þar sem Krýsuvíkuvegur mætir Reykjanesbraut. Upphaflega þróaðist það út frá sýningum á sjávardýrum í sérsmíðuðum fiskabúrum sem Hjálparsveit skáta í Hafnarfirði stóð fyrir. Árið 1971 voru þar til sýnis um stutt skeið tvö tígrisdýr sem fengin voru að láni úr dýragarði í Svíþjóð. Brátt bættust við selir, háhyrningar, ísbjörn, ljón og apar, auk íslenskra húsdýra. Jón Kr. Gunnarsson skipstjóri og ritstjóri, var aðalhvatamaður að stofnun safnsins og forstöðumaður þess frá upphafi til enda.
Safnið var fjármagnað með aðgangseyri auk tekna sem fengust fyrir að fanga háhyrninga fyrir sædýrasöfn víða um heim. Háhyrningarnir voru þá geymdir í laug í sædýrasafninu áður en þeir voru fluttir erlendis. Þannig var til dæmis háhyrningurinn Keikó fangaður árið 1979. Þessi verslun lagðist af vegna vaxandi gagnrýni hvalaverndunarsamtaka.
Safnið var starfrækt til 1987 en lagðist þá af vegna fjárhagsörðugleika. Kengúrur voru síðustu dýrin sem þar og voru felld árið 1988.
Peregrino Anselmo
Juan Peregrino Anselmo (f. 30. apríl 1902 - d. 27. október 1975) var knattspyrnumaður og síðar þjálfari frá Úrúgvæ. Hann var í fyrsta sigurliði Úrúgvæ á HM 1930.
Ævi og ferill
thumb|right|Peregrino Anselmo varð heimsmeistari með Úrúgvæ. Peregrino Anselmo fæddist í Montevideo árið 1902 og gekk ungur til liðs við borgarliðið Peñarol þar sem hann lék alls 180 leiki á ferli sem stóð frá 1922 til 1935 þegar hann lagði skóna á hilluna. Á þessu tímabili varð hann fjórum sinnum úrúgvæskur meistari. Hann hafði viðurnefnið Nenín og var frægur, jafnvel alræmdur, fyrir að vera tregur til að senda frá sér boltann heldur freista þess að leika á alla mótherja til að skora fullkomið mark. Árið 1962 tók Anselmo við þjálfun Peñarol af ungversku goðsögninni Béla Guttmann í eina leiktíð og gerði liðið að meisturum en þjálfaraferillinn varð þó ekki nema þetta eina ár.
Landsleikirnir urðu ekki nema átta talsins á tímabilinu 1927 til 1935. Hann var í gullverðlaunaliði þjóðar sinnar á ÓL 1928 en lék engan leik.
Kunnastur er Anselmo fyrir þátt sinn í sigri Úrúgvæ á heimavelli í fyrstu heimsmeistarakeppninni árið 1930. Hann kom við sögu í tveimur leikjum, gegn Rúmenum í riðlakeppninni og Júgóslövum í undanúrslitum og skoraði samtals þrjú mörk. Þrátt fyrir að skora tvívegis í undanúrslitunum fékk hann ekki að spreyta sig í úrslitaleiknum þar sem Héctor Castro leysti hann af hólmi.
Hann lést í Montevideo árið 1975.
Bla Bla - Fræga fólkið
Bla Bla - Fræga fólkið er bók sem kom út árið 2007 og er um aðskiljanlegastu efni er varða fræga fólkið. Bókin segir frá einu og öðru sem fáir vita um stjörnurnar, en hafa gaman af að komast að.
Aleksandra Kollontaj
Aleksandra Míkhaílovna Kollontaj (fædd Aleksandra Domontovítsj; 31. mars 1872 – 9. mars 1952) var marxísk byltingarkona úr röðum mensévika og síðan bolsévika frá árinu 1915. Á árunum 1917–1918 var Kollontaj þjóðfulltrúi heilbrigðismála í ríkisstjórn bolsévika eftir rússnesku byltinguna. Hún var fyrsta kona í heimi sem hlaut ráðherrastöðu í ríkisstjórn lands. Árið 1922 varð Kollontaj meðlimur í sendinefnd Sovétríkjanna til Noregs og varð brátt formaður hennar. Hún var ein fyrsta kona í heimi sem fór fyrir slíkri nefnd.
Æviágrip
Aleksandra Kollontaj fæddist árið 1872 og var dóttir hershöfðingja í rússneska hernum. Faðir hennar ákvað að hún skyldi ekki hljóta æðri menntun þar sem hann óttaðist að hún kynni að smitast af byltingarstefnu og af þýsku Weltschmerz-kenningunni.
Árið 1896 uppgötvaði rússneska lögreglan að Aleksandra hefði verið viðriðin verkfall vefnaðarverkamanna í Sankti Pétursborg. Málið varð mjög viðkvæmt fyrir föður hennar, sem sá til þess að dóttir hans flytti með leynd burt frá Rússlandi. Í útlegð sinni frá Rússlandi kynntist Aleksandra hópum rússneskra byltingarsinna í Genf, París og London, þar á meðal Georgíj Plekhanov og Vladímír Lenín. Aleksandra gekk í rússneska sósíaldemókrataflokkinn og var í fyrstu hlutlaus þegar flokkurinn klofnaði í bolsévika og mensévika. Hún tók síðar afstöðu með mensévikum.
Alexandra varði næstu árum sínar víðs vegar um Evrópu og hlaut grunnþjálfun fyrir störf í utanríkismálum. Árið 1915 sagði Kollontaj skilið við mensévika og gekk í lið með bolsévikum. Þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út var Kollontaj í hópi þeirra jafnaðarmanna sem höfnuðu alfarið nokkrum stuðningi við stríðið. Frá 1916 til 1917 átti hún sæti í ritstjórn dagblaðs rússneskra byltingarsinna, Novy Mir, sem kom út í New York.
Byltingarferill
Eftir febrúarbyltinguna í Rússlandi árið 1917 sneri Kollontaj heim til Rússlands. Í byltingarástandinu þar varð Kollontaj ötull talsmaður bolsévismans og tók sæti í framkvæmdarnefnd Pétursborgarsovétsins. Í júní árið 1917 lét ríkisstjórn Aleksandrs Kerenskij handtaka Kollontaj og aðra byltingarsinna til að treysta sig í sessi en Kollontaj var látin laus eftir að Maxím Gorkíj greiddi tryggingargjald fyrir hana. Eftir að bolsévikar komust til valda í októberbyltingunni var Kollontaj þann 7. nóvember ein fjórtán forystumanna bolsévika sem kjörnir voru í forsæti þjóðfulltrúaráðsins í Pétursborg. Hún varð þjóðfulltrúi í félags- og heilsutengdum málefnum og var þar með í reynd fyrsti kvenráðherra sögunnar.
Chelmsford
thumb|right|Dómkirkjan í Chelmsford. Chelmsford er bær og höfuðborg sýslunnar Essex á Austur-Englandi. Hún er 48,5 km norðaustan við Charing Cross í London. Chelmsford er í miðju Essex og hefur verið höfuðborg sýslunnar síðan árið 1215. Árið 1999 var áttahundruð ára afmæli Chelmsfords.
Dómkirkjan í Chelmsford er næstminnsta dómkirkja Englands á eftir Dómkirkjunni í Derby. Hún var byggð 15. og 16. öld og var þá sóknarkirkjan af Chelmsford að miðaldasið. Biskupsdæmið nær yfir alla Essex-sýslu og hluta af Austur-London. Árið 2011 var íbúatala um 111.500.
Aleksandra Kollontaj
Byltingarferill
Á byltingarárunum var Kollontaj leiðtogi kvenréttindahreyfinga í Rússlandi. Hún lýsti því yfir að brátt yrði tími hefðbundinna fjölskyldumynstra liðinn og tími frjálsra ásta myndi byrja. Hún stóð jafnframt fyrir ráðstefnu verkakvenna í Pétursborg sem leiddi til stofnunar kvennafylkingarinnar Zhenotdel innan kommúnistaflokksins. Fylkingunni var ætlað að skipuleggja starf kvenna og fá þær til að taka virkan þátt í uppbyggingu ríkisins og sjá til þess að réttindi kvenna og barna myndu ekki sitja á hakanum. Sum fyrirheit Kollontaj um frjálslegri hjónabands- og uppeldismenningu urðu að veruleika stuttu eftir byltinguna með löggjöf sem auðveldaði mjög hjónaskilnað og bætti réttindi mæðra og óskilgetinna barna.
Þegar hún var 45 ára giftist Kollontaj herforingjanum Pavel Dybenko, fyrsta flotamálaráðherra rússnesku sovétstjórnarinnar. Kollontaj var mótfallin friðarsáttmálanum í Brest-Litovsk sem sovétstjórnin gerði við Þjóðverja árið 1918 og gagnrýndi Lenín fyrir að gera með honum „svívirðilegt og sviksamlegt samkomulag við hina þýsku heimsvaldssinna“. Kollontaj sagði upp sæti sínu í þjóðfulltrúaráðinu vegna andstöðu sinnar við samninginn og gagnrýndi byltingarstjórnina fyrir aukið skrifræði á næstu árum.
Vegna ýmissa ágreiningsefna gekk hún árið 1920 í lið með „andstöðu verkamannanna“ sem gagnrýndu flokksforystuna. Verkamannaandstaðan krafðist meðal annars lýðræðislegar stjórnunar fólksins sjálfs og yfirráða verkalýðsins yfir framleiðslu landsins en gagnrýndi aukna miðstýringu og tækniveldishyggju flokksforystunnar. Í ágreiningnum urðu Kollontaj og skoðanasystkini hennar undir og áhrif hennar rýrnuðu mjög. Kollontaj dró úr innanflokksstarfi sínu en ákvað þó að vinna áfram í þágu byltingarstjórnarinnar þrátt fyrir galla hennar. Síðasta skiptið sem hún reyndi opinberlega að hafa áhrif á innanríkismál í Sovétríkjunum var árið 1925 til að andmæla breytingum á lögunum um fjölskyldumál og hjúskap frá árinu 1918. Hún áleit fyrirhugaðar breytingar, sem festu í sessi formlegan hjúskap og hertu á ákvæðum um framfærsluskyldu, illframkvæmanlegar og óréttlætanlegar. Hún lagði til að stofnaður yrði tryggingasjóður sem stæði undir greiðslum til barna og illra staddra mæðra en hugmyndir hennar hlutu ekki hljómgrunn.
Kollontaj var eini meðlimur miðstjórnar bolsévikaflokksins frá dögum októberbyltingarinnar sem lifði af hreinsanirnar miklu eftir valdatöku Stalíns. Eiginmaður hennar, Pavel Dybenko, var hins vegar meðal fórnarlamba hreinsananna en árið 1938 var hann handtekinn og tekinn af lífi vegna ásakana um að vera fylgismaður Trotskíj.
Sendiherrastörf og síðari ár
Árið 1923 varð Kollontaj sendifulltrúi Sovétmanna í Noregi. Hún var um stutt skeið sendiherra Sovétmanna í Mexíkó en var síðan færð aftur til Noregs. Frá árinu 1930 var Kollontaj sendiherra Sovétríkjanna í Svíþjóð. Sem sendiherra átti Kollontaj nokkurn þátt í að tryggja hlutleysi Svía í Vetrarstríði Sovétríkjanna við Finnland og í að semja um friðarsamninga við Juho Kusti Paasikivi, þáverandi sendifulltrúa Finna í Stokkhólmi.
Kollontaj lét af sendiherrastörfum árið 1945 og flutti til Moskvu, þar sem hún vann sem ráðgjafi við utanríkisráðuneytið og stundaði ritstörf. Hún lést árið 1952 í Moskvu.
24 stundir
24 stundir var íslenskt dagblað sem kom fyrst út 6. maí 2005 en hét þá Blaðið. Nafninu var breytt í 24 stundir 9. október 2007 og blaðið kom síðast út 9. október 2008. 24 stundum var dreift á heimili um allt land endurgjaldslaust. Útgefandi 24 stunda var Árvakur hf.
Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012
Árið 2012 er Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin í fertugasta skipti. Deildin er haldin undir merkjum styrktaraðilans Pepsi.
24 stundir
Útgefandi
Útgáfufélag 24 stunda var Árvakur hf. 24 stundir hétu áður Blaðið en það var stofnað af Karli Garðarssyni, Sigurði G. Guðjónssyni og Steini Kára Ragnarssyni sem áttu bróðurpart hlutafjár við stofnun. Í desember 2005 keypti Árvakur - útgáfufélag Morgunblaðsins 50% hlutafjár í Ári og Degi og keypti síðan félagið að fullu 2007.
Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin
Í upphafi tímabils
Niður um deild:
Í lok tímabils
Upp um deild:
Niður um deild:
Kazuki Nagasawa
Kazuki Nagasawa (fæddur 16. desember 1991) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Kalkógen
Kalkógen eða súrefnisflokkur er efnaflokkur í lotukerfinu sem inniheldur frumefnin súrefni, brennistein, selen, tellúr og geislavirka efnið pólon. Óstöðuga geislavirka tilbúna efnið livermorín er líka talið tilheyra kalkógenum. Stundum er súrefni tekið út fyrir flokk kalkógena þar sem það hagar sér mjög ólíkt þeim. Léttari kalkógenin eru nauðsynleg lífi en þau þyngri eru gjarnan eitruð. Selen kemur fyrir bæði sem nauðsynlegt næringarefni (sem snefilefni) og eitur (sem sölt). Tellúr er oftast eitrað, þótt sumar lífverur nýti sér það, og pólon er alltaf skaðlegt vegna geislavirkni sinnar.
Firð
Firð (e. metric) í stærðfræði er fall, þar sem M er mengi, sem uppfyllir eftirfarandi skilyrði fyrir sérhver a,b,c \in M. Tvenndin (M,d) er nefnd firðrúm.
Það má ímynda sér að firð sé formleg skilgreining á fjarlægð eða lengd. Við sjáum að við tölum aldrei um neikvæðar fjarlægðir milli staða, þær eru samhverfar (það er jafnlangt frá Reykjavík til Húsavíkur, og frá Húsavík til Reykjavíkur), og uppfylla þríhyrningsójöfnu (að koma við í einhverjum punkti er vissulega ekki styttra en að ganga eftir beinni línu).
Kynhormón
Kynhormón skiptast í beggjakyns, karlkyns og kvenkyns kynstera. Hormónin GBH, ESH og GnRH gegna mikilvægum hlutverkum varðandi kyn en teljast ekki til kynhormóna. Kynhórmon eru framleidd í kynkirtlunum (þ.e. í eggjastokkunum eða eistunum) eða nýrnahettunum. Þau geta líka umbreytast úr öðrum kynhormónum í ný í vefjum eins og lifri eða fituvef.
Tegundir
Helstu tegundir kynhormóna eru andrógen og estrógen, og þau mikilvægustu þessara tegunda hormóna eru testósterón og estradíól. Það er líka til þriðja tegund, prógesterón. Karlhormón hafa karlvæðandi áhrif og estrógen hafa kvenvæðandi áhrif. Báðar gerðir eru þó til í báðum kynjum, þó í mismunandi magni.
Fritillaria chitralensis
Fritillaria chitralensis er tegund blómstrandi plantna af liljuætt, upprunnin frá  Afghanistan og Chitral héraði í norður Pakistan.
Hún er náskyld hinni þekktu F. imperialis, Keisarakrónu."
Fritillaria chitralensis myndar lauka allt að 30 mm að þvermáli. Stöngullinn nær 45 sm á hæð. Blómin eru bjöllulaga, lútandi, skærgul.
Taugavefur
Taugavefur ― Í taugavef eru taugungar (taugafrumur), sem meðal annars flytja boð frá miðtaugakerﬁ til vöðva og frá skynfærum til miðtaugakerfis, og taugatróð sem vernda og næra taugafrumur.
Arturo Pérez-Reverte
thumb|right|Arturo Pérez-Reverte Arturo Pérez-Reverte Gutiérrez (f. 25. nóvember 1951) er spænskur rithöfundur og blaðamaður sem er aðallega þekktur fyrir sögulegar skáldsögur á borð við bækurnar um Alatriste höfuðsmann, og spennusögur eins og Dumasarfélagið (El club Dumas o la sombra de Richelieu) og Refskák eða bríkin frá Flandri (La tabla de Flandes) sem gerast á Spáni eða við Miðjarðarhafið.
Nokkrar kvikmyndir hafa verið gerðar eftir sögum hans. Þær þekktustu eru líklega Níunda hliðið eftir Roman Polanski (1999) og Alatriste eftir Agustín Díaz Yanes (2006).
Tomrefjord
thumb|Tomrefjord.
Tomrefjord er fjörður sem liggur við vesturströnd mið-Noregs í fylkinu Møre og Romsdal. Bærinn í firðinum heitir Tomra en er gengur venjulega undir sama nafni og fjörðurinn sem hann liggur í. Íbúar eru um 1200 (2013)
Stærsta fyrirtæki bæjarins er skipasmíðastöðin Aker Yards AS Langstein þar sem um 600 manns vinna en einnig er bærinn heimabær Bjørn Rune Gjelsten sem er einn af ríkustu mönnum landsins.
Sunnan við Tomrefjord liggur Ålesund og norðan við hann er bær rósanna: Molde
Gustavo Cerati
thumb|right| Gustavo Cerati í [[New York-borg|New York, 2006.]] Gustavo Adrian Cerati (Buenos Aires, 11 ágúst 1959 - 4 September 2014) var tónlistarmaður, söngvari, lagahöfundur, tónskáld og upptökustjóri frá Argentínu. Hann er talinn einn af áhrifamestu rokk tónlistarmönnum Rómönsku Ameríku. Cerati og hljómsveit hans Soda Stereo voru einhverjir þekktustu spænskumælandi rokk og popp tónlistarmenn 9. og 10.áratugs seinustu aldar.
Dauði
thumb|250x250dp|Röð til að slá kjölfar Gustavo Cerati í Löggjafarþings Borginni Buenos Aires, September 4, 2014.
Þann 4. september 2014 lést söngvarinn eftir að hafa verið í dái í fjögur ár.
Norðurstrandaleið
Vefritið og útgefandinn Loney Planet tilnefndi leiðina sem einn besta áfangastaðinn árið 2019.
Viðskiptaáætlun
Viðskiptaáætlun er áætlun um það hvernig viðskiptahugmynd skal hrundið í framkvæmd. Hún er notuð til að skipuleggja og samræma þau verk sem vinna þarf og stundum einnig til að sannfæra fjárfesta um ágæti viðskiptahugmyndar.
Ef viðskiptaáætlun er ekki notuð til að samstilla alla þætti framtaks er líklegt að heildarsamræmi skorti. Viðskiptaáætlun hindrar að verkþættir dragist á langinn eða verkþáttum sé ekki sinnt. Þó viðskiptaáætlun sé nauðsynleg til að sýna fjárfestum hvað fyrirtækið, framtakið eða fjárfestingin á að áorka er það ekki aðalhlutverk hennar. Viðskiptaáætlun er aðallega teikningin eða lýsingin á öllu því sem gera þarf til að ná settu marki. Í viðskiptaáætlun felast ítarlegar upplýsingar um t.d. verkáætlanir, aðföng, skipulag, sbr. teikningar/uppdrætti, kostnað og væntanlegar tekjur.
Viðskiptaáætlun er einkar mikilvægt verkfæri fyrir upphafspersónu /ur sem leiðarvísir hvað skuli gera og hvert skuli stefna. Gæði viðskiptaráætlunar er hægt að meta út frá því hversu skýr, einföld og markviss áætlunin er og hversu sannfærandi hún er fyrir þeim sem eiga að setja pening eða taka þátt í að koma henni í framkvæmd með einum eða öðrum hætti.
DB blaðið
DB blaðið er héraðsfréttablað í Dalvíkurbyggð. Stofnað af Halldóri Inga Ásgeirssyni og Albert Gunnlaugssyni og kom fyrsta blaðið út 1. júlí 2011. Halldór Ingi var ritstjóri og blaðamaður á Bæjarpóstinum þar til hann hætti. Blaðið er áskriftarblað og var gefið út vikulega á fimmtudögum allt þar til Covid-19 setti strik í reikninginn og farið var að gefa blaðið út á hálfsmánaðar fresti. Halldór Ingi veiktist og varð að hætta ritstjórninni í lok 2018, en við tók á 1. tbl. 2019 Guðrún Inga Hannesdóttir. Hún var ritstjóri og blaðamaður til 1. september 2021, en þá tók við Heiðdís Björk Gunnarsdóttir og var til 1. september 2022. Eftir 1. sept. 2022 hefur eigandinn Albert Gunnlaugsson verið ritstjóri og blaðamaður. Skráður eigandi er Tunnan prentþjónusta ehf. Blaðið var aftur orðið vikulegt, en var eftir 1. sept. 2022 hálfsmánaðarlegt og er útgáfudagur kominn á föstudaga. Haldið er úti fésbókarsíðu um blaðið.
25. maí
25. maí er 145. dagur ársins (146. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 220 dagar eru eftir af árinu.
Heimsendir
Heimsendir (einnig nefnt heimsslit eða heimshvörf) er lok veraldar, eyðing jarðar og alls sem lifir. Varast ber að rugla saman heimsenda og heimsendi.
Í Jesaja í Gamla testamentinu segir frá: Skrímsl heimsendis Levjatan:
Bakrödd
Bakrödd er söngvari sem syngur samstíga aðalsöngvaranum.
Annars stigs jafna
Annars stigs jafna er heiti, sem í stærðfræði er haft um jöfnur, þar sem annað veldi er hæsta veldi óþekktu stærðarinnar x. Sérhverja annars stigs jöfnu má draga saman á staðlað form, sem er þar sem það skilyrði er sett að A sé ekki 0, vegna þess að þá er jafnan ekki annars stigs í raun. Í þessari jöfnu eru A, B og C rauntölur, sem nefnast stuðlar. Ferill sá, sem markaður er með annars stigs jöfnu, nefnist fleygbogi. Þrjár mismunandi leiðir eru hugsanlegar til þess að leysa annars stigs jöfnur, en með því að leysa jöfnuna er átt við það að finna hvaða gildi á x gera jöfnuna sanna, það er gefa útkomuna núll. Þessar þrjár leiðir eru:
Hér á eftir verður þessum þremur leiðum lýst lauslega.
Þáttun
Í sumum tilvikum er auðvelt að þátta margliðuna. Þáttunin getur verið með ýmsu móti. Til dæmis er hugsanlegt að x sé tekið út fyrir sviga (það er hægt ef stuðullinn C=0). Einnig er hugsanlegt að leyst sé upp í sviga samkvæmt þáttunarreglunum ; eða. Eða að þáttunin getur gefið tvo sviga, sem eru á forminu, þar sem a og b geta verið hvaða rauntölur sem vera skal. Ef þáttunin gengur, þá er jafnan leyst með því að setja hvorn þátt fyrir sig jafnan núlli og leysa svo. Þannig fást tvær lausnir, sem (oftast) eru tvær mismunandi tölur. Ef báðir þættirnir eru eins, þá kemur að sjálfsögðu sama lausn úr þeim báðum og kallast hún þá tvöföld lausn. Hér eru dæmi um annars stigs margliður, leystar með þáttun: