cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Petteri Orpo
Æviágrip
Þann 20. júní 2023 tók Orpo við af Sönnu Marin sem forsætisráðherra Finnlands eftir að Samstöðuflokkurinn vann sigur í þingkosningum fyrr á árinu.
Stjórnmálaskoðanir
Skoðanir Petteri Orpo í stjórnmálum eru yfirleitt taldar vera í anda borgaralegrar mið-hægristefnu. Samstöðuflokkurinn, sem hann leiðir, telur sig hófsaman íhaldsflokk sem styður efnahagsfrjálslyndi og einstaklingsfrelsi. Orpo hefur talað fyrir aðhaldi í ríkisútgjöldum, einföldun stjórnsýslunnar og umbótum í þágu viðskipta. Í kosningunum 2023 lagði hann áherslu að stefna skyldi að því að draga úr ríkisskuldum. Hann hefur lýst yfir áhyggjum af því að of skyndileg skipti yfir í endurnýjanlega orku kunni að leiða til hærra orkuverðs fyrir neytendur.
Orpo styður aðild Finnlands að Evrópusambandinu og Atlantshafsbandalaginu og harðari línu á móti Rússlandi. Orpo hefur einnig lýst yfir áhyggjum af komu innflytjenda til Finnlands og hefur krafist strangara landamæraeftirlits og brottflutninga hælisleitenda sem ekki fá dvalarleyfi.
Epli
Epli er aldinávöxtur eplatrésins (fræðiheiti: Malus domestica) sem er af rósaætt. Eplatré eru lauftré sem komu upprunalega frá Mið-Asíu. Trjátegundina Malus sieversii er enn í dag hægt að finna í fjallendum Mið-Asíu.
Til eru yfir 7.500 þekkt plöntuafbrigði af eplum. Epli er sá ávöxtur sem er hvað mest ræktaður í heiminum. Þau eru ýmist með gult, grænt eða rautt hýði eða þá að litur þeirra er blanda af þessum litum. Epli eru notuð í margvíslega matargerð, þau eru elduð, borðuð fersk og eplasafi og eplasíder eru vinsælir drykkir.
Epli koma fyrir í goðsögum og trúarbrögðum margra menningarheima.
Árið 2010 var erfðamengi eplisins ráðið sem varð til þess að framfarir urðu á sviði læknisfræði og sértækrar ræktunar epla. Það ár er áætlað að um 69 milljón tonn af eplum hafi verið ræktuð í heiminum og þar af hafi um helmingur verið ræktaður í Kína. Næst á eftir koma Bandaríkin með um 6% framleiðslunnar, því næst Tyrkland, Ítalía, Indland og loks Pólland.
Menningarlegar vísanir
Barkakýlið sem skagar út úr hálsi karla stundum kallað adamsepli og á það rætur í þjóðsagnakenndri síðari tíma skýringu á fyrstu Mósebók og brottrekstri Adams og Evu úr aldingarðinum Eden. Oft er sagt að skilningstréð hafi verið eplatré og eplið hafi staðið í Adam þegar hann beit í það í óþökk guðs. Í hebreskri útgáfu Biblíunnar kemur ekki fram hvers konar ávöxt var um að ræða en misskilninginn má rekja til þýðingar á latneska orðinu malum sem merkir bæði illsku og epli. Orðið er þó ekki notað í latneskri þýðingu Biblíunnar því þar er notað orðið fructus, sem merkir „ávöxtur“.
Í norrænni goðafræði er sagt frá því í upphafi Skáldskaparmála Eddu Snorra Sturlusonar að gyðjan Iðunn hafi átt að gæta gullepla sem tryggðu goðunum eilífa æsku.
Í grískri goðafræði koma epli meðal annars við sögu í frásögninni af þrætueplinu og gullnu eplum Vesturdísanna.
Epli koma við sögu í mörgum þekktum ævintýrum meðal annars sögunni af Mjallhvíti þar sem vonda stjúpan gaf Mjallhvíti eitrað epli.
Kyrrleg breyta
Í tölvunarfræði hefur kyrrleg breyta (e. static variable) nokkrar merkingar sem fara eftir notkun og samhengi. Í öllum tilfellum vísar þó nafnið til þess að breyta haldist óbreytt og stundum tiltæk á fleiri stöðum í forriti en aðeins þar sem hún er skilgreind.
Staðværar breytur eru stundum kallaðar fastar (e. constant variables) til þess að þeim verði ekki ruglað við kvikar breytur (e. volatile variables).
Meðal annars er hægt að nota kyrrlegar breytur sem fasta, sem breytur í local föllum og sem klasa breytur.
Vöðvarauði
250px|thumb|Vöðvarauði Vöðvarauði (Myoglobin, Mb) er sameind sem tekur við súrefni frá blóðrauða og bindur það við vöðvanna.
Lykkja (forritun)
Lykkja eða slaufa í forritun er forritsbútur sem er skrifaður einu sinni, en svo framkvæmdur oft í röð. Fjöldi endurtekninga getur ráðist af talningu eða skilyrði. Lykkjur sem byggja á talningu nefnast FOR lykkjur, en þær sem byggjast á skilyrði nefnast WHILE lykkjur og DO lykkjur.
FOR lykkjur
Dæmigerð FOR lykkja hefur teljara sem byrjar í 0 eða 1 og hækkar um einn í hvert skipti sem lykkjan er endurtekin, alveg þangað til settu hámarki er náð. Forritarinn ákveður sjálfur hvað teljarinn heitir, algengast er að nota bókstafinn i.
FOR i = 1 TO N       PRINT (i) NEXT i
Kóðinn hér að ofan myndi prenta allar tölur frá 1 upp í N. Í þessu dæmi er bara ein skipun inni í lykkjunni, en þær mega vera margar.
Flóknari FOR lykkjur C/C++
Hér að neðan sést hvernig hægt er að skilgreina fleiri en eina staðværa breytu í FOR-lykkju í C/C++ og að ekki þarf endilega að færa lykkju upp þótt að það sé hefðin. Þessi lykkja er hinsvegar farin að verða hættulega flókin og ætti því að forðast í flestum tilfellum.
Stjórnskipan Aþenu
Verkið er einstakt að því leyti að það er hvergi að finna í handritum að verkum Aristótelesar. Það er einungis varðveitt á papýrus-broti sem fannst í Egyptalandi árið 1890. British Museum eignaðist það ári síðar.
Lykkja (forritun)
FOR lykkjur
const int MAX = 500; for (int i = 1000, int n = 0; i < MAX; i--) {       n = (1+MAX % i); }
Hér að neðan sést hvernig hægt er að þræða í gegnum einhvern lista af hlutum með for-lykkju í Java 5.0.
Vector aListi<wikiHlutur> = faLista; for (wikiHlutur aHlutur: aListi) {        aHlutur.toString; }
WHILE og DO lykkjur
WHILE lykkja skoðar tiltekið skilyrði og endurtekur lykkjuna svo lengi sem skilyrðið er satt. DO lykkja er alveg eins og WHILE lykkja, nema að hún athugar skilyrðið í lok lykkjunnar og því er öruggt að DO lykkja framkvæmist að minnsta kosti einu sinni.
While lykkja í VB/ASP:
while (rsGogn.eof == false) Response.write rsGogn.nafn rsGogn.moveNext wend
While lykkjan getur skrifað út nafnið 0 til n sinnum, þar sem n er fjöldi færslna sem rsGogn geyma. Algeng mistök við notkun while-lykkja er að tryggja að lykkjuskilyrðið verði einhverntíman ósatt. Þegar þessi mistök verða fyrir hendi festist keyrsla ferlisins í óendalegri lykkju. Að geta séð fyrir að þetta komi til með að gerast nefnist stöðvunarvandamál.
Kazuyoshi Nakamura
Kazuyoshi Nakamura (fæddur 8. apríl 1955) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Húsari
thumb|right|Prússneskur húsari 1744 Húsari er nafn á riddaraliðsmönnum í léttvopnuðu riddaraliði sem á uppruna sinn að rekja til Ungverjalands á 15. öld. Þar voru húsarar upphaflega serbneskir hermenn sem flúðu til Ungverjalands eftir innrás Tyrkjaveldis í Serbíu á 14. öld. Hersveitir húsara voru notaðar sem landamærasveitir með ránsleyfi, svipað og kósakkar í Rússlandi, við landamærin að Tyrkjaveldi. Í Pólsk-litháíska samveldinu tóku pólskir húsarar við af þungvopnuðu riddaraliði sem kjarninn í riddaraliðinu á 16. öld við mikinn orðstír.
Húsarasveitir breiddust einkum út í Evrópu á 18. öld. Þannig notaði Friðrik mikli húsara mikið í Austurríska erfðastríðinu og jafnvel Rússar komu sér upp húsarasveitum fyrir Sjö ára stríðið 1756.
Vestur-Pommern (hérað)
thumb|200px|Staðsetning héraðsins innan Póllands Vestur-Pommern (pólska: województwo zachodniopomorskie) er hérað í Norðvestur-Póllandi. Það var stofnað þann 1. janúar 1999 við sameiningu nokkurra eldri héraða. Stærsta borgin í héraðinu og höfuðborg þess er Szczecin. Árið 2014 voru íbúar héraðsins 1.717.790 samtals. Flatarmál héraðsins er 22.893 ferkílómetrar.
Szczecin hefur mestan fjölda fólks (408.176) og Nowe Warpno hefur minnsta fjöldi íbúa (1223).
Szczecin-Goleniów Alþjóðaflugvöllurinn í Goleniów er héraðsflugvöllur. Vestur-Pommern hefur margar hafnir t.d. í Szczecin, Świnoujście, Police og Kołobrzeg.
Banani
thumb|Bananarunni á plantekru í [[Marokkó.]] Banani (mjög sjaldan nefnt bjúgaldin) er ber bananaplöntunnar. Helstu ræktunarsvæði þeirra eru nálægt miðbaug jarðar. Bananaplantan er fjölær og ein stærsta planta í heimi sem ekki er tré. Bananaplantan blómstrar og hvert blóm verður að banana. Þau vaxa í röðum og inniheldur hver röð um 15 til 30 banana. Á hverjum stilk plöntunar eru 7 til 10 raðir.
Þegar plantan er um 9 mánaða eru bananarnir hirtir og plantan skorin niður. Hún vex síðan aftur úr sömu rótinni, líkt og rabarbari. Hýði banananna er grænt þegar þeir eru óþroskaðir og nýtíndir, en þeir gulna eftir því sem þroskinn er meiri.
Bananahýði er mjög sleipt að innanverðu og í fjölmörgum myndasögum og bröndurum má sjá menn renna til og detta eftir að hafa stigið á slíkt.
Bananar eru ræktaðir þar sem þeir vaxa best, í heitum löndum, s.s. í SA-Asíu (þar sem þeir eru upprunnir), Afríku og Mið-Ameríku. Indverjar rækta mest allra þjóða af banönum. Í gróðurhúsi Landbúnaðarháskóla Íslands á Reykjum í Ölfusi er stærsta bananaplantekra Evrópu (ef Kanaríeyjar eru ekki meðtaldar).
Davis-haf
thumb|right|Kort af Suðurskautslandinu. Davis-haf er hægra megin. Davis-haf er hafsvæði í Suður-Íshafi milli Vesturíssins og Shackleton-íssins á austurströnd Suðurskautslandsins, eða milli 82° og 96°. Mawson-haf er austan við það og Samvinnuhaf til vesturs.
Leirhöfn
Leirhöfn er landnámsjörð á vestanverðri Melrakkasléttu í Norður-Þingeyjarsýslu. Bærinn stendur við samnefnt vatn, Leirhafnarvatn. Í Landnámabók segir: „Reistr son Bjarneyja-Ketils ok Hildar systur Ketils þistils, faðir Arnsteins goða, hann nam land á milli Reistargnúps og Rauðagnúps og bjó í Leirhöfn“.
Hnakki (líffræði)
Hnakkinn er aftari hluti höfuðkúpunnar.
Í hefðbundinni japanskri menningu er hnakkinn einn af fáum stöðum líkamans (fyrir utan andlitið og hendurnar) sem fatnaður kvenna huldi ekki. Ef þeim sökum bjó hnakkinn yfir ákveðnu aðdráttarafli.
Þorsteinn Ingi Sigfússon
Þorsteinn Ingi Sigfússon, eðlisfræðingur og prófessor við HÍ (fæddur í Vestmannaeyjum 4. júní 1954, d. 15. júlí 2019), var frumkvöðull á sviði orkurannsókna á Íslandi. Stúdent frá MH 1973, nám í eðlisfræði og stærðfræði við háskólann í Kaupmannahöfn 1973-1978 og doktorspróf frá háskólanum í Cambridge á Bretlandi 1982. Hann stofnaði mörg sprotafyrirtæki, m.a. Íslenska NýOrku ehf. og sýndi fram á að nota megi vetni til að knýja ökutæki. Sæmdur riddarakrossi hinnar íslenzku fálkaorðu 2004. Hlaut Alheimsorkuverðlaunin í júní 2007 (um 27 milljónir íslenskra króna, þar af um helminginn til persónulegra nota) og gegnir starfi forstjóra Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands frá sama mánuði. Þorsteinn var bróðir Árna Sigfússonar fyrrverandi bæjarstjóra í Reykjanesbæ, Þórs Sigfússonar fyrrverandi forstjóra Sjóvar hf. og Gylfa Sigfússonar fyrrverandi forstjóra Eimskipafélags Íslands hf. Þorsteinn Ingi kom að stofnun og sat í stjórn Íslenska Orkuklasans (áður Iceland Geothermal) frá 2009-2018.
Styttur
Styttur er stutt ull á bóg og bringu. Styttur er fleirtöluorð.
Öxará
thumb|Öxará árið 2015.
Öxará er bergvatnsá sem rennur um Öxarárdal og Þingvelli og í Þingvallavatn. Áin kemur mjög við sögu Þingvalla. Hún er yfirleitt ekki sérlega vatnsmikil en getur bólgnað mjög upp í flóðum.
Vatnaleiðin
Vatnaleiðin er gönguleið milli Hnappadals á Snæfellsnesi og Norðurárdals í Borgarfirði. Milli þessara dala er farið um Hítardal og Langa­vatnsdal. Á leiðinni er margbreytilegt fjall­lendi og heiðarlönd en sérstaklega einkenna leiðina öll vötnin sem eru frá Hlíðarvatni í Hnappadal að Hreðavatni í Norðurárdal.
Öxará
Sagt er að áin hafi fengið nafn af því að þegar Ketilbjörn gamli landnámsmaður á Mosfelli fór ásamt mönnum sínum í landkönnunarferð hafi þeir gert skála við Skálabrekku. Þar skammt frá komu þeir að ísilagðri á en hjuggu vök á ísinn, misstu öxi í ána og nefndu hana Öxará.
Vatnaleiðin
Leiðin er oftast farin á þremur dögum og er þá lagt upp frá Hallkelsstöðum, farið um Hallkelsstaðahlíð um Hellisdal í skála við Hítarhólm. Þá er haldið um Þórisdal og Hafradal að norðanverðu Langavatni og þaðan í skála að Torfhvalastöðum, að lokum er meðal annars farið um Beilárheiði á Vikrafell og að Hreðavatni og Bifröst.
Öxará
Áin kemur upp í Myrkavatni og er 17 km löng. Hún fellur milli Búrfells og Leggjabrjóts og um Biskupsbrekkuhraun innan við Brúsastaði. Hún mun áður hafa runnið suður um Kárastaðahraun og í vatnið rétt hjá Skálabrekku en í Sturlungu segir að henni hafi verið veitt í Almannagjá til að þingmenn þyrftu styttra að fara til að sækja sér neysluvatn. Eftir það fellur hún ofan í gjána í fossi, Öxarárfossi.
Um gjána fellur áin nokkurn spöl en síðan úr henni aftur undir brúna við Drekkingarhyl, sem áður var mun dýpri en grynntist þegar núverandi brú var gerð fyrir Alþingishátíðina 1930. Þá var skarðið í gjárbarminn sem áin rennur um sprengt og lækkað til muna. Talið er að brú hafi verið gerð yfir ána þegar á 10. öld. Í Drekkingarhyl var konum áður drekkt fyrir ýmsar sakir og var þeim þá stungið í poka sem þyngdir voru með grjóti og varpað í hylinn.
Nokkrir hólmar eru í Öxará og kallast einn þeirra Einvígishólmi eða Öxarárhólmi. Þar voru hólmgöngur háðar áður fyrr.
1178
thumb|right|[[Skakki turninn í Pisa.]] Árið 1178 (MCLXXVIII í rómverskum tölum)
Bláhegri
Bláhegri (fræðiheiti: Ardea herodias) er vaðfugl af hegraætt. Hann er algengur í Norður- og Mið-Ameríku, í Vestur-Indíum og á Galapagoseyjum.
Listi yfir erlendar ferðabækur um Ísland
Þetta er listi yfir ferðabækur og bækur erlendra höfunda sem fjalla um Ísland. Flokkað er eftir öldum og raðað eftir ættarnafni höfundar, ekki titli bókar. Þjóðerni höfundar haft í sviga.
Bláhegri
Bláhegri er stærsti ameríski hegrinn. Hann er 91-137cm á lengd frá gogg að stéli og með 180cm vænghaf. Hann vegur 2,2-3,6kg. Hann er aðallega blágrár að lit með svartar flugfjaðrir, rauðbrún læri og rauðbrúnar og svartar rendur á síðunum. Höfuðið er ljósara og andlitið næstum hvítt og svart fjaðraskraut sem liggur frá augunum og aftur á hnakka. Goggurinn er gulur en verður appelsínugulur í stutta stund við upphaf fengitímans.
1178
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Spikdyndilfé
Spikdyndilfé er sauðfjártegund sem safnar sérstaklega mikilli fitu í dyndilinn.
Pamírlykill
Pamírlykill (fræðiheiti Primula pamirica) er blóm af ættkvísl lykla.
Hundgervingar
Hundgervingar (fræðiheiti: Caniformia) eru undirættbálkur rándýra.
Kúrganfylki
thumb|300px|Kúrganfylki innan Rússlands
Kúrganfylki (rússneska: Курга́нская о́бласть) er fylki (oblast) í Rússlandi. Höfuðstaður fylkisins er Kúrgan. Íbúafjöldi var 910,807 árið 2010.
Hálmgresi
Hálmgresi (fræðiheiti: Calamagrostis stricta) er gras af Calamagrostis-ættkvíslinni. Það vex gjarnan í votlendi víða um norðurhluta Evrópu og Asíu, gjarnan í gisnum breiðum. Hálmgresi er puntgras með þéttan og stuttgreinóttan punt. Smáöxin eru föst á annarri hliðinni. Við blómagnirnar eru löng hár sem auðkenna tegundina. Blöðin eru mjög snörp á efra borði.
21. mars
21. mars er 80. dagur ársins (81. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 285 dagar eru eftir af árinu.
Áramót eru 21. mars í ýmsum trúarbrögðum svo sem sóróisma, súfisma og baháítrú.
Í kaþólsku kirkjunni var þetta dagur vorjafndægra sem markaði upphaf Páskahátíðarinnar en eiginleg vorjafndægur voru breytileg þar til Gregoríus 13. páfi breytti tímatalinu þannig að vorjafndægur bæri alltaf upp á 21. mars árið 1582.
Brúðarförin í Harðangri
thumb|Brúðarförin í Harðangri Brúðarförin í Harðangri er málverk frá 1848 málað af Hans Gude og Adolph Tidemand. Málverkið er eitt þekktasta málverk í Noregi. Gude málaði landslagið og Tidemand brúðarförina. Málverkið er 93 x 130 sm og er varðveitt í þjóðminjasafninu í Osló. Það er talið afar gott dæmi um rómantíska þjóðernishyggju í Noregi.
Higgs-bóseind
thumb|190px|[[Feynman-rit, sem sýnir mögulegt ferli í stóra-sterkeindahraðlinum til að mynda Higgs-bóseind: tvær límeindir klofna í pör af topp kvörkum og and- topp kvörkum, sem síðar sameinast og mynda hlutlausa Higgs-bóseind.]]
Brúðarförin í Harðangri
Málverkið er af brúðarfylgd sem siglir í bátum yfir fjörð eftir hjónavígslu. Brúðhjónin sitja í fremsta bátnum og brúðkaupsgestir í bátum fyrir aftan. Brúðhjónin eru klædd norskum þjóðbúningum og brúðurin ber brúðarkrónu og annað hefðbundið skart. Flestir gestanna eru í þjóðbúningum. Landslagið sýnir sumardag og spegilsléttan fjörð umlukinn háum fjöllum með skógivöxnum hlíðum. Í bakgrunni sést í stafkirkju frá miðöldum.
Higgs-bóseind
Higgs-bóseind eða bóseind Higgs (og stundum Guðseindin) er bóseind, með spuna núll, sem gegnir lykilhlutverki í Staðallíkaninu. Hugmyndir um tilvist bóseindarinnar voru fyrst settar fram 1964, m.a. af breska eðlisfræðingnum Peter Ward Higgs (f. 1929), sem hún er kennd við. 4. júlí 2012 tilkynntu vísindamenn við CERN að fundist hefði marktækar vísbendingar um Higgs-lega eind við CMS og ATLAS rannsóknastöðvarnar stóra-sterkeindahraðlsins.
Brúðarförin í Harðangri
Málverkið var í bakgrunni í menningarviðburðum í Christiania leikhúsinu árið 1849. Tidemand og Gude máluðu bakgrunninn á striga og á leiksviðinu miðju var komið fyrir báti með fólki sem var klætt í þjóðbúninga eins líkt málverkinu og mögulegt var. Dagskráin byrjaði þá með söng og hljóðfæraleik. Þar var flutt kvæði Andreas Munchs «Der aander en tindrende Sommerluft varmt over Hardangerfjords Vande» en það var sungið var undir tónlist eftir  Halfdan Kjerulf. Kvæði Munch fjallar um málverkið. Matthías Jochumsson þýddi kvæði Munch svohljóðandi:
Snepaskóf
Snepaskóf (fræðiheiti: Parmelia saxatilis) er tegund fléttna af litskófarætt. Hún er mjög algeng á Íslandi.
Útlit
Snepaskóf hefur stórt þal, 10-20 cm eða jafnvel meira, þar sem efra borðið er grátt eða grábrúnt með aflöngum raufum og netlaga hryggjum. Þalið er oft nær alþakið litlum sívölum snepum sem eru svartir í endann og brotna auðveldlega af fléttunni.
Útbreiðsla og búsvæði
Snepaskóf vex aðallega á klettum en stundum á trjábolum. Hún er algeng um allt land frá láglendi upp í 900 metra hæð, bæði við ströndina og inn til landsins. Snepaskóf getur verið með algengustu fléttum í sumum vistgerðum, til dæmis í lyngmóavist á láglendi. Á Íslandi er snepaskóf algengasta tegundin sem finnst í nábýli við skeggburkna sem er í útrýmingarhættu hér á landi.
Nytjar
Snepaskóf var áður nefnd litunarmosi og var notuð til litunar á sama hátt og skyld tegund, litunarskóf.
Rannsóknir
Snepaskóf hefur verið notuð til að fylgjast með brennisteins- og flúormengun frá stóriðju á Grundartanga. Seyði unnið úr snepaskóf hefur sýnt veiruhamlandi virkni gegn RS-kvefveirum og herpesveirunum HSV1 og HSV2. Talið er að virknin sé vegna salazinsýru sem fléttan inniheldur.
Efnafræði
Snepaskóf inniheldur nokkur þekkt fléttuefni: atranórin, salazinsýru, consalazinsýru, lóbarinsýru og prótócetrarsýru.
Þalsvörun snepaskófar er K+ barkarlag gult en miðlag rautt, KC-, C-, P+ miðlag laxagult.
Ingólfshöfði
thumb|Ingólfshöfði. Ingólfshöfði er klettahöfði við ströndina suður af Öræfajökli í Austur-Skaftafellssýslu. Hann er 76 metrar á hæð þar sem hann er hæstur og er hömrum girtur en að norðvestan er að honum sandalda, Kóngsalda, og þar er hægt að komast upp á hann. Höfðinn er friðlýstur en bændur í Öræfum mega nytja hann á hefðbundinn hátt.
Höfðinn var eitt sinn eyja en er nú tengdur við land með sandi sem Skeiðará hefur borið fram. Hann er um 1200 m á lengd og 750 m á breidd. Hluti hans er vel gróinn. Mikið fuglalíf er í höfðanum, einkum langvía, lundi, fýll og álka og var áður mikil eggja- og fuglatekja í höfðanum og tilheyrði veiðirétturinn Sandfelli í Öræfum. Útræði var frá höfðanum fram á 18. öld og má sjá þar rústir af verbúðum, en hlaup í Skeiðará eru sögð hafa spillt skipalæginu. Í höfðanum er skipsbrotsmannaskýli, viti og radíóviti. Fyrst var settur viti á Ingólfshöfða árið 1916. Núverandi viti var reistur árið 1948 og er ferstrendur 10 metra hár turn. Ljóseinkenni hans er Fl(2)W 10s (2 hvít blikkljós á 10 sekúndna fresti).
Höfðinn er nefndur eftir Ingólfi Arnarsyni, sem sagt er að hafi haft þar vetursetu fyrsta veturinn sem hann var hér, en Hjörleifur fóstbróðir hans á að hafa farið lengra og haft vetursetu við Hjörleifshöfða. Minnisvarði um dvöl Ingólfs og Hallveigar konu hans er í höfðanum.
Dómkirkjan í Brúnsvík
thumb|300px|Dómkirkjan í Brúnsvík og bronsljónið sem Hinrik ljón setti upp á 12.öld Dómkirkjan í Brúnsvík var reist að tilstuðlan Hinriks ljóns á 12. öld og hvílir hann sjálfur í henni. Í kirkjunni er stórfenglegt grafhýsi þar sem fjölmargir hergotar og furstar hvíla.
Saga dómkirkjunnar
Framkvæmdir hófust 1173 eftir að Hinrik ljón sneri heim úr pílagrímsferð til landsins helga. Hinrik lést síðan 1195 var lagður til hvíldar í ófullgerðri kirkjunni, ásamt eiginkonu sinni Matthildi frá Englandi (dóttur Hinriks II). Kirkjan var vígð 1226 og helguð heilögum Blasíusi og Jóhannesi skírara. Þessir tveir dýrlingar voru ákveðnir strax í upphafi framkvæmda. En við víglsuna var heilögum Thomas Becket frá Kantaraborg bætt við sem verndardýrlingi kirkjunnar. 1531 varð kirkjan lútersk er siðaskiptin fóru fram í Brúnsvík og er kirkjan það enn í dag. Nasistar reyndu að notfæra sér ímynd Hinriks ljóns sér til framdráttar. Þegar steinkista hans var opnuð 1935 vegna fornleifarannsókna, kom Hitler, ásamt Heinrich Himmler og Hermann Göring, í stutta heimsókn til Brúnsvíkur til að berja Hinrik augum. Hitler breytti áformum uppgraftarins og skipaði svo fyrir að ekkert yrði gert án hans samþykkis. Í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari skemmdist dómkirkjan aðeins óverulega. Það má heita kraftaverki líkast, því 90% miðborgarinnar eyðilagðist. Skemmdir urðu hins vegar á framhliðinni, þakinu og gluggum. Í dag skoða um 350 þús manns kirkjuna árlega og er hún þar með meðal vinsælustu kirkna Þýskalands.
Veggmálverk
thumb|Secco-veggmálverk| Milli 1230 og 1250, eftir að kirkjan var vígð, voru veggir og loft kirkjunnar skreytt með veggmyndum (Secco-málverk). Myndir þessar voru yfirmálaðar og fundust ekki aftur fyrr en 1845 þegar verið var að gera lagfæringar á kirkjunni. Þá kom í ljós að aðeins um 80% myndanna voru heilleg og voru þær lagfærðar. Í sumum tilfellum var jafnvel bætt við þær, en um miðja 19. öld var ekki óvenjulegt að gömul listaverk væru stækkuð og fegruð. Myndirnar sýna æviskeið ýmissa helgra manna, s.s. verndardýrlinga kirkjunnar. Einnig er gjarnan notað myndefni úr Biblíunni og þá aðallega myndir af Jesú, postulunum og öðrum.
Imervard-krossinn
thumb|left|Imervard-krossinn er 2,77 m há Imervard-krossinn er ein merkasta rómanska styttan í Þýskalandi. Talið er að hún sé frá árinu 1150 og er því töluvert eldri en kirkjan sjálf. Hæðin er 2,77 m og breiddin 2,66 m. Styttan er af Jesú hangandi á krossinum, en án þyrnikórónu. Hann er ekki sýndur í písl sinni, heldur sem fagnandi og er klæddur konungsklæðum. Hendurnar eru lausar á, enda voru þær tálgaðar sér og síðan settar á búkinn. Upphaflega var styttan vel máluð, en í dag eru litinir orðnir fölir. Höfuð Jesú er holt og hægt er að opna það. Það var helgriskrín. Helgu hlutirnir voru fjarlægðir 1881 og settir í Maríualtarið í sömu kirkju. Á beltinu er lítið innskrift: IMERVARD ME FECIT, sem merkir: Imervard skapaði mig. Ekki er vitað hver þessi Imervard var. Innskriftin var upphaflega falin á bak við gullslegna málmhúð, sem í dag er horfin. Krossinn var upphaflega í grafhvelfingu kirkjunnar, en var hengd upp í skipinu 1956.
Maríualtarið
thumb|Maríualtarið Maríualtarið er einn merkasti gripur kirkjunnar. Það var vígt 1188 og er eina miðaldaaltarið sem lifði af í 800 ára sögu kirkjunnar. Öll önnur ölturu voru eyðilögð í siðaskiptunum eða eru týnd. Altarið sjálft er 450 kg granítplata sem hvílir á 5 bronssúlum sem allar eru 95 cm á hæð. Granítið er frá Tournai í Belgíu. Miðsúlan er hol og er helgriskrín. 1709 var helgiskrínið opnað og helgigripirnir gefnir klaustrinum Corvey fyrir vestan Brúnsvík (Norðurrín-Vestfalía í dag). Í súlunni eru hins vegar enn geymdir nokkrir helgigripir sem komu úr Ivervard-krossinum í sömu kirkju. Litlar upplýsingar er hins vegar að fá hvers eðlis þessir gripir eru.
7 arma ljósastikan
thumb|Ljósastikan er tæplega 5 metra há Annar gripur sem er eldri en kirkjan sjálf er hin 7 arma ljósastika. Hún kemur fyrst fram 1196 og er talið að hún hafi verið smíðuð um 1190. Stikan er gerð úr 77 minni hlutum úr bronsi sem festir eru saman. Þannig er hún tæplega 5 metra há og vegur rúmlega 400 kg. Aðeins er vitað um þrjá aðra slíka gripi frá miðöldum. 1728 var ljósastikan tekin í sundur og geymd í geymslum kirkjunnar. Ástæðan fyrir því er sú að þá fóru viðgerðir fram í kirkjunni og sett var upp nýtt altari. Álitið var að ljósastikan myndi skyggja á nýja altarið og því var hún ekki sett upp aftur. Þegar hermenn Napoleons stálu listaverkum úr kirkjum landsins, létu þeir ljósastikuna í friði, þar sem þeir áttuðu sig ekki á fegurð og umfang hennar í geymslunni. Það var ekki fyrr en 1830 að ljósastikan var sett upp á ný, en á nýjum stað. Nasistar voru lítt hrifnir af þessu listaverki, enda minnir það á eitt helsta tákn Gyðinga. Þeir huldu því ljósastikuna með hakakross-fánanum í fyrstu, en settu hana síðar niður í grafhvelfinguna. Meðan á loftárásum stóð var ljósastikan geymd í annarri og öruggari byggingu. Hún var sett upp aftur strax eftir stríð.
Grafhvelfing
Í kirkjunni er nokkuð stór grafhvelfing. Þar hvíla furstar úr Welfen-ættinni frá upphafi og allar götur til upphafs 18. aldar. Auk furstanna hvíla þar eiginkonur og ættingjar furstanna. Líkin eru í kistum sem gerð eru úr ýmsu efni. Af furstum má helst nefna Hinrik ljón og eiginkonu hans, Matthildi frá Englandi. Hinrik er einn merkasti hertogi síns tíma og var frændi Friðriks Barbarossa keisara. Hann er einnig sá sem lét reisa dómkirkjuna. Hinrik og Matthildur hvíla hins vegar ekki í grafhvelfingunni sjálfri, heldur í kirkjuskipinu fyrir framan Maríualtarið. Þar eru þau í tveimur samliggjandi steinkistum. Á lokinu eru Hinrik og Matthildur höggvin úr steini í líkamsstærð. Hinrik heldur á sverði í hægri hendi, en í þeirri vinstri heldur hann á litlu módeli af dómkirkjunni.
Þjóðsaga
Einn hliðarinngangur að dómkirkjunni er hin svokalla Ljónshurð (Löwenportal) og er í dag elsta hurðin í kirkjunni. Þar í grjótinu og málmklæðningunni eru rákir að finna sem þjóðsagan segir að sé kattarklór. Sagan segir að það var bronsljónið sem Hinrik ljón setti upp fyrir framan kirkjuna sem hafði klórað í hurðina. Þegar Hinrik ljón lést 1195 var líkinu komið fyrir í dómkirkjunni. Bronsljónið hafi þá gengið af stalli sínum og klórað í hurðina til að reyna að komst inn og finna eiganda sinn. Í dag er talið að rákirnar séu eftir sverð og lensur hermanna sem reyndu að brýna vopnin sín.
Annað markvert
Á austurhlið dómkirkjunnar er fallbyssukúla föst í múrnum. Fyrir neðan hana er meitlað ártalið 1615 í vegginn og því er talið að kúlan hafi komið úr fallbyssu hertogans Friðriks Ulrichs sem sat um Brúnsvík 1615 og skaut með fallbyssum á borgina.
Katsuyuki Kawachi
Katsuyuki Kawachi (fæddur 27. apríl 1955) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Laugar
thumb|Laugar (Þingeyjarsveit)
Laugar í Reykjadal er þéttbýliskjarni í Þingeyjarsveit á Norðurlandi eystra. Þar er stjórnsýsla Þingeyjarsveitar og þar er aðalútibú Sparisjóðs Suður-Þingeyinga. Á Laugum starfar fiskvinnslufyrirtækið Laugafiskur og hefur lengi verið rekin verslun. Íbúar voru 128 árið 2015.
Á Laugum starfa 4 skólar, leikskólinn Krílabær, Litlulaugaskóli sem er grunnskóli, Framhaldsskólinn á Laugum og Tónlistarskólinn á Laugum.
Kúrskfylki
thumb|300px|Kúrskfylki innan Rússlands
Kúrskfylki (rússneska: Курская о́бласть) er fylki (oblast) í Rússlandi. Höfuðstaður fylkisins er Kúrsk. Íbúafjöldi var 1,127,081 árið 2010.
Jarðsögutímatal
Jarðsögutímatal er yfirlit yfir tímabil jarðsögunnar. Það er stigskipt og samanstendur af tímaskeiði, tíma, tímabili, öld og aldabili. Hver öld, eða hvert aldabil, sem nær yfir marga tugi eða hundruð milljóna ára, einkennist af mjög mismunandi skilyrðum og einstökum vistkerfum. T.d. lifðu risaeðlur einungis á miðlífsöld, spendýrin hafa verið ríkjandi á nýlífsöld o.s.frv.
Contalgen funeral
Contalgen Funeral er íslensk hljómsveit stofnuð árið 2010 af Andra Má Sigurðssyni og Kristjáni Vigni Steingrímssyni. Í byrjun árs 2011 bættist Gísli Þór Ólafsson í bandið og um vorið þau Sigurlaug Vordís Eysteinsdóttir og Sigfús Arnar Benediktsson.
Sumarið 2011 vann hljómsveitin myndband við lagið Charlie. Básúnuleikarinn Bárður Smárason gekk til liðs við hljómsveitina og kom hún meðal annars fram á Airwaves það árið. Þá um haustið gaf hún út stuttskífuna Gas Money.
Árið 2012 gaf hljómsveitinn út sína fyrstu breiðskífu, Pretty Red Dress. Var hún tekin upp hjá trommara hljómsveitarinnar, Fúsa Ben, í Stúdíó Benmen á Sauðárkróki. Í sama stúdíói var önnur breiðskífa bandsins tekin upp, Good Times. Sú plata kom út í desember 2016.
Pantsen Lama
thumb|right|300px| Fyrsti Pantsen Lama Pantsen Lama, einnig skrifað Panchen Lama (tíbetska: པན་ཆེན་བླ་མ) sem einnig er nefndur Panchen Rimpoche eða Tashi Lama  er næst æðsti leiðtogi í Gelug-grein tíbetsks búddisma. Pantsen Lama er álitinn vera búddann Amitabha endurholdgaður. Titillinn þýðir nánast „fræðimaðurinn mikli“ og er settur saman úr sanskrítarorðinu paṇḍita (fræðimaður) og tíbetska orðinu chenpo (hinn mikli). Það var hinn fimmti Dalai Lama sem uppgötvaði fyrsta Pantsen Lama á 17. öld. Eftir andlát Dalai Lama er Pantsen Lama ábyrgur fyrir því að finna endurholdgun hans og öfugt.
Árið 1924 lentu hinn þrettándi Dalai Lama og hinn níundi Pantsen Lama í harðsvíruðum deilum sem enduðu með því að sá síðarnefndi flúði frá aðalstöðvum sínum í klaustrinu í Shigatse. Kínversk yfirvöld reyndu að notfæra sér þessar deilur og buðu Pantsen Lama að setjast að í Kína. Þegar níundi Pantsen Laman dó 1937 reyndu kínversk yfirvöld að stjórna því hver yrði fyrri valinu sem næsta endurholdgun. Fyrir valinu varð Chökyi Gyaltsen, en yfirvöldin í Lhasa samþykktu það ekki. Það var ekki fyrr en eftir innrás Kínverja í Tíbet 1951 sem hinn fjórtándi Dalai Laman neyddist til að samþykkja valið á hinum nýja Pantsen Lama.
Hinn tíundi Pantsen Lama lést 1989 og hófst þá leit að endurholdgun hans. Hinn fjórtándi Dalai Lama viðurkenndi Gedhun Chökyi Nyima þann 14. maí 1995 sem hinn ellefta í endurholdgunarröð Pantsen Lama. Kínverska ríkisstjórnin valdi hins vegar annað barn, Gyancain Norbu, í staðin. Gedhun Chökyi Nyima var settur í stofufangelsi sex ára gamall. Það er með öllu óvíst hvar hann er eða hvort hann er en á lífi.
Winnipeg
thumb|right|250px|Þinghúsið í Winnipeg Winnipeg er stærsta borg og höfuðborg Manitoba í Kanada. Winnipeg er sjöunda stærsta borg Kanada og þar búa yfir 60% íbúa Manitobafylkis eða um 700.000 íbúar (2015). Winnipeg er nálægt landfræðilegri miðju Norður Ameríku.
Nafnið „Winnipeg“ kemur úr Cree tungumálinu og merkir „gruggugt vatn“ og vísar það til vatnsins í ám og vötnum á svæðinu.
Winnipeg svæðið var viðskiptamiðstöð frumbyggja fyrir komu Evrópubúa til svæðisins um aldamótin 1800. Á seinni hluta 19. aldar og byjun 20. aldar var Winnipeg ein af ört stækkandi borgum Norður-Ameríku og varð hún fljótt miðstöð flutninga og framleiðslu.
Faktorshúsið í Hæstakaupstað
thumb|right|Faktorshúsið í Hæstakaupstað. Faktorshúsið í Hæstakaupstað, Ísafirði, var byggt árið 1788 af norskum kaupmönnum frá Björgvin. Húsið var í upphafi íbúðarhús verslunarstjóra en kaupmenn frá Noregi komu til Ísafjarðar eftir að einokunarverslun var lögð niður og reistu nokkur hús og starfræktu verslanir á eyrinni seint á 18. öld og snemma á þeirri 19. Á þessum tíma voru byggð þarna átta hús og er Faktorshúsið hið eina sem enn stendur uppi. Nú er rekið þar veitingahús og gistiheimili.
Winnipeg
Landfræði
Winnipeg liggur í botni Rauðárdalsins (Red River Valley). Fyrir norðan Winnipeg er Winnipegvatn (11. stærsta stöðuvatnið í heimi). Svæðið er nánast alveg flatt og það eru engar brekkur eða hæðir í borginni eða í nágrenni við hana. Hæð Winnipeg yfir sjávarmáli er 240m. Flatarmál borgarinnar er samtals 464.08 km2.
Faktorshúsið í Hæstakaupstað
Faktorshúsið er á einni hæð með risi og fjórum kvistum, auk hanabjálka. Hægt er að ganga inn í húsið á tveimur stöðum, á vestur– og austurhlið. Gluggar eru á öllum hliðum hússins en bíslag (skúr) er við inngang vesturhliðar. Húsið er af svokallaðri „bolhúsagerð“, það er að segja upprunalega stærðin, sem er um það bil 75% af því sem nú er. Árið 1830 var húsið lengt um 25% og var það gert með „dönskum stíl“ sem er eins konar múrsteinshleðsla í trégrind. Í gegnum tíðina hefur húsinu verið haldið við, meðal annars hefur það verið klætt með timburklæðningu og þakið tjargað. Í byrjun 20. aldar var húsið klætt með sléttu járni og þakið með bárujárni. Eftir að verslun lagðist af á þessu svæði eyrarinnar eignaðist Ísafjarðarkaupstaður, sem nú heitir Ísafjarðarbær, húsið og því var breytt í fjölbýlishús og leigt út. Húsið stóð tómt í nokkur ár eftir að útleigu var hætt sökum slæms ástands. Endurbætur á húsinu voru gerðar á tímabilinu 1998–2001 í samráði við húsafriðunarnefnd þannig að uppruni þess fékk að njóta sín. Í húsinu er gistiheimili og veitingahús. Húsið er eitt af elstu timburhúsum á Íslandi sem enn stendur.
Marc Overmars
Titlar
Hollenska úrvalsdeildin
Winnipeg
Veðurfar
Winnipeg hefur rakt loftslag með miklum hitasveiflum eftir árstíðum. Hitinn er yfirleitt fyrir neðan frostmark frá miðjum nóvember fram í miðjan mars. Mesti kuldi sem mælst hefur var -47.8 °C þann 24.desember 1879. Sumur í Winnipeg geta svo verið ansi heit, en mesti hiti sem mældur hefur verið var 42.2 °C þann 11.júlí, 1936. Þrátt fyrir þessar miklu sveiflur í hita þá státar Winnipeg þó af titlinum Önnur sólríkasta borg Kanada.
Faktorshúsið í Hæstakaupstað
Saga
Faktorshúsið stendur á miðri eyrinni sem oft var kölluð Skutulsfjarðareyri. Staðsetningin var einnig kölluð Hæstikaupstaður. Sennilega er það vegna þess að á þessum stað rís eyrinn hæðst en ástæðan getur líka verið sú að neðst á eyrinni voru byggð hús, á undan þeim sem reist voru um leið og Faktorshúsið, á stað sem kallast Neðstikaupstaður. Húsaþyrpingin sem Norðmennirnir reistu í Hæstakaupstað taldi um átta hús. Þetta voru bæði verslunar, geymslu- og íbúðarhús. Öll voru húsin úr timbri og stóðu nokkuð þétt. Bryggja var reist við Hæstakaupstað og þar lágu skip kaupmannanna. Í Neðstakaupstað var fiskverkun en höfnin var í Hæstakaupstað. Kaupstaðirnir tveir tengdust um tíma með járnbrautarteinum sem flutti burðarvagna á milli staðanna. Hráefnið sem unnið var neðst á eyrinni var flutt með þessum teinum, upp eftir eyrinni, að Hæstakaupstað og í skipin sem þar lágu við höfnina og í verslanirnar sem þar voru.
Gunnar Örn Gunnarsson
Gunnar Örn Gunnarsson (2. desember 1946 - 28. mars 2008) var íslenskur myndlistarmaður. Verk hans eru nú á söfnum á Íslandi en einnig í Guggenheim safninu í New York, Sezon Museum í Tókýó, Moderna museet og National Museum í Stokkhólmi. Hann varð einn af þekktastu málurum Íslendinga.
Marc Overmars
Titlar
Meistaradeild Evrópu
Winnipeg
Samfélag
Íbúar Winnipeg eru margir hverjir af evrópskum uppruna. Einnig er hlutfall frumbyggja í borginni hærra en í öðrum borgum Kanada (um 11%) og er fjöldi tungumála talaður á svæðinu. Auk ensku og frumbyggjatungumála eins og Cree er m.a. þar töluð franska, þýska, og tagalog en í Winnipeg er næst stærsta samfélag Filipseyinga í Kanada á eftir Toronto.
Faktorshúsið í Hæstakaupstað
Saga
Eftir lokun verslunar á svæðinu voru Rafveita Ísafjarðar og Sjúkrasamlagið með skrifstofur í húsinu um stutt skeið en árið 1940 var húsið innréttað sem íbúðarhús og breytt þannig að í því rúmuðust þrjár íbúðir. Rafveita Ísafjarðar átti íbúðirnar og leigði til starfsmanna sinna sem bjuggu þar með fjölskyldur sínar, jafnvel stórfjölskyldur og því þröngt á þingi oft á tíðum í húsinu. Ísafjarðarbær eignaðist svo húsið sem stóð tómt eftir að íbúar fluttu þaðan. Húsið var orðið gamalt og þarfnaðist viðhalds þannig að ekki var unnt að búa þar lengur. Í nokkur ár var húsið nýtt í ýmsa félagsstarfsemi líkt og AA-samtökin og fleiri, en árið 1993 keyptu hjón nokkur húsið og gerðu á því miklar endurbætur og komu húsinu í upprunalegt horf með aðstoð húsafriðunarnefndar en húsið var friðað árið 1975.
Gunnar Örn Gunnarsson
Æviágrip
Gunnar Örn fæddist í Reykjavík og voru foreldrar hans Guðríður M. Pét­urs­dótt­ir (1923-1994) hús­móðir og Gunn­ar Óskars­son (1927-1981) mót­töku­stjóri. Gunnar Örn lauk prófi hjá Gagnfræðiskóla Keflavíkur 1962 og stundaði sellónám í Kaupmannahöfn 1963. Hann vann ýmis störf til sjós og lands frá 1964 og var m.a. húsamálari í Kaupmannahöfn frá 1973-1975. Hann var ljósmyndari um tíma hjá Dagblaðinu Vísi 1981. Frá 1964 lagði hann stund á myndlist.
Faktorshúsið í Hæstakaupstað
Saga
Árið 2001 var veitingahúsið Faktorshúsið opnað á neðri hæð hússins en gistiheimili og lítill samkomusalur er á efri hæðinni. Á sumrin er mikið líf í húsinu og það vinsæll viðkomustaður ferðamanna sem og gamalla Ísfirðinga.
Winnipeg
Samgöngur
Borgin státar af góðum lestarsamgöngum, almenningsvögnum og góðum þjóðvegum. Í Winnipeg er líka alþjóðaflugvöllurinn James Armstrong Richardson International Airport. thumb|Winnipeg
Marc Overmars
Titlar
Intercontinental Cup
Winnipeg
Íslendingar í Winnipeg
Nokkur fjöldi Íslendinga er búsettur í Winnipeg og bæjum í kring í Manitobafylki, m.a. Gimli. Íslenskur heiðurskonsúll hefur starfað í Winnipeg frá 1942, en árið 1999 var opnuð aðalræðisskrifstofa með útsendum diplómat. Ræðismaður Íslands í Winnipeg er nú Þórður Bjarni Guðjónsson.
Gunnar Örn Gunnarsson
Æviágrip
Gunnar Örn giftist Þórdísí Ingólfsdóttur 12. október 1978 og áttu þau tvær dætur saman en Gunnar Örn átti fyrir fjögur börn.
Marc Overmars
Titlar
Enska úrvalsdeildin
Gunnar Örn Gunnarsson
Æviágrip
Hann stofnaði og rak til dauðadags ásamt Þórdísi eiginkonu sinni alþjóðlegt gallerí, Gallerí Kamb, að heimili sínu á í Holtum, Rangárþingi ytra og stóð þar fyrir fjölda sýninga íslenskra og erlendra listamanna.
Marc Overmars
Titlar
Enski bikarinn
Gunnar Örn Gunnarsson
Æviágrip
Margir uppgötvuðu Gunnar Örn sem málara á sýningum í Norræna húsinu í byrjun áttunda áratugarins. Kviðristumyndir og líkamsslitur voru eins og sprengjur, þótt stöðugt yrðu breytingar í list Gunnar eru margir sem þekkja myndir hans úr fjarska, svo sérstakt er handbragðið og höfundareinkennin hans eru sterk.
Eystrasaltsþjóðir
thumb|right|Eystrasaltsþjóðirnar fyrir komu þýsku riddaranna (um 1200). Eystrasaltsþjóðir er samheiti yfir ýmsar þjóðir við Eystrasalt sem tala eða hafa talað baltnesk mál. Þetta eru Litáar og Lettar nútímans, auk Latgalla, Semgalla, Játvinga, Galinda, Kúra og Forn-Prússa, ásamt fleirum.
Rocky IV
Rocky IV er kvikmynd sem var frumsýnd þann 21. nóvember 1985. Sylvester Stallone skrifaði handritið, leikstýrði og lék aðalhlutverkið. Auk hans lék Talia Shire, Adrian Balboa konu Rockys, Burt Young lék Paulie Pennino, mág hans og Dolph Lundgren lék Ivan Drago, höfuðandstæðing Rockys.
Efni
thumb|Sylvester Stallone handritshöfundur, leikstjóri og aðalleikari Rocky IV Rocky IV er ein vinsælasta mynd allra tíma. Myndin þykir vera erkitýpan af kaldastríðsmynd. Stallone lét Rocky sem er bandarískur alþýðumaður, vera hjartahreinan og með ríka réttlætiskennd á meðan Rússar eru svikulir og falskir. Ivan Drago hafði áður drepið Apollo Creed, besta vin Rockys í hringnum og ákveður hann að hefna fyrir vin sinn með því að berjast í Moskvu.
Í einu atriði myndarinnar eru sýndar mismunandi aðstæður Ivans og Rockys þegar þeir undirbúa sig fyrir bardagann. Rocky æfir sig úti í snjónum, hann notar það sem hann finnur í náttúrunni til að styrkja sig. Hann dregur trjádrumba og losar snjósleða en notar lítinn hefðbundinn lyftingabúnað. Á meðan er sýnt hvernig Drago notar vísindin til að ná árangri. Hann notar stera, æfingasvæðið er fullt af vísindamönnum sem nota nýjustu tækni til að mæla framgang hans og hvernig hægt er að gera hann enn sterkari. Með þessu myndmáli er verið að sýna hver er sterki aðilinn og hver er veiki aðilinn bæði í bardaganum og í kalda stríðinu.
Fjallafé
thumb|Málverk af fjallfé Fjallafé (eða snæfé) (fræðiheiti: Ovis montana) er sauðfjártegund. Sauðfé ættað af Hólsfjöllum hefur einnig verið nefnt fjallafé á Íslandi.
Karakúlfé
Karakúlfé (fræðiheiti: Ovis vignei) er sérstök sauðfjártegund upprunnin í Úsbekistan og gefur af sér mjög verðmætar gærur (sérstaklega lömbin). Karakúlféð er nefnt eftir þorpi í Úsbekistan þar sem ræktun þessa sauðfjár hófst. Árið 1933 var flutt inn karakúlfé til Íslands frá Þýskalandi, en með þeim fluttist hingað garnaveiki (Paratuberculosis) sem gerði mikinn usla í sauðfé bænda um nær allt land.
Ær af karakúlkyni hafa engan sérstakan fengitíma heldur geta þær borið þrisvar sinnum á tveimur árum. Gefur það þannig meiri afurðir þar sem lömbunum er slátrað ungum út af gærunum. Gærurnar eru saltaðar, stundum sútaðar, og verður þá til hið svokallaða persaskinn.
Merking karakúl í karakúlfé
Orðið karakúl er komið inn í íslenskt ritmál nálægt miðri 20. öld. Það merkir: Með svört eyru, og er afbökun úr tyrknesku orðunum: qara qulag (svart eyra). Það merkir: Loðskinn sem haft er í kvenkápur. Skinnið er af persneskum gaupum sem eru heldur stærri en refir. Það er með rauðbrúnu hári. Eyrun á gaupunum eru stór og svarthærð.
Karakúlfé á Íslandi
Árið 1933 voru fluttar inn 20 karakúlkindur, 15 hrútar og 5 ær. Féð var tvo mánuði í sóttkví en var svo dreift um ýmsa staða á landinu og stunduð blendingsrækt við íslenskt fé nema á Hólum í Hjaltadal þar sem það var hreinræktað. Með þessu karakúlfé bárust til landsins eftirfarandi fjárpestir: Þessar fjárpestir ollu miklu tjóni.
Cerastium araraticum
Cerastium araraticum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Tyrklandi.
Ásaskóli
Ásaskóli í Gnúpverjahreppi er elsti heimavistar-barnaskóli landsins, byggður 1923. Hann er í landi Ása, á eyrum Kálfár. Í Ásaskóla er nú búið og hafa miklar endurbætur verið gerðar á húsnæðinu, sem var í niðurníðslu. Gnúpverjaskóli tók við af honum sem grunnskóli sveitarinnar árið 1986.
Húsnæðið
Á lofti skólans var heimavistin og vistarverur barnanna. Þau dvöldust að jafnaði í skólanum í tvær vikur í senn. Á neðri hæð eru eldhús, skólastofur og salur. Úti var stór flöt og áhorfendapallar í brekkunni fyrir ofan.
José Luís Peixoto
Jose Luis Peixoto (fæddur 4. september 1974 í Galveias og Portalegre, Portúgal) er portúgalskur rithöfundur. Fyrsta skáldsaga hans vann hin virtu Jose Saramago-bókmenntaverðlaun. Skáldsögur hans hafa verið þýddar á tuttugu tungumál.
Frásögn
Frásögn eða saga er ræða af tiltekinni gerð (rituð, töluð, myndir, eða dans t.d.) þar sem skálduð eða raunveruleg atburðarás er sett fram með samfelldum hætti í skipulegri röð. Saga (þ.e. ein merking þess orðs) og frásögn eru oft samheiti en stundum er orðið „frásögn“ notað í þrengri merkingu um söguþráð eða framvindu sögunnar, en ekki lýsingar. Frásagnarfræði fæst við rannsóknir á frásögnum í þessum þrönga skilningi. Þetta fræðasvið spratt úr strúktúralismanum eftir miðja 20. öld og nýtir sér talsvert hugtök mælskufræði.
Frásagnir eru mikilvægur hluti menningar. Sú aðferð að tjá sig í frásögn er sammannleg og kemur fyrir í alls kyns samskiptum og eins í hugrænum og sálrænum ferlum eins og mótun sjálfsmyndar, minninga og merkingar.
Staðvær breyta
Staðvær breyta, einnig stundum nefnt kyrrleg breyta, í forritun er breyta sem einungis er hægt að nálgast innan þess gildissviðs sem hún var skilgreind í.
Í tölvunarfræði hefur staðvær breyta, eða static variable, nokkrar merkingar og fer það eftir notkun og samhengi. Í öllum tilfellum vísar þó að orðið static til þess að breyta verði óbreytt og stundum tiltæk fyrir utan skilgreiningu hennar. Static breytur eru jafnvel kallaðar constant breytur til að þeim verði ekki ruglað við kvikar (volatile ) breytur. Það er m.a. hægt að nota static breytur sem fasta, sem breytur í local föllum og sem klasabreytur.
static breytur sem fastar. Forritarar nota oft fasta sem eru skilgreindir sem tákn í staðinn fyrir tölur. Til dæmis gæti verið auðveldara að skrifa, lesa og viðhalda forriti, sem heldur utan um reikninga með nálgun á pí, með því að nota breytu sem heitir „PI“ í stað þess að skrifa „3.14159“ í gegnum allt forritið.
static breytur sem breytur í local föllum. Sum mál leyfa föllum að varðveita gildi breyta milli kalla þannig að fallið varðveiti stöðu (state) sína ef það þarf þess. Til dæmis gæti staðvær breyta í falli skráð fjölda tilfella sem kallað er í það með því að nota innri teljara. Annars væri bara hægt að gera þetta með víðværum (global) breytum.
Static sem klasabreytur. Hlutbundin forritunarmál innihalda hugtökin „klasi“, sem heldur utan um breytur og föll, og „hluti“ (object) þar sem klasar eru upphafsstilltir. Staðvær breyta í því samhengi er sú sem á einungis við klasann sjálfann en ekki tilvik af hlut.
#include using namespace std; void showstat( int curr ) { static int nStatic;   // Gildi nStatic er viðhaldið milli hvers kalls í fallið nStatic += curr; cout << "nStatic is " << nStatic << endl; }  int main { for ( int i = 0; i < 5; i++ ) showstat( i ); } Úttak úr dæminu að ofan: nStatic is 0 nStatic is 1 nStatic is 3 nStatic is 6 nStatic is 10
Akarn
thumb|Akörn af ýmsum norður-amerískum eikartrjám. thumb|Græðlingur vex upp af akarni sumareikur. Akarn er fræ eikartrjáa. Innan þess er næringarrík hneta. Akörn eru 1-6 sentimetra á lengd en 0,8-4 sentimetra á breidd. Akörn eru mikilvæg fæða fyrir ýmsis dýr eins og fugla, mýs, villisvín og íkorna. Þau grafa sum fræin niður til síðari nota en geta þó gleymt þeim. Þar af leiðandi er þeim óviljandi plantað og fræið spírar.
Þuríður og Pálmi syngja lög eftir Gunnar Þórðarson
Þuríður og Pálmi syngja lög eftir Gunnar Þórðarson er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Umsjón með hljóðritun fyrir hönd SG-hljómplatna hafði Ólafur Gaukur (en það var einmitt hann, sem gerði texta við fyrstu lög Gunnars, sbr. Bláu augun þín).
Jean Cocteau
thumb|200px Jean Maurice Eugène Clément Cocteau (5. júlí 1889 í Maisons-Laffitte í Frakklandi – 11. október 1963 í Milly-la-Forêt í Frakkland) var franskt ljóðskáld, listmálari og kvikmyndaleikstjóri.
Skrautpuntur
Skrautpuntur (fræðiheiti: Milium effusum) er puntgras af Milium-ættkvíslinni. Það vex víða í Norður-Ameríku og á Íslandi. Skrautpuntur hefur oddmjó blöð sem mjókka til beggja enda, þau eru löng og breið (um 6-15 mm breið), flöt og snörp viðkomu. Miðstrengurinn er upphleyptur á neðra borði. Puntur Skrautpunts er um 20 cm langur, gisinn með löngum og mjúkum greinum. Í hverju smáaxi er eitt blóm. Plantan er hárlaus og vex upp af stuttum renglum. Skrautpuntur á Íslandi vex víða í hrauni, blómlendi og kjarri. Hann er algengastur á Norður- og Norðvesturlandi en sjaldgæfur í öðrum landshlutum.
Alta
thumb|left|200px|Alta thumb|left|200px|Forn myndir höggnar í grjót thumb|left|200px|Alta Sentrum Alta (norðursamíska: Álaheadju gielda) er fjölmennasta sveitarfélag í norska fylkinu Finnmörk. Íbúar sveitarfélagsins eru um það bil 20.500 (2017), og búa flestir þeirra í þéttbýlinu Alta. Hægt er að finna nyrsta Subway veitingastað í heimi í Alta.
Í sveitarfélaginu hafa fundist fornar myndir höggnar í grjót, sem taldar eru vera á bilinu 2500 - 5000 ára gamlar.
Gulstika
Útbreiðsla og búsvæði
Gulstika vex á trjágreinum og bolum, aðallega á birki. Á Íslandi finnst hún aðeins neðan 200 metra og þekkist bara á Austulandi frá Fljótsdalshéraði að Hornafirði en einnig við Ísafjarðardjúp.
Verndun og stofnstærð
Gulstika er á válista Náttúrufræðistofnunar Íslands þar sem hún er flokkuð sem tegund í nokkurri hættu (LR). Gulstika hefur ekki verið metin af samtökunum IUCN.
Efnafræði
Gulstika ber gulleitan blæ vegna úsninsýru í þalinu. Hún inniheldur einnig divaricatinsýru. Þalsvörun gulstiku er K-, C-, KC+ gul, P-.
Músareyra
Músareyra (fræðiheiti: Cerastium alpinum) er fjölært blóm af hjartagrasaætt. Það ber hvít hvít krónublöð sem eru klofin í endann. Krónublöðin eru þriðjungi til helmingi lengri en bikarblöðin og þannig þekkist jurtin frá vegarfa sem er annars nokkuð líkur. Blómin eru 1,5 til 2 sm í þvermál og í þeim eru 10 fræflar. Frævan er oftast með 5 stílum. Jurtin er öll hærð og á stilknum eru gagnstæð, stilklaus blöð.
Músareyra vex í malarkenndum jarðvegi, mólendi og brekkum á Grænlandi, Kanada og norðurhluta Evrópu. Til eru þrjár undirtegundir af músareyra.