cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gjallgígur
thumbnail|300px| thumbnail|300px|[[Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010|Eldgos á Fimmvörðuhálsi 2010 ]] thumbnail|300px|Kerið Gjallgígur og klepragígur eru algengastir eldstöðva á Íslandi. Þeir myndast í blandgosum (úr hraungosum og sprengigosum).
Þeir liggja gjarnan í röðum, svokölluðum gígaröðum, á gossprungum þar sem jarðeldur kemur aðeins upp einu sinni. Þekktasta dæmið eru gígaraðirnar á Lakasvæðinu.
Lögun
Hver gígur er frá því að vera 5-10 m á hæð upp í það að rísa fáeina tugi eða jafnvel 100-200 metra yfir umhverfi sitt. (sbr. Eldfell á Heimaey).
Gígaröðin er oftast slitrótt, þ.e. sést sem röð af sprunguhlutum og er hver hluti jafnan hliðraður miðað við þann næsta.
Gjallgígar eru lausir í sér og fremur reglulega lagaðir og hafa þá lögun keilu eða haugs (t.d. Rauðamelskúlur). Klepragígar, sem eru mjög líkir hinum, eru fastari fyrir og þar mynda hraunkleprarnir kleggja og klif, enda verða gígarnir flestir ólögulegir og hnúskóttir (t.d. gígarnir við Leirhnjúk á Kröflusvæði). Gígarnir eru líka mjög oft skeifulaga vegna þess að hraunrennsli heldur opinni rás frá gosopinu og þar rís ekki veggur úr gjalli eða kleprum (sbr. Stóra-Grábrók).
Hins vegar er líka algengt að gígarnir í röðum séu einhvers konar blanda af báðum fyrirbærunum, semsagt blanda gjall- og klepragíga.
Gos
Efnið sem kemur upp í sprungugosum gjall- og klepragíga er basalt.En til þess að einmitt slíkir gígar myndist þarf basaltið að vera af nokkru seigari og þróaðri tegund en mest þunnfljótandi og frumstæðasta basaltið, sem leiðir til myndunar eldborga eða dyngja.
Eldgosið atast með mestum krafti fyrstu klukkustundirnar eða dagana. Misháir kvikustrókar standa þá upp úr gossprungunum. Algeng hæð kvikustrókanna er 50-100 m, en þeir geta líka verið allt upp í 1000 m háir. Því aflmeiri - og hér er ekki síst átt við gasinnihald – sem strókurinn er, þeim mun meira af gjósku sáldrast úr honum.
Í flestum tilvikum dregst gosvirknin fljótlega nokkuð saman. Kvikan gusast upp í aðgreindum strókum og grófa efnið úr þeim sest til utan um hvern strók, nær að loða saman og byggir upp gígveggi og -rima úr hálfbráðnu efni. *Svoleiðis byggist gígurinn upp á meðan gosið er í gangi. Í gígveggjunum eru líka skörð sem hraunið rennur út um.
Kerið í Grímsnesi
Alllengi var talið að Kerið í Grímsnesi væri sprengigígur en komið hefur komið ljós að svo er ekki.
Kerið er gjallgígur sem nær niður að grunnvatnsborði. Á gígveggnum innanverðum má sjá hraunsletturnar sem runnið hafa saman í lög og linsur.
Tengt efni
thumbnail|left|Haugur úr gjalli við Leirhnjúk thumbnail|Gjall
Schlacken- und Aschenkegel Volcanic cone
Ray Bradbury
thumb|right|Ray Bradbury árið 1975 Ray Douglas Bradbury (22. ágúst, 1920 – 5. júní, 2012) var bandarískur rithöfundur einkum þekktur fyrir smásögur sínar og vísindaskáldsöguna Fahrenheit 451 frá 1953. Sögur hans hafa verið notaðar í miklum fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta, leikrita og myndasagna frá miðri 20. öld. Hann skrifaði 27 skáldsögur og yfir 400 smásögur sem birtust í ýmsum smásagnasöfnum. Skáldsagan Fahrenheit 451 kom út á íslensku árið 1968.
LIBOR
thumb|right|300px|Millibankavextirnir LIBOR draga nafn sitt af London sem er ein stærsta fjármálamiðstöð heims.
LIBOR eða „London Interbank Offered Rate“ eru millibankavextir í London en það er sú vaxtaprósenta sem stærstu alþjóðlegu bankarnir í London nota þegar þeir veita lán sín á milli.
Þeir vextir sem almennt gilda á markaði fyrir lánsfé á milli bankastofnana kallast millibankavextir. Millibankavextir eru breytilegir og fara eftir kjörum á markaði hverju sinni. Á millibankamarkaði miðla fjármálastofnanir inn- og útlánum sín á milli til ákveðins tíma, yfirleitt frá einum degi til eins árs. Ef stöðugt er hægt að ganga að því vísu að fyrir hendi séu tilboð í skammtímalán til mismunandi tíma í nægilega stórum fjárhæðum á ákveðnum kjörum er talað um formlegan millibankamarkað. Með slíkum markaði verða til sýnilegir vextir og markaðskjör eru uppfærð jafnt og þétt í takt við breyttar markaðsaðstæður. Sé fjárþörf mikil á markaðinum hækka vextir, en lækka við mikið framboð.
LIBOR-vextir eru þau kjör sem bjóðast á lánum í tilteknum gjaldmiðli á millibankamarkaði í London á þeim tíma sem vextirnir eru ákvarðaðir. Þessi vextirnir eru skráðir einu sinni á dag af Samtökum breskra banka (e. The British Bankers’ Association) með því að haft er samband við 8, 12 eða 16 fyrirfram ákveðnar alþjóðlegar fjármálastofnanir sem starfa í London og tekið meðaltal vaxtatilboða þeirra eftir að ákveðinn fjöldi lægstu og hæstu tilboða hefur verið tekin út.
Millibankavextir eru til á öllum millibankamörkuðum og bera gjarnan svipaðar skammstafanir. Þannig heita vextir á millibankamarkaði í Evruríkjunum EURIBOR en í Reykjavík REIBOR.
Heilaga rómverska ríkið
Heilaga rómverska ríkið (þýska Heiliges Römisches Reich, Ítalska Sacro Romano Impero, Latína Sacrum Romanum Imperium) er formlegt heiti á þýska keisaraveldinu. Ríkið var stjórnarsamband hertogadæma og furstadæma á landsvæði núverandi Þýskalands og að nokkru utan þess svæðis (s.s. Austurríki, Sviss, Norður-Ítalía). Heilaga rómverska ríkið myndaðist við Verdun-samninginn 843 og var lagt niður 1806 á tímum Napóleonstríðanna, er Austurríki varð til sem sérstakt keisaradæmi og Þýska bandalagið (Rínarsambandið) var stofnað.
Merking heitisins
Þegar Karlamagnús var krýndur keisari hins mikla ríkis Franka var ekki verið að skapa nýtt ríki, heldur að endurnýja Rómaveldi. Ástæðan fyrir því er sú að í bók Daníels í Biblíunni kemur fram að fjögur stórveldi eigi að koma fram fyrir endalok heimsins. Rómaveldi var fjórða stórveldið og því fannst Karlamagnúsi mikilvægt að Rómaveldi héldi áfram að vera til. Við krýningu hans til keisara árið 800 var ríkið því endurnýjað, þótt Austrómverska ríkið (Býsans) væri að vísu enn við lýði. Ríki Karlamagnúsar kallaðist Frankaríki. Þegar því var skipt 843 varð vesturhlutinn að Frakklandi (konungsríki), en austurhlutinn kallaðist rómverska ríkið (keisaradæmi). Orðið heilagur var ekki notað fyrr en löngu seinna, á konungslausa tímanum (Interregnum) á miðri 13. öld.
Verdun-samningurinn
thumb|Skipting frankaríkis Karlamagnúsar með [[Verdun-samningurinn|Verdun-samningnum.]] Ríki Karlamagnúsar náði yfir stærsta hluta Vestur-Evrópu í upphafi 9. aldar. Þegar Karlamagnús lést árið 814 erfði sonur hans, Lúðvík hinn frómi, allt ríkið. Lúðvík þótti ekki sterkur stjórnandi og því viku synir hans honum frá. Þeir hittust svo í borginni Verdun árið 843 og skiptu ríkinu í þrennt á eftirfarandi hátt:
Skipting þessi markaði upphaf hins heilaga rómverska ríkis (þýska ríkisins). Árið 855 var miðríkinu skipt upp. Norður-Ítalía varð þá hluti af þýska ríkinu og varð keisari þýska ríkisins samtímis konungur Langbarðalands. Fyrirkomulag þetta hélst allt til 16. aldar. Niðurlönd lentu um síðir einnig í þýska ríkinu.
Húkkorta
Húkkorta (úr ensku: Hooker eða hollensku: Hoeker) var lítið seglskip yfirleitt með tveimur möstrum: stórsiglu með rásegl og messansiglu með latínsegl eða gaffalsegl, en seglbúnaðurinn var mjög mismunandi eftir stöðum. Þær áttu það sameiginlegt að vera með hringað stefni og skut og stýri sem náði upp fyrir skutinn og var beitt með stýrissveif. Húkkortur voru notaðar sem lítil vöruflutningaskip við strendur Norður-Evrópu á 18. og 19. öld.
Heilaga rómverska ríkið
Konungskjör
Þýska ríkið var ekki erfðaríki, eins og reyndin var í öðrum ríkjum í Evrópu. Enda var þýska ríkið sett saman úr aragrúa furstadæma, greifadæma og nokkurra konungsríkja. Kjörnefnd valdi konung ríkisins, en í henni sátu kjörfurstarnir, sem jafnframt voru furstar í sínum eigin héruðum. Furstarnir voru upphaflega 7, en urðu seinna 9. Þeir voru:
Húkkorta
Galway-húkkorta er einmastra skipsgerð sem var vinsæl á Írlandi og í Bandaríkjunum á 18. og 19. öld.
Heilaga rómverska ríkið
Konungskjör
Á 17. öld bættust tveir furstar við:
Árið 1803 voru erkibiskupsdæmin lögð niður og misstu biskuparnir þá kjörgengið. Í stað þeirra var fjórum nýjum furstum bætt við, en aðeins þremur árum síðar var heilaga rómverska ríkið lagt niður. Þar með skipti embætti kjörfurstanna ekki lengur máli. Kjörfurstarnir völdu ávallt konung, ekki keisara. Konungarnir urðu að eiga náin samskipti við páfa hverju sinni og réðist þá hvort páfi samþykkti að krýna þá til keisara. Í mörgum tilvikum var það ekki gert.
Söguágrip
Sjá Þýskaland.
Konungar og keisarar ríkisins
thumb|[[Kóróna hins heilaga rómverska ríkis, frá síðari helming 10. aldar.]] Listi þessi nær yfir konunga og keisara hins heilaga rómverska ríkis frá 843-1806, er ríkið var lagt niður. Stundum var ríkið án konungs, en þá réði drottning ríkjum sem eiginkona látins konungs eða móðir ómyndugs konungs. Tímabilið 1254-1273 var með öllu án konunglegrar stjórnar og kallast Interregnum á latínu. Á þeim tíma hétu þrír erlendir þjóðhöfðingjar konungar ríkisins, en þeir koma nær ekkert við sögu í ríkinu sjálfu og stigu varla fæti inn fyrir landamærin. Þjóðhöfðingjar þessir voru enda með öllu áhrifalausir og eru ekki taldir með í þýskum upptalningum á konungum ríkisins. Í allmörgum tilvikum voru til gagnkonungar, þ.e. tveir konungar ríktu samtímis í ríkinu. Kom það til af því að aðalkonungurinn varð óvinsæll, þannig að nýr konungur var valinn sem gagnkonungur. Ekki eru allir gagnkonungar með á listanum. Listi konunganna hefst með Verdun-samningunum, en konungarnir miðuðu raðtölur sínar við Karlamagnús. Samkvæmt þýskum upptalningum er Karlamagnús Karl I. Sonur hans, Lúðvík hinn frómi, er þá Lúðvík I. Synir hans þrír eru Karl sköllótti (Karl II.), Lúðvík hinn þýski (Lúðvík II.) og Lóþar. Því er fyrsti konungur þýska ríkisins Lúðvík II.(Lúðvík hinn þýski), ekki Lúðvík I. Sama gildir um nafnið Karl. Fyrsti konungur þýska ríkisins með þessu heiti er sem sé Karl III.
Interregnum
1031-1040
1031-1040 var 4. áratugur 11. aldar.
Orlande de Lassus
thumb|Orlando de Lassus
Orlande de Lassus, (einnig kallaður Orlando Lassus, Orlando di Lasso, Roland de Lassus eða Roland Delattre) (1532 (mögulega 1530) – 14. júní 1594) var fransk- flæmskt tónskáld á síðari hluta endurreisnartímans. Ásamt Palestrina er hann í dag talinn helsti fulltrúi pólýfóníu niðurlenska skólans. Hann var frægasta og áhrifamesta tónskáld Evrópu við lok 16. aldar. Lassus skrifaði yfir 2000 verk af öllum gerðum fyrir rödd sem til voru á hans tíma. Þar á meðal eru 530 mótettur, 175 ítalskir madrígalar og villanellur, 150 franskir chansons og 90 þýsk lieder. Hann samdi ekkert, svo vitað sé, fyrir hljóðfæri, sem er merkilegt í ljósi þess hversu mikið hann samdi og að hljóðfæratónlist var að vinna sér æ fastari sess á þeim tíma sem hann var að semja tónlist.
Agathis spathulata
Agathis spathulata er tegund af barrtrjám sem vex á Papúu Nýju-Gíneu. Hún verður verður um 60 m há.
Svartkornsætt
Svartkornsætt (latína: Melanommataceae) er ætt sveppa af múrgróungsbálki (Pleosporales). Sveppir innan ættarinnar finnast víða á tempruðum- og heittempruðum svæðum þar sem þær lifa sem rotverur á trjám og berki.
Ljósafossstöð
Ljósafosstöð er elsta vatnsaflstöðin við Sogið og liggur við útfall árinnar úr Úlfljótsvatni nokkur hundruð metrum ofan við Írafossstöð.
Sogsstöðvar eru þrjár talsins og sú nýjasta er Steingrímsstöð sem hóf rekstur 1959. Reykvíkingar byggðu Ljósafossstöð til að afla rafmagns  til borgarinnar og hófst rekstur hennar árið 1937. Stöðin var stækkuð 1944 og eru í henni 3 vélasamstæður samtals 15,3 MW að afli. Stöðin tilheyrði Sogsvirkjun sem var helmingafélag Reykjavíkurborgar og íslenska ríkisins og var lagt inn í Landsvirkjun við stofnun þess fyrirtækis 1965. Landsvirkjun á og rekur Ljósafossstöð og endurbætti hana verulega á árunum 1996 til 2000. thumb|right|Ljósafossstöð. Stöðvarhúsið séð frá bílaplani. Í bakgrunni má sjá stíflumannvirki og gamla farveginn.
Agnbeyki
Agnbeyki (fræðiheiti: Carpinus betulus), er tré sem vex í vestur Asíu og mið, austur og suður Evrópu, þar á meðal suður Englandi. Það þarf hlýtt loftslag til að þrífast, og finnst í að 600m yfir sjávarmáli á útbreiðslusvæðinu. Þar vex það í bland við eik og sumsstaðar beyki.
Eðjufiskur
Eðjufiskur, boguggi  eða leirgedda  er eina tegundin eftirlifandi í ættbálknum eðjufiskar.
Eðjufiskurinn er ferskvatnsfiskur og veiðist aðallega í ferskvatni í Norður Ameríku
César Sampaio
César Sampaio (fæddur 31. mars 1968) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 47 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Populus wilsonii
Populus wilsonii er tegund af lauffellandi tré frá Kína (Gansu, Hubei, Shaanxi, Sichuan, Xizang og Yunnan). Blöðin eru sporöskjulaga, breiðari við grunninn en við enda. Getur tréð orðið að 25 metra hátt með stofnþvermál að 1.5 metrum.
Undirforrit
Undirforrit (fall, aðferð eða stefja) eru safn setninga í forritum sem eru endurnýtanlegar.
Kóðadæmi úr C og C++
Hérna er einfalt dæmi um undirforrit sem hefur eina færibreytu (<tt>tala</tt>) og skilar henni í öðru veldi með því að margfalda henni með sjálfri sér (<tt>tala * tala</tt>):
þar sem það er skilgreint að undirforritið skili heiltölu eða <tt>int</tt> og að hún taki inn eina tölu sem er líka heiltala (þ.e. talan <tt>tala</tt>). Svo mætti kalla á þetta fall svona:
þar sem <tt>x</tt> er gefið gildið sem kemur úr undirforritinu <tt>ferningstala</tt> þegar talan <tt>y</tt> er sett í gegnum það, talan <tt>y</tt> hefur þarna gildið 2 og er send í gegnum undirfallið sem margfaldar hana með sjálfri sér og því verður x = 4.
Myrkavatn
Myrkavatn er stöðuvatn norður af Þingvallasveit, skammt vestan Leggjabrjóts. Öxará rennur úr Myrkavatni. Hæð þess er 419 metrar og flatarmál þess rétt rúmur hálfur ferkílómetri.
Raymond Chandler
Raymond Thornton Chandler (23. júlí, 1888 – 26. mars, 1959) var bandarískur rithöfundur þekktastur fyrir leynilögreglusögur sínar um Philip Marlowe á borð við Svefninn langa (The Big Sleep). Hann hóf ritstörf 44 ára gamall eftir að hann missti starf sitt sem stjórnarmaður í olíufyrirtæki. Hann lauk við sjö skáldsögur sem höfðu mikil áhrif á bandarískar bókmenntir og hafa allar nema ein verið kvikmyndaðar. Philip Marlowe er, ásamt Sam Spade Dashiell Hammetts, hin dæmigerði einkaspæjari í hugum fólks. Humphrey Bogart hefur leikið báðar þessar persónur í kvikmyndum.
Af skáldsögum Chandlers hafa Svefninn langi og Litla systir (The Little Sister) komið út á íslensku.
1021-1030
1021-1030 var 3. áratugur 11. aldar.
Viðtæki
Viðtæki er tæki sem tekur á móti útvarpsbylgjum og breytir þeim í gagnlegar upplýsingar. Viðtæki er notað ásamt loftneti. Loftnetið fangar útvarpsbylgjur og breytir þeim í riðstraum sem er þá sendur áfram til viðtækisins. Viðtækið síar útvarpsbylgjurnar þannig að aðeins bylgjum á óskaðri útvarpstíðni er breytt í merki. Merkið er þá magnað og óskaðar upplýsingar eru þá unnar úr því með afmótun.
Sigurjón Friðjónsson
thumb|right|250px|Sigurjón Friðjónsson alþingismaður og skáld.
Sigurjón Friðjónsson (22. september 1867 – 26. maí 1950) var alþingismaður og skáld, fæddur á Sílalæk í Aðaldal í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann er talinn í hópi nýrómantískra skálda.
Æviágrip
Sigurjón lauk prófi í búfræði á Eiðum 1887 og sat á Alþingi 1918–1922. Hann tók sæti Hannesar Hafsteins í veikindum hans. Kona Sigurjóns var Kristín Jónsdóttir (1867-1928) og af börnum þeirra fetaði eitt í fótspor hans, Bragi Sigurjónsson (1910-1995), og var bæði alþingismaður og skáld. Bróðir hans Guðmundur Friðjónsson mikilvirkt skáld.
Sigurjón orti fjölda ljóða, skrifaði smásagna og blaðagreinar, og þýddi fjölda ljóða.
Verdun-samningurinn
thumb|300px|Hlutar fyrrverandi [[Karlungar|Karlungaveldis eftir skiptinguna, Lóþar fékk það svæði sem nú samsvarar Ítalíu, Karl sköllótti fékk Frakkland og Lúðvík þýski Þýskaland.]] Verdun-samningurinn var samningur um skiptingu hins mikla Evrópuveldis Karlunga milli þriggja sona Lúðvíks guðhrædda Frankakeisara, árið 843. Samningurinn, sem gerður var í Verdun í Frakklandi, batt enda á átök bræðranna um yfirráð yfir ríkinu eftir lát föður þeirra þar sem Lóþar hafði staðið einn gegn bandalagi yngri bræðra sinna.
Lát Lúðvíks keisara og borgarastyrjöld
Áður en hann dó hafði Lúðvík guðhræddi gert syni sína að konungum hvern í sínu ríki: Karl sköllótta yfir Akvitaníu, Lúðvík þýska yfir Bæjaralandi og Lóþar yfir Ítalíu. Þessi skipting var meðal annars niðurstaðan af átökum keisarans við syni sína eftir tilraunir hans til að gera Karli sköllótta, syni af seinna hjónabandi, jafn hátt undir höfði og hinum tveimur.
Þegar Lúðvík keisari síðan dó árið 840 gerði elsti sonur hans, Lóþar, kröfu um að erfa keisaratignina og þar með yfirráð yfir löndum bræðra sinna. Þetta leiddi til borgarastyrjaldar og bandalags milli yngri bræðranna tveggja gegn eldri bróður sínum. Þegar yngri bræðurnir tveir, Lúðvík og Karl, sóru eið árið 842, gegn Lóþari, sá hann sér ekki annan kost en semja.
Skipting Evrópu
Við samninginn í Verdun var ríkinu skipt þannig að Karl fékk svæði sem gróflega svarar til Frakklands, Lúðvík fékk svæði sem samsvarar Hinu heilaga rómverska keisaradæmi og Lóþar fékk miðhlutann, sem svarar til Norður-Ítalíu, Provence, Búrgúndí, Elsass, Lothringen (Lóþar-ingen), og Niðurlanda.
Samningurinn hafði afgerandi áhrif á þá ríkjaskiptingu sem gilt hefur í Evrópu til okkar daga.
Gervihnattasjónvarp
thumb|250px|Gervihnattadiskar
Gervihnattasjónvarp er sjónvarp sem er sent út með gervihnetti. Tekið er á móti sjónvarpsmerkinu með loftneti, yfirleitt í formi gervihnattadisks. Merkið er þá afruglað með móttakara eða sjónvarpinu sjálfu. Oft er boðið upp á fleiri sjónvarpsstöðvum og öðrum þjónustum á fleiri svæðum en með jarðbundnu sjónvarpi eða kapalsjónvarpi.
Gervihnattasjónvarpsútsendingar geta annaðhvort verið hliðrænar eða stafrænar. Á mörgum stöðum er verið að skipta yfir í að senda út eingöngu stafrænar útsendingar, því gæðin eru betri.
Fyrsta gervihnattasjónvarpsútsendingin var árið 1962 og var send frá Evrópu til gervihnattarins Telstar yfir Norður-Ameríku. Fyrsti fjarskiptahnettinum, Syncom 2, var skotið á loft árið 1963. Fyrsti einkafjarskipthnettinum, Intelsat I, var skotið á loft 6. apríl 1965. Fyrsta gervihnattasjónvarpsnetið var sett upp í Sovétríkjunum árið 1967, en það hét Orbita.
Þorbjörg Ágústsdóttir
Þorbjörg Ágústsdóttir (f. 14. mars 1981) er íslensk skylmingakona og jarðeðlisfræðingur sem keppir fyrir Skylmingafélag Reykjavíkur. Þorbjörg keppir í skylmingum með höggsverði og hefur sjö sinnum orðið Norðurlandameistari kvenna í þeirri grein. Hún er einnig margfaldur Íslandsmeistari í íþrótt sinni og hefur náð góðum árangri á mörgum sterkum skylmingamótum víða um heim.
Kea
Kea getur átt við:
Snjallsími
thumb|right|Landakort í snjallsíma Snjallsími er þróuð gerð farsíma, oftast með snertiskjá, sem gerir notendum kleift að gera meira en í hefðbundnum farsíma. Snjallsími er einskonar blanda af farsíma og tölvu. Í flestum snjallsímum er hægt að sækja og setja upp ný forrit sem fylgdu honum ekki og geta bætt virkni og notkunargildi símans. Í snjallsíma er fullkomið sérhæft stýrikerfi sem forritarar geta skrifað forrit fyrir. Snjallsími eru með eiginleika bæði myndsíma og lófatölvu.
Snjallsímar eru með örgjörvum, minni, myndavél sem getur tekið myndir og myndbönd og eru oft með snertiskjám, stundum fjölsnertiskjám) og skynjurum eins og snúðum, áttavita og GPS. Sumir snjallsímar eru með innbyggðu lyklaborði en flestir notast við skjályklaborð á snertiskjá.
Helstu stýrikerfi í snjallsímum eru Android frá Google, iOS frá Apple og Windows Phone frá Microsoft.
Svartbjörn
thumbnail|Uppréttur svartbjörn. thumbnail|Svartbjörn nælir sér í lax. thumbnail|Útbreiðslusvæði í Norður-Ameríku.
Fábio Santos
Fábio Santos (fæddur 16. september 1985) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Svartbjörn
Svartbjörn (Ursus americanus) er tegund bjarndýra. Svartbjörn finnst víða í Norður-Ameríku, frá Alaska og allt suður til Mexíkó, aðallega á óaðgengilegum tempruðum skógarsvæðum með miklum undirgróðri. Syðst á útbreiðslusvæðinu heldur hann til í fjalllendi upp í allt að 3000 metra hæð sökum þess hve mikið hefur verið gengið á kjörsvæði hans.
Svartbirnir eru venjulega svartir að lit, en í vesturhluta útbreiðslusvæðisins eru þeir þó ljósari yfirlitum. Oft eru hvítar skellur á feldi dýranna og þá gjarnan á bringu. Svartbirnir eru á bilinu 80 - 400 kg að þyngd og eru karldýrin mun stærri en kvendýrin. Það má greina svartbirni frá brúnbjörnum (Ursus arctos) á því að þeir fyrrnefndu eru með lengri eyru og ekki eins loðnir. Eins eru þeir ekki með eins kryppulaga axlir og brúnbirnir heldur með ávalari baklæga líkamsbyggingu.
Svart­birn­ir geta til að mynda leyst úr allskon­ar talna-, punkta- og myndþraut­um. . Asíski svartbjörninn (Ursus thiberanus) er náskyldur þeim ameríska.
Osteoglossomorpha
Osteoglossomorpha er ættbálkur innan geislugga flokksins. Ættbálkurinn inniheldur tvær ættir, beintungur og Hiodontiformes.
Spenna (aðgreining)
Spenna getur átt við:
Agathis montana
Agathis montana er tegund af barrtrjám sem vex á einu fjalli í Nýju-Kaledóníu.
Þráðlaust staðarnet
thumb|250px|Þessi [[fartölva er tengd við þráðlaust staðarnet]]
Anna í Avonlea
Anna í Avonlea er önnur bókin í bókaflokki L. M. Montgomery um hana Önnu í Grænuhlíð. Bókin er beint framhald af fyrstu bókinni, Anna í Grænuhlíð og var gefin út árið 1909.
Þráðlaust staðarnet
Þráðlaust staðarnet er staðarnet sem tengir tvö eða fleiri tæki saman með einhvers konar þráðlausri dreifileið. Yfirleitt er einhvers konar tenging við víðara internetið. Þráðlaust staðarnet gerir notendum leift að færa sig um á ákveðnu svæði án þess að missa samband við tölvunetið. Flest þráðlaus staðarnet eru byggð á staðlinum IEEE 802.11, betur þekkt sem Wi-Fi.
Anna í Avonlea
Söguþráður
Sagan hefst er Anna er orðin 16 ára og byrjar að starfa sem kennslukona í heimabæ sínum, Avonlea. Hvatvísi Önnu, forvitni og bjartsýni setja mark sitt á bæjarlífið. Í byrjun sögunar kynnumst við nýjum nágranna Önnu, herra Harrison og svívirðilegum páfagauki hans en einnig tvíburunum Dóru og Davíð. Marilla tekur börnin að sér þegar móðir þeirra og frænka Marillu deyr. Dóra er prúð og stillt stúlka á meðan bróðir hennar er óþekktarangi sem er sífellt að koma sér í vandræði. Aðrar nýjar persónur koma við sögu eins og Paul Irving sem er nemandi Önnu í skólanum. Paul kemur frá Bandaríkjunum og heillar Önnu upp úr skónum með ríku ímyndunarafli sínu. Anna kynnist kostum og göllum þess að vera kennari ásamt því að ala upp tvíburana með Marillu. Vinir hennar Díana, Gilbert og Fred Wright eru þó ekki langt undan og stofna þau félag til að lífga upp á menninguna í bænum. Í lok bókarinnar deyr eiginmaður Frú Lynde sem flytur í Grænuhlíð til Marillu. Þar sem Marilla er ekki lengur ein fær Anna enn á ný tækifæri til þess að komast í háskóla. Anna og Gilbert ákveða því að hefja nám við Reddmond Háskóla næsta haust.
Botnía
Botnía var gufuskip sem sigldi reglulega með farþega og varning á milli Íslands og Danmerkur á seinni hluta 19. aldar og fyrri hluta 20. aldar.
Þráðlaust staðarnet
Þráðlaus staðarnet er víða að finna í heimilum og á almenningsstöðum.
Nefdýr
Nefdýr (fræðiheiti: Monotremata) eru ættbálkur spendýra sem er þekktastur fyrir að verpa eggjum í stað þess að fæða lifandi afkvæmi eins og hinir tveir núlifandi ættbálkar spendýra; legkökuspendýr og pokadýr. Aðeins fjórar tegundir eru eftir í tveimur ættkvíslum, ein í breiðnefjakvíslinni (Ornithorhynchidae) og þrjár í mjónefjakvíslinni (Tachyglossidae).
Kjarnorkuleyndarmálið
thumb|right|Bob Moran Nr. 8 Kjarnorkuleyndarmálið er unglingasaga eftir Henri Vernes.
Söguþráður
Í þessari Bob Moran-bók er það Balkanbandalagið, sem athyglin beinist að. Þar hefur verið fundin upp ný aðferð til að eyða kjarnorkuúrgangi — en í hverju hún er fólgin, veit umheimurinn ekki. Og auðvitað er það Bob, sem fenginn er til að athuga þetta svolítið nánar. Hann dulbýr sig sem kjarnorkufræðing, með þykk gleraugu og allt tilheyrandi andliti vísindamannsins. Svo er lagt upp í þessa háskaför. Það er óvíst um endurkomuna — það eru harðvítugir bófar umhverfis hann, hvar sem litið er — og skæðastur þeirra er „maðurinn með gulltennurnar“. Hann þekkir Bob strax, þrátt fyrir ágætt dulargerfi, en hann ljóstrar ekki upp um hann. Þá ánægju ætlar hann að geyma sér þar til síðar, og við aðrar og heppilegri aðstæður. Þeir eru nefnilega gamlir kunningjar Bob og „Maðurinn með gulltennurnar“, en það er eins konar gælunafn á höfðingjanum og er hans nánar getið í sérstakri bók með sama nafni. En Bob kemst að leyndarmálinu eitt kvöldið, svona af einskærri tilviljun. Síðan hefst baráttan, eftirförin, eltingaleikurinn alla leið heim til Parísar, þar sem úrslitaátökin eiga sér stað.
Sögusvið
La Panne, Frakkland - Varna, Balkan - Mikligarður, Tyrkland - París, Frakkland.
Ostrya
Ostrya er ættkvísl átta til tíu tegunda lauffellandi trjáa í bjarkarætt (Betulaceae). Viðurinn er mjög harður; nafnið Ostrya er dregið af gríska orðinu ostrua „líkt beini“ sem er tilvísun í viðinn.
Flóa- og Skeiðamannaafréttur
Flóa og Skeiðamannaafréttur er milli Stóru-Laxár og Fossár og nær alla leið inn í Arnarfell hið mikla.
Humphrey Bogart
Humphrey DeForest Bogart (25. desember, 1899 – 14. janúar, 1957) var bandarískur leikari sem lék í 75 kvikmyndum á þrjátíu ára ferli. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín í stórmyndum á borð við Möltufálkinn (1941), Casablanca (1942) og Drottning Afríku (1951) þar sem hann lék á móti Katharine Hepburn. Fyrir þá mynd fékk hann sín fyrstu og einu Óskarsverðlaun. Hann giftist Lauren Bacall árið 1945 og lék á móti henni í nokkrum kvikmyndum.
Fornegypska
Sögu fornegypsku er oft skipt í sex tímabil:
Daniel Bruun
Daniel Bruun (27. janúar 1856 í Viborg í Danmörku – 22. september 1931 í Kaupmannahöfn) var liðsforingi í danska hernum, fornleifafræðingur og rithöfundur. Daniel Bruun er einna þektastur á Íslandi fyrir að taka sér það fyrir hendur að rannsaka íslenskar fornleifar, rústir af bæjum (einkum eyðibyggðum), þingstaði, hof, verslunarstaði og heiðin kuml. Ferðaðist hann í þeim tilgangi hingað til lands í 14 sumur alls.
Æviágrip
Daniel Bruun fæddist 27. Janúar 1856 í Asmildklaustri nálægt Viborg á Jótlandi þar sem faðir hans var gósseigandi og mikilsmetinn á mörgum sviðum. Hann naut mikils frelsis og frjálsræðis í æsku og var þá einkum í nánum tengslum við og hrifinn af ósnortinni heiðarnáttúrunni sem þá enn þakti stóran hluta Jótlands. Daniel segir í ævisögu sinni að hann hafi verið óstýrilátur og haft lítinn áhuga á skólanámi, en haldinn sterkri ævintýralöngun. Hann hætti námi í latínuskólanum í Viborg og ákvað þess í stað að ráðast í siglingu aðeins 16 að aldri.
Þjóðfræðirannsóknir
Daniel Bruun var í danska hernum frá 1879 til 1910 og stundaði bæði þjóðfræðilegar- og fornleifafræðirannsóknir meðfram herþjónustunni. Árið 1910 hætti hann í hernum en gekk í varalið hersins. Bruun hafði mikla löngun til að ferðast og árið 1881-82 bauð hann sig fram til að taka þátt í franskri herferð í Alsír og hann snéri þangað aftur bæði 1893 og 1911. Hann gerði rannsóknir á lítt þekktum svæðum í Túnis og safnaði þar heilmiklum þjóðfræðilegum gögnum sem hann færði til danska Þjóðminjasafnsins. Bruun skrifaði einnig bækur um ferðalög sín í Túnis og Alsír og árið 1893 kom út bókin Algier og Sahara og Huleboerne i Syd-Tunis (1895) sem var um þjóðfræðilegar rannsóknir á Berbum í suðurhluta Túnis.
Stríðsfréttaritari
Daniel Bruun gegndi einnig starfi stríðsfréttaritara Berlingske Tidende í stríði Rússa og Japana árið 1904 og skrifaði bókina Med Russerne i Mantschuriet (1905) um þá lífsreynslu en áhugi Bruun á stríðsögu má einnig sjá í bókum hans Krig gennem Aartusinder I-V (1908-1911).
Fornleifafræði
Áhugi Bruun á fornleifafræði byrjaði snemma og var hann afkastamikill fornleifafræðingur. Meðfram og eftir herþjónustuna vann Bruun fyrir danska Þjóðminjasafnið og eftir þá reynslu skrifaði hann ritið Danmark, Land og Folk (1919-1923) sem kom út í fjórum bindum. Bruun stóð fyrir mörgum fornleifauppgröftum og þá aðallega í Færeyjum, Íslandi og Grænlandi.
Grænlandsrannsóknir
Daniel Bruun gerði kerfisbundna kortlagningu á byggðum norrænna manna á Grænlandi í ferðum sínum þar árin 1894 og 1903 og lagði með því grunninn að vísindalegum rannsóknum á þeim.
Bruun benti á að það væru tengsl á milli byggingaaðferða í byggðum norrænna manna á Grænlandi og gamalla byggingaaðferða á Íslandi. Niðurstöður Bruun voru birtar í vísindaritinu Meddelelelser om Grønland og einnig gaf hann út bækurnar Mellem Fangere og Jægere (1897) og Erik den Røde og Nordbokolonierne i Grønland (1915) eftir rannsóknir sínar í Grænlandi.
Íslandsrannsóknir
Daniel Bruun var afkastamesti fornleifafræðingurinn á Íslandi og Grænlandi á árunum 1894-1910 og þó sérstaklega á Íslandi. Hann var upphafsmaður etnógrafískrar (þjóðfræðilegrar) fornleifafræði á Íslandi og hafa fáir safnað eins miklum upplýsingum um íslenska þjóðmenningu eins og hann.
Þegar Bruun kom fyrst til Íslands árið 1896 var það í þeim tilgangi að dýpka skilning sinn á þeim norrænu eyðibyggðum sem hann hafði verið að rannsaka á Grænlandi. Það þróaðist þó þannig að hann sá hve mikil fróðleiksnáma hin íslenska sveitamenning var og endaði það með því að hann kom hingað til lands 14 sinnum en hætti Grænlandsrannsóknum sínum.
Með komu Bruun til landsins varð bylting í kumlarannsóknum, hann hunsaði að mestu sögulegar heimildir og notaðist þess í stað við vísindaleg vinnubrögð sem voru á heimsmælikvarða. Hann gerði afstöðukort af kumlastaðnum, teiknaði kumlin og sýndi hvar bein og gripir voru staðsettir. Einnig lét hann kyn- og aldursgreina mannabein.
Á Dalvík rannsakaði Bruun kumlateig með 14 kumlum en þar á meðal var fyrsta bátkumlið sem fannst á Íslandi. Hann rannskaði fleiri kuml og gerði uppgrefti m.a. á Hofstöðum í Mývatnssveit og á Gásum í Eyjafirði.
Í Þjóðminjasafninu í Kaupmannahöfn eru skissur og myndir í hundraða tali frá ferðalögum hans um Ísland. Daniel Bruun rannsakaði fornnorræna húsagerð, búskaparhætti, reiðtygi, leiðir, matargerð og klæðnað og fleira úr daglegu lífi fólksins í sveitum landsins og skráði þetta hjá sér og hafa því mikilvægar upplýsingar varðveist sem annars hefðu glatast.
1011-1020
1011-1020 var 2. áratugur 11. aldar.
August Immanuel Bekker
thumb|right|August Immanuel Bekker. August Immanuel Bekker (21. maí 1785 – 7. júní 1871) var þýskur textafræðingur og fornfræðingur.
Æviágrip
Bekker fæddist í Berlín.
Hann hlaut menntun í fornfræði við háskólann í Halle undir leiðsögn Friedrichs Augusts Wolf, sem taldi Bekker efnilegasta nemanda sinn. Árið 1810 var hann skipaður prófessor í heimspeki við Berlínarháskóla. Á árunum 1810 til 1821 ferðaðist hann víða um Frakkland, Ítalíu, England og Þýskaland og rannsakaði forn handrit og viðaði að sér efni til að nota í ritstjórnarvinnu sinni.
Eitthvað af rannsóknum hans birtist í Anecdota Graeca, (1814-1821) en helstu afrek hans voru útgáfur hans á textum hinna ýmsu fornu höfunda. Hann fékkst við nánast alla höfunda forngrískra bókmennta að harmleikjaskáldum og lýrískum skáldum undanskildum. Hann er einkum þekktur fyrir útgáfu sína á verkum Aristótelesar (1831-1836) en fyrir útgáfur sínar á verkum Platons (1816-1823), attísku ræðumönnunum (1823-1824), Aristófanesar (1829) og býsönskum sagnariturum í 25 bindum (Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae). Einu latnesku höfundarnir sem hann fékkst við voru Livius (1829-1830) og Tacitus (1831).
Taxodium mucronatum
Taxodium mucronatum er tegund af barrtré sem er ættuð frá Mexíkó og Gvatemala.
August Immanuel Bekker
Æviágrip
Bekker fékkst einungis við textafræði og textarýni og hélt sig handritin sjálf. Hann lagði lítið af mörkum til allmennrar fræðilegrar umræðu. Bekker-tölur eru oft notaðar í fræðilegum útgáfum verka til þess að vísa til staða í verkunum.
Taxodium mucronatum
Lýsing
Þetta er stórt sígrænt eða hálfsígrænt tré, að 40 m hátt með 1 til 3 m stofnþvermál (einstaka sinnum mun meira; sjá fyrir neðan). Barrnálarnar eru í skrúfgang eftir greininni, undnar í grunninn svo að þær eru í flötum röðum sitt hvorum megin á sprotanum, 1 - 2 sm langar og 1 - 2 mm breiðar. Könglarnir eru egglaga, 1,5 - 2,5 sm langir og 1 - 2 sm breiðir. Ólíkt hinum tegundunum tvemur (Taxodium distichum og Taxodium ascendens) myndar hún sjaldan sýprushné á rótunum. Tré frá hálendi verða sérstaklega gild.
Eitt tré: Árbol del Tule í Santa María del Tule, Oaxaca, Mexíkó, gildasta tré í heimi með 11,42 m í þvermál. Nokkur önnur með 3 til 6m í þvermál eru þekkt. Næstgildasta tréð er the Big Baobab, af tegundinni Adansonia digitata.
REIBOR
Vextir á millibankamarkaði í Reykjavík, þar sem bankar lána fé sín á milli eru nefndir REIBOR, sem er skammstöfun fyrir Reykjavík Interbank Offered Rate.
Tengt efni
LIBOR
Populus guzmanantlensis
Populus guzmanantlensis er trjátegund af Víðiætt. Hún er einlend í Mexíkó. Þar vex hún í Sierra de Manantlán í Jalisco.
Chichester
thumb|200px|[[Dómkirkjan í Chichester]]
Chichester er borg í Vestur-Sussex í Suðaustur-Englandi. Í borginni búa um 27.000 manns (2011) og þar er dómkirkja. Borgin var stofnuð á tímum Rómverja og á sér því langa sögu. Hún varð mikilvæg síðar þegar Engilsaxar höfðu stjórn yfir landinu. Dómkirkjan var byggð á 12. öld og í borginni eru nokkrar elstu kirkjur og byggingar í Stóra-Bretlandi.
Amy Tan
thumb|right|Amy Tan árið 2007. Amy Ruth Tan (f. 19. febrúar 1952) er bandarískur rithöfundur af kínverskum ættum þekktust fyrir skáldsöguna Leikur hlæjandi láns frá 1989, sem var gerð að samnefndri kvikmynd árið 1993. Aðrar skáldsögur hennar eru meðal annars Kona eldhúsguðsins frá 1991, Dóttir himnanna frá 1995 og Dóttir beinagræðarans frá 2001. Margar af bókum hennar fjalla um fjölskyldutengsl í innflytjendafjölskyldum, einkum sambönd kínverskra mæðra við bandarískar dætur sínar.
Nautabú í Skagafirði
Nautabú er bær í Skagafirði, á Neðribyggð í Lýtingsstaðahreppi. Þar var mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1946 til 2004, en síðan sjálfvirk veðurstöð.
Krefeld
thumb|Dúkkubrunnurinn í miðborginni Krefeld er borg í Ruhr-héraðinu í þýska sambandslandinu Norðurrín-Vestfalíu og er með 227 þúsund íbúa (2019). Hér var upphaflega um tvær borgir að ræða, Krefeld og Uerdingen, en þær voru sameinaðar 1929.
Lega
Krefeld liggur við Rínarfljót og er stærsta borg Ruhr-héraðsins vestan við Rín. Hollensku landamærin eru aðeins 15 km til vesturs. Næstu stærri borgir eru Duisburg til norðausturs (10 km), Düsseldorf til suðausturs (15 km), Mönchengladbach til suðvesturs (15 km) og Venlo í Hollandi til vesturs (20 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Krefeld er tvískiptur skjöldur. Til vinstri er biskup sem heldur á höfði sínu, bakgrunnurinn er gulur. Lítið gult og svart skjaldarmerki vísar til þess að borgin tilheyrði áður greifadæminu Moers. Til hægri eru tveir gullnir lyklar, tveir svartir krossar og blár og rauður litur. Biskupinn er heilagur Díonýsíus sem var hálshöggvinn í París og er verndardýrlingur frankalands. Lyklarnir eru borgarlyklar Krefeld og Uerdingen, en þessar borgir voru sameinaðar 1929.
Orðsifjar
Krefeld hét upphaflega Krinvelde, eða Krähenfelde eins og sagt mun vera í dag. Það merkir krákuvöllur (Krähe = kráka, -feld = völlur). Uerdingen hét upphaflega Urðingi. Það hljómar íslenskt, en merking er óviss. Helst að það hafi eitthvað með urð að gera.
Upphaf
Rómverjar reistu hervirki á staðnum og kölluðu Gelduba. Ekki er vitað hve lengi Rómverjar voru þar, en heitið er enn til sem borgarhverfið Gellep. 1105 kemur Krefeld fyrst við skjöl og var þá lítill bær. Karl IV keisari veitti Krefeld borgarréttindi 1373. Hún kemur lítið við sögu næstu aldir.
Trúarsaga
thumb|Silkihúsin voru í senn íbúðarhús og vinnuhús 1560 urðu siðaskiptin í borginni, en kaþólikkar fá þó að vera í borginni áfram. Í Kölnarstríðinu 1584 sóttu bærískar hersveitir gegn borgum lúterstrúarmanna í Rínarlandi. Í stríðinu var Krefeld lögð í rúst þar sem hún var að mestu lútersk. Borgin lá í rústum í hartnær tvo áratugi. 1598 eignuðust Hollendingar borgina, sem endurreistu hana og lýstu hana hlutlausa. Hlutleysi þetta varaði í gegnum sjálfstæðisstíð Hollendinga, 30 ára stríðið og aldirnar þar á eftir. Sökum hlutleysisins flúðu margir mennonítar og endurskírendur til borgarinnar, enda voru þeir ofsóttir víða annars staðar. 1656 stofnuðu mennonítar vefnaðarverksmiðjuna von der Leyen, sem varð slíkur efnahagslegur ábati fyrir borgina að hún fékk auknefnið Silkiborgin. Á meðan streymdu fleiri ofsóttir trúarhópar til Krefeld, fleiri en borgin gat tekið á móti. Því tóku 13 fjölskyldur (mennonítar og kvekarar) til bragðs að flytja til Ameríku 1683 og stofnuðu þar bæinn Germantown í Pennsylvaníu. Þetta voru fyrstu Ameríkuferðir frá Þýskalandi. Germantown er í dag borgarhverfi í Philadelphiu. 1702 lést Vilhjálmur III af Óraníu og komst borgin þá í eigu Prússlands. Krefeld var þá orðin ein mesta vefnaðarborg ríkisins.
18. öldin
Í 7 ára stríðinu átti sér stað orrusta við borgarhlið Krefeld 23. júní 1758. Þar voru samankomnir her frá Prússlandi, undir stjórn Ferdinands von Braunschweig, og her frá Frakklandi. Frakkar voru langtum fjölmennari, voru með 47 þús manns. Prússar voru aðeins með 32 þús manns, en þrátt fyrir það sigruðu prússar og hröktu Frakka á brott. Þegar Friðrik II konungur Prússlands sótti Krefeld heim 1763 voru helmingur vinnufærra manna starfandi í vefnaðarfyrirtæki von der Leyen. Nær allur útflutningur vefnaðarvörunnar fór til Ameríku og Rússlands. Vefstólarnir voru um 700 talsins. Konungur var svo hrifinn af iðninni, að hann fyrirskipaði bann við að kalla íbúa borgarinnar til herþjónustu. 1792 hertók franskur byltingarher borgina, sem var innlimuð Frakklandi tveimur árum síðar. Napoleon sjálfur sótti borgina heim 1804. Eftir fall hans varð Krefeld prússnesk á ný.
Nýrri tímar
thumb|Krefeld 1856 Iðnbyltingin hófst fyrir alvöru með tilkomu járnbrautarinnar 1849. Vilhjálmur I konungur Prússlands sótti borgina heim 1863. Borgarbúar sýndu honum fádæma ókurteisi með því að hylla hann ekki, heldur sitja heima. Sjö árum síðar átti að reisa minnisvarða um konung. Vilhjálmur hafði þá ekki gleymt ókurteisi borgarbúa og krafðist þess að styttan af sér sneri baki í borgina. Styttan sjálf er ekki til lengur. Hún var brædd fyrir hergagnaiðnaðinn í heimstyrjöldinni síðari. Í heimstyrjöldinni fyrri voru ungir menn kallaðir í herinn. Herþjónustubannið hafði verið tekið úr gildi 1794. Eftir tapið í stríðinu hertóku Belgar borgina og héldu henni í tíu ár. 1929 voru borgirnar Krefeld og Uerdingen sameinaðar í eina stórborg. Í heimstyrjöldinni síðari varð Krefeld fyrir nokkrum loftárásum, en skemmdir urðu tiltölulega minni en í öðrum borgum. Þann 3. mars 1945 hertóku Bandaríkjamenn borgina en hún varð hluti af breska hernámssvæðinu. Í dag er Krefeld enn mikil iðnaðarborg. Þar er meðal annars stórfyrirtækið Bayer með efnaiðnað og stáliðnaðarfyrirtækið Thyssen. 1983 sótti George Bush eldri Krefeld heim, en hann var þá varaforseti Bandaríkjanna. Mikil mótmæli brutust út í borginni og fóru fram götubardagar milli lögreglu og 20 þúsund mótmælenda þar.
Íþróttir
Íshokkí er ein vinsælasta íþróttagrein borgarinnar. Félagið Krefelder Pinguine leikur í 1. deild og varð þýskur meistari 2003.
Hokkílið borgarinnar, Crefelder Hockey und Tennis Club, er eitt af toppliðum í þýsku hokkídeildinni. Liðið varð þýskur meistari 2006 og innanhúshokkímeistari 2007.
Aðalknattspyrnulið borgarinnar er KFC Uerdingen (sem hét Bayer Uerdingen fram til 1995). Liðið varð bikarmeistari 1985 (sigraði Bayern München í úrslitaleik) og komst í undanúrslit Evrópukeppni bikarhafa árið eftir (tapaði þá fyrir Atlético Madrid). Liðið leikur í neðri deildum í dag. Tveir Íslendingar hafa leikið með liðinu: Atli Eðvaldsson og Lárus Guðmundsson, báðir 1985-88.
Vinabæir
Krefeld viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Burg Linn
Real Betis
Real Betis Balompié, oftast þekkt sem Real Betis eða bara Betis, er spænskt knattspyrnufélag með aðsetur í Sevilla. Félagið var stofnað árið 1907, þeir spila í La Liga. Þeir spila heimaleiki sína á Estadio Benito Villamarín í suðurhluta borgarinna sem tekur 60,720 áhorfendur í sæti.
Snjóhengjan
Snjóhengjan er óformlegt heiti á krónueignum erlendra aðila sem fastar eru á Íslandi vegna gjaldeyrishafta sem hafa verið í gildi frá bankahruninu 2008. Þessar eignir eru taldar nema á bilinu 800 til 1000 milljörðum króna. Eigendur þessara fjármuna eru flestir taldir vera erlendir vogunarsjóðir og bankar sem vilji skipta þeim yfir í erlendan gjaldeyri. Óttast er að ef gjaldeyrishöftum yrði aflétt í skyndi þá myndi það þýða snöggt útstreymi gjaldeyris frá Íslandi og verulega gengisrýrnun krónunnar. Önnur lausn sem lögð hefur verið til er að eigendur snjóhengjunnar taki á sig verulega niðurfærslu á eignunum gegn því að fá leyfi til að taka afganginn út í erlendum gjaldeyri.
Í fréttum sumarið 2016 kom í ljós að meðal helstu eigenda innistæðna á Íslandi væru fjárfestingarfyrirtækin Eaton Vance og Loomis Sayles & Co.
Kepri
thumb|right|Kepri og Knum með tordýfil á milli sín Kepri eða Keper (fornegypska: ḫpr) var guð í fornegypskum trúarbrögðum sem var sýndur sem tordýfill eða sem maður með tordýfil í höfuðs stað. Hann var persónugervingur sólarinnar sem bjallan ýtir á undan sér yfir himininn og var raunar eini sólguðinn þar til Ra tók við því hlutverki, en eftir það varð Kepri aðeins eitt form Ra sem hin rísandi sól meðan Atúm var sólin sem sest.
Vindur
thumb|right|Vestanvindur, lýsing úr miðaldahandriti. Vindur er loft á hreyfingu í lofthjúpi. Orsök vinda er þrýstistigull, svigkraftur eða ójöfn hitun lofts við yfirborð. Þegar sólin hitar upp loft við yfirborðið, þá léttist það og stígur upp og verður þá til lágþrýstisvæði. Þegar hlýja loftið stígur dregur það með sér kaldara loft í neðri loftlögum og vindur myndast. Háþrýstisvæði verður til þar sem loft kólnar mjög (til dæmis algengt yfir Grænlandsjökli) og leitar því niður vegna þyngdar sinnar. Loft streymir út á við frá háþrýstisvæðinu. Á norðurhveli jarðar blása vindar réttsælis umhverfis hæð en rangsælis umhverfis lægð. Þessu er öfugt farið á suðurhveli jarðar. Þess vegna er norðanátt á Íslandi ef hæð er yfir Grænlandi og lægð er á sama tíma fyrir austan Ísland, svo að dæmi sé tekið. Að sama skapi skapast austanátt ef lægð er fyrir sunnan landið, en hæð fyrir norðan það.
IÉSEG School of Management
IÉSEG School of Management er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í Lille og La Défense. Hann er stofnaður 1964. IESEG var í 33. sæti meðal evrópskra verslunarskóla árið 2019 samkvæmt The Finanical Times. IESEG býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EQUIS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 7 500 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Christophe Catoir (Framkv.stj. (CEO) Adecco France) auk Nicolas Wallaert (Framkv.stj. (CEO) Cofidis France).
Artemisia Gentileschi
Artemisia Lomi eða Artemisia Gentileschi (8. júlí 1593 – um 1656) var ítölsk myndlistarkona á barokktímanum. Hún er álitin einn af fremstu listmálurum 17. aldar og var hluti af hópi listamanna sem kenndir voru við Caravaggio, ásamt föður sínum, Orazio Gentileschi. Hún var farin að mála myndir í atvinnuskyni aðeins 15 ára gömul. Hún var fyrsta konan sem fékk inngöngu í Accademia delle Arti del Disegno í Flórens og vann fyrir alþjóðlegan hóp viðskiptavina á tíma þegar konur höfðu annars fá tækifæri til listnáms eða sem atvinnulistamenn. Hún starfaði í Flórens, Róm, Napólí og á Englandi. Ekki er nákvæmlega vitað hvenær andlát hennar bar að en vitað er að hún tók við pöntunum í Napólí fram undir miðjan 6. áratug 17. aldar. Sumir telja að hún hafi látist í Napólíplágunni 1656.
Rhizobium
Rhizobium er ættkvísl Gram-neikvæðra jarðvegs baktería sem binda nítrógen. Rhizobium mynda innanfrumusamlíf í sambandi við rætur ertuættar og Parasponia.
Bakteríurnar búa í plöntufrumum í rótarhnýðum þar sem þau umbreyta nitri í lofti í ammoníak og gefa af sér nitursambönd svo sem glútamín eða ureide til plöntunnar. Á móti veitir plantan bakteríunum lífræn efni sem hún hefur myndað með ljóstillífun.. Þetta er gagnkvæmt hagkvæmt samlífi sem er einkennandi fyrir Rhizobium ættkvíslina.
Artemisia Gentileschi
Gentileschi var þekkt fyrir að mála raunsæja kvenlíkama og fyrir færni sína í að nota liti til að skapa átök og dýpt. Listrænir hæfileikar hennar fengu lengi minni athygli en sagan um það hvernig listamaðurinn Agostino Tassi nauðgaði henni þegar hún var ung kona og þátttöku hennar í réttarhöldunum yfir honum. Í mörg ár var litið á list hennar sem jaðarfyrirbæri, en seinni tíma rannsóknir listsagnfræðinga hafa leitt til endurmats á henni. Hún er nú talin einn framsæknasti og tjáningarríkasti listmálari sinnar kynslóðar og verk hennar eru áberandi á stórum alþjóðlegum listsýningum.
Rhizobium
Saga
Beijerinck í Niðurlöndum var fyrstur til að einangra og rækta örveru úr rótum ertuplantna 1888. Hann nefndi hana Bacillus radicicola, og er hún nú staðsett í Bergey's Manual of Determinative Bacteriology undir ættkvíslinni Rhizobium.
Nautalda
Nautalda er 669 metra hátt móbergsholt milli Hnífár og Miklukvíslar, sunnan Nauthagajökuls í Hofsjökli. Austan Nautöldunnar er Nauthaginn. Um Nauthaga og Nautöldu lá leiðin inn í Arnarfell hið mikla en í Nauthaga eru volgrur sem ferðalangar gátu baðað sig í.
Rhizobium
Phylogeny
Núverandi viðurkennt ættartré samkvæmt List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature og National Center for Biotechnology Information (NCBI) og ættartréð er byggt á 16S rRNA-based LTP release 106 frá The All-Species Living Tree Project
AT&T
AT&T er bandarískt síma- og breiðbands- og sjónvarpsþjónustufyrirtæki. Frá og með 2010 er AT&T sjöunda stærsta fyrirtæki í Bandaríkjunum eftir tekjur og fjórða stærsta fyrirtæki sem ekki er ólíufyrirtæki (fylgir Walmart, General Electric og Bank of America). Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Dallas í Texas-fylki. Saga fyrirtækisins er löng og flókin og núverandi fyrirtækið var stofnað sem AT&T Inc. árið 2005.
Johannes Ockeghem
Johannes Ockeghem (u.þ.b. 1410 í Saint-Ghislain, Belgíu - 6. febrúar 1497, í Tours, Frakklandi) var tónskáld á endurreisnartímanum og leiðandi í annari kynslóð niðurlenska skólans. Hann er stundum sagður vera mikilvægasta tónskáldið á milli Guillaume Dufay og Josquin Des Prez. Ekki hafa varðveist mörg af verkum hans. Þekktar eru 14 messur og ein sálumessa, 9 mótettur, 1 söngmótetta og 21 chansons. Hann var engu að síður þekktur á sínum tíma um gervalla Evrópu fyrir tilfinningaþrungna tónlist sína.
Josquin Des Prez
thumb|right|Josquin Des Prez Josquin Des Prez (u.þ.b. 1450 til 1455 - 27. ágúst 1521) var fransk- flæmskt tónskáld á endurreisnartímanum. Hann var frægasta evrópska tónskáldið á milli Guillaume Dufay og Palestrina og er vanalega talinn mikilvægur í tengslum við niðurlenska skólann. Vinsældir hans stöfuðu ekki aðeins af því að hann var eitt mest menntaða, hæfileikaríkasta og frumlegasta tónskáld síns tíma, en vegna þess hversu hæfileikaríkur hann var í því að sameina hinar ýmsu vinsælu tónsmíðaaðferðir síns tíma. Hann samdi aðallega trúarlega tónlist, en þó nokkuð af chansonum sem sumir eru enn sungnir reglulega í dag.
Jakt
thumb|right|Norsk jakt full af skreið. Jakt er heiti á ýmsum gerðum af litlum seglskipum sem voru notuð í Norður-Evrópu frá miðöldum og fram á 19. öld. Nafnið er fengið úr hollensku, jachtschip og var heiti á litlum herskipum sem eltu uppi sjóræningja í grunnum víkum og flóum. Í Eystrasalti var þetta heiti notað yfir léttar skútur með gaffalsegl og gaffaltopp og bugspjót. Í Noregi var jakt eða jekt heiti á heimasmíðuðum súðbyrtum bátum með laust þilfar og rásegl sem notaðir voru til að flytja skreið alls staðar að úr Noregi á fiskmarkaðinn í Björgvin.
Fyrsta þilskipið sem keypt var til Reykjavíkur (árið 1866) var lítil einmastra jakt sem hét Fanny.