cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Þórunn Erna Clausen
Þórunn Erna er dóttir hins dansk ættaða Hauks Clausen (8. nóvember 1928 – 1. maí 2003), tannlæknis og frjálsíþróttamanns, og konu hans Elínar Hrefnu Thorarensen (f. 17. febrúar 1944). Hún lærði leiklist við Webber Douglas Academy í London og útskrifaðist þaðan árið 2001.
Þórunn Erna hefur meðal annars leikið Rauðhettu í Hafnarfjarðarleikhúsinu og Dóru í Lykli um hálsinn í Vesturporti. Hún lék einnig í einleiknum Ferðir Guðríðar í Skemmtihúsinum, bæði á ensku og þýsku, og í söng- og spunasýningunni Le Sing á Broadway. Hún lék Nansí í söngleiknum Ólíver hjá Leikfélagi Akureyrar og Sue í Dýrlingagenginu sem sett var upp í Listasafni Reykjavíkur og hlaut fyrir það tilnefningu til Grímunnar árið 2003 sem leikkona ársins í aukahlutverki.
Þórunn Erna hefur lengst af starfað við Þjóðleikhúsið og meðal annars leikið þar í Syngjandi í rigningunni, Ragnheiði Birnu í Þetta er allt að koma, Reyndar í Leitinni að jólunum, í Virkjuninni, Sælueyjunni, móðurina í Sitji guðs englar, bangsann í Góðu kvöldi og Tínu í Konan áður. Í Borgarleikhúsinu lék Þórunn Erna systur Margréti í Söngvaseið og var aðstoðarleikstjóri í leiksýningunni Fjölskyldan – ágúst í Osage-sýslu.
Þórunn Erna leikur nú í nýrri leikgerð af einleiknum um Guðríði Þorbjarnardóttur, Ferðasögu Guðríðar á íslensku í Víkingaheimum í Reykjanesbæ.
Þórunn Erna var gift tónlistarmanninum Sigurjóni Brink, en saman sömdu þau lagið Aftur heim, sem var framlag Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011. Sigurjón lést skyndilega þann 17. janúar 2011.
Olivia Munn
thumb|Munn, [[2012]]
Lisa Olivia Munn (fædd 1980) er bandarískur leikari.
Enevold Kruse
Enevold Kruse (d. 1626) var danskur aðalsmaður og hirðstjóri á Íslandi frá 1601 til 1606.
Hann var yfirliðþjálfi hjá Kristjáni IV og féll í orrustunni við Lutter am Barenberg 27. ágúst árið 1626.
Travemünde
thumb|Hluti af baðströndinni í Travemünde. Fremst sér í bakka árinnar Trave en til vinstri sér í Maritim-hótelið. Travemünde er lítill strandbær sem tilheyrir Lübeck. Hann liggur fyrir norðan aðalborgina, við ósa Trave í Eystrasalt. Travemünde er einn vinsælasti og kunnasti heilsu- og baðstrandabær Þýskalands.
Saga
Travemünde var stofnuð sem borg 1187 á tímum Hinriks ljóns (Heinrich der Löwe). 1226 veitt keisarinn Hinrik II borginni Lübeck ýmis réttindi gagnvart Travemünde, en 1329 eignaðist Lübeck bæinn alveg. Bærinn var víggirtur í gegnum miðaldirnar. 1802 hófst þjónusta við baðgesti í bænum, sem fljótlega varð að einum vinsælasta baðstað í þýska ríkinu. Napoleon hertók Lübeck og Travemünde 1806 og lét hann brjóta niður allar víggirðingar og múra. 1882 fékk bærinn járnbrautartengingu við Lübeck. Ári seinna var spilavítið vígt, en það er með elstu spilavítum Þýskalands. Í dag búa tæp 14 þús manns í bænum, en hundruðir þúsunda gestir sækja hann árlega heim. Árlega fer fram siglingavika í bænum, en hún er talsvert minni í sniðum en Kílarvikan.
Skjaldarmerki
Þótt Travemünde tilheyri Lübeck á bærinn sér þó sitt eigið skjaldarmerki. Það sýnir rauða borgarmúra og turn á hvítum grunni. Múrarnir tákna Travemünde. Litli skjöldurinn til vinstri er skjöldur Lübeck og skjöldurinn til hægri eru litir Slésvíkur-Holtsetalands.
Vitinn
Vitinn í Travemünde er einn sá elsti í Þýskalandi. Hann var reistur 1539 á stað þar sem áður hafði staðið viti (sem Danir eyðilögðu). Vitinn er gerður úr tígulsteinum og er 31 metra hár. Hann brann 1827 þegar eldingu laust í hann og eyðilagðist þá ljósagangurinn. 1903 var vélinni umbreytt í rafmagnsvél. Vitinn var í notkun allt til 1972, en þá var nýr viti settur upp á hið nýreista hótel Maritim í 115 metra hæð. Nýi vitinn er því hæsti viti Evrópu. Gamli vitinn er friðaður og er safn í dag.
Passat
Passat er gamalt seglskip sem var smíðað 1911 í Hamborg. Það var í stöðugum verslunarsiglingum til Suður-Ameríku, en 1925 varð það að skólaskipi. Það mun hafa siglt 39 sinnum fyrir Hornhöfða og tvisvar í kringum hnöttinn. 1959 keypti Lübeck skipið og setti það upp sem safn í Travemünde. Skipið er opið almenningi. Þar eru þrír veislusalir og 98 kojur. Vinsælt er að gifta sig um borð í skipinu. Möstrin eru 56 metra há.
Sand World
Baðströndin í Travemünde (á ströndinni í Priwall) hefur síðustu ár verið notuð fyrir Sand World, þ.e. sýningu á tröllauknum sandfígúrum. Ýmsir sandlistamenn komu saman og mynduðu heila sandveröld, bæði fígúrur, byggingar og annað, og voru sumar myndirnar allt að 10 metra háar. Sand World hófst 2002 og hefur verið haldið árlega til 2007. Hvert ár var annað þema í gangi. Verkefnið lognaðist hins vegar út af 2007 vegna mikilla rigninga þetta sumar.
Suður-Austurbotn
thumb|Kort. Suður-Austurbotn (finnska: Etelä-Pohjanmaa) er hérað í vestur-Finnlandi. Íbúar eru um 192.000 (2021) og er flatarmál héraðsins 14.000 ferkílómetrar. Seinäjoki er höfuðborgin og stærsta borgin.
Emil Thoroddsen
Emil var einn af aðalhvatamönnum að stofnun Víkings en stofnfundur félagsins fór fram í kjallaranum á heimili hans að Túngötu 12.
Hann var helsti listgagnrýnandi Morgunblaðsins frá 1926-1933 og starfaði við Ríkisútvarpið frá stofnun þess 1930. Þekktustu lög hans eru „Íslands Hrafnistumenn“, sem síðar varð innblástur að nafni dvalarheimilis aldraðra sjómanna, og „Hver á sér fegra föðurland“ við ljóð Huldu sem var frumflutt á Lýðveldishátíðinni 1944, skömmu áður en hann lést úr lungnabólgu, langt fyrir aldur fram.
Æviágrip
Emil var sonur Þórðar J. Thoroddsens héraðslæknis í Keflavík og Önnu Pétursdóttur Gudjohnsen. Þórður, faðir Emils, er sonur skáldsins Jóns Thoroddsen en því kyni hafa fylgt óvenjulegir hæfileikar og sterkt ættarmót. Raunar voru báðir afar Emils listamenn; Pétur Gudjohnsen var organisti í Dómkirkjunni í Reykjavík. Þá voru honum náskyldir tónskáldin Jón Leifs og Skúli Halldórsson ásamt Bjarna Böðvarssyni hljómsveitarstjóra, föður Ragnars Bjarnasonar, og Þorvaldur Bjarnason.
Emil lauk stúdentsprófi við Menntaskólann í Reykjavík árið 1917 og fór eftir það í Kaupmannahafnarháskóla þar sem hann lagði stund á listasögu og málaralist. Hann varð cand. phil. árið 1918. Emil hafði lært myndlist hjá Ásgrími Jónssyni sem unglingur og margir töldu að hann myndi fara í myndlistarnám, en frá 1921 til 1925 var hann í tónlistarnámi í Leipzig og Dresden. Eftir dvalir sínar erlendis sneri hann heim og gerðist hljómsveitarstjóri við Leikfélag Reykjavíkur. Hann þýddi þó nokkuð af leikverkum fyrir leikfélagið auk þess sem hann starfaði sem myndlistargagnrýnandi og tónlistargagnrýnandi Morgunblaðsins frá 1926 til 1933. Ennfremur var Emil einn af stofnendum Tónlistarfélags Reykjavíkur.
Árið 1930 tók hann þátt í samkeppni um „Alþingishátíðarkantötu“ en dómnefnd valdi heldur tónverk eftir Pál Ísólfsson. Sama ár hóf Emil störf sem píanóleikari við Ríkisútvarpið þar sem hann raddsetti og útsetti fjölda laga og lagasyrpa. Á þeim árum samdi hann vinsæl leikrit upp úr skáldsögum afa síns, Pilti og stúlku og Manni og konu. Fyrir Lýðveldishátíðina 1944 sigraði Emil keppni um lag við ljóðaflokka Huldu. Framlag hans náði til þriðja ljóðaflokks hennar sem hefst á orðunum: „Hver á sér fegra föðurland?“. Hefur hátíðarljóðið gengið undir því nafni síðan. Emil lést aðeins þremur vikum eftir frumflutninginn á hátíðinni.
Emil Thoroddsen var þríkvæntur; Fyrst kvæntist hann Elisabeth Brühl árið 1925 en þau skildu, síðan Guðrúnu Bryndísi Skúladóttur 1931 en hún lést 1938 aðeins 37 ára gömul, og að síðustu Áslaugu Árnadóttur árið 1941.
Hlíðarendi (Reykjavík)
Hlíðarendi var upphaflega erfðafestubýli sem Jón Kristjánsson prófessor reisti við Öskjuhlíð í Reykjavík árið 1916. Knattspyrnufélagið Valur keypti það árið 1939 og gerði þar Valsvöllinn. Þar voru reist íþróttahús 1958 og annað 1987. Núverandi íþróttahús er frá 2007. Árið 2015 hófust framkvæmdir við nýtt íbúðahverfi á jörðinni. Götur í hverfinu hafa heiti sem öll enda á -hlíð, líkt og annarsstaðar í Hlíðahverfi. Ákveðið var að taka upp nýtt póstnúmer, 102, fyrir þetta hverfi og byggðina í Skerjafirði og við Háskóla Íslands og Háskólann í Reykjavík.
Nú skal segja
Nú skal segja er íslensk útgáfa af erlendu þjóðlagi sem er oft spilað um jólin. Höfundurinn er óþekktur.
Texti
Nú skal segja, nú skal segja hvernig litlar telpur gera: Vagga brúðu, vagga brúðu -og svo snúa þær sér í hring.
Nú skal segja, nú skal segja hvernig litlir drengir gera: Sparka bolta, sparka bolta -og svo snúa þeir sér í hring.
Nú skal segja, nú skal segja hvernig ungar stúlkur gera: Þær sig hneigja, þær sig hneigja -og svo snúa þær sér í hring.
Nú skal segja, nú skal segja hvernig ungir piltar gera: Taka ofan, taka ofan -og svo snúa þeir sér í hring.
Nú skal segja, nú skal segja hvernig gamlar konur gera: Prjóna sokka, prjóna sokka -og svo snúa þær sér í hring.
Nú skal segja, nú skal segja hvernig gamlir karlar gera: Taka í nefið, taka í nefið -og svo snúa þeir sér í hring.
Pennsylvanía
Pennsylvanía er eitt af fylkjum Bandaríkjanna. Pennsylvanía liggur að New York í norðri, New Jersey í austri, Delaware og Maryland í suðri, Vestur-Virginíu í suðvestri og Ohio í vestri. Í norðvestri liggur Pennsylvanía að stöðuvatninu Lake Erie. Pennsylvanía er 119.283 ferkílómetrar að flatarmáli.
Höfuðborg fylkisins heitir Harrisburg en Philadelphia er stærsta borg Pennsylvaníu. Pittsburgh er önnur stór borg í Pennsylvaníu. Íbúar fylkisins eru um 13 milljónir (2020). Fylkið heitir í höfuðið á William Penn og er svo að skilja heimildir sem hann sjálfur nefnt það eftir sér. Sótti hann við nafngiftina í latínu sylvan - skógar - og ía sem er algeng ending á landanöfnum.
Hreppsnefnd Viðvíkurhrepps
Hreppsnefnd Viðvíkurhrepps er lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa Viðvíkurhreppi. Hreppsnefnd ber ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið hefur falið sveitarstjórnum.
1994
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:
1990
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 26. maí 1990.
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1982
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1966
Úrslit úr sveitarstjórnarkosningunum 1966
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1962
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 24. júní 1962
1958
Í hreppsnefndarkosningunum 1958 var aðeins einn flokkur í framboði og var hann því sjálfkjörinn. .
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
Karl 10. Gústaf
thumb|right|Málverk af Karli 10. eftir [[Sébastien Bourdon frá 1652-3.]] '''Karl 10. Gústaf''' (8. nóvember 1622 – 13. febrúar 1660) var konungur Svíþjóðar frá 1654 til dauðadags. Hann var sonur Jóhanns Casimir, greifa af Pfalz og Katrínar Svíaprinsessu, dóttur Karls 9.. Kristín Svíadrottning fékk hann samþykktan sem arftaka sinn árið 1649 og hann tók við embætti þegar hún sagði af sér fimm árum síðar. Hann giftist 1654 Heiðveigu Leónóru af Holstein-Gottorp og átti með henni ríkisarfann Karl 11.. Hjónaband þeirra var bandalag milli sænsku krúnunnar og hertogans af Holtsetalandi gegn Danmörku.
Stríðið gegn Póllandi
Sumarið 1655 réðist hann gegn Pólsk-litháíska samveldinu og lagði brátt undir sig bæði Varsjá og Kraká, en Jóhann 2. Casimir flúði til Slésíu. Honum hélst illa á sigrinum, neitaði að boða pólska þingið til að fjalla um lögmæti landakrafna hans og hann lenti því í vandræðum þegar Jóhann sneri aftur með her sinn.
Innrásin í Danmörku
Þegar Danir gengu á lagið og sögðu honum stríð á hendur 1. júní 1657 notaði hann tækifærið til að hverfa með leifar hersins frá Póllandi og réðist inn í Jótland þar sem danski herinn kom engum vörnum við. Um veturinn bjóst hann til þess að ferja herinn yfir á eyjarnar, en vegna gríðarlegra frosta í lok janúar 1658 myndaðist nægilega sterkur ís á Litlabelti og Stórabelti að sænski herinn gat gengið yfir með allan sinn farangur. Eftir málamyndamótstöðu gáfust Danir upp og undirrituðu Hróarskeldufriðinn 26. febrúar þar sem þeir gáfu Svíum eftir öll lönd Danmerkur austan Eyrarsunds, auk Þrændalaga í Noregi.
Önnur innrásin í Danmörku
7. júlí sama ár rauf Karl friðinn við Danmörku og gerði aftur innrás frá Holtsetalandi í því augnamiði að leggja landið undir sig. Hann náði allri Danmörku á sitt vald nema Kaupmannahöfn sem hélt áhlaupið út. Í orrustunni um Eyrarsund beið sænski flotinn ósigur gegn hollenskum og dönskum flota 29. október. Hollendingar og Danir hröktu sænska herinn smátt og smátt frá eyjunum og Jótlandi og 13. febrúar 1660 lést Karl. 26. maí 1660 var aftur undirritað friðarsamkomulag, Kaupmannahafnarfriðinn, þar sem Danir fengu Borgundarhólm og norsku héruðin til baka, en gáfu eftir tilkall til landanna austan Eyrarsunds.
Spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn
Spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn (sp. Partido Socialista Obrero Español; skammstafað PSOE), oft kallaður Sósíalistaflokkurinn í daglegu tali, er spænskur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn var stofnaður árið 1879 og er elsti starfandi stjórnmálaflokkur á Spáni.
PSOE er aðili að Flokki evrópskra sósíalista og Alþjóðasambandi sósíalista.
Saga flokksins
Pablo Iglesias stofnaði flokkinn þann 2. maí árið 1879 með það í huga að tala máli og gæta hagsmuna verkalýðsstéttar Spánar. Flokkurinn var stofnaður á grundvelli sósíalisma og marxískra kenninga. Árið 1936 gekk flokkurinn í ríkisstjórn ásamt öðrum vinstriflokkum spænska lýðveldisins. Eftir að herforinginn Francisco Franco gerði tilraun til valdaráns ásamt spænskum íhaldsöflum síðar sama ár klofnaði PSOE í þrjár fylkingar: í marxískan byltingarflokk, í miðvinstrisinnaðan stjórnmálaflokk og í umbótaflokk.
Eftir að Franco og stuðningsmenn hans unnu spænsku borgarastyrjöldina og komu á einræði var spænski sósíalíski verkamannaflokkurinn bannaður. Flokknum var ekki leyft að starfa á ný fyrr en árið 1977, eftir dauða Francos og endalok einræðisstjórnarinnar. Flokkurinn vann sigur í þingkosningum árið 1982 og stofnaði ríkisstjórn þar sem aðalritari flokksins, Felipe González, varð forsætisráðherra. González var forsætisráðherra Spánar fyrir flokkinn til ársins 1996, en þá bað flokkurinn ósigur í þingkosningum fyrir Þjóðarflokknum og borgaraleg hægristjórn undir forsæti José María Aznar tók við völdum á Spáni.
Árið 2004 tókst flokknum að vinna sigur gegn Þjóðarflokknum og mynda nýja ríkisstjórn með flokksleiðtogann José Luis Rodríguez Zapatero sem forsætisráðherra. Stjórn Zapateros hélt velli eftir kosningar árið 2008 en árið 2011 hlaut Sósíalistaflokkurinn sína verstu kosningu frá tíma borgarastyrjaldarinnar og Þjóðarflokkurinn vann hreinan meirihluta á þingi.
Á öðrum áratugi 21. aldar var sósíalíski verkamannaflokkurinn lengst af stærsti stjórnarandstöðuflokkurinn ásamt Borgaraflokknum og vinstriflokknum Podemos. Frá árinu 2014 hefur Pedro Sánchez verið aðalritari flokksins. Hann varð forsætisráðherra Spánar árið 2018 eftir að hafa leitt vantrauststillögu gegn stjórn Mariano Rajoy. Í kosningum sem haldnar í apríl árið 2019 vann flokkurinn um 30 prósent atkvæða og varð stærsti flokkurinn á spænska þinginu. Sánchez tókst þó ekki að mynda meirihlutastjórn og því var aftur haldið til kosninga þann 10. nóvember sama ár. Í þeim kosningum viðhélt flokkurinn svipuðu fylgi.
Kaupstaður
Kaupstaður er heiti á þéttbýlisstað sem nýtur sérstakra réttinda sem verslunarstaður, með stjórnsýslu sem er aðgreind frá dreifbýlinu í kring (hefur „kaupstaðarréttindi“). Kaupstaðarréttindi voru sérstök réttindi sem kaupstaðir nutu og gátu meðal annars falið í sér eigin bæjarstjórn og bæjardómara og rétt til að reka verslun og iðnað. Orðið kauptún hefur verið haft um smærri þéttbýliskjarna sem ekki hafa formleg kaupstaðarréttindi.
Á Íslandi voru kaupstaðarréttindi innleidd þegar einokunarverslunin var lögð niður 18. ágúst 1786. Þá fengu sex staðir kaupstaðarréttindi á Íslandi: Reykjavík, Grundarfjörður, Ísafjarðarbær, Akureyri, Eskifjörður og Vestmannaeyjar. Vegna ýmissa erfiðleika næstu ár varð vöxtur þessara kaupstaða hægari en við var búist og féllu kaupstaðarréttindi þeirra allra, annarra en Reykjavíkur, niður árið 1836. Næstu áratugi börðust margir þessara staða fyrir endurheimt kaupstaðarréttinda og fleiri staðir fengu slík réttindi. Kaupstaðarréttindi voru veitt með sérlögum frá Alþingi og nutu kaupstaðir þess að vera sérstakt lögsagnarumdæmi aðgreint frá sýslunni. Með nýjum sveitarstjórnarlögum árið 1986 gátu bæir orðið kaupstaðir að uppfylltum vissum skilyrðum svo ekki þurfti lengur sérlög til. Með lögum um framkvæmdavald í héraði 1989 voru sýslurnar síðan felldar niður sem sérstakt stjórnsýslustig og eftir það var í raun enginn munur á stjórnsýslu sveitarfélaga eftir því hvort þau teldust kaupstaðir, kauptún, bæir eða hreppar. Síðasti bærinn sem fékk formleg kaupstaðarréttindi á Íslandi var Sandgerði árið 1990.
Mjólk
thumb|Mjólk í [[glasi.]] Mjólk er næringarríkur vökvi sem kvenkyns spendýr framleiða í mjólkurkirtlum og sem ungviði kemst að með því að sjúga spena móður sinnar. Undantekning frá þessu eru nefdýr sem eru án spena, en seytla þess í stað mjólkinni út úr holum á kvið sér.
Orðið er einnig notað yfir safa úr jurtaríkinu, svo sem kókosmjólk.
Innihald
Dæmi um innihald kúamjólkur er 85 til 90% vatn, 1,5 til 4,0% mjólkurfita, 3,5% mjólkurprótein (ost- og mysuprótein), 4,5% kolvetni og 0,7% steinefni. Þá inniheldur hún hormón og vítamín sem ungviðið þarfnast til að dafna. Í broddmjólk eru próteinsameindirnar mun lengri en í venjulegri hrámjólk og nýtast jórturdýrum best fyrsta sólarhringinn þar sem slímhúð þarmanna er „opnari“ þá en síðar á æviskeiðinu.
Mjólkurfita
Mjólkurfitan myndar kúlur og í hverjum lítra af kúamjólk eru um 3 til 4 milljónir slíkra kúlna. Það er hagur mjólkurvinnslunnar að hafa þessar fitukúlur sem stærstar þar sem það er auðveldara að skilja þær frá undanrennu eftir því sem þær eru stærri. Erfitt hefur reynst að strokka smjör hafi mjólk skemmst eða hún innihaldi hátt hlutfall frírra fitusýra. Mjólkurfitan hefur einnig áhrif á bragð mjólkurvara og hún ber með sér fituleysanlegu vítamínin A-, D-, E- og K-vítamín.
Í kúamjólk er hörð fita sem er þekktur áhættuvaldur í tengslum við hjarta- og æðasjúkdóma.
Mjólkurprótein
Mjólkurprótein í mjólk skiptist í ostprótein (kaseín), sem er um 74 til 80%, og mysuprótein. Mjólkurpróteinin innihalda allar amínósýrur sem teljast lífsnauðsynlegar manninum (þær sem hann framleiðir ekki sjálfur). Við hitun falla próteinin út, eða hlaupa, og þarfnast mysupróteinið mun minni hitunar en kasein. Við ofhitun mjólkur til ostagerðar getur osthlaupið bundið í sig of mikið vatn en þá skemmist osturinn.
Mjólkursykur
Mjólkursykur er sykrungur og finnst einungis í mjólk en magn hans fylgir mjólkurmagninu sem dýrið framleiðir. Mjólkursykur brotnar niður við sýringu mjólkurinnar.
Vítamín
Bæði vatns- og fituleysanleg vítamín finnast í mjólk en þau helstu eru A-, B1-, og B2-vítamín.
Steinefni
Mjólk er kalkrík en hún inniheldur einnig natríum, kalí og magnesíum. Natríum-innihald stígur við júgurbólgu.
Hormónar
Í kúamjólk eru hormónar, svo sem estrógen og prógesterón.
Brjóstamjólk
Flestar mæður gefa börnum sínum brjóstamjólk fyrstu mánuðina frá fæðingu, jafnvel lengur en tvö ár í sumum tilfellum, en oft er skipt yfir í sérstaka barnamjólk (þurrmjólk) í áföngum eða hún notuð samhliða móðurmjólkinni. Á endanum er barnið fært um að drekka „venjulega mjólk“ úr búðum, þ.e. kúamjólk. Á Íslandi er mjög algengt að fólk drekki mjólk fram eftir aldri, en víða annars staðar er það ekki venjan, og fólk jafnvel missir getuna til að brjóta niður laktósann í mjólkinni með aldrinum, þetta nefnist mjólkuróþol. Sumt fólk þjáist af mjólkurofnæmi.
Kaplamjólk og ösnumjólk líkjast mjög brjóstamjólk að efnainnihaldi og valda síður óþoli en kúamjólk. Á Íslandi er kaplamjólk stundum notuð handa ungbörnum sem þola ekki kúamjólk og um skeið var kaplamjólk frá Búlandi í Austur-Landeyjum seld í Hagkaupum. Erlendis er bæði kaplamjólk og ösnumjólk stundum notuð handa ungbörnum sem þola aðra mjólk illa.
Mjólkurafurðir
Stærsti mjólkurframleiðandi á Íslandi er Mjólkursamsalan í Reykjavík.
Austurbotn
thumb|Kort. Austurbotn (finnska: Pohjanmaa) er hérað í vestur-Finnlandi. Íbúar eru 180.000 (2019) og er flatarmál héraðsins 7.932 km2. Höfuðborgin er Vaasa. Um helmingur íbúa er sænskumælandi.
Sjóarinn síkáti
Sjóarinn síkáti er fjölskylduhátíð sem haldin hefur verið árlega í Grindavík síðan 1996. Hátíðin fer fram í tengslum við Sjómannadaginn.
Mississippi
Mississippi getur átt við:
Þriðja heimsstyrjöldin
thumb|right|Kjarnorkuvopn eru tengd hugtakinu þriðja heimsstyrjöldin. Þriðja heimsstyrjöldin er hugsanleg styrjöld sem gæti átt sér stað í framtíðinni. Á fyrri hluta 20. aldarinnar geysuðu fyrri og seinni heimsstyrjöldin þannig að ljóst er að, ef sú þriðja mun nokkru sinni eiga sér stað, þá líður langt á milli. Það einkennir umræðu um þriðju heimsstyrjöldina að talið er að notuð yrðu kjarnorkuvopn í því stríði og að eyðileggingin í kjölfarið yrði mikil eða jafnvel alger. Kjarnorkuvopn hafa aðeins tvisvar verið notuð áður, í bæði skiptin af hendi Bandaríkjahers í lok seinni heimsstyrjaldarinnar. Þegar vígbúnaðarkapphlaup var á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna var talið að opinberunarstríð á milli landanna tveggja hefði verið líklegt. Dómsdagsklukkan hefur verið tákn um þriðju heimsstyrjöldina síðan Truman-kenningin tók gildi árið 1947.
Hugsanleg atburðarás er meðal annars venjulegt stríð og eyðilegging jarðarinnar.
Mikið hefur verið skrifað um þriðju heimsstyrjöldina í fagurbókmenntum. Til að mynda í bók Tom Clancys Rauður stormur.
Norður-Ísafjarðarsýsla
350px|thumb|
Norður-Ísafjarðarsýsla var ein af sýslum Íslands.
Þingmenn
Eftir að Ísafjarðarsýslu var skipt upp, 1903, var Norður Ísafjarðarsýsla stakt kjördæmi með einn þingmann uns Vestfjarðakjördæmi var myndað árið 1959.
Seth Green
thumb|Green, [[2011]]
Seth Benjamin Green (fædd 1974) er bandarískur gamanleikari og kvikmyndaframleiðandi.
Kasmír
thumb|Pólítiskt kort af Kasmír. thumb|right|Pahalgamdalur í Kasmír. thumb|[[Nanga Parbat-fjall.]]
Kasmír er nyrsta hérað Indlandsskaga. Fram á miðja 19. öld var heitið aðeins notað um Kasmírdal milli Stóru Himalajafjalla og Pir Panjal-fjallgarðsins. Í dag nær svæðið yfir indverska héraðið Jammú og Kasmír (sem skiptist í umdæmin Jammú, Kasmír og Ladakh), pakistönsku héruðin Azad Kashmir og Gilgit-Baltistan og kínversku landsvæðin Aksai Chin og Trans-Karakoram-ræmuna.
Svæðið var mikilvæg miðstöð Hindúisma og síðar Búddisma á fyrsta árþúsundinu. Múslimskir konungur náðu þar völdum árið 1339 og héraðið varð hluti af Mógúlveldinu 1585. Afganska Durraniveldið lagði Kasmír undir sig 1751. Árið 1819 lögðu herir Síka frá Púnjab héraðið undir sig. Þegar Fyrsta stríð Breta og Síka braust út 1845 seldu Bretar Gulab Singh svæðið sem varð hans furstadæmi. Afkomendur hans ríktu þar til 1947 þegar Breska Indland fékk sjálfstæði sem Indland og Pakistan. Deilur um það hvort héraðið skyldi verða hluti af Indlandi eða Pakistan voru leystar með málamiðlun 1948 sem fól í sér að Pakistan fékk einn dreifbýlan þriðjung og Indland afganginn ásamt borginni Srinagar. Þjóðaratkvæðagreiðsla sem Sameinuðu þjóðirnar höfðu krafist var aldrei haldin. Deilur um héraðið hafa síðan oft leitt til átaka milli Indlands og Pakistan.
Fjórföld tvenna
Fjórföld tvenna er hugtak í körfubolta og á við um það þegar leikmaður nær tveggja stafa tölu í fjórum af eftirfarandi fimm: stigum, fráköstum, stoðsendingum, vörðum skotum og stolnum boltum.
Í efstu deildum og bikarkeppnum á Íslandi
1 Efsta deild kvenna hét 1. deild kvenna frá 1952 til 2007 en þá var nafni hennar breytt í Úrvalsdeild kvenna.
Í efstu deild karla var ekki farið að telja fráköst, stoðsendingar og stolna bolta fyrr en tímabilið 1988-1989 og varin skot fyrr en 1994-1995. Í efstu deild kvenna var ekki farið að telja þessa tölfræði þætti fyrr en tímabilið 1994-1995.
Þeir sem voru nærri því að ná fjórfaldri tvennu
3. mars 1990 náði Hakeem Olajuwon, leikmaður Houston Rockets, 29 stigum, 18 fráköstum, 10 stoðsendingum og 11 vörðum skotum í leik gegn Golden State Warriors. Eftir leikinn var talan hins vegar leiðrétt og fjöldi stoðsendinganna sagður níu. NBA-deildin telur þetta tilfelli því ekki sem fjórfalda þrennu.
Meðal annarra sem voru nærri því að ná fjórfaldri þrennu eru:
Fimmföld tvenna
Fimmföld tvenna er það þegar leikmaður nær tveggja stafa tölu í öllum af eftirfarandi fimm: stigum, fráköstum, stoðsendingum, vörðum skotum og stolnum boltum. Það eru tvö þekkt tilvik af fimmfaldri tvennu, báðar í bandaríska menntaskólaboltanum. Sú fyrri var hjá Tamika Catchings hjá Duncanville menntaskólanum þar sem hún var með 25 stig, 18 fráköst, 11 stoðsendingar, 10 stolna bolta og 10 varin skot í leik árið 1997. Sú seinni var 7. janúar 2012 þegar Aimee Oertner hjá Northern Lehigh menntaskólanum var með 26 stig, 20 fráköst, 10 stoðsendingar, 10 stolnir boltar og 11 varin skot.
Tengt efni
Double (Basketball) Double (basketball)
Carl Billich
Carl Billich (23. júlí 1911 – 23. október 1989) var íslenskur hljómsveitarstjóri af austurrískum ættum. Hann fæddist í Vínarborg og kom til Íslands fyrst árið 1933 með hljómsveit þaðan sem hafði verið ráðin til að leika á Hótel Íslandi. Hann kvæntist Þuríði Jónsdóttur árið 1939. Við hernám Breta á Íslandi var hann handtekinn og sendur í fangabúðir til Bretlands þar sem hann var öll styrjaldarárin. Eftir stríð var hann sendur til Þýskalands og var þar án vegabréfs en fyrir tilstilli eiginkonu sinnar tókst honum að flytja aftur til Íslands 1947 þar sem hann fékk ríkisborgararétt. Hann starfaði lengi sem kórstjóri og undirleikari, auk þess að leika í hljómsveitum. Árið 1964 var hann ráðinn tónlistar- og hljómsveitarstjóri hjá Þjóðleikhúsinu og starfaði þar til 1981.
Carl Billich var mjög virkur í íslensku tónlistarlífi, útsetti og lék inn á fjölda hljómplatna, bæði sem undirleikari og með Nausttríóinu og Hljómsveit Carls Billich. Hann samdi lagið „Óli lokbrá“ við texta eftir Jakob V. Hafstein.
Veiðistöng
thumbnail|Sjóstangveiði Veiðistöng er löng stöng úr sveigjanlegu efni sem notuð er til að veiða fisk. Veiðistangir eru gjarnan úr trefjaplasti (ýmist úr glertrefjum eða koltrefjum) eða bambus, með fiskilínu, sem nær frá veiðihjóli við handfestu á stönginni eftir stönginni endilangri, með öngul á endanum. Veiðistangir eru aðallega notaðar í stangveiði til afþreyingar andstætt fiskveiðum í atvinnuskyni þar sem notast er við önnur veiðarfæri eins og net og handfærarúllur. Til eru margar ólíkar gerðir af veiðistöngum en þær helstu eru flugustangir fyrir fluguveiði, kaststangir fyrir veiði með spún eða beitu, sterkar sjóstangir fyrir stangveiði í sjó, langar strandveiðistangir fyrir kastveiði frá sjávarströnd, og stuttar dorgstangir fyrir dorgveiði. Veiðistangir geta verið frá 2 upp í 20 fet (60 cm til 6 metrar) að lengd.
Fornegypsk trúarbrögð
thumb|right|Hjarta hins látna vegið, úr Dauðrabók skrifarans Hunefers frá tímum [[Nítjánda konungsættin|nítjándu konungsættarinnar.]] Fornegypsk trúarbrögð eru flókin og marglaga fjölgyðistrú sem var mikilvægur þáttur í samfélagi Forn-Egypta. Egyptar til forna trúðu á fjöldann allan af guðum, gyðjum og öðrum goðmögnum sem tengdust náttúrunni með ýmsum hætti. Goðsögur um þessa guði tengjast gjarnan tilteknum náttúrufyrirbærum sem þeim er ætlað að skýra.
Konungar Forn-Egypta, faraóarnir, voru af guðlegum uppruna og dýrkaðir sem guðir bæði í lifanda lífi og eftir dauða sinn. Opinber trúarbrögð landsins snerust mikið um dýrkun konungsins sem var milliliður milli heima manna og guða. Faraó færði guðunum fórnir til að viðhalda jafnvægi náttúrunnar. Opinberar trúarathafnir fóru fram í íburðarmiklum musterum. Stórfenglegar musterisbyggingar, pýramídarnir og heimildir um trúarathafnir sýna að gríðarmikið hefur verið lagt í framkvæmd opinberra trúarbragða svo að á tímabilum virðist líf almennings og yfirstéttarinnar vart hafa getað snúist um nokkuð annað. Utan við opinberu trúarbrögðin var síðan alþýðutrú þar sem almenningur átti sín samskipti við guðina.
Hinir flóknu fornegypsku grafsiðir eru áberandi einkenni fornegypskra trúarbragða. Forn-Egyptar lögðu mikið upp úr því að varðveita fimm hluta sálarinnar svo hún kæmist til undirheima. Upphaflega voru lík grafin beint í sandinn og þornuðu þannig náttúrulega, en þegar tekið var upp á því að setja látna höfðingja í grafhýsi, fundu Forn-Egyptar upp aðferðir við að smyrja líkið og búa til múmíur. Hinn látni var síðan dýrkaður og fórnarathafnir haldnar við grafhýsið í nokkurn tíma eftir andlátið.
Saga
Guðir Forn-Egypta eiga sér uppruna í dýraguðum sem voru verndarguðir héraða og bæja á forsögulegum tíma. Þegar elstu konungsættirnar náðu að skapa stórt miðstýrt ríki varð átrúnaður á suma þessa guði að ríkistrú með eigin stofnunum og prestum. Höfuðguðir, miðstöðvar átrúnaðar og völd presta breyttust eftir því hvernig stjórn landsins var háttað í þau þrjú árþúsund sem trúin var við lýði.
Þegar öflugir nágrannar tóku að leggja Egyptaland eða hluta þess undir sig 1. árþúsundið f.Kr. veiktust opinberu trúarbrögðin þar sem þau snerust einkum um dýrkun konungsins. Ptólemajarnir sem ríktu yfir Egyptalandi eftir sigra Alexanders mikla og gerðu helleníska menningu að menningu yfirstéttarinnar, héldu hinum forna átrúnaði við og ýttu undir konungsdýrkunina. Á þeim tíma runnu ýmsir egypskir guðir saman við gríska guði. Þegar Rómverjar lögðu landið undir sig 30 f.Kr. breiddist átrúnaður á ákveðna guði eins og Ísisi út um heiminn.
Koptíska kirkjan var stofnuð í Alexandríu af Markúsi guðspjallamanni árið 42 og kristni breiddist smám saman út þaðan um leið og hinum hefðbundnu trúarbrögðum hnignaði. Þegar kristni varð ríkistrú í Rómaveldi á 4. öld var síðustu leifum hinna fornu opinberu trúarbragða hent. Alþýðutrúin lifði þó áfram nokkurt skeið eftir það.
Davíð Arnar Sigvaldason
Davíð Arnar Sigvaldason (f. 29. apríl 1994) er íslenskur knattspyrnumaður sem lék síðast sem markvörður fyrir Elliða í árbænum í Íslensku 4. deildinni. Davíð ólst upp hjá Fylki og spilaði með þeim allan sinn yngriflokkaferil. Davíð hefur spilað 7 leiki fyrir Elliða. Þrátt fyrir að hafa spilað lítið af deildarleikjum síðustu ár þá hefur hann æft með Fylki á veturna og núna síðast Magna frá Grenivík
Malstraumur
Malstraumur (hafsvelgur (eða svelgur), hringiðustraumur eða röst (sbr.: hafröst) er hringiða vatns sem myndast vegna andstæðra strauma. Öflugir malstraumar getað myndað svokallað dauðasog, það er sog sem getur dregið niður syndandi mann til drukknunar en ekki stóra báta einsog áður var trúað. Frægastur malstrauma og einn sá öflugasti er Moskeyjarröstin við Lófóteyjaklasann í norður Noregi.
Ýviður
thumbnail|Llangernyw ýviðurinn, elsta tré [[Wales.]] Ýviður (eða ýr) (fræðiheiti: Taxus baccata) er barrtré af ýviðarætt. Ýviðurinn hefur dökkgrænar, mjúkar og gljáandi nálar. Nálarnar eru eitraðar, en einnig blómin á blaðöxlunum og kjarni aldinanna sem eru hárauðir berkönglar. Ýviðurinn er seinvaxinn en verður allt að 1000 ára. Hann er ræktaður í görðum en þrífst illa á Íslandi.
Ragnar Kjartansson
Ragnar Kjartansson:
Norður-Karelía
thumb|Kort. Norður-Karelía (finnska: Pohjois-Karjala) er hérað í austur-Finnlandi. Það er um 21,600 km2 og deilir 300 kílómetra landamærum við Rússland. Íbúar eru 161.000 (2019). Joensuu er höfuðborgin og stærsta borgin.
× Sorbaronia arsenii
× Sorbaronia arsenii, er ræktaður tegundablendingur, á milli A. arbutifolia og Sorbus decora.
Áþekkir blendingar
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með reyni sem annað foreldrið, eru:
Suður-Karelía
thumb|Kort. Suður-Karelía (finnska: Etelä-Karjala) er hérað í suðaustur-Finnlandi. Það er um 6.900 km2 og eru íbúar eru 128.000 (2019). Lappeenranta er höfuðborgin og stærsta borgin. Saimaa-vatn er í héraðinu.
Lucius Annaeus Seneca
Lucius Annaeus Seneca (stundum nefndur Seneca yngri eða bara Seneca) (um 4 f.Kr. – 65 e.Kr.) var rómverskur heimspekingur, stjórnmálamaður og rithöfundur á skeiði síðklassískrar latínu.
Ævi
Sagan hermir að Seneca hafi verið heilsuveill í æsku og hann hafi verið sendur til Rómar í nám. Hann hlaut þjálfun í mælskufræði og kynntist stóuspeki hjá Attalosi og Sotioni. Vegna veikinda sinna dvaldi Seneca í Egyptalandi árið 25-31 og hlaut meðferð þar.
Þegar hann sneri aftur hóf hann feril sem lögmaður og náði nokkrum árangri. Um árið 37 var hann næstum því drepinn vegna deilu við keisarann Caligula, sem hlífði honum einungis vegna þess að hann taldi að hinn veiklulegi Seneca yrði ekki langlífur hvort sem er. Árið 41 sannfærsði Messalina, eiginkona Claudiusar keisara, mann sinn um að senda Senecu í útlegð til Korsíku vegna framhjáhalds við Juliu Livillu. Í útlegðinni fékkst hann við heimspeki, náttúrufræði og skriftir.
Árið 49 lét fjórða eiginkona Claudiusar, Agrippina yngri, kalla Senecu aftur heim til Rómar til þess að kenna syni hennar, Luciusi Domitiusi, sem seinna varð Neró keisari. Þegar Claudius lést árið 54 tryggði Agrippina að Neró yrði hylltur sem keisari í stað sonar Claudiusar, Britannicusar.
Fyrstu fimm árin, quinquennium Neronis, stjórnaði Neró vel og var undir áhrifum frá Senecu og Sextusar Afraniusar Burrusar. En áður en langt um leið höfðu Seneca og Burrus glatað áhrifum sínum á Neró og stjórn hans varð gerræðislegri. Þegar Burrus lést árið 62 settist Seneca í helgan stein og varði tíma sínum æ meira í fræðimennsku og skriftir.
Árið 65 var Seneca sakaður um að eiga aðild að samsæri um að ráða Neró af dögum, pisoníska samsærinu. Engin réttarhöld voru haldin en Neró fyrirskipaði Senecu að svipta sig lífi. Sagnaritarinn Tacitus gerir grein fyrir sjálfsmorði Senecu. Þegar Seneca var látinn ætlaði eiginkona hans, Pompeia Paulina, að svipta sig lífi einnig en Neró dæmdi hana til lífs og neyddi hana til þess að lifa.
Ritverk
Meðal ritverka sem Senecu eru eignuð eru satíra, ritgerð um veðurfræði, fjöldi heimspekilegra ritgerða og bóka, 124 bréf (bókmenntaform ekki sendibréf) um siðfræðileg efni og níu harmleikir. Einn af harmleikjunum sem honum eru eignaðir, Octavia, er greinilega ekki réttilega eignaður honum. Honum bregður þó fyrir í leikritinu. Deilt er um það hvort hann hafi verið höfundur annars harmleikanna, Hercules. Í heimspeki var Seneca stóumaður. Hann lagði áherslu á hagnýtingu spekinnar svo að hún gagnaðist lesandanum í lífinu. Hann taldi einkum og sér í lagi mikilvægt að maður horfðist í augu við eigin dauðleika. Mörg bréfanna fjalla um hvernig maður skyldi nálgast dauðann.
Harmleikir Senecu
Ómögulegt er að segja hvort harmleikirnir voru einhvern tímann uppfærðir eða ekki: engar vísbendingar benda til þess né heldur mælir nokkuð gegn því. þýski fræðimaðurinn Leo komst að þeirri niðurstöðu að harmleikir Senecu væru lestrarleikrit, þ.e. leikrit einkum ætluð til lestur. Leikritin hafa þó verið sett á svið í nútímanum.
Erfitt er að ákvarða hvenær harmleikirnir voru samdir enda er hvergi vísað til þeirra í öðrum rituðum heimildum frá fornöld. Lögð hefur verið til afstæð tímaröð leikritanna á bragfræðilegum grundvelli en fræðimenn eru enn ekki á einu máli um það. Óhugsandi er að þeir hafi allir verið ritaðir sama árið. Harmleikir Senecu eru ekki byggðir beint á grískum harmleikjum og þótt áhrifa Evripídesar gæti sumstaðar eru megin áhrifin eigi að síður frá Óvidíusi.
Leikrit Senecu voru mikið lesin í evrópskum háskólum á miðöldum og höfðu því mikil áhrif á leikritun á endurreisnartímanum, einkum á enskar bókmenntir.
Ekki er fullvíst um öll ártöl
Seneca húmanisti
Ýmsir höfundar á miðöldum töldu að Senecu hefði verið snúið til kristinnar trúar af Páli postula og sumir húmanistar litu á baðið þar sem hann svipti sig lífi sem eins konar dulda skírn.
Dante Alighieri hafði Senecu eigi að síður í helvíti í Gleðileiknum guðdómlega.
Tvöföld tvenna
Tvöföld tvenna er hugtak í körfubolta og á við um það þegar leikmaður nær tveggja stafa tölu í tveimur af eftirfarandi fimm: stigum, fráköstum, stoðsendingum, vörðum skotum og stolnum boltum.
Tengt efni
Double (Basketball) Double (basketball)
Mið-Austurbotn
thumb|Kort. Mið-Austurbotn (finnska: Keski-Pohjanmaa) er hérað í vestur-Finnlandi. Íbúar eru tæplega 70.000 (2019) og er flatarmál héraðsins rúmlega 5.700 ferkílómetrar. Höfuðborgin er Kokkola.
Isekai
Isekai (á japönsku: 異世界 sem þýðir öðruvísi heimur eða handanheimur) er japönsk bókmenntategund í léttlestrarbókum, manga, anime og tölvuleikjum, þegar fjallað er um persónur sem eru fluttar til annars heims og verða að heyja þar lífsbaráttu og komast af, það getur verið fantasíuheimur, stafrænn heimur, pláneta eða samsíða heimur. Lesendur eða þeir sem fylgjast með (eða spila persónu ef um tölvuleik er að ræða) geta þannig kannað og lært um hinn nýja heim með söguhetjunni.
Hugtakið isekai er upprunnið úr ævintýrum eins og Urashima Tarō. Fyrsta nútíma isekai var skáldsagan Warrior from Another World eftir Haruka Takachiho's  og sjónvarpsþættirnir Aura Battler Dunbine eftir  Yoshiyuki Tomino.
Fósturvísir
thumb|Svona lítur fósturvísir mannverunnar út 7 vikum eftir [[frjóvgun (eða kominn 9 vikur á leið í meðgöngu).]] Fósturvísir er frumstig þroskans í sumum lífverum. Í lífverum sem fjölga sér með kynæxlun verður fósturvísir til út frá okfrumunni, þeirri frumu sem verður til við frjóvgun þegar eggfruma konu og sæðisfruma karls sameinast. Okfruman skiptir sér í fleiri frumur með frumuskiptingu, og fósturvísir verður til.
Í meðgöngu mannsins kallast barn fósturvísir þar til á 9. viku eftir frjóvgun (sem er 11. vika meðgöngu), eftir það kallast það fóstur.
Greiningardeild
Greiningardeild er deild eða stofnun sem hefur það hlutverk að safna upplýsingum og greina þær til þess að geta veitt ráðgjöf við stefnumótun. Opinberar greiningardeildir sem starfa í þágu þjóðaröryggis kallast leyniþjónustur.
Luure Renseignement İstihbarat
Strike Commando 2
Strike Commando 2 er ítölsk kvikmynd frá árinu 1988 í leikstjórn Bruno Mattei.
Þorskfiskar
Þorskfiskar (fræðiheiti: Gadiformes eða Anacanthini) eru ættbálkur geislugga sem telur marga mikilvæga matfiska, eins og þorsk, ýsu og ufsa.
þorskfiskar sem nýttir eru í íslenskri efnahagslögsögu eru
Sæbarðar
Sæbarðar (fræðiheiti: Desmostylia) eru útdauður ættbálkur spendýra.
Mississippi (fylki)
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu fylkisins MississippiMississippi er fylki í suðurhluta Bandaríkjanna. Fylkið liggur að Tennessee í norðri, Alabama í austri, Mexíkóflóa í suðri og Louisiana og Arkansas í vestri. Flatarmál Mississippi er 125.443 ferkílómetrar.
Höfuðborg fylkisins heitir Jackson. Hún er einnig stærsta borg fylkisins. Íbúar Mississippi eru um 2,988,726 (2016).
Kamakura
Kamakura getur átt við um:
Weil am Rhein
thumb|right|250px|[[Þriggja landa brúin]] Weil am Rhein er borg í Baden-Württemberg, Þýskalandi. Þar búa 29.918 manns (2010).
Leyniþjónusta
Leyniþjónustur gegna oft eftirfarandi hlutverki:
Stundum eru leyniþjónustur einnig leynilögreglustofnanir sem vernda þjóðaröryggi með leynilegri lögreglustarfsemi og gagnnjósnum innanlands.
Stundum eru leyniþjónustur sakaðar um að taka þátt í að ráða fólk af dögum, stunda vopnasölu, koma af stað byltingum og stunda áróðursstarfsemi erlendis til að tryggja þjóðarhagsmuni (til dæmis þjóðaröryggi og viðskiptahagsmuni) í heimalandi sínu.
Þjóðvegur 43
Þjóðvegur 43 eða Grindavíkurvegur er 14 kílómetra langur vegur sem liggur frá Reykjanesbraut við Vogastapa, framhjá Seltjörn og að Svartsengi, um skarð bak við Þorbjörn til Grindavíkur.
Vegurinn var malbikaður árið 1973.
Vígbúnaðarkapphlaup
Vígbúnaðarkapphlaup kallast sú keppni á milli tveggja hópa fyrir besta vígbúnaðinn. Hvor hópur keppir við annan til að framleiða fleiri vopn, stækka og sterkja herji eða uppgötva nýja hertækni. Í sögu eru mörg dæmi um vígbúnaðarkapphlaup, til dæmis á tímabili 1891 til 1919 var mikil keppni milli Þýskalands, Frakklands, Rússlands og Bretlandi. Best þekkta dæmið er það um kjarnorkuvígbúnaðarkapphlaupið sem átti sér stað á milli Bandaríkjanna og Sovétríkjanna á Kalda stríðinu en endaði með Kúbudeilunna árið 1963.
Skattur
thumb|right|Innheimta [[tíundar í Þýskalandi.]] Skattur er gjald eða önnur álagning sem sett er á einstaklinga eða lögaðila (fyrirtæki og stofnunar) af ríkinu eða jafngildi ríkis (t.d. af ættbálk, aðskilnaðarhreyfingu, byltingarhreyfingu o.fl.).Skattur er reiknaður af eignum, tekjum o.fl.
Beinir skattar eru skattar innheimtir hjá þeim sem ætlað er að bera þá. Óbeinir skattar skattar einkum lagðir á neysluvöru, venjulega eftir verðmæti þeirra.
Þjóðvegur 42
Þjóðvegur 42 eða Krýsuvíkurvegur er 27 kílómetra langur vegur í Hafnarfirði og Grindavík. Hann liggur frá Reykjanesbraut við Hafnarfjörð, inn að Undirhlíðum og um Vatnsskarð, meðfram Kleifarvatni, framhjá Seltúni og Krýsuvík til Suðurstrandarvegar í Krýsuvík.
Meróe
thumb|right|Meróe Meróe (meróíska: Medewi eða Bedewi; arabíska: مرواه Meruwah og مروى Meruwi, forngríska: Μερόη, Meròe) er forn borg á austurbakka Nílar nálægt Shendi í Súdan, um 200km í norðaustur frá Kartúm. Borgin var höfuðborg ríkisins Kús í nokkrar aldir og var byggð frá um 800 f.Kr. til um 350 e.Kr. Í borginni eru um þrjú hundruð núbískir pýramídar í þremur þyrpingum.
Spelt
Spelt (eða speldi) (fræðiheiti: Triticum spelta) er hveititegund sem er ræktuð í sumum fjallahéruðum Evrópu. Speltið hefur löng, grönn og opin öx og var mikið ræktuð á bronsöld og allt fram á miðaldir.
Real Valladolid
Saga
thumb|250px|Lið Real Valladolid á upphafsárum félagsins.Real Valladolid varð til við samruna tveggja félaga, Real Unión Deportiva de Valladolid og Club Deportivo Español, árið 1928 og lék sinn fyrsta kappleik í september sama ár. Liðið komst í fyrsta sinn í efstu deild árið 1948 og varð fyrsta liðið frá Kastilíu og León til að ná þeim árangri. Á sínu öðru ári í hópi þeirra bestu, leiktíðina 1949-50, komst liðið alla leið í úrslitaleik spænska konungsbikarsins en tapaði þar fyrir Athletic Bilbao, 4:1.
Lengst af mátti Valladolid sætta sig við að berjast í neðri hluta La Liga, milli þess sem félagið féll niður í næstefstu deild öðru hvoru. Leiktíðina 1970-71 mátti félagið meira að segja sætta sig við að keppa í þriðju efstu deild. Þessu sífellda flakki milli deilda lauk þó tímabundið þegar Valladolid náði að halda sér í hópi þeirra bestu frá 1980 til 1992. Á þeim árum vann félagið sinn eina stóra titil, með því að leggja Atlético Madrid árið 1984, 3:0 í úrslitum hinnar skammlífu deildarbikarkeppni. Þá komst Valladolid í úrslit spænska bikarsins vorið 1989 en tapaði 1:0 fyrir Real Madrid.
Silfurverðlaunin í bikarnum veittu Valladolid þátttökurétt í Evrópukeppni bikarhafa árið eftir. Þar komst liðið í fjórðungsúrslit og mætti þar stórliði Monaco. Báðum leikjum liðanna lauk með markalausu jafntefli, en að lokum hafði franska liðið betur í vítaspyrnukeppni og komst í undanúrslitin.
Frá aldamótum hefur Real Valladolid sjö sinnum fallið úr efstu deild eða komist upp á nýjan leik. Árið 2018 var tilkynnt um kaup brasilíska markahróksins Ronaldo á meirihluta bréfa í félaginu. Árið 2020 var eignarhluti hans orðinn rúm 80%.
× Sorbaronia dippelii
× Sorbaronia dippelii, er ræktaður tegundablendingur, á milli A. melanocarpa og Sorbus aria.
Real Valladolid
Titlar
Copa del Rey:
× Sorbaronia dippelii
Áþekkir blendingar
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með reyni sem annað foreldrið, eru:
Grunnskóli Borgarfjarðar
Grunnskóli Borgarfjarðar er grunnskóli í Borgarfirði sem starfar á þremur starfsstöðvum; Hvanneyri, Kleppjárnsreykjum og Varmalandi. Hann varð til við sameiningu Grunnskóla Borgarfjarðar og Varmalandsskóla árið 2010. Áður höfðu Andakílsskóli og Kleppjárnsreykjaskóli sameinast í Grunnskóla Borgarfjarðar haustið 2005.
Túaregar
thumb|right|Túaregi í sandinum fyrir utan þorpið Djanet á landamærum Alsír og Líbíu árið 2012. Túaregar eru berbískt þjóðflokkasamband. Þeir búa aðallega í Saharaeyðimörkinni á miklu svæði sem teygir sig frá suðvesturhluta Líbíu til suðurhluta Alsír, Níger, Malí og Búrkína Fasó. Túaregar hafa sögulega verið smalar og hirðingjar og fámennir hópar þeirra búa einnig í norðurhluta Nígeríu.
Túaregar tala samnefnt tungumál (einnig kallað Tamasheq) sem tilheyrir berbískri kvísl afróasísku tungumálafjölskyldunnar.
Túaregar hafa stundum verið kallaðir „bláa fólkið“ vegna hefðbundinna blárra viðhafnarklæða sinna, sem hafa átt það til að flekka hörund þeirra með litarefni sínu. Þeir eru íslömsk hirðingjaþjóð sem talið er að sé komin af berbískum frumbyggjum Norður-Afríku. Túaregar voru meðal þeirra þjóða sem höfðu hvað mest áhrif á útbreiðslu íslams og þróun trúarinnar í Norður-Afríku og nágrannasvæðinu Sahel. Í menningu Túarega er þó ýmsum siðum frá því fyrir daga íslams viðhaldið; til dæmis eru ættir raktar í kvenlegg en ekki karllegg og karlar bera slæður en ekki konur.
Túaregar eru ættbálkasamfélag þar sem hver ættbálkur hefur sitt stigveldi og sína stéttskiptingu. Túaregar hafa stjórnað ýmsum verslunarleiðum gegnum Sahara og hafa leikið lykilhlutverk í mörgum hernaðardeilum í kapphlaupinu um Afríku og eftir afnýlendun álfunnar.
Fimm í fimm
Fimm í fimm er hugtak í körfubolta og á við um það þegar leikmaður nær að minnsta kosti fimm öllum eftirfarandi fimm flokkum: stigum, fráköstum, stoðsendingum, vörðum skotum og stolnum boltum.
Hakeem Olajuwon (sex sinnum) og Andrei Kirilenko (þrisvar sinnum) eru einu leikmenn NBA-deildarinnar í Bandaríkjunum sem hafa náð þessu afreki oftar en einu sinni.
Tengt efni
Double (basketball)
The Fame Monster
The Fame Monster er endurútgáfa af fyrstu stúdíóplötu bandarísku söngkonunnar Lady Gaga, The Fame frá 2008. The Fame Monster var gefin út 18. nóvember 2009 af Interscope Records. Platan var upphaflega fyrirhuguð sem lúxusútgáfa af The Fame, en Interscope ákvað síðar að gefa út átta nýju lögin sem sjálfstæða stuttskífu í nokkrum löndum. Ákvörðunin var einnig tekin vegna þess að Gaga taldi endurútgáfuna vera of kostnaðarsama og að plöturnar væru hugmyndalega ólíkar og lýsti þeim sem yin og yang. Lúxusútgáfan er tvöföld plata sem inniheldur átta nýju lögin á fyrri disknum og The Fame á seinni disknum. Ofur lúxus útgáfa var gefin út 15. desember 2009 og innihélt auka varning, þar á meðal lokk úr hárkollu Gaga af plötuumslaginu.
„Bad Romance“, aðalsmáskífa plötunnar, sló í gegn og fór á topp vinsældarlista í meira en tuttugu löndum og komst í annað sætið á Billboard Hot 100 í Bandaríkjunum. Næstu tvær smáskífur af plötunni, „Telephone“ og „Alejandro“, komust á topp tíu listann í mörgum löndum um allan heim. „Dance in the Dark“ var aðeins gefin út sem smáskífa í nokkrum löndum og náði hóflegum árangri á vinsældarlistum. Til að kynna plötuna fór Gaga í tónleikaferðalagið The Monster Ball Tour frá 2009 til 2011. Það varð tekjuhæsta tónleikaferðalag sögunnar eftir frumraun aðalflytjanda.
Lagalisti
Lagalisti hefðbundnu útgáfu plötunnar:
Heimildir
Fyrirmynd greinarinnar var „The Fame Monster“ á ensku útgáfu Wikipedia. Sótt 24. apríl 2023.
Snertill
Snertill eða snertillína er rúmfræðilegt hugtak og á við tiltekna línu og ákveðinn feril, sem snertast þannig að hallatala línunnar og ferilsins er sú sama í snertipunktinum.
GNK Dinamo Zagreb
GNK Dinamo Zagreb er króatískt knattspyrnufélag frá höfuðborginni Zagreb. Félagið var stofnað árið 1945. Það spilar heimaleiki sína á þjóðarleikvangi Króatíu, Stadion Maksimir.