cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Handknattleiksárið 1949-50
Landslið
Til stóð að halda heimsmeistaramót karla í handknattleik í Svíþjóð snemma árs 1950 og ákváðu Íslendingar að senda lið til keppni. Vegna þátttökuleysis var fallið frá því að halda þetta fyrsta HM, en ákveðið var að fara engu að síður í keppnisför. Ísland lék tvo formlega landsleiki í förinni, gegn Svíum og Dönum, þá fyrstu í sögunni. Síðar á árinu 1950 kom finnska landsliðið í heimsókn til Reykjavíkur. Það lék nokkra leiki í íþróttahúsinu Hálogalandi, en það var ekki löglegur völlur. Eini formlegi landsleikurinn í förinni var því leikinn utanhúss, á Melavelli.
Hópfjármögnun
Hópfjármögnun er fjármögnun í gegnum hóp einstaklinga sem hver og einn leggur fram breytilega, og oft tiltölulega lága fjárhæð. Hópfjármögnun byggir oft á stóri neti vina, fjölskyldu og kollega sem hægt er að ná til í gegnum félagslega miðla.
Ein íslensk hópfjármögnunarsíða er til, henni var hleypt af stokkunum árið 2012 og heitir Karolina Fund.
Poppkorn
thumb|Poppað poppkorn thumb| Poppkorn (eða popp) er afbrigði af maískorni sem blæs út þegar það er hitað, t.d. í olíu, smjöri eða í örbylgjuofni og er það kallað að poppa poppið. Í 14-20% raka hitnar maískornið og brotnar þá skelin utan um maískornið og verður að poppi. Poppkorn var fyrst poppað af frumbyggjum Ameríku fyrir þúsundum ára, og er í dag vinsælt snarl.
Tölvunarfræðingur
Tölvunarfræðingar vinna aðallega að þeirri hlið tölvunnar sem snýr að hugbúnaði, andstætt tölvunarverkfræðingum sem fást aðallega við vélbúnað tölvunar, en þessi svið skarast. Tölvunarfræðingar geta unnið við og rannsakað greinar eins og þróun og hönnun reiknirita, hugbúnaðarverkfræði, upplýsingarfræði, gagnasafnsfræði og forritun.
Tölvunarfræðingar geta einnig beitt sér í fögum eins og hugbúnaðargerð, vefsmíðum og gagnagrunnsforritun. Tölvunarfræðinga er líka að finna á sviði upplýsingatækniráðgjafa.
Tölvunarfræðingar fá gráðu sína yfirleitt frá viðurkenndum háskóla eða stofnun.
Ísland
Á Íslandi er tölvunarfræðingur lögverndað starfsheiti samkvæmt lögum nr. 8 frá 11. mars 1996.
Eftirtaldir háskólar hafa réttindi til þess að útskrifa tölvunarfræðinga:
Retrophyllum minus
Retrophyllum minus er lítið sígrænt tré frá Nýju-Kaledóníu.
Snorri Narfason
Snorri Narfason (d. 9. mars 1332) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Hann var af ætt Skarðverja og bjó á Skarði á Skarðsströnd.
Snorri var sonur Narfa Snorrasonar prests á Kolbeinsstöðum og Valgerðar Ketilsdóttur konu hans. Eldri bræður hans báðir, Þorlákur og Þórður, voru einnig lögmenn. „Þeir voru allir vitrir menn og vel mannaðir“ segir í Árna sögu biskups. Snorri var mikill vinur Árna biskups. Hann mun hafa búið í Árnessýslu þar til Þórður bróðir hans féll frá 1308 en þá flutti hann að Skarði og tók við búi þar. Hann var lögmaður norðan og vestan 1320-1329. Síðasta lögmannsár hans er sagt frá því að hann lét skera sundur vébönd kringum lögréttu á Alþingi. Ástæðan er ókunn en þetta þótti óhæfa og var hann sviptur lögmannsembættinu næsta vor.
Kona Snorra hét Þóra en um ætt hennar er ekkert vitað með vissu. Synir þeirra voru Guðmundur Snorrason og Ormur Snorrason lögmaður.
Ráðhúsið í Lübeck
thumb|Ráðhúsið í Lübeck er ægifögur byggingarsamstæða í miðborginni. Vinkillinn myndar aðal markaðstorgið í borginni. thumb|Feneysku tröppurnar Ráðhúsið í Lübeck (eða Ráðhúsið í Lýbiku) er meðal stærstu og merkustu gotneskra ráðhúsbygginga í Þýskalandi. Það stendur í miðborginni nálægt Maríukirkjunni. Vinkill byggingarinnar myndar aðalmarkaðstorgið. Húsið er á heimsminjaskrá UNESCO, ásamt stórum hluta miðborgarinnar.
Benjamin Jowett
thumb|right|Benjamin Jowett Benjamin Jowett (15. apríl 1817 – 1. október 1893) var enskur fornfræðingur, guðfræðingur og skólameistari á Balliol College í Oxford.
Hann var skipaður Regius-prófessor í grísku haustið 1855 en hann hafði kennt á Balliol College frá 1842.
Jowett tók að sér að þýða allar samræður Platons yfir á ensku. Hann vann að þýðingunum í rúman áratug en þær komu út árið 1871. Þýðingar Jowetts eru enn fáanlegar og víða lesnar. Jowett þýddi einnig Stjórnspekina eftir Aristóteles og Þúkýdídes.
Hallsteinn Sigurðsson
thumb|right|Hallsteinn Sigurðsson - Fönsun XVI - Mynd: kfk Hallsteinn Sigurðsson (fæddur 1944) er íslenskur myndlistamaður. Hann stundaði nám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands árin 1963 til 1966 en hélt þá til Bretlands þar sem hann lagði stund á höggmyndalist við ýmsar stofnanir til ársins 1972.
Höggmyndagarður Hallsteins í Gufunesi
Hallsteinn Sigurðsson mótaði upphaflega í leir og tók mót og steypti í steinsteypu eða ýmis plastefni. Smíðar nú mest úr járni og áli. Hefur tekið mót og steypt verk eftir myndhöggvara og hefur stækkað myndir t.d. úr járni eða áli. Listamanninum var úthlutað einum og hálfum hektara lands í Gufunesi fyrir höggmyndir og eru þar 25 myndir í eigu höfundar. Árið 2012 ánafnaði hann Reykjavíkurborg höggmyndir þær sem staðsettar eru í Gufunesi.
Hjól - Plógur - Vængir
thumb|right|Hallsteinn Sigurðsson - Vængir I - Mynd: kfk Sýning í Listasafni Sigurjóns Ólafssonar 2006
„Verk Hallsteins Sigurðssonar eru nokkuð sér á parti í jurtagarði íslenskrar höggmyndalistar þar sem þó er allfjölbreytt flóra. Höggmyndir Hallsteins unnar í málm eru opnar og léttar í efni og formi. Það má segja að hann teikni fram rýmið og hann notar gjarnan til þess létta teina og málmplötur sem hann sýður saman en hefur eins mikið loft og innra rými og hægt er. Formbyggingin er naum og rétt nægileg til að ná tilgangi sínum en að því leyti mætti kalla verkin eins konar minimalisma, sér í lagi verkin þar sem endutekin eða hnígandi form draga athyglina að rúmfræði byggingarinnar. Hallsteinn er trúr sínum efnivið, notar járn og stundum ál, en hins vegar dregur hann ávallt úr vægi efnisins, öfugt við það sem nú tíðkast iðulega, og sækist frekar eftir gegnsæi svo innri bygging verkanna verði sýnileg. Þessi áhersla á formbyggingu og léttleiki verkanna valda því að þau virðast hljóðlát samanborið við mikið af höggmyndalist samtímans þar sem lagt er upp úr því að fanga örugglega athygli áhorfandans. Verk Hallsteins hefur síðan verið sífelld framþróun og úrvinnsla þessara formpælinga. Eftir hann liggja nú myndir á söfnum og útilistaverk á almannafæri, hann hefur haldið á annan tug einkasýninga, tekið þátt í fjölmörgum samsýningum og verið virkur í starfi myndlistarmanna, einkum í Myndhöggvarafélaginu í Reykjavík sem hann stofnaði ásamt þeim Jóni Gunnari Árnasyni, Ragnari Kjartanssyni, Þorbjörgu Pálsdóttur og fleirum árið 1972. Þá má ekki gleyma höggmyndagarðinum sem Hallsteinn hefur komið upp í Gufunesi þar sem sjá má um tuttugu og fimm verk frá honum í ýmsum stærðum og frá ýmsum tímum.
Með sýningu á Kjarvalsstöðum 1988 tefldi Hallsteinn hins vegar fram nýrri og skarpari sýn með verkum í járnteina og -plötur. Það var um það talað í umsögn Morgunblaðsins hve sýningin væri heilleg og athyglisverð og sagt að Hallsteinn væri „nú mun öruggari í formum en áður og um leið hnitmiðaðri í vinnubrögðum“ auk þess sem verkin væru lífrænni í útfærslu. Það var öllum ljóst að hér hafði Hallsteinn náð þeim eftirsóknarverða punkti í listsköpun sinni þegar form og efni, hreyfing og inntak, ná að syngja saman einum sterkum hljómi. Myndirnar eru léttar og líkt og svífa í fullkomnu jafnvægi í rýminu þótt þær standi á gólfi. Þær eru þó langt í frá einfaldar; allt vitnar um handbragð hámenntaðs manns og gríðarlega agaða formsýn. Hreyfingin og hrynjandin í formunum er leikandi en hárnákvæm. Verkin voru líka afstrakt og geómetrísk en eldri álverkin höfðu margar haft tilvísun í manneskjur eða hluti þótt tilvísunin hafi verið teygð og losað um hana að mestu.
Framþróunin í list Hallsteins hefur ekki verið minni eftir Kjarvalsstaðasýninguna 1988 en fram að þeim tíma. Umfram allt sprettur það af þrotlausri vinnu og umsýslu við myndirnar svo verkið leikur í þjálfaðri hendi listamannsins, formin spretta fram á vinnustofu hans. Smátt og smátt hefur hann líka tekið fyrirmyndir aftur inn í verkin en nú á formrænni forsendum en áður. Gott dæmi um það eru verkin Vængir á þessari sýningu í Listasafni Sigurjóns Ólafssonar þar sem Hallsteinn spinnur saman útlínur af fuglsvængjum í hrynjandi þríðvíð form sem svífa og snúast hangandi úr lofti. Verkin Hjól eru stúdíur um hringformið sem er auðvitað hreint afstrakt en þau fjalla líka um hringhreyfingu í náttúrunni og eru hluti af umfangsmikilli rannsókn Hallsteins í tengslum við útilistaverkið sem nú stendur við lækinn í Hafnarfirði og er minnismerki um fyrstu rafveituna sem sett var upp þar nærri. Loks er plógurinn til enn frekari staðfestingar á því að Hallsteinn veigrar sér ekki við að leita nú hreinna fyrirmynda og hefur öryggi og vald til að fella þær hnökralaust að mynd- og formhugsun sinni.“ -Jón Proppé (hluti greinar í sýningarskrá)
1628
Árið 1628 (MDCXXVIII í rómverskum tölum) var 28. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Wyoming
thumb|Þjóðgarðar og vernduð svæði í Wyoming. thumbnail|Jackson Hole, WyomingWyoming er fylki í Bandaríkjunum. Fylkið liggur að Montana í norðri, Suður-Dakóta og Nebraska í austri, Colorado í suðri, Utah í suðvestri og Idaho í vestri. Wyoming er 253.336 ferkílómetrar að stærð. Klettafjöll eru að hluta til í Wyoming en Yellowstone-þjóðgarðurinn er að mestu leyti í fylkinu. Einnig er þar þjóðgarðurinn Grand Teton National Park.
Höfuðborg og stærsta borg fylkisins heitir Cheyenne. Tæp 600 þúsund manns (2015) býr í Wyoming sem er fámennasta fylki Bandaríkjanna.
Ella konungur
alt=Dauði Ragnars loðbrókar|thumb|Dauði Ragnars loðbrókar Ella (d. 21. mars 867) var konungur Norðymbralands. Hans er getið í fornaldarsögum vegna deilna sinna við Ragnar loðbrók og syni hans. Ella á að hafa drepið Ragnar með því að varpa honum í ormagryfju. Synir Ragnars hefndu sín og drápu Ella með því að rista á hann blóðörn. Í enskum annálum er Ella sagður hafa dáið í bardaga við víkinga.
David James
David James  (fæddur 1. ágúst 1970) er enskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann lék sem markvörður en hefur nú lagt knattspyrnuskóna á hilluna. Hann spilaði með mörgum liðum m.a Liverpool, Aston Villa, West Ham og Portsmouth og ÍBV. Hann lék einnig 53 landsleiki fyrir enska karlalandsliðið í knattspyrnu. Hann er fimmti leikjahæsti leikmaðurinn í sögu ensku úrvalsdeildarinnar. James starfar nú í fjölmiðlum sem álitsgjafi í knattspyrnu.
Lex superior
Lex superior:
- Þau ákvæði stjórnarskrár sem hafa stöðu grundvallarlaga/stjórnskipunarlaga ganga framar öðrum lögum (langflest, en ekki t.d. 2. mgr. 35. gr. og 3. mgr. 64. gr.)
- Sama gildir um stjórnskipunarvenjur = stjórnarskrárígildi (t.d. að dómstólar skeri úr um hvort lög samrýmist stjórnarskrá).
- Önnur lög og fullgilta þjóðréttarsamninga á að skýra til samræmis við ákvæði stjórnarskrár.
Aldingarðurinn Eden
350px|thumb|„Paradís“ eftir [[Lucas Cranach hinn eldri.]]
Aldingarðurinn Eden er paradís sem Guð skapar fyrir manninn í 1. Mósebók.
Actinidia linguiensis
Actinidia linguiensis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangxi).
Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin
Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (stundum nefnd Alþjóðaheilbrigðisstofnunin; enska: World Health Organization, WHO) er sérhæfð stofnun innan Sameinuðu þjóðanna sem samræmir aðgerðir á sviði alþjóðlegra heilbrigðismála. Stofnunin var stofnuð 7.apríl 1948. WHO er með höfuðstöðvar í Genf í Sviss. Hjá samtökunum starfa um 7000 manns í 150 löndum og er framkvæmdarstjórinn er Tedros Adhanom.
Starfsemi
WHO er stjórnunar og samhæfingar yfirvald á alþjóðlegum grundvelli inn í Sameinuðu Þjóða kerfinu. WHO gerir það með því að vera leiðandi í málefnum sem skipta heilbrigði miklu máli og taka þátt í sameiginlegum aðgerðum þar sem þess er þörf. Með því að móta rannsóknar markmið og örva framleiðslu, þýðingu og dreifingu verðmætrar þekkingar. Með því að setja staðla og viðmið, fylgjast með og efla innleiðingu þeirra. Fylgjast með heilbrigðisástandi og meta stefnu heilbrigðismála. WHO gefur út árlega skýrslu, World Health Report. WHO er leiðandi afli í baráttunni við sjúkdóma. Stofnunin hefur starfað með UN AIDS og komið í veg fyrir 50% nýrra smita hjá fólki á aldrinum 15-24 ára. Stofnunin hefur einnig átt stóran þátt í að finna mótefni við Malaríu og komið í veg fyrir ótímabæran dauða hjá óléttum konum og ungum börnum. Með hjálp WHO hefur þeim sem hafa dáið úr lungnabólgu fækkað um 40% á árunum 1990-2010.
Fjármagn
Miklar endurbætur eru að verða hjá WHO til þess að tryggja það að stofnunin sé vel í stakk búin til þess að takast á við sí flóknari áskoranir tuttugustu og fyrstu aldarinnar í heilbrigðismálum. Fjárheimildir WHO árið 2015 voru $5 miljarðar.
Viðfangsefni
Stærsta áskorun WHO árið 2016 var zika-vírusinn. WHO hefur komið af stað alþjóðlegri viðbragðsáætlun- og sameiginlegum viðbragðshópi til að leiða svar alþjóðasamfélagsins við útbreiðslu vírusins. Heilbrigðisyfirvöld hafa greint zika-vírusinn í fimm heimsálfum, Evrópu, Norður- og Suður Ameríku, Asíu og Afríku.
Helsta viðfangsefni Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar frá árinu 2020 hefur verið kórónaveirufaraldur sjúkdómsins COVID-19 sem átti upptök sín í Wuhan í Kína í lok ársins 2019. Stofnunin lýsti yfir heimsfaraldri vegna veirunnar þann 11. mars 2020. Donald Trump Bandaríkjaforseti hefur verið gagnrýninn á stofnunina fyrir viðbrögð hennar við veirufaraldrinum. Meðal annars hefur hann sakað stofnunina að förlast að senda sérfræðinga í læknavísindum til Kína við upphaf faraldursins og hafa þannig mistekist að koma í veg fyrir útbreiðslu hans. Þann 30. maí tilkynnti Trump að Bandaríkin hygðust slíta öll tengsl við WHO og hætta að fjármagna stofnunina.
Stjórnarskrá Noregs
Stjórnarskrá Noregs (opinbert heiti á dönsku: Kongeriget Norges Grundlov, bókmál: Kongeriket Norges Grunnlov, nýnorska: Kongeriket Noregs Grunnlov) tók fyrst gildi þann 16. maí 1814 og var undirrituð og dagsett 17. maí af norska stjórnlagaþinginu í Eiðsvelli. Á sínum tíma var hún talin vera ein frjálslyndasta og lýðræðislega stjórnarskráin í heimi. Hún er næstelsta stjórnarskrá Evrópu á eftir stjórnarskrá Póllands (3. maí 1791). Undirskriftardagur stjórnarskrárinnar, 17. maí, er þjóðhátíðardagur Noregs.
Árið 2014 samþykkti Stórþingið umfangsmestu breytingar á stjórnarskránni frá 1814 en nýjum ákvæðum um mannréttindi var bætt við. Aðrar breytingar hafa verið gerðar á stjórnarskránni í tímans rás. Árið 1851 var ákvæði, sem meinti gyðingum inngöngu inn í Noreg, fellt niður. Eftir breytingu á stjórnarskránni árið 1898 fengu karlmenn kosningarétt en almennur kosningaréttur var innleiddur með breytingu á stjórnarskránni árið 1913.
Vegna sögulegs mikilvægs atburða ársins 1814 er málfar í stjórnarskránni mjög íhaldssamt. Á þeim tíma sem hún var skrifuð var danska ennþá opinbera tungumál Noregs en norska var talin dönsk mállýska. Árið 1903 var málfari stjórnarskrárinnar breytt með því að uppfæra rithátt nokkurra orða sem hafði breyst síðan hún var fyrst sett á blað. Með öllum nýlegum breytingum er reynt að halda málfari eins nálægt því sem finnst í útgáfunni frá 1903. Til dæmis er orðið „umhverfi“ ritað með gamla rithættinum Milieu en ekki miljø eins og á nútímanorsku, þrátt fyrir að þetta orð hafi ekki verið til árið 1903.
Í tilefni hundrað ára afmælis stjórnarskrárinnar var hún gefin út bæði á bókmáli og nýnorsku.
Samlagningarandhverfa
Samlagningarandhverfa (einnig samlagningarumhverfa) einhverrar tölu n, er hugtak í stærðfræðinni sem á við tölu sem jafngildir núlli eða samlagningarhlutleysu þegar hún er löggð saman við n. Samlagningarandhverfa tölunnar x væri þá talan -x, þar sem ef talan x og samlagningarandhverfa hennar -x eru lagðar saman fæst 0.
Samlagningarandhverfa tölunnar 14 er þá -14 vegna þess að samlagningarandhverfa tölunnar -14 er 14 og samlagningarandhverfa tölunnar -6 er 6 þar sem
Heiltölur, ræðar tölur, tvinntölur og rauntölur eiga sér allar samlagningarandhverfu.
1305
thumb|right|Kaupmenn í Íslandssiglingum töldu sig sjá alls kyns [[sjóskrímsli.]] thumb|right|Stytta [[William Wallace|Williams Wallace í Edinborgarkastala.]] Árið 1305 (MCCCV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Morðin við Bodomsvatn
thumb|right|Bodomsvatn Morðin við Bodomsvatn áttu sér stað í Finnlandi árið 1960. Atburðarrásin var þannig að fjórir unglingar tjölduðu við Bodomsvatn, tvær 15 ára stelpur og tveir 18 ára strákar. Seinna um kvöldið kom óþekktur maður eða menn og stakk þrjú þeirra til dauða. Annar strákanna, að nafni Nils Wilhelm Gustafsson, lifði af. Árið 2004 var hann handtekinn grunaður um að hafa myrt þau, og ári seinna var hann dæmdur saklaus.
1305
Erlendis
Dáin
Joseph Schumpeter
Ævi
Joseph Schumpeter fæddist í smábænum Triesch, í Móravíu, Austurríska ungverska Keisaradæminu. Hann flutti ásamt einstæðri móður sinni til Graz og síðar til Vínarborgar. Schumpeter var snemma talinn afburðarnemandi og hlaut lof kennara sinna. Hann hóf nám í lögfræði við Háskólann í Vín undir leiðsögn hins þekkta Eugen von Böhm-Bawerk. Doktorsprófi lauk hann árið 1906. Árið 1909 varð hann prófessor í hagfræði við Háskólann í Czernowitz. Á árunum 1919-1920 starfaði hann sem fjármálaráðherra Austurríkis, með nokkrum árangri. Árið 1920 varð hann stjórnarformaður Biedermann einkabankans sem féll síðan árið 1924 og dró Schumpeter með sér í gjaldþrot.
Á árunum 1925-1932 var hann prófessor við Háskólann í Bonn í Þýskalandi. Hann kenndi einnig við Harvard-háskóla 1927-1928 og einnig 1930. Hann flýði uppgang þjóðernishreyfingar Þýskalands til Bandaríkjanna þar sem hann kenndi frá 1932 allt til dauðadags 8. janúar 1950.
Þrátt fyrir að Schumpeter hafi ekki þótt sérstakur kennari í Harvard eignaðst hann tryggan áhangendahóp. Hann þótti einnig umdeildur, skoðanir hans þóttu gamaldags og í takt við kenningar Keynes sem naut þá mikillar hylli.
Hlutverk skapandi eyðileggingar
Framlag Shumpeters til hagfræðigreiningar og viðskipta var fjölbreytt en einkum er hann þekktur fyrir að draga fram á dagsljósið mikilvægi frumkvöðla í þróun hagkerfa til langs tíma Shumpeter taldi að þegar fyrirtækjum væri stjórnað af frumkvöðlum gætu þau notið  mikillar velgengni. Var hann þeirrar skoðunar að grundvallarvandamál í fyrirtækjarekstri væru oft komin til vegna árangurs en ekki mistaka. Hann átti þá við að það gætu skapast vandamál þegar fyrirtækið væri ekki lengur skapandi  og þyrfti þá að aðlaga menningu fyrirtækisins að nýju til að skapa samkeppnisforskot. Nýsköpunarfyrirtækin þyrftu þá að fara í gegnum svokallaða nýsköpunarhringrás (innovation cycle). Þróunarkenningu Shumpeters hefur verið lýst sem ,,hlutverk skapandi eyðileggingar’’sem felur í sér að síendurtekinn vöxtur er knúinn fram af nýsköpun og eftirlíkingu.
Í dag mætti nefna rafvæðingu bílaflotanns sem dæmi. Frumkvöðull byrjar að framleiða rafmagnsbíla sem dregur úr þörf fyrir bíla knúna af jarðefnaeldsneyti, almenningur fer í auknum mæli að versla slíkar birfeiðar. Eftir því sem stærri hluti bíla í heiminum verður rafvæddur dregur úr þörf fyrir jarðefnaeldsneyti og sölustöðvar fyrir slíkt. í fullkomnu kerfi gætu þeir sem áður framleiddu túrbínur í bensínbíla gætu því farið að framleiða batterý í rafmangsbíla og svo framvegis. Með þessu er því rafmagnið að eyðingleggja fyrir bensíninu en á móti er að verða til vara sem margir telja betri fyrir heildamyndina.
Nýsköpun
Hagkerfi þarfnast breytinga og framþrúnar til að vaxa og dafna. Schumpeter skýrði helsta drifkraft beytinga í hagkerfum vera nýsköpun og lagði mikla áherslu á að henni yrði gert hátt undir höfði. Helst þetta þónokkuð í hendur við kenningar hanns um bæði frumkvöðlastarfsemu og Mark II þar sem Schumpeter fjallar um þátt stórfyrirtækja í nýsköpun.
Kenningum um nýsköpun til stuðnings fjallar Schumpeter um það hvernig fyrirtæki sem hafa náð tækniþróun á ákveðið stig hafi bara forskot til skamms tíma þar til samkeppnin mætir þessum yfirburðum með svipuðum aðferðum. Til þess að stemma stigum við þetta þurfi fyrirtæki stöðugt að vinn að nýsköpun og þróun.
Athafnamaðurinn, Frumkvöðullinn
Schumpeter er þekktur fyrir kenningar sínar um athafnamennsku og frumkvöðlastarfsemi er hann talinn hafa gert hugmyndafræði greinarinnar mikla greiða og hafi hann verið bautryðjandi í þeim efnum, Hagfræðingum bar ekki saman um það hvernig nýsköpun og tækniþróun hafði áhrif á hagkerfið og vöxt þess. Taldi Schumpeter að nýsköppun og tækniframfarir séu beinlínis keyrð áfram athafnasemi einstaklinga og þeirra sem tilbúnir eru að fara út fyrir boxið. Frumkvöðullinn er talinn leiddur áfram af væntum hagnaðir verkefna hanns í frammtíðinni.
Samhliða þessari kennningu lagði hann fram orðið “Unternehmergeist” sem á að lýsa athafnasamri mannersku sem fer nýjar leiðir og er til þess búin að breyta gömlum aðferðum.
Mark I -
Mark nafnið er notað fyrir helstu kenningar Schumpeter en Mark II kenningin er kenning sem Schumpeter setti fram á árum sínum sem háskólaprófessor í Harvard.
Schumpeter setti fram kenningu þess efnis að stórfyrirtæki héldu uppi hagkerfinu og nýsköpun inni í kerfinu, fyrirtækin gerðu það með því að hafa undir höndum fjármagn til að fjárfesta í rannsóknum og nýsköðun á vettvangi vara og þjónustu. Afleiðing þeirrar fjárfestingar væri svo að fyrirtækin boðið vöru ódýrari og því samhliða auka lifsgæði almennings.
Til að tengja slíka kenningu við raunveruleikann má negna innkomu Bónus verslunarkeðjunar í íslenskt hagkerfi. Innkoma lágvöruverslunnarinnar á markaðinn lækkaði vöruverð á nauðsynjavörum heimilanna með nýjum og hagkvæmari leiðum, þetta gerði það að verkum að íslennskur almenningur gat verslað meira fyrir hverja krónu. Af því má ætla að áhrif þess stórfyrirtækis hafi orðið til bættra lífsskilirða almennings í landinu.
Ný sýn á kapítalisma
Í einni þekktustu bók sinni, Kapítalismi, jafnaðarstefna og lýðræði, sem kom út árið 1942 sagðist Schumpeter vera efins á framtíð kapítalismans. Shumpeters hafði aðar hugmyndir um kapitalisma en höfðu áður komið fram. Hann taldi að hagnaður væri ekki tilkominn vegna rányrkju á vinnuafli né samsöfnun fjármagns heldur vegna þess að þegar hagkerfi væri orðið staðnað þá myndi hin eðlilega hringrás hætta að fylgja sinni venjubundinni leið. Nýsköpun í tækni sem og hugvit til að gera hluti með ódýrari hætti væri ástæða hagnaðar. Hann taldi að hagnaður væri afsprengi viljastyks og hæfni frumkvöðla og að sá hagnaður myndi hverfa um leið og kapítalistarnir lærðu inná nýsköpunaðferðir frumkvöðulsins.
Schumpeter er einnig þekktur fyrir kenningu sína um fulltrúalýðræði þess efnis að það snúist um heiðarlegar og reglulegar kosningar þar sem stjórnmálamenn keppast um hylli kjósenda en eftir að umboðið sé veitt geti þeir starfað eftir eigin sannfæringu frekar en almannavilja.
Eiðsvöllur
thumb|250px|Sundet, stjórnsýslusetur sveitarfélagsins
Eiðsvöllur (norska: Eidsvoll) er sveitarfélag í fylkinu Akurshús í Noregi. Stjórnsýsla sveitarfélagsins er í þorpinu Sundet. Sveitarfélagið var stofnað þann 1. janúar 1838.
Minnst er á Eiðsvöll í fornnorrænum handritum. Á 11. öld var réttur og þing austurhluta Noregs með aðsetu á Eiðsvelli. Stjórnarskrá Noregs var skrifuð og undirrituð þann 17. maí 1814 á Eiðsvelli. Árið 1854 var byggð fyrsta járnbrautin frá Osló til Eiðsvallar.
Glowie
Sara Pétursdóttir (f. 26. mars 1997), betur þekkt undir listamannsnafninu Glowie, er íslensk söngkona. Hún gerði plötusamning til langs tíma við Columbia Records í London í mars 2017 og fluttist til London ári síðar og starfar þar sem tónlistarkona.
Æska
Sara er fædd og uppaldin í Reykjavík. Hún var listræn sem barn og hafði ánægju af listsköpun, t.d. málun, teikningu, söng og dansi. Hún stundaði einnig jazzballett um árabil og hefur líst því yfir í viðtölum að hún hafi upplifað einelti og útskúfun á yngri árum og að teikning og tónlist hafi hjálpað henni að dreifa hugann í þeim aðstæðum. Að loknum grunnskóla hóf hún nám í hárgreiðslu við Tækniskólann í Reykjavík.
Upphaf tónlistarferils
Sara sigraði Söngvakeppni framhaldsskólanna fyrir hönd Tækniskólans árið 2014. Í kjölfar sigursins tók hún upp listamannsnafnið Glowie og hóf síðar samvinnu við íslenska upptökuteymið Stop Wait Go og í apríl 2015 kom fyrsta lag hennar „No More“ út. Lagið átti miklum vinsældum að fagna og sat í toppsæti íslenskra vinsældalista samfellt í þrjár vikur og var einnig vinsælasta lag ársins á útvarpsstöðinni FM957 árið 2015. Þann 29. september 2015 gaf hún út lagið „Party“ og sat lagið á Íslenska vinsældalistanum í 10 vikur og fór hæst í 4. sæti.
Í febrúar árið 2016 gaf hún út lagið „One Day“ sem sat í sex vikur á Íslenska listanum. 4. júní sama ár kom lagið „No Lie“ út og sat það á Íslenska listanum í átta vikur, þar af tvær vikur í fyrsta sæti. Tónlistarmyndband lagsins kom út þann 22. júní 2016.
Útgáfusamningur við Columbia Records
Í mars árið 2017 var tilkynnt að Glowie hefði undirritað alþjóðlegan útgáfusamning við útgáfufyrirtækið Columbia Records og taldi umboðsmaður hennar að um væri að ræða einn stærsta útgáfusamning sem íslenskur tónlistarmaður hefði gert á erlendri grundu.
Þann 26. október árið 2018 kom lagið „Body“ út en það var fyrsta lagið í flutningi Glowie sem kom út hjá Columbia Records. Höfundar lagsins eru Julia Michaels, Justin Tranter, Mattias Larsson og Robin Fredriksson. Tónlistarmyndband við lagið var tekið upp í Malibu í Los Angeles og kom út 16. nóvember 2018. Myndbandinu var ætlað að stuðla að virðingu fyrir ólíkum líkamsgerðum og stuðla að sjálfstæði og jákvæðni.
Þann 22. mars 2019 gaf Glowie út lagið „Cruel“. Höfundur þess er Tayla Parx og Oscar Görres stjórnaði upptöku. Texta lagsins var ætlað að flytja þann boðskap að vanlíðan og erfið lífsreynsla væri órjúfanlegur hluti lífsins og tilfinningar sem öll upplifa á einhverjum tímapunkti. Tónlistarmyndband lagsins kom út þann 28. mars 2019.
14. júní 2019 gaf Glowie út plötuna Where I belong en á plötunni eru tvö eldri lög hennar „Body“ og „Cruel“ ásamt þremur nýjum lögum. Glowie hefur sagt að lög plötunnar séu ólík en endurspegli reynsluheim hennar og áhugasvið.
Glowie var valin af tónlistarmanninum Ed Sheeran til að koma fram á tónleikum hans á Laugardalsvelli í Reykjavík í ágúst 2019.
Hálsaklukka
Hálsaklukka (fræðiheiti: Campanula cervicaria) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Skandinavíu og mið-Evrópu.
Efnablanda
Efnablanda er blanda sem inniheldur mismunandi sameindir, þ.e. sameindir ólíkra frumefna og greinist í einsleitar efnablöndur (homogeneous mixtures) og misleitar efnablöndur (heterogeneous mixtures).
Minnesota
Höfuðborg fylkisins heitir Saint Paul en Minneapolis er stærsta borg fylkisins. Íbúar Minnesota eru um 5,7 milljónir. (2021)
Wicca
thumb|267x267dp|Wicca-fylgjendur fagna [[Beltane í Englandi árið 2005]] Wicca er nafn á nýtrúarhreyfingu sem alls konar hópar víðsvegar um heiminn sverja sig við. Hreyfingin kom fyrst fram á sjónarsviðið árið 1954 þá kynnt af breskum opinberum starfsmanni, Gerald Gardner að nafni, eftir að galdralögin á Bretlandi voru numin úr gildi. Gardner hélt því fram að Wicca væri ósvikin trúarbrögð sem ættu rætur að rekja til fornra þjóð - og galdrahefða sem höfðu farið hulduhöfði á bretlandseyjum frá fornöld og Wicca ætti því upphaf sitt að rekja til heiðins siðar fyrir tíð kristni í evrópu.
Aftur á móti hefur engum tekist að færa rökbundna sönnun fyrir fullyrðingum Gardners og í dag er það álitið að Gardner hafi sett saman Wicca sjálfur, þar sem mest af trúfræðilegu innihaldi þess er hægt að rekja til fyrirbæra sem sagnfræðirit frá 19. öldinni hafa þegar gefið til kynna.
Wicca virðist að mestu leyti byggt á enskum og keltneskum þjóðfræðum, enokíska kerfi Johns Dee, Thelema, Golden Dawn, Stregheria, tantrísku jóga og KJV Biblíunni.
Í nútímanum hafa mörg mismunandi afbrigði af Wicca verið búin til eftir þeirri reglu sem Gardner skapaði upphaflega og fékk viðurnefnið "Gardnerískt-Wicca". Þessi afbrigði byggja þó flest öll á sinni eigin sjálfstæðu trú, helgisiðum og athöfnum.
Brotaregla
Brotaregla eða hlutfallsregla er regla í örsmæðareikningi til að finna afleiðu sem er kvóti (hlutfall) tveggja annarra falla, sem eru diffranleg.
Ef hægt er að skrifa fallið f(x) sem
þar sem h(x) ≠ 0, þá segir reglan að afleiðan af g(x)/h(x) jafngildi:
Það er að segja að ef öll x í einhverju opnu mengi sem innihalda töluna a fullnægja því að h(x) ≠ 0; og að g'(a) og h'(a) séu bæði ti þá er f'(a) til og jafngildir:
Dæmi 1
Til að finna afleiðuna af
þar sem við segjum að
en þá er afleiðan af g(x) núll, og afleiðan af h(x) h'(x) = 1.
Afleiðan af f(x) er þá ákveðin á eftirfarandi hátt:
og þá sést að afleiðan af f(x) sé.
Dæmi 2
Afleiðan af þar sem við segjum að
Þekking
Þekking er það ástand að skilja eitthvað og geta hagnýtt sér staðreyndina í einhverjum tilgangi. Það sem við getum þekkt eða vitað eru staðreyndir, sannleikur eða upplýsingar. Öflun þekkingar er nefnd lærdómur.
Brotaregla
Dæmi 2
er:
Afleiða \sin(x)/x^2 (þegar x ≠ 0) er hliðstæða dæmisins að ofan og jafngildir:
Dæmi 3
Annað dæmi er:
Blóðörn
Að rista blóðörn var aftökuaðferð sem er þekkt úr íslenskum fornritum. Í Þætti af Ragnars sonum er því lýst hvernig synir Ragnars loðbrókar hefndu hans með því að drepa Ella konung."Létu þeir nú rista örn á baki Ellu og skera síðan rifin öll frá hryggnum með sverði, svo að þar voru lungun út dregin."Svipaða lýsingu er að finna í Orkneyinga sögu þar sem Torf-Einar lætur drepa Hálfdan hálegg, son Haralds hárfagra. Þar virðist drápið vera blóðfórn."Þar fundu þeir Hálfdan hálegg, og lét Einar rista örn á baki honum með sverði, og skera rifin öll frá hryggnum og draga þar út lungun, og gaf hann Óðni til sigurs sér."Í Haralds sögu hárfagra segir einnig frá því þegar Einar jarl drepur Hálfdán hálegg. Hálfdán hafði myrt föður Einars. Síðan hafði Hálfdán ráðist inn í Orkneyjar og rekið Einar frá völdum."Þá gekk Einar jarl til Hálfdanar. Hann reist örn á baki honum við þeima hætti að hann lagði sverði á hol við hrygginn og reist rifin öll ofan á lendar, dró þar út lungun. Var það bani Hálfdanar."
Brotaregla
Dæmi 3
þar sem við segjum að
Þekking
Skilgreining
Þekkingarhugtakið er tengt hugtökum á borð við skoðun, sannleika, merkingu, upplýsingum, leiðbeiningum og samskiptum.
Brotaregla
Dæmi 3
en þá er afleiðan af g(x) jöfn g'(x) = 4x og afleiðan af h(x) jöfn og.
Þekking
Skilgreining
Það er umdeilt hvað telst vera þekking, fullvissa eða sannleikur. Um þessi mál deila heimspekingar, félagsvísindamenn og sagnfræðingar. Austurríski heimspekingurinn Ludwig Wittgenstein skrifaði Um fullvissu – stutt spakmæli um þessi hugtök – þar sem hann rannsakaði tengslin á milli þekkingar og fullvissu. Einn þráðurinn í hugsun hans hefur verið einn helsti innblásturinn að þeirri undirgrein heimspekinnar sem kallast athafnafræði.
Brotaregla
Dæmi 3
Hægt er að athuga þetta með því að nota veldisvísaregluna og veldisregluna:
og þegar maður diffrar fæst:
Þekking
Réttlætingarvandinn
Lengst af í sögu heimspekinnar var þekking talin vera skoðun sem var rökstudd og sönn og fól í sér réttlætta fullvissu. Allar skoðanir sem fólu ekki í sér réttlætta fullvissu voru nefndar einungis sennilegar skoðanir. Oft skilgreina heimspekingar þekkingu enn sem sanna rökstudda skoðun. Þekkingarfræðin er sú undirgrein heimspekinnar sem fjallar um eðli þekkingar, uppsprettu hennar og takmörk.
En hvernig getum við sýnt fram á að skoðanir okkar séu þekking? Réttlæting og vitnisburður eru hvort tveggja þekkingarfræðileg einkenni skoðana. Þau eru, með öðrum orðum, eiginleikar sem gefa til kynna að skoðun sé eða kunni að vera sönn. Við gætum reynt að nota önnur þekkingarfræðileg einkenni í skilgreiningunni á þekkingu ef við vildum. Í stað „sannrar rökstuddrar skoðunar“ eða „sannrar skoðunar ásamt vitnisburði“ gætum við sagt að þekking sé „skynsöm sönn skoðun“ eða „réttlætt sönn skoðun“. Munurinn á þessum möguleikum skiptir litlu hér. Aðalatriðið er að til þess að skoðun geti talist vera þekking, verður hún að hafa einhver jákvæð þekkingarfræðileg einkenni. Hún getur ekki verið handahófskennd, tilviljanakennd eða órökrétt. Þekkingarfræðingar fjalla um þessi efni í umfjöllun sinni um réttlætingu skoðana.
Efahyggja
Þegar vísindamenn eða heimspekingar syrja „Er þekking möguleg?“ eiga þeir við „Hef ég einhvern tímann svo rökstudda og gulltryggða skoðun að ég geti kallað hana þekkingu?“ Heimspekilegir efahyggjumenn segja oft „nei“ eða reyna að sýna fram á að ekki fáist úr því skorið. Heimspekileg efahyggja er annaðhvort sú afstaða að þekking sé ómöguleg þar sem nægjanleg réttlæting skoðana sé ófáanleg eða að það sé ekki hægt að vita hvort þekking sé möguleg né heldur neitt annað þar sem við höfum jafnmikla ástæðu til þess að trúa og til þess að trúa ekki einhverju; og þess vegna verðum við að fresta því að fella dóma. (Sumir efahyggjumenn hafna því að fyrrnefnda afstaðan sé efahyggja, sjá Sextos Empeirikos og pyrrhonismi).
Þetta er önnur afstaða en Vísindaleg efahyggja sem er sú vinnuregla að fallast ekki á neina fullyrðingu fyrr en vitnisburður hefur fengist fyrir henni.
Félagsfræði þekkingar
Sumar hliðar þekkingar hafa félagsleg einkenni. Þekking er til dæmis eins konar félagsleg verðmæti. Félagsfræði þekkingar rannsakar hvernig tengslunum er háttað á milli samfélagsins og þekkingar.
Einstaklingar og menningarsamfélög auka þekkingu sína með reynslu, Athugunum og afleiðslu. Auk félagsfræði þekkingar rannsakar mannfræðin útbreiðslu þessarar þekkingar.
Aðrar skilgreiningar
Þekking er „upplýsingar ásamt reynslu, samhengi, túlkun og íhugun. Hún er afurð vandlegrar úrvinnslu upplýsinga sem eru tilbúnar til notkunar við ákvarðanatöku og í athöfnum.“ T. Davenport o.fl., 1998.
„Þekking sem er falin í orðum eða táknum er þekking sem hægt er að miðla á formlegu, kerfisbundnu máli. Á hinn bóginn hefur þögul þekking persónuleg einkenni sem gera að verkum að erfitt er að formgera hana og tjá hana öðrum.“ I. Nonaka, 1994
Suchinda Kraprayoon
Suchinda Kraprayoon (taílenska: สุจินดา คราประยูร, fæddur 6. ágúst 1933) var forsætisráðherra Taílands frá 7. apríl 1992 til 24. maí 1992. Hann var leiðtogi friðargæsluráðs Taílands sem herjaði valdarán gegn ríkisstjórn þáverandi forsætisráðherra Chatichai Choonhavan þann 23. febrúar 1991.
Eftir þingkosningar þann 22. mars 1992 var Kraprayoon kosinn í embætti forsætisráðherra. Skipun hans leiddi til mikilla mótmæla í Bangkok sem enduðu með útgöngubanni og hernaðareftirliti. Hundruð manna dóu í mótmælunum þegar hermenn skutu á óvopnaða nemendur og mótmælendur. Kraprayoon sagði af sér þann 24. maí 1992 og varaforsætisráðherra Meechai Ruchuphan tók við af honum þangað til boða mátti til kosninga aftur. Anand Panyarachun tók við af Ruchuphan.
Sjóher
Nokkur hugtök
Stólaher er haft um allan herskipaflota þjóðar eða einhverjar tiltekinnar einingar. Sjóhernaður er hernaður sem fer fram á sjó. Sjóhermaður er maður í sjóher. Sjóliðsforingjar (flotastjórar) eru nefndir aðmírálar. Lautinant er foringi herflokks (bæði á sjó og landi). Lautinantar eru stundum nefndir luktafantar á íslensku.
Retrophyllum comptonii
Retrophyllum comptonii er sígrænt tré frá Nýju-Kaledóníu.
Bláeyrnabríi
Bláeyrnabríi (fræðiheiti: Colibri coruscans) er tegund kólibrífugla.
Alchemilla venosa
Alchemilla venosa er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex frá Tyrklandi til Kákasusfjalla.
Children of Bodom
thumb|right|250px|Tónleikar með Children of Bodom í [[Mílanó, Ítalíu]] thumb|right|180px|Alexi Laiho í Masters of Rock árið 2007 Children of Bodom var melódísk dauðarokks hljómsveit frá Espoo, Finnlandi. Nafn hljómsveitarinnar vísar til morðs þriggja unglinga við vatnið Bodom, sem er rétt hjá borginni Espoo. Plötur þeirra sýndu iðulega teikningar af manninum með ljáinn.
Saga
Hljómsveitin var stofnuð árið 1993 af söngvaranum og gítarleikaranum Alexi Laiho og af trommuleikaranum Jaska Raatikainen sem voru æskuvinir. Hljómsveitin hét þá IneartheD. Þeir höfðu báðir sama tónlistarsmekk og hlustuðu á dauðarokkshljómsveitir á borð við Stone, Entombed og Obituary.
Snemma árið 1996 gengu Jani Pirisjoki, Alexander Kuoppala og Henkka Seppälä í hljómsveitina. Jani Pirisjoki spilaði á hljómborð þangað til árið 1997 og Janne Wirman kom í hans stað. Bassaleikarinn Samuli Miettinen var einn af upprunalegu meðlimum hljómsveitarinnar og skrifaði textana mestmegnis fyrir hljómsveitina. Hann hætti árið 1995 vegna þess að fjölskylda hans flutti til Bandaríkjana. Árið 1996 gekk Henkka Seppälä í hljómsveitina og spilaði á bassa í staðinn fyrir Samuli Miettinen. Alexander Kuoppala spilaði á gítar fyrir hljómsveitina á árunum 1996 - 2003. Roope Latvala tók við honum.
Í desember 2019 ákváðu meðlimir utan Laiho og Freyberg að ganga úr bandinu og halda lokatónleika. Þeir vildu ekki að Laiho héldi nafninu og því stofnaði hann nýja hljómsveit; Bodom after Midnight. Ári síðar lést Laiho eftir veikindi.
Lögverndað starfsheiti
Lögverndað starfsheiti er á Íslandi starfsheiti tiltekið í íslenskum lögum sem aðeins þeir sem hafa hlotið til þess menntun og fengið leyfi ráðherra mega nota.
Íslenskir háskólar sjá yfirleitt um milligöngu við ráðherra fyrir hönd nemenda. Fyrr á tíð þurftu einstaklingar að mæta í ráðuneytin og fá undirskrift ráðherra sjálfir.
Sörla þáttur
Sörla þáttur er einn af Íslendingaþáttum og er stuttur innskotskafli í Ljósvetninga sögu. Þar segir frá kvonbænum Sörla sem var sonur Brodd-Helga Þorgilssonar, en hann er ein af aðalsögupersónunum í Vopnfirðinga sögu. Varast ber að rugla Sörla þætti við Sörla þátt eða Héðins sögu og Högna, en sá þáttur tilheyrir Fornaldarsögum Norðurlanda.
Sörli fylgdi Guðmundi ríka Eyjólfssyni á Möðruvöllum í Eyjafirði heim af þingi eitt árið en Guðmundur var vanur að taka til sín göfugra manna syni um tíma. Sörli vann fyrir hann og dvaldist á Möðruvöllum eitt ár. Þar kynntist hann Þórdísi dóttur Guðmundar og fór vel á með þeim. Guðmundi líkaði það ekki og kom Þuríði fyrir hjá Einari Þveræingi bróður sínum en Sörli hélt áfram að heimsækja hana þangað. Á þingi um sumarið kom Sörli að máli við Einar Þveræing og bað hann að biðja Guðmund um hönd Þórdísar fyrir sig. Einar gerði það en Guðmundur neitaði og bar fyrir sig orðróm sem hafði gengið um kynni þeirra Sörla og Þórdísar. Einar ráðlagði Sörla þá að fá Þórarin Nefjólfsson, góðvin Guðmundar, sem milligöngumann og tókst Þórarni að tala Guðmund til svo að hann samþykkti ráðahaginn.
Sörli og Þórdís bjuggu á Valþjófsstöðum í Fljótsdal. Þau eignuðust synina Einar og Brodda.
Þótt það sé óskylt sjálfum þættinum má nefna að Sörli kemur við Njáls sögu þegar Flosi leitar sér liðsinnis eftir brennu til þings. Hann ríður austur og norður og hittir Sörla en hann svarar svo að hann vilji áður vita hug Guðmundar ríka en þá svarar Flosi „Finn ek þat á svörum þínum at þú hefir kvánríki“ og fékk hann þar engan stuðning en þó hafði áður Hallbjörn er átti Oddnýju systur Sörla lofað honum fullum stuðningi. Svo fór enda að á þingi studdi Guðmundur Kára og Mörð Valgarðsson og þá félaga.
Hvanneyri
thumb|Hvanneyri. Hvanneyri er þéttbýlis- skóla- og kirkjustaður í Andakíl í Borgarbyggð. Á staðnum var lengi stórbýli og taldist jörðin 60 hundruð. Þar hefur Bændaskólinn á Hvanneyri verið starfræktur frá 1889, þegar stofnaður var búnaðarskóli fyrir suðuramtið. Hvanneyrarhverfið samanstóð af höfuðbólinu Hvanneyri og þegar búnaðarskólinn var stofnaður voru jarðir og hjáleigur lagðar undir skólann. Voru þetta Svíri, Ásgarður, Tungutún, Bárustaðir, Staðarhóll, Kista og Hamrakot. Árið 1907 urðu breytingar á starfi skólans, námið varð fjölþættara og bóknám aukið og hét hann eftir það Bændaskólinn á Hvanneyri. Framhaldsnám í búvísindum hófst þar svo 1947 og myndaðist þar þéttbýli í kjölfarið. Bútæknideild Rannsóknarstofnunar landbúnaðarins hefur haft þar aðsetur og aðstöðu síðan 1965 og í dag er á staðnum Landbúnaðarháskóli Íslands og er aðal lífæð staðarins. Á Hvanneyri áttu 307 lögheimili þann 1. janúar 2019.
Saga
Hvanneyri er talin vera landnámsjörð Skalla-Gríms Kveld-Úlfssonar en hann nam land milli Borgarhrauns og Hafnarfjalls. Hann gaf síðar Grími hinum háleyska land milli Grímsár og Andakílsár og bjó hann á Hvanneyri.
Kirkja var fyrst sett á Hvanneyri á 12. öld en hún er í dag bændakirkja og því í eigu Landbúnaðarháskólans. Kirkjan stóð á Kirkjuhól en árið 1903 fauk hún og lenti norðan við kirkjugarðinn. Því var ákveðið að færa kirkjuna og var hún sett á þann stað sem sú gamla lenti. Núverandi kirkja var vígð árið 1905.
Árið 1943 var Landsmót ungmennafélaganna haldið á Ásgarðsfit.
Náttúrufar
Meðfram Hvítá liggja Hvanneyrarengjar sem fengu næringu úr ánni með áveitum. Þaðan kom lengi vel allur heyafli Hvanneyrarbúsins, eða þangað til farið var að rækta tún suður í mýrunum upp úr 1940. Meðfram engjunum liggur ás nokkur og snýr Kinnin, brekka, í átt að ánni. Ás þessi markar syðri hluta Borgarfjarðarsamhverfunnar en það eru hallandi jarðlög. Sunnan Hvítár halla jarðlögin til suðausturs en norðan ár til norðvesturs. Klapparholt þetta hindrar afrennsli af mýrunum fyrir sunnan.
Fuglalíf
thumb|right|Blesgæs setur svip sinn á Hvanneyri bæði vor og haust Fuglalífið á Hvanneyri er mjög fjölbreytt. Þar er verndarsvæði blesgæsarinnar á Íslandi en þær hafa viðkomu á túnum staðarins bæði vor og haust. Algengir fuglar á Hvanneyri: {|valign=top|}
Byggðin
Íbúðarhús staðarins eru dreifð um svæðið sem og nemendagarðar, heimavist og skólahús sem tilheyra Landbúnaðarháskólanum. Hús Hvanna er vestarlega og hýsir það ýmis fyrirtæki, s.s. Búnaðarsamband Vesturlands, Vesturlandsskóga, Landssamband kúabænda og önnur landbúnaðartengd fyrirtæki. Að auki er þar að finna Hvanneyrardeild Grunnskóla Borgarfjarðar (áður Andakílsskóla) og leikskólann Andabæ. Við skólann er að finna stóran knattspyrnuvöll og sparkvöll.
800px|thumb|center|Víðmynd af Hvanneyri séð frá Kirkjuhól. Frá vinstri: Svíri, Álfhóll, Andakílsskóli fyrir miðri mynd, næst nemendagarðar við Skólaflöt. Fjallahringurinn með Hestfjalli (vinstra megin við Svíra), Skorradalshálsi, Skessuhorni og Skeljabrekkufjalli
Markþjálfun
Markþjálfun er hnitmiðuð þjálfun fyrir fólk sem sækist eftir því að ná einhverju ákveðnu markmiði. Bæði einstaklingar og fyrirtæki geta nýtt sér markþjálfun. Þessi gerð af þjálfun inniheldur regluleg viðtöl og getur kallað á endurröðun viðhorfs, gilda, og hegðunar hjá þeim sem þjálfunin er beint að. Þjálfunin getur t.d. snúist um að byggja upp betri samstarfshópa innan fyrirtækja, um að ná persónulegum markmiðum, eða um að byggja upp heilbrigðari lífstíl
Gagnrýni
Gagnrýnendur líta á lífstílsmarkþjálfun sem tegund af sálfræðimeðferð sem ekki lútir sálfræðilega faglegu eftirliti. Opinbert regluverk nær ekki yfir greinina og hver sem er getur sagst vera markþjálfi.
Þyrnir
Þyrnir getur átt við:
Samfélagsmiðill
Samfélagsmiðill á við vefsíður og forrit sem gera notendum kleift að búa til og deila á milli sín rafrænu efni.
Sem dæmi má nefna Facebook, Twitter, LinkedIn, Instagram, Snapchat, Reddit, Discord, Pinterest, Tumblr eða Bland.is.
Einnig eru það samfélagsmiðlar hannaðir fyrir að deila myndskeiðum eins og TikTok, YouTube, Vimeo, Video Dailymotion og Twitch.
Svo eru það samfélagsmiðlar sérstaklega hannaðir fyrir spjall eins og Messenger, WhatsApp og Telegram.
Sumir samfélagsmiðlar greiða notendum fyrir efni sem nýtur mikilla vinsælda á miðlunum, til dæmis með hlutdeild í auglýsingatekjum miðilsins. Áhrifavaldur er manneskja sem nýtir sér fjölda fylgjenda á samfélagsmiðlum til að kynna vörur og þjónustu, stundum gegn greiðslu eða gjöfum.
Andrej Gromyko
Andrej Andrejevítsj Gromyko (rússneska: Андрей Андреевич Громыко; hvítrússneska: Андрэй Андрэевіч Грамыка; 18. júlí 1909 – 2. júlí 1989) var sovéskur stjórnmálamaður og ríkiserindreki á tíma kalda stríðsins. Hann var utanríkisráðherra Sovétríkjanna í rúman aldarfjórðung, frá 1957 til 1985, og síðan þjóðhöfðingi landsins sem formaður forsætisnefndar Æðstaráðs Sovétríkjanna frá 1985 til 1988. Gromyko bar ábyrgð á mörgum mikilvægustu ákvörðunum í sovéskri utanríkisstefnu þar til hann settist í helgan stein árið 1988. Á fimmta áratugnum kölluðu vestrænir fjölmiðlar hann gjarnan „Hr. Njet“ vegna þess hve oft hann beitti neitunarvaldi Sovétríkjanna við Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna.
Æviágrip
Gromyko hóf nám í diplómataskóla Kreml árið 1938 og nam utanríkisfræði Sovétstjórnarinnar í eitt ár. Hann hlaut síðan starf í sendiráði Sovétríkjanna í Bandaríkjunum og flutti því ásamt konu sinni og börnum til Washington. Skjótur frami Gromykos skýrðist að nokkru leyti af þeim mikla fjölda embættismanna sem höfðu látið lífið í hreinsunum Stalíns. Árið 1943 var sovéski sendiherrann, Maksím Lítvínov, kallaður heim og Gromyko var því hækkaður í tign og gerður nýr sendiherra. Sem slíkur mætti hann á Dumbarton Oaks-ráðstefnuna fyrir hönd Sovétmanna næsta ár.
Árið 1946 varð Gromyko fyrsti fastafulltrúi Sovétríkjanna hjá Sameinuðu þjóðunum. Gromyko gegndi þessu embætti í tvö ár og beitti á þeim tíma neitunarvaldi Sovétríkjanna í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna 25 sinnum, sem leiddi til þess að honum áskotnaðist uppnefnið „Herra Njet“.
Þegar Andrej Vyshínskíj tók við af Vjatsjeslav Molotov sem utanríkisráðherra Sovétríkjanna árið 1949 var Gromyko gerður varamaður hans í ráðuneytinu. Þar sem Vyshínskíj var heilsuveill fór Gromyko í reynd með málefni ráðuneytisins oftar enn ekki á upphafsdögum kalda stríðsins. Gromyko var síðar gerður sendiherra Sovétmanna í Bretlandi og var enn staðsettur þar þegar Jósef Stalín lést árið 1953.
Eftir dauða Stalíns varð Molotov utanríkisráðherra á ný og hann kallaði Gromyko strax heim til starfa í ráðuneytinu. Molotov var hins vegar leystur úr embætti eftir að Níkíta Khrústsjov hafði tryggt völd sín sem nýr leiðtogi Sovétríkjanna og Gromyko varð því nýr utanríkisráðherra árið 1957.
Gromyko naut ekki mikilla áhrifa á stjórnartíð Khrústsjovs, sem tók sjálfur flestar mikilvægar ákvarðanir í utanríkismálum. Khrústsjov mun hafa sagt um Gromyko að hann gæti skipað honum að girða niður um sig buxurnar og setjast með beran rassinn á ís og að Gromyko myndi hlýða. Talið er að Gromyko hafi ekki fengið að vita um fyrirætlanir Khrústsjovs um að koma fyrir kjarnaeldflaugum á Kúbu árið 1962, sem leiddi til Kúbudeilunnar við Bandaríkin. Gromyko var með í ráðum í Berlínardeilunni og átti hlut að máli þegar Berlínarmúrinn var reistur árið 1961. Hann tók jafnframt þátt í samningu fjórveldasáttmálans um stöðu Berlínar um áratugi síðar.
Khrústsjov var sviptur völdum árið 1964 en Gromyko var áfram utanríkisráðherra og áhrif hans jukust til muna eftir leiðtogaskiptin. Eftirmaður Khrústsjovs, Leoníd Brezhnev, studdist við ráð Gromykos í mun meiri mæli og árið 1973 hlaut Gromyko sæti í stjórnmálanefnd Kommúnistaflokksins. Á stjórnartíð Brezhnevs tók Gromyko þátt í mótun „slökunarstefnunnar“ (détente) og í skipulagningu Helsinkiráðstefnunnar 1975. Vegna sérhæfingar Gromykos var þó sjaldan bent á hann sem mögulegt leiðtogaefni til að taka við af Brezhnev.
Gromyko hélt áfram sem utanríkisráðuneytinu eftir að Brezhnev lést árið 1982. Í mars 1983 var hann jafnframt skipaður einn af þremur aðstoðarforsætisráðherrum í stjórn Níkolaj Tíkhonov forsætisráðherra.