cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jesús Gil
Ævi og störf
Gil nýtti sér frægðina úr fótboltanum til að hefja stjórnmálaferil árið 1991. Hann stofnaði stjórnmálaflokkinn Grupo Independiente Liberal (sem bar skammstöfunina GIL) sem boðaði harðlínu hægristefnu. Flokkurinn bauð fram til sveitarstjórnar í borginni Marbella og var Gil kjörinn borgarstjóri á grunni loforða um að taka hart á smáglæpum. Það bar árangur til skemmri tíma litið, en því fylgdu ýmis mannréttindabrot þar sem lögreglan sýndi t.d. vændiskonum og eiturlyfjaneytendum harðræði og útigangsfólki var greitt fyrir að fara á brott. Á sama tíma varð Marabella-ströndin athvarf fyrir erlenda stórglæpamenn, svo sem rússneska mafíósa.
Andstæðingum Gil þótti framganga hans lítt við hæfi borgarstjóra, þannig kallaði hann stjórnmálakonu úr röðum Sósíalistaflokksins portkonu. Hann lét koma upp brjóstmynd af fasistaleiðtoganum Franco í ráðhúsbyggingunni og var kunnur fyrir að ganga um götur borgarinnar og hrópa ókvæðisorð að vændiskonum og heimilisleysingjum. Stjórnmálaferlinum lauk þó ekki fyrr en árið 2002 þegar honum var vikið úr embætti fyrir lögbrot. Hann hlaut stuttan fangelsisdóm og var bannað að gegna opinberum embættum næstu 28 árin. Ekki reyndi á það bann því árið 2004 lést hann af völdum heilablóðfalls.
Merkurhraun
Merkurhraun kallast hraunspilda á mörkum Flóa og Skeiða. Merkurhraun er hluti af Þjórsárhrauni, sem rann fyrir um 8.600 árum eða 6.600 f.Kr. Jarðvegur á þessu svæði er þunnur, svo hraunstrýtur standa á mörgum stöðum upp úr mosaþembunum. Nafn sitt dregur hraunið af bænum Mörk sem var á þessu svæði, samkvæmt Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalín.
Hnokkmosar
Hnokkmosar (fræðiheiti: Bryum) er ættkvísl baukmosa af Hnokkmosaætt. Hnokkmosar voru lengi vel stærsta ættkvísl mosa með yfir 1000 tegundir þangað til ættkvíslinni var skipt í þrennt árið 2005. Frekari breytingar urðu á flokkun ættkvíslarinnar árið 2013 vegna rannsókna á þróun hnokkmosa sem byggðust á DNA-raðgreiningu.
Lýsing
Hnokkmosar eru fjölættuð og formfræðilega fjölbreytt ættkvísl. Hnokkmosategundir hafa yfirleitt stutta, þykka og hringlaga stöngla. Allar hnokkmosategundir hafa mjórri frumur á blaðjaðrinum. Greina má hnokkmosa á æxlunarkerfi þeirra, litbrigðum stöngulsins og blaða og á útliti blaðjaðarsins.
Saga
Hnokkmosum var lýst sem ættkvísl af Johann Hedwig árið 1801 en nafnið var dregið af gríska orðinu yfir mosa.
Grasafræðingurinn John R. Spence gaf út endurflokkun á ættinni árið 2005. Ættkvíslin Ptychostomum var aftur tekin í notkun og ættkvíslirnar Leptostomopsis og Plagiobryoides voru búnar til. Seinna var ættkvíslunum Gemmabryum, Imbribryum og Rosulabryum bætt við hnokkmosaætt og Bryum-ækkvíslinni var þannig deilt niður enn frekar.
Verndarstaða hnokkmosa
Verndarstaða sjö hnokkmosategunda hefur verið gefin út á Íslandi í válista plantna árið 1996 sem er enn í gildi. Ylhnokki (B. sauteri), jarðhitakær planta sem finnst á einum stað á Íslandi, er settur í flokk tegunda í bráðri útrýmingarhættu (CR). Dverghnokki (B. vermigerum) og fjóluhnokki (B. violaceum) eru settir í hóp tegunda í útrýmingarhættu (EN) og smáhnokki (B. nitdulum) flokkast sem tegund í yfirvofandi hættu (VU). Fyrir tvær tegundir, skrauthnokka (B. muehlenbeckii) og vætluhnokka (B. bimum) voru ekki til næg gögn til að meta verndarstöðu þeirra og þeir fóru því í flokkinn gögn vantar (DD). Ein tegund, fláahnokki (B. longisetum) var settur í hóp tegunda í nokkurri hættu (LR) án frekari skýringa, sem er flokkunarstaða sem ekki venjulega gefin á válistum nú til dags. Staða fláahnokka er því ekki fyllilega ljós á Íslandi.
Yayoi Kusama
Yayoi Kusama (草間 彌生 Kusama Yayoi, f. 22. mars 1929) er japönsk myndlistarkona þekktust fyrir innsetningar, en hefur líka fengist við málverk, gjörningalist, vídeólist, tískuhönnun, ljóðlist og ritstörf. Verk hennar falla undir konseptlist og tengjast mínimalisma, popplist og súrrealisma. Þau snúast oft um fortíð hennar, kynlíf og andlegt ástand. Eitt af einkennismerkjum hennar eru doppumynstur sem hún kallar „óendanleikanet“ og eiga sér uppruna í ofskynjunum sem hún hefur upplifað frá barnæsku. Hún hefur búið til „mjúkar höggmyndir“ með því að þekja hluti með fíngerðum mynstrum af doppum og öðrum hlutum. Frá 1963 hefur hún gert nokkur „óendanleikaherbergi“ með speglum og skærlitum kúlum sem hanga í mismunandi hæð og skapa tilfinningu fyrir óendanlegu rými.
Hún fæddist í Matsumoto í Japan og lærði að mála Nihonga-myndir eftir síðari heimsstyrjöld. Hún fékk áhuga á evrópsku framúrstefnunni og tók að mála óhlutbundin mynstur á hluti. Árið 1957 flutti hún til Bandaríkjanna þar sem hún varð brátt þekkt meðal framúrstefnulistamanna. Hún deildi vinnustofu með Donald Judd og Evu Hesse í New York snemma á 7. áratugnum. Seinna fékkst hún við gjörninga sem oft fólu í sér nekt og lýstu andstöðu við Víetnamstríðið. Frægt er þegar hún bauðst til að sofa hjá Richard Nixon gegn því að hann stöðvaði stríðið. Hún glímdi við geðsjúkdóma og flutti aftur til Japans 1973 þar sem hún skráði sig inn á geðsjúkrahús í Tókýó fjórum árum síðar. Hún hefur búið þar síðan með hléum og haldið vinnustofu þar skammt frá. Hún hefur sagt að „ef ekki væri fyrir listina hefði ég drepið mig fyrir löngu“. Áhugi á verkum hennar óx aftur á 9. og 10. áratugnum, sérstaklega eftir að hún sá um japanska sýningarsalinn á Feneyjatvíæringnum 1993. Síðan þá hafa margar yfirlitssýningar verka hennar verið haldnar víða um heim, auk þess sem hún hefur haldið listsköpun sinni áfram.
Seljalandsdalur
thumb|Skíðagönguhús á Seljalandsdal. Seljalandsdalur er dalur í Skutulsfirði við Ísafjarðardjúp. Dalurinn er vinsæll til útivistar og hefur verið í meira en öld. Einkum er þar löng saga skíðaiðkunar, en þar eru einnig gönguleiðir, reiðhjólabrautir og svæði til vélsleðaaksturs. Í dalnum er skíðagöngusvæði Ísafjarðarbæjar, sem með Tungudal myndar skíðavæðið Dalina tvo.
Dalurinn liggur allur 200 metra eða meira yfir sjó, og er öðrum dölum ólíkur því leyti að fjöll liggja aðeins að honum að norðanverðu, en til suðurs er hann aflíðandi niður að brún niður í Tungudal. Að dalnum liggja Sandfell og Miðfell til vesturs. Upp úr dalnum liggur gönguleið yfir Þjófaskörð yfir í Hnífsdal. Úr dalnum liggur Buná sem fellur í stórum fossum niður í Tungudal.
Nokkur snjóflóðahætta er í dalnum og hafa snjóflóð eyðilagt skíðalyftur og/eða hús að minnsta kosti þrisvar sinnum, árin 1953, 1994 og 1999. Reistur hefur verið mikill snjóflóðavarnargarður til að verja byggð í Múlalandshverfi og eftir seinna flóðið var ákveðið að nýjar skíðalyftur skyldu ekki reistar í Seljalandsdal heldur Tungudal.
Saga skíðaiðkunar
Löng saga er um skíðaiðkun á Seljalandsdal. Fyrsti skíðaskálinn sem reistur var á Seljalandsdal hét Skíðheimar. Hann var reistur árið 1928 eða 1930, hús með torfveggjum og skarsúð. Sá skáli var rifinn um 1940. Árið 1939 reisti Skíðafélag Ísafjarðar annan skála á dalnum, timburhús með sal, tvö herbergi, skíðageymslu og eldhús. Sá eyðilagðist í snjóflóði 28. mars 1953. Síðar var nýtt hús, Skíðheimar II, reist, sem stendur þar enn. thumb|Seljalandsdalur 1992. Þrjár skíðalyftur sjást á myndinni sem allar eyðilögðust í snjóflóðinu 1994. Reistar voru á Seljalandsdal fjórar toglyftur, Sú lengsta, sem náði upp á Gullhól, var 1200 m löng. Efri lyftan var 700 m löng og náði upp í skál við topp fjallsins. Barnalyfta, 200 m löng, var einnig í fjallinu. Sú fjórða bættist við árið 1988, 700 m löng með 200 m fallhæð.
Annan dag páska, árið 1994 féll mjög stórt snjóflóð yfir skíðasvæðið, fram af Seljalandsmúla og niður yfir sumarbústaðalandið í Tungudal. Skíðaskáli, fjórar lyftur og ýmsir kofar og tæki eyðilögðust á Seljalandsdal. Í Tungudal eyðilögðust 40 sumarbústaðir. Þar lést einn maður og kona slasaðist mikið.
Í kjölfarið, strax árið eftir, var ný lyfta reist á dalnum. Efri lyftan var í þann mund að vera tilbúin þegar annað stórt flóð yfir skíðasvæðið, 13. mars 1999. Eftir þetta var skíðasvæðið flutt inn í Tungudal, meðal annars vegna þess að nýjar lyftur á sama stað myndu ekki fást tryggðar. Skíðaskálarnir Skíðheimar II og skáli fyrir skíðagöngufólk á Háubrún sunnan Bunár eru einu mannvirkin sem eftir standa á Seljalandsdal fyrir utan efstu staura elstu lyftanna sem enn standa.
Svæðið er eftir sem áður vinsælt meðal fjallaskíðafólks sem gengur upp og skíðar niður.
Skíðaganga
thumb|Keppt í skíðagöngu á Seljalandsdal, á Skíðamóti Íslands 2019 Á Seljalandsdal er skíðagöngusvæði Ísfirðinga og með skíðalyftunum í Tungudal rekið undir nafninu Dalirnir tveir. Á Seljalandsdal stendur hús með afgreiðslu, tímatökuturni, veitingasal og tækjaskúr. Troðnar eru göngubrautir daglega, 3–15 km. langar. Fossavatnsgangan, stærsta skíðamót landsins, hefst og lýkur á Seljalandsdal.
Fjallaskíði
Brekkurnar þar sem áður voru lyftur eru snjósælar og því vinsælar til fjallaskíðunar.
Reiðhjól
Hjólreiðadeild íþróttafélagsins Vestra hefur gert margar brautir á Seljalandsdal. Bera brautirnar nöfn eins og Hrossið og Bunan, hvort tveggja vísanir í örnefni á svæðinu.
Gönguleiðir
Úr Seljalandsdal er gönguleið yfir Þjófaskörð yfir í Hnífsdal. Þaðan er bæði hægt að fara niður í Hnífsdal og eða halda áfram yfir í Syðridal í Bolungarvík.
Róla
Róla er upp í svokallaðri Hestaskál. Hún var sett upp sumarið 2022 hefur hún notið vinsælda meðal fjallgöngufólks.
Tsjeljabínsk
thumb|Tsjeljabínsk. Tsjeljabínsk (rússneska: Челябинск) er borg og stjórnsýslumiðstöð Tsjeljabínsk-fylkisins í Rússneska sambandsríkinu. Hún er 210 km, suður af Jekaterínbúrg, rétt austur af Úralfjöllum, við ána Miass, á mörkum Evrópu og Asíu. Tsjeljabínsk er ein af stærri iðnaðarborgum Rússlands. Íbúafjöldi: 1.130.132 (manntalið 2010);
Þorgils (d. 1434)
Þorgils (d. 1434) var munkur sem var ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1429 til dauðadags og hafði áður verið príor í klaustrinu.
Klausturlifnaður virðist ekki hafa náð sér á strik á Munkaþverá í nokkra áratugi eftir Svarta dauða og enginn ábóti var í klaustrinu þótt einhverjir munkar væru þar. Í janúarlok árið 1429, nóttina eftir fyrsta laugardag í þorra, brann klaustrið ásamt klausturkirkjunni og breiddist eldurinn svo hratt út að fáu tókst að bjarga. Tveir munkar brunnu til bana en sá þriðji, Þorgils príor, brenndist mjög illa, lá í rúminu fram til páska og náði sér aldrei að fullu líkamlega.
Sama ár var Þorgils vígður ábóti „og leizt það mörgum eigi misráðið síðan“. Hann gegndi því starfi til 1434 og hefur trúlega dáið það ár. Eftirmaður hans, Einar Ísleifsson, var vígður 1435.
Agathis flavescens
Agathis flavescens er tegund af barrtrjám sem vex á afskekktum stöðum á Malasíuskaga. Hún er stundum talin til Agathis dammara.
Hummer
Hummer er bíll sem kom fyrst á markað 1992 af AM General sem M998 Humvee. General Motors keypti bílategundina og markaðsetti þrjá bíla: Hummer H1, H2 og H3. Í kjölfar fjármálakreppunar 2008 var fyrirhugað að selja Hummer, en þar sem engir kaupendur fundust var fyrirtækið tekið af markaði. Síðasti Hummerinn var seldur 24. maí 2010.
Loftnet
thumb|250px|Útvarpsloftnet
Loftnet er tæki sem breytir rafmagni í útvarpsbylgjur og öfugt. Þau eru oftast notuð ásamt senditæki og viðtæki. Við útsendingu gefur senditæki frá sér rafstraum sem sveiflast á útvarpstíðni sem er þá sendur áfram til skauta loftnetsins. Loftnetið gefur frá sér orkuna úr rafstraumnum sem útvarpsbylgjur. Við viðtöku fangar loftnetið orku útvarpsbylgja sem skapar smá spennu í skautunum, sem er þá send til viðtækis sem magnar þessa spennu.
Loftnet eru nauðsynleg í öllum útvarpstækum. Þau eru notuð við útvarpssendingu, sjónvarpsútsendingu, ratsjá, farasímanet og þráðlaus staðarnet. Fyrsta loftnetið var fundið upp árið 1888 af þýska eðlisfræðingnum Heinrich Hertz. Hann var að gera tilraunir til að sanna að útvarpsbylgjur væru til, eins og skoski eðlisfræðingurinn James Clerk Maxwell lagði fram. Hann skrifaði um uppgötvanir sínar í Annalen der Physik und Chemie (v. 36, 1889).
Ronaldo Rodrigues de Jesus
Ronaldo Rodrigues de Jesus (fæddur 19. júní 1965) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Harrison Ford
thumb|right|Harrison Ford árið 2010 Harrison Ford (f. 13. júlí, 1942) er bandarískur leikari sem hefur leikið í tugum kvikmynda og sjónvarpsþátta frá því hann hóf feril sinn snemma á 7. áratugnum. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín í kvikmyndum George Lucas; sem Han Solo í Stjörnustríð og sem Indiana Jones í samnefndri kvikmyndaröð.
Hann hlaut tilnefningu til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sitt í Vitnið. Hann hefur auk þess verið tilnefndur til Golden Globe-verðlaunanna þrisvar, fyrir hlutverk sín í Moskítóströndin, Flóttaðurinn og Sabrina.
Hliðrænt sjónvarp
thumb|250px|Hliðræn prufuútsending með tímakóða
Hliðrænt sjónvarp (eða flaumrænt sjónvarp) er sjónvarp sem sent er út með hliðrænu merki. Það getur verið sent með mastri, gervihnetti eða kapli. Í mörgum löndum er búið að leggja hliðrænar sjónvarpsútsendingar af en stafrænar útsendingar hafa verið teknar upp í staðinn. Í sumum löndum, eins og á Íslandi, er stafrænt sjónvarp á Íslandi að skipta yfir í stafrænar útsendingar, en í öðrum löndum eru eingöngu hliðrænt sjónvarp sent út.
Til eru nokkrir staðlar fyrir kóðun hliðrænna útsendinga:
Hliðrænt sjónvarp er sent út á annaðhvort VHF-tíðnabili eða UHF-tíðnabili. Innan þessar tíðnabila eru ákveðnar sjónvarpsrásir sem eru mismunandi eftir löndum. Sjónvarps rás stendur saman af tveimur merkjum: upplýsingar um myndina eru sendar með sveifluvíddarmótun, en upplýsingar um hljóðið eru sendar með tíðnimótun á tíðni sem er ekki eins og myndartíðnin. Þegar UHF eða VHF tíðnibilum er úthlutað þarf að velja milli fjölda sjónvarpsrása og gæða þeirra, því það er takmarkað pláss á tíðnibilunum.
Félag járniðnaðarmanna
Félag járniðnaðarmanna var stéttarfélag starfsmanna í málm- og véltæknigreinum og veiðarfæragerð sem stofnað var 11. apríl árið 1920. Það sameinaðist árið 2006 Vélstjórafélagi Íslands. Hið sameinaða félag nefnist VM félag vélstjóra og málmtæknimanna og er meðal stærstu fag- og stéttarfélaga landsins.
Sagan
Félagið var stofnað á fundi sautján járniðnaðarmanna við Hverfisgötu í Reykjavík. Félagið nefndist þá Sveinafélag járniðnaðarmanna en heitinu var fljótlega breytt. Félagið byggði á norrænum fyrirmyndum, sem sást meðal annars á því að fyrstu lög þess voru á dönsku. Formaður þess var kjörinn Loftur Bjarnason.
Félagið hóf þegar kröftuga kjarabaráttu. Það setti sér kauptaxta og ári síðar var fyrsti samhjálparsjóður félagsins stofnaður með framlögum meðlima.
Aukin harka hljóp í verkalýðsbaráttuna á kreppuárum fjórða áratugarins, en talsvert atvinnuleysi var þá meðal járniðnaðarmanna. Sumarið 1935 kom til harðra deilna þegar senda átti togarann Andra til viðgerða erlendis. Félagsmenn brugðust við með því að neita að gera bráðabirgðaviðgerð á skipinu svo unnt væri að sigla því utan. Við tóku átta vikna deilur sem lauk á að sett voru lög um skipaviðgerðir innanlands og stækkun dráttarbrauta.
Í kringum aldamótin gengu ýmis smærri verkalýðsfélög til liðs við Félag járniðnaðarmanna. Það voru Sveinafélag skipasmiða, Nót - félag netagerðarmanna og tvö félög málmiðnaðarmanna af Suðurlandi.
479
Árið 479 (CDLXXIX í rómverskum tölum)
Guillaume Dufay
thumb|Guillaume Dufay (vinstra megin) ásamt [[Gilles Binchois]]
Guillaume Dufay (einnig skrifað Du Fay eða Du Fayt) (5. ágúst 1397 - 27. nóvember 1474) var fransk- flæmskt tónskáld og tónfræðingur snemma á endurreisnartímabilinu. Hann var eitt áhrifamesta tónskáld Evrópu á miðri 15. öld. Hann samdi tónlist af öllum helstu gerðum síns tíma, bæði trúarlega og veraldlega.
Sólarkaffi
Sólarkaffi er hefð sem skapast hefur á Ísafirði en einnig á öðrum stöðum. Þar sem firðir eru djúpir og fjöllin há hverfur sólin bak við fjöllin seint í nóvember og sést ekki að nýju fyrr en undir lok janúar. Þegar aftur sést til sólar er haldið kaffisamsæti, sólarkaffi, til að fagna hækkandi sól.
Bæði austan lands og á Vestfjörðum er haldið sólarkaffi. Á Ísafirði er sólarkaffi haldið 25. janúar ár hvert. Ísfirðingafélagið í Reykjavík hefur haldið skemmtun og ball á svipuðum tíma síðan 1946 undir yfirskriftinni Sólarkaffi.
Miklafell
Miklafell er 1.456 metra hátt fjall í austurbrún Hofsjökuls. Er það mjög áberandi af Sprengisandi. Á kolli þess er jökulhetta, auk þess sem er skriðjökulstunga austan í því sem nefnist Tungufönn.
Kjörnir alþingismenn 1974
Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1974.
Listi yfir eyjar Grikklands
thumb|Kort og skýringarmynd. thumb|Eyjan Hydra. Eyjar á Grikklandi eru margar. Milli 1.200 til 6.000 eftir því hvaða lágmarksstærð er miðað við. Byggðar eyjar eru á milli 166 og 227. Krít er stærsta eyjan og Evbea næststærst. Lesbos og Ródos koma næst en eftir það eru allar eyjar sem eftir eru 2/3 af stærð Ródos. Ein þekktasta ferðamannaeyjan er Santorini.
Fastgengisstefna
Fastgengisstefna er sú stefna í efnahagsmálum að ákveða gengi gjaldmiðils fyrirfram og beita þeim ráðum sem tiltæk eru í hagstjórninni til að halda gengissveiflum innnan ákveðinna marka. Verðgildi gjaldmiðils verður sem sagt fast gagnvart ákveðnum gjaldmiðlum.
Listi yfir eyjar Grikklands
Eyjunum er skipt í meginhópana:
Jekaterínbúrg
thumb|Svipmyndir. Jekaterínbúrg (rússneska: Екатеринбу́рг) er borg og stjórnsýslumiðstöð Sverdlovsk-fylkis í Rússneska sambandsríkinu.
Borgin er staðsett við ána Iset, austur af Úralfjöllum og er 1.420 kílómetrum austur af Moskvu. Jekaterínbúrg er fjórða stærsta borg Rússlands, þar býr rúmlega ein og hálf milljón manna (2018). Borgin hét áður Sverdlovsk frá 1924 til 1991, í höfuðið á sovéska byltingarmanninum Jakov Sverdlov.
Miklavatn
Miklavatn getur átt við eftirfarandi:
Balsamösp
Populus balsamifera, almennt kölluð balsamösp, er norðlægasta harðviðartegundin í Norður Ameríku. Þetta er harðgert, skammlíft en fljótvaxið tré, sem getur þó náð 200 ára aldri. Tegundin er náskyld alaskaösp og tæpast er hægt að sjá mun nema á reklum tegundanna.
Orrustan um Bretland
Orrustan um Bretland (Battle of Britain á ensku; Luftschlacht um England á þýsku) var herför í seinni heimsstyrjöldinni þar sem konunglegi breski flugherinn (Royal Air Force eða RAF) varði Bretland gegn loftárásum þýska flughersins (Luftwaffe). Orrustunni hefur verið lýst sem fyrstu stóru stríðsátökunum sem háð voru eingöngu í lofti.
Í Bretlandi er orrustan formlega talin hafa staðið frá 10. júlí til 31. október 1940. Þessi tími samsvarar hrinu næturárása þýska flughersins sem Bretar kalla „leiftrið“ (the Blitz; hugtakið er dregið af þýska hugtakinu Blitzkrieg eða leifturstríði) og stóð frá 7. september 1940 til 11. maí 1941. Þýskir sagnfræðingar líta fremur á alla orrustuna sem eina herför sem entist frá júlí 1940 til júní 1941.
Helsta markmið Þjóðverja var að neyða Breta til þess að samþykkja að semja um friðarsáttmála. Í júlí árið 1940 hófst hafnarbann gegn Bretlandi og þýski flugherinn einbeitti sér að því að gera árásir á hafnar- og verslunarmiðstöðvar, til dæmis Portsmouth. Þann 1. ágúst var flughernum skipað að ná yfirburðum gagnvart Bretum í lofti. Því hófu Þjóðverjar árásir á flugvelli breska lofthersins. Þegar leið á orrustuna fór þýski flugherinn einnig að gera árásir á verksmiðjur þar sem nýjar flugvélar voru framleiddar. Loks fóru Þjóðverjar að varpa sprengjum á almenna borgara og á svæði nutu táknræns eða pólitísks mikilvægis á Bretlandi. Tilgangurinn var að draga úr baráttuvilja Breta og neyða bresku ríkisstjórnina að samningsborðinu.
Þjóðverjar höfðu á þessum kafla styrjaldarinnar sigrað Frakkland og Niðurlönd og því voru Bretar berskjaldaðir fyrir árás af hafi. Miðstjórn þýska hersins vissi þó að erfitt yrði að gera hafárás á Bretland þar sem konunglegi breski sjóherinn naut öruggra yfirráða á Ermarsundi og Norðursjónum. Þann 16. júlí fyrirskipaði Adolf Hitler undirbúning „Sæljónsaðgerðarinnar“ (Unternehmen Seelöwe) svokölluðu. Í þessari aðgerð áttu Þjóðverjar að gera innrás í Bretland af hafi og úr lofti eftir að þýski loftherinn hefði tryggt sér yfirburði gagnvart Bretum. Í september gerðu Bretar næturárásir á flugstöðvar Þjóðverja á meginlandinu. Þar sem þýska flughernum hafði ekki tekist að vinna bug á þeim breska neyddist Hitler til þess að fresta og loks aflýsa Sæljónsaðgerðinni. Þjóðverjar höfðu ekki ráð á að halda dagárásunum áfram til lengdar en þeir héldu áfram næturárásunum um nokkurt skeið.
Sagnfræðingurinn Stephen Bungay hefur sagt að orrustan hafi verið fyrsti meiriháttar ósigur Þjóðverja í seinni heimsstyrjöldinni og hafi markað kaflaskil í stríðinu. Orrustan um Bretland er kennd við ræðu sem Winston Churchill flutti á neðri deild breska þingsins þann 18. júní: „Orrustunni um Frakkland, eins og Weygand hershöfðingi kallaði hana, er lokið. Orrustan um Bretland er í þann mund að hefjast.“
DVB-T
thumb|300px|Stafrænir sjónvarpstaðlar um heiminn (DVB-T á bláu)
DVB-T (stendur fyrir Digital Video Broadcasting — Terrestrial „stafræn myndbandsútsending — jarðbundin“) er evrópskur staðall um útsendingu á stafrænu jarðbundnu sjónvarpi sem gefinn var út í fyrsta skiptið árið 1997. Fyrstu sjónvarpsútsendingin sem send var samkvæmt þessum staðli var á Bretlandi árið 1998. Staðallinn setur skilyrði um sendingu á þjöppuðu stafrænu hljóði, myndböndum og öðrum gögnum í MPEG-straumi með OFDM-mótun. DVB-T-sendar senda út á UHF-tíðnabili.
Barbarístríðin
thumb|200px|Skipið USS Philadelphia
Barbarístríðin svokölluðu voru stríðsátök á milli Bandaríkjanna og sjóræningja í Barbaríinu í Norður-Afríku snemma á 19. öld. Á þeim tíma skiptist Barbaríið í Trípólí (Líbýu) og Alsír, sem voru í raun sjálfstæð furstadæmi þótt þau tilheyrðu Ottómanaveldinu að nafninu til, og soldánsdæmið Marokkó. Ástæðan fyrir stríðsátökunum var að sjóræningjarnir vildu að kaupskipin borguðu þeim skatt þegar þau sigldu um Miðjarðarhafið. Ef þau greiddu ekki skattinn réðust sjóræningjarnir á skipin og tóku vörur í staðinn og oft tóku þeir áhöfnina til fanga fyrir lausnargjald. Bandaríski sjóherinn réðust á víggirtar borgir sjóræningjanna og heimtuðu að reglur þeirra um greiðslur yrðu dregnar til baka.
Saga
Barbarísjóræningjar höfðu um langt skeið, allt síðan snemma á 17. öld, ráðist á bresk og önnur evrópsk kaupskip á siglingu meðfram austurströnd Afríku. Þeir tóku fjölda manns til fanga og þurftu fjölskyldur þeirra og söfnuðir iðulega að efna til samskota til að greiða lausnargjald þeirra. Furstadæmin í Barbaríinu kröfðu kaupskip um eins konar verndargjald til að tryggja að ekki yrði ráðist yrði á þau.
Sjóræningjar réðust á bandarísk skip á meðan frelsisstríð Bandaríkjanna stóð yfir en þann 20. desember 1777, tilkynnti marokkóski soldáninn Mohammed 3. að bandarísk kaupskip yrðu undir vernd soldánsins og gætu því notið þess að sigla óáreitt um Miðjarðarhafið og meðfram ströndinni. Þessi marokkósk-bandaríski vináttusamningur er elsta milliríkjasamkomulag Bandaríkjanna sem enn er órofið. Öðru máli gegndi um sjóræningja frá Alsír og Trípóli, þeir hertóku bandarísk skip og fór svo að Bandaríkjamenn neyddust til að gera samkomulag í mars 1785 um greiðslu hárrar upphæðar í verndargjald og lausnargjald fyrir bandaríska fanga sem teknir höfðu verið.
Þegar Thomas Jefferson varð forseti Bandaríkjanna 1801 krafðist pasjann í Trípólí þess að nýja stjórnin greiddi 225 þúsund dollara í verndargjald. Jefferson neitaði og pasjann sagði Bandaríkjunum stríð á hendur 10. maí 1801. Jefferson sendi herskip til Miðjarðarhafsins og setti hafnbann á Trípólí. Til átaka kom á sjó nokkrum sinnum og í apríl 1805 lögðu fáeinir bandarískir landgönguliðar ásamt 500 egypskum málaliðum bæinn Darna í Líbíu undir sig. Það var í fyrsta sinn sem hermenn reistu bandarískan fána á erlendri grund. Til þess atburðar má rekja það að í baráttusöng bandaríska landgönguliðsins er sungið um strendur Trípólí. Fljótlega eftir það var samið um frið og greiddu Bandaríkjamenn fjárupphæð fyrir nokkra landa sína sem voru í haldi Trípólímanna.
thumb|right||200px|Stríðsátök árið 1804
Nokkrum árum síðar fóru Barbarísjóræningjar aftur að láta á sér kræla og ræna bandarísk kaupskip en það var ekki fyrr en 1815 sem Bandaríkjamenn sendu herskip á vettvang og hófst þá seinna Barbarístríðið. Það stóð stutt; bandarísku skipin gersigruðu flota Barbarísins og skrifað var undir vopnahléssamning 3. júlí 1815.
John Ford
thumb|right|John Ford árið 1946 John Ford (1. febrúar, 1894 – 31. ágúst, 1973) var bandarískur kvikmyndaleikstjóri sem er þekktastur fyrir vestra á borð við Póstvagninn (The Stagecoach), Í óvinahöndum (The Searchers) og Maðurinn sem skaut Liberty Valance (The Man Who Shot Liberty Valance) og fyrir kvikmyndaútgáfur af frægum bandarískum skáldsögum eins og Þrúgur reiðinnar. Hann var gríðarlega afkastamikill og leikstýrði yfir 140 kvikmyndum, en flestar þeirra 60 kvikmynda sem hann gerði á tímabili þöglu myndanna hafa glatast. Hann var frumkvöðull í útitökum og notkun víðmyndar þar sem persónurnar eru í forgrunni framan við víðáttumikið landslag. Hann vann fern Óskarsverðlaun fyrir bestu leikstjórn sem er met.
Uppstoppun
thumb|Uppstoppun. thumb|Uppstoppað [[nagdýr.]] Uppstoppun er sú list að breyta eða endurgera hræ dýrs í sýningar- eða rannsóknartilgangi. Yfirleitt eru hryggdýr valin til uppstoppunar, þó eru aðrar tegundir dýra stundum stoppaðar upp.
Uppstoppunaraðferðum hefur fleygt fram á 20. öld sem og gæðum verkana.
Agathis labillardieri
Agathis labillardieri er tegund af barrtrjám sem vex á Nýju-Guíneu. Hún verður um 60 m há.
Noomi Rapace
thumb|right|Noomi Rapace Noomi Rapace (fædd Norén 28. desember 1979 í Hudiksvall) er sænsk leikkona. Hún er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Lisbeth Salander í Milennium-þríleiknum. Rapace ólst að hluta til upp á Íslandi hjá sænskri móður sinni og íslenskum stjúpa á Flúðum. Sjö ára gömul lék hún aukahlutverk í kvikmyndinni Í skugga hrafnsins.
Persónuleikaröskun
Persónuleikaröskun er tegund geðraskana og geðsjúkdóma. Þær eru einkenni í atferli einstaklings sem koma niður á öðrum. Maður með slíka röskun nær illa að laga sig að siðum samfélagsins en er þó í eðlilegum veruleikatengslum og hefur rökræna hugsun. Matsatriði er hvar mörk eru á persónuleikaröskun og venjulegu fólki. Líklega er röskunin öfgakennd einkenni hjá fólki. Þær eru gagnlegar til að skilgreina hegðunarmynstur en ekki muninn á heilbrigði einstaklinga.
Persónuleikaraskanir á Íslandi
Tíðni persónuleikaraskana á Stór-Reykjavíkursvæðinu er 11%, samkvæmt rannsókn á 805 manna úrtaki árið 2009.
Gertrude Bell
Gertrude Margaret Lowthian Bell (14. júlí 1868 – 12. júlí 1926) var breskur rithöfundur, skáld, sagnfræðingur, fornleifafræðingur, málvísindamaður, kortagerðamaður, landkönnuður og fjallgöngumaður. Hún er þekkt best fyrir að hafa verið njósnari í Mið-Austurlöndum og ráðgjafi fyrir bresku ríkisstjórnina. Hún var oft kölluð drottning eyðimerkunnar (e. Desert Queen).
Æska og menntun
Gertrude Bell var elsta barn hjónanna Sir Hugh Bell og Mary Bell, og fæddist þann 14. júlí 1868 í Washington, Durham-sýslu. Móðir Gertrude dó stuttu eftir fæðingu yngri bróður hennar, Maurice. Gertrude var einungis þriggja ára þegar hún missti móður sína, og dauði hennar leiddi til ævilangs náins sambands við föður sinn, Sir Hugh Bell. Faðir hennar giftist aftur þegar hún var átta ára, og hann eignaðist þrjú börn til viðbótar. Þegar Gertrude var 15 ára var hún send til Queen's College í London til þess að klára framhaldsskólamenntunina. Þrátt fyrir að sýna lítinn áhuga á eldamennsku, tónlist, textíl, trúarbragðafræði og stafsetningu, þá gekk henni mjög vel í sögu. Vegna þess var hún samþykkt inn í háskólann Lady Margaret Hall í Oxford, 17 ára að aldri.
Samnemandi hennar, Janet Hogarth, lýsir ungri Gertrude á sínum fyrstu dögum við Oxford-háskólann: „Hún var aðeins sautján, hálft barn, hálf kona, frekar óróleg, með rautt hár, græn augu, ljómandi yfirbragð, beitt nef, og fullviss um að vera velkomin í okkar samfélag. Hindranir áttu til að hverfa þegar hún rakst á þær, og fáar þeirra gátu hægt á henni. Hún gat stundað sund, skylmingar, róður, hún gat spilað tennis og hokkí, hún gat fyglst með nútíma bókmenntum og hafði mikið að segja um nútíma rithöfunda, þar sem þeir voru flestir æskuvinir hennar. En hún gat, og gerði það að taka frá sjö klukkutíma á dag fyrir lestur.“
Hún kláraði námið á tveimur árum, og var ein af fyrstu konunum til þess að útskrifast úr nútímasögu (e. Modern History) með fyrstu einkunn (e. first-class honours).
Balatonvatn
thumb|Balaton. thumb Balatonvatn er stöðuvatn í Vestur-Ungverjalandi. Það er um 600 ferkílómetrar (sjöfalt Þingvallavatn). Vatnið er vinsæll áfangastaður ferðamanna. Á 19. öld varð strönd vatnsins meira sótt af millistétt og hástéttarfólk byggði villur við vatnið. Eftir seinni heimsstyrjöld varð enn frekar uppbygging við vatnið og gististöðum fjölgaði mikið.
Gertrude Bell
Ferðalög um Mið-Austurlönd
Sama ár og hún útskrifaðist, 1888, fór hún til frænku sinnar í Búkarest, Rúmeníu, þar sem frændi hennar vann sem breskur sendiherra. Þar hitti hún Hardinge lávarð af Penshurst, sem myndi síðar senda hana til Írak þegar hann yrði landstjóri Indlands. Bell ferðaðist síðan frá Rúmeníu yfir til Ottómanveldisins, til Konstantínópel. Hún fór aftur til Englands, en ekki löngu eftir það var frænda hennar, Sir Frank Lascelles, boðin diplómatísk staða í Teheran, sem var þá í Persíu. Hún elti hann þangað, árið 1892, og varð ástfangin af lágsettum ríkisstarfsmanni, Henry Cadogan. Foreldrar Bell voru á móti sambandinu, sem kom í veg fyrir að þau giftu sig. Nokkrum mánuðum eftir að þau tóku upp sambandið dó Cadogan, og Bell fór aftur til Englands, niðurbrotinn. Hún ferðaðist um Evrópu á milli 1893–1897, áður enn hún flutti aftur til frænku sinnar og frænda, sem voru nú flutt til Berlínar í Þýskalandi. Á þessum árum hafði Bell lært arabísku og persnesku (farsi), og gefið út tvær bækur, Safah Nameh–Persian Pictures (1894) og Poems from the Divan of Hafiz (1897), sem hún hafði þýtt yfir frá persnesku til ensku.
Eftir að frænka hennar lést, ferðaðist Bell enn og aftur til Mið-Austurlanda, þar sem hún fékk leyfi til þess að vinna í fylgdarliði fjölskylduvinar, Dr. Fritz Rosen, sem var þá þýskur konsúll í Jersúsalem. 1899–1900 fór Bell í sínar fyrstu ferðir í eyðimörkinni í Jersúsalem. Einnig voru dagsferðir til Petra, Daraa, Palmýra, Beirút, Damaskus og aðra staði í bæði Sýrlandi og Palestínu. Á árunum 1901–1905 ferðast Bell um Evrópu, Asíu og Bandaríkin. Fyrri hluta 1905 skoðaði hún fornleifarústir í Sýrlandi, Palestínu, Líbanon og Litlu-Asíu. Frá seinni hluta 1905 til 1906 ferðaðist hún á milli London og Parísar, þar sem hún var að læra. 1911 bjó hún fyrri helming ársins í Sýrlandi, þar sem hún fór þvert yfir eyðimörk til Mesópótamíu, og hitti þar T. E. Lawrence, sem var ekki enn orðinn frægur. 1913 flúði hún England til Mið-Austurlanda þar sem hún hafði orðið ástfangin af giftum manni, Cpt. Charles Doughty Wylie. Ekki mikið er vitað um sambandið þeirra, þar sem þetta var feimnismál.
1913–1914 fór Gertrude Bell til Haïl (e. Hayil) á Arabíuskaganum, til Ibn Rasjid, sem var talinn vera lykilmaður uppreisnarinnar á móti Ottómanveldinu. Hann hélt henni fanginni, þar til samið var um frelsi hennar. Á heimleið frá Haïl stoppaði hún í Konstantínópel og gaf breska sendiherranum, Sir Louis Mallet, upplýsingar sem hún öðlaðist í Haïl. Fyrri heimstyrjöldin braust út þremur mánuðum eftir þetta ferðalag, og sinnti Bell mörgun störfum í stríðinu fyrir breska herinn. Gertrude skrifaði ritgerð um araba eftir stríðið sem heitir „Self-Determination in Mesopotamia“, og þessi ritgerð gerði það að verkum að hún var boðin á friðarráðstefnuna í París 1919. 1920 gaf Þjóðarbandalagið Bretlandi umboð yfir Mesópótamíu-svæðinu.
Starf í Írak og síðustu árin hennar
Á Kaíró-ráðstefnunni sem var haldin 1920, voru landmæri Íraks mynduð. Á ráðstefnunni var Gertrude Bell og meðal annars Winston Churchill, og eiga þau, meðal þeirra sem voru með, heiðurinn á hönnun Íraks. Bretar hjálpuðu syni Sharifsins af Mekka (Hussein bin Ali), Amir Faisal að verða tilnefndur konungur Íraks. Gertrude Bell flutti til Baghdad og mótaði konunginn Faisal I. Bell studdi mikið við Faisal frá upphafi, og hélt áfram að styðja hann til dauðadags. Frá 1923, þá skipti hún vinnunni sinni í tvennt: opinber vinna vegna stöðu sinnar sem „Austurlandaritari“ (e. Oriental Secretary), og að sjá um deild fornleifamuna Íraks, í safni sem hún hjálpaði að stofna.
Bell þjáðist af nokkrum pestum og veikindum seinustu árin sín. Hún fór til Englands í seinasta skiptið í 1925. Það er sagt að ástæða hennar fyrir sleppa því að fara til Englands 1926 var vegna þess að hún væri viss um að læknarnir í Englandi mundu ekki hleypa henni aftur til Íraks vegna veikinda. Þann 11.júlí 1926, tók Gertrude Bell stóran skammt af svefnlyfum, fór að sofa, og vaknaði ekki aftur. Hún dó snemma morguns 12. júlí 1926, tveimur dögum frá 58 ára afmæli sínu. Ekki er enn vitað hvort hún gerði það viljandi eða ekki.
Claudius (ætt)
Claudius var ættarnafn (cognomen) einnar af elstu og virtustu ættum Rómar til forna.
Fjölskyldur innan claudísku ættarinnar
Í claudísku ættinni voru þrjár eða fjórar megin fjölskyldur undir lok lýðveldistímans.
Markverðir menn af claudísku ættinni
Athugasemd: Þeir sem báru nafnið Claudius eftir andlát Neros voru sennilega afkomendur leysingja meðlima claudísku ættarinnar eða menn sem meðlimir claudísku ættarinnar veittu ríkisborgararétt.
Fiskveiðaöld
Fiskveiðaöld er tímabil í sögu Íslands sem nær frá 1300 til 1550. Þorkell Jóhannesson, sagnfræðingur, stakk upp á þessu heiti til aðgreiningar frá því sem hann kallaði landbúnaðaröld og náði frá 930 til 1300. Þetta tímabil, sem Björn Þorsteinsson skipti í norsku öldina, ensku öldina og þýsku öldina eftir helstu viðskiptaþjóðum Íslendinga, einkennist af auknu vægi verslunar og útflutnings sjávarafurða vegna aukinnar eftirspurnar í Norður-Evrópu og samfara því stóraukinni útgerð Íslendinga og vexti verstöðva. Helstu útflutningsvörur á þessu tímabili voru skreið og lýsi, en líka vaðmál, brennisteinn og fálkar.
LOL
LOL getur átt við eftirfarandi:
William Byrd
thumb|right|William Byrd William Byrd (1540 - 4. júlí 1623) var enskt endurreisnartónskáld. Ævi hans teygir sig í raun inn á Barokk tímabilið, en þrátt fyrir að hljómborðstónlist hans hafi í raun markað upphaf Barokkstílsins í orgel- og harpsíkordtónlist, samdi hann ekki í hinum nýja stíl. Hann er meðal annars merkilegur fyrir tengsl sín við rómversk-kaþólsku þrátt fyrir að hafa unnið við hirð mótmælandans Elísabetar I. Hann samdi tónlist fyrir hefðbundin kaþólsk tilefni, þar á meðal þrjár messur. Þar að auki samdi hann þó mikið af veraldlegri tónlist og var hann talinn meistari madrígala.
Kingston
Kingston getur átt við:
Roniéliton Pereira Santos
Roniéliton Pereira Santos (fæddur 28. apríl 1977) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Philip Seymour Hoffman
thumb|Hoffman, [[2011]] Philip Seymour Hoffman (23. júlí 1967 – 2. febrúar 2014) var bandarískur leikari.
Raheem Sterling
Raheem Shaquille Sterling (fæddur 8. desember 1994 í Kingston á Jamaíku) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með enska úrvalsdeildaliðinu Chelsea FC og enska landsliðinu. Sterling spilar sem vængmaður, framherji eða framsækinn miðjumaður.
Sterling hóf ferilinn hjá Queens Park Rangers en samdi við Liverpool FC árið 2010. Sterling skoraði 5 mörk í bikarleik fyrir ungmennalið Liverpool árið 2011. Árið 2012 spilaði hann sinn fyrsta leik með aðalliði Liverpool, 17 ára gamall. Árið 2015 skrifaði hann undir 5 ára samning við Manchester City fyrir 49 milljón punda. Hann var þar til 2022 þegar hann samdi við Chelsea.
Stjörnumosi
Stjörnumosi (Marchantia polymorpha) eða dýjaskóf er tegund af mosa sem algeng er um allt land.
Lifnaðarhættir
Stjörnumosi myndar jarðlægt þal og hefur kynæxlun tiltölulega snemma.
Agnbeykisættkvísl
Útbreiðsla
Tegundirnar 30–40 eru flestar í Austur-Asíu, sérstaklega Kína. Einungis tvær tegundir koma fyrir í Evrópu, ein í austur Norður-Ameríku og ein í Mið-Ameríku. Carpinus betulus finnst í Evrópu, Tyrklandi og Úkraínu.
Tegundir
Viðurkenndar
Miklavatn (Fljótum)
Miklavatn er 7,4 km² stöðuvatn í Fljótum í Skagafirði og er annað stærsta stöðuvatn héraðsins. Grandinn Hraunamöl skilur það frá sjó en frárennsli úr vatninu er um Hraunaós. Vatnið er gamall fjörður en grandinn hefur svo hlaðist upp og lokað honum.
Í vatninu er mikil silungsveiði en þar sem sjór gengur oft inn í vatnið og það er saltara á botninum veiðast þar einnig ýmsir sjávarfiskar. Í Miklavatn rennur Fljótaá úr Stífluvatni en einnig renna í það smærri ár og lækir.
Rímur af Grámanni í Garðshorni
Rímurnar segja ævintýrið af Grámanni og viðskiptum hans við bóndahjón og konungshjón. Ævintýrið er talið vera franskt að uppruna.
Miklavatn (Fljótum)
Snemma á 20. öld var til umræðu að grafa skipgengan skurð í gegnum Hraunamöl og gera hafskipahöfn í Miklavatni en ekkert varð úr þeim áformum. Á 5. áratug aldarinnar höfðu sjóflugvélar sem stunduðu síldarleitarflug bækistöð á Miklavatni á sumrin.
Einar Ísleifsson
Einar var sonur hjónanna Ísleifs beltislausa Ísleifssonar og Elínar Oddnýjardóttur. Systir hans var Þóra brók Ísleifsdóttir en dóttir hennar var Elín bláhosa Magnúsdóttir, móðir Jóns Arasonar biskups, og var Einar því ömmubróðir hans. Hann var orðinn munkur 1434 og hefur varla verið fæddur seinna en 1405, þar sem hann var orðinn ábóti 1435 og hlýtur þá að hafa verið orðinn þrítugur að minnsta kosti.
Einar er talinn hafa dáið um áramótin 1487-1488. Eftirmaður hans hét Jón. Jón Arason ólst upp hjá móður sinni í kotbýlinu Grýtu skammt frá Munkaþverá og er oft sagt að þau hafi verið þar í skjóli Einars ábóta en hann dó þó þegar Jón var þriggja ára og á undan Ara föður Jóns.
Króna
Króna getur átt við eftirfarandi:
Masaccio
thumb|right|Hugsanleg sjálfsmynd úr Brancacci-kappellunni Tommaso di Ser Giovanni di Simone eða Masaccio (21. desember 1401 – haust 1428) var listmálari frá Flórens. Hann var einn af fyrstu endurreisnarmálurunum sem notaði fjarvídd í myndum. Hann notaði líka sterk birtuskil og svipbrigði í persónusköpun sinni til að auka á raunsæisáhrif mynda sinna. Samkvæmt Giorgio Vasari var hann besti listamaður sinnar kynslóðar. Hann lést aðeins 27 ára að aldri og lítið er vitað um ævi hans. Þekktustu verk hans eru freskur í Brancacci-kapellunni í kirkjunni Santa Maria del Carmine í Flórens sem hann vann að ásamt Masolino da Panicale. Hann er líka þekktur fyrir nokkrar altaristöflur með Maríu mey og fresku sem sýnir heilaga þrenningu í kirkjunni Santa Maria Novella. Hann lést í Róm.
Laxárstöðvar
Laxárstöðvar eru þrjár og eru staðsettar í Laxá í Aðaldal.
Laxárstöðvar voru byggðar af fyrirtækinu Laxárvirkjun, sem var helmingafélag ríkisins og Akureyrarbæjar en rann inn í Landsvirkjun 1983. Landsvirkjun á og rekur nú Laxárvirkjanir.
Laxárstöðvar nýta fallið í gljúfrunum við bæinn Brúar neðst í Laxárdal. Þaðan fellur áin út í Aðaldal. Virkjanirnar Laxá I og Laxá III eru rennslisvirkjanir. Það þýðir að virkjanirnar nýta eðlilegt rennsli Laxár. Áin rennur því beint inn í inntaksgöngin og að vatnsvélunum. Æskilegra er að hafa inntakslón.
Laxárstöð I
Laxárstöð I er elsta virkjunin í Laxá og nýtir hún efri hluta fallsins við Brúar. Frá stíflunni efst í gljúfrunum er vatnið leitt fyrst í jarðgöngum og síðan í trépípu að stöðvarhúsinu um 670 m leið. Fallhæðin er 39 m og framleiðslugeta virkjunarinnar er 5 MW. Í stöðinni eru tvær vélasamstæður og var sú fyrri tekin í notkun árið 1939 en hin síðari árið 1944.
Laxárstöð II
Laxárstöð II var reist á árunum 1950 til 1952. Hún hýsir einu vatnsvél stöðvarinnar sem tekin var í notkun árið 1953. Afl hennar er 9 MW.
Jarðbundið sjónvarp
Jarðbundið sjónvarp er sjónvarpsútsending þar sem notast er við hvorki gervihnött né kapal. Í staðinn er sjónvarpið sent út með útvarpsbylgjum í gegnum möstur og tekið er á móti þeim með loftneti. Jarðbundið sjónvarp er eins gamalt og sjónvarp sjálft. Fyrsta jarðbundna sjónvarpsútsendingin var í Washington D.C. þann 7. apríl 1927. Breska ríkisútvarpið hóf útsendingu á jarðbundu sjónvarpi árið 1929 og var með reglulega dagskrá með sjónvarpsþættum frá 1930.
Laxárstöðvar
Laxárstöð II
Stíflumannvirki Laxár II voru byggð árið 1952 til að mynda inntakslón fyrir Laxárstöð II. Heildarfallið er 29 m.
Aðrennslispípa liggur frá stíflunni niður að Laxárstöð II, 378 m langur tréstokkur. Hann er 4 m í þvermál og flytur um 40 tonn af vatni á sekúndu. Fallhæðin er 29 m.
Fyrir ofan stöðvarhúsið er áberandi þrýstijöfnunartankur. Í vatninu sem rennur eftir tréstokknum er gífurleg hreyfiorka. Komi til þess að stöðva þurfi skyndilega vélar Laxár II myndast svokallaður vatnshamar í tréstokknum sem getur sprengt hann. Jöfnunartankurinn kemur í veg fyrir að slíkt gerist þar sem hann tekur þá við vatnshögginu. Jafnframt jafnar hann út rennslissveiflur í pípunni. Rör úr botni hans liggur niður að Laxá II.
Laxárstöð III
Laxárstöð III, 13,5 MW að afli, er nýjasta virkjunin í Laxá og nýtir sama fall og Laxá I. Frá stíflu Laxár I er vatnið leitt í jarðgöngum í austari gljúfurveggnum að stöðvarhúsi um 60 m inni í berginu skammt frá stöðvarhúsi Laxár I og þaðan um frárennslisgöng út í Laxá. Þessir vatnsvegir eru alls um 850 m á lengd. Í stöðinni er ein vélasamstæða sem tekin var í notkun árið 1973.
Inni í berginu er hvelfingin sem hýsir vélasamstæðu Laxár III. Upphaflega var hvelfingin hönnuð fyrir tvær vatnsvélar sem hvor um sig átti að framleiða 25 MW. Var þá miðað við 56 m háa stíflu ofar í gljúfrinu og að heildarfallhæðin yrði 83 m. Þessi virkjanatilhögun olli miklum deilum í þjóðfélaginu og gekk undir nafninu laxárdeilan. Henni lyktaði með samkomulagi um núverandi tilhögun þar sem hætt var við alla frekari stíflugerð og aðeins önnur vatnsvélin var sett niður.
Á árinu 1993 var vatnshjól hverfilsins endurnýjað og við það jókst afl stöðvarinnar úr 9 MW í 13,5 MW.
Suðureyjar
thumb|200px|Kort af Suðureyjum. thumb|200 px|Kort af Skotlandi
Suðureyjar (skosk gelíska: Innse Gall, enska: Hebrides) eru stór eyjaklasi við vesturströnd Skotlands. Eyjarnar skiptast í tvo meginhópa, Innri Suðureyjar og Ytri Suðureyjar. Á milli þeirra er Skotlandsfjörður (skosk gelíska: An Cuan Sgitheanach, enska: The Minch). Byggð á eyjunum nær frá miðsteinöld til okkar daga og hafa íbúarnir verið af ýmsu bergi brotnir, meðal annars gelískumælandi, norrænumælandi og enskumælandi. Þessi fjölbreytni sést af nöfnum eyjanna sem eru úr ýmsum málum sem þar hafa verið töluð. Saman kallast eyjarnar Suðureyjar á norrænum málum til aðgreiningar frá Norðureyjum; Orkneyjum og Hjaltlandseyjum.
Gjóskugígur
thumbnail|[[Hverfell|Hverfjall]] thumbnail|Diamond Head
Gjóskugígar myndast í þeytigosum / gjóskugosum utan megineldstöðva.
Lögun
Gjóskugígur er nokkuð stór keila með allbreiðri gígskál (gjóskukeila, eins og sumar Vatnaöldurnar) eða hringlaga, fremur lágur, stór og breiður gígur eins og Diamond Head á Hawaii eða Hrossaborg við Jökulsá á Fjöllum.
Eldgosin
Gjóskugos eru almennt heldur aflmikil og stendur ýmist ólmur stólpi af gjósku upp úr gosopinu eða að slitróttar en öflugar sprengingar þeyta gjósku til lofts.
Orsökin er hröð og öflug afgösun kvikunnar eða aðkoma vatns í gosrás.
Hringlaga útlitsgerðin kemur líklega fram í sígosum, þegar gjóskan ryðst með litlum hléum hátt til lofts.
Gígskálin tengist frekar slitróttari og sprengivirkari bólstragosum.
Siðblinda
Siðblinda (e. psychopathy eða sociopathy) er alvarleg persónuleikaröskun sem einkennist af skorti á samkennd, grunnu tilfinningalífi, sjálfhverfu og blekkingum. Siðblindir einstaklingar (stundum nefndir síkkópatar) eru gjarnan lygasjúkir, þá skortir samvisku og leiðast gjarnan út í glæpi, jafnt ofbeldisglæpi sem og svokallaða hvítflibbaglæpi. Siðblinda er ólæknandi. Einstaklingar með slíka röskun geta ekki átt í eðlilegu sambandi við aðra. Þeir eru kaldlyndir og sýnt hefur verið fram á tengsl á milli siðblindu og ofbeldis. Til að mynda eru 20% fanga siðblindir einstaklingar.
Gjóskugígur
Eldgosin
Á síðari stigum gosa getur það komið fyrir að gjóskugos breytist í hraungos þegar vatn kemst ekki lengur í gosrásina.
Siðblinda
Rót siðblindu er er umdeild en stundum talin liggja hjá foreldrum og eiga rætur í uppeldi og mótun siðgæðisvitundar og sjálfsvitundar. Einstaklingur sem verður fyrir ströngum og ósveigjanlegum kröfum þroskar ekki eigin samvisku. Eins nær einstaklingur ekki þroska þar sem veikar fyrirmyndir eru til staðar sem gefa ekki nægilega leiðsögn. Útkoman verður sjálfmiðaður og tillitslaus einstaklingur, sem í flestum tilfellum fellur fyrir þrenns konar hvötum. Þessar hvatir eru kynlíf, peningar og völd
Gjóskugígur
Staðsetning
Staka gjóskugíga má finna á Íslandi í gígaröðum innan um aðrar tegundir af gígum, sérstaklega gjall- og klepragíga.
T.d. mynda Veiðivötn og Vatnaöldur þannig samsettar gígaraðir.
Tjarnasýprus
Taxodium ascendens, sem kalla má tjarnasýprus, er lauffellandi barrtré frá Norður-Ameríku. Margir grasafræðingar telja hann afbrigði af fenjasýprus (Taxodium distichum), sem T. distichum var. imbricatum, fremur en sjálfstæða tegund, en búsvæði þeirra er annað, en hann kemur fyrir í hægum mýraám, tjörnum og mýrum án mikils árframburðar.
Lýsing
Taxodium ascendens verður að jafnaði um 15 - 18 m hátt. Miðað við T. distichum, er barrið styttra (3-10mm langt), grennra og er á sprotum sem eru uppréttir fremur en láréttir. Bolurinn er útvíður neðst, jafnvel á ungum trjám, sem hjálpar trénu með festu í mjúkum leðjukenndum jarðveginum. Könglarnir eru einnig minni, ekki yfir 2,5 smí þvermál. Börkurinn er einnig með ljósari gráan lit. Svipað fenjasýprus, þá er tjarnasýprus líka með útvöxt sem kallaður er sýprushné. Hámarksaldur þessarar tegundar er talinn vera um 1000 ár. Þetta gæti verið vanmat þar sem tré sem stóð í Longwood, „Florida's Big Tree Park“, var talið vera meira en 3,400 ára gamalt.
Búsvæði
Taxodium ascendens vex í grunnum tjörnum, við jaðar vatna, mýrum og votlendi. Hann kýs helst blautan og súran jarðveg með lélegu frárennsli, upp í 30m yfir sjávarmáli.
Einnar nætur gaman
Einnar nætur gaman kallast það þegar tveir eða fleiri einstaklingar stunda saman kynlíf í eitt skipti án þess að nokkur ásetningur sé uppi um að stofna til langtímasambands.
Önnur orð sem höfð eru um slíka pörun eru: Skyndikynni (þ.e.a.s. holdleg kynni sem vara stutt), typpatrúlofun (mest notað af karlmönnum) og stundum er talað um að eitthvert samband hafi verið: (ríða, búið, bless ). Sé farið lengra aftur í tímann var talað um að gera skyndibrúðkaup til einhverjar konu, og þá átt við að maður sængaði hjá einhverri konu án þess að brúðkaup færi á undan. Oft var þá aðeins um holdlegt samræði að ræða.
Póstmannafélag Íslands
Póstmannafélag Íslands er stéttarfélag starfsfólks í póstþjónustu og í hópi aðildarfélaga BSRB. Félagið var stofnað þann 26. mars árið 1919. Staða félagsins er óvenjuleg meðal íslenskra stéttarfélaga að því leyti að nálega allir félagsmenn vinna hjá einum og sama vinnuveitanda.
Sagan
Stofnfundur félagsins var í Pósthúsinu í Pósthússtræti þann 26. mars árið 1919. Stofnunin tengdist áformum starfsmanna ríkisins að mynda með sér heildarsamtök. Ellefu félagsmenn sátu stofnfundinn þar sem skipuð var þriggja manna stjorn sem skyldi bæta hag póstmuna og gæta hagsmuna þeirra. Þorleifur Jónsson var fyrsti formaður félagsins.
Þótt póstmenn hefðu sem ríkisstarfsmenn hvorki verkfallsrétt né sjálfstæðan samningsrétt náðust ýmis baráttumál í gegn í fyllingu tímans. Þannig var árið 1923 sett reglugerð sem tryggði póstmönnum greiðslur fyrir yfirvinnu. Blaðaútgáfa á vegum félagsins hófst árið 1932 með Póstmannablaðinu, sem er málgagn stéttarinnar. Þegar BSRB var stofnað árið 1942 var Póstmannafélagið í hópi stofnaðila.
Guðrún Katrín Þorbergsdóttir, síðar forsetafrú stýrði lengi skrifstofu Póstmannafélagsins.