cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vísindaskáldskapur
Fjölmargar vinsælar kvikmyndir hafa fengist við vísindaskáldskap. Meðal þeirra þekktustu eru Tunglferðin (1902), Metropolis (1927), 2001: A Space Odyssey (1968), Apaplánetan (1968), Solaris (1972), Stjörnustríð (1977), Óvætturin (1979), Blade Runner (1982), Fylkið (1999) og Interstellar (2014). Vinsælar sjónvarpsþáttaraðir sem fást við vísindaskáldskap eru meðal annars Í ljósaskiptunum (frá 1959), Doctor Who (frá 1963), Star Trek (frá 1966), Battlestar Galactica (1978-2012) og The X-Files (1993-2002).
Eldsneyti
Jarðefnaeldsneyti
Jarðefnaeldsneyti er samheiti yfir kol, hráolíu og jarðgas og eldsneytisvörur unnar úr þeim.
Kol myndast úr leifum plantna sem liggja í súrefnissnauðu umhverfi, t.d. stöðuvötnum og mýrum og ummyndast mó. Þegar mórinn grefst undir öðrum jarðlögum umbreytist hann við hita (varma) og þrýsting í kol. Kol sem nú eru notuð mynduðust fyrir milljónum ára. Flokkun kola fylgir orkuinnihaldinu (orkuþéttleikanum) eða kolefnisinnihaldinu sem vex eftir því sem ferlið gengur lengra. Þar má nefna brúnkol, steinkol og gljákol (antrasít). Sagnir eru um kolanotkun Kínverja frá því um 1000 fyrir Krist. Rómverjar notuðu kol til hitunar og málmbræðslu á veldistíma sínum í Bretlandi. Kolanotkun var óveruleg fram undir iðnbyltinguna en jókst þá hröðum skrefum. Kolanotkun jókst alla 20. öldina og spáð er aukningu fyrstu áratugi 21. aldar. Kolanotkun svarar til tæpra 30% heildar orkunotkun (2006).
Hráolía eða jarðolía og jarðgas myndaðist úr leyfum vatna- og þó aðallega sjávarlífvera sem myndar set sem grefst undir jarðlögum. Setið umbreytist við hita og þrýsting á milljónum ára í það sem kallað er jarðolía. Olían er í litlum holrýmum í bergi neðanjarðar, t.d. sandsteini. Við sérstakar aðstæður safnast olían saman og myndar stórar neðanjarðartjarnir. Úr hráolíu er unnið eldsneyti með hreinsun (eimingu), t.d. svartolía, dísilolía, steinolía, bensín og gas. Jarðolía hefur verið þekkt um aldir en olíuvinnsla til eldsneytis í stórum stíl hófst upp úr miðri 19. öld. Olíunotkun fór vaxandi alla 20. öldina ef frá er skilið tímabil olíukreppu á 8. áratugnum. Olíulindir ganga til þurrðar en nýjar finnast og tækni við vinnslutækni eykst. Sumar spár gera ráð fyrir að hámarki olíuvinnslu sé náð árið 2010.
Jarðgas, sem er að stærstum hluta metan, CH4, myndaðist í tengslum við myndun olíu og kola, í svipuðum ferlum. Gas finnst í tengslum við olíulindir og hefur þá safnast fyrir ofan við olíuna. Gas finnst eitt og sér í stórum lindum, hefur þá stundum flust langan veg frá myndunarstað og getur verið af ýmsum uppruna. Gas finnst einnig í tengslum við kol, þar sem það hefur ýmist safnast í stærri holrými eða er bundið í kolunum. Jarðgasvinnsla var til að byrja með hliðarframleiðsla með olíuvinnslu. Vinnsla og notkun hafa aukist jafnt og þétt. Oft er talað um jarðgas sem hreint eldsneyti miðað við kol. Við brunann myndast vatn, koldíoxíð og lítið magn af köfnunarefnisoxíði, en í miklu minna magni en t.d. við brennslu kola. Vegna minni losunar af þessum efnum hefur notkunin aukist mjög hratt. Þekktar gaslindir eru nú (2010) meiri en áður hefur þekkst en mjög hefur hægt á aukningunni. Spár gera ráð fyrir aukinni notkun fram eftir 21. öld Ýmsar spár benda til að hámarksnotkun verði á bilinu 2020 – 2030.og að þekktar gaslindir endist í um 60 ár.
Lífeldsneyti
Lífrænt eldsneyti (eða líforka) er lífmassi og efni framleidd úr honum sem ætluð eru til orkuframleiðslu. Frá því maðurinn náði tökum á eldinum hefur hann notað eldsneyti. Megnið af því er af lífrænum toga. Upphaflega var það viður o.þ.h., mór og þá jarðefnaeldsneyti. Með aukinni áherslu á sjálfbæra þróun og endurnýjanlega orku og þá ekki síst endurnýjanlegt eldsneyti hafa sjónir beinst í auknum mæli að lífrænu eldsneyti. Eftirfarandi skilgreiningar á hugtökum taka mið af þessum áherslum og einnig af að skórinn kreppir mest að í samgöngum. Lífmassi: Lifandi eða nýdauður lífrænn vefur eins og t.d. uppskerujurtir og aðra búafurðir, viður eða úrgangur frá skógarhöggi, þörungar eða sorp. Líforka: Hverskonar orka úr lífmassa, þ.m.t. lífeldsneyti. Lífeldsneyti: Fljótandi eldsneyti (og gas) fyrir farartæki, unnið úr lífmassa. Uppskeruplöntur sem hægt er að nota eru sykur- eða sterkjuríkar, t.d. sykurreyr, eða olíuríkar plöntur, t.d. repja. Framleiðsluaðferðir eru margvíslegar. Sumar byggja á þekktri tækni en aðrar eru í þróun. Dæmi um afurðir eru: Metan, etanól, lífdísill eða lífdísilolía, vetni og lífbensín.
Tilbúið eldsneyti
Hægt er framleiða eldsneyti úr kolefni og vetni. Tilbúið eldsneyti er hvert það eldsneyti sem framleitt er úr öðrum orkugjöfum. Kolefnisgjafinn getur verið kol, lífmassi (lífeldsneyti) eða losun frá stóriðjuverum og jarðorkuverum. Dæmi eru metanól og DME (dímetýleter).
Vetni
Vetni er hægt að framleiða með rafgreiningu og úr lífmassa, t.d. með gösun. Vetni er hægt að nota sem eldsneyti. Það er t.d. notað sem eldsneyti fyrir eldflaugar og er hægt að nota í sprengihreyflum. Með efnarafölum er hægt að vinna orku úr vetni. Þá er vetnið ekki eiginlegt eldsneyti þar sem ekki er um bruna að ræða og réttara að tala um orkubera. Mikil þróun er í framleiðslu efnarafala.
Efnaskipti
Í frumum lífvera eiga sér stað efnaskipti til sem kölluð eru bruni, en við þau losnar orka sem er lífverunni nauðsynleg. Þessi efnaskipti gerast við lágan hita og eru oftast knúin áfram af ensímum.
Kjarnaeldsneyti
Kjarnaeldsneyti er sérhvert efni sem með kjarnaklofnun eða kjarnasamruna gefur frá sér orku.
Listi yfir elstu manneskjur í heimi
Þetta er listi yfir elstu manneskjur heims, raðað eftir ævilengd.
Paul von Hindenburg
Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg, betur þekktur sem Paul von Hindenburg (2. október 1847 – 2. ágúst 1934 ), var prússnesk-þýskur hershöfðingi (marskálkur) og stjórnmálamaður, sem leiddi stríðsátak Þjóðverja í fyrri heimsstyrjöldinni (ásamt Erich Ludendorff) árin 1916-1918, og var forseti Þýskalands á árunum 1925-1934.
Æviágrip
Paul von Hindenburg komst fyrst í sviðsljósið, og öðlaðist frægð sem þýsk þjóðhetja, eftir að hafa leitt Þjóðverja til sigurs gegn Rússum í orrustunni við Tannenberg árið 1914, ásamt Ludendorff hershöfðingja. Árið 1916 var hann skipaður æðsti yfirmaður þýska keisarahersins (þýska: Großer Generalstab) á meðan Ludendorff var gerður að aðstoðarmanni hans, sem birgðastjóri þýska hersins (þýska: Erster Generalquartiermeister). Þangað til stríðinu lauk í nóvember árið 1918 með ósigri Þjóðverja, leiddu Hindenburg og Ludendorff stríðsátak Þjóðverja í fyrri heimsstyrjöldinni, og var þá um eiginlega herforingjastjórn að ræða. Vilhjálmi 2. Þýskalandskeisara var ýtt til hliðar og hann hafði lítið að segja um framgöngu stríðsrekstursins.
Eftir að þýska keisaraveldið leið undir lok í kjölfar ósigursins í stríðinu, og Weimar-lýðveldinu var komið á laggirnar í nóvemberbyltingunni 1918-1919, gerðist Hindenburg virkur í þýskum stjórnmálum. Hann bauð sig fram til forseta í forsetakosningunum árið 1925, og var kosinn forseti Þýskalands til sjö ára. Ludendorff hafði einnig boðið sig fram í sömu kosningunum, en þurfti að lúta í lægra haldi fyrir Hindenburg með aðeins 1,1% atkvæða. Í forsetakosningunum árið 1932 var Hindenburg endurkjörinn, en nasistaforinginn Adolf Hitler bauð sig einnig fram gegn honum í þeim kosningum, en þurfti að láta í minni pokann.
Upplausnarástand hafði ríkt í þýskum stjórnmálum frá því að kreppan mikla skall á árið 1929, og þann 30. janúar árið 1933 skipaði Hindenburg Hitler sem kanslara Þýskalands. Það var gert samkvæmt ráðum aðalsmannsins Franz von Papen, til að ná stjórn á ástandinu. Sú ákvörðun átti eftir að leiða til valdatöku nasista í Þýskalandi, endalok Weimar-lýðveldisins og stofnun Þriðja ríkisins.
Hindenburg lést í embætti 2. ágúst árið 1934 úr lungnakrabbameini. Hitler tilkynnti þá að hann myndi taka við forsetaembættinu og gerast þjóðhöfðingi, ásamt því að vera kanslari. Þá tók hann upp formlega titilinn „foringi og kanslari“ Þýskalands (þýska: Führer und Reichskanzler), og gerðist endanlega einvaldur í Þýskalandi.
Rap Monster
thumb|RM Kim Nam-joon (fæddur árið 1994, 12. september) er suður-kóreskur rappari, (áður þekktur sem Rap Monster) RM er í Kpop hljómsveit sem heitir BTS.
Kristjana Friðbjörnsdóttir
Kristjana Friðbjörnsdóttir (fædd 11. janúar 1976 í Reykjavík) er íslenskur barnabókahöfundur. Meðal verka Kristjönu eru þrjár bækur um einkaspæjarann Fjóla Fífils og fjórar um ólátabelginn Ólafíu Arndísi. Kristjana lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Sund árið 1996 og B.Ed.-gráðu frá Kennaraháskóla Íslands árið 1999. Hún hefur starfað sem grunnskólakennari og unnið að námsgagnagerð. Kristjana hlaut Vorvinda IBBY árið 2013 fyrir framlag sitt til barnamenningar.
William Shatner
thumb|Shatner, [[2012]] William Shatner (f. 22. mars 1931 í Montréal) er kanadískur leikari, tónlistamaður, rithöfundur, og kvikmyndaleikstjóri.
Hann hlaut fyrst frama í hlutverki James T. Kirk skipstjóra USS Enterprise í vísindaskáldskapar sjónvarpsþáttunum um Star Trek frá árinu 1966 til 1969; Star Trek: The Animated Series frá 1973 til 1974; og í sjö af þeim kvikmyndum um Star Trek sem gerðar voru frá árinu 1979 til 1994.
Frá árinu 2004 til 2008 lék hann lögfræðingin Denny Crane í sjónvarpsþáttunum The Practice og þáttunum Boston Legal sem þróuðust út úr The Practice sem sjálfstæðir þættir. Fyrir leik sinn í þeim þáttum hefur hann hlotið tvenn Emmy-verðlaun ásamt Golden Globe-verðlaunum.
Þemakort
Þemakorti hefur gjarnan verið líkt við bók sem fjallar um eitt ákveðið viðfangsefni. Á þeim er reynt að gera viðfangsefninu sem ítarlegust skil. Þessi kort þurfa reyndar að búa yfir ákveðnum grunnupplýsingum sem geta verið breytilegar eftir því hvaða viðfangsefni er til umfjöllunar hverju sinni. Möguleikar á viðfangsefnum þemakorta eru nánast óendanlegir.
Guðrún Pálsdóttir (f. 1956)
Guðrún Pálsdóttir (fædd 7. desember 1956) var bæjarstjóri Kópavogs. Hún tók við embættinu af Gunnsteini Sigurðssyni 15. júní 2010 og lét af því þegar nýr meirihluti komst til valda 14. febrúar 2012.
Hún er viðskiptafræðingur að mennt frá Háskóla Íslands og hefur starfað hjá Kópavogsbæ síðan 1. janúar 1986. Fyrstu áratugina var hún fjármála- og hagsýslustjóri Kópavogsbæjar en sumarið 2008 tók hún við starfi sviðsstjóra tómstunda- og menningarsviðs Kópavogsbæjar.
Altarið (stjörnumerki)
thumb|right|Altarið. Altarið (latína: Ara) er stjörnumerki á suðurhimni, milli Sporðdrekamerkisins, Sjónaukans, Suðurþríhyrningsins og Hornmátsins. Björtustu stjörnur merkisins eru Alfa Arae og Beta Arae. Sjö sólkerfi með reikistjörnum hafa fundist í þessu stjörnumerki, þar á meðal Mú Arae með fjórar plánetur og tvístirnið Gliese 676, einnig með fjórar.
Auðunar þáttur vestfirska
Auðunar þáttur vestfirska segir frá ferðum Auðunar vestfirska til Grænlands þar sem hann kaupir bjarndýr. Þetta dýr flytur hann alla leið til Danmerkur og gefur konungi þar, Sveini Ástríðarsyni. Áður hafði Haraldur konungur í Noregi reynt að fá björninn án árangurs.
Síðan er sagt frá för hans til Rómar þar sem hann tók taugaveiki og missti allt hár. Að lokum hélt hann til baka til Íslands og frá honum er kominn Þorsteinn Gyðuson sem kemur við Sturlunga sögu en drukknaði við Flatey.
Þátturinn hefur varðveist í þremur miðaldahandritum: Flateyjarbók, Morkinskinnu og Huldu (AM 66 fol.).
Porvoo
Porvoo (sænska: Borgå) er borg og sveitarfélag á suðurströnd Finnlands í héraðinu Uusimaa, 50 kílómetrum austur af Helsinki. Áin Porvoonjoki rennur gegnum bæinn. Porvoo er einn af sex miðaldabæjum Finnlands en elstu heimildir um bæinn eru frá 14. öld. Dómkirkjan í Porvoo var reist á 15. öld en hlutar hennar eru frá 13. öld. Hún varð dómkirkja eftir að Rússar lögðu Viborg undir sig 1721 og biskupsstóllinn var fluttur þaðan til Porvoo. Íbúar Porvoo eru um 50.000 (2019).
Blink-182
Blink-182 er popp/pönk hljómsveit frá San Diego stofnuð árið 1992 af Thomas Matthew DeLonge, Mark Allan Hoppus og Scott Raynor. Hljómsveitin, sem hét upphaflega „Blink“, var nokkur ár einungis að spila á pöbbum og skemmtistöðum í San Diego áður en frægðin tók við.
Upphaf Blink og fyrstu upptökur
Blink tók fljótt upp spóluna Flyswatter árið 1993 sem þeir gáfu nánustu ættingjum og vinum. Buddha var næsta spóla Blink sem var gefin út í um 1000 eintökum en hún var endurútgefin 1998. 1994 skrifaði Blink undir samning hjá Cargo-Records og komust á kortið í Bandaríkjunum. Þeir tóku upp plötuna Chesire Cat sem að sló í gegn í heimalandi þeirra með lögum eins og „Carousel“ og „M+M's“.
Dude Ranch
Árið 1997 gáfu Blink-182 út plötuna Dude Ranch sem sló rækilega í gegn og seldist í um 1,5 milljónum eintaka um heim allan. Eftir útgáfu Dude Ranch — í miðju tónleikaferðalagi um Bandaríkin — yfirgaf Scott Raynor sveitina og Travis Barker tók hans stað.
Enema of the State og heimsfrægð
Þriðja breiðskífa hljómsveitarinnar, Enema of the State, kom út 1999 og var vel tekið. Lög eins og „All the Small Things“ og „What's My Age Again“ hlutu gífurlegan spilunartíma á MTV og í útvarpi. Enema of the State seldist í yfir 15 milljónum eintaka um heim allan og varð því söluhæsta plata hljómsveitarinnar.
Take Off Your Pants and Jacket
Hljómsveitin hélt sigurför sinni um heiminn áfram árið 2001 er þeir gáfu út plötuna Take off your pants and jacket. Lög eins og „The Rock Show“, „Stay Together for the Kids“ og „First Date“ fengu umtalsverðan tíma í útvarpi og á MTV.
Blink-182 og upplausn hljómsveitarinnar
Hljómsveitin gaf út fimmtu plötuna sína sem hét einfaldlega Blink-182. Platan seldist geysilega vel og skartaði lögum á borð við „Feeling This“ og næst vinsælasta lagi Blink-182, „I Miss You“. Eitt lag plötunnar, „All of This“, söng formaður hljómsveitarinnar The Cure, Robert Smith.
Árið 2005 kom upp ágreiningur milli hljómsveitarmeðlima í miðri tónleikaferð um Evrópu. Eftir síðustu tónleika Blink-182 í Dublin á Írlandi sagði söngvari og gítarleikari hljómsveitarinnar, Tom DeLonge, sig úr Blink-182 eftir mikin ágreining milli meðlima hljómsveitarinnar.
Eftir slit Blink-182 stofnaði Tom DeLonge hljómsveitina Angels and Airwaves sem er enn starfandi í dag og gaf út þriðju stúdíó plötu sína LOVE á valentínusardag 2010. Mark Hoppus og Travis Barker stofnuðu hljómsveitina +44 saman sem gaf aðeins út eina plötu og hefur verið lögð niður frá og með endurkomu Blink-182.
Flugslys og endurkoma Blink-182
Þann 21. september árið 2008 lenti trommari Blink-182, Travis Barker, í flugslysi sem aðeins tveir sluppu lifandi úr, hann og vinur hans, Adam Goldstein sem lést svo rúmu ári seinna þann 28. ágúst 2009 af lyfjanotkun. Travis brenndist illa og þurfti að undirgangast margar aðgerðir vegna brunasára, taugaskaða og fleiri meiðsla. Þessi atburður færði fyrrum meðlimi Blink-182 aftur saman eftir nærrum fjögur ár af reiði og ágreiningi í gegnum fjölmiðla.
Boston
Boston er höfuðborg og stærsta borg Massachusettsfylkis í Bandaríkjunum. Borgin er einskonar óopinber höfuðborg þess svæðis sem kallað er Nýja England og ein elsta, ríkasta og menningarlega mikilvægasta borg Bandaríkjanna. Efnahagur borgarinnar byggir aðallega á menntun, heilsu, viðskiptum og tækni. Boston var stofnuð 17. september árið 1630 af Bretum í nýlenduleit. Íbúafjöldi í borginni sjálfri er um 700.000 (2018), en á stórborgarsvæðinu eru íbúarnir um 4,8 milljónir talsins (áætlaður fjöldi árið 2016).
Nafngiftir
Boston ber ýmis gæluheiti. Borgin á hæð (e. The City on a Hill) er heiti upprunnið frá landstjóra nýlendunnar við Massachusettsflóa, John Winthrop að nafni. Takmark hans var að búa til borg svipaðri þeirri sem nefnd er í Nýja testamentinu: „Þér eruð ljós heimsins. Borg, sem á [hæð] stendur, fær ekki dulist.“ Hún yrði sjáanleg öllum og það myndi tryggja að ef landnemarnir gerðu gegn vilja Guðs þá yrði það öðrum víti til varnaðar. Heitið á einnig við um hæðir þrjár sem Boston var byggð á. Áður fyrr bjuggu kaupmenn í Boston til bakaðar baunir með innfluttum melassa og fékk bærinn því viðurnefnið Baunabær (e. Beantown). Þriðja heitið er Miðpunkturinn, sem er stytt útgáfa af orðtaki rithöfundarins Oliver Wendell Holmes: „Miðpunktur sólkerfisins“ eða alheimsins. William Tudor, einn stofnenda North American Review, nefndi borgina Aþenu Ameríku vegna menningarlegs mikilvægi hennar og andlegra áhrifa. Borgin er stundum kölluð Hreintrúarborgin því stofnendur hennar voru hreintrúarmenn og einnig Vagga frelsisins vegna mikilvægi hennar í frelsisstríði Bandaríkjanna. Íbúar Boston og nágrennis eru gjarnan kallaðir „Bostonians“ á ensku.
Saga
Hreintrúaðir landnemar frá Englandi stofnuðu Boston þann 17. september árið 1630 á höfða sem frumbyggjar kölluðu Shawmut. Mjótt eiði tengdi höfðann við meginlandið sem var umkringdur Massachusettsflóa og mýrlendinu við óseyrar árinnar Charles. Fyrstu evrópsku landnemar Boston kölluðu svæðið Trimountaine. Síðar var bærinn nefndur eftir Boston í Lincolnhéraði á Englandi en þaðan höfðu margir mikilsmetnir „pílagríma“-landnemar komið. Meirihluti fyrstu íbúa Boston var hreintrúarsinnaður. Fyrsti landstjóri nýlendunnar við Massachusettsflóa, John Winthrop, hélt fræga predikun sem hét „Borg uppi á hæð“, sem útskýrði hugmynd hans um sérstakan samning á milli Guðs og Boston. Winthrop skrifaði einnig undir svokallaðan Cambridge-sáttmála, sem er mikilvægt skjal sem markar stofnun borgarinnar. Siðareglur hreintrúarmanna mótuðu afar stöðugt og vel skipulagt samfélag í Boston. Svo dæmi sé tekið, stofnuðu hreintrúarsinnar fyrstu skóla Ameríku stuttu eftir landnám, Latínuskólann í Boston (1635) og háskólann Harvard (1636). Dugnaður, heiðarleiki og áhersla á nám eru enn í dag hluti af menningu Boston.
Snemma á sjöunda áratug 18. aldar reyndu Bretar að ná stjórn yfir nýlendunum þrettán, aðallega með skattlagningu. Þetta varð til þess að íbúar Boston hófu frelsisstríðið. Blóðbaðið í Boston, teboðið í Boston og önnur söguleg átök áttu sér stað í eða nálægt borginni, svo sem bardaginn um Lexington og Concord, bardaginn um Bunker Hill og umsátrið um Boston. Það var á þessu tímabili sem Paul Revere fór hina frægu miðnæturreið.
Eftir byltinguna varð Boston ein ríkasta hafnarborg veraldar — romm, fiskur, salt og tóbak voru þar helst á meðal útflutningsvara. Á þessum tíma var litið á gamalgrónar fjölskyldur í Boston sem yfirstétt í samfélaginu. Meðlimir yfirstéttarinnar voru síðar kallaðir Boston-brahmanarnir. Árið 1822 var Boston formlega stofnsett með lögum. Upp úr 1800 varð iðnaðarvarningur borgarinnar orðin mikilvægari fyrir efnahag hennar en alþjóðleg viðskipti. Þar til snemma á 20. öld var Boston á meðal stærstu framleiðsluborga landsins og þá sérstaklega eftirtektarverð fyrir framleiðslu á fötum, leðurvarningi og vélum. Frá miðri 19. öld til til ofanverðrar aldarinnar dafnaði menningin í Boston — borgin varð þekkt fyrir fágaða bókmenntamenningu og rausnarlegan stuðning við listirnar. Hún varð einnig miðstöð afnámssinna þrælahalds.
Á öðrum áratug 19. aldar breyttist þjóðernissamsetning Boston til muna; Írar og Ítalir fluttu til Boston í stórum stíl og með þeim kom rómversk-kaþólska kirkjan. Í dag eru kaþólikkar í meirihluta í Boston. Írar hafa spilað stórt hlutverk í stjórnmálum í Boston — meðal frægra Íra eru John F. Fitzgerald, Tip O'Neil og Kennedy-fjölskyldan. thumb|300px|left|Old State House var byggt á 18. öld umkringt nýrri byggingum frá 19. og 20. öldinni. Á milli 1630 og 1890 þrefaldaðist stærð borgarinnar vegna landheimtu, þá sérstaklega með uppfyllingu í mýrar, leirur og skörð milli hafnarbakka. Þetta kallaði Walter Muir Whitehill „að skera niður hæðirnar til að fylla upp í voganna“. Stærstu framkvæmdirnar hófust 1807 þegar efri hluti Beacon Hill var notaður til að fylla upp í 20 hektara myllutjörn sem síðar varð Haymarket Square (suður af North Station svæðinu í dag). Stjórnarráð Massachusetts stendur nú á Beacon Hill. Frekari framkvæmdir bjuggu til landsvæði undir bæjarhlutana South End, West End, Financial District og Chinatown. Eftir eldsvoðann mikla í Boston 1872 var húsabrak notað sem uppfyllingarefni við höfnina í miðbænum. Landfyllingaraðgerðir við Back Bay voru líka stórfenglegar. Frá miðri til ofanverðar 19. aldar var fyllt upp í 2,4 km² af ísöltu votlendi vestur af Boston Common með jarðveg frá Needham Heights sem þangað var fluttur með járnbrautarlest. Þá samlagaðist Boston bæjarfélögum sínum East Boston, Dorchester, South Boston, Brighton, Allston, Hyde Park, Roxbury, West Roxbury, Jamaica Plain og Charlestown.
Menning
thumb|right|[[Museum of Fine Arts, stofnað árið 1870, er eitt stærsta safn Bandaríkjanna.]] Menning Boston á margt sameginlegt með öðrum svæðum Nýja Englands. Þar á meðal má nefna hreiminn á norðurhluta Nýja Englands, þekktur sem Boston-enska og matreiðslu sem einkennist af sjávarréttum, salti og mjólkurvörum. Írsk-ættaðir Bandaríkjamenn hafa í gegnum tíðina haft sterk áhrif á Boston, einkum á stjórnmál og trúarstofnanir.
Boston er af mörgum talin hámenningarleg borg, ef til vill vegna góðs orðstírs hennar á sviði menntunar, en stór hluti menningarsögu borgarinnar á rætur að rekja til háskólanna. Borgina prýða mörg falleg leikhús á borð við Cutler Majestic Theatre, Boston Opera House, Citi Performing Arts Center, Colonial Theater og Orpheum Theatre. Nokkrar stórar listastofnanir starfa í Boston; þar á meðal Boston Symphony Orchestra, Boston Ballet, Boston Early Music Festival, Boston Lyric Opera Company, OperaBoston, og Handel and Haydn Society (ein elstu kórsamtök Bandaríkjanna).
Vegna mikilvægis borgarinnar í frelsisstríði Bandaríkjanna hafa nokkrir sögufægir staðir verið varðveittir frá þeim tíma. Marga þeirra er hægt að finna meðfram Freedom Trail, markaðri með línu af rauðum múrsteinum í gangstéttinni. Í borginni eru einnig nokkur virt söfn á borð við Museum of Fine Arts og Isabella Stewart Gardner Museum. John F. Kennedy-bókasafnið er til húsa í Massachusetts háskóla. Á meðal annarra athyglisverðra staða má nefna Boston Athenaeum (eitt elsta einkarekna bókasafn Bandaríkjanna), Boston Children's Museum, Bull & Finch Pub (þekkt sem sögusvið sjónvarpsþáttarins Cheers), Museum of Science, og New England Aquarium.
Íþróttir
thumb|Hafnaboltaleikur með [[Boston Red Sox á Fenway Park árið 1989.]] Eftirfarandi lið spila í Boston:
Froskur útgáfa
Útgáfa
Bókaútgáfa Frosks hófst árið 1993 með íslenskri þýðingu á sögunni Sam Pezzo eftir Vittorio Giradino. Í kjölfarið hafa fylgt tugir bóka. Fjölbreytileiki einkennir útgáfuna. Þannig inniheldur bókaskráin frumsamdar íslenskar myndasögur, bæði eftir Jean Posocco sjálfan og eftir aðra listamenn, þýðingar á nýlegum evrópskum myndasögum (s.s. Lóu-bækurnar), útgáfur á eldri og þekktari titlum (s.s. Ástríki, Sval & Val, Strumpana, Lukku-Láka og Viggó viðutan) og fyrstu íslensku fræðibókina um myndasögur eftir Úlfhildi Dagsdóttur. Þá hefur Froskur gefið út tvær stuttar myndasögur um Múmínálfana og þrjár stærri bækur.
Skipulagsstofnun
Skipulagsstofnun er opinber stofnun íslenska ríkisins sem hefur það hlutverk að hafa eftirlit með framkvæmd skipulagslaga, veita ráðgjöf og fylgjast með stöðu skipulagsmála hjá sveitarfélögunum. Stofnunin veitir umsagnir um ágreiningsmál á sviði skipulags- og byggingarmála, og metur umhverfisáhrif fyrirætlaðara mannvirkja. Stofnun hefur það einnig á sinni könnu að fylgjast með og veita upplýsingar um ferlimál fatlaðra.
Umhverfisráðherra fer með yfirstjórn skipulags- og byggingarmála. Skipulagsstjóri ríkisins er forstjóri Skipulagsstofnunar, hann er skipaður af umhverfisráðherra til 5 ára í senn. Skipulagsstjóri er Stefán Thors. Skipulagsstofnun skiptist í þrjú svið: skipulags- og byggingarsvið, umhverfissvið og þjónustusvið. Hjá stofnuninni starfa 18 manns.
Í stefnu stofnunarinnar segir m.a. að „Skipulagsstofnun [vilji] stuðla að umhverfisvernd og vinna markvisst að markmiðum sjálfbærrar þróunar varðandi ákvarðanir um landnotkun, mannvirkjagerð og byggðaþróun.“
Í ágúst 2001 synjaði Skipulagsstofnun leyfi til byggingar á Kárahnjúkavirkjun vegna umhverfisskaða. Þáverandi umhverfisráðherra, Siv Friðleifsdóttir, ákvað að hundsa úrskurðinn.
Matthew W. Taylor
Matthew William Taylor (fæddur 1966) er bandarískur gamanleikari.
Leoníd Kútsjma
Æviágrip
Leoníd Kútsjma fæddist árið 1938 í Úkraínu. Hann nam og vann við verkfræði og naut talsverðar velgengni í því starfi. Meðal annars vann Kútsjma tvenn verðlaun fyrir þátt sinn í hönnun og þróun geimflauga og skrifaði fræðigreinar um þau efni. Hann vann frá 1960 til 1982 hjá Pívdenne, stærstu eldflaugaverskmiðju Sovétríkjanna, sem framleiddi margar af öflugustu eldflaugum ríkisins.
Stjórnartíð
Þegar Kútsjma tók við forsetaembætti hét hann víðtækum efnahagsumbótum og tókst meðal annars að útvega Úkraínu lán frá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, auk þess sem Úkraína komst efst á forgangslista Bandaríkjanna í fjárfestingum. Umbæturnar gengur hins vegar hægt á stjórnartíð Kútsjma og spilling jókst til muna. Kútsjma átti auk þess í stöðugum deilum við úkraínska þingið, þar sem kommúnistar nutu enn mikilla áhrifa. Árið 1998 hafði einkavæðingarherferð Kútsjma leitt til aukins atvinnuleysis í Úkraínu auk þess sem skuldir höfðu safnast upp í ríkissjóði landsins og landsframleiðsla hafði dregist saman.
Þrátt fyrir lítinn árangur af umbótum Kútsjma tókst forsetanum að ná endurkjöri í forsetakosningum Úkraínu árið 1999. Kútsjma hlaut 56,17% atkvæða á móti kommúnistanum Petro Symonenko, sem hlaut 37,90%. Í kosningabaráttunni beitti Kútsjma hræðsluáróðri og varaði við því að ef Symonenko næði kjöri yrði snúið aftur til sovéskra stjórnarhátta og lýðræðislegri framtíð Úkraínu yrði stefnt í hættu.
Á stjórnartíð Kútsjma var verulega vegið að fjölmiðlafrelsi í Úkraínu og mikið var um ofbeldi gegn blaðamönnum sem fjölluðu með gagnrýnum hætti um ríkisstjórnina. Árið 2000 varð Kútsjma sjálfur bendlaður við ránið og morðið á blaðamanninum Georgíj Gongadse. Gongadse var rænt haustið 1999 og afhöfðað lík hans fannst síðan úti í skógi í útjaðri Kænugarðs í nóvember sama ár. Gongadse hafði stýrt netfréttamiðli sem var mjög gagnrýninn á stjórn Kútsjma og hafði vænt stjórnina um óeðlileg tengsl við úkraínska fjármálajöfra. Spjótin beindust að Kútsjma þegar hljóðupptökur sem lífvörður hans hafði tekið bárust til fjölmiðla þar sem Kútsjma heyrðist krefjast þess að þaggað yrði niður í Gongadse. Meðal annars heyrðist Kútsjma þar stinga upp á því að Gongadse yrði rænt og hann framseldur í hendur téténskra glæpaflokka sem gætu haldið honum gegn lausnargjaldi.
Í nóvember 2000 sakaði Oleksandr Moroz, leiðtogi úkraínska Sósíalistaflokksins, Kútsjma formlega um að hafa staðið fyrir morðinu á Gongadse. Byggði hann ásökun sína á myndbandsupptökum frá lífverði Kútsjma, Mykola Melnytsjenko. Kútsjma neitaði sök í málinu og sagði málið hluta af ráðabruggi erlendra afla um að koma sér frá völdum. Utanríkisráðuneyti Bandaríkjanna komst að þeirri niðurstöðu að upptökurnar af Kútsjma væru ósviknar, meðal annars með vísan til þess að í þeim heyrðist Kútsjma leggja blessun sína á sölu ratsjárkerfis til Íraks sem var gerð árið 2000. Málið spillti sambandi Kútsjma við Vesturlönd og vann gegn viðleitni hans til að auka samstarf við Atlantshafsbandalagið og Evrópusambandið. Þess í stað fór Kútsjma í auknum mæli að halla sér að Rússum.
Appelsínugula byltingin og eftirmálar
Júsjtsjenkó hafði verið meðal ötulustu gagnrýnenda Kútsjma en eftir að hann tók við forsetaembættinu var hann fyrst um sinn talinn tregur til að sækja forvera sinn til saka fyrir meinta aðild hans að morðinu á Georgíj Gongadse. Í mars 2005 átti Júríj Kravtsjenko, fyrrum innanríkisráðherra í stjórn Kútsjma, að bera vitni um morðið á Gongadse, en áður en til þess kom fannst Kravtsjenko skotinn til bana. Dauði Kravtsjenkos var opinberlega skýrður sem sjálfsmorð.
Rauði herinn
Rauði herinn var her Sovétríkjanna sem Lev Trotskíj stofnaði á tímum rússnesku byltingarinnar. Árið 1930 var Rauði herinn orðinn einn stærsti her sögunnar. Árið 1946 sameinaðist herinn sovéska flotanum og myndaði Sovétherinn.
Hoya piestolepis
Hoya piestolepis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Gíneu.
Nasismi
thumb|right|[[Adolf Hitler með hakakrossinn, tákn nasismans, á upphandleggnum.]] Nasismi eða þjóðernisjafnaðarstefna er sú skoðun, að þjóðir skipti meginmáli, vilji þeirra og þróttur. Jafnaðarmenn hafi rangt fyrir sér um það, að mannkynið greinist í stéttir, sem hafi ólíka hagsmuni. Í stað þess að leggja kapítalismann niður eigi að beita honum til að efla vöxt og viðgang þjóðanna. Ríkið eigi ekki að láta atvinnulífið afskiptalaust, eins og frjálshyggjumenn 19. aldar hafi hugsað sér, heldur stýra því styrkri hendi. Þótt nasistar hafi þannig kennt sig í senn við þjóðerni og jöfnuð var eiginlegur jöfnuður þjóða þó ekki stefnumál þeirra, heldur trúðu þeir á yfirburði hvíta kynstofnsins, Aría, sem þeir töldu rétthærri öðrum þjóðum. Stefna Nasistaflokksins var að tryggja hvíta kynstofninum, einkum þýsku þjóðinni, heimsyfirráð og aukið landrými með því að ryðja burt þjóðunum austan Þýskalands. Gyðingar voru að mati nasista stærsta ógnin við aríska kynstofninn.
Í Þýskalandi náðu nasistar völdum 1933 og héldu þeim til loka heimsstyrjaldarinnar 1945. Nefndist flokkur þeirra „Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei“ (Þjóðernissósíalíski þýski verkamannaflokkurinn — stundum nefndur Þjóðernisjafnaðarmannaflokkurinn), skammstafað NSDAP. Er orðið „nasisti“ runnið þaðan. Flokkar með svipaða stefnu höfðu völdin víða í Evrópu á millistríðsárunum, 1918-1939. Þótt nasistar hafi sjálfir kennt sig við jafnaðarstefnu eða sósíalisma, er alla jafna gerður greinarmunur þar á og í yfirlitsritum um stjórnmálastefnur er nasismi sjaldnast talinn með jafnaðarstefnum. Nasistar kynntu málstað sinn sem samruna ólíkra stefna en meirihluti fræðimanna telur nasisma til öfgahægristefna. Flokkur þjóðernissinna starfaði á Íslandi á fjórða áratug 20. aldar.
Geirvarta
thumb|right|Geirvarta konu. Í kringum geirvörtuna er [[vörtubaugurinn (eða brystilsvæði) og hvorttveggja er framhliðin á brjósti.]] Geirvarta (brjóstvarta eða í fornu máli masti ) er lítil tota á brjósti karla og kvenna og sumra fremdardýra. Geirvarta kvenna er afrás brjóstamjólkur sem hefur næringargildi fyrir afkvæmið. Geirvartan er kynnæmissvæði. Holubrjóst er inndreginn geirvarta.
Royan
thumb|Smábátahöfn í Royan Royan er hafnarborg í suð-vesturhluta Frakklands. Fólksfjöldi árið 1999 var 17.102 og heildarflatarmálið borgarinnar er 19,30 km². Íbúar borgarinnar eru kallaðir Royannais.
Stevia
Stevia rebaudiana|thumbnail Stevia er sætuefni sem notað er í stað sykurs. Það er unnið úr jurtinni Stevia rebaudiana.
Heymor
Heymor kallast það hey og annað rusl sem sest í ull sauðkinda. Mikið heymor rýrir ullina mjög, og bændur sem selja ull reyna að hafa hana sem hreinasta til að auka sölumöguleika hennar. Erfitt er að hreinsa heymor úr ullinni og því getur heymorið jafnvel haldist í henni þar til búið er að marghreinsa hana. Stækjugula (stækja), heymor og þóf (til dæmis þófasneplar úr eldra reyfi) eru helstu meðferðargallar á íslenskri ull.
Tilraun
Tilraun er aðferð til að prófa veruleikann í þeim tilgangi að skýra einhverja þætti hans. Tilraunir geta verið óformlegar, eins og þegar barn lærir á umhverfi sitt, eða formlegar sem hluti af vísindastarfsemi. Í vísindum eru tilraunir framkvæmdar til að sannreyna gildi tilgátu.
Hryðjuverkin 11. september 2001
thumb|250px|right|World Trade Center turnarnir í ljósum logum þann 11. september 2001 eftir að farþegaþotum hafði verið flogið á þá. Mikinn dökkgráan reykjarmökk leggur frá toppi turnanna.
'''Hryðjuverkin 11. september 2001''' voru umfangsmiklar hryðjuverkaárásir í Bandaríkjunum þriðjudaginn 11. september 2001, sem skipulögð voru og framkvæmd af Osama bin Laden. Þennan dag var fjórum farþegaþotum rænt á flugi yfir austurströnd Bandaríkjanna, tveimur þeirra flogið á World Trade Center tvíburaturnana í New York, einni flogið á Pentagon-bygginguna í Arlington-sýslu í Virginíu og ein hrapaði í Somerset-sýslu í Pennsylvaníu eftir átök um borð milli farþega og flugliða við hryðjuverkamennina.
Báðir turnar World Trade Center hrundu til grunna og miklar skemmdir urðu bæði á nærliggjandi byggingum og á Pentagon. Auk hryðjuverkamannanna 19 létu 2973 lífið í árásunum, sem höfðu mikil áhrif á alþjóðasamfélagið. Eftir þær hófu Bandaríkjamenn stríðið gegn hryðjuverkum, réðust inn í Afganistan og steyptu þar talíbanastjórninni af stóli og tveimur árum seinna í Írak.
Armin Laschet
Armin Laschet (f. 18. febrúar 1961) er þýskur stjórnmálamaður, fyrrverandi forsætisráðherra þýska sambandslandsins Norðurrínar-Vestfalíu og fyrrverandi formaður Kristilega demókrataflokksins. Hann var kjörinn flokksleiðtogi Kristilegra demókrata eftir rafrænar kosningar þann 16. janúar 2021. Laschet sagði af sér eftir lélegt gengi Kristilegra demókrata í þingkosningum árið 2021.
Æviágrip
Armin Laschet er kominn af ætt kaþólskra námuverkamanna og er elstur fjögurra bræðra. Fjölskylda hans bjó í hverfinu Burtscheid í Aachen. Í föðurætt er Laschet ættaður frá þýskumælandi hluta Vallóníu í Belgíu, en föðurafi hans fluttist þaðan til Þýskalands á þriðja áratuginum. Faðir hans, Heinrich (f. 1934), sem var umsjónarmaður í kolanámunni Grube Anna, vann í seinni tíð sem grunnskólakennari, en móðir hans, Marcella Lachet (f. Frings; 1933-2013) var heimavinnandi húsmóðir. Líkt og móðir sín var Armin Laschet virkur í kaþólska söfnuðinum í Aachen.
Laschet lauk stúdentsprófi frá menntaskólanum Bischöfliches Pius-Gymnasium í Aachen árið 1981 og nam lögfræði frá 1981 til 1985 í München og Bonn.
Starfsferill
Að loknu laganámi nam Laschet blaðamennsku og vann sem verktaki hjá útvarps- og sjónvarpsstöðvum í Bæjaralandi. Hann var jafnframt vísindaráðgjafi forseta þýska sambandsþingsins. Frá 1991 til 1994 var hann ritstjóri kaþólska tímaritsins KirchenZeitung Aachen. Sóknarpresturinn í Aachen veitti Laschet áminningu fyrir að skrifa útdrátt um málssókn gegn presti fyrir kynferðisofbeldi og fyrir að skrifa að yfirmaður prestsins hefði haft „banvæna tilhneigingu“ til að hylma yfir með glæpum undirmanna sinna. Frá 1995 til 1999 var Laschet formaður kaþólska útgáfufélagsins Einhard-Verlag GmbH.
Stjórnmálaferill
Laschet gekk í Kristilega demókrataflokkinn þegar hann var 18 ára árið 1979. Hann sat í borgarstjórn Aachen frá 1989 til 2004. Hann sat á þýska sambandsþinginu frá 1994 til 1998 og frá 1999 til 2005 var hann þingmaður á Evrópuþinginu. Frá 2005 til 2010 var Laschet ráðherra í málefnum eldri borgara, fjölskyldna, kvenna og samþættingar í ríkisstjórn Norðurrínar-Vestfalíu. Í júní 2010 varð hann leiðtogi héraðsdeildar Kristilega demókrataflokksins í Norðurrín-Vestfalíu og frá 18. desember 2013 var hann þingflokksleiðtogi Kristilegra demókrata á landsþingi sambandslandsins. Frá 2012 til 2021 var Laschet einn af fimm varaleiðtogum Kristilega demókrataflokksins í Þýskalandi.
Í júní árið 2017 varð Laschet forsætisráðherra Norðurrínar-Vestfalíu.
Leiðtogi Kristilega demókrataflokksins
thumb|left|Armin Laschet tók við af [[Annegret Kramp-Karrenbauer sem flokksleiðtogi árið 2021.]] Þann 10. febrúar 2020 tilkynnti Annegret Kramp-Karrenbauer, formaður Kristilega demókrataflokksins, að hún hygðist segja af sér. Var þá gert ráð fyrir að kosið yrði um formannsembættið á landsþingi flokksins haustið 2020.
Laschet tilkynnti þann 25. febrúar 2020 að hann hygðist gefa kost á sér í formannskjöri flokksins. Upphaflega átti landsþingið að fara fram í desember 2020 en vegna kórónaveirufaraldursins í landinu var því frestað fram í janúar 2021.
Í formannskjörinu keppti Laschet við Friedrich Merz og Norbert Röttgen. Merz var þingflokksformaður Kristilegra demókrata og Kristilega sósíalsambandsins á sambandsþinginu en Röttgen var formaður utanríkismálanefndar þingsins.
Á landsþinginu kusu 1001 kjörmenn flokksins um nýjan formann. Af þeim greiddu 992 gild atkvæði í fyrstu umferð. Niðurstaðan varð sú að Merz lenti í fyrsta sæti með 385 atkvæði en Laschet kom skammt á eftir með 380. Röttgen fékk 224 atkvæði og komst því ekki í aðra umferð. Í seinni umferðinni voru greidd 991 atkvæði. Laschet vann þar sigur með 521 atkvæðum gegn 466 sem Merz hlaut og var þar með kjörinn flokksformaður CDU.
Eftir formannskjör sitt lýsti Laschet yfir vilja til þess að verða kanslaraefni Kristilegra demókrata í þingkosningum sem fara fram í september 2021. Auk Laschets sóttist Markus Söder, leiðtogi Kristilega sósíalsambandsins í Bæjaralandi, eftir útnefningu flokksins til að verða frambjóðandi til kanslara. Þann 12. apríl var Laschet talinn hafa tryggt sér útnefningu flokksins. Staðfest var eftir miðstjórnarfund þann 19. apríl að Laschet yrði kanslaraefni flokksins í kosningunum.
Laschet sætti nokkurri gagnrýni í júlí 2021 þegar hann sást grínast og hlæja í myndbandi af vettvangi hamfaraflóða í vesturhluta Þýskalands þar sem minnst 170 manns höfðu látið lífið.
Í þingkosningunum 26. september 2021 hlutu Kristilegir demókratar 24,1 prósent atkvæðanna, sem var um níu prósenta fylgistap frá árinu 2017 og versta niðurstaða í sögu flokksins. Flokkurinn lenti í öðru sæti á eftir Jafnaðarmannaflokknum en Laschet lýsti engu að síður yfir vilja til að reyna að mynda ríkisstjórn. Laschet sagði af sér sem flokksleiðtogi eftir kosningarnar og Friedrich Merz var kjörinn nýr formaður Kristilegra demókrata.
Einkahagir
Árið 1985 kvæntist Laschet Susanne Malangré, bókhaldara og dóttur útgefandans Heinz Malangré. Líkt og Laschet er hún ættuð frá Belgíu, en frá frönskumælandi hluta landsins. Hún er frá Burtscheild, sama borgarhluta í Aachen og Laschet, og þau hafa þekkst frá barnæsku er þau gengu í sama kirkjukórinn. Hjónin eiga tvo syni og eina dóttur.
Matthew J. Munn
Matthew James Munn er bandarískur gamanleikari.
Snæhnefla
Snæhnefla (fræðiheiti: Russula norvegica) eða smjörlaufshnefla er tegund svepps af hnefluætt. Snæhnefla líkist reyðihneflu en er nokkuð fjólublárri eða vínrauðari og ekki eins algeng á Íslandi. Stafur og fanir beggja tegunda eru snjóhvítar.
Nafnið smjörlaufshnefla vísar til smjörlaufs, sem er annað heiti á grasvíði (Salix herbacea).
Oft er fræðiheitið Russula laccata talið réttara.
Vistfræði
thumb|200px| Vistfræði er vísindagrein sem snýst um rannsóknir á dreifingu og fjölda lífvera, atferli þeirra og samskipti við umhverfi sitt, jafnt hvað varðar ólífræna þætti á borð við veðurfar og jarðfræði, og lífræna þætti á borð við aðrar tegundir lífvera. Mannavistfræði er skyld en sérstök grein vísindanna sem skoðar vistfræði manna, skipulögð verk mannkynsins, og umhverfi manna. Það tengist vistfræði, félagsfræði, mannfræði og öðrum vísindagreinum mjög náið.
Viðfangsefnum vistfræðanna er gjarnan skipt upp í vistkerfi, en gjarnan er talað um að Jörðin öll sé eitt vistkerfi, sem svo skiptist í önnur minni, t.d. lífríkið umhverfis Mývatn eða á Galápagoseyjum.
Vistfræði telst vera undirgrein af líffræði.
Syrtlingur
Syrtlingur var ein af fjórum neðansjávareldstöðvum í Surtseyjargosinu (hinar voru Surtsey, Jólnir og Surtla) og ein þriggja eyja sem mynduðust.
Fyrst varð vart við umbrot í lok maí 1965 um 600 metra austnorðaustur af Surtsey og 8. júní var þar komin eyja, um 16 metra há og 170 metrar í þvermál. Hún hvarf snöggvast en kom aftur og 17. september var hún rúmir 70 metrar á hæð og um 650 metrar á lengd. Um það leyti hætti gos í Syrtlingi og hann var fljótur að hverfa í briminu; síðast sást til eyjarinnar 17. október og hún var horfin með öllu viku síðar. Þarna er nú 34 metra dýpi.
Lóur
Lóur (fræðiheiti: Pluvialis) er ættkvísl vaðfugla. Búsvæði þeirra er á tempraða og heimskautasvæðum norðurhvels jarðar. Nafnið pluvialis kemur frá orðinu pluvia á latínu sem þýðir rigning. En talið var að þær hópuðust saman í rigningu. Tegundirnar eru fjórar og hafa allar á varptíma svarta undirsíðu ásamt því að hafa gulleita eða gráleita efri síðu. Þær éta aðallega skordýr.
Sjónþing
Sjónþing eru málþing um einstaka myndlistarmenn sem haldin hafa verið frá árinu 1996 í menningarmiðstöðinni Gerðubergi í Reykjavík. Þeim er ætlað að gefa innsýn í íslenska samtímalist og  kynna viðhorf, áhrifavalda og lífshlaup  listamanna í máli og myndum. Sjónþingin eru skipulögð þannig að listamaður situr fyrir svörum um líf sitt og list. Gefin hafa verið út rit eftir hvert sjónþing og eru þau frá 2003 gefin út á rafrænu formi.
Haldin hafa verið sjónþing um eftirfarandi listamenn
Þegn
Þegn er sá sem maður sem heyrir stjórnarfarslega undir þjóðhöfðingja konungsríkis.
Dæmi um orðnotkun: „þegnar Danakonungs“, „allir þegnar landsins eiga að njóta sömu réttinda“, „konungur var vanur að ávarpa þegna sína á þjóðhátíðardaginn“.
Í lýðveldi er borgari sambærilegt hugtak.
Agnes M. Sigurðardóttir
thumb|right|Agnes M. Sigurðardóttir Agnes M. Sigurðardóttir (f. 19. október 1954) tók við embætti biskups Íslands árið 2012, fyrst kvenna til að gegna því embætti.
Foreldrar hennar eru sr. Sigurður Kristjánsson, sóknarprestur á Ísafirði og prófastur í Ísafjarðarprófastsdæmi, og Margrét Hagalínsdóttir, ljósmóðir.
Agnes lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Ísafirði árið 1975, cand.theol. prófi frá Guðfræðideild Háskóla Íslands árið 1981. Var hún vígð til prestsþjónustu 20. september sama ár. Sóknarprestur í Hvanneyrarprestakalli í Borgarfirði 1986 – 1994. Sóknarprestur í Bolungarvíkurprestakalli 1994 – 2012, prófastur í Vestfjarðaprófastsdæmi 1999 - 2012.
Árið 2018 mældist 14% ánægja með störf Agnesar. Hún vakti umtal haustið 2019 þegar hún nefndi að siðrof hafi orðið í samfélaginu þegar hætt var að kenna kristinfræði í skólum.
Atferlisfræði
Atferlisfræði er ein af aðalstefnum sem eru notaðar í nútímasálfræði. Upphafsmaður atferlisfræði er talinn vera John Broadus Watson.
Mensjevikar
Flokkur mensjevika var starfandi frá 1903 til 1921.
Indíáninn
thumb|right|Indíáninn. Indíáninn (latína: Indus) er stjörnumerki á suðurhimni sem flæmski stjörnufræðingurinn Petrus Plancius lýsti fyrst árið 1598 og teiknaði sem nakinn mann með þrjár örvar í annarri hendi og eina í hinni. Fimm stærstu stjörnur stjörnumerkisins mynda rétthyrndan þríhyrning sem hægt er að greina stærstan hluta ársins frá miðbaug og sunnar.
Túamótúeyjar
thumb|250px|Túamótúeyjar innan Frönsku Pólýnesíu
Túamótúeyjar (franska: Îles Tuamotu, opinbert heiti: Archipel des Tuamotu) eru eyjaklasi í Frönsku Pólýnesíu sem í eru tæplega 80 eyjar og hringrif. Eyjarnar liggja dreift í stefnu frá norðvestri til suðausturs á svæði í suðurhluta Kyrrahafs sem er jafnstórt Vestur-Evrópu. Flatarmál eyjanna er 850 ferkílómetrar en íbúar þeirra eru um það bil 16.000 manns. Stærstu eyjarnar eru Anaa, Fakarava, Hao og Makemo.
Pólýnesíumenn námu fyrstir allra land á Túamótúeyjum og tungumál og menning íbúa Túamótú í dag eru af pólýnesískum rótum runnin.
Rapp
Rapp er tónlistarstefna sem á rætur að rekja til Bandaríkjanna seint á 8. og snemma á 9. áratug 20. aldar. Einkennist af taktföstum ryþma, skratsi og rímuðum texta.
Melissa Sturm
Melissa Sturm er bandarískur gamanleikari.
Rapp
Saga rappsins
Rappið á upptök sín í Bandaríkjunum. Rapptónlistin varð til meðal fátækra blökkumanna og var ákveðin þróun út frá sagnahefð þeirra líkt og þekktist hjá þrælum. Það byrjaði upp úr 1980 og þekktist helst meðal atvinnulausra fátæklinga sem voru í klíkum. Helstu klíkurnar voru í Los Angeles en það voru LA-klíkan og hinsvegar Hollywood-klíkan. Þær tókust mjög hart á meðal annars með skotbardögum. Tupac Shakur var meðal þeirra þekktustu í Hollywood-klíkunni en hann var myrtur var af LA-klíkunni þann 13. september árið 1996. Tupac Shakur var þekktur fyrir húðflúr sitt sem hann fékk á húðflúrstofu í New York, á bringunni stóð „Thug Life“ en er talið að það hafi verið mistök þar sem hann ætlaði að setja „Thug for life“. Eftir miklar styrjaldir milli LA og Hollywood-klíkunnar varð til ný klíka að nafni New York-klíkan sem barðist gegn þeim einnig.
Seinna fóru þeir að spila á hljóðfærin undir kveðskap hinna meðlimanna en þá varð fyrsta rapplagið til. Síðar átti frægur upptökustjóri frá New York leið framhjá sem vann aukavinnu sem vörubílstjóri. Þar heyrir hann rappið í frumgerð sinni og fær þá frumrapparana til að koma með sér til New York. Manhattan er eftir það oft kölluð móðir rappsins. Stuttu seinna hóf Erpur Eyvindarson viðskiptanám í New York en þaðan kom hann með rappið til Íslands ásamt Dóra DNA. Í dag er Ungverjaland helsta rappland Vesturlanda.
Hrafn Hængsson
Hrafn Hængsson var lögsögumaður á Alþingi frá stofnun þess um 930 til 949. Hann er oft talinn fyrsti lögsögumaðurinn en stundum er Úlfljótur talinn fyrstur þótt hann hafi ekki verið lögsögumaður á sjálfu Alþingi, heldur líklega á Kjalarnesþingi.
Lustenau
thumb|Lustenau
Hrafn Hængsson
Hrafn var sonur Ketils hængs Þorkelssonar landnámsmanns á Stóra-Hofi á Rangárvöllum og Ingunnar konu hans. Í Landnámu segir að Ketill hafi verið á Hrafntóftum fyrsta vetur sinn á Íslandi og þar hafi Hrafn fæðst. Hann bjó á Hofi eftir föður sinn og var kjörinn lögsögumaður á Alþingi í fyrsta sinn sem það var haldið á Þingvöllum.
Lustenau
Lustenau er borg í fylkinu Vorarlberg í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var 22 þúsund.
Hrafn Hængsson
Um konu hans er ekki vitað en dóttir hans var Þorlaug, móðir Valgarðar gráa, föður Marðar Valgarðssonar. Sonur Hrafns var Sæbjörn goðorðsmaður.
Lögþingskosningar
thumb|400px|Úrslit lögþingskosninga 1962-2008. Sýnd eru þau framboð sem náð hafa mönnum á þing tvisvar eða oftar í röð. Lögþingskosningar eru kosningar til færeyska löggjafarþingsins, lögþingsins. Lögþingskosningar fara að jafnaði fram á fjögurra ára fresti nema þing sé rofið áður en kjörtímabili lýkur.
Kosningarnar eru listakosningar, fulltrúar eru valdir af framboðslistum í samræmi við fjölda atkvæða. Frá 2008 hefur landið verið eitt kjördæmi. Eftir lögþingskosningar er valinn lögþingsformaður sem er forseti þings og lögmaður sem er forsætisráðherra.
Síðustu kosningar
Í lögþingskosningunum 2011 voru 33 þingmenn kjörnir. Sambandsflokkurinn og Fólkaflokkurinn bættu við sig einum manni. Framsókn bauð fram í fyrsta skipti og fékk 2 þingmenn. Þjóðveldisflokkurinn, Miðflokkurinn og Sjálfstjórnarflokkurinn töpuðu allir fylgi.
Sambandsflokkurinn, Fólkaflokkurinn, Sjálfstjórnarflokkurinn og Miðflokkurinn mynduðu stjórn að kosningum loknum. Meirihlutinn samanstendur af 19 þingmönnum af 33 og lögmaður er Kaj Leo Johanesen úr Sambandsflokknum.
Lögþingiskosningar 2008
Í lögþingiskosningunum 2008 voru 33 þingmenn kjörnir. Lögmaður var Jóannes Eidesgaard og lögþingsformaður Hergeir Nielsen. Jafnaðarflokkurinn tapaði fylgi, Sjálfstjórnarflokkurinn og Miðflokkurinn bættu við sig 1 þingmanni og Fólkaflokkurinn, Sambandsflokkurinn og Þjóðveldisflokkurinn héldu sama fjölda þingmanna frá síðustu kosningum.
Jafnaðarflokkurinn, Þjóðveldisflokkurinn og Miðflokkurinn mynduðu stjórn að kosningunum loknum. Meirihlutinn samanstóð af 17 þingmönnum og hann sprakk haustið 2008. Jafnaðarflokkurinn, Fólkaflokkurinn og Sambandsflokkurinn mynduðu nýjan þingmeirihluta sem samanstendur af 20 þingmönnum af 33. Nýr lögmaður er Kaj Leo Johannesen úr Sambandsflokknum.
Lögþingiskosningar 2004
Í lögþingiskosningunum 2004 voru 32 þingmenn kjörnir. Lögmaður var Jóannes Eidesgaard og lögþingsformaður Edmund Joensen. Sambandsflokkurinn tapaði fylgi, Miðflokkurinn bætti við sig 1 þingmanni og aðrir flokkar héldu sama fjölda þingmanna frá síðustu kosningum.
Lögþingiskosningar 2002
Í lögþingiskosningunum 2002 voru 32 þingmenn kjörnir. Lögmaður var Anfinn Kallsberg og lögþingsformaður Edmund Joensen. Fólkaflokkurinn og Sjálfstjórnarflokkurinn töpuðu fylgi, Sambandsflokkurinn og Miðflokkurinn bættu við sig þingmönnum og Jafnaðarflokkurinn og Þjóðveldisflokkurinn héldu sama fjölda þingmanna frá síðustu kosningum.