cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matarsódi
Virkni
Bæði matarsódi og lyftiduft eru efni sem létta og mýkja afurðina og þarf að bæta í deigið áður en það er bakað. Þau framleiða koldíoxíð sem veldur því að afurðin ‚lyftist‘. Lyftiduft inniheldur matarsóda en þessi tvö efni eru þó ekki notuð á sama hátt þótt þau séu stundum notuð samhliða.
Matarsódi er hreint natríumbíkarbónat. Þegar matarsódi kemst í snertingu við raka í deiginu og innihaldsefni með lágt sýrustig (til dæmis jógúrt, súkkulaði, súrmjólk eða hunang) leiðir það til efnahvarfa, matarsódinn brotnar niður í salt, vatn og koldíoxíð og við það myndast og þenjast út loftbólur sem verða til þess að deigið lyftist. Efnahvörfin hefjast strax og efnunum er blandað saman þannig að mikilvægt er að baka deigið strax ef það inniheldur eingöngu matarsóda. Ef það er ekki gert fellur deigið og afurðin verður flöt. Ef enginn sýruvaldur er í deiginu er hætt við að lyftingin verði lítil og bragðið beiskt. Beiskt bragð getur einnig komið fram þegar notað er of mikið af matarsóda í deigið, miðað við önnur innhaldsefni.
Munurinn á matarsóda (natroni) og lyftidufti
Í sumum uppskriftum er lyftiefnið eingöngu matarsódi en í öðrum er það lyftiduft, það er að segja matarsódi að viðbættum öðrum efnum. Hvort er notað veltur fyrst og fremst á öðrum innihaldsefnum uppskriftarinnar. Lyftiduft inniheldur bæði basa og sýru, það er að segja natríumbíkarbónat (matarsóda) og sýruvalda eins og fosföt eða vínstein. Einnig eru í því þurrkefni (oftast sterkja), svo sem hveiti, maíssterkja, kartöflumjöl eða hrísmjöl. Þar sem sýruvaldarnir eru fyrir hendi í lyftiduftinu er ekki þörf á súru hráefni til að lyftiduftið virki. Til eru einvirkt og tvívirkt lyftiduft. Hið fyrrnefnda verður virkt þegar það kemst í snertingu við raka þannig að baka þarf deigið strax eftir blöndun. Tvívirkt lyftiduft bregst við í tveimur skrefum, annars vegar þegar vöknar í því og hins vegar þegar hita frá ofninum fer að gæta, og deigið getur því beðið um stund fyrir bakstur. Það er ekki fyrr en hitastig hækkar í deiginu inni í ofninum sem aðallyftingin fer af stað þegar koltvísýringur losnar úr læðingi og loftbólurnar í deiginu stækka og þenja það út.
Matarsódi er meðal annars algengur í smákökum, kexi, skonsum, lummum og öðru fljótbökuðu þar sem lyftingin þarf að vera hröð, og einnig í uppskriftum þar sem óskað er eftir hraðri lyftingu í upphafi sem heldur svo áfram, en þá er yfirleitt einnig notað tvívirkt lyftiduft, sem verður til þess að lyftingin stendur lengur. Af honum getur sem fyrr segir verið beiskjubragð ef hlutföllin eru ekki rétt. Lyftiduft er almennt bragðlaust þótt sumir telji sig finna málmkennt bragð af lyftiduftstegundum sem innihalda álsambönd. Lyftiduft er mikið notað í alls konar kökur og kex.
Kennslufræði Reggio Emilia
Kennslufræði Reggio Emilia er hugmyndafræði innan uppeldisfræðinnar fyrir leikskóla- og grunnskólabörn. Upphafsmaður hennar var kennari að nafni Loris Malaguzzi, sem ásamt foreldrum barna í þorpum í kringum borgina Reggio Emilia ákváðu eftir hildarleik seinni heimstyrjaldarinnar að bæta þyrfti úr uppeldisaðferðum. Meðal grunnáhersluatriða Reggio Emilio kennslufræðinar er virðing, ábyrgð, könnun og að einstaklingarnir haldi nokkru sjálfræði í því hvað þau taka sér fyrir hendur.
Nokkur fjöldi leikskóla á Íslandi starfa eftir kennslufræðum Reggio Emilia.
Christian Müller
Christian Müller eða Kristján Möller (1638 – 3. júlí 1720) var danskur embættismaður sem var amtmaður á Íslandi 1688-1718, eða í þrjátíu ár, en á seinni hluta embættisferilsins var embættinu þó gegnt af umboðsmönnum.
Hann var sonur Henriks Müller, rentumeistara Friðriks konungs 3., sem var um tíma talinn einn ríkasti maðurinn í Kaupmannahöfn en hafði um það leyti sem sonur hans varð amtmaður tapað mestöllum eignum sínum og bjó við kröpp kjör þegar hann lést. Á velmektardögum föður síns mun Christian hafa ferðast víða, meðal annars til Rómar, og aflað sér menntunar en hann var sagður vel að sér í lögfræði og sagnfræði.
Hann var útnefndur amtmaður á Íslandi 21. apríl 1688 og kom til landsins um sumarið. Hann var á Bessastöðum næstu árin með fjölskyldu sinni og sinnti embætti sínu við misjafnan orðstír. Á þeim árum kom upp sérkennilegt mál sem kallað hefur verið Kríumálið. Magnús Hrómundarson sýslumaður í Hnappadalssýslu stefndi séra Jóni Jónssyni í Hítarnesi fyrir hönd amtmanns í ákveðnu máli og afhenti prestinum afrit af stefnunni en hafði þar misritað nafn amtmannsins, skrifaði Chrían í staðinn fyrir Christian, og var þetta þegar hent á lofti og mikið grín gert að, bréfið kallað kríubréf og málaferli sem af þessu spunnust Kríumál eða Stokksmál. Margir drógust inn í það og lauk því svo að séra Jón var dæmdur frá kalli og embætti og til fjársekta, Magnús sýslumaður varð einnig að láta af sínu embætti en amtmaður sigldi utan ásamt fjölskyldu sinni 1694 og fékk þungar ákúrur hjá stjórnvöldum. Hann kom þó aftur árið eftir en var þá einn á ferð, stóð stutt við og var „þá og eftir það spakur og óáleitinn við alla“.
Næstu árin kom Müller til landsins á hverju sumri en fór yfirleitt aftur á haustin, nema 1696-97 og 1701-1702. Hann setti umboðsmenn til að gegna embættinu á vetrum, fyrstu árin Lauritz Gottrup lögmann, en árið 1701 slettist upp á vinskap þeirra og þegar amtmaður sigldi haustið 1702 setti hann Pál Beyer umboðsmann sinn.
Müller kom síðast til Íslands 1707. Þá var hann að verða sjötugur og fékk leyfi til þess hjá konungi að sitja sumar og vetur í Kaupmannahöfn en skipa umboðsmann í sinn stað. Var það Páll Beyer og gegndi hann amtmannsembættinu í raun allt þar til hann fór frá landinu 1717. Þá tók Oddur Sigurðsson við. Müller lét loks af embætti 1718, en hélt þó hálfum amtmannslaununum. Hann var þá áttræður að aldri. Hann lifði í tvö ár í viðbót og er sagður hafa verið elliær og lagstur í kör þegar hann dó.
Müller er svo lýst að hann hafi hvorki haft stóran vöxt né mikið persónuálit, þótti hvorki skarpvitur né örlátur, áhrifagjarn og lét stjórnast af öðrum en laus við dramb og stórlæti.
Müller giftist árið 1668 ungri ekkju, Regine Schønbach, en hún dó ári síðar. Árið 1671 gekk hann að eiga Margrethe Bartholin (d. 1711) og var hún með honum á Íslandi fyrstu ár amtmannsferils hans.
Eric Christian Olsen
Eric Christian Olsen (fæddur 31. maí 1977) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í NCIS: Los Angeles, Not Another Teen Movie og Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd.
Einkalíf
Olsen fæddist í Eugene í Oregon en ólst upp í Bettendorf í Iowa. Olsen fékk áhuga á leiklist í grunnskóla og kom fram í leikritum og söngleikjum í menntaskóla. Olsen lærði hjá ComedySportz Quad Cities og varð síðan meir einn af meðlimum hópsins.
Sjónvarp
Fyrsta hlutverk Olsen var í sjónvarpsauglýsingu fyrir Whitey ísfyrirtækið. Árið 1997 þá kom Olsen fram í sjónvarpsþættinum Beyond Belief: Fact or Fiction sem var fyrsta hlutverk hans í sjónvarpi. Síðan þá hefur hann komið fram í þáttum á borð við: ER, Smallville, 24, Tru Calling og Brothers & Sisters. Árið 1999 þá var honum boðið hlutverk í Get Real sem Cameron Green sem hann lék til ársins 2002. Lék hann síðan gestahlutverk í Community og Hero Factory. Hefur hann síðan 2010 leikið eitt af aðalhlutverkunum í NCIS: Los Angels sem LAPD lögreglumaðurinn Marty Deeks.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Olsen var árið 2001 í Mean People Suck. Kom hann síðan fram í kvikmyndum á borð við Pearl Harbor, Not Another Teen Movie og Local Boys. Árið 2003 þá var honum boðið eitt af aðalhlutverkunum í Dumb and Dumberer: When Harry Met Lloyd sem Lloyd Christmas. Síðan þá hefur hann komið fram í kvikmyndum á borð við: Beerfest, License to Wed, Eagle Eye, The Back-up Plan og The Thing.
Verðlaun og tilnefningar
Razzie-verðlaunin
Teen Choice-verðlaunin
Ödípús
thumb|right|Ödipus ræður gátu sfinxins eftir [[Jean Auguste Dominique Ingres (um 1805)]] Ödípús, einnig ritað Ödipus eða Oidipús (Οἰδίπους Oidipous sem merkir „bólginn fótur“), var sagnkonungur í Þebu í Grikklandi hinu forna. Hans er getið víða í grískum bókmenntum, svo sem í Ilíonskviðu og Ódysseifskviðu Hómers en einnig varð goðsagan um Ödípús Sófóklesi efni í harmleikina Ödípús konungur, Ödípús í Kólonos og Antígónu sem saman mynda Þebuleikina en svo eru nefnd varðveitt leikrit Sófóklesar, sem tengjast goðsögnum Þebu. Enn fremur var Ödípús viðfangsefni Ödípúsarkviðu, glötuðu grísku söguljóði eftir Kinæþon, og Þebukviðu eftir rómverska skáldið Statius.
Goðsögur um Ödípús virðast upphaflega hafa fjallað um leið hans til valda í Þebu en hann varð kóngur í Þebu eftir að hafa ráðið niðurlögum sfinxins. Hann varð snemma harmræn hetja, sem drepur föður sinn (Lajos) og giftist móður sinni (Jóköstu eða Epiköstu) og kallar þannig hörmungar yfir fjölskyldu sína og borgina. Í harmleikjum Sófóklesar fjallar sagan um máttleysi mannsins gagnvart örlögum sínum.
Kenning sálgreinandans Sigmunds Freud um Ödipusarduld er nefnd eftir Ödípúsi.
VGA-kort
VGA-kort, VGA-litspjald eða VGA-spjald þar sem VGA stendur fyrir Video Graphics Array er vélbúnaðarbirtir sem leit fyrst dagsins ljós með IBM PS/2 tölvunum árið 1987, en í gegnum drykklanga notkun getur þetta átt við nokkra hluti, eins og analog stuðul fyrir tölvubirti, 15-pinna D-subminiature VGA tengil, eða upplausnina 640×480. Þessari upplausn hefur verið skipt út fyrir betri upplausnir í einkatölvum, en hún er orðin vinsæl upplausn á færanlegum tækjum.
Martin Short
Martin Hayter Short (f. 26. mars 1950 í Hamilton) er kanadískur leikari og uppistandari.
Verkstæði jólasveinanna - Barnaleikrit eftir Thorbjörn Egner
Verkstæði jólasveinanna - Barnaleikrit eftir Thorbjörn Egner er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973. Á henni flytja leikarar við Þjóðleikhúsið Verkstæði jólasveinanna eftir Thorbjörn Egner. Leikstjóri er Baldvin Halldórsson og þýðandi er Hulda Valtýsdóttir. Myndina á framhlið plötuumslagsins gerði Halldór Pétursson.
Fáni Tansaníu
thumb|250px|right|[[Mynd:FIAV 111111.svg|23px Hlutföll: 2:3]] Fáni Tansaníu var tekinn í notkun þegar Tanganjika og Sansibar mynduðu ríkið Tansaníu árið 1964. Fánanum er skipt með svartri skálínu með gulum jöðrum. Línan merkir íbúa landsins og guli liturinn gullnámur þess. Efri þríhyrningurinn er grænn, sem táknar gróður landsins, en sá neðri blár sem merkir vötn og ár og Indlandshafið.
Kangerlussuaq-fjörður
thumb|250px|Kangerlussuaqfjörður
Kangerlussuaqfjörður (danska: Søndre Strømfjord) er langur fjörður í sveitarfélaginu Qeqqata á Vestur-Grænlandi. Hann er 190 km að lengd og á milli 1,5 km og 8 km breiður. Fjörðurinn liggur frá ós Qinnguata Kuussua-ár í suðvesturátt og opnast út í Davis-sund. Hann er lengsti fjörður á Vestur-Grænlandi. Áin Qinnguata Kuussua rennur undan Russell-jökli, sem er skriðjökull út úr Grænlandsjökli. Mynni fjarðarins er suður af Simiutaq-eyju.
Fjörðurinn er án allra innfjarða og strendur hans eru lítt vogskornar. Vatnið í firðinum er oft smaragðsgrænt á litinn vegna svifaurs í jökulvatninu úr ánni Qinnguata Kuussua. Eina byggðin í firðinum er bærinn Kangerlussuaq, rétt norðan við árósana í botni fjarðarins. Byggðin Kangaamiut er á lítilli eyju í Davis-sundi, um 26 km suður af fjarðarmynninu.
Stjarnryðsætt
Stjarnryðsætt (fræðiheiti: Pucciniastraceae) er ætt ryðsveppa. Að minnsta kosti átta tegundir af fjórum ættkvíslum hafa fundist á Íslandi.
Kangerlussuaq-fjörður
Fjörðurinn er allur skipgengur. Skemmtiferðaskip eins og hið norska Hurtigruten og birgðaskip Royal Greenland sigla reglulega inn í fjörðinn og leggjast að bryggju í Kangerlussuaq-höfn vestan við Kangerlussuaq-flugvöll.
Parísaryfirlýsing UNESCO 2012 um opið menntaefni
Ellefu árum áður en Parísaryfirlýsingin varð til eða árið 2001 hafði MIT háskólinn í Massachusetts í Bandaríkjunum ákveðið að gera kennsluefni skólans aðgengilegt fyrir alla, alls staðar í heiminum og kom það til framkvæmda ári síðar, eða árið 2002. Fyrsta árið voru boðin fram 50 námskeið en árið í byrjun árs 2017 eru þau orðin 2.340.
Sama ár og MIT bauð fram fyrstu opnu og ókeypis námskeiðin var haldinn fundurinn „Forum on the Impact of Open Courseware for Higher Education in Developing Countries“ á vegum UNESCO. Í lokayfirlýsingu fundarins var í fyrsta skipti notað hugtakið „Open Educational Rescources“ eða opið menntaefni og þar lýsa fundarmenn þeirri ósk sinni að þróa saman menntaefni sem verði aðgengilegt öllu mannkyni.
Árið 2007 gaf miðstöð menntarannsókna og nýsköpunar (CERI) hjá Efnahags- og framfararstofuninni (OECD) út skýrsluna „Giving Knowledge for Free: The Emergence of Open Educational Resources" en í skýrslunni voru niðurstöður rannsókna um opið menntaefni sem hófst árið 2005 og stóð í 20 mánuði. Í skýrslunni er meðal annars efnahagslegum og tæknilegum þáttum varðandi opið menntaefni gerð skil.
Cape Town yfirlýsingin um opið aðgengi að menntun „The Cape Town Open Education Declaration“ var birt í janúar 2008. Í yfirlýsingunni er lögð áhersla á eftirfarandi þætti: Í fyrsta lagi eru kennarar og námsmenn hvattir til að taka þátt með því að búa til, nota, aðlaga og bæta opið menntaefni. Í öðru lagi eru kennarar, höfundar, útgefendur og stofnanir hvattar til að gefa út efni sitt með opnu afnotaleyfi þannig að aðrir geti notað efnið án endurgjalds, breytt því og bætt það. Í þriðja lagi eiga stjórnvöld, skólanefndir, framhaldsskólar og háskólar að setja opið menntaefni í forgang.
Tilvísanir
Argel Fucks
Argel Fucks (fæddur 14. september 1974) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Menntaskólinn í Kópavogi
Saga
Menntaskólinn í Kópavogi var settur í fyrsta sinn 22. september 1973 af Ingólfi A. Þorkelssyni, skólameistara. Í fyrstu fór starfsemi skólans fram í viðbyggingu við Kópavogsskóla og voru nemendur alls 125 talsins í sex bekkjardeildum en kennt var eftir bekkjarkerfi. Árið 1982 var kennslukerfinu breytt og tekið upp svokallað kjarnakerfi sem var millileið milli bekkjakerfis og áfangakerfis og MK varð því menntaskóli með fjölbrautarsniði. Menntaskólinn í Kópavogi var til húsa í Kópavogsskóla fyrstu tíu árin en árið 1983 var starfsemi hans flutt í Víghólaskóla, það húsnæði er enn er notað og merkt sem A- álma, N- álma og S- álma. Árið 1996 reis glæsilegt verknámshús fyrir hótel- og matvælagreinar. Árið 2002 var tekin sú ákvörðun að rífa N-álmu skólans og byggja í hennar stað nýtt tveggja hæða bóknámshús auk sérbúinnar kennsluaðstöðu fyrir sérdeild skólans. Á 30 ára afmæli skólans 2003 var ný norðurálma tekin í notkun.
Framkvæmdaráð NMK
Framkvæmdaráðið eða stjórn NMK sér um að félagslífið í MK sé sem best. Framkvæmdaráðið er skipað formanni nemendaráðs, varaformanni eða ritara, gjaldkera, margmiðlunarstjóra og nýnemafulltrúa. Stjórnin sér til þess að nefndirnar innan nemendafélagsins standi undir sínu og að það sé alltaf eitthvað um að vera í félagslífi skólans.
NMK var sett á fætur á sama tíma og skólinn sjálfur eða síðan 1973 og á þeim tíma hafa margri nemendur sinnt hlutverki formanns NMK
2020 - 2021, Egill Orri Elvarsson
2019 - 2020,  Sigrún Júlía Ólafsdóttir
2017 - 2018,  Hrafn Ágúst Björnsson
2016 - 2017,  Guðlaugur Þór Ingvason
2015 - 2016,  Hilma Sól Friðriksdóttir
2014 - 2015,  Arnar Örn Ingólfsson
2012 - 2013,  Ólafur Ásgeir Jónsson
2011 - 2012,  María Skúladóttir
2009 - 2010,  Helga Rún Jónsdóttir
2007 - 2008,  Unnar Freyr Jónsson
2005 - 2006,  Hlynur Björnsson
2004 - 2005,  William Óðinn Lefever
2002 - 2003,  Sigmar Ingi Sigurðsson
2001 - 2002,  Ólöf Hugrún Valdimarsdóttir
2000 - 2001,  Frosti Ólafsson
1999 - 2000,  Pétur Ólafsson haustönn 1999 og Þorsteinn Valur Thorarensen vorönn 2000
1998 - 1999,  Vignir Rafn Valþórsson
1996 – 1997,  Gissur Páll Gissurarson
1995 – 1996,  Friðjón Fannar Hermansson
1993 – 1994,  Hjalti Már Þórisson
1992 – 1993,  Bjarni Þór Eyvindsson
1991 – 1992,  Heimir Örn Herbertsson
1990 – 1991,  Sveinn Sigurðsson
1989 – 1990,  Páll Magnússon
1987 – 1988,  Flosi Eiríksson
1986 – 1987,  Haukur Guðmundsson
1985 – 1986,  Jón Kristinn Snæhólm
1984 – 1985,  Arnar Már Ólafsson
1983 – 1984,  Sveinn Gíslason
1980 - 1981,  Andrés Pétursson
1979 – 1980,  Hannes Þorsteinsson
1978 - 1979,  Vilmar Pétursson
1977 – 1978,  Kjartan Árnason
1976 – 1977,  Ásgeir Friðgeirsson
1975 – 1976,  Hafsteinn Karlsson
1974 – 1975,  Tryggvi Felixson
1973 – 1974,  Tryggvi M. Þórðarson
Tónlistarnefnd
Tónlistarnefnd NMK sér um að halda lagasmíðakeppni MK og MK Urpið sem er einn vinsælasti viðburður skólaársins. Það er söngkeppni skólans og sigurvegari keppninngar tekur þátt í söngkeppni framhaldsskólanna fyrir hönd MK. Stjörnur eins og Emilíana Torrini og Þórey Heiðdal hafa borið sigur úr býtum.
Skemmtinefnd
Skemmtinefnd sér um að halda skemmtileg böll til að lífga upp á félagslífið. Á hverri önn eru haldin 2-3 stór böll á vegum nemendafélagsins, fyrsta ballið er busaballið sem er haldið í lok busavígslunnar, einnig er haldið þemaball í tenglsum við tyllidagana á haustönn. Í byrjun vorannarinnar er Myrkramessan. Á vorönn er stærsta ballið árshátíðin en henni fylgir hátíðarmatur með kennurum og starfsmönnum skólans þar sem allir mæta í sínu fínasta pússi.
Listafj⅝elag
Listafjelag NMK sér um að halda ostakvöld og ýmis skemmtanir fyrir nemendur MK. Ostakvöld eru haldin í MK þar sem nemendur hittast, fá sér osta, snakk, gos og nammi og taka þátt, eða fylgjast með dagskránni. Ostakvöld eru haldin allt að einu sinni í mánuði og dagskráin er alltaf fjölbreytt. Það vinsælasta er stand-up grínistar, hljómsveitir og trúbadorar, pytturinn, speed-date og margt margt fleira.
Ritnefnd
Ritnefnd NMK sér um að gera skólablöðin fyrir NMK, ásamt því að sjá um leikskrá fyrir leikrit og fleiri minni tímarit. Sinfjötli er stórt skólablað sem kemur út á lok skólaársins.
Íþróttanefnd
Íþróttanefnd MK eða ÍMK sér um að halda MK-deildina sem er skipulagt fótboltamót innan skólans. Þar skipa nemendur jaft sem kennarar sér í lið og keppa um sigursætið. ÍMK sér líka um að halda ýmis íþróttaviðburði eins og Street-Ball mót og hjólabrettaklúbb.
Tyllidagar
Tyllidagar eru þemadagar MK-inga sem haldnir eru á haustönn. Tekið er tveggja daga frí frá skólanum til þess að gera ýmislegt annað skemmtilegt til þess að brjóta upp hið hversdagslega skólalíf.
BEMKÍGÁFER
1993 var BEMKÍGÁF (Bekkjakeppni MK í gáfumannaleik) fyrst haldið að frumkvæði Jóhannes Birgis Jenssonar, spurningakeppni milli bekkja. Hún er enn við lýði og er árlegur atburður. Sama ár var tölvuleikjaklúbbur stofnaður, á þessum tíma var engin nettenging í skólanum og tölvukostur flestra heimavið mun verri en í skólanum. Þar sátu margir við um helgar og spiluðu tölvuleiki í tölvuverinu fram eftir nóttu, þökk sé liðsemi húsvarðar og tölvukennara.
MORMÍK
Haustið 2004 var MORMÍK (Mælsku- og rökræðukeppni Menntaskólans í Kópavogi) fyrst haldin að frumkvæði Jóns Inga Stefánssonar, þáverandi forseta málfundafélags MK.
Gettu betur
Menntaskólinn í Kópavogi hefur einu sinni unnið sigur í Spurningakeppni framhaldsskólanna, Gettu betur, árið 1989. Árin 2004 til 2006 skipuðu Jón Ingi Stefánsson og Víðir Smári Petersen liðið. Árið 2004 var liðsfélagi þeirra Egill Óskarsson, en árin 2005–2006 slóst Eiríkur Knudsson í hópinn. Leikárin 2007 og 2008 skipuðu liðið Andri Þorvarðarson, Eiríkur Knudsson og Ingvi Þór Sæmundsson. Árið 2009 skipuðu liðið Ingvi Þór Sæmundsson, Bjarni Þór Sigurbjörnsson og Unnur Hólmfríður Brjánsdóttir.
1994
MK tapaði gegn Verzlunarskólanum í síðari útvarpsumferðinni. Liðið skipuðu Bjarni Benjamínsson, Snorri Freyr Dónaldsson og Jóhannes Birgir Jensson.
1995
MK fékk flest stig allra skóla í hraðaspurningum í útvarpskeppninni og vann báðar viðureignir þar örugglega. MK tapaði gegn Verzlunarskólanum í fyrsta leik átta-liða úrslita í sjónvarpinu eftir bráðabana. Viðureignin fór fram í Smáranum og athygli vakti að áður en keppni hófst tilkynnti dómarinn að reglum hefði verið breytt og pass yrði nú tekið sem endanlegt svar. Þrjú stig töpuðust í hraðaspurningunum sökum þessara reglubreytingar sem kom flatt upp á óviðbúin liðin. Liðið skipuðu Bjarni Benjamínsson, Snorri Freyr Dónaldsson og Jóhannes Birgir Jensson.
2004
MK hóf keppni gegn Framhaldsskólanum í Austur-Skaftafellssýslu, Hornafirði. Lauk viðureigninni með sigri MK-inga, 25-19. Í annarri umferð keppninnar það ár keppti liðið gegn Fjölbrautaskóla Suðurnesja og vann stórsigur 32-8. Lið MK var þar með komið í 8-liða úrslitin í Sjónvarpinu í fyrsta skipti síðan 2000. Þar drógust drengirnir gegn Borgarholtsskóla, og fór sú viðureign fram þann 11. mars 2004. Lið MK beið þar lægri hlut, 32-18.
2005
Mannabreytingar urðu á MK-liðinu veturinn 2004-5, Egill Óskarsson var hættur, en í hans stað kom nýneminn Eiríkur Knudsson, sem áður hafði keppt fyrir hönd Snælandsskóla í GetKó, spurningakeppni félagsmiðstöðvanna í Kópavogi.
MK hóf keppni gegn Kvennó, og endaði keppnin með sigri MK-inga, 17-12. Því næst var röðin komin að liði FB, en sú viðureign endaði með sigri MK, 22-14. MK var þar með komið í 8-liða úrslit annað árið í röð. Lið MK dróst gegn liði Verzlunarskóla Íslands, og fór keppnin fram þann 16. febrúar 2005. Leikar enduðu svo að Verzlunarskólinn sigraði, 19-15.
2007
Mannabreytingar urðu aftur á MK-liðinu veturinn 2006–2007; Víðir Smári Petersen og Jón Ingi Stefánsson voru báðir hættir, en við af þeim tóku Andri Þorvarðarson og Ingvi Þór Sæmundsson, sem áður höfðu verið varamenn. Tóku þeir Víðir og Jón Ingi þá við þjálfun liðsins.
MK hóf keppni gegn Fjölbrautaskóla Norðurlands Vestra og vann sigur, 20-8. Í annarri umferð mætti skólinn Menntaskólanum Hraðbraut, og endaði sú viðureign með sigri MK, 23-19. Liðið komst þá í sjónvarpskeppnina (þ.e. 8-liða úrslit) og tókst lið MK þar á við lið Fjölbrautaskólans í Garðabæ. Lið MK sigraði þar með 27 stigum gegn 17. Því næst var röðin komin að liði Menntaskólans við Hamrahlíð, en sú viðureign endaði með sigri MK, 33-31, eftir bráðabana. Lið MK mætti svo liði Menntaskólans í Reykjavík í úrslitum þar sem MR sigraði með 29 stigum gegn 27 eftir bráðabana.
2021
Liðið samanstendur af 3 keppendur, þeir eru Jason Máni Guðmundsson, Egill Orri Elvarsson og Gunnheiður Guðmundssdóttir. MK hóf keppni gegn Framhaldsskólanum í Austur-Skaftafellssýslu, MK bar sigur af hólmi en stigin enduðu 22-8 MK í vil.
MK drógst gegn Borgarholtsskóla í 16 liða úrslitum og byrjaði keppnin æsispennandi en staðan eftir hraðaspurningar var 6-6. Bjölluspurningarnar voru ekki minna spennandi en eftir 6 bjölluspurningar var staðan 12-12. Það var var svo eftir það sem MK tók forystuna og endaði keppnin með sigri MK 22-14 og MK komust í sjónvarpið í fyrsta sinn síðan 2013. MK drógst gegn Kvennaskólanum í Reykjavík. Kvennó bar sigur úr bítum 21-15 og því MK úr leik.
Gogogic
Gogogic er íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki og tölvuleikjaframleiðandi sem framleiðir m.a. leiki fyrir facebook og IPhone.
Ryð (kvikmynd)
Ryð er íslensk kvikmynd byggð á leikritinu Bílaverkstæði Badda. Lárus Ýmir Óskarsson leikstýrði.
Appelsínugulur
Appelsínugulur er litur blandaður af rauðum og gulum. Nafnið er dregið af ávextinum appelsína sem er appelsínugul á litinn.
Fjalladúnurt
Fjalladúnurt (fræðiheiti: Epilobium anagallidifolium) er plöntutegund af eyrarrósarætt. Fjalladúnurt vex á Íslandi vex aðallega í snjódældum til fjalla.
Fjalladúnurt líkist heiðadúnurt (E. hornemannii) og fleiri tegundum en þekkist helst á bognum stönglum á blómgunartíma og er öll smærri.
Rotnun
frame|Rotnandi [[ferskja Hver rammi er tekinn með u.þ.b. 12 tíma millibili. Myndirnar spanna sex sólarhringa]]
Rotnun (eða sundrun) er niðurbrot lífrænna efna (lífvera) af m.a. völdum rotvera, sem eru ófrumbjarga lífverur sem lifa á dauðum leifum annarra lífvera (gerlar og sveppir), ö.n. sundrendur.
Kristján 8.
thumb|Kristján 8. Kristján 8. (1786 – 1848) konungur Danmerkur frá 1839; varð ríkisstjóri í Noregi 1813, undirritaði stjórnarskrána á Eiðsvelli 1814 og varð þá konungur Noregs, en neyddist til að segja af sér sama ár vegna stríðshótana Svía.
Kristján 8. var sonur Friðriks erfðaprins, sem var bróðir Kristjáns 7. Hann giftist 1806 Karlottu Friðriku af Mecklenburg-Schwerin, frænku sinni, en hjónaband þeirra var óhamingjusamt. Karlotta Friðrika fæddi son 1808, sem síðar varð Friðrik 7. Þegar Kristján komst að því að Karlotta Friðrika átti í ástarsambandi við franskan söngkennara sinn og tónskáldið Edouard du Puy, batt hann enda á hjónabandið og henni var meinað að sjá son sinn. Hún vistaðist eftir það í Horsens. Þann 22. maí 1815 kvæntist Kristján 8. Karólínu Amalíu (Caroline Amalie). Þau áttu engin börn.
Á valdatíma Kristjáns 8. jókst mjög andstaðan við einveldið.
Hollywood (skemmtistaður)
Hollywood var skemmtistaður að Ármúla 5 í Reykjavík sem sérhæfði sig í diskótónlist, tískusýningum og almennum glamúr. Staðurinn var opnaður 2. mars 1978 og lauk starfsemi sinni árið 1987. Áður en Hollywood opnaði var þar staður sem hét Sesar, en Ólafur Laufdal tók við rekstri hans, breytti staðnum og nafninu og rak hann með konu sinni Kristínu Ketilsdóttur. Þau seldu svo reksturinn árið 1987.
Opið var alla daga vikunnar, nema á miðvikudögum því á þeim degi var bannað að selja og veita áfengi á Íslandi. Rúmu ári eftir opnun Hollywood var önnur hæð byggð ofan á skemmtistaðinn. Við það stækkaði hann um helming og barirnir urðu átta. Inni á staðnum var auk þess sjoppa þar sem selt var sælgæti, sokkabuxur, snyrtivörur og samlokur og annað smálegt. Einnig var hægt að kaupa þar ísmola við lokun á kvöldin og hafa með sér í heimapartíin. Helstu plötusnúðar staðarins voru þeir: Leópold Sveinsson, Ásgeir Tómasson, Gísli Sveinn Loftsson (Áslákur), Halldór Árni Sveinsson og Daddi dídjei.
Hollywood í dægurlagatextum
Skemmtistaðurinn Hollywood kemur fyrir í nokkrum íslenskum dægurlagatextum. Má þar nefna lagið Fegurðardrottning með Ragnhildi Gísladóttur. Þar segir:
„Og svo frétti ég af keppninni í Hollywood / Þar sem bíll af Datsun-gerð í veði var / Svo ég skellti mér í chiffonkjól, batt hár í hnút / og viti menn ég sigur úr býtum bar.“
Í lagi Bítlavinafélagsins, Þrisvar í viku, segir frá tvítuga töffaranum Auðbirni sem „''...fer í ljós þrisvar í viku og mætir reglulega í líkamsrækt. Hann fer í Hollywood um helgar með mynd af bílnum í vasanum.''“
Svartfellska
Hugmyndin um staðlað serbó-króatískt tungumál, aðskilið frá serbnesku og króatísku, á rætur sínar að rekja til tíunda áratugarins og hlaut meiri vinsældir á fyrsta áratugi 21. aldar. Svartfellska varð í fyrsta skipti opinbert tungumál Svartfjallalands þegar ný stjórnarskrá tók gildi 22. október 2007 Svartfellska er ekki enn orðin staðlað tungumál. Stafsetningarreglur tungunnar voru settar 10. júlí 2009 þegar tveimur bókstöfum var bætt við stafrófið, en opinber málfræði og námsefni hafa ekki ennþá verið samþykkt enda eru stafirnir og málfræðin mjög umdeild.
Hollywood (skemmtistaður)
Hollywood í dægurlagatextum
Á plötunni Ísland syngur Spilverk þjóðanna um hippann sem „forðum í Tjarnarbúð fríkaði út“ en „er nú fastagestur í Hollywood, mænir á meyjar og vídeó og dreymir um Alfa Rómeó“.
Bubbi Morthens samdi svo og söng lagið Hollywood, hárbeitta ádeilu um firringu diskómenningarinnar, sem kom út á hljómplötunni (1980).
Grímur Hákonarson
Grímur Hákonarson (f. 8. mars 1977) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og handritshöfundur.
DNA samfella
DNA samfella (eða samfella) er basaröð litingabúts og röðin fæst þegar stökum DNAröðum, til dæmis úr bútaraðgreiningu á erfðamengi er raðað saman í lengri raðir. Þessar raðir brúa til dæmis heilt gen eða genasvæði. Í sýninu er fjöldi eintaka er af hverjum litning eða litningahluta þannig að einstakir bútar eru raðgreindir oftar en einu sinni. DNA-ið er einnig brotið niður handahófskennt. Þetta tvennt veldur því að einstakar DNA raðir hafa samsvörun sín á milli, og saman þekja þær erfðamengið (eða svæðið sem verið er að raðgreina).
Heavisidefall
Heavisidefall, þrepafall Heaviside eða þrepafallið er ósamfellt fall, skigreint á mengi rauntalna þannig að það tekur gildið einn fyrir allar tölur stærri eða jafnar núlli, en núll annars.
Stærðfræðileg skilgreining
Þrepafallið H(t) er skilgreint þannig:
Í sumum tilfellum er notast við gildið ½ í t = 0.
Dýralæknir
thumb|250px|Dýralæknir sker upp kött
Dýralæknir er læknir með próf í dýralæknisfræði sem meðhöndlar sjúkdóma í dýrum, gefa þeim lyf og fylgist með heilsu þeirra. Í mörgum löndum er starfsemi dýralækna stjórnað með lögum. Á Íslandi sér Matvælastofnun um eftirlit á dýralæknum.
Dýralæknar geta verið sérfræðingar á tilteknu sviði dýralæknisfræði, annað hvort í meðhöndlun sérstrakra hópa dýra svo sem gæludýra, búfjár, dýragarðsdýra eða hesta, eða í ákveðinni læknisfræðigrein eins og uppskurði, húðsjúkdómafræði eða lyflæknisfræði. Eins og aðrir læknar gera dýralæknar grein fyrir siðferðilegum spurningum í sambandi við velferð sjúklinganna þeirra. Deilt er um hvort fegrunaraðgerðir svo sem að fjarlægja kattaklær og að stýfa skott á hundum ræmi saman við dýralæknisfræðileg siðferðisgildi.
Skjaldarmerki Tansaníu
thumb|right|200|Skjaldarmerki Tansaníu Skjaldarmerki Tansaníu sýnir hefðbundinn tansanískan leðurskjöld þar sem efsti hlutinn er gylltur og táknar gullnámur landsins. Þar fyrir neðan er fáni Tansaníu og síðan rauður hluti sem táknar frjósemi jarðarinnar. Þar fyrir neðan koma bláar öldur sem tákna höf og vötn Tansaníu. Í gyllta hlutanum er kyndill sem táknar frelsi, upplýsingu og þekkingu. Eftir miðjunni er spjót sem táknar vörn frelsisins og í rauða hlutanum eru krosslögð öxi og hlújárn.
Skjöldurinn stendur á fjallinu Kilimanjaro. Skjaldberar eru maður og kona sem halda á fílstönnum. Maðurinn stendur á smárarunna og konan á baðmullarrunna.
Á borða neðst í skjaldarmerkinu standa kjörorð landsins; Uhuru na umoja, sem þýðir „Frelsi og eining“ á svahílí.
Apis mellifera iberiensis
Apis mellifera iberiensis er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er á Íberíuskaga. Fræðiheitið er stundum ranglega skráð "iberica". thumb|vinstri|Upprunaleg útbreiðsla undirtegundanna í Evrópu og Austurlöndum nær (eftir síðustu ísöld). Hún er dökk brún til kolsvört. Vængir eru grennri en búkur breiðari en á aðaltegundinni.
Meistarakeppni karla í knattspyrnu
Leikið hefur verið um titilinn, sem að í daglegu tali er kallaður meistarar meistarana, síðan 1969 fyrir utan árin 1999-2002 þar sem að ekki var keppt um titilinn.
Valur hefur oftast haft sigur í leiknum eða 9 sinnum.
Solothurn (fylki)
Solothurn er kantóna í vesturhluta Sviss með 791 km2]]|undefined. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Solothurn.
Meistarakeppni karla í knattspyrnu
Sigurvegarar
''Listinn er fengin af síðu KSÍ
Flestir sigrar
''Listinn er fengin af síðu KSÍ.
Inngangur að skammtafræði
Skammtafræði er lýsing á hegðun smæstu hluta sem þekkjast: frum- og öreinda. Fyrir aldamótin 1900 var ljóst að hin sígilda eðlisfræði var ófær um að útskýra ákveðna hluti sem varð til þróunar skammtafræði.
Halldór Jakobsson
Halldór Jakobsson (f. 2. júlí 1735 — d. 9. september 1810) var sýslumaður í Strandasýslu.
Hann var sonur Jakobs sterka Eiríkssonar á Búðum í Staðarsveit og konu hans Guðrúnar Jónsdóttur. Bróðir hans var Jón Jakobsson sýslumaður á Espihóli, faðir Jóns Espólín. Halldór lauk prófi frá Kaupmannahafnarháskóla 22 ára að aldri og var ári síðar skipaður sýslumaður í Strandasýslu. Hann var róstusamur og drykkfelldur, átti oft í deilum, beit bændur í ölæði svo sá á þeim og var oftar en einu sinni vikið frá embætti fyrir afglöp. Hann þótti fégjarn og nískur og hið sama var sagt um konu hans, Ástríði Bjarnadóttur Halldórssonar sýslumanns á Þingeyrum. Þau giftust 1760 en tveimur árum áður hafði Ástríður eignast barn með skrifara föður síns, Erlendi Sigurðssyni frá Brekkum. Bjarni sýslumaður er sagður hafa reiðst svo ákaflega þegar hann frétti af þunguninni að hann sló dóttur sína niður og sparkaði í hana.
Vafalaust hefur Ástríður ekki verið spurð álits þegar hún var gefin Halldóri, enda var samkomulag þeirra hjóna alltaf slæmt og þegar þau voru komin á sjötugsaldur skildu þau. Fór Ástríður þá fyrst til Halldórs bróður síns á Reynistað en síðar til Þorbjargar systur sinnar í Víðidalstungu og dó hjá henni 1802. Halldór lauk einnig ævinni hjá mágkonu sinni, hann andaðist í Víðidalstungu 1810 og var þá kominn í kör. Þau hjónin áttu aðeins eina dóttur sem dó rúmlega tvítug og átti enga afkomendur.
Halldór er höfundur bókar um veldi Stefánunga sem kom út 1792 í Kaupmannahöfn. Titill hennar er '''Ærefrygt. Liste over Hr. Stiftamtmand Oluf Stephensens Familie i Island. Allene de beregnede som sidde i publiqve Embeder 1791'''. og fjallaði bókin um hve valdamiklir  Stefánungar væru í íslensku samfélagi og að þessi ætt Ólafs Stefánssonar stiftamtmanns einokaði opinber embætti á Íslandi.
Hans Egede
thumb|250px|right|Hans Egede
Hans Egede (fæddist 31. janúar 1686 í Harstad, Noregi – lést 5. nóvember 1758 í Falster, Danmörku) var lútherskur trúboði sem oft er nefndur Postuli Grænlands. Samkvæmt hefð kynntist Egede frásögnum um norræna menn á Grænlandi þegar hann þjónustaði á eyjunum í Lofoten. Í maí 1721 fékk hann leyfi hjá Friðriki IV danakonungi til að leita uppi þessa týndu Grænlendinga og endurkristna þá ef þeir væru gengnir af trúnni. Átti hann einnig að endurvekja eignarrétt Noregs á Grænlandi. Noregur og Danmörk voru á þessum tíma í ríkjasambandi með sameiginlegan konung.
Egede tók land á vesturströnd Grænlands 3. júlí 1721. Leitaði hann eftir norrænum mönnum en fann enga. Þá hafði ekkert samband verið við norræna menn á Grænlandi í um 300 ár. Egede fann hins vegar fyrir inuíta og hófst handa um kristið trúboð meðal þeirra. Hann lagði sig eftir að læra grænlensku og snéri ýmsum kristnum textum á það mál. Það var hægara sagt en gert meðal annars vegna þess að fjöldamörg vestræn hugtök voru ekki til í hugarheimi Grænlendinga. Eitt dæmi er brauð sem ekki var til og ekki heldur nein hliðstæða. Í þýðingu sinni á Faðir vor lét hann línuna „Gef oss í dag vort daglegt brauð“ samsvara „Gef oss í dag vorn daglega sel“.
Egede stofnaði þorpið Godthåb (sem nú er nefnt Nuuk), sem nú er höfuðborg Grænlands.
Herrnhuta trúboðar fengu leyfi 1733 að setja upp eigin trúboðsstöð suður af Nuuk. Með þeim fylgdi hlaupabóla sem varð faraldur um Grænland upp úr 1734 og féllu margir í sjúkdóminum meðal annarra Gertrud, kona Hans Egede. Hann snéri aftur til Kaupmannahafnar 1736 ásamt dætrum sínum og einum syni. Eftir varð sonurinn Poul Egede sem einkum er þekktur fyrir starf sitt við að skapa grænlenskt ritmál og málfræði. Hans Egede var skipaður biskup yfir Grænlandi 1741.
Örvera
thumb|250px|[[Escherichia coli stækkaðar 10.000 sinnum.]] Örvera er einfruma lífvera sem er smásæ (þ.e. ekki sýnileg með berum augum). Til örvera teljast allir dreifkjörnungar (gerlar og fyrnur), auk frumdýra, gersveppa og ýmissa annarra smásærra heilkjörnunga sem eru einfruma eða mynda einfaldar frumuþyrpingar. Örveruhugtakið nær þannig ekki yfir veirur, því þær teljast ekki til sjálfstæðra lífvera, og oftast ekki heldur yfir ýmis smásæ fjölfruma dýr. Örverufræði er vísindagrein sem fæst við rannsóknir á örverum.
Getgátur um tilvist örvera er að finna í ritum ýmissa höfunda allt frá fornöld en örverukenningar voru ekki staðfestar fyrr en smásjáin var fundin upp á 17. öld. Hollenski vísindamaðurinn Antonie van Leeuwenhoek hóf rannsóknir á smásæjum lífverum með þessari nýju uppfinningu á 8. áratug 17. aldar. Louis Pasteur sýndi fram á að örverur bæru ábyrgð á skemmdum í mat á 6. áratug 19. aldar og Robert Koch uppgötvaði á 9. áratug 19. aldar að örverur yllu sjúkdómum eins og miltisbrandi, kóleru, barnaveiki og berklum.
Allar einfruma lífverur teljast til örvera sem eru því mjög fjölbreyttur flokkur. Af þremur lénum lífvera sem Carl Woese stakk upp á eru tvö fyrstu, gerlar og fyrnur, eingöngu skipuð örverum. Þriðja lénið, heilkjörnungar, er svo skipað öllum öðrum lífverum, einfruma og fjölfruma, en þar á meðal er stór hópur örvera: sveppir, smáþörungar, frumdýr og frumverur.
Örverur finnast á öllum búsvæðum jarðar; Norður- og Suðurskautinu, eyðimörkum, grjóti, hverum og í hafdjúpum. Sumar hafa aðlagast lífi í jaðarumhverfi við mikinn hita eða kulda, háan þrýsting eða geislun. Örverur mynda auk þess örverumengi margra fjölfruma lífvera. Vísbendingar hafa fundist um örverur í 3,34 milljarða ára gömlum steindum frá Ástralíu sem þá væru elstu merki um líf á jörðinni.
Í mannkynssögunni hafa samskipti manna og örvera skipt miklu máli fyrir afkomu og heilsu manna. Örverur bera ábyrgð á gerjun matvæla og úrvinnslu skólps, auk þess að framleiða eldsneyti, hvata og önnur gagnleg lífvirk efni. Örverur eru mikið notaðar sem tilraunalífverur í líffræði og hafa líka verið nýttar í sýklahernaði og hryðjuverkastarfsemi. Örverur eru lykilþáttur í heilbrigðum jarðvegi. Örverumengi mannsins, þar á meðal þarmaflóran, hefur margvísleg áhrif á heilsu fólks. Sjúkdómsvaldandi örverur bera auk þess ábyrgð á mörgum smitsjúkdómum og eru því viðfangsefni hreinlætisaðgerða; þrifa, sótthreinsunar og dauðhreinsunar.
Rhizocarpon macrosporum
Rhizocarpon macrosporum er slétt, skærgul hrúðurflétta. Hún vex í Sonoran-eyðimörkinni í Kaliforníu og Arizona og í Afríku og Asíu. Fléttan vex í rjóðrum barrskóga frá 1.475 í 3.030 metra hæð yfir sjó. Hún finnst ekki á Íslandi.
Tegundin svipar mjög til landfræðiflikru en greinist frá henni á stærð gróanna, enda þýðir orðið „macrosporum“ orðrétt „stór gró“ á latínu.
Forþalið er svart og oft ógreinilegt. Miðlagið er hvítt.
Bendir (hljóðfæri)
right|thumb|Bendir Bendir er hefðbundin trommutegund sem notuð er um gjörvalla Norður-Afríku. Ólíkt tambúrínu hefur það engar hringlur, en hinsvegar hefur það oft sneril (yfirleitt gerður úr görnum) sem dregin er þvert yfir hausinn. Tromman er svo slegin með puttum eða lófa, og tónninn hefur mjög víbrandi eiginleika.
Metýlenblátt
200px|thumb 200px|thumb|Þrívíddarmynd af metýlenbláu í oxuðu formi Metýlenblátt er lífrænt efnasamband sem hefur efnaformúluna C16H18ClN3S. Það er notað á ýmsum sviðum svo sem í líffræði og efnafræði. Við herbergishita er metýlenblátt fast efni, lyktarlaust, dökkgrænt duft sem verður blátt þegar það er leyst upp í vatni.
Efnafræði
Metýlenblátt eða metýlþíóníníumklóríð er mikið notað sem litvísir fyrir afoxun í efnagreiningu. Lausnir með metýlenbláu verða bláar í oxandi umhverfi en litlausar ef afoxun á sér stað. Þessir afoxunareiginleikar eru vel sýnilegir í algengri efnafræðitilraun, sem kölluð er bláa flaskan, en þá er lausn úr þrúgusykri, metýlenbláu og vítissóda hrist. Þá oxar súrefnið metýlínblátt og lausnin verður blá. Þrúgusykurinn hefur svo þau áhrif að metýlenblátt verður smám saman litlaust. Þegar allt súrefnið er uppurið verður lausnin litlaus.
Andrew Garfield
Andrew Garfield (fæddur 20. ágúst 1983) er breskur leikari. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Peter Parker í myndinni The Amazing Spider-Man og sem Eduardo Saverin í The Social Network.
Metýlenblátt
Líffræði
Metýlenblátt er notað sem litunarefni á rannsóknarstofum. Það er einnig notað til að greina hvort frumur eins og ger eru lifandi eða ekki.
Læknisfræði
Metýlenblátt hefur verið notað við meðhöndlun á methemóglóbíndreyra sem lýsir sér þannig að húðin verður blá. Þó það hljómi einkennilega þá er hægt að nota bláa litunarefnið til að minnka bláma í húð en það gerist þegar metýlenblátt afoxar methemóglóbín.
Metýlenblátt er notað í skurðaðgerðum m.a. til að lita saltlausn sem sprautað er kringum æxli sem á að fjarlægja og sem litunarefni til að greina sjúkdóma.
Metýlenblátt var áður notað með góðum árangri sem malaríulyf en notkun þess var hætt á millistríðsárunum þar sem bandarískum hermönnum geðjaðist ekki að aukaverkunum lyfsins en þær voru að þvag varð grænt á lit og augnhvíta blá. Nú hefur aftur vaknað áhugi á að nota metýlenblátt við malaríu, ekki síst vegna þess að sem lyf er það mjög ódýrt í framleiðslu.
Í bæklunaraðgerðum er metýlenblátt notað til að greina á milli ígrædds beinþykknis (bone cement) og upprunalegs beins. Það hraðar því líka að ígrætt beinþykkni harðni.
Stórir skammtar af metýlenbláu eru stundum notaðir við afeitrun við sérstakar gerðir af eitrunum.
Nýlegar rannsóknir virðast benda til þess að metýlenblátt (metýlþíóníníumklóríð) geti hægt á eða stöðvað framþróun Alsheimer -sjúkdómsins.
Blómkálseyra
Blómkálseyra (fræðiheiti: hematoma auris, perichondrial hematoma eða traumatic auricular hematoma) er aflagað ástand ytra eyrans. Blómkálseyru eru algeng meðal þeirra sem stunda box, glímu, jiu-jitsu, júdó, rúbbí og blandaðar bardagaíþróttir. Þegar ytri hluti eyrans verður fyrir síendurteknum höggum eða áverkum getur blóðtappi eða aðrir líkamsvessar safnast fyrir undir brjóskhimnunni. Við það skilst brjóskið frá ofanáliggjandi himnunni sem veitir henni næringu og viðskilnaðurin veldur því að brjóskið deyr. Það leiðir síðan til aflögunar á húðinni sem liggur ofan á brjóski ytra eyrans. Þegar þetta gerist verður ytra eyrað varanlega bólgið og afmyndað og minnir á blómkál.
Sherman-bræður
Sherman-bræður eru bandarískir lagahöfundar sem einkum fást við söngleikja- kvikmyndatónlist. Þeir eru Robert B. Sherman (f. 19. desember 1925 – 6. mars 2012) og Richard M. Sherman (f. 12. júní 1928). Sherman-bræðurnir unnu fyrir Walt Disney seinustu sex ár lífs hans. Þeir hafa samið lög fyrir kvikmyndir á borð við Sverðið í steininum (1963), Mary Poppins (1964), Skógarlíf (1967), Kittý-kittý-bang-bang (1968), Hefðarkettirnir (1970), Sú göldrótta (1971), og Vefur Karlottu (1973).
Trölladyngja (Reykjanesskaga)
Trölladyngja (379 m) er eldfjall á Reykjanesskaga, nyrst í Núpshlíðarhálsi. Rétt við hana er Grænadyngja (398 m), sem er mjög áþekk og er oft talað um fjöllin sem tvíbura og saman eru þau kölluð Dyngjurnar. Þær líkjast ekki gosdyngjum þrátt fyrir nöfnin og eru það heldur ekki, en hafa myndast við gos undir jökli fyrir lok ísaldar.
Á Trölladyngjusvæðinu hafa verið boraðar tilraunaborholur. Áform voru um að virkja jarðhitann þar en boranir gáfu ekki nógu góðan árangur.
Eldvirkni
Gos urðu áður fyrr á gossprungu sem skerst gegnum Trölladyngju á Reykjanesi og talið að gos þar hafi verið tíð á fyrstu öldum Íslandsbyggðar og fram undir siðaskipti. Hið eina hraun, sem nokkuð kveður að og auðséð er að þaðan hefur runnið síðan á landnámstíð er Afstapahraun; áður hafa þó líklega komið þaðan mörg og mikil gos. Í fjöllunum í kring, bæði í Mávahlíð og Núphlíðarhálsi, hefur og eflaust gosið síðan land byggðist.
Hefei Xinqiao alþjóðaflugvöllurinn
alt=Mynd sem sýnir flughöfn Hefei Xinqiao alþjóðaflugvallarins við Hefei borg, Anhui héraði í Kína.|thumb|Flughöfn Hefei Xinqiao alþjóðaflugvallarins við Hefei borg í Kína.
Alþjóðaflugvöllur Hefei Xinqiao (IATA: HFE, ICAO: ZSOF) (kínverska: 合肥新桥国际机场; rómönskun: Héféi Xīnqiáo Guójì Jīchǎng) er flughöfn Hefei höfuðborgar Anhui héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína. Þessi nútímaflugvöllur er meginflughöfn héraðsins sem býður upp á ýmsar alþjóðlegar tengingar.
Flugvöllurinn er staðsettur um 32 kílómetra frá miðborg Hefei í bænum Gaoliu í Shushan-hverfi borgarinnar. Xīnqiáo þýðir á kínversku „Hin nýja brú“.
Hinn nýi flugvöllur hefur vaxið hratt. Árið 2018 afgreiddi flugvöllurinn um 11.1 milljónir farþega og um 70.000 tonn af farmi.
Saga
Framkvæmdir hófust í árslok 2008 og var flugvöllurinn opnaður um mitt ár 2013. Hann leysti Luogang-flugvöllinn af hólmi sem aðalflugvöllur Hefei borgar.
Í fyrsta áfanga var byggð ein flugbrautar 3.400 metrar að lengd og 108.500 fermetra flugstöðvarbygging, sem á að hafa getu til að taka við 11 milljónir farþega á ári og 150.000 tonn af farmi á ári.
Í öðrum byggingaráfanga flugvallarins er miðaða við getu til að taka við 42 milljónir farþega á ári og 580.000 tonn farms. Á því að vera lokið árið 2040.
Samgöngur við flugvöllinn
Nýtt Snarlestarkerfi borgarinnar, strætisvagnar og gott vegakerfi tengja flughöfnina við miðborg Hefei og nærliggjandi svæði.
Flugleiðir
Langflestir áfangastaðir eru innan Kína, en einnig eru alþjóðaflug frá Bangkok, Kuala Lumpur, Singapúr, Seúl, Taípei, Osaka, Frankfurt am Main, Moskvu Balí, Hong Kong, Makaó, og fleiri staða.
Elbridge Gerry
Elbridge Thomas Gerry (17. júlí 1744 í Marblehead Massachusetts – 23. nóvember 1814 í Washington D.C.) var bandarískur stjórnmála- og embættismaður, kjörinn fimmti varaforseti Bandaríkjanna undir James Madison (1813 – 1814). Gerry var annar varaforsetinn til að deyja í embætti og annar tveggja varaforseta James Madison sem báðir létust á meðan þeir gengdu embættinu (hinn var George Clinton). Hann var fyrsti varaforsetinn sem bauð sig aldrei fram til forseta. Gerry var níundi fylkisstjóri Massachusetts (1810 – 1812).
Ævi og starfsferill
Gerry var þriðji í röð tólf systkina, lagði stund á læknisfræði við Harvard háskóla og starfaði jafnframt hjá skipafélagi föður síns. Hann gat sér fyrst frægðar fyrir andstöðu sína við skattlagningu Bresku krúnunnar á bandarískar vörur og var kosinn á fylkisþing Massachusetts 1772, á and-breskum forsendum.
Elbridge Gerry var kjörinn á seinna fulltrúarþing hinna þrettán nýlenda (e. Continental Congress) og var einn af þeim sem undirritaði sjálfstæðisyfirlýsingu Bandaríkjanna og hann skrifaði einnig undir fyrstu stjórnarskrá Bandaríkjanna (Articles of Confederation).
Gerry var einn þriggja fulltrúa á bandaríska stjórnlagaþinginu 1787, sem neitaði að skrifa undir stjórnarskrá Bandaríkjanna vegna þess að í hana vantaði mannréttindakaflann, sem síðar var bætt við hana með Réttindaskrá Bandaríkjanna.
Elbridge Gerry lést úr hjartaslagi í Washington D.C. þann 23. nóvember 1814.