cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
960
960 (CMLX í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
Vísindaleg aðferð
right|thumb|300px|[[Afstæðiskenningin|Afstæðiskenning Einsteins leiddi til þeirrar tilgátu að þungir hlutir, svo sem stjörnur, sveigi ljósgeisla. Sú tilgáta hefur verið sannreynd af óháðum vísindamönnum, sem studdi afstæðiskenninguna og leiddi til aukins skilnings á alheiminum.]] Vísindaleg aðferð er sú leið sem farin er til að afla vísindalegrar þekkingar. Reynslurannsóknir felast meðal annars í tilraunum, tölfræðilegri greiningu á gögnum sem til eru, og hvers kyns athugunum á heiminum sem víð búum í, á meðan fræðilegar rannsóknir byggjast á því að leiða út ákveðnar kenningar um heiminn út frá grunnreglum, á stærðfræðilegan eða rökfræðilegan hátt. Vísindaleg aðferð á við um báðar gerðir rannsókna, og er áhersla lögð á að vísindarannsóknir séu hlutlægar, að þær séu sannreynanlegar af öðrum vísindamönnum, og að þekkingar sé ekki aflað án samhengis, heldur þannig að hún leiði til aukins skilnings á fyrri rannsóknum og á heiminum sem við búum í. Til að stuðla að þessu er meðal annars ætlast til þess að vísindamenn skrái skilmerkilega bæði niðurstöður sínar og þær aðferðir sem þeir nota til að komast að niðurstöðunum.
Þótt orðið gefi til kynna að um sé að ræða eina tiltekna aðferð sem vísindamenn nota við störf sín, er hin vísindalega aðferð þó mun víðtækari en svo. Í raun er um að ræða ákveðið viðhorf eða hugmyndafræði um það hvers kyns aðferðir eru líklegar til að bæta við vísindalega þekkingu. Sem dæmi má nefna að í rannsóknum sem ætlað er að sannreyna tilteknar kenningar er notuð afleiðsla, þar sem ákveðnar tilgátur (e. hypothesis) eru leiddar af kenningunum (e. theory), og tilraunir eða athuganir miðast við að athuga hvort þessar tilgátur séu í samræmi við niðurstöður athugananna. Vísindamenn þurfa einnig að smíða kenningar og er þá notuð útleiðsla til að leiða almennari kenningar af þeim niðurstöðum sem tilraunir hafa leitt í ljós. Þótt kenningasmíð og kenningaprófun séu mjög ólíkar í framkvæmd þá teljast þær báðar hluti af hinni vísindalegu aðferð, og styðja hvor við aðra.
Þeir eru til sem gagnrýna vísindalega aðferð á þeim grundvelli að hún þrengi sjónarhorn rannsakenda og komi í veg fyrir að þeir uppgötvi hluti sem kenningar þeirra spá fyrir um. Er þá gjarna bent á að ýmsar mikilvægar uppgötvanir má rekja til slembilukku, svo sem þegar Wilhelm Conrad Röntgen tók eftir því að ljósmyndafilma tók lit í lokuðum kassa og uppgötvaði í kjölfarið röntgengeislana, eða þegar Louis Pasteur sprautaði kjúklinga með gerilsýnum sem höfðu skemmst fyrir slysni og uppgötvaði í kjölfarið bólusetningu. En slík slembilukka er þó það algeng í vísindarannsóknum að margir telja að ekki sé um tilviljun að ræða. Vísindaleg aðferð byggir nefnilega á því að kanna nákvæmar og nákvæmar þær kenningar sem fyrir liggja, og gjarna undir óvenjulegri og óvenjulegri kringumstæðum. Með því að reyna á þanþol kenninga hefur vísindaleg aðferð reynst einstaklega vel við að leiða í ljós þær kringumstæður þar sem þær bregðast, og þannig varpa ljósi á áður óútskýrð fyrirbrigði.
Wissenschaftliche Arbeit
Örorka
Örorka nefnist það þegar einstaklingur hefur takmarkaða starfsgetu sökum lömunar, fötlunar eða sjúkdóms. Þetta verður þá einnig til þess að viðkomandi getur ekki lifað „venjulegu” lífi.
Örorka getur þannig verið sökum meðfædds eiginleika eða slyss eða veikinda sem eiga sér stað seinna á lífsleiðinni.
Örorka á Íslandi
Á Íslandi vinna félagasamtökin Öryrkjabandalag Íslands að því að verja hagsmuni öryrkja og vinna að framförum á aðstæðum þeirra. Íslenska velferðarkerfið tryggir öryrkjum bætur í formi örorkulífeyrisbóta. Við þær bætur geta bæst aukalegar greiðslur, svo sem ellilífeyrir eða aldurstengdar örorkubætur, allt eftir aðstæðum.
Árið 2017 var áætlað að u.þ.b. 17.900 einstaklingar fengju örorkulífeyrisbætur á Íslandi eða 8,1% fólks á aldrinum 16-66 ára.
Óskar Halldórsson
Óskar Halldórsson (17. júní 1893 - 15. janúar 1953) var íslenskur útgerðarmaður og síldarspekúlant. Foreldrar Óskars voru Halldór Guðbjarnarson formaður á Akranesi og Guðný Jónsdóttir Ottesen ættuð úr Rúfeyjum. Óskar fluttist með foreldrum sínum til Reykjavíkur árið 1903. Hann varð búfræðingur frá Hvanneyri árið 1910 og dvaldi í Danmörku við garðyrkjustörf og á lýðháskóla árið 1911-1913. Árin 1913 til 1914 var hann við garðyrkjustörf á Reykjum í Mosfellssveit og var þá sá fyrsti á Íslandi til að rækta tómata við hverahita. Árið 1915 fór hann um Suðurland og keypti hross til útflutnings. Árið 1916 hóf hann lifrarbræðslu í Herdísarvík en fór víðar með lifrarbræðsluáhöld sín. Árið 1917 kom hann til Siglufjarðar, keypti þar lóð og setti upp lýsisbræðslu. Hann hóf svo síldarsöltun í stórum stíl árið 1919. Óskar var einn aðalhvatamaður að stofnuð var Síldarverksmiðja Ríkisins. Hann var umsvifamikill í síldarsöltun og útgerð, komst fjórum sinnum í greiðsluþrot en byggði upp rekstur aftur. Óskar keypti að lokinni heimsstyrjöldinni síðari 14 stór steinker sem notuð voru við innrásina í Normandí og voru þau mörg notuð til hafnargerðar á Íslandi svo sem í Keflavík, Hafnarfirði og á Skagaströnd.
Hann var kvæntur Guðrúnu Ólafsdóttur og voru börn þeirra Guðný (1916-1922), Theódór Óskar (1918-1941), Þóra (1919-2001), Guðný (1921 -1993),Ólafur, (1922-1995), Erna (1924-2006), Halldóra (1925-1993), Guðrún (Hamelý) (1930-2006). Önnur börn Óskars voru Harald E. Gunnarsson og Erna Halldórsdóttir. Guðrún kona Óskars lést árið 1939. Óskar kvæntist árið 1946 Ebbu Sophie Kruuse listmálara en hún lést eftir skamma sambúð.
Óskar og börn hans gáfu íslenska ríkinu Vaxmyndasafnið til minningar um son Óskars Theódór Óskar. Vaxmyndasafnið er varðveitt í Þjóðminjasafninu en er ekki haft til sýnis.
Knight and Day
Knight and Day er bandarísk gamanmynd með rómantísku ívafi frá árinu 2010 sem James Mangold leikstýrði. Tom Cruise og Cameron Diaz fara með aðalhlutverk í myndinni sem fjallar um unga konu sem lendir í slagtogi með leyniþjónustumanni sem hefur komist að þeim bitra sannleika að hann muni líklega ekki lifa af sitt síðasta verkefni. Þeirra markmið er þó það að reyna að halda lífi og þau uppgötva að það eina sem þau geta stólað á er hvort annað. Myndin kom út þann í 23. júní 2010 í kvikmyndahúsum í Bandaríkjunum og þann 8. júlí á Íslandi.
La corne de rhinocéros
La corne de rhinocéros (íslenska: Horn nashyrningsins) er sjötta Svals og Vals-bókin. Höfundur hennar var Franquin. Sagan birtist í tveimur hlutum í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1952-53 og á bókarformi á frönsku árið 1955. Hún hefur enn ekki verið gefin út á íslensku.
Söguþráður
Þegar í verslunina er komið rekast félagarnir á keflaðan öryggisvörð og ökuþórinn Eldibrand úr Baráttunni um arfinn. Hann er særður og á flótta undan þrjótum sem reyndu að ræna teikningum af nýjum sportbíl frá Turbo-fyrirtækinu. Eldibrandur felur þeim sinn hluta teikninganna og segir þeim að hinn hlutinn sé í höndum Ófeigs, eins af yfirmönnum fyrirtækisins. Um leið kemur aðvífandi nýi stjörnublaðamaðurinn og keppinautur Vals, þar reynist vera ung stúlka: Bitla. Þrjótarnir koma aðvífandi en Svalur, Valur og Bitla sleppa eftir æsilegan eltingaleik.
Til að koma teikningunum dýrmætu í hendur Ófeigs (sem einnig kom við sögu í Baráttunni um arfinn) þurfa félagarnir að halda til Norður-Afríku. Þrjótarnir komast að ferðaáætluninni og elta í dulargervi. Svalur og Valur halda inn í myrkviði Afríku, með Bitlu á hælunum. Þeir finna Ófeig særðan eftir árás þrjótanna. Um það leyti sem þrjótarnir búa sig undir að skjóta þau öll kemur dularfullur lögregluforingi, sem áður hafði ráðið þeim Sval og Val heilt, aðvífandi og handtekur þá.
Ófeigur segist hafa komið sínum hluta teikninganna í hendur vinveitts höfðingja svertingjaættbálks. Svalur og Valur halda út á sléttuna og eru teknir höndum af villimönnunum. Viðtökurnar breytast þegar þeir segja á sér deili og höfðinginn segist hróðugur hafa falið teikningarnar í horni eins af nashyrningunum á sléttunni. Við tekur gríðarleg leit af rétta nashyrningnum. Félagarnir finna teikningarnar en hníga út af í sterkri sólinni. Þeir vakna á sjúkrabeði það sem Ófeigur fagnar þeim vel. Í Brussel kemur Eldibrandur færandi hendi með nýjustu útgáfu af nýja Túrbó-bílnum.
Glasgow
thumb|Glasgow. thumb|right|Buchanan Street í miðborg Glasgow. Glasgow er stærsta borg Skotlands og stendur við ána Clyde í miðvestur hluta skosku láglandanna. Borgin er mikil iðnaðarborg og var fyrrum heimsfræg fyrir skipaiðnað. Þar voru til dæmis byggð skipin Queen Mary, Queen Elizabeth, Queen Elizabeth II og konungssnekkjan, Britannica.
Í Glasgow búa nú um 626.000 manns (2020). Íbúum hefur farið fækkandi á síðustu áratugum, vegna þess að nýjar borgir hafa verið byggðar í grenndinni, má þar til dæmis nefna East Kilbride og Cumbernauld. Um leið hafa stór og fjölmenn fátækrahverfi í borginni verið fjarlægð auk þess sem borgarmörkum hefur verið breytt og skýrir þetta fækkunina. Á Stór-Glasgow svæðinu búa um 1,8 milljón manna og í Strathclyde (sem er gelíska fyrir dalur árinnar Clyde) búa yfir tvær og hálf milljón, eða um helmingur allra Skota.
Verndardýrlingur Glasgow er Saint Mungo, sem einnig er nefndur Saint Kentigern. Skjaldarmerki borgarinnar sýnir mynd hans og einnig bjöllu, fugl og fisk. Einkennisorð borgarinnar eru „Let Glasgow flourish“.
Skálholtsskóli
Skálholtsskóli var skóli sem rekinn var á biskupsstólnum í Skálholti frá því á seinni hluta 11. aldar og til 1785, þó líklega alls ekki óslitið nema frá 1552. Skólinn var ásamt Hólaskóla helsta menntastofnun þjóðarinnar. Hlutverk hans var alla tíð fyrst og fremst að mennta menn til að gegna prestsembættum en fyrir suma var hann einnig undirbúningur undir framhaldsnám erlendis.
Upphaf skóla á Íslandi
Elsta dæmið sem þekkt er um að Íslendingur hafi verið settur til mennta er þegar Gissur hvíti fór til Saxlands með Ísleif son sinn og kom honum þar í nám. Ísleifur kom aftur til Íslands um 1030 og er ekki ólíklegt að hann hafi þá farið að kenna öðrum en víst er að eftir að hann kom heim með biskupsvígslu 1057 og settist að í Skálholti fór hann fljótt að taka unga menn til læringar og kenna þeim prestleg fræði. Því er hefð að miða upphaf Skálholtsskóla við árið 1056, vígsluár Ísleifs, þótt víst sé að skólahald hafi ekki hafist þar fyrr en að minnsta kosti ári síðar.
Skólinn í kaþólskum sið
Skólahald hélt áfram í Skálholti eftir daga Ísleifs og sagt er um Þorlák Runólfsson biskup að hann hafi tekið marga menn til læringar og hafi þeir orðið góðir kennimenn og lærdómsmaðurinn Klængur Þorsteinsson biskup kenndi prestlingum. Þorlákur helgi Þórhallsson kenndi kennimönnum „ástsamlega allt embætti þat, er þeir voru skyldir at fremja, með sínum vígslum,” segir í 12. kafla af Þorláks sögu hinni elstu.
Eftir daga Þorláks helga er í rauninni nær ekkert vitað um skólahald í Skálholti allt til daga Stefáns Jónssonar, sem var biskup 1491-1518 og má gera ráð fyrir að skólahald hafi verið slitrótt, enda var oft biskupslaust árum saman; sumir erlendir biskupar komu aldrei til landsins og sumir aðrir hafa líklega haft takmarkaðan áhuga á skólahaldi. Menn fengu oft prestvígslu þrátt fyrir litla sem enga menntun og árið 1307 var til dæmis ýmsum prestum í Skálholtsbiskupsdæmi vikið úr embætti fyrir fáfræði sakir. Sumir biskupanna voru þó vel menntaðir sjálfir og má vel vera að þeir hafi haft skóla í Skálholti þótt þess finnist ekki getið í heimildum.
Stefán biskup Jónsson var ágætlega menntaður, hafði lært í Frakklandi og víðar, og hélt latínuskóla í Skálholti, að minnsta kosti frá því fyrir 1493 til eftir 1507. Honum stýrði Ásbjörn prestur Sigurðsson, sem sömuleiðis var lærður í Frakklandi. Ögmundur Pálsson biskup hafði sömuleiðis lært í Frakklandi og Belgíu og hafði ýmsa vel menntaða unga menn í þjónustu sinni svo að ekki er ólíklegt að einhvers konar skóli hafi verið í Skálholti um hans daga.
Skólinn eftir siðaskipti
Við siðbreytinguna í Skálholtsbiskupsdæmi 1542 skipaði konungur svo fyrir að skólar skyldu stofnaðir á klaustrunum og eignir klaustranna ganga til þeirra en það var þó strax tekið aftur. En árið 1552 skipaði konungur Páli Hvítfeld höfuðsmanni að koma hér á latínuskólum, bæði í Skálholti og á Hólum. Skyldi setja vel lærðan og guðhræddan skólameistara yfir hvorn skóla, svo og heyrara (kennara).
24 piltar voru í hvorum skóla um sig og skyldu þeir fá góðan mat og drykk eftir landsvenju, vaðmál til fata og hverjir tveir piltar saman rekkjuvoð annaðhvert ár. Eitt atriði var þó í fyrirmælum konungs sem Íslendingar treystu sér ekki til að fara eftir en það var að veita skólapiltum öl daglega. Skólinn átti líka að vera bæði vetur og sumar en eftir því var aldrei farið.
Helstu kennslugreinar voru guðfræði og latína. Um 1600 var farið að kenna grísku og frá 1649 átti að kenna reikningslist en af því varð þó minna en til stóð. Ný tilskipun var svo gefin út 1743 og samkvæmt henni átti líka að kenna hebresku, lítið eitt í heimspeki, íslensku, dönsku, reikning og sagnfræði.
Endalok Skálholtsskóla
Ástand skólans var orðið bágborið og fjárhagur þröngur þegar um 1775, enda var árferði þá erfitt og hallæri í landinu, en í Suðurlandsskjálftanum 1784, í miðjum Móðuharðindunum, hrundu öll hús í Skálholti nema dómkirkjan. Skólahald féll niður um veturinn og í stað þess að endurreisa hann var ákveðið að flytja bæði skólann og biskupsstólinn til Reykjavíkur. Tók því Hólavallarskóli við haustið 1785.
Charlottenburg-kastali
thumb|Charlottenburg-kastali Charlottenburg-kastali er stærsti kastalinn sem enn stendur í Berlín. Hann er safn í dag.
Saga kastalans
thumb|Teehús í kastalagarðinum
Upphaf
Það var Sophie Charlotte, eiginkona kjörfustans Friðriks III (seinna Friðrik I Prússakonungur), sem lét reisa kastalann. Hún hafði fengið gefins þorpið Lietze, sem var nokkra km fyrir vestan Berlín (en er í núverandi borgarhluta Charlottenburg). Kastalinn var í byggingu 1696-1699 og vígður 11. júní það ár. Hann fékk heitið Lietzenburgkastali (Schloss Lietzenburg) eftir þorpinu. Sophie Charlotte dvaldi þó ekki lengi í honum, því hún lést 1705, þá aðeins 37 ára gömul. Kastalinn var þá í stækkun. Við dauða Sophie Charlotte var heiti kastalans breytt í Charlottenburg, henni til heiðurs.
Kastalinn í dag
Í lok heimstyrjaldarinnar fyrri var hluti kastalans notaður sem hersjúkrahús. En í heimstyrjöldinni síðari skemmdist hann talsvert í loftárásum. Fljótlega var þó hafist handa við að gera kastalann upp. Árið 1960 var hann gerður að safni. Þar er til sýnis heimili Friðriks II, krúnudjásn Friðriks I og eiginkonu hans Sophie Charlotte, postulínssafn og málverkasafn. Auk þess stendur til að setja Hohenzollernsafið í kastalann. 2004-2006 bjó forseti Þýskalands í kastalanum meðan aðsetur hans, Bellevue-kastalinn, var gerður upp.
Bernsteinsalurinn
thumb|Eftirmynd af hinum ægifagra Bernsteinsal Hinn undurfagri Bernsteinsalur var upphaflega smíðaður fyrir Charlottenburg-kastala. Hér er um raf að ræða, það er steingerða trjákvoðu sem Þjóðverjar kalla Bernstein. En sökum þess að Sophie Charlotte lést áður en vinnunni lauk, var Bernsteinsalurinn þess í stað settur upp í Miðborgarkastalanum (Berliner Stadtschloss). Fegurðin var slík að salurinn var kallaður 8. heimsundrið. Friðrik Vilhjálmur I gaf Pétri mikla salinn 1716, sem flutti hann til Rússlands.
Kastalagarðurinn
thumb|Grafhýsi Sophie Charlotte í kastalagarðinum Kastalagarðurinn var lagður 1697 samfara byggingu kastalans. Hann er gríðarlega stór og voru reistar í honum nokkur hús, svo sem veiðihús, teehús og fleira. Norðurendi garðsins afmarkaðist af ánni Spree en þaðan var hægt að sigla til Berlínar. Friðrik II konungur lét breyta garðinum í fagran garð í rókókóstíl. Í garðinum er einnig grafhýsi fyrir Luisu drottningu, eiginkonu Friðriks Vilhjálms. Kastalagarðurinn er almenningsgarður í dag.
Nafnorð í þýsku
Nafnorð í þýsku hafa þau séreinkenni að byrja alltaf á hástaf, hvort sem þau eru sérnöfn eða ekki. Þetta er samkvæmt "Rechtschreibereform" en áður var mjög mismunandi hvaða nafnorð hófust á stórum staf og hver ekki. Eins og í íslensku, þá fallbeygjast þau en hins vegar er greinirinn ekki viðskeyttur í fallbeygingu.
Kyn
Kyn nafnorða (Genus der Substantive, Geschlecht der Hauptwörter) eru ekki alltaf þau sömu og í íslensku og getur reynst erfitt að læra þau, en það eru samt ákveðin grunnatriði sem hægt er að miða við.
Karlkyn:
Hvorugkyn:
Þegar um er að ræða samsett orð, þá er það síðasta orðið sem ræður kyni.
Fallbeyging
Fallbeyging í þýsku er nokkurn veginn eins og í íslensku, nema að greinirinn er ekki hafður viðskeyttur, heldur er í sér orði. Sjá „Greinir í þýsku“ fyrir nánari upplýsingar um greininn. Nafnorðið er óbreytt í gegnum fallbeygingu nema í eignarfalli í eintölu karlkyni og hvorugkyni og síðan þágufalli fleirtölu.
Nafnorð í eignarfalli eintölu bæta við sig annað hvort -es eða -s. Nafnorð í þágufalli fleirtölu bæta alltaf við sig -n.
Kenniföll nafnorða eru nefnifall eintölu, eignarfall eintölu og nefnifall fleirtölu.
Veik beyging karlkynsorða
Ekki öll karlkynsorð beygjast reglulega og eru til undantekningar frá þeirri reglu.
1) Orð af erlendum stofni sem hafa áherslu á síðasta atkvæði.
3) Einhver önnur algeng orð. Dæmi: Herr og Bauer.
Óreglulegar beygingar
Mjög fá nafnorð beygjast óreglulega.
Steve Wozniak
thumb|200px|Steve Wozniak ár 2006.
Stephan Gary „Woz“ Wozniak (f. 11. ágúst 1950) er einn þriggja stofnenda Apple (hinir voru Steve Jobs og Ronald Wayne).
Ísrael í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976
Ísrael sendi Chocolate, Menta, Mastik í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976 í Haag, Holland með lagið Emor Shalom eftir að vali IBA.
1034
Árið 1034 (MXXXIV í rómverskum tölum)
Kár
Kár er íslenskt karlmannsnafn.
Cleveland (Ohio)
thumb|right|250px|Miðborg Cleveland. Cleveland er borg í Ohio-ríki í Bandaríkjunum. Íbúar borgarinnar eru rúmlega 373 þúsund (2020) en eru um það bil 2 milljónir á stórborgarsvæðinu. Borgin var stofnuð árið 1796.
Spánarklukka
Spánarklukka (fræðiheiti: Campanula arvatica) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá norðvestur Spáni.
Brest-Litovsk-samningurinn
Brest-Litovsk-samningurinn var friðarsáttmáli sem undirritaður var þann 3. mars 1918 á milli hinnar nýju bolsévikastjórnar Rússlands annars vegar og Miðveldanna (Þýskalands, Austurríki-Ungverjalands, Búlgaríu og Tyrkjaveldis) hins vegar. Samningurinn batt enda á þátttöku Rússa í fyrri heimsstyrjöldinni með algerum ósigri þeirra. Samningurinn var undirritaður í borginni Brest-Litovsk (Brześć Litewski) sem í dag er hluti af Hvíta-Rússlandi. Bolsévikarnir féllust á sáttmálann til að koma í veg fyrir að Þjóðverjar og Austurríkismenn hertækju enn meira land. Samkvæmt sáttmálanum slitu Rússar jafnframt öllum skuldbindingum sínum við bandamenn sína í stríðinu.
Í sáttmálanum létu Rússar af hendi Eystrasaltsríkin til Þjóðverja, sem ætluðu sér að stofna þar leppríki undir stjórn þýskra aðalsmanna. Rússland lét einnig af hendi héraðið Kars Oblast í Suður-Kákasus til Tyrkja. Samkvæmt sagnfræðingnum Spencer Tucker hafði miðstjórn þýska hersins skrifað upp friðarsáttmála sem var svo strangur gagnvart Rússum að jafnvel samningamanni Þjóðverja var brugðið. Alls glötuðu Rússar með sáttmálanum u.þ.b. fjórðungi þess íbúafjölda sem hafði búið í rússneska keisaradæminu fyrir stríðið og um níu tíundu af kolanámum sínum. Rússum blöskruðu þessir skilmálar en samþykktu þá þó að endingu þar sem bolsévikar höfðu einkum komist til valda með því að lofa að draga sig út úr styrjöldinni og Lenín fannst nauðsynlegt að ná fram friði svo hægt væri að tryggja framgang byltingarinnar innan Rússlands. Auk þess vonuðust margir bolsévikar til þess að kommúnísk heimsbylting væri fyrir handan hornið og því myndi samningurinn ekki endast lengi.
Brest-Litosvk samningurinn var í reynd leystur upp í nóvember árið 1918 eftir að Þjóðverjar gáfust upp fyrir bandamönnum. Þjóðverjar afsöluðu sér formlega öllu tilkalli til landsvæðis Sovétríkjanna með Rapallo-sáttmálanum árið 1922.
Loðtoppur
Loðtoppur (fræðiheiti Lonicera villosa ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá norðausturhluta N-Ameríku. Berin eru talin æt.
Hann hefur lítið eitt verið reyndur á Íslandi og þrífst vel.
Skríkifuglar
250px|thumb|Harðstjórafugl
Skríkifuglar (fræðiheiti: Tyranni) er undirættbálkur spörfugla. Í því eru fleiri en 1.000 tegundir fugla, þar af er meirihluti frá Suður-Ameríku.
Armed Forces Radio and Television Service Keflavik
Armed Forces Radio and Television Service Keflavik eða AFRTS Keflavik (áður Radio TFK) eða Kanaútvarpið/Kanasjónvarpið eða Keflavíkursjónvarpið, eins og það var almennt nefnt af Íslendingum, var útvarpsstöð Varnarliðsins á Keflavíkurstöðinni á Suðurnesjum sem starfaði frá 1951 til 2006 þegar herstöðinni var lokað.
Skilgreint hlutverk stöðvarinnar var að senda út skemmtiefni til upplyftingar hermönnum og starfsfólki hersins á starfsstöðvum hersins á Íslandi. Dagskrá stöðvarinnar byggðist fyrst og fremst á vinsælu bandarísku útvarps- og sjónvarpsefni, en hluti dagskrárinnar voru sérstakir upplýsingaþættir framleiddir af Pentagon sem af þótti nokkur áróðurskeimur. Einnig framleiddi stöðin sitt eigið efni, aðallega fréttir og veðurfréttir. Stöðin var hluti af útvarpsnetinu Armed Forces Network sem starfar á herstöðvum Bandaríkjamanna um allan heim. Rekstraraðili stöðvarinnar var Navy Media Center (NMC) Broadcasting Detachment í Keflavík en megnið af efninu var fengið frá AFRTS sem sá um innkaup og framleiðslu á efni.
Þegar stöðinni var lokað í september 2006 störfuðu þar 25 manns, þar af þrír íslenskir tæknimenn.
Útvarpsútsendingar
Stöðin hóf útsendingar á miðbylgju með 25 watta styrk í nóvember 1951 og fékk síðan leyfi íslenskra stjórnvalda til reksturs útvarpsstöðvar allan sólarhringinn í maí 1952. Um leið var krafturinn aukinn í 250 wött og var stöðin alla tíð ein sú öflugasta á stóru svæði kringum Ísland. Áður hafði Bandaríkjaher rekið útvarpsstöð við Keflavíkurflugvöll í Síðari heimsstyrjöldinni. Útvarpsstöðin sendi út samfellt frá 1952 til 2006.
Sjónvarpsútsendingar
1954 sótti stöðin um og fékk leyfi til sjónvarpsútsendinga 4. mars 1955. Sent var út á tíðninni 108-186 Hz í 345° geisla. Þetta voru fyrstu sjónvarpsútsendingar frá Íslandi, ellefu árum áður en Ríkissjónvarpið hóf útsendingar. Leyfið var háð þeim skilyrðum að styrkur útsendingarinnar væri bundinn við 50 wött og reynt að beina geislanum að stöðinni sjálfri. Vegna þess að málið var ekki talið snerta íslenska hagsmuni bar Kristinn Guðmundsson utanríkisráðherra málið ekki undir Alþingi.
Brátt kom í ljós að sjónvarpsmerkið frá stöðinni náðist á Suðurnesjum, Hafnarfirði og Reykjavík og ýmsir urðu sér út um sjónvarpsviðtæki og sjónvarpsloftnet til að geta fylgst með dagskrá stöðvarinnar. Viðtækin voru dýr og því fá heimili sem leyfðu sér slíkan munað, en áhorfið hefur líklega verið meira en fjöldi tækja gaf til kynna vegna hópáhorfs á vinsæla dagskrárliði.
Deilan um Keflavíkursjónvarpið
Deilan vatt upp á sig eftir þetta og 13. mars árið 1964 birtu sextíu þekktir Íslendingar grein þar sem skorað var á íslensk stjórnvöld að takmarka útsendingar stöðvarinnar, til þess „að það mál [stofnun íslensks sjónvarps] fái þróazt í samræmi við vilja og getu þjóðarinnar, án þess að knúið sé fram með óeðlilegum hætti“. Andstæðingar stöðvarinnar höfðu meðal annars áhyggjur af því að íslensk ungmenni myndu verða fyrir "óæskilegum" menningaráhrifum og jafnvel glata íslenskunni. Ýmsir urðu þó til að koma Keflavíkursjónvarpinu til varnar og yfir 14.000 manns skrifuðu undir undirskriftalista þar sem þess var óskað að stöðin fengi áfram að senda út á Íslandi.
Takmörkun sjónvarpsútsendinga
Þegar Ríkissjónvarpið hóf útsendingar árið 1966 kom fram sú skoðun framleiðenda sjónvarpsefnis í Bandaríkjunum að sjónvarpsstöð varnarliðsins ætti að greiða sambærileg gjöld fyrir útsendingu á aðkeyptu efni þar sem áhorfendahópurinn á Íslandi væri stærri en sem næmi varnarstöðinni sjálfri. Í framhaldi af því óskaði flotaforinginn eftir því við íslensk stjórnvöld að dregið yrði verulega úr útsendingarstyrk stöðvarinnar þannig að hann takmarkaðist við stöðina og næsta nágrenni hennar enda hefði rekstrarkostnaður stöðvarinnar ella margfaldast. 15. september 1967 voru svo sjónvarpsútsendingar takmarkaðar þannig að þær næðust aðeins á Suðurnesjum og sunnanverðum Hafnarfirði. Dagskrá stöðvarinnar var t.d. birt í héraðsblöðum á Suðurnesjum til 1972. Samkvæmt könnunum náðist dagskrá stöðvarinnar á köflum víða í Reykjavík. Þannig héldu útsendingar áfram til 1974 þegar allar sjónvarpsútsendingar stöðvarinnar voru færðar í kapalkerfi.
16. nóvember 1969 réðust 22 meðlimir í Æskulýðsfylkingunni inn í upptökusal sjónvarpsstöðvarinnar, máluðu „Che Guevara“ og „Viva Cuba“ á veggi og á tökuvélar og hrópuðu slagorð gegn stríðinu í Víetnam. Í hópnum voru meðal annarra Birna Þórðardóttir og Róska.
Á árunum 1972 til 1974 birtust reglulega greinar í íslenskum dagblöðum um að Keflavíkursjónvarpið væri að brjóta íslensk útvarpslög með útsendingum sínum þar sem þau lög kváðu á um einkarétt Ríkisútvarpsins til sjónvarpsútsendinga. Á móti kvörtuðu margir undan takmörkunum á móttöku sjónvarpsins.
Í nóvember 1974 urðu miklar deilur á þingi um þingsályktunartillögu Alberts Guðmundssonar sem fjallaði meðal annars um að opna bæri fyrir útsendingar Keflavíkursjónvarpsins. Tillagan var felld með 40 atkvæðum gegn 5 og þannig ljóst að þverpólitísk samstaða var um lokun þess.
Litasjónvarp og gervihnattasjónvarp
Árið 1976 voru teknar upp útsendingar í lit.
Á 9. áratugnum var farið að endurvarpa sjónvarpsefni frá gervihnöttum í kapalkerfinu sem á endanum taldi 40 sjónvarpsrásir og 11 útvarpsrásir.
Gunnbjarnarsker
Gunnbjarnarsker var land sem Gunnbjörn Úlfsson fann um árið 900. Það er oft talið að það hafi verið Grænland.
Cupertino
thumb|250px|Höfuðstöðvar Apple.
Cupertino er borg í mið-Kalíforníu í Santa Clara-sýslu. Íbúar voru rúmlega 58.302 árið 2010.
Höfuðstöðvar Apple eru í borginni.
Columbus
Columbus getur átt við:
Verstöð
Verstöð er staður þar sem stunduð var sjósókn og afli verkaður. Flestar hinar elstu verstöðvar eru frá árabátaöld og hafa að líkindum myndast á síðmiðöldum. Vermenn komu í verið á ákveðnum tímum og bjuggu þar í verbúðum sem kallaðar voru sjóbúðir. Sjóbúðir voru þannig að byggt var útihús, stundum eitt sér, eða fleiri saman og veggir hlaðnir að innan úr grjóti og torfi eða grjóti eingöngu en að utan úr grjóti og torfi eða sniddu.
Það sem verstöð myndaðist þurfti að vera góð lending, skammt að róa á fiskimið og nógu mikið landrými til að reisa mætti verbúðir og verka fisk. Einnig þurfti að vera auðvelt að sækja rennandi vatn eða vatn í brunna.
Fjórar tegundir fiskivera voru algengust á fyrri tíð.
Verstöðvar voru fjölmargar, um 320 verstöðvar eru þekktar frá árabátaöld, flestar í Vestfirðingafjórðungi. Meðal verstöðva voru Vestmannaeyjar, Dritvík, Oddbjarnarsker og Bolungarvík.
Gamli salurinn í íþróttamiðstöðinni í Vestmannaeyjum
Gamli-salurinn er íþróttamannvirki í Vestmannaeyjum sem tilheyrir Íþróttamiðstöðinni í Vestmannaeyjum. Gamli-salurinn er jafnframt keppnissalur handknattleiksdeildar ÍBV Íþróttafélags og körfuknattleiksfélags ÍBV. Salurinn er partketlagður og í honum er aðstaða fyrir handbolta, körfubolta, blak og badminton.
Forsaga
Uppbygging Vestmannaeyjakaupstaðar eftir eldgosið á Heimaey 1973 var gífurlegt verk, enda bærinn illa leikinn eftir beljandi vikurregn og hraunslettur, sem grandað höfðu og skemmt mannvirki í bænum. Af íþróttamannvirkjum hvarf sundlaugin gamla austur á Urðum undir hraun, og bygging nýrrar sundlaugar var því aðkallandi verkefni í endurreisn bæjarfélagsins. Fljótlega kom upp sú hugmynd að láta nú slag standa og byggja ekki aðeins nýja sundlaug heldur íþróttahöll, þar sem sundlaug og íþróttasalur í fullri, löglegri stærð yrðu undir sama þaki. Þessi hugmynd var ennfremur þeim mun eftirsóknarverðari, þar sem báðir skólarnir í Eyjum, Barnaskólinn og Gagnfræðaskólinn, voru komnir í mikil þrot með húsnæði fyrir gos og fengju þar með leikfimisalina til annarra nota, ef af byggingu íþróttahúss yrði. Ráðamenn íþrótta- og skólamála í landinu féllust á endanum, eftir mikið þref og þras, á röksemdir Eyjamanna fyrir byggingu stórs íþróttahúss. Var því valinn staður í svokallaðri Brimhólalaut í jaðri vesturbæjarins nálægt nýjustu íbúðarsvæðunum. Leitað var tilboða innanlands og utan og ákveðið að kaupa danskt hús, þar sem byggingartíminn yrði stuttur, enda þörfin mjög brýn fyrir þúsundir íbúa, sem þyrptust nú á heimaslóðir eftir vetur- eða vetrasetu á fastalandinu. Hófust framkvæmdir við húsið árið 1975, og gekk verkið hratt og örugglega fyrir sig. Íþróttahúsið við Brimhóla var formlega opnað á árinu 1976, þegar íþróttasalurinn var tilbúinn í kjölfar sundlaugarinnar.
Endurnýjun
Salurinn fékk andlitslyftingu sumarið 2008, þegar dúkur var fjarlægður og parket var sett í staðinn.
Slöngusúra
Slöngusúra (fræðiheiti: Persicaria bistorta) er fjölær jurt í súruætt (Polygonaceae) ættuð frá Evrópu og Norður- og Vestur-Asíu.
Orðsifjar
Latínuheitið bistorta vísar til að rótin er undin.
Friðland að Fjallabaki
thumb|Fjallabak thumb|Kort (Open Street Map). Friðland að Fjallabaki eða Fjallabak er hluti hálendis Íslands sem er norðan Mýrdalsjökuls norður til Landmannalauga og Hrauneyja. Það var gert að friðlandi árið 1979. Fjallabak er bakhlið fjalla eða svæðið hinum megin fjalla. Svæðið er 47 ferkílómetrar og þekkt fyrir stórbrotna og einstæða náttúru. Svæðið er yfir 500 metra; fjöllótt og einkennist af eldvirkni, hverasvæðum, hraunum, ám og vötnum. Það er mjög litríkt og eru þar meðal annars bergtegundirnar ríólít, hrafntinna og móberg. Síðast gaus þar á 15. öld norður af Landmannalaugum. Gróður er af skornum skammti og takmarkast að mestu við ár og vötn.
Að Fjallabaki eru margar vinsælar gönguleiðir eins og Laugavegurinn sem liggur úr Landmannalaugum yfir í Þórsmörk. Skálar og tjaldsvæði innan Friðlandsins eru í Landmannalaugum, Landmannahelli og í Hrafntinnuskeri.
Árbók Ferðafélags Íslands árið 2010 fjallaði um Friðland að fjallabaki.
Ourisia
Ourisia er ættkvísl blómstrandi plantna í Plantaginaceae, ættaðar frá vesturhluta S-Ameríku og Nýja-Sjálandi.
Tony Hillerman
Tony Hillerman (f. 27. maí 1925; d. 26. október 2008) var bandarískur rithöfundur sem skrifaði glæpasögur. Hann barðist í síðari heimsstyrjöldinni og fékk orðu fyrir frammistöðu sína þar. Eftir stríðið hóf hann störf sem blaðamaður og kenndi síðan blaðamennsku við University of New Mexico. Fyrsta bók hans, The Blessing Way, kom út 1970.
Þrjár af bókum Tony Hillerman hafa komið út á íslensku: Haugbrjótar (A Thief of Time) 1990, Flugan á veggnum (The Fly on the Wall) 1990 og Talandi guð (Talking God) 1992.
Olíusandur
Olíusandur, (e. Oil sands), einnig kallað tjörusandur og jarðbikssandur, er svæði þar sem unnið er að óhefðbundnum aðferðum í olíuvinnslu.
Um er að ræða náttúrulega blöndu af sandi, leir og vatni sem er gegnsýrt með þykku lagi af jarðolíu. Oft er þetta kallað jarðbik. Jarðbik fyrirfinnst víðsvegar á jörðinni en stærstu svæðin eru að finna í Kanada.
Olíusandsbirgðir eru nýlega taldar með sem hluti af olíubirgðum heimsins, þar sem hækkandi markaðsverð og ný tækni hafa valdið því að úrvinnsla er nú orðin arðbær. Olía unnin úr olíusandi er kölluð óhefðbundin olía eða hrátt jarðbik til aðgreiningar frá hinum hefðbundnu olíubrunnum.
Vinnsla
Olía unnin úr olíusandi er nær eingöngu bundin við Kanada í dag, þó stór jarðbikssvæði er að finna í Kazakhstan, Rússlandi og Venesúela. Árið 2006 var unnið á 81 mismunandi olíusandssvæðum í Kanada og nam vinnslan um 44% af heildarolíuframleiðslu landsins. Áætlað er að það hlutfall hækki á komandi áratugum þar sem jarðbiksvinnslan mun aukast á sama tíma og hin hefðbundna vinnsla dregst saman.
Til að sækja olíu úr jarðbikssandinum þá eru notuð aðferð sem þarfnast talsvert meira af vatni og orku heldur en sú sem notuð er í hefðbundinni olíuvinnslu og fylgir henni talsverð umhverfisáhrif bæði loftmengun auk jarðvegsraskanna.
Umhverfisáhrif
Árið 2011 gaf olíuráð Bandaríkjanna (National Petroleum Council) út skýrslu þar sem fram koma ýmsar áhyggjur af olíuvinnslu á jarðbikssvæðum. Einkum er minnst á heilsu- og öryggisatriði hvað varðar hina miklu vatnsnotkun sem nauðsynleg er í vinnslunni. Bent er á að rennslið leiði til röskunnar á dýralíf og búsvæði, að aukin jarðvegseyðing eigi sér stað og að frárennslisefni t.d. þungmálmar, blandist við nálæg vatnskerfi.
Ýmiss umhverfissamtök hafa gagnrýnt olíusandsvinnslu bæði vegna loftmengunnar sem hlýst þar af og samsöfnun af þungmálmum sem fyrirfinnast í sandinum. Einnig hefur Evrópusambandið nýlega lýst yfir miklum áhyggjum af umhverfisáhrifum olíusandsvinnslu sem hefur leitt til ágreinings á milli ESB og Kanada.
Sjá einnig
Olíuleirsteinn
Helgi Sigurðsson (ábóti)
Hann hafði verið kanúki í Þykkvabæjarklaustri en þegar Andrés drengur, ábóti í Viðey, var settur af árið 1325 var Helgi gerður ábóti í hans stað og vígður sama ár. Árið 1342 dvaldi Þorlákur Loftsson ábóti í Þykkvabæjarklaustri í Viðey hjá Helga ábóta um tíma, eftir að hann hafði verið hrakinn á brott úr eigin klaustri.
Eftir lát Helga ábóta breytti Jón Sigurðsson Skálholtsbiskup klaustrinu úr Ágústínusarklaustri í Benediktínaklaustur og skipaði Sigmund Einarsson príor. Klausturhaldi var þó breytt aftur til fyrra horfs 1352.
Útræði
Heimild
Saga sjávarútvegs á Íslandi, I. bindi
Drangajökull
300 px|thumb|Drangajökull thumb|300 px|Kort yfir Vestfirði sem sýnir staðsetningu Drangajökuls 300 px|thumb|Drangajökull er skammt frá sjó Drangajökull er 200 km² jökull á Vestfjörðum Íslands. Hann er nyrstur allra íslenskra jökla og dregur nafn sitt af Drangaskörðum á Ströndum, 7 klettadröngum sem ganga út í sjó frá Drangafjalli. Þegar Hornstrandir voru enn í byggð var jökullinn fjölfarin leið, þar yfir var m.a. dreginn rekaviður af Ströndum á hestum yfir í Djúp. Hann er ennfremur eini jökull Íslands alfarið undir kílómetra hæð og eins og sakir standa sem ekki hopar heldur vex nokkuð, og skýrist það einkum af meiri vetrarúrkomu.
Hæsti tindur Drangajökuls er Jökulbunga sem er 925 m. Upp úr jöklinum standa jökulskerin Hrollleifsborg (851 m), Reyðarbunga (777 m) og Hljóðabunga (825 m). Helstu skriðjöklar Drangajökuls eru Kaldalónsjökull, Leirufjarðarjökull, Þaralátursfjarðarjökull, Reykjafjarðarjökull og Bjarnarfjarðarjökull.
Óperetta
thumb|right|Veggspjald fyrir óperettu Offenbachs, [[Orfeus í undirheimum, frá 1874.]] Óperetta er „létt ópera“, það er verk sem er styttra en hefðbundin ópera, fæst við léttúðugt viðfangsefni og hefur þann tilgang fyrst og fremst að skemmta áhorfendum. Óperettan þróaðist um miðja 19. öld út frá frönsku gamanóperunni þar sem vinsæl alþýðutónlist og talað mál voru notuð í sýningunni. Upphafsmenn óperettunnar voru frönsku tónskáldin Hervé og Jacques Offenbach. Austurríkismaðurinn Johann Strauss yngri varð síðar einn þekktasti óperettuhöfundur heims. Þekktustu óperettuhöfundar á ensku voru Gilbert og Sullivan sem sömdu 14 vinsælar óperettur á Viktoríutímanum.
Snemma á 20. öld tóku söngleikir smám saman við af óperettunum. Munurinn á óperettu og söngleik er að sá síðarnefndi er leikrit með söng- og dansatriðum meðan óperettan er ópera með töluðu máli. Í óperettum koma yfirleitt fram atvinnusöngvarar í aðalhlutverkum en í söngleiknum eru oftast leikarar sem syngja og dansa aðalhlutverkin. Mörkin þarna á milli eru þó oft óskýr.
Iðnþróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna
Iðnþróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna (UNIDO) sem er alþjóðastofnun og ein sérstofnana Sameinuðu þjóðanna, aðstoðar ríki við efnahags- og iðnþróun. Hún ýtir sérstaklega undir framfarir í iðnaði þróunarríkja með því að veita tæknilega aðstoð, ráðgjafarþjónustu og þjálfun. Höfuðstöðvar UNIDO eru á skrifstofum Sameinuðu þjóðanna í Vínarborg, Austurríki, en starfsmenn eru í yfir 60 löndum. Árið 2019 voru aðildarríki stofnunarinnar 170. Þau setja UNIDO stefnu, áætlanir og meginreglur á aðalráðstefnu sem haldin er annað hvert ár.
Markmið
Segja má að níunda heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna nái yfir meginmarkmið Iðnþróunarstofnunarinnar. „Nýsköpun og uppbygging: Byggja upp viðnámsþolna innviði fyrir alla, stuðla að sjálfbærri iðnvæðingu og hlúa að nýsköpun.“
Stofnunin er ætlað að efla frumkvöðlastarfsemi, greiða fyrir fjárfestingum, tækniflutningi og skilvirkni og sjálfbærri iðnþróun. Hún liðsinnir ríkjum við að hafa stjórn á heimsvæðingu og draga úr fátækt. Þetta á að nást með tæknilegri samvinnu þjóða, stefnumótun, greiningum og rannsóknum, þróun samræmdra staðla og gæðaeftirlits og samstarfs um þekkingarmiðlun, tengslanet og iðnaðarsamstarf.
Helstu forgangsmál UNIDO eru:
Stofnunin hefur stóraukið tækniþjónustu sína á liðnum áratug. Þá hafa fjárhagsleg úrræði hennar aukist, sem er til marks um alþjóðlega viðurkenningu á getu stofnunarinnar til að veita skilvirka þjónustu í þágu iðnþróunar.
Saga
alt=Mynd af höfuðstöðvum Iðnþróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna í Vínarborg, Austurríki.|hægri|thumb|350x350dp|Höfuðstöðvar Iðnþróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna í Vínarborg, Austurríki.
Uppruna Iðnþróunarstofnunarinnar Sameinuðu þjóðanna má rekja til athugana á hraðari iðnvæðingu þróunarríkja sem aðalskrifstofa Sameinuðu þjóðanna framkvæmdi snemma á fimmta áratug síðustu aldar, að beiðni Efnahags- og félagsmálaráðs Sameinuðu þjóðanna. Þessar athuganir náðu hámarki við gerð sérstakrar áætlunar um iðnvæðingu og framleiðni sem unnin var af framkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna árið 1956 og samþykkt var ári síðar af Allsherjarþinginu og Efnahags- og félagsmálaráðinu. Þá var lagt til sérstök stofnun myndi fjalla um álitamál iðnvæðingar. Sérstök iðnaðarskrifstofa á Aðalskrifstofu SÞ var gerð að útibúi árið 1959 og þremur árum síðar var henni breytt í iðnaðarþróunarsetur, undir forystu sérstaks forstöðumann iðnþróunar. Í framhaldinu komu fram ýmsar tillögur um að komið yrði á fót sérstakri stofnun er fjallaði um iðnþróun.
Iðnþróunarstofnunin var síðan komið á fót 17. nóvember árið 1966 af Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna til að stuðla að og flýta fyrir iðnvæðingu þróunarríkja, sem flest voru fyrrum nýlenduríki með litla sem enga iðnaðargrunn. Árið 1979 varð UNIDO síðan ein af 15 sérhæfðu stofnunum Sameinuðu þjóðanna. Frá stofnun hefur UNIDO verið endurskipulögð og endurbætt nokkrum sinnum. Með svokallaðri Lima yfirlýsingu frá árinu 2013 voru verkefnin hennar víkkuð enn frekar út með því að til að fela í sér „sjálfbæra iðnþróun fyrir alla“, sem skilgreind var sem iðnþróun gagnleg stærri hópum fólks en jafnframt sé tekið mið af verndun umhverfisins. Þannig átti að styðja við efnahagsþróun og velmegun þar sem lögð verði áhersla á jafnt aðgengi á viðráðanlegu verði fyrir alla. Markmið UNIDO eiga að nást með tæknilegri samvinnu þjóða, stefnumótun, greiningum og rannsóknum, þróun samræmdra staðla og gæðaeftirlits og samstarfs um þekkingarmiðlun, tengslanet og iðnaðarsamstarf. Eftir lok kalda stríðsins sætti Iðnþróunarstofnunin mikilli gagnrýni fyrir áherslur sínar. Vestræn ríki töldu að þróunarsamvinnu væri einnig þjónað með þátttöku einkaframtaks. Mikilvæg þátttökuríki sögðu sig frá starfi UNIDO. Þannig hættu á árunum 1993-2014 Kanada, Bandaríkin, Bretland, Ástralía, Nýja Sjáland, Frakkland og Portúgal þátttöku. Aðildarríki UNIDO brugðust við með því að samþykkja breytta áætlun um framtíðarhlutverk og störf stofnunarinnar árið 1997. Þar var reynt að draga fram starfsemi er byggir á styrkleikum stofnunarinnar en forðast skörun og tvíverknað við aðrar fjölþjóðlegar stofnanir. Þetta var mikil breyting á starfi UNIDO sem hagræddu þjónustu, mannauði og fjármagni næstu árin.
Skipulag
alt=Merki níunda sjálfbærnimarkmiðs Sameinuðu þjóðanna sem segja má að nái yfir meginmarkmið Iðnþróunarstofnunar samtakanna.|hægri|thumb|300x300dp|Segja má að níunda sjálfbærnimarkmið Sameinuðu þjóðanna nái yfir meginmarkmið Iðnþróunarstofnunarinnar.
Í apríl 2019 voru 170 ríki með aðild að Iðnþróunarstofnunin. Ríkin marka stofnuninni stefnu, áætlanir og meginreglur á aðalráðstefnu sem haldin er annað hvert ár. Í sérstöku iðnaðarþróunarráði sitja 53 fulltrúar sem kosnir eru til fjörurra ára í senn af aðalfundi stofnunarinnar. Framkvæmdastjóri er skipaður til fjögurra ára í senn. Starfsmenn eru um 700 manns sem hafa fasta viðveru í höfuðstöðvunum og í yfir 60 löndum. Að auki starfa á vegum stofnunarinnar um 2.800 alþjóðlegir sérfræðingar og ráðgjafa í verkefnum um allan heim. Helmingur þeirra kemur frá þróunarlöndum.
Höfuðstöðvar UNIDO eru á skrifstofum Sameinuðu þjóðanna í Vínarborg, Austurríki. Þær eru staðsettar í Alþjóðamiðstöð Vínarborgar, í hverfi Sameinuðu þjóðanna, sem hýsir einnig Alþjóðakjarnorkumálastofnunina, Fíkniefna- og glæpaskrifstofa Sameinuðu þjóðanna (UNODC) og undirbúningsnefnd um bann við tilraunum með kjarnavopn. UNIDO er einnig þátttakandi í Þróunarhópi Sameinuðu þjóðanna, sem vinnur að framgangi sjálfbærnimarkmiða Sameinuðu þjóðanna.
Ísland og UNIDO
Ísland er ekki meðal 170 þátttökuríkja í Iðnþróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna.
Á upphafsárum Iðnþróunarstofnunar Sameinuðu þjóðanna hafði hún engu að síður talsverð samskipti við Ísland. Varð það meðal annars til þess að Iðnþróunarráð sem var starfandi hér á landi á sjöunda áratug síðustu aldar yrði breytt í Iðnþróunarstofnun Íslands. Var henni ætlað að eiga samskipti við Iðnþróunarstofnunina í Vínarborg. Framkvæmdar voru ýmsar athuganir á vegum UNIDO hér á landi. Til að mynda gerði kanadíska ráðgjafarfyrirtækið Stevenson & Kellogg markaðsrannsókn á íslenskum lagmetisiðnaði árið 1968. Var hún kostuð af Iðnþróunarstofnun Sameinuðu þjóðanna. Þá var einnig gerð heildarkönnun á nýtanlegum jarðefnum á Íslandi með stuðningi og tækniaðstoð Iðnþróunarstofnunar SÞ. Framlag UNIDO til verkefnisins var þá áætlað 50 millj. kr. en Íslendingar þurftu sjálfir að greiða nokkurn hluta kostnaðarins, og samþykktu að verja 6 millj. kr. til greiðslu á mótframlagi Íslands. UNIDO réðst einnig í viðamikla athugun á möguleikum á framleiðslu efna úr sjó við Íslandi.
Árið 1970 réðst UNIDO í viðamikla úttekt á sölukynningu íslenskrar fiskvinnslu og árið 1974 var unnin skýrsla á vegum stofnunarinnar um þróun útflutningsmiðaðra atvinnugreina á Íslandi.
Minjastofnun
Minjastofnun Íslands er með skrifstofur á sjö stöðum á landinu og starfa sérstakir minjaverðir, hver á sínu minjasvæði, á landsbyggðinni.
Alejandro Jodorowsky
thumb|right|Alejandro Jodorowsky Alejandro Jodorowsky Prullansky (f. 7. febrúar 1929) er chilesk-franskur kvikmyndaleikstjóri, leikskáld og myndasöguhöfundur. Hann er þekktastur fyrir súrrealískar framúrstefnukvikmyndir á borð við Fando y Lis, El Topo og Santa Sangre og fjölda myndasagna sem gerast í sama söguheimi; L'Incal (með Moebius 1981-1989), Les Technopères (með Zoran Janjetov 1998-2006) og La Caste des Méta-Barons (með Juan Giménez 1992-2003). Hann stofnaði listamannahópinn Mouvement panique ásamt Fernando Arrabal og Roland Topor í París árið 1962.
Skoll og Hati
thumb|right|Skoll og Hati elta Sól og Mána um himininn á mynd eftir J. C. Dollman (1909). Skoll (stundum ritað Sköll) og Hati Hróðvitnisson eru tveir úlfar í norræni goðafræði sem elta sólina og mánann yfir himinhvolfið. Skoll eltir Sól, sem ekur á vagni sínum um himininn, en Hati eltir bróður hennar, Mána. Báðir úlfarnir munu ná bráð sinni í ragnarökum: Skoll mun gleypa sólina en Hati mun gleypa tunglið.
Ritaðar heimildir um Skoll og Hata
Í einu erindi Grímnismála er minnst á Skoll og Hata og talað um hvernig þeir elta sólina og mánann. Í erindinu er tekið fram að Hati sé sonur Hróðvitnis, sem er annað nafn á Fenrisúlfi. Óljóst er í kvæðinu hvort Skoll er einnig afkvæmi Fenris. Í Vafþrúðnismálum er það Fenrir sjálfur sem gleypir sólina og því er stundum talið að Skoll sé annað nafn á Fenri.
Í þessari frásögn er úlfurinn sem gleypir tunglið kallaður Mánagarmur. Líklega er hér um að ræða viðurnefni á Hata þar sem fyrra erindi í kvæðinu tekur fram að það sé Hati sem gleypir tunglið.
Túlkanir
Hugsanlegt er að hugmyndin um Skoll og Hata sé upprunnin í ljósdílum sem sjást stundum fylgja sólinni á himninum, svokölluðum hjásólum. Þegar slíkir ljósdílar sjást beggja megin við sólina er talað um að sólin sé í úlfakreppu. Í Þjóðsögum sínum greinir Jón Árnason frá því að þegar ljósdíll fer á undan sólu sé talað um gílaferð og um hjásólina sem gíl. Ef gíll fer á undan sólu en enginn á eftir henni er það talið boða slæmt veður. Þaðan er kominn málshátturinn „Sjaldan er gíll fyrir góðu nema úlfur á eftir renni“.
Tryggingastofnun ríkisins
Tryggingastofnun ríkisins er opinber stofnun íslenska ríkisins sem heyrir undir Velferðarráðuneytið. Hlutverk hennar að annast framkvæmd almannatrygginga. Tryggingastofnun starfar samkvæmt lögum um almannatryggingar nr. 100/2007 og lögum um félagslega aðstoð nr. 99/2007. Forstjóri annast stjórn stofnunarinnar en einstök svið sjá um afgreiðslu og þjónustu.
Verkefni stofnunarinnar felast meðal annar í því að sjá um lífeyrismál eldri borgara og öryrkja, endurhæfingarmál og félagslega aðstoð.
Núverandi (2021) forstjóri Tryggingastofnunar er Sigríður Lillý Baldursdóttir, sem tók við embættinu 2007. Forstjóri er skipaður af velferðarráðherra.
Tryggingastofnunin var upphaflega stofnuð 1936 þegar fyrstu lög um almannatryggingar (Alþýðutryggingalögin) voru sett.
Ketilbjörn
Ketilbjörn er íslenskt karlmannsnafn.
Final Cut Pro
Final Cut Pro er kvikmyndaforrit frá Apple fyrir Mac OS X stýrikerfið.
Arnar Grétarsson
Arnar Grétarsson getur átt við:
Lost (hljómsveit)
Lost er hljómsveit frá Akureyri stofnuð 1986 og starfaði til ársins 1989. Meðlimir voru þeir Kristján Pétur (söngur), Rögnvaldur (bassi), Ívar Örn (trommur), Sigurjón, Siggi Pönk (gítar) og Jóhann (söngur). Hljómsveitin var dugleg við tónleikahald þrátt fyrir að aðstæður til tónleikahalds á Akureyri væru lakar. Hljómsveitin var síðar endurvakin árið 2017 með smá breytingum. Summi (gítar), Pétur (gítar) og Haukur (trommur) komu í stað Ívars sem var hættur að tromma og Sigga sem var fluttur erlendis.
Áður hafði hljómsveitin komið fram með nýjum meðlimum í tónleikaveislu sem Rögnvaldur hélt í tilefni stórafmælis árið 2015.