cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thor Thors
Ævi
Thor lauk stúdentsprófi við Menntaskólann í Reykjavík og gegndi þar embætti forseta Framtíðarinnar árið 1921. Hann lauk lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands. Hann stundaði framhaldsnám í hagfræði í Cambridge og París áður en hann réðist til starfa sem framkvæmdastjóri útgerðarfélagsins Kveldúlfs hf., fjölskyldufyrirtækisins, um sjö ára tímabil, 1927—34. Frá 1933 til 41 var hann þingmaður Snæfellinga fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Hann var forstjóri Sölusambands íslenskra fiskframleiðenda 1934—40. Skipaður sendiherra Íslendinga í Bandaríkjunum árið 1940.
Sterar
thumb|[[Testósterón er karl hormón og er vefaukandi steri. Það byggist á fjórum hringjum líkt og aðrir sterar.]] Sterar eru lífræn efni sem gegna hlutverki í himnu frumna og við að senda boð á milli frumna. Til eru hundruðir mismunandi stera í dýrum, plöntum, og sveppum.
Grunnuppbygging stera eru 17 kolefnisfrumeindir sem mynda fjóra hringi. Með því að bæta mismunandi efnum á þessa hringi og með því að breyta oxunar ástandi fást fram mismunandi gerðir af sterum. Í dýrum eru allir sterar búnir til með því að umbreyta lanósteróli, í plöntum eru sterar búnir til með því að umbreyta hring-artenóli.
Sterar í mönnum
Helstu flokkar stera í mönnum eru:
Önundarfjörður
thumbnail|Séð yfir Önundarfjörð. Í forgrunni er gamall reykháfur úr hvalveiðistöð sem var í Öndundarfirði nálægt Sólbakka Önundarfjörður er um 20 km djúpur fjörður milli Dýrafjarðar og Súgandafjarðar á norðanverðum Vestfjörðum. Önundarfjörður státar af perlum á borð við Holtsfjöru, Reykháfnum á Hvilftarströnd og Ingjaldssandi. Þar sem fjörðurinn opnast til norðvesturs liggur hann sérstaklega vel við kvöldsól sem framkallar afar fallega liti og lýsingu, sérstaklega síðsumars.
Þorpið Flateyri stendur miðja vegu á nyrðri strönd fjarðarins, þekkt fyrir snjóflóð sem féllu 1995 og 2020.
Við botn fjarðarins stendur Hestfjall. Sitt hvorum megin við Hestfjall eru dalirnir Hestdalur og Korpudalur. Heiðin sem ekin er milli Önundarfjarðar og Dýrafjarðar heitir Gemlufallsheiði. Samkvæmt Landnámu var Önundur Víkingsson þar fyrstur maður að búa (bróðir Þórðar í Alviðru).
Capoeira
thumb|Capoeira í Roda Capoeira er brasilískur bardagadans, upprunalega kominn frá afrískum sebradansi kallaður „NiGolo“. Hann var dansaður á nýlendutímabilinu í Brasilíu af þrælum frá Afríku og í honum eru hreyfingar sem eiga mikið sameiginlegt með fimleikum. Capoeira er leikinn við annan Capoeirista í hring „Roda“ með tilheyrandi tónlist og söngvum.
Sveitserstíll
thumb|right|„Villa Fredheim“ við [[Krøderen í Noregi er af sveitserstíl]] Sveitserstíll er byggingarstíll sem kom til Íslands á síðasta áratug 19. aldar. Sveitserstíllinn barst til Íslands með norskum hval- og síldarútvegsmönnum og varð hér á landi að bárujárnssveitser.
Talað er um sveitserhús þegar viðkomandi bygging er byggð í þessum stíl, en einnig er talað um sveitserglugga eða annað þegar slíkt á uppruna sinn í hinum norska sveitser.
Lóa Hlín Hjálmtýsdóttir
Lóa Hlín Hjálmtýsdóttir (f. 1979) er íslenskur myndasöguhöfundur, teiknari, og tónlistarmaður. Hún er meðlimur í hljómsveitinni FM Belfast.
Ævi
Lóa lærði við Fjölbrautarskólann í Breiðholti og Listaháskóla Íslands og sótt námskeið við Parsons skóla í New York.
Hún hefur myndskreytt kennsluefni frá Menntamálastofnun.
Hún er meðlimur í hljómsveitinni FM Belfast og það er kærasti hennar, Árni Rúnar Hlöðversson, líka.
Myndasögur hennar eru vanalega einn rammi og fjalla um hversdagsleikann.
Hún vann að handriti og teikningu þáttanna um Hulla.
Myndasaga hennar um störutilhneigingu Reykvíkinga birtist í The Guardian 2019.
Hún vann að Skaupinu 2019 og Skaupinu 2020.
Birkifrekna
Birkifrekna (fræðiheiti: Atopospora betulina) er tegund sjúkdómsvaldandi svepps. Hún vex á laufblöðum ýmissa birkitegunda. Hún er algeng á Íslandi á dauðum laufblöðum birkis og fjalldrapa þar sem hún myndar svarta bletti 0,5-1 mm að breidd.
Hýsiltegundir
Birkifrekna finnst á mörgum birkitegundum víðsvegar um Norður-Ameríku og Evrasíu. Þekktir hýslar utan fyrir birkifreknu utan Íslands eru Betula chinensis, Betula divaricata, kirtilbjörk (B. glandulosa), dvergbjörk (B. humilis), fjalldrapi (B. nana), lindabjörk (B. occidentalis), næfurbjörk (B. papyrifera), hengibjörk (B. pendula), ilmbjörk (B. pubescens) og mýrahrís (B. pumila).
The Legend of Zelda: Twilight Princess
The Legend of Zelda: Twilight Princess, er tölvuleikur frá Nintendo, fyrir Wii og GameCube. Leikurinn var gefinn út sama dag og Wii kom út, þann 19. nóvember 2006 í Norður-Ameríku, 2. desember 2006 í Japan, 7. desember í Ástralíu og 8. desember í Evrópu. Twilight Princess er fyrsti leikurinn í The Legend of Zelda seríunum til að vera flokkaður sem T hjá ESRB, sökum svokallaðs teiknimyndablóðs og ofbeldis.
Stjórnspekin
Stjórnspekin (á forngrísku Πολιτικά, latínu Politica) er meginrit forngríska heimspekingsins og vísindamannsins Aristótelesar um stjórnmálaheimspeki. Ritið tekur upp þráðinn þar sem Siðfræði Níkomakkosar sleppir (en það endar á orðunum „Hefjum þá umræðuna“).
Yfirlit yfir efni Stjórnspekinnar
thumb|left|220px|Upphaf Stjórnspekinnar á frummálinu (forngrísku) ásamt handritafræðilegum og textafræðilegum skýringum neðanmáls.
PepsiCo
Fyrirtækið er skráð í Kauphöllina í New York.
Angkor
thumb|300 px|Loftmynd af Angkor Vat thumb|300 px|Kort yfir Angkor Angkor eru miklar borgarrústir í norðvesturhluta Kambódíu, rétt norðan við Tonle Sap-vatnið og í nágrenni við borgina Siem Reap. Angkor var höfuðborg og þungamiðja í því stórveldi sem ýmist er nefnt saman nafni eða Khmer-veldið og stóð frá 9. öld og langt fram á 15. öld.
Miðsvæði borgarrústanna er Angkor Thom, sem var aðalborgarsvæðið og er umkringt múr og sýkisgröf. Þekktustu byggingarnar eru Angkor Vat-musterið rétt fyrir sunnan Angkor Thom og Bayon sem liggur inni í sjálfu borgarsvæðinu. Allt í kringum Angkor eru stór lón og leyfar af vatnsveitukerfi sem var grundvöllur Angkor-veldisins þar sem það gerði hrísgrjónarækt í stórum stíl mögulega.
Það eru um 72 stærri rústir á svæðinu og um þúsund minni. Þær eru innan svæðis sem er um 24 kílómetrar frá austri til vesturs og 8 kílómetrar frá norðiri til suðurs. Það eru einungis steinbyggingarnar sem hafa varðveistts, þær timburbyggingar sem að öllum líkindum hafa verið á svæðinu eru allar horfnar.
Angkor var skráð á Heimsminjaskrá UNESCO árið 1992. Umfangsmikið viðhaldsverkefni er í framkvæmd á Angkor-svæðinu meðal annars til að halda undan frumskóginum, gera við grunna og skapa frárennsli svo byggingarnar skemmist ekki meir en orðið er. Angkor er orðin mikil ferðamannamiðstöð og koma þangað árlega um ein milljón ferðamanna.
Saga
Angkor var höfuðborg og trúarleg þungamiðja Khmerveldisins frá miðri 9. öld. Borgin var stofnuð af Jashovarman konungi og skipulögð í samræmi við heimssýn hindúismans með musteri helguðu Shiva í miðju. Eftirmenn Jashovarmans héldu síðan áfram að stækka borgina. Stærsta og þekktasta musterið, Angkor Vat, var reist á árunum frá 1112 til 1150 af Surjavarman II.
Hersveitir Cham tóku borgina og lögðu að nokkru í rúst árið 1177, en hún var síðan endurbyggð af Jayavarman VII, sem var búddisti. Hann lét meðal annars reisa það svæði mustera sem nefnt er Angkor Thom norðan við Angkor Vat, með hið fræga musteri Bayon sem miðpunkt. Á þessum tíma var mahajana búddismi ráðandi og voru fjölmörg musteri endurbyggð og breytt frá hindúískum helgidómum í búddíska. Á næstu ártugum og öldum skiptust á konungar sem ýmist aðhylltust hindúisma eða búddisma þar til theravada búddismi varð endanlega ríkistrú á 14. öld.
Leopold Kielholz
Leopold „Poldi“ Kielholz (f. 9. júní 1911 - d. 4. júní 1980) var knattspyrnumaður frá Sviss. Hann var fyrirliði og markahæsti leikmaður svissneska landsliðsins á HM 1934.
Angkor
Saga
Angkor féll hins vegar í gleymsku og hvarf að miklu í frumskóginn þangað til að franskir könnuðir og fornleifafræðingar í lok 19. aldar hófu rannsóknir á svæðinu. Eftir áratugi af styrjöldum á seinni hluta 20. aldar var þetta starf tekið upp á nýtt 1993 fjármagnað af og i samstarfi milli Frakklands, Japan og UNESCO.
Leopold Kielholz
Ævi og ferill
Leopold Kielholz fæddist í Basel og hóf knattspyrnuferil sinn með ýmsum borgarliðum, þar á meðal FC Basel frá 1930 til 1934. Hann lék fyrir ýmis lið í heimalandinu og Stade Reims í Frakklandi til ársins 1943 þegar hann lagði skóna á hilluna. Hann varð tvívegis svissneskur meistari með Servette FC Genéve, árin 1933 og 1934. Í seinna skiptið varð hann jafnframt markakóngur deildarinnar.
Hann var augljós kostur í svissneska landsliðið sem hélt til Ítalíu á HM 1934. Hann skoraði tvö fyrstu HM-mörk Sviss í 3:2 sigri á Hollandi og annað tveggja marka liðsins í 2:3 tapi gegn Tékkóslóvakíu. Kielholz skoraði alls 12 mörk í 17 landsleikjum sínum á árabilinu 1933 til 1938. Hann var í landsliðshópi Sviss á HM 1938 í Frakklandi en kom ekki við sögu.
Kielholz hafði verið spilandi þjálfari hjá Stade Reims 1936 til 1937. Hann stýrði síðar svissneska landsliðinu, fyrst frá 1950 til 1953 og svo aftur 1954 til 1958.
General Mills
thumb|right|Höfuðstöðvar General Mills General Mills er bandarískt fjölþjóðafyrirtæki sem aðallega framleiðir matvöru úr korni. Fyrirtækið var formlega stofnað í Minnesóta árið 1866. Það er með höfuðstöðvar í Golden Valley sem er úthverfi í Minneapolis. Fyrirtækið á og rekur nokkur af þekktustu vörumerkjum Bandaríkjanna eins og Betty Crocker, Cheerios, Lucky Charms, Green Giant og Pillsbury.
Amedeo Avogadro
thumb|Amedeo Avogadro
Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avogadro (9. ágúst 1776 - 9. júlí 1856), greifi Quaregna and Cerreto, var ítalskur vísindamaður, mest þekktur fyrir framlag sitt til sameindafræði, nú þekkt sem lögmál Avogadro, sem segir að jafnt rúmmál lofttegunda við sömu aðstæður (hitastig og þrýstingur) muni innihalda jafnt fjölda sameindir. Til að þakka honum er fjöldi grunneininga (atóm, sameindir, jónir eða aðrar agnir) í 1 móli af efni, 6.022140 76 × 10 23, þekkt sem tala Avogadros, ein af sjö SI grunneiningum og er táknað með N A.
Mandsjúkó
alt=Mynd sem sýnir Mandsjúkó ríki (dökkrautt). Önnur landsvæði undir Japanska keisaradæminu sýnd ljósrauð.|thumb|Mandsjúkó ríki (dökkrautt). Önnur landsvæði undir Japanska keisaradæminu sýnd ljósrauð. alt=Mynd af Puyi keisara Mandsjúkó (1934 –1945) í Hsinking borg (nú Changchun borg í Jilin héraði).|thumb|Puyi keisari Mandsjúkó (1934 –1945). alt=Mynd sem sýnir keisarahöll Puyi í Hsinking borg í Mandsjúkó (nú Changchun í Jilin héraði).|thumb|Keisarahöll Puyi í Hsinking borg í Mandsjúkó (Changchun borg í Jilin héraði). alt=Mynd af Þjóðfáni Mandsjúkó 1932-1945. Sinnepsguli liturinn táknaði Mansjú þjóðina, rauði liturinn stóð fyrir japönsku þjóðina, sá blái stóð fyrir Han kínverja, hvíti stóð fyrir mongólsku þjóðina og sá svarti stóð fyrir kóresku þjóðina.|thumb| Þjóðfáni Mandsjúkó 1932-1945. Sinnepsguli liturinn táknaði Mansjú þjóðina, rauði liturinn stóð fyrir japönsku þjóðina, sá blái stóð fyrir Han kínverja, hvíti stóð fyrir mongólsku þjóðina og sá svarti stóð fyrir kóresku þjóðina. Mandsjúkó, (kínverska: 滿洲國; rómönskun: Mǎnzhōuguó),  var opinberlega ríki í Mansjúríu á árunum 1932-1934 og keisaraveldi Mansjúríu frá 1934 til 1945, en var í raun leppríki Japans í Norðaustur-Kína og Innri Mongólíu. Mandsjúkó var stofnað árið 1932 úr þremur héruðum Mansjúríu eftir innrás Japana, og árið 1934 varð það gert að stjórnarskrárbundnu keisaraveldi. Það var ætíð undir raunverulegri stjórn Japans og naut takmarkaðrar alþjóðlegrar viðurkenningar.
Söguágrip
Á árunum 1896 til 1903 byggðu Rússar Suður- Mansjúríu járnbrautina sem tengdi höfn Dalian borg við Changchun borg í Jilin héraði, sem og Harbin í Heilongjiang héraði, og einnig við Trans-Síberíu lestarkerfið.
Eftir rússneska - japanska stríðið (1904–05) náði Japan, sem vaxandi heimsveldi, yfirráðum yfir rússnesk járnbrautar-, hafnar- og landhelgisréttindi. Frá þeim tíma styrkti Japan stöðugt ítök sín á efnahag Mansjúríu, að hluta til með harðstjórn en einnig með árangursríkri fjárfestingarstefnu og og efnahagslegri útþenslu. Þeir komu fyrir japönskum herjum á svæðinu.
Fyrir var landsvæðið Kwantung á Liaodong-skaga sem Japansveldi hafði verið tekið á leigu af Tjingveldinu árið 1895 eftir sigur í fyrsta kínverska-japanska stríðinu. Þeir misstu það landsvæði um skamma stund til Rússa en náðu aftur yfirráðum með endurnýjaðri leigutöku frá 1905 allt til 1945. Hið japanska Kwantung svæði var suðurodda Liaodong-skaga við Bóhaíhaf hafði mikla hernaðarlega og efnahagslega þýðingu.
Landsvæði Mansjúríu var heimaland mansjúa þjóðarbrotsins, þar á meðal voru keisarar Tjingveldisins sem ríktu yfir Kína á árunum 1644–1912. Mansjúþjóðin var þó í minnihluta í Mandsjúkó ríkinu, en Han kínverjar langfjölmennasta þjóðarbrotið. Kóreumönnum fjölgaði á Mandsjúkó-tímabilinu og þar voru einnig Japanir, Mongólar, Hvít-Rússar og aðrir minnihlutahópar. Margir Japanir settust að í hinni nýju „nýlendunni“ en eftir ósigur Japans árið 1945 voru landnemarnir fluttir til síns heima.
Mongólsku héruðin í vesturhluta Mansjúríu var stjórnað með aðeins öðru kerfi, til að viðurkenna þar mongólskar hefðir. Kwantung leigu-landsvæðið á suðurhluti Liaodong-skaga (nú Dalian) var áfram undir beinni stjórn Japans sem þar til síðari heimsstyrjöldinni lauk.
Árið 1931 fann japanska herliðið af Kwantung leigusvæðinu tilefni til að ráðast á kínverska hermenn og við hertöku Japana á Mansjúríu árið 1932, var lýst yfir stofnun Mandsjúkó sem „sjálfstæðs“ ríkis. Þeir settu Puyi fyrrum keisara Tjingveldisins þar yfir, fyrst sem stjórnanda en síðar lýstur sem „Kangde-keisarinn“. Áður hafði hann notið japanskrar verndar í japanska hluta Tianjin borgar (1925–1931).
Mandsjúkó ríki var í raun að fullu stjórnað af Japönum, sem notuðu aðstöðuna til frekari útrásar og landvinninga í Asíu. Japanir gáfu borginni Changchun (nú í Jilin héraði) nýtt nafn, Hsinking („ný höfuðborg“), og varð hún höfuðborg Mandsjúkó.
Mandsjúkó mætti mikili andspyrnu. Hópar skæruliða sem samanstóðu af mansjúrískum hermönnum, óbreyttum borgurum og kínverskum kommúnistum börðust gegn hernámi Japana. Að lokum lögðu herir Sovétríkjanna hald á land Mandsjúkó í ágúst 1945.Höfuðborgin Hsinking var stórskemmd og rænd af sovéskum herafla á síðustu dögum stríðsins og einnig í átökum kínverskra kommúnista og þjóðernissinna. Ríkisstjórn Mandsjúkó var leyst upp árið 1945 eftir uppgjöf Japanska keisaraveldisins í lok síðari heimsstyrjaldar. Ári síðar tóku kínversk stjórnvöld formlega við völdum á svæðinu.
Frá 1945 til 1950 var Puyi, fyrrum „Kangde-keisari“ Mandsjúkó, stríðsfangi Sovétríkjanna í Síberíu. Síðar var hann 10 ár í haldi í Liaoning héraði sem stríðsglæpamaður. Að lokum flutti hann til Beijing þar sem hann starfaði meðal annars sem garðyrkjumaður. Hann dó 61 árs gamall árið 1967.
Alive Festival
Alive Festival er kristin tónlistarhátíð sem spilar bara kristna tónlist eins og kristilegt rokk. Hátíðin hefur verið haldin frá 1988 og er haldin seint í júní. Hún er staðsett í Atwoot Lake Park í Mineral-borg í Ohio fylki.
Masafumi Yokoyama
Masafumi Yokoyama (fæddur 10. apríl 1956) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 31 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.
Köngen
250px|thumb|Loftmynd af Köngen
Köngen (sváfska: Kengga) er bæjarfélag í sveitarfélaginu Esslingen í Baden-Württemberg í Þýskalandi. Köngen er staðsett um það bil níu kílómetrum frá höfuðstaði sveitarfélagsins Esslingen am Neckar og sex kílómetrum frá Nürtingen.
YouTube
thumb|Merki myndbandavefsins YouTube
YouTube er myndasíða sem var opnuð 15. febrúar 2005. Þar geta notendur hlaðið inn, horft á og deilt myndböndum. YouTube var stofnað af þeim Chad Hurley, Steve Chen og Jawed Karim sem áður störfuðu fyrir PayPal.
YouTube notar HTML5 myndbandstækni til þess að dreifa myndböndum til áhorfenda. Hugmyndin á bakvið vefsíðuna er sú að hver sem er geti komið sínu eigin efni á netið án þess að greiða fyrir það. Á YouTube má finna fjölmargar gerðir myndbanda, til að mynda brot úr sjónvarpsþáttum, tónlistarmyndbönd auk efnis frá hinum almenna notanda svo sem kennslumyndbönd ýmiskonar og myndblogg. Vefurinn gerir hverjum sem er kleift að horfa á þessi myndskeið sér að kostnaðarlausu.
Tímaritið Time útnefndi YouTube nýjung ársins 2006. Í nóvember það ár keypti Google YouTube fyrir hlutabréfaeign í Google að verðmæti 1,65 milljarða Bandaríkjadollara.
Höfundarréttur
Þar sem daglega er sendur gífurlegur fjöldi myndbanda á YouTube er ógerlegt fyrir starfsmenn síðunnar að fylgjast með þeim öllum. Mörg dæmi eru um að efni sem á hvílir höfundarréttur sé sent inn á vefinn. Algóritmi hjálpar til við að finna höfundaréttarbrot. Við þessu er reynt að sporna með því að fleygja út því efni sem finnst, en eftir situr gífurlegur fjöldi myndbanda sem óæskilegt er að séu á vefnum. Mörg fyrirtæki og einstaklingar hafa fett fingur út í þetta og sumir hverjir hafa kært YouTube. YouTube dró úr fjölda þessara tilfella með því að gera samning við stór útgáfufyrirtæki um að birta tónlistarmyndbönd þeirra á vefnum sér til kynningarauka.
Jérôme Bonaparte
Jérôme Bonaparte (15. nóvember 1784 – 24. júní 1860) var yngsti bróðir Napóleons Bónaparte. Hann var konungur Vestfalíu (undir nafninu Hieronymus Napoleon) frá 1807 til 1813.
Árið 1807 útnefndi Napóleon, þá orðinn Frakkakeisari, Jérôme bróður sinn konung þýska ríkisins Vestfalíu. Jérôme fluttist þangað til höfuðborgarinnar Kassel og giftist Katrínu af Württemberg. Þau eignuðust saman soninn Napoléon Joseph Charles Paul Bonaparte og dótturina Mathilde Bonaparte. Eftir að konungsríki Jérôme var leyst upp í kjölfar ósigurs Napóleons gaf tengdafaðir Jérôme, konungurinn af Württemberg, honum aðalstitillinn fursti af Montfort.
Eftir að Napóleon sagði af sér og var sendur í útlegð flutti Jérôme til Ítalíu og kvæntist í þriðja sinn, nú aðalskonunni Giustinu Pecori-Suárez. Þegar bróðursonur Jérôme, Louis-Napoléon Bonaparte, varð forseti Frakklands árið 1848 og síðan Frakkakeisari árið 1852, var Jérôme útnefndur marskálkur Frakklands, forseti franska þingsins og fékk titilinn keisaralegur prins. Áður en Napóleon III fæddist sonur var Jérôme einnig um hríð erfingi að frönsku keisarakrúninni.
Núverandi meðlimir Bonaparte-ættar sem gera tilkall til frönsku keisarakrúnunnar eru afkomendur Jérôme þar sem hvorki Napóleon I né Napóleon III eiga skilgetna afkomendur á lífi.
Heilmannsbær
thumb|Heilmannsbær (Bjargarstígur 17) í júní 2009 Heilmannsbær er steinbær á Bjargarstíg 17 í Þingholtinu í Reykjavík. Bærinn er byggður á árunum 1879 til 1885. Fyrsti eigandi hússins var Jóhann V. Heilmann.
Alþýðusamband Íslands
thumb|right|150px|Merki ASÍ Alþýðusamband Íslands (ASÍ) er heildarsamtök íslenskra stéttarfélaga, stofnað 12. mars 1916. Í dag eru meðlimir þess um það bil 108.000 u.þ.b. helmingur starfandi vinnuafls. Félagsmenn eru hvort tveggja starfandi á almennum vinnumarkaði og hjá hinu opinbera. Á heimasíðu ASÍ segir að „verkalýðshreyfingin hafi að verulegu leyti byggt upp það velferðarkerfi sem við njótum góðs af í dag, samstaðan og fjöldinn gerir henni kleift að hafa pólitísk áhrif og móta þjóðfélagið að þörfum fólksins. ASÍ gerir kröfu um úrbætur, völd og áhrif fyrir hönd félaga sinna, en úrslitavaldið þegar mest á reynir, til dæmis við gerð kjarasamninga eða verkfallsboðun, er ætíð í höndum fólksins í stéttarfélögunum.“
Saga
Upp úr aldamótunum 1900, eftir því sem fleira fólk flutti á mölina og Reykjavík þandist út og stækkaði tóku menn eftir því að hyggilegt væri að stofna félög til þess að gæta hagsmuna vinnandi fólks. Þegar fyrri heimsstyrjöldin skall á kom lægð í íslenskt efnahagslíf og þótti þá nauðsynlegt að tengja starfsemi nokkurra verkalýðsfélaga í einu heildarsambandi. Þann 12. mars 1916 var Alþýðusamband Íslands stofnað af sjö félögum á fundi í Báruhúsinu, þau félög voru;
Stofnmeðlimir voru um 1500 manns, um fjórðungur voru konur en þær höfðu aðeins ári fyrr hlotið kosningarétt, sem var þó takmarkaður. Samhliða stofnun ASÍ var Alþýðuflokkurinn, sem var stjórnmálaarmur þess, einnig stofnaður. Á stofnþinginu var Ottó N. Þorláksson kosinn forseti sambandsins, varaforseti varð Ólafur Friðriksson og Jón Baldvinsson ritari. Gegndu þeir þessum embættum þar til haldið var fyrsta reglulega þing ASÍ síðar sama ár. Þá tók Jón Baldvinsson við sem forseti og Jónas Jónsson frá Hriflu tók við embætti ritara.
Árið 1940 var Alþýðuflokkurinn aðskilinn frá ASÍ svo að verkalýðsfélagið gæti höfðað til allra vinnandi stétta óháð stjórnmálaskoðunum þess. Þó sneri ASÍ aftur á braut stjórnmálanna 1955 þegar ákveðið var á stjórnarfundi að stofna á ný stjórnmálaflokk, Alþýðubandalagið.
Listasafn ASÍ var stofnað 1961 í kjölfar þess að Ragnar í Smára, bókaútgefandi, gaf ASÍ listaverkasafn sitt.
Aðildarfélög
Aðildarfélög telja 64 talsins og er skipt niður í fimm landsambönd að sjö landsfélögum undanskildum.
Starfsemi
Miðstjórn ASÍ sér um daglegan rekstur, hún er kosin ár hvert á ársfundi ASÍ til tveggja ára í henni sitja 13 fulltrúar auk forseta og varaforseta. Annað hvert ár er forseti kosinn sérstaklega og sex meðstjórnendur, en hitt árið varaforseti og sjö meðstjórnendur. Síðasti forseti ASÍ var Drífa Snædal.
Auk þess eru kosnir ellefu varamenn. Sex það árið sem forseti er kjörinn og fimm það árið sem varaforseti er kjörinn.
Seturétt á ársfundi eiga samtals 290 ársfundarfulltrúar og er þeim sætum skipt milli landsambanda og landsfélaga í hlutfalli við fjölda félagsmanna þeirra. Þó er hverju aðildarfélagi tryggður a.m.k. einn fulltrúi.
Landvinningamaður
Landvinningamaður var blanda ævintýramanns og hermanns sem reyndi að ná yfirráðum á tilteknu byggðu landsvæði í nafni Spánarkonungs en fyrst og fremst að eigin frumkvæði. Landvinningamenn unnu oft lönd sem sá heimur sem þeir komu frá hafði takmarkaða vitneskju um. Þeir sóttust yfirleitt eftir landstjóratign frá konungi í krafti þess að hafa lagt svæðið undir hann. Hugtakið landvinningamaður má ekki rugla saman við landkönnuð, þó að landvinningamenn hafi oft verið landkönnuðir um leið. Hugtakið er nánast eingöngu notað um spænska leiðangursforingja (sp. Conquistadores) sem lögðu undir sig stór svæði í Mið- og Suður-Ameríku á 16. og 17. öld, en stundum líka um hliðstæður þeirra. Þannig er orðið stundum notað um t.d. norsku ævintýramennina sem stofnuðu Land Eiríks rauða á Grænlandi í byrjun 20. aldar.
Blackburn
thumb|Blackburn. Blackburn er borg í Lancashire, Englandi. Íbúafjöldi er um 118.000 manns (2011). Blackburn byggðist upp sem vefnaðarbær allt frá 13. öld þegar ull var mikilvæg vara. Bómull tók við á 18. öld sem mikilvægasta vefnaðarvaran. Í byrjun 20. aldar varð hrun í vefnaðariðnaðinum og yfir 50 verksmiðjur lokuðu. Töluvert af asískum innflytjendum búa í borginni.
Blackburn Rovers er knattspyrnulið borgarinnar.
Svanaprinsessan
Svanaprinsessan (enska: The Swan Princess) er bandarísk teiknimynd frá árinu 1994. Hún byggir á listdanssýningunni svanavatnið.
Sakka
Sökkubændur á 20. öld
Verndunarlíffræði
Verndunarlíffræði fæst við rannsóknir á líffræðilegum fjölbreytileika jarðar með það fyrir augum að vernda tegundir og búsvæði þeirra gegn síaukinni eyðingu af mannavöldum. Greinin kom fram á sjónarsviðið um sama leyti og hugtakið „líffræðilegur fjölbreytileiki“ í upphafi 9. áratugar 20. aldar út af vaxandi áhyggjum vísindamanna af aukinni tíðni útdauða og búsvæðaeyðingar af mannavöldum. Verndunarlíffræði er þverfaglegt fag sem tengir saman líffræði, hagfræði og auðlindastjórnun.
Gunnar Hansson
Gunnar Hansson (fæddur 26. maí 1971) er íslenskur leikari. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sitt í þáttunum Sigtið sem Frímann Gunnarsson.
Mælskufræðin
thumb|left|180px|Upphaf ritsins Mælskufræðin á frummálinu (forngrísku) ásamt handritafræðilegum og textafræðilegum skýringum neðanmáls. Mælskufræðin (á latínu: Ars Rhetorica) er rit eftir forngríska heimspekinginn Aristóteles.
Keynesísk hagfræði
Keynesismi, einnig þekkt sem keynesísk hagfræði, er hagfræðikenning sem sett var fram af hagfræðingnum John Maynard Keynes en þaðan kemur nafn hennar. Keynes setur fram þessar kenningar í bók sem hann skrifaði árið 1936 sem ber nafnið General Theory of Employment, Interest and Money. Eftir útgáfu bókarinnar réðu Keynesískar hagfræðikenningar ríkjum þegar það kemur að þjóðhagfræði um miðja 20. öld á eftirstríðsárum seinni heimsstyrjaldarinnar og var ríkjandi nálgun vestrænna ríkisstjórna fram á áttunda áratuginn.
Megin atriði kenninganna og líkananna snertir á hlutverki ríkisvalds í efnahagsstjórnun. Kenningin sýnir fram á að hvernig hægt er að hafa áhrif á efnahagsstefnu til að endurvekja eftirspurn og stuðla að neyslu. Samkvæmt Keynes hefur heildarneysla í hagkerfinu þau mestu áhrif á framleiðslu, atvinnu og verðbólgu. Keynesismi er eftirspurnarkenning sem einbeitir sér á breytingar í hagkerfinu til skamms tíma og sýnir að inngrip ríkisvalda kemur hagkerfinu í jafnvægi. Keynisian hagfræðingar trúa því að þegar eftirspurn er lág verður efnahagsleg lægð en þegar eftirspurn er mikil verður verðbólga. Þeir halda því fram að hægt sé að draga úr slíkum hagsveiflum með inngripi stjórnvalda og seðlabanka.
Helstu einkenni keynesísku hagfræðinnar er mikilvægi þess að örva eftirspurn en gera það með því að fjárfesta þá peninga í fjármagn fyrir fyrirtæki sem síðan fjárfesta peningum í aðra og búa þannig óbeint til atvinnu og eftirspurn. Fyrir Keynes er helsta hætta í landi atvinnuleysi, það dregur úr framleiðslu og peningaflæði til skamms tíma hægist og kemur í veg fyrir að hagkerfið hreyfist. Mikilvægt er að ríkisfjármálastefnan sem framkvæmd er kemur hagkerfinu á jafnvægi og stjórnar því á sama tíma.
Þó að flestir hagfræðingar halda því fram að hægt sé að endurheimta fullt atvinnustig ef launastig lækkar, halda Keynesian hagfræðingar að fyrirtæki ráða ekki starfsmenn til að framleiða vöru sem ekki er hægt að selja en þeir telja að atvinnuleysi stafi að lágri eftirspurn eftir vöru og þjónustu. Keynesismi er talin vera "eftirspurnar kenning" í hagfræði og einbeitir sér að skammtíma hagsveiflur.
Saga keynesískar hagfræði
Keynesísk hagfræði þróaðist á tíma Kreppunar miklu sem varð eftir að hlutabréfaverð féll harkalega í Bandaríkjunum árið 1929. Frá hugmyndum Keynes setti hann fram keynesísku kenninguna í bók hans General Theory (1936) til þess að reyna skilja Kreppuna miklu. Kenning Kyenes var sú fyrsta sem sýndi almennilega fram á áhrifum inngripi stjórnvalda á hagkerfið og að útgöld stjórnvalda og lægri skattar geta örvað eftirspurn og togað heiminn úr Krepunni miklu.
Nýklassísk keynesísk hagfræði naut mikillar vinsældar og réð yfir þjóðhagfræði kenningum á eftirstríðsárunum. Lengi var talið þetta tímabil kenyesískrar hagfræðar talin vera byltingkennt í hagfræði. Keynesian kerfið var vægast sagt áhrifamikið og var talið vera stefna flest allra vestræna ríkja á eftirstríðsárunum. Hagfræðingar urðu flest allir "keynesískir" eftir útgáfu General Theory (1936) og eru þeir helstu ásamt Keynes, Michal Kalecki (1899 - 1970), Roy Harrod (1900 - 1978), Joan Robinson (1903 - 1983) og Nicholas Kaldor (1908 - 1986) en eru þetta helstu brautryðjendur Keynesískrar hagfræðar eftir seinni heimsstyrjaldarinnar (1945).
Hagfræðilíkön
Nýklassísk keynesísk hagfræðilíkön voru samsett af hópi keynesíska hagfræðinga á eftirstríðsárunum. Það umfangsmesta af þeim líkönum var IS-LM líkanið, fyrst sýnt fram af hagfræðingnum John Hicks. Líkanið sýndi fram á og ýtti undir hugmyndir Keynes í bók hans, General Theory. Seinna á eftirstríðsárunum bættu nýklassískir keynesískir hagfræðingar við alræmdu Philips kúrvunni í hóp líkanna þeirra en þeir töldu að líkanið gæti útskyrt verðbólgu í nýmyndun þeirra af keynesískri hagfræði.
Markmið hagfræðinganna var að setja fram og útskýra nýklassísk keynesísk hagfræðisambönd. Til að mynda var neyslufallið gert formlegt af vanda nytjahámörkunar af Franco Modigliani og Richard Brumberg, fjárfestingarfallið á rætur að rekja til hagnaðarhámörkun, sett fram af Dale W. Jorgensen og peningaeftirspurnarfallið var sett fram frá nytjahámörkun af William Baumol og James Tobin.
Gullöld eftirstríðsáranna
Keynesian hagfræðingar halda því fram að efnahagslega gullöldin á eftirstríðsárunum stafaði af upptöku keynesískrar stefnu í efnahagskerfinu beint eftir seinni heimsstyrjöldina árið 1945. Hagvöxturinn sem Evrópa og Bandaríkin nutu var þá af beinum áhrifum keynískra hagfræðakenninga. Með meiri fjárfestingu ríkisins til að örva eftirspurn og stuðla að neyslu hækkar atvinnustigið.
Vestræn ríki fjárfestu mikið í efla aðfanga ríkjanna beint eftir seinni heimsstyrjöldina (1945) og þá sérstaklega í endurbyggingu borga eftir tortímingu seinni heimsstyrjaldarinnar. Einnig er merkt að minnast á byggingu vegakerfisins í Bandaríkjunum árið 1956 sem ber nafnið “Interstate Highway System”. Þetta var eitt af mestu afrekum þáverandi forseta, Dwight D. Eisenhower sem var forseti Bandaríkjanna á árunum 1953 - 1961. Bandaríska vegakerfið er eitt af þeirra stærstu aðföngum. Á tímanum var þó tilgangur vegakerfisins sá að gera íbúum kleift að getað flúið stórborga auðveldlega ef það skyldi koma árás en á þessum tíma var kalda stríðið yfirvofandi.
Það sem einnig er talið hafa ýtt undir hagvöxt eftirstríðsáranna er kenningin um að eftir seinni heimsstyrjöldina varð svokallað varanlegt stríðs hagkerfi. Vestræn ríki myndu enn eyða miklum pening í fjármuni sem renna til hernaðarmála. Þessi kenning gefur til kynna að þessi mikla fjárnotkun myndi koma hagkerfinu í jafnvægi. Þetta hefur einnig verið kallað “Hernaðar keynesismi”. Kenningin hélt því fram að Bandaríkin myndu halda áfram eðli stríðshagkerfis og þrátt fyrir að friður ríkti og að hernaðarútgjöld myndu ekki lækka mikið. Þetta myndi leiða til lægra hlutfall atvinnulausra í samanburði við fjórða áratug 20. Aldar. Það sem einnig ýtir undir þessa kenningu er að þeir sem gegnuðu herþjónustu fengu eftirlaun frá ríkinu til þess að eyða í neyslu.
Áhrif keynesiskrar hagfræði
Eins og nefnt var hér áður fyrr voru áhrif keynesískrar hagfræðar afar mikil. Þessar kenningar Keynes náðu að koma jafnvægi á hagkerfið eftir seinni heimsstyrjöldina. Það sem fráskilur Keynes frá öðrum hagfræðingum er trú hans á aðgerðarstefnu til að draga úr umfangi hagsveifla sem keynesískir hagfræðingar telja vera meðal þeirra mikilvægustu efnahagsvandamála. Keynes hélt því fram að hið opinbera ætti að leysa vandamál hagkerfisins til skemmri tíma litið í stað þess að að leyfa markaðnum að ná sér til lengri tíma en hann segir í bók sinni A Tract on Monetary Reform (1923), „Til lengri tíma, erum við öll dauð“.
Af því að heildareftirspurn er aðalatriði keynesískrar hagfræði eru jákvæð áhrif hennar bættir innviðir og aukið atvinnustig. Þessir tveir þættir eru lækka verðbólgu, hækka kaupmátt og skapa meiri skatttekjur fyrir hið opinbera. Annað jákvætt er að neytendur geta séð árangurinn út frá fjárfestingu ríkis í innviðum sem skapar aukið sjálfstraust neytenda.
Hvort hagvöxtur gullaldar eftirstríðsáranna sem ríkti yfir um miðja 20. öld sé að beinum áhrifum keynesískar hagfræðar er þó deilt mál. Frjálshyggjuhagfræðingar vilja meina að það hafi verið frelsi einstaklingsins og frjáls verslun sem kom markaðinum á jafnvægi og leggja þeir áherslu á takmörkuðu afskipti ríkisins.
Sagnfræðingurinn Burton Folsom, fæddur árið 1947, taldi að Keyneísk plön fyrir eftirstríðsárin í Bandaríkjunum voru afnumin strax eftir dauða þáverandi forseta Bandaríkjanna, Franklins D. Roosevelt, árið 1945 fyrir stríðslok seinna á árinu. Þetta setur Folsom fram í bók hans FDR goes to war (2011). Eftir dauða Roosevelt vildi Folsom meina að Bandaríska ríkið hafi hætt við flest allar keynesískar aðgerðir og fariðí að stöðva verðlagseftirlit og lækkað skatta. Folsom færði rök fyrir því að út frá þessum frjálshyggjustefnum hafi hagkerfið náð jafnvægi og búið til nánast fullt atvinnustig.
Hvítárvellir
Hvítárvellir er gamalt stórbýli og höfðingjasetur í Borgarfirði við ósa Hvítár. Jörðin þótti ein mesta kostajörð landsins og var meðal annars ein mesta laxveiðijörð í Borgarfirði. Þar var neðsta lögferja á Hvítá og síðar var gerð þar brú. Þarna lá því þjóðvegurinn um allt þar til Borgarfjarðarbrúin var byggð, auk þess sem Hvítá var notuð til flutninga, og var því löngum gestkvæmt á Hvítárvöllum.
Þar voru kaupstefnur á sumrin til forna og reistu norskir kaupmenn sér þar búðir. Þaðan var Böðvar sonur Egils Skallagrímssonar að koma þegar bátur hans fórst og hann drukknaði ásamt fleirum. Á völlunum kom líka fjölmenni saman til knattleika á söguöld að því er segir í Egils sögu og það var á Hvítárvöllum sem Egill varð fyrst mannsbani, sjö ára að aldri, þegar hann vó Grím Heggsson frá Heggstöðum eftir að hafa farið halloka fyrir honum í knattleik.
Á fyrri hluta 18. aldar bjó Sigurður Jónsson (1679-1761) sýslumaður á Hvítárvöllum ásamt konu sinni, Ólöfu Jónsdóttur. Fyrri maður hennar dó í Stórubólu 1707, nokkrum dögum eftir brúðkaupið. Hún þótti góður kvenkostur og vildu margir giftast henni en Sigurður var hlutskarpastur. Var sagt að einhver vonsvikinn vonbiðill hefði þá sent þeim draug sem nefndur var Stormhöttur. Hann var þó fljótt settur niður en vonbiðillinn sendi þá annan draug í staðinn og var það Hvítárvalla-Skotta, sem löngum var kennt um ýmiss konar óhöpp og óskunda á Hvítárvöllum. Margir kenndu henni um stórbruna sem varð á Hvítárvöllum 1751, þegar sjö manns brunnu inni, þar á meðal Páll sonur Sigurðar og Ólafar, sem fórst þegar hann reyndi að bjarga börnum úr eldinum.
The Tallest Man on Earth
Gagnrýnendur líkja The Tallest Man on Earth gjarnan við Bob Dylan. Bæði vegna tónlistarstíls og söngstíls. Þegar kemur að lagatextum segist Kristian Matsson hafa kynnst mikið af gömlum, góðum amerískum lagahöfundum í gegnum Bob Dylan. Þegar hann hlustaði á Bob Dylan fimmtán ára gamall pældi hann mikið í áhrifavöldum Bob Dylans og fór í kjölfarið að hlusta á Pete Seeger og Woody Guthrie.
Aðalmerki The Tallest man on earth er gítarleikurinn. Þegar kemur að tækni notast hann sérstaklega við strengjastillingar sem mynda opna hljóma og þar af leiðandi síður hefðbundna strengjastillingu. Hann lærði á klassískan gítar sem barn, en segist "ekki hafa verið með athyglina á tónlistarnáminu" og í lok gagnfræðiskóla "fékk hann leið á að læra á gítar því það var engu frábrugðnar en að læra stærðfræði." Það var ekki fyrr en hann var um tvítugt að hann fór aftur að spila á gítar. Það var vegna þess að hann kynntist opnum strengjastillingum í gegnum tónlistarmanninn Nick Drake. Hann varð hrifin af þeim stíl því þá gat hann einbeitt sér að söng samhliða því að gera flóknar gítarlínur.
Hreiðar Már Sigurðsson
Hreiðar Már Sigurðsson (f. 19. nóvember 1970) var forstjóri Kaupþings fyrir bankahrunið. Hreiðar Már var handtekinn í lok skýrslutöku hjá sérstökum saksóknara þann 6. maí 2010. Hann var sá fyrsti sem handtekinn var í kjölfar bankahrunsins 2008. Seinna sama dag var Magnús Guðmundsson, sem var bankastjóri Kaupþings í Lúxemborg einnig handtekinn og færður til yfirheyrslu og voru báðir sakfelldir í febrúar 2015 í Hæstarétti.
Ævi og störf
Hreiðar ólst upp í Stykkishólmi og lauk stúdentsprófi við Verslunarskólann. Á háskólaárunum var Hreiðar Már í Stúdentaráði fyrir Vöku. Þar voru með honum fyrrverandi kollegar hans, þeir Bjarni Ármannsson, forstjóri Íslandsbanka, og Sigurjón Þ. Árnason, bankastjóri Landsbankans. Eftir að hafa lokið viðskiptafræðiprófi við Háskóla Íslands árið 1994 gekk hann beint til liðs við Kaupþing, þar sem fyrir voru Bjarni Ármannsson og Sigurður Einarsson. Ármann Þorvaldsson bættist í hópinn sama ár. Hreiðar var síðan yfir Kaupþingi í New York frá 1998 til 2002 en þá var hann gerður að forstjóra Kaupþings.
Eftir hrunið fluttist hann til Lúxemborgar og starfaði þar við ráðgjafafyrirtækið Consolium sem hann stofnaði ásamt Ingólfi Helgasyni, sem hafði starfað sem forstjóri Kaupþings á Íslandi.
Hreiðar er kvæntur og á þrjú börn. Systir Hreiðars er Þórdís Sigurðardóttir.
Kambgarn
Kambgarn er band spunnið úr ull sem áður hefur verið kembd, teygð og kömbuð þannig að aðeins eru eftir í henni löng, slétt samhliða ullarhár. Kambgarnið er sléttara og jafnara en venjulegt ullargarn, enda hafa stystu hárin verið kembd úr ullinni.
Middlesex
frame|Middlesex á Englandi.
Middlesex er sögufræg sýsla á Suðaustur-Englandi. Fram að árinu 1965 stækkaði stórborgarsvæði Lundúna svo að það náði yfir þorra sýslunnar. Nafnið er dregið af Middleseaxan frá árið 704 sem táknar „Mið-Saxar“.
Sýslan innlimaði Lundúnaborg og Westminster. Lundúnaborgin hefur notið sjálfstjórnar síðan 13. öld.
Í dag er skiptist Middlesex í allmörg úthverfi Lundúna.
Kings Canyon-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning þjóðgarðsins. thumb|Nákvæmara kort. thumb|Kings Canyon. thumb|General Grant. thumb|Landslag.
Kings Canyon-þjóðgarðurinn (enska: Kings Canyon National Park) er þjóðgarður í Kaliforníu. Hann er í suður-Sierra Nevada-fjöllum og er tæpir 1900 ferkílómetrar að stærð. Evrópskir landnemar fóru fyrst um svæðið á miðri 19. öld. Maður að nafni John Muir vakti athygli á fegurð svæðisins og síðar kom það inn á borð yfirvalda. Þjóðgarðurinn var stofnaður árið 1940 til að vernda skógarlundi risarauðviðar. Áður var verndað svæði innan núverandi þjóðgarðs sem hét General Grant National Park en hann var stofnaður til að vernda stærsta tré í heimi; General Grant.
Gljúfrið Kings Canyon, hvers landsvæði þykir svipa til Yosemitedal með sína graníttinda og er eitt dýpsta gljúfur Bandaríkjanna og nær 2500 metra dýpt. Austur af gljúfrinu eru Sierra Crest-tindarnir og ná þeir hæsta punkti þjóðgarðsins í North Palisade eða 4343 metra hæð. Minna er um stærri spendýr á þessu svæði en talsvert af nagdýrategundum og fuglum. Tjaldsvæði innan garðsins eru í rúmum 2000 metra hæð. Sequoia National Park sem er aðalvaxtarsvæði risarauðviðartrjáa á landamæri að Kings Canyon-þjóðgarðinum.
Selaginella
Mosajafni er eina tegund ættkvíslarinnar sem vex á Íslandi, og heitir hún eftir honum. Ættkvíslin inniheldur um 700 tegundir.
Frýgísk tóntegund
Frýgísk tóntegund er ein kirkjutóntegundanna (sjá tónstigi). Hún er díatónísk, þ.e. misstíg líkt og dúr og moll, en litlu bilin liggja milli fyrsta og annars tóns og þess fimmta og sjötta.
Titanic
RMS Titanic var breskt, gufuknúið farþegaskip og stærsta skip sem byggt hafði verið fram að því. Skipið lagði af stað frá Southampton í jómfrúarferð sína 10. apríl 1912. Skipið var á leiðinni til New York með stoppi í Frakklandi og Írlandi. Á fjórða degi siglingar 14. apríl kl. 23:40 sigldi skipið utan í borgarísjaka, rúmlega 600 km frá Nýfundnalandi. Klukkan 2:20 eftir miðnætti brotnaði skipið í tvennt og sökk.
Þau sem létust
Börn, fyrsta farrými: samtals 6,  látin: 0  bjargað: 6      lifðu af:100%  létust: 0% Konur, fyrsta farrými: samtals 144, látnar: 4  bjargað: 140      lifðu af:97,22%  létust:2,78% Karlar, fyrsta farrými: samtals 175, látnir:118  bjargað 57      lifðu af:32,57% létust:67,43%
Börn, annað farrými: samtals 24, látin: 0  bjargað 24      lifðu af:100% létust:0% Konur, annað farrými: samtals 93, látnar: 13  bjargað: 80      lifðu af:86,02% létust:13,98% Karlar, annað farrými: samtals 168, látnir: 154   bjargað: 14      lifðu af:8,33% létust:91,67%
Börn, þriðja farrými: samtals 79, látin: 52  bjargað: 27      lifðu af:34,18% létust:65,82% Konur, þriðja farrými: samtals 165, látnar: 89 bjargað: 76      lifðu af:46,06% létust:53,94% Karlar, þriðja farrými: samtals 462, látnir: 387 bjargað: 75      lifðu af:16,23% létust:83,77%
Konur, áhöfn: samtals 23, látnar: 3 bjargað: 20      lifðu af:86,96% létust:13,04% Karlar, áhöfn: samtals 885, látnir: 693 bjargað: 192     lifðu af:21,69% létust:78,31%
Samtals lifðu af 31,97% þeirra sem á skipinu voru en 68,03% létust.
Um reiðmennsku (Xenofon)
Um reiðmennsku er rit eftir forngríska rithöfundinn Xenofon. Í ritinu fjallar Xenofon ítarlega um val á hestum, umönnum þeirra og þjálfun, bæði til hernaðar og einkanota.
Fritillaria dagana
Fritillaria dagana er tegund af Liljuætt sem vex eingöngu í suður Síberíufjöllum. Henni var fyrst lýst af Nikolaj Stepanovitsj Toertsjaninov 1834.
Útbreiðsla og kjörlendi
Fritillaria dagana vex í suður Síberíu. Vex í Irkutskhéraði, Chita,Buryatia, Tuva og Jakutíu. Tegundin vex í fjallatúndrum, grasklæddum fjallaskógum, engjum og skógum.
Creation Festival
Creation Festival er kristin tónlistarhátíð sem er ein af þeim elstu sem til eru. Hún hefur verið haldin frá árinu 1979 og hefur hýst marga af þekktustu kristnu rokkhljómsveitunum. Fyrsta árið var hátíðin haldin í Lancester í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum en þá kom Billy Graham sem er einn að meðlimum The Crusaders sem voru frumkvöðlar í kristilegu rokki.
Christopher Lee
thumb|right|Christopher Lee Sir Christopher Frank Carandini Lee (f. 27. maí 1922; d. 7. júní 2015) var enskur leikari sem er einkum þekktur fyrir að hafa leikið illmenni í kvikmyndum. Hann varð fyrst frægur í hlutverki Drakúla greifa í nokkrum kvikmyndum frá Hammer Film Productions. Síðar lék hann meðal annars Francisco Scaramanga í Bond-myndinni Maðurinn með gylltu byssuna, Sarúman í Hringadróttinssögu og Dooku greifa í Stjörnustríðsmyndum II og III.
10. maí
10. maí er 130. dagur ársins (131. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 235 dagar eru eftir af árinu.
Eldaskildagi er þennan dag á Íslandi.
Kellogg Company
Fyrirtækið er skráð í Kauphöllina í New York.
NGC 2683
thumb|right|300px|NGC 2683 NGC 2683 er þyrilþoka. Þokan er í 20 milljón ljósára fjarlægð frá jörðu.
Vesturgermönsk tungumál
[[Mynd:Germanic languages in Europe.png|240px|thumb|right|Germönskum málum í Evrópu er skipt í norður- (blá) og vesturgermönsk (græn, gul og appelsínugul) mál.
Norræn tungumál {{legend|#00FFFF|íslenska}} {{legend|#00CED1|færeyska}} {{legend|#007ffe|norska}} {{legend|#003f7f|sænska}} {{legend|#0000FF|danska}} Vesturgermönsk tungumál {{legend|#D2691E|skoska}} {{legend|#ffa500|enska}} {{legend|#E2BD00|frísneska}} {{legend|#FFF435|hollenska}} {{legend|#ADFF2F|lágþýska}} {{legend|#008000|þýska}} ]]
Vesturgermönsk tungumál eru stærsti af þremur hefðbundnum undirflokkum germönsku málanna og er þar átt við mál eins og ensku, hollensku og afríkönsku, þýsku, frísnesk tungumál og jiddísku.
Hinir tveir hefðbundnu undirflokkarnir eru norður- og austurgermönsk mál.
Bamir Topi
thumb|Bamir Myrteza Topi
Bamir Myrteza Topi (f. 24. apríl, 1957 í Tírana) var forseti Albaníu frá 24. júlí, 2007, til 24. júlí, 2012.
Chuck (sjónvarpsþáttur)
Eftir tveggja mánaða „Björgum Chuck“-herferð á vegum aðdáenda fékk Chuck grænt ljós á þriðju þáttaröðina sem inniheldur 19 þætti. Stór samningur á milli NBC og Subway-veitingastaðarins var einnig kynntur til þess að mæta kostnaði við gerð þáttaraðarinnar.
Fjórða þáttaröðin var samþykkt í maí 2010 og pantaði NBC 13 þætti en bætti svo 11 þáttum til viðbótar og innihélt fjórða þáttaröðin 24 þætti. Í maí 2011 pantaði NBC fimmtu þáttaröðina sem er í senn lokaþáttaröðin af Chuck og samanstendur af 13 þáttum.
Söguþráður
Chuck Bartowski (Zachary Levi) er á þrítugsaldri, býr í Burbank í Kaliforníu og vinnur sem tölvusérfræðingur í Nerd Herd-þjónustunni í Buy More-verslun, stórri raftækjaverslun, með besta vini sínum, Morgan Grimes (Joshua Gomez). Chuck er gáfaður er skortir metnað. Systir hans, Ellie (Sarah Lancaster) og kærastinn hennar, Devon „Captain Awesome“ Woodcomb (Ryan McPartlin) eru læknar sem eru stöðugt að hvetja Chuck til að koma sér á rétta braut, bæði í einkalífinu og í vinnunni. Sama kvöld og afmælisveisla Chucks er, fær hann tölvupóst frá fyrrum herbergisfélaga sínum í Stanford, Bryce Larkin, sem nú er CIA-fulltrúi. Þegar Chuck opnar skeytið hlaðast öll leyndarmál bandarísku ríkisstjórnarinnar inn í heilann á honum. Bæði NSA og CIA vilja fá leyndarmálin til baka og senda þau bestu fulltrúana sína á vettvang — John Casey (Adam Baldwin) frá NSA og Söruh Walker (Yvonne Strahovski) frá CIA til að ná leyndarmálunum.
Eftir að Bryce Larkin stal leyndarmálunum og eintak ríkisstjórnarinnar eyðilagðist þegar Bryce reyndi að flýja, og þegar Chuck sér upplýsingarnar fyrir sér þegar hann sér eitthvað sem er í gagnagrunninum (svo sem andlit, raddir, upplýsingar, kóðar o.fl.), verður hann nýja leynivopn ríkissjtórnarinnar og neyðist til þess að hjálpa þeim með nýju þekkingunni sinni að berjast við hryðjuverkamenn og fleiri glæpamenn. Til þess að gæta fyllsta öryggis verður Chuck að halda þessu öllu saman leyndu fyrir fjölskyldu sinni og vinum, sem neyðir Casey og Walker til þess að finna sér venjulegan stað í lífi Chucks; Sarah þykist vera kærasta Chucks og fær vinnu á veitingastað nálægt Buy More (í fyrstu þáttaröðinni er það Wienerlicious en nú Orange Orange), á meðan Casey fær starf í Buy More sem sölumaður.
Fyrsta þáttaröð (2007-2008)
Í fyrstu þáttaröðinni þarf Chuck fljótt að aðlagast hinum banvæna njósnaheimi undir verndarvængjum Söruh Walker og Johns Casey majór. Chuck reynir líka að komast að því hvers vegna Bryce sendi honum gagnagrunninn.
Önnur þáttaröð (2008-2009)
Chuck situr fastur með Intersect-tölvuna í heilanum í sér og reynir að finna Orion, manninn sem bjó til Intersect-tölvuna. Fulcrum, óvinanjósnahópur er líka að leita að honum. Ellie og Devon undirbúa brúðkaupið sitt og vill Chuck finna föður þeirra Stephen J. Bartowski.
Þriðja þáttaröð (2010)
Í þriðju þáttaröðinni reynir Chuck að stjórna nýju Intersect-tölvunni - Intersect 2.0 sem gerir honum kleift að öðlast ýmsa hæfileika. Sarah og Casey eiga að þjálfa Chuck að verða njósnari og Morgan kemst að leyndarmáli Chucks. Njósnahópurinn The Ring er nýr óvinur Bartowski-teymisins.
Fjórða þáttaröð (2010-2011)
Í fjórðu þáttaröð reynir Chuck að finna móður sína, Mary Bartowski, sem hvarf þegar hann var tíu ára. Ellie og Devon eiga von á barni og Chuck ákveður að biðja Söruh að giftast sér. Rússneski vopnasalinn Alexei Volkoff er aðalóvinur Bartowski-teymisins.
Fimmta þáttaröð (2011-2012)
Chuck og Sarah Bartowski hafa stofnað Carmichael Industries, sjálfstætt starfandi njósnafyrirtæki. Morgan er nú með Intersect 2.0 og þarf Chuck að leiðbeina honum. Casey hittir gamla ástkonu sína Gertrude Verbanski sem rekur Verbanski Corp, aðalkeppinaut Carmichael Industries. Margir óvinir úr fortíðinni koma aftur en fyrrum CIA-fulltrúinn Nicholas Quinn er aðalskúrkurinn og ætlar sér að ná nýrri útgáfu af Intersect - Intersect 3.0.
Hugmynd
Josh Schwartz og Chris Fedak skrifuðu handritið af fyrsta þættinum sem var gefið grænt ljós á í janúar 2007. Schwartz og Fedak gengu báðir í háskólann í Suður-Kaliforniu og fékk Fedak Schwartz í lið með sér. Joseph Mcginty Nichol, sem var með-framleiðandi Schwartz í The O.C., leikstýrði fyrsta klukkutímanum af þáttaröðinni og varð síðan einn af aðalframleiðundunum í gegnum fyrirtæki sitt, Wonderland Sound and Vision. Fedak, Peter JOhnson, Scott Rosenbaum, Matthew Miller og Allison Adler voru með-framleiðendur. NBC sýndi fyrsta þáttinn fyrr en ætlað var og pantaði seinna 12 þætti til viðbótar. 26. nóvember 2007 var tilkynnt að þættirnir yrðu að annarri þáttaröð, með 22 þáttum.