cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mandarín
Mandarín eða mandarín kínverska (einfölduð kínverska: 官话; pinyin: guānhuà) er mest talaða tungumál jarðar. Um 850 milljónir manna hafa það að móðurmáli. Málið (eða mállýskan) skiptist í minnst átta mállýskur, þar á meðal putonghua sem er hin staðlaða mynd mandarín.
Årnset
Einnig eru tveir leikskólar í Årnseti.
Mandarín
Tengt efni
Hochchinesisch صينية مندرين Chinu Houkinäsisch Guók-ngṳ̄ Mandarínština Tsieinëeg Mandarin Hochchinesisch eml:Cinés mandarèin Norma ĉina lingvo Standertmandarynsk Mandarin Chadjinit Zimanê çînî Mandarin estandard Lenga putonghua Lingua xinesa mandarinu stq:Hoochchinesisk 國語
Årnset
Rissa kirkja er langkirkja byggð úr steini frá 1888. Kirkjan hefur 650 sæti. vinstri|thumb|Klaustursrústirnar 3 km fyrir utan miðbæinn í Årnset er Rein Kloster, upphaflega Rein kongsgård, norskt höfuðból sem var gefið af Olav Kyrre konungi um 1070 til Skule Tostesson Kongsfostre, sem varð forfaðir Inge Bårdsson konungs (d. 1217) og yngri helmingur hans. bróðir, hásætisforingjann Skule Bårdsson hertogi (d. 1240). Klaustrið var stofnað á bænum af Skule Bårdsson um 1230. Í dag samanstendur bústaðurinn af nokkrum byggingum auk klausturrústanna, þar á meðal endurbyggð gömul timburkirkja, mjólkurhús frá 1868, sem reist var nálægt rústunum og Aðalbyggingin frá 1866.
Olof Rudbeck
thumb|right|250px|Olof Rudbeck eldri, málverk eftir Martin Mijtens eldri (1696). Olof Rudbeck eða Olof Rudbeck eldri, (13. september 1630 – 17. september 1702), var sænskur vísindamaður sem var prófessor í Uppsalaháskóla og fékkst við margar fræðigreinar, læknisfræði, grasafræði, sagnfræði o.fl. Hann varð víðkunnur fyrir rannsóknir í líffærafræði þegar hann uppgötvaði sogæðakerfið (1652). Hann var einnig þekktur grasafræðingur og bjó í haginn fyrir Carl von Linné.
Æviágrip
Olof Rudbeck var fæddur í Västerås, sonur biskupsins þar Johannes Rudbeckius (1581–1646), (eldri) og síðari konu hans Magdalena Carlsdotter Hising (1602–1649).
Friðhelgi einkalífs
Friðhelgi einkalífs er möguleiki einstaklingsins til að einangra sjálfan sig, eða upplýsingar um sig sjálfan og þannig tjá sig á duldan hátt. Mörk og efni þess sem er skilgreint sem friðhelgt er mismunandi eftir menningarheimum og einstaklingum, en hafa sameiginleg einkenni. Þegar eitthvað er friðhelgt einstaklingi, þá þýðir það að þeim finnist eitthvað sérstakt eða viðkvæmt. Svið friðhelgis skarast á við öryggi (trúnað), sem getur innifalið hugtök um æskilega notkun ásamt vernd upplýsinga. Friðhelgi getur einnig átt við friðhelgi líkamans.
Olof Rudbeck
Æviágrip
Hann ólst upp og gekk í skóla í Västerås, hóf nám í Uppslalaháskóla 1648 og valdi læknisfræði sem aðalgrein. Hann varði doktorsritgerð 22. maí 1652, um hringrás blóðsins. Námsferð til Leiden í Hollandi 1653–1654, fór þá aftur til Uppsala og hóf kennslu í læknisfræði og grasafræði. Hann varð prófessor í náttúrufræði 1660.
Friðhelgi einkalífs
Þessi réttur er ekki tilefni til óviðurkennda innrása í friðhelgi af ríkinu, fyrirtækjum eða einstaklingum. Friðhelgi er hluti af lögum margra laga, og í sumum tilfellum stjórnarskrám. Öll lönd hafa lög sem takmarka á einhvern hátt friðhelgi. Dæmi um þetta er lög um skatta, sem skikka fólk til að deila upplýsingum um innkomu. Í sumum löndum getur friðhelgi skarast á við tjáningarfrelsislög og sum lög geta þurft upplýsingar sem myndu annars teljast til einkahags.
Olof Rudbeck
Æviágrip
Árið 1661 varð Olof Rudbeck rektor Uppsalaháskóla og vann eftir það stórvirki við uppbyggingu skólans. Komu honum þar að góðu haldi náin tengsl við hirðina og ríkiskanslarann, Magnus Gabriel De la Gardie. Sem prófessor og síðar rektor lagði hann mikla árherslu á verklegt og hagnýtt nám, sem gæti gagnast ríkinu, og leitt til framfara jafnt í vísindum og verklegum greinum, eins og skipasmíðum, húsagerð o.fl. Eftir 1680 lenti Rudbeck í hörðum deilum við aðila sem sökuðu hann um að fara illa með fé háskólans o.fl. Þó að hann stæði það af sér, varð það til að veikja stöðu hans, m.a. gagnvart konunginum.
Árið 1691 gaf hann syni sínum, Olof Rudbeck yngri, eftir prófessorsstöðuna í læknisfræði og grasafræði, og dró sig síðan að nokkru leyti í hlé.
Í Uppsalabrunanum mikla vorið 1702 brann hús Rudbecks með meginhluta eigna hans, margvíslegum söfnum og ómetanlegum handritum. Þar glataðist einnig megnið af þeim ritverkum hans sem enn voru óprentuð. Hann dó síðar á sama ári og var grafinn í miðri dómkirkjunni í Uppsölum. Síðan þá hafa Svíakonungar oft verið krýndir yfir gröf hans.
Olof Rudbeck var áberandi persónuleiki og það streymdi frá honum styrkur og lífsgleði. En hann átti sér veikleika, þoldi t.d. ekki gagnrýni og eyddi mikilli orku í tilgangslausar deilur. Starfsorka hans var takmarkalaus og átti þátt í því að hann reyndi að gína yfir öllu. Og þó að hann legði fram markverðan skerf til margra fræðigreina, þá er lífsstarf hans fremur brotakennt.
Sogæðakerfið
Raunar er talið að Ítalinn Gasparo Aselli hafi fyrstur lýst sogæðum á prenti (1627), og Frakkinn Jean Pecquet lýsti sogæðakerfinu 1651 og 1653 um svipað leyti og þeir Rudbeck og Bartholin gerðu sínar uppgötvanir.
Grasafræði
Olof Rudbeck var einnig kunnur grasafræðingur, kom upp fyrsta grasagarði í Uppsölum og gaf út plöntulista o.fl. Um 1670 hóf hann að undirbúa mikið útgáfuverk um plöntur, Campus elysii, þar sem birta átti myndir af um 11.000 plöntum, eða nær öllum þeim sem þekktar voru. Hver planta eða afbrigði var teiknuð nákvæmlega upp og síðan gerðir prentstokkar eða mót. Annað bindið kom út 1701, og fyrsta bindið 1702, en nær allt upplagið eyðilagðist í Uppsalabrunanum 1702, og einnig flest prentmótin sem gerð höfðu verið. Árið 1878 fannst í bókasafninu í Löfstabruk í Upplandi eitt sett af þessum jurtamyndunum, 11 bindi af 12 (fyrsta bindið glatað), með um 6.200 frumteikningum í lit, sem myndamótin hafa verið gerð eftir.
Atlantica – Fornfræði
thumb|right|200px|Atlantica, titilsíða frumútgáfunnar. Á árunum 1670-1702 fékkst Olof Rudbeck mikið við söguleg og málfræðileg skrif til þess að varpa ljóma á sögu Svíþjóðar. Ritaði hann 3.000 bls. verk í fjórum bindum, Atland, eller Manheim (latína: Atlantica, sive Manheim), þar sem hann reyndi að sanna að Svíþjóð væri hið forna Atlantis, vagga siðmenningarinnar, og að sænska væri tungumál sem latína og hebreska hefðu þróast úr. Fyrsti hluti verksins kom út 1677–1679. Þessi skrif voru harðlega gagnrýnd, m.a. af Ludvig Holberg, sem ritaði háðsádeilu um þau, og franski fjölfræðingurinn Denis Diderot nefndi þau sem dæmi um hvernig óvísindaleg orðsifjafræði gæti leitt menn á rangar brautir. Þessar hugmyndir ber að skoða með hliðsjón af stórveldistíma Svíþjóðar.
Annars hefur verið sagt að Atlantica sé í rauninni mikið skáldverk, innblásið af heitri ættjarðarást. Skáldið Atterbom segir um verkið, að þó að það sé eitt mesta dellurit sögunnar, séu hugarórarnir í því þó margfalt áhugaverðari en skynsemi flestra þeirra sem gagnrýndu það.
Olof Rudbeck fékkst nokkuð við íslensk fræði og hélt áfram starfi læriföður síns í sagnfræði, Olofs Vereliusar, t.d. með því að gefa út fyrstu íslensku orðabókina í Svíþjóð: Index linguo veterìs scytho-scandicæ sive gothico (1691), sem Verelius hafði tekið saman. Þessi vinna vakti áhuga hans á rúnasteinum og fjallaði hann nokkuð um þá í verkum sínum.
Rudbeck átti einnig þátt í því að Magnus Gabriel De la Gardie gaf Uppsalaháskóla 1669 hið merka handritasafn sitt, en helstu dýrgripirnir í því eru Silfurbiblían (Codex Argenteus) með hinni gotnesku guðspjallaþýðingu Wulfila frá því um 500 e.Kr., og Uppsla-Edda sem hefur að geyma eina gerð Snorra-Eddu. Bæði þessi handrit hafði De la Gardie keypt, en það fyrrnefnda hafði nokkru áður verið herfang úr styrjöldum Svía.
Fjölskylda – Eftirmæli
Kona Olofs Rudbecks var Wendela Lohrman (1637–1711). Dóttir þeirra, Wendela Rudbeck (1668–1710), giftist Petrus Olai Nobelius (1655–1707). Af þeim er Nóbel-fjölskyldan komin, t.d. Alfred Nobel og Ludvig Nobel. Sonur hans Olof Rudbeck yngri (1660–1740), var kunnur læknir og grasafræðingur. Þriðja barnið var Johanna Kristina.
Carl von Linné gaf einni ættkvísl plantna nafnið Rudbeckia, í virðingarskyni við Olof Rudbeck og son hans, Olof Rudbeck yngri.
Hollenska veikin
Tenglar
Þorvaldur Gylfason: Kádiljákar og kameldýr
1. deild kvenna í knattspyrnu 1999
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Guðmundur Ólafsson (fornritafræðingur)
Guðmundur Ólafsson (fæddur 1652, dáinn 1695) var fornritafræðingur sem fæddist að Undirfelli í Austur-Húnavatnssýslu á Íslandi. Hann fluttist ungur til Svíþjóðar þar sem hann vann að þýðingum íslenskra fornrita á sænsku og latínu sem og umsjón útgáfna nokkurra fornrita. Hann tók saman íslenskt málsháttasafn, sem prentað var í Uppsölum árið 1930 og nefndist Thēsaurus Adagiōrum („Málsháttaorðabókin“ á latínu). Í handritasöfnum í Svíþjóð eru varðveittar miklar uppskriftir með hendi Guðmundar. Bróðir hans, Helgi, fékkst við söfnun íslenskra handrita handa fornritadeild Svíakonungs, og varð vel ágengt, að talið er.
Parakeelya calyptrata
Parakeelya calyptrata er plöntutegund sem var lýst af M.A. Hershkovitz.
1501
Árið 1501 (MDI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|[[Katrín af Aragóníu.]]
Fædd
Dáin
Jónheiður
Jónheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Ingibjörg Stein Bjarnason
Ingibjörg Stein Bjarnason (9. febrúar 1901 – 1977) var íslensk-þýsk myndlistarkona og snyrtifræðingur, dóttir íslenska málfræðingsins Þorleifs H. Bjarnason og þýska norrænufræðingsins dr. Adeline Rittershaus. Ingibjörg var nefnd eftir frænku sinni Ingibjörgu H. Bjarnason. Adeline og Þorleifur skildu skömmu eftir fæðingu Ingibjargar og hún ólst upp hjá móðurfjölskyldu sinni í Þýskalandi en var alla tíð íslenskur ríkisborgari.
Málverk Ingibjargar hafa öll týnst þar sem Michel Seuphor eyðilagði þau sem hún skildi eftir hjá honum og önnur glötuðust í innbroti á heimili hennar í Buenos Aires. Sænski listfræðingurinn Ulf Thomas Moberg fékk Seuphor til að endurgera verkin þrjú sem Ingibjörg sýndi á sýningunni 1930 árið 1994. Til er ljósmynd af tveimur verkanna á sýningunni.
Freydal
Freydal er íslenskt millinafn.
Guðrún Björnsdóttir
thumb|right|Guðrún Björnsdóttir Guðrún Björnsdóttir (f. 27. nóvember 1853 að Eyjólfsstöðum á Völlum d. 11. september 1936 í Reykjavík) var íslenskur stjórnmálamaður og baráttukona fyrir kvenréttindum. Guðrún sat á árunum 1908 til 1914 í bæjarstjórn Reykjavíkur. Foreldrar Guðrúnar voru Björn Skúlason, umboðsmaður og bóndi, og kona hans Bergljót Sigurðardóttir. Guðrún var gift Lárusi Jóhannessyni (1858-1888), presti.
Störf að félagsmálum og stjórnmálum
Guðrún varð ekkja eftir aðeins fjögurra ára hjónaband og dvaldist hjá bróður sínum, séra Halldóri Bjarnasyni að Presthólum í Núpasveit í Norður-Þingeyjarsýslu. Hún bjó um stund á Sigurðarstöðum þar í sveit uns hún flutti með dætrum sínum til Reykjavíkur árið 1900. Hóf hún þar mjólkursölu og rak hana af miklum dugnaði. Reit hún í blöð um mjólkursölumálin og sýndi meðal annars fram á nauðsyn þess að koma öðru og betra skipulagi á þau til tryggingar hreinlæti og heilbrigði bæjarbúa.
Guðrún þótti bæði mikil glæsikona og kvenskörungur. Í minningargrein um hana sem birtist í Morgunblaðinu 18. september 1936 sagði:
Guðrún stóð framarlega í kvenréttindabaráttu fyrstu áratugi 20. aldarinnar og var einn stofnenda Kvenréttindafélags Íslands. Guðrún var ein af þeim konum sem fyrstar voru kosnar í bæjarstjórn Reykjavíkur, en ásamt henni voru Bríet Bjarnhéðinsdóttir, Þórunn Jónassen og Katrín Magnússon kosnar í bæjarstjórn árið 1908. Guðrún sat í bæjarstjórn árin 1908 til 1914. Í bæjarstjórn beindist áhugi hennar mest að heilbrigðismálum og fræðslumálum. Sérstaklega beitti hún sér fyrir jafnréttismálum, fræðslumálum kvenna og jafnrétti þeirra til embætta. Guðrún barðist meðal annars fyrir stofnun Námsstyrktarsjóðs kvenstúdenta.
Guðrúnartún, áður Sætún
Í nóvember 2010 tilkynnti Skipulagsráð Reykjavíkurborgar að nafni Sætúns í Reykjavík skyldi breytt í Guðrúnartún til að heiðra minningu Guðrúnar Björnsdóttur. Um leið var samþykkt að breyta nafni þriggja annarra gatna í Túnahverfi til heiðurs öðrum baráttukonum fyrir kvenréttindum. Nafni Skúlagötu var breytt í Bríetartún (til heiðurs Bríetar Bjarnhéðinsdóttur), nafni Höfðatúns í Katrínartún (til heiðurs Katrínu Magnússon og nafni Skúlatúns í Þórunnartún (til heiðurs Þórunni Jónassen). Þessar fjórar konur voru þær fyrstu sem náðu kjöri til bæjarstjórnar Reykjavíkur.
Gerhard Schröder
Schröder hafði verið sambandsforseti ungliðahreyfingar Jafnaðarmannaflokksins á áttunda áratugnum. Hann gekk í sambandsstjórn flokksins árið 1989 og varð héraðsráðherra Neðra-Saxlands ári síðar í stjórnarsamstarfi flokksins við Græningja. Hann var endurkjörinn tvisvar með hreinan meirihluta og var valinn sem kanslaraefni Jafnaðarmannaflokksins gegn Helmut Kohl í þýsku þingkosningunum árið 1998. Jafnaðarmannaflokkurinn vann sigur í kosningunum og Schröder tók við kanslaraembættinu mánuði síðar í fyrsta stjórnarsamstarfi Græningja og Jafnaðarmanna í ríkisstjórn alls Þýskalands. Fyrsta kjörtímabil Schröders einkenndist af talsverðri frjálslyndisvæðingu en einnig af nokkrum hneykslismálum, þar á meðal áhyggjum af útbreiðslu kúariðu með neyslu á nautakjöti. Á stjórnartíð Schröders mótmæltu Þjóðverjar einnig harðlega innrás Bandaríkjamanna í Írak og Schröder komst þannig upp á kant við George W. Bush Bandaríkjaforseta.
Árið 2002 vann stjórn Schröders endurkjör en aukið atvinnuleysi leiddi til þess að Schröder kynnti hina svokölluðu „Agenda 2010“-áætlun. Áætlunin einkenndist af niðurskurði í opinberum útgjöldum og frjálslyndisumbótum í ríkisrekstri sem reitti kjósendur Jafnaðarmannaflokksins mjög til reiði og leiddi til þess að vinsældir Schröders döluðu. Þegar stjórn Schröders bað ósigur í héraðskosningum í Norðurrín-Vestfalíu í maí árið 2005 kallaði Schröder til nýrra þingkosninga. Í september sama ár bað Jafnaðarmannaflokkurinn nauman ósigur fyrir Kristilega demókrataflokknum. Í kjölfarið gengu Jafnaðarmannaflokkurinn og Kristilegi demókrataflokkurinn í stjórnarsamstarf þar sem Angela Merkel gerðist kanslari í stað Schröders.
Alfreð Clausen - Lagið úr "Rauðu myllunni"
Alfreð Clausen syngur erlend lög er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Alfreð Clausen lagið „úr Rauðu myllunni” og Söng sjómannsins við undirleik kvintetts Josef Felzmann. Kvintettinn skipuðu auk Josef, þeir Carl Billich, Karl Lilliendahl, Jóhannes Eggertsson og Einar B. Waage. Útsetning: Josef Felzmann. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Hólmsteinn
Hólmsteinn er íslenskt karlmannsnafn.
Liðdýr
Liðdýr (fræðiheiti: Arthropoda) eru stærsta fylking dýra. Til liðdýra teljast meðal annars skordýr, krabbadýr, áttfætlur og svipuð dýr sem einkennast af því að vera með liðskiptan líkama og ytri stoðgrind úr kítíni.
Parakeelya composita
Parakeelya composita er plöntutegund sem var lýst af M.A. Hershkovitz.
1531
Árið 1531 (MDXXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Hrafn Gunnlaugsson
Hrafn Gunnlaugsson (fæddur 17. júní 1948 í Reykjavík) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og rithöfundur. Hann er sonur Gunnlaugs Þórðarsonar hæstaréttarlögmanns (f. 14. apríl 1919, d. 20. maí 1998) og Herdísar Þorvaldsdóttur leikkonu (f. 15. október 1923, d. 2013). Kona hans er Edda Kristjánsdóttir og eiga þau fjögur börn. Systir Hrafns er Tinna Gunnlaugsdóttir, leikkona og fyrrverandi Þjóðleikhússtjóri.
Menntun
Hrafn lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1968. Eftir það hélt hann til Svíþjóðar og lærði við Háskólann í Stokkhólmi og lauk þaðan Fil. kand. prófi árið 1973. Ári síðar lauk hann prófi í kvikmyndagerð frá Dramatiska institutet í Stokkhólmi. Hann hefur einnig próf í spænsku frá Universidad de la Habana á Kúbu, sem hann lauk árið 1996.
Verk
Kvikmyndir Hrafns eru þessar (handrit og leikstjórn):
Sjónvarpsmyndir (leikstjóri):
Þjóðabandalagið
Þjóðabandalagið voru alþjóðasamtök sem voru stofnuð á Friðarráðstefnunni í París 1919 í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar. Markmið samtakanna voru afvopnun og að koma í veg fyrir styrjaldir með samtryggingu, að leysa úr milliríkjadeilum með samningaviðræðum og að bæta velferð í heiminum. Sú stefna í alþjóðastjórnmálum sem lá á bak við bandalagið var gerólík þeirri sem ríkt hafði fram að því. Þjóðabandalagið bjó ekki yfir eigin her og treysti því á stórveldin til að tryggja framkvæmd ákvarðana bandalagsins. Síðari heimsstyrjöldin sýndi greinilega fram á að bandalaginu mistókst að ná einu helsta markmiði sínu: að koma í veg fyrir stríð. Rétt áður en stríðinu lauk, í lok júní 1945, var undirbúningsráðstefna fyrir stofnun Sameinuðu þjóðanna haldin í San Francisco þar sem sáttmáli var undirritaður. Sameinuðu þjóðirnar tóku síðan við af Þjóðabandalaginu ári seinna, eða 20. apríl 1946. Síðasta þing Þjóðabandalagsins var haldið þann 8. apríl 1946, en þar flutti Robert Cecil lávarður, einn af stofnendum Þjóðabandalagsins ræðu og lýsti því að viðleitni þeirra sem stofnuðu Þjóðabandalagið væri ekki unnin fyrir gýg og án hennar hefði hin nýja alþjóðastofnun Sameinuðu þjóðirnar ekki orðið til. Öll gögn og eignir Þjóðabandalagsins voru þá látinn renna til Sameinuðu þjóðanna.
Hrafn Gunnlaugsson
Verk
Leikrit og revíur með öðrum:
Þjóðabandalagið
Woodrow Wilson, Bandaríkjaforseti, hélt mjög á lofti hugmyndinni um bandalag þjóða til að koma í veg fyrir stríð og átti stóran þátt í stofnun Þjóðabandalagsins, en kveðið var á um stofnun bandalagsins í 1. hluta Versalasamningsins. Upphaflega undirrituðu 44 ríki stofnskrá bandalagsins en 22 ríki gengu í það síðar. Vegna þeirrar einangrunarstefnu sem þá ríkti í öldungadeild Bandaríkjaþings tóku Bandaríkin ekki þátt í stofnuninni.
Hrafn Gunnlaugsson
Verk
Sjónvarpsþáttaraðir
Auk þessa margir sjónvarpsþættir og viðtöl.
Verðlaun og viðurkenningar
Hrafn hefur hlotið fjölda verðlauna og viðurkenninga fyrir kvikmyndir sínar. Til dæmis hlaut hann gullnu bjölluna fyrir eina af sínum fyrstu myndum.
Heimild
Samtíðarmenn A-Í, Vaka-Helgafell, 2003, Pétur Ástvaldsson ritstjóri.
Jónhildur
Jónhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Friðhólm
Friðhólm er íslenskt millinafn.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1928
Árið 1928 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 17. skipti. KR vann sinn 5. titil. Þrjú lið tóku þátt; KR, Víkingur og Valur.
Töfluyfirlit
''Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum ''
Skoruð voru 15 mörk, eða 5,00 mörk að meðaltali í leik.
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Aðalheiður
Aðalheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Wu-kínverska
Wu eða Wu kínverska er eitt mest talaða tungumál heims (ca. 10. sæti). Það er næstalgengasta kínverska mállýskan, töluð af um 90 milljónum manna, mestmegnis í Sjanghæ-, Zhejiang- og Jiangsuhéruðum. Wu skiptist í fjölmargar mállýskur, þar á meðal shanghaihua.
Betula microphylla
Betula microphylla er tegund af birkiætt sem var lýst af Aleksandr Andrejevitj Bunge. Engar undirtegundir finnast skráðar.
Kristófer af Bæjaralandi
Kristófer af Bæjaralandi (26. febrúar 1416 – 6. janúar 1448) var kjörinn konungur Kalmarsambandsins eftir að Eiríkur af Pommern var settur af 1440 og samþykktur af þingum Svíþjóðar 1441 og Noregs 1442. Hann var sonur Jóhanns af Pfalz-Neumarkt og Katrínar, systur Eiríks. Hann var valinn sem ríkisstjóri af danska aðlinum 1439 og gerður að konungi árið eftir. Aðallinn í ríkisráðinu vildi konung sem væri þeim leiðitamur.
Þegar Kristófer tók við völdum virtist framtíðin ekki björt fyrir Kalmarsambandið, því bæði Noregur og Svíþjóð höfðu sagt sig úr því og árið 1441 gerðu jóskir bændur uppreisn. Bændahernum varð vel ágengt í fyrstu en síðar tókst Kristófer að vinna sigur á þeim og foringjar bændanna voru líflátnir. Kristófers hefur einna helst verið minnst fyrir hörkuna sem hann beitti bændurna eftir að hann barði uppreisnina niður. Seinna sama ár tókst Hans Laxmand erkibiskupi að komast að samkomulagi við Svía um að Kristófer yrði tekinn til konungs í Svíþjóð en Karl Knútsson Bonde fékk þó Gotland og Eyland að léni. Kristófer var hylltur sem konungur Svíþjóðar 13. nóvember. Árið eftir tókst Hans Laxmand einnig að semja um að Kristófer skyldi erfa norsku krúnuna. Hann var krýndur konungur Danmerkur 1. janúar 1443.
Kristófer veitti Kaupmannahöfn kaupstaðarréttindi 1443 og staðfesti hana sem höfuðborg. Um leið var verslun við útlendinga bönnuð í ríkjum Danakonungs og Eyrarsundstollurinn settur á að nýju. Þetta líkaði Hansasambandinu vitaskuld illa og hótuðu Hansaborgirnar að ganga í bandalag við Eirík af Pommern gegn Kristófer. Kristófer neyddist því til að veita Hansakaupmönnum að nýju réttindi til að versla milliliðalaust í ríkjum sínum.
Hólmþór
Hólmþór er íslenskt karlmannsnafn.
Borgarmaríustakkur
Borgarmaríustakkur (fræðiheiti Alchemilla gorcensis ) er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hann er frá mið og suðaustur Evrópu.
Giljan
Giljan er íslenskt millinafn.
Lausasnjóflóð
Lausasnjóflóð er ásamt flekaflóði önnur tveggja gerða snjóflóða. Lausasnjóflóð á sér stað þegar lausasnjór rennur af stað í halla undan egin þyngd og fer að vinda upp á sig. Ólíkt flekaflóði byrja lausasnjóflóð á einum ákveðnum punkti, þau breikka þaðan og fallbraut flóðsins verður dropalaga. Lausaflóð sem nær nægum skriðþunga kann jafnvel að renna niður á jafnsléttu.
Parakeelya corrigioloides
Parakeelya corrigioloides er plöntutegund sem var lýst af M.A. Hershkovitz.
Aðalsteina
Aðalsteina er íslenskt kvenmannsnafn.
Venera 5
thumb|right|Austurþýskt frímerki frá 1971 með mynd af Venera 5. Venera 5 var sovéskt geimkönnunarfar á vegum Veneraáætlunarinnar sem snerist um könnun reikistjörnunnar Venus. Venera 5 átti að gera mælingar á lofthjúp Venus. Því var skotið á loft með Molnija-M-eldflaug frá Bajkonurgeimferðamiðstöðinni 5. janúar 1969. Farið komst í námunda við Venus 16. maí sama ár, hægði þá á sér, setti út fallhlíf og hóf sendingar til Jarðar. Farið henti út litlu hylki með skjaldarmerki Sovétríkjanna og andlitsmynd af Vladimír Lenín. Farið sendi boð til Jarðar á 45 sekúndna fresti í 53 mínútur. Síðustu mælingar farsins voru 320°C hiti og 26,1 bara loftþrýstingur. Gögn úr ljósmæli staðfestu að lofthjúpur Venus væri úr koltvísýringi, líkt og komið hafði fram í leiðangri Venera 4.
Loðmundarfjarðarhreppur
Loðmundarfjarðarhreppur var hreppur í Norður-Múlasýslu, í Loðmundarfirði á norðanverðum Austfjörðum.
Hinn 1. janúar 1973 var Loðmundarfjarðarhreppur sameinaður Borgarfjarðarhreppi undir nafni hins síðarnefnda.
Snjóflóðaýlir
Snjóflóðaýlir (eða snjóflóðaýla) er útvarpssenditæki ætlað til að finna fólk og aðra hluti sem hafa grafist í snjóflóði. Ýlar sem flamleiddir eru í dag senda út og taka á móti á 457 kHz.
Jóninna
Jóninna er íslenskt kvenmannsnafn.
Hóseas
Hóseas er íslenskt karlmannsnafn. Það var seinast gefið sem millinafn 1927 en firstanafn 2010.
Gavin McInnes
thumb|McInnes í [[19. desember 2015]] Gavin Miles McInnes (f. 17. júlí 1970) er fjölmiðlamaður sem fæddist í Bretlandi, ólst upp í Kanada en hefur hin síðari ár búið í Bandaríkjunum. McInnes var einn af stofnendum Vice fjölmiðlafyrirtækisins en yfirgaf það árið 2008. Á seinni árunum hefur hann aðallega vakið athygli fyrir kynþáttafordóma og stofnun hægri-öfgahópsins Proud Boys.
Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty
Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty (einnig nefndur MGS2, Sons of Liberty, MGS2: SOL) er framhald af stealth-leiknum Metal Gear Solid og fimmti Metal Gear-leikurinn og kom út á PlayStation 2 2001. Nú hafa verið gerðar uppfærslur frá MGS1, t.d.: ný brögð, skothæfni í fyrstu persónu sjónarhorni, og endurbætt grafík og auk þess er Hideo Kojima mættur á ný að leikstýra. Nú var notað hreyfiföngun til að gera myndböndin og gervigreind óvinanna var aukin út af náskeiði sem Motosada Mori hélt fyrir forritaranna.
Söguþráður - 1. hluti
Nú eru liðin 2 ár frá Shadow Moses-atvikinu og Solid Snake hefur stofnað, ásamt Otacon (Hal Emmerich), Nastöshu Romanenko og Mei Ling, Philanthropy: stofnun sem vinnur gegn Metal Gear-tækjum. Revolver Ocelot hefur selt tækni upplýsingar Metal Gear Rex á svarta markaðnum og allur heimurinn á sinn eigin Metal Gear.
The Flowers of Romance
The Flowers of Romance er heiti á tveimur hljómsveitum og titill einnar hljómplötu:
Ashraf Ghani
Ashraf Ghani Ahmadzai (f. 12. febrúar 1949) er afganskur hagfræðingur, mannfræðingur og stjórnmálamaður sem er fyrrum forseti Afganistans. Hann tók við embætti í september árið 2014 og hrökklaðist frá völdum þegar afganska höfuðborgin Kabúl féll í hendur Talíbana árið 2021.
Æviágrip
Ashraf Ghani fæddist í sýslunni Logar í konungsríkinu Afganistan til fjölskyldu úr Ahmadzai-ættbálki pastúna.
Árið 1991 var Ghani ráðinn til starfa hjá Alþjóðabankanum sem mannfræðingur til þess að rannsaka samfélagsafleiðingar efnahagshjálpar.
Brynjúlfur Jónsson
Brynjúlfur Jónsson (Brynjúlfur frá Minna-Núpi) (26. september 1838 – 16. maí 1914) var sjálfmenntaður íslenskur alþýðumaður sem lagði stund á fornleifafræði, heimspeki, kveðskap, þjóðsagnasöfnun og ritstörf. Hans mestu afrek voru á sviði fornleifafræðinnar en hann ferðaðist um landið, rannsakaði fornminjar og skrifaði skýrslur í Árbók hins íslenska fornleifafélags. Hann er einnig þekktur fyrir að hafa skrifað söguna af Þuríði formanni og Kambsránsmönnum sem stundum er talin vera yngsta Íslendingasagan.
Ashraf Ghani
Stjórnmálaferill
Eftir hryðjuverkin 11. september 2001 og fall talíbanastjórnarinnar í Afganistan í kjölfar innrásar Bandaríkjamanna sneri Ghani heim til þess að taka þátt í enduruppbyggingu landsins. Hann vann meðal annars sem sérstakur ráðgjafi alsírska erindrekans Lakhdar Brahimi og síðan sem fulltrúi framkvæmdastjóra Atlantshafsbandalagsins í landinu. Ghani tók þátt í samningaviðræðum í Bonn í desember árið 2001 um að endurreisa fullveldi Afganistans. Hann gerðist síðan ráðgjafi Hamids Karzai og var fjármálaráðherra í ríkisstjórn Karzai frá 2002 til 2004 eftir að Karzai var kjörinn forseti Afganistans. Ghani var rektor Háskólans í Kabúl frá 2004 til 2008. Hann gaf kost á sér í afgönsku forsetakosningunum árið 2009 en lenti í fjórða sæti með aðeins 2,94 % atkvæða.
Brynjúlfur Jónsson
Æviskeið
Brynjúlfur var frá Minna-Núpi í Gnúpverjahreppi, Árnessýslu, sonur hjónanna Jóns Brynjúlfssonar og Margrétar Jónsdóttur. Hann var elstur af sjö systkinum og ólst upp í fátækt. Brynjúlfur naut engrar skólagöngu fyrir utan að þegar hann var 17 ára var hann í hálfan mánuð hjá presti til að læra grunn í dönsku, reikningi og skrift. Sama ár fór hann á vetrarvertíð og var við útróðra á vetrum til þrítugs þrátt fyrir bága heilsu. Á vorin reri hann í Reykjavík og komst þar í kynni við ýmsa menntamenn sem útveguðu honum bækur, svo að hann gat lært dönsku og lesið sér til um málfræði, náttúrusögu, landafræði og margt annað sem hann hafði áhuga á.
Ashraf Ghani
Stjórnmálaferill
Ghani bauð sig aftur fram til forseta árið 2014 og lenti í öðru sæti í fyrri umferð kosninganna þann 5. apríl með 31,6 % atkvæða, á eftir Abdullah Abdullah, sem hlaut 45 % atkvæða. Þann 7. júlí fór önnur umferð kosninganna fram og kosninganefndin lýsti því yfir að Ghani hefði unnið sigur með 56,4 % atkvæða. Ólíkt kosningaherferð sinni árið 2009 hafði Ghani í þetta sinn lagt áherslu á að komast í snertingu við afganskt þjóðerni sitt. Hann hafði meðal annars tekið aftur upp ættbálksnafnið Ahmadzai, látið sér vaxa skegg, klætt sig í hefðbundin afgönsk föt og gert bandalög við valdamikla héraðshöfðingja eins og úsbeska stríðsherrann Abdúl Rasjid Dostom, sem varð varaforseti Ghani eftir kosningarnar. Abdullah Abdullah efaðist um lögmæti kosninganna og neitaði að viðurkenna ósigur, sem leiddi til stjórnarkreppu. Að endingu gerðu Ghani og Abdulla með sér samkomulag um að deila völdum svo að Abdullah varð ríkisstjórnarleiðtogi með titlinum „framkvæmdastjóri“. Í desember árið 2016 gaf Ghani út forsetatilskipun þar sem Farkhunda Zahra Naderi var útnefnd helsti ráðgjafi hans.
Brynjúlfur Jónsson
Æviskeið
Brynjúlfur hafði alla tíð verið heilsulítill en um þrítugt veiktist illa með tímanum þurfti hann að hætta allri erfiðisvinnu. Sjálfur kenndi hann um falli af hestbaki. Veikindin sjálf sá hann sem lán í óláni; þar sem hann mátti ekki stunda erfiðisvinnu fékk hann meiri tíma til að mennta sig eins og hann sagði sjálfur í ævisögu sinni: „Þá er veikindi mín voru að byrja og lengi síðan, áleit ég þau hina mestu ógæfu; en svo hefir guðleg forsjón hagað til, að þau urðu upphaf minna betri daga.“ Þegar Brynjúlfi batnaði hóf hann að kenna börnum á veturna til þess að sjá fyrir sér og fékk síðar launað starf hjá Fornleifafélaginu, en Sigurður Guðmundsson málari hafði vakið áhuga hans á fornleifum. Um leið hélt hann stöðugt áfram að lesa sér til og fræðast og tókst að verða vel læs á sænsku, þýsku og ensku auk dönskunnar.
Hrafnar (mannsnafn)
Hrafnar er íslenskt karlmannsnafn.
Brynjúlfur Jónsson
Æviskeið
Brynjólfur kvæntist ekki en eignaðist einn son, Dag Brynjúlfsson hreppstjóra í Gaulverjabæ.
Ashraf Ghani
Stjórnmálaferill
Á forsetatíð Ghani varhagvöxtur Afganistans 3 % á ári en atvinnuleysi var haldið undir níu prósentum. Verðbólga hjaðnaði jafnframt úr rúmum 10 % árið 2014 í 0 árið 2018 ásamt því sem tekjuhalli hins opinbera var leiðréttur. Afganistan er þó enn eitt fátækasta ríki í heimi og vísitala um þróun lífsgæða er enn mjög lág í landinu.
Brynjúlfur Jónsson
Fornleifarannsóknir
Árið 1893 gerðist Brynjúlfur skráningarmaður fyrir Hið íslenzka fornleifafélag og birtust greinar og athugasemdir eftir hann í Árbók hins íslenzka fornleifafélags allt til ársins 1911. Þrátt fyrir heilsuleysi reið Brynjúlfur um landið í 16 sumur fyrir Fornleifafélagið og Forngripasafnið. Á ferðum sínum skráði hann lýsingar sögustaða og fornleifa og safnaði gripum fyrir Forngripsafnið.
Ashraf Ghani
Stjórnmálaferill
Þann 21. apríl árið 2019 framlengdi hæstiréttur Afganistans kjörtímabil Ghani, sem hefði átt að ljúka þann 22. maí, fram að kosningum sem voru haldnar þann 28. september. Kosningabaráttan fór fram í skugga þess að friðarviðræðum Bandaríkjamanna við Talíbana hafði verið slitið. Þann 17. september 2019 var gerð sprengjuárás á kosningafund Ghani þar sem að minnsta kosti 24 létust og 31 særðust. Samkvæmt kosninganiðurstöðum sem birtar voru þann 22. desember náði Ghani endurkjöri með 50,64 prósentum atkvæða. Abdullah Abdullah, sem hlaut um fjörutíu prósent atkvæða, kærði úrslit kosninganna vegna gruns um kosningamisferli. Þann 17. maí 2020 komust Ghani og Abdullah að samkomulagi um að deila áfram með sér völdum.
Aðalsteinunn
Aðalsteinunn er íslenskt kvenmannsnafn.
Ashraf Ghani
Stjórnmálaferill
Stjórn Ghani tapaði miklu landsvæði til Talíbana á mjög stuttum tíma eftir að Bandaríkjamenn hófu að draga herafla sinn frá Afganistan árið 2021. Þann 15. ágúst höfðu Talíbanar umkringt Kabúl og viðræður voru hafnar um valdfærslu til þeirra frá stjórn Ghani. Sama dag flúði Ghani frá landinu til Tadsíkistans. Ghani hlaut síðan hæli í Sameinuðu arabísku furstadæmunum.
Brynjúlfur Jónsson
Þjórsárdalur
Brynjúlfur skrifaði í þremur ritgerðum lýsingu á Þjórsárdal ásamt uppdráttum af nokkrum bæjarústum. Einungis tvær af þessum ritgerðum hafa varðveist en sú síðasta var skrifuð 1880 og kom út í Árbók fornleifafélagsins 1885.
Ashraf Ghani
Stjórnmálaferill
Eftir flótta Ghani frá landinu sökuðu starfsmenn afganska sendiráðsins í Tadsíkistan og talsmenn rússneska sendiráðsins í Kabúl hann um að hafa stolið andvirði um 169 milljóna Bandaríkjadala í reiðufé úr ríkiskassa Afganistans áður en hann fór. Ghani þvertók fyrir þessar ásakanir í yfirlýsingu sem hann gaf út eftir að hann kom til Sameinuðu arabísku furstadæmanna.
Brynjúlfur Jónsson
Önnur verk
Brynjúlfur safnaði þjóðsögum í Árnessýslu sem meðal annars birtust í þjóðsagnasafni Jóns Árnasonar. Einnig skráði hann Söguna af Þuríði formanni og Kambsránsmönnum sem er héraðssaga Árnesinga á 19. öld og stundum talin yngsta Íslendingasagan.
Ashraf Ghani
Fjölskylduhagir
Ghani er kvæntur kristinni líbanskri konu, Rulu Saade, sem hann kynntist á námsárum sínum í Líbanon. Þau eiga tvö börn: Mariam og Tariq.
Bróðir Ashrafs Ghani, Hashmat Ghani Ahmadzai, er höfðingi Ahmadzai-ættbálksins og stórhöfðingi ráðs Kuchi-þjóðarbrotsins.
Brynjúlfur Jónsson
Önnur verk
Brynjúlfur lagði einnig stund á kveðskap og orti hann heimspekiljóð, söguljóð og tækifæriskvæði.
Ævilok
Síðustu ár ævi sinnar bjó Brynjúlfur á Eyrarbakka en hann fékk lungnabólgu vorið 1914 og lést 16. maí sama ár.
Parakeelya creethae
Parakeelya creethae er plöntutegund sem var lýst af M.A. Hershkovitz.
1532
thumb|right|[[Francisco Pizarro.]] Árið 1532 (MDXXXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Hirðmaður
Hirðmaður var á miðöldum maður sem sór  konungi eða  fursta trúnaðareið og dvaldist við hirð hans.
Sigurður Ólafsson - Það er svo margt
Sigurður Ólafsson - Það er svo margt er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Sigurður Ólafsson tvö sígild íslensk sönglög við píanóundirleik Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Hirðmaður
Hirðmaður hafði sérstaka stöðu við hirðina og tiltekin réttindi. Þeir störfuðu jafnan fyrir herra sinn á eigin heimaslóðum. Nokkrir Íslendingar voru hirðmenn á þjóðveldisöld og báru ýmsa hirðtitla s.s. merkismaður, lendur maður og skutulsveinn og handgenginn maður.
Listi yfir þjóðtungur Indlands
Á Indlandi er talaður mikill fjöldi ólíkra tungumála. Yfirleitt er talað um þrjátíu aðskilin tungumál og 2000 mállýskur. Stjórnarskrá Indlands nefnir hindí og ensku sem opinber tungumál fyrir þjóðstjórnina. Auk þeirra eru 22 viðurkenndar þjóðtungur sem ríkin mega taka upp með opinberum hætti til einhverra nota, og einnig nota í samskiptum milli miðstjórnarinnar og stjórna einstakra ríkja og fyrir próf í opinberri þjónustu.
Ætlunin var að enskan hætti að vera opinbert tungumál árið 1965. Eftir það átti hún að hafa stöðu sem „aukalegt opinbert tungumál“ (með sömu stöðu og hindí) þar til réttkjörin nefnd myndi taka ákvörðun um algera færslu yfir til hindí. En vegna mótmæla frá ýmsum ríkjum, svo sem Tamíl Nadú þar sem útbreiðsla hindí er mjög takmörkuð, er tvítyngisástandið enn viðvarandi. Í kjölfarið á hraðri iðnvæðingu landsins og sterkum fjölmenningarlegum áhrifum á efnahagslífið hefur enskan haldið stöðu sinni sem vinsæl og virk samskiptaleið innan stjórnarinnar og í viðskiptalífinu. Allar hugmyndir um að losna við hana hafa verið lagðar á hilluna.
Frímúrarareglan
thumb|right|Merki Frímúrarareglunnar, bæði til með og án G-sins sem stendur fyrir Guð og er til að minna Frímúrara að Guð er miðjan í Frímúrarareglunnar.
Frímúrarareglan er alþjóðlegt bræðrafélag sem að eigin sögn byggist á sameiginlegum siðferðisgildum meðlima og trú á æðri máttarvöld. Ekki er vitað um uppruna Frímúrarareglunnar en því hefur verið haldið fram að hún hafi verið stofnuð allt frá tímum byggingar Musteris Salómons konungs og fram á 17. öld. Áætlað er að í dag séu um fimm milljónir félaga, þar af tvær milljónir í Bandaríkjunum og um hálf milljón í Englandi, Skotlandi og Írlandi. Leynd hvílir yfir þeim siðum sem viðhafðir eru á fundum frímúrara og hefur það kallað á margar samsæriskenningar, tortryggni og jafnvel ofsóknir í gegnum tíðina. Sem fyrr segir rekur Frímúrarareglan sögu sína a.m.k. aftur til miðalda en ekki er þekkt hvernig hún varð til þó að margar tilgátur hafi verið settar fram um það.
Samsæriskenningar
Frímúrarareglan hefur lengi verið alræmd fyrir leyndarhyggju sína, táknfræði og sambönd marga hátt settra reglubræðra sem ná inn í hagkerfi, lagakerfi, stjórnsýslu, listaheim, fjölmiðla og iðnað vestrænna ríkja. Þetta hefur leitt til þess að Frímúrarareglan hefur orðið vinsælt viðfangsefni margra samsæriskenninga í gegnum aldirnar, eitthvað sem reglunni hefur aldrei tekist að losna við þrátt fyrir margar tilraunir til að bæta ímynd sína út á við. Enn sem komið er hefur engum tekist að sanna ásakanir um samsæri eða illvirki frímúrara.
Helsta hráefni samsæriskenningana í kringum Frímúrararegluna kemur frá táknfræði reglunar, sem notast töluvert við þekkt gnóstísk dulspekitákn, en eitt slíkt er hið „Alsjáandi auga“ eða „Auga forsjónarinnar“. Ein vinsælasta samsæriskenningin í samtímanum eru áætluð tengsl Frímúrarareglunar við aðra mun alræmdari, leynilega dulspekireglu sem kallast Illuminati, en sú regla notaðist við svipaða táknfræði. Bæði Illuminati reglan og Frímúrarareglan voru gerðar útlægar í Bæjaralandi af Karli Theódór kjörfursta árið 1784 vegna tortryggni hans á leynimakki reglana.
Kaþólski fræðimaðurinn Léon de Poncins (1897) talar bæði um Frímúrararegluna og Illuminati í ritinu Launstríðið (1936), sem gefur aðra sýn á mannkynssöguna sem vettvang dulspekilegs stríðs leynilegra afla sem vilja öðlast vald yfir hugarheimi almennings.
Tengt efni
Frímúrarareglan á Íslandi
Heimildir
Ordo Massonicus
Áttfætlur
Áttfætlur (fræðiheiti Arachnida) eru flokkur liðdýra í undirfylkingu klóskera. Fræðiheiti flokksins er dregið af gríska orðinu yfir könguló; αραχνη (arakne), en undir flokkinn falla, auk köngulóa, meðal annars sporðdrekar, langfætlur og mítlar.
Litla Ilíonskviða
Litla Ilíonskviða eða Ilíonskviða hin skemmri (forngríska:, Ilias mikra; latína: Ilias parva) er glatað forngrískt söguljóð. Hún var eitt ljóðanna um Trójustríðið en einungis Ilíonskviða og Ódysseifskviða eru varðveittar. Litla Ilíonskviða hefst þar sem Eþíópíukviða skilur við og er eins konar framhald hennar en framhald Litlu Ilíonskviðu er að finna í kvæðinu Iliou persis („Fall Tróju“). Í fornöld var Litla Ilíonskviða ýmist eignuð Leskesi frá Pyrrhu, Kinæþoni frá Spörtu, Díodórosi rá Eryþræ eða Hómer. Kvæðið var í fjórum bókum undir sexliðahætti.
Aldur
Litla Ilíonskviða var að líkindum samin á seinni hluta 7. aldar f.Kr. en um það ríkir mikil óvissa.
Efni
Þótt kvæðið sé glatað eru um þrjátíu línur varðviettar úr kvæðinu sjálfu en auk þess er varðveittur útdráttur úr efni hennar frá því í síðfornöld.
Kvæðið hófst á útbýtingu vopna Akkillesar, sem mesta hetjan meðal Grikkja átti að fá: um vopnin keppa Ajas Telamonsson og Ódysseifur, sem hlaut vopnin að lokum. Ajas gengur af göflunum og fremur að endingu sjálfsmorð.
Ódysseifur situr fyrir Helenosi og handsamar hann en Helenos spáir fyrir um hvernig Grikkir fái tekið Tróju. Ódysseifur og Díómedes halda til Lemnos til að sækja Fíloktetes, sem drepur París í bardaga. Helena giftist þá Deífóbosi. Ódysseifur sækir son Akkillesar, Neoptólemos og kemur með hann til Tróju, fær honum hervopn föður síns og vofa Akkillesar birtist honum. Neoptólemos vegur tróversku hetjuna Evrýpylos. Ódysseifur fer inn í Tróju, dulbúinn sem betlari. Helena ber kennsl á hann en þegir.
Gyðjan Aþena lætur Epeios smíða viðarhest og Grikkir koma bestu köppum sínum fyrir inni í hestinum, brenna búðir sínar og draga sig í hlé til eyjunnar Tenedos sem var skammt frá. Tróverjar halda að Grikkir séu á brott fyrir fullt og allt, rjúfa hluta borgarmúrsins og draga hestinn inn í borgina og fagna.
Ekki virðist fjallað um eyðileggingu Tróju í Litlu Ilíonskviðu en það er meginefni Iliou persis. Eigi að síður lýsir brot sem talið er vera út Litlu Ilíonskviðu hvernig Neoptolemos handsamar Andrómökku, ekkju Hektors, og drepur barnungan son þeirra, Astýanax, með því að henda honum fram af borgarveggnum.
Tröllhettuskurðurinn
thumb|Teikning af skipastiga byggður árið 1798. thumb| Skipastiginn "Gamle dal'n" sem byggður var 1844 thumb|Skipastigar byggðir 1844 og 1916 års thumb|Einn af fyrstu skipastigum í Svíþjóð í Lilla Edet Tröllhetturskurðurinn (eða Trollhätteskurðurinn) (sænska: Trollhätte kanal) er 82 kílómetra langur skurður sem gerir Gautelfi skipgenga til Vænis, en 10 kílómetrar af skurðinum er manngerður. Við borgina Trollhättan eru stórir fossar í Gautelfi sem hafa verið virkjaðir, en Tröllhettuskurðurinn liggur einmitt framhjá fossunum. Vænir er 43,8 metrar yfir sjávarmáli og því eru sex skipastigar á leiðinni frá Jótlandshafi (Kattegat) til Vænis.
Í Haralds sögu harðráða er sagt frá því að konungur hafi siglt léttskipum sínum upp eftir Gautelfi og látið síðan draga þá upp fyrir fossana og út á ána þar sem hún fellur úr vatninu.
Jónída
Jónída er íslenskt kvenmannsnafn.
Hrafnbergur
Hrafnbergur er íslenskt karlmannsnafn.
Aðalveig
Aðalveig er íslenskt kvenmannsnafn.
Jón Jónsson (landritari)
Jón Jónsson, (f. 23. apríl 1841 í Reykjavík, d. 4. janúar 1883) þekktur sem Jón Jónsson landritari var íslenskur embættismaður og stjórnmálamaður.
Uppvöxtur og fjölskylda
Foreldrar Jóns voru Jón Johnsen alþingismaður og dómari við Landsyfirréttinn og kona hans Anna Cathrine Martine Johnsen, f. Blichert, húsmóðir. Árið 1846 fluttist Jón barn að aldri til Danmerkur þar sem faðir hans hafði embætti. Jón lauk stúdentsprófi frá Frúarskólanum í Kaupmannahöfn 1861 og lögfræðiprófi frá Hafnarháskóla 1867. Meðan hann var við Hafnarháskóla lærði Jón íslensku af íslenskum samstúdentum sínum en á heimili hans var töluð danska. Að námi loknu starfaði hann um skeið skeið sem aðstoðarmaður föður síns sem var bæjarfógeti í Álaborg.
Embættisstörf
Eftir heimkomu vann hann við lögfræðistörf í Reykjavík veturinn 1867 – 1868, jafnframt því að starfa á skrifstofu stiftamtmanns. Jón var 1868 settur sýslumaður í Árnessýslu. Árið 1872 skipaði konungur Jón í nýstofnað embætti landritara, en því starfi gegndi Jón frá 1873 til dauðadags. Næstu árin gegndi Jón ýmsum öðrum embættum. Hann var skipaður árið 1875 lögreglustjóri og erindreki í fjárkláðamálinu og átti að hafa eftirlit með því að fjárkláði yrði upprættur á öllu landinu. Því starfi gegndi hann til 1878 þegar fjárkláða var útrýmt. Hlaut Jón viðurkenningu Alþingis fyrir vasklega framgöngu í því máli.
Árið 1878 var Jón settur bæjarfógeti í Reykjavík. Sama ár var hann kosinn á þing sem þingmaður Skagfirðinga og endurkjörinn 1880. Jón sat á þingi til 1883. Samhliða þingstörfum átti Jón sæti í bæjarstjórn Reykjavíkur en starfi bæjarfulltrúa gegndi hann 1879 – 1883. Auk þessa var hann skipaður málaflutningsmaður við landsyfirréttinn 1878 – 1880. Þó Jón væri veikburða hafði hann gríðarmikla starfsorku og þótti með eindæmum afkastamikill eins og þessi langi listi ber með sér.
Störf að félagsmálum og stjórnmálaskoðanir
Samtímamönnum þótti Jón um margt sérkennilegur og framganga hans í embætti, sérstaklega í fjárkláðamálinu, þótti oft nokkuð harkaleg. Jón var mikill áhugamaður um umbætur á stjórnarfari og réttarfari á Íslandi en honum þótti sem opinberri stjórnsýslu hér á landi væri oft mjög ábótavant. Veturinn 1878-79 ferðaðist Jón til Englands til að kynna sér réttarfar og stjórnarhætti. Áður en hann lést hafði hann lagt á ráðin um ferð til Bandaríkjanna til að kynna sér samfélag, stjórnarfar og réttarfar þar í landi. Jón þótti frjálslyndur maður og var bæði stórhuga og víðsýnn.
Jón var stofnandi og aðalritstjóri tímaritsins Víkverja 1873 – 1874.
Þó að Jón ætti dönsku að móðurmáli og hefði alist upp í Danmörku lærði hann íslensku, leit á sig sem Íslending og var mikill þjóðernissinni og áhugamaður um framfarir. Í Þjóðólfi voru þessi eftirmæli höfð um Jón:
Parakeelya disperma
Parakeelya disperma er plöntutegund sem var lýst af M.A. Hershkovitz.
Gnarr
Gnarr er íslenskt millinafn.
Nafnhafar
Jón Gnarr fékk nafnið samþykkt árið 2005. Hann og í kjölfarið synir hans og dætur bera líka nafnið sem millinafn. Gnarr er afbökun á nafninu Gunnar, en svo hét Jón Gnarr áður (Jón Gunnar). Ástæðan fyrir því að hann breytti nafninu var sú að honum heyrðist foreldrara sínir hrópa: Jón "Gnarr" þegar þau hrópuðu á hann í mat þegar hann var yngri. Skáldaorðið gnarr, sem þýðir haf, hefur án efa líka haft einhver áhrif á nafnabreytinguna.
Eggert Hannesson
Eggert Hannesson (1515? – 1583) var hirðstjóri og lögmaður og bjó í Saurbæ, sem oftast er kallaður Bær á Rauðasandi.
Eggert var sonur Hannesar Eggertssonar hirðstjóra á Núpi í Dýrafirði, sem mun hafa verið norskur að ætt, og konu hans Guðrúnar eldri, dóttur Björns Guðnasonar sýslumanns í Ögri. Systir hans var Katrín, kona Gissurar Einarssonar biskups.
Eggert var sveinn Ögmundar Pálssonar biskups þegar hann var ungur og mun hafa verið í Þýskalandi og Noregi í erindum hans á árunum 1538-1539 og ef til vil lengur. Síðar var hann í þjónustu Gissurar Einarssonar og fór með honum utan í vígsluferðina. Hann varð sýslumaður á Vestfjörðum um 1544 og bjó fyrst á Núpi. Hann var hirðstjóri 1551-1553 og síðan lögmaður sunnan og austan til 1556, norðan og vestan 1556-1568 og eftir það sýslumaður og umboðsmaður Helgafellsklaustursjarða.
Eggert var auðugasti maður á Íslandi um sína daga og jafnframt sá voldugasti. Hann var talinn harðsnúinn og fylginn sér, enda stóð hann oft í miklu málavafstri, lögvitur og héraðsríkur. Eitt sinn meðan Eggert bjó í Saurbæ var honum rænt af enskum sævíkingum og fálkaföngurum og héldu þeir honum heilan mánuð úti á skipi, en slepptu síðan gegn háu lausnargjaldi. Eggert fluttist síðan alfarinn til Hamborgar 1580 og dó þar, að sagt var af völdum drykkjuskapar.
Fyrri kona Eggerts var Sesselja Jónsdóttir en síðar kvæntist hann Steinunni Jónsdóttur, sem verið hafði fylgikona séra Björns Jónssonar á Melstað, sem höggvinn var með föður sínum og bróður í Skálholti 1550. Eggert átti að ýmsu við barnaólán að stríða. Launsonur hans, Björn, fórst af voðaskoti, sonur þeirra Sesselju, Þorleifur, týndist í hafi og sá þriðji, Jón murti, drap mann í Síðumúla og varð að flýja land. Sagt er að frá Jóni séu ættir komnar í Hamborg. Dóttir Eggerts og Sesselju, Ragnheiður, komst aftur á móti á tíræðisaldur (f. 1550, d. 1542). Hún giftist Magnúsi prúða Jónssyni, sýslumanni í Ögri og síðar í Saurbæ, og áttu þau fjölda barna.
Gnurr
Gnurr er íslenskt millinafn.
Hvítárvatn
thumb|Hvítárvatn. thumb|Við Hvítárvatn um 1900. Hvítárvatn er stöðuvatn í Árnesþingi undir Langjökli en þar á Hvítá upptök sín sem vatnið tekur nafn sitt af. Í Hvítárvatn skríður Norðurjökull Langjökuls sem gerir það að verkum að vatnið er mjög jökullitað. Hvítárvatn er 30 km² og mesta dýpt þess er 84 metrar. Frá Gullfossi eru 45 kílómetrar að Hvítárvatni. Fúlakvísl rennur í Hvítárvatn.
Antoni Gaudí
thumb|Antoni Gaudí árið [[1910]] Antoni Gaudí i Cornet (25. júní 1852 – 10. júní 1926) var spænskur-katalónskur arkitekt. Flestar byggingar eftir Gaudí er að finna í borginni Barcelona þar sem helsta verk hans Sagrada Família er enn þá í byggingu.
Antoni Gaudi fæddist í 1852 í Riudoms eða í Reus á Spáni, hann var yngstur fimm systkina en aðeins þrjú þeirra komust á legg. Ekki er alveg vitað hvar nákvæmur fæðingarstaður Gaudís var því engin skjöl hafa fundist um það, hafa verið uppi deilur um hvort hann hafi fæðst í nágrannasveitunum Reus eða Riudoms í Baix Camp héraði. Þó er vitað að hann var skírður í Sant Pere Apostol kirkju í Reus degi eftir fæðingu og fékk hann þá nafnið Antoni Placid Guillen Gaudí. Gaudí elskaði land sitt og þjóð. Hann trúði því að fólkið í Miðjarðarhafinu væri skapandi, frumlegt og með meðfædda skynsemi fyrir list og hönnun.
Gaudí gekk í skóla hjá Francesc Berenguer sem varð svo síðar meir einn af helstu aðstoðarmönnum Gaudís. Seinna innritaðist hann í Piarists skólann í Reus þar sem listrænir hæfileikar hans sem málari blómstruðu. Árið 1868 flutti hann til Barcelona og lærði kennslu við Convent del Carme skólann.
Sagrada Familia
thumb|Vesturhlið [[Sagrada Família]] Sagrada Família eða Yfirbótakirkja heilögu fjölskyldunnar er líklega þekktasta bygging Barcelona og ein af frægustu kirkjum heims. Eins og svo margar stórkirkjur fortíðarinnar ætlar hún að vera aldir í smíðum. Frá árinu 1915 helgaði Gaudí sig nánast eingöngu meistaraverki sínu Sagrada Família.