cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eiríkur á Brúnum
Eiríkur bjó að Brúnum undir Eyjafjöllum í 23 ár. Á síðustu búskaparárum sínum, árið 1876, tók hann sér ferð á hendur til Kaupmannahafnar til að skoða sig um og ef til vill jafnframt til að hitta góðhest sem Valdimar prins hafði fengið hjá honum þegar hann var hér á ferð í fylgd með konunginum föður sínum tveimur árum áður. Eiríkur fluttist að Ártúnum í Mosfellshreppi og tók hann þar mormónatrú. Hann fór til Utah í Bandaríkjunum árið 1881 og var þar í 8 ár. Var hann þá einu sinni sendur hingað heim til trúboðs og var þá illa tekið. Eiríkur sagði skilið við mormónatrú árið 1889 og fluttist þá heim til Íslands og lést í Reykjavík árið 1900.
Eiríkur, Þórbergur og Laxness
Þórbergur Þórðarson varð einna fyrstur til að minnast á sögu Eiríks á prenti í bók sinni Ofvitanum sem kom ut á árunum 1940-1941. Þórbergur segir sögu hans í kaflanum Bókfell aldanna vegna þess að Eiríkur hafði einu sinni verið íbúi í Bergshúsi. Árið 1946 kom svo út rit Eiríks á einni bók á vegum Ísafoldarprentsmiðju. Vakti sú útgáfa mikla athygli. Eiríkur varð síðar fyrirmynd Halldórs Laxness að Steinari í Hlíðum undir Steinahlíðum í skáldsögu hans Paradísarheimt sem kom út 1960.
Alexander De Croo
Í október 2012 var De Croo kjörinn sveitastjóri Brakel og varð síðan varaforsætisráðherra og lífeyrisráðherra í ríkisstjórn Elio Di Rupo. Hann sat áfram sem varaforsætisráðherra í ríkisstjórnum Charles Michel og Sophie Wilmès og var jafnframt samvinnu- og þróunarráðherra. Árið 2018 tók hann við embætti fjármálaráðherra.
Phoenix Suns
Phoenix Suns er körfuboltalið frá Phoenix í Arisóna sem spilar í NBA deildinni. Liðið hefur fjórum komist í úrslit NBA en aldrei unnið titil. Liðið komst í úrslit NBA árið 2021 gegn Milwaukee Bucks en tapaði 2-4.
Einhyrningur
Einhyrningur er goðsögulegt dýr sem býr nær undantekningarlaust yfir jákvæðum eigindum. Einhyrningurinn hefur líkingu af hvítum hesti og er með stakt horn sem stendur fram úr miðju enni hans. Hornið er langt og mjótt og gormsnúið og er ekki ólíkt horni náhvalsins, alltént ef litið er til þess hvernig listamenn hafa framfært hann í áranna rás. Einhyrningurinn er þó ekki alveg eins og venjulegur hestur, að frátöldu horninu, því hann er með klofna hófa, ljóns hala og undir höku hans er sömuleiðis oft að finna krullað geitarskegg. Þetta er þó ekki algilt, enda sýn manna mismunandi eftir því á hvaða tíma er litið, hver sögumaðurinn er eða listamaðurinn sem hefur endurskapað hann á striga eða sem höggmynd.
Heggvendill
Heggvendill (fræðiheiti: Taphrina padi ) er sveppur sem var fyrst lýst af Arthur Louis Arthurovic de Jaczewski, og fékk sitt núverandi nafn af Arthur Jackson Mix 1947. Hann sníkir á hegg og hefur nýlega fundist á Íslandi.
Eiríkur Sveinbjarnarson
Eiríkur Sveinbjarnarson (f. um 1277, d. 1342) var íslenskur riddari og hirðstjóri á 14. öld og bóndi í Vatnsfirði.
Eiríkur var sonur Sveinbjarnar Sigmundssonar í Súðavík (d. 1290), sem var dóttursonur Hrafns Sveinbjarnarsonar. Nafn konu Sveinbjarnar og móður Eiríks er óþekkt en þess hefur verið getið til að hún hafi verið dóttir Einars Þorvaldssonar í Vatnsfirði, sonar Þorvaldar Vatnsfirðings, banamanns Hrafns. Hákon háleggur Noregskonungur gerði Eirík að riddara 1316 og hann varð hirðstjóri norðan og vestan árið 1323 og hélt því embætti allt til 1341. Hann leigði Flugumýri af Hólabiskupi og hefur trúlega haft þar bú.
Kona Eiríks var Vilborg Sigurðardóttir (d. 1343) og er talið að faðir hennar hafi verið Sigurður seltjörn Sighvatsson og Valgerðar Hallsdóttur seinni konu hans. Sonur þeirra var Einar Eiríksson bóndi í Vatnsfirði, faðir Björns Jórsalafara.
Sonic the Hedgehog (persóna)
Þessi persóna á sér erkióvin Dr. Eggman sem reinir að ná í alla kaols smargarðana til þess að ná heimsyfirráðum. Sonic á tvö aðra tvíbura sem heita Skuggi (Shadow) og Silfur (Silver). Sonic á tvö frændsystkyni Rouge og Hnúi(Knuckles)Naoto Ōshima, Hirokazu Yasuhara og Yuji Naka sköpuðu persónuna sem er blár manngervandi broddgöltur sem getur hlaupið hraðar en hljóðhraði.
Hann kemur líka fram í Super Smash Bros. Brawl.
St. Kilda
thumb|250px|St. Kilda eyjaklasinn thumb|250 px|St Kilda þorpsvíkin á eyjunni Hirta St Kilda er óbyggður eyjaklasi á Bretlandseyjum og afskekktasti hluti Bretlandseyja, mikilvæg varpstöð sjófugla og á lista Heimsminjaskrár UNESCO yfir mikilvæga staði, bæði vegna náttúru og sögu. Samtals ná eyjarnar yfir 8,546 km².
Á St. Kilda er stærsta súlubyggð í heimi, með 60.428 pörum 1994-95 og áætlað var að þau væru 61.340 árið 2000. Þar voru þegar orðin um 50 þús. varppör um 1960.
Eyjaklasinn er vestur af Benbecula-eyju í Ytri-Suðureyjum, og í honum eru (í stærðarröð) eyjarnar Hirta, Soay, Boreray, Dùn, Stac an Armin, Stac Lee og Levenish.
Enginn dýrlingur er tengdur eyjunum og er talið að St Kilda sé afbökun á orðinu skildir sem talið er að víkingar hafi gefið þeim.
Árið 1930 voru síðustu íbúar eyjanna fluttir á brott. Sauðfé gengur nú sjálfala á eyjunum. Enn eru þó mannaferðir þar, annars vegar vísindamenn sem rannsaka villt sauðfé á Soay og hins vegar starfsmenn ratsjárstöðvarinnar á Hirta, en henni er ætlað að fylgjast með skotflaugatilraunum sem breski herinn er með á áðurnefndri Benbecula-eyju.
Eyjarnar eru nú eign skoskra yfirvalda.
Tívolí
Tívolí getur átt við eftirfarandi:
Daisuke Ichikawa
Daisuke Ichikawa (fæddur 4. maí 1980) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki með landsliðinu.
Klifurpokadýr
Klifurpokadýr (fræðiheiti: Phalangeridae) eru ætt pokadýra.
Reykur
thumb|250px|Reykský úr [[skógareldur|skógareldi]]
Reykur er fjöldi fastra og fljótandi svífandi agna og lofttegunda sem kemur fyrir þegar efni er brennt, blandaður lofti. Reykur er yfirleitt óæskileg aukaafurð elds (einnig ofna, lampa, eldstæða eða bála), en hann nýtist til meindýraeyðingar, samskipta, varnar eða innöndunar (það er að segja reykingar). Auk þess er reykur notaður til að bragðbæta matvæli eða bæta geymsluþol þeirra. Reykur kemur líka stundum fyrir í útblástri úr sprengihreyflum, sérstaklega þeim sem eru díselknúnir.
Innöndun reyks er aðaldánarorsök fórnarlamba sem deyja í húsbrunum. Reykurinn drepur með blöndu hitaskaða, eitrunar og ertingar lungnanna vegna kolmónoxíðs, vetnisblásýru og annarra brennsluafurða.
Reykagnir eru í rauninni loftúði (e. aerosol) eða mistur úr föstum ögnum og fljótandi dropum sem eru næstum af þeirri stærð sem þarfnast til Mie-dreifingar sýnilegs ljóss. Reykurinn stíflar ekki allt ljósið, en ekki er hægt að sjá í gegnum hann.
Sandölduorrustan
thumb|right|Sandölduorrustan eftir [[Charles-Philippe Larivière frá 19. öld.]] Sandölduorrustan var orrusta milli Spánar og Frakklands, Hollands og Englands sem átti sér stað 14. júní nærri Dunkerque. Báðir herirnir voru undir stjórn frægra franskra herforingja, sá spænski undir Loðvík 2. Condé og sá franski/enski/hollenski undir stjórn Turennes. Orrustan var hluti af frönsku borgarastyrjöldinni Fronde og Stríði Englands og Spánar 1654-1660. Herdeildir úr New Model Army vöktu athygli í orrustunni fyrir einstaka þrautseigju þar sem þær börðust með her Turennes. Útlægir enskir konungssinnar börðust hins vegar með spænska hernum. Meðal þeirra var Jakob Stúart sem síðar varð Jakob 2. Englandskonungur.
Orrustunni lauk eftir tveggja stunda bardaga með sigri Frakka. Spænsku herirnir misstu um 6000 menn en þeir frönsku aðeins 400. Eftir orrustuna fékk Enska samveldið yfirráð yfir Dunkerque samkvæmt samkomulagi sem þeir höfðu gert við Mazarin kardinála. Sagt var að þennan dag hefði borgin verið spænsk að morgni, frönsk á hádegi og ensk að kvöldi.
Kalle Stropp, Grodan Boll och deras Vänner
Kalle Stropp, Grodan Boll och deras vänner er sænsk kvikmynd sem kom út árið 1956, byggð á útvarpsþáttaröðinni Kalle Stropp och Grodan Boll. Handritið var skrifað af Thomas Funck en leikstjórinn var bróðir hans Hasse Funck.
Podocarpus steyermarkii
Podocarpus steyermarkii er sígrænt tré frá Venesúela (við landamærin að Gvæjana).
Hoya soligamiana
Hoya soligamiana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Krækilyngsættkvísl
Krækilyngsættkvísl (fræðiheiti: Empetrum) er ættkvísl dvergvaxinna sígrænna runna með ætum berjum (krækiberjum). Krækilyng er algeng jurt á norðurhveli jarðar, en rauðkrækilyng (E. rubrum) í Suður-Ameríku.
Codex Augiensis
thumb|Codex Augiensis Codex Augiensis (Skammstafað Fp (Wettstein), 010 (Gregory) eða α 1029 (Von Soden), 12 (Beuron)) er með handrit af Nýja testamentinu. Það er skrifað með hástöfum á forngrísku og var unnið á 9. öld e.Kr. Handritið er geymt í Trinity College (B. XVII. 1) í Cambridge.
Textinn er í 2 dálkum, 28 línur á hverri síðu.
AllMusic
AllMusic (áður All Music Guide og AMG) er bandarískur gagnagrunnur fyrir tónlist. Hann inniheldur upplýsingar og umsagnir um hljómplötur, lög, tónlistarmenn, hljómsveitir og aðrar útgáfur. Hann var stofnaður árið 1991 af Michael Erlewine og var gerður aðgengilegur á netinu árið 1994. AllMusic er nú í eigu RhythmOne.
Holdsveikraspítalinn á Hallbjarnareyri
Holdsveikraspítalinn á Hallbjarnareyri í Eyrarsveit í Vestfirðingafjórðungi er einn fjögurra holdsveikraspítala á Íslandi sem heimilað var að stofna með konungsbréfum 10. maí 1651 og 12. maí 1652. Engin lækning við holdsveiki var viðhöfð á spítalanum því tilgangur holdsveikraspítalanna var að einangra holdsveikisjúklinga og koma í veg fyrir að þeir smituðu aðra.
Þórir Guðmundsson var fyrsti forstöðumaður eða hospítalsforstandari Hallbjarnareyrarspítala eða frá fardögum 1653 og var þá hafist handa við að reisa spítalann og innheimta spítalafiskinn sem var aðaltekjustofn spítalans. Fyrstu fjórir vistmennirnir komu á Hallbjarnareyrarspítala vorið 1655. Þá tók við forstöðumannsstarfinu Jón Jónsson frá Hraunskarði í Neshreppi. Híbýli vistmanna á Hallbjarnareyri virðast hafa verið þokkaleg fyrstu árin á meðan spítalinn var nýbyggður en versna þegar frá líður.
Í manntalinu frá 1703 sem tekið er í Eyrarsveit þá er Hallbjarnareyri nefnd Hospítalseyri og þá eru fjórir vistmenn eða hospítalimir á Hallbjarnareyrarspítala. Árið 1796 var reist nýtt spítalahús á Hallbjarnareyri en það var árið 1816 orðið svo fúið að ekki var hættulaust að hafast við í því um veturinn. Nýtt hús handa sjúklingum er reist árin 1817 til 1818. Það kostaði 65 ríkisdali.
Þorleifur Þorleifsson tók við Hallbjarnareyri á fardögum 1840 og bjó þar til 1857. Þegar Þorleifur fór frá Hallbjarnareyri bauðst hann til að taka að sér þann eina spítalalim sem þá var á lífi fyrir helmingi minni meðgjöf en greitt hafi verið með honum á Hallbjarnareyri.
Heiðarskóli
Heiðarskóli er grunnskóli í Reykjanesbæ, sem hefur verið starfræktur frá árinu 1998.
Kristján Jóhannsson
Kristján Jóhannsson (fæddur 24. maí 1948) er tenór sem er einna þekktastur fyrir hlutverk sín í óperum Verdis. Hann hefur sungið í ýmsum þekktum óperuhúsum, bæði á meginlandi Evrópu og í Bandaríkjunum, og má þar t.d. nefna La Scala og Metropolitan óperuna.
Hoya stoneana
Hoya stoneana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
EV10 Eystrasaltsleiðin
thumb|right|Kort sem sýnir Eystrasaltsleiðina. EV10 Eystrasaltsleiðin eða Hansaleiðin er um 8.000 km löng EuroVelo-hjólaleið sem liggur umhverfis Eystrasaltið. Leiðin liggur í gegnum 9 lönd, Danmörku, Þýskaland, Pólland, Rússland, Litháen, Lettland, Eistland, Finnland og Svíþjóð. Aðeins Eistland og Finnland hafa fullútfært sinn hluta leiðarinnar.
Konungskoman 1956
Konungskoman 1956 er opinber heimsókn Friðriks 9. Danakonungs til Íslands 1956 en sú heimsókn var fyrsta heimsókn erlends þjóðhöfðingja til landsins eftir að það varð lýðveldi. Heimsóknin varð til að bæta samskipti landanna sem þá voru viðkvæm vegna handritamálsins og sjálfstæðisyfirlýsingar Íslands árið 1944.
26. apríl
26. apríl er 116. dagur ársins (117. á hlaupári) samkvæmt gregoríanska tímatalinu. 249 dagar eru eftir af árinu.
Avicii
Tim Bergling (8. september 1989 – 20. apríl 2018), betur þekktur undir sviðsnafninu Avicii, var sænskur plötusnúður og lagahöfundur. Við 16 ára aldur byrjaði hann að gefa út remix útgáfur á tónlistarsíðum. Hann hlaut fyrst eftirtekt þegar hann gaf út smáskífuna „Levels“ árið 2011. Stuttu eftir gaf hann út fyrstu breiðskífuna sína, True (2013). Á henni má finna eitt þekktasta lag Avicii, „Wake Me Up“, sem komst efst á vinsældalista í nokkrum löndum í Evrópu og í Bandaríkjunum.
Bergling glímdi við kvíða og lélega geðheilsu í mörg ár. Hann fannst látinn í Múskat, höfuðborg Óman, eftir að hafa fallið fyrir eigin hendi þann 20. apríl 2018.
Saharamál
Saharamál eru lítil tungumálaætt innan nílósahara málaættarinnar. Kanúrí er með mestan mælendafjölda. Önnur mál í þessari ætt sem nefna má eru tebú og zaghava.
Remix (bók)
Remix er bók eftir Lawrence Lessig um menningu netheima og hvernig lesmenning breytist í les- og skrifmenningu. Í bókinni setur höfundur fram hugmyndir um þjóðfélagsleg áhrif Netsins og hvernig það muni hafa áhrif á framleiðslu og neyslu dægurmenningar.
Nornavöndur
thumb|250px|right|Nornavendir í birkitré Nornavöndur (fræðiheiti: Taphrina) er sveppasjúkdómur á trjám, og kemur fram sem þéttur greinavöndur, einkum á birki.
Raunprófun
Raunprófun er að leggja eitthvað undir dóm reynslunnar, gjarnan með rannsókn. Yfirleitt er þetta gert til þess að afla þekkingar sem ekki er hægt að öðlast á annan hátt. Þegar reynt er að raunprófa það sem hægt væri að komast að á annan hátt, svo sem með rökfærslu, kallast það gerviraunprófun.
Pokaljón
Pokaljón (fræðiheiti: Thylacoleo) er útdautt ættkvísl pokadýra.
Met Knattspyrnufélags Reykjavíkur
Listi þessi er yfir Met Knattspyrnufélags Reykjavíkur og ýmis önnur afrek.
Karlaflokkur
thumb|300px|Leikmenn KR hampa bikarnum eftir sigur á Njarðvík í Iceland Express deild karla 2007
Leikjahæstu menn KR
Listi yfir leikjahæstu leikmenn KR í A-deild. Feitletrun merkir mann sem er enn að spila fótbolta.
''Uppfært 19. mars 2012.''
Markahæstu menn í A-deild
Uppfært lok tímabils 2011.
Markahæstu menn í evrópukeppni
''Uppfært 25. september 2011.''
Markahæstu leikmenn eftir hvert tímabil
Ef reitur leikmanns er gulllitaður var hann handhafi gullskós þess tímabils, silfur fyrir handhafa silfurskós og brons handhafa bronsskós.
Flest mörk skoruð í einum leik
6 mörk Baldvin Baldvinsson - gegn ÍA í 10-0 sigri í bikarkeppninni haustið 1966.
5 mörk Hans Kragn - gegn Fram í 8-1 sigri á Reykjavíkurmótinu 1932 Haraldur Gíslason - gegn TB í Færeyjum í 5-1 sigri sumarið 1939 Hörður Óskarsson - gegn Fram í 6-1 sigri á Íslandsmótinu 1945 Þórólfur Beck - gegn Þrótti í 13-1 sigri á haustmótinu 1957 Þórólfur Beck - gegn Randers Freja frá Danmörku í 6-2 sigri á Melavellinum 1961 Gunnar Felixson - gegn Þrótti í 8-0 sigri á Reykjavíkurmótinu 1961 Þórólfur Beck - gegn ÍBA í 6-3 sigri í heimaleik á Íslandsmótinu 1961 Andri Sigþórsson - gegn Skallagrími í 6-2 sigri á útivelli á Íslandsmótinu 1997 Gunnar Örn Jónsson - gegn Reyni í 9-1 sigri í árlegum minningarleik um Magnús Þórðarson 2009 Björgólfur Hideaki Takefusa - gegn Val í 5-2 sigri á útivelli á Íslandsmótinu 2009
Hitoshi Sogahata
Hitoshi Sogahata (fæddur 2. ágúst 1979) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Met Knattspyrnufélags Reykjavíkur
Flestir landsleikir KR-inga
Einungis leikmenn sem hafa spilað landsleiki á meðan þeir voru í KR eru taldir með.
''Uppfært 26. júní 2011.''
Sigrar og ósigrar
''Uppfært 8. júlí 2011.''
Stærstu deildarsigrar
9-1 gegn Val, A-deild 1992 8-1 gegn Keflavík, A-deild 1960 7-0 gegn ÍBH, A-deild 1961
Stærsti sigur gegn íslensku félagsliði
13-1 gegn Þrótti á haustmóti í ágúst 1957. Þórólfur Beck skoraði 5 mörk.
Stærsti skráði sigurinn
14-1 gegn áhöfn skipsins Ville de Ys árið 1924
Stærsti skráði ósigurinn
2-13 gegn Lokomotiv Moscow árið 1956
Stærsti sigur í bikarkeppni
10-0 gegn ÍA árið 1966. Baldvin Baldvinsson skoraði 6 mörk.
Stærsti ósigurinn í bikarkeppni
2-6 gegn Fram í framlengdum leik sumarið 1986.
Stærsti sigur í evrópukeppni
5-1 gegn ÍF frá Fuglafirði í Færeyjum 2011
Stærsti ósigurinn í evrópukeppni
2-12 gegn Feyenoord árið 1969. Feyenoord varð síðar Evrópumeistari og heimsmeistari félagsliða.
Flest stig á tímabili
Tvö stig fyrir sigur
Þjrú stig fyrir sigur
Fæst stig á leiktíð
Tvö stig fyrir sigur
Þrjú stig fyrir sigur
Í öllum leikjum
Heima 10.268 mans - gegn Liverpool í undankeppni Evrópukeppni meistaraliða 1964 á Laugardalsvelli. 0-5 fyrir Liverpool.
Á Íslandsmóti
8.534 mans - gegn ÍA í úrslitaleik um Íslandsmeistaratitilinn árið 1965 á Laugardalsvelli. 2-1 fyrir KR
Á KR-velli
5.400 mans - gegn ÍBV í hreinum úrslitaleik um Íslandsmeistaratitilinn árið 1998. 0-2 fyrir ÍBV
Stacy Title
Stacy Title (21. febrúar 1964 - 11. janúar 2021) var bandarísk leikkona, leikstjóri, og framleiðandi. Hún var þekktust fyrir að hafa leikstýrt myndunum The Last Supper, Let the Devil Wear Black og Down on the Waterfront. Hún var eiginkona leikarans Jonathan Penner og leikstýrði honum í nokkrum myndum. Saman eignuðust þau tvö börn, Cooper (fæddur 1996) og Avu (fædda 1999).
Podocarpus angustifolius
Podocarpus angustifolius er sígrænt tré frá Kúbu.
Listi yfir rómverska keisara
Eftirfarandi er listi yfir keisara Rómaveldis raðað eftir valdatíma þeirra.
Athuga ber að Júlíus Caesar er ekki á þessum lista. Staða hans sem dictator er almennt talin tilheyra rómverska lýðveldinu.
Skáletruð nöfn: viðkomandi gerði tilkall til stöðunnar en komst aldrei til valda eða náði einungis völdum í hluta Rómaveldis
Feitletruð nöfn: nafn sem viðkomandi er almennt þekktur undir
Feitletruð og skáletruð nöfn: gælunafn sem viðkomandi er almennt þekktur undir (nema viðkomandi hafi einungis gert tilkall til stöðunnar en aldri náð völdum)
Skátahreyfingin
thumb|Hópur af ungum skátum Skátahreyfingin er alþjóðleg hreyfing sem var stofnuð af breskum hershöfðingja, Robert Baden-Powell lávarði, árið 1907. Hugsjón hans var að búa til hreyfingu sem stuðlaði að líkamlegum og andlegum þroska ungmenna svo þau gætu tekið þátt í samfélaginu. Margt í skátahreyfingunni á uppruna sinn í Frumskógarbókinni eftir Rudyard Kiplings sem á ensku kom út í tveimur bókum: The Jungle Book og The Second Jungle Book.
Markmið Skátahreyfingarinnar
Meginmarkmið skátahreyfingarinnar er að veita ungu fólki tækifæri til að verða sjálfstæðir, virkir og ábyrgir einstaklingar í samfélaginu með því að stuðla að uppeldi og menntun með lífsgildum sem byggja á skátaheitinu og skátalögunum. Leitast er við að skapa betri heim þar sem hver einstaklingur hefur tilgang og gegnir mikilvægu hlutverki til uppbyggingar samfélagsins.
Skátadagurinn
Skátadagurinn er haldinn hátíðlega um allan heim þann 22. febrúar ár hvert. Dagurinn er haldinn í tilefni þess að þann dag árið 1857 fæddist Lord Baden Powell, stofnandi skátahreyfingarinnar. Á Íslandi hefur verið sú venja hjá flestum skátafélögum að vígja inn nýja skáta og gera þá fullgilda meðlimi skátahreyfingarinnar.
Bandalag íslenskra skáta
Aðalgrein: Bandalag íslenskra skáta
Ferlaufungur
Ferlaufungur (fræðiheiti: Paris quadrifolia) er jurt sem dregur nafn sitt af fjórum stórum sívölum blöðum (sjaldan 5-7) sem vaxa út frá stilknum ofanverðum en krónublöðin löng og mjó. Frævan er svarbrún. Jurtin ber eitt ber sem er gráblátt á lit og eitrað.
Skátahreyfingin
Bandalag íslenskra skáta
Bandalag íslenskra skáta (BÍS) eru landssamtök skáta á Íslandi og regnhlífarsamtök fyrir íslensk skátafélög. BÍS er aðili að heimssamtökum skáta, WOSM og WAGGGS. BÍS rekur Skátamiðstöðina sem staðsett er í Reykjavík og er þjónustumiðstöð fyrir skátafélögin í landinu, auk þess að vera aðalmálsvari skátahreyfingarinnar gagnvart erlendum og innlendum aðilum eins og stjórnvöldum, öðrum félagasamtökum og einstaklingum.
Ferlaufungur
Á Íslandi er ferlaufungur sjaldgæfur en finnst á láglendi um allt land. Hann er friðaður.
Þór (norræn goðafræði)
right|thumb|Þór berst við jötna (1872) eftir [[Mårten Eskil Winge]] Þór sem einnig er kallaður Ása-Þór eða Öku-Þór (hann heitir á þýsku Thor/Donar, Þórr á norrænu og Þunor á fornensku) er þrumuguð í norrænni goðafræði. Hann er sterkastur allra ása og sagður verndari ása og manna. Honum er oft lýst sem sterklegum og rauðskeggjuðum með stingandi augnaráð. Þór er mest dýrkaður allra Ása að fornu og nýju.
Þór var samfélagsgoð, verndari þinga og þeirra sem yrkja jörðina en einnig himnagoð og hamar hans er tákn þrumu og eldinga. Himnarnir skulfu við þrumur þær og eldingar sem fylgdu honum er hann reið yfir himinhvolfið og klettar og fjöll brustu. Margar sagnir bæði grimmlegar og skoplegar eru af ferðum hans til Jötunheims að berja á jötnum.
Þór býr í höll sem heitir Bilskirnir í ríki sínu sem kallast Þrúðvangur. Í Bilskirni voru um 540 herbergi (fimm hundruð gólfa og fjórir tigir) og var stærst allra húsa sem menn kunnu skil á.
Fjölskylduhættir
Þór er sonur Óðins og Jarðar og er verndari mannanna og Miðgarðs. Kona hans er Sif og börn þeirra eru Þrúður og Móði en einnig á Þór soninn Magna með jötunmeynni Járnsöxu. Einnig átti Sif son sem var stjúpsonur Þórs. Hann hét Ullur. Í Snorra-Eddu segir: „Ullur heitir einn, sonur Sifjar, stúpsonur Þórs. Hann er bogmaður svo góður og skíðfær svo að enginn má við hann keppast. Hann er fagur álitum og hefur hermanns atgervi. Á hann er og gott að heita í einvígi.“
Einkennisgripir
Þór á nokkra dýrgripi sem einkenna hann. Fyrst má nefna vagn sem hann ferðast á en hann er dreginn af tveimur höfrum sem heita Tanngrisnir og Tanngnjóstur. Á ferðum sínum át Þór oft hafra sína til kvöldverðar, safnaði svo beinum þeirra saman eftir matinn og vígði þá til lífs á ný með hamri sínum. Vagninum ók hann um himininn og það fylgja honum bæði þrumur og eldingar.
Aðrir dýrgripir í eigu Þórs eru megingjörð, járnglófar og stafurinn Gríðarvölur sem hann fékk hjá gýginni Gríði. Merkasti gripurinn er þó hamarinn Mjölnir sem er máttugasta vopn hans í baráttunni við jötna og jafnframt tákn Þórs. Mjölnir eða Þórshamarinn er nú eitt helsta tákn heiðinna manna.
Vikudagur
Þórsdagur var nefndur eftir ásnum og helst það nafn á flestum germönskum málum (til dæmis hósdagur á færeysku) en Jón Ögmundsson biskup afnam hin heiðnu daganöfn á Íslandi.
Fimmtudagur er kenndur við Þór í flestum germönskum tungumálum, svo sem þýsku (Donnerstag), ensku (Thursday) dönsku, sænska og norsku (torsdag).
Dýrkun
Þór var einkum dýrkaður í vesturhluta Noregs og á Íslandi. Hann var mjög vinsælt goð og við kristnitökuna á Íslandi var hann sá ás sem erfiðast var að útrýma. Margs konar athafnir voru tengdar honum. Til dæmis var hamar lagður í kjöltu brúðar við brúðkaup, honum haldið yfir höfði nýfædds barns og mynd af hamri klöppuð á landamerkjasteina eða ristur á grafsteina. Norrænir menn báru oft hamarsmen úr silfri um hálsinn.
Ragnarök
Í Ragnarökum mun Þór berjast við erkióvin sinn Miðgarðsorm og munu þeir drepa hvor annan.
Prentplata
thumb|Íhlutir í prentplötu. Prentplata, rásaspjald eða prentrásir, er hitaþolin og eldtefjandi plata, sem rafmagnsíhlutir eru festir á. Á plötunni er rásir úr leiðandi efni (oftast kopar) sem mynda tengingar milli íhlutanna. Finna má prentplötur af mismunandi stærðum í öllum rafeindatækjum.
20. janúar
20. janúar er 20. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 345 dagar (346 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Konungskoman 1907
thumbnail|300 px|Málverk eftir [[Þórarinn B. Þorláksson|Þórarin B. Þorláksson sem sýnir Friðrik 8. og Hannes Hafstein ríða til Þingvalla 1907.]] Konungskoman 1907 er heimsókn Friðriks 8. konungs til Íslands í júlí 1907. Í föruneyti konungs voru margir danskir mektarmenn, þar á meðal hópur danskra þingmanna. Frá Reykjavík var farið með gestina í vikuferð á hestum um Suðurland og haldin var hátíð á Þingvöllum með nær sex þúsund gestum. Sérstök héraðshátíð Sunnlendinga var haldin við Þjórsárbrú. Konungur og föruneyti fóru að Gullfossi og skáluðu þar á fossbrúninni fyrir framtíð Íslands sem iðnaðarlands en auðlindir Íslands bæði fiskimið, orkulindir og sveitir voru í brennidepli í ferðinni. Mikill undirbúnaður var á Íslandi vegna konungskomunnar. Það voru lagðir nýir vegir og byggðar brýr og reistir skálar. Konungur heimsótti í ferðinni alla landsfjórðunga og kom til Ísafjarðar, Akureyrar og Seyðisfjarðar. Haldinn var ríkisráðsfundur í Reykjavík þar sem konungur samninganefnd um tengsl Íslands og Danmerkur og skyldi unnið að því að í stað stöðulaga kæmu sambandslög. Þau lög komu 1918.
Ljósmyndir frá Konungskomunni 1907
Frances Arnold
Frances Hamilton Arnold (25. júlí 1956) er bandarískur efnaverkfræðingur og Nóbelsverðlaunahafi. Hún er prófessor í efnaverkfræði, lífverkfræði og lífefnafræði við Tækniháskólann í Kaliforníu. Árið 2018 var Arnold sæmd Nóbelsverðlaununum í efnafræði fyrir rannsóknir sínar á stýrðri þróun til að byggja upp ensím.
Uppvöxtur og menntun
Frances Arnold er dóttir Josephine Inman og kjarneðlisfræðingsins Williams Howard Arnold. Hún er jafnframt sonardóttir herforingjans Williams Howard Arnold eldri. Hún ólst upp í úthverfinu Edgewood við Pittsburgh og hverfunum Shadyside og Squirrel Hill í Pittsburgh. Hún útskrifaðist úr Taylor Allderdice-gagnfræðiskólanum í borginni árið 1974. Sem gagnfræðiskólanemandi ferðaðist Arnold á puttanum til Washington, D.C. til þess að mótmæla Víetnamstríðinu og vann fyrir sér sem gengilbeina á djassklúbbi og sem leigubílstjóri.
Arnold útskrifaðist úr Princeton-háskóla árið 1979 með BS-gráðu í vélaverkfræði og flugvélaverkfræði. Þar hafði hún lagt áherslu á rannsóknir á sólarorku. Auk þess að ljúka skylduáföngum námsbrautar sinnar tók hún áfanga í hagfræði, rússnesku og ítölsku og sá fyrir sér að hún myndi gerast erindreki eða framkvæmdastjóri. Hún velti því fyrir sér að fara í framhaldsnám í alþjóðasamskiptum. Hún tók sér eins árs hlé frá Princeton-háskóla eftir annað árið sitt þar og ferðaðist til Ítalíu til að vinna þar í verksmiðju sem framleiddi hluta í kjarnakljúfa. Að ári loknu sneri hún aftur til Bandaríkjanna til að ljúka námi.
Eftir útskrift úr Princeton-háskóla árið 1979 vann Arnold sem verkfræðingur í Suður-Kóreu og Brasilíu og við Sólarorkurannsóknarmiðstöð Colorado. Við stofnunina vann hún að hönnun sólarorkustöðva fyrir afskekkta staði og tók þátt í að rita skýrslur um málefnið fyrir Sameinuðu þjóðirnar.
Arnold skráði sig síðar til náms við Kaliforníuháskóla í Berkeley og útskrifaðist þaðan með doktorsgráðu í efnaverkfræði árið 1985. Hún fékk jafnframt mikinn áhuga á lífefnafræði við skólann. Doktorsritgerð hennar fjallaði um aðferðir við sækniskiljun.
Ferill
Eftir að hafa lokið doktorsnámi sínu lauk Arnold nýdoktorsrannsókn í lífeðlisefnafræði við Berkeley-háskóla. Árið 1986 fékk hún vinnu sem gestakennari við Tækniháskólann í Kaliforníu (Caltech). Hún var gerð lektor árið 1986, dósent árið 1992 og prófessor árið 1996. Hún var útnefnd Dick og Barbara Dickinson-prófessor í efnaverkfræði, lífverkfræði og lífefnafræði árið 2000 og hlaut síðan stöðu Linus Pauling-prófessors í sömu greinum árið 2017. Árið 2013 var hún útnefnd framkvæmdastjóri Lífverkfræðistofu Donnu og Benjamins M. Rosen við Caltech.
Arnold sat í vísindanefnd Santa Fe-stofnunarinnar frá 1995-2000. Hún er meðlimur í ráðgjafarnefnd ríkisrannsóknarstofnunarinnar Joint BioEnergy Institute og styrkjasjóðs David og Lucile Packard-stofnunarinnar fyrir vísindi og verkfræði. Auk þess situr hún í ráðgjafarráði forseta Vísinda- og tækniháskóla Abdúlla konungs og í dómnefnd fyrir verkfræðiverðlaun Elísabetar drottningar. Arnold hefur unnið við bandarísku vísindaakademíuna til að hjálpa handritshöfundum í Hollywood að skrifa á réttan hátt um vísindaleg málefni.
Arnold er meðal hugarsmiða á bak við rúmlega 40 einkaleyfi í Bandaríkjunum. Árið 2005 tók hún þátt í stofnun Gevo, Inc., fyrirtækis sem býr til eldsneyti og efnablöndur úr endurnýtanlegum hráefnum. Árið 2013 stofnaði hún ásamt tveimur fyrrum nemendum sínum, Peter Meinhold og Pedro Coelho, fyrirtækið Provivi til að leita að öðrum leiðum en plágueyðum til að vernda akra. Arnold hefur setið í framkvæmdastjórn erfðafræðifyrirtækisins Illumina frá árinu 2016.
Einkahagir
Arnold býr í La Cañada Flintridge í Kaliforníu. Hún var gift efnaverkfræðingnum Jay Bailey, sem lést úr krabbameini árið 2001. Þau áttu son að nafni James Bailey. Arnold var sjálf greind með brjóstakrabbamein árið 2005 og fór í 18 mánaða meðferð fyrir sjúkdómnum.
Arnold giftist stjarneðlisfræðingnum Andrew E. Lange árið 1994 og eignaðist með honum tvo syni, William og Joseph. Lange framdi sjálfsmorð árið 2010 og annar sonur þeirra, William Lange-Arnold, lést af slysförum árið 2016.
Arnold hefur áhuga á ferðalögum, köfun, skíðum, torfæruhjólreiðum og fjallgöngum.
Listi yfir morð á Íslandi frá 2000
Listar yfir morð á Íslandi Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969 Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999 Listi yfir morð á Íslandi frá 2000 Þetta er listi yfir morð á Íslandi frá árinu 2000.
24. júní 2023
Listar yfir morð á Íslandi Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969 Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999 Listi yfir morð á Íslandi frá 2000
Acer skutchii
Acer skutchii er hlyntegund sem er ættuð frá Mexíkó og Gvatemala. Hún er stundum talin undirtegund af sykurhlyni.
Sjóræningjar á Karíbahafi: Bölvun Svörtu perlunnar
Sjóræningjar á Karíbahafi: Bölvun svörtu perlunnar (enska: Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl) er kvikmynd frá árinu 2003. Aðalpersóna er kapteinninn Jack Sparrow (Johnny Depp) og járnsmiðurinn Will Turner (Orlando Bloom) sem bjarga Elizabeth Swann (Keira Knightley) frá áhöfn Svörtu perlunnar, skipsins í eigu Kapteinn Hector Barbossa (Geoffrey Rush).
Gore Verbinski stjórnaði myndinni og Jerry Bruckheimer framleiddi hana. Myndin er sú fyrsta fjögurra.
Fókus (sjónvarpsþáttur)
Fókus voru sjónsvarpsþættir, sem sýndir voru á Stöð 2 2014 í fyrstu þáttaröð og 2015 í annari þáttaröð. Þátturinn gekk út á það að taka viðtöl um ferilinn hjá frægu kvikmyndagerðafólki og einn þáttur var um einn mann. Sigríður Elva Vilhjálmsdóttir sá um umsjón þáttarins.
Geysir Green Energy
Geysir Green Energy (eða GGE) er í eigu Atorku, Íslandsbanka hf., VGK-Invest og Reykjanesbæjar og sérhæfir sig í verkefnum tengdum orkuframleiðslu á há- og lág-hitasvæðum. Geysir Green Energy var stofnað 5. janúar 2007. Þann 30. apríl 2007 keypti fyrirtækið 15% hlut ríkisins í Hitaveitu Suðurnesja á 7,6 milljarða. Stærstu eigendur Geysis Green Energy í árslok 2008 voru Atorka Group með 41 % og Glacier Renewable Energy Fund (GREF) með 40 %.
Meðal helstu verkefna fyrirtækisins eru ENEX, dótturfyrirtæki sem þróar orkuver sem nýta jarðhita. Enex-China sem er samstarfsverkefni á milli Enex og kínverska fyritækisins Shaanxi Geothermal Energy Development Corporation. Loks Exorka annað fyrirtæki sem er rekið á Húsavík sem sérhæfir sig sömuleiðis í nýtingu jarðvarma og vinnur að nýtingu lághita til raforkuframleiðslu m.a. í Þýskalandi. Jarðboranir eru í eigu Geysis Green Energy ásamt 80% hlutar í Envent, sem vinnur að verkefnaþróun í jarðhita í Filippseyjum. Félagið á einnig hlut í Ram Power Inc. verkefnaþróunarfélags í jarðhita í Bandaríkjunum og WesternGeoPower, sem vinnur að byggingu 35 MW jarðhitavirkjunar í Kalíforníu í Bandaríkjunum. Þann 29. júní 2007 keypti Geysir Green Energy 28,4% hlut í Hitaveitu Suðurnesja. Heildarkaupverð var 15 milljarðar íslenskra króna. Geysir Green Energy er einn af stofnaðilum Keilis menntastofnunar á háskólastigi á Suðurnesjum.
Tenglar
Í fjölmiðlum
Shavo Odadjian
thumb|right|Shavo Odadjian Shavo Odadjian (fæddur Shavarsh S. Odadjian 22. apríl 1974 í Yerevan, Armeníu) er bassaleikari bandarísku hljómsveitarinnar System of a Down. Odadjian er þekktur fyrir skeggvöxt sinn sem hefur verið eins alla þá tíð sem System of a Down hefur starfað.
Ævisaga
Odadjian fæddist í Yerevan í þáverandi Sovétríkinu Armeníu og bjó þar þangað til fjölskyldan flutti til Los Angeles með viðkomu á Ítalíu. Á unglingsárum renndi hann sér á hjólabretti og hlustaði á pönk og þungarokk - hljómsveitir á borð við Dead Kennedys, KISS og Black Sabbath voru í uppáhaldi. Hann gekk í skóla með þeim Serj Tankian og Daron Malakian en kynntist þeim ekki fyrr en hann hitti þá að tilviljun í hljóðveri þar í bæ. Tvímenningarnir buðu Odadjian að taka þá í hljómsveitinni Soil sem umboðsmaður en þegar hljómsveitin breyttist í System of a Down tók hann við bassaleiknum.
Shavo er þekktur plötusnúður og spilar undir nafninu DJ Tactic. Ásamt Serj Tankian og Arto Tunçboyacıyan er hann í hljómsveitinni SerArt. Auk hæfileika innan tónlistar býr hann yfir leikstjórnarhæfileikum og hefur leikstýrt myndböndum við lögin „Aerials“, „Toxicity“, „Question!“ og „Hypnotize“. Að auki kom hann fram í myndbandi við AC/DC-lagið „Big Gun“ (1993) og í kvikmyndinni Zoolander (2001).
Eftir System of a Down
Nú þegar System of a Down hefur tekið sér frí hyggst Shavo ásamt RZA úr Wu Tang Clan vera í hljómsveitinni ACHOZEN og voru fyrstu tónleikar þeirra 1. desember 2006.
EV1 Atlantshafsströndin
thumb|right|Kort sem sýnir EV1. EV1 Atlantshafsströndin er 8.186 km löng EuroVelo-hjólaleið sem liggur frá Nordkapp í Norður-Noregi að Porto í Portúgal. Hún liggur um 6 lönd, Noreg, Bretland (Skotland, Norður-Írland, Wales og England), Írland, Frakkland, Spán og Portúgal.
Ísland sótti árið 2014 um að verða framlenging á Atlantshafsströndinni með hjólaleið sem næði frá Seyðisfirði til Leifsstöðvar um Suðurlandið.
Skotapils
thumb|Maður klæddur í skotapils Skotapils (enska: kilt, skosk gelíska: fèileadh) er hnésítt pils sem er hefðbundinn skoskur karlmannsbúnaður. Skotapils er oftastnær úr köflóttu ullarefni og er gert úr einum stranga sem getur verið allt að sjö metra langur. Pilsið er slétt á báðum endum en saumað og pressað í fellingar (plíserað) í miðjunni.
NCIS (2. þáttaröð)
Önnur þáttaröðin af NCIS var frumsýnd 28.september 2004 og sýndir voru 23 þættir.
Sessalong
thumb|Málverk eftir Edouard Manet af konu sem liggur í sessalong. Sessalong er legubekkur með baki við annan endann, eins konar langur hægindastóll sem breytist í dívan.
Edward Burns
Edward Fitzgerald Burns (fæddur 29. janúar 1968) er bandarískur leikari, framleiðandi, handritshöfundur og kvikmyndaleikstjóri. Hann er best þekktur fyrir að hafa leikið í, skrifað og leikstýrt myndinni She's the One.
Rafrás
thumb|right|Einföld rafrás, eða svokölluð RCL rás. Rafrás er samtenging rásaeininga eða íhluta eins og rafviðnáma, spanspóla, þétta og rofa. Rafrás hefur lokaða hringrás sem rafstraumur gengur um.
Lögmál rásafræðinnar
Allar rafrásir lúta eðlisfræðilegum lögmálum. Nokkur þeirra eru
Tenglar
Circuito electrónico fa:مدارهای الکترونیکی Áramkör
Soay-sauðfé
Soay er aftur á móti nefnd eftir sauðfénu og því heitir sauðféð í rauninni Sauðeyjarsauðfé.
Rannsóknir
Sauðféð hefur reikað um í þúsund ár án fjárhirða, náttúrulegra óvina eða samkeppnisaðila um gæði landsins. Því er það fyrirtaks viðfangsefni vísindamanna á ýmsum sviðum og sem dæmi má nefna náttúrulega þróun og stofnfjöldasveiflur. Rannsóknir hafa staðið yfir frá því um 1950.
Kynhegðan
Árið 2003 birti hópur vísindamanna frá háskólunum í Stirling og Edinborg niðurstöður sem sýndu fram á að hrútarnir berjast grimmt um hylli ánna, stundum til dauða. Ærnar aftur á móti eru mjög virkar og maka sig með mörgum hrútum.
Hrútar með stór horn og stór eistu eru líklegastir til að feðra lömb. Í þeim tilvikum sem fjöldi áa er það mikill að stærsti hrúturinn nær ekki að einoka þær virðast hrútar með minni horn en stór eistu eiga næstmestu möguleikanna.
Stærðarbreytingar
Mildir vetur haft þau áhrif að minni einstaklingar lifa nú af vetur sem áður fyrr gerðu út af við þá, afleiðingin af því er sú að meðalstærð sauðfésins hefur minnkað um 5% síðustu 20 ár.
CAPTCHA
right|thumb|Dæmi um CAPTCHA. CAPTCHA sem stendur fyrir „Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart“ (algjörlega sjálftvirkt og almennt Turing próf til að greina í sundur tölvur og mannfólk), er próf sem er notað á vefsíðum til að greina á milli manna og véla.
Varroa
Saga og útbreiðsla
Varroa mítlar fundust fyrst á Jövu um 1904, en eru nú nær allsstaðar þar sem alibýflugur eru ræktaðar nema Ástralíu, Manareyju og norðurhluta Noregs. Hann fannst í Bandaríkjunum 1987 og á Nýja Sjálandi árið 2000, and in the United Kingdom in 1992 (Devon).
Býræktendur reyna stöðugt að rækta upp mótstöðu við sníklinum. USDA hefur ræktað upp stofn býflugna sem hefur hreinsunaratferli sem heldur niðri sníklinum. Þessum stofni er dreift nú til býflugnabænda.
Tegundir
Ættkvíslin Varroa inniheldur eftirfarandi tegundir:
Nahúatl
thumb|Útbreiðsla, grænn; útbreiðsla áður en Spánverjar komu til Mexíkó, rautt; útbreiðsla í dag. Nahúatl er amerískt frumbyggjamál, talað um mið- og vesturhluta Mexíkó af um 1,7 milljón manns. Nahúatl var tungumál Tolteka og Asteka og fleiri frumbyggja. Varðveist hefur talsvert af rituðu efni frá 16. öld á latínuletri sem virðist að mestu komið frá spænskum trúboðum. Nahúatl flokkast til aztek-tanóískra mála ásamt um 30 öðrum tungumálum.
Orð úr nahúatl sem hafa orðið alþjóðleg eru m.a. avókadó, chili, chipotle, súkkulaði og tómatur.
Riverton, Manitoba
Riverton er þorp í Manitoba-fylki í Kanada. Það er fyrsta þorpið sem Íslendingar stofnuðu í Kanada, 1876. Riverton er vinabær Kópavogs.
Slíðurrottur
Slíðurrottur (fræðiheiti: Solenodontidae), einnig kallaðar slíðrur eða ranaslíðrur, eru ætt spendýra.
Frímúrarareglan á Íslandi
Frímúrarareglan á Íslandi (stofnuð 23. júlí 1951) er íslenskt bræðrafélag. Hún er ein af tveimur frímúrarareglum á Íslandi. Hún hefur rúmlega 3.500 félaga í 30 stúkum. Reglan er eins konar skóli, skipt í 11 stig sem skiptist á stúkur reglunnar. Hún veitir mönnum dýpri skilning á sjálfum sér og umhverfinu. Hún byggir á kristinni trú og gerir kröfu um að allir meðlimir félagsins séu kristnir. Meðal stofnenda reglunnar á Íslandi var Sveinn Björnsson, fyrsti forseti Íslands.
Frímúrarareglan starfrækir stúkur víðs vegar um landið; í Reykjavík, Akranesi, Stykkishólmi, Ísafirði, Sauðárkróki, Akureyri, Siglufirði, Húsavík, Egilsstöðum, Selfossi, Keflavík og Hafnarfirði.
Stigskipting
Inngangskröfur reglunnar er 24 ára aldur, kristin trú, óflekkað mannorð og að tveir meðlimir innan reglunnar mæli með einstaklingnum. Eftir umsókn tekur við biðtími sem er ákvörðunartími reglunnar. Nýr meðlimur gengur í Jóhannesartúku og tilheyrir henni alltaf enda er hún móðurstig reglunnar. Eftir að meðlimur hefur hækkað sig um þrjú stig, er hann færður í St. Andrésarstúku, en þetta þýðir að meðlimurinn færist í aðra stúku innan reglunnar. Á þennan hátt færir meðlimur sig upp um stig og stúkur.
Navahóíska
Navahóíska er tungumál Navahóa. Telst til Na-Dene mála auk tuttugu annarra. Enn í dag tala yfir 140 þúsund manns málið.
Miles Davis
Miles Dewey Davis (26. mai 1926 - 28. september 1991) var amerískur djasstónlistarmaður, og starfaði í djassi frá því um 1940 fram á miðjan sjötta áratuginn. Davis ólst upp í Austur-St Louis og tók upp trompet þegar hann var þrettán ára. Hann flutti til New York í september 1944 til að leita uppi fyrirmynd sína, Charles Parker,og spilaði þar með honum ásamt fleirum. Davis er talin hafa haft mikil áhrif á tónlistarstefnuna.
Æska (1926-1944)
Miles Dewey Davis fæddist 26. maí 1926 inn í ríka fjölskyldu í Alton, Illinois. Faðir hans, Miles Henry Davis, var tannlæknir. Árið 1927 flutti fjölskyldan til East St Louis, Illinois. Þau áttu einnig sveitabýli í Delta svæðinu í Arkansas nálægt borginni Pine Bluff, Arkansas. Ungi Davis hlustaði mikið á kirkjutónlist í því umhverfi og fékk áhuga þar fyrir tónlist. Móðir Davis, Cleota Mae (Henry) Davis, vildi að sonur hennar myndi læra á píano, hún var fær blús píanóleikari. Tónlistarnám Davis hófst á þrettánda ári, þegar faðir hans gaf honum trompet og réð tónlistarmanninn Elwood Buchanan til að kenna honum. Davis hélt því fram að pabbi hans léti hann æfa á trompet aðalega til að pirra eiginkonu hans sem líkaði illa við hljóð trompetsins. Þrátt fyrir tísku tónlistarinnar á þeim tíma lagði Buchanan áherslu á mikilvægi þess að spila án vibrato, hann veitti Davis Kinnhest í hvert skipti sem hann beitti vibrato. Davis bar mikla áherslu á að nota sérstök hljóð við spilun. Hann sagði „I prefer a round sound with no attitude in it, like a round voice with not too much tremolo and not too much bass. Just right in the middle. If I can’t get that sound I can’t play anything.“
Um 16 ára aldur var Davis orðin virkur tónlistarmaður. Þegar hann var ekki í skólanum var hann spilandi á staðnum Elks Club. Þegar Davis var sautján ára fór hann í hljómsveit með Eddie Randles, The Blue Devils. Á þessum tíma reyndi Sonny Stitt að sannfæra Davis um að ganga til liðs við Tiny Bradshaw Band en móðir hans krafðist þess að hann myndi klára síðasta árið sitt í menntaskóla. Davis Útskrifaðist úr East St Louis Lincoln High School árið 1944. Seinna sama ár fékk Davis boð um að ganga í hljómsveit með Billy Eckstine eftir að hafa spilað á trompet í þrjár vikur í hljómsveitinni hans í staðinn fyrir Buddy Anderson sem var veikur. Foreldrar Davis kröfðust þess að hann myndi halda áfram með skólan.
New York og byrjun tónlistarferils (1944-1948)
Davis hætti í Juilliard School of Music eftir að hafa fengið leyfi frá föður sínum. Davis gagnrýndi námið. Honum fannst þeir leggja of mikla áherslu á tónlistarmenningu hvíta mannsins. Hins vegar viðurkenndi hann að skólin hafi bætt spilatækni hans. Árið 1945 fór Davis inn í hljóðupptökuver í fyrsta skipti sem meðlimur í hópi Herbie Fields og tók upp með þeim en 1946 fékk hann tækifæri til að taka upp sem leiðtogi tónlistar hópsins „Miles Davis Sextet plus Earl Coleman and Ann Hathaway“.
Davis flakkaði mikið á milli hljómsveita í byrjun ferils síns en lék þó oftast með Charles Parker, þangað til um desember 1948. Þá hætti Davis með Parker og markaði það upphaf tímabilsins sem hann starfaði aðalega sjálfur og spilaði með mikilvægum tónlistarmönnum í New York.
Nýtt upphaf (1948-1955)
Davis leiddi sína eigin hópa. Hann tók upp plötuna „Birth of the Cool" með Gill Evans, Gerry Mulligan, John Lewis, og John Carisi. Árið 1949 hætti Miles Davis að vinna í tónlistinni vegna heróín fíknar, en hann komst yfir fíknina árið 1954 eftir að hafa farið heim til pabba síns og látið hann læsa sig inni í herbergi í nokkra mánuði svo hann gæti farið í gegnum fráhvarfseinkennin. Eftir það hélt Davis áfram að taka upp með frægum bíbop tónlistarmönnum. Fyrsta plata hans Davis, „Blue Period" kom út í janúar 1951 og svo nokkrum mánuðum seinna, í október, kom út önnur plata hans, „Dig".
Frægð og frami (1955-1970)
Árið 1955 spilaði Davis á Newport Jazz tónlistarhátíð. Þar sló hann í gegn og fékk mikla umfjöllun sem leiddi til þess að margir tónlistarmenn vildu spila með honum, þar á meðal Philly Joe Jones. Í maí 1957 gerði Davis sína fyrstu af mörgum sóló upptökum. Sama ár fór Davis til París, spilaði og tók upp tónlist þar fyrir bíomyndina Ascenseur Pour L’échafaud. Þegar Davis fór heim gaf hann út „free style" plötuna sína; „Birth of the Cool". Tveim árum seinna um 1959 gaf Davis út mest seldu djass plötu allra tíma, „Kind of Blue" sem var tekin upp í New York af Miles Davis Quintet. Sveitin spilaði oft á hinum fræga Birdland Næturklúbb í New York. Í ágúst 1959 varð Davis fyrir líkamsárás af þrem lögreglumönnum.  Einnig var hann kærður fyrir líkamsáras þrátt fyrir að hafa ekki ráðist á neinn samkvæmt vitnum. Frá 1960 til 1970 ferðaðist Davis mikið á milli staða og fór meðal annars til Asíu og Evrópu. Á þessu tímabili vann Davis með nýju fólki eins og: Chick Corea, Joe Zaqinul, Keith Jarret, John McLaughlin, Dave Holland, Jack Dejohnette, Bill Cobham, Al Foster og Airto Moreira.
Veikindi (1970-1991)
Árið 1970 lenti Davis í alvarlegu bílslysi, og þjáðist í framhaldinu af lungnabólgu í fimm ár. Árið 1980 fór hann aftur að taka upp og ferðaðist sumarið 1981 með fyrrverandi meðlimum hljómsveitar sinnar. Eftir endurkomu Davis á þessum tíma var litið á hann sem „lifandi goðsögn".
Ástríkur (mannsnafn)
Ástríkur er íslenskt karlmannsnafn.
Miles Davis
Dauði (1991)
Davis lést 28. september 1991, af samanlögðum áhrifum heilablóðsfalls, lungnabólgu og öndunarbilun í Santa Monica, Kaliforníu 65 ára að aldri. Hann er grafinn í Woodlawn kirkjugarðinum í Bronx.
James Bond
thumb|right|Vaxstytta af [[Daniel Craig í hlutverki James Bond á Madame Tussaud-vaxmyndasafninu í London.]] James Bond er skáldsagnapersóna úr bókum eftir Ian Fleming. Um hann hafa einnig verið gerðar margar kvikmyndir.
Almennar upplýsingar
James Bond er myndarlegur breskur njósnari með einkennisnúmerið 007, sem þýðir að hann hefur leyfi til að drepa. Hann ferðast um heiminn og notar gáfur sínar, bardagakunnáttu og hátækni til þess að sigra illmenni sem sækjast eftir heimsyfirráðum. Ian Fleming notaði þó ekki mikil tæki og tól í bókum sínum en þau urðu eitt af helstu einkennum Bonds þegar myndirnar komu út. Önnur helstu einkenni Bonds eru m.a. að hann er hrifinn að vodka-martini („shaken, not stirred”), Walther PPK skammbyssan hans og sá vani hans að kynna sig sem: „Bond, James Bond“.
Fleming nefndi James Bond eftir líffræðingi sem hafði það nafn. Fleming var mikill fuglaáhugamaður og þegar hann rakst á eintak af bókinni: A Field Guide to the Birds of the West Indies vissi hann strax að hann myndi nefna njósnarann eftir nafni höfundarins (vildi einnig hafa það sem einfaldast). Bond persónan er þó að einhverju leyti byggð á einkalífi Flemings. Rithöfundurinn vissi að hann ætti að hafa dýran og góðan lífsstíl. Hann var einnig byggður á manni sem Fleming hitti á Estoril spilavítinu í Portúgal á meðan hann sinnti störfum í seinni heimsstyrjöldinni. Einnig kom fyrsta bókin frá þeim stað en það var Casino Royale.
Persónulegar upplýsingar
Andrew Bond, faðir James Bond, var skoskur og móðir hans, Monique Delacroix, var svissnensk. Bæði dóu þau í slysi sem átti sér stað meðan þau voru í fjallaklifri þegar Bond var aðeins 11 ára gamall. Hann flutti til Kent til frænku sinnar, Miss Charmian Bond, og var skjaldamerkið á heimilinu: „Orbis non sufficit” sem þýðir: „heimurinn nægir ekki“ á latínu. Þetta slagorð kom í myndunum On Her Majesty’s Secret Service og The World is not Enough. James Bond var örstutta stund í Eton menntaskólanum og fór svo yfir í Fettes menntaskólann. Hann sótti svo í háskólann í Genf en 1941 fór hann yfir í breska flotann. Þaðan vann hann sig upp í bresku leyniþjónustunnar. Mikið hefur verið rætt um fæðingardag. Samkvæmt bók Johns Pearson, James Bond: The Authorized Biography of 007, fæddist Bond 11. nóvember 1920. Engin bóka Flemings styður það en í bók hans You Only Live Twice segir að hann hætti í skóla 17 ára gamall og fór strax í breska flotann (það þýðir að hann fæddist einhvern tímann árið 1924). Í bókinni From Russia With Love er sagt frá því þegar hann keypti fyrsta bílinn sinn (Bentley) sem átti að gerast 1933. Það þýðir að hann hafi verið of ungur til að keyra hvort sem hann hefði fæddist 1920 eða 1924. Hann ætti þá að vera fæddur einhvern tímann á 2. áratug 20. aldar.