cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1958
Sveitarstjórnarkosningarnar 1958 fóru fram 25. janúar. Í framboði voru annars vegar sameiginlegur listi Alþýðuflokks, Framsóknarflokks og kommúnista sem nefndi sig Frjálslynda kjósendur og hins vegar listi Sjálfstæðisflokksins. Sameiginlegi listinn fór með sigur af hólmi og hélt meirihluta sínum.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Einstakir afreksmenn
thumb|right|Thomas Hicks nær örmagna í Maraþonhlaupinu. Hicks fékk gullverðlaunin í kjölfarið. Hann hafði komið annar í mark, reyndar eftir að hafa örmagnast í hitanum og fengið blöndu af koníaki og örvandi efnum, sem teldust í dag ólögleg. Í fjórða sæti í keppninni varð kúbanskur betlari, Andarín Carvajal, sem hefði vísast náð enn ofar ef hann hefði ekki staðnæmst til að éta skemmd epli sem ollu honum slíkri iðrakveisu að hann þurfti að leggja sig á leiðinni.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1962
Sveitarstjórnarkosningarnar 1962 fóru fram 27. maí. Alþýðuflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn mynduðu meirihluta og kusu bæjarverkfræðinginn Björgvin Sæmundsson sem bæjarstjóra.
1966
Sveitarstjórnarkosningarnar 1966 fóru fram 22. maí. Í framboði voru Alþýðuflokkur, Sjálfstæðisflokkur og listi sem nefndi sig Frjálslynda kjósendur en hann skipuðu Framsóknarmenn, Alþýðubandalagsmenn og fleiri.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Einstakir afreksmenn
Sex konur tóku þátt á leikunum. Þær kepptu allar í bogfimi.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1970
Sveitarstjórnarkosningarnar 1970 fóru fram 31. maí.
1974
Sveitarstjórnarkosningarnar 1974 fóru fram 26. maí. Í framboði voru Alþýðuflokkur, Framsóknarflokkur, Sjálfstæðisflokkur og I-listi, en að honum stóðu Alþýðubandalagið, Samtök frjálslyndra og vinstrimanna og Frjálslyndir kjósendur.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Einstakir afreksmenn
Fimleikamaðurinn George L. Eyser vann til sex verðlauna á leikunum, þar af þriggja gullverðlauna. Afrek Eysers var þeim mun merkilegra í ljósi þess að hann var með tréfót, eftir að hafa misst annan fótinn í slysi á barnsaldri.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1978
Sveitarstjórnarkosningarnar 1978 fóru fram 28. maí.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Einstakir afreksmenn
Keppt var í norður-amerísku boltaíþróttinni Lacrosse í fyrsta sinn á Ólympíuleikum. Þrjú lið tóku þátt: eitt bandarískt og tvö kanadísk. Annað kanadíska liðið var að öllu leyti skipað Mohawk-indíánum.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1982
Sveitarstjórnarkosningarnar 1982 fóru fram 22. maí.
1986
Sveitarstjórnarkosningarnar 1986 fóru fram 31. maí.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Einstakir afreksmenn
Galt Football Club frá Ontario í Kanada fór með sigur af hólmi í knattspyrnukeppninni, en auk þess tóku tvö félög frá St. Louis þátt í leikunum.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1990
Sveitarstjórnarkosningarnar 1990 fóru fram 26. maí.
1994
Sveitarstjórnarkosningarnar 1994 fóru fram 28. maí.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Verðlaunaskipting eftir löndum
thumb|350px|right|Silfurverðlaunapeningur fyrir 800 metra hlaup á Ólympíuleikunum 1904.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1998
Sveitarstjórnarkosningarnar 1998 fóru fram 23. maí.
2006
Kosið var 27. maí 2006.
Shiro Azumi
Shiro Azumi var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
2022
Kosið var 14. maí
Þorvaldur Þorsteinsson
Þorvaldur Þorsteinsson (7. nóvember 1960 á Akureyri – 23. febrúar 2013 í Antwerpen) var íslenskur myndlistarmaður, rithöfundur og leikskáld. Hann er þekktastur fyrir barnaleikritið Skilaboðaskjóðan (1993), fjórar bækur um Blíðfinn (1998-2004) og leikritið And Björk of Course (2002) sem Lárus Ýmir Óskarsson og Benedikt Erlingsson gerðu að samnefndri kvikmynd árið 2004. Hann var kjörinn forseti Bandalags íslenskra listamanna árið 2004 en sagði af sér í kjölfar veikinda árið 2006.
Snus
thumb|right|Dós af sænsku snusi. Snus (eða snustóbak og var á tímabili kallað sænskt skro) er fínskorið blautt munntóbak sem sett er undir vörina. Það hefur svipuð áhrif og reyktóbak. Snus er upphaflega sænsk tóbaksafurð og er mikið notuð þar í landi. Að taka snus í vörina getur valdið slímhúðarbólgu.
Íslenskt neftóbak
Á Íslandi er oftar en ekki tekið „íslenskt neftóbak“ í vörina. Það er hvortveggja selt í grunnum dósum og gráum hornum úr plasti. Enn hefur ekki verið sannað að íslenskt neftóbabak tekið í vörina valdi munnkrabbameini eða tannholdssýkingum.
Hoya kingdonwardii
Hoya kingdonwardii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Myanmar.
Snus
Íslenskt neftóbak
Að fá sér í vörina er oft kallað að fá sér lummu eða fá sér bagg og er sögnin að bagga einnig höfð um hið sama. Þessi athöfn hefur jafnvel verið nefnd að fá sér i forstofuna, troða mold í bergið eða troða í stellið á sér.
Sænskt munntóbak (snus)
Sænskt munntóbak er blautara en íslenska neftóbakið. Það var gert ólöglegt í Evrópusambandinu 1994 en þegar Svíþjóð fékk aðild að Evrópusambandinu fengu þeir undanþágu undan banninu vegna þess að „snus“ er hluti af sænskri menningu. Svíþjóð er með minnstu tíðni af lungnakrabbameini í Evrópu. Til eru tvær gerðar af „snusi“. Það eru pokar og laust tóbak.
Saga
Saga „snus“ má rekja aftur til 19. aldar þegar Jacob Fredrik Ljunglöf var með það markmið að gera betra „snuff“ en hver annar og fann upp á „snus“ 1822 og nefndi sitt eigið „snus“ „Ettan“.
Skildinganesskóli
Saga
Skildinganesþorp tók að byggjast upp árið 1927 eftir að athafnamaðurinn Eggert Claessen hóf að selja þar lóðir. Á næstu tólf árum voru reist 116 hús og íbúafjöldinn rauk upp í samræmi við það. Skildinganes tilheyrði Seltjarnarneshreppi og skyldu börn þar því sækja Mýrarhúsaskóla. Ekki hugnaðist foreldrum í Skildinganesi að senda börn sín svo langa leið og lét hreppsnefndin loks til leiðast og stofnaði útibú í Skildinganesi. Var það fyrst rekið í húsinu Reynifelli við Reykjavíkurveg en síðar í húsi við Baugsveg.
Í ársbyrjun 1932 tóku gildi lög sem færðu jarðirnar Skildinganes og Þormóðsstaði frá Seltjarnarneshreppi og undir lögsögu Reykjavíkurbæjar. Þar með varð Skildinganesskólinn að útibúi frá Miðbæjarskólanum. Þá þegar hófst barátta foreldra í hverfinu fyrir því að reist væri sérstakt skólahús fyrir starfsemina. Munur var jafnframt á aðbúnaði barnanna í Skilidinganesskólanum og Miðbæjarskólanum þar sem þau síðarnefndu nutu matargjafa.
Katowice
thumb|right|250px|Katowice Katowice er borg í Suður-Póllandi og höfuðborg Slesía sýslu. Íbúar borgarinnar eru um 318 þúsund en á stórborgarsvæðinu búa um 3,5 milljónir manna.
Skildinganesskóli
Saga
Árið 1936 lagði skólanefnd Miðbæjarskóla til að skólahverfi hans yrði skipt upp á þann hátt að Skildinganes og Grímsstaðaholt mynduðu sérstakt skólahverfi. Þrátt fyrir nokkra andstöðu bæjaryfirvalda féllst Menntamálaráðuneytið á þessa ósk. Tók Skildinganesskóli til starfa þá um haustið með sinn fyrsta skólastjóra, Arngrím Kristjánsson. Töldust nemendur um þær mundir 140.
Mikil þrengsli einkenndu starfið þessi misserin og var kennt í leiguhúsnæði hér og þar í hverfinu. Á sama tíma fjölgaði nemendum hratt með aukinni byggð. Árið 1940 var skólinn færður í bráðabirgðahúsnæði á Grímsstaðaholti í eigu Reykjavíkurbæjar sem stóð við Smyrilsveg og var í daglegu tali nefnt Grimsby eða Grímsbýr af bæjarbúum. Tveimur árum síðar var skólinn allur fluttur upp á holtið. Húsakynnin voru með öllu óviðunandi fyrir skólastarf og fól bæjarstjórnin árið 1942 bæjarverkfræðingi og húsameistara bæjarins að gera tillögu um staðsetningu og útlit nýs barnaskóla fyrir hverfið. Í byrjun október 1946 tók Melaskóli til starfa og varð Arngrímur Kristjánsson skólastjóri hans. Um leið var Skildinganesskólinn lagður niður.
Fossvogslaug
Fossvogslaug er fyrirhuguð sundlaug í Fossvogsdal milli Reykjavíkur og Kópavogs. Hún verður nálægt grunnskólum dalsins, Snælandsskóla og Fossvogsskóla.
Ráðuneyti
Ísland
Á Íslandi starfa átta ráðuneyti sem saman mynda Stjórnarráð Íslands. Upprunalega var Stjórnarráðið ein stofnun sem hafði umsjón yfir alla íslenska stjórnsýslu en það þróaðist síðar í nokkrar skrifstofur og loks aðskild ráðuneyti. Ráðherrar eru formlega skipaðir af forseta Íslands, en þeir eru þó valdir af forsvarsmönnum meirihluta Alþingis og taka þá sæti í ríkisstjórn. Mikil hefð er fyrir því á Íslandi að ráðherrar séu Alþingismenn og hafi þá bæði vald til þess að leggja fram frumvörp er varða málaflokka þeirra og kjósa um þau sem og önnur mál. Hinsvegar þarf ráðherra ekki að vera þingmaður og sem dæmi um utanþingsráðherra má nefna Rögnu Árnadóttur, Gylfa Magnússon og Ólöfu Nordal. Ráðherrar leggja fram lög á Alþingi um málaflokka sína en auk þess hafa þeir vald til þess að setja reglugerðir um ákveðin mál sem fá ekki þinglega meðferð.
Ráðuneytin eru átta samkvæmt forsetaúrskurði frá 30. ágúst 2012, það eru:
Geðrof
alt=|thumb|280x280dp|Geðrof getur breytt því hvernig maður skynjar liti, ágætt sýnidæmi af því er þetta málverk [[Vincent van Gogh|Van Goghs frá 1889. ]] Geðrof er ástand þar sem einstaklingur á erfitt með að greina hvað sé raunverulegt. Oftast koma fram ranghugmyndir, ofskynjanir, skert raunveruleikatengsl, og stundum ruglingslegt tal og undarleg hegðun. Svefnvandamál, félagsleg einangrun, og áhugaleysi eru algeng.
Sumir fara aðeins einu sinni í geðrof, sumir fá nokkur köst yfir ævina. Hjá sumum koma geðrofseinkenni fram aftur og aftur og flokkast sjúkdómurinn þá undir geðklofa.
Orsakir geðrofs geta verið margvíslegar: Geðsjúkdómar (geðklofi, geðhvarfasýki, þunglyndi, jaðar­persónuleikaröskun), sálræn áföll, svefnskortur, elliglöp, sum lyf, og sum vímuefni líkt og áfengi, kannabis, kókaín, amfetamín, LSD, og ketamín. Koffín getur gert einkenni verri hjá þeim sem eru með geðklofa. Um 0,1% af nýbökuðum mæðrum fer í geðrof.
Geðrof eru meðhöndluð með geðrofslyfjum, sálfræðimeðferð, og með félagslegum stuðningi. Um 3% fólks fer í geðrof einhvern tímann á ævinni. Talið er að ofvirkni taugaboðefnisins dópamíns eigi þátt í geðrofi, það sem styður þá kenningu er helst það að geðrofslyf virka með því að hemja dópamínviðtaka, og þau lyf og vímuefni sem auka magn dópamíns við taugaviðtaka geta valdið geðrofi.
Joan Rivers
Þekktust var hún fyrir sjónvarpsþætti sína The Joan Rivers Show (1968), Joan Rivers: A Piece of Work (2010) og The Joan Rivers Show (1989).
Colt's Manufacturing Company
thumb|right|Colt Single Action Army frá lokum 19. aldar Colt's Manufacturing Company er bandarískur skotvopnaframleiðandi sem á rætur í fyrirtækjum sem Samuel Colt stofnaði á öndverðri 19. öld, það fyrsta árið 1836. Hönnun Colts átti stóran þátt í vinsældum sexhleypunnar í Bandaríkjunum á 19. öld. Þekktustu skotvopn Colt eru sexhleypurnar Walker Colt, Colt Single Action Army og Colt Python, hálfsjálfvirka skammbyssan Colt M1911 og hálfsjálfvirki árásarriffillinn M16.
Lungnabólga
thumb|right|[[Steptococcus pneumoniae]] Lungnabólga er smitsjúkdómur og bólga í lungnavef og er orsakavaldur hennar örverur (veirur, bakteríur, sveppir og sníkjudýr) eða ertandi eiturefni.Lungnabólga er, eins og nafnið gefur til kynna bólga í lungunum, eða lungnavefnum, Það sem er algengast að orsaka sjúkdóminn eru örverur, t.d. veirur, bakteríur, sveppir, bakteríur og sníkjudýr, einnig getur orsökin verið innöndun á eitruðum gastegungum. En spurningin er hvernig örverurnar orsaka sjúkdóminn. Tökum sem dæmi, gerilveiru, hún festir sig við geril frumu og spýtir erfðaefni sínu í hana, svo myndast fleiri gerilveirur úr erfðaefninu og brjótast á endanum út, svo hópast þær saman, fjölga sér og ráðast á fleiri frumur. En inní gerast hlutirnir, þar taka veirurnar völdin og gerillinn fer að framleiða orku til að fjölga veirunum en hættir að sinna lífverunni sem hann er í. Þannig fær maður lungnabólgu og marga, marga aðra sjúkdóma. Svo smitast sjúkdómurinn líka, það gerist langoftast með andrúmslofti (úðasmiti), veirurnar geta ekki smitast með heitu blóði og fólk með lungnabólgu er oftast of veikburða til að kasta upp. Helstu einkenni lungnabólgu eru: Veirusýking áður en lungnabólgan kemur fram, sjúklingur fær snögga hrolli, háan hita, verk í brjóst og þurran hósta. Einum til tvemur sólarhringum síðar fylgir hóstanum ælukast en uppgangurinn getur verið rauður eða grænn, grænn vegna slíms og rauður vegna blóðs. Einnig getur sjuklingurinn fengið frunsur við munnin sem bendir til skertrar starfsemi ónæmiskerfisins. Sjúklingurinn andar einnig oft ört og grunnt sem segir til um það að hvoru megin lungnabólgan er. Ef sjúklingurinn er gamlingi þá getur hann oft orðið ruglaður um hvenær og hvar hann er. Þeir sem eru líklegastir til að fá lungna bólgu eru: Fólk sem hefur misst miltað, veikt roskið fólk, fólk sem þjáist af alkóhólisma og með skert ónæmiskerfi. Læknar greina sjúkdóminn oft með hrákasýni og til frekari greiningar er tekinn lungnamynd. Hvernig læknirinn læknar sjúkdóminn er hins vegar önnur saga. Það er vanalega gert með sýklalyfinu Pensillíni en hvaða áhrif hefur Pensillín á gerilveirunni sem skapaði öll þessi læti?
Lungnabólgan hefur dregið marga fræga til dauða eins og Carl Sagan, René Descartes, William Styron og Bernie Mac
Viðja
thumb|Reklar og lauf á viðju. thumb|Viðja á Íslandi. Viðja (Salix myrsinifolia ssp. borealis eða Salix borealis) er tré eða runni af víðisætt sem getur náð 8-10 m hæð. Viðja er breytileg tegund í vexti; einstofna eða margstofna. Hún líkist nokkuð íslenska gulvíðinum sem er lágvaxnari. Viðja fékk nafn sitt fyrir það að er græðlingar voru fluttir inn frá Noregi á milli 1936 til 1939, voru þeir skráðir sem "vidje" (víðir á norsku) og var ekki vitað þá hvaða tegund þeir væru af.
Öskra
Öskra er hreyfing byltingasinnaðra háskólanema við Háskóla Íslands.
Ítalska endurreisnin
thumb|right|[[Dómkirkjan í Flórens var reist á árunum frá 1296 til 1469. Vinstra megin er klukkuturn Giottos og hægra megin er hvolfþak Brunelleschis.]] Ítalska endurreisnin var fyrsta skeið endurreisnartímans þegar miklar breytingar urðu á menningu íbúa Evrópu. Endurreisnin hófst með nýjungum í bókmenntum, byggingarlist og málaralist í borgríkjunum Flórens og Siena í Toskana á Ítalíu á síðari hluta 14. aldar. Húmanistinn Petrarca er oft nefndur sem fyrsta endurreisnarskáldið, Giotto di Bondone er gjarnan talinn vera fyrsti endurreisnarmálarinn og Filippo Brunelleschi fyrsti endurreisnararkitektinn. Húmanisminn sótti sér innblástur í heimspeki og bókmenntir fornaldar sem rómversk-kaþólska kirkjan hafði ýmist hunsað eða afbakað í þágu kristilegrar heimsmyndar sem byggði á erfðasyndinni og dulrænni ódauðlegri sál. Húmanisminn hélt hins vegar fram einstaklingshyggju og skynsemishyggju sem byggði á því að maðurinn væri góður í eðli sínu. Í myndlist varð ríkjandi myndbygging sem byggði á raunsæjum hlutföllum og fjarvídd, og tilfinningaríkum stellingum og svip persóna. Í byggingarlist var ríkjandi afturhvarf til einfaldleika klassískrar rómverskrar og grískrar byggingarlistar með áherslu á boga, súlnagöng og hvolfþök, og notkun marmara sem byggingarefnis.
Norðurárdalur
Norðurárdalur getur átt við eftirfarandi:
Ítalska endurreisnin
Endalok ítölsku endurreisnarinnar eru ýmist miðuð við upphaf Ítalíustríðanna 1494, ferð Leonardo da Vinci til Frakklands 1516 eða upphaf gagnsiðbótarinnar 1545. Norræna endurreisnin stóð hins vegar frá miðri 15. öld til loka 16. aldar.
Leppstjórn
Leppstjórn er ríkisstjórn sem stjórnar ríki í þágu hagsmuna annars ríkis þótt fyrrnefnda ríkið sé að nafninu til fullvalda.
Cephenemyia
Cephenemyia er tegund af flugum sem sníkja á hjartardýrum.
Yanosuke Watanabe
Yanosuke Watanabe var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Sögulegur skáldskapur
thumb|right|Myndskreyting úr sögulegu skáldsögunni Sveinn skytta eftir [[Carin Etlar frá 1853 sem gerist á 17. öld.]] Sögulegur skáldskapur er bókmenntagrein þar sem sögusviðið er í sögulegri fortíð þótt sagan sjálf sé skáldskapur. Sögulegur skáldskapur kemur fyrir í skáldsögum, kvikmyndum, tölvuleikjum og öðrum tegundum skáldskapar.
Sem vestræn bókmenntagrein á sögulegur skáldskapur sér uppruna á fyrri hluta 19. aldar með skáldsögum Walter Scott, Alexandre Dumas eldri og Victor Hugo. Aðrir frægir höfundar sem hafa fengist við sögulegan skáldskap eru Honoré de Balzac, Lev Tolstoj, Robert Louis Stevenson, Zacharias Topelius og Alessandro Manzoni. Meðal höfunda á 20. öld má nefna Henryk Sienkiewicz, Sigrid Undset, Georgette Heyer, Robert Graves og William Golding.
Taubleyja
thumb|Hefðbundnar taubleyjur hengdar á snúru Taubleyja er endurnýtanleg bleyja úr náttúrulegu og manngerðu efni. Slíkar bleyjur eru oft framleiddar úr bómull sem annað hvort er með náttúrulegum lit eða lagt í bleikiefni svo efnið verði hvítt. Önnur efni sem notuð eru í taubleyjur eru meðal annars ull, bambus og óbleiktur hampur. Stundum eru höfð sérstök rakadræg lög t.d. innlegg  úr mikrófiber eða ytra  lag úr PUL efni.
Ninja
thumb|Ninja Ninja (忍者 bókst. „Sá sem læðist“) eða shinobi (忍び) á einkum við sögulega stríðsmenn í Japan til forna sem voru sérþjálfaðir í hinu japanska ninjutsu, með það að megin markmiði að skapa hljóðlausa, ósýnilega og banvæna launmorðingja. Ninjan var virk á mismunandi sviðum óhefðbundins stríðsrekstrar, þar sem sérsvið hennar var oftast launmorð, umsátur, njósnir, hryðju- og skemmdarverk. Ninjan líkt og samúræinn fylgdi sínum eigin siðareglum sem kallaðar voru ninpo. Þó ninja þyki almennt hafa verið sérstök tegund af sérhæfðum launmorðingjum þá samkvæmt nútíma iðkendum budo nin-juitsu, var sérgrein ninjunar ekki launmorð, heldur njósnir.
Það er almennt trúað því að hin forna ninja hafi verið kotbændur, sem bannað var með lögum að nema sverðlistir samúræjans vegna erfðastéttskiptingar samfélagsins. Mönnum greinir þó þar á, þar sem heimildir fyrir því að ninjur hafi einnig verið samúræjar starfandi sem njósnarar, hafa fundist.
Uppruni
Upphaf ninjunar þykir sveipað leyndardómi, sérstaklega þar sem ninjan skildi lítið eftir á skriflegu máli og lýstu aldrei tilræðum á hendur sér. Nákvæmur uppruni þessara stríðsmanna er óþekktur en lykilhlutverk þeirra í hernaði virtist vera nokkurs konar skæruhernaður þar sem þeir sáu aðalega um njósnir, launmorð og sérhæfð hryðjuverk til að skapa bæði ótta og ringulreið á svæðum óvinana.
Sæmundaredda
Konungsbók eddukvæða - GKS 2365 4to (Codex Regius), sem einnig þekkist undir nafninu Sæmundaredda, er eitt af krúnudjásnum íslenskra skinnhandrita. Það er talið hafa verið ritað einhvern tímann á bilinu 1270- 1280. Konungsbók eddukvæða hefur að geyma eldfornan kveðskap sem venja er að skipta í tvo flokka, goðakvæði og hetjukvæði. Hvað „edda“ þýðir er óvíst, en það tengist skáldskaparfræði (sjá Snorra-Edda). Brynjólfur Sveinsson gaf Friðriki 3. Danakonungi handritið árið 1643 og var það geymt á Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn. Konungsbókin var afhent Íslendingum 21. apríl 1971 ásamt Flateyjarbók og er nú geymd á Stofnun Árna Magnússonar.
Ýmis heiti handritsins
Handritið ber ýmis heiti, auk Konungsbókar eddukvæða má nefna; Ljóðaedda, Edda Sæmundar fróða og Sæmundaredda. Ritið var áður fyrr kennt við Sæmund fróða í Odda en menn töldu fyrst að hann hefði tekið það saman. Latneska heitið Codex Regius er gjarnan notað yfir handritið í erlendum málum, það heitir svo af því að Brynjólfur biskup Sveinsson gaf Friðriki Danakonungi III það til eignar. Konungur var mikill bókamaður og stofnaði Kongungsbókhlöðuna í Kaupmannahöfn, þar sem Konungsbók var varðveitt uns henni var skilað til Íslendinga árið 1971. Codex þýðir bók og regius er leitt af orðinu rex sem þýðir konungur. Því hefur bókin verið nefnd Konungsbók á íslensku.
Eddukvæði
Eddukvæðum er skipt í tvo flokka, goðakvæði og hetjukvæði. Fornyrðislag og ljóðaháttur eru einkennandi braghættir. Ekki eru öll eddukvæði varðveitt í Sæmundareddu. Þó ritið sé á íslensku er það flestum torskiljanlegt nú á dögum, Snorra-Edda hefur gagnast mikið við að skilja kvæðin.
Goðakvæði
Goðakvæði eru flest eða 40 talsins. Þau segja af norrænu goðunum eins og nafnið gefur til kynna. Þar eru talin helstu goðmögn, jötnar og skepnur. Einnig er greint frá hugmyndum manna um upphaf heimsins, framgöngu hans og endalok. Kvæðin eru þó ekki öll alvarlegs eðlis, sum eru full af gríni og glensi, eins og Þrymskviða. Til goðakvæða heyra þekktustu fornkvæði Íslendinga, Hávamál og Völuspá.
Hetjukvæði
Næst flest eru hetjukvæðin, þau eru sögur frá tímum þjóðflutninganna miklu. Um er að ræða harmsögur af grimmilegum örlögum hetja sem eru flestar af miklum ættum. Ein af þessum hetjum er Sigurður Fáfnisbani.
Marib
thumb|Rústir gömlu Marib. Marib er bær í Jemen. Íbúar voru um 17 þúsund árið 2005. Árið 2021 hafði bærinn tekið á móti nærri milljón flóttamönnum sem flúðu borgarastyrjöldina í Jemen.
Kaunas
thumb|right|250px|Útsýni yfir Kaunas. Kaunas er næst stærsta borgin Litáen, á eftir höfuðborginni Vilnius, með um 360 þúsund íbúa. Kaunas var áður höfuðborg landsins.
Öndunarkerfið
Öndunarkerfið er líffærakerfi sem inniheldur öndunarveg, lungnaæðar, lungu og öndunarvöðva. Öndunarkerfið hjálpar líkamanum að framkvæma loftskipti milli gastegunda, lofts og blóðs, einnig milli blóðsins og milljarða frumna líkamans. Flest líffæri öndunarfærakerfisins hjálpa til við að dreifa lofti, en aðeins pínulitlar lungnablöðrur og lungnablöðrugöngin bera ábyrgð á raunverulegum loftskiptum. Auk dreifingu lofts og loftskipta, þá síar öndunarkerfið, vermir og vætir loftið sem þú andar að þér. Líffæri öndunarkerfisins gegna einnig hlutverki í tali og lyktarskyninu. Öndunarkerfið hjálpar að auki líkamanum að viðhalda stöðugleika eða jafnvægi meðal margra þátta í innra umhverfi líkamans.
Líffæri öndunarkerfisins
Mörg líffæri koma að starfsemi öndunarkerfisins en þeim er skipt í tvo flokka: efri hluti öndunarfæra og neðri öndunarvegur. Efri hluti öndunarfæra er samansett úr nefi, koki og barkakýli og eru líffæri hans staðsett utan brjóstholsins. Nefhol má finna inn í nefinu en þar er slímhúð sem klæðir nefholið sem festir rykagnir. Í nefholinu eru svo lítil hár sem kallast bifhár sem hjálpa við að færa rykagnirnar í nefið og eru svo losaðar í burtu við að hnerra eða blása út. Einnig má finna nefskútu í nefinu en þessi loftfylltu rými á hliðum nefsins hjálpa við að gera höfuðkúpuna léttari. Bæði matur og loft fara í gegnum kokið áður en það kemst á viðeigandi áfangastað. Kokið gegnir að auki hlutverki í tali. Barkakýlið er nauðsynlegt fyrir tal manna.
Lungu, blóðæðar, vöðvar og bein
Heilbrigð lungu eru bleik, kringlótt og hafa mjög svampkennda áferð. Til að mynda þegar lungun eru í hvíldarstöðu þá fylla þau nánast alveg allt brjóstholið. Ytra yfirborð lungna er tengt þekju brjóstholsins með tveimur þunnum himnum, önnur þekur lungun og hin brjóstvegginn. Þessar himnur festast saman vegna þess að þær eru rakar, en það er vegna samloðandi aðdráttarafls frá vatnssameindunum. Þetta tryggir að þegar brjóstholið stækkar, stækka lungun. Ef að himnurnar væru aðskildar t.d. vegna meiðsla á brjóstveggnum, þá kemst loft inn í rýmið á milli þeirra, sem stundum getur ollið undirliggjandi lunga til að falla saman
Lungun skiptast í hægra og vinstra lunga. Hægra lunga er svo skipt niður í þrjú líffærablöð; efra blað, miðblað og neðra blað, þar sem hvert blað er eins og uppblásin blaðra með svampkenndri áferð á vefjum en vinstra lunga er skipt niður í tvö líffærablöð; efra blað og neðra blað. Berkjurnar eru þaktar bifhárum sem að hreyfast í bylgjum. Sú hreyfing ber slím upp í átt að koki, hvort sem það er gert með því að hósta, hnerra, kyngja eða ræskja sig. Slímið grípur og heldur í mikið af því ryki, sýklum og öðru óvelkomnu efni sem hefur runnið ofan í lungun. Líkaminn losar sig við efnin þegar þú hóstar, hnerrar, kyngir eða ræskir þig. Minnstu greinar berkjurnar kallast berkjungar, á enda þeirra eru loftsekkir og lungnablöðrur. Lungnablöðrurnar eru mjög litlir loftpokar sem skipta á súrefni og koltvísýring. Á veggjum lungnablaðrana eru háræðar. Blóðið berst um háræðarnar inn í lungnaslagæð og fer svo út um lungnabláæð. Meðan blóðið er inn í háræðunum losar það koltvísýring í gegnum háræðavegginn inn í lungnablöðrurnar þar sem það tekur upp súrefni frá loftinu inn í lungnablöðrunni.
Vöðvar og bein eru ekki síður mikilvæg en þindin er sterkur veggur af vöðva sem skilur brjóstholið frá kviðarholinu. Með því að hreyfa sig niður, þá myndast sog í bringunni sem dregur inn loft og stækkar lungun. Rif eru bein sem að styðja og vernda brjóstholið. Þau færast örlítið til þess að hjálpa lungunum að víkka og dragast saman.
Loftskipti
thumb|Myndin sýnir loftskipti Aðalhlutverk lungnanna er loftskipti. En það er ferli sem leyfir okkur að taka inn súrefni í líkamann sem verður svo notað í frumuöndun og þannig losa okkur við koltvíoxíð. Loftskiptin fara fram á milli lungnablaðranna í lungunum og blóðsins í háræðunum þar í kring. Loftskiptin fara þannig fram að súrefnið sem kemur inn í líkamann fer í ferli sem kallast er dreifing og fer þannig í gegnum þunnu himnurnar í kringum æðarnar og veggi lungnablaðranna. En dreifing er það ferli þegar efni dreifast frá svæði með hærri þrýsting eða þéttingu yfir á svæði með lægri þrýsting eða þéttingu. Þegar koltvíoxíð er í miklum þéttingum í háræðum þá fer það inn í lungnablöðrurnar í gegnum dreifingu þar sem efnið minnkar í þéttingu og er viðhaldið í lægri þéttingu með útöndun áður en það berst út úr líkamanum. Þegar súrefni hins vegar er í miklum þéttingum sem er viðhaldið með innöndun færist efnið yfir með dreifingu frá lungnablöðrunum yfir í súrefnissnautt blóð í háræðunum. Í lungnablöðrunum þar sem loftskiptin fara fram eru margar litlar æðar sem kallast háræðar, en háræðarnar tengjast slagæðunum og æðunum sem flytja blóð um líkamann.
Öndunarkerfið sér svo um ýmis önnur hlutverk en ekki bara að koma súrefni til frumnanna og að losa okkur við koltvíoxíðs og önnur úrgangsefni. Öndunarkerfið sér um að verma og kæla loft sem við öndum inn að réttu hitastigi og að halda loftinu að réttu rakastigi.
Öndun
alt=Myndin sýnir starfsemi líkamans við inn og útöndun|thumb|Inn- og útöndun Þegar súrefni berst í líkamann þá skiptist það í tvö ferli. Annars vegar innöndun og hins vegar útöndun. Við innöndun þá dregst þindin saman og færist niður. Við þessa færslu þindarinnar þá verður til meira pláss í brjóstholinu og því meira pláss fyrir lungun til að þenjast út. Vöðvarnir í rifbeinunum geta einnig hjálpað í því ferli en þeir dragast saman til að draga rifbeinin bæði upp og út til hliðar. Við stækkun rúmmálsins í brjóstholinu verður minni þrýstingur og því auðvelt fyrir loftið að flæða inn í lungun. Við innöndun kemst loft inn í líkamann í gegnum nefið eða munninn sem vermir og gerir loftið rakakenndara. Loftið fer svo niður barkann og þaðan fer loftið í lungun. Í lungunum skiptast berkju pípurnar í mörg þúsund þynnri pípur sem kallast berkjungar. Berkjungarnir raða sér upp í klasa á endanum þar sem lungnablöðrurnar eru. Í lungunum eru um 150 milljónir lungnablöðrur og eru þær teygjanlegar. Þessar lungnablöðrur hjálpa því lungunum að stækka og minnka við öndun.
Við útöndun þá gerir þindin hins vegar öfugt en við innöndun. Útöndun krefst ekki neina samdrætti í vöðvum. Þindin þenst út og færist upp en einnig slaka vöðvarnir á í rifbeinunum og brjóstholið verður að eðlilegri stærð. Loftið sem fór í lungun áðan fer aftur í lungun sem eru orðin í minna að rúmmáli sem veldur meiri þrýsting og því flæðir loftið auðveldlega úr lungunum. Úr lungunum fer það í gegnum barkann og út úr munninum eða nefinu og út úr líkamanum. Loftið sem fer úr lungunum og líkamanum er andstætt við loftið sem fór í líkamann en það er því súrefnissnautt og koltvíoxíðs ríkt.
Stýring öndunnar
Vöðvar líkamans og taugakerfið hjálpa okkur að stýra önduninni. Vöðvarnir í kvið- og brjóstholinu hjálpa lungunum við að þenjast út, þegar útöndun fer fram þá slaka vöðvanir á sem gerir það að verkum að lungun dragast saman ósjálfrátt. Vöðvarnir sem taka þátt í að stýra öndun eru þindin, vöðvarnir á milli rifbeina, kviðvöðvar, vöðvar í andliti, munni og koki og vöðvar í hálsi og á svæði viðbeins. Ef einhver varanlegur skaði verður á þessum vöðvum þá getur það leitt til öndunarerfiðleika, skammtíma eða langvarandi áhrif.
Öndun er ósjálfrátt ferli þar sem það er stjórnað af ósjálfráða taugakerfinu. Tíðni öndunnar er stjórnað af stjórnstöð í heilastofni. Heilinn sendir boð til þindarinnar um að draga sig saman sem viðbrögð við háu stigi koltvíoxíðs í blóðinu. Tíðni eykst eftir hærra magni af koltvíoxíð í blóðinu t.d. við hreyfingu. Sefkerfið sér um að hægja á tíðni öndunnar, það sem gerist er að berkjungar þrengjast og lungnaæðarnar breikka. Drifkerfið sér svo um að auka tíðni öndunnar, það sem gerist er að berkjungar víkka og lungnaæðarnar þrengjast.
Við breyttar aðstæður sendir líkaminn boð til heilans og heilinn sendir boð til baka um að bregðast við. Í líkamanum eru skynjarar á ýmsum stöðum sem nema breytingar. Það eru þrír megin skynjarar sem koma að öndun, þeir eru staðsettir í öndunarveginum, heila og blóðrásum nálægt öndunarvegi og svo eru skynjarar í liðamótum og vöðvum. Þessir skynjarar nema ýmsa hluti eins og pirringi í lungum sem veldur því að þeir hvetja líkamann til að hnerra eða hósta. Skynjararnir nema einnig frá magni koltvíðsoxíðs og súrefni í blóðinu og líkaminn bregst við því með því að auka eða minnka tíðni öndunnar í líkamanum. Skynjarnir nema hreyfingar í vöðvum eða útlimum og senda skilaboð hvort það þurfi að auka tíðni öndunnar ef einstaklingur er í einhvers konar áreynslu.
Öndunarkerfi annarra dýra
Flokkar öndunarfæra eru fjórir: húð, loftgöng, lungu og tálkn. Því stærra sem dýrið er, því stærri þurfa öndunarfærin að vera til að sporna við stærð dýrsins. Hlutverk blóðrásarinnar hjá öðrum dýrum er það sama í flestum tilvikum og hjá mannfólkinu en það er að flytja súrefni til frumna og koma úrgangs lofttegundum eins og koltvíoxíð út úr líkamanum í gegnum öndunarveginn.
Svampar, liðormar og flatormar eru dæmi um dýr sem að hafa ekki sérstök öndunarfæri en þessar lífverur stunda loftskipti í gegnum líkamsyfirborð sitt. Ánamaðkar stunda sín loftskipti í gegnum húðina en í húðinni á ánamöðkum má finna ótal æðar sem hjálpa til við ferlið. Svo eru til dæmi um dýr sem nota bæði húðina og lungun til loftskipta, en froskdýr eru dæmi um það.
Loftskipti um tálkn má finna hjá alls konar hópum dýra eins og liðdýrum og fiskum, þurrlendiskröbbum og liðormum. Hjá froskdýrum eins og salamöndrum má sjá að tálkn vaxi utan um líkama þeirra. Tálkn eru mjög greinótt og flókið æðanet sem liggur umhverfis þau og hjálpar lífverunum að stunda skilvirk loftskipti. Tálkn og lungu eykur líkamsyfirborð stærri dýra.
Fjöldi þurrlendisdýra hafa hvorki tálkn né lungu, eins og skordýr eru með loftæðakerfi en þar hafa þau af einhverju tagi innvöxt á yfirborðslagi þeirra sem hefur sömu virkni og tálkninn. Innvöxturinn gerir það að verkum að yfirborð lífveranna eykst og minnkar fjarlægðina fyrir virka loftflæðið til frumanna frá yfirborðinu. Það veldur því að loftskiptin verða afkastamikil. Dýrið þarf að vera innan við 5 sm á lengd svo að kerfið geti virkað. Þetta er ein aðal ástæðan fyrir því að skordýr séu ekki stærri en þau eru.
Toledo
thumb|Toledo. thumb|Dómkirkja Toledo. Toledo er borg á mið-Spáni og höfuðstaður samnefnds héraðs sem og sjálfsstjórnarsvæðisins Kastilía-La Mancha. Hún stendur við fljótið Tagus (Tejo). Íbúafjöldi var rúm 83.000 árið 2015.
Borgin var lítil, víggirt borg á tímum Rómverja; Toletum. Síðar varð hún höfuðstaður Vestgota og undir stjórn Mára. Menningaráhrif kristinna manna, gyðinga og múslima marka borgina og er hún á lista UNESCO yfir menningarminjar. Þekktastur íbúa er málarinn El Greco (1541-1614).
Atlantseyjafélagið
Atlantseyjafélagið (á dönsku: Foreningen De Danske Atlanterhavsøer) var danskt hagsmunafélag sem vann að því að styrkja samband milli íbúa í danska ríkinu. Félagið var stofnað 1902 á þeim tíma sem umræða var um hvort danska ríkið ætti að selja Dönsku Vestur-Indíur til Bandaríkja Norður-Ameríku.
Stofnendur félagsins voru andstæðingar sölu danskra landssvæða og margir efnaðir Kaupmannahafnarbúar studdu það. Í kjölfar sölunnar á Dönsku-Vestindíum fyrir 24 milljónir dollara árið 1917 var félagið endurskipulagt árið 1919 og nafni þess breytt í Dansk Samvirke. Félagið gaf út mánaðarritið Atlanten.
Meirihluti fólks taldi sig ekki eiga mikið sameiginlegt með dönsku Vestur-Indíum og margir voru andstæðingar þrælahalds og nýlendueigenda þar. Valtýr Guðmundsson var félagsmaður í félaginu. Í desember 1909 var á fundi Íslendinga í Kaupmannahöfn mótmælt veru Íslendinga í Atlantseyjafélaginu og það kallað Skrælingjafélagið.
Gaullismi
Gaullismi er hugtak sem er haft um þá stefnu að Frakkland eigi að vera frjálst og erlendu valdi óháð. Í innanríkismálum byggist gaullismi á íhaldssemi og í frönskum stjórnmálum teljast Gaullistar vera hægrimenn.
Stuðningsmenn Charles de Gaulle hafa verið kallaðir Gaullistar, og gætir áhrifa de Gaulle enn í Frakklandi þar sem tortryggni ríkir í garð Breta. Má nefna að fyrrverandi forseti Frakklands, Jacques Chirac, telst til Gaullista.
Nú til dags starfa Gaullistar innan Sambands Lýðræðissinna lýðveldisins (franska: Union des Démocrates pour la République). Það er hægriflokkur.
Bougainville-eyja
thumb|Bougainville. thumb|Gervihnattamynd af norðurhlutanum.
Bougainville-eyja er aðaleyja sjálfsstjórnarhéraðsins Bougainville. Íbúar héraðsins eru um 235.000 (2011) og stærð eyjunnar er 9.300 ferkílómetrar. Næststærsta eyjan, Buka, er norður af Bouganville-eyju. Balbi-fjall er hæsti punkturinn eða 2.700 metrar. Eyjan er stærst Salómon-eyjaklasans og er landfræðilega hluti af Norður-Salómonseyjum. Sunnan við þær eru sjálfstæða ríkið Salómonseyjar.
Franskir landkönnuðir voru fyrstir evrópubúa til að hitta frumbyggja þar seint á 18. öld þegar Louis de Bougainville kom til eyjunnar. Síðar gerðu Þjóðverjar tilkall til eyjunnar, árið 1899 og varð hún hluti af Þýsku Nýju Gíneu. Ástralía hertók eyjuna í fyrri heimstyrjöld og Japanir í þeirri seinni. Þar til 1975 réð Ástralía yfir eyjunni þegar hún lýsti yfir sjálfstæði sem Norður-Sólómon-eyjar. Sú yfirlýsing hlaut lítinn hljómgrunn og svo fór að Papúa Nýja-Gínea varð stjórnvaldið en veitti talsverða sjálfsstjórn.
New England Revolution
New England Revolution er knattspyrnulið frá Boston-svæðinu í Bandaríkjunum og er í Major League Soccer-deildinni. Liðið er eitt af stofnliðum deildarinnar frá 1994. Það hefur komist í úrslit deildarinnar 2002, 2005, 2006, 2007 og 2014 en aldrei unnið. Með liðinu leikur Íslendingurinn Arnór Ingvi Traustason.
Gulbrandsætt
Gulbrandsætt (fræðiheiti: Entylomataceae) er ætt sjúkdómsvaldandi sveppa. Sveppir af gulbrandsætt sýkja blöð plantna og mynda á þeim bletti af ýmsum litum. Gulbrandsætt inniheldur aðeins eina ættkvísl, Entyloma með um 150 tegundum, þar af lifa fjórar á Íslandi.
Gulbrandsætt taldist áður til sótsveppa en er nú talin vera skyldari sveppum af lyngroðabálki.
Bougainville-eyja
Á Bouganville er regnskógur og miklar koparuppsprettur. Fyrirtækið Rio Tinto hefur hlotið gagnrýni vegna umhverfisspjalla vegna námagraftar þar.
Leggöng
Leggöng, skeið eða slíður kallast hluti æxlunarfæra kvendýra sem eru göng sem liggja frá leghálsi og ná út úr líkamanum hjá legkökuspendýrum og pokadýrum, en hjá kvenkyns fuglum, nefdýrum og skriðdýrum tengjast leggöngin frá legi að gotraufinni (cloaca). Leggöngin eru gerð út sléttum (hvítum) vöðvavef og taka þátt í æxlun, fæðingu og gangmáli.
Getnaðarlimur karldýrs fer aldrei lengra en inn í skeið en þaðan berst sæði inn fyrir legháls með vöðvasamdráttum. Við fæðingu afkvæmis víkka leggöngin út vegna áhrifa oxytósíns.
Þórður Kristleifsson
Þórður Kristleifsson (f. 1893. d. 1997) var íslenskur tónlistarfrömuður, kórstjóri og menntaskólakennari. Hann fæddist á Uppsölum í Hálsasveit og var sonur Kristleifs Þorsteinssonar á Stóra-Kroppi, bónda og fræðimanns, og Andrínu Guðrúnar Einarsdóttur húsfreyju.
Þórður stjórnaði kór Menntaskólans á Laugarvatni í áratugi og kenndi þar meðal annars þýsku við góðan orðstír. Á efri árum kenndi Þórður einnig sönglist í Menntaskólanum í Reykjavík. Á öðrum áratug 20. aldar var Þórður fenginn af menntamálaráðherra til þess að rannsaka söngkennslu í skólum landsins og átti ríkan þátt í því að bæta og efla sönglist á Íslandi.
Þórður var sæmdur hinni íslensku fálkaorðu fyrir framlag sitt til söngmenningar á Íslandi á Þjóðhátíðardaginn árið 1989.
Þórður átti eftir að verða með langlífustu karlmönnum Íslandssögunnar en hann lést 104 ára gamall, og þá elstur karlmanna á Íslandi.
Grafönd
Grafönd (fræðiheiti Anas acuta) er fugl af andaætt sem verpir í norðursvæðum Evrópu, Asíu og Norður-Ameríku. Grafönd er stór buslönd. Hún er farfugl og vetrarstöðvar ná allt til miðbaugs. Bæði kyn hafa blágráa gogga og gráa leggi og fætur. Karlfuglinn er meira áberandi og hefur þunna hvíta rák sem liggur niður aftan af súkkulaðibrúnu höfði niður hálsinn. Karlfuglinn hefur falleg grá, brún og svört mynstur á baki og hliðum. Kvenfuglinn er í minna áberandi fjaðurbúnaði. Kvenfuglar kvaka en karlfuglar flauta og blístra. thumbnail|left|500 px thumb|Grafandarpar á varptíma
Spilasalur
thumb|right|Spilasalur í Brighton í Bretlandi Spilasalur eða leikjasalur er staður þar sem hægt er að spila leiki í spilakössum eins og tölvuleiki, kúluspil, billiard, þythokkí og fleiri leiki sem hægt er að setja af stað með smámynt eða sérstökum spilapeningum. Í sumum löndum eru leyfilegir spilakassar sem bjóða upp fjárhættuspil eins og fjárhættuspilakassar og tíkallakassar.
Tölvuleikir héldu innreið sína í spilasali á 8. áratug 20. aldar og nutu mikilla vinsælda fram á 10. áratuginn, en dregið hefur úr vinsældum þeirra eftir að leikjatölvur náðu sambærilegri getu og spilakassarnir.
Yoshimatsu Oyama
Yoshimatsu Oyama var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Iaşi
thumb|right|250px|Menningarhöllin í Iași. Iași er borg í norðausturhluta Rúmeníu með um 290 þúsund íbúa (2011). Borgin var áður höfuðborg Moldóvu eða til ársins 1861.
Hljómskálagarðurinn
thumb|right|Hljómskálagarðurinn sunnan megin. Hljómskálagarðurinn er lystigarður í miðborg Reykjavíkur nefndur er eftir Hljómskálanum sem í honum stendur. Hluti Tjarnarinnar er einnig innan garðsins. Í Hljómskálagarðinum eru nokkrar styttur, þeirra á meðal stytta af Jónasi Hallgrímssyni, sem áður stóð við Lækjargötu og önnur af Bertel Thorvaldsen en sú stóð upprunalega á Austurvelli. Aðstaða er í garðinum til þess að grilla og leiksvæði fyrir börn.
Upphaf hljómskálagarðsins var árið 1901 þegar tekið var frá land fyrir garðinn. Árið 1908 var sett fram fyrstu tillögur um útlit garðsins og sex árum síðar voru fyrstu trén í garðinum gróðursett. Hljómskálinn var byggður 1923 og garðurinn hlýtur nafn sitt af honum. Hljómskálinn er jafnframt fyrsta hús landsins sérstaklega byggt fyrir tónlist og fyrsti hljóðfæraskóli landsins var starfræktur í skálanum 1922.
Á hátíðisdögum eins og 17. júní og Menningarnótt hafa verið haldnir tónleikar í garðinum.
Zenódótos
Zenódótos var forngrískur málfræðingur, bókmenntarýnir og textafræðingur frá Efesos. Hann var fyrsti bókasafnsstjórinn bókasafninu í Alexandríu um 285 - 270 f.Kr. Zenódótos var nemandi Fíletasar frá Kos.
Hljómskálagarðurinn
Aðdragandi og fyrstu tillögur
thumb|Hljómskálagarður 1934. Einar Helgason garðyrkjufræðingur hafði frumkvæði að því árið 1901 að boða til fundar í Hótel Íslandi um málefni Tjarnarsvæðisins. Þar var samþykkt að skora á bæjarstjórnina að tryggja að ekkert yrði gert til að spilla fyrir að gerður yrði skemmtistígur og lystigarður umhverfis Tjörnina. Slíkar hugmyndir höfðu þá verið settar fram í ræðu og riti næstu ár á undan. Viðbrögð bæjarstjórnar voru á þá leið að banna gerð mannvirkja meðfram þeim hlutum Tjarnarbakkans sem óbyggðir væru. Ekki treysti bærinn sér til að setja fjármagn í lystigarðsgerð að sinni, en að slíkt kæmi til greina síðar.
Zenódótos
Zenódótos ritstýrði útgáfu af kviðum Hómers og ber sennilega ábyrgð á skiptingu kviðanna í 24 bækur hvorri um sig. Fundið hefur verið að þekkingu Zenódótosar en í aðferðafræði sinni lagði hann grunninn að textarýni eftirmanna sinna.
Hljómskálagarðurinn
Aðdragandi og fyrstu tillögur
Sumarið 1908 dvaldist í Reykjavík danskur húsameistari, Fr. Kiörboe að nafni, en hann starfaði við byggingu Safnahússins. Kynni tókust með honum og Knud Zimsen bæjarverkfræðingi og unnu þeir saman uppdrætti að skemmtigarði við suðurenda Tjarnarinnar.
Tillögur þeirra félaga gerðu ráð fyrir að garðurinn næði yfir nokkurn veginn það svæði sem síðar varð, en að auki vildu þeir útbúa landfyllingu við norðvestanverðan Skothúsveg. Þar skyldi rísa garðskáli með veitingasölu og bátabryggju. Með austur- og vesturjaðri garðsins átti að gróðursetja tré og reisa steinveggi þeim til skjóls. Milli veggjanna skyldu svo rísa litlir torfkofar með sætum.
Dujiangyan áveitukerfið
alt=Mynd af Dujiangyan áveitukerfinu sem er forn áveitukerfi í Sesúan héraði í suðvesturhluta Kína.|thumb|Hið forna Dujiangyan áveitukerfi í Sesúan, Kína.
Dujiangyan áveitukerfið (kínverska: 都江堰; rómönskun: Dūjiāngyàn) er fornt áveitukerfi í Dujiangyan borg, í Sesúan héraði í vesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það var upphaflega sett upp á tímum Qin-veldisins á þriðju öld f.Kr. sem áveitu- og flóðvarnaverkefni og er það enn í notkun í dag.
alt=Mynd af brú við Dujiangyan áveitukerfið í Sesúan héraði, Kína.|thumb|Brú við Dujiangyan áveitukerfið í Sesúan, Kína.
Áveitukerfið beinir helmingi Min fljótsins um þétt net áveituskurða austur til að vökva sléttuna. Áveitukerfið er enn í grundvallaratriðum í upprunalegri mynd og gerir svæðinu kleift að styðja við matvælaframleiðslu á einu þéttbýlasta stað jarðar.
Áveitukerfið var, ásamt nálægum Qingcheng fjöllum miðstöðvar daoisma, útnefnd árið 2000 á Heimsminjaskrá UNESCO.
Kunming
alt=Mynd sem sýnir dögun í Kunming borg, Yunnan héraðs í Kína.|thumb|450px|Dögun í Kunming borg í Yunnan. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Kunming um 8,5 milljónir manna.
alt=Landakort sem sýnir legu Kunming borgar í Yunnan héraði í suðvesturhluta Kína.|thumb|Kort af sem sýnir Kunming borg í Yunnan, Kína.
Kunming borg (kínverska: 昆明市; rómönskun: Kūnmíng) er höfuðborg og eina stórborg Yunnan héraðs í suðvesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Hún er staðsett í miðhluta héraðsins á frjósömu vatnasvæði við norðurströnd Dian-vatns, umkringd fjöllum í norðri, vestri og austri. Kunming þjónar sem hlið Kína að Suðaustur-Asíu og Suður-Asíu. Hún er þekkt söguleg menningarborg Kína og er viðsæl ferðaborg. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Kunming um 8,5 milljónir manna.
Efnahagslegt mikilvægi borgarinnar stafar af landfræðilegri legu við landamæri ríkja Suðaustur-Asíu. Hún er samgöngumiðstöð Suðvestur-Kína, sem tengist járnbrautum til Víetnam og á þjóðvegum til Mjanmar, Laos og Taílands.
Kunming er öflug iðnaðarborg. Þar er til að mynda vinnsla kopars og annarra efna, framleiðsla ýmissa véla, vefnaðarvöru, pappírs og sements.
Saga
Kunming hefur lengi verið samskiptamiðstöð tveggja mikilvægra verslunarleiða, annars vegar vestur inn í Búrma og hins vegar suður að Rauða fljóti einu meginfljóti Vietnam og í Suðaustur-Asíu á skaganum.
Ráðhús Kaupmannahafnar
thumb|Ráðhús Kaupmannahafnar Ráðhús Kaupmannahafnar stendur við Ráðhústorgið í Kaupmannahöfn.
Kunming
Saga
alt=Mynd sem sýnir bogahlið „Gullna hestsins“ á Jinbi stræti í Kunming borg í Yunnan héraði í Kína.|thumb|Bogahlið „Gullna hestsins“ í Kunming borg í Yunnan, Kína.
Ráðhús Kaupmannahafnar
Það er teiknað af Martin Nyrop, sem var undir innblæstri frá Ráðhúsinu í Siena á Ítalíu, en hann var valinn eftir samkeppni. Húsið var byggt á árunum 1892-1905 og var opinberlega vígt 12. september 1905.
Kunming
Saga
En mesta umbreyting Kunming til nútímaborgar varð þegar Seinna stríð Kína og Japans braust árið 1937. Mikill fjöldi Kínverja flúði japanskar hersveitir inn í suðvestur Kína og tók með sér sundurhlutuð iðjuver, sem síðan voru endurreist í Kunming, utan athafnasvæðis japanskra sprengjuflugvéla. Að auki var fjöldi háskóla og rannsóknastofnana fluttur þangað. Þegar Japanir hertóku Franska Indókína árið 1940, jókst mikilvægi Kunming enn, bæði vegna nýbyggðs vegar til Búrma og með flugi. Í Seinni heimsstyrjöldinni varð borgin að flutningsstöð fyrir átökin í Suðaustur-Asíu. Þar var kínversk herstöð sem bandarísk flugstöð. Í stríðinu jókst iðnaður borgarinnar mjög. Stórar verksmiðjur í eigu ríkisins voru fluttar til borgarinnar frá Hunan til framleiðslu rafmagnsvara, kopars, sements, stáls, pappírs og vefnaðarvöru.
Ráðhús Kaupmannahafnar
Fyrir aftan ráðhúsið er Ráðhúsgarðurinn, sem hægt er að komast inn í frá H. C. Andersens Boulevard og Vester Voldgade. Forveri garðsins á fyrri hluta 20. aldar náði meðfram öllu ráðhúsinu á milli því og þáverandi Vester Boulevard. Hann hvarf í byrjun 6. áratugsins þegar sú gata var lögð aftur í tengslum við smíði Langebro, en þá tók gatan einnig nafn H. C. Andersen.
Kunming
Saga
Iðnaðarborgin Kunming þróaðist síðan enn frekar eftir 1949. Helstu atvinnugreinarnar voru framleiðsla á kopar, blýi og sinki. Þá varð járn- og stáliðnaður mikilvægur. Þar var einnig framleiðsla ýmiskonar véla, raftækja byggingartækja og bifreiða. Frá og með níunda áratugnum varð matvælaframleiðla og tóbaksvinnslu umfagsmikil.
Ráðhús Kaupmannahafnar
Saga
thumb|Eldra ráðhús Kaupmannahafnar, frá 1815 Áður en Ráðhúsið var flutt að Ráðhústorginu hefur það staðið á á öðrum stöðum. Fyrsta ráðhús Kaupmannahafnar stóð við Gamla torg. Annað ráðhúsið stóð við Bispegård á horni Nørregade og Studiestræde, sem Kaupmannahafnarháskóli tók yfir árið 1479. Þá var flutt í þriðja ráðhúsið, sem var við á Gamla torgi/Nýja torgi, og stóð það hús til ársins 1728 þegar það brann niður í brunanum í Kaupmannahöfn.
Kunming
Saga
Frá fimmta áratug síðustu aldar hafa verið byggðar járnbrautir sem tengja Kunming borg við Guiyang borg í Guizhou héraði, Chengdu í Sichuan, Nanning í Guanxi og til Víetnam. Borgin er einnig miðstöð þjóðvegakerfis suðvestur Kína. Byggður hefur verið alþjóðlegur flugvöllur sem þjónustar daglegt flug til Beijing, Hong Kong og Makaó auk stórborga Suðaustur-Asíu og Japans.
Ráðhús Kaupmannahafnar
Saga
Það var síðan ekki fyrr en 1815 sem fimmta ráðhúsið var byggt við Nýja torg sem bæði var ráðhús og dómshús. Það hús stendur enn og hýsir í dag Bæjardómstól Kaupmannahafnar. Það var notað sem ráðhús til ársins 1903.
Kunming
Saga
Borgin hefur þróast hratt síðari ár undir viðleitni stjórnvalda Kína til nútímavæðingar. Götur Kunming hafa breikkað á meðan byggingar byggjast hröðum skrefum. Þá hefur Kunming borg verið útnefnd sérstök ferðamiðstöð með tilheyrandi háhýsum og lúxus hótelum.
Lýðfræði
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Kunming 5.273.144 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 8.460.088.
Sergio Busquets
thumb|Busquets árið 2009 Sergio Busquets Burgos (fæddur 16. júlí 1988) er spænskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Inter Miami. Hann spilaði síðast sem varnarsinnaður miðjumaður fyrir FC Barcelona. Hann spilaði frá 2008-2022 fyrir landslið Spánar og 2008-2023 fyrir aðallið Barcelona.
Gipsy Kings
Gipsy Kings er frönsk gítarhljómsveit best þekkt fyrir að spila Rumba Catalana, poppaða gerð flamenkótónlistar. Hljómsveitin hlaut fyrst vinsældir fyrir samnefnda plötu sína, Gypsy Kings, sem á voru meðal annars lögin Djobi, Djoba, Bamboleo og Un Amor. Eitt þekktasta lagið þeirra er Volare, en það er rúmbaútgáfa á lagi Domenico Modugnos Nel Blu Dipinto Di blu. Meðlimir hljómsveitarinnar koma úr tveimur spænskum sígaunafjölskyldum, Reyes og Baliardo, en þær eru skyldar og fluttu báðar frá Spáni í borgarastyrjöldinni. Meðlimir sveitarinnar eru:
Hljómplötur
Gipsy Kings hafa gefið út eftirfarandi plötur:
KODDU
KODDU (einnig skrifað Koddu) er umdeild listasýning sem upphaflega átti að opna í Listsafni Árnesinga í Hveragerði 4. nóvember 2010, en var loks opnuð í Nýlistasafninu og Allianz húsinu í Reykjavík 16. apríl 2011 og stóð til 15. maí. Efni sýniningarinnar var ímynd þjóðarinnar, m.a. birtingarmyndir og tákngervingar góðærisins, fyrir bankahrunið á Íslandi 2008. Um 30 Íslenskir listarmenn áttu verk á sýnigunni, þ.á m. Hannes Lárusson. Sýningarstjórar voru auk Hannesar þau Ásmundur Ásmundsson og Tinna Grétarsdóttir.