cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Old Trafford
Byggingarár
Það var John Davies, sem nýorðinn var forseti knattspyrnufélagsins Manchester United, sem ákvað upp á sitt einsdæmi að láta reisa nýjan völl fyrir félagið. Áður hafði félagið haft North Road og Bank Street til afnota, en báðir vellirnir voru slitnir og lélegir. 1909 lagði Davies til peninga í sjóð og leitaði sjálfur að heppilegum stað. Í lokin sættist hann á lóð við Bridgewater-skipaskurðinn í hverfinu Old Trafford. Vandamálið var að þar áttu járnbrautarlínur að rísa, ásamt lestarstöð. Samið var um málið, en á endanum reis nýi völlurinn á reitnum, en lestarstöðin, Trafford Park, reis aðeins lengra frá. Framkvæmdir hófust strax og lauk áður en árið var á enda. Völlurinn átti að rúma 100 þús manns. Stúka fyrir sæti á einni hlið, en standpallar á hinar þrjár hliðar. Nýi völlurinn hlaut heitið Old Trafford eftir hverfinu. Hann varð þegar í stað heimavöllur Manchester United og hefur verið það síðan, að undanskildum 8 árum þegar völlurinn skemmdist í loftárásum Þjóðverja.
Frá upphafi til stríðs
Jómfrúarleikur vallarins fór fram 19. febrúar 1910, en þá áttust heimamenn við Liverpool. Gestirnir unnu 4-3. 1911 fór fyrsti bikarúrslitaleikur fram á Old Trafford og áttu þeir eftir að verða fleiri þar til Wembley-leikvangurinn í London var tekinn í notkun 1923. 27. desember 1920 settu áhorfendur vallarmet fyrir leik Manchester United er 70.504 keyptu sig inn á leik heimamanna gegn Aston Villa. United tapaði leiknum 3-1. Fyrsti landsleikur vallarins var leikinn 17. apríl 1926, en þá tók enska landsliðið á móti því skoska fyrir framan 49 þús áhorfendur. Skotar unnu leikinn 1-0. 25. mars 1939 var vallarmet sett er 76.962 áhorfendur komu á völlinn til að sjá Wolves og Grimsby leika í undanúrslitum bikarkeppninnar. Met þetta stendur enn. Old Trafford fékk nýtt þak yfir eina hlið 1936 og annað 1938. Þegar heimstyrjöldin síðari hófst 1939 krafðist herinn þess að fá að nota leikvanginn fyrir hergagnageymslu. Þrátt fyrir það héldu leikir áfram á vellinum allt til jóla 1940. 22. desember varð Manchester fyrir miklum loftárásum þýskra flugvéla og við það skemmdist Old Trafford nokkuð. Eftir bráðabirgðaviðgerð gátu kappleikir haldið áfram 8. mars 1941, en aðeins þremur dögum síðar varð leikvangurinn aftur fyrir loftárasum. Að þessu sinni stórskemmdist völlurinn og þurfti yfirstjórn félagsins að flytja í nýtt húsnæði. Viðgerðir hófust ekki fyrr en eftir stríð, ekki síst sökum peningaleysis. Á tímabilinu 1941-49 lék Manchester United því heimaleiki sína á Maine Road, heimavöll Manchester City, gegn árlegu leigugjaldi.
Nútíma leikvangur
thumb|Stúkuplanið á Old Trafford thumb|Austurhliðin að utan 1949 var Old Trafford í leikfæru ástandi á ný, en var þaklaust. Fyrsti leikurinn fór fram 24. ágúst að viðstöddum 41 þús gestum, sem sáu heimalið sitt leggja Bolton Wanderers 3-0 að velli. Þak var ekki reist á völlinn fyrr en 1951 og þá aðeins á eina hlið. Hinar þrjár hliðar fengu þak skömmu síðar. Verkinu lauk 1959. Við það tækifæri voru flóðljós í fyrsta sinn sett upp. Þetta gerði Manchester United kleyft að leika Evrópuleiki á miðri viku, eftir að dimmdi, í stað að notast við helgarnar þegar deildarleikir voru á dagskrá. 1965 var norðurhliðin algjörlega endurbyggð. Hún fékk nýtt þak og sæti fyrir 20 þús manns. Þá voru einkaklefar einnig settir upp, þeir fyrstu í enskum leikvangi. Austurhliðin fékk sömu andlitslyftingu 1973. Auk þess var raftöflu bætt við, en fram að þessu hafði skortaflan verið handvirk. 1971 hófst vandamál fótboltabullanna fyrir alvöru er áhorfandi henti hnífi inn á völlinn. Í kjölfarið var varnargrindverk reist í kringum stúkurnar, þær fyrstu á enskum velli. 1973 var völlurinn stækkaður og komið fyrir svítum og veitingasal fyrir heldri gesti. Einnig voru skrifstofur félagsins fluttar úr suðausturhorninu í austurstúkuna. Við hverja breytingu minnkaði sætafjöldinn, enda hurfu sætaraðir fyrir svítur, veitingahús og annað. Fjöldinn minnkaði úr 80 þús niður í 60 þús, og aftur niður í 44 þús. Við byggingu á nýrri stúku 1992 jókst sætafjöldinn aftur í 55 þús og árið 2000 var enn nýrri stúku bætt við, þannig að sætafjöldinn fór í 58 þús. Þannig varð Old Trafford orðin að einum stærsta leikvangi Englands. 2003 var leikvangurinn í fyrsta sinn notaður fyrir úrslitaleik í Meistaradeildinni. Það ár kepptu AC Milan og Juventus, sem hinir fyrrnefndu unnu í vítaspyrnukeppni. Þegar gamli Wembley-leikvangurinn var rifinn 2001, lék enska landsliðið 27 heimaleiki á ýmsum stöðum í Englandi frá 2001-2007 þar til nýi Wembley-leikvangurinn var opnaður. Tólf þeirra fóru fram á Old Trafford. Síðasti landsleikurinn þar fór fram 7. febrúar 2007, en þá töpuðu Englendingar fyrir Spán 1-0 fyrir framan 58 þús áhorfendur (fullt hús). Síðasta stækkun vallarins fór fram 2005-2006, en þá var tveimur hornstúkum bætt við. Við það fór sætafjöldinn upp í 76 þús. 31. mars 2007 var aðsóknarmet vallarins slegið (eftir stríð) er 76.098 manns horfðu á United sigra Blackburn Rovers 4-1. Aðeins 114 sæti voru auð. 2009 voru nokkrar sætaraðir endurskipulagðar, þannig að sætunum fækkaði niður í 75.957, sem þau eru enn í dag. Vallarmet verður því ekki slegið fyrr en að sætum fjölgar á ný. Old Trafford kom við sögu á Ólympíuleikunum 2012, sem að mestu voru haldnir í London, en þar fóru fram nokkrir landsleikir í knattspyrnukeppninni, þ.e. fimm leiki í riðlakeppni, leik í fjórðungsúrslitum og leik í undanúrslitum í karlakeppni. Í kvennakeppni fóru fram einn leikur í riðlakeppni og einn leikur í undanúrslitunum. Þetta voru fyrstu kvenlandsleikirnir sem fram fóru á Old Trafford.
Aldarafmæli
19. febrúar 2010 hélt Manchester United uppá aldarafmæli leikvangsins Old Trafford. Í því tilefni setti heimasíða félagsins upp 100 ógleymanleg atvik á leikvanginum á netið, 1 atvik fyrir hvern dag í 100 daga fram að afmælinu. Í lokin voru 10 bestu atvikin valin af nefnd. Ný sýning um Old Trafford var opnuð í galleríi leikvangsins. Þar var einnig sett upp módel af leikvanginum í stærðinni 1:220. Í afmælisleiknum á móti Fulham, sem var deildarleikur, fengu áhorfendur prógram eins og það leit út við fyrsta leikinn á Old Trafford 100 árum áður. Í hálfleik komu fram ættingjar þeirra sem léku fyrsta leikinn. Einnig var tímahylki jarðað með sögulegum minningum.
Alex Ferguson stúkan
thumb|Alex Ferguson stúkan er stærsta stúkan á Old Trafford Á Old Trafford eru fjórar aðalstúkur. Sú sem er í norðri var nefnd Alex Ferguson stúkan 2011 til heiðurs hinum fræga þjálfara Manchester United til margra ára. Hann hafði þá verið þjálfari liðsins í 25 ár, lengur en nokkur annar þjálfari liðsins. Stúkan er þrílyft og tekur 26 þús manns í sæti. Hún er því stærsta stúkan á leikvanginum. Þar eru líka svítur og einkaklefar. Undir stúkunni er kaffitería og sögusafn. Safnið sjálft var sett á laggirnar 1986 í suðausturhorni leikvangsins og var þá fyrsta sinnar tegundar á knattspyrnuvelli. Það flutti í Alex Ferguson stúkuna 1998 og var það brasilíski snillingurinn Pelé sem opnaði hana við hátíðlegt tækifæri. Safnið er mjög vinsælt. 2009 sóttu 300 þús manns það heim. Hluti af safninu er sýningargluggi með bikurum og öðrum verðlaunagripum, og eru þeir ófáir. Á torginu fyrir utan stúkuna er stytta af Sir Alex sem sett var upp 2012.
Suðurstúkan
thumb|Munich Tunnel Gegnt Alex Ferguson stúkunni er suðurstúkan. Hún var áður fyrr aðalstúka leikvangsins. Stúkan er bara einlyft, en þar eru samt sem áður aðsetur fjölmiðlamanna, ásamt stúdíóklefum. Þar er einnig MUTV með aðsetur, sjónvarpsstöð Manchester United. Stúkan hýsir fjölmargar svítur fyrir mikilvæga gesti. Neðst undir stúkunni er starfsfólk viðhalds með aðsetur. Þar í kjallaranum eru einnig göng til búningsklefa liðanna, bæði heimaliðs og gestaliðs. Það er einnig hægt að aka inn í þau að utan, s.s. með aðföng, mikilvæga gesti, o.fl. 2008 var nafn ganganna breytt í Munich Tunnel (Münchengöngin) til minningar um flugslysið í München 1958 þegar stór hluti liðs Manchester United lést.
Vesturstúkan
Vesturstúkan heitir öðru nafni Stretford End. Þar hittast heitustu United áhangendur á leiki og þar lætur hæst í stuðningsmönnum. Stúkan er tvílyft og tekur 20 þús manns í sæti. Hún var ekki fullkláruð fyrr en 2000. Undir stúkunni er stytta af Denis Law, fyrrum leikmanni og snillingi liðsins.
Austurstúkan
thumb|Heilaga þrenningin er stytta af George Best, Denis Law og Bobby Charlton Austurstúkan kallast einnig Scoreboard End (Tímatöfluhornið), þar sem upphaflega tímataflan og skorið var staðsett. Stúkan tekur 12 þús manns í sæti. Þar er einnig aðstaða fyrir fatlaða og þar sitja aðallega áhangendur gestaliðsins, ásamt því að sitja í Alex Ferguson stúkunni. Bak við glervegg sem snýr að bílastæði eru aðalstöðvar Manchester United. Þar eru skrifstofur stjórnenda liðsins, útgáfublað Manchester United og ýmislegt fleira. Þar er einnig minjagripaverslun með vörur fyrir aðdáendur. Verslunin hefur mátt þola marga flutninga uns henni var fundinn staður undir austurstúkunni árið 2000. Á göngutorgi fyrir utan stúkuna er stytta af George Best, Denis Law og Bobby Charlton. Hún var sett upp 2008 og kallast Holy Trinity (Heilaga þrenningin).
Völlurinn
Völlurinn sjálfur er 105x68 m að lengd og breidd, ásamt nokkrum aukametrum við endanna. Miðja vallarins er örlítið hærri en hliðarnar svo að rigningarvatn geti runnið undan. Fyrir neðan grasið eru 37 km af vatnsrörum til hitunar. Grasið er vökvað reglulega og slegið þrisvar í viku á sumrin, en aðeins einu sinni í viku á veturna.
1720
thumb|right|Skopmynd sem lýsir því sem gerðist þegar Suðurhafsbólan sprakk. „The Headlong Fools Plunge into South Sea Water.“ Árið 1720 (MDCCXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Opinberar aftökur
Erlendis
Fædd
Dáin
Gufuneskirkjugarður
Gufuneskirkjugarður er kirkjugarður í Grafarvogi í Reykjavík. Gufuneskirkjugarður liggur í miðju Grafarvogshverfi, á milli Húsahverfis og Rimahverfis og er um 30 hektarar að stærð. Garðurinn var vígður 16. júní 1980. Gert er ráð fyrir að búið verði að úthluta öllum grafarstæðum í kringum 2015-2017.
Kvikmyndaverðlaun Norðurlandaráðs
Kvikmyndaverðlaun Norðurlandaráðs eru ein fimm verðlauna sem veitt eru árlega af Norðurlandaráði. Þau voru fyrst veitt 2002 í tengslum við 50 ára afmæli Norðurlandaráðs en hafa síðan 2005 verið veitt á hverju ári. Íslensk kvikmynd hefur aldrei orðið fyrir valinu.
Verðlaunaféð er 350.000 danskar krónur og skiptist milli handritshöfundar, leikstjóra og framleiðanda.
Mýra
Mýra er íslenskt kvenmannsnafn.
Charlotte (mannsnafn)
Charlotte er íslenskt kvenmannsnafn.
Jens Jörgensen
Jens Jörgensen (f. um 1653) var danskur maður sem gegndi störfum landfógeta á Íslandi frá 1795-1702 en var þó ekki eiginlegur landfógeti. Hann var síðar lengi bóndi í Brautarholti á Kjalarnesi.
Langreyður
Langreyður (fræðiheiti: Balaenoptera physalus) er sjávarspendýr sem tilheyrir undirættbálki skíðishvala. Langreyður er næststærst allra hvala og næststærsta núlifandi dýrategund, aðeins steypireyður er stærri.
Jens Jörgensen
Hann hafði verið aðstoðarmaður Andrésar Iversen, sem gegndi landfógetastörfum frá 1693. Þegar Iversen dó 1695 var Jens Jörgensen gerður að umboðsmanni eða forpaktara en starfið fólst á þeim árum fyrst og fremst í að hafa umsjón með eignum konungs á Íslandi og veita dönskum kaupmönnum þjónustu.
Langreyður
Lýsing
Fullvaxin langreyður er 18 til 22 m á lengd og vegur 40 til 70 tonn. Hún er löng og rennileg með stóran haus og mjókkar aftur. Munnvik ná aftur fyrir augu og undir neðri skolti hennar eru reglulegar húðfellingar (rengi). Í munninum hanga um 600 til 700 hornplötur (skíði) úr efri skolti. Skíðin eru svart- og hvítrákótt. Langreyður er dökkgrá á baki og næstum hvít á kvið.
Jens Jörgensen
Árið 1698 giftist hann Soffíu Mauritzdóttur, systurdóttur Lárusar Gottrup lögmanns, og fór brúðkaup þeirra fram á Þingeyrum, þar sem Gottrup bjó. Óvild var á milli Gottrups og Kristjáns Müller amtmanns og er sagt að hún hafi orðið til þess að Jens Jörgensen var sviptur umboðsmennskunni 1702. Hann var þó enn talinn til heimilis á Bessastöðum í manntalinu 1703 en fluttist skömmu síðar að Brautarholti á Kjalarnesi og bjó þar embættislaus eftir það. Hann er sagður hafa verið friðsamur hæglætismaður.
Langreyður
Lifnaðarhættir
Langreyður kemur til Íslands í árlegum fæðugöngum sunnan úr höfum. Hún fer að sjást suðvestan lands í maí og er fjöldi hennar mestur við landið í lok júní. Langreyður heldur sig vanalega við landgrunnsbrúnina vestan við landið og færir sig smám saman norður með fram brúninni. Aðalfæða hér við land er svifkrabbadýr, einkum ljósátan náttlampi. Langreyður étur einnig uppsjávarfisk, loðnu og sílategundir. Langreyður dvelur á Íslandsmiðum fram í október og heldur þá til vetrarstöðvanna.
Mökun langreyða fer fram á óþekktum vetrarstöðvum í sunnanverðu Norður-Atlantshafi. Burður fer fram eftir 11 mánaða meðgöngu. Kálfurinn fylgir kúnni í 6 til 7 mánuði. Langreyður eignast kálf annað hvert ár. Í talningu árið 2015 var talið er að langreyðastofninn í Norður-Atlantshafi væri 36-37.000 dýr.
Veiðar á langreyði
Á 19. öld veiddu menn stundum langreyði af hvalveiðibátum, en þá var ekki til staðar veiðitækni til að elta hvali sem fara svona hratt yfir og halda sig á opnu hafi.
Á seinni hluta 19. aldar varð tæknibylting í hvalveiðum með tilkomu vélknúinna skipa og sprengiskutulsins og þannig var hægt að veiða hraðskreiðari hvalategundir eins og reyðarhvalina langreyði og steypireyði. Þessar tegundir urðu þá aðalnytjategundirnar og ofveiði var mikil. Talið er að um 750.000 langreyðar hafi verið veiddar á hvalveiðistöðvum við Suðurskautslandið á milli 1904 og 1975 og einungis um 3000 langreyðar eru taldar halda sig á suðurhvelinu í dag. Hvalalýsi var þá notað í ljósmeti sem lýsti upp götur í borgum.
Norðmenn reistu hvalstöðvar á Íslandi upp úr 1880 á Vestfjörðum og síðar á Austurlandi. Hvalveiðarnar við Ísland voru í hámarki árið 1902 en þá komu 1300 hvalir á land og 30 skip voru að veiðum. Vegna þessarar veiði fækkaði hval stórlega og um 1910 samþykkti Alþingi lög um bann við veiðum og vinnslu á stórhvölum innan íslenskrar lögsögu. Árið 1916 hættu allar hvalstöðvar við Ísland rekstri. Norðmenn veiddu stórhveli við Ísland á litlum hvalveiðibátum og unnu hvalinn í verksmiðjuskipum sem héldu sig utan landhelginnar, en hún var á þessum tíma þrjár mílur. Árið 1933 var hvalveiðibanni við Ísland aflétt og árið 1935 tók til starfa hvalveiðistöð á Suðureyri við Tálknafjörð sem starfaði þar til seinni heimsstyrjöldin skall á. Árið 1948 tók til starfa hvalveiðistöð í Hvalfirði og starfaði hún til 1985 þegar hvalveiðistöðvun Alþjóðahvalveiðiráðsins gekk í gildi. Á árunum 1948 til 1985 voru veiddar við Ísland að jafnaði 240 langreyðar á ári. Veiðar á langreyði og sandreyði voru stundaðar í vísindaskyni 1986 til 1989. Árið 2006 hófust aftur veiðar á langreyði hér við land. Árið 2009 veiddu Íslendingar 125 langreyðar, og 148 dýr árið 2010.
1940
thumb|right|[[Þjóðargrafreiturinn á Þingvöllum var vígður þetta ár.]] thumb|right|[[Eldey var friðuð.]] thumb|right|[[Winston Churchill með hjálm, búinn undir loftárás.]] thumb|right|Hestur í [[Lascaux-hellunum.]] thumb|right|[[Margrét Þórhildur Danadrottning.]] thumb|right|[[John Lennon.]] Árið 1940 (MCMXL í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Brennimerking
thumb|right|[[Kúreki|Kúrekar brennimerkja nautgrip (1888)]] Brennimerking er refsing sem var mikið notuð fyrr á öldum t.d. til að merkja þá sem uppvísir höfðu verið að þjófnaði eða öðrum glæpum. Þegar menn voru brennimerktir var glóðandi heitt járn með tákni stimplað á líkama hins seka, eða aðeins brenndur viss stafur (t.d. í andlit viðkomandi) til að merkja sem vændiskonu eða guðlastara eða fyrir aðra glæpsamlega lesti. Víða um heim eru nautgripir og hross brennimerkt til að merkja þá eiganda sínum. Þá er sauðfé að sama skapi brennimerkt á hornum.
Oft er talað um að brennimerkja einhvern (þ.e.a.s koma óorði á einhvern) í óeiginlegri merkingu, t.d.: ''Stjórn Egyptalands vildi brennimerkja hann með einhverju móti og kallaði hann „falsspámann“. ''
Linköping
thumb|150px|Kort sem sýnir staðsetningu sveitarfélagsins innan Austur-Gautlanda thumb|Stora torget. thumb|Dómkirkjan. Linköping (Lyngkaupstaður) er borg í sveitarfélaginu Linköpings kommun í Austur-Gautlandi í Svíþjóð. Bærinn stendur við ána Stångån, skammt frá þeim stað þar sem hún rennur í stöðuvatnið Roxen. Aðalatvinnuvegur í Linköping er iðnaður, en þar eru meðal annars verksmiðjur Saab þar sem framleiddar eru herflugvélar og ýmis hátæknibúnaður. Þar starfa yfir 6.000 manns og Saab er stærsti vinnuveitandinn í Austur-Gautlandi. Ekki má rugla Linköping við Lidköping.
Saga
Elsti hluti dómkirkjunnar í Linköping er frá 12. öld en kaþólski skólinn í bænum var stofnaður 1266 og er því sagður elsti sinnar tegundar í Svíþjóð. Vreta-klaustrið var stofnað 1128.
Fram til ársins 1928 var bærinn lítill en þegar Saab byggði flugvélasmiðjur sínar í bænum stækkaði hann ört. Í dag er borgin háskólasetur og eru alls 26.500 stúdentar við nám í Háskólanum í Linköping, Linköpings universitet.
Árið 2018 bjuggu um 159.000 manns í sveitarfélaginu.
Kalíníngrad
thumb|Kaliningrad. Kalíníngrad (rússneska Калининград, þýska Königsberg, litáíska Karaliaučius, pólska Królewiec) er rússnesk borg við Eystrasalt. Borgin og samnefnt hérað í kring liggja milli Litáens og Póllands en eru aðskilin frá öðrum hlutum Rússlands af Eystrasaltslöndunum og Hvíta-Rússlandi. Borgin, sem lengst af hét Königsberg, var stofnuð á miðöldum af Þýsku riddurunum, var prússnesk fram til sameiningar Þýskalands árið 1871 og eftir það þýsk fram til loka síðari heimsstyrjaldar, en var þá hertekin af rauða hernum og hefur verið undir yfirráðum Sovétmanna, síðar Rússa, æ síðan. Hún var endurnefnd árið 1946 eftir Míkhaíl Kalínín (1875 - 1946), forseta Æðstaráðs Sovétríkjanna, sem lést það ár.
Íbúar voru rúmlega 475.000 árið 2018.
Ölvir
Ölvir er íslenskt karlmannsnafn.
1718
Árið 1718 (MDCCXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Úsninsýra
tright|300px|thumb|Efnabygging úsninsýru. Úsninsýra er fylgiumbrotsefni sem finnst tegundum margra ætta fléttna, til dæmis íslensku hreindýrakrókum af bikarfléttuætt og vörðuflögu af törguætt. Efnaformúla úsninsýru er C18H16O7.
The Stone Roses
thumb|Ian Brown.
The Stone Roses er bresk rokkhljómsveit frá Manchester sem stofnuð var 1983. Sveitin starfaði til 1996 og þá hóf Ian Brown söngvari sólóferil og Mani bassaleikari fór í sveitina Primal Scream. The Stone Roses kom saman aftur árið 2011 og hefur gefið út 2 ný lög síðan.
Inga Bergmann Árnadóttir
Inga Bergmann Árnadóttir  (f. 1955) er prófessor við Tannlæknadeild Háskóla Íslands.
Fjögurra riddara tafl
Fjögurra riddara tafl er skákbyrjun, sem á við stöðu sem upp kemur eftir þrjá leiki, þegar öllum fjórum riddurum hefur verið leikið að miðborði, t.d. eftir 1.e4 e5, 2.Rf3 Rc6 3.Rc3 Rf6.
Inga Bergmann Árnadóttir
Ferill
Inga lauk cand odont prófi í tannlækningum frá Tannlæknaskólann í Árósum í Danmörku 1981. Nam samfélagstannlækingar við Nordiska Hälsovårdshögskolan in Gautaborg 1983 með lokaverkefni um: Sammehæng mellem forbrug af sukker og caries i Island. Meistarapróf í lýðheilsu M.P.H í stefnumörkum og stjórnun í heilsuvernd með áherslu á tannvernd við University of North Carolina, Chapel Hill 1995, með lokaverkefni: Approximal caries and sugar consumption in Icelandic teenagers. Doktorsprófi (Doctor odont) frá Háskóla Íslands árið 2005 um Tannheilsu og lífsstíl íslenskra unglinga (Dental health and related lifestyle factors in Icelandic teenagers ).
Árin 1985-1987 var Inga stundakennari við tannlæknadeild og adjunkt frá 1987-1993 og fagstjóri á námsbraut tanntækna í samvinnu við Fjölbrautarskólann við Ármúla. Hún var lektor við Tannlæknadeild 1997, dósent frá 2003 og prófessor frá 2009, fyrst kvenna við Tannlæknadeild. Inga var einnig fyrsta konan sem gegndi deildarforsetastöðu í Tannlæknadeildar frá 2006-2010. Nú er Inga prófessor í Tannlæknadeild Háskóla Íslands
Rannsóknir Ingu spanna vítt svið innan tannheilsu og tengdum lífsstíl barna og unglinga. Hún hefur tekið þátt í fjölda íslenskra og alþjóðlegra rannsóknaverkefna.
Æska og einkalíf
Foreldrar Ingu voru Kristín Gísladóttir, húsfreyja og saumakona (1914 – 1994) og Árni Bergmann Oddsson verkstjóri (1909 – 1972). Inga á tvö börn.
Guðmundur Einarsson
Guðmundur Einarsson getur átt við:
Galíleótunglin
thumb|200px|Samsett mynd sem sýnir stærðarsamanburð á Galíleótunglunum fjórum og [[Júpíter (reikistjarna)|Júpíter. Efst má sjá Íó og þar fyrir neðan Evrópu, Ganýmedes og Kallistó.]]
Molde F. K.
thumb|right|Aker Stadion, heimavöllur Molde
Galíleótunglin
Galíleótunglin eru fjögur tungl Júpíters sem Galíleó Galílei fann í janúar árið 1610. Þau eru stærst hinna mörgu tungla Júpíters og nefnd eftir elskhugum Seifs: Íó, Evrópa, Ganýmedes og Kallistó. Þau eru meðal stærstu hluta sólkerfisins, að undanskyldri sólinni og reikistjörnunum átta, með stærri radíus en nokkur dvergreikistjarnanna.
Maria Sibylla Merian
thumb|right|Málverk af Mariu Merian eftir Jacob Marrel frá 1679. Maria Sibylla Merian (2. apríl 1647 – 13. janúar 1717) var þýskur náttúrufræðingur og vísindateiknari. Hún var einn af fyrstu evrópsku náttúrufræðingunum sem athugaði skordýr beint. Merian var afkomandi Frankfurt-greinar svissnesku Merian-ættarinnar.
Molde F. K.
Molde F.K er norskt knattspyrnulið frá Molde.
Molde FK er eitt af elstu félögum Noregs og eru ríkjandi meistarar. Meðal þekktra leikmanna sem hafa spilað fyrir félagið eru Eiður Smári Guðjohnsen og Ole Gunnar Solskjær.
Maria Sibylla Merian
Merian hlaut listræna þjálfun hjá stjúpföður sínum, Jacob Marrel, sem var nemandi kyrralífsmálarans Georg Flegel. Merian gaf út sína fyrstu bók með náttúrumyndskreytingum árið 1675. Hún byrjaði að safna skordýrum sem unglingur. Þegar hún var 13 ára ræktaði hún silkiorma. Árið 1679 gaf Merian út fyrsta bindið af tveggja binda ritröð um lirfur; annað bindið fylgdi í kjölfarið árið 1683. Hvort bindi innihélt 50 myndir sem hún greypti og ætti. Merian skráði upplýsingar um ferli myndbreytingar og plöntuhýsla 186 evrópskra skordýrategunda. Ásamt myndskreytingunum innihélt bók Merian lýsingar á lífsferli þeirra.
Árið 1699 ferðaðist Merian til hollensku Súrínam til að rannsaka og skrá hitabeltisskordýr frá svæðinu. Árið 1705 gaf hún út bókina Metamorphosis insectorum Surinamensium, sem talið er að hafi haft áhrif á marga náttúrufræðinga. Vegna nákvæmra athugana sinna og skrásetningar á myndbreytingu fiðrilda taldi David Attenborough hana meðal mikilvægustu rannsakenda á sviði skordýrafræði. Með rannsóknum sínum uppgötvaði hún margar nýjar staðreyndir um líf skordýra.
Kormákur Ögmundarson
Kormákur Ögmundarson var íslenskt skáld um miðja 10. öld, sonur Ögmundar Kormákssonar á Mel í Miðfirði og Döllu Önundardóttur. Um hann er Kormáks saga, sem talin er ein af eldri Íslendingasögum, en einnig er hans getið í Grettis sögu, Egils sögu og Landnámabók. Honum er svo lýst í Kormáks sögu:„Hann var svartr á hár ok sveipr í hárinu, hörundljóss ok nökkut líkr móður sinni, mikill ok sterkr, áhlaupamaðr í skapi.“
Galíleótunglin
Tunglin fjögur voru fyrst fundin á milli 1609 og 1610 eftir að Galíleó hafði gert endurbætur á sjónauka sínum sem gerðu honum kleyft að sjá himintunglin skýrar en nokkur hafði gert áður. Uppgötvanir Galíleós sýndu fram á mikilvægi stjörnukíkisins sem verkfæri stjörnufræðinga með því að sanna það að úti í geim væru hlutir sem ekki væri hægt að greina með berum augum. Enn fremur var óhrekjanleg uppgötvun hans, á himintunglum á braut um eitthvað annað en jörðina, kveikjan að tortryggni í garð jarðmiðjukenningarinnar sem þá var við lýði.
Kormákur Ögmundarson
Kormáks saga fjallar aðallega um ástir Kormáks og Steingerðar Þorkelsdóttur og virðist vera að miklu leyti skrifuð í kringum ástarvísur sem hann orti til hennar. Brúðkaup þeirra hafði verið ákveðið en vegna álaga sem fjölkunnug kona að nafni Þórveig hafði lagt á Kormák varð ekkert af því. Steingerður giftist svo Hólmgöngu-Bersa og skoraði Kormákur hann á hólm en felldi hann þó ekki. Seinna sagði Steingerður skilið við Bersa og giftist þá manni sem hét Þorvaldur tinteinn. Kormákur fór til Noregs og í herför til Írlands með Haraldi konungi gráfeldi, kom aftur heim en fór utan öðru sinni, var með Sigurði jarli Hákonarsyni og orti þá Sigurðardrápu, sem varðveitt er í Snorra-Eddu. Hann féll að lokum á Skotlandi.
Fundum þeirra Steingerðar bar oft saman og ástin milli þeirra slokknaði ekki en aldrei náðu þau þó saman vegna álaga Þórveigar. Margar af ástavísunum sem Kormákur orti til Steingerðar þykja sérlega fallegar. Þekktust þeirra er ef til vill þessi vísa:
Bjartmar
Bjartmar er íslenskt karlmannsnafn.
Emma Goldman
thumb|right|Emma Goldman Emma Goldman (27. júní 1869 – 14. maí 1940), kölluð „rauða Emma“, var stjórnleysingi frá Kaunas í Litháen, sem var þekkt fyrir skrif sín, ræður og ævintýralegt lífshlaup. Hún flutti til New York í Bandaríkjunum sautján ára gömul og gerðist fylgismaður Johann Most og hugmyndarinnar um áróðursgildi hinnar drýgðu dáðar. Í New York kynntist hún stjórnleysingjanum Alexander Berkman og þau gerðust elskendur og samstarfsmenn. 1906 hófu þau útgáfu tímaritsins Mother Earth sem var skrifað í anda stjórnlausrar jafnréttishyggju. Þrisvar sinnum lenti hún í fangelsi vegna skoðana sinna og aðildar að aðgerðum stjórnleysingja. Þeim Berkman var síðar báðum vísað brott (ásamt mörgum fleiri róttækum innflytjendum) til Rússlands 1919. Þar varð hún vitni að Rússnesku byltingunni og varð fyrir miklum vonbrigðum með framferði bolsévika, einkum í beitingu hervalds gegn sjóliðunum í Kronstadt 1921. Tveimur árum síðar fluttu þau Berkman bæði til Suður-Frakklands. 1936 tók hún þátt í spænsku borgarastyrjöldinni og lést að lokum í Torontó í Kanada.
(Ó)eðli
(Ó)eðli (á ensku (Un)natural) eftir Hauk M. Hrafnsson er kvikmynduð í talsverðum dogma-stíl og fjallar ungan mann í Reykjavík sem er á kafi í vímuefnum og skipuleggur og framkvæmir hefndaraðgerðir gagnvart fyrrum kærustu og vini. Við fylgjumst náið með honum í sukki og ofbeldisverkum sem ganga þó meira út á að niðurlægja en meiða.
Toronto Maple Leafs
Toronto hefur unnið alls 13 Stanley Cup titla, síðast árið 1967.
Tannkoli
Tannkoli (fræðiheiti: Atheresthes stomias) er flatfiskur af flyðruætt. Tannkoli er ólíkur öðrum flatfiskum að því leyti að vinstra augað er ofar en hægra augað og er það sjáanlegt frá blindu hliðinni. Augnhliðin hefur tilhneigingu til að vera dökk/grábrún til ólífubrún en blinda hliðin er hins vegar ljósgrá til hvít á litinn. Efri kjálkinn nær yfir eða fyrir utan bakhlið neðri augans, Kviðugginn er á öðrum stað á tannkolanum en á öðrum fiskum, hann byrjar hjá miðju auganu. Tannkolinn hefur mjög stóran munn með tveimur röðum af skörpum tönnum sem eru í laginu eins og örvar.
Tannkoli er einn af stærstu flatfiskategundunum en hámarkslengd hans er 84 cm og getur hann vegið um 8 kg. Þeir geta lifað í allt að 27 ár en þeirra helsta fæða er rækja og ljósáta.
Veiðar
Tannkoli er fyrst og fremst veiddur af togurum frá Washingtonfylki og Oregon en einnig takmarkaðar veiðar frá Kaliforníu. Markaðurinn fyrir tannkola er ekki stór vegna að því er talið lélegra gæða. Hann er aðallega meðafli við veiðar á öðrum tegundum og er jafnvel fleygt aftur á sjóinn. Aflinn var fyrst og fremst seldur sem minkafóður en síðan seint á sjöunda áratugnum hefur tannkoli líka verið notaðar til manneldis.
Norðurströndin
Norðurströndin er strandlengja Reykjavíkur milli Hallsteinsgarðs í Gufunesi og Blikastaðakróar. Svæðið milli odda Geldinganess og Blikastaðakróar er stærsta óspillta strandsvæðið á norðurströnd Reykjavíkur. Samspil fjöru, fjörukambs, kletta, mólendis og votlendis gera svæðið all fjölbreytt hvað gróðurfar varðar. Fuglalíf og lífríkar fjörur einkenna svæðið.
Skipulagssvæðið er rúmir 40 hektarar, frekar aflangt svæði meðfram ströndinni og afmarkast af Strandvegi til suðurs, golfbrautum norðan Staðarhverfis að suð- og suðaustan, sjónum og fjörunni að norðan (sem og sveitarfélagsmörkum við Mosfellsbæ) og svæðinu við umhverfislistaverkin í Gufunesi til vesturs.
Novator
Novator er fjárfestingarfélag sem er í 70% eigu Samson ehf sem er eignarhaldsfélag sem er í stærstu eigu Björgólfs Thors Björgólfssonar. Novator var stofnað árið 2008. Í kjölfarið voru stofnum ýmis félög í eigu Björgólfs með nafninu Novator, þar meðal annars voru 9 stofnuð í Luxemborg. Þau eru Novator Pharma, Novator Pharma I, Novator Finco, Novator Finance Bulgaria, Novator Medical Sweden, Novator Telecom Poland, Novator Telecom Bulgaria, Novator Credit Luxembourg og Novator Telecom Finland.
Í október árið 2007 var samskiptafyrirtækið Nova stofnað, sem sérhæfði sig þá í 3G tækninni (en er nú líka með 5G farsíma- og netþjónustu), sem dótturfélag Novators.
Kaup á Actavis
Samson fjárfesti í Pharmaco árið 2000 og sama ár sameinaðist Pharmaco Balkanpharma og svo Delta árið 2001. Árið 2004 var Pharmaco breytt í Actavis.
Lán Novators Pharma fyrir kaupunum á Actavis nam 700 milljörðum króna í ágúst 2009. Deutsche Bank þurfti að afskrifa 407 milljónir evra, eða um 66 milljarða íslenskra króna, vegna Actavis árið 2011 og síðar var Actavis selt erlendum aðilum.
Mörk (mannsnafn)
Mörk er íslenskt kvenmannsnafn.
9. október
9. október er 282. dagur ársins (283. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 83 dagar eru eftir af árinu.
Alfreð Clausen og Ingibjörg Þorbergs - Harpan ómar
Alfreð Clausen og Ingibjörg Þorbergs syngja''' er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngja Ingibjörg Þorbergs og Alfreð Clausen tvö lög eftir Ágúst Pétursson. Ingibjörg og Alfreð syngja saman lagið Harpan ómar og Alfreð syngur Þórð sjóara með kór og hljómsveit Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
38. öldin f.Kr.
38. öldin fyrir Krists burð eða '''38. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 3800 f.Kr. til enda ársins 3701 f.Kr.
Alfreð Clausen og Ingibjörg Þorbergs - Harpan ómar
Þórður sjóari
Lag Ágústar, söngur Alfreðs og flutningur allur féll í góðan jarðveg eins og alþekkt er, en ljóð Kristjáns frá Djúpalæk átti ekki minnstan þátt í að lagið náði þeirri alþýðuhylli sem akipar því í flokk þekktustu og dáðustu íslensku dægurlaga síðustu aldar. Meðal þeirra sem síðar tóku lagið upp á sína arma og sungu inn á plötur eru Vilhjálmur Vilhjálmsson og Eiríkur Hauksson.
Þórhallur Þórhallsson
Þórhallur Þórhallsson (fæddur 24. mars 1983) er íslenskur grínisti. Hann var með útvarpsþátt á X-FM áður en sú stöð lagði upp laupana sem hét Örninn og Eggið. Hann var einnig með grínþátt á Rás 2 sem hét Tímaflakk. Hann hefur komið margoft fram með uppistand sem hefur annars verið sýnt á Skjá einum, til dæmis Alvöru Uppistand og Uppistand 2006. Hann er sonur hins landsfræga skemmtikrafts Ladda. Uppistand með honum er til á DVD diskinum „Uppistand 2006“.
Árið 2008 setti hann upp sýninguna „Fyndinn í fyrra“ sem var haldin á NASA. Sama ár byrjaði hann með sjónvarpsþáttinn Vitleysan sem var sýndur á sjónvarpsstöðinn ÍNN. Hann stóð einnig að baki ásamt fleirum vefsíðunni www.vitleysa.is.
Þann 12. maí árið 2011 hitaði Þórhallur upp fyrir Jon Lajoie sem er vel þekktur grínisti sem hefur samið fjölmörg lög sem hafa fengið mörg milljón áhorf á YouTube.
Árið 2020 kom út gamanmyndin Mentor þar sem Þórhallur lék annað aðalhlutverkið. Hann lék uppistandarann Húgó.
Christina
Christina er íslenskt kvenmannsnafn.
Heimildarmynd ársins
Edduverðlaunin fyrir heimildamynd ársins hefur verið gefun árlega af ÍKSA frá árinu 1999.
Öndólfur
Öndólfur er íslenskt karlmannsnafn.
Mark Tilden
thumb|right|Mark Tilden með [[RoboRaptor frá WowWee.]] Mark W. Tilden (f. 1961) er bresk-kanadískur uppfinningamaður sem er þekktastur fyrir að eiga hugmyndina að s-k BEAMþjörkum þar sem tiltölulega flókin hegðun er útfærð með tiltölulega einföldum rafrásum. Hann starfar nú sem þjarkahönnuður fyrir WowWee Toys þar sem hann hannaði meðal annars RoboSapien leikfangavélmennið.
101 Reykjavík (kvikmynd)
101 Reykjavík er kvikmynd eftir Baltasar Kormák, byggð á samnefndri skáldsögu eftir Hallgrím Helgason.
Robert Hooke
thumb|right|Teikning af smásjá Hookes úr bók hans [[Micrographia.]] Robert Hooke (f. 18. júlí 1635, d. 3. mars 1703) var breskur eðlis- og efnafræðingur.
The Great Northern Whalekill
The Great Northern Whalekill er 11 laga plata eftir hljómsveitina Mínus sem kom út árið 2007.
Robert Hooke
Faðir hans var John Hooke, umsjónamaður Allraheilagakirkju í Freshwater á Wighteyju. Robert átti þrjá bræður sem allir urðu að prestum. Er Robert sat við nám sitt fékk hann mikla höfuðverki og kom þetta í veg fyrir að hann gæti sótt nám með sama hætti og bræður hans. Foreldrar hans óttuðust að hann yrði ekki langlífur og leyfðu honum að haga námi sínu eftir eigin hentisemi. Átta ára gamall hélt hann til Christ Church við Oxford. Þar kynntist hann Robert Boyle. Árið 1662 var Hooke skipaður umsjónamaður tilrauna fyrir Hið Konunglega félag.
Meðal uppgötvanna Hookes var Lögmál Hookes um fjaðurmagn. Árið 1662 gaf Hooke út bókina Micrographia með skissum eftir hann af því sem hann hafði athugað með aðstoð smásjár. Bókin varð vinsæl og seldist vel frá byrjun. Í bókinni lýsir Hooke í fyrsta skiptið frumu og er enska heitið cell komið til vegna þess að honum þótti lögum og útlit frumunnar minna á herbergi munka í klaustrum, cellula. Sama ár og bók hans kom út tók hann stöðu prófessors í rúmfræði við Gresham-háskóla. Hooke var helsti aðstoðarmaður hins fræga arkitekts Christopher Wren og átti þátt í hönnun Monument, Hinnar konunglegu athugunarstöð við Greenwich, Bethlem-sjúkrahússins o.fl. Robert dó árið 1703, 68 ára að aldri.
Emperor
thumb|Emperor á Wacken Open Air 2014. Emperor er norsk svartmálmshljómsveit frá Tromsø og Bergen, hún var stofnuð árið 1991 og hætti árið 2001, en meðlimir hljómsveitarinnar komu saman aftur árið 2005 og hafa spilað saman með hléum.
Marek Hamšík
250px|Hamšík árið 2016
Marek Hamšík (fæddur 27. júlí 1987) er slóvakískur  knattspyrnumaður sem spilar sem miðjumaður með sænska félaginu IFK Göteborg. Hann lék með Napoli á árunum 2007-2019, lék alls 408 leiki og skoraði nákvæmlega 100 mörk.
Júbaland
thumb|right|Fáni Júbalands Júbaland (sómalska: Jubbaland) eða Júbadalur (sómalska: Dooxada Jubba), áður Transjúba (ítalska: Oltre Giuba) er syðsti hluti Sómalíu handan Júbafljóts með landamæri að Kenýa. Íbúafjöldi svæðisins er áætlaður 1,3 milljónir. Svæðið nær yfir héruðin Gedo, Neðri-Júba og Mið-Júba. Aðalborgin er Kismayo á ströndinni við ósa Júbafljóts.
2001 gerðist Júbadalsbandalagið aðili að bráðabirgðastjórn sómalska sambandsríkisins.
Árið 2006 réðust herir Íslömsku dómstólanna inn í Júbaland og lögðu Kismayo og fleiri mikilvæga bæi undir sig. Júbadalsbandalagið dró sig í hlé, yfirleitt án andstöðu. Í desember, eftir ósigur dómstólanna gegn bráðabirgðastjórninni og hersveitum Eþíópíu í orrustunni við Baidoa, náði bandalagið Kismayo aftur á sitt vald.
Úlfarsá
Úlfarsá er á sem rennur úr Hafravatni. Áin er um 7 km löng og rennur í bugðum og sveigjum til vesturs og fellur til sjávar í Blikastaðakró. Úlfarsá er yfirleitt 10–20 metra breið, tær og ekki straumþung. Í ánni eru víða fossar og flúðir þeirra á meðal eru  Fossaleynisfossar  undir Keldnaholti og Króarfoss við ósinn. Árbakkar eru vel grónir. Ofan við Fossaleynisfossa var gerð stífla vegna vatnstöku Áburðarverksmiðjunnar í  Gufunesi og ofan við stífluna er dálítið lón. Í Úlfarsá er laxveiði.
Bjartþór
Bjartþór er íslenskt karlmannsnafn.
39. öldin f.Kr.
39. öldin fyrir Krists burð eða '''39. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 3900 f.Kr. til enda ársins 3801 f.Kr.
Helen Keller
thumb|right|Helen Keller árið [[1905.]] Helen Adams Keller (27. júní 1880 – 1. júní 1968) var bandarískur rithöfundur, baráttukona og fyrirlesari þrátt fyrir að vera bæði heyrnarlaus og blind. Hún hlaut menntun í blindraskóla og útskrifaðist 1904 úr Radcliffe College. Brátt varð hún eftirsóttur fyrirlesari og rithöfundur. Hún talaði fyrir réttindum fatlaðra og barðist einnig fyrir málefnum eins og rétti kvenna til fóstureyðingar og kosningarétti kvenna. Hún gerðist meðlimur í Sósíalistaflokki Bandaríkjanna sem olli því að margir sem áður höfðu hafið hana upp til skýjanna fannst nú trúverðugleiki hennar minni vegna fötlunar hennar. En alls ekki öllum fannst trúverðugleikki hennar minni.
Tveggja riddara tafl
Tveggja riddara tafl kallast skákbyrjun eða vörn, sem er svar við ítalska leiknum, og hefst á leikjunum: 1.e4 e5, 2.Rf3 Rc6, 3.Bc4 Rf6.
Nadia
Nadia er íslenskt kvenmannsnafn.
Löggjafarþing
Löggjafarþing heitir það þegar Alþingi kemur fyrst saman hvert ár eftir að fyrra löggjafarþingi er lokið. Þá hefst nýtt löggjafarþing sem vanalega stendur í eitt ár. Hvert slíkt þing skiptist í haust-, vetrar- og vorþing. Haustþingið stendur vanalega frá 2. þriðjudegi septembermánaðar (frá og með árinu 2012) og til jóla, vetrarþingið frá jólum og að dymbilviku, en vorþingið stendur frá dymbilvikunni og fram í maí. Þetta er ekki alltaf svona, en afbrigði koma stundum fram, t.d. vegna kosninga.
40. öldin f.Kr.
40. öldin fyrir Krists burð eða '''40. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 4000 f.Kr. til enda ársins 3901 f.Kr.
Vélhyggja
Vélhyggja er kenning í heimspeki um að öll náttúruleg fyrirbæri eigi sér efnislegar orsakir. Hægt er að bera það saman við andstæðuna lífhyggju, heimspekilega kenningu um að lífskraftar séu virkir í lífverum svo að ekki sé hægt að útskýra líf einungis með vélhyggju.
Richard Serra
thumb|right|Fulcrum (1987) eftir Richard Serra í [[Broadgate-byggingunni við Liverpool Street-lestarstöðina í London.]] Richard Serra (f. 2. nóvember 1939) er bandarískur myndlistamaður sem fæst einkum við stór útilistaverk úr stálplötum. Eitt verka hans, Áfangar, úr stuðlabergi, var sett upp í Viðey árið 1990 og við það tilefni ákvað listamaðurinn að gefa andvirði verksins í styrktarsjóð sem ber nafn hans og er í umsjá Listasafns Íslands. Veittar eru 400.000 krónur í viðurkenningu úr sjóðnum þriðja hvert ár.
Hofsós
thumb|Höfnin á Hofsósi thumb|Hluti Vesturfarasetursins á Hofsósi. Hofsós er þorp á Höfðaströnd við austanverðan Skagafjörð, báðum megin við ósa Hofsár. Þar er ágætt skipalægi frá náttúrunnar hendi, einkum í norðaustanátt, og betra en annars staðar við Skagafjörð. Talið er að verslun hafi hafist á staðnum á 16. öld, og er Hofsós því einn elsti verslunarstaður landsins. Þangað sóttu Skagfirðingar nær alla sína verslun þar til byggð hófst á Sauðárkróki upp úr 1870. Íbúar voru 161 árið 2015.
Föst búseta hófst á Hofsósi á 19. öld og flestir urðu íbúar þorpsins um 300 um miðja 20. öld. Aðalatvinnuvegurinn var lengst af fiskveiðar og vinnsla sjávarafla og þjónusta við sveitirnar í kring en á síðustu árum hefur ferðamannaþjónusta skipað æ stærri sess. Á Hofsósi er að finna eitt elsta bjálkahús landsins, Pakkhúsið, vörugeymslu frá tíma einokunarverslunarinnar. Það var reist árið 1772. Í Pakkhúsinu er nú Drangeyjarsafn, helgað Drangey og nýtingu hennar fyrr og nú. Þar er einnig Vesturfarasetrið, safn og rannsóknarsetur tengt vesturferðum Íslendinga 1870-1914. Það er í gömlu timburhúsi þar sem Kaupfélag Austur-Skagfirðinga var áður til húsa, og í nýbyggingu sem reist var í sama stíl. Allmörg önnur gömul hús eru í þorpinu, einkum á Plássinu svonefnda, niður við sjóinn, sem hafa flest verið gerð upp og eru sum þeirra notuð sem sumarhús.
thumb|Stuðlaberg í fjöru nálægt Hofsósi Örskammt sunnan við Hofsós er annar gamall verslunarstaður, Grafarós, og spölkorn innar á ströndinni sá þriðji, Kolkuós. Strandlengjan í nágrenni Hofsóss þykir falleg og þar eru merkilegar stuðlabergsmyndanir, einkum í Staðarbjargavík og þó enn frekar í Þórðarhöfða, sem gengur út frá Höfðaströnd spölkorn utan við þorpið.
Ný sundlaug á Hofsósi var vígð um páskana 2010 og er hún gjöf frá athafnakonunum Lilju Pálmadóttur og Steinunni Jónsdóttur, sem eiga jarðir á Höfðaströnd og búa þar eða dvelja löngum.
Hjalti Gestsson
Hjalti Gestsson (fæddur 10. júní 1916 að Hæl í Gnúpverjahreppi, látinn 6. október 2009) var íslenskur búfræðikandídat og fyrrverandi ráðunautur. Hann var mikilvirkur innan íslenskrar búfjárræktar.
Hofsós
Hinn 6. júní 1998 sameinaðist svo Hofshreppur 10 öðrum sveitarfélögum í Skagafirði og mynduðu þau saman Sveitarfélagið Skagafjörð.
Hjalti Gestsson
Menntun og störf
Hjalti vann hjá Landsøkonomisk Forsøgslaboratorium í Kaupmannahöfn á námsárum sínum þar í borg. Þá var hann ráðunautur hjá Búnaðarsambandi Suðurlands frá 1946 til 1986, er hann lét af störfum 70 að aldri. Þá var hann einnig framkvæmdastjóri sambandsins á árunum 1959 til 1986. Auk þess sat hann í bændaskólanefnd í Skálholti, stóð að búnaðarkennslu í Stóru-Sandvík og var stundakennari við Bændaskólann á Hvanneyri frá stofnun framhaldsdeildarinnar árið 1949 til 1957.
Stuttu eftir að Hjalti kom til starfa hjá Búnaðarsambandinu setti hann saman dómstiga sem notaður var við kúadóma. Dómskali þessi var notaður á öllum kúasýningum frá 1951 til 1976 og er enn undirstaðan í nýja kerfinu sem notað er við dóma í dag.
Hjalti stjórnaði fjárskiptum vegna mæðiveiki í Árnessýslu, Gullbringu- og Kjósarsýslu og Reykjavík í byrjun 6. áratugarins. Þá var hann hvati að því að lambhrútasýningar yrðu teknar upp. Þangað til höfðu einungis verið sýndir fullorðnir hrútar. Lambhrútasýningarnar urðu fljótt vinsælar og stuðla að því að stytta ættliðabilið í íslenskir sauðfjárrækt.
Þá stuðlaði hann að stofnun Hrossaræktarsambands Suðurlands.
Árið 2006, þegar Hjalti varð níræður, var haldin ráðstefna honum til heiðurs þar sem fluttir voru fyrirlestrar um ýmis efni innan íslenskrar búfjárræktar.
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (10. þáttaröð)
Tíunda þáttaröð CSI: Crime Scene Investigation var frumsýnd 24. september 2009 og sýndir voru 23 þættir.
Christine
Christine er íslenskt kvenmannsnafn.
Klárhestur
Klárhestur (eða klár) kallast sá hestur sem býr yfir fjórum gangtegundum, þ.e. að hann býr ekki yfir skeiði. Þessir hestar kallast einnig klárhestar með tölti til að undirstrika að þeir kunni að tölta. Klárhestar keppa í sér grein sem kallast B-flokkur.
Måns Zelmerlöw
Måns Petter Albert Sahlén Zelmerlöw (f. 13. júní 1986) er sænskur söngvari og sjónvarpsmaður. Hann er best þekktur fyrir að hafa tekið þátt í sænska Idol árið 2005 þar sem hann endaði í fimmta sæti, unnið fyrstu seríu Let's Dance árið 2006 og sigrað Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva fyrir Svíþjóð með laginu „Heroes“ árið 2015.
Árið 2017 kom Zelmerlöw fram í Söngvakeppninni, undankeppni Íslands í Eurovision, þar sem hann söng „Heroes“, „Glorious“ og „Wrong Decision“.
Þorleifur Þórðarson
Þorleifur Þórðarson (um 1185 – 1257) var íslenskur goðorðsmaður á Sturlungaöld. Hann var frændi Sturlunga, sonur Þórðar Böðvarssonar prests í Görðum á Akranesi, bróður Guðnýjar konu Hvamm-Sturlu og móður Snorra Sturlusonar, og konu hans Snælaugar Högnadóttur. Hálfsystir Þorleifs, dóttir Snælaugar fyrir hjónaband var Guðrún Hreinsdóttir, sem um árabil var frilla Snorra og móðir Ingibjargar Snorradóttur. Þeir Þorleifur og Snorri voru góðir vinir.
Faðir Þorleifs lést 1220 og tók hann þá við goðorðinu og bjó í Görðum. Hann var einn helsti höfðingi Borgfirðinga og þegar Sturla Sighvatsson fór að seilast til aukinna valda á Vesturlandi stóð hann fast á móti. Sturla hrakti Snorra burt úr Borgarfirði vorið 1236 en vorið eftir söfnuðu þeir frændurnir liði um Suðurnes og Borgarfjörð. Sturla kom þó með fjölmennara lið og eftir að Snorri hafði forðað sér börðust Þorleifur og Sturla í Bæjarbardaga 1237. Þorleifur beið þar lægri hlut og neyddist til að fara í útlegð næstu árin. Hann sneri aftur þremur árum síðar og tók við búi sínu að nýju.
Bræður Þorleifs voru þeir Böðvar Þórðarson (um 1187 - 1264) í Bæ í Bæjarsveit, sem giftur var Herdísi Arnórsdóttur systur Kolbeins unga, og Markús Þórðarson (f. um 1190) á Melum í Melasveit. Þeir bræður komu allir töluvert við sögu á Sturlungaöld.
Umhverfis jörðina á 80 dögum (kvikmynd 1956)
thumb|right|Michael Anderson, Mike Todd og Frank Sinatra í leikmyndinni. Umhverfis jörðina á 80 dögum var bandarísk ævintýramynd, gerð eftir samnefndri sögu eftir Jules Verne, árið 1956. Myndin var í leikstjórn Michael Anderson, með David Niven, Cantinflas, Shirley MacLaine og Robert Newton í aðalhlutverkum. Framleiðandi var Mike Todd og myndin kom út hjá United Artists.
Myndin var stórmynd á þess tíma mælikvarða og kostaði 6 milljónir dala í framleiðslu. Hún var tekin á 112 stöðum í 13 löndum. Fjölmargar stórstjörnur léku aukahlutverk í myndinni, eins og John Gielgud, Marlene Dietrich, Frank Sinatra og Buster Keaton. Myndin var tilnefnd til 8 Óskarsverðlauna og vann 5, þar á meðal fyrir bestu myndina og besta handritið. Hún vann auk þess tvö Golden Globe-verðlaun, fyrir bestu mynd og besta leik í gamanmynd (Cantinflas).
Knútur langi
Þegar Jóhann Sörkvisson, síðasti konungur af Sörkvisætt, dó árið 1222 varð Eiríkur hinn smámælti og halti, sonur Knúts Eiríkssonar, konungur en hann var þó aðeins sex ára gamall og var landinu því stýrt af ríkisráði. Einn meðlimur þess var Knútur langi. Hann gerði svo uppreisn gegn konungi og vann sigur á fylgismönnum Eiríks í orrustunni við Olustra í Södermanland árið 1229. Eftir það tók Knútur sér konungnafn og kallaðist Knútur 2. Fáum sögum fer af konungstíð hans en hann dó 1234 og þá tók Eiríkur aftur við krúnunni.
Kona Knúts var líklega af Fólkungaætt og kann að hafa verið dóttir Fólka Birgissonar jarls. Þau áttu tvo syni, Hólmgeir og Filippus, sem báðir féllu í átökum Fólkunga við Birgi jarl.
Bjartur
Bjartur er íslenskt karlmannsnafn.
Afleiða
Afleiða getur átt við eftirfarandi:
Kongsvinger IL Toppfotball
Kongsvinger IL Toppfotball (skammstafað KIL) er norskt knattspyrnufélag frá Kongsvinger í Hedmark sem var stofnað 31. janúar 1892, sem spilar í 1.deild (1. divisjon). Félagið spilar heimaleiki sína á Gjemselund Stadion sem opnaði á árið 1953. Búningur liðsins er rauð skyrta, hvítar buxur og hvítir sokkar.
Dráttarbátur
thumb|right|Tveir dráttarbátar draga skip á skipaskurði. Dráttarbátur (áður fyrr nefndur togbátur) er bátur sem er ætlað að draga eða ýta öðrum bátum í höfnum, á hafi eða eftir skurðum. Dráttarbátar eru notaðir til að draga pramma, vélarvana skip eða annan búnað, s.s. olíuborpalla. Hlutfallið milli krafts og stærðar (mælt í kW/brúttórúmlest) er mjög hátt í dráttarbátum, um 2,20 - 4,50 hjá stórum dráttarbátum en 4,0 til 9,5 hjá litlum dráttarbátum á móti 0,25 - 1,20 hjá venjulegum flutninga- og farþegaskipum.
Hengibrú
Á 19. öld kom fram sú hugmynd að lyfta burðarköplunum með háum turnum, eða stöplum, og má segja að þá hafi komið fram hengibrýr í nútímamerkingu. Með tækniframförum á síðustu áratugum hefur tekist að byggja lengri hengibrýr en áður var mögulegt. Er þar bæði verið að uppfylla ákveðnar þarfir í samgöngum, en einnig að fullnægja metnaði verkfræðinga og þjóða, með því að fara að ystu mörkum þess sem er tæknilega mögulegt. Auk þess eru hengibrýr oft glæsileg mannvirki.
Lengstu hengibrýr heims
Hengibrýr eru oft flokkaðar eftir því hvað þær spanna langt haf milli meginstöpla. Lengstu hengibrýr í heimi eru nú:
Philidor-vörn
Philidor-vörn er skákbyrjun, sem kemur upp eftir: 1.e4 e5, 2.Rf3 d6.
Grýtuætt
Grýtuætt (latína: Portulacaceae) er ætt blómstrandi plantna, sem samanstendur af 115 tegundum í einni ættkvísl: Portulaca. Áður voru um 20 ættkvíslir með um 500 tegundum taldar til hennar en þær hafa verið flokkaðar í aðrar ættir. Í núverandi kerfi (APG III) eru þær í Montiaceae, Didiereaceae, Anacampserotaceae og Talinaceae.
Núllvigur
Núllvigur eða núllvektor (einnig með ákveðnum greini núllvigurinn og núllvektorinn) er vigur (0, 0, …, 0) í evklíðsku rúmi með stærðina núll, en óskilgreinda stefnu. Núllvigur hefur hnitin 0,0,...,0, t.d. (0, 0, 0) í (í þrívíðu rúmi).
Núllvigurinn er oftast táknaður með \vec{0} eða 0 eða einfaldlega 0.
Dróttkvæði
Dróttkvæði er önnur helsta skáldskapargrein fornnorrænu við hlið eddukvæða, yfirleitt undir dróttkvæðum hætti. Dróttkvæði innihalda oft lof um konunga eða höfðingja.
Orðsifjar
Upphaflega merkti dróttkvæði kvæði sem hirðskáld flutti konungi. Orðið drótt er gamalt orð og merkir hirð sem var bætt fyrir framan orðið kvæði. Bera má það saman við orðin drottinn (sem var áður dróttinn) og merkti konungur eða æðsti maður hirðarinnar og drottning (áður dróttning) sem merkti æðsta kona hirðarinnar.