cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aleksej Navalnyj
Æviágrip
Navalnyj hafði haft hug á að bjóða sig fram til forseta Rússlands gegn Pútín árið 2018 en honum var meinað að gefa kost á sér vegna dómsins. Navalnyj hefur nokkrum sinnum verið fangelsaður fyrir að skipuleggja mótmæli gegn rússneskum stjórnvöldum án þess að fá formlegt leyfi fyrir því.
Eitrun og fangelsun
Þann 20. ágúst 2020 féll Navalnyj í dá og var lagður inn á gjörgæslu í Omsk í Síberíu. Upplýsingafulltrúi hans sagðist telja að eitrað hefði verið fyrir Navalnyj í tebolla sem hann keypti á flugvellinum í Tomsk. Flogið var með Navalnyj meðvitundarlausan til Berlínar og hann lagður inn á Charité-sjúkrahúsið í borginni. Þýskir læknar komust að þeirri niðurstöðu að Navalnyj hefði verið byrlað taugaeitrið Novítsjok. Eitrað hafði verið fyrir rússneska fyrrum njósnaranum Sergej Skrípal og dóttur hans, Júlíu Skrípal, með sama eitri í Salisbury á Englandi árið 2018. Navalnyj vaknaði úr dáinu þann 7. september.
Navalnyj sneri aftur til Rússlands þann 17. janúar 2021 en var umsvifalaust handtekinn þegar þangað var komið. Hann var dæmdur í 30 daga gæsluvarðhald fyrir að rjúfa skilorð sitt með ferðinni til Þýskalands og síðan dæmdur til tveggja og hálfs árs fangelsisvistar. Handtaka Navalnyj leiddi til fjöldamótmæla í Rússlandi þar sem þúsundir voru handteknir. Í lok febrúar var Navalnyj fluttur til fanganýlendu í Vladimírfylki til þess að afplána fangelsisdóminn.
Pólitísk samtök Navalnyj voru úrskurðuð öfgasamtök af rússneskum stjórnvöldum og starfsemi þeirra bönnuð með lögum þann 10. júní 2021. Fangelsismálayfirvöld í Rússlandi veittu Navalnyj stöðu hryðjuverkamanns í október sama ár.
Evrópuþingið veitti Navalnyj Sakharov-verðlaunin í október 2021. Vegna fangelsisdóms síns gat Navalnyj ekki veitt verðlaununum viðtöku. David Sassoli, forseti Evrópuþingsins, sagði við tilkynninguna á veitingu verðlaunanna að Navalnyj hefði „barist ötullega gegn hinni spilltu stjórn Vladímírs Pútín“ og hefði „fyrir það goldið með frelsi, og næstum lífi sínu.“ Verðlaunin væru viðurkenning á hugrekki hans og ítrekun á kröfu um lausn hans úr fangelsinu.
Navalnyj var dæmdur til þrettán ára fangelsisvistar í viðbót fyrir fjársvik þann 22. mars 2022. Í ágúst 2023 var dómurinn lengdur um nítján ár vegna ákæru gegn Navalnyj um að fjármagna og styðja starfsemi öfgasamtaka.
Navalnyj er á lista Amnesty International yfir samviskufanga. Hann var tekinn af listanum í stuttan tíma árið 2021 vegna gamalla hatursfullra ummæla sinna um innflytjendur. Navalnyj var aftur settur á lista samtakanna yfir samviskufanga stuttu síðar.
Hjálendur Bandaríkjanna
Hjálendur Bandaríkjanna nefnast þau yfirráðasvæði Bandaríkjanna sem tilheyra engu hinna 50 fylkja eða Washington D.C. sem telst vera alríkissvæði. Allt eru þetta eyjar í Kyrrahafi og Karíbahafi, sumar þeirra byggðar en flestar óbyggðar. Staða þessara svæða er einnig misjöfn, sum þeirra njóta nánast fullrar sjálfstjórnar.
Margir íbúar hjálendnanna teljast bandarískir ríkisborgarar en þeir borga ekki skatta til bandarísku alríkisstjórnarinnar og taka ekki þátt í forsetakosningum, né heldur kjósa þeir þingmenn með atkvæðisrétt á Bandaríkjaþing (Púertó Ríkó kýs þó áheyrnarfulltrúa).
Horn Afríku
thumb|150px|Löndin á horni Afríku Horn Afríku er skagi í Austur-Afríku sem teygist út í Arabíuhaf og myndar suðurströnd Adenflóa. Á skaganum sjálfum er sómalska héraðið Púntland en önnur lönd á svæðinu við Horn Afríku eru Djíbútí, Eþíópía og Erítrea. Hugtakið var einkum notað af fjölmiðlum í kringum Ogadenstríðið milli Eþíópíu og Sómalíu 1977-1978.
Stór-Sómalía er stjórnmálastefna sem miðar að því að sameina sómali sem búa í Kenýa, Sómalíu og Eþíópíu, í eitt ríki við Horn Afríku.
Palmyraeyja
thumb|Kort af Palmyraeyju Palmyraeyja er óbyggð baugeyja í Norður-Kyrrahafi. Eyjan er bandarískt yfirráðasvæði en er öll í einkaeigu, hún er 12 ferkílómetrar að flatarmáli.
Einar Þorleifsson hirðstjóri
Einar Þorleifsson (d. 1452) var íslenskur hirðstjóri og sýslumaður á 15. öld.
Einar var sonur Þorleifs Árnasonar sýslumanns á Auðbrekku og víðar og konu hans, Vatnsfjarðar-Kristínar Björnsdóttur Jórsalafara. Einar var í Danmörku veturinn 1444-1445 og hefur þá verið veitt embætti hirðstjóra norðan og vestan eftir lát Orms Loftssonar mágs síns. Hann var orðinn hirðstjóri 10. maí 1446 því þá lét hann dæma á Sveinsstaðaþingi Guðmund Arason á Reykhólum, mág sinn, útlægan vegna norðurreiðar hans 19 árum fyrr. Kann að vera að ástæðan fyrir þeim dómi hafi verið sú að Kristófer konungur vildi losna við Guðmund, sem hafði mikil viðskipti við Englendinga og var ríkasti og fyrirferðarmesti höfðingi landsins.
Eignir Guðmundar voru gerðar upptækar, hálfar til erfingja en hálfar til konungs, en settar í umsjá hirðstjóra og hirti Einar af þeim allar tekjur til dauðadags, en þá tók Björn bróðir hans við og keypti nokkru síðar hálfar eignirnar af konungi. Þeir gerðu systurdóttur sína arflausa með lagakrókum og sölsuðu sjálfir arfinn undir sig. Solveig dóttir Guðmundar og systurdóttir þeirra bræðra fékk ekkert og urðu af því deilumál sem entust út öldina.
Árið 1451 varð Torfi Arason (dáinn 1459) hirðstjóri norðan og vestan. Ef til vill hefur Einar látið af hirðstjóraembætti 1451, en hugsanlega hefur Torfi fyrst verið hirðstjóri sunnan og austan en fært sig á heimaslóðir eftir lát Einars. Hann var stórríkur og átti meðal annars um skeið höfuðbólin Auðbrekku, Geitaskarð, Reyki í Skagafirði og Hól í Bolungarvík. Ekki er vitað hvar hann bjó en líklega sat hann fyrst í Húnaþingi, á Auðkúlu í Svínadal eða á Stóru-Borg í Vesturhópi, en síðar á Hóli í Bolungarvík. Hann seldi Viðeyjarklaustri mestan hluta Vatnsleysustrandarinnar 1447 fyrir jarðir í Húnaþingi og keypt 1449 megnið af Bolungarvíkinni fyrir jarðir í Skagafirði.
Einar varð úti haustið 1452, þegar hann reið ásamt 12 öðrum yfir Sölvamannagötur á Laxárdalsheiði og lenti í miklu óveðri, komst þó lifandi að Stað í Hrútafirði og dó þar. Þessi atburður er í sumum heimildum sagður hafa orðið 1463 eða 1473 en víst er að Einar var látinn 1453. Hann var ókvæntur en átti að minnsta kosti eina laundóttur, Þuríði, sem varð kona Sigvalda langalífs Gunnarssonar kirkjusmiðs og amma Gissurar Einarssonar biskups.
Jean Nouvel
Nouvel hlaut Pritzker-verðlaunin árið 2008.
Hind
Hind er íslenskt kvenmannsnafn.
Hebreskt stafróf
Hebreska stafrófið (hebreska: אָלֶף-בֵּית עִבְרִי‎,) er eitt abdsjad sem samanstendur af 22 stafagerðum. Einnig má finna lítið breyttar útgáfur stafanna í nokkrum öðrum tungumálum innan Samfélags gyðina en þar ber helst að nefna jiddísku, ladino og judeo arabísku. Fimm stafagerðir hafa mismunandi bitringamyndir þegar þau koma fyrir aftast í orði.
Hebreska er skrifuð frá hægri til vinstri. Fjöldi stafa, uppröðun, nöfn og hljóðfræði eru sams konar og í Arameíska stafrófinu en bæði tungumálin notuðust við fönikískt stafróf á undir lok annarar aldar fyrir Krist.
Samkvæmt nútíma fræðimönnum er nútíma ritmál hebresku byggt á aramísku ritmáli frá þriðju öld f.Kr. en gyðingar höfðu notað það til þess að skrifa hebresku frá því um á 6. öld f. Kr. Fyrir þann tíma notuðust gyðingar við gamalt hebreskt ritmal en það er byggt á fönísku ritmáli frá því á 10. öld f.Kr. en það ritmál er notað enn í dag í trúarlegum verkum.
Listi yfir tungumál gyðinga
Listinn er ekki tæmandi
Afríka sunnan Sahara
190px|hægri Afríka sunnan Sahara eru öll þau lönd í Afríku sem ekki teljast til Norður-Afríku. Á 19. öld var talað um þennan heimshluta sem „hið myrka meginland“, eða „svörtustu Afríku“, að hluta vegna hörundslitar íbúanna, en einnig vegna þess að stórir hlutar þessa svæðis höfðu ekki verið kannaðir eða kortlagðir.
Þrisvar sinnum þrettán
Þrisvar sinnum þrettán er ellefta ljóðabók Geirlaugs Magnússonar. Bókin kom út árið 1994 og var gefin út af Máli og menningu. Kápu gerði Sigurborg Stefánsdóttir.
Þorgautur
Þorgautur er íslenskt karlmannsnafn.
Martin Van Buren
thumb|Martin Van Buren Martin Van Buren (5. desember 1782 – 24. júlí 1862) var áttundi forseti Bandaríkjanna og þjónaði því embætti frá 1837 til 1841. Hann var fyrsti forsetinn sem ekki átti rætur sínar að rekja til Bretlandseyja ásamt því að vera eini Bandaríkjaforsetinn sem hefur ekki ensku að móðurmáli, en hann ólst upp við hollensku.
Rækjuverksmiðja Ísafjarðar
Rækjuverksmiðja Ísafjarðar var verksmiðja sem var stofnsett á kreppuárunum og tók til starfa 23. júní 1936. Hún var í eigu Ísafjarðarbæjar og var í húsnæði í Neðstakaupstað. Þar var rækja pilluð, lögð í dósir og soðin niður. Norðmennirnir Ólsen og Syre veiddu rækjur og seldu til vinnslu í verksmiðjuna en þeir höfðu þá fundið góð rækjumið í Hestfirði. Verksmiðjustjórar í rækjuverksmiðjunni voru Þorvaldur Guðmundsson sem seinna varð þekktur sem Þorvaldur í Síld og Fisk og Tryggvi Jónsson frá Akureyri sem stofnsetti seinna niðursuðuverksmiðjuna Ora. Sumarið 1936 störfuðu 50 manns við rækjuvinnsluna.
Martin Van Buren
Hann var kjörinn fylkisstjóri í New York árið 1828 en sagði af sér aðeins tveimur mánuðum síðar til að taka við stöðu utanríkisráðherra í ríkisstjórn Andrew Jackson. Hann varð síðan varaforseti á öðru kjörtímabili Jacksons og tók við af John C. Calhoun.
Camp Tripoli
Camp Tripoli var braggahverfi vestur á Melunum í Reykjavík. Þegar Bandaríkjamenn tóku við vörnum landsins sameinuðu þeir tvö bresk braggahverfi og kölluðu Camp Tripoli eftir borginni Trtipoli í Líbíu.
Camp Camberley var svo nefndur eftir bæ í Surrey á Englandi en Camp Crownhill var nefndur eftir strandvirki við Plymouth.
Trufltækni
right|thumb|450px|Hvernig truflun hefur áhrif og breiðist út með tímanum. Truflnýbreytni eða trufltækni er uppfinning eða nýjung sem býr til nýjan markað og verðmæti og truflar ríkjandi markaði og markaðsgildi á nokkrum árum eða áratugum og ryður burtu eldri tækni. Hugtakið er notað í viðskipta- og tækniritum til að lýsa nýjungum sem bæta vöru eða þjónustu á hátt sem markaðurinn hefur ekki búist við, venjulega fyrst með hönnun fyrir mismunandi hópa viðskiptavina á nýjum markaði og seinna með því að valda verðlækkun á ríkjandi markaði.
Clayton M. Christensen hefur sett fram kenningar um trufluppfinningar og hvernig ríkjandi fyrirtæki á markaðnum bregðast við þeim. Hann bendir á að vel rekin ríkjandi fyrirtæki fylgist vel með tækninýjungum en búi við viðskiptaaðstæður þar sem þau geta ekki lagt þrótt í nýjungar sem ekki skilar nógum ágóða og á meðan vaxi upp nýsköpunarfyrirtæki sem nota önnur verðmætakerfi. Christensen skilgreinir truflnýjung sem vöru eða þjónustu sem er hönnuð fyrir nýjan hóp viðskiptavina. Christensen skrifaði bókina The Innovator's Dilemma.
Clayton M. Christensen kynnti fyrstur hugtakið trufltækni árið 1995 í Disruptive Technologies: Catching the Wave en hugtak um hvernig nýtækni umbyltir hagkerfum var komið fram áður í verkum  Joseph Schumpeter sem byggði á hugmyndinni um skapandi eyðingu frá  Karl Marx. Schumpeter tók dæmi um hvernig járnbrautarlagning þvert yfir Bandaríkin hafi breytt landbúnaði í fylkjunum í vestri.
Hverfisgata 4-6a
Hverfisgata 4 - 6a er þriggja hæða skrifstofubygging á Hverfisgötu þar sem skrifstofur forsætisráðuneytisins, auk Þingvallanefndar eru meðal annars til húsa.
Súdan (heimshluti)
Súdan er sá hluti Afríku sem nær frá Malí (sem eitt sinn var kallað Franska Súdan) á Sahel-svæðinu við jaðar Sahara að regnskógunum í hitabeltinu fyrir sunnan. Á þessu svæði rignir meira en á Sahel-svæðinu, svo það hentar betur til landbúnaðar.
Nafnið kemur úr arabísku, bilâd as-sûdân („land hinna svörtu“).
Landnám Ameríku
thumb|right|Nýlenduveldin í Ameríku um 1750: Landnám Ameríku er hugtak sem nær fyrst og fremst yfir skipulegt landnám Evrópubúa í Ameríku eftir ferð Kólumbusar þangað 1492. Hins vegar er ljóst að fyrstu landnemarnir í Ameríku voru Indíánar sem komu þangað, líklega yfir landbrú þar sem nú er Beringssund, fyrir um 16.000 árum, breiddust út um álfuna og þróuðu innbyrðis ólíka menningu og tungumál. Ferðir Kólumbusar voru auk þess ekki fyrstu ferðir Evrópubúa til Nýja heimsins. Elstu skjalfestu ferðir þangað eru ferðir norrænna manna þangað um árið 1000 frá Grænlandi og tilraun þeirra til landnáms sem mistókst. Svæðið sem þeir reyndu landnám á kölluðu þeir Vínland.
Skipulegt landnám Evrópubúa í stórum stíl hófst þó ekki fyrr en með ferðum Kólumbusar og fyrstu nýlenduveldin sem eignuðu sér hluta álfunnar voru Spánverjar og Portúgalir sem lögðu hratt undir sig stærsta hluta Suður- og Mið-Ameríku. Siglingaþjóðir eins og Englendingar, Frakkar og Hollendingar fylgdu í kjölfarið og lögðu undir sig eyjar í Karíbahafi sem kallaðar voru Vestur-Indíur, og síðar hluta Norður-Ameríku: Nýja England, Louisiana og Nýja Holland.
Fyrstu tilraunir til landnáms voru skipulagðir leiðangrar landkönnuða sem viðkomandi ríki gerðu út af örkinni og takmörkuðust yfirleitt við að ná valdi á tilteknu svæði, t.d. með því að reisa þar virki, en síðar hófust fólksflutningar til nýlendnanna frá Evrópu sem stöfuðu að mestu af skorti á jarðnæði, fátækt og trúarofsóknum heima fyrir. Þessir fólksflutningar stóðu langt fram á 20. öld.
Lævirkjalilja
Fritillaria gibbosa er asísk tegund af liljuætt, upprunnin frá Pakistan, Íran, Afghanistan, Turkmenistan, og suður Kákasus.
Fritillaria gibbosa verður að 30 sm há. Blómin eru útglennt og nær flöt frekar en bjöllulaga eins og flestar tegundir ættarinnar, bleik með dekkri blettum.
Þorvaldur Guðmundsson
Þorvaldur fæddist í Holti undir Eyjafjöllum og foreldrar hans voru Katrín Jónasdóttir og Guðmundur Þ. Sveinbjörnsson. Þorvaldur stundaði nám í Verzlunarskóla Íslands og nám í niðursuðufræði í Danmörku og Þýskalandi. Hann starfaði í verslunum Sláturfélags Suðurlands, vann að stofnun Rækjuverksmiðju Ísafjarðar og var forstjóri niðursuðuverksmiðju SÍF. Þorvaldur stofnaði fyrirtækið Síld og fisk árið 1944 og rak um tíma fjórar verslunir í Reykjavík. Hann reisti svínabú á Minni-Vatnsleysu á Vatnsleysuströnd árið 1954. Hann rak veitingahúsið Lídó og sá um veitingarekstur í Þjóðleikhúskjallaranum, var hótelstjóri á Hótel Sögu og Hótel Loftleiðum og reisti Hótel Holt ásamt konu sinni Ingibjörgu Guðmundsdóttur lyfjafræðingi.
Hann var formaður Verslunarráðs Íslands, sat í stjórn Kaupmannasamtaka Íslands, Sambands veitinga- og gistihúsaeigenda, Vinnuveitendasambandsins og var fyrsti formaður Meistarafélags kjötiðnaðarmanna.
Þorvaldur safnaði listaverkum og átti eitt stærsta listaverkasafn í einkaeign á Íslandi. Hann var um árabil sá einstaklingur sem greiddi hæstu skatta hér á landi og var því nefndur skattakóngur Íslands.
Þorvaldur var sæmdur riddarakrossi og stórriddarakrossi Hinnar íslensku Fálkaorðu, riddarakrossi Dannebrogorðunnar og riddarakrossi finnsku hvítu rósarinnar og finnska ljónsins.
Wandsworth (borgarhluti)
thumb|200px|Wandsworth á [[Stór-Lundúnasvæðið|Stór-Lundúnasvæðinu.]]
Basic Channel
Basic Channel er „minimalísk“ raftónlistarhljómsveit. Meðlimir hennar eru Moritz Von Oswald og Mark Ernestus. Hljómsveitin var stofnuð í Berlín í Þýskalandi árið 1993. Tvíeykið hefur sent frá sér fjöldann allan af vínylplötum undir ýmsum dulnefnum, svo sem Phylyps, q1.1, Quadrant, Octagon og Radiance. Þeir hafa einnig tekið upp plötur saman undir nöfnunum Rhythm & Sound, Maurizio, Round One, Round Two, Round Three, Round Four og Round Five. Von Oswald hefur átt sér enn fleiri listamannsnöfn.
Hafþór
Hafþór er íslenskt karlmannsnafn.
Dýra líf
Dýra líf er fimmtánda ljóðabók Geirlaugs Magnússonar. Bókin kom út árið 2004 hjá bókaútgáfunni Lafleur.
Melanotaenia urisa
Melanotaenia urisa er tegund af regnbogafiskum sem er frá Nýju-Gíneu.
Andljóð og önnur
Andljóð og önnur er sextánda ljóðabók Geirlaugs Magnússonar. Bókin kom út árið 2005 hjá bókaútgáfunni Lafleur.
Landnámsmenn á Íslandi
Landnámsmenn á Íslandi og landnám þeirra samkvæmt Landnámu. Skammstafanirnar í sviga vísa til landsfjórðunga:
Wikivitnun
Wikivitnun (á ensku Wikiquote) er samstarfsverkefni sem svipar til Wikipediu. Verkefnið hefur það markmið að safna saman tilvitnunum.
Regnbogasilungur
Regnbogasilungur eða regnbogaurriði (fræðiheiti Oncorhynchus mykiss) er laxfiskur. Náttúruleg heimkynni sínum regnbogasilungs eru við vesturströnd Norður-Ameríku og er hann af sömu ættkvísl og kyrrahafslaxar. Á Íslandi fjölgar hann sér ekki út í náttúrunni.
Regnbogasilungur þolir meira hitasvið og þarf ekki eins hreint og súrefnisríkt vatn og urriði og bleikja. Regnbogasilung var dreift um alla Norður-Ameríku á nítjándu öld og var fluttur til Bretlands um 1880 til eldis í vötnum. Hann þótti skemmtilegri veiðifiskur en karpar og aborrar sem voru algengir í þessum vötnum.
Regnbogasilungur var seinna fluttur til annarra Evrópulanda, hann var fluttur til Noregs 1908 og til Íslands um 1950. Stofninum á Íslandi var eytt vegna nýrnaveiki en var fluttur inn aftur. Regnbogasilungur berst hingað einnig öðru hvoru í sjó og koma þeir fiskar sennilega úr fiskeldi í Færeyjum. Regnbogasilungur er notaður í fiskeldi en einnig er honum sleppt í vötn til sportveiða. Regnbogasilungur hrygnir á vorin og hrognin klekjast á haustin og því lifa seiðin ekki af veturinn á norðlægum slóðum og er regnbogasilungur því aðeins eldisfiskur í Evrópu. Hann er vinsæll í fiskeldi því hann vex hratt og er ódýr í eldi. Hann verður 25 sm langur eftir 2-3 ár og um 1 kg eftir 3-4 ár. Hængar verða kynþroska eins til tveggja ára gamlir og hrygnur tveggja til þriggja ára.
William Henry Harrison
thumb|William Henry Harrison William Henry Harrison (9. febrúar 1773 – 4. apríl 1841) var níundi forseti Bandaríkjanna og þjónaði því embætti frá 4. mars 1841 til 4. apríl 1841. Þegar Harrison tók við embætti, 68 ára að aldri, var hann elsti maðurinn sem hafði tekið við embætti forseta og stóð það met í 140 ár eða þangað til Ronald Reagan varð forseti, 69 ára að aldri. Harrison lést eftir einungis 31 dag í embætti og er það stysta tímabil sem nokkur forseti hefur þjónað í sögu Bandaríkjanna. Hann varð einnig fyrsti forsetinn til að deyja í embætti.
Hinrika
Hinrika er íslenskt kvenmannsnafn.
Sönglag
Sönglag er lag með texta sem er ætlað til söngs.
Tengt efni
Mahnı שיר (מוזיקה) Leed Hudobné dielo
Hagalín
Hagalín er íslenskt karlmannsnafn.
Tilmæli
Tilmæli er sautjánda og síðasta ljóðabók Geirlaugs Magnússonar. Bókin kom út árið 2005 og var gefin út af Guðmundi Ólafssyni.
1. FSV Mainz 05
1. Fußball- und Sportverein Mainz 05 e. V., oftast kallað Mainz 05 er þýskt knattspyrnufélag stofnað í Mainz.
Duggönd
Duggönd (fræðiheiti: Aythya marila) er lítil kafönd sem lifir á Norðurslóðum. Hún verður fullvaxin um 50sm að lengd með 70-80sm vænghaf. Steggurinn er svartur með hvítt bak og vængi en kollan og ungir steggir eru brún á lit. Duggendur líkjast mjög skúföndum en eru ekki með skúf og auk þess ljósari á bak. Duggendur lifa aðallega á skeldýrum og vatnaplöntum. Egg dugganda og skúfanda hafa verið nytjuð.
Veiðar
Á Íslandi eru veiðar leyfðar á duggönd frá 1. september til 15. mars, en sáralítið er veitt af þeim á hverju ári.
Eduardo Riedel
Eduardo Riedel (f. 5 júlí 1969) er brasilískur stjórnmálamaður og kaupsýslumaður sem hefur verið ríkisstjóri Mato Grosso do Sul frá 1. janúar 2023. Hann hefur þegar gegnt stöðu utanríkisráðherra fyrir innviði Mato Grosso do Sul frá 22. febrúar 2022 til 2. apríl 2022.
Ferill
Hann fæddist í Rio de Janeiro, Brasilíu, 5. júlí 1969, sonur Seila Garcia Côrrea og Nelson Riedel. Hann útskrifaðist frá Federal University of Rio de Janeiro. Hann var Getúlio Vargas Foundation og European Institute of Business Administration.
Hann var utanríkisráðherra innviða í Mato Grosso do Sul frá 22. febrúar 2022 til 2. apríl 2023. Riedel var forseti Maracaju, Mato Grosso do Sul Union árið 1999 og varaforseti Landbúnaðar- og búskaparsambands Mato Grosson do Sul, og var einnig forstjóri National Confederation of Agriculture (CNA). Á árunum 2012 til 2014 var hann forseti Famasul, stuttu síðar gegndi hann stöðu utanríkisráðherra fyrir ríkisstjórn og stefnumótandi stjórnun Mato Grosso do Sul, á ríkisstjórn Reinaldo Azambuja, stöðu sem hann var í til 2021. Í júlí 2021 var hann skipaður af Reinaldo Azambuja sem formaður stjórnsýslu nefndar efnahags-heilbrigðis- og öryggisáætlunarinnar (Proseguir).
Árið 2022 bauðst hann fram í ríkisstjórnarkosningum í Mato Grosso do Sul fyrir ríkisstjóra og José Carlos Barbosa fyrir vara ríkisstjóraskrifstofu. Þann 2. október 2022 fékk hann 361.981 atkvæði (25.16%) og fór í aðra umferð með frambjóðanda Renan Contar.
Ólafur Gunnarsson
Ólafur Gunnarsson (f. 18. júlí 1948) er íslenskur rithöfundur og ljóðskáld. Hann hefur verið tilnefndur til margvíslegra verðlauna og hlaut m.a. Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2003.
Dælan
alt=Stjörnukort þar sem eru línur á milli stjarnanna sem mynda stjörnumerkið Dælan.|thumb|Stjörnumerkið Dælan
alt=Mynd af gömlu loftdælu og í bakgrunni stjörnumerkið Dælan|thumb|Stjörnumerkið Dælan, hvernig maður maður sér það með berum augum
alt=Teikning af stjörnumerkinu Dælan og tvöföldu strokk-loftdælu.|thumb|Teikning eftir Johann Bode af stjörnumerkinu Dælan og tvöföldu strokk-loftdælu.
Dælan (latneskt heiti: Antlia) er stjörnumerki á suðurhveli jarðar sem franski stjörnufræðingurinn, stærðfræðingurinn og kortagerðarmaðurinn Nicolas-Louis de Lacaille nefndi árið 1752.
Dælan er frekar ósýnilegt stjörnumerki, vegna þess að það er ekki svo bjart. Einungis bjartasta stjarnan, α Antliae, nægir til þess að vera í birtuflokki 4. Dælan sést ekki á Íslandi en hún sést á milli 50° N og 90° S.
Saga
Á 18. öld nefndi franski stjörnumfræðingurinn Nicolas-Louis de Lacaille nokkur svæði stjörnuhiminsins á suðurhveli jarðar sem voru ónefnd. Á móti flestum stjörnumerki, sem eru nefnd eftir persónum í goðsögnum, bera stjörnumerki hans oftast tæknileg nöfn. Stjörnumerkið Dælan nefndi hann árið 1752 eftir tækið loftdæla sem var upphugsað af Otto von Guericke og þróað áfram af Robert Boyle.
Stjörnur
Bjartasta stjarnan, α Antliae, er með 4,28 mag sýndarbirtustig og er appelsínugul stjarna í 366 ljósára fjarlægð af gerðinni K4 III.
Plugg'd
Plugg'd er íslensk hljómsveit sem spilar elektróníska hústónlist í bland við big beat og trip hop. Fyrsta plata þeirra, Sequence, kom út 6. júní 2008.
4. janúar
4. janúar er 4. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 361 dagur (362 á hlaupári) er eftir af árinu.
Marblettur
thumb|[[9 (tala)|9 daga gamall marblettur]] Marblettur eða mar verður vegna blæðingar út í húðvef, oftast af völdum höggs. Fólk sem skortir ýmiss næringarefni sem eru mikilvæg fyrir styrkingu húðar og æða fá oftar marbletti, fái maður oft marbletti við létt högg er vissara að athuga matarræðið. Sogblettur er dæmi um marblett.
Þorgeir
Þorgeir er íslenskt karlmannsnafn.
1440
thumb|right|[[Kristófer af Bæjaralandi.]] Árið 1440 (MCDXL í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Kongó (heimshluti)
thumb|right|[[Kongó og Lýðveldið Kongó eru tvö ríki á sínum hvorum bakka Kongófljóts]]
Nafnið Kongó er dregið af heiti bakongómanna, þjóðflokks sem býr í kringum Kongófljót. Fljótið og þverár þess renna frá upptökum sínum í gegnum annan stærsta regnskóg heims (á eftir Amasónfrumskóginum). Tvö ríki, Kongó og Lýðveldið Kongó, draga nafn sitt af fljótinu og þar stóð hið víðfeðma Kongóveldi frá 14. öld til 17. aldar.
Kongo Congo (disambiguation) Kɔ́ngɔ
Hagbarður
Hagbarður er íslenskt karlmannsnafn.
Mön (aðgreining)
Mön getur átt við eftirfarandi:
1235
thumb|right|[[Friðrik 2. keisari og Ísabella af Englandi.]] Árið 1235 (MCCXXXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Fjölgyðistrú
Fjölgyðistrú kallast trú á marga guði, goð eða goðmögn. Margur forn átrúnaður, meðal annars átrúnaður Grikkja og Rómverja, flokkast undir fjölgyðistrúarbrögð. Í fjölgyðistrúarbrögðum eru guðir yfirleitt sýndir sem margbrotnar persónur með sérstaka hæfileika, þarfir, þrár. Guðirnir eru ekki alltaf almáttugir eða alvitrir. Þvert á móti koma þeir oft fram eins og mannfólkið, fallvaltir og breyskir en þó með krafta, vitneskju eða skilning umfram hina dauðlegu.
Þó fjölgyðistrú sé algjörlega á öndverðum meiði við eingyðistrú þá eru þau ekki laus við hugmyndina um einn almáttugan og alvitran Guð sem yfir alla aðra er hafinn. Í fjölgyðistrúarbrögðum er þetta æðsta goðmagn yfirleitt yfirboðari eða foreldri hinna goðmagnanna. Dæmi um slíka guði eru Seifur, Júpíter eða Óðinn.
Innan fjölgyðistrúarbragða raðast goðmögnin oft upp í svokölluð guðakerfi þar sem hver guð hefur sitt hlutverk og oftar en ekki valdsvið í heimsmyndinni. Þannig var Apollon meðal annars guð tónlistar og skáldskapar í grískum átrúnaði. Neptúnus var sjávarguð hjá Rómverjum og meðal forn-Egypta var Ósíris guð undirheima og dauðra. Þessa verkskiptingu má auðvitað einnig sjá í hinum forna átrúnaði norrænna manna. Þar var Bragi til dæmis guð tónlistar og skáldskapar en Njörður í Nóatúnum var sjávarguð líkt og Neptúnus.
Fjölgyðistrú var hið dæmigerða trúarbragðaform áður fyrir útbreiðslu kristni og íslam. Fjölgyðistrú sem vert er að nefna og stunduð er enn í dag, eru t.d. taoismi, shenismi eða kínversk trú, japanskt shinto, santería, flest hefðbundin trúarbrögð í Afríku, alls konar nýheiðni trúarbrögð, og flest form a hindúisma (sem er elsta fjölgyðistrúin stunduð í nútímanum).
Munnmök
thumb|Munnmök thumb| Munnmök nefnast þær kynlífsathafnir þegar munnur, varir og tunga eru notuð til að örva kynfæri.
Bróðir Svartúlfs
Bróðir Svartúlfs var íslensk hljómsveit, sem er afkvæmi fimm ólíkra hugmynda. Samstarfið hófst september 2008 og kom öllum meðlimunum strax á óvart hve samstilltir þeir voru, sérstaklega þegar litið var til forsögu hvers og eins þeirra í tónlist. Margur hefur reynt að koma bandinu fyrir innan ákveðins ramma eða stefnu, en ásættanleg niðurstaða í þeim málum hefur enn ekki fengist. Meðlimir kæra sig yfirleitt kollótta um þetta mál og fljóta því stefnulaust áfram, og hefur hömluleysið enn sem komið er einungis skilað sér í formi litríkari tónlistarsköpunar. Sveitin tók þátt í Músíktilraunum árið 2009 og fór með sigur af hólmi.
Útgáfa
Bróðir Svartúlfs gaf út sína fyrstu plötu árið 2009 að nafni Bróðir svartúlfs. Platan fékk 4,0 í einkunn hjá vefritinu Rjómanum.
Lagalisti:
Andrew Jackson
Andrew Jackson (15. mars 1767 – 8. júní 1845) var sjöundi forseti Bandaríkjanna og þjónaði því embætti frá 1829 til 1837. Jackson var fyrsti bandaríski forsetinn úr Demókrataflokknum og jafnframt fyrsti forsetinn sem ekki var af ríkum landeignarættum.
Æviágrip
Jackson fæddist í mikla fátækt á landamærum Norður- og Suður-Karólínu. Aðeins tólf ára gamall barðist Jackson gegn Bretum í bandaríska frelsisstríðinu. Jackson missti alla nánustu fjölskyldu sína í stríðinu en lærði söðlasmíði og stundaði kennslu til að afla sér viðurværis. Jackson hóf jafnframt laganám hjá dómara í bænum Salisbury og hlaut málflutningsleyfi þegar hann var tvítugur. Sem ungur maður safnaði Jackson talsverðum auði, fyrst sem lögfræðingur en síðan sem stjórnmálamaður, kaupmaður og loks sem plantekrueigandi. Jackson flutti árið 1790 til Tennessee og eignaðist þar landspildu sem hann nefndi The Hermitage. Hann stundaði þar hrossa- og hanarækt mestalla ævi þegar hann var ekki önnum kafinn við hermennsku og stjórnmál.
Eftir að Jackson fluttist til Tennessee gekk hann í heimavarnarlið Bandaríkjahers á svæðinu og var gerður að majór þegar Tennesse var viðurkennt sem fylki. Hann var síðar hækkaður í tign og varð generalmajór. Þegar stríð braust út á ný milli Bandaríkjanna og Bretlands árið 1812 var Jackson (sem kenndi Bretum um dauða fjölskyldu sinnar) fljótur að bjóða sig fram til herþjónustu ásamt her sjálfboðaliða undir hans stjórn. Jackson varð frægur fyrir frammistöðu sína í átökum við Indíana af Creek-þjóðerni sem börðust við hlið Breta.
Í stríðinu var það Jackson sem vann orrustuna um New Orleans árið 1815 og vakti þannig athygli allrar þjóðarinnar. Reyndar var stríðinu þegar lokið þegar orrustan var háð en fréttir af friðarsáttmálanum höfðu enn ekki borist hermönnum í suðurhluta Bandaríkjanna. Engu að síður jók þessi sigur Jacksons undir blálok stríðsins verulega við hróður hans og gerði hann að þjóðhetju.
Stjórnmálaferill
Stjórnmálaferill Jacksons fór á flug eftir stríðið. Jackson bauð sig fram til forseta árið 1824 og hlaut flest atkvæði en þar sem enginn frambjóðandi hlaut meirihluta úthlutaðra kjörmanna í kjörmannaráðinu kom það í hlut fulltrúadeildar Bandaríkjaþings að kjósa forsetann. Fulltrúadeildin kaus John Quincy Adams í stað Jacksons, en þessi ákvörðun reitti stuðningsmenn Jacksons mjög til reiði. Jackson og stuðningsmenn hans töldu að Henry Clay, sem sjálfur hafði verið í framboði til forseta en var jafnframt forseti fulltrúadeildarinnar á þessum tíma, hefði fallist á að styðja Adams í skiptum fyrir að vera skipaður utanríkisráðherra í Adams-stjórninni.
Eftir kjör Adams til forseta stofnuðu félagar Jacksons Demókrataflokkinn. Jackson bauð sig fram á ný gegn Adams árið 1828 og vann í þetta sinn stórsigur. Í kosningunum var Jackson stillt upp sem „manni alþýðunnar“ á móti þurrlega hástéttarmanninum og atvinnustjórnmálamanninum Adams. Frægt er að eftir vígslu sína í embættið bauð Jackson almenningi í veislu í hvíta húsinu, en þar slettu stuðningsmenn hans svo mjög úr klaufunum að talsverðar skemmdir voru unnar á innanstokksmunum setursins. Andstæðingar Jacksons fóru að uppnefna hann „konung múgsins“ (King Mob) fyrir meintan múgæsing hans og lýðhyggju.
Víf
Víf er íslenskt kvenmannsnafn.
Andrew Jackson
Stjórnmálaferill
Mikið var þó um skítkast í báðum fylkingum á aðdraganda kosninganna og stuðningsmenn Adams veittu sér meðal annars að eiginkonu Adams, Rachel, fyrir meint fjölveri hennar. Rachel var undir miklu álagi og lést úr hjartaáfalli nokkrum dögum eftir kosningu Jacksons. Jackson kenndi stuðningsmönnum Adams um dauða hennar og sagði við jarðarför eiginkonu sinnar: „Megi Guð almáttugur fyrirgefa morðingjum hennar. Ég mun aldrei geta það.“
Þorgestur
Þorgestur er íslenskt karlmannsnafn.
Andrew Jackson
Forsetatíð
Alræmdustu nauðungarflutningarnir sem Jackson stóð fyrir voru „táraslóðin“ (enska: Trail of Tears) árið 1839. Þeir nauðungarflutningar voru framkvæmdir á stjórnartíð eftirmanns Jacksons, Martins Van Buren, en þeir voru skipulagðir og byggðir á samningi sem gerður hafði verið á stjórnartíð Jacksons. Í þessum nauðungarflutningum voru um 16.543 frumbyggjar af Sérókaþjóðerni hraktir frá heimkynnum sínum í Georgíu, Suður-Karólínu, Norður-Karólínu, Tennessee, Texas og Alabama og neyddir til að fara fótgangandi til verndarlanda í núverandi Oklahoma. Um 2.000–8.000 af Sérókunum létust á leiðinni. <ref name="books.google.com">
Endir og upphaf
Endir og upphaf er ljóðabók eftir pólsku skáldkonuna Wislöwu Szymborska í þýðingu Geirlaugs Magnússonar en hann ritaði einnig formála.
Wislawa Szymborska hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1996. Bókin kom út árið 1999 og var gefin út af Bjarti. Þýðingarsjóður styrkti útgáfuna. Hönnun kápu var í höndum Snæbjörns Arngrímssonar.
Tvíhyggja
Tvíhyggja kallast hver sú kenning eða sérhvert viðhorf sem gengur út frá einhverri grundvallartvískiptingu.
Tvíhyggju er að finna bæði í vestrænum og austrænum trúarbrögðum og heimspeki. Andstæður tvíhyggju eru hvers kyns einhyggja og fjölhyggja.
Lágmynd
Lágmynd er ljóðabók með þýðingum Geirlaugs Magnússonar á ljóðum pólska skáldsins Tadeusz Rozewicz og ritaði Geirlaugur einnig formálann. Bókin kom út árið 2004 hjá Uppheimum með styrk úr Þýðingarsjóði. Bókin var tilnefnd til Íslensku þýðingarverðlaunanna árið 2005.
Hinir postullegu feður
Hinir postullegu feður – Hinir postullegu kennifeður eða Postullegir feður (latína: patres apostolici) – er hugtak sem notað er um nokkra kristna rithöfunda frá tímabilinu um 90 til 150 e.Kr. Þeir eru taldir hafa staðið nærri stofnendum hinna fyrstu kristnu safnaða. — (Dæmi eru um að talað sé um postulafeður, sem getur verið villandi hugtak).
Að frátöldum ritum Nýja testamentisins, eru bréf postullegu feðranna elstu heimildir um hina fornu kristnu söfnuði. Þeim má ekki rugla saman við rit Biblíunnar (Nýja testamentisins) og ekki heldur Apókrýf rit Nýja testamentisins.
Heitið hinir postullegu feður kom upp skömmu fyrir 1700 þegar ritin voru fyrst gefin út saman (1672), þó án Bréfs Díógnetusar og Didache – hið síðarnefnda fannst fyrst 1873.
Í frumkristninni er talað um postulatímabilið, sem nær fram til um 90 e. Kr. Síðan tekur við tímabil postullegu feðranna, 90–150 e.Kr., og þar á eftir tímabil kirkjufeðranna (patres ecclesiastici). Postullegu feðurnir voru lærisveinar postula Krists og héldu starfi þeirra áfram við að útbreiða kristindóminn, og einkennast rit þeirra af barnslegri trú. Á tímabili kirkjufeðranna tók hins vegar við umfangsmikil guðfræðileg og heimspekileg rökræða og fræðilegar deilur.
Listi yfir ritin
Fjölmörg rit hafa verið eignuð kennifeðrunum, en samkomulag er um þessi – (skammstafanir í sviga):
Hjaltey
Hjaltey er íslenskt kvenmannsnafn.
Het Wapen van Amsterdam
Het Wapen van Amsterdam (stundum nefnt gullskipið) var hollenskt skip sem sigldi frá Austur-Indíum árið 1667. Það strandaði á Skeiðarársandi 19. september 1667. Skipið var hlaðið dýrmætum varningi og með 200 manns innanborðs. Af þeim björguðust 60 eftir mikla hrakninga en hinir 140 létust úr sjóvolki og kulda. Margar tilraunir hafa verið gerðar til að finna skipið í sandinum en þær hafa ekki borið árangur. Ýmsir töldu að skipið hefði borið verðmætan farm frá Austur-Indíum sem hefði grafist með flakinu í sandinn en á móti hafa menn bent á heimildir sem gefa til kynna að skipið hafi verið rifið og viðir þess nýttir í áratugi eftir strandið.
Vígdögg
Vígdögg er íslenskt kvenmannsnafn.
Het Wapen van Amsterdam
Bækur og kvikmyndir
Tvær barnabækur eftir Ármann Kr. Einarsson frá 7. áratugnum fjalla um leit að gullskipinu, Óli og Maggi með gullleitarmönnum 1966 og Óli og Maggi finna gullskipið 1968. Kvikmynd Ágústs Guðmundssonar Gullsandur frá 1985 fjallar um tvo bandaríska hermenn sem hyggjast leita að skipinu. 1986 kom síðan út ævisagan Kristinn í Björgun eftir Árna Johnsen þar sem saga leitarinnar er rakin.
Tenglar
Gullskipsleitin
Bjór (aðgreining)
Bjór getur átt við eftirfarandi:
Hagbert
Hagbert er íslenskt karlmannsnafn.
Þorgils
Þorgils er íslenskt karlmannsnafn.
Hjaltadalsheiði
Hjaltadalsheiði er forn fjallvegur og samnefnd heiði á milli Hörgárdals og Hóla í Hjaltadal.
Skottulilja
Fritillaria karelinii verður að 35 sm há. Fjölær. Blómin á villiplöntum eru rauð til fjólublá með dekkra mynstri; blóm ræktunarafbrigða geta verið í öðrum litum. Áður taldar með:
Ökuskírteini
Ökuskírteini eða ökuleyfi er skírteini sem er staðfesting á því að einstaklingur megi keyra vélknúið ökutæki eins og mótorhjól, bíl, vörubíl eða áætlunarbifreið á opinberum vegi. Lög um hverjir fá ökuskírteni eru mismunandi eftir löndum. Í sumum löndum er ökuskírteni gefið út eftir að viðkomandi hefur náð ökuprófi á meðan í öðrum löndum þarf viðkomandi ökuskírteni áður en hann hefur akstur.
Saga
Fyrsta ökuskírtenið var útgefið til frumkvöðuls nútímabílsins, Karl Benz. Vegna þess hávaða og mengunar sem sjálfrennireið hans olli í þýsku borginni Mannheim óskaði Benz eftir og fékk skírteni frá yfirvöldum að hann mætti keyra bílinn á opinberum vegum.
Í Bandaríkjunum var New York fyrsta borgin til að innleiða ökuréttndi fyrir atvinnubílstjóra 1. ágúst 1910. Þremur árum síðar varð New Jersey fyrsta fylki Bandaríkjanna sem innleiddi ökupróf fyrir alla ökumenn.
Ökuréttindi
thumb|100px|Skipting ökuréttinda í Evrópusambandinu Í fjölda landa þurfa atvinnuökumenn sérstök ökuskírteni. Í Bandaríkjum, Nýja Sjálandi og sumum ríkjum Kanada eru sérstök skírteni fyrir leigubílstjóra. Í Indlandi er atvinnu ökuskírteni gilt í 5 ár á meðan almennt ökuskírteni gildir í 20 ár. Í Bretlandi þarf sérstakt ökuskírteni fyrir að keyra bíl með sæti fyrir fleiri en 8 manns eða sem er þyngri en 3.500 kíló.
Kongó
Kongó getur átt við um:
John Tyler
thumb|right|John Tyler John Tyler, Jr. (29. mars 1790 – 18. janúar 1862) var tíundi forseti Bandaríkjanna og þjónaði því embætti frá 1841 til 1845. Tyler var fyrsti forsetinn sem fæddist eftir að stjórnarskrá Bandaríkjanna tók gildi.
Tyler var kjörinn varaforseti Bandaríkjanna í forsetaframboði Williams Henry Harrison árið 1840. Harrison lést aðeins einum mánuði eftir að hann tók við embætti og Tyler varð þar með forseti Bandaríkjanna. Þetta var í fyrsta skipti sem forseti landsins lést í embætti og því var nokkur lagaleg óvissa um það hvort varaforsetinn myndi sjálfkrafa taka við embættinu og gegna því út kjörtímabilið, eða hvort hann yrði aðeins starfandi forseti. Tyler átti nokkurn þátt í að fastmóta þá reglu að varaforsetinn væri réttkjörinn forseti fram að næstu kosningum í þessum aðstæðum.
Harrison og Tyler höfðu náð kjöri fyrir flokk Vigga en eftir að Tyler varð forseti lenti hann í útistöðum við flokkinn og var að endingu rekinn úr honum. Á forsetatíð Tylers innlimuðu Bandaríkin Lýðveldið Texas, sem hafði klofið sig frá Mexíkó áratugi fyrr. Innlimun Texas leiddi til stríðs Mexíkó og Bandaríkjanna, sem hófst eftir að Tyler lét af embætti.
Þegar þrælastríðið hófst árið 1961 studdi Tyler Suðurríkjasambandið á móti ríkisstjórn Bandaríkjanna. Tyler var eini fyrrum forsetinn sem tók opinberlega afstöðu með uppreisnarmönnunum. Hann var kjörinn á þing Suðurríkjasambandsins en lést í janúar 1962 í Richmond áður en hann gat tekið við þingsætinu. Jefferson Davis, forseti Suðurríkjasambandsins, gaf Tyler ríkisútför og lét sveipa fána Suðurríkjasambandsins um líkkistu hans. Tyler er eini forseti Bandaríkjanna sem hefur verið grafinn undir öðrum fána en fána Bandaríkjanna.
Víggunnur
Víggunnur er íslenskt kvenmannsnafn.
Philip Noel-Baker
Noel-Baker sat á breska þinginu fyrir Verkamannaflokkinn frá 1929 til 1931 og frá 1936 til 1970. Á þeim tíma vann hann í ýmsum ráðuneytum og sat nokkrum sinnum í ríkisstjórn. Hann var sæmdur barónstign árið 1977.
Uppvöxtur og íþróttaferill
Baker nam við Ackworth-skóla, Bootham-skóla og síðan í Bandaríkjunum við Haverford-háskóla í Pennsylvaníu, sem er rekinn af kvekurum. Hann sótti síðan framhaldsnám í Konungsháskólanum í Cambridge frá 1908 til 1912. Baker þótti afburðanemandi og var auk þess forseti rökræðufélags skólans árið 1912 og forseti íþróttaklúbbsins frá 1910 til 1912.
Baker keppti í Ólympíuleikunum sem hlaupari bæði fyrir og eftir fyrri heimsstyrjöldina. Hann keppti fyrir hönd Bretlands bæði í 800 metra og 1500 metra hlaupi á Sumarólympíuleikunum 1912 í Stokkhólmi. Hann komst í úrslit í 1500 metra hlaupinu en vann ekki til verðlauna. Á Sumarólympíuleikunum 1920 var Baker fyrirliði breska hlaupaliðsins og bar fána þess. Hann vann fyrsta 800 metra hlaupið en einbeitti sér síðan að 1500 metra hlaupinu og vann til silfurverðlauna. Baker var aftur fyrirliði á Sumarólympíuleikunum 1924 í París en keppti ekki sjálfur.
Í byrjun ferils síns einbeitti Baker sér að fræðastörfum. Hann var útnefndur varaskólastjóri Ruskin-háskóla í Oxford árið 1914 og var kjörinn fræðimaður við Konungsháskólann í Cambridge næsta ár. Í fyrri heimsstyrjöldinni skipulagði hann og stýrði sjálfboðasjúkradeild ásamt breska kvekarasöfnuðinum sem fylgdi hersveitunum í Frakklandi frá 1914 til 1915. Hann var undanþeginn herskyldu af samviskuástæðum en vann sem aðjútant með breskri sjúkradeild Rauða krossins á Ítalíu frá 1915 til 1918. Hann hlaut heiðursmerki frá Bretlandi, Frakklandi og Ítalíu fyrir frammistöðu sína.
Stjórnmálaferill
Eftir fyrri heimsstyrjöldina tók Noel-Baker þátt í stofnun Þjóðabandalagsins. Hann vann sem aðstoðarmaður Roberts Cecil lávarðar og síðan sem aðstoðarmaður Erics Drummond, fyrsta aðalritara bandalagsins. Noel-Baker varð prófessor í alþjóðasamskiptum við Lundúnaháskóla frá 1924 til 1929 og fyrirlesari við Yale-háskóla frá 1933 til 1934. Hann hóf stjórnmálaferil í Verkamannaflokknum árið 1924 þegar hann bauð sig án árangurs fram á breska þingið í kjördæminu Birmingham Handsworth. Noel-Baker náði kjöri á breska þingið árið 1929 í kjördæminu Coventry og vann sem einkaþingritari utanríkisráðherrans Arthurs Henderson.
Noel-Baker datt út af þingi árið 1931 en vann áfram sem aðstoðarmaður Hendersons á meðan Henderson stýrði Alþjóðlegu afvopnunarráðstefnunni í Genf á árunum 1932 til 1933. Hann bauð sig aftur fram á þing í Coventry-kjördæmi árið 1936 án árangurs en náði kjöri í aukakosningum í Derby í júlí sama ár. Þegar Derby kjördæmi var skipt í tvennt árið 1950 varð Noel-Baker þingmaður kjördæmisins Suður-Derby.
Noel-Baker gekk í framkvæmdanefnd Verkamannaflokksins árið 1937. Þann 21. júní 1938, í aðdraganda seinni heimsstyrjaldarinnar, flutti hann ræðu í neðri málstofu breska þingsins þar sem hann mótmælti því að gerðar yrðu loftárásir á þýskar borgir og sagði: „Eina leiðin til þess að koma í veg fyrir voðaverk úr lofti er að binda enda á lofthernað og leysa flugheri alfarið upp.“
Noel-Baker vann sem þingritari í herflutningaráðuneytinu í þjóðstjórn Bretlands á árum seinni heimsstyrjaldarinnar. Þegar Verkamannaflokkurinn myndaði meirihlutastjórn eftir kosningar árið 1945 varð Noel-Baker ráðherra utanríkismálefna en átti í stirðu sambandi við utanríkisráðherrann Ernest Bevin. Noel-Baker varð flugmálaráðherra bresku ríkisstjórnarinnar í október árið 1947.
Noel-Baker sá um að skipuleggja Sumarólympíuleikana 1948 í London. Hann varð eldsneytis- og orkumálaráðherra árið 1950. Á miðjum fimmta áratugnum var Noel-Baker í sendinefnd Bretlands í því sem varð síðar að Sameinuðu þjóðunum. Hann tók þátt í að semja drög að stofnsamningi Sameinuðu þjóðanna og aðrar meginreglur samtakanna. Noel-Baker vann sem formaður framkvæmdastjórnar Verkamannaflokksins frá 1946 til 1947 en datt út úr framkvæmdanefnd flokksins árið 1948.
Á sjötta áratugnum var Noel-Baker ötull andstæðingur róttækari arms Verkamannaflokksins og talaði fyrir tvíhliða kjarnorkuafvopnun frekar en einhliða afvopnun. Noel-Baker vann friðarverðlaun Nóbels árið 1959 fyrir störf sín. Árið 1979 stofnaði hann ásamt Fenner Brockway Alþjóðlegu afvopnunarherferðina og var meðformaður hennar þar til hann lést. Noel-Baker var virkur í afvopnunarhreyfingum fram á níunda áratuginn.
Noel-Baker lét af þingmennsku eftir þingkosningar árið 1970. Hann var aðlaður árið 1977 og hlaut barónstign þann 22. júlí sama ár. Noel-Baker var forseti Alþjóðasamtaka um íþróttavísindi frá 1960 til 1976.
Einkahagir
Í júní árið 1915 kvæntist Philip Baker Irene Noel, hjúkrunarfræðingi í East Grinstead. Hann tók þaðan af upp nafnið Noel-Baker frá árinu 1921. Eiginkona hans var vinkona Virginiu Woolf. Einkasonur þeirra, Francis Noel-Baker, varð einnig þingmaður fyrir Verkamannaflokkinn og sat um hríð á neðri deild þingsins ásamt föður sínum. Hjónaband þeirra Irene var ekki farsælt og frá árinu 1936 átti Noel-Baker í ástarsambandi við Megan Lloyd George, dóttur fyrrum forsætisráðherrans Davids Lloyd George. Megan sat einnig á þingi, fyrst fyrir Frjálslynda flokkinn og síðar fyrir Verkamannaflokkinn. Sambandi þeirra lauk þegar Irene lést árið 1956.
Haki (mannsnafn)
Haki er íslenskt karlmannsnafn.
Hjálmdís
Hjálmdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Bjarni Þórir Þórðarson
Bjarni Þórir Þórðarson (30. desember 1966 - 5. október 2005 við Thisted í Danmörku), þekktastur undir nafninu Bjarni móhíkani, var íslenskur tónlistarmaður þekktastur fyrir að hafa komið fram í kvikmyndinni Rokk í Reykjavík ásamt hljómsveitinni Sjálfsfróun.
Bjarni lést aðfaranótt 5. október 2005 í bílslysi við bæinn Thisted í Danmörku.
Franck Ribery
thumb|225px|right|Franck Ribery
Franck Henry Pierre Ribéry  (fæddur 7. apríl 1983 í Boulogne-sur-Mer, er frankur knattspyrnumaður, sem spilar með Fiorentina í ítölsku Serie A deildinni. Hann spilaði lengstan hluta af sínum ferli með Bayern München og vann þar m.a 9 deildarmeistaratitla og tókst einu sinni að vinna Meistaradeild Evrópu. Hann spilaði einnig fyrir Franska karlalandsliðið í knattspyrnu á árunum 2006-2014 og var hluti af silfurverðlauna liði þeirra árið 2006.
Þorgísl
Þorgísl er íslenskt karlmannsnafn.
Björk Guðmundsdóttir
Björk hefur hlotið ýmis verðlaun fyrir tónlist sína, meðal annars Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs 1997 og nokkur Grammy-verðlaun.
Björk lét húðflúra galdrastafinn Vegvísi á vinstri handlegg sinn.
Foreldrar Bjarkar eru Guðmundur Gunnarsson (f. 1945) fyrrverandi formaður RSÍ og Hildur Rúna Hauksdóttir (1946-2018) hómopati og náttúruverndarsinni.
Tengt efni
Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs
Efsta deild karla í knattspyrnu 1914
Árið 1914 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í þriðja skipti. Fram vann sinn annan titil.
Lið Fótboltafélags Reykjavíkur neitaði að skrá sig í mótið vegna deilna sem þá stóðu yfir um Íslandsmótið. Fram og Fótboltafélagið áttu í deilum um það hvenær mótið skyldi haldið. Fram vildi keppa í byrjun júní áður en menntaskólapiltar þeirra dreifðust um landið. Fótboltafélagið vildi keppa í lok júní því þá voru leikmenn liðsins komnir í betri æfingu. Fótboltafélagið var einnig ósátt við að Fram hirti allan ágóða af mótinu.
Hér varð Fram titilhæsta lið landsins og hélt þeim titli til ársins 1952.
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Úrvalsdeild
Hallberg
Hallberg er íslenskt karlmannsnafn.
Varmi
Varmi er hugtak í eðlisfræði og er sú orka sem flyst á milli misheitra hluta við varmaskipti með geislun eða leiðni. Varmi flyst alltaf frá heitari hlut til þess kaldari, að því gefnu að hlutirnir séu í varmasambandi, og ef báðir eru jafn heitir flyst enginn varmi milli þeirra. Varmi í varmafræði samsvarar til vinnu í aflfræði. Mælieiningin fyrir varma í alþjóðlega einingakerfinu er júl. Í daglegu tali, í staðaheitum og kveðskap getur orðið „varmi“ verið samheiti orðsins „hiti“.
Víóletta
Víóletta er íslenskt kvenmannsnafn.
Jósúa (bók)
Jósúabók er ein af bókum Gamla testamentis biblíu kristinna og Nevi'im Tanakhs gyðingdóms. Hún segir frá landnámi fyrirheitna landsins og skiptingu þess milli ættkvíslanna tólf. Henni lýkur með ræðu Jósúa og þingsamkomu ættkvíslanna í Síkem til endurnýjunar sáttmálans við guð.
Kongófljót
thumb|300 px|Kongófljót og aðrennslissvæði Kongófljót er stærsta fljót Mið-Afríku og annað lengsta fljót Afríku (á eftir Níl). Það er 4.374 km langt. Ef Chambesi-fljót er talið upptök fljótsins, verður það 4.700 km langt. Fljótið og þverár þess renna í gegnum stærsta regnskóg heims á eftir Amasónfrumskóginum (sem er miklu stærri) og annað stærsta vatnasvið heims. Á milli 1971 og 1997, þegar Austur-Kongó hét formlega Saír (Zaïre), kölluðu þarlendir fljótið Saírfljót (Zaïre-fljót).
Upptök fljótsins eru í fjöllunum vestan við Sigdalinn mikla í Austur-Afríku og í Tanganjika-vatni og Mweru-vatni sem renna í Lualaba-fljót sem verður að Kongó neðan við Boyomafossa. Kongófljót rennur í vesturátt frá Kisangani rétt fyrir neðan fossana, sveigir síðan í suðvestur og rennur fram hjá Mbandaka, sameinast Ubangi-fljóti og rennur í Malebobugðunua þar sem Kinsasa og Brazzaville standa gegnt hvor annarri á árbökkunum. Þaðan mjókkar áin og rennur um flúðir í djúpum gljúfrum (Livingstone-fossa) fram hjá Matandi og Boma og út í hafið við strandbæinn Muanda.
Vatnasvið árinnar er rúmlega 4 milljónir ferkílómetrar. Rennsli hennar við ósa er að meðaltali 41.000 m3/s, minnst 23.000 og mest 75.000 m3/s. Á hverju ári skilar Kongófljót um 86 milljónum tonna að seti í Atlantshafið.