cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saltvatn
Saltvatn er almennt orð sem á við vatn sem inniheldur uppleyst salt (NaCl). Styrkur salts er yfirleitt tjáður í milljónarhlutum. Samkvæmt USGS er saltvatn flokkað í þremur flokkum. Smásalt vatn inniheldur um 1.000–3.000 milljónarhlutar, miðsalt vatn inniheldur 3.000–10.000 milljónarhlutar, og mjög salt vatn inniheldur 10.000–35.000 milljónarhlutar. Sjórinn hefur seltumagn um 35.000 milljónarhluta, sem jafngildir 35g/L.
1780
Á Íslandi
Dáin
Saltvatn
Vegna skorts ferskvatns um allan heim, er saltvatn afsaltað á sumum stöðum. Til dæmis í Colorado í Bandaríkjunum er vatn með seltumagni um 2.500 milljónarhluta notað til að vökva uppskerur. Salt vatn, þekkt sem saltlausn, er notað í lyffræði sem dauðhreinsuð lausn gefin í æð. Saltlausn gefin í æð er yfirleitt um 9.000 milljónarhluta.
1780
Erlendis
Fædd
Saltvatn
Yfirleitt nýtast mönnum ekki óunnið saltvatn. Til dæmis geta menn ekki drukkið mjög salt vatn eða nota það til að vökva uppskerur. Saltvatn er gagnlegt í iðnaði, til dæmis í námugrefti eða orkuframleiðslu.
235
Árið 235 (CCXXXV í rómverskum tölum)
Dáin
Alexander Severus, rómverskur keisari
Tyler Joseph
Tyler Robert Joseph (f. 1. desember 1988) er bandarískur söngvari, rappari, lagahöfundur og upptökustjóri. Hann er best þekktur sem söngvari hljómsveitarinnar Twenty One Pilots, þar sem hann spilar ásamt Josh Dun. Hann gaf út sóló plötu árið 2008 sem var nefnd No Phun Intended.
Æska
Joseph var fæddur í Columbus, Ohio. Hann á tvo bræður og eina systur. Móðir hans var stærðfræði kennari áður en hún byrjaði sem körfuboltaþjálfari í Olentangy Orange High School. Faðir hans var þjálfari og skólastjóri í Worthington Christian High School. Joseph spilaði körfubolta frá ungum aldri og hélt áfram að spila sem leikstjórnandi fyrir Worthington Christian. Hann afþakkaði skólastyrk frá Otterbein University eftir að hann byrjaði að hafa áhuga á tónlist. Hann hóf lagasmíðar þegar að hann fann gamalt hljómborð í geymslu heima hjá sér.
Ferill
Hljómsveitin Twenty One Pilots var stofnuð árið 2009. Hún samanstóð af Joseph og tveim vinum hans úr skólanum, Nick Thomas og Chris Salih. Joseph fann upp á nafninu eftir að hafa lesið verkið All My Sons sem fjallar um mann sem er ábyrgur fyrir dauða tuttugu og eins flugmanna.
Árið 2011 yfirgáfu Thomas og Salih hljómsveitina, þar sem þeir vildu einbeita sér að öðrum hlutum. Trommarinn Josh Dun kom í stað þeirra og skrifuðu þeir undir plötusamning hjá Fueled by Ramen árið 2012. Þeir hlutu Grammy verðlaun árið 2017 í flokknum besti poppflutningur tvíeykis/hóps.
Einkalíf
Joseph var í heimakennslu þegar hann var yngri áður en hann fór í miðskóla. Hann er með húðflúr sem hann segir eiga mikla merkingu og það tákni „eitthvað sem bjargaði lífi hans“. Hann vill hins vegar ekki gefa upp meininguna. Hann giftist Jenna Black árið 2015 og eiga þau saman tvö börn sem fæddust 2020 og 2022.
Gleraugnafía
Gleraugnafía (fræðiheiti: Lagorchestes conspicillatus) er tegund kengúra.
Verkamannafélagið Dagsbrún
Verkamannafélagið Dagsbrún var stéttarfélag verkamanna í Reykjavík, stofnað 26. janúar árið 1906. Árið 1998 sameinaðist það fleiri verkalýðsfélögum í Eflingu stéttarfélagi.
Stofnun
Fyrsta verkamannafélag Íslands var stofnað á Seyðisfirði árið 1897. Á næstu árum var hugað að félagsstofnun verkamanna víðar um land. Skriður komst á málin í Reykjavík síðla árs 1905, þegar hópur manna hittist til að leggja drög að stofnun félags. Á nýársdag 1906 hófst útgáfa fyrsta verkamannablaðs á Íslandi, Alþýðublaðsins (eldra) og stóð útgáfa þess í á annað ár.
Þegar kom að stofnfundi Dagsbrúnar, höfðu hátt í 400 menn undirritað stofnskrá félagsins. Sigurður Sigurðsson búfræðingur var kjörinn fyrsti formaður félagsins. Á fundinum voru jafnframt gerðar samþykktir um kaupgjald og vinnutíma. Var þar miðað við að venjulegur dagvinnutími teldist ellefu klukkustundir í stað tólf klukkustunda áður.
Síðar sama ár varð Dagsbrún eitt af stofnfélögum Verkamannasambands Íslands, sem stofnað var í Reykjavík þann 15. nóvember.
Anfield
Lega
Völlurinn Anfield er í hverfinu Anfield um 2 km (loftlínu) norðan við miðborg Liverpool og strax norður af hverfinu Everton. Reyndar er það svo að Goodison Park, heimavöllur knattspyrnuliðsins Everton, er staðsettur í hverfinu Walton við hlið Anfield og er aðeins rúmur hálfur kílómetri á milli vallanna.
Liverpool F.C.
Eftir brotthvarf Everton ákvað Houlding að stofna nýtt knattspyrnufélag og leika áfram á Anfield. Félagið hlaut heitið Liverpool F.C. and Athletic Grounds Ltd., sem síðar var stytt í Liverpool F.C. Fyrsti leikur nýja liðsins á Anfield var vináttuleikur við Rotherham Town 1. september 1892, sem Liverpool vann 7-1. Fyrsti deildarleikurinn á Anfield fór fram 9. september 1893 við Lincoln City sem Liverpool vann einnig 4-0. Tveimur árum síðar var stúka fyrir 3 þús manns reist þar sem í dag er stúkan Main Stand. Næsta stúka var ekki reist fyrr en 1903 og sú þriðja 1906. Sú hlaut heitið Spion Kop. Fjórða stúkan var reist skömmu síðar. Engar frekari breytingar voru gerðar á vellinum til 1928 þegar Spion Kop var endurbyggð og stækkuð. Eftir það rúmuðust þar 30 þús manns standandi. 1952 var sett áhorfendamet á Anfield er 61.905 manns sóttu leik Liverpool á móti Wolves í bikarkeppninni. Flóðljós voru ekki sett á völlinn fyrr en 1957 og voru í fyrsta sinn tendruð 30. október í leik gegn Everton. Mesta breytingin á vellinum fór fram 1973 er Main Stand stúkan var rifin niður og endurgerð. Flóðljósin voru endurnýjuð. Stúkan á Anfield Road var svo breytt 1982 þannig að sæti komu í stað standpláss. Á sama ári voru göng opnuð undir leikvanginn og kölluð Shankly Gates til heiðurs Bill Shankly fyrrum framkvæmdastjóra liðsins. 1994 var öllum standstæðum sem eftir voru á Anfield breytt í sæti. Ýmsar endurbætur á stúkum voru gerðar eftir þetta, þannig að nú eru tvær stúkanna tvílyftar, en aðrar tvær einlyftar.
Stúkur
thumb|Uppröðun stúkanna á Anfield Allt í allt tekur Anfield 54.074 manns í sæti. Vellinum er skipt niður í fjórar stúkur.
Main Stand
Main Stand er önnur langhliðin á vellinum og er elsta stúkan á Anfield. Hún var upphaflega reist 1895 og rúmaði 3000 manns. Þar voru þó eingöngu standstæði og héldust þau við í langan tíma. Þau síðustu hurfu ekki fyrr en á níunda áratugnum er stúkunni var breytt í sæti. Hún var þó áfram einlyft. Í stúkunni er einnig aðstaða fyrir fjölmiðla, sérstaklega sjónvarp, sem og einkaklefar fyrir stjórn liðsins. Undir stúkunni eru búningsklefar leikmanna og skrifstofur félagsins. Fyrir framan stúkuna eru varamannabekkirnir.
Centenary Stand
Centenary Stand er hin langhliðin á leikvanginum. Hún hét áður Kemlyn Road Stand eftir götunni fyrir utan og var upphaflega einlyft. 1992 fóru fram miklar breytingar á stúkunni. Öll standstæðin hurfu og í stað komu sæti. Auk þess varð hún tvílyft. Stúkan rúmaði þá 11 þús manns í sæti. Þá var lúxusklefum bætt við. Stúkan var formlega opnuð 1. september af Lennart Johansson forseta UEFA og hlaut hún nafnið Centenary Stand (Aldarstúkan), sökum þess að Liverpool átti aldarafmæli sem knattspyrnufélag á þessu ári.
Spion Kop
Spion Kop er einnig kölluð Kop Stand. Hún var upphaflega reist 1906 og nefnd Spion Kop eftir hæð í Suður-Afríku sem kom við sögu í seinna Búastríðinu. 1928 var stúkan endurbyggð frá grunni og rúmaði þá 30 þús manns í stæði. Þau voru ekki tekin út fyrir sæti fyrr en 1994, en eftir það rúma hún ekki nema 12.390 manns. Stúkan er einlyft og er fyrir aftan marklínu. Í henni eru dyggustu áhangendur Liverpool og að sama skapi þeir háværustu. Undir stúkunni er minjagripaverslun og sögusafn félagsins ásamt bikurum.
Anfield Road
Anfield Road stúkan snýr að samnefndri götu við norðvestur stutthliðina. Hún var upphaflega reist 1903 og var þá einlyft. Stúkan var endurbyggð 1965 og varð tvílyft 1998. Í stúkunni eru venjulega áhangendur gestaliðsins.
Anfield Road er í stækkun og bætast 7000 sæti við þar sem færir völlinn í 61.000 sæti.
Nýlegar viðbætur
Haustið 2016 var fulllokið viðbótum sem fjölgaði sætum upp í rúm 54 þúsund. Til stendur að hafa frekari viðbætur, með viðbót við Anfield Road, upp í mest 61 þúsund sæti.
Bill Shankly
thumb|You'll never walk alone, til minningar um Bill Shankly Göng undir Anfield Road stúkunni kallast Shanklygöngin, eftir þjálfara Liverpool 1959-74, sem gerði góða hluti með félagið. Í göngunum er skoskur fáni (Shankly var Skoti), skoskur þistill og merki Liverpool. Við innganginn er skilti með orðunum: ‚You‘ll Never Walk Alone.‘ Setningin er komin úr vinsælu lagi með hljómsveitinni Gerry & The Pacemakers sem aðdáendur Liverpool höfðu tekið upp sem félagssöng sinn. Í göngunum setti Shankly upp skilti með livrarfuglinum og áletruninni: This is Anfield. Ástæðan fyrir því var sú að hann vildi að gestaliðið, sem þurfti að ganga um göngin, myndi óttast að koma á leikvanginn. Að sama skapi var skiltið happamerki fyrir leikmenn Liverpool. Bronsstytta af Bill Shankly var sett upp 4. desember 1997 við gestamiðstöðina fyrir framan Spion Kop stúkuna. Á styttunni eru orðin: Bill Shankly – He Made The People Happy (Bill Shankly – Hann gerði fólkið ánægt).
Bob Paisley
Önnur göng eru undir Spion Kop stúkunni og kallast Paisley Gateway eftir Bob Paisley, hinum árangursríka þjálfara liðsins á áttunda og níunda áratugnum. Í göngunum eru þrír Evrópubikarar sem liðið vann undur hans stjórn. Þar er einnig platti heimabæjar hans Hetton-le-Hole í Norðaustur-Englandi og Liverpool-merkið.
Hillsboro minnisvarði
thumb|Hillsborough-minnisvarðinn á Anfield Hillsborough-slysið átti sér stað 1989 í borginni Sheffield en í því létust 96 áhangendur Liverpool í bikarleik Liverpool og Nottingham Forest. Eftir slysið var minnismerki um það sett upp við Shankly-göngin. Þar er tafla með nöfnum þeirra sem létust í slysinu og eilífur logi til minningar um þá, að þeir verða ekki gleymdir.
Fánastöngin
thumb|left|Fánastöngin úr SS Great Eastern 1928 var toppmastur af skipinu SS Great Eastern sett upp fyrir utan Spion Kop stúkuna. Verið var að rífa skipið, sem var fyrsta stálskip Englands, í sundur í þurrkví í Birkenhead við Mersey (gegnt Liverpool) þegar toppmastrið var keypt af knattspyrnufélaginu Liverpool. Það hafði verið á höttunum eftir góða fánastöng. Mastrið var því tekið og flutt upp til Anfield. Þar var það sett niður fyrir utan stúkuna og hefur fengið að vera þar í friði allar götur síðan. Mastrið þjónar enn í dag sem fánastöng knattspyrnufélagsins.
Önnur notkun
Á Anfield fara stöku sinnum fram landsleikir í knattspyrnu. Völlurinn var t.d. notaður í EM 1996. Síðasti landsleikurinn á Anfield fór fram 1. maí 2006, en í honum sigraði England Úrúgvæ 2-1. Nokkrar aðrar íþróttir hafa farið fram á Anfield. Á þriðja áratugnum var leikvangurinn endastöð fyrir Maraþonhlaupið í Liverpool. Á millistríðsárunum voru hnefaleikar gjarnan leiknir þar og 1958 tróðu Harlem Globetrotters upp á vellinum. 1991 fór fram úrslitaleikur í HM félagsliða í rúgbý á vellinum, en þar áttust við Penrith Panthers frá Ástralíu og Wigan Warriors frá Englandi. Áhorfendur voru 20 þús. Til stendur að nota Anfield á HM í rúgbý árið 2015. Anfield hefur einnig verið notað fyrir sjónvarpspredikara og fyrir tónleika. 1984 predikaði t.d. Billy Graham á vellinum fyrir framan 30 þús manns nokkur kvöld í röð. Ýmsar hljómsveitir hafa troðið upp á Anfield. 2008 var bítillinn Paul McCartney mættur í tengslum við það að Liverpool var á því ári menningarhöfuðborg Evrópu.
Pétursey
Pétursey er 274 m hátt móbergsfjall sem stendur stakt austan við Sólheimasand í Mýrdal í Vestur-Skaftafellssýslu. Áður var fjallið kallað „Eyjan há“ og eru merki um að eitt sinn hafi það verið umflotið sjó.
Við Pétursey stendur hóll sem nefnist Eyjarhóll, hann er talinn vera gamall gígtappi úr blágrýti, myndaður á hafsbotni. Við Pétursey er svæði Hestamannafélagsins Sindra. Nokkrir bæir standa við Pétursey: Eystri-Pétursey, Vestri-Pétursey, Vellir, Nykhóll og Eyjarhólar.
Eldborg (Krísuvík)
thumb|Eldborg undir Geitahlíð thumb|Við Eldborg. thumb|Hraunrás
Eldborg eða Stóra Eldborg er brattur gjallgígur við Geitahlíð og er stærstur fimm gíga í gígaröð. Hún er rétt austur af Krýsuvíkvegi og norður af Suðurstrandavegi. Gígurinn var friðlýstur sem náttúruvætti árið 1987. Stærð svæðisins er rúmir 100 ha. Gígurinn er brattur og gerður úr gjalli og kleprum. Austur úr honum liggur myndarlegur hraunfarvegur. Bæði Stóra-Eldborg og Litla-Eldborg eru friðlýstir gjallgígar. Hægt er að ganga upp að Stóru-Eldborg, sem margir telja fegursta gíg Suðvesturlands, og þaðan niður í Litlu-Eldborg þar sem hægt er að sjá ofan í gíginn. Hraunið úr Eldborg er ólivínríkt helluhraun. Það hefur runnið til sjávar fram af Krýsuvíkurbergi austast. Aldur þess er ekki vel þekktur en miðað við þykkan jarðveg ofan á því og veðrun bergsins gæti það verið 7000-8000 ára.
Sólanín
Sólanín er samheiti yfir glýkóalkalóíðana alfa-sólanín og alfa-kakónín en þá er meðal annars að finna í aldinum kartaflna og annara jurta af náttskuggaætt. Efnin nýtast sem náttúruleg eiturefni og verja kartöfluna gegn ákveðnum sjúkdómum. Kartöflur sem hafa fengið á sig græna slikju hafa myndað sólanín í hýði sínu.
Sara Nuru
thumb|right|Sara Nuru Sara Nuru (fædd 19. ágúst 1989 í Erding í Þýskalandi) er þýsk fyrirsæta.
Geysisslysið
Geysisslysið var flugslys sem átti sér stað á Íslandi haustið 1950. Að kvöldi 14. september brotlenti flugvélin Geysir frá Loftleiðum á Bárðarbungu á Vatnajökli. Geysir var af gerðinni Douglas DC-4 sem Loftleiðir höfðu keypt fyrir millilandaflug með farþega, en vegna efnahgsaðstæðna á Íslandi var farþegaflug lagt niður 1950 og flugvélin leigð undir vöruflutninga. Sex voru í áhöfn í fluginu frá Lúxemborg til Íslands. Sagt var að slysið hefði stafað af mikilli þreytu flugmanna. Vélin barst af leið vegna veðurs, en snjókoma var og lítið skyggni og ísing á vélinni.
Strax daginn eftir hófst leit á stóru leitarsvæði við suðurströnd landsins. Allt að 15 flugvélar og 2 skip tóku þátt í leitinni. Þremur dögum síðar var talið fullvíst að vélin hefði farist með allri áhöfn. Þann 18. september barst svo veikt neyðarkall frá vélinni. Þegar flakið fannst og í ljós kom að áhöfnin var á lífi var fagnað um allt land. Björgunarleiðangur var skipulagður strax en 3 daga tók að bjarga áhöfninni af jöklinum. Í kjölfarið var Flugbjörgunarsveitin í Reykjavík stofnuð með aðstöðu á Reykjavíkurflugvelli.
Móasigð
Móasigð (fræðiheiti: Sanionia uncinata) er algeng mosategund af rytjamosaætt.
Útlit og einkenni
Móasigð vex upprétt og verður 3,5-10 cm há og lítillega greinótt. Laufin eru 3 mm löng og vaxa í kröppum boga sem nær yfirleitt í heilan hring.
Öll lauf móasigðar snúa í sömu átt á stönglinum. Í fljótu bragði getur móasigð því líkst mosum af ættkvíslunum Drepanocladus og Warnstorfia sem hafa einnig lauf sem snúa aðeins í eina átt en móasigð greinist auðveldlega frá þessum ættkvíslum á því að hún hefur grænlita sprota og lauf hennar eru mjög mjó, bogin í heilan hring og með fellingum. Móasigð vex sömuleiðis yfirleitt á þurrari stöðum en þessar ættkvíslir.
Móasgið líkist einnig brekkusigð (S. orthothecioides) en brekkusigð hefur færri og óreglulegri greinar, meiri fellingar á blöðunum, myndar lausvaxna mosabletti og ber sjaldan bauka. Móasigð sem vex á trjám getur í fljótu bragði minnt á Hypnum-tegundir en móasigð hefur lengri blöð en Hypnum-tegundir, fellingar og miðstreng á blöðunum.
Útbreiðsla og búsvæði
Móasgið er með algengustu mosategundum á Íslandi. Hún finnst í skóglendi, mólendi, á veggjum, trjábolum, klettum og uppi á þúfum í mýrlendi. Móasigð vex gjarnan milli gangstéttarhellna og hún var meðal fyrstu mosategunda til að nema land í fuglavarpinu í Surtsey eftir að eyjan myndaðist.
Móasigð er með algengustu mosum í 32 af 64 landvistgerðum á Íslandi. Meðal þeirra eru fjöldi vistgerða sem njóta sérstakrar verndar samkvæmt Bernarsamningnum.
Zizi Possi
Maria Izildinha Possi (fædd 28. mars 1956) er brasilísk söngkona og lagasmiður og gítarleikari.
25. öldin
25. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2401 til enda ársins 2500.
Georg Stiernhielm
thumb|right|250px|Georg Stiernhielm, mynd frá [[1663 eftir David Klöcker Ehrenstrahl.]] Georg Stiernhielm – áður Göran Olofsson – (7. ágúst 1598 – 22. apríl 1672), var sænskur, fjölfræðingur, skáld og þjóðminjavörður 1648–1651. Hann hefur verið kallaður „faðir sænskrar ljóðlistar“.
Æviágrip
Stiernhielm fæddist 1598 í Dölunum í Svíþjóð, þar sem faðir hans Olof Markvardsson starfaði. Hann stundaði fyrst nám í skólanum í Västerås en hlaut framhaldsmenntun í Uppsalaháskóla.
Árið 1631 var Stiernhielm aðlaður og breytti hann þá nafni sínu. Sem embættismaður var hann meðal annars þjóðminjavörður og frá 1667 stjórnarmaður í hinu nýstofnaða fornfræðaráði (Antikvitetskollegium). Hann dó í Stokkhólmi 1672.
Eins og algengt var á þeirri tíð fékkst Stiernhielm við margar fræðigreinar, stærðfræði, náttúrufræði, heimspeki, lögfræði, málfræði og textafræði, auk skáldskaparins. Hann samdi 50–60 ritverk og hefur um helmingur þeirra varðveist. Ritsafn hans kom út 1975–1978.
Sem lögfræðingur kynnti hann sér gömlu sænsku lögbækurnar og gaf út Vestgautalögin fornu. Hann var sá fyrsti sem tók saman skýringar við sænsku lögbækurnar. Hann fékkst einnig við sagnfræði og málfræði og notaði til dæmis handritið Ormsbók við orðabókarvinnu.
Hans verður lengst minnst fyrir framlag sitt til sænskrar tungu og bókmennta. Honum tókst að vekja áhuga og meiri virðingu fyrir móðurmálinu, sem þá var frekar lítils metið meðal menntamanna. Áður hafði sænsk ljóðlist mest verið trúarleg en Stiernhielm fór inn á nýjar brautir og vandaði meira til verka en fyrirrennarar hans, án þess þó að geta talist mikill skáldsnillingur. Eitt þekktasta verk hans er kvæðið Hercules undir sexliðahætti og er efnið sótt til grískrar fornaldar.
Batman
Batman eða Leðurblökumaðurinn er teiknimyndasöguhetja sem Bob Kane og Bill Finger sköpuðu og byrtist í teiknimyndasögum sem eru gefnar út af DC Comics. Samnefnd teiknimyndasaga kom fyrst út í maí árið 1939. En hafa síðan komið út margar teiknimyndasögur og kvikmyndir út sem fjalla um Leðurblökumanninn og ævintýri hans. Og hefur hann notið vinsældar hér á landi. Hefur einnig búðin Nexus tekið upp að þýða Batman teiknimyndasögurnar yfir á íslensku.
Uppruni
Batman er grímupersóna Bruce Wayne og er verndari Gotham-borgar. Hjá honum býr Alfred Pennyworth, einkaþjónn hans. Aðstoðarmaður hans er Robin. Auk þeirra er James Gordon, lögreglustjóri Gotham-borgar, góður vinur Batmans.
Bruce missti foreldra sína þegar hann var mjög ungur. Þjófur myrti þau eftir að að þau voru nýkomin úr leikhúsi. Þjófurinn falaðist eftir peningum þeirra en Wayne eldri neitaði og varð Bruce vitni að morðinu á foreldrum sínum. Saga hans breytist þar á eftir oft milli höfunda þar sem fjöldi sagna og sögutímalína komið út sem fjalla um hetjuna.
Íslenska nafnið
Íslenska nafnið á Leðurblökumanninum hefur orðið víga frægt og fjallað hefur um nafnið í erlendu gríni. Hefur hann komið til að vera ræddur um í fjölmiðlum frá Svíþjóð, til Póllands, Rússlands og í Bandaríkjunum.
Óvinir
Helstu óvinir Leðurblökumannsins eru Jókerinn, Mörgæsin, Mr. Freeze, The Riddler, Scarecrow og Killer Moth.
Hæfileikar og græjur
Batman hefur ekki ofurkrafta en notar þekkingu sína á bardagaíþróttum, styrk, vit, og græjur til að berjast við glæpamenn. Hann er mjög ríkur og notar féið sitt til að kaupa hvað sem þarf til að berjast gegn glæpamönnum eða ofurillmennum.
Batman er ótrúlega klár. Hann þykir mikilvægasti glæparannsóknarmaður heims og notar viskuna sína til þess að leysa vandamál og leyndardóma.
Eina mikilvægasta græjan hans er Leðurblökubíllinn (The Batmobile). Leðurblökubílinn, eins og búningurinn, fer eftir sögu en er almennt svartur, hraðskreiður, og með þungan herklæðnað sem ver gegn hnjaski.
Kvikmyndir
Leðurblökumaðurinn hefur komið sér fyrir á hvíta tjaldinu í gegnum árinn, kom fyrsta kvikmyndin út árið 1943 sem hét einfaldlega Batman en hafa síðan komið út þónokkrar myndir, als 19.
Abrahamísk trúarbrögð
Abrahamísk trúarbrögð eru þau trúarbrögð sem rakin eru til ættföðurins Abrahams, sem meðal annars er lýst í Torah (einnig nefnt „lögmál gyðinga“), Biblíunni, og Kóraninum. Þau eru eingyðistrúarbrögð og er haldið fram að þau eigi siðfræði sína að rekja til Abrahams. Þau telja sig einnig dýrka þann guð sem Abraham dýrkaði og er stundum kallaður Guð Abrahams. Helstu abrahamísku trúarbrögðin eru Gyðingdómur, Kristni, Íslam og Bahá'í trúin.
Keflavíkurgangan 1987
Aðdragandi og skipulag
Stjórnarmyndunarviðræður stóðu yfir eftir alþingiskosningarnar 1987 og var búist við að Sjálfstæðisflokkurinn, Framsóknarflokkurinn og Alþýðuflokkurinn mynduðu saman meirihluta. Óttuðust herstöðvaandstæðingar að hin nýja stjórn myndi heimila aukna hernaðaruppbyggingu í landinu, svo sem með gerð varaflugvallar í Skagafirði. Alþjóðlegar friðaráherslur voru því minna áberandi í göngunni en í fyrri aðgerðum samtakanna á níunda áratugnum, en áherslan á herstöðina á Miðnesheiði varð fyrirferðarmeiri.
Ræður voru með færra móti, en tónlistarflutningur býsna fyrirferðarmikill. Ólafur Ragnar Grímsson, Ingibjörg Haraldsdóttir formaður SHA, Ingibjörg Haraldsdóttir skáldkona, Tryggvi Harðarson og Jóna Þorsteinsdóttir frá Langanesi, en um þær mundir var talsvert fjallað um mengun vegna ratsjárstöðvarinnar á Heiðarfjalli. Áætlað var að á annað þúsund manns hafi verið á útifundinum á Lækjartorgi í göngulok.
Dyngja
thumb|280px|[[Mauna Kea á Hawaii í Bandaríkjunum, stærsta dyngja jarðarinnar]] thumb|280px|[[Skjaldbreiður, dæmigerð dyngja.]] thumbnail|280px|Hrauntjörn, [[Erta Ale, Eþíópía]] Dyngja er breitt, aflíðandi og keilulaga eldfjall sem myndast í langvinnu eldgosi á hringlaga gosopi. Dyngjugos eru svo kölluð flæðigos þar sem hraunið er þunnfljótandi og flæðir langar leiðir. Eldvirkni í dyngjum getur varað í mörg ár eða jafnvel áratugi.
Útlit fjallsins
Flestar dyngjur á Íslandi eru um það bil 1-3 km í þvermál, rísa 50-100 m yfir næsta umhverfi sitt og eru að rúmmál í kringum 0,1 - 2 km3. Sú stærsta er 3-12 km í þvermál og nær upp í 500-600 m yfir umhverfi sitt með 1-9° hlíðhalla. Hér á landi eru dyngjur eingöngu til á rekbeltum landsins. Stundum veldur landslag eða aðrar aðstæður því að dyngja nær ekki að myndast í dyngjugosi. Hraunið rennur burt frá gígnum án þess að hlaða upp dyngjulaga fjalli. Dæmi um þetta er Leitin og Leitahraun á Reykjanesskaga. Hraunið er dæmigert dyngjuhraun en myndar ekki dyngjulaga hraunskjöld og gígurinn er nánast ósýnilegur.
Toppgígurinn
Efst í dyngjunnni er meira eða minna kringlóttur gígur. Þeir dýpstu eru 50-170 m djúpir og allt að 800-900 m breiðir. Í dyngjugígnum kraumar stór hrauntjörn svo lengi sem virkni er í eldstöðinni – sem getur verið í marga áratugi (sjá Kilauea-eldstöðin á Hawaii eða Erta Ale-dyngjan í Etíópíu).
Malakkaskagi
Skaginn skiptist milli eftirfarandi landa:
Dyngja
Hrauntegund
Lengd og stærð eldgosa á þurru landi eru háðar efnasamsetningu og gerð jarðlagastaflans þar sem kvikan streymir upp úr iðrum jarðar. Basalt rennur t.d. oft líkt og seigfljótandi vökvi, hratt og greiðlega. Í flestum dyngjum er hrauntegundin ólivínþóleít. Hraun af þessu tagi storknar sem helluhraun og gosið kallast flæðigos (effusive eruption á ensku).
Kvikustrókar og flæðigos
Úr eldstöðinni geta staðið kvikustrókar sem innihalda eldfjallagas, eins og sást síðast í Holuhraunsgosi. Svoleiðis tröllslegir gosbrunnur úr glóandi efni standa ýmist viðstöðulaust í loft upp eða hækka og lækka í takt við gaslosunina í eldstöðinni og þrýstingsbreytingar í gosrásinni.
Flæðigos á Íslandi hefjast venjulega á stuttum eða löngum gossprungum. Síðan, eins og gerðist síðast í Holuhrauni, einangrast virknin með tímanum við eitt eða fá gosop (eins og gerðist við Baug) og þá í flestum tilvikum um miðbik sprungunnar. Þegar gosvirkni sem þessi heldur áfram í mjög langan tíma, mánuðum og árum, kannski áratugum saman, myndast dyngja. Það sást t.d. þegar Surtsey varð til.
Eins og sjá má í löndum þar sem virkar dyngjur finnast, t.d. á Hawaii eða Réunion (eldfjallið Piton de la Fournaise), rennur líka mikið af hrauni neðanjarðar, síðar í gosinu og kemur upp víðs vegar í hlíðum fjallsins. Margföld lög af hrauntungum byggja þannig upp fjallið og hlaða upp hraunin umhverfis.
Dyngjugos
thumbnail|right|350px|[[Dyngjugos|Dyngjugos]] thumbnail|left|350px|Mauna Ulu, Hawaii, 1974
Dyngjur á Íslandi
Flestar dyngjur hérlendis eru frá lokum ísaldar, sú yngsta frá nútíma, 3000 ára gömul (Lambahraun) eða bara 50 ára (Surtsey).
Dyngjur finnast á Íslandi í öllum landshlutum sem eru nálægt rekbeltum. Á Reykjanesskaga eru til dæmis Þráinsskjöldur, Heiðin há og Selvogsheiði.
Á Langjökulssvæði eru Skjaldbreiður, Ok, Lambahraun og Kjalhraun. thumb|left|Toppgígur Skjaldbreiðs
Og á Norðausturlandi eru til dæmis Þeistareykjabunga – sem er í rauninni eldstöð samvaxin úr tveimur dyngjum -, Ketildyngja og Trölladyngja í Ódáðahrauni.
Fleiri dyngjur
Stórar dyngjur finnst á mörgum úthafseyjum, t.d. á Hawaii, Galapagoseyjum og Réunion og á meginlöndum nálægt rekbeltum, t.d. í Austur-Afríku.
Stærsta fjall sólkerfisins, Ólympusfjall á Mars, er dyngja.
Bengalflói
thumb|right|Samsett [[gervihnattamynd af Indlandsskaga. Bengalflói er hægra megin við skagann og Arabíuhaf vinstra megin]] Bengalflói er þríhyrnt hafsvæði eða gríðarstór flói í norðausturhluta Indlandshafs á milli Indlandsskaga og Andamaneyja við Malakkaskaga. Við norðurenda flóans er indverska ríkið Vestur-Bengal, sem flóinn dregur nafn af, og landið Bangladess. Í suðvestri er eyjan Srí Lanka (áður Seylon) og Andaman- og Níkóbareyjar marka flóann til austur. Austan megin við flóann eru Mjanmar (áður Búrma) á Malakkaskaga, en austan megin við Andamaneyjar, við strönd Taílands, er Andamanhaf.
Helstu ár sem renna í flóann norðanmegin eru Gangesfljót, Meghna og Brahmaputra, og suðvestanmegin Mahanadi, Godavari, Krishnafljót og Kaveri. Norðaustanmegin rennur fljótið Ayeyarwaddy út í flóann frá Mjanmar. Fljótin Ganges, Meghna og Brahmaputra renna öll um sömu árósa þar sem Sundarban fenjaviðarskógarnir eru.
Einar Ágúst Víðisson
Einar Ágúst Víðisson (fæddur 13. ágúst 1973) er íslenskur söngvari, trúbador og útvarpsmaður. Hann varð þekktur sem söngvari hljómsveitarinnar Skítamórall (Skímó).
Einar hefur sungið og gefið út lög með hljómsveitunum Pöpunum ( Papar (hljómsveit) ) og Greifunum.
Hann tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000 sem annar helmingur dúettsins Einar Ágúst & Telma. Dúettinn keppti fyrir hönd Íslands með laginu „Tell Me!“. Þau lentu í 12. sæti af 24 með 45 stig.
Hann sigraði með laginu Beint í hjartastað eftir Grétar Örvarsson úr Stjórninni með texta Ingibjargar Gunnarsdóttur, Landslag Bylgjunnar og Stöðvar 2 árið 2001 í beinni útsendingu frá Broadway, Hótel Íslandi og svo fyrstu keppnina um Ljósanæturlagið í beinni útsendingu á Skjá 1 með lagið Velkominn á Ljósanótt árið 2002. Einar gaf út sólóplötuna ‘Það er ekkert víst að það klikki’ árið 2007.
Strumpastríð
Strumpastríð (franska: Schtroumpf Vert et Vert Schtroumpf) er níunda bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1978. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna í samstarfi við Yvan Delporte. Hún var jafnframt sjötta strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1980.
Söguþráður
Strumpastríð hefst á því að Yfirstrumpur er miður sín og ákveður að leita á náðir Kjartans galdrakarls. Stokkið er aftur í tímann í frásögninni, þar sem lífið gengur sinn vanagang í strumpaþorpinu. Íbúar norðurhluta þorpsins og suðurhlutans reynast tala ólíkar mállýskur, þar sem einstök orð eru sögð á ólíka vegu. Ágreiningur vegna þessa stigmagnast, uns fullur fjandskapur ríkir milli bæjarhlutanna. Yfirstrumpur ákveður að sækja Kjartan til að sameina strumpana. Það gekk eftir, en litlu má þó muna að Kjartan nái að fanga strumpana alla. Sagan er almennt túlkuð sem ádeila á tungumálaerjur Flæmingja og Vallóna í Belgíu.
Íþróttastrump er safn af stuttum einnar blaðsíðu skrítlum, sem allar tengjast íþróttaiðkun á einhvern hátt.
Íslensk útgáfa
Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1980 í samvinnu við danska forlagið Carlsen. Þýðingin var gefin út undir dulnefninu Strumpur.
Lómatjarnarætt
Guðmundur Sæmundsson var fæddur í Gröf í Öngulstaðarhreppi, í Eyjafirði þann 9. júní 1861. Foreldrar hans voru Sæmundur Jónasson (f. 1799 eða 1801, d. 1873) og Ingileif Guðrún Jónsdóttir (1831-1887).
Valgerður Jóhannesdóttir var fædd á Þönglabakka í Þorgeirsfirði í Fjörðum þann 15. október 1875. Foreldrar hennar voru Jóhannes Jónsson Reykjalín (1840-1915) og Guðrún Sigríður Hallgrímsdóttir (1849 – 1924). Kussungsstaðaætt eru afkomendur Jóhannesar og Guðrúnar, og er Lómatjarnarætt því kvísl af henni, og þar með líka af Reykjalínsætt.
Guðmundur og Valgerður bjuggu á Hlöðum á Grenivík og stundaði Guðmundur sjósókn þaðan frá 1895 – 1903. Árið 1903 fluttust þau að Lómatjörn, og bjuggu þar æ síðan. Guðmundur lést 31. október 1949 og Valgerður þann 7. desember 1965.
Afkomendur Guðmundar og Valgerðar
Guðmundi og Valgerði varð 11 barna auðið:
Valgerður Sverrisdóttir, fyrrverandi alþingismaður er dóttir hjónanna Sverris og Jórlaugar.
Valtýr Björn Valtýsson, íþróttafréttamaður er sonur hjónanna Valtýs og Birnu.
Valgarður Egilsson, læknir og rithöfundur, var sonur hjónanna Sigurbjargar og Egils.
Suður-Asía
thumb|right|Gervihnattamynd sem sýnir Suður-Asíu. Suður-Asía vísar til þeirra landa sem eru í Himalajafjöllum, á Indlandsskaga og nálægra eyríkja:
Öll þessi lönd eru aðilar að Samstarfi Suður-Asíuríkja SAARC.
Landfræðilega afmarkast þessi heimshluti af Himalajafjöllum í norðri og Arabíuhafi og Bengalflóa í suðri. Vesturmörk hans eru almennt talin liggja við Hindu Kush-fjallgarðinn á landamærum Pakistans og Afganistan.
Jarðfræðilega er þessi heimshluti á eigin jarðfleka; Indlandsflekanum, sem var aðskilinn frá Evrasíu þar til hann rakst á Evrasíuflekann og Himalajafjöll urðu til.
Guillermo Lasso
Guillermo Alberto Santiago Lasso Mendoza (fæddur 16. nóvember 1955) er núverandi forseti Ekvador. Hann tók við embætti 24. maí 2021. Lasso bauð sig fram í forsetakosningum Ekvadors árið 2021 og vann sigur gegn Andrés Arauz, þvert á væntingar margra stjórnmálaskýrenda. Hann hafði áður boðið sig fram til forseta í kosningum árin 2013 og 2017. Árið 2013 tapaði hann með miklum mun gegn sitjandi forsetanum Rafael Correa. Í kosningunum 2017 komst hann í aðra umferð á móti fyrrum varaforsetanum Lenín Moreno en tapaði naumlega fyrir honum.
26. öldin
26. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2501 til enda ársins 2600.
Guillermo Lasso
Lasso var efnahagsráðherra í forsetatíð Jamil Mahuad í stuttan tíma árið 1999. Hann hafði áður verið héraðsstjóri Guayas frá 1998 til 1999. Lasso er jafnframt bankamaður og hafði áður verið framkvæmdastjóri Banco Guayaquil. Á forsetatíð Rafaels Correa var Lasso kunnur gagnrýnandi stjórnarinnar.
Lasso er talinn frjálslyndur og hefur talað fyrir stefnumálum í anda klassískrar frjálshyggju, meðal annars skiptingu ríkisvaldsins til að hafa taumhald á ríkisstjórninni. Hann hefur jafnframt talað fyrir skattalækkunum og fyrir markaðsfrelsi.
Tré
thumb|right|[[Strandrauðviður er hávaxnasta trjátegundin.]] Tré eru stórar fjölærar trjáplöntur. Tré eru yfirleitt með einn áberandi stofn sem ber greinarnar og þar með laufskrúðið hátt uppi. Munur á trjám og runnum liggur ekki alltaf í augum uppi, en stundum er miðað við að tré séu jurtir sem geta orðið minnst sex metra háar fullvaxnar. Sum tré eru langlíf og geta einstakar tegundir orðið mörg þúsund ára gömul og náð yfir 100 metra hæð.
Nokkur tré sem vaxa saman í klasa eru nefnd lundur og svæði sem vaxið er trjám er kallað skógur.
Tré utan hitabeltis fara í vetrardvala; hætta að vaxa og mynda brum sem mynda síðar laufblöð/barr. Þau flytja næringarefni úr laufum í rætur og hætta að sjúga vatn upp úr jarðveginum. Einnig mynda þau af sykrur og prótín sem gera frumuvökvann að einskonar frostlegi. Sígræn tré verja bæði sprota og nálar á þennan hátt en sumargræn tré losa sig við laufblöðin og þurfa því bara að verja sprotana.
Sólfarsvindar
thumb|right|Skýringarmynd A. sýnir Hafgolu og B. Landgolu. Sólfarsvindar eru vindar sem verða fyrir áhrifum frá gangi sólar. Mishitun á landsyfirborði og sjávaryfirborði kemur af stað hringrás land- og hafgolu. Hafgola myndast þegar yfirborð lands verður heitara en yfirborð sjávar. Loftið rís upp og streymir út á haf. Síðan sekkur loftið yfir sjónum, kólnar, og blæs aftur inn á land sem svalt loft. Landgola myndast á nóttunni. Yfirborð lands er kaldara en sjávaryfirborð. Loftið streymir frá landi út á haf og rís upp. Loftið blæs aftur inn á land og sekkur þar. Þessi ferli eru dæmi um hitahringrás. Hafgola er sterkari heldur en landgola.
Orsakir haf- og landgolu
Á heitum og sólríkum dögum hitnar yfirborð lands meira en yfirborð sjávar. Fyrir því eru þrjár ástæður. Í fyrsta lagi hefur vatn meiri vatnsrýmd heldur en þurrlendi. Í öðru lagi leyfir gegnsætt vatnið geislum sólar að smjúga niður í sjóinn og verma hann. Í þriðja lagi gufar hluti geislaorkunnar upp þegar þeir lenda á haffletinum. Ástæðurnar fyrir hitnun yfirborðs lands eru þær að geislar sólar endurkastast. Hins vegar hitnar aðeins efsta lagið á yfirborði lands. Þetta veldur því að yfirborð lands hitnar hraðar heldur en yfirborð sjávar. Þess vegna er yfirborð lands hlýrra yfir daginn heldur en yfirborð sjávar. En þegar kemur fram á nótt snýst þetta við. Yfirborð lands tapar fljótt varma, en yfirborð sjávar tapar síður varma. Þetta stafar af því að sjór hefur meiri varmarýmd. Sjórinn er yfirleitt jafnheitur á degi sem á nóttu. Af þessum ástæðum er yfirborðs land hlýrra á daginn, en yfirborð sjávar er hlýrra á nóttunni. Á strandsvæðum leiðir þessi hitamunur til myndunar á haf- og landgolu.
Hafgola
Á morgnana er loft yfir landi og sjó ámóta hlýtt. Eftir því sem dagurinn líður hitar sólin upp yfirborð landsins og við það hitnar loftið yfir landinu sem þenst út. Þá tekur loftið að rísa. Breytingar á þrýstingi verða við þetta ferli og hitalægð myndast yfir landinu. Þá minnkar loftmassinn við yfirborð lands. Í 1.000 til 1.500 metra hæð byrjar loftið að kólna. Það þéttist og safnast saman vegna aukins loftþrýstings og hæðar yfir landi. Við þetta myndast yfirþrýstingur efst í súlunni yfir landi og loftið þar tekur að streyma í átt til sjávar. Þegar loftið er þangað komið myndast lægð í háloftunum yfir sjónum. Kalda loftið tekur að sökkva niður að yfirborði sjávar. Við yfirborð sjávar myndast hæð af því að loftið er kalt. Kalda loftið skríður í átt að lægðinni sem myndaðist yfir landi og ferlið endurtekur sig. Við þetta verður hafgolan til. Þar sem sjávarloftið er oftast kaldara en loftið yfir landi getur kólnað þegar hafgolan ryðst inn á landið.
Landgola
Þegar sól tekur að setjast á kvöldin byrjar að kólna. Þar sem vind hefur lægt að mestu liggur þunnt lag af sjávarlofti inni yfir landinu. Loft yfir landi byrjar nú að kólna hraðar heldur en loft yfir sjó. Þar sem kalda loftið yfir landi hefur hærri loftþrýsting heldur en loftið yfir sjó. Byrjar loftið að leita frá landi út á sjó. Við yfirborð lands myndast hæð, en við yfirborð sjávar myndast lægð. Þar sem yfirborð sjávar er heitara en yfirborð lands á nóttunni hlýnar loftið og það byrjar að rísa. Hlýja loftið rís vegna þess að það hefur lægri þrýsting. Þegar heita loftið er komið upp í ákveðna hæð byrjar það að leita aftur til lands. Í háloftunum yfir sjó myndast hæð. Loftið í háloftunum, sem kólnaði þegar það reis upp yfir sjónum, skríður aftur frá sjó til lands. Á leiðinni byrjar loftið aftur að hlýna. Þegar yfir land er komið myndast lægð og loftið sem er nú hefur hitnað sekkur í átt að yfirborði lands. Við það kólnar loftið. Síðan endurtekur ferlið sig. Við þetta myndast landgola. Landgolan er veikari en hafgolan.
Tengill
Seewind
Beau Garrett
Beau Garrett (fædd Beau Jesse Garrett, 28. desember 1982) er bandarísk leikkona og módel sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Tron: Legacy og Criminal Minds: Suspect Behavior.
Einkalíf
Garrett fæddist í Beverly Hills, Kaliforníu en ólst upp í Topanga Canyon í Kaliforníu. Garrett byrjaði módelferil sinn hjá Guess á seinni hluta níunda áratugsins og er talsmaður fyrir Revlon.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Kelly var árið 2004 í North Shore og komið síðan fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Entourage, Wildfire og House. Árið 2010 þá var Garrett boðið hlutverk í Criminal Minds: Suspect Behavior sem Gina LaSalle, en aðeins 13 þættir voru framleiddir.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Garrett var árið 2006 í Turistas. Hefur hún síðan þá kom fram í kvikmyndum á borð við 4: Rise of the Silver Surfer, Poolside og Tron: Legacy.
2019
Janúar
thumb|right|[[Michel Temer ásamt Jair og Michelle Bolsonaro við embættistöku Bolsonaros 1. janúar.]]
Febrúar
thumb|right|Dekkjabrennur í Hinche á Haítí.
Mars
thumb|right|Blóm í minningu fórnarlambanna í Christchurch.
Apríl
thumb|right|Notre Dame í París brennur þann 15. apríl 2019.
Maí
thumb|right|Krýningarhátíð Vajiralongkorns Taílandskonungs.
Júní
thumb|right|Theresa May, ásamt Elísabetu Bretadrottningu og Donald Trump Bandaríkjaforseta í minningarathöfn um [[D-dagur|D-dag 5. júní.]]
Júlí
thumb|right|Árásarmenn á Yuen Long-stöðinni í Hong Kong.
Ágúst
thumb|right|Mótmæli gegn lögum um framsal fanga í Hong Kong.
September
thumb|right|Loftslagsverkfall í Torontó 27. september.
Október
thumb|right|Mótmælasamkoma í [[Santíagó í Síle.]]
Nóvember
thumb|right|Götuvígi við Tækniháskóla Hong Kong.
Desember
thumb|right|Bandaríkjaþing samþykkir að gefa út vantraust á Donald Trump.
27. öldin
27. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2601 til enda ársins 2700.
Finntroll
thumb|Finntroll á tónleikum í Þýskalandi. Finntroll er þjóðlagaþungarokkssveit sem stofnuð var árið 1997 í Helsinki, Finnlandi. Hljómsveitin blandar saman svartmálmi og þjóðlegum þáttum. Textarnir eru á sænsku og eru með þjóðsagnabrag; fjalla meðal annars um tröll sem fylgja tröllkóngnum Rivfader. Þau berjast gegn kristnum mönnum.
Sveitin hefur komið nokkrum sinnum til Íslands.
Sólveig Arnarsdóttir
Sólveig Arnarsdóttir (f. 26. janúar 1973) er íslensk leikkona. Hún er dóttir Arnars Jónssonar, leikara, og Þórhildar Þorleifsdóttur, leikstjóra.
Launhelgar Míþrasar
thumb|right|Lágmyndir sem sýna Míþras Launhelgar Míþrasar voru launhelgar sem stundaðar voru í Rómaveldi frá 1. til 4. aldar e.Kr. Launhelgarnar notuðust við nafn persneska guðsins Míþra (sem varð Míþras í grísku) þótt í raun væri um að ræða sérstök trúarbrögð, ólík persneskum sóróisma. Launhelgarnar voru sérstaklega útbreiddar í rómverska hernum. Hundruð Míþrasarhofa (Mithraeum) hafa fundist allt frá Sýrlandi til Bretlands.
Míþras Rómverja er oft sýndur með sólguðinum Sol Invictus. Algeng helgimynd af Míþrasi sýnir hann í anatólískum fatnaði með frýgverska húfu, drepa heilagt naut. Á myndinni eru gjarnan líka sýnd sólguðinn og tunglgyðja Luna og kyndilberarnir Cautes og Cautopates (sem stundum bera krókstafi fjárhirða í stað kyndla).
Míþrasardýrkun fór fram sem launhelgar og þátttakendur voru látnir sverja þagnareið við innvígslu. Vegna þessa eru heimildir um dýrkunina mjög af skornum skammti. Sumir fræðimenn hafa haldið því fram að fæðing Míþrasar og þar með upphaf nýs árs meðal dýrkenda hans hafi verið fæðingardagur Sol Invictus við vetrarsólhvörf, 25. desember, en aðrir telja engar haldbærar sannanir fyrir þeirri dagsetningu.
68
Árið 68 (LXVIII í rómverskum tölum)
Dáin
9. júní - Neró, rómverskur keisari.
60er
Grasfía
Grasfía (fræðiheiti: Lagorchestes hirsutus) er tegund kengúra.
Vond trú
Vond trú er hugtak í lögfræði, sem má rekja allt til Rómarréttar (mala fides). Það merkir, að maður viti um atvik, sem útiloka hann frá að öðlast eða halda tilteknum réttindum. Stundum er nóg, að hann hafi mátt vita um atvikin, svo að réttur hans glatist. Eins og nafnið bendir til, er vond trú í lögfræði andstæða við góða trú.
Heimildir
Existentialisme
Auður Vésteinsdóttir
Auður Vésteinsdóttir (10. öld) var kona Gísla Súrssonar. Hún var dóttir Vésteins Végeirssonar og Hildar Bjartmarsdóttur, konu hans. Auður og Gísli bjuggu fyrst á Sæbóli í Haukadal í Dýrafirði, síðan á Hóli í Haukadal og loks í Geirþjófsfirði. Þeim varð ekki barna auðið en ólu upp fósturdóttur sem hét Guðríður.
Auður var systir Vésteins Vésteinssonar, sem sagan gefur í skyn að Þorkell, bróðir Gísla hafi drepið. Fyrir það morð drap Gísli hins vegar Þorgrím goða, sem var mágur hans, giftur Þórdísi Súrsdóttur. Fyrir það varð Gísli sekur og var hann lengur í sekt en nokkur annar maður á Íslandi að Gretti Ásmundarsyni frátöldum.
Börkur hinn digri var seinni maður Þórdísar og að auki bróðir Þorgríms goða. Hann var því til eftirmála gagnvart Gísla, mági sínum. Börkur fékk Eyjólf gráa bónda í Otradal til að annast málið fyrir sig. Eyjólfur fór til Geirþjófsfjarðar og hafði vissu fyrir því að Gísli færi þar huldu höfði. Fór hann með digran silfursjóð og reyndi að múta Auði til að framselja Gísla. Hún lét líklega í fyrstu og taldi silfrið og sópaði því síðan niður í pyngju. Að því búnu sló hún með silfurpyngjunni svo fast sem hún gat í andlit Eyjólfi, sem fékk miklar blóðnasir af högginu. Las hún honum pistilinn og sagði þá meðal annars: „ ... Engin von var þér þess að eg myndi selja bónda minn í hendur illmenni þínu. Haf nú þetta og með bæði skömm og klæki. Skaltu það muna, vesall maður, meðan þú lifir að kona hefur barið þig. En þú munt ekki að heldur fá það er þú vildir.“ Með það hvarf Eyjólfur grái til baka í það skiptið og hafði mikla skömm af för sinni.
Eftir dráp Gísla fór Auður ásamt Gunnhildi mágkonu sinni (ekkju Vésteins) til Danmerkur og tóku þær kristna trú í Heiðabæ (Hedeby, þá í Danmörku en nú í Þýskalandi). Fóru þær síðan í suðurgöngu til Rómar og komu aldrei til baka. Ekkert er vitað um ævilok þeirra.
Ásar á Íslandi
Ásar á Íslandi er félag eikynhneigðra sem stofnað var í febrúar 2018.
Félagið rekur m.a. lokaðan spjallhóp á Facebook sem var stofnaður sumarið 2017.
Þá tók einnig hópur eikynhneigðra í fyrsta sinn í þátt í Hinsegin dögum í Reykjavík.
Rigg
Rigg er fjórða breiðskífa Stjórnarinnar.
28. öldin
28. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2701 til enda ársins 2800.
1683
Atburðir
thumb|right|Frostmarkaður á Thames 1683.
Vrahovice
Vrahovice (þýska: Wrahowitz) er borg í Tékklandi. Íbúar borgarinnar eru um 3.400 talsins.
Tenglar
vefsíða Vrahovice
Fagurfífill
Fagurfífill (fræðiheiti: Bellis perennis ) er blóm af körfublómaætt (Asteraceae). Hann er uprunninn frá Evrópu, en hefur slæðst út með mönnum víða um heim. Á Íslandi er hann orðinn ílendur á nokkrum þéttbýlisstöðum.
29. öldin
29. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2801 til enda ársins 2900.
Kúrí
Kúrí (franska Curie) er gömul mælieining fyrir geislavirkni, táknuð með Ci. Er nefnd í höfuðið á Marie og Pierre Curie. Eitt kúri samsvarar u.þ.b. geislavirkni eins gramms af radíni-226, en nákvæm skilgreining er 3,7x1010 bekerel, þ.e. 1 Ci = 37 GBq. Kúrí er ekki SI-mælieining.
Guðni Baldursson
Guðni Baldursson (4. mars 1950 – 7. júlí 2017 ) var fyrsti formaður Samtakanna ’78. Hann gengdi því hlutverki á árunum 1978-1986.
Guðni átti stóran þátt í lagalegum betrumbótum á réttindum hinsegin fólks á Íslandi.
Ævi
Guðni fæddist í Reykjavík þann 4. mars árið 1950. Foreldrar hans voru Baldur Aspar prentari og Þóra Guðnadóttir móttökuritari. Guðni lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum við Hamrahlíð árið 1970 og námi í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands árið 1976. Hann starfaði fyrir Hagstofuna og síðar Þjóðskrá Íslands í hátt í 40 ár.
Guðni var á meðal stofnfélaga Samtakanna '78 og var fyrsti formaður samtakanna. Hann var einnig stofnfélagi í Alnæmissamtökunum (síðar HIV Ísland) og sat í stjórn þess félags í rúm 30 ár. Hann var einnig fyrsti opinberlega samkynhneigði Íslendingurinn til þess að bjóða sig fram í Alþingiskosningum en hann tók sæti á lista Bandalags jafnaðarmanna vegna alþingiskosninganna árið 1983. Guðni lagði áherslu á að framboð hans væri ekki vegna persónulegs metnaðar heldur hluti af baráttu samkynhneigðra fyrir sýnileika og jafnrétti. Til að undirstrika það var ósk Guðna sú að hann yrði ekki titlaður viðskiptafræðingur á framboðslistanum heldur formaður Samtakanna '78.
Lífsförunautur hans, Helgi Viðar Magnússon dó árið 2003 en þeir hófu sambúð árið 1979.
Tölvuþrjótur
Tölvuþrjótur (einnig tölvurefur, hjakkari, hakkari eða tölvuhakkari) í almennu tali á við einstakling sem nýtir sér afburða tölvukunnáttu sína til að brjótast inn í tölvukerfi (eða gagnavinnslukerfi) í þeim tilgangi að hagnast, stela upplýsingum, vinna skemmdarverk eða einfaldlega vegna þess að hann stenst ekki mátið. Í nútímanum hefur myndast stærðarinnar „undirmenning“ tölvuþrjóta í netheiminum. Tölvuþrjótar eru einnig þekktir fyrir að hanna og þróa tölvuvírusa sem þeir nota í sama tilgangi. Margir tölvuþrjótar af gamla skólanum, sem látið hafa af aðgangsbrotum sínum, hafa skapað sjálfum sér veglegan frama með því að selja tölvufyrirtækjum þekkingu sína og búa til öryggisforrit sem hafa það meginmarkmið að verjast árásum tölvuþrjóta og vírusa.
Julian Assange forsprakki uppljóstrunarsíðunar Wikileaks er dæmi um tölvuþrjót af gamla skólanum sem hefur nýtt sér þekkingu sína til að skapa hina umdeildu vefsíðu.
Flokkun
Tölvuþrjótum hefur verið skipt í þrjá megin hópa og þeim gefnir litir eftir því hvernig aðgangsbrot þeir stunda. Þessi flokkun hófst eftir að lög um „innbrot“ og gagnastuld úr tölvukerfum voru sett laggirnar, flokkunin var upprunalega gerð til þess að auka skilning almennings á mismunandi aðgangsbrotum tölvuþrjóta og aðgreina betur þá sem stunda glæpsamleg athæfi og þá sem stunda löglegt „tölvufikt“. Tölvuþrjótur þarf ekki endilega að stunda glæpsamleg aðgangsbrot en þar sem fréttamiðlar hafa notað sama hugtakið til að fjalla um allar gerðir tölvuþrjóta í gegnum tíðina er þessi flokkun lítið þekkt og allar gerðir þeirra hljóta oftar en ekki glæpsamlegan stimpil í augum almennings. Flokkun tölvuþrjóta er:
Tölvuþrjótar í vinsælli dægurmenningu
Kvikmyndir Bækur
Vale of Leven F.C.
Vale of Leven Football Club er skoskt knattspyrnufélag frá bænum Alexandria í Vestur-Dunbartonshire. Það var stofnað árið 1872, lagt niður árið 1929 en endurstofnað tíu árum síðar. Það var í hópi öflugustu liða á upphafsárum skosku knattspyrnunnar, varð þrívegis bikarmeistari og komst fjórum sinnum að auki í úrslitaleik keppninnar ár árunum 1877-90.
Saga
Nágrannaliðin Vale of Leven og Renton voru stórveldi á knattspyrnusviðinu á seinni hluta 19. aldar. Vale of Leven varð bikarmeistari þrjú ár í röð 1877-9. Árið 1878 hélt liðið suður fyrir landamærinn og sigraði ensku bikarmeistarana The Wanderers á Kennington Oval þrátt fyrir að heimamenn nytu góðs af því að leikið var eftir enskum reglum sem voru lítillega frábrugðnar þeim skosku. Auk knattspyrnu lagði félagið stund á fleiri íþróttir og vann t.a.m.meistaratitil í knattleiknum shinty árið 1879.
Þegar skosku deildarkeppninni var komið á laggirnar árið 1890 var Vale of Leven meðal stofnfélaga. Þegar þar var komið sögu stóð liðið hins vegar í skugganum af ríkari félögum frá Glasgow og grannliðinu Dumbarton. Á öðru keppnisárinu endaði Vale of Leven á botninum og tókst ekki að vinna leik. Ekkert annað lið náði þeim vafasama árangri fyrr en Brechin gerði slíkt hið sama árið 2018. Eftir þessa útreið ákvað Vale of Leven að draga sig út deildarkeppninni.
Árið 1905 hóf félagið keppni í nýstækkaðri 2. deild: Þar var liðið lengst af í basli og féll árið 1924 niður í hina skammlífu þriðju deild sem lögð var niður skömmu síðar. Við tók stutt skeið í héraðsdeildum uns félagið varð gjaldþrota árið 1929 og hvarf úr bókum skoska knattspyrnusambandsins.