cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Útburður
Útburður er það þegar barn, yfirleitt nýfætt, er borið út, þ.e. skilið eftir á víðavangi til þess að deyja. Áður fyrr urðu það stundum örlög óvelkominna barna að vera borin út, ekki síst þegar þau fæddust utan hjónabands og ekki mátti fréttast um fæðinguna til að forðast hneyksli. Börn sem komu undir í blóðskammarmálum voru líka gjarnan borin út. Barnaútburður tíðkaðist í heiðni, og við kristnitöku var það eitt sérákvæðanna að hann yrði áfram heimilaður, þótt það hafi verið tekið aftur á 11. öld. Barnaútburður en ein tegund dulsmála.
Hjátrú tengdist útburði. Útburðir voru sagðir ganga aftur, stundum til að skaprauna mæðrum sínum, og útburðarvæl voru stundum sögð heyrast og þóttu ekki vera góðs viti. Allmargar íslenskar þjóðsögur fjalla um útburði, og er „Móðir mín í kví, kví“ líklega þeirra þekktust.
Lýsing á útburði
Brynjúlfur Jónsson frá Minna-Núpi safnaði þjóðsögum fyrir Jón Árnason á sínum tíma. Seinna var gefin út bókin: Tillag til alþýðlegra fornfræða, þar sem var að finna ýmislegt efni sem aldrei hafði birst áður. Þar á meðal er þessi lýsing á útburði:
Mistilteinn
Viscum album er tegund í Santalaceae, almennt þekkt sem mistilteinn. Hann er innfæddur í Evrópu og vestur og suður Asíu.
Balfour-yfirlýsingin
thumb|right|Balfour-yfirlýsingin í bréfinu til Rothchilds lávarðar. Balfour-yfirlýsingin frá árinu 1917 var bréf sem Arthur James Balfour, utanríkisráðherra Bretlands, sendi Walter Rothschild, leiðtoga í samfélagi gyðinga í Bretlandi, og fól í sér stuðningsyfirlýsingu við málstað zíonista. Yfirlýsingin er svohljóðandi:"Ríkisstjórn hans hátignar er meðmælt því að í Palestínu verði komið á fót heimalandi Gyðinga, og mun gera sitt ítrasta til að greiða fyrir framkvæmd þessari, enda ljóst að ekkert skuli gert sem standa kann í veginum fyrir borgaralegum eða trúarlegum réttindum þeirra samfélaga sem fyrir búa í Palestínu og ekki heyra til Gyðinga, né heldur réttindum eða pólitískri stöðu Gyðinga í öðrum löndum."Efni skjalsins var ekki í samræmi við Sykes–Picot-samkomulagið sem Bretar höfðu gert við Frakka, né heldur Hussein–McMahon-samskiptin, en var engu að síður innlimað í stefnu um yfirráð yfir landsvæði Mið-Austurlanda eftir heimsstyrjöldina fyrri.
Emmaboda
thumb|right|200px|[[Emmaboda kirkja]] Emmaboda er þéttbýli í sveitarfélaginu Emmaboda i Svíþjóð.Þar búa 4 824 manns (2010).
Balfour-yfirlýsingin
Afleiðingar Balfour-yfirlýsingarinnar urðu miklar og alvarlegar og sér ekki enn fyrir endann á þeim, enda er hlutur hennar í langvarandi deilu Ísraela og Palestínumanna stór.
Staðalfrávik
thumb|right|Graf sem sýnir staðalfrávik σ frá falli sem nefnt er μ. Staðalfrávik er í líkindafræði og tölfræði mæling dreifingar í safni gilda, t.d. slembibreytu, líkindadreifingar, þýðis eða gagnasafns. Staðalfrávik er skilgreint sem kvaðratrót af dreifni en dreifni er meðaltal kvaðrata frávika frá meðaltali gilda safnsins. Þetta felur það í sér að til þess að reikna staðalfrávikið þarf að gera eftirfarandi: reikna meðaltalið, finna frávik allra gilda frá meðaltalinu og hefja þau öll í annað veldi, reikna meðaltal þessara kvaðrata og draga kvaðratrót af því meðaltali. Til eru ýmsar aðrar leiðir til þess að finna staðalfrávikið.
Balfour-yfirlýsingin
Bakgrunnur
Tilurð Balfour-yfirlýsingarinnar má rekja til heimspólitíkur á tímum ritunar. Með skjalinu var ætlunin að afla stuðnings gyðinga, einkum í Rússlandi, Bandaríkjunum og Þýskalandi, við málstað Bandamanna í heimsstyrjöldinni fyrri, og um leið tryggja hagsmuni Bretlands í Mið-Austurlöndum að stríði loknu. Ljóst er að Bretar ofmátu áhrifamátt gyðinga í umræddum löndum og mögulega má rekja tildrög yfirlýsingarinnar að einhverju leyti rekja til and-semítískra hugmynda um gyðinga sem dulda áhrifamenn í samfélaginu.
Vaxtarsprotinn
Vaxtarsprotinn eru íslensk verðlaun sem afhent eru árlega en tilgangur verðlaunanna er að „...vekja athygli á góðum árangri sprotafyrirtækja í örum vexti og skapa þannig aukinn áhuga og skilning á uppbyggingarstarfi þessara fyrirtækja“.
Balfour-yfirlýsingin
Heimaland Gyðinga eða þjóðríki Gyðinga
Balfour-yfirlýsingin var vandlega orðuð og margræð. Hvert orð yfirlýsingarinnar var varlega og vísvitandi valið með það að leiðarljósi að lofa ekki of miklu landsvæði í Palestínu til zíonista né heldur skuldbinda bresku krúnuna um of gagnvart hreyfingunni. Í lagalegum skilningi var orðalagið „heimaland Gyðinga“ merkingarsnautt, ólíkt hugtakinu „þjóðríki“, og því óljóst hvort túlka bæri textann sem stuðningsyfirlýsingu við formlega stofnun þjóðríkis gyðinga eða ekki. Á Mið-Austurlöndum hafa alltaf búið gyðingar, en jafnan verið í minnihluta, og fyrstu áratugina eftir útgáfu yfirlýsingarinnar höfnuðu bæði bresk yfirvöld, auk sumra innan zíonistahreyfingarinnar, því að stofnun sérstaks þjóðríkis stæði til. Þó litu margir svo á að með tíð og tíma yrði ríki stofnað, að því gefnu að gyðingar hefðu flust til svæðisins í nægilegum mæli og náð þar meirihluta. Aðrir, líkt og Chaim Weizmann, litu alltaf svo á að markmið zíonista væri að Palestína yrði „jafn gyðingleg og England væri enskt“.
Naðurtunguætt
Naðurtunguætt (fræðiheiti:Ophioglossaceae) er ætt burkna. Þó benda sumar rannsóknir til meiri skyldleika við blómplöntur.
Staðalfrávik
Staðalfrávik er jafnan táknað með gríska bókstafnum σ (sigma).
Cato
Cato getur átt við eftirfarandi:
Balfour-yfirlýsingin
Heimaland Gyðinga eða þjóðríki Gyðinga
Fyrstu drög yfirlýsingarinnar fólu ekki í sér neina skuldbindingu til að tryggja réttindi annarra íbúa Palestínu en gyðinga en m.a. fyrir tilstilli Edwin Samuel Montagu, sem var and-zíonískur gyðingur og meðlimur bresku stjórnarinnar, var seinni hlutanum bætt við enda taldi Montagu að annars yrði yfirlýsingin vatn á myllu gyðingahatara um heim allan. Tillögu Frakka um að yfirlýsingin tæki til pólitískra réttinda annarra en gyðinga, auk borgaralegra og trúarlegra réttinda, var hafnað.
Eftirköst
Í augum margra Araba var Balfour yfirlýsingin hrein og klár svik en Arabar höfðu margir hverjir barist með Bretum gegn yfirráðum Ottómanveldisins í þeirri von að það myndi leiða til sjálfstæðis þeirra. Arabar sem aðhylltust kristni og íslam lýstu yfir miklum áhyggjum af því að svo virtist sem gyðingar hefðu í hyggju að skapa einsleitt ríki gyðinga og að þar væri ekki gert ráð fyrir öðrum trúarhópum.
Sendinefnd frá Bandalagi múslíma og kristinna, undir forystu Musa al-Husayini, lýsti opinberri vanþóknun sinni þann 3. nóvember 1918, degi eftir skrúðgöngu síonista á ársafmæli Balfour yfirlýsingarinnar. Nefndin skilaði inn undirskriftalista til Ronald Storrs, sem var hæstráðandi Breta á svæðinu:
„Vér höfum ekki komist hjá að verða vitni að stórum hópum gyðinga sem veifa stórum spjöldum og hlaupa um göturnar og hrópa slagorð sem oss svíður undan. Þeir draga ekki dul á það að þeir sjái nú Palestínu sem sitt þjóðarheimili. Þessi sama Palestína er hið heilaga land feðra okkar og grafreitur forfeðra okkar. Öldum saman hafa Arabar búið á þessu landi og vottað því ást sína, jafnvel látið lífið til varnar því... Við Arabar, bæði múslímar og kristnir, höfum alltaf haft samúð með gyðingum vegna ofsókna á hendur þeim í öðrum löndum... En það er stór munur á slíkri samúð og því að samþykkja skilyrðislaust slíkt ríki sem þeir vilja stofna. Ríki sem ætlar sér yfir oss að ráða og skipta sér af okkar málum.“
Áætlanir þeirra hópa sem höfðu hagsmuna að gæta í Palestínu sköruðust verulega. Arabar vildu sitt sjálfstæða ríki, síonistar þráðu ríki Gyðinga og Bretar vildu halda svæðinu sem breskri nýlendu. Reiði kraumaði meðal Araba vegna heimsvaldastefnu Breta og þjóðernisstefnu síonista. Sérstaklega versnaði ástandið eftir valdastöku nasista í Þýsklandi 1933 en þá flúðu gyðingar í þúsundatali frá Evrópu. Um 170.00 gyðingar komu til Palestínu á árunum 1933 til 1936 sem olli miklu uppnámi meðal Araba á svæðinu.
Balfour-yfirlýsingin – með sínu tvíræða orðalagi og mótsögnum - gerði því lítið annað en að valda enn meiri vandræðum og ruglingi sem ekki sér enn fyrir endann á.
Snæreynir
Snæreynir (Sorbus forrestii) er reynitegund. Hún er nefnd eftir George Forrest (1873-1932), breskum plöntusafnara.
Lýsing
Lítið tré eða runni með blágrænum fjöðruðum blöðum. Blómin eru hvít í hálfsveip. Berin eru skærhvít með rauðleitum enda. Hæð er allt að 12 metrum en yfirleitt 4-8 metrar.
Útbreiðsla
NV-Yunnan í Kína.
Brasídas
Brasídas (forngríska: Βρασίδας) (d. 422 f.Kr.) var spartverskur herforingi í Pelópsskagastríðinu. Hann lést í orrustunni við Amfipólis árið 422 f.Kr. en fráfall hans og aþenska stjórnmálamannsins Kleons, sem einnig féll í sömu orrustu, greiddu götuna fyrir friðarsamningum Níkíasar ári síðar.
Jónas Fr. Jónsson
Jónas Fr. Jónsson (f. 1966), lögmaður með réttindi til málflutnings fyrir héraðsdómstólum, Landsrétti og Hæstarétti og eigandi lögmannsstofunnar Rökstóla ehf. sem veitir alhliða lögmannsþjónustu en leggur sérstaka áherslu á löggjöf á sviði viðskipta, einkum fjármálaþjónustu, og Evrópurétt. Stjórnarformaður Alfreðs ehf. atvinnuleitarmiðils. Varamaður í félagsdómi. MBA frá Vlerick Leuven Gent Management School (2003) og L.LM-gráða í lögum frá Cambridge University (1996). Meðhöfundur skýrslu sem Samtök fjármálafyrirtækja gáfu út haustið 2016 um breytingar á regluverki fjármálamarkaða á Íslandi, í Evrópu og Bandaríkjunum í kjölfar fjármálakreppunnar árið 2008.
Árin 2013–2017 gegndi Jónas formennsku í stjórn Lánasjóðs íslenskra námsmanna, fimmtu stærstu lánastofnunar landsins með rúmlega 200 milljarða króna í heildarútlán. Árin 2010–2013 var Jónas stjórnarformaður Keldunnar sem þá var upplýsingavefur um fjármálaþjónustu. Jónas hefur verið fyrirlesari í Háskólanum í Reykjavík og kennt MBA-nemum viðskiptalögfræði (2005–2018) auk þess sem hann kenndi hluta námskeiðs í BA-námi um Ísland og Evrópusambandið (2004–2008).
Jónas var forstjóri Fjármálaeftirlitsins (FME) frá 18. júlí 2005 til 1. mars 2009. Sem slíkur vann hann að því að stækka og efla stofnunina á sama tíma og íslenskt fjármálakerfi óx á leifturhraða (það þrefaldaðist á tímabilinu 2003–2005), en það fól m.a. í sér skipulagsbreytingar, auknar fjárveitingar í áföngum og fjárfestingu í hæfni starfsfólks auk þess sem áhersla var lögð á uppfærslu upplýsingatækni. Fjöldi starfsfólks hjá FME næstum tvöfaldaðist á árunum 2005–2008 og fjárveitingar þreföldust, sbr. umfjöllun um starfsemina í FSAP-úttekt Alþjóðagjaldeyrissjóðsins um Ísland árið 2008, þ.e. málsgreinar 48–53.
Í október 2008 leiddi alþjóðlega fjármálakreppan til falls viðskiptabankanna þriggja. Með neyðarlögum fól Alþingi eftirlitsstofnuninni að koma reglu á innlent fjármálakerfi. Verkefnið fólst í rauninni í áfallastjórnun, þ.e. að taka stjórnina í föllnu bönkunum, halda þeim í rekstri og ákveða um framhaldið. Bönkunum var skipt í nýja banka (innlendan rekstur) og gamla banka (erlendan rekstur) en þeir fóru í slitameðferð. Enn fremur voru hafnar rannsóknir á lögbrotum í föllnu bönkunum sem sumar leiddu til fangelsisdóma yfir fyrrverandi bankamönnum.
Í stjórnarkreppunni í kjölfarið á bankahruninu sagði Björgvin G. Sigurðsson viðskiptaráðherra, sem einnig var ráðherra bankamála, af sér og skömmu síðar ríkisstjórnin. Jónas sagði starfi sínu lausu og samdi um starfslok í lok febrúar 2009.
Jónas var framkvæmdastjóri Innra markaðssviðs Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) 2000–2005 og veitti þannig forstöðu stærsta sviði alþjóðastofnunar sem fylgist með að EFTA-ríkin, Noregur, Ísland og Liechtenstein, uppfylli skuldbindingar sínar samkvæmt EES-samningnum milli þessara ríkja og Evrópusambandsins. Skuldbindingarnar varða innleiðingu og framkvæmd evrópskrar löggjafar um frjálst flæði vöru, fólks, þjónustu og fjármagns og tengdra málaflokka eins og umhverfisréttar og neytendaverndar.
Áður en Jónas hóf störf hjá Eftirlitsstofnun EFTA var hann aðstoðarframkvæmdastjóri og lögfræðingur hjá Verzlunarráði Íslands og sá um rekstur skrifstofunnar og fyrirsvar gagnvart félagsmönnum og utanaðkomandi aðilum. Auk þess veitti hann ráðgjöf um löggjöf á sviði viðskiptamála.
Foreldrar Jónasar eru Jón Magnússon, fv. Alþingismaður, og Halldóra Rafnar (f. 31. maí 1947), kennari og blaðamaður.
Hideto Takahashi
Hideto Takahashi (fæddur 17. október 1987) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
Innherjaviðskipti
Innherjaviðskipti er orð sem haft um viðskipti með verðbréf, einkum hlutabréf, sem skráð eru í kauphöll þegar annaðhvort kaupandi eða seljandi, eða þeir báðir, hafa aðgang að upplýsingum sem ekki hafa verið gerðar opinberar en væru líklegar til að hafa áhrif á markaðsverð ef svo væri.
Sifjaspell
Sifjaspell (blóðskömm eða frændsemisspell og stundum líka blóðskylda) eru samræði skyldmenna, til dæmis föður og dóttur, sonar og móður eða systkina. Á þeim hefur hvílt bannhelgi frá alda öðli, og tengist það eflaust því að ef of skyldir einstaklingar eignast saman afkvæmi eru stórauknar líkur á því að arfgengir sjúkdómar innan fjölskyldunnar erfist til afkvæmisins. Í kristnum lagaskilningi fyrri alda töldust hjón vera „eitt hold“, og taldist því t.d. samræði manns við mágkonu sína til sifjaspella, og var fólk stundum tekið af lífi fyrir þær sakir, en sifjaspell voru dauðasök samkvæmt stóradómi. Meðal annars vegna hinna hörðu viðurlaga var barnsburði stundum leynt, og barnið þá frekar borið út en að upp kæmist.
Samningsveð
Samningsveð eru þau veð sem stofnuð eru samkvæmt löggerningi sem veiti móttakanda rétt til þess að krefjast fullnustu í veðandlaginu ef á reynir. Í íslenskum rétti er eingöngu heimilt að stofna til samningsveðs í þeim verðmætum sem lög leyfa og einnig ályktað að ef aðili má ekki framselja tiltekinni eign til annars tiltekins aðila megi heldur ekki nýta hana sem veð til sama aðila. Meginreglan er að stofna megi til samningsveðs ýmist með munnlegum eða skriflegum hætti, nema annað sé sérstaklega tekið fram í lögum.
Eftir atvikum gæti viðkomandi aðila verið bannað að veðsetja tiltekna eign sökum einkaréttarlegrar kvaðar sem hann er bundinn af, til að mynda vegna kvaðar í erfðaskrá.
Samþykki
Hver sem stofnar til samningsveð þarf annað hvort að vera eigandi veðandlagsins eða hafa samþykki eigandans til þeirrar veðsetningar. Þá er möguleiki að eigandinn sé háður samþykki annars aðila, eins og sameigenda sinna í sérstakri sameign, skiptastjóra þrotabús, stjórnar lögaðila, eða maka sínum ef svo ber undir. Þá er litið svo á að samþykki einhvers sem sé ólögráða gæti verið ógilt.
Lögmætisreglan
Lögmætisreglan er réttarregla í lögfræði er felur í sér að ákvarðanir stjórnvalda hverju sinni þurfa að byggja á viðhlítandi réttarheimildum ef þær eru íþyngjandi fyrir hinn almenna borgara. Mismunandi er eftir ríkjum hvort og með hvaða hætti þetta skilyrði kemur fram í löggjöf, þ.e. hvort það sé beinlínis tekið fram eða sé ráðið af henni.
Jonestown
Jonestown var lítið þorp í norðvestur hluta Gvæjana sem var reist af sértrúarsöfnuðinum Peoples Temple. Jonestown var stofnað á miðjum sjöunda áratugnum af leiðtoga safnaðarins, Jim Jones. Um 1000 manns bjuggu þar þegar mest var. Jonestown öðlaðist heimsathygli árið 1978 þegar um 900 safnaðarmeðlimir frömdu sjálfsmorð.
Uppruni
The Peoples Temple var sértrúarstöfnuður sem var stofnaður í Indianapolis, Indiana, á miðjum fimmta áratugnum. Á sjötta áratugnum hafði fækkað í söfnuðinum og taldi hann ekki nema nokkur hundruð meðlimi. Söfnuðurinn var við það að leggjast niður þegar Jones tókst að koma á sambandi milli safnaðarins og samtakanna Disciples of Christ. Þetta nýja samband efldi mannorð Peoples Temple, jók meðlimafjöldann og um leið áhrif Jim Jones. Árið 1965 flutti Jones ásamt 80 meðlimum til Redwood dals í Mendocina sýslu, Kaliforníu, þar sem þau töldu sig vera hólpin ef kæmi til kjarnorkuárásar á Bandaríkin. Árið 1972 flutti Jones söfnuð sinn til San Francisco, Kaliforníu og opnaði fleiri kirkjur í Los Angeles, Kaliforníu. Í San Francisco breytti Jones pólitískri ímynd sinni, breyttist úr andstæðingi kommúnisma í sósíalista, ásamt því að hann tók að styðja efnilega pólitíska frambjóðendur munnlega. Jones var skipaður í borgarnefnd og veitti fjárstyrki til dagblaða á svæðinu með því markmiði að standa við fyrsta boðorðið. Jones hóf góðgerðarstarfssemi með því markmiði einu að safna að sér liði fátækra.
Eftir fjölda hneykslismála sem upp komu varðandi Peoples Temple og rannsóknir á skattsvikum forkólfa þess í San Francisco, hóf Jones að skipuleggja flutning safnaðarins á ný. Árið 1974 tók Jones á leigu um 15.4 km² frumskógarsvæði hjá ríkisstjórninni í Gvæjana. Meðlimir safnaðarins hófu framkvæmdir á Jonestown undir eftirliti eldri safnaðarmeðlima. Jones sneri aftur til Kaliforníu árið 1977 og hvatti alla meðlimi safnaðarins til að flytja til Jonestown, sem hann kallaði „Landbúnaðarverkefni Peoples Temple“. Árið 1977 hafði íbúabyggð í Jonestown verið um 50 manns en fjölgað í yfir 900 manns árið 1978.
Stofnun Jonestown
Margir meðlimir safnaðarins trúðu því að Gvæjana, eins og Jones hafði lofað, yrði paradísi líkast. Vinna fór fram sex daga vikunnar, frá sjö á morgnana til sex á kvöldin og steig hitinn oft á tíðum upp í 38°.
Ýmsum refsingum var beitt á meðlimi sem voru taldir eiga við alvarleg hegðunarvandamál að stríða. Aðferðinar voru meðal annars að loka þá inni í þröngum viðarkössum og voru börn neydd til að eyða nótt í brunni, stundum á haus. Meðlimir sem reyndu að flýja voru dópaðir upp þar til þeir voru ófærir um slíkt. Vopnaðir verðir vöktuðu svæðið dag og nótt til að þorpsbúar Jonestown viðhéldu tryggð sinni við Jones.
Börn voru sett í samfélagsumönnun, áttu að ávarpa Jones sem „pabba“ og var einungis leyft að sjá foreldra sína í stuttan tíma á kvöldin. Einnig fullorðnir urðu að ávarpa Jones sem „faðir“ eða „pabbi“.
Fjöldasjálfsmorðin sem síðar áttu eftir að gera Jonestown að heimsþekktu þorpi voru æfð á svokölluðum „hvítum nóttum“. Í eiðsvarinni yfirlýsingu lýsti flóttamaður einn frá Jonestown, Deborah Layton, hvernig æfingarnar fóru fram.
''„Öllum, þar á meðal börnunum, var sagt að mynda röð. Þegar röðin gekk fram var okkur rétt lítið glas með rauðum vökva í til að drekka. Okkur var sagt að vökvinn innihéldi eitur og að við myndum deyja á næstu 45 mínútum. Við gerðum öll það sem okkur var sagt. Þegar það var komið að þeim tímapunkti sem það hefði tekið eitrið að virka, tilkynnti Jones okkur að þetta væri í raun ekki eitur, en að við höfðum staðist hollustuprófið. Hann aðvaraði okkur að það yrði ekki langt í það að það yrði nauðsyn fyrir okkur að falla fyrir eigin hendi.“''
Rannsóknir
Þriðjudaginn 14. nóvember 1978, flaug þingmaðurinn Leo Ryan, demókrati frá San Francisco, til Gvæjana ásamt 18 manna sendinefnd. Sendinefndin samanstóð af embættismönnum, fjölmiðlafólki og meðlimi í hópi sem kallaði sig „áhyggjufullir ættingjar meðlima Peoples Temple“.
Ryan og hópnum var falið að rannsaka ásakanir um brot á mannréttindum, óheiðarlega fangelsun, sviksamar eignaupptökur á bæði peningum og vegabréfum meðlima safnaðarins, æfingar á fjöldasjálfsmorðum og morð á 7 meðlimum sem höfðu reynt að komast undan Jonestown. Frá þeim tíma þegar Ryan og aðrir komu á miðnætti í Georgetown, höfuðborg Gvæjana, miðvikudaginn 15. nóvember, voru engin merki um það að hlutirnir myndu ganga greitt fyrir sig. Hótelherbergi sem höfðu verið pöntuð voru upptekin og varð hópurinn að finna annan samastað. Næstu daga neituðu lögfræðingar Jonestown að tala við Ryan og hóp hans um mál tengd Jonestown.
Meðan á dvöl Ryans stóð, heimsótti hann höfuðstöðvar Peoples Temple í úthverfi Lamaha Gardens og talaði Ryan meðal annars við safnaðarmeðliminn Laura Johnston Kohl og fleiri sem sýndu honum höfuðstöðvarnar. Ryan bað um að fá að tala við Jim Jones en Sharon Amos, sem var æðsti safnaðarmeðlimurinn á svæðinu, sagði Ryan að það væri ekki möguleiki þar sem heimsókn hans hefði ekki verið tilkynnt með fyrirvara.
Heimsókn Leo Ryan til Jonestown
thumb|Leo Ryan árið 1977. Síðla morguns föstudagsins 17. nóvember, tilkynnti Ryan að hann myndi fara til Jonestown um 14:30, sama hvernig stundatöflu Jim Jones væri háttað. Hópurinn hélt til Jonestown nokkrum klukkutímum síðar og lentu á Port Kaituma flugvellinum sem var í 10 km fjarlægð frá Jonestown. Einungis Ryan og þremur öðrum úr hópi hans var upphaflega hleypt inn í Jonestown en afgangurinn af hópnum fékk að koma eftir sólsetur.
Fyrsta kvöldið sem Ryan og hópur hans voru í heimsókn var haldin veisla og tónleikar honum til heiðurs. Meðlimir safnaðarins voru vandlega valdir af Jones til að fylgja ákveðnum aðilum úr hópi Ryans um svæðið. Sumir safnaðarmeðlimirnir voru óánægðir og litu á heimsókn Ryans sem vandræði sem hann hafði komið með að utan, á meðan aðrir sinntu sínum daglegu verkum. Tveir meðlimir safnaðarins, Vernon Gosney og Monica Bagby, gerðu tilraun í að láta vita að þau vildu komast burt frá staðnum. Gosney rétti blaðamanninum Don Harris blað sem á stóð „Vernon Gosney og Monica Bagby. Vinsamlegast hjálpið okkur að komast burt frá Jonestown.“
Þessa nótt gisti Ryan ásamt þremur úr sendinefndinni í Jonestown en öðrum í hópnum var sagt að þeir yrðu að finna sér annan samastað yfir nóttina. Þau fóru því til Port Kaituma og gistu á litlu kaffihúsi.
Síðla morguns þann 18. nóvember, vaknaði Jim Jones og NBC fréttamennirnir réttu honum blaðið sem Vernon Gosney hafði látið þá fá. Jones brást illa við og sagði að þeir sem vildu fara myndu „ljúga“ og eyðileggja Jonestown. Jones og margir aðrir safnaðarmeðlimur litu á sig sem fjölskyldu sem hefði skyldu og rétt til þess að standa saman. Þá stigu tvær fjölskyldur fram og báðu um að verða fylgt út úr Jonestown með sendinefnd Ryans.
Jones gaf þeim leyfi til þess að fara ásamt að láta þau fá peninga og vegabréf. Jones sagði einnig að þau væru ávallt velkomin aftur til Jonestown. Þetta kvöld voru langar rökræður á svæðinu. Jones hafði frétt að fjölskyldurnar hefðu yfirgefið svæðið fótgangandi og var í uppnámi vegna þessara atburða.
Ofbeldi brýst út
Vegna þess að fleiri vildu yfirgefa Jonestown en gert hafði verið ráð fyrir og takmarkaðan sætafjölda í flugvélinni, ákvað Ryan að senda hóp á flugvöllinn, vera á svæðinu með þeim sem ekki kæmust með og bíða eftir öðru flugi.
Safnaðarmeðlimurinn Don Sly (viðurnefni „Ujara“) réðst á Ryan með hníf, að fyrirskipun Jones, á meðan Jones sjálfur horfði á og kippti sér lítið upp við atvikið. Tveir menn drógu Sly af Ryan og í átökunum slasaðist Sly og blóð hans slettist yfir Ryan. Þetta var ein af mörgum skipunum Jones þennan dag þar sem hann hafði fengið hliðholla meðlimi til að hefja róttækar aðgerðir gegn sendinefndinni án þess að aðrir hliðhollir meðlimir vissu af. Þetta orsakaði mikla ringulreið meðal meðlima. Þrátt fyrir að þingmaðurinn hafi ekki slasast alvarlega, gerði hann sér grein fyrir að sendinefndin og aðrir væru í mikilli hættu.
Pat Fraley
Patrick Howard "Pat" Fraley (f. 1949) er bandarískur leikari.
Jonestown
Ofbeldi brýst út
Stuttu áður en sendinefndin yfirgaf Jonestown heimtaði Larry Layton, hliðhollur meðlimur Peoples Temple, um að koma með. Þetta vakti grunsemdir hjá öðrum sem sagt höfðu skilið við Jones en Ryan og sendinefndin leiddu það hjá sér.
Sendinefnd Ryans og 16 fyrrverandi meðlimir Peoples Temple yfirgáfu Jonestown og héldu til Port Kaituma flugvallarins, þar sem tvær flugvélar skyldu flytja hópinn á brott. Áður en fyrri vélin tók á loft, tók Larry Layton upp byssu sem hann hafði falið og byrjaði að skjóta á farþegana. Hann særði Monicu Bagby og Vernon Gosney en var afvopnaður af Dale Parks.
Um sama leyti birtist pallbíll á flugvellinum, en í honum voru vopnaðir safnaðarmeðlimir og hófu að skjóta á sendinefndina og fyrrverandi meðlimi. Leo Ryan varð fyrir skoti og lést ásamt fjórum öðrum blaðamönnum. Nokkrar sekúndur af skothríðinni náðust á myndband af NBC myndatökumanninum Bob Brown, en vél hans hélt áfram að mynda eftir að hann hafði verið skotin til bana. Annarri flugvélinni tókst að hefja sig á loft og fljúga til Georgetown. Aðrir flúðu inn í frumskóginn sem umkringdi flugvöllinn.
Það tók marga klukkutíma fyrir þá 10 sem höfðu lent í skotárásinni að safnast saman og eyddu þau nóttinni á kaffihúsi í Port Kaituma. Flugvél frá yfirvöldum Gvæjana kom til að flytja burt særða morgunin eftir.
Fjöldamorð og sjálfsmorð
Það er nokkuð óljóst hvað gerðist í raun og veru í Jonestown að kvöldi 18. nóvember 1978. Fjölmiðlar hafa jafnan greint frá atvikinu sem fjöldasjálfsmorði en síðastliðin ár hafa komið upp hugtök eins og „morð-sjálfsmorð“ í tengslum við Jonestown. Þeir sem að trúa því að þetta hafi í raun og veru verið fjöldasjálfsmorð játa þó flestir að 287 börn hafi aldrei getað fallist á athafnirnar og voru þar af leiðandi myrt. Margir aðrir benda á sönnunargögn sem að sýna fram á það að allir 909 sem létust í Jonestown hafi í raun verið myrtir.
Jim Jones kallaði meðlimi á fund í Jonestown snemma kvölds. Áður en fundurinn hófst voru aðstoðarmenn byrjaðir að fylla ker með ávaxtadrykk sem innihélt valíum, Chloral hydrate og að öllum líkindum blásýru. Þegar fólk hafði safnast saman á fundinn tilkynnti Jones þeim að einn meðlimur Peoples Temple sem komist hafði undan með sendinefndinni myndi hefja skothríð í flugvélinni sem myndi valda því að hún myndi brotlenda í frumskóginum. Hann fullyrti að ef einhverjir eftirlifendur yrðu myndu þeir valda söfnuðinum skaða, „þeir munu misþyrma börnunum okkar, þeir munu misþyrma fólkinu hérna og þeir munu misþyrma eldri borgurum. Við getum ekki sætt okkur við slíkt og það eina sem þarf að gera er að taka sopa og fara að sofa. Það er það sem dauðinn er, svefn.“ Áður en morð-sjálfsmorðin fóru fram, rökræddi Jones við að minnsta kosti einn meðlim sem mótmælti ákvörðuninni harðlega. 43 mínútna segulbandsupptaka var skilin eftir á svæðinu og á spólunni er allt sem fram fór.
Börnunum var byrlað eitur fyrst og fjarlægðu starfsmenn börnin frá foreldrum sínum og létu þau standa í röð. Sumir foreldrar fóru með börnunum sínum. Eitrinu var sprautað í munn barnanna með plast sprautum. Sjónarvotturinn Stanley Clayton, sem aðstoðaði börnin er höfðu fengið eiturskammt, fullyrti að mörg börn höfðu veitt viðnám og þurfti að halda þeim niðri til að koma eitrinu í þau. Menn hafa notað þau rök að ástæðan fyrir að fullorðna fólkið í söfnuðinum hafi framið sjálfsmorð án mótmæla, hafi verið áfallið eftir að hafa séð á eftir 287 börnunum í dauðann.
Cat Deeley
Catherine Elizabeth „Cat“ Deeley (fædd 23. október 1976) er bresk og þekkt sem plötusnúður, sjónvarpskynnir og fyrrum fyrirsæta. Hún var kynnir í þáttunum Stars in their Eyes á árunum 2004 - 2006 og byrjaði hún sem kynnir í So You Think You Can Dance í annarri þáttaröðinni árið 2006. Cat er 179 cm há.
Jonestown
Fjöldamorð og sjálfsmorð
Samkvæmt Clayton var eitrið mjög virkt og olli því að fólk lést á innan við fimm mínútum eftir að hafa tekið það inn. Clayton segir einnig að eftir að fólk hafði fengið eiturskammtinn hafi þeim verið skipað að leggjast niður meðfram göngupöllum svæðisins. Á segulbandsupptökunni má heyra „öskur“ margra og „angistargrát“ (orð Jones), bæði frá konum og börnum.
Eftirlifendur/sjónarvottar
Fjórir meðlimir sem átti að eitra fyrir tókst að lifa af. Þau voru:
Þrír aðrir meðlimur héldu því fram að þeim hafði verið úthlutað verkefni af Maria Katsaris, háttsettum meðlimi, og þar af leiðandi komist hjá dauðanum. Þetta voru bræðurnir Tim og Mike Carter (30 ára og 20 ára) og Mike Prokes (31 árs). Fengu þeir farangur sem innihélt hálfa milljón dollara ásamt skjölum og þeim sagt að færa Sovíeska sendiherranum í Georgetown sendinguna. Fljótlega eftir að hafa komist út af svæðinu fleygðu þeir peningunum og voru handteknir skömmu seinna.
Tveir lögfræðingar Jonestown voru einnig staddir á svæðinu þegar byrjað var að gefa fólki eiturblönduna. Þeir náðu þó að tala til vopnaða verði og komust út af svæðinu og héldu á leið til Port Kaituma.
Skýringin á dauða Jim Jones samkvæmt yfirvöldum í Gvæjana er sú að eftir að hafa lokið við að gefa öllum eiturblönduna, hafi nokkrir starfsmenn komið saman og skotið hvert annað í höfuðið með skammbyssu.
Lysekil
thumb|right|200px|[[Lysekils kirkja]] Lysekil er þéttbýli í sveitarfélaginu Lysekil i Svíþjóð. Þar búa 7 628 manns (2010).
DreamWorks Records
DreamWorks Records (oft SKG Music, LLC sem höfundaréttarmerki) var bandarískt hljómplötufyrirtæki stofnað árið 1996 af David Geffen, Steven Spielberg og Jeffrey Katzenberg sem dótturfyrirtæki DreamWorks Pictures. Félagið starfaði til 2003 þegar það var selt til Universal Music Group. Einnig var til undirdeild í Nashville, Tennessee, DreamWorks Nashville, sem sérhæfði í sveitatónlist þar til að það var lagt niður árið 2006. Merki fyrirtækisins var hannað af Roy Lichtenstein.
Guð blessi Ísland
thumb|Ræða Geirs á 10 ára afmæli hrunsins á forsíðu Fréttabláðsins. „Guð blessi Ísland“ er setning sem Geir Haarde lauk með sjónvarpsávarpi sínu til þjóðarinnar á, skömmu eftir bankahrunið á Íslandi þann 6. október 2008. Orðin urðu fleyg sem tákn fyrir kreppuna á Íslandi. Að sögn Geirs áttu orðin að vera „vinaleg kveðja“ en ekki trúarleg bón.
Gissur Þorvaldsson
Gissur Þorvaldsson (1208 – 1268), oft nefndur Gissur jarl, var íslenskur höfðingi á Sturlungaöld. Hann var af ætt Haukdæla, sonur Þorvaldar Gissurarsonar í Hruna og Þóru yngri Guðmundsdóttur, konu hans. Hann tók ungur við Haukdælagoðorði, varð helsti foringi Sunnlendinga og gerði bandalag við Kolbein unga, leiðtoga Ásbirninga í Skagafirði, gegn Sturlungum. Unnu þeir sigur á liði Sturlunga í Örlygsstaðabardaga 1238 og urðu við það valdamestu höfðingjar landsins, ekki síst eftir að Gissur lét drepa Snorra Sturluson 1241 að kröfu Hákonar Noregskonungs.
Guð blessi Ísland
Samnefnt útvarpsleikrit eftir Símon Birgisson og Malte Scholz var frumflutt hjá Útvarpsleikhúsinu í september 2009 og heimildarmynd með sama heiti eftir Helga Felixson var frumsýnd 6. október árið eftir (sjá Guð blessi Ísland (kvikmynd)).
Gissur Þorvaldsson
Konungur stefndi honum aftur til Noregs 1254 því honum þótti seint ganga að koma Íslandi undir krúnuna. Gissur sneri aftur heim með jarlsnafnbót en varð ekkert ágengt og það var ekki fyrr en 1262 sem Íslendingar gengu Noregskonungi á hönd og samþykktu Gamla sáttmála, sem stundum var nefndur Gissurarsáttmáli. Hann átti í nokkrum erjum eftir að heim kom, einkum við Oddaverjann Þórð Andrésson, sem hann lét drepa 27. september 1264. Þar lýkur Sturlungu og er fátt vitað um síðustu ár Gissurar, sem þá bjó á Stað í Reynisnesi (Reynistað) og lést 12. janúar 1268. Hann mun hafa áformað að ganga í klaustur en lifði ekki svo lengi; gaf þó Reynistað til stofnunar nunnuklausturs fyrir dauða sinn.
Fyrri kona Gissurar, sem hann giftist 1224 þegar bæði voru 15-16 ára var Ingibjörg, dóttir Snorra Sturlusonar, og áttu þau einn son sem dó ungur. Þau skildu. Fylgikona Gissurar, sem hann kvæntist loks 1252, var Gróa Álfsdóttir og áttu þau synina Hall og Ísleif en einnig átti Gissur soninn Ketilbjörn. Gróa og synirnir þrír fórust öll í Flugumýrarbrennu. Eftir brennuna tók Gissur sem frillu Ingibjörgu Gunnarsdóttur frá Geitaskarði í Langadal og unni henni brátt mikið. Talið er að þau hafi eignast eina dóttur, Þóru.
Menningarstjórnun
Menningarstjórnun er fræðigrein sem leggur áherslu á að skoða samspil menningar og stjórnunar á gagnrýninn hátt. Sérstaklega er fjallað um stofnanir, fyrirtæki og skipulagsheildir sem hafa með miðlun menningararfs og list að gera, hver markmið þessara stofnana eru og hvernig þeim markmiðum verður best náð. Menningarstjórnun fjallar einnig um hlutverk „menningarstjórnandans“ og vald/möguleika hans/hennar til þess að hafa áhrif á starf menningarfyrirtækja, umhverfi þeirra og samfélagið í heild.
Menningarstjórnun er sjálfstætt rannsóknarsvið en tengist öðrum greinum, svo sem fagurfræði, listasögu, safnastjórnun, markaðsfræði og hagfræði.
Jonas Alströmer
thumb|right|Jonas Alströmer. Jonas Alströmer (7. janúar 1685 – 2. júní 1761) var sænskur athafnamaður sem hagnaðist í Englandi og varð frumkvöðull á sviði kartöfluræktar til manneldis í Svíþjóð og einnig á sviði sauðfjárræktar þar sem hann sýndi fram á að erfðir fremur en umhverfisaðstæður hefðu mest að segja um gæði ullarinnar. Hann flutti inn vefstóla og vélar frá Englandi. Hann var einn af stofnendum Konunglegu sænsku vísindaakademíunnar 1739.
Hann flutti Merinofé til Svíþjóðar frá Spáni og notaði til kynbóta til að bæta gæði ullarinnar á sauðfjárbúi hans í Alingsås í Svíþjóð. Hann menntaði líka fjárhirða til að sjá til þess að erfðaeiginleikar Merinofésins héldust í nýjum kynslóðum. Einn af þessum fjárhirðum var Jonas Botsach sem síðar fór með Friedrich Wilhelm Hastfer til Íslands og átti þar þátt í upphafi kartöfluræktar og kynbótatilraun með sauðfé á búi Skúla Magnússonar í Elliðaárdal.
Martina Stoessel
alt=TINI|thumb|Martina Stoessel, 2021 Martina Stoessel (Martina Alejandra Stoessel Muzlera )(fædd 21. mars 1997 í Buenos Aires, Argentínu) er argentínsk leikkona og söngkona. Hún er betur þekkt sem Tini en það er sviðsnafnið hennar. Stoessel er þekkt fyrir leik sinn í rómönsku þáttaséríunni Violetta (2012-2015) framleidd af Disney Channel Latin America. Þar lék hún Violetta Castillo, sem er ungur táningur sem elskar að dansa og syngja.
Stoessel gaf út sína fyrstu plötu árið 2016 sem hét einfaldlega Tini. Hún fór í tónleikaferðalag árið 2017 til 2018 sem hét Got Me Started Tour.
Árið 2018 gaf hún út sína aðra plötu sem heitir ,,Quiero Volver". Með Quiero Volver plötunni kom næsta tónleikaferðalag Quiero Volver Tour sem byrjaði árið 2019 í Argentinu og endaði árið 2020 í Evrópu. Hún þurfti að stytta tónleikaferðalagið útaf Kórónuveirufaraldrinum.
Í desember árið 2020 gaf TINI síðan út sína þriðju plötu ,,TINI TINI TINI".
Þann 29. apríl 2021 gaf TINI út lagið Miénteme (isl: Ljúgðu af mér) ásamt söngkonunni María Becerra. Það lag var fyrsta lag þeirra beggja til þess að ná toppinum á Billboard Argentina Hot 100. Lagið hefur vakið mikila vinsælda síðan það hefur verið gefið út og í júni 2021 náði það í efstu 50 sætin yfir mest spiluðu lögin í heiminum, á Spotify. TINI og Maria er fyrstu argentísku söngvararnir til þess að ná þessum vinsældum.
Hoya obscura
Hoya obscura er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Adolph Daniel Edward Elmer ex C.M. Burton. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Fjárskipti
Fjárskipti eru í hjúskaparrétti ákveðið ferli sem makar í hjónabandi þurfa að framkvæma áður en lögskilnaður þeirra fer fram í þeim tilgangi að aðskilja fjárhag hvors makans frá hinum. Íslensk lög heimila þó fjárskipti án lögskilnaðar.
Metalcore
Rætur metalcores eru frá 9. áratug 20. aldar þar sem hljómsveitir eins og Agnostic Front, Cro-Mags, Killing Time, Exploited og Discharge brutust á sjónarsviðið. Á 10. áratugnum komu fram sveitir eins og Integrity, Earth Crisis, Hatebreed, Converge, Shai Hulud og Vision of Disorder.
Wigan
thumb|Staðsetning. thumb|All Saints Church. thumb|Wigan Pier.
Metalcore
Í byrjun 20. aldar varð stefnan ein af vinsælustu undirtegundum þungarokks með sveitum eins og Bleeding Through, Avenged Sevenfold, Killswitch Engage, Hatebreed, Atreyu, Shadows Fall, As I Lay Dying, Unearth, Trivium, Bullet for My Valentine og All That Remains. Þær voru sumar undir áhrifum frá melódísku dauðarokki, sér í lagi frá sænsku sveitinni At the Gates.
Wigan
Wigan er borg á stórborgarsvæði Manchester. Íbúar eru um 104.000 (2011). Wigan var kolanámubær frá 15. öld og síðar vefnaðarbær. Knattspyrnufélag borgarinnar er Wigan Athletic F.C.
Mónónatríum glútamat
Mónónatríum glútamat (einnig MSG, skammstöfun á mono sodium glutomat) er þekkt undir ýmsum nöfnum, til dæmis þriðja kryddið, bragðaukandi efni, MSG og E621. Það var fyrst einangrað í Japan árið 1907.
Efnasambandið MSG verður til þegar eggjahvítuefni eru hituð upp í söltu umhverfi. Glútamiksýra, eitt af byggingarefnum eggjahvítuefna, myndar það þá við það að tengjast natríumfrumeindum. Efnið verður því til af sjálfu sér við framleiðslu á unnum kjötvörum, ýmsum mjólkurafurðum og fleiri matvælum sem eru rík af eggjahvítuefni. Bragðlaukar manna skynja bragðið af því, sem oft er kallað úmamí (eða kraftur), og tengja það við hátt innihald eggjahvítuefnis í fæðunni. Þar sem MSG styrkir og bætir bragð, eftir smekk flestra, er það notað sem bragðaukandi efni út í mat. Nú til dags er það framleitt í verksmiðjum, oft með því að hita maíssterkju, láta hana ganga saman við matarsalt og einangra svo MSG-ið. Það er svo mikið notað í allskonar tilbúnum réttum og er víða notað á veitingastöðum, sem og í snakki, kryddblöndum, ýmsum tegundum af jógúrti, léttostum, tilbúnum réttum og sósum, pylsum, skinkum svo eitthvað sé nefnt.
Meint skaðsemi
Tortryggnisraddir hafa verið uppi um það áratugum saman, að MSG sé heilsuspillandi. Þrátt fyrir miklar rannsóknir á áhrifum MSG á heilsu, hefur ekki verið sýnt fram á að það hafi raunverulega heilsuspillandi áhrif. Þó hafa rannsóknir bent til að einhverjir geti haft ofnæmi eða óþol fyrir MSG í mat, og fengið óþægindi af neyslu þess af þeim sökum. Þótt ásakanir um skaðsemi efnisins hafi ekki verið sannaðar, eru margir smeykir við MSG og forðast það.
Kynvitund
Kynvitund vísar til þess hvernig manneskja upplifir kyn sitt. Fólk upplifir kyn sitt ýmist sem karl, konu eða utan þeirra tveggja kynja eða blanda af báðu, nefnist það kynsegin.
Sónata
right|thumb|Handrit [[Ludwig van Beethovens að píanó sónötu númer 28.]]
Sónata er tónsmíð ætluð hljóðfæri (oft einleikshljóðfæri með undirleik), sem skiptist venjulega í þrjá eða fjóra kafla.
Orðsifjar
Orðið „sónata“ er nýtt í íslensku og kom upprunalega sem tökuorð frá danska orðinu sonate, sem kemur úr ítalska orðinu sonata („hljómað“) en það er kvenkyns lýsingarháttur þátíðar sagnarinnar suonare („að hljóma“) frá latneska orðinu sono („ég hljóma“).
Saurbær (Rauðasandi)
Saurbær eða Bær á Rauðasandi er bær og kirkjustaður í Vesturbyggð. Saurbær er fornt höfuðból og hlunnindajörð og þar bjuggu löngum ýmsir helstu höfðingjar Vestfirðinga og landsins alls.
Bærinn stendur austarlega á Rauðasandi, vestan við sjávarlónið Bæjarvaðal. Á meðal hlunninda jarðarinnar sem talin eru í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns má nefna reka, selveiði, silungsveiði, sölvafjöru, grasatekju, hrísrif og útræði.
Á fyrri hluta 15. aldar bjó Guðmundur ríki Arason, auðugasti maður landsins, í Saurbæ, en þegar hann missti eigur sínar náði Björn Þorleifsson jörðinni. Í Bæ bjuggu á 16. og 17.öld sýslumenn Vestur-Barðastrandarsýslu og aðrir höfðingjar, þar á meðal Eggert Hannesson hirðstjóri og lögmaður. Tengdasonur hans, Magnús Jónsson prúði, var sýslumaður í Bæ og þótti glæsilegastur höfðingi á Íslandi á sinni tíð. Eftir lát hans bjó ekkja hans, Ragnheiður Eggertsdóttir, lengi í Bæ. Sonur hennar, Björn Magnússon sýslumaður, bjó svo í Bæ og þar fæddist sonur hans, Páll Björnsson, sem þekktastur er fyrir galdraofsóknir. Bróðir hans, Eggert Björnsson sýslumaður, bjó í Bæ og dæmdi þar í ýmsum galdramálum sem Páll hóf. Elsta dóttir hans, Guðrún Eggertsdóttir, tók við búi í Bæ ásamt manni sínum en hann dó skömmu síðar og bjó hún þar ekkja áratugum saman. Hún var þekkt fyrir hörku við leiguliða sína en hún átti flestar jarðirnar í sveitinni.
Kirkja hefur verið í Saurbæ mjög lengi. Núverandi kirkja var áður á Reykhólum, smíðuð þar 1856 en tekin niður þegar ný kirkja var reist þar 1963 og flutt í Saurbæ, endurreist og vígð 1982. Eldri kirkja sem var í Saurbæ hafði fokið í ofviðri 1966. Altaristaflan er máluð af séra Hjalta Þorsteinssyni í Vatnsfirði. Hún er gjöf frá Guðrúnu Eggertsdóttur í Bæ og sýnir hana og mann hennar, krjúpandi við kross Krists. Núverandi eigendur Saurbæjar eru þau Kjartan Gunnarsson framkvæmdastjóri og Sigríður Snævarr sendiherra.
Dana Gould
Dana Jonathan Gould (f. 1964) er bandarískur leikari og uppistandari.
Music Row
Music Row er hverfi staðsett sunnan miðbæjarins í Nashville, Tennessee, Bandaríkjunum. Það er víða nefnt hjarta skemmtanaiðnaðarins í Nashville og hefur fengið viðurnefnið fyrir tónlistarbransann í heildina, aðallega fyrir sveita, gospel og kristilega tónlist. Í hverfinu má finna mörg útgáfu og framleiðslufyrirtæki, upptökuhljóðver, útvarpsstöðvar og fleiri stofnanir sem tengjast tónlist.
Guð blessi Ísland (kvikmynd)
Guð blessi Ísland er íslensk heimildakvikmynd eftir Helga Felixson, kvikmyndagerðarmann. Heiti myndarinnar vísar til fleygra lokaorða Geirs Haardes í sjónvarpsávarpi til þjóðarinnar 6. október 2008 við upphafi Bankahrunsins.
Grikkland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Grikkland hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 41 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið. Landið hefur verið fjarverandi í 6 skipti síðan þá (1975, 1982, 1984, 1986, 1999 og 2000). Fyrsti sigur Grikklands kom árið þegar Helena Paparizou keppti með laginu „My Number One“. Gríska sjónvarpsstöðin Ellinikí Radiofonía Tileórasi (ERT) sér um val framlags hvert ár og um sýningu keppnanna. Grikkland hefur aldrei endað í seinasta sæti.
Yfir 20. öldina náði Grikkland aðeins tveimur topp-5 niðurstöðum, Paschalis, Marianna, Robert & Bessy og Kleopatra  í fimmta sæti. Í byrjun 21. aldar var Grikkland eitt af árangursríkustu þjóðunum í keppninni, með 10 af 13 topp-10 niðurstöðum á milli og, þar á meðal Antique , Sakis Rouvas  og Kalomira  í þriðja sæti.
Á milli áranna og  hafði Grikkland ekki hlotið topp-10 niðurstöðu og komst ekki áfram í 2 skipti ( og ) í úrslitakeppnina. Í fyrsta sinn frá árinu 2013, náði Stefania annari topp-10 niðurstöðu í keppninni árið með laginu „Last Dance“ þar sem hún endaði í tíunda sæti.
Yfirlit þátttöku (niðurstöður)
<references group="lower-alpha" />
BRCA erfðabreyta
BRCA erfðabreyta einnig nefnt brakkagenið er erfðabreyta (stökkbreyting) í genunum BRCA1 eða BRCA2. Á Íslandi er BRCA2 erfðabreyta sem oft er nefnd 999del5 algeng en tæplega 1% Íslendinga bera 999del5 erfðabreytuna. Þeir sem bera þessa erfðabreytu eru líklegri til að greinast með krabbamein, þá sér í lagi brjóstakrabbamein.
Einar Þveræingur
Einar Þveræingur Eyjólfsson er sögupersóna í Íslendingasögunum. Hann var kenndur við bæ sinn Þverá, nú Munkaþverá í Eyjafirði og var bróðir Guðmundar ríka Eyjólfssonar. Einar Þveræingur er þekktur fyrir ræðu sína þegar Þórarinn Nefjólfsson erindreki Ólafs Haraldssonar Noregskonungs fór þess á leit á Alþingi að Íslendingar gæfu Noregskonungi Grímsey. Ræða Einars Þveræings var svohljóðandi:
Í seinni tíð hafa Íslendingar oft vísað til fordæmis Einars Þveræings í umræðu um sjálfstæði og fullveldi Íslands og gjarnan er bent á ræðu hans sem fyrirmynd að andstöðu gegn erlendu áhrifavaldi á landinu, ekki síst hervaldi. Árið 1918 gáfu andstæðingar sambandslagafrumvarpsins út tímarit undir nafninu Einar Þveræingur þar sem þeir birtu greinar með rökum gegn samþykkt laganna, sem þeir töldu að myndu í reynd gefa Dönum aukin völd á Íslandi. Fyrsta merkið sem sett var fram í nafni hernaðarandstæðinga á Íslandi var gert þegar samtökin Þjóðareining gegn her í landi voru stofnuð 1953. Þetta var barmmerki þar sem nafnið ÞVERÆINGUR ritað á bogadreginn málmflöt. Samtök hernáms- og herstöðvaandstæðinga héldu nafni Einars einnig mjög á lofti og mörg kvæði hafa verið ort honum til lofs.
Svenstavik
thumb|right|200px|Svenstavik Svenstavik er þéttbýli í sveitarfélaginu Berg i Svíþjóð. Þar búa 1 004 manns (2010).
Nýtt afl
Nýtt afl var stjórnmálahreyfing sem stofnuð var árið 2002 og bauð fram til Alþingis í kosningunum 2003. Meðal forystumanna í hreyfingunni var Jón Magnússon fyrrverandi Sjálfstæðismaður. Samtökunum tókst ekki að afla sér nógu mikils fylgis til að koma manni á þing, þrátt fyrir að hafa vakið talsverða athygli í aðdraganda kosninganna. Árið 2006 gekk Nýtt Afl til samstarfs við Frjálslynda flokkinn að frumkvæði Jóns Magnússonar, sem bauð sig fram á lista flokksins og varð 10. þingmaður í Reykjavíkurkjördæmi suður að loknum kosningum 2007. Jón yfirgaf Frjálslynda og Nýtt afl í febrúar 2009 þegar hann gekk á ný til liðs við Sjálfstæðisflokkinn.
Sósíalíski vinstriflokkurinn
Sósíalíski vinstriflokkurinn (SV – Sosialistisk Venstreparti) er norskur stjórnmálaflokkur sem samkvæmt stefnuskrá sinni er „sósíalískur, umhverfissinnaður, friðarsinnaður og andsnúinn kynþáttahyggju“.
Geitaskarð
Geitaskarð er bær í Langadal í Austur-Húnavatnssýslu, fornt stórbýli og var löngum sýslumannssetur. Bærinn var áður í Engihlíðarhreppi en tilheyrir nú Blönduósbæ. Bærinn stendur undir grösugu skarði sem kallast Skarðskarð og nær yfir á Laxárdal. Geitaskarð á einnig land að Blöndu.
Sósíalíski vinstriflokkurinn
Flokkurinn var stofnaður 1975, en á rætur í Sósíalíska þjóðarflokknum sem var stofnaður 1961. Bakgrunnur þess að SF og seinna SV var sett á laggirnar var óánægja með vinahót Verkamannaflokksins við vesturveldin í kalda stríðinu. Frá 1960 til 1980 einkendist utanríkisstefna flokksins af sambandi við austantjaldslöndin og andstöðu við aðild Noregs að Atlantshafsbandalaginu. Í formannstíðum Eriks Solheim og Kristins Halvorsen síðan 1987 hefur flokkurinn lagt meiri áherslu á innanríkismál. Flokkurinn kom nærri því að klofna þegar flokksforystan og stórþingsmeðlimirnir studdu hernaðaraðgerðir gegn Júgóslavíu árið 1999. Frá 2005 til 2013 studdi flokkurinn ríkisstjórn sem leidd var af Verkamannaflokknum og Jens Stoltenberg.
Í þingkosningum árið 2009 fékk flokkurinn 6,2% atkvæða og 11 sæti í stórþinginu. Í sveitarstjórnarkosningum 2011 fékk flokkurinn 4,1 % atkvæða. Audun Lysbakken hefur verið formaður flokksins frá 2012. Flokkurinn telst til vinstri við Verkamannaflokkinn en til hægri við Rødt og NKP.
Geitaskarð
Geitaskarð var meðal helstu höfuðbóla Húnaþings allt frá landnámsöld og þar hafa margir höfðingjar búið. Sýslumenn Húnvetninga bjuggu margir á Geitaskarði og er talið að einir tólf sýslumenn hafi setið þar. Þar er nú rekin ferðaþjónusta.
Flóðbylgja
thumb|200px|Flóðbylgja á [[Tælandi árið 2004.]]
Flóðbylgja er röð bylgja sem verða til þegar vatn (t.d. sjór) er snögglega fært úr stað. Flóðbylgjur geta verið af ýmsum stærðum og afar afstætt hvað menn kalla því nafni. Mestu flóðbylgjur sem verða á heimshöfunum nefnast tsunami á alþjóðlegum vettvangi. Orðið tsunami er komið úr japönsku, bein þýðing á því er hafnarbylgja. Tsunami-flóðbylgjur eru orkuríkar bylgjur sem borist geta langar leiðir um höf eða vötn og valdið tjóni fjarri upprunastað sínum. Slíkar bylgjur geta risið af völdum loftsteina, jarðskjálfta, eldsumbrota, neðansjávarsprenginga, skriðufalla, snjóflóða og á fleiri vegu (skjálftaflóðbylgja, eldgosaflóðbylgja, skriðuflóðbylgja, snjóflóðaflóðbylgja o.s.frv.).
Ríkisbubbinn Rattati
thumb|Kápa frönsku útgáfu bókarinnar. Ríkisbubbinn Rattati (franska: L´Héritage de Rantanplan) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 41. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1973, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote sama ár.
Söguþráður
Þegar Uggi Sveins, vellauðugur fyrrverandi fangi, safnast til feðra sinna kemur í ljós að hann hefur arfleitt fangelsishundinn Rattata að öllum sínum eignum. Í erfðaskránni stendur jafnframt að ef Rattati falli frá muni öll auðæfin - fjöldi fasteigna í Vigguborg og silfurnáma í grennd við borgina - renna til Jobba Daldón. Lukku Láki er snarlega skipaður lögráðamaður erfingjans og heldur ásamt Rattata til borgarinnar til að hafa umsjón með eignunum og greiða starfsfólki laun. Á sama tíma tekst Daldónum að flýja úr fangelsinu og þeir elta Lukku Láka til borgarinnar með það fyrir augum að koma Rattata fyrir kattarnef og komast þannig yfir auðinn. Í Vigguborg lenda Daldónarnir í útistöðum við kínverska glæpaklíku í kínahverfi bæjarins, en þegar Kínverjarnir komast að því að Daldónarnir vilja Rattata feigan bjóðast þeir til að veita Daldónunum alla mögulega aðstoð, enda hafa eigendur fasteigna í kínahverfinu lengi okrað á leigu. Þegar Rattati hverfur sporlaust eru góð ráð dýr því skiptaráðendur neyðast þá til að stöðva allan rekstur námanna og fyrirtækja Rattata. Allt atvinnulíf borgarinnar lamast og framtíð hennar veltur á því að Lukku Láka takist að finna Rattata á lífi á undan Daldónunum.