cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Háskólinn í Reykjavík
Kennsla
Áhersla er lögð á fjölbreyttar kennslu- og námsmatsaðferðir, raunhæf verkefni, virka þátttöku nemenda og tengsl námsins við atvinnulíf og samfélag. Náminu í HR er ætlað að þjálfa nemendur í gagnrýnni hugsun og sjálfstæðum vinnubrögðum. Kennslumat er lagt fyrir í öllum námskeiðum tvisvar á önn og árlega fer fram frammistöðumat þeirra starfsmanna sem sinna kennslu. Við háskólann starfar námsráð sem skipað er fulltrúum allra deilda og forstöðumanni kennslusviðs. Ráðið hefur m.a. það hlutverk að móta kennslustefnu og tryggja gæði kennslu. Auk þess starfa námsmatsnefndir í deildum sem móta stefnu í samræmi við heildarstefnu skólans.
Áhrif
Á hverju ári stunda núorðið um 3500 nemendur háskólanám við HR á grunn-, meistara- og doktorsstigi.
Háskólinn í Reykjavík er í samstarfi við íslenska og erlenda háskóla og ýmsar opinberar stofnanir sem fást við menntun og rannsóknir. Háskólinn hefur þar að auki gert samstarfssamninga við fyrirtæki og félög sem styrkja enn frekar tengsl háskólans við atvinnulífið. Þetta samstarf styður við nýsköpun í menntun og rannsóknum.
Þar að auki á HR í miklu og góðu samstarfi við grunnskóla og framhaldsskóla með ýmsum verkefnum. Oft er með þeim leitast við að kynna það líf og starf sem veggir HR hýsa og sýna ungmennum möguleikana sem háskólanám opnar, oftar en ekki í tæknigreinum. Dæmi um slík verkefni eru Hringekjan og Boxið - framkvæmdakeppni framhaldsskólanna.
Nokkur „spin-outs“-fyrirtæki hafa verið stofnuð innan HR. Með þeim eru sköpuð verðmæti úr þeirri þekkingu sem verður til við rannsóknir og verkefnavinnu innan háskólasamfélagsins, til dæmis með því að skapa hátæknistörf. Fyrirtækjunum er komið á fót af nemendum og starfsmönnum háskólans með nauðsynlegum stuðningi HR. Dæmi um slík fyrirtæki eru Skema, fyrirtæki sem sérhæfir sig í forritunarkennslu barna og kennara, og Videntifier Technologies sem þróar leitarkerfi til að finna ólöglegt myndefni. HR er jafnframt virkur þátttakandi í fjölbreyttri þróun klasa og geira á Íslandi. Dæmi um slíka klasa eru Íslenski jarðvarmaklasinn, Ferðaþjónustuklasinn og Samband íslenskra leikjaframleiðenda.
Skipulag og stjórnun
Háskólinn í Reykjavík er hlutafélag og eru hluthafar og eignarhluti þeirra eftirfarandi: Sjálfseignarstofnun Viðskiptaráðs Íslands um viðskiptamenntun 64%, Samtök iðnaðarins 24% og Samtök atvinnulífsins 12%. Háskólinn er rekinn sem sjálfseignarstofnun. Eigendur hafa ekki fjárhagslegan ávinning af rekstri hans og ekki er heimilt að greiða arð til hluthafa. HR er með þjónustusamning við menntamálaráðuneytið sem m.a. kveður á um að ríkið greiði tiltekna upphæð fyrir hvern nemanda í skólanum. Jafnframt eru innheimt skólagjöld af nemendum.
Ábyrgð á rekstri HR er í höndum háskólaráðs sem kjörið er að bakhjörlum háskólans á aðalfundi til eins árs í senn. Háskólaráð skipar rektor HR sem kemur fram fyrir hönd háskólans, annast daglegan rekstur hans og ber ábyrgð á rekstrinum gagnvart háskólaráði. Rektor ræður forseta deilda, framkvæmdastjóra og aðra starfsmenn sem undir hann heyra. Dr. Ari Kristinn Jónsson var rektor Háskólans í Reykjavík frá 2009 til ársins 2021. Árið 2021 var Ragnhildur Helgadóttir skipuð nýr rektor Háskólans í Reykjavík.
Alchemilla diademata
Alchemilla diademata er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún er frá Sannine-fjalli í Líbanon.
Hróbjartur
Hróbjartur er íslenskt karlmannsnafn.
Vöfflujárn
thumbnail|Vöfflujárn í frönsku safni Vöfflujárn er tæki eða verkfæri til að steikja í vöfflur. Nútímavöfflujárn er mót í tveimur hlutum tengt rafmagni en fyrr á tímum voru vöfflujárn sérstaklega mótaðar pönnur sem voru settar yfir eld.
Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1998
Árið 1998 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir nafninu Meistaradeild.
Staðan í deildinni
''Staðan fyrir 14. umferð, 8. september 1998''.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin.
Búlandsnes
thumb|Búlandsnes Búlandsnes er nes á milli Hamarsfjarðar og Berufjarðar. Á því norðanverðu (eða austanverðu, eins og innfæddir segja) liggur þorpið Djúpivogur. Á nesinu rís fjallið Búlandstindur og undir honum lítið dalverpi, Búlandsdalur.
Maðurinn með gulltennurnar
Maðurinn með gulltennurnar er unglingasaga eftir Henri Vernes og hluti af Bob Moran -sagnaflokknum.
Söguþráður
Leyndardómsfullur og hættulegur njósnari er kominn til Lundúna. Hann gengur undir mörgum nöfnum, en menn kannast einkum við eitt þeirra, en það er: Maðurinn með gulltennurnar. Hvaða erindi myndi hann eiga til Englands? Brezka leyniþjónustan veit ekkert. Hún er samt ákveðin í að taka til starfa og fær frá Washington upplýsingar um, að þetta sé gamall fjandmaður samveldisins. Þá er það ráð tekið, að leita til Bob Morans yfirforingja, sem þekkir þennan náunga og háttalag hans betur en nokkur annar, enda hafði hann kynnzt honum þó nokkuð. Og þarna er nú Bob kominn í harðvítuga baráttu við hinn gamla þrjót og mótstöðumann sinn, Ramon Orgonetz, öðru nafni Arthur Greenstreet eða manninn með gulltennurnar. Í Lundúnaþokunni og dimmviðrinu á Suðureyjum þarf nú Bob Moran að berjast við heilan her af skuggum. En það eru skuggar, sem kunna að berja frá sér á hinn grimmilegasta hátt undir forystu Ramons Orgonetzar. Heppnast Bob að vinna bug á þessu illþýði? Bob lætur sér ekki allt fyrir brjósti brenna. En Orgonetz er nú líka maður, sem býr yfir mörgu harðsnúnu og vel skipulögðu illræðinu.
Aðalpersónur
Bob Moran, Bill Balantine, Sir Archibald Baywater, Roman Orgonetz (Artúr Greenstreet), Son Sao, Fan Lí, Ludmilla Suei, Mína Leutner
Sögusvið
London, Englandi - Stara, Suðureyjum
Des Moines
thumb|Des Moines. Des Moines er höfuðborg og stærsta borg Iowa-fylkis í Bandaríkjunum. Íbúar voru um 218.000 árið 2017.
Upphaflega hét borgin Fort Des Moines en nafnið kemur úr frönsku sem nefndu fljót á svæðinu Rivière des Moines; fljót munkanna. Borgin er nú miðstöð trygginga og fjármálafyrirtækja í landinu.
Arnbjörg Sveinsdóttir
Arnbjörg Sveinsdóttir (f. 18. febrúar 1956 í Reykjavík) var þingflokksformaður Sjálfstæðisflokksins 2005-2009 og alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Norðausturkjördæmi 2004 - 2009. Arnbjörg átti áður sæti á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Austfjarðakjördæmi 1995 - 2003. Foreldrar hennar eru Guðrún Björnsdóttir og Sveinn Már Guðmundsson. Maður hennar er Garðar Rúnar Sigurgeirsson og eiga þau tvö börn.
Arnbjörg lauk stúdentsprófi árið 1976 og stundaði laganám við Háskóla Íslands á árunum 1980-1982. Hún sat í bæjarstjórn Seyðisfjarðar 1986-1998 og var forseti bæjarstjórnar 1994-1996. Hún sat í stjórn Samtaka sveitarfélaga á Austurlandi, formaður árin 1991-1992 og var á sama tíma formaður landshlutasamtaka sveitarfélaga.
Fyrir þingmennsku vann Arnbjörg við skrifstofustörf hjá Fiskvinnslunni hf. og Gullbergi hf. 1983-1990 og var skrifstofu- og fjármálastjóri Fiskiðjunnar Dvergasteins hf. 1990-1995.
Dvalargró
thumb|260px|Nokkrar formgerðir dvalargróa og staðsetning þeirra í frumunni: (1, 4) miðlæg gró; (2, 3, 5) endastæð gró; (6) hliðlæg gró Dvalargró eru harðgerð hylki sem sumar Gram-jákvæðar bakteríur mynda innan frumunnar til að vernda erfðaefni sitt við ólífvænlegar umhverfisaðstæður, svo sem hátt eða lágt hitastig eða sýrustig, næringarefnaskort eða þurrk. Breytist umhverfisaðstæður og verði lífvænlegar að nýju geta dvalargróin „spírað“ og myndað nýjar, starfhæfar frumur.
Dvalargróin eru mun þolnari en starfhæfar frumur gagnvart ýmsu umhverfisáreiti, svo sem hitun, þurrkun, útfjólublárri geislun, jónandi geislun og sótthreinsiefnum. Þau geta verið lífvænleg um lengri tíma, jafnvel öldum saman.
Bakteríur sem mynda innræn dvalargró er eingöngu að finna innan fylkingarinnar Firmicutes, til dæmis í ættkvíslunum Bacillus, Clostridium, Paenibacillus og Sporosarcina. Aðrar grómyndandi bakteríur, svo sem geislagerlar og myxógerlar, mynda gró sem minna meira á gró sveppa og jurta og eru ekki staðsett inni í frumunni. Sumar aðrar bakteríur geta aukið þolni sína gegn umhverfisáreiti á annan hátt, til dæmis með myndun varnarhjúps (e. cyst) utan um frumuna.
Ási í Bæ
Ástgeir Kristinn Ólafsson, betur þekktur sem Ási í Bæ fæddist þann 27. febrúar 1914. Móðir hans var Kristín Jónsdóttir og faðir Ólafur Ástgeirsson, sem var þekktur bátasmiður í Eyjum, og bjuggu þau að Litlabæ í Vestmannaeyjum.
Ungur að aldri byrjaði hann sjóróðra með föður sínum á opnum vélbáti. Á unglingsárum veiktist hann af þrálátri beinátu í hægra fæti, sem hrjáði hann alla ævi, og var rúmliggjandi í heilt ár á þessum aldri vegna sjúkdómsins. Hann óttaðist að geta ekki stundað sjómennsku framar en um leið og hann hafði jafnað sig hélt hann á fiskimiðin á ný.
Hann útskrifaðist úr Samvinnuskólanum 1940. Hann vann sem skrifstofumaður í Vestmannaeyjum um hríð en starfaði þó lengst af á sjónum oftast sem matsveinn eða háseti. Hann eignaðist vélbátinn m/b Herstein ásamt öðrum félaga sínum 1955. En árið 1959 keypti hann vélbátinn m/b Ugga. Hann varð snemma aflakóngur og var talinn í flokki mestu færamanna á Eyjamiðum. Árið 1968 fluttist hann ásamt fjölskyldu sinni til Reykjavíkur og vann þar sem ritstjóri Spegilsins.
Ási var landskunnur texta- og lagasmiður, vísnasöngvari og afkastamikill rithöfundur og lét mikið að sér kveða en þó sérstaklega eftir hann lét af sjómennsku. Hann var í þeim margrómaða mannræktarkvartett með Árna úr Eyjum, Lofti Guðmundssyni og Oddgeiri Kristjánssyni, sem kallaðir eru feður hinna sígildu þjóðhátíðarlaga. Samstarf þeirra Ása í bæ og Oddgeirs varð víðfrægt og úr því urðu til landsþekkt lög, t.d. Sólbrúnir vangar og Ég veit þú kemur.
Hann skrifaði margar bækur og rit m.a. Sá hlær best þar sem hann fjallar um lífsbaráttu sína, Granninn í vestri sem er ferðabók um Grænland, Breytileg átt sem er skáldsaga, Eyjavísur og smásagnasafnið Sjór, öl og ástir. Hann gaf einnig út hljómplötu þar sem hann söng og spilaði eigin lög og texta.
Eiginkona Ása var Friðmey Eyjólfsdóttir. Hann lést í Reykjavík, 71 árs að aldri, vorið 1985.
Jökla (nafn)
Jökla er íslenskt kvenmannsnafn.
Hainan
Héraðið nær yfir 33.920 ferkílómetra landsvæði. Þar af er Hainan eyja 32.900 ferkílómetrar og afgangur flatarmáls héraðsins nær til 200 eyja í þremur eyjaklösum, það er Zhongsha, Xisha og Nansha. Alþjóðlegur ágreiningur er við nágrannaríkja um landakröfur Kínverskra stjórnvalda gagnvart sumum þessar eyja. Á árunum 1950 til 1988 heyrðu eyjaklasarnir undir Guangdong uns það varð sérstakt hérað og sérstakt efnahagssvæði í valdatíð Deng Xiaoping.
Samkvæmt manntali Kína sem framkvæmt var árið 2020 bjuggu 10,1 milljónir manna í Hainan héraði.
Li-þjóðarbrotið telst til innfæddra á eyjunni og samanstendur af 15 prósent íbúa. Með Hlai- móðurmálið eru þeir viðurkenndir af kínverskum stjórnvöldum sem einn af 56 þjóðarbrotum Kína. Han íbúar, sem samanstendur af meirihluta kínversku þjóðarinnar (82 prósent) tala fjölbreytt tungumál þar á meðal Mandarín, Min Hainanese, Kantónska stundum nefnt Yue kínverska, Hakka kínversku.
Alls eru tíu stórborgir og tíu sýslur í Hainan héraði. Höfuðborg héraðsins er Haikou, við norðurströnd Hainan-eyju, en borgin Sanya er þekktur ferðamannastaður við suðurströndina. Aðrar helstu borgir eru Wenchang, Qionghai, Wanning, Wuzhishan, Dongfang og Danzhou.
Árið 2020 greindu kínversk stjórnvöld frá umfangsmikilli áætlun um að gera allt eyjahéraðið að fríverslunarsvæði.
Wenzhou
alt=Árið 2020 bjuggu í þessari hafnarborg við Suður-Kínahaf, um 3,6 milljónir manna, en um 9,6 milljónir á öllu stjórnsýslusvæði borgarinnar.|hægri|thumb|500x500dp|Wenzhou borg í [[Zhejiang -héraði Kína. Árið 2020 bjuggu í borgarkjarna þessarar hafnarborgar við Suður-Kínahaf um 2,6 milljónir manna. Alls búa um 9,6 milljónir manna á öllu stjórnsýslusvæði borgarinnar.]]
alt=Kort er sýnir staðsetningu Wenzhou borgar (rauðmerkt) í Zhejiang héraði í Kína.|hægri|thumb|Kort er sýnir staðsetningu Wenzhou borgar (rauðmerkt) í [[Zhejiang héraði í Kína.]]
alt=Borgarsýn Wenzhou,|thumb|Horft yfir Wenzhou borg.
Wenzhou (kínverska: 温州; rómönskun: Wēnzhōu; sögulega þekkt sem Wenchow) er stórborg á héraðsstigi á suðausturhluta Zhejiang-héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína. Borgin er hafnarborg sem situr á suðurbakka neðri hluta Ou-fljóts er fellur í Suður-Kínahaf. Wenzhou er mikil iðnaðar- og viðskiptaborg. Hún er þriðja stærsta borg Zhejiang og miðstöð efnahags, menningar og flutninga suðurhluta héraðsins.
Wenzhou er fjöllótt, um 76 prósent af flatarmáli hennar eru fjöll og hæðir. Sögulega einangraði fjalllendið borgina að miklu frá öðrum héruðum Kína. Það ýtti mjög undir staðbundna menningu og aðgreiningu tungumáls jafnvel frá nálægum svæðum.
Sögulega var Wenzhou velmegandi „erlend sáttmálahöfn“ (þá þekkt sem „Yungkia“) er var opin fyrir utanríkisviðskipti. Þetta var einnig heimaborg margra brottfluttra Kínverja til Evrópu og Ameríku, með orðspor frumkvöðla, þar sem þeir stofnuðu veitingastaði, smásölu- og heildsölufyrirtæki. Margir með rætur í Wenzhou búa til að mynda í Toskana á Ítalíu og í New York borg. Síðan efnahagsumbætur hófust í Kína árið 1978 með auknu viðskiptafrelsi, hefur Wenzhou verið ört vaxandi stórborg hagvaxtar og aukinnar velmegunar.
Í síðasta manntali í Kína, árið 2020, bjuggu í borginni 2,6 milljónir manna, en um 9,6 milljónir á öllu stjórnsýslusvæði borgarinnar. Undir lögsögu borgarinnar falla fjögur fjölmenn hverfi,tvær undirborgir og fimm sýslur. Frá árinu 2019 hefur borgin verið hluti af samþættu skipulagi hinu fjölmenna Jangtse óshólmasvæði.
Fornsaga
alt=„Yandang fjöll“ málað (pappír 31,5 x 731 cm) af Qian Weicheng, eins af fremsta landslagsmálara Tjingveldisins á átjándu öld. Yandang-fjöll eru strandfjallgarður við Wenzhou.|thumb|„Yandang fjöll“ málað (pappír 31,5 x 731 cm) af Qian Weicheng, eins af fremsta landslagsmálara Tjingveldisins. Yandang-fjöll eru strandfjallgarður við Wenzhou.
Saga þéttbýlis þar sem nú er Wenzhou, nær aftur til um 2500  f.Kr. Fundist hafa meira en 100 menningarstaðir sem eiga rætur í lokum forsteinaldar. Meðal fornleifa hafa fundist steinplógar, steinsigðir, steinaxir, steinhnífar, steinspjót og spunahjól. Forfeðurnir stunduðu fiskveiðar, veiði og búskap. Svæðið var meðal annars þekkt fyrir þróaða framleiðslu leirmuna með grágrænum jaði glerjungi sem tíðkaðist í Kína til forna.
Keisaratímar
alt=„Skáli hinna himnesku konunga“ í Jiangxin hofinu, búddista musteri á Jiangxin eyju, í Lucheng hverfi, Wenzhou. Upphaflega byggt 866, á tíma Yizong keisara Tangveldisins (618–907). Hinir fjórir himnesku konungarnir eru búddiskir guðir, sem hver um sig vaka yfir einni höfuðátta heimsins.|thumb|„Skáli hinna himnesku konunga“ í Jiangxin hofinu, búddista musteri á Jiangxin eyju, í Lucheng hverfi, Wenzhou. Upphaflega byggt árið 866, á tíma Yizong keisara [[Tangveldið|Tangveldisins (618–907). Hinir fjórir himnesku konungarnir eru búddiskir guðir, sem hver um sig vaka yfir einni höfuðátta heimsins. ]]
Frá 472 f.Kr. til 138 f.Kr., á fjórða ári Yuan konungs af Zhou (472 f.Kr.), eftir að Goujian konungur af Yue eyddi Wu, tilnefndi hann börn sín sem hertoga. Hertoginn af Dongou var fengið lénið Dongou Yue og stofnaði hann þar konungsríkið Dong'ou sem liggur í suðausturhluta Zhejiang þar sem borgirnar Wenzhou og Taizhou standa nú. Wenzhou var höfuðborg þessa forna Dong'ou konungsríkis sem stóð frá 191 f.Kr. er Liu Yingli, var konungur þess og Austur-Kínahafs. Það leið undir árið 138 f.Kr. Árið 323 á tíma Austur-Jinveldisins (317–420) var þéttbýlið nefnt Yongjia-hérað og árið árið 675 á valdatíma Tangveldisins (618–907) tók það nafnið Wenzhou. Árið 999 samþykkti Songveldið (960–1279) Wenzhou borg til utanríkisviðskipta. Á þeim tíma var þar blómlegur skipasmíðaiðnaður og var pappírsgerð þess og lakkvörusmíði vel þekkt. Árið 1132 var sett upp skoðunarstöð í borginni til að stjórna og koma á meiri stöðugleika í utanríkisviðskiptum. Borgarmúrarnir voru reistir á 10. öld og hliðin sjö að múrunum voru reist árið 1598.
19. og 20. öld
alt=Aðalinngangur Wen Zhou Zhongshan almenningsgarðsins í miðborg Wenzhou. Hann er til heiðurs Sun Yat-sen, sem margir segja „faðir nútíma Kína“. Meira en 40 slíkir Zhongshan garðar eru í Kína og nokkrir erlendis.|thumb|Aðalinngangur Wen Zhou Zhongshan almenningsgarðsins í miðborg Wenzhou. Hann er til heiðurs [[Sun Yat-sen, sem margir segja „faðir nútíma Kína“. Meira en 40 slíkir Zhongshan garðar eru í Kína og nokkrir erlendis. ]]
Í júní 1840 á tíma Tjingveldisins (1636–1912) braust út ópíumstríðið. Þann 5. júlí 1740 réðust Bretar inn í Dinghai eyjarnar í norðurhluta Zhejiang héraðs og Wenzhou var í hættuástandi. Þann 13. september 1876 var kínversk-breski „Yantai-sáttmálinn“ undirritaður undir miklum þrýstingi frá Bretum til að leysa diplómatísk átök. Höfn Wenzhou varð ein þessara „sáttmálahafna“ og opnaðist þannig aftur fyrir utanríkisviðskipti. Um tíma var þar mikil teverslun. Höfnin lék þó aldrei stórt hlutverk í utanríkisviðskiptum Kína. Erlend ríki voru ekki þar með aðstöðu.
Viðskipti Wenzhou blómstruðu aftur á fyrri hluta kínverska-japanska stríðsins, þar sem hún var frá árinu 1937 til 1942 ein fárra hafna sem enn voru í kínverskum höndum. Hún var þó hertekin þrisvar af Japönum um skamma hríð. Viðskipti drógu hins vegar saman undir lok stríðsins. Það var síðan ekki fyrr en árið 1955 sem sjóflutningar meðfram Zhejiang-ströndinni voru endurreistir að fullu. Þá náði Wenzhou borg sér fljótt aftur á strik.
„Wenzhou módelið“ fyrirmynd
alt=Wuma stræti í Lucheng hverfi, miðborg Wenzhou, er aðalverslunargata borgarinnar.|thumb|Wuma stræti, aðalverslunargata borgarinnar er Lucheng hverfi, miðborg Wenzhou.
alt=Við Lingxi vatn í Cangnan sýslu.|thumb|Við Lingxi vatn í Cangnan sýslu.
alt=Bókasafn Læknaháskóla Wenzhou, sem heyrir undir héraðsstjórn Zhejiang. Háskólinn er staðsettur í „Háskólabænum“ við rætur Daluo hæðanna 20 km suðaustur af miðborg Wenzhou.|thumb|Bókasafn Læknaháskóla Wenzhou, sem heyrir undir héraðsstjórn Zhejiang. Háskólinn er staðsettur í „Háskólabænum“ við rætur Daluo hæðanna 20 km suðaustur af miðborg Wenzhou.
Á fyrstu stigum efnahagsumbóta í Kína (frá 1979 til miðs níunda áratugarins) komu fram í Kína tvær ólíkar stefnur eða fyrirmyndir í byggða- og markaðsþróun: Annað var „Wenzhou módelið“ og hitt var svokallað „Sunan módel“. Það fyrrnefnda var kennt við Wenzhou, markaðshagkerfi með ört vaxandi og öflug einkafyrirtæki sem ýttu undir efnahag svæðisins. Áhersla var á að virkja sköpunarkraft fólks, ævintýraþrá, dugnað og skýra framtíðarsýn. Hið síðarnefnda var staðsett í Suzhou borg í hinu efnaða og fjölmenna Jiangsu-héraði, þar sem fyrirtæki í sameiginlegri eigu með stuðningi stjórnvalda hafa skapaði viðskiptaþróun með góðum árangri.
„Wenzhou líkanið“ gekk gegn ríkjandi hugmyndum í Kína um efnahagsþróun og sýndi mögulegan ávinning markaðshagkerfis. Zhejiang hérað varð ein „höfuðstöðva einkahagkerfisins“ í Kína. Í dag eru staðbundnar framleiðsluvörur borgarinnar keramik, vélar, efni, rafeindatækni, unnin matvæli og fatnaður. Skipasmíði er líka mikilvæg. Samgöngumannvirki svæðisins hafa verið endurbætt til muna. Járnbrautarlína, fullgerð seint á tíunda áratugnum, tengir borgina við Zhejiang-Jiangxi stofnlínuna við Jinhua. Hraðbrautir norðaustur til Ningbo og norðvestur til Jinhua opnuðust fyrir umferð snemma á 21. öld. Nýrri og stærri hafnir hafa verið byggðar, þar á meðal hafnaraðstaða við mynni Ou-fljóti sem getur hýst 10.000 tonna skip. Flugvöllur borgarinnar, við ströndina, býður upp á áætlunarflug til margra borga landsins.
Landafræði
alt=Bergmyndun í norðanverðum Yandang fjöllunum, strandfjallgarðs sem nær yfir stóran hluta héraðsins Wenzhou.|thumb|Bergmyndun í norðanverðum Yandang fjöllunum, strandfjallgarðs sem nær yfir stóran hluta Wenzhou.
alt=Strönd við Dayu flóa í Cangnan sýslu Wenzhou.|thumb|Strönd við Dayu flóa í Cangnan sýslu Wenzhou. Wenzhou borg er staðsett í miðhluta 18.000 kílómetra langrar austurstrandar Kína, sem sker tvö efnahagssvæði óshólma Jangtse-fljóts og Perlufljóts. Borgin er miðstöð efnahags, menningar og flutninga í suður Zhejiang héraði. Þetta er hafnarborg sem situr á suðurbakka neðri hluta Ou-fljóts, um 30 kílómetrum frá mynni þess við Suður-Kínahaf. Wenzhou, sem hefur lögsögu yfir fjórum hverfum, þremur undirborgum á sýslustigi og fimm sýslum, nær yfir 12.083 ferkílómetra landsvæði að flatarmáli og 8.649 ferkílómetra hafsvæði.
Borgarmörkin liggja að Lishui-borg í vestri, Taizhou í norðri og Fujian héraði í suðri.
Sjálf borgin er umkringd fjöllum með láglendi sem liggur að mestu meðfram strönd Austur-Kínahafs, um 355 kílómetrar að lengd. Í ósum Ou-fljótsins er mikið af litlum eyjum og leirbökkum, en höfnin er þó aðgengileg allt að 1.000 tonna skipum. Alls teljast 436 eyjar til borgarinnar. Wenzhou er fjöllótt. Um 76 prósent af flatarmáli hennar eru fjöll og hæðir, þar sem margir fjallstoppar ná yfir 1.000 metra hæð, til dæmis í Yandang strandfjallgarðinum sem gnæfir yfir austurhluta svæðisins. Sögulega einangraði þetta fjalllendi borgina frá öðrum héruðum Kína. Það ýtti mjög undir staðbundna menningu og aðgreiningu tungumáls jafnvel frá nálægum svæðum. Landslag borgarlandsins hallar eins og stigi frá suðvestri til norðausturs. Þar eru 150 ár af mismunandi lengd, þar á meðal eru Oujiang, Feiyun og Aojiang. Strandsléttur eru einkum við mynni Ou fljóts, þar sem borgin er staðsett; við Nanxi ána, þverár Ou; og lengra suður, í kringum mynni Feiyun árinnar. Slétturnar eru nýttar til landbúnaðar en hýsa einnig stóran hluta íbúa og iðnaðar. Náttúrusvæði eru um 25% landrými borgarinnar. Yandang-fjöllin hafa verið skilgreind sem „World Geopark“, en Nanji-eyjar eru skráðar sem sjávarnáttúruverndarsvæði UNESCO.
Veðurfar
Borgin dregur nafn sitt af mildu loftslagi svæðisins. Wenzhou þýðir bókstaflega „hið hlýja ríki“ Borgin hefur fjögurra árstíða rakt heittemprað loftslag undir áhrifum monsúnvinda, með heitum, rökum sumrum og svölum, skýjuðum, rökum vetrum. Hitinn á sumrin er ekki of mikill og vetrarkuldi bítur ekki.
Árleg úrkoma er 1.113 – 2.492 mm, að miklu leyti vegna rigninga í lok vors og byrjun sumars, og hitabeltisstorma í júlí og september. Borgin nýtur frostleysis 241-326 daga ársins og árleg sólarstundir eru 1.442 – 2.264.
Hér að neðan má sjá meðaltal mánaða fyrir árin 1981-2010 fyrir ársmeðalhita (11,1 °C), meðalársúrkomu (1.742 mm.) og meðal sólarstundir (1.706 klst.).
Stjórnsýsla
Wenzhou er borg á héraðsstigi sem nær yfir 12.083 ferkílómetra landsvæði að flatarmáli og 8.649 ferkílómetra hafsvæði. Í lok árs 2020 þegar kínverska manntalið var síðast framkvæmt, var íbúafjöldi borgarkjarnans 2.582.084, en 9.572.903 bjuggu á öllu stjórnsýslusvæði borgarinnar. Undir lögsögu borgarinnar falla fjögur fjölmenn hverfi, þrjár undirborgir og fimm sýslur.
Alls eru í borginni 67 undirhverfi, 92 bæir, 26 bæjarumdæmi, 2.951 þorp, ásamt 703 samfélags- og nágrannanefndum. Borgarstjórn Wenzhou er staðsett í Lucheng hverfi.
thumb|right|450px| Stjórnsýsluskipting Wenzhou-borgar í hverfi, sýslur og undirborgir.
Efnahagur og atvinnulíf
alt= Kort af legu Wenzhou borgar (merkt dökkrauð) í Zhejiang héraði í norðausturhluta Kína.|hægri|thumb| Kort af legu Wenzhou borgar (merkt dökkrauð) í Zhejiang héraði í austurhluta Kína.
alt= Iðngarður fyrir framleiðslu nýorkubíla á Oujiangkou iðnaðarsvæðinu í Wenzhou borg. Garðurinn er byggður af WM Motor, kínversku bílafyrirtæki sem hannar og framleiðir rafbíla.|hægri|thumb|Iðngarður fyrir framleiðslu nýorkubíla á Oujiangkou iðnaðarsvæðinu í Wenzhou borg. Garðurinn er byggður af WM Motor, kínversku bílafyrirtæki sem hannar og framleiðir rafbíla.
alt=Aðalleikvangur Wenzhou fjölnota leikvangs í Wenzhou, að mestu fyrir fótbolta. Byggður 1996 og getur tekið 20.000 gesti.|thumb|Aðalleikvangur Wenzhou, fjölnota leikvangs, að mestu fyrir fótbolta. Byggður 1996 fyrir 20.000 gesti.
alt=Borgarleikhús Wenzhou í Lucheng hverfi er með 1.500 sæta leikhús, 640 sæta tónleikasal, auk 200 sæta fjölnota leikhúss.|thumb|Borgarleikhús Wenzhou í Lucheng hverfi er 1.500 sæta leikhús, 640 sæta tónleikasalur og 200 sæta fjölnota leikhús.
alt=Frá Rui'an, einni undirborga Wenzhou.|thumb|Frá Rui'an, einni undirborga Wenzhou.
Borgaryfirvöld segja á eigin kynningarvef að viðskiptavitund og viðskiptamenning liggi að baki þessum mikla hagvexti, sem og landfræðileg einangrun borgarinnar: "„Vegna bæði menningarlegrar og landfræðilegrar fjarlægðar Wenzhou og skorts á náttúruauðlindum (landi, jarðefnum o.s.frv.), hefur kínverska miðstjórnin skilið íbúa Wenzhou eftir tiltölulega sjálfráða. Fjarri miðju hins pólitíska og efnahagslega sviðs er fólkið sjálfstæðara, sjálfbjarga og almennt viðskiptamiðaðra. ... Þess vegna, þegar Kína skipti úr áætlunarhagkerfi yfir í svokallað kapítalískt hagkerfi með kínverskum (sósíalískum) einkennum seint á níunda áratugnum, aðlöguðust borgarbúar vel að hinu nýja kerfi og nýttu sér það.“"Þessi þróun til markaðshagkerfis skóp eitt virkasta og þróaðasta einkahagkerfi Kína að sögn borgaryfirvalda. „Í því ferli að þróa hagkerfið hefur fólkið lifað af mótlæti, með lítilli jákvæðri aðstoð frá stjórnvöldum.“
Á fyrstu dögum efnahagsumbótanna tóku athafnamenn borgarinnar forystu á landsvísu í að þróa hrávöruhagkerfi, heimilisiðnað og framleiðslu fyrir sérhæfða markaði. Upp úr 1990 varð framleiðsla á smærri rafmagnstækjum ein helsta atvinnugrein Wenzhou. Þar stofnuðu sum einkafyrirtækjanna til sameiginlegra verkefna með ýmsum þekktum alþjóðafyrirtækjum.
Árið 1992 var Viðskipta- og tækniþróunargarði Wenzhou komið á fót nálægt alþjóðaflugvellinum og aðalhöfn borgarinnar. Iðngarðurinn var eitt af 32 fríverslunar- og tækniþróunarsvæðum sem kínversk stjórnvöld komu á fót á árunum 1984 - 1993. Innan garðsins hefur byggst upp umfagsmikil framleiðsla rafbúnaðar og rafeindaupplýsinga, framleiðsla ýmissa byggingarefna og vefnaðarvara. Iðngarðurinn nær yfir 140 ferkílómetra og er í dag samþættur þremur öðrum aðliggjandi iðnaðargörðum. Íbúar garðsins eru meira en 230.000. Í honum hafa um 3.000 fyrirtæki aðsetur á sviði ólíkra atvinnugreina, þar á meðal hágæða framleiðslu ýmiskonar, smíði rafmagnsvéla, rafræn viðskipti og vörustjórnun. Árið 2021 voru 6.708 stærri iðnaðarfyrirtæki í Wenzhou. Borgaryfirvöld hafa lagt áhersla á að styðja við atvinnulífið með byggja upp fleiri iðngarða, ýmsa atvinnuklasa fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki og mörg nýsköpunarsetur. Í dag eru slíkir 17 iðnaðargarðar í Wenzhou. Sem dæmi um þá er Vísinda- og tæknifrumkvöðlamiðstöðin í Yueqing sem komið var á fót 2013; Frumkvöðlasetur sjávarútvegsklasa Yueqing borgar („Yueqing Bay Marine Economy Industrial Incubation Park“) var sett á legg 2018; Hátækniiðnþróunarsvæði Wenzhou nær yfir 28 ferkílómetra landsvæði og hýsir yfir 2.000 fyrirtæki sem leggja áherslu á leysitækni, ljósorku, hálfleiðaralýsingu og ljósfjarskipti. Sérstakt „erfðalækninga-svæði“ borgarinnar („China Gene Medicine Valley“) hýsir 125 líflyfjafyrirtæki í mikilli uppbyggingu.
Með iðngörðum og klasastarfssemi verður sérhæfing atvinnufyrirtækja mikil. Sem dæmi er Wenzhou leiðandi á heimsvísu í framleiðslu kveikjara með yfir 500 slík fyrirtæki í borginni. Annað dæmi er Plastvefnaðarklasi Wenzhou sem samanstendur af 1.600 fyrirtækjum með um 42.000 starfsmenn. Alls eru 27 sértækar framleiðslustöðvar í borginni.
Í Wenzhou eru um 240.000 smáfyrirtæki á sviði verslunar- og iðnaðar í einstaklingseign og önnur 130.000 einkafyrirtæki, þar af 180 stórfyrirtæki, fjögur þeirra eru meðal 500 stærstu fyrirtækja Kína og 36 þeirra meðal 500 stærstu einkafyrirtækja Kína. Forystu athafnamanna borgarinnar má sjá víða: Þar hóf Juneyao Airlines flug árið 1991 sem fyrsta einkarekna flugfélag Kína og Jinhua -Wenzhou járnbrautin var árið 1992 fyrsta járnbrautarverkefnið í Alþýðulýðveldinu byggt með einkafjármagni.
Samgöngur
alt=Farþegamiðstöð Wenzhou Longwan flugvallarins.Árið 2019 fóru 12,3 milljónir farþega um völlinn og um 81.107 tonn af farmi.|thumb|Farþegamiðstöð Wenzhou Longwan flugvallarins.Árið 2019 fóru 12,3 milljónir farþega um völlinn og um 81.107 tonn af farmi. alt=Lest á S1 línunni. S1 og S2 lestarlínurnar tengja flugvöllinn við miðborgina og nærliggjandi borgir. Áform eru uppi um sex línur, alls 362 kílómetrar að lengd.|thumb|Lest á S1 línunni. S1 og S2 lestarlínurnar tengja flugvöllinn við miðborgina og nærliggjandi borgir. Áform eru uppi um sex línur, alls 362 km. að lengd.
alt=Ningbo–Taizhou–Wenzhou háhraðalestin er nefnd eftir aðalborgunum þremur á leiðinni, sem er 282 kílómetrar að lengd og er hluti af háhraðalestarkerfi suðausturstrandar Kína. Hámarkshraði er 250 kílómetrar á klukkustund.|thumb|Ningbo–Taizhou–Wenzhou háhraðalestin, nefnd eftir aðalborgunum á leiðinni sem er 282 km. og er hluti af [[Háhraðalest|háhraðalestarkerfi suðausturstrandar Kína. Hámarkshraði er 250 km. á klst. ]]
alt=Borgarlínukerfi Wenzhou (BRT), hraðvagnakerfi strætisvagna, er í uppbyggingu. Nú eru tvær borgarlínur reknar á sérætluðum akreinum fyrir vagnana.|thumb|[[Hraðvagn|Hraðvagnakerfi Wenzhou (BRT)''', er í mikilli uppbyggingu. Nú eru tvær slíkar borgarlínur reknar á sérætluðum akreinum fyrir vagnana.]]
Flug
Alþjóðaflugvöllur Wenzhou Longwan (IATA: WNZ) er meginflughöfn Wenzhou borgar. Hann einn af stærri flugvöllum í Austur-Kína. Flugvöllurinn er staðsettur um 21 kílómetra frá miðborg Wenzhou í Longwan hverfi sem gefur honum nafn. Hann þjónar Wenzhou og öðrum nærliggjandi borgum eins og Taizhou, Lishui og Ningde.
Flughöfnin er tengd miðborginni með lestum og snarlestum tengja flughöfnina. Að auki tengja strætisvagnar og gott vegakerfi flughöfnina við borgina og nærliggjandi svæði.
Samkvæmt áætlun stjórnvalda um þróun flugs í Wenzhou er fyrirhugað að borgin byggi á næstu árum sjö almenna flugvelli í Lucheng hverfi, Yueqing, sem og sýslum Wencheng, Cangnan, Taishun, Yongjia og Pingyang.
Hafnir
Auk tenginga til innanlandshafna eru siglingar frá Wenzhou höfn til meira en 10 landa, Japan, Suður-Kóreu, Kúveit, Rússlandi, Singapúr, Hong Kong, og Taívan. Stjórnvöld hafa uppi mikil áform um frekari uppbyggingu hafna borgarinnar. Stórefla á farmflutningsgetu í allt að 30 milljónir tonna á ári.
Lestir
Vegna landfræðilegrar aðstæðna er uppbygging járnbrauta í Wenzhou og tengingar við aðrar borgir kostnaðarsöm og takmörkunum háð. Fyrsta járnbraut Wenzhou, Jinhua–Wenzhou járnbrautin, opnaði árið 1998. Járnbrautin, sem liggur frá Wenzhou járnbrautarstöðinni norðvestur til Jinhua, er alls 251 kílómetrar, með 135 brýr og 96 jarðgöng sem eru 35 kílómetra að lengd.
Árið 2009 opnuðu tvær háhraðalestartengingar í Wenzhou. Annars vegar Ningbo–Taizhou–Wenzhou járnbrautin sem liggur norður til Hangzhou og hins vegar Wenzhou–Fuzhou járnbrautin sem liggur suður til Xiamen. Báðar lestarlínurnar ná allt að 200 km/klst og hafa verulega stytt ferðatíma til nágrannaborga. Árið 2015 var síðan Jinhua–Wenzhou háhraðalestin tekin í notkun.
Borgarlestir
Borgarlestarkerfi Wenzhou er blandað lestakerfi við úthverfi borgarinnar með nokkrum neðanjarðarstöðvum. Áform eru uppi um sex línur, samtals 362 kílómetra að lengd. Sú fyrsta (S1) liggur milli austur-vestur úthverfa borgarinnar. Hún tengir Oujiangkou, miðborgina, Longwan, alþjóðaflugvöllinn og Lingkun. Heildarlengd S1 er 77 kílómetrar.
Framkvæmdum við S2 línan á að ljúka árið 2023. Hún er hraðflutningslína í úthverfi borgarinnar, 63 kílómetrar að lengd. Hún tengist alþjóðaflugvelli borgarinnar. S3 línan mun síðan liggja frá aðalestarstöð borgarinnar til Rui'an borgar, til Lingxi, Pingyang sýslu, Cangnan sýslu, og til Longgang borgar. Framkvæmdir hófust í apríl 2020. Uppkomin verður hún alls 97 kílómetrar að lengd, að hluta á upphækkuðum brúm en einnig neðanjarðar.
Járnbrautalínur, S1, S2, og S3 liggja um strandsvæði Wenzhou borgar. Að auki er áætlað að byggja þrjár þéttbýlislínur (léttlestir og neðanjarðarlestir), M1, M2 og M3.
Hraðvagnakerfi
Borgarlínukerfi Wenzhou (BRT), hraðflutningakerfi strætisvagna, er í mikilli uppbyggingu. Í dag eru tvær slíkar borgarlínur reknar á sérætluðum akreinum fyrir vagnana. Frekari uppbygging þriðju línunnar er fyrirhuguð.
Strætavagnar
Wenzhou borg hefur fjölda strætisvagnastöðva sem þjóna ýmsum stöðum innan borgarinnar og nærliggjandi svæðum og borgum. Almenningsvagnakerfi borgarinnar taldi árið 2013 alls 1.537 rútur á 88 leiðum. Flestir strætisvagnarnir eru með sjálfvirku fargjaldakerfi.
Ferjur
Ferjur þjóna áfangastöðum upp og niður með Ou-fljóti og til úthverfa Oubei. Sérstök ferja þjónar ferðamannaeyjunni Jiangxin í Ou-fljóti. Borgin er einnig að byggja upp vatnsrútukerfi. Fyrsta vatnsrútulína opnaði árið 2013, þar sem siglt er frá Xiaonanmen til Nantang.
Reiðhjólaleiga
Almenningsreiðhjólakerfi Wenzhou er hjólaleiga þar sem þúsundir almenningshjóla í boði ókeypis í takmarkaðan tíma.
Trúarbrögð
alt=Musteri fjölskyldublessunar í Ouhai hverfi, Wenzhou, er staður fyrir tilbeiðslu forfeðranna.|hægri|thumb|„Musteri fjölskyldublessunar“ í Ouhai hverfi Wenzhou, er staður fyrir tilbeiðslu forfeðranna.
alt=„Faðirvorið“, þekktasta Kristna bænin, hér á Kínversku.|hægri|thumb| „[[Faðirvorið“, þekktasta Kristna bænin, hér á Kínversku.]]
alt=Dómkirkja Páls postula í Wenzhou er aðsetur kaþólska biskupsstólsins í borginni.|hægri|thumb| Dómkirkja Páls postula í Wenzhou er aðsetur kaþólska biskupsstólsins í borginni.
Almennt
Eins og víðast hvar í Alþýðulýðveldinu Kína er meirihluti íbúa Wenzhou trúlaus. Í samanburði við önnur strandsvæði í Kína virðast borgarbúar þó meira áhugasamir um trúarmál. Ýmis trúarbrögð eru þannig ríkjandi í borginni. Til að mynda er forfeðradýrkun vinsæl í Wenzhou og byggð hafa verið forfeðrahof á ýmsum stöðum. Þjóðtrú virðist þannig sterk og búddismi og taóismi eru iðkaðir víða í borginni. Þá eru margir fylgjendur kristninnar mótmælendatrúar sem og kaþólskara trúar.
Fyrir valdatöku kommúnista í Kína árið 1949 voru Wenzhou skráðir 2.000 tilbeiðslustaðir og 4.500 prestar, prestar og munkar. Ríkið útnefndi borgina opinberlega sem „trúleysissvæði“ árið 1958 og í menningarbyltingunni (1966–1976) var trúarbyggingum ýmist lokað eða þeim breytt til annarra nota. Á níunda áratugnum lifnuðu trúarbrögð hratt við og í dag eru fleiri tilbeiðslustaðir skráðir en áður.
Á vef borgarinnar er sagt frá því að síðla árs 2000 og til ársins 2002 hafi stjórnvöld ráðist í átak í að loka kirkjum, musterum og hofum og þau jafnvel eyðilögð. Það hafði áhrif á kristna, búddista og taóista. Þrátt fyrir þetta var borgin með árið 2015 með 8.569 musteri byggð á þjóðtrúar og 3.961 skráða tilbeiðslustaði búddisma, taóisma, íslam, kaþólskrar trúar og mótmælendatrúar.
Búddismi
Búddismi á sér langa sögu í borginni og marga fylgjendur. Búddahof eru víða um borgina og í dreifbýli. Mikill fjöldi trúaðra heimsækir musterin til að brenna reykelsi og tilbiðja Búdda. Meðal þekktustu mustera borgarinnar eru Jiangxin-hofið, Miaoguo-hofið, og Taiping-hofið.
Taóismi
Taóistahof eru á víða við fjallsrætur í borginni. Þrátt fyrir að hefðbundinn taóismi sé ekki útbreiddur, brenna áhangendur þeirra enn reykelsi af mikilli trúmennsku og viðhalda þjóðlegum hefðum og spádómum.
Kristni
Wenzhou borg hefur verið kölluð „Jerúsalem Kína“. Í dag er borgin talin mikilvæg miðstöð kristni í Kína. Breskir trúboðar boðuðu mótmælendatrú í Wenzhou á 19. öld. Árið 1949 er talið að meira en 115,000 borgarbúa hafi verið mótmælendatrúar, sem voru um tíundi hluti allra áhangenda mótmælendatrúar í Kína. Í dag er fylgjendur mótmælendatrúar fjölmennur hópur og mjög virkur í borginni. Opinberar tölur segja þá vera 15% af heildarfjölda íbúa, eða meira en 1 milljón talsins. Kirkjur og samkomustaðir eru margir og krossar víða í þéttbýli og dreifbýli. Mörg þorp innan borgarinnar hafa fleiri en eina kirkju. Meðal þekktra mótmælendakirkja eru: Wenzhou Chengxi kirkjan, Garden Lane kirkjan, Yongguang kirkjan, Jiangjunqiao kirkjan og Wuqiao kirkjan.
Alls er áætlað að um 100.000 borgarbúar séu kaþólskrar trúar. Borgaryfirvöld segja að ör vöxtur hafi orðið í kristnum samfélögum, allt að 15 -20% íbúanna séu kristnir. Staðbundnar fjölskyldukirkjur segja allt að 30% borgarbúa kristna. Vegna starfa erlendra fyrirtækja í borginni bjóða sumar kirkjur upp á þjónustu og biblíunám á ensku. Á síðustu árum hefur ríkisvaldið reynt að hamla vexti og starfssemi kristinnar trúar í borginni. Kirkjum hefur verið lokað, þær jafnaðar við jörðu, krossar fjarlægðir, og prestar og kristnir fylgjendur handteknir.
Tengt efni
alt=Wenzhou var fæðingarstaður „nanxi“, kínversks óperuforms á 12. öld. „Ou Opera“, eitt kínverskt óperuform, er vinsælt í Wenzhou og nærliggjandi svæðum. Nafnið er dregið af Ou-fljóti borgarinnar.|thumb|Wenzhou var fæðingarstaður „nanxi“, kínversks óperuforms á 12. öld. „Ou Opera“, er þekkt kínverskt óperuform, vinsælt í Wenzhou og nærliggjandi svæðum. Nafnið er dregið af Ou-fljóti borgarinnar.
Alice
Alice er íslenskt kvenmannsnafn af enskum uppruna.
John Raleigh Mott
John Raleigh Mott (25. maí 1865 – 31. janúar 1955) var bandarískur trúboði sem var lengi leiðtogi Kristilegs félags ungra manna (KFUM) og Kristilegs heimssambands stúdenta. Hann hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1946 fyrir að stofna og styrkja alþjóðlegar stúdentahreyfingar kristinna mótmælenda sem töluðu fyrir friði. Hann deildi verðlaununum með Emily Greene Balch. Mott var aðalritari Kristilegs heimssambands stúdenta frá 1895 til 1920. Hann lék lykilhlutverk í stofnun Heimskirkjuráðsins árið 1948 og var kjörinn heiðursforseti þess til lífstíðar.
Æviágrip
Mott fæddist í Livingstone-setri í Sullivan-sýslu þann 25. maí árið 1865. Fjölskylda hans flutti til Postville í Iowa í september sama ár. Hann gekk í Háskólann í Efri-Iowa, þar sem hann nam sagnfræði og vann verðlaun í rökræðukeppnum. Hann flutti yfir í Cornell-háskóla og útskrifaðist þaðan með B.A.-gráðu árið 1888. Mott var undir áhrifum frá Arthur Tappan Pierson, einum hvatamanninum að baki sjálfboðahreyfingar stúdenta í erlendum trúboðum, sem var stofnuð árið 1886. Mott kvæntist Leilu Ödu White (1866-1952) árið 1891 og eignaðist með henni tvo syni og tvær dætur.
Árið 1910 sótti Mott heimsráðstefnu trúboða, sem var mikilvægur áfangi í nútímasögu trúboða af mótmælendatrú. Árið 1912 var Mott og kollega hans boðið ókeypis far með farþegaskipinu RMS Titanic en þeir afþökkuðu boðið og ferðuðust með fábrotnara skipi, SS Lapland. Þegar félagarnir fréttu síðar af því að Titanic hefði farist litu þeir á hvern annan og sögðu: „Drottinn hlýtur að hafa fleiri verkefni fyrir okkur.“
Fjárréttir í Norðfirði
Þetta er listi yfir fjárréttir í Norðfirði.
Loðmfjörð
Loðmfjörð er íslenskt millinafn.
John Raleigh Mott
Æviágrip
Mott ferðaðist um Evrópu og kynnti samkirkjufræði og ferðaðist síðan til Asíu. Frá október 1912 til maí 1913 hélt hann 18 ráðstefnur, meðal annars í Seylon, Indlandi, Búrma, Malaja, Kína, Kóreu og Japan. Hann vann einnig með Robert Hallowell Gardiner III til að viðhalda sambandi við rússnesku rétttrúnaðarkirkjuna og Tíkon erkibiskup í Moskvu eftir rússnesku byltinguna.
Frá 1920 til 1928 var Mott formaður Kristilegs heimssambands stúdenta. Vegna starfa hans í trúboðsstörfum, samkirkjustefnu og friðarstörfum telja sumir sagnfræðingar Mott „víðförlasta og traustverðugasta kristnileiðtoga síns tíma“.
Eftirmæli
Skjalasafn Motts er varðveitt í skólabókasafni guðfræðideildar Yale-háskóla.
Mott er heiðraður með dýrlingadegi þann 3. október í dýrlingadagatali biskupakirkjunnar í Bandaríkjunum.
Egill Egilsson
Egill Egilsson (fæddur 25. október 1942 á Grenivík, látinn 13. desember 2009 í Reykjavík) var íslenskur eðlisfræðingur, kennari og rithöfundur.
Egill vann fyrir Orkustofnun við vatnsmælingar á 7. áratugnum. Hann fluttist til Kaupmannahafnar síðar og nam þar eðlisfræði. Hann kenndi síðar fagið við Kaupmannarhafnarháskóla, Háskóla Íslands, MH og MR.
Egill var um tíma fréttaritari ríkisútvarpsins í Kaupmannahöfn. Egill var tilnefndur til Menningarverðlauna DV árið 1992 fyrir bók sína Spillvirkjar.
Árið 2009 reisti Egill Landsvirkjun níðstöng með hrosshaus í mótmælum gegn Hvammsvirkjun.
Kona Egils var Guðfinna Eydal, sálfræðingur og eignuðust þau þrjú börn. Bróðir Egils var Valgarður Egilsson, læknir og rithöfundur.
Kristján Þór Júlíusson
Kristján Þór Júlíusson (f. 15. júlí 1957 á Dalvík) er fyrrum sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, oddviti Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi, fyrrverandi menntamálaráðherra og fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri. Kristján Þór sat á Alþingi 2007-2021 og var 2. varaformaður Sjálfstæðisflokksins 2012-2013. Kristján Þór var heilbrigðisráðherra á árunum 2013-2017, menntamálaráðherra 2017 og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra 2017-2021. 13. mars 2021 sagði hann í viðtali að hann ætlaði ekki að gefa kost á sér í næsta prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi og ætlaði að hætta í stjórnmálum.
Fátækralögin á Englandi
Gömlu fátækralögin
alt=Gömlu fátækralögin voru innleidd á 43. ári hennar sem Englandsdrottning. Lögin eru oft kölluð eftir henni, Elísarbetulögin.|thumb|[[Elísabet 1.|Elísabet l, Englandsdrottning. Gömlu fátækralögin voru innleidd á 43. ári hennar sem Englandsdrottning og eru þau oft kölluð Elísarbetulögin eftir henni .]] Við siðaskiptin á 16. öld tóku Englendingar upp kristna trú og aðlöguðu skoðanir sínar og gildi samkvæmt henni. Í Biblíunni lásu þeir að hjálpa ætti þeim sem þurfa á hjálp að halda; fæða þá svöngu, klæða þá nöktu og heimsækja þá sjúku. Í kjölfar siðaskiptanna var Enska biskupakirkjan stofnuð og í framhaldi voru gömlu fátækralögin sett á. Markmið gömlu fátækralaganna voru þau að veita félagslegan stöðugleika, draga úr óánægju og þjáningu og koma í veg fyrir óeirðir og uppreisnir.
Reykjaréttir
Reykjaréttir (eða Skeiðaréttir) eru fjárréttir Flóa- og Skeiðamanna í Skeiða- og Gnúpverjahreppi á Íslandi. Réttirnar eru frá árinu 1881 og eru hlaðnar. Réttardagur er laugardagur, daginn eftir Skaftholtsréttir.
Kristján Þór Júlíusson
Æviferill
Kristján Þór lauk stúdentsprófi við MA 1977 og prófi í bókmenntafræði og íslensku með uppeldis- og kennslufræði frá Háskóla Íslands 1984 og tók kennsluréttindapróf HÍ 1984. Einnig hefur hann lokið fyrsta og öðru stigi skipstjórnarnáms. Foreldrar Kristjáns Þórs eru Ragnheiður Sigvaldadóttir og Júlíus Kristjánsson. Eiginkona hans er Guðbjörg Ringsted myndlistarmaður og eiga þau saman fjögur börn, Maríu, Júlíus, Gunnar og Þorstein.
Fátækralögin á Englandi
Gömlu fátækralögin
Lagasetningin sameinaði fyrri löggjafir um fátæka, þar á meðal var fátækt skilgreind og skipt upp í þrjá flokka. Í fyrsta lagi voru það þeir sem vildu vinna en gátu það ekki. Þessi hópur fólks fékk þá hjálp sem það þurfti, hvort sem það voru föt eða auðveld vinna í skiptum fyrir pening. Í öðru lagi voru það þeir sem gátu unnið en kusu að vinna ekki, þessi hópur fólks átti ekki rétt á hjálp af neinum toga. Þriðji og seinasti hópurinn voru þeir sem voru of veikir, gamlir eða ungir til þess að vinna. Þessi hópur átti rétt á mikilli hjálp og líta átti eftir þeim á viðeigandi stofnunum, eins og spítölum og munaðarleysingjahælum.
Hróðgeir
Hróðgeir er íslenskt karlmannsnafn. Það er samsett af nafnorðinu „hróður“ og viðliðnum „geir“ sem merkir spjót.
Fátækralögin á Englandi
Gömlu fátækralögin
Lögin voru harðlega gagnrýnd af hagfræðingum klassíska skólans, þar á meðal Adam Smith, því þau komu í veg fyrir frjálsan flutning atvinnulausra verkamanna milli bæja eða landshluta. Thomasi Malthus gagnrýndi lögin einnig harðlega fyrir að auka aðeins á vesæld og fátækt með því að hamla eðlilegu gangverki efnahagslögmálanna.
Kristján Þór Júlíusson
Æviferill
Kristján Þór var stýrimaður og skipstjóri á skipum frá Dalvík 1978-1981 og á sumrin 1981-1985, kennari við Stýrimannaskólann á Dalvík 1981-1986 og kennari við Dalvíkurskóla 1984-1986. Það ár var hann ráðinn bæjarstjóri á Dalvík og gegndi því starfi 1986-1994. Hann var bæjarstjóri á Ísafirði 1994-1997 og á Akureyri 1998-2007. Hann sat jafnframt í bæjarstjórn Akureyrar á árunum 1998-2010 fyrir Sjálfstæðisflokkinn og var forseti bæjarstjórnar 2007-2009.
Hróðgeir
Heimildir
Rogier Rogier
Fátækralögin á Englandi
Gömlu fátækralögin
1832 var skipuð nefnd til að endurskoða lögin. Tveimur árum seinna, árið 1834 voru sett ný lög sem gerbreyttu fátækraaðstoð í Bretlandi og færðu hana til nútímalegra horfs í samræmi við hugmyndir frjálslyndisstefnunnar og lassez faire efnahagsstefnu.
Kristján Þór Júlíusson
Æviferill
Kristján Þór hefur gegnt fjölmörgum trúnaðarstörfum og átt sæti í stjórn margra fyrirtækja og stofnana. Hann sat í stjórn Útgerðarfélags Dalvíkinga hf. 1987-1990, var formaður stjórnar Iðnþróunarfélags Eyjafjarðar hf. 1987-1992, sat í stjórn Söltunarfélags Dalvíkur hf. 1987-1993 og stjórn Sæplasts hf. 1988-1994. Hann var í stjórn Togaraútgerðar Ísafjarðar hf. 1996-1997, formaður stjórnar Samherja hf. 1996-1998 og formaður stjórnar Lífeyrissjóðs starfsmanna Akureyrarbæjar 1998-2007. Hann hefur setið í stjórn Eignarhaldsfélagsins Brunabótafélags Íslands síðan 1999 og sat í stjórn Landsvirkjunar 1999-2007, í stjórn Fjárfestingabanka atvinnulífsins 1999-2000 og í Ferðamálaráði Íslands 1999-2003. Hann var formaður stjórnar Lífeyrissjóðs Norðurlands 2000-2007, í stjórn Fasteignamats ríkisins 2000-2007, í stjórn Íslenskra verðbréfa 2002-2009 og í ráðgjafanefnd Tölvuþjónustu sveitarfélaga 1988-1990. Hann sat í stjórn Fjórðungssambands Norðlendinga 1989-1990 og í Héraðsráði Eyjafjarðar 1990-1994, var formaður stjórnar Hafnasambands sveitarfélaga 1994-1997, formaður stjórnar Eyþings 1998-2002 og í stjórn Sambands íslenskra sveitarfélaga 1998-2007.
Kristján sat á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Norðausturkjördæmi 2007-2021 og leiddi lista flokksins í kjördæminu allan þann tíma.
Kristján Þór var heilbrigðisráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks 2013-2017, menntamálaráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, Viðreisnar og Bjartrar framtíðar 2017 og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra í ríkisstjórn Sjálfstæðisflokks, VG og Framsóknarflokks 2017-2021. Kristján var 2. varaformaður Sjálfstæðisflokksins 2012-2013.
Kristján hefur setið í miðstjórn Sjálfstæðisflokksins síðan 2002 og var formaður sveitarstjórnarráðs Sjálfstæðisflokksins 2002-2009.
Í skoðanakönnun sem Maskína gaf út þann 5. mars 2021 mældist Kristján óvinsælasti ráðherra í ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur, en þar sögðust 64 prósent viðmælenda óánægð með störf hans og aðeins níu prósent ánægð. Kristján tilkynnti þann 13. mars að hann hygðist ekki gefa kost á sér til endurkjörs í Alþingiskosningunum 2021.
Guggumálið
Hann sagði að það lægi í augum uppi að sameining af þessu tagi gæti komið sveitarfélaginu bæði vel og illa, það ylti allt á því hvernig forsvarsmenn þessara fyrirtækja spiluðu úr sínum málum. „Ég er viss um það að eigendur Samherja sem og eigendur Hrannar muni eftir sem áður gera það besta úr kvótanum sem hægt er,“ sagði Kristján Þór.