cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Digimon Adventure
Söguþráður
Krakkarnir snúa nú aftur til bjarg eilífðarinnar. Þar hefur Devimon byrjað að safna saman myrkuröflunum og stækkað gríðarlega mikið. Digimonar krakkanna takast á við hann, en allt virðist gagnslaust. Þá ræðst Devimon á Takeru, en Patamon reynir að bjarga honum og þróast í heilaga digimonann, Angemon. Hann safnar saman heilögum öflunum úr digivieceunum og eyðir Devimon og sjálfum sér um leið. Takeru brýst út í grát, en Angemon breytist aftur í digiegg.
Til að bjara restinum af stafræna heiminum búa krakkarnir sér bát til og ferðast til álfunnar, Server. Þar þurfa þau að takast á við annan illa digimona, Etemon. Hann er á of háu þróunarstigi og þurfa krakkarnir því að finna skjaldamerkin sín til að láta félaga sína þróast á jafn hátt stig. Taichi, sem fann skjaldamerki hugrekkis, reynir að þvinga Agumon til að þróast, með hörmulegum afleðingum. Hann þróaðast í Skull Greymon, risa beinagrindaskepnu, sem hlíðir ekki á félaga sinn. Að lokum breytist hann aftur í Koromon, sem er lægra stig en Agumon. Krakkarnir eru nú mjög vonsviknir og undrast þess hvort að þau hafa verið að ala digimonanna á vitlausan hátt.
Þegar krakkarnir reyna að bjarga Nanomon, sem er í haldi í píramída, ræðst Etemon á þau. Í ljós kemur að Nanomon er illur og hann rænir Soru og Piyomon. Í leyniklefa, í píramídanum, býr hann til kópíu af sóru til að láta félaga hennar berjast fyrir sig. En Taichi, sem þurfti á miklu hugrekki að halda til að komast í gegnum rafmagns hlaðinn vegg, kemur henni til björgunnar. Etemon blandast einnig í bardagann og reynir þá Nanomon að eyða öllum með því að henda þeim í hyldýpi myrkursins og þegar hann blandar tölvuvírus með dýpinu fer allt úr höndum og Etemon sameinast myrkrinu. Í þessu ástandi getur hann eytt stafræna heiminum. En félagi Taichis tekst loks að þróast í Metal Greymon. Þegar þau eyða Etemon hverfa Taichi og Metal Greymon.
Taichi og Koromon eru komnir aftur á jörðina. Þar komast þau að því að á jörðinni er enn sá sami dagur og þegar þau komust í stafræna heiminn. Tíminn á jörðunni og í stafræna heiminum virðast ekki líða eins. Þeir fara heim til Taichis og hitta þar systir hanns, Hikari. Í ljós kemur að hún man eftir Koromon, en Taichi hafði gleymt öllu. Þegar Ogremon ræðst á borgina reyna Taichi og Koromon að stöðva hann og lenda svo aftur í stafræna heiminum.
Taichi og Agumon, sem eru komnir aftur í stafræna heiminn, leita að hinum krökkunum og komast að því að þau hafa dreifst um álfuna. Smám saman safna þeir saman hópnum aftur frá skrítnustu stöðunum, þar til aðeins Soru vantaði. Þegar þau hitta Soru kemur í ljós að hún hafði heyrt samtal milli Pico Devimon og meistara hans, Vamdemon. Hún komst þannig að því hvað skjaldamerki hvers og eins þýða. Taichi ber skjaldamerki hugrekkis, Yamato skjaldamerki vináttunar, Takeru skjaldamerki vonarinnar, Koushiro skjaldamerki þekkingarinnar, Mimi skjaldamerki hreinskilinarinnar, Jou skjaldamerki áreiðanleikans og Sora skjaldamerki ástarinnar. En hún Sora telur sig ekki þekkja ást og heldur að skjaldamerkið eigi ekki við sig. Hún er því niðurdregin og vildi ekki hitta hina. En þegar Pico Devimon og Vamdemon ráðast á hópinn og Piyomon slasast kemur í ljós að Sora elskar Piyomon. Það gefur skjaldamerkinu næringu og Piyomon þróast í Garudamon og hjálpar hópnum að sleppa.
Á jörðinni, í Tókýó, leita sveitir Vamdemons, leiddir af Pico Devimon og Tailmon, að áttunda barninu. Einnig krakkarnir sjö leita að því og lenda alltaf í bardögum við óvinana. Leitin virðist vera gagnslaus því að borgin er allt of stór. En Tailmon og Wizarmon, sem eru í liði Vamdemons, finna áttunda barnið. Í ljós kemur að það er Hikari, systir Taichis og félagi hennar er Tailmon. Þá svíkja Tailmon og Wizarmon Vamdemon og reyna að fá skjaldamerkið Hikaris, merki ljóssins, sem Vamdemon er með. Það mistekst þó og Wizarmon er kastað í ána og Tailmon er tekin sem fanga.
Þá breytast áætlanir Vamdemons og hann tekur öll börnin í hverfinu fanga og leyðir þau fyrir Tailmon, því hún þekkir andlit áttunda barnsins. Ekki líður langur tími þar til hún var fundin, en henni varð bjargað af Soru og Mimi og félögum þeirra. Þá lætur Vamdemon allt fólkið sofna og bardagi brýst út meðal hans og krakkanna. Wizarmon lætur lífið þegar hann bjargar Hikari og Tailmon frá árás Vamdemons og þróast Tailmon þá í Angewomon. Saman með Angemon og hinum digimona félögunum sigra þau Vamdemon.
Vamdemon virðist vera sigraður, en fólkið er enn sofandi. Andi Vamdemons byrtist of gleypir hersveitir sínar og einnig Pico Devimon og þróast þannig í Venom Vamdemon. Angewomon og Angemon lána Agumon og Gabumon heilaga krafta sína og tekst þeim þannig að þróast á enn hærra stig í War Greymon og Metal Garurumon. Þau sigra Venom Vamdemon en andi hanns sleppur enn á ný. Þá byrtist stafræni heimurinn á himninum og virðist hann vera breyttur. Með digiviceunum opna krakkarnir hlið í stafræna heiminn og snúa þangað aftur.
Þegar krakkarnir eru komnir aftur í stafræna heiminn verður ljóst að einhver hefur gjörbreytt honum. Teknir voru skógarnir, borgirnar, vötnin og myrkursvæðin og gjört úr þeim spíralturn. Á toppi þessa turns bjóu myrkradrottnanrir fjögur, sem hafa valdið þessum breytingum. Krakkarnir reyna að komast upp á turninn og byrja í vatnssvæðinu. Þar ræðst Metal Seadramon að þeim og krakkarnir flýja með hjálp Whamons. Sveitir Metal Seadramons, ásamt honum sjálfum, fylgja þeim eftir. Bardagi milli honum og krakkanna brýst út þegar þau komast að eyju. War Greymon tekst loks að sigra Metal Seadramon, en ekki fyrr en að Whamon banaðist. Með dauða Metal Seadramons leysast vatnasvæðin upp og krakkarnir flýja í skógasvæðin.
Meistari skógasvæðanna er Pinocchimon, sem reynir að veiða börnin í gildru. Hann dreyfir börnin og digimonanna þannig að þau geta ekki þróast og tekur Takeru heim til sín. Þar ætlar hann að leika hættulega leiki með honum. En Takeru leikar á hann, eyðir gildrunum hans og kemst undan. Hópurinn, sem er saman kominn aftur, hittir á hann og eru þeir stoltir af honum, hvað hann er orðinn sjálfstæður. Hann og Hikari eru víst þau yngstu í hópnum. En bróðir Takerus, Yamato, hverfur, ásamt félaga hans, úr hópnum, því að hann hefur alltaf þurft að passa bróður sinn, en nú var hann orðinn gagnslaus. Þannig niðurdreginn er einfallt fyrir Jureimon, sem er í liði Pinocchimons, að heilaþvo hann. Yamato og Metal Garurumon ráðast á Taichi og War Greymon. Þó að Taichi vill ekki berjast við vin sinn hefur hann engra kosta val. Bardaganum er stöðvað af veru, sem hefur yfirtekið huga Hikaris. Veran skírir frá því hvernig börnin voru kosin. Það gerðist þegar Parrotmon byrtist á jörðinni. Henni tekst að blíða Yamato, en samt sem áður vill hann ekki sameinast hópnum aftur. Þegar veran yfirgefur huga Hikaris yfirgefur Yamato svæðið. Á seinasta bardaganum við Pinocchimon byrtist Yamato aftur til að eyða honum, en hverfur síðan á brott aftur. Þegar skógasvæðin leysast upp brest hópurinn í sundur aftur. Jou og Mimi fara í aðra átt en hinir.
Taichi, Hikari, Takeru, Koushiro og Sora eru komin í borgasvæðin, þar sem Mugendramon drottnar. Hikari veikist og finna krakkarnir lyf með hjálp fartölfu hans Koushiros. En Mugendramon ræðst á þau og hrapa þau í neðanjarðargöng borgarinnar. Taichi og Koushiro eru saman og leyta að hinum en hitta í staðinn á Andromon, sem þau hittu fyrst í verksmiðjunni. Hann skýrir þeim frá því að hann er í flokki uppreisnarmanna móti Mugendramon. Á meðan leita Sora, Takeru og Hikari að hinum og koma að stóru svæði, þar sem Numemon þurfa að þræla. Hikari bjargar þeim úr keðjunum, en yfirstjórinn, Waru Monzaemon, er ekki ánægður og ræðst á krakkana. Þau sleppa með hjálp Numemonanna. Hóparnir tveir sameinast þegar Mugendramon ræðst á þau. War Greymon tekst, eftir hörðum bardaga, að eyða óvininum. Þegar borgasvæðin leysast upp eru bara myrkursvæðin eftir.
Sá síðasti og samstundis öflugasti myrkradrottnari er Piemon, höfðingi myrkursvæðanna. Taichi, Koushiro, Sora og Takeru hafa klifrað upp á topp spíral turnsins, þar sem hann dvelur. Í stað þess að láta alla ráðast saman á Piemon ákveður Taichi að senda Soru og Takeru af stað til að finna restinn af hópnum og bara War Greymon ræðst á ovuröfluga digimonann.
Yamato er á þessari stundu kominn í helli þunglyndisins. Hann situr hreyfingarlaus í horninu og sekkur niður í eigin þungum hugsunum. En Gabumon, félaga hans, tekst að ná til hans og hann lætur hughreistast. Þá hverfur og hellirinn og þeir hitta á Jou og Gomamon, sem hafa verið að leita að þeim. Hópurinn kemur smám saman saman aftur þegar þau hitta á Takeru. En Sora virðist hafa dottið í helli þunglyndisins. Krakkarnir klifra niður hellinn og finna hana. Hún er niðursokkin, alveg eins og Yamato áður. Yamato og Jou tekst að ná til hennar, eins og Gabumon áður. Hellirinn hverfur aftur og hópurinn leggur af stað til að veita Taichi liðsauka.
War Greymon hefur verið sigraður af Piemon, en þegar Metal Garurumon birtist fyllist hann lífsanda aftur. Saman berjast þau við Piemon, en hann er með meira í erminum en virðist. Hann breytir flest öllum digimonunum og krökkunum í lykklakippur. Einungis Hikari, Takeru og Patamon komast undan. Piemon sker reipið, sem þau klifra upp og þau detta í hyldýpið. Þá tekst Patamon loks að þróast í Holy Angemon. Með heilaga krafta sína getur hann breytt hinum krökkunum og digimonunum til baka. Þá kemur Mimi með fullt af digimonum, sem hún hefur verið að safna saman í stafræna heiminum. Mikill bardagi brýst út milli Piemon og Evilmon sveita hans og krökkunum og félögum þeirra. Að lokum nær Holy Angemon að innsigla Piemon bakvið heilaga hliðinu. Þannig var seinasti drottnari sigraður.
Myrkursvæðin leysast upp og er þar með ekkert eftir af stafræna heiminum. Í ljós kemur að einhver önnur vera hafði verið að stýra öllum illum digimonunum. Það var Apocalymon, sem er í raun þúsundir hvaldar sálir frá fortíðinni. Hann eyðir skjaldamerkjum krakkana. Það þýðir að digimonar þeirra geta ekki lengur þróast á hátt stig lengur. En börnin komast að því að þau þurfa skjaldamerkin ekki, því að sama aflið er í hjörtum þeirra. Hugrekki, vinátta, von, þekking, hreinskilinleiki, áreiðanleiki, ást og ljós eru eiginleikar krakkanna. Félagar þeirra þróast og berjast við illvættinn og sigra hann. En með síðustu orku sinni ætlar hann að eyða þeim með stóru sprengingu. Ljós digiviceanna innsiglar sprenginguna og bjargar krakkana.
Nýr stafrænn heimur varð til og digimonarnir, er létu lífið, komu aftur sem digiegg. En krakkarnir verða að snúa aftur til jarðarinnar og mun hliðið að stafræna heiminum verða lokað eftir þeim. Þau þurfa að hveðja félaga sína með aðeins smáagna von um að sjá þau aftur. En hliðið mun opnast aftur fyrir þeim.
Yagami Taichi
Taichi (en. Tai Kamiya) er leiðtogi kosnu barnanna. Hann er afar hugrekkur og fljótur til aðgerða. Félagi hans er Agumon, hann er 11 ára í fyrstu seríunni og skjaldamerkið hans er hugrekki. Taichi birtist fyrst í myndinni Digimon Adventure ásamt systir hans Hikari.
Copa de la España Libre
Copa de la España Libre eða Spænski frelsisbikarinn var spænsk knattspyrnukeppni sem haldin var í júní og júlímánuði á yfirráðasvæði lýðveldissinna árið 1937 þegar keppni í La Liga og Copa del Rey féll niður vegna spænsku borgarastyrjaldarinnar.
Digimon Adventure
Ishida Yamato
Yamato (en. Matt) er strákur sem heldur sér utan hópsins ef kostur er á. Hann horfir á Taichi sem andstæðing sinn og lítur á sjálfan sig sem verndari Takerus, bróður síns. Félagi hans er Gabumon, hann er 11 ára í fyrstu seríunni og skjaldamerkið hans er vinátta.
Takenouchi Sora
Sora sýnist vera sterk og glöð stúlka. Hún spilar fótbolta og er alltaf til staðar þegar þörf er. En hún hefur ekki gott samband við móðir hennar og henni finnst hún ekki þekkja ást. Félagi hennar er Piyomon, hún er 11 ára í fyrstu seríunni og skjaldamerkið hennar er ást.
Copa de la España Libre
Saga
Fyrr á árinu 1937 höfðu knattspyrnufélög á svæðum lýðveldissinna skipulagt sína eigin deildarkeppni, Miðjarðarhafsdeildina (spænska: Liga Mediterránea), sem lauk með sigri FC Barcelona. Til stóð að fjögur efstu liðin í þeirri keppni ettu kappi í frelsisbikarnum, en Barcelona kaus þess í stað að halda í fjáröflunarkeppnisferð til Mexíkó.
Digimon Adventure
Kido Jou
Jou (en. Joe) er elstur í hópnum. Þó er hann sífellt hræddur og honum líður yfir þegar hann sér blóð. En hann er mjög klár og duglegur. Félagi hans er Gomamon, hann er 12 í fyrstu seríunni og skjaldamerkið hans er áreiðanleiki.
Izumi Koushiro
Koushiro (en. Izzy) er tölvunörd. Hann er alltaf með fartölvu og GSM síma á sig. Hann hefur verið ættleiddur og er það mikill skuggi í huga hans. Félagi hans er Temtomon, í fyrstu seríunni er hann 10 og skjaldamerkið hans er þekking.
Copa de la España Libre
Saga
Fjögur lið mættu til leiks: Levante FC, FC Valencia, Espanyol og Girona FC. Leikin var í einum riðli með tvöfaldri umferð, þar sem Levante og Valencia höfnuðu í tveimur efstu sætunum. Þau mættust í úrslitaleik sem lauk með 1:0 sigri Levante.
Stuðningsmenn Levante hafa alla tíð gert kröfu til þess að Spænska knattspyrnusambandið viðurkenni félagið sem sigurvegara í Copa del Rey fyrir árið 1937. Sú barátta hefur enn ekki skilað árangri.
Digimon Adventure
Tachikawa Mimi
Mimi er prýð stúlka með undarlegan fatnasmekk. Í byrjun er hún gelgja, en hún breytist með tímanum. Félagi hennar er Palmon, hún er 10 í byrjun fyrstu seríunnar og skjaldamerkið hennar er hreinskilni.
Takaishi Takeru
Takeru (en. TK) er í upphafi sá yngsti í hópnum og er litli bróðir hans Yamatos. Hann vingast fljótt með öllum í hópnum, sérstaklega Taichi, sem gerir Yamato afbrýðissaman. Félagi Takerus er Patamon, hann er 8 ára gamall í fyrstu seríunni og skjaldamerkið hans er von.
Yagami Hikari
Hikari (en. Kari) er litla systir Taichis og bætist hún seint í hópinn. Hún er mjög hlýðin og hefur sérstakt ljós í sér. Félagi hennar er Tailmon, hún er 8 ára í fyrstu seríunni og skjaldamerkið hennar er ljós. Þegar hún var yngri fann hún digiegg Botamons og vingast við digimonann. En hann hvarf skömmu síðar eftir bardaga við Parrotmon.
Hrafngerður
Hrafngerður er íslenskt kvenmannsnafn.
Cachoeira do Sul
thumb|right|Cachoeira do Sul. Cachoeira do Sul er borg í Brasilíu með yfir 90 þúsund íbúa (2006).
Fölheiðir
Fölheiðir (fræðiheiti: Circus macrourus) er tegund heiða.
Linkol
thumb|right|Linkol Linkol eða steinkol eru tegund af kolum sem hafa lægra kolefnisinnihald og meira magn af rokgjörnum efnum en harðkol. Þau brenna með gulleitum loga og reyk.
Heimildir
Ископаемый уголь
Agðir
thumb|Kort. Agðir (norska: Agder) er fylki Noregs sem stofnað var 1. janúar, 2020 þegar Vestur-Agðir og Austur-Agðir sameinuðust. Stærð fylkisins er tæpir 16.400 ferkílómetrar. Íbúar voru 306.849 árið 2019.
Gambía
Gambía (mandinka: Kambiya ߞߊߡߓߌߦߊ‎; wolof: Gámbi, fula: Gammbi) er land í Vestur-Afríku. Landið liggur að Atlantshafi í vestri en er annars umlukið Senegal úr öðrum áttum. Gambía er minnsta landið á meginlandi Afríku. Það nær aðeins yfir bakka Gambíufljóts og er ekki nema 48,2 km á breidd þar sem það er breiðast. Landið er rúmlega 10.000 ferkílómetrar að stærð og þar búa tæplega 2 milljónir. Höfuðborgin er Banjul en stærstu borgirnar eru Serekunda og Brikama.
Gambía var upphaflega portúgölsk nýlenda en Bretar hófu verslun þar snemma á 17. öld. Þrælaverslun við Evrópumenn varð grunnurinn að stofnun nýlendu við ósa Gambíufljóts. Bretar lögðu síðan landið undir sig, ásamt Senegal, í Sjö ára stríðinu. Árið 1783 var Senegal skilað til Frakka en Bretar héldu yfirráðum yfir Gambíufljóti. Gambía varð sjálfstæð nýlenda árið 1888. Landið fékk heimastjórn árið 1962 og fullt sjálfstæði árið 1965 og varð hluti af Breska samveldinu. Frá sjálfstæði hefur Gambía aðeins haft þrjá forseta. Dawda Kairaba Jawara varð forsætisráðherra 1962 og síðan forseti þegar landið varð lýðveldi 1970. Hann stóðst valdaránstilraun 1981 með aðstoð senegalska hersins. Árið 1994 var honum svo steypt af stóli af herforingjaráði og Yahya Jammeh ofursti komst til valda. Hann náði kjöri í fyrstu kosningunum sem haldnar voru eftir valdaránið árið 1997. Árið 2013 sagði landið sig úr Breska samveldinu. Núverandi forseti, Adama Barrow, er fyrsti lýðræðislega kjörni forseti landsins. Hann hefur hafið ferli til að endurheimta stöðu landsins hjá Breska samveldinu.
Efnahagslíf Gambíu byggist á landbúnaði, fiskveiðum og ferðaþjónustu. Árið 2015 bjó nær helmingur landsmanna við fátækt. Í dreifbýli búa allt að 70% íbúa við fátækt.
Heiti
Heitið Gambía er dregið af mandinkaorðinu Kambra eða Kambaa sem vísar til Gambíufljóts (önnur skýring er að það vísi til Sereragripsins Gamba, sem er sérstakt flöskuker sem er barið þegar öldungur deyr. ). Þegar landið fékk sjálfstæði árið 1965 var heiti landsins skrifað með ákveðnum greini, the Gambia. Eftir stofnun lýðveldis árið 1970 varð formlegt heiti landsins „Lýðveldið Gambía“ (enska: Republic of the Gambia). Ríkisstjórn Yahya Jammeh breytti formlega heitinu í „Íslamska lýðveldið Gambía“ (enska: Islamic Republic of the Gambia) í desember 2015. Þann 29. janúar breytti forsetinn Adama Barrow nafninu aftur í „Lýðveldið Gambía“ (enska: Republic of the Gambia).
Gambía er þannig eitt af fáum löndum heims þar sem ákveðni greinirinn er notaður í ensku heiti þess, nema þar sem heitið er í fleirtölu (the Philippines) eða stjórnarfar er hluti af heitinu (the United Kingdom). Greinirinn er notaður í opinberum skjölum af stjórn landsins og hjá alþjóðastofnunum. Upphafleg ástæða fyrir notkun greinisins er að landið dró nafn sitt af fljótinu. Skömmu áður en landið fékk sjálfstæði 1964, ritaði forsætisráðherrann Dawda Jawara bresku fastanefndinni um landfræðiheiti og óskaði eftir því að greinirinn yrði áfram notaður, að hluta til að koma í veg fyrir rugling við Sambíu, sem varð sjálfstæð um svipað leyti. Nú til dags notast enskumælandi lönd ýmist við Gambia eða the Gambia.
Stjórnsýslueiningar
Gambía skiptist í átta sveitarstjórnarsvæði, þar á meðal höfuðborgina, Banjul, sem er skilgreind sem borg. Skiptingin var búin til af Sjálfstæða kjördæmaráðinu í samræmi við grein 192 í Stjórnarskrá Gambíu.
Sveitarstjórnarsvæðin skiptast svo aftur (2013) í umdæmi. Af þeim eru Kanifing og Kombo Saint Mary (með höfuðstaðinn Brikama) eru í reynd hluti af stórborgarsvæði Banjul.
Þorfinna
Þorfinna er íslenskt kvenmannsnafn.
Hrafnheiður
Hrafnheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
1516
Árið 1516 (MDXVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|Mynd úr frumútgáfu [[Utopia|Utopiu eftir Thomas More.]]
Fædd
Dáin
Saratov
thumb|left|250px|Nótt í Saratov Saratov (rússneska: Сара́тов) er borg í Rússlandi. Mannfjöldi var um það bil 837 þúsund árið 2010.
Lehman Brothers
Fall Lehman Brothers setti af stað atburðarás sem leiddi til bankahruns á Íslandi. Stjórnendur íslenska bankans Glitnis sáu sig nauðbeygða til þess að falast eftir neyðarláni hjá Seðlabanka Íslands, sem ákvað að láta Glitni fara í þrot, tveimur vikum eftir fall Lehman Brothers.
Hjarðónæmi
thumb|Bláir: Sóttnæmir en ósmitaðir. Gulir:‌ Heilbrigðir; orðnir ónæmir eftir veikindi (eða bólusettningu). Rauðir:‌ Sóttveikir og smitandi.
Hjarðónæmi er hugtak í sóttvarnarfræðum og er óbein vörn gegn smitsjúkdómum og á sér stað þegar stór hluti af íbúum er orðinn ónæmur gegn smitun, annaðhvort vegna þess að þeir hafa sigrast á sóttinni eða hafa verið bólusettir gegn henni og verða þannig nokkurskonar skjól fyrir þá sem enn eru smitnæmir. Þegar stór hluti íbúa hefur öðlast ónæmi er líklegra að það dragi úr smitun og að hinir ónæmu dragi þannig frekar úr útbreiðslu sjúkdómsins þar eð möguleikar hans til að dreifa sér til hina smitnæmu minnkar í sama hlutfalli og fjöldi hinna ónæmu eykst. Hugtakið var fyrst notað árið 1923 þegar bólusetning barna gegn mislingum bar árangur. Hjarðónæmi myndaðist t.d. við bólusótt og árið 1977 var sjúkdómurinn upprættur.
Ulysses S. Grant
thumb|Ulysses S. Grant Ulysses S. Grant (27. apríl 1822 – 23. júlí 1885) var bandarískur hershöfðingi og 18. forseti Bandaríkjanna. Hann öðlaðist heimsfrægð fyrir að leiða „Sambandið“ í Bandaríska borgarastríðinu. Árið 1868 var Grant kosinn forseti Bandaríkjanna sem Repúblikani og þjónaði því embætti frá 1869 til 1877. Grant var fyrsti forsetinn í 40 ár sem þjónaði embættinu yfir tvö kjörtímabil en þá hafði Andrew Jackson setið í tvö kjörtímabil.
Þorsteinn
Þorsteinn er íslenskt karlmannsnafn.
Heimildir
Torstein Torstein
Hans
Hans er íslenskt karlmannsnafn. Nafnið er þýsk stytting á Jóhannes.
Ludwig-Maximilian-háskóli
Ludwig-Maximilian háskólinn (Ludwig-Maximilian-Universität München, LMU) er háskóli í München höfuðborg Bæjaralands. Hann var stofnaður árið 1472 af Hertoganum Ludwig der Reiche og kjörfurstanum Maximilian IV. Joseph.
Jeotgalicoccus
Jeotgalicoccus er ættkvísl Gram-jákvæðra, valfrjálst loftfælinna og saltþolinna eða saltkærra baktería (gerla). Ættkvíslin dregur nafn sitt af kóresku fiskisósunni jeotgal, en úr slíkri sósu voru gerlar þessir fyrst einangraðir.
Þorgerður
Þorgerður er íslenskt kvenmannsnafn.
Norræna tölvuleikjaáætlunin
Norræna tölvuleikjaáætlunin er áætlun á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar sem veitir þróunarstyrki til tölvuleikjaframleiðanda á Norðurlöndum. Áætlunin var sett á fót 2006 og var upphaflega ætlað að vara til ársins 2012 en var síðan framlengd til 2015. Tilgangur áætlunarinnar er að efla norræna tölvuleikjaiðnaðinn með þróunarstyrkjum, styrkjum til tölvuleikjaþýðinga og kynningarstyrkja. Áætlunin hefur stutt við sameiginlega þátttöku norrænna tölvuleikjafyrirtækja á helstu tölvuleikjaráðstefnum heims og þróun Norrænu tölvuleikjaráðstefnunnar í Malmö.
Hrafnhildur
Hrafnhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Biblíubrúður
thumb|150px|Biblíubrúða. Biblíubrúður (stundum kallaðar Egli-brúður) eru handgerðar brúður, ýmist 30, 50 eða 70 cm háar. Þær eru hugsaðar til að gera sögur Biblíunnar sýnilegri. Biblíubrúðurnar eru andlitslausar svo að skilningur á tjáningu þeirra mótist ekki af svipbrigðum brúðanna heldur skilningi áhorfandans. Þær eru úr sveigjanlegri vírgrind sem gerir þær hreyfanlegar. Blýfætur gefa þeim þá hæfileika að standa, krjúpa eða „ganga“. Þannig geta þær sýnt tilfinningar og aðstæður úr sögum. Hægt er að breyta brúðunum með því að skipta um föt þeirra, en fötin eru gerð úr náttúrulegum efnum.
Biblíubrúður opna nýja óvenjulega nálgun á sögur biblíunnar. Senurnar gefa áhorfendum möguleika til að finna sjálfa sig í persónum biblíunnar og boðskap hennar.
Yfirleitt eru biblíubrúður notaðar í fræðslu um biblíusögur í sunnudagaskóla eða annars staðar þar sem kristin fræðsla fer fram. Vinsælast er að stilla upp tveimur brúðum sem sýna Maríu og Jósef við jötu Jesúbarnsins.
Biblíubrúður á Íslandi
Nokkrar kirkjur nota biblíubrúður í sunnudagaskólum og öðru starfi á Íslandi og hafa gert það frá árinu 2005 en þá voru fyrstu námskeiðin í gerð Biblíubrúða haldin á Íslandi.
Biblíubrúðurnar framleiddar í Sviss
Grunnbrúðurnar sem biblíubrúðurnar eru föndraðar utan um eru framleiddar hjá Stiftung Brändi í Horw í Sviss. Árið 2007 var eftirspurnin orðin slík að átta fatlaðir einstaklingar vinna við gerð grunnbrúðanna.
Göfugu sannindin fjögur
thumb|right|Búdda kennir göfugu sannindin fjögur. Göfugu sannindin fjögur eru kennd í búddisma sem grunnlífspeki Búdda sem búddísk heimspeki byggir á:
Heilsuverndarstöðin í Reykjavík
Heilsuverndarstöðin í Reykjavík er bygging sem stendur fyrir sunnan Sundhöllina við Barónsstíg, en önnur álman teygir sig niður Egilsgötuna. Húsið teiknuðu Einar Sveinsson og Gunnar H. Ólafsson. Byggingin var vígð þann 2. mars 1957 eftir að hafa verið sjö ár í byggingu. Fyrsta deild hennar hóf starfsemi 1953.
Upphaflega, eftir að húsið var byggt, voru þrjár deildir í annarri álmunni, þeirri sem veit að Barónsstíg: ein fyrir barnavernd, þar sem haft var eftirlit með ungbörnum og stálpuðum börnum. Þá var þar deild, sem hafði eftirlit með barnshafandi konum og veitti þeim leiðbeningar. En í enda álmunnar var deild fyrir kynsjúkdómalækni. Í hinni álmunni, sem veit að Egilsgötu, voru berklavarnirnar, en þær voru einnig á annarri hæð í aðalbyggingunni og þar var einnig röntgen-rannsóknarstofa. Á neðstu hæð aðalbyggingarinnar var slysavarðstofa. Á tveimur efstu hæðunum var heilsuverndin og þar var einnig húsrúm fyrir sjúklinga og gert ráð fyrir að þar gætu verið allt að 50-60 sjúkrarúm.
Í byggingunni starfaði Heilsuverndarstöðin ehf sem er einkafyrirtæki í heilbrigðisþjónustu.
Lagahyggja
Lagahyggja er hugtak sem notast er við í lögfræði og samfélagslegri umræðu. Hugtakið felur í sér ákveðna afstöðu eða viðhorf til laga og hefur áhrif bæði á það hvernig lög eru skrifuð og hvernig þau eru túlkuð og beitt í framkvæmd.
Með lagahyggju er einblínt á lagabókstafinn og hann túlkaður afar þröngt þannig að lítið eða ekkert tillit er tekið til tilgangs lagasetningarinnar og heildarsýnin um það hverju lagasetningin átti að ná fram tapast eða skerðist verulega. Oft er talið að þröng lagahyggja bjóði upp á að lög séu slitin úr tengslum við þann raunveruleika sem þeim er ætlað að hafa áhrif á.
Bláheiðir
Bláheiðir (fræðiheiti: Circus cyaneus) er tegund heiða.
Viken
thumb|Kort. Viken er fylki Noregs sem stofnað var 1. janúar, 2020 þegar Akershus, Buskerud og Austfold sameinuðust. Nafnið kemur frá sögulegu héraði á svæðinu. Stjórnsýsla er í Ósló, þó er það sér fylki. Stærð fylkisins er tæpir 25.600 ferkílómetrar. Íbúar voru um 1,2 milljónir árið 2019.
Hnúðkál
thumb|right|Hnúðkál á grænmetismarkaði. Hnúðkál (fræðiheiti: Brassica oleracea var. gongylodes) er ræktunarafbrigði garðakáls. Hnúðkál er tvíær jurt sem safnar forða efst í stöngulinn á fyrsta árinu og myndar þannig ætan ofanjarðarhnúð sem blöðin standa út úr. Hnúðurinn er borðaður bæði hrár og soðinn. Hann hefur milt og gott kálbragð. Hnúðkál hentar vel sem hrámeti en má matreiða eins og gulrætur Hnúðkál er ólíkt öðru grænmeti að því leyti að það safnar forðanæringu í stöngulinn og myndar hnúð sem vex ofanjarðar.
Heimild
Garðar R. Árnason, Sjö káltegundir fyrir heimilisgarðinn, Handbók bænda 1993, Bændasamtök Íslands, árg. 43, tbl. 60
Leiklistarskóli SÁL
Leiklistarskóli SÁL var stofnaður af ungu fólki árið 1972 sem hafði áhuga á að fullgildur leiklistarskóli yrði starfræktur á Íslandi og hafði myndað samtökin „SÁL“ sem er skammstöfun fyrir „Samtök áhugafóks um leiklistarnám“. Leikfélag Reykjavíkur og Þjóðleikhúsið höfðu rekið hvort sinn leiklistarskóla en lagt þá niður, Leikfélagið útskrifaði síðustu nemendur sína 1969 og Þjóðleikhúsið 1971. Skólarnir voru lagðir niður til að leggja áherslu á að ríkið stæði að rekstri fullgilds leiklistarskóla.
Margar af þeim tilraunum sem SÁL-skólinn gerði voru teknar upp í Leiklistarskóla Íslands þegar hann var stofnaður 1975. Þá voru tveir elstu árgangar SÁL-skólans teknir inn í heilu lagi inn í hinn nýja skóla og flestir af yngsta árganginum. Flestir kennarar hins nýja Leiklistarskóla Íslands voru úr kennaraliði SÁL-skólans. Nemendaleikhús varð sjálfsagður endapunktur á námi í leiklist á Íslandi.
Leiklistarskóli Íslands varð síðan að leiklistardeild Listaháskóla Íslands, þegar hún var stofnuð.
Itamar Franco
Itamar Augusto Cautiero Franco (28. júní 1930 – 2. júlí 2011) var 33. forseti Brasilíu (1992 - 1995).
Innlandet
thumb|Kort. Innlandet er fylki Noregs sem stofnað var 1. janúar, 2020 þegar Upplönd og Heiðmörk sameinuðust. Stærð fylkisins er rúmir 52.100 ferkílómetrar. Íbúar voru um 370.000 árið 2020. Það er næststærsta fylkið á eftir Troms og Finnmörku.
Rondey Robinson
Rondey Robinson (f. 14. maí 1967) er bandarískur fyrrum körfuknattleiksmaður. Hann lék sex tímabil í Úrvalsdeild karla með Njarðvík, þar sem hann varð þrívegis Íslandsmeistari.
Háskóli
Rondey lék körfuknattleik með liði Wright State sem þjálfað var af Ralph Underhill. Hann missti af lokaári sínu í skólanum vegna hnémeiðsla sem þörfnuðust skurðaðgerðar.
Ísland
Rondey samdi við Njarðvík sumarið 1990 um að verða spilandi þjálfari fyrir liðið. Fljótlega eftir að hann kom til Njarðvíkur var þó ákveðið að Friðrik Ingi Rúnarsson tæki við sem þjálfari og að Rondey einbeitti sér að spilun. Eftir erfiða byrjun þá féll Rondey betur inn í liðið eftir því sem á leið tímabilið. Undir lokin fögnuðu Njarðvíkingar Íslandsmeistaratitlinum eftir sigur á Keflavík í oddaleik. Í oddaleiknum skoraði Rondey 17 stig og tók 23 fráköst.
Í úrslitakeppninni 1994 tryggði Rondey Njarðvíkinum Íslandsmeistaratitilinn með því að skora úr einu af tveimur vítum þegar 1,4 sekúndur voru eftir af oddaleik þeirra á móti Grindavík en lokatölur leiksins urðu 68-67. Eftir tímablið var hann útnefndur besti erlendi leikmaður Úrvalsdeildar karla.
Rondey lagði skóna á hilluna eftir tap Njarðvíkur á móti Keflavík í undanúrslitum úrslitakeppninnar 1996.
Fjölskylda
Rondey ólst upp í Chicago með fimm bræðrum og tveimur systrum.
Rupert Grint
Rupert Alexander Lloyd Grint (fæddur 24. ágúst 1988) er enskur leikari. Hann er best þekktur fyrir að leika Ron Weasley í kvikmyndunum um Harry Potter.
Sigurður Ólafsson - Litli vin
Sigurður Ólafsson syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Sigurður Ólafsson lögin Litli vin og Hvar varstu í nótt. Hljómsveitarstjóri er Bjarni Böðvarsson og aðrir í hljómsveit eru Sveinn Ólafsson, Jónas Dagbjartsson og Einar B. Waage. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Sigurður Ólafsson
thumb|left| Sigurður Ólafsson söngvari.
Hámiðaldir
thumb|right|Vilhjálmur hertogi í orrustunni við Hastings. Hámiðaldir er tímabil í sögu Evrópu sem nær yfir 11., 12. og 13. öld eða frá lokum ármiðalda að upphafi síðmiðalda. Þetta var að mörgu leyti blómaskeið í sögu Evrópu eftir lok víkingaaldar (orrustan við Hastings átti sér stað 1066) sem einkenndist af eflingu konungsvalds og mikilli fólksfjölgun. Kaþólska kirkjan efldist mikið og fékk aukið sjálfstæði, klausturlífi urðu algeng um alla Evrópu og krossferðir voru farnar, bæði til landsins helga og eins innan Evrópu, til Finnlands, Eistlands, Pommern og Suður-Frakklands.
Þorgríma
Þorgríma er íslenskt kvenmannsnafn.
Codex Claromontanus
Codex Claromontanus (Skammstafað D (Wettstein), 06 (Gregory) eða δ 1026 (Von Soden), 12 (Beuron)) er með handrit af Nýja testamentinu. Það er skrifað með hástöfum á forngrísku og var unnið á 6. öld e.Kr. Handritið er geymt í Bibliothèque nationale de France (Gr. 107) í París.
Í handritinu eru textar Bréfa Páls postula. Handritið er nú 533 blöð (24,5 x 19,5 cm).
Textinn er í 1 dálki, 21 línur á hverri síðu.
Þorvaldur
Þorvaldur er íslenskt karlmannsnafn.
Þjóðaratkvæðagreiðslan í Færeyjum 1946
Þjóðaratkvæðagreiðslan 1946 er færeysk þjóðaratkvæðagreiðsla sem fór fram 14. september 1946 um framtíð sambandsins við Danmörku í kjölfarið á seinni heimstyrjöldinni.
Forsagan
9. apríl 1940 var Danmörk hernumin af Þjóðverjum. Bretar töldu þá nauðsynlegt að hernema Færeyjar, sem þeir gerðu þann 12. apríl. Á meðan á stríðinu stóð hafði ekki verið pólitískt samband á milli Færeyja og Danmerkur. Færeyingar þurftu að hjálpa sér sjálfum, undir stjórn Breta. 25. apríl viðurkenndu bresk yfirvöld fána Færeyinga og þessu var fylgt eftir 9. maí með því að setja stjórnarskipunarlög sem gáfu Færeyska lögþinginu löggjafarvald og amtmanni framkvæmdarvald.
27. október 1945 birtist fréttatilkynning í færeyska blaðinu Dimmalætting þess efnis að danska stjórnin hefði gert kunnugt að Færeyjum hafi verið stýrt eftir samkomulagi ríkjanna á meðan stríðinu stóð. Í kjölfarið hófust samningaviðræður á milli Lögþingsins og dönsku stjórnarinnar um framtíðarstöðu Færeyja. Eftir mánaðarlangar samningaviðræður var ljóst að Færeyingar mundu ekki ná samkomulagi sín á milli og heldur ekki við dönsku stjórnina. Danir gerðu þó eitt uppkast að heimastjórnarlögum.
Þjóðaratkvæðagreiðslan
9. maí 1946 samþykkti Lögþingið að leggja málið fyrir þjóðina. Þjóðaratkvæðagreiðslan var haldin með þessum spurningum: I. Óskar þú þess að danska stjórnaruppkastið taki gildi?
II. Óskar þú þess að aðskilnaður verði á milli Danmerkur og Færeyja? Atkvæðigreiðslan fór fram á þann hátt að kross átti að setja við þann möguleika sem kjósandinn vildi.
Eftirmálar
Þegar ljóst var að Færeyingar hefðu samþykkt með mjög naumum meirihluta að slíta sambandi við Danmörku vildi meirihluti Lögþingsins fara að vilja þjóðarinnar og lýsti yfir sjálfstæði eyjanna 18. september 1946. Þingmaðurinn Jákup í Jákupsstofu var rekinn úr Jafnaðarflokknum fyrir að fylgja meirihlutanum að málum. Þann 20. september lýsti danska stjórnin sjálfstæðisyfirlýsinguna ólöglega og þann 23. september tilkynntu Jafnaðarflokkurinn og Sambandsflokkurinn að þeir teldu aðgerðir lögþingsmeirihlutans ólöglegar og þeir mótmæltu með því að ganga af þingfundi. Tveimur dögum síðar tilkynnti amtmaður að konungur hefði ákveðið að rjúfa þing og halda kosningar.
Þingfundur átti að vera 27. september en Fólkaflokkurinn mætti ekki eftir tilskipun konungsins og Jákúp í Jákupstofu mætti því einn. Kosningarnar voru haldnar þann 8. nóvember 1946. Úrslit þeirra urðu að gamli stjórnarmeirihlutinn fékk 8 þingmenn en fyrri stjórnarandstæðingar fengu 12 og var þá ljóst að ekkert yrði úr sjálfstæðisyfirlýsingu.
Síðan fóru fram samningsumleitanir á milli nýja meirihlutans og dönsku stjórnarinnar. Þeim lauk með því að Heimastjórnarlögin tóku gildi 1. apríl 1948. Í mótmælaskyni við lögin var Þjóðveldisflokkurinn stofnaður þann 23. maí.
Ísleifur Gissurarson
Ísleifur Gizurarson (fæddur 1006 - dáinn 5. júlí 1080) var fyrsti Skálholtsbiskup á Íslandi í kjölfar kristnitökunnar.
Foreldrar hans voru Gissur hvíti Teitsson af ætt Mosfellinga og einn helsti leiðtogi kristinna manna við kristnitökuna, og þriðja kona hans, Þórdís Þóroddsdóttir. Faðir hans setti son sinn til mennta, fylgdi honum út þegar hann fór til náms í Saxlandi „ok seldi hann til læringar abbadísi einni í borg þeiri er Herfurða (Herford) heitir. Ísleifr kom svá til Íslands at hann var prestr ok vel lærðr," segir í Hungurvöku. Ísleifur tók svo við goðorði föður síns og bjó í Skálholti.
Árið 1056, þegar hann var fimmtugur, var hann vígður biskup af Aðalbjarti erkibiskupi í Brimum, raunar bæði yfir Íslandi og Grænlandi, en ekki er vitað til þess að hann hafi nokkurntíman sinnt því síðarnefnda. Hann kom heim ári síðar og bjó áfram í Skálholti, sem var eign hans en ekki eiginlegur biskupsstóll. Þar stofnaði hann skóla. „En er það sáu höfðingjar og góðir menn að Ísleifur var miklu nýtri en aðrir kennimenn, þeir er á þvísa landi næði, þá seldu honum margir sonu sína til læringar og létu vígja til presta,“ segir Ari fróði í Íslendingabók. Á meðal nemenda hans var Jón Ögmundarson, sem síðar varð fyrstur biskup á Hólum.
Ísleifur lést í Skálholti hinn 5. júlí 1080 og hafði þá verið biskup í 24 ár. Kona hans var Dalla Þorvaldsdóttir og áttu þau synina Þorvald bónda í Hraungerði, Teit og Gissur, sem varð biskup eftir föður sinn.
Þorkatla
Þorkatla er íslenskt kvenmannsnafn.
Hrafnkatla
Hrafnkatla er íslenskt kvenmannsnafn.
Listi yfir heimsminjar á Norðurlöndum
thumb|Inngangur stafkirkjunnar í Urnes í Noregi Listi yfir heimsminjar á Norðurlöndum er listi yfir þá staði á Norðurlöndum sem eru skráðir á heimsminjaskrá UNESCO. UNESCO heldur utan um listann og skulu staðirnir njóta verndar vegna menningarlegs og sögulegs mikilvægis fyrir mannkynið. Heimsminjaskráin er einn útbreiddasti alþjóðasamningurinn í umhverfismálum.
🇫🇮 Finnland
thumb|Sveaborg
🇳🇴 Noregur
thumb|Nærøyfjörður
🇸🇪 Svíþjóð
thumb|Hluti múrsins um [[Visby.]] thumb|Drottningholm Slott.
Þorlaug
Þorlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Póstmódernismi
Póstmódernismi í bókmenntum einkennist af kaldhæðni og ákveðinni sundurgerð þar sem mörg tímaskeiðum er gjarnan látið ljósta saman og vísað jöfnum höndum til lágmenningar og klassískrar menningar. Alla jafna er hugtakið haft um höfunda sem vinna úr arfleifð módernismans. Umberto Eco er póstmódernískur höfundur en deilt er um hvenær stefnan hefjist, oftast er talað um sjöunda áratuginn og stundum farið aftur a fyrstu áratugi tuttugustu aldar eftir blómatíma framúrstefnunnar og eftir að evrópskur hámódernismi leið undir lok. Póstmódernismi í arkitektúr einkennist af fjölhyggju og sundurgerð þar sem hið nýja stendur við hlið hins gamla og París er dæmi um póstmóderníska borg. Póstmódernísk tónlist einkennist ekki af ákveðnum stíl heldur ægir öllu saman. Dæmi um tónlistarmenn og hljómsveitir sem taldar eru póstmódernískar eru Bítlarnir á síðari hluta ferils síns, svo sem á Hvíta albúminu, Beck, Kraftwerk, Pink Floyd og Frank Zappa. Póstmódernismi í mannlegum fræðum er greining á ákveðnu ástandi í samtímanum sem einkennist af óraunveruleika. Deilt er um hvort þetta ástand hafi liðið undir lok eða ekki en stjórnmálakennismiðurinn Fredric Jameson lýsir póstmódernisma sem „ríkjandi menningarlegri rökvísi síðkapítalismans“. Póstmódernísk fræði eru gjarnan tengd meginlandsheimspeki, póstmódernískir fræðimenn vinna úr arfleifð strúktúralisma og marxisma og taka iðulega virka pólitíska afstöðu gegn þeim einkennum samtíma síns sem þeir greina. Þeir eru jafnan gagnrýnir á svokallaða stórsögu, vefengja algildi og líta á upplýsinguna sem óklárað verkefni. Dæmi um póstmódernískan fræðimann er heimspekingurinn Jean-Francois Lyotard.
Upphaflega var hugtakið póstmódernismi fyrst og fremst notað í umræðu um þjóðfélagsbreytingar sem fylgja vexti þjónustu á kostnað iðnaðar í hagkerfum Vesturlanda þar sem firring í marxískum skilningi kemst á nýtt stig og eftirlíking og frumgerð verða illsundurgreinanleg, en í akademísku samhengi var hugtakið fljótlega upp úr 1990 látið ná yfir strauma og stefnur sem voru kennd við póststrúktúralisma. Þessar hugmyndir skutu rótum í vissum greinum hug- og félagsvísindum þar sem strúktúralisma og marxisma höfðu verið áberandi eftir síðari heimsstyrjöldina.
Undir lok 20. aldar skrifaði Kristján Kristjánsson heimspekingur greinaflokk í Lesbók Morgunblaðsins um póstmódernisma. Greinarnar vöktu deilur og urðu margir til andsvara. Kristján var gagnrýndur fyrir að skilgreina póstmódernisma of vítt og mála hann of dökkum litum.
Hugtökin „póstmódernismi“ og „póstmódernisti“ eru stundum notuð sem skammaryrði og gefa þá í skyn tilgerðarlega eða viljandi illskiljanlega málnotkun, vitsmunalegan hroka, og/eða skilningsleysi á mikilvægi siðferðislegra gilda.
Vorlaukur
thumb|right|Vorlaukur. Vorlaukur er heiti sem er notað á ýmsar tegundir lauka (Allium) sem eiga það sameiginlegt að vera með lítinn og mjóan hnúð og græn safarík blöð. Slíkir laukar hafa yfirleitt mildara bragð og eru því notaðir í salöt (bæði hnúðurinn og blöðin) og ýmsa aðra matargerð sem grænn laukur. Orðið er þannig oft notað almennt yfir ferskan, óþroskaðan lauk (ýmsar tegundir) sem tíndur er á vorin.
Í Bandaríkjunum og Kanada er orðið scallion eða green onion yfirleitt notað um ófullþroska hnattlauka (Allium cepa) og það virðist einnig vera algengasta orðanotkunin í Danmörku.
Gísli Magnússon
Gísli Magnússon getur átt við um:
Vorlaukur
Á Bretlandseyjum, Þýskalandi og Frakklandi er hins vegar algengara að nota orðið yfir pípulauk (Allium fistulosum).
1. deild kvenna í knattspyrnu 1998
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 17. sinn árið 1998.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Simpson-fjölskyldan, þáttaröð 7
Sjöunda þáttaröð Simpsons markar upphaf tveggja ára stjórnartíð Simpson-rithöfundanna Bills Oakley og Josh Weinstein. Fyrsti þáttur þáttaraðarinar er seinni hluti Hver Skaut Hr. Burns? sem David Mirkin framleiddi (og báðir þættirnir voru samdir af Oakley og Weinstein), ásamt þremur öðrum sem hann framleiddi fyrir þáttaröð 6.
Notendaforrit
thumb|right|300px|Ritvinnsluforritið [[LibreOffice Writer er dæmi um opinn notendahugbúnað.]] Notendaforrit eða notendahugbúnaður er hugbúnaður sem notandi á bein samskipti við og notar til að vinna sína vinnu á notendatölvu gagnstætt kerfishugbúnaði og miðbúnaði sem venjulegur notandi (ekki kerfisstjóri) á sjaldan í beinum samskiptum við.
Dæmi um algeng notendaforrit eru ritvinnsluforrit, töflureiknar, myndvinnsluforrit og netvafrar.
Notendaforritum er stundum skipt í nokkra flokka eftir því hvaða markaði þau eru ætluð; t.d. fyrirtækjahugbúnaður, þróunarhugbúnaður, kennsluhugbúnaður o.s.frv.
Fúsíjama Basketball Club International
Fúsíjama Basketball Club International er körfuknattleikslið staðsett í Hnífsdal. Liðið var stofnað 15. október 1999 og er nefnt eftir hæsta fjalli Japans, Fúsíjama.
Nafn
Sökum reglugerða Íþróttasambands Íslands varðandi erlend nöfn þá lék liðið alla opinbera leiki sína undir nafni Reynis Hnífsdals. Liðið gekk hins vegar undir sínu rétta nafni, Fúsíjama, í umfjöllun flestra fjölmiðla   og hjá Körfuknattleikssambandi Íslands (KKÍ).
Þjálfarar (Hiroshima)
Þjálfarar síðan 1999:
Formenn (Tokyo)
Formenn síðan 1999:
Fyrirliðar (Nagasaki)
Fyrirliðar síðan 1999:
Mairead Corrigan
Mairead Maguire (f. 27. janúar 1944), einnig þekkt undir nafninu Mairead Corrigan Maguire og áður kölluð Mairéad Corrigan, er friðarsinni og aðgerðasinni frá Norður-Írlandi. Ásamt Betty Williams og Ciaran McKeown stofnaði hún Samtök Friðarfólksins, hóp sem hvatti til friðsamlegrar lausnar á átökunum á Norður-Írlandi. Corrigan og Williams voru sæmdar friðarverðlaunum Nóbels fyrir störf sín árið 1976.
Í seinni tíð hefur Corrigan oft gagnrýnt stefnu ísraelskra stjórnvalda gagnvart íbúum Gasastrandarinnar, sérstaklega hafnarbann Ísraela á svæðið. Í júní árið 2010 fór Corrigan með skipinu MV Rachel Corrie og reyndi án árangurs að rjúfa hafnarbannið.
Æviágrip
Árið 1976 létust þrjú systurbörn Corrigans þegar liðsmaður Írska lýðveldishersins ók á þau á flótta undan lögreglunni. Atvikið varð til þess að Corrigan gekk til liðs við Betty Williams, sem hafði orðið vitni að atvikinu og hafði ákveðið að stofna til friðarhreyfingar til þess að mótmæla átökunum á Norður-Írlandi. Konurnar fóru milli húsa til að safna undirskriftum fyrir friðaráskorun til stjórnvalda og skipulögðu kröfugöngur sem löðuðu til sín tugþúsundir manna í Belfast.
Mótmælagöngur Friðarfólksins vöktu heimsathygli og leiddu til þess að Corrigan og Williams voru sæmdar friðarverðlaunum Nóbels árið 1976. Umsvif Friðarfólksins fóru hins vegar fljótt að dvína eftir verðlaunaafhendinguna og samstarf Williams og Corrigans fór að súrna. Konurnar tvær voru ósammála um hvernig verðlaunafénu skyldi ráðstafað: Williams taldi að sem verðlaunahafar ættu þær Corrigan verðlaunaféð til eigin umráða en Corrigan taldi að það tilheyrði sjóði friðarsamtakanna. Williams sagði sig að endingu úr friðarhreyfingunni árið 1980.
Anne Maguire, systir Maireads, sem hafði misst þrjú börn í atvikinu árið 1976, fyrirfór sér árið 1980. Árið 1981 giftist Mairead ekkli systur sinnar og fyrrum mági sínum, Jackie Maguire. Hún gaf ekki kost á sér til endurkjörs sem formaður Friðarfólksins sama ár. Starfsemi friðarhreyfingarinnar rann að mestu út í sandinn á næstu árum.
Mairead Maguire hefur haldið áfram að starfa með Friðarfólkinu fram til dagsins í dag. Í seinni tíð, sérstaklega eftir undirritun Föstudagssáttmálans árið 1998, hafa samtökin tekið á sig alþjóðlegri mynd og hafa látið sig ýmis málefni varða. Maguire hefur sér í lagi verið gagnrýnin á stefnu Ísraelsstjórnar gagnvart Palestínumönnum og hefur tekið þátt í mótmælaaðgerðum gegn henni.
Flugfélag Austurlands
Flugfélag Austurlands getur átt við:
Gísli Jónsson (íslenskufræðingur)
Gísli fæddist á Hofi í Svarfaðardal og ólst þar upp. Foreldrar hans voru Jón Gíslason bóndi og smiður á Hofi og kona hans Arnfríður Sigurhjartardóttir sem ættuð var frá Urðum í Svarfaðardal. Gísli lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1946 og kandídatsprófi í norrænum fræðum frá Háskóla Íslands árið 1953 jafnframt prófi í uppeldis- og kennslufræðum. Gísli starfaði sem þingskrifari á námsárum sínum og frá 1951 sem kennari við MA, fyrst lausráðinn en skipaður árið 1953 og starfaði þar alla tíð.
Gísli var þríkvæntur.
Hábaugur
Hábaugur er stórbaugur í himinhvolfshnitakerfi, sem liggur um norður- og suðurskaut himins, hvirfilpunkt og ilpunkt. Himinhnöttur er sagður í hágöngu, þegar hann er á hábaug.
Meridià ധ്രുവരേഖ
Þérun
Þérun kallast það þegar persónufornöfnin „vér“ og „þér“ eru notuð. Í nútímamáli eru orðin „við“ og „þið“ notuð þegar átt er við fleiri en einn, og nefnist það fleirtala. Í fornu máli voru „við“ og „þið“ einungis notuð um tvo einstaklinga, svokölluð tvítala. Um fleiri en tvo voru notuð fornöfnin „vér“ og „þér“. Í biblíumáli er þessi háttur enn hafður á, samanber Faðir vor en þar vísar „vor“ til fleiri en tveggja. Í formlegu eða hátíðlegu máli tíðkaðist að nota „vér“ og „þér“ hvort sem átt var við einn eða fleiri. Dæmi um þetta er „vér Íslendingar!“ Fleirtölumyndir sagna og lýsingarorða eru hafðar með „vér“ og „þér“. Dæmi: „Þér eruð frjálsir.“
Beyging
Hér áður fyrr þúuðu flestir embættismenn á Íslandi almúgamenn, en vildu að þeir myndu þéra sig og ávarpa rétt, eins og til dæmis kemur fram í þessari vísu:
Carl von Linde
Carl Paul Gottfried von Linde (f. 11. júní 1842, d. 16. nóvember 1934) var þýskur verkfræðingur, uppfinningamaður og stofnandi fyrirtækisins Linde AG.
1515
Árið 1515 (MDXV í rómverskum tölum)
Carl von Linde
Ferill
Linde lauk verkfræðiprófi frá Tækniháskólanum í Zürich árið 1864. Stuttu síðar flutti hann til München og gerðist prófessor við Tækniháskólann í München árið 1868.
1515
Á Íslandi
Fædd
Carl von Linde
Ferill
Árið 1871 birti Linde grein um bættar kæliaðferðir, sem fjölmörg brugghús höfðu mikinn áhuga á. Í kjölfarið hóf Linde að framleiða kælivélar sem seldar voru til brugghúsa um alla Evrópu.
1515
Á Íslandi
Dáin
Carl von Linde
Ferill
1879 hætti Linde sem prófessor og stofnaði fyrirtæki utan um kælivélaframleiðsluna sína (í dag Linde AG) sem var leiðandi fyrirtæki í Evrópu á sviði kælitækni.
1515
Erlendis
thumb|right|[[Till Ugluspegill. Mynd úr útgáfunni frá 1515.]]
Carl von Linde
Ferill
Árið 1890 dró Linde sig út út rekstri fyrirtækis síns og tók 1892 aftur við stöðu prófessors við Tækniháskólann í München allt til ársins 1910. Árið 1895 tókst Linde að koma miklu magni lofts yfir á vökvaform með svo nefndri Linde-aðferð, en framleiðsla á gasi á vökvaformi er aðalstarfsemi Linde AG í dag.
Gráheiðir
Gráheiðir (fræðiheiti: Circus pygargus) er tegund heiða.
Þorvar
Þorvar er íslenskt karlmannsnafn.
Þriðji geirinn
Þriðji geirinn (líka kallaður hagnaðarlausi geirinn eða félagshagkerfið) er starfsemi sem hvorki tilheyrir opinbera geiranum né einkageiranum. Þetta á einkum við starfsemi félagasamtaka og sjálfseignarstofnana en getur í sumum tilvikum átt við um hlutafélög. Einkenni á stórum hluta þriðja geirans er sjálfboðavinna og að starfsemi innan hans er hvorki hagnaðarsækin eins og einkafyrirtæki né hagnaðardreifandi eins og opinber stofnun. Starfsemi þriðja geirans er þannig einkarekin en snýst um að skapa vörur og þjónustu sem teljast til almannagæða. Starfsemi innan þriðja geirans er flokkuð samkvæmt INCPO-staðli Sameinuðu þjóðanna í menningar- og listastarfsemi, menntastofnanir, rannsókna- og þróunarstarfsemi, heilbrigðisþjónustu, félagslega þjónustu, húsnæðisfélög, og góðgerðasamtök og líknarfélög. Starfsemi innan þriðja geirans er oft fjármögnuð með frjálsum framlögum, en líka opinberum og alþjóðlegum styrkjum.