cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burstahalapokarotta
Útlit
Burstahalapokarotturnar geta verið margs konar á litinn, brúnar, svartar, silfurgráar og gulllitaðar. Hún er lítil og það hentar henni fyrir klifur, karlkynið er aðeins stærra en kvenkynið. Hún klifrar mikið og er hún með klær á næstum öllum fingrum sínum nema einum á hvorri hendi, þar er hún ekki með klær og það hjálpar henni að ná betra gripi. Þær eru með góðan og þykkan feld sem mannkynið hefur notað fyrir klæðnað. Halinn er eins og nafnið gefur til kynna þakinn feldi nema endinn á halanum sem er ber. Hann gefur gott grip fyrir klifur.
Páll Sigurðsson
Kennslugreinar og kennsluumsjón fyrr á árum
Frá hausti 1973 og síðan um nálega tuttugu ára skeið:
Burstahalapokarotta
Hegðun
Burstahalapokarotturnar ferðast einar og þær eru nánast alltaf einar. Þær gefa frá sér hljóð til að afmarka sitt svæði og þá kemur nánast engin önnur burstahalapokarotta inná það svæði. Þær leita sér að mat nánast allan daginn og taka sér góðan tíma í það. Þær makast nánast jafnt og þétt yfir allt árið en mesta fjölgunin í norðurhluta Ástralíu á sér stað í kringum september-nóvember. Annars staðar fjölga þær sér mest í mars til maí.
Páll Sigurðsson
Kennslugreinar og kennsluumsjón fyrr á árum
Á síðari hluta starfsferilsins umsjónarkennari í skyldugreininni
Burstahalapokarotta
Mataræði
Burstahalapokarotturnar borða eftir staðsetningu, það þýðir að þær borði nánast það sem er í boði á hverjum stað. Það helsta sem þær borða er lauf, blóm, ávexti og fræ, litlar pöddur, fuglsegg og stundum önnur lítil dýr eins og fuglaunga en það kemur ekki oft fyrir.
Páll Sigurðsson
Kennslugreinar og kennsluumsjón fyrr á árum
í allmörg ár og jafnframt skyldugreininni
Burstahalapokarotta
Líf burstahalapokarottunnar
Móðirin er með ungann í 16-18 daga í vömbinni og yfirleitt er aðeins einn ungi í hverju goti. Unginn er um það bil 1.5 sm og er um 2 g að þyngd þegar hann fæðist. Þegar unginn fæðist klifrar hann í gegnum feld móðurinnar og upp í lítinn poka og er þar í 4 til 5 mánuði. Eftir það klifrar unginn upp á bak móðurinnar og er þar þangað til að hann er orðinn 7-9 mánaða gamall. Síðan þegar kvendýrið er orðið eins árs gamalt þá byrjar það að makast. Karldýrið byrjar að makast þegar það fer að nálgast 2 ára aldurinn. Burstahalapokarotturnar lifa aðeins í að meðaltali 13 ár í náttúrunni.
Páll Sigurðsson
Kennslugreinar og kennsluumsjón fyrr á árum
sem hann kenndi einnig sjálfur auk umsjónarinnar, í fjölda ára.
Burstahalapokarotta
Hættur
Burstahalapokarotturnar eru ekki taldar í hættu. Þessi tegund er svo útbreidd og hún staðsetur sig nánast eingöngu á þeim stöðum þar sem engin rándýr eru. En í norðurhluta Ástralíu er tegundin í dálítilli hættu, þar eru dingóar, refir og kettir sem elta þá uppi. Fjölgunin er samt sem áður miklu meiri þannig að tegundin deyr ekki út á næstu áratugum. Það er samt sem áður hætta í sambandi við plöntur og ávexti vegna fjölgun þeirra. Hún er svo gríðarlega mikil og þær eru í raun að eyðileggja plönturnar fyrir öðrum dýrum.
Páll Sigurðsson
Kennslugreinar og kennsluumsjón fyrr á árum
Hann kenndi jafnframt, í forföllum kennara, í eitt misseri hvora grein, á fyrri hluta starfsferilsins:
Kennslugreinar (umsjón og kennsla) á síðari árum
Á seinni hluta kennsluferils Páls hafði hann umsjón með og kenndi kjörgreinar á síðari hluta laganáms (sem er meistaranám í dag). Hann innleiddi þessar kjörgreinar í deildina, byggði þær greinar upp frá grunni og mótaði þær, sökum þess að þær höfðu ekki verið kenndar áður hér á landi. Páll skrifaði einnig talsvert mikið um þessar greinar.
Auk þess kennsla um skeið (ásamt öðrum) fyrir nemendur á 1. ári í Lagadeild (skyldugrein).
Umsjón með lokaritgerðum laganema
Páll hafði umsjón með hátt í tvö hundruð kandidatsritgerðum (síðar meistararitgerðum) laganema og var leiðbeindandi nemendanna við gerð þeirra. Ritgerðir þessar voru á nærfellt öllum sviðum lögfræðinnar en ekki bundnar við kennslugreinar hans. Eitthvað af þessum ritgerðum er hægt að nálgast í gegnum Skemmuna.
Nefnda- og trúnaðarstörf
Páll sat í fjölda nefnda og stjórna eða gegndi öðrum sambærilegum trúnaðarstörfum, svo sem:
Heimsóknir til og kynnis- og rannsóknardvala við erlenda háskóla
Páll ástundaði skipulegar heimsóknir til fjölda háskóla víða um heim (auk þess sem fyrr hefur verið sagt um framhaldsnám við erlenda háskóla) einkum lagadeilda þeirra, og dvaldi þar misjafnlega lengi við að kynna sér lög og menningu hlutaðeigandi þjóða, sem og að kynnast lagakennurum, lagakennslu og lögfræðirannsóknum. Jafnframt var hann þar við rannsóknir (einkum heimildasöfnun) eftir aðstæðum. Hann nýtti þetta, eftir föngum, við rannsóknir og kennslu einkum i samanburðarlögfræði, samanburðarréttarsögu o.fl. Þetta útheimti samstarf við fjölmarga lagakennara í mörgum löndum og krafðist iðulega mikils undirbúnings og samstarfs við erlenda fagmenn.
Af löndum, þar sem háskólar voru heimsóttir með þessum hætti, má nefna (í sumum löndum hafa allmargir háskólar verið heimsóttir): Danmörku, Noreg, Svíþjóð, Finnland, Færeyjar, Bandaríkin (m.a. Columbia NY, Harvard, Stanford, Berkeley), Kanada (Winnipeg, Vancouver, Halifax), England (London, Cambridge, Oxford), Skotland (Glasgow, Edinborg), Þýskaland (mjög margir háskólar og háskólastofnanir), Holland (Amsterdam, Leiden), Austurríki (Vínarborg), Frakkland (París, Canne og víðar), Spán (Madrid, Granada), Ítalíu (Róm, Flórens), Grikkland (Aþena), Rússland (Moskva og St. Pétursborg), Kína (Beijing), Japan (Mishima, Tokyo), Indland (Delhi), Ástralíu (Sydney), Nýja-Sjáland (Auckland), Argentínu (Buenos Aires), Chile (Santiago), Perú (Lima), Brasilíu (Rio de Janeiro) og Suður-Afríku (Höfðaborg), Ísrael (Jerúsalem og Tel Aviv) og Egyptaland (Cairo).
Páll dvaldist lengst við háskóla í Noregi og þó einkum Þýskalandi, fyrst við framhaldsnám, sjá þar, og síðar við ýmsar rannsóknir. Hann hélt fyrirlestra við marga þessara háskóla og sums staðar tók hann þátt í kennslu með einum eða öðrum hætti. Vorið 1985 fór Páll í kynnisferð til Umhverfismálastofnunar Sameinuðu þjóðanna í Nairobi í Kenía og var þar meðal annars við rannsóknir í alþjóðlegum umhverfisrétti.
Bækur (með efnisþáttum)
1. Brot úr réttarsögu  (Reykjavík 1971, útg. bókaforl. Iðunn), 333 s.
Efni:
4. Fyrirlestrar um samningarétt, almenna hlutann (Reykjavík 1978, útg. Bóksala stúdenta), 250 s.
5. Fyrirlestrar um kauparétt, lausafjárkaup (Reykjavík 1978, útg. Bóksala stúdenta), 162 s.
6. Þættir úr fjármunarétti I (Reykjavík 1978, útg. Bóksala stúdenta), 243 s.7. Þættir úr fjármunarétti II  (Reykjavík 1978, útg. Bóksala stúdenta), 248 s.
8. Verkefni úr samninga- og kauparétti (Reykjavík 1982, útg. Bóksala stúdenta), 113 s.
9. Álitsgerð Kirkjueignanefndar, aðalhöfundur (Reykjavík 1984, útg. Dóms- og kirkjumálaráðuneytið), 328 s.
10. Hliðsjónarrit í samninga- og kauparétti I-XX (Reykjavík 1982-1986, útg. Bóksala stúdenta), alls 934 s.
Allt sjálfstæð, fjölrituð hefti,. Heiti heftanna:
11. Úr húsnæðis- og byggingarsögu Háskóla Íslands - Heimildir um hugmyndir, aðdraganda og framkvæmdir fram yfir 1940 (Reykjavík 1986, útg. Háskóli Íslands,  fylgirit Árbókar Háskóla Íslands 1985-1986), 339 s.
12. Samningaréttur – Yfirlit um meginreglur íslensks samningaréttar (Reykjavík 1987, útg. Bókaútgáfa Orators), 381.
13. Kauparéttur – Meginreglur íslensks réttar um lausafjárkaup (Reykjavík 1988, útg. Bókaútgáfa Orators), 412 s.
14. Háskólamálið og lagaskólamálið – Úrval heimilda um aðdraganda að stofnun háskóla á Íslandi (Reykjavík 1989, útg. Háskóli Íslands),198 s.
15. Kringsjá – Þættir um erlendan rétt og samanburðarlögfræði (Reykjavík 1989, útg. Bóksala stúdenta), 138 s.
16. Verksamningar – Meginreglur íslensks verktakaréttar (Reykjavík 1991, útg. Bókaútgáfa Orators), 381 s.
18. Úr húsnæðis- og byggingarsögu Háskóla Íslands II – Draumsýnir, framkvæmdir og svipmyndir af háskólasamfélagi 1940-1990 (Reykjavík 1991, útg. Háskóli Íslands, fylgirit Árbókar Háskóla Íslands 1989-1991), 613 s.
19. Kröfuréttur – Almennur hluti (Reykjavík 1992, útg. Háskólaútgáfan), 428 s.
20. Svipmyndir úr réttarsögu – Þættir um land og sögu í ljósi laga og réttarframkvæmdar (Reykjavík 1992, útg. Bókaútgáfan Skjaldborg), 399 s.
21. Lagaþættir – Greinar af ýmsum réttarsviðum (Reykjavík 1993, útg. Háskólaútgáfan), 381 s.
22. Lagaþættir II – Greinar af ýmsum réttarsviðum (Reykjavík 1993, útg. Háskólaútgáfan), 468 s.
23.  Lagaþættir III – Greinar af ýmsum réttarsviðum (Reykjavík 1994, útg. Háskólaútgáfan), 430 s.
24.  Höfundaréttur – Meginreglur íslensks réttar um höfundarvernd (Reykjavík 1994, útg. Háskólaútgáfan), 336 s.
25. Fjallvegafélagið – Ágrip af sögu þess (Reykjavík 1994, útg. Ferðafélag Íslands), 64 s.
26. Leiguréttur I – Meginreglur íslensks réttar um leigusamninga auk nokkurra sérsviða (Reykjavík 1995, útg. Háskólaútgáfan), 228 s.
27.  Ferð á frændaslóðir – Hjaltland og Orkneyjar frá sjónarhóli Íslendings (Reykjavík 1996, útg. Ferðafélag Íslands), 44 s.
28. Hveravallamálið og önnur málefni hálendisins (Reykjavík 1996, útg. Ferðafélag Íslands), 73 s.
29. Ávörp og greinar af vettvangi Ferðafélagsins (Reykjavík 1996, útg. Ferðafélag Íslands), 83 s.
30. Fjölmiðlaréttur – Meginþættir réttarumhverfis fjölmiðlanna (Reykjavík 1997, útg. Háskólaútgáfan), 476 s.
31. Erfðaréttur – Yfirlit um meginefni erfðaréttar (Reykjavík 1998, útg. Háskólaútgáfan), 424 s.
32. Aftökustaðir í landnámi Ingólfs – og aftökur dæmdra manna (Reykjavík 2000, útg. Ferðafélag Íslands), 48 s.
Hefur að geyma safn sjötíu stuttra greina eftir P.S. Höfðu flestar þeirra birst áður í dagblöðum og fjalla m.a. um laganám og lögvísi, almenn háskólamálefni og um lög og samfélag. Fjórtán greinar eru þó frumbirtar í bókinni.
34. Lagaskuggsjá – Greinar um lög og sögu (Reykjavík 2004, útg. Háskólaútgáfan), 356 s.
35. Lagaheimur – Greinar um samanburðarlögfræði (Reykjavík 2004, útg. Háskólaútgáfan), 352 s.
36. Lagaslóðir – Greinar um lög og rétt (Reykjavík 2005, útg. Háskólaútgáfan), 433 s.
37. Lagaþræðir – Greinar um lög og menn (Reykjavík 2006, útg. Háskólaútgáfan), 499 s.
38. Um lög og rétt – Helstu greinar íslenskrar lögfræði [meðhöfundur] Reykjavík 2006, útg. Bókaútgáfan Codex.
39. Lögfræðiorðabók með skýringum (Reykjavík 2008, útg. Bókaútgáfan Codex og   Lagastofnun Háskóla Íslands), 525 s. Ritstjóri alls verksins.
40. Lagasýn – Greinasveigur um lög, lönd og sögu (Reykjavík 2009, útg. Tröllabotnar), 477 s.
41. Um lög og rétt – Helstu greinar íslenskrar lögfræði [meðhöfundur], 2. útg.
Reykjavík 2009, útg. Bókaútgáfan Codex.
42. Mannhelgi – Höfuðþættir almennrar persónuverndar. (Reykjavík 2010, útg.
Bókaútgáfan Codex).
43. Skagafjörður vestan Vatna – Frá Skagatá að Jökli. Árbók Ferðafélags Íslands 2012 (Reykjavík 2012)44. Skagafjörður austan Vatna I – Frá Jökli að Furðuströndum. Árbók Ferðafélags Íslands 2014 (Reykjavík 2014)
45. Skagafjörður austan Vatna II – Frá Hjaltadal að Úlfsdölum. Árbók Ferðafélags Íslands 2016 (Reykjavík 2016)
Menn og minningar
Stiklað á stöðum
47. Lagaþankar – Safn greina um réttarframkvæmd og lögfræði frá ýmsum tímum (Reykjavík 2016, prentuð bók og netbók, vistuð hjá Lagastofnun Háskóla Íslands).
48. Úr hugarranni – Minningabrot og þættir (Reykjavík 2016, prentuð bók og netbók, vistuð hjá Rafhlöðunni, Landsbókasafni-Háskólabókasafni)
Mannaminni:
49. Lagaglæður – Hugleiðingar um lög og lögfræði (Reykjavík 2018, prentuð bók og netbók, vistuð hjá Rafhlöðunni, Landsbókasafni – Háskólabókasafni)
Ritstjórn
Ritstjóri:
Andmælandi við doktorsvörn og tengt nefndarstarf
Páll var einn af andmælendum við doktorsvörn Matthíasar G. Pálssonar við Evrópuháskólann í Flórens á Ítalíu, 25. maí 2001, er hann varði ritgerð sína “Unfairness in European Contract Law and International Trade Contracts” (European University Institute-Department of Law, Florence 2001). Átti einnig sæti í nefnd þeirri sem lagði mat á gildi ritsins áður en til varnar kom.
Erindi og ávörp
Fjölmörg erindi og ávörp á ráðstefnum og fundum, á vegum stofnana og félagasamtaka, einkum innanlands, en einnig erlendis í nokkrum mæli, sjá upplýsingar um heimsóknir til erlendra háskóla. Engin heildstæð skrá er þó til yfir erindi og ávörp á starfsferlinum. Mörg erindanna birtust síðar á prenti, venjulega í breyttri og bættri mynd.
Blaðagreinar
Páll hefur birt fjölda greina í dagblöðum, einkum Morgunblaðinu. Fjalla þær um margvísleg efni, m.a. umhverfisvernd, lögfræðileg álitaefni af ýmsu tagi og háskólamálefni en engin heildstæð skrá er til um greinarnar. Allmargar blaðagreinarnar voru endurbirtar í ritnu “Skæðadrífa”, Reykjavík 2003 (útg. Háskólaútgáfan).
Annað
Samdi texta og stjórnaði gerð tveggja heimildarkvikmynda um sögu Háskóla Íslands og jafnframt heimildarmynda um störf tveggja kunnra háskólamanna, þ.e. dr. Jóns Stefensens og dr. Björns Sigfússonar, en allar voru myndir þessar sýndar í sjónvarpi. Stjórnaði einnig gerð kynningarmyndar um Lagadeild og hafði meðumsjón með gerð álíka kynningarmynda fyrir fleiri deildir háskólans. Allt tengdist þetta 75. afmælisári Háskóla Íslands 1986.
Skrá um bækur eftir Pál Sigurðsson
Páll hefur gefið út yfir 50 bækur um lögfræðileg málefni á ferli sínum og fjölda fræðigreina ásamt ritgerðum, fræðiritum og blaðagreinum.
Heimildir
Ragnheiður Bragadóttir. (2014). Afmæliskveðja Páll Sigurðsson sjötugur, 16. ágúst 2014. Í Afmælisrit til heiðurs Páli Sigurðssyni prófessor sjötugum.
Morgunblaðið. (16. ágúst 2019). Páll Sigurðsson fyrrverandi lagaprófessor 75 ára. Grúskari í samanburðarlögfræði.
Alan Smith
Alan Smith (fæddur 28. október 1980) í Rothwell nálægt Leeds er enskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði með mörgum liðum, en er þekktastur fyrir afrek sín, sem leikmaður Leeds United, Manchester United og Newcastle United, hann var mjög umdeildur meðal Leeds United stuðningsmanna þegar hann skipti frá Leeds United yfir til erkióvinanna í Manchester United á sínum tíma.
Heimssýn
Heimssýn, hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum, er þverpólitísk hreyfing þeirra sem eru andvígir því að Ísland gangi í Evrópusambandið. Hreyfingin var stofnuð 27. júní 2002. Ragnar Arnalds var kjörinn fyrsti formaður hennar og gegndi hann þeirri stöðu þar til 15. nóvember 2009. Síðan hafa formenn verið Ásmundur Einar Daðason (2009-2013) og Vigdís Hauksdóttir (frá 2013). Varaformaður frá árinu 2013 er Jón Bjarnason.
Í stjórn Heimssýnar sitja samtals 41 einstaklingar.
Á heimasíðu Heimssýnar segir að hreyfingin telji „hagsmunum Íslendinga best borgið með því að halda áfram að vera sjálfstæð þjóð utan Evrópusambandsins.“ Þá kemur fram að í kjölfar stofnfundar hennar árið 2002 hafi eftirfarandi ávarp verið birt í helstu prentmiðlum landsins undirritað af rúmlega eitt hundrað stofnfélögum:
„Íslendingar hafa á tæpri öld fest sig í sessi sem sjálfstæð þjóð með öflugt atvinnu- og menningarlíf þar sem velferð þegnanna er tryggð. Einstakur árangur fámennrar þjóðar væri óhugsandi nema fyrir það afl sem felst í sjálfstæðinu. Við undirrituð leggjum áherslu á vinsamleg samskipti og víðtæka samvinnu við aðrar þjóðir í Evrópu og heiminum öllum en teljum það ekki samrýmast hagsmunum Íslendinga að gerast aðilar að Evrópusambandinu. Við hvetjum til opinnar umræðu um Evrópu- og alþjóðasamstarf á þessum grunni og höfum stofnað samtök sem bera heitið Heimssýn, hreyfing sjálfstæðissinna í Evrópumálum.“
Hermann Bonitz
thumb|right|Hermann Bonitz Hermann Bonitz (29. júlí 1814 – 25. júlí 1888) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur.
Bonitz nam fornfræði í Leipzig undir leisögn Johanns Gottfrieds Jakobs Hermann og í Berlín undir leiðsögn Philipps Augusts Böckh og Karls Lachmann. Hann kenndi fornfræði við Blochmann-stofnunina í Dresden (1836), Friedrich-Wilhelms-Gymnasium (1838) og Graues Kloster (1840) í Berlín. Hann varð prófessor við framhaldsskólann í Stettin (Szczecin) (1842), prófessor við háskólann í Vín (1849). Hann varð meðlimur í keisaralegu akademíunni (1854), og skólastjóri í Graues-Kloster-Gymnasium (1867). Hann settist í helgan stein 1888 og lést sama ár í Berlín.
Bonitz var mjög áhugasamur um æðri menntun og átti mikinn þátt í að móta skólakerfið í Prússlandi eftir 1882. Hann er þó þekktastur fyrir vinnu sína við Platon og Aristóteles. Mikilvægustu verk hans um fornaldarheimspeki eru:
Søldarfjørður
thumb|Søldarfjørður. thumb|Staðsetning. Søldarfjørður er þorp á Austurey í Færeyjum, nánar tiltekið á austurströnd Skálafjarðar. Íbúar eru 349 (2015). Byggð þar er hægt að rekja til 16. aldar
Hermann Bonitz
Önnur mikilvæg verk:
Sergio Agüero
thumb|Agüero árið 2014. Sergio Leonel „Kun“ Agüero (fæddur 2. júní 1988) er argentínskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem framherji.
Knattspyrnuferill
Agüero hóf ferilinn hjá Independiente í heimalandinu. Hann var yngsti leikmaðurinn til að spila í efstu deild þar; 15 ára og 35 daga gamall. Fyrra metið átti Diego Maradona. Árið 2006 hélt hann til Evrópu, nánar tiltekið Atletico Madrid. Þar vakti hann athygli en liðið vann Evrópudeildina og UEFA Super Cup árið 2010.
Manchester City
Agüero hélt til Manchester City árið 2011. Þar var hann mikill markahrókur og varð hæsti markaskorari liðsins frá upphafi og sá markahæsti utan Englands í úrvalsdeildinni. Tímabilið 2011-12 vann City liðið Queens Park Rangers í lokaumferðinni og skoraði Agüero mark á lokasekúndunum sem tryggði Manchester City sinn fyrsta titil síðan 1968. Manchester United missti því rétt af titlinum.
Í byrjun árs 2020 bætti Agüero met Alan Shearers yfir þrennur í úrvalsdeildinni eða 12 talsins. Einnig varð hann 4. markahæsti leikmaður ensku úrvalsdeildarinnar þegar hann fór fram úr Thierry Henry og Frank Lampard, síðar tók Harry Kane framúr Aguero. Tímabilið 2020-2021 var Aguero þjakaður af meiðslum megnið af tímabilinu og settur á bekkinn og eftir 10 ár hjá félaginu var hann orðaður frá því.
Aguero yfirgaf félagið sumarið 2021. Hann skoraði tvennu í lokaleik sínum gegn Everton þegar hann kom inn sem varamaður í seinni hálfleik. Hann vann deildina 5 sinnum með City og 10 bikartitla. Alls skoraði hann 260 mörk í 390 leikjum.
Barcelona
Í lok maí var tilkynnt að Aguero hefði gert samning við Barcelona. Hann var til tveggja ára.
Það byrjaði ekki vel hjá Aguero með liðinu. Hann var meiddur í byrjun tímabils en hóf svo að spila. Í öðrum byrjunarleik sínum í lok október fékk hann hjartsláttartruflanir í miðjum leik og var því frá næstu 3 mánuði. Í desember 2021 tilkynnti hann að hann væri hættur í knattspyrnu vegna heilsufarsástæðna.
Einkahagir
Agüero á barn með Gianinna Maradona, dóttur Diego Maradona. Gælunafnið Kun kemur úr æsku þegar hann var með viðurnefni eftir teiknimyndapersónu.
Alcide De Gasperi
Alcide De Gasperi (3. apríl 1881 – 19. ágúst 1954) var ítalskur stjórnmálamaður, stofnandi og helsti hugmyndafræðingur kristilega demókrataflokksins á Ítalíu og forsætisráðherra Ítalíu á rósturtímum fyrstu áranna eftir Seinni heimsstyrjöld. Hann er, ásamt Konrad Adenauer og Robert Schuman kallaður „faðir Evrópusambandsins“. Hann varð utanríkisráðherra í þjóðstjórn Ferruccio Parri 1945 og átti þátt í að semja um flutning valds frá hernámsliði Bandamanna til ítalskra yfirvalda. Sem forsætisráðherra Ítalíu átti hann stóran þátt í því að sameina andstæðar fylkingar kommúnista, sósíalista og borgaralegu aflanna, þótt hann síðar útilokaði ítalska kommúnistaflokkinn frá stjórnarþátttöku, að ósk Bandaríkjanna, og hafði umsjón með breytingu landsins úr konungsríki í lýðveldi og samningu nýrrar stjórnarskrár 1946. Um stutt skeið fór hann með vald konungs/forsetavald eftir að síðasti konungur Ítalíu, Úmbertó II, yfirgaf landið. Hann stuðlaði meðal annars að því að Ítalía varð fullur þátttakandi í vestrænni samvinnu, stofnmeðlimur NATO, og þiggjandi Marshallaðstoðar frá Bandaríkjunum.
Quentin Tarantino
thumb|right|Quentin Tarantino árið 2009 Quentin Jerome Tarantino (f. 27. mars 1963) er bandarískur kvikmyndaleikstjóri og handritshöfundur sem fyrst sló í gegn með kvikmyndinni Svikráð (Reservoir Dogs) árið 1993. Hann fylgdi henni eftir með Sorprit (Pulp Fiction) sem vann Gullpálmann og fékk sjö tilnefningar til Óskarsverðlauna. Síðan hafa komið út Jackie Brown (1997), Bana Billa (Kill Bill) (2003-4), Dauðaþolinn (Death Proof) (2007) og Inglourious Basterds (2009) en sú síðastnefnda fékk átta Óskarstilnefningar og ein verðlaun, fyrir besta leikara í aukahlutverki.
A
A (borið fram a) er fyrsti bókstafur fönikísks stafrófsins svo og flestra afkomenda þess, til að mynda þess latneska. A var þó ekki sérhljóði eins og í hinu víðnotaða latneska stafrófi, heldur tákn fyrir öndun. Þegar Grikkir tóku upp skrifmál breyttist þetta því að hljóðið hentaði ekki hljóðum grískrar tungu.
Bókstafurinn A þróaðist líklegast út frá híeróglýfum Egypta eða frum-semíska stafrófinu.
Ýmsar merkingar bókstafsins
<!-- ** A refers to the Anode, or filament, component of a vacuum tube.
Actinomycetales
Actinomycetales eða geislagerlar er fremur stór og fjölskrúðugur ættbálkur baktería. Þær teljast Gram-jákvæðar þrátt fyrir að margar tegundir ættbálksins sé erfitt að lita með hefðbundinni gramlitun, en bygging frumuveggja þeirra er þó ótvírætt í samræmi við aðrar Gram-jákvæðar bakteríur.
Helstu búsvæði geislagerla eru í jarðvegi, en innan ættbálksins er einnig að finna nokkuð af sýklum, þar á meðal barnaveikisýkilinn og berklasýkilinn, auk baktería af ættkvísl Actinomyces sem valdið geta svokallaðri geislagerlabólgu.
Innan ættbálksins eru all margar tegundir sem framleiða annarsstigs lífefna með örveruhemjandi virkni og eru þau sum hver eru nýtt sem sýklalyf.
Silfurfiskar
Silfurfiskar (Stenopterygii) er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.
Antônio Carlos Zago
Antônio Carlos Zago (fæddur 18. maí 1969) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 37 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Vonarstræti (kvikmynd)
Vonarstræti er íslensk kvikmynd frá 2014 eftir Baldvin Z. Vonarstræti var valin sem framlag Íslands til 88. Óskarsverðlaunahátíðarinnar í flokki bestu kvikmyndar á erlendu tungumáli, en var ekki tilnefnd.
Asparygla
Asparygla, Agrochola circellaris, er fiðrildi af Yglufiðrildaætt. Hún er útbreidd um Evrópu, Litlu Asíu og Armeníu.
Krossfesting
Krossfesting er gömul og kvalafull refsingaraðferð sem felst oftast í því að maður er deyddur með því að negla hann eða hengja á kross. Krossfesting þótti háðuglegust allra afaka í hinum rómverska heimi. Jesús Kristur var krossfestur og krossfesting hans er tákn kristindómsins.
Krossfesting er einnig pyntingaraðferð eða lítillækkun á líki afbrotamanns. Í Saudi-Arabíu þýðir krossfesting til dæmis að hinn dæmdi er fyrst hálshöggvinn opinberlega, lík hans er síðan bundið á kross og haft til sýnis opinberlega.
Ítalska nýraunsæið
thumb|right|Úr myndinni [[Beisk uppskera (Riso amaro) eftir Giuseppe de Santis frá 1949.]] Ítalska nýraunsæið (ítalska: Il Neorealismo) var ríkjandi stefna í ítalskri kvikmyndagerð fyrstu árin eftir síðari heimsstyrjöld. Upphaf stefnunnar má rekja til hóps róttækra kvikmyndagagnrýnenda í kringum tímaritið Cinema í Róm á tímum fasismans. Þessi hópur taldi meðal annars Michelangelo Antonioni, Luchino Visconti, Gianni Puccini, Cesare Zavattini, Giuseppe De Santis og Pietro Ingrao, sem einkum gagnrýndu svokallaðar telefono bianco-myndir sem voru stofudrama að bandarískri fyrirmynd úr heimi góðborgara og aðals. Fyrsta kvikmyndin sem opinberlega var kennd við nýraunsæið var Róm, óvarin borg eftir Roberto Rossellini 1945, sem fjallaði um hina skammvinnu þýsku hersetu í Róm 1943. Áður hafði kvikmyndin Heltekinn eftir Visconti verið bönnuð af kvikmyndaeftirlitinu 1943 en sú mynd var undir miklum áhrifum frá ljóðræna raunsæinu í franskri kvikmyndagerð fyrir stríð.
Helstu einkenni ítalska nýraunsæisins voru sögur af alþýðufólki, yfirleitt settar fram með stuttum laustengdum atriðum, með áherslu á tilfinningar fremur en pólitískan boðskap, tökur á raunverulegum stöðum (ekki í kvikmyndaveri), ómenntaðir leikarar í aukahlutverkum og jafnvel aðalhlutverkum, notkun venjulegs talmáls og heimildarmyndastíll í kvikmyndatöku. Með því að notast við talsetningu var hægt að skapa breiða sviðsetningu með mörgu fólki í mynd í einu. Með þessum hætti reyndu leikstjórarnir að skapa raunsæja mynd af ítölsku samfélagi eftirstríðsáranna sem einkenndist af atvinnuleysi og fátækt.
Ítalska nýraunsæið var nátengt samfélagsaðstæðum á Ítalíu eftirstríðsáranna og um leið og efnahagsástandið batnaði upp úr 1950 tóku vinsældir nýraunsæisins að dala. Fyrstu kvikmyndir Fellinis voru í þessum anda en í talsvert ólíkum stíl og með La dolce vita 1960 sagði hann alveg skilið við nýraunsæið með sögum af næturlífi fræga fólksins í Róm. Ítalska nýraunsæið hafði samt gríðarleg áhrif á ítalska kvikmyndagerð um langt skeið og var einn af áhrifavöldum listrænu kvikmyndanna og frönsku nýbylgjunnar á 7. og 8. áratugnum. Sumir af leikstjórum ítalska nýraunsæisins gerðu sínar bestu myndir löngu síðar.
Hveravellir
thumb|Hveravellir thumb|Hveravellir um 1900.
Um 12 tíma reið er frá Mælifelli í Skagafirði á Hveravelli og álíka langt neðan úr byggð á Suðurlandi. Á Hveravöllum bjó Fjalla-Eyvindur og Halla kona hans þegar þau voru í útlegð. Sjást þar ýmsar minjar eftir búsetu þeirra, svo sem rúst af Eyvindarkofa og í hver einum sjást mannvirki sem virðast hafa verið notuð til suðu matvæla.
Sæluhús var byggt á Hveravöllum árið 1922 á fornum sæluhúsrústum. Það er úr torfi og grjóti og var endurhlaðið 1994. Ferðafélag Íslands reisti sæluhús á Hveravöllum árið 1938 og er það eitt af fáum sæluhúsum á landinu sem hituð eru með hveravatni. Nýtt hús var reist árið 1980 og nýtast bæði húsin ferðamönnum.
Veðurstofa Íslands hóf að reka mannaða veðurathugunarstöð á Hveravöllum árið 1965 og bjó þar fólk allt fram á 21. öld þegar mannaða stöðin var lögð niður og tekin upp sjálfvirkni í staðinn.
Háhitasvæðið
Hveravellir eru eitt af háhitasvæðum landsins en þau eru um 30 talsins. Aðalhverasvæðið er við norðurjaðar Kjalhrauns. Hverirnir eru allfjölbreyttir að gerð, goshverir, gufuhverir, leirhverir, suðuhverir, vatnshverir, laugar og volgrur. Margir þeirra bera nöfn svo sem Öskurhóll, Bláhver, Rauðihver, Eyvindarhver o.fl. Goshverirnir sem eru virkir í dag gjósa einungis óreglulegum smágosum. Útfellingar eru áberandi, hverahrúður og kísilbungur, og segja má að þær einkenni svæðið. Á Breiðamel norður af völlunum eru gufuhverir þar sem menn hafa útbúið bakstursholur og seytt rúgbrauð og þar norður af eru ummyndunarskellur, hveraleir, laugar og volgrur. Um þremur kílómetrum norðar, við lækinn Þegjanda, er nyrsti suðuhverinn, Einbúi, en síðan verður vart við volgrur áfram til norðurs um Beljandatungur og allt að Kúlukvísl. Höggun bendir til tengsla háhitasvæðisins við Kjalhraunsdyngjuna.
Aðrir Hveravellir eru í Reykjahverfi (Norðurlandi eystra). Þar er garðyrkjustöð og hefur verið síðan 1933.
Languedoc-Roussillon
thumb|250px|Kort sem sýnir héraðið Languedoc-Roussillon í Frakklandi. Languedoc-Roussillon er eitt af fyrrum héraða í Frakklandi. Höfuðborg héraðsins var Montpellier. Árið 2016 sameinaðist það héraðinu Midi-Pyrénées og mynduðu þau nýtt hérað, Occitanie.
Pablo Escobar
Pablo Emilio Escobar Gaviria (1. desember 1949 – 2. desember 1993) var kólumbískur eiturlyfjabarón.
Æskuár
Pablo Emilio Escobar Gaviria fæddist í þorpinu Rionegro, sem er í stjórnsýsluumdæminu Antioquia í Kólumbíu, en hann ólst upp í Envigado sem er útborg borgarinnar Medellín. Faðir hans hafði verið bóndi en starfaði við öryggisgæslu eftir að hann flutti úr sveitinni. Móðirin var kennari.
Farfugl
thumb|left|Kanadagæsir koma á varpstöðvar thumb|250px|Ferðaleiðir [[grágæs|grágæsa milli varpstöðva og vetrarstöðva]] thumb|250 px|Ferðaleiðir [[lóuþræll|lóuþræla milli varpstöðva og vetrarstöðva]]
Pablo Escobar
Æskuár
Skólaganga Escobars varð endaslepp. Hann var vart af barnsaldri þegar hann fór að selja tollsviknar sígarettur og falsaða lottómiða á götum Medellín. Sagt var að Escobar hefði stolið legsteinum af leiðum, slípað þá og selt síðan meðal annars smyglurum frá Panama. Þetta mun vera óstaðfest og móðir hans þverneitaði þessu. Brátt komst hann í tæri við þjófa, sem fengust aðallega við að stela bílum. Escobar sýndi þá strax skipulagshæfileika, varð aðalmaðurinn í þjófagenginu og breytti starfsaðferðum þess frá tilviljanakenndum þjófnuðum í markvissa glæpi þar sem ránin voru framin samkvæmt fyrirframgerðum áætlunum, réttum aðilum var mútað og þýfinu komið í verð á kerfisbundinn hátt.
Austurkarabískur dalur
Austurkarabískur dalur (kóði: XCD) er gjaldmiðill notaður í átta löndum af þeim níu sem eru meðlimir í samtökum austur-karabískra ríkja. Undantekningin er Bresku Jómfrúaeyjar þar sem bandaríkjadalurinn er notaður.
Farfugl
Farfugl er fugl sem flýgur á milli svæða eftir árstíðum. Farfuglar færa sig á milli svæða eftir framboði fæðu, vistkerfi og veðri. Fuglar sem ekki færa sig árlega milli svæða eru kallaðir staðfuglar. Helstu kennileiti farfugla við flug til að rata á varpstöðvar eða vetrarstöðvar eru segulsvið jarðar og staðsetning himintunglanna.
Pablo Escobar
Áttundi áratugurinn
Um tvítugt eða þar um bil komst Escobar í tæri við kókaínviðskipti. Hann varð brátt umsvifamikill á þeim vettvangi og byggði upp slíkt veldi að um tíma var hann án efa valdamesti maður Kólumbíu. Sagt er að Escobar hafi byrjað ferilinn sem kókaínsali á því að fara til Perú, kaupa þar kókaíndeig fyrir 30 dollara, flytja það til Kólumbíu, hreinsa það þar og selja síðan.
Eldhúskappræðurnar
thumb|right|Nixon (t.v.) og Khrústsjov (t.h.) í [[Kreml (Moskva)|Kreml 1959 eftir eldhúskappræðurnar.]] Eldhúskappræðurnar voru nokkur óundirbúin orðaskipti (gegnum túlka) milli Richard Nixon varaforseta Bandaríkjanna, og Níkíta Khrústsjov aðalritara Sovéska kommúnistaflokksins við opnun Bandarísku sýningarinnar í Moskvu 24. júlí 1959. Á sýningunni var meðal annars hægt að skoða „bandarískt nútímaheimili“ búið öllum nýjustu heimilistækjum sem Nixon hélt fram í opnunarræðu að allir Bandaríkjamenn hefðu efni á að eignast. Khrústsjov svaraði að í Sovétríkjunum væri lögð áhersla á hluti sem skiptu máli fremur en munað. Orðaskiptin fóru fram á ýmsum stöðum á sýningunni en mest þó í sýningareldhúsinu. Báðir reyndu að rökstyðja kosti síns ríkis og urðu á endanum sammála um þörf fyrir opnari samskipti milli risaveldanna. Þetta var fyrsti fundur háttsettra ráðamanna ríkjanna frá leiðtogafundinum í Genf 1955.
Pablo Escobar
Áttundi áratugurinn
Árið 1975 var helsti kókaínbarón Medellín myrtur og Escobar tók brátt við hlutverki hans og varð foringi samtaka sem kölluðust Medellínhringurinn (Cartel de Medellín). Samtök þessi fengust við margvíslega ólöglega starfsemi þar sem eiturlyfjaverslun var þungamiðjan. Þessi umsvif jukust síðan með ævintýralegum hraða en árið 1989 taldi Forbes Magazine Escobar sjöunda ríkasta mann í heimi og áætlaði eignir hans jafnvirði 24 milljarða dollara.
Eldhúskappræðurnar
Kappræðurnar voru sýndar í sjónvarpi bæði í Bandaríkjunum og Sovétríkjunum. Niðurstaða þeirra var að vinsældir Nixons jukust heima fyrir. Þær áttu þannig sinn þátt í því að hann var valinn forsetaefni Repúblikanaflokksins árið eftir.
Pablo Escobar
Áttundi áratugurinn
Í maí 1976 var Escobar handtekinn þegar hann ætlaði að smygla kókaíni frá Ekvador til Kólumbíu en efnið var falið í varadekki. Escobar bauð mútur, sem ekki voru þegnar en lögfræðingum hans tókst að fá málið fellt niður og hann var látinn laus eftir nokkra mánuði í haldi. Lögreglumennirnir sem handtóku Escobar voru myrtir 1977, lögreglustjórinn var myrtur 1981 og dómari, sem gaf út handtökuskipun á hendur Escobar vegna morða lögreglumannanna, var felldur í skotárás 1986. Hér eftir setti Escobar áhrifamönnum gjarnan tvo kosti: plata o plomo (bókstafleg merking: silfur eða blý) þ.e. þiggja mútur eða verða drepinn.
Austurkarabískur dalur
Austurkarabíska gjaldmiðilssamstarfið er það minnsta af fjórum gjaldmiðlasamstörfum milli ríkja í heiminum (það stærsta er evran). Austurkarabíska gjaldmiðilssamstarfið var sett á laggirnar 1965 og leysti Vestur-Indíadalnum af hólmi. Austurkarabíski dalurinn er tengdur við bandaríkjadalinn á genginu 2,7 austkarabadalir = bandaríkjadalur.
Pablo Escobar
Níundi áratugurinn
Escobar naut mikils velvilja meðal fátækra íbúa Medellín enda hrutu ýmsir molar af borðum hans til þessa fólks en hann útvegaði mörgum fátæklingum vinnu, matvæli og læknishjálp, lét byggja íbúðarhús og samkomusali og kom jafnvel dýragarði á laggirnar. Hann hafði mikinn áhuga á fótbolta og lét gera flóðlýsta knattspyrnuvelli og greiddi ýmsan kostnað fótboltaliða svo sem búninga og fleira.
Escobar kom sér upp víðlendum búgarði við Magdalenafljót. Hann kallaði búgarðinn Nápoles en hann var þá kominn í samband við ítölsku mafíuna. Á búgarði þessum var flest eins gerist í ævintýrum. Ekkert var til sparað í innanstokks- og skrautmunum og ekki var skortur á farartækjum, svo sem þyrlum og flugvélum af ýmsum gerðum. Sagt var að hann ætti tvo fjarstýrða kafbáta sem hann notaði til kókaínflutninga.
Frá Nápoles stjórnaði Escobar viðskiptaveldi sínu og þar tók hann á móti gestum. Staðfest er að á árinu 1983 kom einræðisherra Panama, Manuel Noriega, í heimsókn en Noriega þáði rausnarlegar greiðslur fyrir að láta afskiptalausan flutning á kókaíni sem flutt var til Panama og þaðan til Bandaríkjanna.
Tíundi áratugurinn
thumb|right|Kólumbísk árásarsveit stendur sigri hrósandi yfir líki Escobars árið 1993. Um og eftir miðjan níunda áratuginn fóru stjórnvöld í Kólumbíu að láta undan þrýstingi Bandaríkjamanna hvað varðaði framsal kókaínbaróna til Bandaríkjanna þar sem réttað var í málum þeirra. Escobar reyndi í fyrstu að beita áhrifum sínum við kólumbíska ráðamenn en þegar honum varð ljóst að það dygði ekki til bauðst hann til að fara í fangelsi í Kólumbíu gegn loforði um að hann yrði ekki framseldur. Boðinu var tekið. Escobar fór í fangelsi árið 1991 og leist illa á aðbúnað í fangelsinu. Hann hófst því handa um breytingar og brátt urðu vistarverur hans líkari höll en fangelsi og Escobar lifði við munað. Fangelsið var rammlega víggirt til þess að óboðnir gestir gengju ekki í bæinn. Aftur á móti tók hann á móti fjölda gesta meðal annars viðskiptafélögum og vændiskonum. Sumir komu nauðugir eins og til dæmis tveir fyrrum viðskiptafélagar, sem hugðust ryðja sér til rúms meðan Escobar væri fjarri góðu gamni. Þessir tveir fóru ekki út úr fangelsinu að heimsókn lokinni, að minnsta kosti ekki lifandi, enda stjórnaði Escobar kókaínhringnum úr þessu svokallaða fangelsi. Hann brá sér líka hindrunarlaust af bæ ef honum bauð svo við að horfa meðal annars til að fylgjast með kappleikjum í knattspyrnu. Víða um heim var gert gys að stjórnvöldum í Kólumbíu sem létu þetta sjónarspil viðgangast.
Í júlí árið 1992 var ákveðið að flytja Escobar í tryggara fangelsi og koma í veg fyrir að hann gæti haldið áfram sinni fyrri iðju. Hann komst á snoðir um þessar fyrirætlanir og flúði í tæka tíð. Víðtæk leit var gerð að honum og lögðu Bandaríkjamenn þar hönd á plóg og félagar í Calihringnum voru líka hjálplegir en þeir sáu fram á að losna við skæðan keppinaut.
Leitin að Escobar stóð í sextán mánuði og kostaði mörg mannslíf bæði lögreglumanna og skósveina Escobars. Á afmæli sínu 1. desember 1993 hringdi hann í fjölskyldu sína en hafði samtölin svo stutt að þeir, sem hleruðu, gátu ekki rakið símtölin. Daginn eftir urðu honum á þau mistök að tala of lengi við konu sína, aðsetur hans fannst og sautján manna árásarsveit var send á vettvang. Escobar fór út á þak og hugðist flýja en til hann sást og hnitmiðuð skothríð varð honum að bana á húsþaki í Medellín.
Escobar var kvæntur og átti einn son og eina dóttur.
Umfjöllun
Ýmsir hafa fjallað um ævi Escobars í máli og myndum. Meðal annarra ritaði bróðir hans bók um ævi hans. Bókin heitir The Accountants Story.
Farfugl
Fuglar hafa segulsteind í höfðinu og geta skynjað með henni segulsvið jarðar. Þessi steind veldur því einnig að fuglar ókyrrast fyrir jarðskjálfta þegar breytingar verða á rafsegursviði.
Hósvík
thumb|Hósvík. thumb|Staðsetning í Færeyjum.
Hósvík (danska: Thorsvig) er þorp á Straumey í Færeyjum. Íbúar eru 318 (2015). Ferja fór áður fyrr milli Selatraðs og Hósvíkur, þ.e. Straumeyjar og Austureyjar, nú tengir brú eyjarnar.
Skipaflutningafyrirtækið Thor Shipping hefur þar höfuðstöðvar. Hósvíkar Róðrarfelag er róðrarfélag þorpsins.
Paracanthopterygii
Paracanthopterygii er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.
Jean Dubuffet
Jean Dubuffet (1901–1985) var franskur málari, skáld, hönnuður og myndhöggvari.
Populus grandidentata
Populus grandidentata er lauftré sem var fyrst lýst af André Michaux. Populus grandidentata er í Víðiætt.
Darfúr
thumb|right|Kort af Darfúr Darfúr (arabíska: دار فور, "heimili Fúr") er hérað í vesturhluta Súdan sem á landamæri að Líbýu, Tjad og Mið-Afríkulýðveldinu. Það er myndað úr þremur af 26 sambandsríkjum Súdan: Gharb Darfur (Vestur-Darfúr), Janub Darfur (Norður-Darfúr) og Shamal Darfur (Suður-Darfúr). Á svæðinu geisuðu átök á milli Janjaweed-skæruliða (sem voru taldir njóta stuðnings súdanskra stjórnvalda) og ýmissa uppreisnarhópa. Talið er að stríðið í Darfúr og það neyðarástand sem því hefur fylgt hafi kostað 200-400 þúsund mannslíf síðan 2003 og rekið 2,5 milljónir á vergang.
Fanta
thumb Fanta er appelsínugosdrykkur og er vörumerki í eigu Coca-Cola gosdrykkjaframleiðandans.
Norðskáli
thumb|Sundini við Norðskála. thumb|Staðsetning.
Norðskáli (danska: Nordskåle) er þorp á Austurey í Færeyjum. Íbúar voru 312 árið 2015. Norðskáli er við brú sem byggð var 1976 sem tengir Straumey og Austurey.
Ananda Marga
Ananda Marga er skráð trúfélag á Íslandi. Félagsmenn iðka hindúisma. Meðlimir voru fimm árið 2018 en hafði fjölgað í 10 árið 2022.
Erla Stefánsdóttir (1971)
Erla Stefánsdóttir er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1971. Á henni flytur Erla Stefánsdóttir fjögur lög. Platan er hljóðrituð í mono. Ljósmynd og hönnun: Hallgrímur Tryggvason. Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.
Gavin Newsom
Gavin Newsom (f. 10. október 1967) er fylkisstjóri Kaliforníu og hefur setið í embætti síðan 2019. Hann var borgarstjóri San Francisco frá 2004 til 2011 og varafylkisstjóri Kaliforníu frá 2011 til 2019.
Hjónabönd samkynhneigðra
Árið 2004 vakti Newsom athygli þegar hann skipaði sýslumanni San Francisco að veita samkynhneigðum hjónabandsleyfi, sem braut í bága við fylkislög frá 2000.
Fylkisstjóri (frá 2019)
Árið 2021 tókst andstæðingum Newsoms að safna nógu mörgum atkvæðum til þess að efnt yrði til kosninga um það hvort Newsom yrði vikið úr embætti fylkisstjóra. Í því samhengi var meðal annars vísað til óánægju með viðbrögð stjórnar Newsoms við Covid-19-faraldrinum. Newsom hafði sett strangar sóttvarnarreglur í Kaliforníu og hafði vakið talsverða óánægju þegar hann varð uppvís af því að brjóta sjálfur gegn reglunum með því að mæta í afmælisveislu hjá vini sínum.
Kosningar um afturköllun Newsoms voru haldnar þann 14. september 2021 en í þeim kaus drjúgur meirihluti Kaliforníubúa að leyfa Newsom að klára kjörtímabil sitt frekar en að skipta um fylkisstjóra.
Sumarólympíuleikarnir 1968
Sumarólympíuleikarnir 1968 voru haldnir í Mexíkóborg frá 12. október til 27. október.
Aðdragandi og skipulagning
Mexíkóborg varð fyrsta borgin í Rómönsku Ameríku til að fá úthlutað Ólympíuleikum. Sú ákvörðun var tekin á þingi Alþjóðaólympíunefndarinnar haustið 1963. Borgin hlaut meirihluta atkvæða, 30 alls, þegar í fyrstu umferð en Detroit, Lyon og Buenos Aires skiptu á milli sín 28 atkvæðum.
Í aðdraganda leikanna efndu stúdentar til mikilla mótmæla, sem stjórnvöld börðu niður af gríðarlegri hörku.
Við ferð Ólympíueldsins frá Grikklandi á keppnisstað var leitast við að fara sem líkasta leið og Kristófer Kólumbus frá Evrópu til Nýja heimsins.
Keppnisgreinar
Keppt var í 172 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.
Þátttaka Íslendinga á leikunum
Íslendingar sendu fjóra sundmenn, þrjá frjálsíþróttamenn og einn lyftingamann til þátttöku á leikunum.
Ekkert Íslandsmet leit dagsins ljós á leikunum, sem ef til vill má kenna hinu þunna lofti í Mexíkóborg.
Valbjörn Þorláksson keppti á sínum þriðju leikum í röð, en gat ekki lokið keppni í tugþraut vegna meiðsla.
Óskar Sigurpálsson keppti í Ólympískum Lyftingum.
Íslenska knattspyrnulandslíðið tók þátt í forkeppni Ólympíuleikanna og mætti þar áhugamannalandslið Spánar. Leiknum í Reykjavík lauk með 1:1 jafntefli, en Spánverjar unnu á heimavelli, 5:3 í fjörugum markaleik.
Power Paladin
thumb|Power Paladin á Gauknum 2022. Power Paladin er íslensk kraftmálmssveit sem stofnuð var árið 2017. Textar sveitarinnar eru með fantasíuívafi og m.a. með vísanir í Spider-Man. Árið 2021 gerði sveitin samning við plötuútgáfuna Atomic Fire Records.
Broddgeislungar
Broddgeislungar (Acanthopterygii) er yfirættbálkur innan flokksins geisluggar.
Nettó
Nettó er íslensk keðja lágvöruverðsverslana í eigu Samkaupa. Fyrsta nettó verslunin opnaði á Akureyri árið 1989.
Sólarhringsverslanir
Árið 2011 varð Nettó í Mjóddinni að sólarhringsverslun.
Í ágúst árið 2013 opnaði Nettó aðra sólarhringsverslun úti á Granda.
Benedict Anderson
Benedict Anderson (f. 26. ágúst 1936; d. 13. desember 2015) var prófessor emerítus í alþjóðafræðum við Cornell-háskóla í Bandaríkjunum. Hann er þekktastur fyrir skrif sín um þjóðir og þjóðernishyggju í bókinni Imagined Communities frá 1983. Hann rekur upphaf þjóðríkjastefnunnar til nýlenda Evrópubúa í Ameríku en ýmsir fyrri höfundar höfðu ýmist rakið hana til iðnbyltingarinnar eða upplýsingarinnar og Napóleonsstyrjaldanna. Greining hans er í anda sögulegrar efnishyggju og hefst með gagnrýni á vanmátt marxismans gagnvart þjóðernishyggjunni á 19. og 20. öld. Hann leggur áherslu á mikilvægi prentiðnaðarins og kapítalisma og endalok hugmyndarinnar um guðlegan uppruna konungsvaldsins fyrir þróun þjóðernishyggju.
Choristoneura pinus
Vænghafið er 18–24 mm hjá körlum og 15–28 mm kerlum. Fullvaxin dýr eru á ferli frá júní til ágúst.
Lirfurnar éta fyrst frjóköngla eftir að þær koma úr dvala í maí (til fyrripart júní) og leggjast svo á nýsprottið barr. Tegundin sækir helst á gráfuru (Pinus banksiana), en getur einnig valdið skemmdum á öðrum furutegundum.
Skuggaþöll
Skuggaþöll (fræðiheiti: Tsuga diversifolia, á japönsku kometsuga 米栂) er tegund barrtrjáa ættuð frá japönsku eyjunum Honshū, Kyūshū, og Shikoku. Í Evrópu og Norður-Ameríku er hún stundum garðtré og hefur verið í ræktun síðan 1861 fyrir tilstilli John Gould Veitch.
Lýsing
Tsuga diversifolia er sígrænt tré sem verður 25 metra hátt. Krónan er mjó, þétt og keilulaga. Ungir sprotar eru stuttir, föl-hærðir og og skærappelsínugulir til rauðbrúnir á lit. Þéttstæðar barrnálarnar eru bandlaga-aflangar, 5 til 15 mm langar og að 2.4 mm breiðar. Þær eru dökkgrænar, gljáandi og og með tvær hvítar loftaugarákir að neðan.
Börkurinn appelsínugulbrúnn að lit, með grunnum sprungum og flagnar þversum. Brumin eru dökk purpurarauð. Könglarnir eru 1,8 til 2,8 sm langir, sívalt egglaga og nær stilklausir. Þeir eru dökkbrúnir, hangandi og köngulskeljarnar eru lítið eitt íhvolfar og rifflaðar.
Little Peggy March
Peggy March (fædd Margaret Annemarie Battavio 8. mars 1948 í Pennsylvaníu) er bandarísk söngkona. Hún kom fram á sjónarsviðið við 13 ára aldur þegar hún söng við brúðkaupsveislu. Upptökutvíeykið Hugo & Luigi kölluðu hana Little Peggy March vegna þess hve lágvaxin hún var (enda bara 13 ára), því hún átti afmæli í mars (e. March) og fyrsta lagið sem hún söng var Little Me.
Ævisaga
Í apríl 1963 flaug fyrsta smáskífa hennar I will follow him (ísl. Ég mun fylgja honum/Ég mun elta hann) á topp bandaríska vinsældaslistans. Lagið var tekið upp í janúar sama ár og gefið út þann 22. Með laginu varð March yngsta söngkona sem kemur lagi í 1. sæti vinsældalistans vestra - 15 ára gömul. Smáskífan skreið einnig til topps á vinsældalistum í Ástralíu, Nýja-Sjálandi, Japan og á Skandinavíuskaga.
Frægðin dró dilk á eftir sér og efnahagsvandamál fóru að segja til sín. Þar sem March var ekki orðin lögráða komu svokölluð Coogan-lög í veg fyrir það að hún mátti sjá um fjármál sín sjálf. Þess vegna tóku foreldrar hennar við peningaráði en létu umboðsmann Peggy, Russel Smith, um ráðin. Árið 1966 kom í ljós að Smith þessi hafði laumað hluta fjárins á brott svo einungis voru 500 bandaríkjadalir eftir. Hún fékk sér því nýja umboðsmann, Arnie Harris, sem einnig varð eiginmaður hennar og barnsfaðir.
Lög á borð við I wish I were a princess og Hello heartache, goodbye love komust upp fyrir 30. sæti vinsældalista bæði í Bandaríkjunum og á Stóra-Bretlandi. Hún komst inn á evrópska og asíska tónlistarmarkaði og flutti loks til Þýskaland um 1969. Vinsældir hennar þar héldust á 8. áratugnum og árið 1979 kom út diskótilraunin Electrifying. Platan féll í grýttan jarðveg og árið 1981 vildi plötufyrirtækið ekki endurnýja samning March. Því flutti hún aftur til Bandaríkjanna. Í dag starfar March í tónlistariðnaðinum í Las Vegas.
I will follow him
Lagið kom út árið 1963 og er eina virkilega þekkta lag söngkonunnar. Laglína lagsins var meðal annars endurhljóðblönduð og notuð í lagið Guilty Conscience með tvíeykinu Eminem og Dr. Dre. Árið 1992 kom lagið fram í myndinni Sister Act.
Populus sieboldii
Populus sieboldii er lauftré sem var fyrst lýst af Friedrich Anton Wilhelm Miquel. Populus sieboldii er í Víðiætt.