cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melanotaenia batanta
Melanotaenia batanta er tegund af regnbogafiskum sem er frá nágrenni Gusimawa-þorps við Arguni flóa í Nýju-Gíneu.
Sero
Sero er sjávarlíftæknifyrirtæki og hefur starfað síðan 1999 við þróun ýmissa gerða bragðkjarna fyrir matvælaiðnað. Ensím eru notuð til að brjóta niður prótein við framleiðslu sjávarbragðefnanna. Nú er unnið að því að þróa frekari bragðefni og bragðhvata úr þangmjöli til manneldis og koma því á framfæri sem íslensku lífrænt vottuðu bragðefni og bragðhvata til matvælaframleiðslu. Fyrirtækið hefur einnig í samvinnu við Háskólann á Akureyri þróað aðferðir til að vinna verðmætan próteinvökva úr grásleppu.
Snæfellsöræfi
Snæfellsöræfi er svæði hásléttna og móbergsfella í 600-900 m hæð umhverfis Snæfell. Þau skiptast í Vesturöræfi, Snæfell, Undir fellum og Múli. Úrkoma er lítil á svæðinu og dæmi um regnskugga. Á Snæfellsöræfum eru mikilvægir sumarhagar hreindýra og heiðagæsa á Austurlandi. Meðal þekktra náttúrusvæða eru Kringilsárrani og Eyjabakkar.
Tenglar
Vatnajökulsþjóðgarður - Snæfellsöræfi
Friðrún
Friðrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Afstæðishyggja
Afstæðishyggja er hver sú kenning og sérhvert viðhorf sem kveður á um að eitthvað sé afstætt við eitthvað annað eða velti á einhverju öðru. Til dæmis telja sumir afstæðishyggjumenn að siðferðið sé afstætt við samfélag og tíma, þannig að það sem er siðferðilega rétt eða rangt velti á því hvaða samfélag er miðað við og hvaða tímabil er miðað við. Stundum vísar afstæðishyggja til afstæðishyggju um sannleikann, þ.e. til þess viðhorfs að sannleikurinn sé afstæður við einhvern tilvísunarramma, t.d. tungumál, menningu eða einstaklinginn.
Opinbert tungumál
Opinbert tungumál er tungumál sem sett er á sérstakan stall innan ríkja, fylkja eða sjálfsstjórnarsvæða. Það er yfirleitt málið sem notað er í löggjafarþingum viðkomandi svæðis en lög margra ríkja fara þó fram á það að opinber gögn séu þýdd á önnur mál einnig.
Um helmingur ríkja í heiminum hafa opinbert tungumál. Sum hafa aðeins eitt opinbert tungumál (t.d. Litháen, Þýskaland og Albanía) og sum hafa fleiri en eitt eins og Hvíta-Rússland, Belgía, Kanada, Finnland og Suður-Afríka.
Afleiðing nýlendustefnu í Afríku og á Filippseyjum er sú að opinbert tungumál (franska eða enska) er ekki það sama og talað er af fólkinu í landinu. Á móti má nefna Írland þar sem írska hefur verið skilgreind sem opinbert tungumál sökum þjóðernishyggju en flest allir tala ensku sem er að vísu annað opinbert tungumál Írlands.
Tenglar
Um tungumál á Norðurlöndunum
Sjálfstæði
Sjálfstæði lands, þjóðar eða ríkis er að ábúendur njóti algers fullveldis. Að öðrum kosti eru viðkomandi undir aðra settir og geta slík valdatengsl tekið á sig margs konar myndir eftir samhengi þess. Þannig er til að mynda rætt um forræði milli ríkja þegar voldug ríki hafa mikil áhrif á grannríki, svo mikil jafnvel að vegið er að sjálfstæði þeirra. Annað dæmi er nýlendur þær sem voru settar undir evrópsku verslunarveldin á tímabili útbreiðslu vestrænnar heimsvaldastefnu.
Eftir að Sovétríkin liðu undir lok urðu mörg ríki þeirra sjálfstæð. Á Balkanskaganum myndaðist fjöldi ríkja úr leifum Júgóslavíu, þeirra á meðal Kosóvó, sem lýsti yfir sjálfstæði 17. febrúar 2008.
Þegar eitt svæði tekur upp sjálfstæði frá öðru getur það gerst í raun réttri á tvo vegu, með lögskilnaðarleið og einhliða leið. Þannig öðluðust Bandaríki Norður-Ameríku ekki sjálfstæði með lögskilnaðarleið og þurftu að heyja sitt sjálfstæðisstríð. Sjálfstæði Noregs frá Svíþjóð fór ennfremur ekki fram með lögformlegum hætti ríkis sem skilið var frá og óttuðust sumir í Noregi að Svíar myndu senda herinn inn í landið en vitanlega fór ekki svo. Hins vegar var skilnaður Íslands frá Danmörku með fullkomlega lögformlegum hætti, en með sambandslögunum frá 1917 varð Ísland sjálfstætt og fullvalda ríki 1. desember 1918. Í Danmörku hefur verið hin síðari ár nær altækur samdómur um að Færeyjum og Grænlandi skuli veitt sjálfstæði sé meirihluti fyrir því á þeim stöðum. Kína á hinn bógin hefur haft aðra afstöðu til þessara mála þar sem þeir hafa neitað svæðum um sjálfstæði sem æskt hafa þess og unnið gegn sjálfstæðishreyfingum á þeim svæðum jafnvel með því að hvetja 'etníska' kínverja til að flytja inn á svæði sjálfstæðissinna.
Dagblað
thumb|Dæmi um dagblað. Dagblaðið Vooruit þann 7. september 1944. Dagblað er blað sem inniheldur fréttir, upplýsingar, skemmtiefni og auglýsingar.
Esja (aðgreining)
Esja getur átt við:
Miðflokkurinn (Þýskaland)
Miðflokkurinn (Deutsche Zentrumspartei eða bara Zentrum) er kaþólsk stjórmálahreyfing í Þýskalandi sem naut mikilla áhrifa á tímum þýska keisaraveldisins og Weimar-lýðveldisins.
Flokkurinn var stofnaður árið 1870 af Ludwig Windthorst og biskupnum Wilhelm Emmenuel von Ketteler til að standa vörð um réttindi kaþólikka í nýja þýska keisaraveldinu sem laut að mestu áhrifum prússneskra mótmælenda. Kaþólikkar fylktust brátt að baki flokknum vegna menningarstríðs (Kulturkampf) Ottos von Bismarck kanslara gegn kaþólsku kirkjunni. Miðflokkurinn naut nokkurrar sérstöðu meðal þýskra stjórnmálaflokka þar sem hann sótti stuðning sinn til margra stétta kaþólskra Þjóðverja, allt frá verkamönnum til aðalsmanna.
Greifinn Georg von Hertling varð fyrsti kanslarinn úr röðum Miðflokksmanna árið 1917. Frá 1919 til 1932 átti Miðflokkurinn aðild að næstum öllum ríkisstjórnum Þýskalands og fimm flokksmeðlimir til viðbótar urðu kanslarar Þýskalands: Constantin Fehrenbach, Joseph Wirth, Wilhelm Marx, Heinrich Brüning og Franz von Papen.
Þann 22. mars árið 1933 gerði formaður Miðflokksins, Ludwig Kaas, samkomulag við Adolf Hitler, nýjan kanslara Þýskalands, um að styðja frumvarp að neyðarlögum sem veittu Hitler alræðisvald. Með því að styðja frumvarpið undirritaði Miðflokkurinn í reynd eigin dauðadóm því að eftir að lögin voru samþykkt lét Hitler banna alla stjórnmálaflokka í Þýskalandi nema Nasistaflokkinn. Miðflokkurinn var leystur upp þann 5. júlí og var þá síðasti stjórnarandstöðuflokkurinn sem eftir stóð í Þýskalandi nasismans.
Eftir seinni heimsstyrjöldina var Miðflokkurinn endurreistur en flestir kjósendur hans höfðu þá fært sig yfir til hins nýstofnaða Kristilega demókrataflokks, sem var að miklu leyti skipaður gömlum Miðflokksmönnum. Markmiðið með Kristilega demókrataflokknum var að sameina þýska kaþólikka og mótmælendur í einum kristnum íhaldsflokki. Miðflokkurinn fékk kjörna fulltrúa á þýska ríkisþingið til ársins 1957, en þá datt flokkurinn loks út af þingi og hefur ekki átt afturkvæmt síðan. Miðflokkurinn í núverandi mynd er einungis marktækt stjórnmálaafl í kaþólskum höfuðvígjum eins og Norðurrín-Vestfalíu.
Bæverski Þjóðarflokkurinn, forveri Kristilega sósíalsambandsins (CSU) klauf sig frá Miðflokknum árið 1918 vegna þess að þáverandi stjórn Miðflokksins studdi stofnun miðstýrðs ríkis frekar en sambandsríkis.
Røros (sveitarfélag)
thumb|131x131dp thumb|right|Røros
Røros er sveitarfélag í Þrændalögum í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 5.572 íbúar (2022).
Íþróttafélagið Vestri
Knattspyrnudeild
Knattspyrnudeild Vestra var stofnuð árið 1986 sem Boltafélag Ísafjarðar.
Körfuknattleiksdeild
Körfuknattleiksdeild Vestra var stofnuð árið 1965 sem Körfuknattleiksfélag Ísafjarðar.
Røros (sveitarfélag)
Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er námubærinn Røros sem er eina þéttbýlið í sveitarfélaginu.
Sveitarfélagið Røros á landamæri að sveitarfélögunum Holtålen og Tydal í norðri, Os og Engerdal í Innlandet fylki í suðri og í austri á sveitarfélagið að Svíþjóð.
Friðsemd
Friðsemd er íslenskt kvenmannsnafn.
Jordan Henderson
Jordan Brian Henderson (fæddur 17. júní 1990) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með sádi-arabíska félagið Al-Ettifaq og enska landsliðinu.
Henderson var 12 ár hjá Liverpool og vann þar alla titla sem hægt var að vinnag
Síðasta veiðiferðin
Síðasta veiðiferðin er íslensk gamanmynd frá 2020. Leikstjórar eru Örn Marinó Arnarson og Þorkell S. Harðarson. Myndin er fyrsta myndin í Veiðiferðarseríunni.
Myndin var frumsýnd þann 6. mars 2020. Kvikmyndin var vinsælasta kvikmynd á Íslandi árið 2020. Framhaldsmyndin Allra síðasta veiðiferðin var frumsýnd þann 18. mars 2022 og er þrjár aðrar myndir væntanlegar sem að munu heita Langsíðasta veiðiferðin, Næstsíðasta veiðiferðin og Fyrsta veiðiferðin. Markell Productions framleiddi myndina.
Leikarar eru Hilmir Snær Guðnason, Þorsteinn Bachmann, Halldór Gylfason, Hjálmar Hjálmarsson, Jóhann Sigurðarson og Þröstur Leó Gunnarsson. Einnig koma við sögu Edda Björg Eyjólfsdóttir, Halldóra Geirharðsdóttir, Edda Arnljótsdóttir, Ylfa Marín Haraldsdottir, Vivian Ólafsdóttir, Ásta Júlía Elíasdóttir, Lilja Nótt Þórarinsdóttir og Bubbi Morthens.
Myndin var tekjuhæsta kvikmyndin á Íslandi árið 2020 og fékk 61 milljón, 777 þúsund og 808 krónur í tekjur með rúmlega 35 þúsund í aðsókn.
Kvikmyndin Saumaklúbburinn, kvennaútgáfa veiðiferðarinnar var tekin upp sumarið 2020 og frumsýnd í byrjun sumars 2021.
Söguþráður
Vinahópur fer í sinn árlega veiðitúr. Í þetta skiptið á að taka veiðina alvarlega, slaka á í ruglinu og njóta náttúrunnar. Það er erfitt að kenna gömlum hundum að sitja og brátt þróast mál þannig að allt fer á versta veg, hratt og örugglega.
Framleiðsla
Hugmynd að myndinni spratt upp í kringum árið 2000. Flestar sögurnar í myndinni eru byggðar á sönnum atburðum.
Kvikmyndin var tekin upp sumarið 2019.
Framhald
Önnur kvikmyndin í seríunni, Allra síðasta veiðiferðin var tekin upp sumarið 2021 og var frumsýnd 18. mars 2022. Í viðtali í sjónvarpsþættinum Bíóbærinn frá mars 2022 sögðu leikstjórarnir að það væri plön um að gera fimm myndir í seríunni. Í júlí árið 2022 sögðu leikstjórar myndanna að þriðja myndin yrði tekin upp sumarið 2023. Þeir greindu frá í því viðtali að hún ætti að heita Lang síðasta veiðiferðin og að fjórða og fimmta myndi heita Næst síðasta veiðiferðin og Fyrsta veiðiferðin.
Endurgerð
Í september árið 2020 var greint frá því að það væri verið að vinna á endurgerð á myndinni í Rúmeníu en að Midnight Sun ætlaði að framleiða myndina. Leikstjóri átti að vera Valeriu Andriuta og í aðalhlutverkum áttu að vera Serban Pavlu, Adrian Titieni og Adrian Paduraru. Frá og með 2023 hefur ekkert verið heyrt frá verkefninu.
Kalsít
thumb|right|350px|Kalsít-kristall. Kalsít eða kalkspat er steind sem finnst í ýmsum myndum. Nafnið dregið af efnasamsetningunni og kleyfninni.
Lýsing
Kalsít finnst í mörgum kristalformum og nokkur afbrigði eru til. Þó eru kubb- og skáteningslaga form algengust. Þunnir, plötulaga kristallar finnast í hitasoðnu bergi á gömlum háhitasvæðum.
Kalsít getur verið hvítt eða tært, en einnig finnast gulleit, rauðleit og bleik afbrigði. Kalsít hefur glergljáa.
Kringilsárrani
Kringilsárrani er háslétta í 625-700 m hæð á austur-Miðhálendinu. Hún er innsti hluti Brúaröræfa og afmarkast af Brúarjökli, Hálslóni og Kringilsá. Stærð eru tæpir 6400 hektarar. Svæðið er gróið og eru þar tjarnir og votlendi. Það ber merki af hopi jökulsins og eru þar sérkennilegir hraukar. Svæðið var friðlýst árið 1975. Þó hefur Hálslón brotið af svæðinu og varnargarðar hafa verið reistir. Hreindýr og heiðagæsir halda þar til. Veiðar eru bannaðar. Friðlandið er í umsjá Vatnajökulsþjóðgarðs
Kalsít
Lýsing
Silfurberg er tært afbrigði kalsíts.
Van Morrison
thumb|Van Morrison, [[Notodden Blues Festival 2013]] George Ivan „Van“ Morrison (fæddur 31. ágúst 1945) er söngvari og lagahöfundur frá Belfast á Norður-Írlandi. Morrison var í bresku hljómsveitinni Them, en frægasta lag hennar var Gloria sem kom út árið 1965.
Morrison flytur mest bandaríska sálartónlist og r'n'b. Þekktustu lög hans eru Brown Eyed Girl og Moondance. Þá er hann einnig þekktur fyrir sérlega írskhljómandi djass.
Dverghamrar
thumb|Dverghamrar. Dverghamrar eru stuðlabergshamrar úr blágrýti austur af Kirkjubæjarklaustri, rétt sunnan við Foss á Síðu.
Smite
Smite er tölvuleikur sem er  þriðju persónu MOBA leikur. Spilarar velja sér goð eða yfirnáttúrulega veru til að spila og leikurinn fer fram í orustum á leikvelli þar sem fimm spilarar spila á móti öðrum fimm spilurum. Hver persóna hefur sína sérstöku eiginleika og orku og markmið leiksins er að drepa óvininn Titan. Smite kom út 25. mars 2014.
Fjörnir
Fjörnir er íslenskt karlmannsnafn.
Halldór J. Kristjánsson
Ævi
Halldór lauk stúdentsprófi frá Tyrefjord Høyere Skole í Noregi árið 1973. Hann stundaði nám í lífefnafræði (e. Associate Degree) við Loma Linda University í Bandaríkjunum 1974-1975. Lauk lögfræðipróf frá Háskóla Íslands 1979. L.L.M.-próf í þjóðarrétti (e. International Legal Studies) við New York-háskóla, School of Law 1981. Framhaldsnám í samningarétti við Harvard Law School 1986.
Sól (mannsnafn)
Sól er íslenskt kvenmannsnafn.
Friðveig
Friðveig er íslenskt kvenmannsnafn.
Sykurberg
Sykurberg gulbrúnt afbrigði af kalsíti, óáþekkt kandíssykri en þaðan kemur nafnið.
Lýsing
Litur stafar af járnsamböndum. Stærð kristala 1-4 cm.
Útbreiðsla
Á Íslandi er sykurberg þekktast sem holufylling í Tjörneslögunum en finnst einnig í basalti.
Melanotaenia eachamensis
Melanotaenia eachamensis er tegund af regnbogafiskum sem er frá Ástralíu (Yidyam (Lake Eacham), Queensland).
Gjaldþrot
Gjaldþrot er þegar einstaklingur eða fyrirtæki lýsir sig vanhæfan til að greiða skuldir sínar með lögbundnum hætti. Lánadrottnar geta krafist gjaldþrotaskipta til að reyna að fá upp í hluta skulda þegar ljóst þykir að skuldari muni ekki standa við skuldbindingar sínar. Í meirihluta tilvika er það þó skuldarinn sem óskar eftir gjaldþrotaskiptum.
Í þeim tilvikum sem ríki verða gjaldþrota í heild sinni er oft talað um þjóðargjaldþrot, þótt það hugtakið standist ekki þar sem þjóð getur ekki orðið gjaldþrota en ríki getur það aftur á móti .
Kaoma
Kaoma er frönsk hljómsveit sem er þekktust fyrir lag sitt, Lambada, sem kom út árið 1989. Tónlistin er byggð á þjóðartónlist Brasilíu, Perú og Bólivíu.
Erieskurður
Erieskurður er skipaskurður í New York fylki. Skurðurinn er vatnaleið frá New York City við Atlantshafið að Vötnunum miklu. Skurðurinn var upprunalega 584 km og liggur frá Hudsonfljóti við Albany að Buffalo við Erie-vatn. Lokið var við skurðinn árið 1825 og var hann þá annar stærsti skipaskurður í heimi. Erieskurðurinn hafði mikil áhrif á uppgang og velmegun í New York City og Bandaríkjunum.
1876
thumb|right|[[Bjarni Thorsteinsson amtmaður.]] thumb|right|Af öllu liði [[George Armstrong Custer|Custers hershöfðingja lifði hesturinn Comanchee einn af orrustuna við Little Big Horn.]] Árið 1876 var hlaupár sem byrjaði á fimmtudegi. (MDCCCLXXVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Lord of the Rings Online
Lord of the Rings Online eða LOTRO er fjölnotendanetspunaleikur eða MMORPG leikur fyrir Microsoft Windows and OS X. Leikurinn gerist í kynjaveröld sem byggir á sögum J. R. R. Tolkien um Miðgarð og miðast við sama tímabil og Hringadrottinssaga. Það er ókeypis að spila leikinn en með keyptri áskrift þá aukast möguleikar spilara.
Mike Pollock
Mike Pollock (fæddur 9. mars 1965) er bandarískur leikari sem raddar persónur fyrir 4Kids Entertainment. Hann er sögumaður Pokémon-sjónvarpsþáttarins og er rödd Dr. Eggmans í Sonic the Hedgehog-sjónvarpsþættinum.
Jerry Lee Lewis
thumb|Jerry Lee Lewis árið 2006. thumb|Jerry Lee Lewis milli 1956-1958. Jerry Lee Lewis (fæddur 29. september 1935, látinn 28. október, 2022) var bandarískur rokk og ról-söngvari, lagahöfundur og píanóleikari. Hann er talinn frumkvöðull í rokk- og rokkabillí-tónlist. Þekktustu lög hans eru líklega Great Balls of Fire og Whole Lotta Shakin' going on. Síðar fór hann út í kántrí og varð ágengt þar. Lewis vann alls 4 Grammy-verðlaun.
Emre Can
Emre Can er þýskur knattspyrnumaður sem spilar með Borussia Dortmund.
MOBA leikur
thumb|right|Einfölduð skýringamynd af MOBA leik. Gular línur er brautir þar sem eitthvað gerist, grábláu  eru varnarturnar, appelsínugulir hringir eru heimavirki liða og grábláu hornin er strúkturar sem verður að eyða til að sigur náist í leiknum.|213x213px MOBA leikur (Multiplayer online battle arena) einnig þekkt sem ARTS (action real-time strategy) er ein gerð tölvuleikja sem var upprunalega undirgerð af rauntímaherkænskuleik (RTS) þar sem spilari stýrir einni persónu í einu eða tveimur liðum. Markmiðið er að eyða aðalstrúktúr andstæðinga með aðstoð tölvustýrðra eininga sem koma á tilteknum tíma fram á sviðið eftir fyrirfram gefnum farvegum. Persónur sem spilarar stýra hafa ýmsa eiginleika og styrkjast eftir því sem líður á leikinn. Þetta er tegund af orustuspili sem byggir á herkænsku og í svona leikjum þá byggja spilarar yfirleitt ekki byggingar eða einingar. Dota sem byggir á The Frozen Throne var einn fyrsti útbreiddi leikur þessarar gerðar og fyrsti MOBA leikurinn sem hefur haldið stórar keppnir. Í kjölfar þess leiks komu svo League of Legends og Heroes of Newerth og síðan endurbætt útgáfa af Dota Dota 2 auk fjölmargra annarra leikja.
Usedom
thumb|250px|Austurarmur [[Odra|Odru við Świnoujście]]
Usedom (pólska: Uznam) er næststærsta eyja Þýskalands. Hún liggur við pólsku landamærin í Eystrasalti.
Lóla
Lóla er hljómsveit sem var stofnuð á Seyðisfirði vorið 1978 og starfaði með hléum til ársins 1982. Lóla er sennilega kunnust fyrir lagið „Fornaldarhugmyndir“ sem kom út á samnefndri 7 tommu plötu árið 1982 og var endurútgefið á plötunni 100 íslensk 80‘ lög árið 2007.
Usedom
Orðsifjar
Usedom er nefnd eftir samnefndum bæ á eyjunni. Hann hét upphaflega Uznoimia civitas á latínu. Talið er að Uznoimia sé dregið af slavneska orðinu straumur, enda umlykja armar fljótsins Odru eyjuna á báða vegu. Eftir þýska landnámið tóku Þjóðverjar upp orðið en breyttu því hljóðfræðilega í Usedom.
Lóla
Sveitin starfaði í ýmsum myndum á þessu tímabili en frá stofnun voru þau Aðalheiður Borgþórsdóttir söngkona, Tómas Tómasson gítarleikari og Emil Guðmundsson trommuleikari. Þau ásamt Birni Vilhjálmssyni bassaleikara hljóðrituðu Fornaldarhugmyndir og kom platan út hjá Steinum Hf. hljómplötuútgáfu og á B-hliðinni var lagið „Sámur frændi“
Foss á Síðu
thumb|Foss á Síðu. thumb|Um vetur. Foss á Síðu er foss í sveitinni Síðu norðaustur af  Kirkjubæjarklaustri. Hann rennur úr vatninu Þórutjörn og niður hamra.
Lóla
Lóla hafði þá áður unnið titilinn „Hljómsveitin ´82“ á Atlavíkurhátíðinni um Verslunarmannahelgina og hlaut langflest atkvæði bæði hátíðargesta og dómnefndar. Verðlaunin voru m.a. stúdíótímar í Stúdíó Grettisgati þeirra Stuðmanna sem voru aðalnúmerið á hátíðinni og áttu veg og vanda af keppninni.
Lögin voru hljóðrituð seinnipart ágúst og sat Júlíus Agnarsson við takkaborðið, Jakob Frímann Magnússon stjórnaði upptökum og Gunnar Smári Helgason hljóðblandaði. Töluvert var til af efni og voru tvö önnur lög hljóðrituð þennan dag „Mannvera“ og „Ég sjálf“ og áttu að koma út á væntanlegri breiðskífu sveitarinnar síðar á árinu. Öll lög og textar voru eftir Lólu. Textinn „Sámur frændi“ var eftir Guðmund Sig. Jóhannesson.
Fornaldarhugmyndir fékk gríðarlega góðar viðtökur og kom sveitin víða fram í framhaldinu m.a. á Melarokki þeim goðsagnakenndu tónleikum.
Usedom
Saga
Vindar bjuggu á eyjunni til forna. Þýskt landnám hófst þar á 12. öld. En 1630 gekk Gústaf Adolf II Svíakonungur á land við Peenemünde og hertók eyjuna áður en hann hélt lengra suður til að taka þátt í 30 ára stríðinu. Konungur lét lífið í stríðinu en eyjan hélst engu að síður sænsk allt til 1713, er Prússar fengu hana við lok Norðurlandaófriðarins mikla. Á Potsdam-ráðstefnunni 1945 var ákveðið að leggja landamæri Póllands og Þýskalands um eyna. Þýska borgin Swinemünde varð því pólsk og var heitinu breytt í Świnoujście.
Landafræði
Usedom er skipt eyja. Vesturhlutinn tilheyrir Þýskalandi, en austurhlutinn er pólskur. Alls er eyjan 445 km² að stærð, en þýski hlutinn er 373 km². Eyjan myndar mikið lón sem heitir Stettiner Haff, en fljótið Odra rennur í gegnum það og sitthvoru megin við Usedom.
Fjölmargir bæir eru á eyjunni. Þeirra helstir eru Peenemünde Þýskalandsmegin og Świnoujście (Swinemünde) Póllandsmegin. Norðanmegin eru góðar baðstrendur sem mikið eru sóttar af ferðamönnum. Baðbærinn Ahlbeck er meðal vinsælustu baðstaða Þýskalands við Eystrasalt.
ValaMed
ValaMed er fyrirtæki stofnað árið 2007 með því markmiði að gera lyfjameðferð við krabbameini hnitmiðaðri með því að gera lyfjanæmispróf á krabbameinsfrumum viðkomandi sjúklings fyrir meðferðina. Aðferðin er ekki ný, en er í örum vexti í löndunum umhverfis okkur og eðlilegt að bjóða hana Íslendingum. Jafnframt því að bæta meðferð er verið að kynna til sögunnar það viðhorf, að gera beri læknismeðferð einstaklingsbundnari. ValaMed mun hafa þetta að leiðarljósi. Ræktun krabbameinsfrumna er þjónusturannsókn í samvinnu við krabbameinslækni og skurðlækni sjúklings, þegar það á við. Niðurstaða rannsóknarinnar sýnir fram á hvaða lyf eru mjög ólíkleg til að gagnast í meðferðinni. Í hverri rannsókn eru skoðuð viðbrögð krabbameinsfrumna við 5-10 bestu lyfjum fyrir þá tegund krabbameins sem viðkomandi hefur. Niðurstaðan er ekki bindandi á nokkurn hátt fyrir krabbameinslækninn, einungis ein af mörgum leiðum sem nothæfar eru til að finna bestu lyfjameðferðina.
Lóla
"Þó verður að minnast á stærstu tónleikana, en það voru Melarokkið.... . Þessir hljómleikar náðu því að verða atburður, þarna náðist upp mikil stemmning og mikil samkennd.... Lítið var um óvæntar uppákomur, það var helst hljómsveitin Lóla frá Seyðisfirði sem kom á óvart.“ (Ársuppgjör Vikunnar 2. tbl. 1983)
Sveitin lagði svo óvænt upp laupana seinna um haustið og meðlimir hurfu til annarra starfa. Lóla hefur þó komið fram síðan við hátíðleg tækifæri. Aðrir meðlimir Lólu voru Auðbjörg Bára Guðmundsdóttir, Magnús Einarsson, Keith Reed, Þorsteinn Arason, Hrafnhildur Borgþórsdóttir, Björn Hallgrímsson, Bjarni Halldór Kristjánsson, Ingvar Lundberg, Harpa Þórðardóttir o.fl.
Los del Río
Los del Río er spænskur dúett þekktastur fyrir danslagið sitt Macarena sem kom út árið 1993.
Program (plata)
Program, píanóverk er 33 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1970. Á henni flytur Rögnvaldur Sigurjónsson verk fyrir píanó. Upptaka: EMI London.
1875
Árið 1875 (MDCCCLXXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Erlendis
Fædd
Fótgíma
Fótgíma (fræðiheiti: Calvatia excipuliformis) er físisveppur sem er auðvelt að greina frá öðrum skyldum sveppum vegna þess hve hún er með langan staf. Kólfurinn er hringlaga og samvaxinn fætinum. Yfirborð sveppsins er þakið litlum nöbbum. Með aldrinum verður fótgíman brúnni og opnast að ofan þar sem myndast skál full af brúnum gróum.
Fótgíma er góður ætisveppur en gæta þarf að því að tína aðeins mjög unga (alhvíta) sveppi.
Fótgíma er algeng um allt Ísland.
Charing Cross
thumb|200px|Endurbygging af Eleanorkrossi. Charing Cross er hnútapunktur í Mið-London þar sem Strand, Whitehall og Cockspur Street koma saman og er sá miðpunktur sem er notaður til að mæla fjarlægðir frá London.
Charing Cross er sunnan megin við Trafalgar Square í Westminster og dregur nafnið sitt af Eleanorkrossi sem var rifinn árið 1647 en þar stendur nú stytta af Karli 1. á hestbaki. Charing Cross var upprunulega þorp sem hét Charing en er nú umlukið og runnið saman við London, og því ekki lengur til sem slíkt. Stór lestarstöð er í Charing Cross og þaðan er hægt að ferðast með lestum til suðvesturhluta Englands.
Sólskinshestur
Sólskinshestur er skáldsaga eftir Steinunni Sigurðardóttur, gefin út 2005 af Máli og menningu. Hún segir frá ævi og ástum Lillu Haraldardóttur. Bókin hefur nú verið gefin út sem hljóðbók á netinu og er það í fyrsta skipti í sögu íslenskra bókmennta sem það er gert.
Tími og umhverfi
Sagan sveiflast milli ýmissa skeiða í ævi aðalpersónunnar, Lillu. Út frá ýmsum sögulegum fyrirbærum sem nefnd eru, s.s. Kanasjónvarpsins, Karnabæ og Kaffi Mokka, má gera ráð fyrir að hún fæddist á 6. áratug 20. aldar. Innri tími bókarinnar er annars vegar 2-3 dagar í nútímanum, og hins vegar misjafnlega löng tímabil úr fortíð Lillu.
Sögusviðið er Miðbær, Vesturbær og Austurbær Reykjavíkur, Fljótshlíð, Kaupmannahöfn og Hafnarfjörður.
Persónur
Lilla Haraldsdóttir (Lí): Aðalpersóna sögunnar. Lilla var dóttir Haraldar og Ragnhildar og eldri systir Mumma. Hún fæddist og ólst upp í húsi fjölskyldunnar á Sjafnargötu í Reykjavík. Á unglingsárum átti hún í sambandi við Signora Lukasson, sem átti eftir að hafa áhrif á hana allt hennar líf. Hún gerðist líknarhjúkrunarkona. Hún giftist og eignaðist tvær dætur, Unni og Ásu, með manni sínum, og fluttist um tíma til Kaupmannahafnar. Lilla lýsti sjálfri sér sem litlausri meðalmanneskju.
Signora Lukasson: Kærasti Lillu frá unglingsárum. Signora (Signora er ítalskt orð sem þýðir „frú“ og Lilla notaði yfir Lukasson. Raunverulegt nafn hans kom aldrei fram.) var athafnamaður og bjó lengi vel á Ítalíu. Hann átti sumarbústað í Fljótshlíð, sem gaf til kynna höfðingsskap hans. Aðeins með Signora fannst Lillu hún öðlast lit, t.d. valdi hann á hana einu flíkina sem hún átti í lit á unglingsárunum.
Ragnhildur: Ragnhildur bjó á þeim tíma sem Sólskinshestur gerist á Sjafnargötu í Reykjavík ásamt eiginmanni sínum, Haraldi, og tveimur börnum, Lillu og Mumma. Hún var barnalæknir og þótti afbragsgóð í díagnósu. Hún var mjög tileinkuð starfi sínu og hafði lítinn tíma aflögu til að sinna fjölskyldu sinni. Hún var afar meðvituð um ástand heimsmála, sérstaklega af vandamálum barna víða um heim.
Ung að aldri átti Ragnhildur skáld að unnusta sem lést ungur. Hún giftist síðar Haraldi, en virtist alltaf fremur ástfanginn af fyrri elskhuga sínum. Eftir missinn einbeitti hún sér að námi og starfi. Brúðkaup hennar og Haraldar, sem einnig var læknir, virtist fremur vera af hagnýtum ástæðum til komið, en af raunverulegri ást. Þau eignuðust svo tvö börn, en sinntu þeim frekar lítið.
Persóna Ragnhildar einkenndist að mörgu leyti af andstæðum. Hún var skráður meðlimur í Sjálfstæðisflokknum, en var jafnframt harður andstæðingur veru erlends herliðs á Íslandi. Vandamál barna voru hennar helsta hugarefni, en samt sinnti hún eigin börnum illa. Henni þótti vænt um og virti eiginmann sinn, en elskaði þó ávallt annan. Hún var hörð í mörgum viðhorfum sínum, en kippti sér þó lítið við það að uppgötva samkynhneigð eigin sonar. Og hún var köld og ófélagslynd í framkomu, en laðaði engu að síður að sér fólk.
Í seinni hluta sögunnar mýktist persóna Ranghildar. Hún dró úr vinnu og fór að sinna fjölskyldu sinni meira. Síðustu orð hennar til dóttur sinnar, Lillu, voru „góða ferð besta barn“, og fengu Lillu loks til að finnast hún vera móðir sín.
Haraldur: Eiginmaður Ragnhildur, og faðir Lillu og Mumma. Hann var svæfingarlæknir og var oftast við vinnu. Hann veitti eigin börnum aldrei nægan tíma, en sýndi dætrum Lillu þó mikla umhyggju. Hann átti unnustu sem dó ung, og virtist alltaf hafa elskað hana fremur en Ragnhildi. Hann lést af völdum óbeinna reykinga frá Ragnhildi.
Mummi Haraldsson: Sonur Haraldar og Ragnhildar og yngri bróðir Lillu. Mummi ólst upp á Sjafnargötu með fjölskyldu sinni. Hann reyndist samkynhneigður og átti ýmsa kærasta, meðal annars hinn karlmannlega Stanko frá Svartfjallalandi. Hann sýndi dætrum Lillu mikla umhyggju.
Magda: Magda var þýsk dagmóðir og vinnukona sem gekk Lillu og Mumma að miklu leyti í móðurhlutverk. Hún fór þó meðan börnin voru enn ung.
Nellí Rósa: Nellí var alkóhólisti og mikil ógæfukona. Börnin í hverfinu stríddu henni mikið, en Lilla vorkenndi henni, heimsótti hana og tengdist henni tilfinningalegum böndum. Lilla kom að líki Nellíar eftir að Nellí hafði framið sjálfsvíg. Hún átti eina dóttur, Dóru, sem tekin var frá henni.
Dór(a): Dóttir Nellíar og kennslukona í hannyrðum. Dóra var tekin burt vegna drykkjarvandamála móður sinnar og alin upp annars staðar. Á fullorðinsárum heimsótti Lilla hana og lýsti því fyrir henni að Dóra hefði í huga sínum verið eina vinkona sín, þrátt fyrir að hafa aldrei áður borið hana augum.
Halla: Búðarkona sem Lilla leitaði stundum til í æsku.
Lísa: Hrekkjusvín úr grunnskóla Lillu sem stríddi meðal annars Lillu og Nellí.
Stanko: Vöðvastæltur kærasti Mumma frá Svartfjallalandi.
Geðlæknirinn góði: Ónefndur geðlæknir sem veitti Ragnhildi meðferð.
Guðmann rakari: Rakari sem vakti reiði Lillu þegar hann klippti burt fléttur hennar.
Samskipti persóna
Samband og samskipti Lillu við Ragnhildi og Harald: Ragnhildur og Haraldur eyddu mestöllum tíma sínum í vinnu á spítalanum og höfðu því lítinn tíma aflögu fyrir Lillu. Vegna lítillar umhyggju foreldra sinna upplifði Lilla þau aldrei sem mömmu og pabba. Hún kallaði þau til dæmis aldrei annað en Harald og Ragnhildi alla sína barnæsku. Haraldur gaf sér þó einstaka sinnum tíma fyrir Ragnhildi en það var ekki fyrr en á dánarbeði sínu, þegar hann kallaði Lillu barnið sitt, sem Lilla upplifði Harald sem pabba sinn. Álíka atvik átti sér líka stað með Ragnhildi. Þótt samband þeirra hefði verið stirt, þá voru þó nokkur samskipti milli Lillu og foreldra sinna á fullorðinsárum hennar.
Samband Ragnhildar og Haraldar: Lítil ástríða ríkti milli þeirra, ef til vill vegna þess að hjarta þeirra var ætlað öðrum en hvoru öðru. Ragnhildur hafði verið ástfangin af skáldi sem hafði dáið ungt og Haraldur af brosmildri hnátu sem hann missti. Samband Ragnhildar og Haraldar virtist einkennast af gagnkvæmri virðingu við hvort annað sem læknar. Þar sem þau áttu erfitt með að leika hjón var það skiljanlegt að þeim gekk ekki betur með hlutverk sitt sem foreldrar. Það voru óbeinar reykingar frá Ragnhildi sem urðu Haraldi að bana.
Samband systkinanna: Systkinin urðu strax í æsku mjög náin hvort öðru, líklega vegna þess hve litla athygli þau fengu frá foreldrum sínum og sú staðreynd að hvorugt þeirra átti aðra (raunverulega) vini. Samband þeirra hélst ávallt sterkt, og Lilla velti því fyrir sér hvort hún hefði eignast börn frekar fyrir samkynhneigðan bróður sinn, sem var ólíklegur til að eignast eigin börn, en fyrir sjálfa sig.
Samband Lillu við Nellí og Dór(u): Lilla virtist líta á Nellí sem umhyggjusömu móðurina sem hún átti aldrei og leitaði til hennar til að fá umhyggju, og ef til vill einnig til að veita henni félagsskap þar sem dóttir Nellíar, Dóra, var tekin frá henni. Lilla gerði Dóru að ímyndaðri vinkonu sinni en kallaði hana ávallt Dór vegna ókláraðs handverks sem hún hafði séð hjá Nellí og bar þessa stafi. Lilla skrifaði Dór(u) bréf sem hún lokaði í skrifborði sínu og fékk þannig vissa sálarró við að tjá sig við einhvern, þó það hafi verið ímynduð vinkona. Lilla leitaði loks Dór(u) uppi þegar hún var orðin fullorðin til þess að sjá hvernig líf hennar hefði orðið. Lilla sá þá að Dór(a) bjó í draumahverfinu hennar og átti eiginmann frá draumalandinu hennar, Tékklandi.
Samband Lillu við kærastann: Lilla talaði um kærastann sem hinn tillitsama verndara. Allt sem hann gerði virtist í hennar augum vera gert af tilliti til hennar. Það var með honum sem Lilla áttaði sig á hversu góð hún var í hlutverki barns, en það hlutverk hafði hún ekki fengið að leika áður. Hún sagði hann einan hafa gefið sér lit í lífinu, en samt sem áður sagði hún honum upp. Þegar þau hittust aftur löngu síðar var ljóst að þau þráðu enn hvort annað, og hann bauð henni til sín í sumarbústað sinn í Fljótshlíðinni. Lilla elskaði aldrei annan mann eins og hún elskaði hann, jafnvel ekki eiginmann sinn.
Mál og Stíll
Kímni og kaldhæðni einkenna að mörgu leyti Sólskinshest. Læknirinn Haraldur dó af völdum óbeinna reykinga frá lækninum Ragnhildi. Leikir systkinanna Lillu og Mumma voru oft háðslegir. Og lýsingar Steinunnar af leikjum Mumma og samkynhneigðra vina hans eru oft með kómískum hætti:
„Ég kalla Ragnhildi hommatótemið (ekki upphátt) þegar vinirnir setjast við fótskör hennar í bókstaflegri merkingu, snyrta táneglur og útrýma líkþornum. Þeir líta á hana sem hetju og kunna sögur af því hvernig hún bjargaði litlum systrum og bræðrum með yfirskilvitlegri díagnósu og hárnákvæmri meðferð. Svo hefur hetjan guðdómlegar skoðanir og hægt er að tala um allt við hana, eins og þeir segja andaktugir.“
Sólskinshestur er mjög ljóðræn bók. T.d. eru nokkur ljóð í bókinni og víða er textinn settur óvenjulega upp í ljóðrænum tilgangi:
„Tíðin verður tvenn og þrenn ...
ég ann þér fyrir því.
Áfram þjóta árin sem óðflugaský
Tíðin verður tvenn og þrenn og tíðin verður ný
Það kemur ekki mál við mig. Ekki ...
... ég ann þér fyrir ...“
Umfjöllunarefni sögunnar
Ýmsar fjölbreyttar tilfinningar koma við í sögunni, en sérstaklega er fjallað um ástina og sorgina, hamingjuna fólgna í að elska og sorgina við ástarmissi, hvort sem þar er verið að tala um ást milli elskuhuga eða innan fjölskyldu. Í raun hafa allar aðalpersónur sögunnar orðið fyrir einhvers konar ástarharmi: Samband Lillu og Signora endaði sorglega og þeim tókst ekki að ná saman aftur í lok bókar, bæði Ragnhildur og Haraldur elskuðu í raun frekar fyrri elskhuga en hvort annað, Mummi átti erfitt með að finna sig í ástarmálum, heittelskað barn Nellíar var tekið frá henni, o.s.frv.
Titill bókarinnar, „Sólskinshestur“, merkir hestur sem ekki fer út nema í sólskini og er því jafnan í vernduðu umhverfi, laus við áföll og áhyggjur. Lilla upplifði sig ekki sem sólskinshest, enda átti hún að mörgu leyti erfitt líf.
Boðskapur
Boðskapur sögunnar er ef til vill sá að maður eigi að lifa lífinu til fulls, að njóta hverrar stundar. Tíminn líður hraðar en maður heldur og áður en maður veit af getur öllu verið af lokið.
Þýðingar á erlendum tungumálum
Þýðingar standa yfir á sænsku, þýsku og dönsku.
Friðþóra
Friðþóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Ölduhryggur
Ölduhryggur er almennt nafnorð en einnig örnefni, nokkrir bæir bera nafnið:
Melanotaenia catherinae
Melanotaenia catherinae er tegund af regnbogafiskum sem er frá Nýju-Gíneu.
Dota 2
Dota 2 er MOBA leikur frá 2013 en leikurinn byggir á The Defense of the Ancients (DotA) Warcraft III: Reign of Chaos og Warcraft III: The Frozen Throne mod. Framleiðandi leiksins er Valve Corporation. Það er ókeypis að spila leikinn og til útgáfa fyrir Microsoft Windows, OS X and Linux. Eingöngu er hægt að nálgast leikinn gegnum Steam. Í Dota 2 er bardagar milli tveggja liða en fimm spilarar eru í hverju liði. Hvert lið hefur bækistöð og yfirráð yfir einu horni af leikvanginum.
Flemming
Flemming er íslenskt karlmannsnafn af dönsku bergi brotnu.
1873
Árið 1873 (MDCCCLXXIII í rómverskum tölum)
Fagrifoss
thumb|Fagrifoss.
Fagrifoss er foss sem er í óbyggðum 25 km norðvestur af Kirkjubæjarklaustri. Hann liggur skammt frá veginum sem fer að Lakagígum.
Línuborgin
Stjórnvöld í Sádi-Arabíu fullyrða að þau muni skapa 380.000 störf, ýta undir efnahagslega fjölbreytni og leggja 180 milljarða SAR (48 milljarða Bandaríkjadala) til landsframleiðslu fyrir árið 2030. Borgin er hluti af Vision 2030-verkefninu í Sádi-Arabíu, sem Sádi-Arabía fullyrðir að muni skapa 380.000 störf og að landsframleiðslan muni aukast um 48 milljarða bandaríkjadala. Línan verður fyrsti hluti mikillar þróunar og uppbyggingar í Neom en áætlaður byggingarkostnaður er 100–200 milljarðar Bandaríkjadala (400–700 milljarðar SAR).
Staðsetning
Línan er staðsett í NEOM og tengir strönd Rauðahafsins við fjöllin norðvestur af Sádi-Arabíu.
Lýsing
Línan er skipulögð 170 km löng línuleg þéttbýlisþróun. Stjórnvöld í Sádi-Arabíu fullyrða að þau muni skapa 380.000 störf, ýta undir efnahagslega fjölbreytni og leggja 180 milljarða SAR til landsframleiðslu árið 2030. Fyrirhugað er að knýja 100% endurnýjanlega orku og er verkefnið byggt á bæði samfélags- og umhverfisábyrgð.
Veðurfar
Veðrið í Línuborg er öðruvísi en flest svæði í Sádi-Arabíu og er eitt af þeim svæðum þar sem finna má snjó yfir vetrartímann. Svæðið í kringum fyrirhugaða staðsetningu er vinsælt vegna hafgolunnar og útivistarmöguleika.
Sóla
Sóla er íslenskt kvenmannsnafn.
Frigg (mannsnafn)
Frigg er íslenskt kvenmannsnafn.
Þörungaverksmiðjan
Þörungaverksmiðjan er íslensk verksmiðja sem var stofnuð árið 1975 og er sú eina sinnar tegundar á landinu. Fyrirtækið er mikið mannvirki og er framleiðsla þess lífrænt vottuð. Verksmiðjan nýtir þörungagróður á grunnsævi Breiðafjarðar og jarðhitann til að þurrka þang- og þaramjöl. Þangið er skorið með fljótandi slátturvélum og flutt í netum til verksmiðjunnar. Verksmiðjan er stærsti einstaki vinnuveitandinn í Reykhólahreppi og starfa þar um 20 manns. Hún er í eigu bandaríska stórfyrirtækisins DuPont, sem þar til Dow Inc. og Corteva var skilin frá því, var stærsti einstaki efnaframleiðandi í heimi miðað við sölu.
Nánar tiltekið fram­leiðir Þör­unga­verk­smiðjan mjöl úr klóþangi og hrossaþara úr Breiðafirði. Meira en 95% af fram­leiðslunni fer til út­flutn­ings og helstu markaðir eru Skot­land, Banda­rík­in, Bret­land, Nor­eg­ur, Hol­land, Þýska­land, Frakk­land, Jap­an og Taív­an.
Glenn W. Most
Glenn Warren Most (fæddur 1952) er bandarískur fornfræðingur.
Most hóf nám í fornfræði við Harvard-háskóla árið 1968 og brautskráðist þaðan með B.A.-gráðu í fornfræði Classics árið 1972. Hann hlaut M.A.-gráðu frá Corpus Christi College í Oxford-háskóla á Englandi árið 1973 og M.Phil.-gráðu í almennri bókmenntafræði frá Yale-háskóla í Connecticut í Bandaríkjunum árið 1978. Tveimur árum síðar hlaut hann doktorsgráðu fyrir ritgerðina |„The Bait of Falsehood: Studies in the Rhetorical Strategy of Poetic Truth in the Romantic Period“. Leiðbeinandi Most í doktorsverkefninu var Paul de Man. Á sama tíma, eða frá 1976 til 1978, nam Most fornfræði við Philologisches Seminar í Háskólinn í Tübingen í Þýskalandi og hlaut D.Phil.-gráðu fyrir ritgerð sína „Pindar's Truth: Unity and Occasionality in the Epinician Ode“. Leiðbeinandi Most í Tübingen var Richard Kannicht.
Árið 1980 var Most skipaður Andrew W. Mellon Assistant Professor í fornfræði við Princeton-háskóla og gegndi þeirri stöðu til ársins 1985. Næsta ár kenndi hann við Università degli Studi di Siena og var síðan gistiprófessor við Michigan-háskóla. Árið 1987 flutti hann sig yfir til Universität Innsbruck, þar sem hann kenndi klassíska textafræði og fornfræði. Árið 1991 varð Most prófessor í forngrísku og forngrískum bókmenntum við Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg, þar sem hann kenndi til ársins 2001. Árið 1994 varð Most fyrstur fornfræðinga til að hljóta verðlaunin Leibniz-Preis frá Deutsche Forschungsgemeinschaft. Frá 2001 hefur hann kennt forngrísku við Scuola Normale í Pisa.
Most fæst við bókmenntir og heimspeki Forngrikkja og Rómverja, aðferðafræði og arfleifð klassískra fræða. Hann fæst ekki síst við tengsl nútímans og klassíska heimsins.
Melanotaenia corona
Melanotaenia corona er tegund af regnbogafiskum sem er frá Nýju-Gíneu.
Stefán Stephensen
Stefán var fæddur á Bessastöðum og var sonur Ólafs Stephensen stiftamtmanns og konu hans Sigríðar Magnúsdóttur og bróðir þeirra Magnúsar Stephensen dómstjóra og Björns Stephensen dómsmálaritara. Hann útskrifaðist úr Skálholtsskóla 1785 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla haustið 1788. Með konungsbréfi 4. júní 1790 var hann skipaður varalögmaður hjá Magnúsi bróður sínum og þegar Landsyfirréttur var stofnaður árið 1800 og Magnús varð dómstjóri var Stefán skipaður 1. assessor en var þó launalaus og skyldi ekki sitja í dómnum nema í forföllum bróður síns. Jafnframt var honum falið að semja nýja lögbók. Hann var einn nefndarmannanna í jarðamatsnefndinni sem skipuð var árið 1800.
Þann 6. júní 1806 var hann skipaður amtmaður í Vesturamti. Hann bjó á Innra-Hólmi frá 1790, flutti að Hvanneyri 1793 og bjó þar til 1801 en flutti sig þá að Hvítárvöllum og dó þar í árslok 1820.
Fyrri kona Stefáns var Marta María Hölter, dóttir Diðriks Hölters kaupmanns. Hún er skráð höfundur fyrstu íslensku matreiðslubókarinnar, sem nefnist Einfalt matreiðsluvasakver fyrir heldri manna húsfreyjur og kom út árið 1800, en líklega var þó Magnús mágur hennar höfundur bókarinnar að hluta eða öllu. Marta María lést 14. júní 1805. Börn þeirra voru Ólafur, auditör í danska hernum og síðar bæjarfógeti í Danmörku, Sigríður, fyrsta kona Ólafs Stephensen dómsmálaritara, frænda síns, Ragnheiður kona Helga Thordersens biskups, Magnús sýslumaður í Vatnsdal, Pétur prestur á Ólafsvöllum, Hannes prófastur á Ytra-Hólmi, Elín, kona Jóns Thorstenssen landlæknis, Stefán prestur á Reynivöllum og Marta, miðkona Ólafs dómsmálaritara sem áður hafði verið giftur systur hennar. Stefán amtmaður giftist öðru sinni Guðrúnu Oddsdóttur, sem var dóttir Odds Þorvarðarsonar prests á Reynivöllum, en synir þeirra dóu ungir.
Johannes Mathesius
thumb|Johannes Mathesius (1504–1565) Johannes Mathesius (24. júlí 1504 í Rochlitz – 7. október 1565) var þýskur prestur, rithöfundur og sálmaskáld. Johannes (eða Johann) orti vöggusálm sem séra Stefán Ólafsson sneri á íslensku á 17. öld. Hann kynntist siðbótarmanninum Marteini Lúther á námsárum sínum í Wittenberg og snæddi hjá honum reglulega árið 1540. Hann varð prestur í Joachimsthal og þjónaði þar til æviloka.
Handknattleiksárið 1977-78
Handknattleiksárið 1977-78 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1977 og lauk vorið 1978. Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Framstúlkur í kvennaflokki. Karlalandsliðið tók þátt á HM í Danmörku en stóð sig ekki sem skyldi.
1. deild
Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla, eftir 14:13 sigur á Víkingum í lokaleik mótsins. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
Markakóngur var Björn Jóhannesson, Ármanni, með 86 mörk.
''Úrslitaleikir um 6. sæti''
2. deild
Fylkismenn sigruðu í 2. deild og tóku sæti Ármenninga í 1. deild. HK hafnaði í öðru sæti, eftir úrslitaleiki við Þrótt og komst þar með í umspil. Á hinum endanum féll Grótta niður um deild, Leiknir og Þór Ak. mættust í aukaleikjum um 6. sætið, en tapliðið fór í umspil gegn næstefsta liði 3. deildar.
Flosi
Flosi er íslenskt karlmannsnafn.
Handknattleiksárið 1977-78
2. deild
''Úrslitaleikir um 2. sæti'' ''Úrslitaleikir um 6. sæti'' ''Úrslitaleikir um sæti í 1. deild'' KR-ingar töpuðu niður sjö marka forystu úr fyrri leiknum og misstu sæti sitt í 1. deild til HK, sem þjálfað var af Axel Axelssyni.
3. deild
Þór Vestmannaeyjum sigraði í 3. deild og tók sæti Gróttu í 2. deild. Breiðablik hafnaði í öðru sæti og komst í umspil gegn næstneðsta liði 2. deildar. Keppt var í 8 liða deild með tvöfaldri umferð.
''Úrslitaleikir um sæti í 2. deild''
Bikarkeppni HSÍ
Víkingar sigruðu í bikarkeppninni í fyrsta sinn eftir úrslitaleik gegn FH.
1. umferð 16-liða úrslit 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
The Small Faces
The Small Faces var ensk hljómsveit sem starfaði á 7. áratug 20. aldarinnar. Frægustu lög þeirra voru Lazy Sunday Afternoon, Itchycoo Park og Sha-La-La-La-Lee.
Handknattleiksárið 1977-78
Evrópukeppni meistaraliða
Valsmenn kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og komust í 16-liða úrslit.
32-liða úrslit 16-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
FH-ingar kepptu í Evrópukeppni bikarhafa og komust í 16-liða úrslit.
32-liða úrslit 16-liða úrslit
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna, eftir úrslitaleiki gegn FH. Þjálfari Fram var Guðjón Jónsson. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð. Leika þurfti aukaleiki um toppsætið og til að ráða niðurröðum þriggja neðstu liðanna. Ármenningar mættu ekki með fullskipað lið til fyrsta leiks, liðinu var því vísað úr keppni og féll niður í 2. deild.
''Úrslitaleikir um 1. sæti''
''Úrslitakeppni um 6. sæti''
Haukar héldu sæti sínu í deildinni. Víkingar fóru í umspil við næstefsta lið 2. deildar.
Bikarkeppni HSÍ
Framstúlkur sigruðu í bikarkeppninni í fyrsta sinn eftir úrslitaleik gegn FH. 14 lið tóku þátt.
1. umferð
8-liða úrslit
Undanúrslit
Úrslit
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt kvennalið tók þátt í Evrópukeppni þetta árið.
Landslið
Stærsta verkefni karlalandsliðsins á keppnistímabilinu var HM í Danmörku snemma árs 1978. Liðið var í riðli með Sovétríkjunum, Danmörk og Spáni. Allir leikirnir töpuðust, þrátt fyrir miklar væntingar.
Jacques Derrida
Jacques Derrida (15. júlí 1930 – 9. október 2004) var franskur heimspekingur sem fæddist í Alsír. Hann mótaði aðferðafræði sem kennd er við afbyggingu og verk hans eru jafnan talin til póststrúktúralisma og tengd póstmódernískum fræðum. Derrida kemur víða við í bókum sínum sem eru yfir 40 talsins ásamt ritgerðum og ræðum og hefur haft varanleg áhrif á hugvísindi, einkum heimspeki og bókmenntafræði. Sú setning sem oftast er vísað til úr verkum Derrida er: „það er ekkert utan textans“ (franska: „il n'y a pas de hors-texte“) sem birtist í ritgerð um Rousseau og merkir þar að ekkert sé án samhengis. Gagnrýnendur Derrida hafa vitnað óspart í setninguna og sett fram sem eins konar slagorð í því skyni að sýna meinta villu afbyggingar í hnotskurn og gera hana tortryggilega.
Afbygging er tilraun til að vekja athygli á mótsögnum tiltekins texta og ganga gegn tvíhyggjunni sem hann hvílir á, nota andstæðupör hans til að grafa undan textanum og rekja upp raunverulega merkingu hans. Aðferð Derrida felur í sér að draga fram sögulegar rætur heimspekihugmynda og vefengja svokallaða frumspeki nærverunnar sem hann leit svo á að hefði drottnað yfir heimspekinni frá dögum Forn-Grikkja. Enda þótt afbygging hafi reynst þekktasta hugtak Derrida meðal almennings fer því fjarri að það hafi yfirgnæfandi stöðu umfram önnur innan heildarverks Derrida sjálfs.
Verk Derrida hafa skírskotanir til ótal sviða, svo sem bókmennta, arkitektúrs, félagsfræði og menningarfræði. Á síðari hluta ferils síns fékkst hann einkum við siðferðisleg og pólitísk efni og hafði áhrif á stjórnmálahópa. Hann var umdeildur í lifanda lífi og er enn. Litið er á verk hans sem áskorun gagnvart óvefengdum frumforsendum vestrænnar heimspekihefðar og hefða vestrænnar menningar í heild sinni.
Ævi
Derrida fæddist í úthverfi í Alsír inn í gyðingafjölskyldu af millistétt sem varð fyrir barðinu á Vichy-stjórninni. Hann var rekinn úr skóla í október árið 1942 af rasískum ástæðum. Þetta hafði hann í minnum ævilangt og brottreksturinn hafði mótandi áhrif á persónuleika hans. Hinn ungi Derrida tók þátt í ýmsum íþróttakeppnum í uppbótarskyni og dreymdi um að verða atvinnumaður í fótbolta. En þá þegar hafði hann uppgötvað og var tekinn að lesa af ástríðu ekki aðeins klassíska skáldsagnahöfunda heldur einnig heimspekinga og rithöfunda á borð við Albert Camus, Antonin Artaud, Paul Valéry, Rousseau, Nietzsche og André Gide.
Mígandi
thumb|Mígandi. Mígandi eða Mígindisfoss er foss í Eyjafirði, rétt suður af Múlagöngum í Ólafsfjarðarmúla. Fossinn er ekki vatnsmikill. Hann er í allstórum læk sem kemur í smáfossum niður hlíðina og steypist síðan niður í fjöru fram af háum hömrum. Sjávarbjörgin á þessum slóðum og landið upp af þeim kallast Mígindi, sumir segja Mígildi og kalla fossinn Mígildisfoss. Fossinn Mígandi er áberandi kennileiti bæði af sjó og landi. Hann er talinn vera einn hæsti foss í Eyjafjarðarsýslu og er yfir 100 m hár. Þegar vindur stendur á land getur hann blásið undir fossbununa þannig að hún feykist í loft upp. Mígandi er nefndur í Landnámu en ekki verður séð þar hvort átt er við fossinn eða björgin.
Í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns er getið um eyðikot yst á Upsaströnd sem hét Mígindi.