cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alþingishátíðin
Alþingishátíðin var hátíð sem haldin var á Þingvöllum á Íslandi árið 1930 til að minnast þess að þúsund ár voru liðin frá stofnun allsherjarþings 930. Hátíðin var formlega sett af Kristjáni 10. 26. júní og var slitið 28. júní. Hátíðin fór fram í sérstökum tjöldum á Þingvöllum.
Alþingishátíðin var merkileg fyrir margra hluta sakir, þótt í raun væri aðeins um minningarhátíð að ræða. Þar voru t.d. fyrst notuð íslensku sýslumerkin sem voru teiknuð sérstaklega fyrir hátíðarskrúðgöngu. Daginn fyrir setninguna, eða 25. júní, var sett norrænt stúdentamót með móttökuathöfn í Gamla bíó og átta Vestur-Íslendingar voru gerðir að heiðursdoktorum við Háskóla Íslands, þeirra á meðal Vilhjálmur Stefánsson. Danir skiluðu Valþjófsstaðahurðinni í tilefni að Alþingishátíðinni. Although ths partayyy was in 1930 it was also held later that century in 2017.
Hafið
Hafið getur átt við eftirfarandi:
Alþingishátíðin
Tvær myndlistarsýningar
Meðal þeirra mörgu viðburða sem efnt var til í tilefni hátíðarinnar var myndlistarsýning í sérstökum skála sem var reistur við Austurvöll milli Kirkjustrætis og Vonarstrætis þar sem Listamannaskálinn reis síðar. Þeir sem þar sýndu voru Ásmundur Sveinsson, Ríkarður Jónsson, Einar Jónsson, Ásgrímur Jónsson, Guðmundur Einarsson, Finnur Jónsson, Eggert M. Laxdal, Jón Stefánsson, Jóhannes Kjarval, Gunnlaugur Blöndal, Jón Þorleifsson, Sveinn Þórarinsson, Karen Þórarinsson, Júlíana Sveinsdóttir og Þorvaldur Skúlason sem var yngstur þessara listamanna.
Margir yngri listamenn fengu ekki að sýna á sýningunni og brugðust við með því að stofna Félag óháðra listamanna og efna til sýningar í gömlu Landakotskirkju sem þá var íþróttahús ÍR. Þeir listamenn sem þar sýndu voru Snorri Arinbjarnar, Gunnlaugur Scheving, Jón Engilberts, Eyjólfur J. Eyfells, Freymóður Jóhannsson, Höskuldur Björnsson, Ásgeir Bjarnþórsson, Magnús Á. Árnason, Kristinn Pétursson, Kristján Magnússon og Eggert Guðmundsson.
Innbærinn (Akureyri)
Innbærinn er eitt hverfa Akureyrar og það elsta þeirra. Innbærinn stendur á flatlendisræmu á milli fjöru og nokkuð brattrar brekku og norðurmörk hans liggja að miðbænum en skilin oftast dregin við Samkomuhúsið við Hafnarstræti 57. Íbúar Innbæjarins voru 442 í 216 íbúðum 1. desember 2003 en þær tölur eiga þó við um allt svæðið sunnan Kaupvangsstrætis sem er aðeins stærra en Innbærinn samkvæmt hefðbundinni skilgreiningu. Húsin eru flest gömul með 2–4 íbúðum hvert en á síðustu árum hefur töluvert hefur verið byggt af nýjum einbýlishúsum á uppfyllingum austan Hafnarstrætis og Aðalstrætis sem urðu til þegar Drottningabraut var lögð. Fyrir tíð Drottningabrautar og Leiruvegar gekk sjór alveg upp að Aðalstræti og Hafnarstræti sem þá voru líka aðalumferðaræðarnar í gegnum bæinn.
Minjasafnið á Akureyri og Nonnahús eru í Innbænum og Laxdalshús (Hafnarstræti 11) einnig sem er elsta hús bæjarins, reist 1795.
Into the Storm (kvikmynd 2014)
Into the Storm er bandarísk kvikmynd frá árinu 2014.
Fell í Sléttuhlíð
Fell er bær og kirkjustaður í Sléttuhlíð í Skagafirði. Þar var áður prestssetur en það var lagt niður 1891. Núverandi kirkja í Felli var reist 1881-1882.
Þekktastur presta í Felli er Hálfdan Narfason, sem sagður var rammgöldróttur. Hann dó í Felli 1568 og hafði þá verið mjög lengi prestur þar. Seinna voru feðgarnir Erlendur Guðmundsson (d. 1641) og Guðmundur Erlendsson (um 1595–1670) prestar í Felli samfleytt í rúm 80 ár, frá 1585-1668. Mjög mikið er varðveitt af kvæðum eftir Guðmund, bæði sálmar og annar andlegur kveðskapur, söguleg kvæði, erfiljóð og fleira.
Ólafur Davíðsson þjóðsagnasafnari fæddist í Felli 1863.
Nílargæs
Nílargæs (fræðiheiti: Alopochen aegyptiaca) er tegund gæsa.
Rún
Rún er íslenskt kvenmannsnafn.
Beatrix Hollandsdrottning
thumb|right|Beatrix Hollandsdrottning Beatrix Wilhelmina Armgard (fædd 31. janúar 1938) var drottning Hollands og gegndi embættinu frá 30. apríl 1980, þegar móðir hennar, Júlíana drottning, eftirlét henni krúnuna, og til 30. apríl 2013, þegar elsti sonur hennar, Vilhjálmur Alexander, tók við. Þegar Beatrix var ung stúlka flúði hún land ásamt móður sinni og systur þegar Þjóðverjar tóku Holland í seinni heimsstyrjöldinni, fyrst til Bretlands árið 1940 og síðar til Ottawa í Kanada.
Fjölskylda
Árið 1965 trúlofaðist Beatrix þýskum manni að nafni Claus van Amsberg (f. 6. september 1926, d. 6. október 2002). Val hennar á eiginmanni var umdeilt og olli miklum mótmælum þar sem van Amsberg hafði verið í Hitlersæskunni. Hann öðlaðist þó viðurkenningu þjóðarinnar þegar frá leið og varð einn vinsælasti meðlimur konungsfjölskyldunnar. Þau eignuðust þrjá syni: Vilhjálmur Alexander (f. 1967), Johan-Friso (f. 1968; d. 2013) og Constantijn (f. 1969).
Giacomo Capuzzi
Right|thumb|175px|Biskup Giacomo Capuzzi, [[2002.]]
Giacomo Capuzzi, (14. ágúst 1929; d. 26. desember 2021) var biskup emeritus rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Lodi frá árinu 1989 til 2005, er Giuseppe Merisi tók við.
Gunnar Jónsson (tónlistarmaður)
Gunnar Jónsson (fæddur 17. júní 1985) er söngvari og gítarleikari hljómsveitarinnar Coral. Hann var einnig í hljómsveitinni 3G's sem átti vinsæl popplög á borð við „Dagbókin mín“. Gunnar var í ræðuliði Fjölbrautaskólans í Breiðholti frá 2002 til 2005 og keppti tvisvar til úrslita í Morfís, ræðukeppni framhaldsskólanna. Gunnar var einnig í sigurliði Þrasins, sem er ræðukeppni sem haldin var sumarið 2009.
Elía
Elía er íslenskt kvenmannsnafn.
Níels Hafstein
Níels Hafstein (fæddur 1947 í Reykjavík) er íslenskur myndlistarmaður. Hann er einn af stofnendum Nýlistasafnsins og fyrsti formaður stjórnar þess árið 1978, hann gegndi einnig formennsku Myndhöggvarafélagsins á árunum 1975-1981 og stofnaði og rekur nú Safnasafnið á Svalbarðaströnd ásamt Magnhildi konu sinni. Hann Lauk námi frá skúlptúrdeild Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1973. og var aðstoðarmaður Ragnars Kjartanssonar myndhöggvara á árunum 1973-1979. Hann hefur setið í fjölda dómnefda og ritnefda, og hefur átt sæti í fulltrúaráði Listahátíðar og í Safnaráði og sinnt miklu starfi í þágu myndlistar á Íslandi.
Myndlist
Níels Hafstein hefur haldið þónokkrar einkasýningar, flestar í Nýlistasafninu, hann hefur verið þátttakandi í 50 samsýningum á Íslandi, í Noregi, Hollandi, Belgíu, Frakklandi, Þýskalandi, á Ítalíu og í Bandaríkjunum. Verk eftir hann liggja í eigu Nýlistasafnsins, Listasafns Íslands, Listasafns Reykjavíkur, Trondhjems Kunstforening í Noregi, Arkitektafélags Íslands og Safnasafnsins. Hann hefur einnig haft umsjón með 76 innlendum og erlendum sýningum, þar á meðal skiptisýningum til Hollands og Noregs fyrir Nýlistasafnið, hefur árlega umsjón með 10-12 sýningum fyrir Safnasafnið. Kom með Seríal-listina (reikningslega möguleika) inn í landið snemma á áttunda áratugnum ásamt Þór Vigfússyni. Var þriðji Íslendingurinn sem vann bókverk (artists books). Hefur gert á annað hundrað slíkra verka í röðum, var einna fyrstur listamanna til að setja upp heildstæða innsetningu (innstallation) á Íslandi. Hefur búið til verk undir áhrifum af alþýðulist, þar á meðal 11x2m útsaumað flauelsklæði. Önnur helstu verk eru myndaraðir um íslensku fjármörkin og tilfinningalíf sauðfjárins, goðfræðileg innsetning um svarta og gyllta hesta og verk í 222 hlutum þar sem ákveðinn formmöguleiki er tæmdur. Auk þess gjörningur um upphaf, jafnvægi og hrörnun sem fluttur var í Sonja Henie & Niels Onstad safninu í Ósló 1981.
Ritstörf
Níels Hafstein hefur skrifað á annað hundrað greinar um nútímamyndlist og gagnrýni í Þjóðviljann, Lesbók Morgunblaðsins, Lystræningjann, Svart á hvítu, Tímarit M&M og sýningarskrár Nýlistasafnsins og Safnasafnsins. Skrifaði bókverkið 3001, myndskreytt af Helga Þorgils Friðjónssyni listmálara og hefur unnið töluvert af Bókverkum (Artist Books) svo eitthvað sé nefnt.
Rón
thumb|250px|Vatnasvið Rónar
Rón (franska: Rhône) er ein af meginám Evrópu og rennur í gegnum Sviss og Frakkland; milli Alpanna og Massif Central. Hún er 812 km löng með upptök í Valais í Sviss og ósa í Miðjarðarhafið sunnan við Avignon.
Árið 2008 fundu fornleifafræðingar sem höfðu verið að kafa í ánni, brjóstmynd af Júlíusi Sesari. Hún er talin elst þeirra brjóstmynda sem til eru af honum.
Vetrareik
Vetrareik (fræðiheiti Quercus petraea) er eikartegund sem upprunnin er í Evrópu, Kákasus og í Anatólíu. Vetrareik er náskyld annarri eikartegund sumareik (Quercus robur) og vex á svipuðum svæðum. Sumareik þekkist frá vetrareik á því að lauf sumareikur hafa mjög stuttan stilk 3-8 mm langan. Einnig er akarn sumareikur öðruvísi en akarn vetrareikur. Sumareik og vetrareik blandast oft og er blendingur þeirra þekktur sem Quercus × rosacea.
1438
thumb|right|Albert 2. af Habsborg. Árið 1438 (MCDXXXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ásdís Egilsdóttir
Ásdís Egilsdóttir (f. 1946) er fyrrum prófessor við íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands.
Ferill
Ásdís lauk BA prófi í íslensku, bókasafnsfræði og frönsku við Háskóla Íslands árið 1970 og kandídatsprófi í í íslenskum bókmenntum 1982. Hún starfaði við Stofnun Árna Magnússonar á tímabilinu 1970 – 1989 og var jafnframt stundakennari við Háskóla Íslands þar til hún var ráðin í starf lektors í íslenskum bókmenntum fyrri alda árið 1991. Hún fékk framgang í starf prófessors 2009 og lét af störfum í októberlok 2016.
Rannsóknir Ásdísar spanna vítt svið innan íslenskra miðaldabókmennta, en megináherslur í rannsóknum hennar eru norrænar helgibókmenntir, þýddar og frumsamdar, karlmennska og kynferði, ritun og lestur og læsi á miðöldum og minnisrannsóknir. Greinasafn með úrvali úr greinum hennar, Fræðinæmi, var gefið út í tilefni af sjötugsafmæli hennar, í október 2016. Þar er einnig að finna ritaskrá hennar fram til 2016. Auk prentaðra rita hefur hún flutt fjölda fyrirlestra við íslenska og erlenda háskóla. Meðal helstu rita hennar má telja Biskupa sögur II, sem er ítarleg útgáfa á Hungurvöku, Þorláks sögu ásamt jarteinabókum og Pálssögu, með rækilegum inngangi og skýringum. Ásdís hefur tengt sagnaritun um íslenska dýrlinga við alþjóðlega helgisagnahefð og ritað greinar um það efni. Nokkrar þeirra eru birtar í Fræðinæmi. Ásdís er brautryðjandi í rannsóknum á karlmennsku í íslenskum miðaldabókmenntum. Þar hefur hún fjallað um fjölbreytilegar birtingarmyndir karlmennsku og þær kröfur sem samfélagið gerði til karlmanna á miðldum. Um þessar kröfur og frásagnir af ungum karlmönnum á mótunarskeiði er fjallað í greininni “Kolbítur verður karlmaður”, sem prentuð er í Fræðinæmi. Þá hefur hún lagt fram skerf til minnisrannsókna í greininni „From Orality to Literacy”, en þar er fjallað um lært minni (Memoria artificialis), aðferðir sem miðaldamenn notuðu til þess að læra utanbókar og myndmál sem af þessum aðferðum er dregið. Ásdís benti á að þesskonar myndmáli væri beitt í Jóns sögu helga. Greinin er prentuð í Fræðinæmi. Ásamt Dagnýju Kristjánsdóttur, prófessor í íslenskum bókmenntum og Bryndísi Benediktsdóttur, prófessor í samskiptafræði í læknadeild, hafði Ásdís frumkvæði að því að koma á fót kennslu í læknahugvísindum. Þar eru bókmenntatextar notaðir til þess að auka skilning á aðstæðum sjúklinga og tilfinningum.
Einkalíf
Foreldrar Ásdísar voru Erla Sigurjónsdóttir sjúkraliði (1928 – 2008) og Egill Valgeirsson hárskeri (1925 – 2012). Ásdís er gift Erlendi Sveinssyni, kvikmyndagerðarmanni og fyrrum forstöðumanni Kvikmyndasafns Íslands. Meðal verka hans má nefna Drauminn um veginn, Íslands þúsund ár og Verstöðin Ísland. Þau eiga tvö börn og fjögur barnabörn.
Víðiryðsveppur
Víðiryðsveppur (fræðiheiti: Melampsora epitea) eða víðiryð er sveppategund sem sníkir á víðitegundir og er mjög algengur á Íslandi. Tvö afbrigði af sveppinum finnast á Íslandi, S. epitea var. epitea og var. reticulatae, bæði í miklum mæli.
Lífsferill og hýslar
Víðiryð er mishýsla og myndar pelagró og skálgró á steinbrjótum, aðallega á mosasteinbrjóti og þúfusteinbrjóti en er einnig skráð á vetrarblómi, lækjasteinbrjóti og gullsteinbrjóti.
Víðiryð myndar ryðgró og þelgró á öllum íslensku víðitegundunum, grasvíði, loðvíði, fjallavíði og gulvíði. Það myndar áberandi gula eða rauðgula bletti á blöðunum, einkum á neðra borði, eftir því sem líða tekur á sumarið. Þelgró myndast á víðinum þegar haustar.
Félag múslima á Íslandi
Félag múslima á Íslandi var stofnað 1997. Þessi söfnuður tilheyrir sunní-trúflokki íslam.
Söfnuðurinn hefur samastað sem er líka moska í skrifstofu húsnæði á þriðju hæð í Ármúla í Reykjavík þar sem sameiginlegar bænir eru haldnar á bænadögum og vikulega á föstudögum. Alls eru 570 meðlimir að söfnuðinum (2022).
Indónesía
Indónesía er ríki í Suðaustur-Asíu sem samanstendur af 17.508 eyjum í Malajaeyjaklasanum. Það er stærsta ríki heims sem telst til eyjaklasa og fjórða fjölmennasta ríki heims. Indónesía er jafnframt það ríki þar sem flestir múslimar búa. Indónesía er þó ekki íslamskt lýðveldi. Höfuðborg landsins er Djakarta. Landamæri þess liggja að Papúu-Nýju Gíneu, Austur-Tímor og Malasíu. Önnur nágrannaríki eru Singapúr, Filippseyjar, Ástralía og Andaman- og Níkóbareyjar sem tilheyra Indlandi.
Heiti
Nafnið Indónesía er dregið af forngrísku orðunum Ἰνδός Indos og νῆσος nesos, sem merkja „Indlandseyjar“. Nafnið var búið til á 18. öld, löngu áður en nútímaríkið var stofnað. Árið 1850 stakk enski ferðalangurinn George Windsor Earl upp á hugtakinu Indunesians eða (sem hann vildi heldur) Malayunesians, yfir íbúa „Indlandseyja eða Malajaeyja“. Í sama riti notaði nemandi hans, James Richardson Logan, orðið Indonesia sem samheiti fyrir „Indlandseyjar“. Hollenskir fræðimenn sem skrifuðu um Austur-Indíur voru hins vegar tregir til að nota heitið Indonesia og vildu heldur notast við Malajaeyjar (Maleisce Archipel), Hollensku Austur-Indíur (Nederlandsch Oost Indië eða einfaldlega Indië), Austrið (de Oost), eða Insulinde.
Eftir 1900 varð heitið Indónesía algengara meðal fræðimanna utan Hollands, og innlendir þjóðernissinnar tóku það upp í baráttu sinni. Adolf Bastian frá Berlínarháskóla gerði nafnið vinsælt með bók sinni Indonesien oder die Inseln des Malayischen Archipels, 1884–1894. Fyrsti innlendi fræðimaðurinn sem notaði nafnið var Ki Hajar Dewantara þegar hann stofnaði fréttastofuna Indonesisch Pers-bureau í Hollandi árið 1913.
Saga
thumb|left|Indversk skip hafa frá fornu fari siglt í verslunarferðir alla leið til Afríku. Þetta skip er frá 800 e.o.t. Steingervingar af Homo erectus sem er einnig þekktur sem Javamaðurinn benda til þess að Indónesía hafi verið byggð mönnum fyrir tveim milljónum til 500.000 árum.
Ástrónesíumenn, sem eru meirihluti af íbúum Indónesíu komu frá Tævan um 2000 f.Kr. og hröktu hina innfæddu Melanesíubúa til austurhéraða landsins. Mjög góð skilyrði til ræktunar eru í Indónesíu og hrísgrjónarækt undir vatni hófst þar á áttundu öld f.Kr. Verslun var mikil við ríki á Indlandi og í Kína.
thumb|left|Múskatjurtin er upprunnin á [[Bandaeyjar|Bandaeyjum í Indónesíu. Þessi jurt var einu sinni ein eftirsóttasta varan í alþjóðaviðskiptum og laðaði fyrstu evrópsku nýlenduveldin til Indónesíu.]] Frá sjöundu öld dafnaði ríkið Srivijaya en veldi þess byggðist á verslun og áhrifum af hindúisma og búddisma. Milli áttundu og tíundu aldar, risu og hnigu á eyjunni Jövu ríkin Sailendra sem var landbúnaðarsamfélag sem byggðist á búddisma og Mataram sem var hindúaríki. Þessi samfélög skildu eftir sig stór helgilíkneski eins og Borobudur og Prambanan. Hindúakonungsdæmið Majapahit var stofnað á Austur-Jövu seint á 13. öld og undir stjórn Gajah Mada þá náðu áhrif þess yfir stóran hluta Indónesíu. Þetta tímabil er oft talið gullöld í sögu Indónesíu.
Fyrstu merki um útbreiðslu Íslam í Indónesíu eru frá 13. öld á Norður-Súmötru. Smám saman breiddist múslímasiður út og varð ríkjandi trúarbrögð á Jövu og Súmötru í lok 16. aldar.
Fyrstu Evrópubúarnir komu til Indónesíu árið 1512 þegar portúgalskir verslunarmenn undir forustu Francisco Serrão reyndu að einoka uppruna múskatblaða og cubebpipars á Malukueyjum. Síðar komu hollenskir og breskir verslunarmenn og árið 1602 stofnuðu Hollendingar Hollenska Austur-Indíafélagið og urðu voldugastir Evrópumanna á eyjunum. Hollenska Austur-Indíafélagið varð gjaldþrota og leystist upp árið 1800. Ríkisstjórnin í Hollandi setti þá á stofn nýlenduna Hollensku Austur-Indíur.
thumb|left|[[Sukarno, fyrsti forseti Indónesíu]]
Landfræði
Puncak Jaya er hæsti tindur Indónesíu, 4.884 metrar á hæð. Tobavatn á Súmötru er stærsta stöðuvatnið, 1.145 km² að stærð. Lengstu ár Indónesíu eru á Kalimantan og Nýju-Gíneu. Meðal þeirra eru Kapuas-á, Barito-á, Mamberamo-á, Sepik-á og Mahakam-á. Þær eru flutningsleiðir milli helstu byggða við þær.
Eldór
Eldór er íslenskt karlmannsnafn.
The Boxtrolls
The Boxtrolls er bandarísk kvikmynd frá árinu 2014
Sigurleifur
Sigurleifur er íslenskt karlmannsnafn.
Myndhöggvarafélagið
Myndhöggvarafélagið í Reykjavík er félagasamtök myndlistamanna við Nýlendugötu 15 í Reykjavík. Félagið var stofnað árið 1972. Það veitir félagsmönnum aðstöðu til að vinna að myndlist sinni í húsnæði félagsins. Í húsinu eru einnig tólf vinnustofur til útleigu.
Undanfari (1967-1971)
Myndhöggvarafélagið í Reykjavík hefur síðastu áratugina verið mjög virkt og telur nú í kringum 130 félagsmenn. Strax í upphafi var stefnt að því að koma upp sameiginlegri vinnuaðstöðu fyrir félagsmenn og standa að öflugu sýningarstarfi. Félagið hefur allt frá byrjun sameinað mjög breiðan hóp listamanna, unga jafnt sem eldri og þá sem vinna í hefðbundna miðla ekki síður en hina sem fara ótroðnar slóðir.
Stofnun Myndhöggvarafélagsins í Reykjavík á sér aðdraganda í óformlegum útisýningum sem haldnar voru á Skólavörðuholti árin 1967 til 1972, en þær sýningar spönnuðu mikla umbreytingatíma í íslenskri myndlist. Ýmsir komu að þessum sýningum, bæði eldri listamenn og þeir yngri en til dæmis má nefna að á sýningunni 1969 sýndu bæði Magnús Á. Árnason sem fæddur var árið 1894 og Benóný Ægisson, fæddur 1952. Þar var líka að sjá mjög ólíka listamenn saman, Dieter Roth, Ragnar Kjartansson, Sigurjón Ólafsson, Jón Gunnar Árnason, Þorbjörgu Pálsdóttur og Kristján Guðmundsson, svo nokkrir séu nefndir.
Fyrsta útisýningin var haldin að hausti 1967 á vegum Skólafélags Myndlistarskólans í Reykjavík, en þar fór fram á kvöldnámskeiðum kennsla í höggmyndalist. Aðalumsjón með sýningunni höfðu þeir Ragnar Kjartansson, sem kenndi við skólann, og Jón Gunnar Árnason, en auk þeirra var Jón B. Jónasson í sýningarnefnd. Alls sýndu þar sautján listamenn. Geir Hallgrímsson borgarstjóri var fenginn til að vera viðstaddur opnunina og sagðist vera ánægður með það hvernig til hefði tekist. Mikið var fjallað um sýninguna í blöðum og margt skrafað í bænum. Fjölmargir lögðu leið sína á holtið til að skoða sýninguna og segir Bragi Ásgeirsson í gagnrýni í Morgunblaðinu að ávallt hafi verið hópur manna kringum verkin. Ekki voru þó allir sáttir við þetta framtak því mörg verkin voru nýstárleg og á mörkum þess sem almenningi þótti viðeigandi að kalla list – voru jafnvel hneykslanleg að því er sumum þótti. Þrándur í Götu, nafnlaus pistlahöfundur Vísis skrifaði: „Það er engin furða, að fólk sé yfirleitt hissa. Það getur verið gaman að svona sýningu einu sinni í ‚gamni‘ en það má engin lifandi sála gera svona í alvöru, þá fer maður að halda að aðstandendur sýningarinnar séu skrýtnir.“ Fleiri tóku til máls á þessum nótum og meðal annars voru ummæli Árelíusar Níelssonar birt í Morgunblaðinu: „Er íslenzk höggmyndalist að komast í sama bylgjudalinn og knattspyrnan? Það mætti halda, að svo væri, þegar litið er á útisýningu unga listafólksins við Ásmundarsal. Hvílík fádæmi!“
Gagnrýnendur lofuðu þó framtakið og þann kraft sem í því birtist, jafnvel þeir sem ekki virtust eiga gott með að ráða í verkin. Gretar Fells skrifaði gagnrýni um sýninguna í Alþýðublaðið í þessum anda, hann hrósar framtakinu en segir: „Margt er þar furðulegt að sjá og erfitt að átta sig á, hvað eigi að tákna ..." Bragi Ásgeirsson mun einn hafa skrifað um sýninguna án þess að kippa sér upp við inntak eða framsetningu verkanna. Hann fann hins vegar að uppsetningu þeirra og þótti ekki hafa verið nægilega vandað til, enda fór svo að eitt verkið, Flugdreki eftir Sverri Haraldsson, fauk burt og fleiri verk skemmdust. Þá gjöreyðilögðu skemmdarvargar verk Ragnars Kjartanssonar, Klyfjahestana.
Í kjölfar sýningarinnar ákváðu borgaryfirvöld að styrkja tvo myndhöggvara, þá Hallstein Sigurðsson og Jón Gunnar Árnason, og var litið á styrkina sem greiðslu upp í verk sem þeir afhentu borginni seinna.
Það er óhætt að segja að þessi fyrsta útisýning á Skólavörðuholtinu hafi markað nokkur tímamót í myndlistarlífinu í Reykjavík og var til marks um þann anda sem ríkti í myndlistinni á þessum tíma. SÚM hafði nýlega verið stofnað utan um starfsemi ungra listamanna sem hneigðust að fluxus og ýmiss konar nýlist, en Jón Gunnar Árnason var þar einna fremstur í flokki líkt og við skipulagningu útisýningarinnar. Það sem líklega var þó einna sérstæðast við útisýninguna var að þar tóku höndum saman yngri listamenn og eldri, þeir sem stunduðu hefðbundna höggmyndalist, fígúratífa eða afstrakt, og hinir sem unnu í anda nýlista. Þessi breiða samstaða hélst meðan útisýningarnar voru haldnar og eftir að Myndhöggvarafélagið í Reykjavík var stofnað, og hefur alla tíð einkennt starfsemi þess.
Málaralistin hafði verið nær allsráðandi í íslensku myndlistarlífi frá upphafi tuttugustu aldarinnar. Nokkrir merkir myndhöggvarar höfðu þó komið upp, meðal annarra Einar Jónsson og síðar þau Ásmundur Sveinsson, Sigurjón Ólafsson, Jóhann Eyfells og Gerður Helgadóttir. En þótt þau ynnu mikið og nytu virðingar voru þau greinilega undantekning frá reglunni sem ávallt var málverkið. Lítil endurnýjun var meðal myndhöggvara enda lítil áhersla lögð á höggmyndalist í listnámi hér. Það var síðan upp úr miðjum sjöunda áratugnum að yngri listamenn fóru að leita eftir öðrum tjáningarleiðum en málverkinu og horfðu þá einkum til þeirra fersku strauma sem þá voru farnir að berast til Íslands frá meginlandinu og frá Bandaríkjunum. Fólk var farið að búa til listaverk úr bókstaflega hverju sem var og enginn hlutur var svo ómerkilegur að ekki mætti nýta hann í verk ef hugmyndin að því væri góð. Þetta var frelsandi uppgötvun því nú var hugarflugið ekki lengur bundið af hefð, reglum og samanburði við verk fortíðarinnar og eldri listamanna en í henni fólst einnig mikil ögrun við hið borgaralega samfélag samtímans þar sem allt skyldi vera fágað og slétt og í föstum skorðum, bæði líf fólks og listin. Mikilvægi þessarar ögrunar og uppbrotsins sem því fylgdi má hægast ráða af viðbrögðunum við fyrstu útisýningunni á Skólavörðuholti þar sem íslenskur almenningur stóð í fyrsta sinn frammi fyrir hinni nýju list og var hneykslaður og heillaður í senn af uppátækinu.
Stofnun félagsins
Sumarið 1972 var loks tekin sú ákvörðun að stofna formlegt félag myndhöggvara, Myndhöggvarafélagið í Reykjavík, og var það gert á afmælisdegi Ragnars Kjartanssonar, 17. ágúst. Fyrsti formaður félagsins var Magnús Á. Árnason, Ragnar Kjartansson var ritari og Sigfús Thorarensen tannlæknir var gjaldkeri. Aðrir stofnfélagar voru Þorbjörg Pálsdóttir, Hallsteinn Sigurðsson, Sigrún Guðmundsdóttir, Magnús Tómasson, Jón Gunnar Árnason, Sigurður Steinsson, Jón B. Jónasson, Jón Benediktsson, Guðmundur Benediktsson, Snorri Sveinn Friðriksson og Björgvin Sigurgeir Haraldsson.
Eitt brýnasta verkefni félagsins var að finna hentuga aðstöðu og sumarið 1973 leitaði félagið til Reykjavíkurborgar um að fá á leigu húsnæði á Korpúlfsstöðum þar sem myndhöggvarar gætu unnið að verkefnum sínum. Þessari málaleitan var vel tekið og fékk félagið leigusamning til tuttugu ára og „ódýrustu leigu, sem um getur í Íslandssögunni", eins og Ragnar Kjartansson komst að orði í sýningarskrá árið 1974 – leigan var ein króna á ári. En húsnæði þetta var þó illa farið og óhentugt, súrheysturnar og gryfjur, auk tveggja íbúða austast í húsinu sem höfðu skemmst illa í eldi. Þarna var hvorki rafmagn né hiti, engri einangrun var fyrir að fara og húsið allt óþétt, en félagsmenn töldu þó að framfaraspor hefði verið stigið. Þremur árum seinna, árið 1976, tókst svo að skipta á súrheysgeymslunum og hlöðulofti sem lá að íbúðunum tveimur svo hægt var að opna á milli. Þá fengust líka styrkir frá ríki og borg til að gera húsnæðið nothæft og voru reistir veggir, þakið einangrað og lagt í salina rafmagn og hiti. Aðstaðan var formlega opnuð á Listahátíð 1980 og sagði Ragnar Kjartansson þá í blaðaviðtali að þetta væri stærsta og besta vinnustofa fyrir myndhöggvara á öllum Norðurlöndum. Vinna við húsnæðið hélt þó áfram og smátt og smátt var aukið við plássið svo að árið 1988 höfðu félagsmenn til afnota um 1000 fermetra á Korpúlfsstöðum. Þar var þá stór vinnusalur, fjórar vinnustofur sem leigðar voru út, fundaraðstaða og gestaíbúð.
Árið 1976 hafði fjölgað nokkuð í félaginu og tók þá einn hinna yngri félagsmanna, Níels Hafstein, við formannsstarfinu. Fyrir næstu Listahátíð, 1978, var ákveðið að flytja sýningu Myndhöggvarafélagsins inn í hús. Varð Ásmundarsalur fyrir valinu og sýndu þar tólf félagsmenn en auk þeirra voru á sýningunni verk eftir Sigurjón Ólafsson. „Þessi sýning, eins og flestar sýningar okkar, einkennist öðru fremur af mikilli breidd í vali verka," sagði Ragnar Kjartansson og bætti því við að sýningin væri nú haldin innan dyra vegna skemmdarverkanna sem unnin höfðu verið á sýningunum í Austurstræti. „Með því að halda innisýningu teljum við okkur hafa snúið á skemmdarvargana sem á undanförnum útisýningum hafa herjað á höggmyndir okkar."
Árið eftir, í júní 1980, opnaði félagið loks sýningu í sínu eigin húsnæði á hlöðuloftinu á Korpúlfsstöðum og voru þar verk eftir fimmtán félagsmenn og ellefu gesti. Sigurjón Pétursson, forseti borgarstjórnar, setti sýninguna og margt var á opnuninni enda veður gott og fólk forvitið að skoða aðstöðuna. Sýningin sjálf fékk þó misjafna dóma og skrifaði Valtýr Pétursson í Morgunblaðið að „hún hefði getað verið miklu betri og hún verður að verða miklu betri næst, þegar ýtt verður úr vör“. Hrafnhildur Schram skrifaði um sýninguna í Vísi og segir nokkurn flaustursbrag á henni þótt hún lofi framtakið og óski myndhöggvurum til hamingju með nýju aðstöðuna. En þetta sama sumar var hins vegar sett upp önnur sýning við Korpúlfsstaði, viðamikil útisýning sem fékk yfirskriftina Experimental Environment 1980 og var unnin með styrk frá Menningarsjóði Norðurlanda og menntamálaráðuneytinu. Þar sýndu íslenskir listamenn, margir þeirra meðlimir í Myndhöggvarafélaginu, með listamönnum frá hinum Norðurlandaþjóðunum og teygði sýningin sig um stórt svæði, allt neðan úr fjöru og upp á Úlfarsfellið. Verkin voru af ýmsum toga og þóttu flest nýstárleg, umhverfislistaverk, gjörningar, kvikmyndasýningar og landskúlptúrar. Var þessi sýning bæði frískleg og kröftug og áhorfendur jafnt sem listamennirnir sjálfir nutu þess frjálsræðis sem fólst í því að sýna verkin úti í náttúrunni. Í grein um sýninguna vitnar Bragi Ásgeirsson í einn þátttakendanna sem hafði einfaldlega sagt: „Nú er gaman að vera listamaður á Íslandi!“
1981-1987
Jón Gunnar Árnason tók við formannsstarfinu af Níels Hafstein árið 1981 og sinnti því til 1983 að Helgi Gíslason varð formaður. Árið 1985 urðu aftur formannsskipti og var þá Steinunn Þórarinsdóttir kjörin. Á þessum árum var hljótt um félagið ef miðað er við það mikla sýningarhald sem það hafði staðið fyrir árin á undan. Mikið átak hafði verið unnið við að koma upp aðstöðu og nú unnu félagar þar og réðu ráðum sínum. Næsta sýning minnti líka rækilega á félagið og það sem unnist hafði í starfinu.
Sýning félagsins á Kjarvalsstöðum í apríl og maí 1985 var stór í sniðum og þar voru sýnd 47 verk eftir tuttugu listamenn, unnin í ýmsan efnivið, allt frá steini yfir í myndband. „Við ætlum að sýna stöðuna eins og hún er í dag og kveða endanlega niður þann orðróm að íslensk höggmyndalist sé að líða undir lok,“ sagði Ragnar Kjartansson og bætti við: „Sýningarnar fram til þessa hjá okkur hafa verið mjög frjálsar og engin dómnefnd hefur verið hjá okkur til að velja og hafna verkum. En nú má hins vegar segja að við séum komnir með spariandlitið, vonandi. Sérstök sýningarnefnd hefur valið öll verkin á þessa sýningu.“ Vissulega var sýningin mun samstæðari og betur framsett en áður, þrátt fyrir mikla fjölbreytni, auk þess sem sýningarskráin var vegleg. „Þetta er án efa veglegasta sýning félagsins til þessa,“ skrifaði Halldór Björn Runólfsson í dómi þar sem hann lofar verk félagsmanna mjög og lýkur á þessum orðum: „Ef heldur fram sem horfir, þá má búast við gullöld á sviði höggmyndalistar á komandi árum.“ Valtýr Pétursson tekur í sama streng í Morgunblaðinu og segir það „... sannarlega ánægjulegt að fjör skuli vera í þessari listgrein hér á landi“.
Sýningin markaði vissulega eins konar tímamót í sýningarhaldi félagsins. Verkin voru ekki síður fjölbreytt en á fyrri sýningunum en öll framsetning og undirbúningur var með öðrum hætti. Í staðinn fyrir þann óformlega, nánast anarkíska blæ sem verið hafði á sýningum félagsins hafði sýningarnefndin nú leitast við að byggja upp sterka heild og fágaðra yfirbragð, án þess þó að draga úr slagkrafti verkanna. Kjarvalsstaðir voru stærsti og best búni sýningarsalur á landinu og nú höfðu félagsmenn sannað að list þeirra ætti ekki síður heima þar en verk annarra sem unnu eftir hefðbundnari leiðum. Jafnframt má líta á sýninguna sem sönnun þess að það starfsform sem félagarnir höfðu lagt upp með bæri árangur og væri til þess fallið að tengja saman og hvetja hugmyndaríka listamenn til dáða.
Aðstaða
Myndhöggvarafélagið hefur sameiginlega aðstöðu á jarðhæð, þar er trésmíðaverkstæði, eldsmíði ofl. Auk þess leigir félagið út vinnustofur til félagsmanna sinna.
Vigdís Hjaltadóttir
Vigdís Hjaltadóttir er doktor í kjarn efnafræði og kennari við Háskólann í Reykjavík.
Æviágrip og menntun
Vigdís er fædd 6. desember 1948 í Reykjavík. Móðir hennar er Hulda S. Guðmundsdóttir (1919–2011) og faðir Hjalti J. Guðnason (1910–1980). Hún á eina dóttur, Huldu Vigdísardóttur (f. 1994). Vigdís útskrifaðist sem stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík 1968.
Þrepaeiming
thumb|250px|Þrepaeimingarturnar
Vigdís Hjaltadóttir
Æviágrip og menntun
Vigdís lærði kjarnefnafræði við Háskólann í Ósló og útskrifaðist með doktorsgráðu frá skólanum 1977. Hún lærði einnig Uppeldis-og kennslufræði við Háskólann í Ósló og lauk náminu 1983. Hún vann við rannsóknarstörf á Ísótópastofu Landspítalans 1976 og sinnti rannsóknarstörfum hjá Rannsóknarstofnun Iðnaðarins 1978. Frá 1979–1980 vann hún við rannsóknarstörf hjá dýralæknaháskólanum í Ósló, einnig sinnti hún rannsóknarstörfum hjá Orkustofnun 1985-1986. Hún hefur sinnt kennslu við Iðnskólann í Ósló, Tækniskóla Íslands, Tækniháskóla Íslands, Menntaskólann í Reykjavík og nú við Háskólann í Reykjavík frá 2007.
Þrepaeiming
Þrepaeiming er aðferð notuð til að skipta blöndu niður eftir einstökum efnum hennar. Þrepaeiming er oftast notuð í iðnaði til að skipta hráolíu niður eftir sameindum þeirra. Hráolía inniheldur þúsundir mismunandi kolvetnissameinda og suðumark þeirra hækkar eftir því sem fjöldi kolefnisatóma sameindanna fjölgar. Þrepaeiming er sérstök tegund af eimingu.
Þrepaeiming hráolíu
Áður en þrepaeiming hefst er olían hituð þar til léttari sameindir hennar hafa gufað upp. Olíunni og gasinu er þá dælt inn á þrepaeimingarturn þar sem þyngstu sameindirnar (sem ekki hafa gufað upp) falla til botns. Hinar sameindirnar færast upp turninn. Þrepaeimingarturninn er hæðaskiptur með mismunandi hitastigi á hverri hæð, kólnandi eftir því sem ofar kemur. Í hvert skipti sem gasið færist upp milli hæða kemst það í kaldara umhverfi þar sem þyngstu sameindirnar falla út en þær léttari halda ferð sinni áfram upp turninn þar til toppi hans er náð.
Dæmi um þrepaeimingu er þegar hráolía er fyrst hituð í rúmlega 400 °C við 1 atm þrýsting. Við það gufa öll efnasambönd olíunnar upp sem innihalda 20 eða færri kolefnisatóm. 400 °C heitri olíu-gasblöndunni er dælt inn á þrepaeimingarturninn þar sem fljótandi hluti olíunnar fellur á botninn. Það sem gufar upp fer upp turninn og fellur út eftir því sem kólnar þegar ofar kemur í turninum. Botnfallinu neðst í turninum má svo til dæmis dæla inn á annan þrepaeimingarturn með minni þrýstingi og/eða hærra hitastigi þar sem hægt er að aðskilja sameindirnar sem innihalda fleiri en 20 kolefnisatóm.
Heimildir
Destillation 蒸留
Land og synir
Land og synir getur átt við eftirfarandi:
Hrolleifsdalur
thumb|right|Séð fram í Hrolleifsdal.
Hrolleifsdalur er dalur sem liggur til suðausturs inn í Tröllaskagafjallgarðinn upp frá Sléttuhlíð við austanverðan Skagafjörð. Dalurinn er sagður kenndur við Hrolleif landnámsmann. Fáeinir bæir voru í Hrolleifsdal en þeir eru nú allir komnir í eyði.
Hrolleifsdalsá rennur um dalinn og síðan til sjávar í sunnanverðri Sléttuhlíð. Nokkrar skógarleifar eru í dalnum, þær einu sem finna má í Skagafirði að frátöldum skógarleifum í Vesturdal, og kallast þar Geirmundarhólsskógur. Hann hefur verið friðaður um langt árabil en hefur átt erfitt uppdráttar vegna mikilla snjóþyngsla í dalnum.
Nokkur jarðhiti er í Hrolleifsdal og er vatn úr borholu í landi eyðibýlisins Bræðraár nú leitt til Hofsóss.
Auður djúpúðga Ketilsdóttir
thumb|Krosshólaborg Auður djúpúðga Ketilsdóttir (stundum einnig nefnd Unnur (Laxdæla) eða Uður) var landnámskona í Dölum og ættmóðir Laxdæla. Samkvæmt Eyrbyggju nam hún „öll Dalalönd í Breiðafirði, í milli Skraumuhlaupsár og Dögurðarár, og bjó í Hvammi“. Ekki má rugla Auði djúpúðgu Ketilsdóttur við Auði djúpúðgu Ívarsdóttur.
Auður var dóttir Ketils flatnefs sem var hersir í Noregi en hann var sonur Bjarnar bunu Grímssonar. Móðir Auðar var Yngveldur, dóttir Ketils veðurs hersis af Raumaríki. Bræður hennar voru þeir Björn austræni og Helgi bjóla og systur hennar Þórunn hyrna og Jórunn mannvitsbrekka. Eiginmaður hennar hét Óleifur (Ólafur) hvíti, eða eins og segir í upphafi Eiríks sögu rauða:
Þorsteinn rauður var eini sonur Ólafs og Auðar. Hann var í Suðureyjum með móður sinni eftir að faðir hans féll og giftist þar Þuríði dóttur Eyvindar austmanns, systur Helga magra. Hann herjaði á Skotland og varð vel ágengt, svo vel að hann gerðist konungur Skota, en þeir gerðu uppreisn gegn honum og felldu hann á Katanesi. Faðir Auðar var þá látinn og bjóst hún ekki við að fá neina uppreisn eða bætur fyrir son sinn. Nánustu ættmenn Auðar voru þá flestir fyrir vestan haf en um 886 fór Björn bróðir hennar til Íslands, litlu síðar Helgi bróðir hennar og svo Þórunn hyrna systir hennar og Helgi magri mágur hennar.
Auður lét að sögn Laxdælu gera knörr á laun úti í skógi en þegar skipið var fullbúið hélt hún af stað til Íslands með fríðu föruneyti, tengdadóttur sinni og börnum hennar, öðru frændliði og fólki; í Landnámu segir að á skipi hennar hafi verið tuttugu frjálsbornir karlmenn. „Þykjast menn varla dæmi til vita að einn kvenmaður hafi komist í brott úr þvílíkum ófriði með jafnmiklu fé og föruneyti. Má af því marka að hún var mikið afbragð annarra kvenna,“ segir í Laxdælu.
Þegar til Íslands kom braut Auður skip sitt á Víkarsskeiði við Ölfusá, en fólk bjargaðist. Hún hélt þá til Helga bróður síns á Kjalarnesi og hann bauð henni að vera um veturinn með helming liðs síns en það þótti henni ekki nógu stórmannlega boðið. Hún hélt þá vestur í Breiðafjörð til Bjarnar bróður síns og hann bauð henni að vera með allt sitt lið. Það þáði hún en um vorið hélt hún inn í botn fjarðarins og nam Dalalönd öll kringum Hvammsfjörð, frá Skraumudalsá að sunnan til Dögurðarár að norðan og valdi sér bústað í Hvammi. Hún gaf nokkrum skipverjum sínum, frjálsbornum og leysingjum, lönd í landnámi sínu.
Þegar Auður var orðin ellimóð hélt hún mikla veislu í Hvammi og gifti um leið Ólaf feilan, sonarson sinn, Álfdísi barreysku. Þar gaf hún Ólafi bústað sinn og eignir og öðrum vinum sínum góðar gjafir og réð þeim heilræði og sagði að veislan skyldi standa í þrjá daga og vera erfidrykkja sín. Hún dó svo og var grafin í flæðarmáli eins og hún hafði sjálf mælt fyrir, því að hún var skírð og vildi ekki liggja í óvígðri mold, en engin kirkja var á landinu og sjálfsagt enginn prestur. Eftir dauða hennar spilltist trú ættmenna hennar og þeir urðu heiðnir.
25. nóvember
25. nóvember er 329. dagur ársins (330. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 36 dagar eru eftir af árinu.
Ungversk matarmenning
thumb| házi húsleves - "Kjötsúpai" thumb| Hortobágyi palacsinta, bragðmikið pönnukaka með kálfakjöts fyllingu. thumb| Kjúklingapaprikash ( csirkepaprikás ) mallað í þykkri rjóma paprikusósu með heimagerðu pasta sem kallast nokedli. thumb| Gundel Palacsinta fyllt með hnetum og súkkulaðisósu. Ungversk matargerð er með djúpar rætur í Ungversku þjóðinni og aðal þjóðarbrot hennar, Magyars. Hefðbundnir ungverskir réttir eru aðarlega bygðir á kjötu, árstimabundnu grænmeti, ávöxtum, brauði, mjólkurafurðum og ostum.
Glenn Close
Clenn Close (fædd 19. mars 1947) er bandarísk leikkona. Hún hefur fimm sinnum verið tilnefnd til Óskarsverðlauna, tvisvar fyrir leik í aðalhlutverki, Fatal Attraction 1987 og Dangerous Liasions 1988, og þrisvar fyrir leik í aukahlutverki, The World According to Garp 1982, The Big Chill 1983 og The Natural 1984. Einnig er hún þekkt fyrir að hafa leikið Grimmhildi Grámann í kvikmyndunum 101 dalmatíuhundur og 102 dalmatíuhundar með Gerard Depardieu.
Ungversk matarmenning
Almennt um ungverska matargerð
Ungversk matargerð á rætur sínar að rekja úr Mið-Evrópu og örlítið frá Austur-Evrópu, til dæmis notkunin á valmú,, kefírs og kvarka. Paprika er mjög algeng Ungverski matargerð og er notað áberandi mikið í réttum. Í damigerðum ungverskur matur er mikið af mjólkurvörum, osti og kjöti, líkt og í nágrannalöndum Tékklands, Póllands og Slóvakíu. Kjúklingur, svínakjöt og nautakjöt eru algengt notað í Ungverskri matargerð. Aftur á móti er kalkúnn, önd, lambakjöt, fiskur og villibráð aðallega borðað við sérstök tækifæri. Ungverjaland er þekkt fyrir tiltölulega ódýr salamí og pylsur aðalega úr svínakjöti, en einnig alifuglum og nautakjöti.
Glenn Close
Hún hefur einnig leikið í fjölda söngleikja og sviðsleikrita. Í mars 2011 var hún ráðin til að leika aðalhlutverkið í fyrirhugaðri kvikmynd um feril skosku söngkonunnar Susan Boyle.
Ungversk matarmenning
Almennt um ungverska matargerð
Brauð er takin vera mikilvægasti þattur í mataræði Ungverja. brauð er borðað í allar máltíðir með aðalréttum. Einnig má nefna að fyrir fall kommúnisma árið 1990 var hvítt brauð grunnfæða þjóðarinnar.
Aðalréttir eru ýmist kjötmeti eða grænmetis, það er óalgent að hafa bæði. Oftast eru kartöflur sem meðlæti í ýmsum stílum, hrísgrjón eða gufusoðið grænmeti eru hinsvegar einnig vinsæl. Sumir réttir eru einnig með brauð og áleggi sem meðlæti sem talið aðalatriði með réttinum, til dæmis sýrða rjómann og brauðið með töltött káposzta 'fyllt hvítkál'.
Gúlas, sem oft er talinn vera hinn aðal ungverski réttur, en hann er hinsvegar ekki borðaður mjög oft í Ungverjalandi. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">] Aðrir frægir ungverskir kjöt réttir eru paprikás, það er þykkari kjöt kássa í þykkri rjómalagðri papriku sósu með lauki og sætu papríku kryddi. paprikás er yfirleitt borðið fram með galuska. Í sumum hafbundum réttum eru ávextir eins og plómur og apríkósur láttnar malla með kjöti. Ýmsar tegundir af núðlum, dumplings, kartöflum og hrísgrjónum eru oft bornar fram sem meðlæti. Ungverksar pylsur ( kolbász ) og vetrar salamí eru einnig mjög algengar í Ungverjalandi.
Annað sem einkenni ungverskrar matargerðar eru súpur, pottréttir, eftirréttir.
Tveir ungverkir réttir heilla sem eiga til að heilla ferða menn eru ýmisir grænmetis réttir sem kallast főzelék svo eru kaldar ávaxtar súpur, eins og köld súr kirsuberja súpa.
Í Ungverskri matargerð er notað við mikið úrval af ostum, algengat er túró ( kvarki ) og rjómaostar algengustu ungversku ostar eru Karaván, Pálpusztai, Emmentaler, Edam og Trappista.
Það er mikið um reykt svínakjör í Ungverski matargerð. Margir réttir fá sitt bragð frá reyktum innihaldsefnum. einngi er ekki óalgeng að borða reyktar pylsur, reykt hangikjöt og reyktur svínakjöt. Með Þessu fylgir yfirleitt brauð og ferskt grænmeti. Reykt kjöt eru kallaðir „kaldir réttir“ og aðallega borðaðir í morgunmat eða kvöldmat, en þeir stundum í boði sem forréttur á veitingastöðum.
Súrsað grænmeti er algengt í Ungverskri matargerð. til dæmis er hitað súrkáli, sýrðar paprikur og súrar gúrkur mjög algengar á matsmálum. Súrsað grænmeti er vanalega neytt á verutnar og áður fyrr var þetta nauðsinleg uppspreta af C-vítamíni sem var nauðsinlegt yfir vetrarmánuðina vinstri|thumb|180x180dp| Paprika thumb| Reykar pylsur ( Csabai kolbász )
thumb| Gúllas (gulyásleves). thumb| Fyllt hvítkál ( töltött káposzta ) borið fram með dilli, sýrðum rjóma og sonka (skinku). Töltött káposzta er oft einnig borin fram í tómatsósu með súrkáli og kolbász. hægri|thumb| Bogrács Bæði hefur Ungversk matargerð hefur hefur haft mikil áhrif á sögu Ungverja og öfugt. Hægt er að sjá mikilvægi búfjárs og flökkustíll ungverja, kemur fram í áberandi mikilvægis kjöti í ungverskum mat og í hefðbundnum kjötréttum sem eldaðir eru yfir eldinum eins og gúlas „gulyás“, pörkölt plokkfiskur og kryddaða sjómannasúpan sem kallast halászlé eru öll jafnan elduð yfir opnum eldi í potti (eða katli). Á 15. öld kynntu Matthias Corvinus konungur og Beatrice kona hans frá Napólí, undir áhrifum frá menningu endurreisnartímabilsins, ný hræaefni eins og sætan kastaníu og krydd eins og hvítlauk, engifer, saffran og múskat, laukur og notkun ávaxta í fyllingum eða eldað með kjöti. Sum af þessum kryddum eins og til dæmis engifer og saffran hinsvegar eru ekki notuð í ungverskri matargerð í dag. Á þeim tíma settust að saxar (þýskur þjóðflokkur), Armenar, Ítalir, Gyðingar, Pólverjar, Tékkar og Slóvakar að í Ungveralandi og settu sinn blæ á ungverskri matargerð. Ungversk matargerð varð undir áhrifum frá austurrískri matargerð undir austurríska-ungverska heimsveldinu ; réttir og má segja að aðferðir við matargerð hafa oft verið fengnar að láni frá austurrískri matargerð og öfugt. Sumarar kökur í Ungverjalandi sýna mjög sterk þýsk-austurrísk áhrif.. það er hægt að segja að nútíma ungversk matargerð er nýmyndun fornra úralískra íhluta í bland við vest vestur svalísk, Balkanskaga, austurríska og þýskalands.
Ungverskar máltíðir
thumb| Ungverskur hádegismatur byrjar með súpu. Þetta er kjötsúpa ( borjúhúsleves ). thumb| Vetrarsalami er búinn til úr svínakjöti og kryddi, reyktur hægt. Meðan á ferlinu stendur myndast sérstök göfug mold á yfirborðinu. Í Ungverjalandi er algengt að fólk borði stóran morgunmat. Ungverskur morgunverður er yfirleitt samloka með smjöri, osti eða mismunandi rjómaostum, túró osti eða körözött, áleggi líkt og skinku, lifrarpaté, beikon, salamí, pylsur eins og kabanos, bjórpylsa eða mismunandi ungverskar pylsur eða kolbász. Það er mikil hefði fyrir ferskurm tómötum og græni papríku, yfir vetrarmánuðina er einnig algengt að hafa lauk, radísur og agúrkur með morgunmatnum. Egg, steikt, spænt eða soðið geta einnig verið hluti af morgunmatnum.
Sumir réttir sem voru algengir áður fyrr, til dæmis nauta tunga, sviðarsultua og blóðmör eru nú aðeins tengt við sveitina.
Stilpon
Stilpon var forngrískur heimspekingur sem tilheyrði Megöruskólanum í heimspeki. Hann var samtímamaður Þeófrastosar og Kratesar.
Stilpon fylgdi hundingjum að málum í siðfræði. Hann hélt fram sjálfstjórn sem höfuðdygðinni. Cicero (De fato, 5) lýsir honum sem mikilmetnum manni.
Honum eru eignaðar um tuttugu samræður en ekkert er varðveitt af þeim.
Meðal fylgjenda hans voru Menedemos og Asklepíades, meginmálsvarar Eretríuskólans í heimspeki. Seneca (Bréf 9) ber vitni um náin tengls Stilpons og stóumanna.
Ungversk matarmenning
Ungverskar máltíðir
Hádegisverður er aðalmáltíð fyrir ungverja, hann getur jafnan verið nokkrir réttir, en nú til dags er hádegisverður yfirleitt bara einn réttur. Hádegisverður getur verið borinn farm með bæði heitum eða köldum forréttum til dæmis fisk, egg eða lifur, síðan er yfirleitt súpa. eftir súpunni fylgir aðalrétturinn. Aðalrétturinn er með kjöti, meðlæti og salati eða súrsuðu grænmeti,. . Í Ungverjalandi er algengt að bera fram pönnukökur sem aðalrétt eða sem eftirrétt en ekki sem morgunmat. yfirleitt fylgir salat með kjötréttum  Einfalt þunnt skorið agúrka eða tómatsalat í víngrjóti er dæmigert. Salöt eins og Salade Olivier eða kartöflusalat er úr soðnum kartöflum, grænmeti, harðsoðnum eggjum, sveppum, steiktu eða soðnu kjöti eða fiski, í víngerði, aspic eða majónesi. Þessi salat er borðað sem forréttur eða jafnvel sem aðalréttur.
thumb| Köld flaska af Unicum Ungverskt vín er talið vera frá rómverskum tíma og sú saga endurspeglar stöðu landsins milli Vestur-Slava og germönsku þjóðanna. Vinsælustu vínin kallast hvíta eftirréttarvínið sem heitir Tokaji Aszú  og rauðvínin frá Villány það er í suðurhluta Ungverjalands. Bull's Blood ( Egri Bikavér ) er einning mjög frækt vímn. Það er dökkt, þurkt rauðvín. Ungversk ávaxtavín eru einnig mjög algeng til dæmis rauðberjarvín það eru mild á bragðið.
Unicum er mjög frægt í ungverjalandi, það er oft drukkið eftir matinn og er talið bæði hjált með þykknuy og meltingu. Pálinka, er einnig mjög frægt, það er búið til úr ýmsum ávöxtum til dæmis plómum og perum.
Ragnar Péturson
Ragnar Péturson (fæddur 6. júlí 1979) starfar sem blaðamaður á DV. Áður hefur hann starfað sem ritstjóri Bleikt og Blátt og lausaleiksblaðamaður hjá hinum ýmsu tímaritum. Ragnar er liðtækur íþróttamaður og hefur lengst af staðið í handknattleiksmarkinu fyrir flesta flokka FH.
Fastefnisdrif
thumb|250px|Nútímafastefnisdrif eins og finnst bæði í [[fartölva|fartölvum og borðtölvum]]
Fastefnisdrif (e. solid-state drive, betur þekkt sem SSD-diskur) er geymslumiðill sem byggir á samrásum til að geyma gögn, í staðinn fyrir snúandi diska eins og notast í hörðum diskum og disklingum. Þar sem fastefnisdrif eru með neinum hreyfanlegum íhlutum eru þau fljótlegri, hljóðlátari og endingarbetri miðað við harða diska, sem eru miklu viðkvæmari. Hins vegar eru fastefnisdrif töluvert dýrari en harðar diskar og fást í smærri geymsuplássum.
Til eru svokölluð blendingsdrif sem eru í raun og veru harðir diskar með nokkrum föstum minnissamrásum, sem bjóða upp á kosti fastefnsdrifa á lægri verði og í stærri geymsuplássum.
Derog Gioura
Derog Gioura (fæddur 1931 í Ubenide-héraði, dáinn 25. september 2008) var stjórnmálamaður og fyrrverandi forseti Nárú. Þegar fyrirmaður hans, Bernard Dowiyogo, lést í starfi 10. mars 2003, var hann var hann valinn af þingheimi sem starfandi forseti. Í þingkosningunum 3. maí sama ár bauð hann sig fram til forseta á móti Ludwig Scotty og Kinza Clodumar.
29. maí fékk hann hjartaáfall og var sendur til Melbourne á sjúkrahús og sama dag var Ludwig Scotty valinn forseti. Þegar Gioura var orðinn heill heilsu fór hann aftur til Nárú og tók við starfi Kvenna- og fjölskylduráðherra. Þann 22. júní 2004 missti hann síðan starfið en hélt áfram sæti sínu sem þingmaður. Í október sama ár missti hann síðan þingsæti sitt og hefur ekki setið á þingi síðan.