cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andrea Ghez
Starfsferill
Árið 2004 var Ghez kjörin í bandarísku vísindaakademíuna. Hún hefur birst í fjölda kynninga og heimildarmynda, meðal annars í framleiðslu BBC, Discovery Channel og The History Channel, auk þess sem hún birtist árið 2006 í kynningu í sjónvarpsþáttunum Nova hjá PBS. Samtökin The My Hero Project, sem taka saman góðar fyrirmyndir hvarvetna úr heimi, kallaði Ghez „vísindahetju“. Árið 2019 var Ghez kjörin félagi í samtökunum American Physical Society (APS).
Sigurður Ólafsson
Rígólettó
Stefán og Else komu bæði frá útlöndum til þess að syngja við þetta tækifæri og þarf ekki að spyrja að frammistöðu þeirra. Aftur á móti kom Guðmundur Jónsson, sem söng sjálfan Rígólettó, verulega á óvart eins og lesa má í ritdómum. Þar segir m.a.: „En það sem vakti þó einna mesta forundran var frammistaða Guðmundar Jónssonar í hlutverki Rígólettós. Hún spáir miklu og góðu um frammistöðu hans sem óperusöngvara."
Gullna hliðið
Hið sígilda leikrit „Gullna hliðið" eftir Davíð Stefánsson við tónlist Dr. Páls Ísólfssonar var tvisvar sinnum fært upp í Þjóðleikhúsinu á þessum árum; fyrst árið 1951 og síðan aftur árið 1954. Í bæði skiptin lék Sigurður hið kunna hlutverk fiðlungsins. — Ég man það eitt frá þessu leikriti að ég söng Hrosshár í strengjum og Mín liljan fríð og var með fiðlu í höndunum og englahjörð í kringum mig, segir Sigurður.
Hann getur þess að Lárus Pálsson, sem jafnframt leikstýrði verkinu, hafi leikið sjálfan djöfulinn á eftirminnilegan hátt. Og víst muna þeir Ævar og Erling, synir Sigurðar, eftir djöflinum, sem birtist þeim óvænt í búningsherbergi Þjóðleikhússins þar sem þeir voru staddir sem litlir drengir að fylgjast með föður sínum. -Allt í einu birtist Lárus Pálsson í allri múnderingunni með horn og klaufir, vatt sér að pabba og sagði: „Siggi minn, áttu eld handa mér?" Við strákarnir vorum svo hræddir við djöfsa að við fórum að hágrenja, segir Ævar."
Andrea Ghez
Svartholið við miðju vetrarbrautarinnar
Fylgst hefur verið með sporbraut margra stjarnanna í kringum svartholið að hluta. Ein stjarnan, SO-2, hefur lokið sporöskjubraut sinni að fullu síðan rannsóknir hófust árið 1995. Taka mun nokkra áratugi í viðbót til að rannsaka sporbraut sumra hinna stjarnanna. Mælingar á þeim kunna að verða prófraun á almennu afstæðiskenninguna. Í október árið 2012 fann rannsóknarteymi Ghez við UCLA aðra stjörnu, S0-102, á sporbaug um miðju vetrarbrautarinnar. Með lögmáli Keplers hefur teymi hennar reiknað út frá sporbaugshreyfingunni að massi svartholsins nemi 4.1±0.6 milljón sólmössum. Þar sem miðja vetrarbrautarinnar (þar sem Sgr A* er staðsett) er hundrað sinnum nær okkur en M31 (þar sem nærsta þekkta svartholið, M31*, er staðsett), er Sgr A* nú það ofurmassasvarthol sem mest er vitað um.
Sigurður Ólafsson
Gullna hliðið
Á árunum 1950-1952 lék Sigurður hlutverk „Polichinells" í „Ímyndunarveikinni" og hlutverk þræls í „Tyrkja-Guddu". Þá lék hann hlutverk „Amiens" í „Sem yður þóknast" eftir Shakespeare.
Andrea Ghez
Svartholið við miðju vetrarbrautarinnar
Árið 2020 hlaut Ghez Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði ásamt Reinhard Genzel og Roger Penrose. Hún er fjórða konan sem hefur hlotið verðlaunin, á eftir Marie Curie, Mariu Goeppert-Mayer og Donnu Strickland.
Einkahagir
Ghez er gift Tom LaTourrette, sem er jarðfræðingur og rannsóknarvísindamaður við RAND-félagið. Þau eiga tvo syni. Ghez er ötul sundkona við félagið Masters Swim Club, sem hún sækir til að taka sér hlé frá vísindunum.
Sigurður Ólafsson
Leðurblakan
Óperettan „Leðurblakan,“ eftir austurríska valsakónginn Johann Strauss, var frumsýnd í Þjóðleikhúsinu á þjóðhátíðardaginn þann 17. júní árið 1952. Leikstjóri sýningarinnar var Simon Edwardsen en Dr. Urbancic stjórnaði tónlistarflutningi. Báðir höfðu þeir unnið við uppsetninguna á „Rígólettó" árið áður og voru því öllum hnútum kunnugir. Og víst voru stórstjörnur í helstu aðalhlutverkum; Guðrún Á. Símonar, sem lék Rósalindu, og Einar Kristjánsson sem lék Von Eisenstein.
Í leiklistargagnrýni í Morgunblaðinu þann 19. júní talar Sigurður Grímsson um að sýningin hafi verið öllum sem að henni stóðu til sóma og getur þess að hún sé verulegur viðburður í listalífi borgarinnar. Hann fer einnig lofsamlegum orðum um frammistöðu aðalleikaranna. Þar segir einnig: „Einar Kristjánsson hefur oft sungið hér opinberlega áður og nýtur hér mikilla vinsælda sem söngvari. Rödd hans er björt og tær, allmikil og hann beitir henni af kunnáttu og smekkvísi. Leikur Einars er léttur og lifandi og ber það með sér að hann er þaulvanur leiksviðinu. Guðrún Á. Símonar fer með annað aðalhlutverk óperettunnar, hlutverk Rósalindu, konu von Eisensteins. Er þetta fyrsta hlutverk ungfrúarinnar á leiksviði og ber leikur hennar þess nokkur merki. En rödd hennar er glæsileg, björt og örugg en þó ef til vill nokkuð hörð á köflum. Hámarki sínu náði hinn ágæti söngur hennar er hún söng „Czardansinn" í öðrum þætti."
Sigurður segist sjálfur hafa haft lítið hlutverk með höndum; hlutverk Frank fangelsisstjóra. -Ég man að mér þótti ákaflega gaman að taka þátt í svo glæsilegri og viðamikilli skrautsýningu sem „Leðurblakan" var, segir hann. Hlutverk Frank fangelsisstjóra var ekki stórt en samt var ég oft og tíðum á sviðinu."
Hljómplötur og kabarettar
Sjötti áratugurinn var áratugur kabaretta og revíusýninga auk þess sem íslensk hljómplötuútgáfa var í miklum blóma. Sigurður Ólafsson átti sinn þátt í þessu ævintýri því á þessum árum söng hann með íslenskum danshljómsveitum, m.a. í Þórskaffi, Gúttó, og Breiðfirðingabúð, lék og söng í kabarettsýningum í Sjálfstæðishúsinu og á vegum Íslenzkra tóna í Austurbæjarbíói. Setti upp skemmtidagskrá ásamt félögum sínum, sem þeir fóru með um landið þvert og endilangt, tók þátt í danslagakeppnum og söng inn á fjölmargar hljómplötur.
Fyrsta hljóðritunin
Fyrsta hljóðritunin með söng Sigurðar mun vera lagið Silfrað hár sem hann söng inn á lakkplötu ásamt karlakórnum Stefni hjá Útvarpinu árið 1941. Þetta lag var síðar gefið út á safndiskinum „Þín minning lifir“ sem Sena gaf út 2003.
Litli vin
Hljómplötufyrirtækið Íslenzkir tónar sem Tage Ammendrup rak gaf út flestar hljómplöturnar með söng Sigurðar Ólafssonar. Fyrsta hljómplata Sigurðar var hljóðrituð í upptökusal Ríkisútvarpsins í gamla Landsímahúsinu við Austurvöll árið 1952 við undirleik hljómsveitar Bjarna Böðvarssonar. Á henni eru lögin Litli vin, sem er erlent lag en Freysteinn Gunnarsson gerði textann, og Hvar varstu í nótt?, erlent lag sem Jón Sigurðsson gerði texta við.
Sjómannavalsinn
Ári síðar gáfu Íslenzkir tónar síðan út plötu, sem geymir eitt allra vinsælasta lag Sigurðar fyrr og síðar, Sjómannavalsinn, eftir Svavar Benediktsson við texta Kristjáns frá Djúpalæk en þetta lag náði fyrsta sætinu í danslagakeppni SKT.
Um upptökurnar segir Sigurður: "Á þessum tíma voru allar hljómplötur hljóðritaðar í upptökusal Ríkisútvarpsins í gamla Landsímahúsinu við Austurvöll. Þá fór upptakan þannig fram að við fluttum lagið frá upphafi til enda — rétt eins og við gerðum á dansleikjum. Ef eitthvað bar út af urðum við einfaldlega að byrja upp á nýtt."
Það er svo margt
Sigurður söng einnig fyrstur söngvara hið rómaða lag; Það er svo margt að minnast á eftir Inga T. Lárusson við texta Einars Sæmundsen. Á sömu hljómplötu er einnig að finna lag Sigvalda Kaldalóns, Fjallið eina við ljóð Grétars Ó. Fells. Bæði þessi lög náðu ótrúlegum vinsældum og eru enn spiluð í Ríkisútvarpinu. Sjálfur segist Sigurður vera nokkuð sáttur við frammistöðu sína í laginu „Það er svo margt" og segir það vera eitt af sínum uppáhaldslögum.
— Það var vinur minn og félagi úr hestamennskunni Einar Sæmundsen sem orti ljóðið við þetta lag og líklega þykir mér vænna um það fyrir vikið. Einar var sérstaklega elskulegur maður og góður vinur minn og er þetta ljóð hans tileinkað minningum hans frá æskustöðvunum austur á Fjörðum. Reyndar var Ingi T. einnig Austfirðingur og þarna lögðu þeir tveir saman krafta sína og útkoman varð þetta fallega lag.
Blikandi haf
Næstu árin komu út fleiri plötur Íslenzkra tóna með söng Sigurðar en alls urðu lögin, sem hann söng inn á hljómplötur fyrir íslenska tóna, tuttugu og fimm að tölu. Þar á meðal má nefna Blikandi haf eftir Tólfta september (Freymóð Jóhannsson) en í því lagi sungu þau Sigurður Ólafsson og Sigurveig Hjaltested saman. Þess má geta að þetta lag vann til fyrstu verðlauna í danslagakeppni SKT, sem haldin var árlega í Góðtemplarahúsinu á þessum árum.
Halló
Árið 1960 sungu þau Sigurður og Hulda Emilsdóttir saman tvö lög við texta eftir Tólfta september inn á hljómplötu sem gefin var út af Tónabandinu, útgáfu Freymóðs Jóhannssonar. Þar er að finna hið kunna lag Halló en á bakhlið plötunnar er lag sem heitir Bergmál hins liðna.
Á plötuumslagi má lesa eftirfarandi ummæli um söngvarana: „Hulda Emilsdóttir hefur vakið bráðvaxandi athygli með sérlega smekklegum söng sínum í útvarpi og á skemmtistöðum í Reykjavík hin síðari ár. Veitið þessari ungu listakonu athygli. Sigurður Ólafsson er meðal kunnustu og vinsælustu núlifandi söngvara íslenskra. Tónabandinu er þannig mikil ánægja að geta gefið hlustendum kost á hinum ágæta söng hans með Huldu Emilsdóttur á þessari hljómplötu."
Við eigum samleið
Síðasta platan, sem Íslenzkir tónar gáfu út með söng Sigurðar, kom út árið 1955. Þar nýtur Sigurður aðstoðar ekki ómerkari söngkonu en Maríu Markan og syngja þau m.a. saman á þeirri plötu lag Sigfúsar Halldórssonar Við eigum samleið við texta Tómasar Guðmundssonar. María Markan var þá nýkomin heim eftir mikla velgengni sem óperusöngkona á erlendri grund og söng þarna í fyrsta sinn, og líklega það eina, dægurlag inn á hljómplötu.
Feðgin syngja saman
thumb|left|220px|Feðginin Þuríður Sigurðardóttir og Sigurður Ólafsson 1971 Svavar Gests útgefandi SG hljómplatna hitti kunningja sinn Sigurð Ólafsson á förnum vegi:
-Snemma á árinu 1971 hitti ég Sigurð á götu og datt þá í hug að spyrja hann hvort hann vildi ekki syngja inn á plötu — enda var þá langt um liðið síðan síðasta plata hans kom út, segir Svavar.
Sigurður aftók það með öllu og bar við æfingaleysi og aldri. Eftir miklar fortölur féllst hann á þetta en þó með því skilyrði að Þuríður Sigurðardóttir, dóttir hans, aðstoði hann í nokkrum lögum.
Sex mánuðum síðar kom platan út. Sem fyrr fylgdi Svavar Gests plötunni úr hlaði með stuttum texta á albúmi þar sem hann segir m.a.: „Lögin eru flestöll frá þeim tíma þegar Sigurður var upp á sitt besta en þó hefur hann ekki sungið neitt þessara laga inn á plötu fyrr. Sum hafa alls ekki komið út á plötu áður eins og Rökkvar í runnum eftir Jónatan, bróður hans, (við texta Oddfríðar Sæmundsdóttur, frænku hans), Nóttin og þú eftir Steingrím Sigfússon, Árin líða eftir Matthías Á. Mathiesen, Kveðja förumannsins eftir Gunnar Ingólfsson (frænda Sigurðar) og Í Reykjavík eftir Hjördísi Pétursdóttur. Eina erlenda lagið á plötunni er Hvar sem liggja mín spor, lag sem Sigurður söng á skemmtunum um árabil og heldur mikið upp á."
— "Ég var svolítið taugaóstyrkur þegar við Þura vorum að syngja þessi lög í hljóðveri, segir Sigurður. Hér áður fyrr, þegar ég söng inn á plötur, var söngur og hljóðfæraleikur hljóðritað saman en þarna varð ég að syngja með undirleikinn hljómandi í heyrnartækjum — beint í eyrun. En þetta gekk þó allt saman á endanum og mér er sagt að þessi plata hafi bara selst nokkuð vel. — Mér þótti ákaflega vænt um að fá að syngja með pabba á þessari plötu, segir Þuríður. Þetta var nokkurs konar „come-back" hjá gamla manninum og hann stóð sig eins og hetja. Ekki sakaði heldur að platan seldist vel og var og er enn mikið spiluð í útvarpinu."
Kyrrahafsþorskur
Kyrrahafsþorskur (fræðiheiti: Gadus macrocephalus) er bolfiskur af þorskaætt. Hann lifir við botn landgrunnsins í Norður-Kyrrahafi, frá Gulahafi að Beringssundi, við Aleuteyjar og suður alveg niður til Los Angeles. Fiskurinn getur orðið allt að metri að lengd og finnst mest í torfum. Fiskurinn er mikilvægur fiskur til sölu á neytendamarkað. Kyrrahafsþorskurinn er einnig þekktur undir nafninu gráþorskur.
Sigurður Ólafsson
Hestamaðurinn
thumb|left|220px|Verðlaunaafhending á Hólum 1966. Til vinstri; Ingólfur Jónsson þáverandi landbúnaðarráðherra sem afhenti verðlaunin, svo Snúlla með Gulu-Glettu, þá Sigurður með Glettu og loks Björn Jónsson bóndi með Hroll.
Kyrrahafsþorskur
Lýsing
Kyrrahafsþorskurinn er líkur atlantshafsþorski í útliti, straumlínulaga og kjaftstór. Hann er með þrjá aðgreinda bakugga, tvo eyrugga og greinilega rák sem gengur í gegnum búkinn. Líkt og atlantshafsþorskurinn hefur fiskurinn auðkennandi skeggþráð á höku sem hann notar til að leita að fæðu á sjávarbotni.
Sigurður Ólafsson
Hestamaðurinn
Viðtal í dagblaðinu Vísi á Hellu 1976.
Kyrrahafsþorskur
Líffræði
Kyrrahafsþorskurinn lifir í um 20 ár. Þeir stækka hratt og dæmi eru til um fiska sem hafa orðið allt að 180 cm að lengd þó það sé afar sjaldgæft. Meðal þorskurinn verður um hálfur metri að lengd og u.þ.b. 2-6 kg. Kvenkyns fiskar verða kynþroska og tilbúnir að fjölga sér 4-5 ára gamlir. Kyrrahafsþorskurinn hrygnir frá janúar fram í maí eftir hafsvæðum og gerir það á 100-250 metra dýpi nálægt botni. Kyrrahafsþorskurinn er frjósamur fiskur og hrygnir yfir milljón eggja í einu. Eggin límast á botninn og klak tekur um það bil mánuð. Fæða kyrrahafsþorskins samanstendur af muskum, ormum, kröbbum, rækjum og smáfiskum.
Sigurður Ólafsson
Hestamaðurinn
„Ég hef tekið þátt í öllum landsmótum sem haldin hafa verið og öllum fjórðungsmótum nema í einu", sagði Sigurður Ólafsson hinn góðkunni hestamaður og söngvari þegar við hittum hann ásamt konu hans Ingu Einarsdóttur (Snúllu) á Fjórðungsmótinu á Hellu. Sigurður var þá mættur rétt einu sinni á hestamót. ,,Ég er ekki með neina hesta í keppninni að þessu sinni, en Erlingur sonur okkar er með hesta", sagði Sigurður.
Kyrrahafsþorskur
Veiðar
Kyrrahafsþorskurinn er mikilvæg markaðsafurð rétt eins og frændfiskur hans í Atlantshafinu. Þorskurinn er einn stærsti og mikilvægasti hluti sjávarútvegs í Bandaríkjunum. Langstærsti hluti veiða fer fram í Alaska. Veiðum er markvisst stjórnað með leyfum, kvóta, veiðarfæratakmörkun, veiðitímabilum og fleiri aðferðum. Stofn Kyrrahafsstofnsins er undir ströngu eftirliti af tveimur stofnunum, önnur stofnun sér um Beringshaf/Aleuteyjar stofninn og önnur stofnun sér um Alaska stofninn. Kyrrahafsþorskurinn er veiddur í línu, troll, gildrur og á handfæri.
Sigurður Ólafsson
Hestamaðurinn
Sigurður er líklega þekktastur allra skeiðhrosseigenda og hafa hestar hans getið sér orðstí fyrir skeiðið. Þekktastur allra skeiðhrossa er líklega Gletta, sem lengi átti Íslandsmet.
„Ég sýndi hana síðast 29 vetra, þá fór hún sýningarsprett á móti syni sinum Hrolli og stakk hann hreinlega af. Hún keppti hins vegar ekki í skeiði og var Hrollur sigurvegari í því. Hrollur hætti að keppa þegar hann var orðinn tuttugu vetra. Hann byrjaði hins vegar níu vetra og sigraði allan sinn feril. Það var ánægjulegt að hann var með betri tíma þegar hann hætti en þegar hann hóf sinn skeiðferil".
Hvað gerir hross að góðu skeiðhrossi?
Kyrrahafsþorskur
Veiðar
Helstu markaðir kyrrahafsþorsksins eru vesturströnd Bandaríkjanna og Alaska enda sjá þau fyrir um 70% af veiðum hans. Þá veiðir Rússland hann til eigin nota og Kína er einnig vinsæll markaður fisksins þar sem hann er oft seldur tví-frystur.
Sigurður Ólafsson
Hestamaðurinn
„Fyrst og fremst er það eðlið. En auk meðfæddra hæfileika bætast við þjálfun og meðferð. En við skulum minnast þess að gæðingur er ekki neinn hestur nema hann hafi allan gang. Einhliða vakur hestur er ekki skemmtilegur. — Mér finnst það athugavert við þær miklu framfarir sem orðið hafa í hestamennskunni að tímavörslu og dómgæslu og þess háttar miðar niður á við. Áður var ræst með bjöllu og dómari var löggiltur frá ÍSÍ en nú er hins vegar ræst með flaggi. Það þyrfti að vinna að ötulli kennslu í tímatöku. Dálæti á ljósum hestum Þau Sigurður og Inga hafa verið þekkt að því að eiga mikið úrval skeiðhrossa en einnig fyrir að hestar þeirra hafa verið Ijósleitir. ,,Mér hefur alltaf þótt gaman að sjá þessa ljósu hesta", segir Inga. ,,Áður og fyrr voru alltaf fáir Ijósir hestar en það er ánægjulegt að vita til þess að þeim virðist fara fjölgandi.
Um hestamennsku sem tómstundagaman segja þau Sigurður og Inga. „Það er dýrðlegt að vera úti í fallegu umhverfi og bílarnir hvergi nærri. Það er ekki hægt að komast í betra samband við náttúruna en að ríða út einn eða við annan mann.“
Kyrrahafsþorskur
Veiðar
Kyrrahafsþorskurinn er bæði seldur ferskur og frystur. Sá hluti þorsksins sem veiddur er í Alaska, sem er rúm 50% af heildarafla, er nær allur frystur. Kyrrahafsþorskurinn rétt eins og atlantshafsþorskurinn er gríðarlega vinsæll til matargerðar í Bandaríkjunum og til að mynda var kyrrahafsþorskurinn notaður í geysivinsælan fiskborgara hjá skyndibitakeðjunni Wendy's í Bandaríkjunum.
Sigurður Ólafsson
Fjölskyldan
thumb|left|220px|Fjölskyldan 1978. Frá vinstri; Ævar, Þuríður, Sigurður, Erling, Snúlla, Ólafur, Valgerður og Gunnþór. Sigurður kvæntist 3. desember 1938 Ingu Valfríði Einarsdóttur, f. 10. nóvember 1918, sjúkraliða sem kölluð er Snúlla. Þau hjónin reistu sér myndarbú í Laugarnesi þar sem þau bjuggu næstu 30 árin ásamt hvítu fákunum og börnunum sex, þeim Valgerði, f. 1937, meinatækni; Erling, f. 1942, tamningamanni og reiðkennara;  Ævari, f. 1944, bílamálara; Þuríði, f. 1949, söngkonu og málara; Ólafi, f. 1950, trésmið og Gunnþóri, leikmunaverði og pönkara  f. 1960. Dóttir Sigurðar frá því fyrir hjónaband er Elsa, húsmóðir í Reykjavík.
Kyrrahafsþorskur
Veiðar
Kyrrahafsþorskurinn er einn allra vinsælasti sportveiðifiskur í sjó við Alaska.
Sigurður Ólafsson
Litið yfir sviðið
-Margir vildu nota mann, það er rétt, segir Sigurður. En fæstir vildu ráða mann eins og mig í fasta vinnu. Það var því ekki um annað að ræða en taka því sem bauðst — hvort sem það hét dægurlagasöngur eða annars konar söngur. Það kom því oft fyrir að ég væri þátttakandi í mörgum verkefnum í einu og varð ég að sæta lagi að komast yfir allt saman, segir hann að lokum.
Útgáfuröðin IM 1-120
78-snúninga plötur.
Kyrrahafsþorskur
Samanburður atlantshafsþorsks og kyrrahafsþorsks
Þangað til upp úr 1980 var allur þorskur einfaldlega kallaður þorskur eða Gadus morhua sem er tvínefni atlantshafsþorsksins. En um miðjan áttunda áratuginn fóru veiðar á Kyrrhafsþorskinum að aukast mikið og flök hans voru einnig markaðssett sem „þorskur“. Þá fóru deilur um nafnið að hefjast því þó að fyrir mest leiti eru fiskarnir líkir eru þó lykil munir í flökunum. Bragðið er talið svipað en þó er atlantshafsþorskurinn talinn vægt sætur á meðan kyrrahafsþorskurinn hefur mildara og saltara bragð. Það er í áferðinni sem lykil munurinn liggur en þar er flaki kyrrahafsþorsksins lýst sem trénuðu, seigu og vatnsmiklu. Flök kyrrahafsþorsksins eru ekki eins safarík og meyr og flök atlantshafsþorsksins. Þetta gerir atlantshafsþorskinn lystugri en kyrrahafsþorskinn og afurðir kyrrahafsþorsksins eru ódýrari en sömu afurðir atlantshafsþorsksins.
Sigurður Ólafsson
Útgáfuröðin EXP-IM 1-122
45-snúninga plötur.
Útgáfuröðin LP-IT
33-snúninga plötur.
Tónabandið
45-snúninga
Arthur C. Clarke
Arthur Charles Clarke (fæddur 16. desember 1917 í Minehead á Englandi, látinn 19. mars 2008 í Colombo á Srí Lanka) var breskur rithöfundur og uppfinningamaður. Hann er þekktastur fyrir að hafa skrifað bókina 2001: A space oddyssey árið 1968.
Á hlaupum með Línu Langsokk
Á hlaupum með Línu Langsokk er sænsk barnamynd frá árinu 1970.
Þjóðrekur 1.
250px|thumb|Málverk af Þjóðreki 1. eftir [[Félix Costello, 1635]]
Þjóðrekur 1. (gotneska: Þiundarīks) var konungur vestgota frá 418 til 451. Hann er frægur fyrir þátt sinn í stöðva Atla Húnakonung í orrustunni við Chalons, þar sem hann var drepinn.
Frumfylki
Frumfylki er, í stærðfræði, fylki sem gera má að einingarfylki með einni línuaðgerð. Frumfylki eru notuð í ýmsum útreikningum, til dæmis í LU-þáttun.
The Glee Project
The Glee Project er bandarískur raunveruleikaþáttur sem sýndur er á sjónvarpsstöðinni Oxygen. Þættirnir eru áheyrnarprufur fyrir eitt sjö þátta gestahlutverk á Glee. Þættirnir áttu upprunalega að hefja sýningu seint í maí 2011 en voru seinkaðir um mánuð og hófu sýningu þann 12. júní 2011. Framleiðendur Glee, Ryan Murphy og Dante Di Loreto, eru einnig framleiðendur þessa þátta, og forstjóri leikaravals á Glee, Robert Ulrich, valdi þáttakendurna.
Ferli
Tónlistarmyndband Þáttakendur búa svo til tónlistarmyndband með einhverju lagi sem flutt hefur verið á Glee. Í undirbúningi fyrir myndbandið þá eru þáttakendur sendir í hljóðver þar sem söngkennarinn Nikki Anders hjálpar þeim. Þau læra svo danssporin sín með Zach Woodlee eða Brook Lipton og fylgist Robert Ulrich strangt með öllu ferlinu.
Síðasta séns flutningar Eftir að myndbandinu er lokið velja Robert Ulrich og Zach Woodlee þá þrjá keppendur sem stóðu sig verst í vikunni og er hverjum keppanda úthlutað lag sem þeir þurfa að flytja fyrir Ryan Murphy og mun hann ákveða, með hjálp frá Ulrich og Woodlee, hvaða keppandi verður sendur heim. Eftir flutning fara þáttakendur aftur inn í húsið þeirra og bíða þess að listinn sem segir hvaða keppandi hefur verið sendur heim er birtur. Sá keppandi sem er sendur heim fær svo að syngja lag Avril Lavignes Keep Holding On í lok þáttsins.
Hoya gracilipes
Hoya gracilipes er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Guíneu.
Nikulás Friðriksson
Sigurður Nikulás Friðriksson (f. 1890 á Litlu-Hólum í Mýrdal V-Skaptafelssýslu, d. 6. júní 1949). Nam rafvirkjun hjá Halldóri Guðmundssyni í Vestmannaeyjum. Starfsmaður Rafmagnsveitu Reykjavíkur frá 1922 sem fyrsti íslenski rafmagnseftirlitsmaðurinn og vann þar til æviloka.
Hafði mikil áhrif á mótun starfssviðs rafvirkjastéttarinnar og talinn einn af frumkvöðlum rafiðnaðargeirans á Íslandi. Var einn helsti frumkvöðull að stofnun raftækjaframleiðslufyrirtækisins Rafha. Var formaður Starfsmannafélags Reykjavíkurborgar í mörg ár og í stjórn BSRB. Einn stofnenda Sálarrannsóknarfélags Íslands 1918 og smíðaði meðal annars útvarpsstöð og gerði tilraunir með að senda út fundi félagsins.
Toskana
thumb|right|Fáni Toskana. Toskana (ít: Toscana) er stórt hérað (eða land) á Mið-Ítalíu með landamæri að Lígúríu í norðvestri, Emilía-Rómanja í norðri, Úmbríu og Marke í austri og Latíum í suðri, og strönd að Lígúríuhafi og Tyrrenahafi. Héraðið nær einnig yfir toskanska eyjaklasann þar sem stærsta eyjan er Elba. Höfuðstaður héraðsins er borgin Flórens, en aðrar helstu borgir eru Písa, Livornó, Prató, Síena, Grossetó, Lucca og Arezzo. Íbúar héraðsins eru um þrjár og hálf milljón talsins.
Toskana er þekktast sem fæðingarstaður ítölsku endurreisnarinnar og ótrúlega listræna arfleifð í formi bygginga, höggmynda og málverka. Þekktasta listasafn héraðsins er Uffizi-safnið í Flórens.
Fljótið Arnó rennur frá uppsprettu í fjallinu Monte Falterona í Appennínafjöllunum eftir öllu héraðinu og gegnum borgirnar Flórens, Empólí og Písa.
Sýslur (province) í Toskana
300px|thumb|right|Kort sem sýnir sýslurnar í Toskana.
Áfram, Kristsmenn, krossmenn
Áfram, Kristsmenn, krossmenn er íslensk þýðing á enska sálminum „Onwards, Christian Soldiers“ eftir Sabine Baring-Gould. Þýðingin er eftir Friðrik Friðriksson.
Texti
Onward Christian soldiers, marching as to war, With the cross of Jesus going on before: Christ the royal Master, leads against the foe; Forward into battle, see his banners go
Onward Christian soldiers, marching as to war, With the cross of Jesus going on before.
Like a mightly army moves the church of God; Brothers, we are treading where the saints have trod; We are not divided, all one body we, One in hope and doctrine, one in charity.
Sveitarfélagið Nes
Sveitarfélagið var skilið frá Sveitarfélaginu Skála árið 1967. Sveitarfélagið er meðal þeirra smæstu að stærð, en er annað þéttasta sveitarfélag færeyja. 1. janúar 2011 voru 1.263 íbúar í sveitarfélaginu. Borgarstjóri sveitarfélagsins er Símun Johannessen.
Áfram, Kristsmenn, krossmenn
Texti
Crowns and thrones may perish, kingdoms rise and wane, But the Church of Jesus constant will remain; Gates of hell can never ’gainst that church prevail; We have Christ’s own promise, and that cannot fail.
Sveitarfélagið Nes
Heimild
Nes, Eysturoy
Áfram, Kristsmenn, krossmenn
Texti
(Eða:) Like a mighty army moves the church of God; Brothers, we are treading where the saints have trod. We are not divided, all one body we, One in hope and doctrine, one in charity.
Lína Langsokkur í Suðurhöfum
Lína Langsokkur í Suðurhöfum (s. Pippi Longstocking on the Seven Seas) er sænsk teiknimynd frá árinum 1970.
Áfram, Kristsmenn, krossmenn
Texti
Onward, then, ye people, join our happy throng, Blend with ours your voices in the triumph song; Glory, laud, and honor unto christ the King; This thro’ countless ages men and angels sing.
Áhersla
Áhersla sem lögð er á orðahluta heitir orðaáhersla. Í sumum málum er föst áhersla, það er að segja að áherslan fellur alltaf á sama atkvæði orðs, til dæmis á fyrsta eða næstsíðasta. Í öðrum málum er breytileg áhersla og ekki er hægt að spá á hvaða átkvæði áherslan fellur í ákveðnu orði. Stundum er hægt að greina á milli tveggja stiga áherslu: aðaláherslu, sem er táknuð með [ˈ], og aukuáherslu, sem er táknuð með [ˌ].
Sú áhersla sem lögð er á fjölda orða eða frasa heitir setningaáhersla. Ásamt hrynjanda og ítónun skipar áhersla hljómfall. Innan setningaáherslu er líka talað um andstæðuáherslu, það þegar áhersla er lögð á atkvæði eða orð til að undirstrika andstæðu við eitthvað annað sem hefur verið nefnt.
Dvergpokarottur
Dvergpokarottur (fræðiheiti: Marmosa) eru ættkvísl pokarotta.
Millard Fillmore
Millard Fillmore (f. 7. janúar 1800, d. 8. mars 1874) var 13. forseti Bandaríkjanna, milli 1850 og 1853. Sem varaforseti tók Millard við forsetaembættinu af Zachary Taylor við andlát hans og var því ekki kosinn til starfans.
Æska
Millard var fæddist Nathaniel og Phoebe Millard Fillmore í bjálkakofa og var annað barn þeirra af níu. Faðir hans var fátækur bóndi sem bjó skammt frá New York og hann Millard fór í læri hjá vefnaðarmanni. Millard þjónaði í varðsveitinni í New York og lærði þar í New Hope-skólanum. Þá kynntist hann Abigail Powers, þau giftu sig 26. febrúar 1826. Þau eignuðust tvö börn, Millard Powers Fillmore and Mary Abigail Fillmore.
Millard keypti sig út úr læri hjá vefnaðarmanninum og fluttist til Buffalo í New York og hélt áfram námi sínu. Hann fékk lögmannsréttindi árið 1823 lögmannsembætti hjá héraðsdómaranum. Millard gekk til liðs við andfrímúrara smáflokk.
Tupac Shakur
Tupac Amaru Shakur (fæddur 16. júní 1971, dáinn 13. september 1996), einnig þekktur sem 2Pac, Pac og Makaveli, var bandarískur rappari.
Grænlandsþorskur
Grænlandsþorskur (fræðiheiti: Gadus ogac) er þorsktegund sem finnst í Norðvestur-Atlantshafi, við vesturströnd Grænlands og Lawrenceflóa. Kjötið er eilítið seigara en á Atlantshafsþorski og því ekki eins eftirsótt.
Tupac Shakur
Ævisaga
Tupac fæddist í Brooklyn, New York 16. júní 1971 og hlaut nafnið Lesane Parish Crooks, sem var síðar breytt í Tupac Amaru Shakur. Móðir hans, Afeni Shakur var meðlimur í Svörtu hlébörðunum og hafði verið handtekin fyrir að skipuleggja sprengjuárásir. Hún átti yfir höfði sér allt að 300 ára fangelsisdóm en var sýknuð aðeins mánuði fyrir fæðingu Tupac.
Tupac ólst upp í mikilli fátækt í fátækrahverfum New York. Hann þurfti, ásamt móður sinni og systur sinni, Sekyiwa, að flakka mikið á milli fátækrahverfa og hæla fyrir heimilislausa og átti því fáa vini. Hann tók þá til við að semja ljóð og halda dagbækur til að hafa ofan af fyrir sér.
Tólf ára að aldri gekk Tupac í leiklistarhóp í Harlem og tók að sér hlutverk Travis í leikritinu A Raisin in the Sun.
Fimmtán ára gamall flutti hann ásamt fjölskyldu sinni til Baltimore, þar sem hann gekk í leiklistarskóla. Kennarar hans minnast hans sem góðs nemanda sem hafði brennandi áhuga á ljóðlist og austrænum trúarbrögðum og sökkti sér jafnvel í alfræðiorðabækur. Strax á þessum aldri talaði Tupac líka berorða um jafnrétti kynþátta.
Í Baltimore hóf Tupac einnig að semja og flytja rapptónlist undir nafninu MC New York.
Tveimur árum síðar fluttu Tupac og fjölskylda til Kaliforníu og það var þá sem Tupac komst í slæman félagsskap. Hann fór að selja fíkniefni og komst í alls kyns vandræði en á sama tíma eignaðist hann félaga sem vöktu áhuga hans á rappi. Hann stofnaði rapphljómsveitina Strictly Dope, ásamt Ray Luv og DJ Dize (upptökur þeirra voru síðar gefnar út sem The Lost Tapes árið 2001). Skömmu síðar gekk hann í aðra rapphljómsveit, Digital Underground, og með þeim kom hann fram á hljómplötu í fyrsta sinn.
Árið 1991 fékk Tupac tækifæri til að leika í kvikmynd þegar honum var boðið hlutverk í Juice. Hann hlaut góða dóma fyrir leik sinn í myndinni.
Í nóvember 1991 gaf Tupac svo út sína fyrstu sólóplötu, 2Pacalypse Now og náði strax vinsældum, þó ekki eins miklum og Tupac hafði vonast til, þar sem lög hans komust ekki í efsta sæti á vinsældarlistum. Platan var harðlega gagnrýnd af sumum og var sögð hvetja til ofbeldis.
Tupac gaf út aðra plötu sína, Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z., í febrúar 1993. Á plötunni naut hann hjálpar Shock G við útfærslu laga, þar sem það var ekki hin sterka hlið Tupac. Platan náði mun meiri vinsældum en sú fyrsta, seldist í milljónum eintaka og tvö lög af henni komust í efsta sæti á vinsældarlistum.
Á sama tíma komst Tupac í kast við lögin í auknum mæli. Í október 1991 var hann stöðvaður af tveimur lögregluþjónum fyrir að fara ólöglega yfir götu. Eftir að hann sagði þeim að fara til fjandans réðust þeir á hann og börðu hann illa. Tupac fór í mál við ríkið og fékk 42.000 dollara í skaðabætur. Tveimur árum síðar kom hann að tveimur lögregluþjónum sem voru að áreita blökkumann og lenti í slagsmálum við þá og skaut þá og særði. Síðar kom þó í ljós að lögregluþjónarnir voru undir áhrifum og með skotvopn sem hafði verið stolið úr sönnunargagnageymslu á sér, og því voru kærur gegn Tupac lagðar niður.
Árið 1994 stofnaði Tupac rapphljómsveitina Thug Life, sem gaf út plötuna Thug Life: Thug Life Vol. 1 við litla athygli.
Í desember sama ár var Tupac kærður fyrir kynferðisbrot og í ársbyrjun 1995 var hann dæmdur í fjögurra ára fangelsi, þrátt fyrir skort á sönnunargögnum og að neita allri sök.
Millard Fillmore
Æska
Á þessum tíma árið 1828 voru margir frímúrarar við völd á þingi, og Andrew Jackson þáverandi forseti var frímúrari. Þegar maður að nafni William Morgan sem hafði sagt sig úr frímúrara reglunni og hafði hótað að ljóstra upp ýmiskonar leyndarmálum fannst látinn urðu fjölmargar samsæriskenningar til. Millard var boðið að bjóða sig fram fyrir hönd þeirra sem voru á móti ítökum frímúrara.
Grænlandsjökull
thumb|300 px|right|Útlínukort af Grænlandi sem sýnir þykkt jökulsins. Grænlandsjökull er íshella sem þekur um 80% af yfirborði Grænlands. Jökullinn er um 2,400 km að lengd frá norðri til suðurs og er breiðastur 1,100 km á breiddargráðu 77° N. Lesa má sögu loftslags hundruð þúsunda ára með kjarnaborunum í Grænlandsjökli.
Arvid Lindman
thumb|200px|Arvid Lindman Salomon Arvid Achates Lindman (19. september 1862 – 9. desember 1936) var sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar. Lindman var foringi í sænska sjóhernum og umfangsmikill iðnrekandi. Lindman var tvívegis forsætisráðherra Svíþjóðar, fyrst frá 1906 til 1911 og síðan frá 1928 til 1930. Hann sat á þingi frá 1905 til 1935.
Millard Fillmore
Æska
Millard komst inn á þing ekki einu sinni þrítugur og stuttu síðar sameinaðist flokkur hans við Whigs flokkin. Whigsflokkurinn varð til þegar fjölmargir smáflokkar sameinuðust til að berjast gegn einræðistilburðum Jacksons.
Arvid Lindman
Lindman var leiðtogi Almenna þingmannaflokksins (s. Allmänna valmannaförbundet) frá 1912 til 1935, og frá 1913 til 1935 var hann formaður Bænda- og borgaraflokksins (s. Lantmanna- och borgarepartiet), sem starfaði innan fyrrnefnds félags. Bænda- og borgaraflokkurinn var hógvær íhaldsflokkur sem starfaði sem þingflokkur í efri deild þingsins á árunum 1912 til 1934. Flokkurinn var stofnaður árið 1912 með samruna Þjóðlega framfaraflokksins (s. Nationella framstegspartiet) og Bændaflokksins (s. Lantmannapartiet). Árið 1935 sameinaðist flokkurinn Þjóðarflokknum (s. Nationella partiet), sem starfaði einnig sem þingflokkur, en í neðri deild þingsins. Sameinaður flokkur fékk nafnið Þingflokkur hægrimanna, (s. Högerns riksdagsgrupp). Síðan 1969 hefur flokkurinn borið nafnið Moderata samlingspartiets riksdagsgrupp, eða einfaldlega Moderatarna. Á Íslensku er sá flokkur er yfirleitt nefndur Hægriflokkurinn.
Millard Fillmore
Æska
Ferill Millards innan Whigs gekk vel og árið 1848 varð hann varaforsetaefni Zachary Taylors og loks árið 1850, varð hann öllum að óvörum forseti BNA. Það þykir nú nokkuð gott fyrir strák sem byrjaði feril sinn í barnaþrælkun.
Mikilvægir atburðir í stjórnartíð Millards Filmore
Á tímum hans opnaði bandaríski sjóherinn fyrir verslun við Japan. Einnig varð Hawaii hluti af Bandaríkjunum en þó ekki fylki strax. Árið 1848 hófst gullæðið og Millard sem var forseti 1850-53 var forseti á þeim tíma sem Kalifornía byggðist og járnbrautir voru reistar til að tengja landið.
Á meðan allt þetta gerðist tók að harðna í átökum milli þeirra sem vildu afnema þrælahald og þeirra sem ekki vildu gera það. Flokkur Vigga reyndi að vera hlutlaus, Demókratar studdu þrælahald og voru þar með komnir með meirihluta atkvæða frá suðurríkjunum. Viggarnir sáu fram á að pólitískur stuðningur við þá fór þverrandi. Þeir gengu því til liðs við annan flokk sem var kallaður hinu skrýtna nafni The Know nothing party. Sá flokkur barðist gegn fleiri innflytjendum til BNA.
Millard var ekki forsetaefni Vigga í annað sinn því þeir höfðu verið ósáttir yfir samkomulaginu sem hann átti þátt í að samþykkja árið 1850. Í staðinn var Scott Winfield forsetaefni þeirra.
Á þessum tíma var gerð innrás inn á Kúbu sem misheppnaðist. Millard var á móti innrásinni en hún var framkvæmd án hans blessunar af suðurríkjamönnum sem vildu með því fjölga fylkjum sem iðkuðu þrælahald með því að stækka sig suður á bóginn.
Tupac Shakur
Ævisaga
Aðeins nokkrum klukkustundum fyrir dómsúrskurðinn var ráðist á Tupac, hann rændur og skotinn fimm sinnum, m.a. í höfuðið. Hann lifði árásina af og var fluttur á sjúkrahús, þar sem hann gekk undir aðgerð. Aðeins nokkrum klukkustundum eftir aðgerðina útskrifaði hann sig sjálfur af spítalanum og mætti til að heyra dómsuppskurðinn í kynferðisbrotsmálinu.
Hann hóf afplánun í febrúar 1995 og skömmu síðar kom plata út hans, Me Against The World. Platan náði gríðarlegum vinsældum og seldist í milljónum eintaka. Tupac er eini tónlistarmaður sögunnar sem hefur komist í efsta sæti vinsældalista á meðan í afplánun.
Á meðan hann var í fangelsi giftist hann langtímakærustu sinni, Keisha Morris. Hann stytti sér stundir með að lesa verk Niccolò Machiavelli og samdi sjónvarpsleikritið Live 2 Tell.
Eftir átta mánaða fangelsisvist var Tupac sleppt á skilorði eftir að Suge Knight, yfirmaður hljómplötuútgefandans Death Row Records borgaði 1,4 milljón dollara tryggingu fyrir Tupac, gegn því að hann skrifaði undir þriggja plötu samning við Death Row Records.
Eftir þetta varð Tupac enn andsnúnari lögunum og yfirvöldum en áður, að margra sögn vegna reiði yfir því að vera settur í fangelsi fyrir glæp sem hann neitaði alltaf að hafa framið.
Árið 1996 gaf hann út plötuna All Eyez on Me, sem var fyrsta tvöfalda hljómplata hans, og í raun fyrsta tvöfalda hljómplata af frumsömdu efni í sögu rapptónlistarinnar. Platan seldist í yfir níu milljónum eintaka og margir telja hana meðal bestu platna í sögu rapptónlistar.
Þann 7. september 1996, eftir að hafa verið staddur á hnefaleikakeppni í Las Vegas ásamt Suge Knight, var skotið á bíl þeirra og Tupac varð fyrir fimm skotum. Hann var lagður inn á sjúkrahús, þar sem gerðar voru þrjár aðgerðir til að reyna að bjarga lífi hans. Sex dögum síðar, þann 13. september, lést Tupac af sárum sínum, aðeins 25 ára að aldri.
Morðið á Tupac er enn þann dag í dag óupplýst. Ýmsar kenningar hafa verið uppi um hver hafi staðið fyrir morðinu og því hefur jafnvel verið haldið fram að Tupac hafi sett dauða sinn á svið og telja sig margir hafa vísbendingar um það af plötum hans.
Tveimur mánuðum eftir morðið kom út platan Makaveli: The Don Killuminati: 7 Day Theory, sem Tupac hafði tekið upp rétt fyrir dauða sinn. Á plötunni var dauða hans spáð í mörgum lögum og efni plötunnar var að öllu leyti þungt og dimmt yfir því. Platan var sögð hafa verið unnin á aðeins sjö dögum og eitt vinsælasta lag hennar, Hail Mary, tekið upp á hálftíma. Platan seldist í rúmlega fimm milljón eintökum og var uppspretta ýmissa kenninga um að Tupac væri enn á lífi.
Árið 1997 komu út kvikmyndirnar Gridlock'd og Gang Related, sem Tupac hafði leikið í skömmu fyrir dauða sinn. Sama ár kom einnig út ljóðabókin The Rose That Grew From Concrete, sem inniheldur ljóð sem Tupac samdi þegar hann var 18-19 ára.
Eftir dauða Tupacs hafa komið út fjölmargar plötur með áður óútkomnu efni hans. Einnig hefur verið gerð heimildarmynd um hann, Tupac: Resurrection, sem kom út í nóvember 2003.
Tupac er af mörgum talinn vera einn besti og áhrifamesti rappari allra tíma. Eitt er víst að hann hafði gífurleg áhrif á tónlistarheiminn og þá sérstaklega rapptónlist. Oft er sagt að þegar hlustað er á hvernig Tupac rappaði, er að hann rappaði djúpt úr maganum þ.e.a.s að hljóðið var framkallað með lofti úr maganum eins og oft er sagt.
Hljómplötur
Gefnar út eftir dauða Tupacs:
Hrúturinn (stjörnumerki)
30px|left| Hrúturinn er stjörnumerki.
Sæotur
Sæotur (fræðiheiti: Enhydra lutris) er sjávarspendýr sem lifir við strendur norðaustan Kyrrahafsins. Sæotrar verða 14-45kg á þyngd og um 122 sm langir eru þyngstu dýrin í marðarætt en jafnframt með smæstu sjávarspendýrum. Ólíkt flestum öðrum sjávarspendýrum er hitaeinangrun sæotursins fyrst og fremst fólgin í þykkum feldi sem er sá þéttasti í dýraríkinu. Sæotur getur gengið á landi en hann getur líka lifað eingöngu í sjó.
Villtir sæotrar geta lifað alltað 23 ár. Sæotrar eru vel útbúnir fyrir líf í sjó, fætur þeirra eru með sundfit og feldur þeirra er vatnsþéttur og eyru og nasir lokast í vatni. Sæotrar fæða afkvæmi sín út á sjó. Sæotrar fjóta oft á vatnsyfirborði og sofa þannig, oft í hópum. Stundum fljóta sæotrar flæktir í þaraskógi og fá þannig akkeri í úfunum sjó. Sæotrar brjóta skeljar með að berja þeim við steina. Þeir lifa á kræklingum, ígulkerjum, kröbbum, smokkfiskum, kolkröbbum, of fiski. Áður fyrr voru sæotrar veiddir vegna feldsins og lá við útrýmingu þeirra. Nú eru þeir friðaðir.
Dúnþyrnir
Dúnþyrnir (fræðiheiti: Crataegus maximowiczii) er tegund af þyrnaættkvísl með ber sem eru rauð til svarblá. Hann vex við eða í blönduðum skógum, við vegi og árbakka í Kína (Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Nei Mongol), Japan, Kórea, Mongólíu og Rússlandi (austur Síberíu)].
Hann hefur reynst þokkalega í Lystigarðinum á Akureyri og í Grasagarðinum Reykjavík.
Kvistir
Birkikvistur, víðikvistur, dögglingskvistur og kóreukvistur eru meðal tegunda sem ræktaðar eru á Íslandi.
Gluggi
Gluggi er op á vegg eða þak byggingar, sem stundum er lokað en að auki stundum opið og hleypir inn ljósi í vistarverunar. Á gluggum geta verið opnanleg fög sem notuð eru til að hleypa inn fersku lofti eða til að losa um fnyk og ódaun svo greiða leið hans út í andrúmsloftið. Gluggarúður úr gerðar úr gleri eða plexigleri.
330 f.Kr.
330 f.Kr. var 70. ár 4. aldar fyrir Krists burð. Í Rómaveldi var það þekkt sem ræðismannsár Crassusar og Vennos eða sem árið 424 ab urbe condita. 330 f.Kr. hefur verið notað frá því á miðöldum þegar farið var að notast við árin frá fæðingu Jesú Krists.
Eyrarvinna
thumb|right|Málverkið Kolaburður eftir [[Muggur|Mugg frá árinu 1919 sýndi konur bera kol á steinbryggjunni.]] Eyrarvinna eða að ganga á eyrinni nefndist vinna við að ferma og afferma skip á Íslandi við hafnir stærri þéttbýlisstaða á seinni hluta 19. aldar og í byrjun 20. aldar. Eyrarvinnan var mikil erfiðisvinna en hún fólst í burði til og frá skipunum og pakkhúsum eða geymslum á landi. Vinnuna unnu konur til jafns við karla almennt sem tíðkaðist ekki á öðrum Norðurlöndum á sama tíma. Þessi vinna var stopul og óstöðug og því hún var háð því hvaða skip lágu að höfn hverju sinni. Í mörgum tilvikum var borið með börum einhvers konar en oft á baki.
RuPaul's Drag Race
RuPaul's Drag Race er bandarískur raunveruleikaþáttur framleiddur af World of Wonder fyrir sjónvarpstöðina Logo TV. Þátturinn fylgir RuPaul í leit sinni af „Næstu Drag Súperstjörnu Bandaríkjanna." RuPaul er kynnir, leiðbeinandi og innblástur fyrir þáttaraðirnar, þar sem keppendur eru gefin nýjar og ólíkar þrautir í hverri viku.
Listi yfir lögsögumenn á Íslandi
Listi yfir alla Lögsögumenn á Íslandi, eða frá 930-1271:
Þórey Sigþórsdóttir
Þórey Sigþórsdóttir (f. 25. nóvember 1965) er íslensk leikkona.
Enska úrvalsdeildin 2016-17
Enska Úrvalsdeildin 2016-17 var 25. tímabil Premier League sem er efsta deild Englands síðan deildin var stofnuð árið 1992. Tímabilið hófst 13. ágúst 2016 og varði til 21. maí 2017.
Chelsea vann sinn fimmta Premier League-titil og sjötta englandsmeistaratitil þegar tveir leikir voru eftir af mótinu eftir 1–0 sigur gegn West Bromwich Albion á útivelli þann 12. maí.
Leicester City voru ríkjandi meistarar og endaði tímabilið í 12. sæti.
Burnley, Middlesbrough og Hull City voru nýliðar deildarinnar eftir að hafa komist upp um deild árið áður úr ensku meistaradeildinni
Alls tóku tuttugu lið þátt í deildinni, sautján af liðunum frá tímabilinu á undan og þrjú lið sem komust upp um deild úr ensku meistaradeildinni 2015/16
Lahti
100px|left thumb|right|Staðsetning borgarinnar Lahti (sænska: Lahtis) er borg og sveitarfélag í suður-Finnlandi í héraðinu Päijät-Häme. Það er 104 kílómetrum norðan við höfuðborgina Helsinki. Íbúafjöldi borgarinnar er um það bil 120.000 (2019), og stærðin er 154,6 km².
Medar
thumb|right|Lágmynd frá Persepólis sem sýnir medíska og persneska hermenn. Medar eru með kúpta hjálma. Medar voru írönskumælandi þjóð sem hóf að setjast að í fjöllunum í norðvesturhluta þess svæðis sem í dag er Íran undir lok 2. árþúsundsins f.Kr. Þeir voru með fyrstu írönsku þjóðflokkunum sem fluttust til svæðisins í kjölfar Bronsaldarhrunsins milli 1200 og 1150 f.Kr. Ríki þeirra var kallað Medía og tungumálið medíska, en engir textar hafa fundist á því máli. Medía stóð þar sem nú eru landið Aserbaísjan, Íranska Kúrdistan og vesturhluti Tabaristan.
Þjóðflutningar Meda áttu sér stað á sama tíma og Mið-Assýríuveldinu hnignaði. Að auki stóðu bæði Elam og Babýlónía veikt. Þegar Ný-Assýríuveldið reis féll Medía í hendur þeirra á valdatíð Adad-nirari 3. sem ríkti frá 811 f.Kr. til 783 f.Kr. Medar gerðu bandalag við aðra þjóðflokka gegn Assýríu og lögðu Níníve undir sig 612 f.Kr. Þar með hrundi Ný-Assýríuveldið og Medaveldið reis í þess stað með Ekbatana sem höfuðborg. Kýros mikli lagði þetta ríki undir Persaveldi um 550 f.Kr.
Dagfinnur dýralæknir
Heimsmynd Dagfinns dýralæknis|thumbnail Dagfinnur dýralæknir er aðalsögupersóna í barnasögum eftir Hugh Lofting en fyrsta bókin í þeirri ritröð kom út árið 1920. Dagfinnur dýralæknir er læknir sem þykir vænt um dýr og skilur og talar dýramál. Hann varð seinna náttúrusinni og notaði hæfileika sína til að tala við dýr og skilja betur náttúru og sögu jarðar.
Hoya gracilis
Hoya gracilis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Súlavesí.
Sagó
thumb|right|Sagógrjón Sagó er sterkjuríkt mjöl eða litlar perlur (grjón) unnið úr stofni ýmissa pálmatrjáa, einkum sagópálma (Metroxylon sagu). Sagó er undirstöðufæða fólks á Nýju Gíneu og Mólúkkaeyjum.
Kalíumpermangant
thumb|Vatn litast fjólublátt ef kalíumpermanganat er sett út í vatnið Kalíumpermananganat er salt úr kalín, mangan og súrefni með formúlunni KMnO4. Það hefur verið notað til að sótthreinsa vatn. left80 px
Carl Friedrich Gauss
thumb|right|Carl Friedrich Gauß Johann Carl Friedrich Gauß (stundum ritað Gauss), (30. apríl 1777 — 23. febrúar 1855) var þýskur stærðfræðingur og vísindamaður. Framlag hans til ýmissa fræða telst mjög mikilvægt, ekki síst í talnafræði, stærðfræðigreiningu, rúmfræði, jarðfræði, eðlisfræði, stjörnufræði og sjónglerjafræði. Gauß hefur verið nefndur merkasti stærðfræðingur frá lokum fornaldar.
Gauss var undrabarn og margar sögur fara af undraverðum afrekum hans þegar í barnæsku. Hann gerði margar uppgötvanir í stærðfræði á táningsárum og var einungis 21 árs gamall þegar hann lauk við rit sitt Disquisitiones Arithmeticae, enda þótt það kæmi ekki út fyrr en 1801.
Lögmál Gauss er kennt við hann.
Tvídepill
thumb|250px|Bókstafir með tvídeplum á þýsku [[lyklaborði]]
Tvídepill ( ¨ ) er stafmerki sem samanstendur af tveimur litlum punktum sem settir eru ofan á bókstaf, yfirleitt sérhljóð. Sé bókstafurinn i eða j, kemur tvídepillinn í staðinn fyrir staki depilinn sem er venjulega fyrir ofan bókstafinn.
Tvídepillinn er heiti yfir tákn sem er notað í tvískiptum tilgangi: annars vegar til að tákna að tvö sérhljóð sem væru venjulega borin fram saman á að bera fram hvort fyrir sig, og hins vegar í þýsku til að tákna hljóðavíxl sem ríkir víðs vegar í málinu. Tvídepillinn er líka notaður á öðrum tungumálum til að tákna ákveðin sérhljóð, í sumum tilfellum þau hljóð sem hann táknar í þýsku. Sem dæmi má nefna bókstafina ä og ö á sænsku, sem eru bornir fram svipað og samsvarandi þýskur bókstafirnir; og íslenski stafurinn ö, sem táknar kringt sérhljóð.
Árni Thorsteinson (landfógeti)
Árni Thorsteinson (5. apríl 1828 – 29. nóvember 1907) var síðasti landfógeti á Íslandi frá 1861 til 1904 og alþingismaður 1877-1905 og forseti Alþingis árið 1885.
Árni var fæddur á Arnarstapa, sonur Bjarna Thorsteinssonar amtmanns og konu hans Þórunnar Hannesdóttur, sem var dóttir Hannesar Finnssonar biskups. Hann varð stúdent úr Lærða skólanum í Reykjavík 1847 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1854. Árið 1856 varð hann sýslumaður í Snæfellsnessýslu og 18. febrúar varð hann bæjarfógeti í Reykjavík og jafnframt landfógeti. Bæjarfógetaembættið var skilið frá landfógetaembættinu með konungsúrskurði 1874 og frá 1. júlí það ár var Árni einungis landfógeti.
Pokasnjáldrur
Pokasnjáldrur (fræðiheiti: Monodelphis) er ættkvísl pokarotta.
Farþröstur
Farþröstur (fræðiheiti: Turdus migratorius) er spörfugl af ætt þrasta. Hann er ættaður víðsvegar um Norður-Ameríku, með vetursetu frá Suður-Kanada til Mið-Mexíkó og á Kyrrahafsströndinni.
Giorgia Meloni
Giorgia Meloni (f. 15. janúar 1977) er ítölsk blaða- og stjórnmálakona sem er núverandi forsætisráðherra Ítalíu og leiðtogi stjórnmálaflokksins Bræðra Ítalíu. Flokkurinn er hægrisinnaður þjóðernisflokkur sem var myndaður upp úr Ítölsku samfélagshreyfingunni, nýfasistaflokki sem var upphaflega stofnaður af gömlum meðlimum Fasistaflokksins.
Flokkur Meloni varð stærsti flokkurinn á ítalska þinginu í þingkosningum Ítalíu árið 2022. Meloni tók við embætti forsætisráðherra þann 22. október sama ár, fyrst kvenna.
Fjölskylduhagir og menntun
Giorgia Meloni er komin úr tiltölulega efnaðri fjölskyldu. Þegar hún fæddist í Róm þann 15. janúar árið 1977 vann faðir hennar, Francesco Meloni, sem er af sardínískum uppruna, sem endurskoðandi og var meðlimur í ítalska kommúnistaflokknum. Móðir hennar Anna Paratore, sem er af sikileyskum uppruna, var hægrisinnuð og var heimavinnandi húsmóðir.