cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ungmennafélagið Glóðafeykir
Körfuknattleikur
Körfuknattleikur var stundaður í nafni Glóðafeykis í mörg ár, mest mönnum til skemmtunar og voru æfingar í Miðgarði. Veturinn 1991-92 sendi félagið lið til keppni í Íslandsmóti 10. flokks og var það skipað leikmönnum úr Varmahlíðarskóla og þjálfaði Gunnar Sigurðsson liðið.
Veturinn á eftir tók félagið þátt í Íslandsmóti meistaraflokks. Liðið var í Norðurlandsriðli ásamt Þrym, Íþróttafélagi Laugaskóla, Völsungi, Dalvík, USAH og USVH. Riðillinn var leikinn á þremur helgum á Sauðárkróki, Húsavík og Blönduósi.
Leikmenn
Skák
1958 sigraði skáksveit félagsins í Héraðsmóti UMSS og hlaut að launum Axelsbikarinn.
Í sveitakeppni UMSS árið 1973 varð sveit Glóðafeykis í öðru sæti á eftir Tindastóli.
Skotfimi
Árið 1977 voru 4 iðkendur í skotfimi frá Glóðafeyki skráðir í kennsluskýrslur ÍSÍ. .
Sund
Á sundmóti UMSS þann 7. júlí 1963 í sundlaug Sauðárkróks átti Glóðafeykir keppendur en hlaut þó engin stig í stigakeppni mótsins.
1968 fór héraðsmót UMSS fram í sundlauginni í Varmahlíð og þar vann Herdís Hjaltadóttir til bronsverðlauna í 25m marvarðasundi stúlkna en hún keppti fyrir Glóðafeyki. Stúlknasveit félagsins varð einnig í þriðja sæti í 4x50m boðsundi með frjálsri aðferð. Félagið fékk því 5 stig í stigakeppni mótsins.
Myndvinnsluforrit
Myndvinnsluforrit er hugbúnaður til að vinna með og breyta myndum með tölvu. Myndir sem unnið er með á tölvu skiptast í rastamyndir, vigurmyndir og þrívíddarmyndir. Forritin eru venjulega sérhæfð fyrir eina tegund mynda. Sum forrit eru sérhæfð fyrir kvikmyndavinnslu og teiknimyndagerð og önnur innihalda aðgerðir til að búa til gagnvirkt margmiðlunarefni. Umbrotsforrit eru sérhæfð til að setja saman myndir og texta. Eins eru til alls konar sértæk myndvinnsluforrit til að búa til póstkort, ættartré, flæðirit o.s.frv. Myndvinnslupakkar á borð við ImageMagick og Ghostscript innihalda alls kyns skipanaviðmótsaðgerðir til að vinna með myndir en eru yfirleitt settir upp sem miðbúnaður, þ.e. hjálparforrit sem önnur forrit nýta sér.
Simpsonsreglan
Simpsonsaðferðin er töluleg heildunaraðferð sem að er gjarnan notuð í tölvum, en hún er kennd við Thomas Simpson sem fann hana upp og lagði hana fram í bók sinni, The Doctrine and Application of Fluxions. Aðferðin byggir á því að nálga fall við margliðu. Þessi aðferð er í mörgum tilfellum nákvæmari en aðrar sambærilegar tölulegar heildunaraðferðir, en þetta nær að nálga sínus og kósínus án nokkurrar skekkju, sem er ákveðinn kostur við þessa aðferð fram yfir aðrar.
Aðferðin útleggst þannig fyrir :
Talan n skal vera slétt, og.
Skekkja
Vegna þess að fallið er töluleg nálgun við fall, þá er ákveðin reikniskekkja, en hægt er að áætla eða nálga reikniskekkjuna.
Villan samsvarar, og stærð skekkjunnar minnkar eftir því sem skiptipunktunum fjölgar.
Skekkjan er um það bil þar sem að.
Tölvufræðileg notkun
Tölulegar heildunaraðferðir eru fyrst og fremst gagnlegar í forritun, þar sem að engin leið er til þess að hækka veldi eða lækka á óþekktri stærð. Hér er C kóði að falli sem að lýsir aðferð Simpsons:
float simpsons( float (*f)(float x), float a, float b, int n) { float h = (b - a) / n;       float x;        float r;        char m = 0; float s = 0.0;
for (x = a; x <= b; x+=h) { r = f(x); if (x == a || x == b) { s += r;               } else { m = !m; s += r * (m+1) * 2.0; }       }        return s * (h/3.0); }
og til þess að reikna út skekkjuna: float simpsons_afgangur( float (*f)(float x), float a, float b, int n) { float h = (b - a) / n;       return ((n*powf(h,5))/90) * (f(h),n); }
Fujian
thumb|alt=Landakort sem sýnir legu héraðsins Fujian við suðausturströnd Kína.|Kort af legu héraðsins Fujian við suðausturströnd Kína. Fujian (kínverska: 福建; rómönskun: Fújiàn) er hérað við suðausturströnd Alþýðulýðveldisins Kína. Fujian liggur að Zhejiang í norðri, Jiangxi í vestri, Guangdong í suðri og Taívan handan sundsins í austri. Höfuðborg þess er Fuzhou, en stærsta borg hennar eftir íbúum er Quanzhou, bæði staðsett nálægt strönd Taívansundar í austurhluta héraðsins.
Samkvæmt manntali Kína sem framkvæmt var árið 2020 voru íbúar Fujian um 41,5 milljónir. Þeir eru einkum af kínverskum uppruna, er menningarleg og tungumál fjölbreytni héraðsins talin ein mesta í Kína.
Skrúðganga
thumb|200px|Skrúðganga í Bandaríkjum.
Skrúðganga er fólksfylking sem gengur við götu og er oft í búningum. Oft eru skrúðgöngur með lúðrasveitum og blöðrum. Skrúðgöngur gerast fyrir margar ástæður en eru yfirleitt til að halda eitthvað hátíðlegt.
Sísanna
Sísanna, röksannindi eða klifun er fullyrðing sem er nauðsynlega sönn því neitun hennar felur í sér mótsögn. Svo dæmi sé tekið: „annaðhvort dey ég fyrir fimmtugt eða ekki“.
Talnalína
Talnalínan er í stærðfræði ímynduð einvíð lína án upphafs eða enda en með miðpunkt í núlli. Út frá henni ganga allar tölur í mengi rauntalna, \mathbb{R}, raðaðar eftir stærðarröð.
-10 -9  -8  -7  -6  -5  -4  -3  -2  -1  0  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10
Sjá einnig
Recta real Zuzen erreal
Fylkisvöllur
Fylkisvöllur er gervigrasknattspyrnuvöllur og heimavöllur Íþróttafélagsins Fylkis í Árbænum. Áhorfendastúkan tekur um það bil 1800 áhorfendur. Árið 2019 var nafni vallarins breytt í Würth völlurinn, þar áður gekk hann Florídanavöllurinn frá árinu 2015.
Læmingjar
thumb|Læmingi í lófa. Læmingjar (fræðiheiti: Lemmus) er ættkvísl nagdýra af ætt stúfmúsa. Þeir eru kallaðir „sannir læmingjar“ á sumum málum, en til eru nokkrar aðrar ættkvíslir læmingja. Útbreiðsla þeirra er á norðurheimskautssvæðinu, aðallega í freðmýrum. Lengd læmingja er frá 10-13,5 cm og þyngd er á bilinu 40-112 grömm. Litur þeirra er brúnn eða grár. Ólíkt læmingjum af ættkvíslinni Dicrostonyx fá ekta læmingjar ekki vetrarlit.
Arnfríður Guðmundsdóttir
Menntun og ferill
Arnfríður lauk embættispróf í guðfræði frá Háskóla Íslands 1986 og doktorsprófi frá The Lutheran School of Theology at Chicago sama ár. Hún vígðist til prestsþjónustu í Garðaprestakalli 1987. Auk prestsþjónustu kenndi Arnfríður við guðfræði- og trúarbragðafræðideild Háskóla Íslands frá haustinu 1996 og prófessor við sömu deild frá 2008.
Stjórnlagaþing á Íslandi 2011
Arnfríður bauð sig fram árið 2010 og tók skipun Alþingis í Stjórnlagaráð 2011.
Stæða (stærðfræði)
Stæða (kallast einnig stærðtákn og sjaldan algebruleg stæða) er hugtak í stærðfræði sem á við réttsköpuð segð sem samanstendur af tölum og breytum sem eru tengd með reikniaðgerðum (eins og samlagningu (+), frádrætti (-), margföldun (*), deilingu (/) o.s.frv.), dæmi um stæðu væri til dæmis
Heimldir
Израз Espressione (matematica)
Mamma Gógó
Mamma Gógó er íslensk kvikmynd frá árinu 2010. Aðalpersóna myndarinnar er fullorðin kona að nafni Gógo sem leikin er af Kristbjörgu Kjeld. Gógó greinist með alzheimer sjúkdóminn og á sama tíma glímir sonur hennar við fjárhagsörðugleika vegna kvikmyndar sinnar sem fær litla aðsókn í kvikmyndahúsum á Íslandi. Leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar er Friðrik Þór Friðriksson og byggir handritið að hluta til á ævi hans sjálfs.
Stríðsglæpir
thumb|[[Bandaríkin|Bandarískur hermaður fylgist með fórnarlömbum fjöldamorðsins í Malmedy, þar sem 84 bandarískir stríðsfangar voru myrtir af SS-sveitum í Belgíu.]] Stríðsglæpir eru brot á alþjóðalögum í vopnuðum átökum svo sem manndráp af ásetningi, pyntingar eða ómannúðleg meðferð, umfangsmikil eyðilegging og upptaka eigna, gíslataka og að nota eitur eða eiturvopn.
Hugtakið stríðsglæpur kom fyrst fram í samsetningu hefðbundinna alþjóðalaga sem gilda um stríð milli fullvalda ríkja, svo sem Lieber Code í þrælastríðinu og Haag-samningana frá 1899 og 1907 fyrir alþjóðlegt stríð. Í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar stofnuðu réttarhöldin yfir leiðtogum öxulveldanna til Nürnberg-reglurnar, sem segja að alþjóðalög ákveði hvað teljist vera stríðsglæpur. Árið 1949 skilgreindu Genfarsamningarnir nýja stríðsglæpi og staðfesti að ríki gætu farið með allsherjarlögsögu yfir stríðsglæpamönnum. Í seinni tíð hafa alþjóðlegir dómstólar bætt við nýjum tegundum stríðsglæpa sem eiga við um borgarastyrjöld.
Hoya excavata
Hoya excavata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er frá Sulawesi til Mólúkkaeyja.
Kaiserslautern
Kaiserslautern er háskólaborg í þýska sambandsríkinu Rínarlandi-Pfalz og er með rúma 99 þúsund íbúa (2021).
Lega
thumb|300px|Keisarabrunnurinn í Kaiserslautern sýnir Friðrik Barbarossa keisara Kaiserslautern liggur mjög sunnarlega í sambandslandinu, fyrir vestan Rínarfljót en fyrir austan Saarland. Næstu borgir eru Ludwigshafen og Mannheim til austurs (50 km) Saarbrücken til suðvesturs (50 km) og Karlsruhe til suðausturs (70 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Kaiserslautern eru þrjár lóðréttar rendur, rautt-hvítt-rautt. Í hvítu röndinni er fiskur. Hvíta röndin kemur fyrst fram 1266 og merkir ána Lauter sem rennur í gegnum borgina. Fiskurinn kemur fyrst fram 1373 og er tekinn úr þjóðsögu um Friðrik Barbarossa keisara. Núverandi merki var tekið upp 1842.
Orðsifjar
Borgin er nefnd eftir ánni Lauter, sem áður var kölluð Lutra. Til er þjóðsaga um tilurði heitisins Lutra. Þar segir frá kristinni konu að nafni Lutrina. Hún var frá Trier en varð fyrir barðinu á trúarofsóknum. Lutrea flúði því og settist að við læk sem hún kallaði Lutra, eftir sjálfa sig. Kaiser-nafninu var bætt við eftir að Friðrik Barbarossa keisari lét reisa virki í borginni 1152.
Miðaldir
830 kemur bærinn fyrst við skjöl og kallaðist þá Lutra eða Villa Lutra. 985 gefur Otto III keisari Otto frá Kärnten bæinn, ásamt virki þar í grennd. Otto var af Salier-ættinni. Afkomendur hans reistu mikil borgarvirki sem Friðrik Barbarossa keisari lét stækka 1152. Friðrik gerði virkið að aðsetri sínu, þrátt fyrir að hann sæti ekki í því nema fjórum sinnum alls. Eftir þetta breyttist heiti bæjarins í Kaiserslautern (Lutra Imperialis á latínu). Bærinn óx mikið í kringum keisarasetrið. 1269 var haldið brúðkaup mikið þar, er Richard frá Cornwall af Plantagenet-ættinni (sonur Jóhanns landlausa Englandskonungi) kvæntist Beatrix frá Falkenburg. Richard var einn þeirra erlendu smákonunga þýska ríkisins sem varla stigu fæti á landið í konungslausa tímanum (Interregnum). 1276 veitti konungurinn Rúdolf af Habsburg Kaiserslautern fríborgarstatus. Þessi tími var blómatími borgarinnar. Fríborgarstatusinn hélst þó ekki nema til 1357, er borgin verður hluti af héraðinu Pfalz.
Ari Magnússon
Ari Magnússon (eða Ari í Ögri) (1571 – 11. október 1652) var sýslumaður á Vestfjörðum og bjó í Ögri við Ísafjarðardjúp og er oftast kenndur við þann stað.
Kaiserslautern
30 ára stríð og eftirmáli
thumb|Kaiserslautern á 17. öld. Mynd eftir Matthäus Merian. Strax við upphaf 30 ára stríðsins voru borgarmúrarnir endurnýjaðir. Engu var til sparað og varð Kaiserslautern að miklu virki. Engu að síðu náðu Spánverjar að hertaka borgina 1621. Þeir héldu borginni í ellefu ár, þar til sænskur her nálgaðist 1632. Í stað þess að verjast, flúðu Spánverjar og eftirlétu Svíum borgina. Í hvorugu skiptin var skotið á borgina. En 1635 birtist keisaraher við borgardyrnar og gerði umsátur um Kaiserslautern. Ráðist var á borgina og skotið á hana með fallbyssum. Þegar borgarmúrinn gaf sig nálægt kastalanum 17. júlí 1635 komust óvinahermenn inn í borgina. En þeir urðu að fara í gegnum vínkjallara kastalans. Áður en lengra var haldið supu margir þeirra ótæpilega á víninu og réðust svo inn í borgina. Í hálfölvuðu ásigkomulagi ollu þeir miklu blóðbaði meðal almennings og brenndu borgina nær til kaldra kola. Þeir sem af komust flúðu út í nálæga skóga. Einn hópur eftirlifenda náðist og var strádrepinn. Það tók 150 ár þar til íbúar Kaiserslautern urðu aftur jafn fjölmennir og þeir voru áður en árásin skall á. 1644 hröktu Frakkar keisaraherinn burt úr borginni, sem við það var aftur hluti af Pfalz. Friður var saminn 1648. Þrátt fyrir það yfirgáfu síðustu spænsku hermennirnir ekki héraðið fyrr en 1652. Í 9 ára stríðinu hertóku Frakkar borgina og héldu henni til stríðsloka 1697. Í spænska erfðastríðinu 1703 hertóku Frakkar borgina enn á ný. Að þessu sinni rifu þeir niður ýmis varnarvirki.
Ari Magnússon
Foreldrar Ara voru Magnús Jónsson prúði, sýslumaður í Bæ á Rauðasandi, og kona hans, Ragnheiður dóttir Eggerts lögmanns Hannessonar. Jón kallaður murti móðurbróðir Ara, hafði flúið land eftir að hafa orðið mannsbani og sest að í Hamborg, eins þreytti Eggert afi hans þar síðustu æviárin. Ari átti því nána ættingja þar og var sendur þangað ungur til náms; í erfiljóði segir að hann hafi verið þar í níu ár fyrir tvítugt. Hann mun því hafa verið mjög vel menntaður á síns tíma vísu.
Kaiserslautern
Bardaginn um Kaiserslautern
1793 réðist franskur byltingarher inn í þýska ríkið og nálgaðist Kaiserslautern í nóvember. Þar mættu þeim herir frá Saxlandi og Prússlandi. Það dró til stórorrustu milli þessara aðila sem stóð í þrjá daga (28.-30. nóvember). Í orrustunni biðu Frakkar lægri hlut og urðu frá að hverfa. Einn herforingja prússa var Blücher en hann ritaði seinna um orrustuna að hann hefði aldrei á ævi sinni tekið þátt í eins flóknum bardaga og í orrustunni um Kaiserslautern. En 1796 komu Frakkar aftur og náðu að þessu sinni að hertaka borgina. 1804 sótti Napoleon sjálfur borgina heim til að litast um á orrustuvellinum þar sem Frakkar biðu ósigur 11 árum áður. 1814 yfirgáfu Frakkar héraðið. Prússar og Rússar taka borgina, sem í upphafi var stjórnuð af bærískum og austurrískum fulltrúum. 1816 drógu Austurríkismenn sig í hlé og verður Kaiserslautern þá innlimuð í konungsríki Bæjaralands.
Nýrri tímar
Á bæríska tímanum hélt iðnbyltingin innreið sína í borgina. Lagning járnbrautarinnar 1848 var gífurleg lyftistöng fyrir borgina. Að öðru leyti var iðnaður þar ekki eins mikill og í öðrum borgum í Rínarlandi. 1918 varð borgin hluti af Saarland og er hersetin af Frökkum allt til 1930. Kaiserslautern varð fyrir miklum loftárásum í heimstyrjöldinni síðari. Um tveir þriðju hlutar borgarinnar eyðilagðist. Þann 20. mars 1945 hertóku Bandaríkjamenn borgina, en hún var eftir stríð á franska hernámssvæðinu. Þrátt fyrir það var bandarísk herstöð starfrækt þar en milli 1951-55 var hún stærsta bandaríska herstöðin í Evrópu. 1969 voru nokkur nágrannasveitarfélög innlimuð borginni. Við það fór íbúafjöldi borgarinnar yfir 100 þúsund en hefur dalað aðeins síðan. 1992 yfirgáfu síðustu frönsku hermennirnir borgina.
Ari Magnússon
Ari var fyrst sýslumaður í Barðastrandarsýslu, en síðar í Ísafjarðarsýslu og Strandasýslu. Hann var einnig umboðsmaður konungsjarða í Ísafjarðarsýslu og mun því hafa verið mjög valdamikill maður og stórauðugur. Hann þótti harður í horn að taka.
Frostaveturinn mikli
Frostaveturinn mikli getur átt við eftirfarandi:
Ari Magnússon
Ari er sagður hafa verið einkar höfðinglegur ásýndum, jötunn að burðum og manna hávaxnastur. Kona hans, gift 1594, var Kristín Guðbrandsdóttir (1574-1652), dóttir Guðbrands Þorlákssonar, biskups á Hólum. Börn þeirra voru Magnús sýslumaður á Reykhólum, Þorlákur bóndi í Súðavík, Halldóra kona Guðmundar Hákonarsonar sýslumanns á Þingeyrum, Helga og Jón, skólameistari í Skálholti og síðar lengi prestur í Vatnsfirði við Ísafjarðardjúp.
Kaiserslautern
Íþróttir
Aðalknattspyrnulið borgarinnar er 1. FC Kaiserslautern. Það hefur fjórum sinnum orðið þýskur meistari (1951, 1953, 1991 og 1998) og tvisvar bikarmeistari (1990 og 1996). Meðal fyrrum leikmanna félagsins má nefna Michael Ballack, Mario Basler, Andreas Brehme og Miroslav Klose. Auk þess lék Íslendingurinn Lárus Guðmundsson með félaginu 1987-88.
Vinabæir
Kaiserslautern viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
1637
Árið 1637 (MDCXXXVII í rómverskum tölum) var 37. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Einn laukur af gerðinni Semper Augustus (sem er raunar vírussýking sem veikir blómkrónuna) seldist fyrir 6.000 [[gyllini eða gott íbúðarverð í Haarlem þegar Túlípanaæðið stóð hæst.]]
Ásdís Halla Bragadóttir
Ásdís Halla Bragadóttir (f. 6. júlí 1968) er íslenskur stjórnmálafræðingur, rithöfundur og ráðuneytisstjóri í Háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytinu. Hún hefur m.a. starfað sem blaðamaður á Morgunblaðinu, framkvæmdastjóri þingflokks Sjálfstæðisflokksins, bæjarstjóri í Garðabæ, forstjóri BYKO og verið stjórnarformaður EVA Consortium ehf. sem er fyrirtæki á sviði einkarekinnar velferðar- og heilbrigðisþjónustu.
Ásdís Halla ólst upp í Ólafsvík til níu ára aldurs en fluttist þá ásamt foreldrum sínum og systkinum til Svíþjóðar og Noregs. Fjölskyldan fluttist aftur til Íslands árið 1979 og settist þá að á Akranesi. Ásdís Halla lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskóla Vesturlands á Akranesi árið 1988, BA prófi í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands árið 1991, MA gráðu í opinberri stjórnsýslu frá Harvard háskóla árið 2000 og MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík árið 2008. Hún starfaði sem blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1991-1993, var framkvæmdastjóri þingflokks Sjálfstæðisflokksins frá 1993-1995, aðstoðarmaður Björns Bjarnasonar menntamálaráðherra frá 1995-1999 og framkvæmdastjóri nýsköpunar- og þróunarsviðs Háskólans í Reykjavík árið 2000. Hún var ráðin bæjarstjóri í Garðabæ árið 2000 og gegndi starfinu í fimm ár, eða til ársins 2005 er hún var ráðin forstjóri BYKO. Hún starfaði hjá BYKO í tvö ár og lét af störfum haustið 2007. Í gegnum fyrirtækið EVA Consortium ehf. var Ásdís Halla einn eigenda fyrirtækjanna Sinnum og Klínikin sem eru einkarekin fyrirtæki á sviði heilbrigðis- og velferðarþjónustu.
Í desember árið 2021 var Ásdís Halla ráðin verkefnastjóri við undirbúning stofnunar nýs ráðuneytis vísinda, iðnaðar og nýsköpunar og í apríl 2022 var hún skipuð ráðuneytisstjóri Háskóla-, iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytisins.
Eiginmaður Ásdísar Höllu er Aðalsteinn Jónasson lögfræðingur og dómari við Landsrétt og eiga þau þrjú börn.
Snorkl
thumb|Snorklað við [[kóralrif nærri Fidjíeyjum.]] Snorkl (eða kafsund) kallast það að synda nærri yfirborði vatnsins með ákveðna gerð af köfunargrímu og fylgjast með fiskum og sjávarlífi. Köfunargríman (snorkur) er stutt bogið rör sem leiðir í víðan enda sem er settur í munninn. Á henni eru svo þykk sundgleraugu.
Stálhákarlarnir
thumb|right|Bob Moran Nr. 17
Stálhákarlarnir er unglingasaga eftir Henri Vernes.
Söguþráður
Geigvænlegur flokkur illvirkja veldur ógnum og skelfingu á skipaleiðum. Um miðja nótt birtast þeir um borð í farþegaskpunum, án þess að menn geti gert sér grein fyrir, hvaðan þeir koma. Þeir ræna, rupla og jafnvel myrða fólk og hverfa svo á jafn fularfullan hátt og þeir komu. Lögregla allra landa er á höttunum eftir þeim, en allar rannsólnir hennar eru árangurslausar. Og svo er það dag nokkurn, að Bob Moran, sem er á leið frá Honolulu til San Francisco fellur einnig í hendur þessara ræningja og er skilinn eftir sem dauður á gólfinu í skipsklefa sínum. Þegar hann kemur til sjálfs sín á sjúkrahúsinu, minnist hans þess að hafa séð andlit glæpaforingjans, og verður það á að skýra frá því. Þá byrjar fyrir hann hættuleg röð ævintýra, sem leiða hann frá San Francisco til Sydney og því næst frá Sydney til Singapore og þaðan til eyði-kóraleyjar í Kyrrahafinu. Marg oft telur Bob daga sína talda. En samt sem áður ber hann sigur af hólmi yfir óvinum sínum, en hversu milkar þjáningar og grimmilega bardaga hefur það ekki kostað hann.
Aðalpersónur
Bob Moran, Rex Holliday, Al Lewison, Lawnson liðsforingi, Doctor Fuchs, Edward O'Brien, Lemúel Stocker/maðurinn með slýgrænu augun/Earl Bennet, Frank Reeves
Sögusvið
Kyrrahafið - San Francisco í Bandaríkjunum - Sydney í Ástralíu - Kóralrif í Kyrrahafinu - Flórída í Bandaríkjunum
Endurnýjanleg orka
thumb|230px|Vindmyllur í [[Norðvestur-Englandi. Vindmyllur umbreyta vindorku í rafmagn.]] Endurnýjanleg orka er orka sem kemur frá endurnýjanlegri orkulind sem minnkar ekki, heldur endurnýjar sig stöðugt þegar tekið er af henni og helst þannig í jafnvægi. Endurnýjanlegar orkulindir eru til dæmis sólarljós, vindur, hreyfingar vatns og jarðhiti. Nýting endurnýjanlegra orkulinda getur verið sjálfbær; en stundum er hún það ekki, eins og þegar lífmassi er nýttur hraðar en hann nær að endurnýja sig. Hagnýting endurnýjanlegrar orku á sér oftast stað á stórum skala, en hentar líka fyrir dreifbýli og þróunarlönd þar sem orkan skiptir miklu máli fyrir þróun samfélaga. Hagnýting endurnýjanlegrar orku fer oft saman við rafvæðingu sem hefur ýmsa kosti, meðal annars þann að vera hrein orka þar sem hennar er neytt.
Frá 2011 til 2021 hefur hlutur endurnýjanlegrar orku í raforkuframleiðslu heimsins vaxið úr 20% í 28%. Á sama tíma hefur hlutur jarðefnaeldsneytis minnkað úr 68% í 62% og hlutur kjarnorku minnkað úr 12% í 10%. Hlutur vatnsafls minnkaði úr 16% í 15%, en hlutfall vindorku jókst úr 2% í 10%. Hlutfall orku úr lífmassa og jarðhita fór úr 2% í 3%. Uppsett orka er 3.146 gígavött í 135 löndum, og 156 lönd hafa sett lög um endurnýjanlega orku. Árið 2021 var nær helmingur aukningar í nýtingu endurnýjanlegrar orku í Kína.
Á heimsvísu er áætlað að um 10 milljón störf séu í endurnýjanlega orkugeiranum, flest við framleiðslu á sólarsellum. Framleiðsla á endurnýjanlegri orku hefur þróast hratt og orðið hagkvæmari og ódýrari um leið og hlutur hennar í heildarorkunotkun heimsins hefur farið vaxandi. Stór hluti af nýrri rafmagnsframleiðslu heimsins byggist á endurnýjanlegum orkulindum. Í flestum löndum eru sólarorkuver eða vindorkuver ódýrustu endurnýjanlegu orkukostirnir.
Mörg lönd uppfylla yfir 20% af orkuþörf sinni með endurnýjanlegri orku og í nokkrum fjölda ríkja stendur endurnýjanleg orka undir yfir helmingi raforkuframleiðslu. Fjögur lönd framleiða 100% af sinni raforku með endurnýjanlegri orku: Albanía, Paragvæ, Ísland og Lýðstjórnarlýðveldið Kongó. Áætlað er að markaðurinn fyrir endurnýjanlega orku muni vaxa hratt á 3. áratug 21. aldar. Samkvæmt Alþjóðaorkustofnuninni þurfa 90% af raforkuframleiðslu heimsins að koma frá endurnýjanlegum orkulindum ef takast á að ná kolefnishlutleysi fyrir árið 2050. Sumar rannsóknir benda til þess að skipti yfir í 100% endurnýjanlega orku á öllum sviðum orkunotkunar - raforku, húshitun, flutningum og iðnaði - séu bæði möguleg og fýsileg. Endurnýjanlegar orkulindir finnast nánast um allan heim, andstætt jarðefnaeldsneyti, sem finnst í vinnanlegu magni aðeins í nokkrum ríkjum. Aukin notkun endurnýjanlegrar orku hefur því veruleg áhrif á orkuöryggi, loftslagsbreytingar og efnahagslíf einstakra ríkja. Eitt af því sem stendur í vegi fyrir hagnýtingu endurnýjanlegrar orku eru styrkir til vinnslu á jarðefnaeldsneyti. Alþjóðlegar skoðanakannanir hafa sýnt mikinn stuðning almennings við endurnýjanlega orkukosti eins og sólarorku og vindorku. Árið 2022 gaf Alþjóðaorkustofnunin út tilmæli til aðildarríkja um að fjarlægja lagalegar og fjárhagslegar hindranir sem stæðu í vegi fyrir aukningu framleiðslu á endurnýjanlegri orku, til að ná markmiðinu um kolefnishlutleysi árið 2050.
Skilgreining
Ekki má rugla saman hugtökunum „endurnýtanlegur“ og „endurnýjanlegur“. Orðið „endurnýtanlegur“ vísar til þess að hægt sé að nýta eitthvað aftur. Sem dæmi má nefna dagblöð og flöskur sem við förum með til endurvinnslu. Orðið „endurnýjanlegur“ vísar hins vegar til þess að eitthvað endurnýjar sig þegar tekið er af því. Einnig kemur fyrir að hugtökunum „sjálfbær“ og „endurnýjanlegur“ er ruglað saman, en hafa skal í huga að sjálfbærni lýsir því hvernig orkulind er nýtt en endurnýjanleiki lýsir eðli hennar. Ekki er rétt að segja að orka sé endurnýtanleg, og ekki er heldur alveg rétt að segja að orka sé endurnýjanleg. Það sem átt er við þegar talað er um endurnýjanlega orku er að hún komi frá endurnýjanlegri orkulind.
Samkvæmt tilskipun Evrópusambandsins frá árinu 2009 er endurnýjanleg orka skilgreind þannig: orka sem ekki kemur frá jarðefnaeldsneyti heldur úr endurnýjanlegum orkulindum, þ.e.a.s. sól, vindi, jarðhita, haforku, lofthita, varma úr grunn- og yfirborðsvatni og vatnsorku, lífmassa, hauggasi, skolphreinsistöðvum og lífgasi.
Orkulindir
Orkulindir jarðefna, þ.e. olíu, kola og gass, teljast ekki endurnýjanlegar sökum þess hversu langur nýmyndunartími þeirra er miðað við nýtingarhraðann. Ekki er vitað með nákvæmni hversu langan tíma jarðefnaeldsneyti er að myndast, en ljóst er að um er að ræða þúsundir eða milljónir ára, eftir aðstæðum. Flest ef ekki öll lönd eru mjög háð jarðefnaeldsneyti, en sökum þess hversu hratt gengur á þær birgðir sem til eru, með tilheyrandi verðhækkunum, sem og losun koltvísýrings (CO2) við bruna þess, hefur þörfin fyrir endurnýjanlega orkugjafa aukist til muna undanfarin ár.
Jarðhiti
thumb|Jarðhiti er endurnýjanleg orkuauðlind sé hún nýtt á sjálfbæran hátt ([[Nesjavallavirkjun)]]
Hugtakið jarðhiti er í dag fyrst og fremst notað um það fyrirbæri þegar heitt vatn og gufa koma upp úr jörðinni á svokölluðum jarðhitasvæðum, auk fyrirbæra sem tengjast þessu, s.s. efnaútfellingar. Þessi svæði skiptast í lág- og háhitasvæði. Forsenda jarðhita í þessum skilningi er að jarðskorpan sé gljúp sem gerir vatni kleift að hripa niður og flytja svo með sér varmaorku frá neðri jarðlögum. Hitastigið hækkar eftir því sem neðar dregur og á það sérstaklega við á eldfjallasvæðum og heitum reitum líkt og á Íslandi. Orðið „jarðvarmi“ er notað um orkuna þegar greina þarf á milli jarðhitans sem almenns fyrirbæris og orkunnar sem berst með vatni og gufu upp til yfirborðsins.
Vatnsorka
Sögulega hefur mest af raforkuvinnslu með vatnsaflsvirkjunum farið fram með því að reisa stórar stíflur með miðlunarlónum. Stærstu stíflur heims eru Þriggjagljúfrastíflan og Baihetan-stíflan í Kína, og Itaipu-stíflan milli Brasilíu og Paragvæ. Fjöldi smávirkjana og örvirkjana fer vaxandi um allan heim. Í Kína eru yfir 45.000 slíkar virkjanir. Margar smávirkjanir eru rennslisvirkjanir sem hafa ekkert miðlunarlón.
Vindorka
thumb|right|Kort sem sýnir möguleika til vindorkuvinnslu. Vindorka er orka á formi hreyfiorku sem vindurinn felur í sér og á uppruna í geislum sólar. Maðurinn hefur beislað þessa orku í vel yfir 5500 ár, upphaflega með seglum báta og skipa. Talið er að fyrstu vindmyllurnar hafi verið hannaðar á 7. öld e.Kr., en þær gerðu mönnum kleift að nýta þessa orku til þess að mala korn og dæla vatni á milli staða. Síðar var farið að nota hana til þess að knýja ýmsan vélbúnað. Það var þó ekki fyrr en upp úr aldamótunum 1900 að vindmyllur voru fyrst notaðar til rafmagnsframleiðslu. Þróun vindmylla var hæg allt til ársins 1990 þegar stórt stökk varð í kjölfar umræðna um umhverfismál.
Vindorka er ókeypis og ótæmandi orkulind sem hefur ýmsa kosti varðandi nýtingu. Hún er vissulega ódýr virkjunarkostur, veldur lítilli röskun á umhverfi og er almennt talin umhverfisvæn (þótt sumir setji fyrirvara við þá ályktun). Þó eru ýmsir vankantar á og má þar helst nefna hversu óstöðug orkulind vindurinn er og hversu illa vindmyllur endast. Vindmylla þarf lágmarks vindhraða um 4 m/s til þess að framleiða rafmagn og nær fullum afköstum við 15 m/s. Þeim heldur hún að 25 m/s en þá aftengist hún þar til vindhraði er kominn niður undir 20 m/s. Það getur því verið vandasamt að finna góða staðsetningu fyrir vindorkuver og þar að auki er nauðsynlegt að hafa varaaflstöð til þess að tryggja stöðuga orku.
Sólarorka
thumb|right|Kort sem sýnir styrk [[ágeislunar sólar á heimsvísu.]] Sólin gefur á hverri sekúndu frá sér um júl af orku á formi rafsegulgeislunar. Til samanburðar samsvarar heildarorkuframleiðsla á jörðinni á ári því sem sólin framleiðir á einum billjónasta hluta úr sekúndu. Þessi orka er kölluð sólarorka og hluti af henni streymir til jarðar. Gufuhvolfið endurkastar svo eða gleypir flestalla skaðlega geisla áður en þeir ná til yfirborðs jarðar. Sólarorkan er uppspretta allra orkulinda jarðar að undanskildum jarðhitanum og kjarnorku. Hún er orkan sem drífur veðrakerfi og hafstrauma jarðar og því má rekja upptök vind- og vatnsorku til sólarinnar. Sama gildir um þá orku sem losnar við brennslu trjáa og plantna, því sú orka er í raun sólarorkan sem plönturnar beisluðu við vöxt sinn. Þetta gildir einnig um jarðefnaeldsneyti enda myndast það úr gömlum jurtaleifum og má þess vegna rekja til sólar.
Hægt er að nýta sólarorku á ýmsa vegu, bæði í iðnaði og á heimilum, til dæmis til hitunar vatns og lýsingar. Sólarljósið er þó ekki stöðugt og orkumagnið á hverjum stað misjafnt. Það fer eftir hnattstöðu, árstíma, tíma dags og veðráttu og því hentar best að beisla þessa orku á sólríkari svæðum.
Lífmassi
thumb|Dæmi um framleiðslu lífmassa, hampræktun á Möðruvöllum 2008
Lífmassi er í grunninn lífrænt efni sem gengur af í líffræðilegum ferlum. „Þegar rætt er um lífmassa sem orkulind er yfirleitt átt við afurðir eða aukaafurðir úr skógrækt og landbúnaði, en etanól, metan og lífdísill eru helstu miðlar lífmassaorku. Því kemur ekki á óvart að þau lönd sem komin eru einna lengst í þróun á lífmassa sem eldsneyti í stað jarðefnaeldsneytis eru Brasilía, þar sem sykurreyr er hráefnið og Svíþjóð og Finnland, þar sem skóglendi er mikið. Fleiri lönd standa þó einnig framarlega í þessum efnum.“
Lífmassi er meðal þeirra orkugjafa sem munu koma í stað jarðefnaeldsneytis til að draga úr aukningu gróðurhúsaáhrifa. Með því að vinna gas úr sorpi og búfjáráburði er einnig dregið úr losun metans sem er mjög virk gróðurhúsalofttegund, og afgangar úr grisjun skóga og timburvinnslu eru mikilvægt hráefni. Úrgangur sem til fellur dugir þó skammt. Á Íslandi kemur til greina að hirða lífmassa af túnum eða rækta tún sérstaklega með tegundum eins og strandreyr, byggi og alaskalúpínu. Víði ætti að mega rækta með góðum árangri. Minni líkur eru á að rækta megi olíujurtir til að fá dísileldsneyti. Orkan sem fæst úr lífmassa er ekki jafn þétt og sú úr jarðefnaeldsneyti og því þarf aukna tækni til þess að lífmassaorka sé samkeppnisfær. Því er ljóst að landbúnaðurinn og iðnaður þarf meiri gróður og hagkvæmari vinnslu til þess að unnt sé að auka notkun lífmassa. Mögulegar afurðir úr lífmassa er eldsneyti í vökva- og gasformi auk fleiri gagnlegra efnasambanda sem nú eru framleidd úr jarðefnum.
Endurnýjanleg orka á Íslandi
Ísland hefur mikla sérstöðu þegar kemur að orkumálum. Hver íbúi notar meiri orku en þekkist annars staðar og sömuleiðis er hlutfall endurnýjanlegra orkugjafa óvenju hátt. Orkubúskapurinn byggist aðallega á jarðhita, vatnsafli og innfluttu jarðefnaeldsneyti. Samkvæmt Hagstofu Íslands var heildarorkunotkun þjóðarinnar árið 2020, 246 PJ (petajúl). Rúmlega 89% kom frá innlendum og endurnýjanlegum orkulindum og 10% úr innfluttu jarðefnaeldsneyti, en þessi hlutföll eru öfug við það sem gerist annars staðar í heiminum.
Íslensk stjórnsýsla
Ísland er í samstarfi á alþjóðavettvangi um orkumál og hefur þannig tækifæri til þess að miðla reynslu og upplýsingum á þessu sviði. Í dag heyra orkumál undir umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneyti Íslands. Orkustofnun er stjórnsýslustofnun orkumála í umboði stjórnvalda og gefur ráðleggingar í þeim efnum. Stofnunin aflar þekkingar um orkumál og varðveitir þann þekkingarbrunn; aflar undirstöðugagna um vatnafar og vatnsbúskap, jarðhita, náttúrufar og umhverfi; og miðlar þurfandi þjóðum af þekkingu okkar í rannsóknum og nýtingu á jarðhita. Kröfur um samræmda stefnu og aðgerðir á heimsvísu hafa aukist mjög og því er alþjóðlegt samstarf engu síður mikilvægt svo markmiðum verði náð. Slíkt samstarf er sérstaklega mikilvægt fyrir Ísland sem að miklu leyti byggir efnahag sinn á sjálfbærri nýtingu náttúruauðlinda og hreinni náttúru.
Vinna að aukinni þekkingu og tækniþróunar á sviði endurnýjanlegrar orku hefur verið sett í forgang á Norðurlöndunum. Náttúrulegar aðstæður eru þó mjög mismunandi á milli landa eða svæða, og því misjafnt hvaða orkulindir hentar að nýta á hverjum stað. Þær orkulindir sem mest er horft til eru vindorka, vatnsorka, jarðhiti, lífræn orka og sólarorka.
Malaví-vatn
thumb|Malaví-vatn á gervihnattamynd thumb|Malaví-vatn séð frá [[Likoma]] Malaví-vatn í Malaví er þriðja stærsta stöðuvatn í Afríku, alls 29 þús. ferkílómetrar. Vatnið er talið hafa myndast í sigdalnum mikla fyrir um 40 þúsund árum. Í vatninu og við strendur þess er mikið líf og er byggðin þéttust á bökkum þess og eru þar mörg þorp og bæir, þeirra á meðal Monkey Bay sem er við suðurenda þess. Tvö lönd auk Malaví eiga landamæri að vatninu en það eru Mósambík og Tansanía.
Náttúrufar
Vatnið sjálft er 560 km langt og þar sem það er breiðast er það 75 km. Meðaldýpt þess eru 292 metrar en mesta dýpi er alls 760 m.
Í vatninu eru nokkrar eyjar, flestar austanmegin í því. Einungis tvær þeirra eru byggðar, Likoma og Chizumulu, sem eru hólmlendur Malaví, en allt vatnið í kringum þær tilheyrir Mósambík. Eyjaskeggjar lifa á banana- og mangórækt, auk þess sem þeir stunda fiskveiðar á vatninu. Í báðum eyjunum er rafmagn en það er aftengt eftir klukkan 11 á kvöldin og er það gert til sparnaðar.
Við suðurenda vatnsins rennur Shire-áin en hún er ein af þverám Zambezi-fljótsins.
Samgöngur
Frá Monkey Bay er gerð út gufuaflsferja sem gengur út í eyjarnar Likoma og Chizumulu og til Karonga við norðurenda vatnsins. Hún gengur einnig til Iringa-héraðs í Tansaníu þegar vel liggur á henni.
Frá Nkhata Bay er gerð út ferja til eyjanna á vatninu. Þessi ferja leggur ekki að landi heldur ferjar farþega frá skipinu til lands á litlum árabátum.
Dýralíf
Áhyggjur af fiskistofnum í vatninu voru lengi vel til staðar, og var það vegna þess að veiðimenn veiddu helst á eintrjáningum á grunnsævi en ekkert lengra úti á vatninu. Talið er að grunnvatnsfiskar hafi af þeim sökum átt undir högg að sækja en úr því hefur verið bætt með því að koma stórvirkari veiðibátum út á meira dýpi. Heimamenn hafa fengið hjálp frá Slippstöðinni á Akureyri, en þeir afhentu Malövum bát árið 1993. Einnig hefur Landhelgisgæslan hjálpað þeim við kortlagningu á botni vatnsins á árabilinu 2000 til 2004.
Síklíður eru algengar í vatninu en þeir eru vinsælir sem skrautfiskar.
Set (guð)
thumb|right|Set og Hórus krýna [[Ramses 2. saman, á lágmynd frá Abu Simbel.]] Set (fornegypska: St Set, Stẖ Setek, Swtḫ Sútek; forngríska: Σήθ Seþ) var eyðimerkurguð og stormguð í fornegypskum trúarbrögðum. Hann varð síðar einnig guð myrkurs og óreiðu. Hann er sýndur sem maður með höfuð óþekktrar skepnu, með langt trýni og köntuð eyru sem er kölluð setdýrið og ýmsir telja að kunni að hafa verið til. Set leikur lykilhlutverk í goðsögninni um Ósíris og Ísisi sem hinn illi bróðir sem ásælist hásæti Ósíriss. Vísað er til þessarar goðsagnar í fjölda rita allt frá tímum Gamla ríkisins. Sonur Ósíriss, Hórus, er þannig erkióvinur Sets. Báðir guðir voru dýrkaðir í Efra Egyptalandi og því hefur verið stungið upp á því að goðsögnin endurspegli átök milli tveggja hópa um yfirráð yfir landinu.
Í einni goðsögu um Ra tekur Set þátt í að sigrast á snáknum Apep en í öðrum heimildum hefur Set runnið saman við Apep og tekið yfir hlutverk hans sem guð hins illa.
Norðurskautsráðið
Aðildarríki
Einnig eiga samtök eftirfarandi sex frumbyggjahópa fastafulltrúa í ráðinu: Alþjóðasamtök Aleúta, Alþjóðarráð Gwich'inþjóðarinnar, Norðurskautsráð Atabaksa, Norðurskautlæg svæðissamtök Inúíta (Svæðissamtök Inúíta á norðurslóðum), Samtök þjóða í Rússlandi sem eiga uppruna sinn á norðurslóðum og Samaráðið.
Starfssemi Norðurskautsráðsins miðar að því að vernda umhverfi norðurskautssvæðisins og vinna að velfarnaði íbúa þess í efnahagslegu, félagslegu og menningarlegu tilliti.
23. desember
23. desember er 357. dagur ársins (358. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 8 dagar eru eftir af árinu. Dagur þessi er Þorláksmessa á Íslandi. Vetrarsólstöður geta orðið á þessum degi á norðurhveli jarðar.
Þjóðvegur 44
Þjóðvegur 44 eða Hafnavegur er vegur á Reykjanesi og liggur af Reykjanesbraut hjá Fitjum í Njarðvík, meðfram varnarliðsgirðingunni, að þorpinu Höfnum. Vegurinn er 8,5 km langur.
Amanda Bynes
Amanda Laura Bynes (f. 3. apríl 1986) er bandarísk leikkona, fyrrverandi kynnir á Nickelodeon, grínisti, fatahönnuður og söngkona. Eftir að hafa leikið í nokkrum vinsælum sjónvarpsþáttaröðum (All That og The Amanda Show) og verið í Nickledon í nokkur ár, sneri hún sér að kvikmyndum og lék í nokkrum kvikmyndum sem voru ætlaðar unglingum meðal annars She's the Man (2006) og ''Hairspray (2007).
Árið 2006 var Amanda valin ein af 25 heitustu stjörnunum undir 25 ára af Teen People's og árið 2007 var hún í fimmta sæti á lista Forbes yfir tekjuhæstu stjörnurnar undir 21 árs, með 2,5 milljónir dollara í tekjur.
Æska
Amanda Laura Bynes fæddist í Thousand Oaks í Kaliforníu og er dóttir Lynn, aðstoðarkonu tannlæknis og skrifstofustjóra, og Rick Bynes, tannlæknis og grínista. Byens á tvö eldri systkini, Tommy (f. 1974), kírópraktor og Jillian (f. 1983), sem er með B.A.-gráðu í sögu frá UCLA og hefur einnig leikið. Amma hennar og afi eru frá Toronto, Ontario. Faðir Amöndu er kaþólskur og móðir hennar er gyðingur; hún hefur sagt að hún sé gyðingur en hefur einnig sagt „ég er ekki búin að ákveða mig enn [með trú]“. „Ég veit ekki alveg hverju ég trúi“.
Ferill
Árið 1993 var Amanda þjálfuð sem leikkona af Arsenio Hall og Richard Pryor í grínbúðum og byrjaði hún að leika fagmannlega þegar hún var sjö ára þegar hún lék í auglýsingu fyrir Buncha Crunch nammi. Þegar hún var barn lék hún einnig í sviðsuppfærslum af Annie, The Secret Garden, Music Man og The Sound of Music. Eftir að hafa farið í leiklistartíma, varð Amanda fastur liðsmaður leikaraliðsins í Nickelodeon's Figure It Out og All That (bæði árið 1996). Hún var áfram aðalleikari í þáttunum All That þangað til að þættirnir hættu árið 2000 þrátt fyrir að hún hafi birst í sketsunum síðan hún byrjaði að undirbúa sinn eigin þátt, The Amanda Show. The Amanda Show innihélt blöndu af gamansömu atriðum og sketsum, meðal annars Amöndu Bynes að leika Trudy dómara, dómara sem var byggður á Judy dómara sem dæmir alltaf krökkunum í hag og Penelope Taynt, stelpu sem er heltekin af Amöndu.
Amanda lék í fyrstu kvikmyndinni sinni árið 2002, Big Fat Liar, þar sem hún lék á móti Frankie Muniz. Fyrsta aðalhlutverkið hennar var í kvikmyndinni What a Girl Wants, árið 2003 þar sem hún lék Daphne Reynolds. Í myndinni lék hún á móti Colin Firth, Oliver James og Kelly Preston. Síðan lék hún í sjónvarpsþáttunum What I Like About You og talaði inn á Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure og Robots. Hún lék síðan í þætti af The Nightmare Room sem Danielle Warner og í Arliss sem Crystal Dupree. Hún var á forsíðu Vanity Fair í júlí 2003 ásamt níu öðrum ungum Hollywood-leikkonum, m.a. Lindsay Lohan, Hilary Duff, Alexis Bledel, Raven-Symoné, Evan Rachel Wood, Mary-Kate og Ashley Olsen og Mandy Moore. Þrátt fyrir að hún sé oft borin saman við þær sagði Amanda: „Það er eins og að vera sæta stelpan í menntaskólapartýi. Ég var aldrei sú stelpa. Ég var með hrikalega mikið af unglingabólum og var óörugg með sjálfa mig. Ég var hávaxin og mjó. Mér fannst ég alls ekki vera falleg og strákum fannst ég ekki vera falleg. Það er ástæðan fyrir því að ég fór út í grínið.“ Hún sagði líka að það væru hennar tengsl við unglinga gætu stafað af því að hún „er líkari þeim en einhverjir aðrir frægir, eða eitthvað svoleiðis“.
Árið 2006 lék Amanda í kvikmyndinni She's the Man, gamanmynd byggð á sögu Williams Shakespeare. Í myndinni dulbýst persóna Amöndu sem bróðir sinn til þess að geta spilað fótbolta með strákaliðinu þegar stelpaliðið er lagt niður. Framleiðendurnir vildu upphaflega að söngvarinn Jesse McCartney myndi leika bróður Amöndu þar sem þeir sáu eitthvað líkt með þeim í útliti en McCartney var upptekinn. James Kirk leikur bróðurinn í myndinni. Í kringum það þegar myndin var að koma út sagði Amanda að hún væri að byrja að leika í fullorðinslegri hlutverkum og henni finnst að hún sé ennþá að þróa leiklistarhæfileikana sína og að fullorðnast sem leikkona og sagði að hún yrði betri með hverju hlutverkinu. Bynes lék síðan í annarri rómantískri-gamanmynd, Lovewrecked sem var tekin upp á undan She's the Man en kom út á eftir henni. Hún lék síðan Penny Pingleton í Hairspray árið 2007 sem er kvikmynd gerð eftir vinsælum Broadway-söngleik. Síðan lék hún í annarri gamanmynd, Sydney White, og kom myndin út 21. september 2007. Myndin er byggð á sögunni um Mjallhvíti og dvergana sjö, þar sem Amanda leikur nema á fyrsta ári í háskóla og á erfitt með að passa inn í hópinn. Sara Paxton og Matt Long léku líka í myndinni.
Árið 2008 lék hún í sjónvarpsmyndinni Living Proof sem nema-aðstoðamaður Harry Connick yngri, sem býr til Herceptin-lyfið fyrir konur með brjóstakrabbabein.
Í apríl 2009 lék Bynes í 1. þætti af sjónvarpsþáttaröðinni Canned, en þáttaröðinni tókst ekki að fara í loftið. Amanda átti að leika aðalhlutverkið í gamanmyndinni Post Grad. Alexis Bledel kom í hennar stað.
Í júní 2009 skrifaði Bynes undir tveggja kvikmyndasamning við Screen Gems. Önnur kvikmyndin á að vera unglina-gamanmynd, Easy A, og leika Emma Stone og Lisa Kudrow líka í myndinni. Amanda endurtekur síðan hlutverk sitt sem Penny Pingleton í annarri myndinni af Hairspray.
Ferill sem hönnuður
Árið 2007 skrifaði Amanda undir fimm ára samning við Steve & Barry's um að búa til nýja fatalínu. Nýja línan fór í búðir þann 16. ágúst 2007.
Einkalíf
Bynes útskrifaðist úr menntaskólanum í Thousand Oaks í gegnum einstaklingsbundið nám (þó hún hafi gengið í La Reina menntaskólann í Thousand Oaks í einhvern tíma) og hefur sagt frá löngun sinni til þess að fara í New York-háskóla (NYU) í nálægri framtíð. Hún hefur flutt í íbúð í Hollywood í Kaliforníu en flutti seinna aftur heim til foreldra sinna. Amanda hefur áhuga á listmálun og tískuhönnun og hefur sagt að hún sé „stelpan sem á þá stærstu martröð að týna snyrtitöskunni sinni á ferðalagi“.
Árið 2007 talaði hún á mót því að verða villt Hollywood-stjarna. „Ég held að ég fari eins mikið út og ég hef verið að gera ... sem er ekki mikið. Mér finnst gaman að dansa og svoleðis en það er ekki gott fyirr þig að drekka, á allan hátt. Það er ekki gott fyrir húðina á þér; það lætur þér líða hræðilega. Svo að ég drekk ekki.“ Hún sagði þetta sumarið 2007 í sjónvarpsþætti og í mörgum viðtölum. Hún sagði Access Hollywood; „Mér finnst gaman að vera með fjölskyldunni minni og vinum og ég þarf ekki að fara á klúbba til þess að skemmta mér.“ Í viðtali í desember 2007 lýsti hún því hvað foreldrar hennar kenndu henni um alkóhól.
Hún hefur einnig sagt að hún sé að endurmeta hvernig hún eigi að verja frítímanum sínum. Í janúarblaði Cosmopolitan árið 2009 sagði Amanda: „Ég er vön því að vera þekkt sem stelpan sem er á móti klúbbum. En ég er að finna jafnvægið á milli. Ég get drukkið [áfengi] og dansað ef mig langar til þess. Þú verður að fara út til þess að hitta fólk og stráka. Ég er á því skeiði að ég vil bara hafa gaman.“
Vetrarstríðið
Vetrarstríðið braust út þegar Sovétríkin réðust á Finnland þann 30. nóvember 1939, þremur mánuðum eftir upphaf seinni heimsstyrjaldarinnar. Sovétríkin voru í framhaldi af því rekin úr Þjóðabandalaginu þann 14. desember. Stalín reiknaði með að hertaka allt Finnland áður en árið væri úti, en mótstaða Finna reyndist sovéska hernum afar erfið, þrátt fyrir að sovésku herdeildirnar hefðu þrefaldan mannafla á við finnska herinn. Finnar héldu út þar til í mars 1940 þegar friðarsamkomulag var undirritað þar sem Finnar urðu að láta af hendi 10% af landsvæði sínu og 20% af helstu iðnaðarsvæðum sínum til Sovétríkjanna.
Útkoma vetrastríðsins er blendnum tilfinningum háð. Þrátt fyrir að sovéski herinn hafi á endanum náð að brjóta varnir Finna á bak aftur, komust hvorki Sovétríkin né Finnland vel frá stríðinu. Mannfall í röðum sovéska hersins var gríðarlegt og breytti áliti annarra þjóða á Sovéska herveldinu. Geta Rauða hersins var mjög véfengd, sem að leiddi til ákvörðunar Hitlers um hrinda af stað Barbarossa-aðgerðinni. Sovéski herinn náði að lokum ekki markmiði sínum um hertöku Finnlands og náði einungis undir sig landsvæði í kringum Ladogavatn. Finnar héldu hinsvegar sjálfstæði sínu og hlutu samúð og velvilja annarra þjóða í sinn garð. Frakkar og Bretar höfðu undirbúið stuðning við Finna í gegnum Norður-Skandinavíu en ekkert var úr því þegar skrifað var undir friðarsamkomulagið þann 15. mars.
Vetrarstríðið (talvisota á finnsku) er að margra áliti hernaðarlegur smánarblettur á fyrrum Sovétríkjunum og var túlkað af sumum sem veikleikamerki á sovéska stjórnkerfinu. Stalín lærði þó af mistökum vetrarstríðsins og áttaði sig á því að pólitísk yfirráð yfir rauða hernum voru ekki lengur ásættanleg. Eftir vetrarstríðið var stjórnskipan hersins breytt, hann gerður nútímalegri og hæfir foringjar settir við stjórnvölinn. Þessi ákvörðum átti eftir að reynast vel síðar gegn innrás Þjóðverja.
Á Íslandi var innrás Sovétríkjanna harðlega gagnrýnd. Allir stjórnmálaflokkar nema Sósíalistaflokkurinn mótmæltu innrásinni. Sömuleiðis var almenningsálitið mjög andsnúið innrásinni. Andstaðan á Íslandi var að sumu leyti vegna þess að Íslendingar óttuðust um eigin stöðu ef stórveldum væri leyfilegt að ráðast á hlutlaus smáríki en ekki síður vegna samkenndar sem Íslendingar fundu með finnum sem norrænu ríki, enda kallaði innlimun Eystrasaltsríkjanna í Sovétríkin í upphafi seinni heimsstyrjaldarinnar hvergi nærri á sömu viðbrögð á Íslandi. Stuðningur Sósíalistaflokksins við innrásina gerði þá utanveltu í íslenskum stjórnmálum og reiði annarra flokka í þeirra garð vegna afstöðu þeirra til stríðsins gekk svo langt að aðrir flokkar komu sér saman um að hunsa þá á Alþingi.
Ísafjarðarsýsla
Ísafjarðarsýsla var eitt kjördæmi frá endurreisn Alþingis fram til 1901.
Á Ráðgjafarþingum
Jón Sigurðsson var kjörinn af Ísfirðingum til setu á Alþingi á öllum 14 ráðgjafarþingunum.
Á Löggjafarþingum
Í júní 1903 var kosið til Alþingis annarsvegar í V-Ísafjarðarsýslu og N-Ísafjarðarsýslu hinsvegar.
Brísingamen
Brísingamen er skartgripur Freyju í norrænni goðafræði. Átti hún hafa fengið það hjá dvergum (Alfrigg, Dvalinn, Berlingur og Grerr) fyrir nótt hjá hverjum. Komst Loki að því og sagði Óðni, sem neyðir Loka til að stela meninu. Þegar Freyja heimtar menið af Óðni, gerir hann henni þá kröfu að koma af stað eilífu stríði á milli tveggja konunga. Urðu það Hjaðningavíg.
Þrymskviða:
Bjólfskviða 1195-1199
Klifun (stílbragð)
Klifun, runklifun eða anafóra er stílbragð sem felst í endurtekningu orða, oft til að leggja áherslu á eitthvað. Helstu gerðir klifunar eru síklifun (epizeuxis), forklifun (anafóra), bakklifun (epifóra) og rammaklifun (symploke). Klifun á ekkert skylt við stagl eða nástöðu, en skammt getur samt verið frá henni að ambögulegasta staglstíl.
Forklifun, sem einnig er einnig nefnd listræn klifun, er þegar menn endurtaka eitthvað til áhrifaauka, eins og í dæminu: Sjálfur leið þú sjálfan þig. En listræna klifun má einnig sjá í vísunni:
Póstvagn
thumb|right|Bandarískur póstvagn frá síðari hluta 19. aldar. Póstvagn er hestvagn sem notaður var til póstflutninga á 18., 19. og 20. öld. Póstvagnar voru yfirleitt léttari og hraðskreiðari en farþegavagnar þar sem þeir voru ekki búnir neinum þægindum að innan. Mikið dró úr notkun póstvagna frá miðri 19. öld þegar járnbrautarlestar tóku við póstflutningum.
Á Íslandi var fyrsti póstvagninn tekinn í notkun árið 1900.
Þrúður Vilhjálmsdóttir
Þrúður Vilhjálmsdóttir (f. 31. mars 1973) er íslensk leikkona.
Þjóðvegur 22
thumb Þjóðvegur 22 eða Dalavegur er þjóðvegur í Vestmannaeyjum, sem liggur frá Básaskersbryggju, í gegnum bæinn um Skildingaveg, Heiðarveg og Strembugötu, inn á Dalaveg og að flugstöðinni.
Georgía (fylki)
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu GeorgíuGeorgía er fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Georgía liggur að Tennessee og Norður-Karólínu í norðri, Suður-Karólínu og Atlantshafi í austri, Flórída í suðri og Alabama í vestri. Georgía er 153.909 ferkílómetrar að flatarmáli. Fylkið var upprunalega bresk nýlenda og sem slík var hún nefnd eftir Georgi II Bretlandskonungi.