cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bolungarvík
Samgöngur í Bolungarvík
Samgöngur Bolvíkinga landleiðina hafa löngum verið erfiðar og þar hafa orðið fjölmörg slys. Lengst af var farið um Óshlíð, sem er hættuleg leið, brött og skriðurunnin og hafa þar orðið fjölmörg slys á fólki. Fyrr á öldum var farið gangandi eftir götuslóða í hlíðinni. Fyrir aldamótin 1900 var slóðinn ruddur og reynt að halda honum við eftir það. Vegna grjóthruns og sjávarrofs reyndist það erfitt. Á vetrum var vegurinn ófær vegna svellalaga og snjóflóða og neyddist fólk þá til að feta fjöruna. Byrjað var að ryðja bílveg um Óshlíð 1946 og var hann tekinn í notkun haustið 1949. Þar með var komið á vegasamband við Ísafjörð og tenging við þjóðveginn. Óshlíðarvegur þurfti mikið viðhald og var hættuleg og ótrygg samgönguleið. Mikið framfaraskref var því tekið þegar Bolungarvíkurgöng, sem tengja saman Bolungarvík og Hnífsdal, voru tekin í notkun 25. september 2010.
Jostedalsjökull
thumbnail|Skriðjökull Jostedalsjökuls. thumbnail|Lodalskåpa er [[jökulsker á jöklinum og hæsti punkturinn.]] thumbnail|Langur skriðjökull Jostedalsjökuls. thumbnail|Fólk á ferð á Nigardsbreen. Jostedalsjökull (Jostedalsbreen á norsku) stærsti jökull meginlands Noregs og stærsti jökullinn á meginlandi Evrópu. Hann er í Sogn og Fjarðafylki og í sveitarfélögunum Luster, Sogndal, Jølster og Stryn. Jökullinn er 487 km2 eða um helmingi minni en Langjökull. Hann breiðir úr sér á hásléttu yfir 1600 metra hæð og hefur 28 skriðjökla sem hafa verið nefndir. Hæsti punkturinn er jökulskerið Lodalskåpa, sem stendur upp úr jöklinum og er 2083 metra há. Á jöklinum sjálfum er hæsti punkturinn Breakulen eða 1952 metrar. Jökullinn er helmingi minni í dag en hann var fyrir hundrað árum.
Jostedalsökullinn var samgönguæð jöklabyggðanna og frá örófi alda hefur fólk ferðast yfir hann. Hann virkaði sem brú milli byggðanna í austri og vestri. Snemma á 19. öld fóru fyrstu ferðamennirnir að koma, aðallega Þjóðverjar og Bretar. Margir hverjir voru vísindamenn að safna upplýsingum eða landkönnuðir en einnig komu þangað almennir ferðalangar til að sjá og upplifa víðáttur ísbreiðunnar miklu. Deilur hafa verið um virkjanir á svæði Jostedalsjökuls eftir seinni heimstyrjöld. Árið 1973 var lögum um verndun vatnsfalla fyrst beitt á svæðinu með friðun hluta vatnasvæðisins vestan jökulsins. Meðan vatnsföllin þar nutu verndar var farið út í virkjunarframkvæmdir austan megin hans. Virkjun var því reist í Jostedalnum árið 1978 og hafa alls 4 virkjanir verið reistar þar. Ákveðið var að friða jökulinn í heild sinni og nánasta umhverfi hans sem þjóðgarð árið 1991. Jostedalsjöklaþjóðgarðurinn er 1230 km2 að flatarmáli og næststærstur norskra þjóðgarða.
Vinsælustu ferðamannastaðirnir eru vestan megin jökulsins; Kjenndalsjökull og Brekdalsjökull. Norska jöklasafnið er í Fjærland, sunnan við Jostedalsjökulinn. Austan hans er Breiheimsmiðstöðin í Jostedalen en miðstöðin einbeitir sér að því að kynna náttúrufar Jostedalsins og Nigardskriðjökulinn. Jöklaferðamennska á bílum og snjósleðum hefur heldur ekki verið fyrir hendi á Jostedalsjöklinum sökum þess að ómögulegt er að koma slíkum farartækjum upp skriðjöklana.
Selfosskirkja
Selfosskirkja er kirkja á Selfossi sem reist var á árunum 1952 til 1956. Málamiðlanir byrjuðu með því að Selfoss myndaðist innan Laugardælasóknar en þorpsbúum þótti kirkjuvegur sinn vera óþægilega langur og vildu fá sjálfstæða kirkju fyrir þorpið. Lóð undir kirkjuna fékkst nálægt Selfossbæjunum á tanga í Ölfusá árið 1942 og kirkjugarðurinn vígður 2. janúar 1945. Fyrsta skóflustungan að kirkjunni var tekin 7. júní 1952 og var mikill mannfjöldi kominn saman til að grafa fyrir grunni kirkjunnar. Sunnudaginn 25. mars 1956, pálmasunnudag þess árs, var kirkjan síðan vígð við hátíðlega athöfn. Frá því fyrst var hugað að kirkju í hreppnum 23 árum fyrr hafði fólki í hreppnum fjölgað úr 171 í meira en 1000.
Skipaðir sóknarprestar við Selfosskirkju hafa aðeins verið sex: Dr. Sigurður Pálsson (til 1971), sr. Sigurður Sigurðarson (1971-1994), sr. Þórir Jökull Þorsteinsson (1994-2001), sr. Gunnar Björnsson (2001-2009) og sr. Kristinn Ágúst Friðfinnsson (frá 2009-2014), en 2009 gekk sóknin inn í Hraungerðisprestakall og nafninu var breytt í Selfossprestakall. Núverandi sóknarprestur er sr. Guðbjörg Arnardóttir og þjónustunni til aðstoðar er sr. Ninna Sif Svavarsdóttir. Fjölmargir prestar hafa verið settir til tímabundinna afleysinga í sóknum prestakallsins þó þeirra sé ekki getið hér. Í prestakallinu eru fjórar sóknir: Hraungerðissókn, Laugardælasókn, Selfosssókn og Villingaholtssókn.
Útvegsspilið
Útvegsspilið er íslenskt borðspil sem gengur út á að kaupa fiskiskip og gera þau út á Íslandsmiðum, safna peningum og bæta síðan smám saman við skipaflotann. Spilið hefur engan eiginlegan endi en leikmenn gera upp eignir sínar og fjármuni þegar þeir vilja hætta að spila.
Haukur Halldórsson, myndlistarmaður, hannaði spilið sem kom út árið 1977 og naut töluverðra vinsælda.
Ástríður Helgadóttir
Ástríður Helgadóttir (f. 20. febrúar 1825, d. 14. júní 1897) var íslenskur tónlistarkennari. Hennar er aðallega minnst fyrir að hafa verið ein af frumkvöðlum í píanókennslu á Íslandi eftir miðja 19. öldina og fyrir samband hennar á unga aldri við Gísla Brynjúlfsson, skáld. Mörg af ástar- og saknaðarljóðum Gísla voru ort til Ástríðar.
Ætt og uppruni
Ástríður Helgadóttir hét fullu nafni Ástríður Melsteð Helgadóttir Thordersen. Thordersen nafnið var ættarnafn sem hún fékk frá föður sínum, Helga Guðmundssyni Thordersen, dómkirkjupresti í Reykjavík, síðar biskup Íslands, f. 8.4.1794, d. 4.12. 1867. Nafnið Melsteð fékk hún frá manni sínum, Sigurði Pálssyni Melsteð, guðfræðingi og forstöðumanni Prestaskólans í Reykjavík, f. 12.12. 1819, d. 20.5. 1895. Móðir Ástríðar var Ragnheiður Stefánsdóttir Stephensen, dóttir Stefáns Ólafssonar Stephensen, varalögmanns norðan og vestan, varadómara við landsyfirdóminn, síðar amtmanns í Vesturamtinu, f. 27.12. 1767, d. 20.12 1820.
Ævi og störf
Ástríður ólst upp með foreldrum sínum í Landakoti í Reykjavík, en faðir hennar keypti jörðina árið 1837 og byggði þar timburhús sem kallað var gamla prestshúsið í Landakoti. Sumarið 1843, þegar Ástríður var átján ára, kom hún til Reykjavíkur eftir þriggja ára nám og dvöl í Kaupmannahöfn. Árið 1844 skrifaði Gísli Brynjúlfsson Grími Thomsen bréf, þar sem hann lýsir ást sinni á Ástríði, dóttur dómkirkjuprestsins í Landakoti. Guðrún Stefánsdóttir, móðir Gísla Brynjúlfssonar, bjó í gamla Landakotsbænum á þeim tíma sem Gísli hóf nám við Latínuskólann í Reykjavík. Þau fluttu til Reykjavíkur 1835. Þau Ástríður voru því nágrannar og hittust oft til að tala saman og lesa fagurbókmenntir. Gísli orti ljóð til hennar og þýddi önnur eftir enska skáldið Byron, og flutti henni á síðkvöldum, en Ástríður spilaði undir á gítar. Þegar foreldrar Ástríðar komust að sambandi þeirra, bönnuðu þau henni að hitta Gísla, en þau héldu þó áfram að hittast leynilega. Helgi biskup og kona hans komust að lokum að þeirri niðurstöðu að ekki þýddi að setja sig upp á móti þessu sambandi, því dóttur þeirra virtist vera alvara. Foreldrarnir munu hafa samþykkt að þau trúlofuðust. Gísli fór til Kaupmannahafnar til náms við háskólann þar vorið 1845.
Sem dæmi um ljóð sem Gísli orti til Ástríðar er þetta frá 1846. Tilefni ljóðsins er að Helgi G. Thordersen fór til Kaupmannahafnar til að vígjast bískup Íslands. Ástríður var með í þeirri ferð. Gísli Brynjúlfsson fór til að kveðja þau við skipshlið er þau snéru aftur til Íslands, en þetta var 30. júlí 1846.
Til Ástríðar.
Ei skalt gráta Ástríður!
ei skalt tárast lengur,
skipið burtu skjótt líður,
skúm að brjóstum gengur.
Betra á sá, er burtu fer
og báran svala flytur,
og með trega situr.
Gísli sleit trúlofun þeirra Ástríðar árið 1847 í næstu íslandsferð sinni.
Björn Th. Björnsson segir í bók sinni Minningarmörk úr Hólavallagarði um þetta ástarsamband Gísla og Ástríðar, að samkvæmt rómantísku stefnunni geti hamingjusamur maður ekki verið skáld. Gísli hafi því orðið að segja stúlkunni upp til að geta saknað hennar og harmað örlögin. Þetta hafi með öðrum orðum veitt honum þann skáldlegan innblástur sem hann þarfnaðist.
Ástríður var lengi einn þekktasti píanókennarinn í Reykjavík, og ein af fyrstu "slaghörpum" landsins kom á heimili hennar. Þekktastur nemandi hennar var Sveinbjörn Sveinbjörnsson, tónskáld, en hann hóf tónlistar- og hljóðfæraleikaranám sitt hjá Ástríði. Sveinbjörn og Ástríður voru fjórmenningar að skyldleika. Nemendur hennar voru margir. Ástríður var ein af fáum konum sem lögðu hljóðfæraleik fyrir sig, en slíkt var fágætt á 19. öldinni. Hún er því í flokki brautryðjenda þar.
Besta fáanlega tækni
Besta fáanlega tækni er framleiðsluaðferð og tækjakostur sem beitt er til að lágmarka mengun og myndun úrgangs með sem bestum árangri. Hugtakið er notað í löggjöf um mengunarvarnir.
Í íslenskum lögum er hugtakið skilgreint í reglugerð nr. 920/2016 um brennisteinsdíoxíð, köfnunarefnisdíoxíð og köfnunarefnisoxíð, bensen, kolsýring, svifryk og blý í andrúmsloftinu, styrk ósons við yfirborð jarðar og um upplýsingar til almennings.
Íslenska Kristskirkjan
Íslenska Kristskirkjan er lútherskur fríkirkjusöfnuður stofnaður 4. október 1997. Söfnuðurinn á bakgrunn sinn í samtökunum Ungt fólk með hlutverk, sem störfuðu í 21 ár sem leikmannahreyfing innan þjóðkirkjunnar. Kenningargrundvöllur kirkjunnar er hinn sami og annarra lútherskra safnaða. Íslenska Kristskirkjan er til húsa að Fossaleyni 14 í Grafarvogi.
Meðlimir voru 231 árið 2022.
Chelmsford 123
Chelmsford 123 eru breskir gamanþættir framleiddir fyrir Channel 4 af Hat Trick Productions. Það voru tvær þáttaraðir, með 6 og  sjö þáttum, árin 1988 og 1990.
Aðalleikarar
Einnig í mörgum þáttum voru :-
Taylor Hawkins
Taylor Hawkins (17. febrúar 1972 – 25. mars 2022) var bandarískur tónlistarmaður. Hann var þekktastur sem trommari hljómsveitarinnar Foo Fighters sem hann spilaði með frá árinu 1997 til dauðadags.
Hawkins fæddist í Texas en ólst upp í Kalíforníu. Þegar hann var að læra á trommur voru meðal helstu áhrifavalda hans Roger Taylor úr Queen, Phil Collins úr Genesis, Stewart Copeland úr The Police og Stephen Perkins úr Jane's Addiction.
Snemma á ferlinum spilaði Hawkins í hljómsveitunum Sylvia og Sass Jordan. Hæfileikar hans vöktu athygli Alanis Morissette sem fékk hann til að tromma á tónleikaferðum sínum. Á þeim tíma kynntist Hawkins Dave Grohl, fyrrverandi meðlim Nirvana, sem bauð honum fljótlega að gerast trommari í nýju hljómsveit sinni, Foo Fighters. Á tónleikum skiptust Grohl og Hawkins stundum um hlutverk, Grohl fór á trommur og Hawkins söng og spilaði á gítar. Hawkins söng á nokkrum lögum á plötum og smáskífum með Foo Fighters.
Meðfram því að spila með Foo Fighters vann Hawkins að tónlist með ýmsum öðrum. Þar má helst nefna Taylor Hawkins and the Coattail Riders sem gáfu út þrjár plötur (2006-2019).
Hawkins var giftur og átti þrjú börn. Hann hafði lengi barist við fíkniefnavanda og var nærri dauða árið 2001 eftir að hafa tekið of stóran skammt af heróíni.
Hawkins fannst látinn í hótelherbergi í Bogotá, Kólumbíu, þegar Foo Fighters voru þar á tónleikaferðalagi. Dánarorsök er talin hafa verið neysla fíkniefna og lyfseðilsskyldra lyfja. Hann var fimmtugur að aldri.
Frank Plumpton Ramsey
Hann fæddist í Cambridge þar sem að faðir hans var forseti Magdalene skólans. Hann hlaut menntun við Winchester skólann áður en að hann sneri aftur til Cambridge til þess að læra stærðfræði við Trinity skólann.
Ævistarf
Hann var þekktur fyrir gáfur sínar, og náði að heilla marga fræðimenn í Cambridge. Hann hafði víðtæka þekkingu á mörgum sviðum, og hafði áhuga á nánast öllu. Í stjórnmálum hallaðist hann að vinstristefnu; í trúarbrögðum var hann, að sögn konu sinnar, „herskár trúleysingi“. Í samtali sem hann átti við C. K. Ogden lýsti hann yfir áhuga á því að læra þýsku. Ogden fékk honum málfræðihefti, orðabók og flókna sálfræðiritgerð og sagði honum að nota heftið og bókina og segja sér svo hvað honum fyndist um ritgerðina. Viku síðar hafði Ramsey ekki eingöngu lært þýsku, heldur hafði hann mótað sér andstæðar skoðanir við þá kenningu, sem sett var fram í ritgerðinni. Síðar notaði hann þessa færni til þess að lesa bókina Tractatus Logico-Philosophicus eftir Ludwig Wittgenstein. Honum þótti það mjög tilkomumikið rit og ferðaðist árið 1923 til Austurríkis til þess að ræða um hana við Wittgenstein, sem stundaði þá kennslustörf í litlu þorpi.
Árið 1924 varð hann fræðimaður við Kings skólann, eingöngu 21 árs gamall. Hann afkastaði miklu í rökfræði, hagfræði og heimspeki. Árið 1927 gaf hann út áhrifamikla grein „Facts and Propositions“, þar sem hann lagði til fyrstu ofgnægtarkenninguna um sannleika.
Ein setninganna, sem Ramsey sannaði í ritgerð sinni „On a Problem of Formal Logic“ árið 1930, sem olli straumhvörfum í rökfræði, ber nú nafn hans, Ramsey setningin. Það var fléttufræðileg niðurstaða, sem gaf til kynna að innan allra nægilega stórra kerfa, óháð ringulreiðinni í þeim, væri til einhver reiða.
Höfuðborgarsvæðið
thumb|Höfuðborgarsvæðið og sveitarfélögin sem mynda það. thumb|Svæðið á Open Street Map. thumb|Loftmynd. Höfuðborgarsvæðið er sá hluti Íslands sem samanstendur af Reykjavíkurborg og næsta nágrenni hennar. Algengasta afmörkun svæðisins er sú að það nái yfir Reykjavík og 7 nágrannasveitarfélög hennar. Svæðið nær frá botni Hvalfjarðar í norðri og suður fyrir Straumsvík sunnan Hafnarfjarðar, jarðfræðilega er það hluti Reykjanesskaga. Svæðið er afar þéttbýlt á íslenskan mælikvarða og óx mjög hratt á síðari hluta 20. aldar, nú búa þar um 64% Íslendinga; um 249.223 manns ( apríl 2023).
Frank Plumpton Ramsey
Ævistarf
Hann lagði einnig til hugmyndina um Ramsey verðlagningu í hagfræði, sem gildir í tilfellum þar sem að (stýrður) einokunaraðili vill hámarka ofgnægt hjá neytendum á sama tíma og hann sér til þess að allur kostnaður sé innan skynsamlegra marka.
Höfuðborgarsvæðið
Sveitarfélögin á svæðinu eiga með sér víðtækt samstarf á ýmsum sviðum. Til dæmis í sorpmálum og almenningssamgöngum auk þess að þau reka sameiginlegt slökkvilið. Árið 2007 var svo stofnað sameiginlegt lögregluembætti fyrir allt svæðið.
Frank Plumpton Ramsey
Ævistarf
Ramsey og John Maynard Keynes voru góðir vinir, og vinna hins síðarnefnda á sviði líkindafræði hvatti Ramsey til þess að þróa hugmyndir í bayesískri tölfræði. Bruno de Finetti gerði svipaðar rannsóknir, og vinna þeirra beggja varð þekkt á sjötta áratug 20. aldar.
Höfuðborgarsvæðið
Svæðinu er skipt niður í þrjú kjördæmi vegna alþingiskosninga: Reykjavík skiptist í norður og suðurkjördæmi en hin sveitarfélögin á svæðinu tilheyra Suðvesturkjördæmi (kraganum). Það land sem sveitarfélögin ná yfir var hluti af Gullbringu- og Kjósarsýslu. Til forna var þetta land hluti Kjalarnesþings.
Frank Plumpton Ramsey
Ævistarf
Heimspekiritgerðir hans voru m.a. „Universals“ (1925), „Facts and Propositions“ (1927), „Universals of Law and of Fact“ (1928), „Þekking“ (1929), „Kenningar“ (1929) og „General Propositions and Causality“ (1929). Sumir heimspekingar telja hann hafa verið, eða hafa haft getu til þess að verða, jafnvel betri heimspekingur en Wittgenstein. Wittgenstein minnist á hann í inngangi að bók sinni Rannsóknum í heimspeki (Philosophiche Untersuchungen) sem áhrifavald, en þó ekki jafn mikinn áhrifavald og Piero Sraffa.
Höfuðborgarsvæðið
Hvað dómsvald í héraði snertir þá tilheyra Reykjavík, Seltjarnarnes, Mosfellsbær og Kjósarhreppur umdæmi héraðsdóms Reykjavíkur en Garðabær, Hafnarfjörður og Kópavogur umdæmi héraðsdóms Reykjaness.
Frank Plumpton Ramsey
Andlát og arfleið
Ramsey þjáðist af krónísku lifrarvandamáli, og hann lést eftir sýkingu í kjölfar aðgerðar á kviði, aðeins 26 ára gamall. Yngri bróðir Ramseys, Arthur Michael Ramsey, var erkibiskup í Canterbury á árunum 1961 til 1974.
Höfuðborgarsvæðið
Sveitarfélög
Sjö sveitarfélög eiga aðild að Samtökum sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu:
Mánudagur
Í dagatölum er mánudagur oft skráður sem fyrsti dagur vikunnar þar sem hann er yfirleitt fyrsti dagur vinnuvikunar.
Söguborð
thumb|Söguborð í teiknimyndasöguhandriti. Skissur sýna hvað á að sjá í mynd og texti fyrir neðan hvaða samtal eða hljóð heyrast.
Söguborð er myndræn framsetning með teikningum, myndum eða skissum settar fram í röð til að sýna atburðarás. Söguborð eru notuð sem mynræn handrit til að sjá fyrir hvernig kvikmynd, teiknimynd eða gagnvirka miðlun kemur til með að líta út. Söguborð var í upphafi þróað af Walt Disney-fyrirtækinu í kringum 1930 í tengslum við teiknimyndir sem fyrirtækið gerði.
Leikhúsið að Möðruvöllum
Leikhúsið að Möðruvöllum í Hörgárdal er félags- og safnaðarheimili í eigu Amtmannsetursins á Möðruvöllum. Leikhúsið er á jarðamörkum Möðruvalla I (í eigu Prestsetrasjóðs) og Möðruvalla II (í eigu Landbúnaðarháskóla Íslands). Samkvæmt landskrá Fasteignamats ríkisins er byggingaár Leikhússins 1880, en líklega er það byggt aðeins seinna. Húsið er um 120 fermetrar á tveimur hæðum.
Saga
Árið 1880 var stofnaður gagnfræðaskóli á Möðruvöllum, sem var undanfari Menntaskólans á Akureyri. Á tímum skólans bjuggu á Möðruvöllum margir merkismenn sem unnu mikilvægt brautryðjendastarf í skólamálum og á sviði náttúruvísinda. Möðruvallaskóli var þó einungis starfræktur í 22 ár því þegar skólahúsið brann árið 1902 var skólinn fluttur til Akureyrar. Einu sýnilegu minjar skólans sem eftir eru á Möðruvöllum er s.k. Leikhús sem var byggt sem leikfimihús og pakkhús.
Endurgerð hússins
Framkvæmdir við að bjarga húsinu frá eyðileggingu hófust 1992 en lágu síðan nánast niðri þar til vorið 2002, þegar ákveðið var að hefja aftur endurbyggingu. Því verki lauk að mestu sumarið 2007. Framkvæmdin hefur verið á höndum Amtmannssetursins á Möðruvöllum en það er sjálfseignarstofnun sem sett á fót 1. mars 2006 í þeim tilgangi að endurreisa merkar byggingar á Möðruvöllum í Hörgárdal. Jafnframt er Amtmannsetrinu ætlað að koma á framfæri sögu staðarins á lifandi hátt með því að skapa aðlaðandi og frjótt umhverfi fyrir skóla, námsfólk og ferðamenn sem áhuga hafa á stjórnmála-, menningar- og kirkjusögu, náttúruvísindum og landbúnaði.
Það eru Arnarneshreppur, Landbúnaðarháskóli Íslands, Húsafriðunarsjóður, Sóknarnefnd Möðruvallaklausturskirkju, Menningarsjóður KEA og Menntaskólinn á Akureyri sem hafa fram að þessu kostað endurgerð og uppbyggingu Leikhússins.
Notkun í dag
Leikhúsið er í dag félags- og safnaðarheimili sem rekið er af Amtmannsetrinu á Möðruvöllum. Í framtíðinni er því ætlað að vera gestamóttaka fyrir ferðamenn og minjasafn um Möðruvallaskóla. Fyrirhugað er að koma þar fyrir munum sem tengjast Möðruvallaskóla (gamlar ljósmyndir, ýmis rit og handverk). Á efri hæð hússins er góð fundaraðstaða fyrir smærri fundi sem ýmsir í byggðarlaginu nýta sér. Seinna mun hluti starfseminnar verða fluttur í sérstakt þjónustuhús sem stendur nálægt Leikhúsinu.
Montia dichotoma
Montia dichotoma er plöntutegund sem var lýst af T.J. Howell.
Hundrað ára stríðið
Heiti þessara stríðsátaka, hundrað ára stríðið, er seinni tíma hugtak sem sagnfræðingar nota yfir tímabilið. Stríðinu hefur einnig verið skipt niður í þrjú til fjögur styttri tímabil: Játvarðsstríðið (1337-1360), Karlsstríðið (1369-1389), Lankastrastríðið (1415-1429) og svo síðasta tímabilið, þar sem Jóhanna af Örk kom fram á sjónarsviðið og síga fór smátt og smátt á ógæfuhliðina hjá Englendingum.
Stríðið er merkilegt fyrir margra hluta sakir. Þótt það væri fyrst og fremst átök á milli konungsætta varð það til þess að þjóðerniskennd mótaðist bæði með Englendingum og Frökkum, ný vopn komu fram á sjónarsviðið (til dæmis langboginn) og ný herkænskubrögð drógu úr mikilvægi gömlu lénsherjanna, sem einkennst höfðu af þungvopnuðum riddaraliðssveitum. Í stríðinu komu stríðsaðilar sér upp fastaherjum, þeim fyrstu í Evrópu síðan á tímum Rómverja, og þurftu því ekki lengur að treysta á liðstyrk bænda í sama mæli og áður. Vegna alls þessa og vegna þess hve lengi stríðið stóð er það með mikilvægustu átökum miðalda.
Rætur
Rætur stríðsátakanna má rekja allt aftur til ársins 911, þegar Karlunginn Karl einfaldi leyfði víkingnum Hrólfi (Rollo) að setjast að á því svæði innan veldis hans sem seinna kallaðist Normandí og íbúanir Normannar). Upp frá því voru höfðingjar Normanna lénsmenn Frakkakonungs, jafnvel eftir að þeir urðu konungar í Englandi. Árið 1066 lögðu Normannar undir stjórn Vilhjálms sigursæla, hertoga af Normandí, England undir sig með því að sigra Engilsaxa í bardaganum við Hastings. Upp úr því varð til ný valdastétt normanna í Englandi.
Eftir erfðadeiluna og borgarastyrjaldirnar í Englandi á 12. öld, en það tímabil hefur verið kallað Stjórnleysið (1135 - 1154), tók ný valdaætt við krúnunni, Plantagenetætt, afkomendur Geoffreys hertoga af Anjou (Angevinætt). Angevin-konungarnir erfðu stór svæði í Frakklandi og réðu á tímabili yfir stærri svæðum en frönsku konungarnir sjálfir. Þeir voru þó lénsmenn frönsku konunganna. Á 13. og 14. öld unnu Frakklandskonungar smám saman mestallar lendur Englendinga á sitt vald.
Ringulreið í Frakklandi: 1314-1328
Í Frakklandi hafði Capet-ættin (Kapetingar) ríkt í margar aldir. Þetta var langlífasta konungsætt miðalda í Evrópu og ríkti eða frá 987 til 1328. Filippus 4. dó árið 1314 og lét þá eftir sig þrjá syni sem áttu eftir að erfa krúnuna, einn af öðrum; Loðvík 10., Filippus 5. og Karl 4.. Elsti sonurinn og erfinginn, Loðvík 10., dó árið 1316 og var kona hans þá þunguð. Sonur hans, Jóhann 1. varð konungur við fæðingu en dó fárra daga gamall. Loðvík lét einnig eftir sig dóttur, Jóhönnu, en konur áttu ekki erfðarétt til krúnunnar samkvæmt frönskum lögum. Auk þess breiddi Filippus bróðir Loðvíks út orðróm um að Jóhanna væri í raun ekki dóttir Loðvíks, en móður hennar hafði verið varpað í dýflissu fyrir framhjáhald og dó hún þar. Stéttaþing ályktaði að kona ætti ekki að stjórna landinu og því varð Filippus 5. konunugur. Filippus dó svo árið 1322, án þess að hafa eignast son. Dætur hans voru þá settar til hliðar og þriðji sonur Filippusar 4., Karl 4., varð konungur.
Árið 1324 börðust Karl 4. og Játvarður 2. Englandskonungur í hinu stutta stríði í Saint-Sardos í Gaskóníu, en það hertogadæmi, sem var hluti Akvitaníu, var þá eitt eftir af lendum Englandskonunga í Frakklandi. Helsta uppákoman í stríðinu var hertaka enska virkisins La Réole, við ána Garonne. Enski heraflinn neyddist til að gefast upp eftir mánaðarlangar sprengjuárásir frá frönskum fallbyssum, og eftir að liðsauki sem átti að koma til þeirra brást. Stríðið var í raun klúður af hálfu Englendinga og eftir það var aðeins hluti af Gaskóníu í þeirra höndum.
Karl 4. dó árið 1328 án þess að hafa eignast son og því var óvissa um hver yrði konungur. Systir Karls, Ísabella, var gift Játvarði 2. Englandskonungi, og hún taldi að sonur þeirra, hinn ungi Játvarður 3. væri lögmætur erfingi frönsku krúnunnar. Aðalsmenn í Frakklandi vildu hinsvegar ekki að útlendur konungur yrði konungur Frakklands og því var fjarskyldari frændi Karls 4., Filippus af Valois, krýndur sem Filippus 6. Frakkakonungur.
Aðdragandi stríðsins: 1328-1337
Játvarður hætti hinsvegar að seilast til frönsku krúnunnar árið 1331 því hann þurfti að takast á við vandamál heima fyrir. Árið 1333 fór hann svo í stríð gegn Davíð 2. Skotakonungi, sem var þá aðeins um 10 ára gamall. Davíð flúði fljótlega til Frakklands, því Skotar og Frakkar voru bandamenn og höfðu gert með sér svonefndan Auld-sáttmála. Í framhaldi af því áformaði Filippus að leggja Davíð lið og ná um leið sjálfur yfirráðum í Gaskóníu.
Upphaf stríðsins: 1337-1360
Stríðið hófst árið 1337 þegar Filippus 6. endurheimti Gaskóníu af Englendingum. Játvarður 3. brást við með því að endurnýja tilkall sitt til frönsku krúnunnar, sem var í raun stríðsyfirlýsing. Frakkar höfðu á þessum tíma stærri her og stærri flota og á Englandi var, í upphafi stríðsins, stöðugur ótti um að Frakkar gerðu innrás. Það breyttist hins vegar árið 1340 þegar Englendingar eyðilögðu næstum allan franska flotann í bardaganum við Sluys, og höfðu þá yfirráð yfir Ermarsundi það sem eftir var stríðsins.
Í júlí 1346 gerði Játvarður innrás inn í Frakkland og vann sama ár sigur á frönskum her í bardaganum við Crécy. Bardaginn var hrein hörmung fyrir Frakka þar sem þeir höfðu margfalt stærri her en voru samt sem áður gjörsigraðir. Játvarður hertók því næst Calais, sem varð hernaðarlega mikilvæg fyrir Englendinga það sem eftir var stríðsins.
Árið 1356 réðist sonur Játvarðs 3., Játvarður af Woodstock (Svarti prinsinn), inn í Frakkland frá Gaskóníu og vann franskan her í bardaganum við Poiters. Aftur var franski herinn talsvert stærri en sá enski, en Englendingar unnu stórsigur og tóku Jóhann 2. Frakkakonung, son Filippusar 6., til fanga og var hann fluttur til Englands og var hafður í haldi þar næstu árin. Játvarður 3. gerði eina innrás enn í Frakkland árið 1358 en mistókst að hertaka París og Reims.
Fyrsta friðartímabil: 1360-1369
Friðarsamningur sem kallast Brétigny-sáttmálinn var undirritaður árið 1360. Frakkar samþykktu að greiða hátt lausnargjald fyrir konung sinn og var næstelsti sonur hans, Loðvík hertogi af Anjou, sem þá var um tvítugt, látinn í hendur Englendinga sem gísl til tryggingar á að gjaldið yrði greitt. Það gekk hinsvegar erfiðlega að safna peningum í Frakklandi og Loðvík þurfti að vera lengur í haldi en áætlað var í upphafi. Hann strauk því úr haldi Englendinga árið 1363 og komst heim til Frakklands. Föður hans fannst þá heiður sinn í veði og ákvað því að gefa sjálfan sig aftur fram sem gísl, þvert á vilja ráðgjafa sinna, og sigldi til Englands þar sem komu hans var fagnað mjög. Nokkrum mánuðum síðar veiktist Jóhann konungur og lést í haldi árið 1364. Tók þá elsti sonur hans, Karl 5., við af honum sem konungur.
Brétigny-sáttmálinn kvað á um að Játvarður skyldi hætta að gera tilkall til frönsku krúnunnar en í staðinn voru yfirráð hans yfir stórum svæðum í Frakklandi viðurkennd. Játvarður hætti þó í raun ekki erfðatilkalli sínu og Karl 5. vildi ná yfirráðum að nýju yfir svæðunum sem Játvarður stjórnaði. Karl lýsti því yfir stríði á hendur Englendingum árið 1369, á þeim forsendum að Játvarður hefði brotið gegn Brétigny-sáttmálanum.
Annar hluti
thumb|200px|left|Stytta af Du Guesclin
Franskir sigrar á tímum Karls 5.: 1369-1389
Á valdatíma sínum náði Karl 5. að vinna á sitt vald stóran hluta af þeim svæðum sem Játvarður hafði lagt undir sig. Það var ekki síst að þakka Bertrand du Guesclin, einum sigursælasta hershöfðingja Frakka í stríðinu. Einnig var Svarti prinsinn orðinn alvarlega veikur og gat því ekki lengur stýrt herjum Englendinga, og Játvarður 3. var orðinn of gamall. Svarti prinsinn lést 1376 og Játvarður 3. 1377. Við krúnunni tók þá Ríkharður 2., sonur Svarta prinsins, en hann var aðeins 10 ára.
Du Guesclin vann margar borgir og bæi af Englendingum en forðaðist að mæta meginher þeirra í bardaga. Englendingar reyndu að lokka hann til að leggja til orrustu með því að valda sem mestri eyðileggingu á frönsku landssvæði en du Guesclin vildi ekki taka áhættu á úrslitabardaga. Hann lést svo árið 1380. Ríkharður 2. hafði takmarkaðan áhuga á því að halda stríðinu til streitu og samið var um vopnahlé árið 1389.
Annað friðartímabil: 1389-1415
Óstöðugleiki innanlands einkenndi bæði löndin á árunum 1389 - 1415. Í Frakklandi ríkti Karl 6. á árunum 1380 til 1422. Hann átti við geðræn vandamál að stríða og það leiddi til þess að frændi hans og bróðir tókust á um völdin.
Hinrik 4. Englandskonungur, sem hafði steypt frænda sínum Ríkharði 2. af stóli árið 1399, gerði áætlanir um innrás í Frakkland en þurfti að fresta henni vegna átaka við Skota og vegna uppreisnar í Wales. Það var svo sonur hans, Hinrik 5. sem lýsti yfir stríði að nýju og réðst inn í Frakkland árið 1415.
Þriðji hluti
thumb|200px|right|Hinrik 5.
Enskir sigrar á tímum Hinriks 5.: 1415-1429
Hinrik 5. gerði tilkall til svæða í Frakklandi sem höfðu tilheyrt Englandskonungum á tímum Hinriks 2., en þau voru m.a. Normandí og Akvitanía. Hinrik vann stórsigur á Frökkum árið 1415, í bardaganum við Agincourt, þar sem franski herinn var mun stærri en sá enski. Hann náði mestum hluta Normandí á sitt vald á næstu árum; Caen árið 1417 og Rouen árið 1419. Árið 1420 hittust Hinrik 5. og Karl 6. þegar Troyes-samningurinn var undirritaður. Þar var kveðið á um að Hinrik skyldi kvænast dóttur Karls, Katrínu af Valois, og að Hinrik, eða erfingi hans og Katrínar, skyldi erfa krúnu Frakklands. Hinrik og Karl létust báðir árið 1422. Sonur Hinriks, Hinrik 6., þá aðeins tæplega eins árs gamall, tók við krúnu Englands. Samkvæmt Troyes-samningnum átti hann líka að taka við krúnu Frakklands en Karl 7., sonur Karls 6., gerði einnig tilkall til hennar.
Frakkar ná yfirhöndinni: 1429-1453
Á næstu árum beittu Frakkar sömu aðferðum og Du Guesclin hafði gert áður og forðuðust að mæta Englendingum í stórum bardögum. Smám saman unnu Frakkar flest landsvæði Englendinga, en stríðið dróst þó á langinn, einna helst fyrir tilstuðlan enska hershöfðingjans John Talbot. Talbot sigraði franskt herlið í nokkrum bardögum, en það var ekki nóg til þess að snúa gangi stríðsins við og hann féll svo í bardaganum við Castillon árið 1453. Það var síðasti bardagi hundrað ára stríðsins og eftir hann höfðu Englendingar misst öll sín lönd í Frakklandi fyrir utan Calais, sem þeir héldu til 1558.
Steve Jobs
thumbnail|hægri|Steve Jobs, 2005 Steve Jobs (24. febrúar 1955 – 5. október 2011) var einn þriggja stofnenda Apple (hinir voru Steve Wozniak og Ronald Wayne), og var í upphafi stjórnandi fyrirtækisins og aðaldriffjöður. Samband hans við fyrirtækið var stormasamt og á miðjum níunda áratugnum hrökklaðist hann frá fyrirtækinu í kjölfar valdabaráttu og deilna um stefnu fyrirtækisins.
Eftir að Jobs yfirgaf Apple stofnaði hann tölvufyrirtækið NeXT og keypti hlut í Pixar teiknimyndagerðarfyrirtækinu. Jobs kom þó aftur til Apple og tók stóran þátt í stjórnun og vöruþróun þar.
Pixar sameinaðist Walt Disney-fyrirtækinu árið 2006 og við það fékk Jobs sæti í stjórn þess fyrirtækis.
Steve Jobs lést úr krabbameini í brisi.
Google kort
Google Maps er ókeypis kortaþjónusta frá Google sem býður upp á götukort, loftmyndir, leiðbeiningar fyrir ýmsa ferðamáta og leitarvél fyrir fyrirtæki. Loftmyndirnar eru ekki sýndar í rauntíma heldur eru þær nokkurra mánuða eða ára gamlar. Notast er við Mercator-vörpun og þess vegna eru heimskautssvæði frekar skökk á kortinu. Svipuð þjónusta sem heitir Google Earth er líka í boði en hún gerir notendum kleift að skoða heiminn í þrívídd. Google Maps fór í loftið 8. febrúar 2005 eftir Google keypti ástralska fyrirtækið Where 2 Technologies. Þjónustan var þróuð af dönsku bræðrunum Lars og Jens Rasmussen sem unnu báðir í fyrirtækinu.
Google Street View er tengd þjónusta sem notuð er í gegnum Google Maps en með henni geta notendur skoðað víðurmyndir af götum. Google safnar myndum fyrir Street View með því að aka um vegi og götur á sérstökum bíl. Söfnun á Street View-myndum hófst á Íslandi í júlí 2013.
Yu Suzuki
thumb|Yu Suzuki Yu Suzuki er japanskur tölvuleikjahönnuður sem starfar fyrir japanska tölvuleikjaframleiðandann Sega. Suzuki er þekktur fyrir spilakassaleiki sem einkennast af miklum hraða og byltingarkenndu myndefni eins og Hang-On, Virtua Figter og Virtua Cop. Hann er einnig þekktur fyrir Shenmue-leikina en þeir voru upprunalega hannaðir fyrir Dreamcast-leikjatölvuna.
Jonathan Barnes
Jonathan Barnes (fæddur 1942) er breskur heimspekingur, heimspekisagnfræðingur, fornfræðingur og þýðandi. Hann er bróðir rithöfundarins Julians Barnes.
Íslensk Ameríska
Íslensk Ameríska verslunarfélagið ehf. eða Ísam er íslensk heildsala sem var stofnuð 15. apríl 1964 af Bert Hanson.
Íslensk Ameríska á nú Mylluna, Ora, Kexverksmiðjuna Frón og Kexsmiðjuna. Auk þess á fyrirtækið hluti í ýmsum fyrirtækjum, s.s. Öskju.
Hjá Íslensk Ameríska og fyrirtækjum í eigu þess starfa nú um 400 manns.
Íþróttafélagið Hamar
Hamar er íslenskt íþróttafélag sem var stofnað 1992. Hamar er staðsett í Hveragerði. Hamar á lið í blaki, badminton, fimleikum, knattspyrnu, körfubolta og sundi.
Tenglar
Heimasíða íþróttafélagsins Hamrar
Tómas af Aquino
Heilagur Tómas af Aquino eða Tómas frá Akvínó (um 1225 – 7. mars 1274) var ítalskur guðfræðingur og skólaspekingur. Hann er fremstur hinna eldri stuðningsmanna náttúruguðfræði með tilvísun til Aristótelesar og upphafsmaður tómíska skólans í heimspeki sem lengi var helsta heimspekilega nálgun kaþólsku kirkjunnar. Hann er í rómversku kirkjunni einn kirkjufræðaranna þrjátíu og þriggja.
Ourisia ruellioides
Ourisia ruellioides er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá suðurhluta S-Ameríku.
BT-turninn
thumb|right|BT-turninn BT-turninn, áður þekktur sem GPO-turninn, Póstturninn og Telecom-turninn, er fjarskiptaturn í hverfinu Fitzrovia í London. Byggingin er 177 metrar á hæð með loftnetsfestingum efst sem gera að verkum að heildarhæðin er 191 metrar. Byggingin er í eigu fjarskiptafyrirtækisins BT Group. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru ekki í turninum heldur í BT Centre.
Svafa Þórleifsdóttir
Svafa Þórleifsdóttir (fædd 20. október 1886 að Skinnastað í Öxarfirði, dó 7. mars 1978) var skólastjóri og ritstjóri og hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1967 og stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1973.
BT-turninn
Turninn var reistur af bresku póstþjónustunni General Post Office til að bera örbylgjuloftnet sem hluti af örbylgjusamskiptakerfi fyrir allt Bretland. Bygging turnsins hófst árið 1961 og hann var formlega opnaður af Harold Wilson 8. október 1965. Hann var þá hæsta bygging Bretlands og hélt þeirri stöðu til 1980 þegar NatWest-turninn var reistur. BT-turninn var opinn almenningi frá 1966 til 1980 þegar honum var lokað af öryggisástæðum. Hann er stundum notaður fyrir sérstaka viðburði.
Liechtensteinska karlalandsliðið í knattspyrnu
Liechtensteinska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Liechtenstein í knattspyrnu og er stjórnað af Liechtensteinska knattspyrnusambandinu.
Ocean Drive (Lighthouse Family breiðskífa)
Ocean Drive er fyrsta stúdíóplata bresku hljómsveitarinnar Lighthouse Family og kom hún út árið 1996.
1268
thumb|right|Konradín og Friðrik markgreifi á fálkaveiðum. Árið 1268 (MCCLXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Leppstríð
Leppstríð (e. proxy war), einnig kallað staðgöngustríð, er átök milli tveggja ríkja eða annarra aðila þar sem hvorugur aðili mætir andstæðingi sínum beint í átökum. Oft eru báðir aðilar að berjast við bandamenn hvors annars eða að hjálpa bandamönnum sínum að berjast við andstæðinga sína. Erlend ríki og stórveldi blanda sér oft í slík átök á einu svæði af pólítískum ástæðum til að því að tryggja efnhagslega hagsmuni og pólitíska stöðu sína í heimshlutanum. Stríðsátök í Sýrlandi, 2011-2018, eru dæmi um leppstríð þar sem stórveldi blanda sér í átök um yfirráð yfir Sýrlandi í því augnamiði að tryggja völd sína og hagsmuni í Mið-Austurlöndum.
Hoya crassicaulis
Hoya crassicaulis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Safnahúsið við Hverfisgötu
thumb|right|Safnahúsið við Hverfisgötu Safnahúsið við Hverfisgötu er hús sem stendur við Hverfisgötu 15 í miðborg Reykjavíkur. Það var byggt var á árunum 1906-1908 til að hýsa Landsbókasafn Íslands og Þjóðskjalasafn Íslands sem voru þar til langs tíma ásamt Náttúrugripasafni Íslands og Forngripasafninu. Húsið sem teiknað var af danska arkitektnum Johannes Magdahl Nielsen átti upprunalega að vera úr grágrýti eins og Alþingishúsið og átti þak hússins að vera úr kopar. Það þótti hins vegar of kostnaðarsamt þannig að húsið var byggt úr steinsteypu og járnþak kom í stað koparþaks.
Safnastarfsemi
Vorið 2021 varð Safnahúsið hluti af Listasafni Íslands og býður nú upp á sýningu með vel völdum verkum úr safneign safnsins.
Sýningarstjóri var Markús Þór Andrésson en valinn hluti safnkosts áðurnefndra menningarstofnana var til sýnis, frá elstu varðveittu heimildum til dagsins í dag. Samstarf þessara stofnana bauð upp á einstakt tækifæri til að skoða arfleifðina í nýju samhengi og varpaði ljósi á ósagða sögu með nýstárlegum hætti. Markmið aðstandenda sýningarinnar var að ná sérstaklega til skólafólks og fjölskyldna en um leið til ferðamanna.
Landsbókasafn Íslands flutti í húsið árið 1909 en það hafði þá verið til húsa í Alþingishúsinu frá árinu 1881. Landsbókasafnið var í Safnahúsinu í 85 ár þangað til að það sameinaðist Háskólabókasafni árið 1994 til að mynda hið nýja Landsbókasafn Íslands-Háskólabókasafn sem var til húsa í Þjóðarbókhlöðunni.
Landsskjalasafn sem seinna varð Þjóðskjalasafn Íslands var flutt yfir í Safnahúsið árið 1909 en það hafði þá verið í Alþingishúsinu frá árinu 1900. Þjóðskjalasafnið var í Safnahúsinu allt þangað til ársins 1986 þegar farið var að flytja það yfir á Laugarveg 162.
Forngripasafnið sem seinna varð Þjóðminjasafn Íslands flutti í Safnahúsið árið 1908 en það hafði þá verið til húsa á ýmsum stöðum, í Dómkirkjunni í Reykjavík, Hegningarhúsinu við Skólavörðustíg, Alþingishúsinu og Landsbankanum í Austurstræti. Forngripasafnið var í Safnahúsinu til ársins 1950 þangað til að það var flutt í Þjóðminjasafnshúsið við Suðurgötu.
Náttúrugripasafn Íslands var flutt í Safnahúsið árið 1908. Safninu var seinna lokað árið 1960 þangað til að því var komið fyrir í bráðabirgðahúsnæði við Hlemm árið 1967. .
Sýningar
Sýningunum Handritin - Saga handrita og hlutverk um aldir, Þúsund ár - fyrsti áfangi og Óskabarn - æskan og Jón Sigurðsson hefur verið lokað. Vorið 2015 er ráðgert að ný sýning sem fjallar um íslenska listasögu og sjónrænan menningararf verði opnuð en Markús Þór Andrésson er sýningarstjóri sýningarinnar. Á sýningunni verður fjallað um íslenska listasögu og sjónrænan menningararf en að sýningunni standa höfuðsöfnin þrjú, Þjóðminjasafn Íslands, Listasafn Íslands og Náttúruminjasafn Íslands, ásamt Þjóðskjalasafni Íslands, Landsbókasafni- Háskólabókasafni og Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum.
Lockerbie
Lockerbie er íslensk hljómsveit sem spilar melódískt popp-rokk í bland við kraftmikið post-rokk. Hún var valin ein af sigursveitum í Sumarkeppni Rásar 2 og Stúdíó Sýrlands. Hljómsveitin er fjögurra manna og gaf út sína fyrstu plötu, Ólgusjó 7. júní 2011. Platan fékk 4 af 5 stjörnum í gagnrýni Fréttablaðsins og var valin plata vikunnar á Rás 2. Hljómsveitin er með útgáfusamning við Record Records á Íslandi og Rallye Label í Japan.
Glódís Perla Viggósdóttir
Glódís Perla Viggósdóttir (f. 27. júní 1995) er íslensk knattspyrnukona. Glódís spilar stöðu varnarmanns með íslenska kvennalandsliðinu í knattspyrnu og er leikmaður liðsins Bayern München sem spilar í þýsku úrvalsdeildinni.
Glódís Perla spilaði með yngri flokkum í Danmörku en spilaði síðar með meistaraflokki HK/Víkings á Íslandi. Þaðan hélt hún aftur til Danmerkur og lék í þrjá mánuði með Horsens SIK. Hún spilaði með Stjörnunn i í Garðabæ árið 2012. Hún hóf atvinnumennsku í knattspyrnu árið 2015 er hún hóf að spila með Eskilstuna United í Svíþjóð en þar sem hún var til ársins 2017 er hóf að spila með Rosengård.
Árið 2012 spilaði Glódís Perla sinn fyrsta leik með íslenska kvennalandsliðinu í knattspyrnu er liðið gerði 1-1 jafntefli við skoska landsliðið.
Laugardagur
Laugardagur er 7. og síðasti dagur hverrar viku. Nafn hans er dregið af því að eitt sinn tíðkaðist að fólk laugaði sig, það er færi í bað, á þessum degi. Laugardagur er á eftir föstudegi en á undan sunnudegi, sem er þá fyrsti dagur næstu viku.
Glódís Perla Viggósdóttir
Glódís hafnaði í 2. sæti í vali íþróttamanns ársins árið 2022.
Laugardagur
Laugardagur er hvíldardagur og helgur hjá gyðingum, sjöunda dags aðventistum og jafnvel fleirum.
Jón Guðni Fjóluson
Jón Guðni Fjóluson er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir SK Brann í Noregi sem varnarmaður og fyrir íslenska landsliðið.
Sund (aðgreining)
Sund getur átt við eftirfarani:
Sigourney Weaver
Susan Alexandra Weaver, betur þekkt sem Sigourney Weaver (f. 8. október 1949 i Manhattan, New York-borg) er bandarísk leikkona. Hún sló fyrst í gegn í kvikmyndinni Alien árið 1979.
Sahlgrenska Universitetssjukhuset
thumb|Sahlgrenska Universitetssjukhuset Sahlgrenska Universitetssjukhuset er stærsti spítali Norður-Evrópu og er staðsettur í Gautaborg
Útkirtill
Útkirtill eða pípukirtill er í dýrafræði kirtill sem seytir því sem hann framleiðir í gegnum pípu. Dæmi um útkirtla eru svitakirtlar, mjólkurkirtlar og munnvatnskirtlar. Andstæða útkirtils er innkirtill.
Maren orkustjórnunarkerfi
Maren er orkustjórnunarkerfi fyrir skip notað til að lágmarka olíunotkun, þar með minnka eldsneytiskostnað útgerða og draga úr mengun sjófara. Það er þróað af fyrirtækinu Marorku. Maren 2 kerfið var gefið út seinni hluta ársins 2005 og sýnt á Sjávarútvegssýningunni í Kópavogi það ár. Maren 2 hlaut það árið verðlaun sem besta nýja varan á sýningunni.
Maren kerfið fylgist með mismunandi gerðum orkukerfa um borð í hinum ýmsu tegundum skipa. Það sýnir skipsstjórnendum samhengi milli stýringa þessara kerfa og olíueyðslu skipsins. Maren notar hermun og bestun til að koma með tillögur að bættri stýringu og tekur við það mið af hönnun skipsins og aðgerðum um borð.
Tilvísanir
Samtök Iðnaðarins Marorku fréttir
Tenglar
Heimasíða Marorku
Hormónaraskandi efni
Hormónaraskandi efni eru efni sem líkja eftir hormónum í líkamanum og geta í ákveðnum styrk haft truflandi áhrif á hormónastarfsemi líkamans.
Roar Kvam
Roar Kvam (fæddur 4. maí 1944 í Steinkjer í Noregi) er norskur tónlistarmaður. Hann stundaði framhaldsnám í tónlist við Musikkonservatoriet í Oslo, þar sem hann nam kórstjórn hjá Trygve Lindeman, hljómsveitarstjórn hjá Øyvin Fjeldstad og tónsmiðar hjá Finn Mortensen.
Hann hefur starfað að tónlistarmálum á Akureyri síðan 1971 er hann flutti til Íslands. Hann stofnaði og hefur starfað með Blásarasveit Tónlistarskólans á Akureyri, sem síðar varð Blásarasveit æskunnar en báðar þessar hljómsveitir unnu til gullverðlauna í alþjóðlegum keppnum undir hans stjórn. Þá stofnaði Roar einnig Kammersveit Akureyrar, fyrirrennara Sinfóníuhljómsveitar Norðurlands og stjórnaði henni fyrstu fimm árin. Roar stjórnaði Lúðrasveit Akureyrar í sjö ár og Karlakórnum Geysi í áratug. Hann stofnaði Passíukórinn 1972 og stjórnaði honum alla tíð eða til ársins 1997. Roar hefur starfað sem tónlistarstjóri í nokkrum uppfærslum Leikfélags Akureyrar og má þar nefna My Fair Lady, Kabarett, Blood Brothers og Leðurblakan. Leikhúskórinn stofnaði hann svo ásamt áhugafólki um leikhústónlist árið 1996 og hefur stjórnað kórnum frá upphafi ef frá er talinn veturinn 1999.
Ingi Bárðarson
Ingi Bárðarson eða Ingi 2. (1185 – 23. apríl 1217) var konungur Noregs frá 1204 til dauðadags. Hann var sonur Sesselju, systur Sverris konungs og höfðingjans Bárðar Guttormssonar á Rein. Hann var kjörinn konungur af birkibeinum og sat í Þrándheimi eftir lát barnakonungsins Guttorms Sigurðssonar.
Konungsefni baglanna voru Erlingur steinveggur til 1207 og síðan Filippus Símonsson og réðu þeir yfir Víkinni. Þeir eru þó ekki taldir með í norsku kóngaröðinni. Ingi og Filippus gerðu með sér sátt á Hvítingsey árið 1208 og þegar þeir létust báðir árið 1217 var Hákon gamli kjörinn konungur af báðum hópum og þar með lauk loks deilum birkibeina og bagla og um leið norsku borgarastyrjöldinni sem staðið hafði með hléum frá dauða Sigurðar Jórsalafara 1130.
Ingi var ókvæntur en átti frilluborinn son. Hálfbróðir hans móðurmegin var Hákon galinn, sem var því einnig dóttursonur Sigurðar Jórsalafara og kom til greina þegar velja þurfti konung eftir lát Guttorms en var hafnað af því að faðir hans var sænskur. Hálfbróðir Inga föðurmegin var Skúli jarl Bárðarson.
Final Cut Studio
Final Cut Studio er kvikmyndaforritssvíta frá Apple fyrir Mac OS X stýrikerfið.
Íhlutar
Final Cut Studio 2 inniheldur sex aðalforrit og nokkur lítil forrit.
Aðalforrit:
Lítil forrit:
Hákon ungi
Hákon ungi Hákonarson (10. nóvember 1232 – 5. maí 1257) var sonur Hákonar gamla Noregskonungs, og meðkonungur hans frá 1. apríl 1240 til dauðadags. Móðir Hákonar var Margrét drottning, dóttir Skúla jarls.
Hákon fékk konungstitilinn árið 1240, þegar hann var á áttunda ári, en þá hafði Skúli afi hans gert misheppnaða uppreisn og reynt að brjótast til valda. Hann giftist 1251 Ríkissu dóttur Birgis jarls og systur Svíakonunganna Valdimars Birgissonar og Magnúsar hlöðuláss. Hún var þá líklega um 13 ára að aldri og var stofnað til hjónabandsins í framhaldi af friðarsamningum milli Norðmanna og Svía árið 1249. Eftir lát Hákonar giftist hún aftur Hinrik fursta af Mecklenburg-Werle.
Hákon og Ríkissa áttu aðeins einn son, Sverri, sem lést 1261 níu ára gamall, þannig að við lát Hákonar gamla 1263 varð yngsti sonur hans, Magnús lagabætir, konungur.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1980
Árið 1980 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir nafninu 1. deild.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin
Mengunarbótareglan
Mengunarbótareglan eða greiðslureglan er regla sem kveður á um að sá sem veldur mengun skuli að jafnaði bera þann kostnað sem hlýst af því að koma í veg fyrir eða draga úr áhrifum hennar. Mengunarbótareglan er nefnd í 16. grein Ríóyfirlýsingarinnar um umhverfi og þróun frá 1992. Reglan er mikilvæg undirstaða í allri bandarískri umhverfislöggjöf.
Fjallað er um greiðsluregluna í íslenskum lögum um umhverfisábyrgð.
Halldóra Bjarnadóttir
Halldóra Bjarnadóttir (fædd 14. október 1873 að Ási í Vatnsdal í Austur-Húnavatnssýslu, dó 28. nóvember 1981 á Blönduósi) var skólastjóri barnaskólans á Akureyri, fyrsti formaður Sambands norðlenskra kvenna og ritstjóri tímaritsins Hlínar.
Halldóra leiddi framboðslista kvenna við bæjarstjórnarkosningarnar á Akureyri árið 1921 og náði kjöri. Hún sagði hins vegar af sér bæjarfulltrúastarfinu tveimur árum síðar.
Hún hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1931 og stórriddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1971.
Montia diffusa
Montia diffusa er plöntutegund sem var lýst af Edward Lee Greene.
Frank H. Knight
Knight fæddist í White Oak Township í McLean í Illinois. Hann lauk doktorsprófi í hagfræði frá Cornell-háskóla 1916. Vakti doktorsritgerð hans mikla athygli og kom á prent, Risk, Uncertainty and Profit (1921). Þar gerði hann greinarmun á áhættu og óvissu og hélt því fram, að gróði myndi óvissunnar vegna aldrei eyðast upp í frjálsri og fullkominni samkeppni, eins og talið hafði verið. Knight kenndi í háskólunum í Cornell, Chicago og Iowa, uns hann varð prófessor í Chicago-háskóla 1922, en þar starfaði hann til 1952 og bjó í Chicago til æviloka.