cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vigdís Hauksdóttir
Borgarfulltrúi
Vigdís var oddviti Miðflokksins í Reykjavík í sveitarstjórnarkosningunum árið 2018. Hún náði kjöri ein Miðflokksmanna og sat í borgarstjórn kjörtímabilið 2018-2022 en gaf ekki kost á sér til endurkjörs í kosningunum árið 2022.
Chuck (sjónvarpsþáttur) (4. þáttaröð)
Chuck er bandarískur hasar- og gamanþáttur. Sýningar á fjórðu þáttaröðinni þáttaröðinni hófst þann 20. september 2010 og þeim lauk 16. maí 2011. Þættirnir voru 24 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd.
Yuto Nagatomo
Yuto Nagatomo (fæddur 12. september 1986) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 91 leik og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Perlur Bailys
thumb|right|Perlur Bailys. Perlur Bailys eru þeir geislar nefndir þar sem örlar fyrir sól við tunglröndina í sólmyrkva. Þær eru kenndar við enska stjörnuáhugamanninn Francis Baily (1774-1844).
Dómkirkjan í Túnis
Dómkirkjan í Túnis getur átt við um:
Útrýmingarefnishyggja
Útrýmingarefnishyggja er efnishyggjukenning í hugspeki sem heldur því fram að ýmsar eða flestar almennar hugmyndir fólks um eðli hugans (eða hugtök alþýðusálfræðinnar) séu rangar og að ýmis hugarferli sem flestir trúa á séu í raun ekki til. Sumir útrýmingarefnishyggjumenn halda því fram að engin samsvörun verði nokkurn tíman fundin milli virkni heilans og taugakerfisins annars vegar og hins vegar ýmissa hugtaka eins og skoðunar eða löngunar enda séu hugtökin óskýr og illa skilgreind. Aðrar útgáfur útrýmingarefnishyggjunnar neita tilvist sársauka, ánægju og sjónrænnar upplifunar.
Rabindranath Tagore
thumb|right|250px|Rabindranath Tagore (1909) Rabindranath Tagore (bengalska: রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর, 7. maí 1861 – 7. ágúst 1941) var bengalskt skáld, rithöfundur, tónlistarmaður og myndlistarmaður sem hafði gríðarlega mikil áhrif á bengalskar bókmenntir og tónlist. Hans frægasta verk var Gitanjali og fyrir það hlaut hann bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1913, fyrstur höfunda utan Evrópu.
Útrýmingarefnishyggja
Útrýmingarefnishyggja er frábrugðin smættarefnishyggju að því leyti að smættarefnishyggjan gengur út á að smætta viðfangið í eitthvað annað og einfaldara en útrýmingarefnishyggja afneitar tilvist þess. Til dæmis myndi smættarefnishyggja um langanir halda því fram að langanir séu ekkert nema taugaboð í heilanum en útrýmingarefnishyggja um langanir heldur því fram að það sé ekkert hugarferli sem hugtakið „löngun“ samsvarar.
734
Árið 734 (DCCXXXIV í rómverskum tölum)
Útrýmingarefnishyggja
Aðferð útrýmingarefnishyggjunnar er þekkt úr sögu vísindanna. Til dæmis hafa vísindin ekki reynt að smætta ljósvakann í eitthvað annað og einfaldara efni þannig að ljósvakinn „sé í raun ekkert nema“ eitthvað annað, heldur var hugtakinu „útrýmt“ þegar ljóst var að það var ekki lengur gagnlegt. En útrýmingarefnishyggja um hugann er tiltölulega nýleg kenning sem kom fram á 7. áratug 20. aldar og heldur því fram að ýmis hugarferli og hugtök alþýðusálfræðinnar séu ekki til.
Rabindranath Tagore
Nokkrar bækur eftir Tagore hafa komið út í íslenskri þýðingu. Ljóðfórnir (Gitanjali) kom út 1919 og Farfuglar 1922, báðar þýddar af Magnúsi Á. Árnasyni. Árið 1961 kom út bókin Skáld ástarinnar: endurminningar, ljóð, leikrit, erindi, þýdd af Sveini Víkingi, og árið 1964 kom út ljóðabókin Móðir og barn í þýðingu Gunnars Dal.
Útrýmingarefnishyggja
Þekktasta útgáfa útrýmingarefnishyggjunnar er kenning hjónanna Pauls og Patriciu Churchland um að íbyggin viðhorf séu ekki til og kenning Daniels Dennett og Georges Rey og annarra um að finningar séu ekki til.
Omar Bongo
thumb|right|Omar Bongo (t.v.) á fundi með [[George W. Bush Bandaríkjaforseta í Hvíta húsinu árið 2004.]] El Hadj Omar Bongo Ondimba (f. Albert-Bernard Bongo, 30. desember 1935 – 8. júní 2009) var forseti Gabon frá 1967 til dauðadags. Hann var yngsti ríkjandi forseti þegar hann tók við embætti aðeins 31 árs gamall eftir lát þáverandi forseta, Leon M'ba sem hafði verið við völd frá því landið fékk sjálfstæði. Þegar Gnassingbé Eyadéma, forseti Tógó, lést árið 2005 varð Bongo sá Afríkuleiðtogi sem lengst hafði verið við völd. Þegar Bongo lést var hann fimmti þaulsætnasti þjóðarleiðtogi heims.
Princeton-háskóli
thumb|right|250px|Blair Hall, Princeton Princeton-háskóli (enska: Princeton University) er staðsettur í bænum Princeton í New Jersey og er fjórði elsti háskólinn í Bandaríkjunum. Princeton-háskóli, sem er oft talinn einn besti háskóli Bandaríkjanna, hefur auk þess að bjóða upp á grunnnám og framhaldsnám í hugvísindum, raunvísindum og félagsvísindum, arkítektaskóla, verkfræðiskóla og skóla fyrir stjórnsýslu- og alþjóðafræði. Við skólann eru stundaðar rannsóknir á mörgum sviðum, meðal annars í rafgaseðlisfræði, veðurfræði, og á þotuhreyflum.
Háskólinn er á tveimur háskólasvæðum. Aðalháskólasvæðið er í miðbæ Princeton en auk þess er háskólasvæði í lundi skammt frá bænum og nefnist „The Forestal Campus“. Þar eru rannsóknarstofur fyrir rafgaseðlisfræðiverkefni (Princeton Plasma Physics Laboratory, PPPL) og veðurfræðirannsóknir. Samvinna er með háskólanum og Brookhaven National Laboratories. Aðalbókasafn háskólans er Firestone-bókasafnið (gefið af Harvey S. Firestone og tekið í notkun 1948) en auk þess er veglegt bókasafn í listasafni háskólans.
Skólinn var stofnaður undir heitinu College of New Jersey árið 1746 en nú er annar skóli rekinn undir heitinu College of New Jersey. Upphaflega var skólinn í bænum Elizabeth í New Jersey. Árið 1756 var skólinn fluttur til Princeton og nafni skólans var formlega breytt í „Princeton University“ árið 1896. Enda þótt skólinn hafi í upphafi verið rekinn sem skóli á kristnum grundvelli, með „Presbyterian“ viðhorf, er háskólinn ekki lengur kristinn háskóli og gerir engar trúarlegar kröfur til nemenda sinna. Princeton University er einn af átta skólum sem kenndir eru við „bergfléttudeildina“ eða Ivy League.
Í skólanum eru á fimmta þúsund grunnnemar og um tvö þúsund framhaldsnemar. Starfsmenn skólans er rúmlega ellefu hundruð talsins. Núverandi forseti háskólans er Christopher L. Eisgruber.
Saga skólans
Princeton University var stofnaður af hópi kristinna manna og var í fyrstu ætlað að mennta presta. Skólinn tók til starfa í Elizabeth í New Jersey undir heitinu College of New Jersey og Jonathan Dickinson var fyrsti forseti skólans. (Lagt var til að skólinn yrði nefndur eftir ríkisstjóranum, Jonathan Belcher, en því var hafnað.) Annar forseti skólans var faðir Aaron Burr; sá þriðji var Jonathan Edwards. Árið 1756 var skólinn færður til Princeton, New Jersey.
thumb|170px|left|Nassau Hall thumb|140px|right|Stanhope Hall Frá þeim tíma er skólinn flutti til Princeton árið 1756 og þar til Stanhope Hall var byggt árið 1803 var Nassau Hall, nefnt eftir Vilhjálmi III af Englandi sem kominn var af Orange-Nassau ættinni (eða Oranje-Nassau á hollensku), eina bygging skólans. Meðan á sjálfstæðisbaráttu Bandaríkjanna stóð var bærinn Princeton hertekinn af báðum aðilum og byggingar skólans urðu fyrir miklum skemmdum. George Washington, hershöfðingi, og hans menn unnu sigur í orrustunni um Princeton, sem var háð á engi skammt frá í janúar árið 1777. Tveir af heldri borgurum Princeton skrifuðu undir sjálfstæðisyfirlýsinguna og um sumarið 1783 kom meginlandsþingið saman í Nassau Hall en þar með varð Princeton í reynd að höfuðborg Bandaríkjanna í fjóra mánuði. Nassau Hall, sem var illa leikið af fallbyssukúlum og eldum, var endurbyggt af Joseph Henry Latrobe, John Notman og John Witherspoon en nú hefur húsið verið endurbyggt verulega og stækkað frá upphaflegri hönnun Roberts Smith. Í gegnum tíðina hefur hlutverk þess breyst frá því að vera alhliða skólahúsnæði, með skrifstofum, heimavist, bókasafni, og skólastofum, í það að hýsa einungis skólastofur en nú er þar stjórnsetur háskólans.
Segja má að háskólinn hafi verið lítt kunnur þegar James McCosh, forseti, tók við völdum árið 1868. Þá tvo áratugi sem hann var við völd umturnaði hann námsskrá skólans, lét auka mjög rannsóknir í vísindum og byggja fjölda nýrra bygginga í gotneskum stíl sem síðan hefur einkennt háskólasvæðið allt.
Árið 1896 var heiti skólans formlega breytt úr College of New Jersey í Princeton University til heiðurs bænum þar sem skólinn hefur aðsetur. Á sama ári stækkaði skólinn mjög og varð formlega að „rannsóknarháskóla“ (university). Undir forystu Woodrows Wilson (árið 1905) voru gerðar umbætur í kennslumálum og voru fyrirlestrar leystir af hólmi af persónulegri kennslu fárra nemenda með hverjum kennara í hverri grein. Var þetta mikil nýlunda.
Árið 1930 var Institute for Advanced Study, sem ekki er tengt háskólanum, stofnuð í Princeton og varð fyrsta heimavistarrannsóknarstofnunin fyrir fræðimenn í Bandaríkjunum og var Albert Einstein skipaður meðal fyrstu prófessora hennar. Á 20. öld hafa fræðimenn, rannsóknarfólk og fyrirtæki streymt til Princeton frá öllum heimshornum.
Árið 1969 hleypti Princeton-háskóli inn fyrsta kvenkyns grunnnemanum. Árið 1887 hafði háskólinn reyndar starfrækt systurskóla í bænum Princeton, á Evelyn og Nassau götum, og nefndist hann Evelyn College for Women en eftir um það bil áratug var hann lagður niður. Mörgum árum síðar ákvað stjórn skólans að hleypa inn konum og sneri sér að því að umbreyta starfsemi skólans og aðstöðu í „kvenvænlegan“ skóla. Stjórnin hafði vart lokið þessu í apríl 1969 þegar inntökudeildin þurfti að byrja að senda út inntökubréf. Til að fjármagna fimm ára langa áætlun skólans um þetta voru honum fengnar 7,8 milljónir bandaríkjadala til þess að þróa nýja aðstöðu sem átti á endanum að hýsa um 650 kvenkyns nemendur við Princeton um árið 1974. 148 stúlkur, þar af um 100 nýnemar auk skiptinema sem voru lengra komnir í námi, hófu nám við Princeton University 6. september 1969 og var fjölmiðlafár af þeim sökum.
Princeton-háskóli hefur hýst ýmsa fræga fræðimenn, vísindamenn, rithöfunda og stjórnmálamenn, þ.á m. þrjá forseta Bandaríkjanna, Woodrow Wilson, Grover Cleveland og John F. Kennedy, sem varði haustönn fyrsta árs síns í háskóla við háskólann áður en hann yfirgaf skólann vegna veikinda; síðar hóf hann nám við Harvard University. Paul Robeson, skemmtikraftur og baráttumaður fyrir borgaralegum réttindum, ólst upp í Princeton og listamenn frá Ítalíu, Skotlandi og Írlandi hafa lagt að mörkum til byggingarsögu bæjarins. Arfleifð þessi, sem spannar alla sögu amerískrar byggingarlistar, er varðveitt í byggingum sem hannaðar voru af arkítektum á borð við Benjamin Latrobe, Ralph Adams Cram, McKim, Mead & White, Robert Venturi og Michael Graves.
Um Princeton
Meðal „Ivy League“-skólanna er Princeton-háskóli almennt talinn einbeita sér mest að grunnnemunum. Princeton býður upp á tvær námsgráður í grunnnámi: B.A.-gráðuna (sem heitir A.B. gráða í Princeton) og B.S.-gráðuna í verkfræði (sem heitir B.S.E. gráða í Princeton). Námskeið í hugvísindum eru venjulega annaðhvort málstofur eða vikulegir fyrirlestrar auk umræðutíma, sem nefnast „precept“ (stytting á „preceptorial“). Til að brautskrást verða allir A.B. nemar að ljúka rannsóknarritgerð á síðasta ári og einu eða tveimur viðamiklum sjálfstæðum rannsóknarverkefnum, sem nefnast „junior papers“ eða „JPs“. Þeir verða einnig að fullnægja skilyrði um tveggja anna nám í erlendu máli og ákveðnum kröfum um dreifingu á einingum. B.S.E. nemar uppfylla aðrar kröfur með minni kröfum um dreifingu eininga en yfirleitt þó nokkrum námskeiðum innan raunvísindanna og minnst tveggja anna langt sjálfstætt rannsóknarverkefni.
Princeton-háskóli býður upp á rannsóknatengt framhaldsnám (einkum doktorsnám til Ph.D.-gráðu) og telst vera í fremstu röð á mörgum sviðum, m.a. stærðfræði, eðlisfræði, hagfræði, sagnfræði, fornfræði og heimspeki. Aftur á móti hefur skólinn ekki umfangsmikla starfsþjálfun líkt og margir háskólar — til dæmis er engin læknadeild, hjúkrunarfræðideild, tannlæknadeild eða viðskiptafræðideild (skammlíf lagadeild lagði upp laupana árið 1852). Frægasti starfsþjálfunarskóli Princeton er Woodrow Wilson School of Public and International Affairs (betur þekktur innan veggja skólans sem „Woody Woo“), sem var stofnaður árið 1930 sem „School of Public and International Affairs“, en nafninu var breytt árið 1948. Skólinn býður einnig upp á starfsþjálfun á framhaldsstigi í verkfræði og arkitektúr.
Bókasöfn háskólans hafa að geyma yfir 11 milljónir bóka og aðalbókasafn skólans, Firestone Library, hýsir yfir sex milljónir bóka og telst eitt stærsta háskólabókasafn veraldar (og er raunar stærsta bókasafn veraldar með „opinn aðgang að bókum“). Bókasafnið er hins vegar ekki opið almenningi. Auk Firestone hafa margar fræðigreinar eigin bókasöfn, þ.á m. arkitektúr, listasaga, Austur-Asíufræði, verkfræði, jarðfræði, alþjóðafræði og miðausturlandafræði. Efribekkingar í sumum deildum geta tekið frá lesborð á Firestone-safninu.
Princeton University hefur einnig þriðju stærstu háskólakapellu veraldar, Princeton University Chapel. Kapellan, sem er vel kunn fyrir gotneskan stíl sinn, hýsir eitt stærsta og verðmætasta safn af steindu gleri í Bandaríkjunum. Skólasetning jafnt sem skólaslit fyrir brautskráða nemendur eru haldin í kapellunni.
thumb|170px|right|Whig Hall. Fyrir framan er Cannon Green. Háskólasvæðið, sem er á 2 km²; svæði, hefur margar byggingar í nýgotneskum stíl, flestar frá 19. öld og snemma á 20. öld. Skólinn er í um klukkustundarfjarlægð frá tveimur stórborgarsvæðum, New York-borg og Philadelphiu. Aðalstjórnsýslubygging skólans, Nassau Hall, var byggð árið 1756 og var þinghús Bandaríkjanna um skamma hríð árið 1783. Stanhope Hall (sem eitt sinn var bókasafn en er núna lögreglustöð háskólans og samskiptastöð) og East College og West College, hvort tveggja heimavist, fylgdu í kjölfarið. Þrátt fyrir að margar bygginganna sem voru síðar byggðar – einkum heimavistirnar á norðanverðu háskólasvæðinu – hafi verið byggðar í gotneskum stíl er háskólinn nokkurs konar suðupottur bandarískrar byggingarlistar. Grísk hof (Whig Hall og Clio Hall) standa við túnið sunnan við Nassau Hall leikhúsið Murray-Dodge Hall er vestan við túnið við gangveginn til bókasafnsins. Nútímabyggingar eru einkum á vestanverðu og sunnanverðu háskólasvæðinu, hverfi sem 14 hæða hár Fine Hall turn gnæfir yfir. Fine, sem er heimili stærðfræðideildarinnar, hannaður af Warner, Burns, Toan og Lunde og tekinn í notkun árið 1970, er hæsta bygging háskólans. Meðal nýlegra bygginga má nefna Frist Campus Center (sem bregður fyrir í sjónvarpsáttum um lækninn House). Höggmyndir prýða háskólasvæðið víða, m.a. verk eftir Henry Moore, Clement Meadmoore og Alexander Calder. Við enda háskólasvæðisins eru Delaware og Raritan skurðirnir frá því árið 1830 og Carnegie-vatn, sem er manngert stöðuvatn sem auðkýfingurinn Andrew Carnegie gaf skólanum undir kappróður.
Princeton-háskóli er meðal auðugustu háskóla veraldar en fjárfestingar skólans nema rúmlega tíu milljörðum bandaríkjadala og er haldið uppi af gjöfum fyrrverandi nemenda og fjárfesta. Hluti af fjármunum skólans er fjárfestur í listasafni hans, þar sem eru m.a. verk eftir Claude Monet og Andy Warhol auk annarra kunnra listamanna. Princeton-háskóli er auðugastur „Ivy League“ skólanna miðað við fjölda nemenda.
Fjárhagsstuðningur
Princeton Review útnefndi Princeton-háskóla einn þeirra skóla sem auðveldast væri að hafa efni á í Bandaríkjunum. Skólinn hefur nýtt auð sinn til að laða til sín nemendur með styrkjum og niðurfellingu gjalda og árið 2001 hætti skólinn að veita námslán en veitir öllum nemendum styrk í staðinn sem uppfylla skilyrði fyrir slíkt. Þetta skref, sem á sér enga hliðstæðu, fylgdi í kjölfarið á því að byrjað var að efla fjárhagsaðstoð skólans upp úr 1998. Í því fólst meðal annars að: hleypa inn erlendum nemendum óháð fjárhagslegri þörf, rétt eins og bandarískum nemendum; að hætta að taka til greina verðmæti heimilis í útreikningum á því hversu mikið ætlast er til að foreldrar borgi til skólans; draga úr ætluðu framlagi frá nemandanum sjálfum; og draga úr kröfum um að tekjuminni nemendur vinni með námi eða vinni á sumrin. Bæði Princeton Review og US News geta þess að Princeton hafi fæsta skuldsetta brautskráða nemendur. Þar sem nemendur taka ef til vill lán eftir sem áður til að standa straum af ýmsum kostnaði gera skólayfirvöld ráð fyrir að nemendur brautskráist að meðaltali með skuldir upp á 2360 dali. Meðaltal á landsvísu í Bandaríkjunum er um 20.000 dalir. Um 60% þeirra sem munu brautskrást 2009 njóta einhvers konar fjárhagsaðstoðar.
Grunnnám
Grunnnemar skólans samþykkja að fylgja reglu um heiðarleg vinnubrögð sem nefnist „honor code“. Nemar skrifa undir öll próf sem þeir taka í skólanum með orðunum „I pledge my honor that I have not violated the Honor Code on this examination“ eða „ég heiti og legg að veði heiður minn að ég hafi ekki brotið gegn reglunni um heiðarleg vinnubrögð á þessu prófi“. Einnig er gerð sú krafa til nemenda að þeir greini nefnd sem rekin er af nemendum sjálfum frá öllum grunsemdum um svindl. Vegna þessa kerfis þreyta nemendur oftar en ekki próf án yfirsetu kennara eða annarra starfsmanna skólans. Það er litið alvarlegum augum reynist nemandi sekur um óheiðarleg vinnubrögð og hlýtur hann þunga refsingu, stundum rekinn frá námi. Hvers kyns æfingar utan námskeiða eru utan umdæmis nefndarinnar en oft er þó ætlast til að nemendur skrifi undir og heiti heiðarlegum vinnubrögðum t.d. að þeir hafi ekki gerst sekir um ritstuld („This paper represents my own work in accordance with University regulations“ eða „ritgerð þessi er mitt eigið verk í samræmi við reglur háskólans“).
Árið 1869 keppti Princeton University við Rutgers háskóla í fyrsta ruðningsleiknum milli háskóla og tapaði með 4 mörkum gegn 6. Metingur skólans við Yale, sem hefur verið í gangi síðan 1873, er næstelstur í amerískum ruðningi. Á undanförnum árum hefur Princeton staðið sig vel í körfuknattleik karla, lacrosse karla og kvenna og róðri bæði karla og kvenna.
Princeton á einnig eitt besta ræðulið bandaríkjanna, American Whig-Cliosophic Society, sem er meðlimur í American Parliamentary Debating Association og hefur haldið heimsmeistarakeppni í kappræðum háskólaliða.
Heimavistir
Heimavistir Princeton-háskóla eru sem stendur fimm talsins en auk þess er ein til viðbótar í byggingu. Rockefeller College og Mathey College á norðvesturhluta háskólasvæðisins; gotnesk stíll bygginganna prýðir gjarnan bæklinga frá skólanum. Wilson College og Butler College, á sunnanverðu háskólasvæðinu, eru nýrri byggingar, sérstaklega byggðar til þess að vera heimavistir. Forbes College, sem er suðvestan við suðvesturhorn háskólasvæðisins, var áður hótel, sem háskólinn keypti og stækkaði til þess að hýsa grunnnema. Princeton hóf byggingu sjöttu heimavistarinnar, sem heitir Whitman College í höfuðið á styrktaraðilanum, Meg Whitman, stjórnarformans eBay, seint árið 2003. Hin nýja heimavist verður byggð í nýgotneskum byggingarstíl og er hönnuð af Demetri Porphyrios.
thumb|rigth|120px|Cleveland Tower á Old Graduate College. Princeton hefur eina heimavist fyrir framhaldsnema, sem heitir Graduate College og er rétt handan við Forbes College við útjaðar háskólasvæðisins. Staðsetning heimavistarinnar var niðurstaða deilu milli Woodrows Wilson og Andrew Fleming West sem var þá rektor framhaldsskólans. Wilson vildi fremur að heimavistin væri á miðju háskólasvæðinu en West vildi að framhaldsnemar byggju fjarri skarkala grunnnemanna. West hafði betur. Stór bygging í gotenskum stíl er meginbygging Graduate College. Cleveland Tower prýðir bygginguna. Nýbyggingarnar New Graduate College hýsa fleiri nemendur. Þessar nýrri byggingar eru ekki í sama gotneska stíl og upphaflega heimavistin og minna helst á Butler College, yngstu heimavist grunnnemanna að Whitman College undanskilinni.
Heimavistirnar eru þó annað og meira en íbúðarhúsnæði og matsalir því á hverri heimavist myndast gjarnan sterk vinabönd milli þeirra sem þar búa og ýmsar uppákomur eru haldnar fyrir íbúa hverrar heimavistar, t.d. gestafyrirlesarar (svo sem Edward Norton, sem hélt sérstaka forsýningu á Fight Club á háskólasvæðinu), og ýmsar ferðir. Gjarnan er farið á leiksýningar til New York borgar. Ferðir á ballett sýningar eru ætíð vinsælar líkt og óperuferðir og leiksýningar á Broadway.
Íþróttir
Princeton er gjarnan meðal fremstu íþróttaliða Ivy League skólanna. Princeton Review sagði skólann 10da mesta íþróttaskóla Bandaríkjanna. Time Magazine telur skólann einnig meðal meðal sterkustu skólanna í háskólaíþróttum. Sports Illustrated hefur einnig talið Princeton University meðal þeirra tíu sterkustu í háskólaíþtóttum. Lacrosse lið skólans, bæði karla- og kvennaliðið, hafa unnið marga NCAA titla á undanförnum árum. Körfuknattleikslið Princeton er ef til vill þekktasta liðið í Ivy League deildinni.
6. nóvember 1869 lék lið Princeton fyrsta háskólaleikinn í amerískum ruðningi gegn liði Rutgers á heimavelli þeirra síðarnefndu. Í dag leika liðin ekki í sömu deild en skólarnir etja þó kappi í flestum öðrum íþróttgreinum.
Nassau Hall
right|thumb|110px|Nassau Hall er elsta bygging skólans. Nassau Hall er megin stjórnsýslubygging háskólans. Byggingin, sem er nefnd eftir Vilhjálmi 3. af Englandi sem komin var af Óraníuættinni (eða Oranje-Nassau á hollensku), er elsta bygging skólans.
McCarter Theater
left|thumb|90px|McCarter Theater. McCarter Theater er mörgum kunnugt sem eitt af bestu leikhúsum landsins.
Listasafn Princeton University
Listasafn Princeton University er eitt besta háskólalistasafn í Bandaríkjunum. Stefna listasafnsins var í upphafi að veita nemendum beinan aðgang að listaverkum til þess að auðga anda þeirra og veita innblástur. Gestir safnsins eru þó mun fleiri en einungis nemendur og starfsfólk skólans, enda telst safnið í hópi betri safna í New Jersey.
Listaverkin eru um 60.000 talsins og eru allt frá fornminjum til nútímalistaverka, einkum frá svæðum við Miðjarðarhafið, Vestur-Evrópu, Kína, Bandaríkjunum, og Suður Ameríku. Listasafnið á safn af grískum og rómverskum fornminjum, meðal annars leirmuni, marmarastyttur, bronsstyttur og rómverskar mósaíkmyndir frá uppgreftri skólans í Antíokkíu. Frá evrópskum miðöldum eru höggmyndir, munir úr málmum, og gleri. Á meðal málverkanna frá Vestur Evrópu eru mikilvæg verk frá endurreisnartímanum til nítjándu aldar, og verkum frá 20. öld og samtímanum fer fjölgandi.
Kínverskir listmunir eru mikilvægur liður í safninu. Þá á safnið merka muni frá menningu Mayanna í Suður Ameríku.
Princeton í skáldskap
Kvikmyndin A Beautiful Mind frá 2001 gerist í Princeton University og í henni eru góðar myndir frá háskólasvæðinu. (Kvikmyndin var byggð á ævisögu Johns Nash sem var prófessor við Princeton.)
Bókin Belladonnaskjalið, auk nokkurra ráðgátubóka eftir Ann Waldron, m.a. The Princeton Murders, Death of a Princeton President og Unholy Death in Princeton gerast á háskólavæði Princeton University og Princeton Theological Seminary.
Sjónvarpsátturinn House M.D. notar loftmyndir af háskólasvæðinu til að gefa mynd af hinum skáldaða spítala Princeton-Plainsboro Teaching Hospital. Frist Campus Center er byggingin, sem er notuð í þáttunum til að sýna ytra útlit sjúkrahússins.
Sondra Huxtable í The Cosby Show féll út úr Princeton.
Í ljósaskiptunum
thumb|right|Vörumerkið. Í ljósaskiptunum (enska: The Twilight Zone) er vörumerki fyrir miðlunarleyfi sem nær meðal annars yfir samnefndar sjónvarpsþáttaraðir sem Rod Serling bjó til og hófu göngu sína á CBS árið 1959. Hver þáttur var sjálfstæð furðusaga sem fjallaði um dularfulla eða furðulega hluti og hafði oftast óvæntan endi. Svipaðar þáttaraðir höfðu áður verið vinsælar í útvarpi.
Apavatn
thumb|right|200px|Laugarvatn, Apavatn
Apavatn er eitt af stærstu stöðuvötnum landsins, um 13,6 km² að flatarmáli sunnan Laugarvatns í Árnessýslu. Nafnið er talið koma af orðinu ap sem merkir leðja eða leir. Apavatn er 59 metra yfir sjávarmál. Vatnið er allt grunnt, mesta dýpi þess er 3 m, en mesta lengd þess er 6,8 km. Nokkrar smáár renna í vatnið frá hæðunum í kring. Að sunnan kemur Stangalækur. Suð vestan í vatnið rennur Apá og norðan Grafará, og er hún vatnsmest. Hagaós er eina frárennslið úr vatninu og rennur í Brúará.
Bændur stunda netaveiði í vatninu allt árið en vatnið getur gefið fiska á stangir. Helst veiðist þar bleikja í net sem er sitt hvoru megin við pundið en mikið meira af urriða hefur veiðst á stangir og eru þeir 1 til 2 pund, en þeir geta orðið mun vænni, allt að 10 pund og kýla sig út af hornsílum sem ógrynni er af í vatninu. Lax á greiðan aðgang að vatninu um Hagaós, en hann er sjaldséður. Sumarbústaðabyggð hefur verið vaxandi við vatnið á undanförnum árum.
Á fyrstu áratugum kristni var Apavatn frægast vatna á landi hér. Bar það til að Sighvatur Þórðarson er sagður hafa fengið skáldíþrótt sína úr fiskhöfði af fiski sem hann veiddi í vatninu. Eigi hefur orðið vart við þess lags fiska á þeim slóðum síðan. Vatnið er þekkt úr Sturlungu, þegar Sturla Sighvatsson sveik Gissur Þorvaldsson í Apavatnsför árið 1238. Sturla fór suður með 300 menn og bað Gissur að finna sig við Apavatn. Gissur kom með 40 menn, Gissur og Sturla gengu saman í bróðerni með vatninu. Sturla bað 2 menn að gæta Gissurar og skipar svo mönnum hans að leggja niður vopnin. Þá spyr Gissur Sturlu, hví hann láti leggja hendur á hann. Sturla bað hann ekki efast um að hann ætlaði sér meiri hlut en öðrum mönnum á Íslandi. Lét hann þá Gissur vinna sér trúnaðarreið og sverja að fara utan.
Þóttist Gissur finna að Sturla mundi hafa komið til hugar að stytta honum aldur og hyggur á að koma hefndum fram á Sturlu. Gissur lét til skarar skríða og dró að sér lið af Suðurlandi og bandamaður hans Kolbeinn ungi úr Skagafirði og Húnavatnssýslu. Sturla dró sér lið af Vesturlandi og Sighvatur faðir hans úr Eyjarfirði og Þingeyjarsýslu. Flokkarnir mætast á Örlygsstöðum, rétt fyrir sunnan Miklabæ. Gissur og Kolbeinn höfðu 1300 menn en feðgarnir mun færri. Ráðist var nú grimmlega á lið feðganna í hinum fræga Örlygsstaðabardaga, feðgarnir voru hálfvopnlausir, alls létust á Örlygsstöðum nær 60 manns og þar af voru ekki nema 7 úr liði Kolbeins og Gissurar.
Flosi Þorgeirsson
Flosi Þorgeirsson (f. 1968) er sagnfræðingur og gítarleikari hljómsveitarinnar HAM. Flosi hlaut BA próf í sagnfræði vorið 2014 og fjallaði lokaritgerð hans um átök íslenskra og breskra skipa í Þorskastríðin u á 8. áratugnum. Flosi stundar nú MA nám í sagnfræði við Háskóla Íslands. Þess má geta að Flosi er áhugamaður um leiklist og hefur starfað með Leikfélaginu Hugleik.
Flosi hóf hlaðvarpið Draugar fortíðar árið 2020 þar sem hann leitast við að fræða almenning um sagnfræðileg málefni.
Tenenbaum-fjölskyldan
Tenenbaum-fjölskyldan er bandarísk gaman-dramamynd sem kom út árið 2001. Wes Anderson leikstýrði myndinni og skrifaði handritið með Owen Wilson. Aðalleikarar í myndinni eru Danny Glover, Gene Hackman, Anjelica Huston, Bill Murray, Gwyneth Paltrow, Ben Stiller, Luke Wilson og Owen Wilson.
Myndin fjallar um ævi þriggja undrabarna sem njóta mikillar velgengni á yngri árum, en lenda í vonbrigðum og misbrestum eftir að faðir þeirra yfirgefur þau á táningsaldri. Kaldhæðinn og absúrd húmor einkennir myndina.
Hackman hlaut Golden Globe-verðlaun fyrir leik sinn í myndinni. Handritið var tilnefnt til Óskarsverðlauna. Árið 2008 gerði tímaritið Empire könnun um bestu kvikmyndir allra tíma og The Royal Tenenbaums lenti þar í 159. sæti.
Söguþráður
Fjölskyldufaðirinn Royal Tenenbaum (Gene Hackman) útskýrir fyrir börnunum sínum þremur, Chas, Margot og Richie, að þau kona hans, Etheline (Anjelica Huston), ætli að skilja. Atriðið þróast þá í stutta útskýringu á þeirri velgengni sem hvert barn naut í æsku. Chas er snillingur í stærðfræði og viðskiptafræði, sem Royal stelur peningum frá. Margot er ættleitt barn sem fékk styrk fyrir leikrit sem hún skrifaði í níunda bekk. Richie er undrabarn í tennis og myndlistarmaður. Hann tjáir ást sína á ættleiddu systur sinni, Margot, með því að mála fjölda málverka. Royal fer með honum í skemmtiferðir en býður aldrei hinum börnunum með. Eli Cash er nágranni Tenenbaum-fjölskyldunnar og besti vinur Richies.
Tuttugu og tveimur árum síðar er Royal rekinn frá hótelinu sem hann hefur búið á. Á sama tíma eru öll Tenenbaum-börnin í tilfinningakreppu. Richie (Luke Wilson) er á ferð um heiminn um borð í skemmtiferðaskipi eftir taugaáfall. Hann skrifar Eli (Owen Wilson) bréf þar sem segir hann segir honum frá ást sinni á Margot. Chas (Ben Stiller) ofverndar syni sína, Ari og Uzi, eftir að konan hans dó í flugslysi. Margot (Gwyneth Paltrow) er gift taugalækninum Raleigh St. Clair (Bill Murray). Hún dylur fyrir honum að hún reykir. Raleigh er að gera rannsóknir á barni sem heitir Dudley Heinsbergen. Bókhaldari Etheline, Henry Sherman (Danny Glover), biður hennar.
Henry kannar hvort Royal sé í rauninni með krabbamein og kemst að því að spítalanum var lokað fyrir mörgum árum, að læknir hans sé svikari og að lyfin sem hann hefur tekið eru bara Tic Tac-töflur. Þá mætir Henry þjóninum, Pagoda (Kumar Pallana), og safnar fjölskyldunni saman til að segja þeim frá þessu. Eftir það yfirgefa Royal og Pagoda húsið.
Royal ákveður að hann vilji að Etheline sé ánægð og undirbýr skilnaðinn. Áður en Henry og Etheline giftast ekur Eli bílnum sínum á húsið því hann er á meskalíni. Hann ekur næstum á Ari og Uzi en Royal bjargar þeim á síðustu stundu. Chas verður öskureiður og eltist við Eli um húsið. Þegar hann nær Eli byrja þeir að slást. Eli gerir sér ljóst að hann þarfnast hjálpar en Chas samþykkir að hann þarfnist líka hjálpar. Chas þakkar Royal fyrir að bjarga sonum sínum. Fjörutíu og átta tímum síðar giftast Etheline og Harry hjá borgardómara.
Tíminn líður og Margot gefur út nýtt leikrit byggt á fjölskyldunni sinni, Raleigh gefur út bók um ástand Dudleys, Eli fer í meðferð í Norður-Dakóta og Richie stofna tennisskóla fyrir unglinga. Royal verður fyrir hjartaáfalli og deyr, sem Chas er einn vitni að. Fjölskyldan fer í jarðarför hans og fer öll heim saman eftir útförina. Á legsteini Royals stendur að hann „dó við að bjarga fjölskyldunni sinni úr sökkvandi flaki orrustuskips“.
Rasmus Kristján Rask
Rasmus Kristján Rask eða Rasmus Christian Rask (22. nóvember 1787 – 14. nóvember 1832) var danskur málfræðingur, einn af fremstu málvísindamönnum 19. aldar. Hann fæddist í Brændekilde á Fjóni og dó í Kaupmannahöfn. Líklega eru fá dæmi um að erlendur maður hafi haft jafn mikla þýðingu fyrir mál og menningu annarrar þjóðar eins og Rasmus Kristján Rask fyrir Íslendinga.
Crymogæa
Crymogæa er fræðirit eftir Arngrím Jónsson lærða sem gefið var út á latínu í Hamborg 1609 en ritað á tímabilinu 1593–1603. Heiti ritsins merkir „Ísland“ á grísku en einnig er það stundum kallað „Hrímland“. Ritinu var ætlað að leiðrétta hugmyndir útlendinga um Ísland og segir sögu Íslands frá landfundum til síðari hluta 16. aldar. Arngrímur yfirfærði þar hugmyndir úr fornmenntastefnu um forn tungumál á borð við latínu og grísku yfir á íslensku og boðaði málverndarstefnu.
Rasmus Kristján Rask
Æviágrip
Hann hóf nám í guðfræði við Kaupmannahafnarháskóla, 1807, en sinnti því lítið, því að tungumálin áttu hug hans allan. Rask bjó löngum við fremur kröpp kjör, en átti einnig góða stuðningsmenn sem gerðu sér grein fyrir hæfileikum hans, t.d. Rasmus Nyerup.
Ámundínus
Ámundínus er íslenskt karlmannsnafn.
Rasmus Kristján Rask
Ferð til Íslands
Sumarið 1813 rættist sá draumur Rasks að heimsækja Ísland, og þar dvaldist hann árin 1813–1815. Náði hann þar fullkomnum tökum á íslensku og kynnti sér bókmenntir og þjóðlíf landsmanna. Þar lauk hann við höfuðrit sitt, Undersøgelse om det gamle Nordiske eller Islandske Sprogs Oprindelse, sem sent var til Kaupmannahafnar 1814, sem framlag í verðlaunasamkeppni Vísindafélagsins danska. Það kom út í Kaupmannahöfn 1818, og í endurskoðaðri gerð í Stokkhólmi sama ár. Segja má að þetta rit hafi lagt grunninn að nútíma samanburðarmálfræði. Eldri málfræðingar höfðu dregið ályktanir um skyldleika tungumála út frá einstökum orðum, sem svipaði saman. Rask benti á að þetta væru oft tökuorð, og segðu því ekkert um uppruna tungumálsins. Í staðinn bar hann saman málfræðilegar hliðstæður, og sýndi t.d. fram á germönsku hljóðfærsluna, (t.d. latína: homo > íslenska: gumi). Hún er stundum kölluð lögmál Rasks og Grimms, eftir Rask og Þjóðverjanum Jacob Grimm, sem fjallaði um hana á prenti 1822.
Í Íslandsförinni sannfærðist Rask um að hamla þyrfti gegn dönskum áhrifum á íslenska tungu og efla íslenskt menningarlíf. Eftir að hann kom aftur til Kaupmannahafnar beitti hann sér fyrir því að Hið íslenska bókmenntafélag var stofnað (1816), og varð hann fyrsti forseti þess.
Austurlandaferðin
Í október 1816 lagði Rask af stað í málfræðilega og bókmenntalega rannsóknarferð, með stuðningi konungs og fleiri aðila. Var ætlunin að hann kynnti sér austurlandamál, til þess að fá betri hugmyndir um uppruna norrænna mála. Einnig átti hann að safna handritum fyrir bókasöfnin í Kaupmannahöfn. Rask fór fyrst til Stokkhólms, þar sem hann var tæp tvö ár, hélt fyrirlestra um íslenska tungu og gaf út nokkur rit, m.a. sænska útgáfu af höfuðriti sínu, einnig Sæmundar-Eddu og Snorra-Eddu á frummálinu(1818), og Angelsaksisk sproglære (1817).
Frá Stokkhólmi hélt hann til Finnlands, og áfram til Pétursborgar (1819). Frá Rússlandi lagði hann upp í austurlandaferðina, fór til Persíu og var um tíma í Tabriz, Teheran, Persepolis og Shiraz. Á sex vikum tókst honum að ná þeim tökum á persnesku að hann gat talað hana auðveldlega.
Árið 1820 fór hann til Bombay (Mumbai) á Indlandi, og skrifaði þar grein: „A Dissertation on the Authenticity of the Zend Language“ (Trans. Lit. Soc. of Bombay, vol. iii). Frá Bombay hélt hann um Kalkútta (Kolkata), Madras (Chennai) og dönsku nýlenduna Trankebar (Tharangambadi), til Ceylon (nú Srí Lanka). Þar skrifaði hann ritgerðina: „A Dissertation respecting the best Method of expressing the Sounds of the Indian Languages in European Characters“ í Transactions of the Literary and Agricultural Society of Colombo. Einnig Singalesisk skriftlære, (Colombo 1821). Rask sneri aftur til Kaupmannahafnar í maí 1823, og hafði með sér fjölda austurlenskra handrita, á persnesku, palí, singalesísku og fleiri tungumálum, sem afhent voru Konungsbókhlöðu og Háskólabókasafni. Rannsóknir á síðari árum hafa sýnt að þessi handrit eru valin af mikilli þekkingu.
Árið 1822 hafði Rask náð góðum tökum á 25 tungumálum og mállýskum, og er sagður hafa rannsakað að einhverju marki annan eins fjölda.
Roberto Gayón
Roberto Gayón Márquez (f. 1. janúar 1905 - dánardagur óljós) var mexíkóskur knattspyrnumaður sem keppti fyrir hönd þjóðar sinnar á fyrstu heimsmeistarakeppninni árið 1930.
Rasmus Kristján Rask
Endurkoman heim
Austurlandaferðin reyndist Rask erfið, og kom hann þaðan fársjúkur maður. Hann náði sér þó að nokkru og birti á næstu árum allmörg rit, sem jafnast þó ekki á við hans fyrri verk. Meðal þeirra eru: Spænsk málfræði (1824), Frísnesk málfræði (1825) o.fl. Hann hafði einnig hönd í bagga með enskri þýðingu á riti sínu, Anglo-Saxon Grammar, sem Benjamin Thorpe sá um (1830).
Roberto Gayón
Ævi og ferill
Gayón fæddist í San José höfuðborg Kosta Ríka. Faðir hans var starfsmaður í utanríkisþjónustunni og fluttist fjölskyldan aftur til heimalandsins þegar Gayón var ungabarn. Upplýsingar um líf hans og störf eru af mjög skornum skammti, til að mynda er dánardagur hans óþekktur en talið er að hann hafi flutt til Bandaríkjanna í byrjun fimmta áratugarins.
Á árunum 1927-32 var Gayón í herbúðum Club América frá Mexíkóborg, einu öflugasta knattspyrnuliðs Mexíkó. Hann varð landsmeistari með félaginu árið 1928.
Rasmus Kristján Rask
Legsteinn
thumb|right|Legsteinn Rasmusar Rask í Kaupmannahöfn. Á legsteini Rasks, sem reistur var tíu árum eftir andlát hans, eru áletranir á sanskrít, arabísku, íslensku og dönsku. Íslenska áletrunin er með rúnaletri og mun sótt í Konungsskuggsjá. Hún hljóðar svo:
Roberto Gayón
Ævi og ferill
Árið 1930 sendi Mexíkó lið til keppni á HM í Úrúgvæ. Þar lék Gayón sína einu tvo landsleiki og skoraði þriðja og síðasta mark liðsins í 6:3 ósigri gegn Argentínu.
Rasmus Kristján Rask
Tenglar
Erlendir
William Cavendish, hertogi af Devonshire
William Cavendish, fjórði hertoginn af Devonshire, (8. maí 1720 – 2. október 1764) kallaður Cavendish lávarður frá 1729 til 1755 og markgreifinn af Hartington frá 1729 til 1755, var breskur stjórnmálamaður úr röð Vigga sem var í stuttan tíma forsætisráðherra Bretlands (1756-1757) og landstjóri Írlands (1755-1757).
Æviágrip
William Cavendish var sonur Williams Cavendish, þriðja hertogans af Devonshire, og konu hans, Catherine Hoskins. Þegar faðir hans varð hertogi árið 1729 hlaut William yngri heiðurstitilinn markgreifi af Hartington.
William Cavendish var kjörinn á neðri deild breska þingsins fyrir Derbyshire-kjördæmi árin 1741 og 1747 en árið 1751 gekk hann á lávarðadeild þingsins og gerðist meðlimur í breska leyndarráðinu sem Cavendish barón. Hann varð landstjóri Írlands þann 2. apríl 1755 og gegndi því embætti til 2. janúar 1757.
Eftir að Cavendish erfði aðalsnafnbætur föður síns (þá helst titilinn hertogi af Devonshire) var hann gerður riddari Sokkabandsorðunnar og síðan útnefndur fyrsti lávarður fjárhirslunnar (First Lord of the Treasury) í nóvember 1756. Flestir sagnfræðingar líta svo á að Devonshire hafi verið forsætisráðherra Bretlands samkvæmt venju á meðan hann var fyrsti lávarður fjárhirslunnar. Hann gegndi embættinu til ársins 1757 en á þessum tíma fór William Pitt eldri með flest eiginleg völd ríkisstjórnarleiðtoga. Árið 1762 gekk Devonshire í írska leyndarráðið.
Devonshire giftist Charlotte Elizabeth Boyle, barónessu af Clifford, dóttur og erfingja Richards Boyle, þriðja greifans af Burlington, sem var frægur arkitekt og listsafnari. Móðir hennar var Dorothy Davile Boyle, málari og listunnandi. Með hjónabandi þeirra erfðu síðari hertogar af Devonshire Chiswick- og Burlington-húsin í London, Bolton-kirkjuna og Londesborough-setrið í Yorkshire og Lismore-kastala á Írlandi. Devonshire réð arkitektinn Capability Brown til að fegra garðinn á helsta aðsetri sínu, Chatsworth-húsi í Derbyshire.
Campanula sulphurea
Campanula sulphurea er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá S-Sýrlandi til N-Egyptalands.
Boxholm
right|thumb|right|200px|Boxholm Boxholm er þéttbýli í sveitarfélaginu Boxholm í Svíþjóð. Þar búa 3 194 manns (2010).
Assisstenskirkjugarðurinn í Kaupmannahöfn
Assistens Kirkegaard er kirkjugarður í Kaupmannahöfn. Íslenskir námsmenn eða embættismenn, sem dóu í Kaupmannahöfn, voru flestir jarðsettir þar, til dæmis Jónas Hallgrímsson, skáld og náttúruvísindamaður.
Spiro Agnew
Spiro Theodore Agnew (9. nóvember 1918 – 17. september 1996) var bandarískur stjórnmálamaður og 39. varaforseti Bandaríkjanna. Agnew var varaforseti frá 1969 þar til hann sagði af sér árið 1973. Hann er annar af tveimur varaforsetum Bandaríkjanna á eftir John C. Calhoun árið 1832 sem hafa sagt af sér, en ólíkt Calhoun sagði Agnew af sér vegna hneykslismála.
Æviágrip
Spiro Agnew fæddist árið 1916 í Baltimore. Faðir hans var grískur innflytjandi sem hafði upphaflega heitið Anagnostopoulos en hafði breytt ættarnafni sínu í Agnew eftir flutning sinn til Bandaríkjanna. Fjölskylda Agnews rak veitingahús í Baltimore en neyddist til að loka því á tíma kreppunnar miklu.
Árið 1937 hóf Agnew nám í efnafræði við Johns Hopkins-háskóla. Hann hætti í því námi eftir þrjú ár og skipti yfir í lögfræðinám við Háskólann í Baltimore. Agnew gekk í bandaríska herinn á tíma seinni heimsstyrjaldarinnar og barðist í Evrópu, þar sem hann vann til fjölda heiðursmerkja. Að stríði loknu hélt Agnew laganámi sínu áfram og lauk prófi árið 1947. Hann hóf síðan lögmannsstörf í Baltimore en gegndi aftur herþjónustu á tíma Kóreustríðsins.
Agnew hafði verið meðlimur í Demókrataflokknum á yngri árum en að lokinni herþjónustu skipti hann yfir í Repúblikanaflokkinn og vann fyrir framboð Repúblikana til sveitastjórnar Baltimore-sýslu í Maryland. Árið 1957 var Agnew skipaður fulltrúi í áfrýjunarrétt Baltimore-sýslu og varð hann síðar forseti hans. Árið 1962 var Agnew kjörinn héraðsstjóri Baltimore-sýslu, sem þótti mikið afrek þar sem Demókratar voru mun fjölmennari en Repúblikanar í sýslunni.
Árið 1967 var Agnew kjörinn fylkisstjóri Maryland. Maryland var eitt af höfuðvígjum Demókrataflokksins en Agnew tókst meðal annars að ná kjöri með því að höfða til bandarískra blökkumanna með frjálslyndum húsnæðisstefnum sínum. Agnew þótti í upphafi frjálslyndur og vinveittur réttindabaráttu blökkumanna en samband hans við réttindahreyfinguna átti síðar eftir að stirðna, að sögn Agnews vegna þess að honum þótti hún orðin of róttæk og vinstrisinnuð. Í óeirðunum sem hófust eftir að Martin Luther King var myrtur árið 1968 fór Agnew í hár saman við leiðtoga blökkumanna í Maryland og lét handtaka 230 svarta stúdenta sem kröfðust áheyrnar hans. Í ræðu sem Agnew hélt á landsþingi Repúblikanaflokksins á Miami Beach árið 1968 lýsti hann því yfir að lögreglan ætti ekki að hika við að skjóta fólk sem færi ránshendi í óeirðum.
Á landsfundinum studdi Agnew í upphafi framboð Nelsons Rockefeller til forseta, en Rockefeller ákvað óvænt að draga framboð sitt til baka. Að endingu varð Richard Nixon forsetaefni Repúblikanaflokksins og Agnew var valinn varaforsetaefni flokksins í yfirvofandi forsetakosningum Bandaríkjanna. Ein ástæðan fyrir því að Agnew varð fyrir valinu var sú að Strom Thurmond, öldungadeildarþingmaður frá Suður-Karólínu sem naut verulegra áhrifa í flokknum og studdi áframhaldandi kynþáttaaðskilnaðarstefnu, gat sætt sig við hann. Einnig var talið að Agnew gæti veitt framboði Nixons mótvægi gegn sjálfstæðu forsetaframboði George Wallace, sem reyndi opinskátt að höfða til kynþáttahatara í kosningabaráttu sinni.
Nixon og Agnew unnu afgerandi sigur til endurkjörs í forsetakosningum ársins 1972 á móti Demókrötunum George McGovern og Sargent Shriver. Stuttu eftir að Nixon og Agnew hófu annað kjörtímabil sitt fóru hneykslismál hins vegar að varpa skugga á þá báða. Nixon lenti í vandræðum vegna Watergate-hneykslisins en Agnew blandaðist inn í ótengt spillingarmál frá fylkisstjóratíð hans í Maryland. Agnew var sakaður um skattsvik og um að hafa þegið mútufé frá verktakafyrirtækjum í Maryland á meðan hann gegndi embætti fylkisstjóra. Ákæruvaldið færði sönnur á að Agnew hefði tekið við rúmlega 100 þúsund dollara mútgreiðslu bæði á meðan hann var fylkisstjóri og eftir að hann tók við embætti varaforseta. Peningarnir hefðu verið skráðir sem framlag til kosningasjóðs en Agnew hefði í reynd haft þá til eigin umráða. Þann 6. ágúst 1973 spurðist út að dómsmálaráðuneytið hefði hafið rannsókn á máli Agnews. Agnew varði sig af hörku og sakaði starfsmenn dómsmálaráðuneytisins um ofsóknir gegn sér. Nixon forseti kom Agnew ekki til varnar nema að takmörkuðu leyti, enda dreifði mál Agnews athygli almennings frá Watergate-málinu. Þann 10. október 1973 lýsti Agnew sig sekan af einum ákærulið, skattsvikum, við héraðsdómstól í Baltimore og lýsti síðan yfir afsögn sinni úr embætti varaforseta. Agnew var dæmdur til 10.000 dollara fjársektar og þriggja ára skilorðseftirlits. Hann hafði ekki frekari afskipti af stjórnmálum það sem hann átti eftir ólifað.
Gaddur
Gaddur er búfjársjúkdómur, sem orsakast af eitrun vegna flúors í eldgosaösku. Hann lýsir sér sem misslit á jöxlum. Slitfletir verða ójafnir sem gerir jórturdýrum erfitt að bíta, tyggja og jórtra. Flúor hefur mismunandi áhrif á tennurnar. Mýkir sumar meðan aðrar haldast harðar, þær mjúku slitna því hraðar og misvægi verður á jaxlaröðinni þar sem mjúku tennurnar verða fljótlega lítið annað en litlir tindar eða gaddar, en af því dregur sjúkdómurinn nafn sitt.
908
908 (CMVIII í rómverskum tölum)
672
Árið 672 (DCLXXII í rómverskum tölum)
Kramatorsk
thumb|Menningarhöllin í Kramatorsk. Kramatorsk (úkraínska: Краматорськ) er borg í norðurhluta Donetska Oblast í austur-Úkraínu. Íbúar voru um 150.000 árið 2021. Borgin liggur við þverá Donetsfljóts, Kazennyi Torets. Iðnaður og vélaframleiðsla eru mikilvægar greinar þar.
Árið 2014 í apríl náðu rússneskumælandi aðskilnaðarsinnar yfirráðum yfir borginni. Úkraínski herinn hóf gagnsókn og náði borginni í júlí sama ár.
Í innrás Rússa í Úkraínu 2022 gerðu Rússar árásir á borgina og meðal annars á lestarstöð þar sm nálægt 60 létu lífið.
Listi yfir forseta Bandaríkjanna
Eftirfarandi er listi yfir alla forseta Bandaríkjanna frá upphafi til nútímans. Á listanum eru einungis þeir sem hafa verið svarnir í embætti eftir að stjórnarskrá Bandaríkjanna var samþykkt árið 1789. Á listanum er enginn sem hefur einungis gegnt embættisverkum forseta Bandaríkjanna í fjarveru kjörins forseta samkvæmt 25. viðauka stjórnarskrár Bandaríkjanna.
Tölurnar gefa til kynna hvar í röð kjörinna forseta viðkomandi er. Til dæmis gegndi George Washington embættinu tvö kjörtímabil í röð og er talinn fyrsti forseti Bandaríkjanna (en ekki fyrsti og annar). Gerald Ford tók við embætti eftir að Richard Nixon sagði af sér og gegndi embættinu út annað kjörtímabil Nixons. Sú staðreynd að Ford var ekki kosinn í embættið hefur ekki áhrif á talninguna, sem gerir hann að 38. forseta Bandaríkjanna. Grover Cleveland gegndi embættinu tvisvar en ekki tvö kjörtímabil í röð og er því talinn bæði 22. og 24. forseti Bandaríkjanna. Af þessum sökum eru 44 forsetar á listanum en eru í raun einungis 43 einstaklingar allt í allt.
Litirnir gefa til kynna stjórnmálaflokk viðkomandi forseta.
735
Árið 735 (DCCXXXV í rómverskum tölum)
Fótstig
Fótstig (pedall, pedali eða fetill) er spaði sem stigið er á t.d. á reiðhjóli til að knýja hjólið áfram eða er stiginn þegar hemlað er (sbr. t.d. bremsupedali). Fótstig er einnig að finna á mörgum orgelum, stundum til að pumpa í þau hljóm, en sérstaklega undir þeim sem leikið er á með fótunum. Stundum er slíkt fótstig einnig nefnt fótrim, sérstaklega ef slíkur spaði stýrir tónhæð, endurómi eða hljómblæ hljóðfæris (sbr. píanó).
Á rokk nefnist fótstigið fótafjöl eða dútré.
Hlutheildun
Hlutheildun eða hluttegrun er stærðfræðileg aðferð við umritun og lausn á heildum, en hún byggir á deildun margfeldis tveggja falla.
Umrituninn er svona:
Til að sanna að þessi regla gildir nægir að deilda hægri hlið jöfnunar. f(x)g(x) deildað er f'(x)g(x) + f(x)g'(x) og þar sem heildun er andhverf aðgerð deildunar fæst: f'(x)g(x) + f(x)g'(x) - f'(x)g(x) = f(x)g'(x) sem er jafnt vinstri hlið jöfnunar þegar hún hefur einnig verið deilduð. Þannig er reglan um hlutheildun sönnuð.
Stef
Stef er ákveðið mynstur í tónlist sem er sífellt endurtekið.
Ostinato
Apríl
Apríl eða aprílmánuður er fjórði mánuður ársins og er nafnið komið af latneska orðinu aprilis. Í mánuðinum eru 30 dagar.
Orðsifjar
Mánaðarheitið apríl er komið úr latínu og heitir þar Aprilis. Á Ítalíu fóru blóm að springa út í apríl, en sagnorðið aperio í latínu merkir einmitt: opna.
Hans Pétur Duus
Hans Pétur Duus (f. 7. júlí 1829, d. 23. júlí 1884 í Kaupmannahöfn) var íslenskur kaupmaður sem tók við rekstri Duus-verslunarinnar í Keflavík af föður sínum, Pétri Duus árið 1864. Hans Pétur var elstur fjögurra systkina. Hann giftist Kristjönu Sveinbjarnardóttur. Þau eignuðust þrjú börn og fluttust til Kaupmannahafnar 1881. Verslunin undir nafni H.P. Duus var rekin til 1927 og var umsvifamikil bæði í Reykjavík og í Keflavík.
Kvennafrídagurinn síðari
Kvennafrídagurinn síðri var haldin þann 24. október 2005 og eru ein fjölmennustu mótmæli sem hafa verið skipulögð á Íslandi. Konur gengur út klukkan 14:08 en þá var vinnuframlag kvenna lokið miðað við hlutfallsleg laun karlmanna.