cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jóhannes Páll 2.
Sem páfi gagnrýndi Jóhannes Páll 2. kommúnisma í orði og verki, sérstaklega í Póllandi, og ýtti undir fall austurblokkarinnar með stuðningi sínum við mannréttindi. Hann bætti samskipti kaþólsku kirkjunnar við gyðinga, rétttrúnaðarkirkjuna, ensku biskupakirkjuna og múslima. Hann átti frumkvæði að trúarþingi mismunandi trúarbragða í Assísi árið 1986, en þar komu saman um 194 trúarleiðtogar.
Páfatíð Jóhannesar Páls (26 ár, 5 mánuðir og 18 dagar) var sú næstlengsta í sögu kaþólsku kirkjunnar. Hann heimsótti 129 lönd á páfatíð sinni og rúmlega fimmhundruð milljónir manns komu til að sjá hann í miklum fjöldasamkomum á þessum tíma. Oft er litið á Jóhannes Pál 2. sem einn áhrifamesta trúar- og stjórnmálaleiðtoga 20. aldarinnar. Jóhannes Páll páfi II. lést í Róm á 85. aldursári eftir erfið veikindi, meðal annars hjarta- og nýrnabilun. Frans páfi lýsti Jóhannes Pál 2. dýrling kaþólsku kirkjunnar þann 24. apríl árið 2014.
Margrét af Frakklandi, Ungverjalandsdrottning
thumb|right|Margrét í pílagrímsferð sinni til Landsins helga. Margrét af Frakklandi (nóvember 1157 – ágúst/september 1197) var frönsk konungsdóttir á 12. öld, kona Hinriks unga, sem var meðkonungur föður síns, Hinriks 2. Englandskonungs og því Englandsdrottning, og síðar drottning Ungverjalands.
Margrét var eldri dóttir Loðvíks 7. og miðkonu hans, Konstönsu af Kastilíu. Þriggja ára að aldri var hún heitbundin Hinrik unga, elsta syni Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu, sem áður hafði verið gift Loðvík föður Margrétar. Dætur Loðvíks og Elinóru, María og Alix, voru því hálfsystur þeirra beggja. Ríkharður ljónshjarta, bróðir Hinriks unga, var líka trúlofaður Alísu, alsystur Margrétar.
Margrét ól manni sínum son 19. júní 1177 en hann var fæddur fyrir tímann og dó fárra daga gamall. Fæðingin var mjög erfið og líklega varð hún til þess að Margrét gat ekki orðið þunguð aftur. Talið er að Hinrik hafi um 1182 farið að huga að því að reyna að fá hjónaband þeirra ógilt vegna barnleysisins og ásakaði hana meðal annars um framhjáhald með jarlinum af Pembroke, sem óvíst er að nokkur fótur hafi verið fyrir. En áður en af því yrði dó hann sumarið 1183.
Árið 1186 giftist Margrét aftur Bela 3. Ungverjalandskonungi. Hann dó 1196 og ári síðar dó Margrét í Akkó, þegar hún var í pílagrímsferð til Landsins helga.
Alþjóðareglur til að koma í veg fyrir árekstra á sjó
thumb|right|Mynd sem lýsir 15. reglu: „Þegar tvö vélskip stefna þannig að leiðir þeirra skerast, og hætta er á árekstri, skal skipið sem hefur hitt á stjórnborða víkja og skal, ef aðstæður leyfa, forðast að sigla fyrir framan hitt skipið.“ Alþjóðareglur til að koma í veg fyrir árekstra á sjó, oft kallaðar alþjóðasiglingareglurnar eða einfaldlega siglingareglurnar, eru reglur frá Alþjóðasiglingamálastofnuninni sem miða að því að koma í veg fyrir árekstra þegar skip mætast á sjó. Reglurnar eru efni alþjóðasamnings frá 1972 sem 155 ríki höfðu undirritað í júní 2013, þar á meðal Ísland sem staðfesti samninginn árið 1975.
Reglurnar skiptast í fimm kafla og fjóra viðauka. Þær fjalla um stjórn skipa og siglingu, hver á réttinn þegar skip mætast, skipaljós og merkjagjöf, meðal annars um neyðarmerki.
Í höfnum og á ám og vötnum kunna að gilda sérstakar reglur sem yfirvöld hvers ríkis setja, en ætlast er til að þau hafi hliðsjón af alþjóðareglunum. Í kappsiglingum gilda alþjóðlegar kappsiglingareglur sem Alþjóðasiglingasambandið setur og taka mið af alþjóðasiglingareglunum.
Sesar (mannsnafn)
Sesar er íslenskt karlmannsnafn.
Dröfn
Dröfn er íslenskt kvenmannsnafn.
Rakel
Rakel er íslenskt kvenmannsnafn.
Harry Maguire
Jacob Harry Maguire (fæddur 5. mars 1993) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Manchester United og enska landsliðinu.
Forsetakosningar á Íslandi 2016
thumb|Utankjörfundaratkvæðagreiðsla í Perlunni með stimplum fyrir hvern forsetaframbjóðanda. Forsetakosningar á Íslandi 2016 fóru fram laugardaginn 25. júní og tók sigurvegari kosninganna við embætti þann 1. ágúst. Fráfarandi forseti, Ólafur Ragnar Grímsson, sem hafði setið fimm kjörtímabil sem forseti Íslands gaf ekki kost á sér til endurkjörs. Því var ljóst að í fyrsta sinn í tuttugu ár myndi nýr forseti taka við.
Frambjóðendur
Þáverandi forseti, Ólafur Ragnar Grímsson, tilkynnti í nýársávarpi sínu 1. janúar 2016 að hann yrði ekki í framboði í kosningunum og stefndi því í fimmtu forsetakosningarnar frá lýðveldisstofnun þar sem sitjandi forseti yrði ekki í framboði.
Í kjölfarið fjölluðu fjölmiðlar um það hvaða hugsanlegu frambjóðendur gætu komið fram og voru mörg talin upp. Jón Gnarr var orðaður við forsetaframboð, hins vegar gaf hann það út 15. janúar 2016 að hann hyggðist ekki gefa kost á sér. Katrín Jakobsdóttir íhugaði framboð en hún hafði hlotið stuðning í könnunum. Hún ákvað að bjóða sig ekki fram.
Í byrjun janúar tilkynnti Árni Björn Guðjóns­son, fyrr­ver­andi odd­viti Kristi­lega lýðræðis­flokks­ins, um framboð en hann dró það til baka sólarhring seinna. Á þessum tímapunkti höfðu sex manns tilkynnt um framboð sitt, þau Ari Jósepsson, Ástþór Magnússon, Elísabet Jökulsdóttir, Hildur Þórðardóttir, Sturla Jónsson og Þorgrímur Þráinsson.
Í mars 2016 tilkynntu sex nýir frambjóðendur um framboð sín, það voru: Bæring Ólafsson, fyrrum framkvæmdastjóri Coca Cola samsteypunnar, Halla Tómasdóttir, fjárfestir , Heimir Örn Hólmarsson, rafmagnstæknifræðingur , Vig­fús Bjarni Al­berts­son, sjúkra­húsprest­ur , Hrannar Pétursson , og Guðmundur Franklín Jónsson, viðskiptafræðingur og fyrrverandi formaður Hægri grænna , framboð sitt.
Í byrjun apríl hætti Þorgrímur Þráinsson við framboð. Þá tilkynntu Benedikt Kristján Mewes, mjólkurfræðingur, Andri Snær Magnason, rithöfundur og Magnús Ingi Magnússon, veitingamaður , um framboð sín um miðjan apríl.
Þann 18. apríl 2016 tilkynnti Ólafur Ragnar hins vegar á blaðamannafundi á Bessastöðum að hann hefði skipt um skoðun og yrði í framboði í sjötta skiptið. Vísaði hann sérstaklega til óvissuástands í íslenskum stjórnmálum í kjölfar afsagnar forsætisráðherra. Í kjölfar þeirrar ákvörðunar drógu Vigfús Bjarni og Heimir Örn sín framboð til baka, dagana 19. og 20 apríl. . Bæring Ólafsson dró framboð sitt til baka 25. apríl og Hrannar Pétursson tveimur dögum síðar.
Ólafur Ragnar kom fram í viðtali við CNN sjónvarpsstöðina í lok apríl þar sem hann svaraði afdráttarlaust „Nei, nei, nei, nei, nei. Það verður ekki raunin,“ þegar hann var spurður hvort hann eða Dorrit ættu einhverja aflandsreikninga eða hvort eitthvað ætti eftir að finnast í Panama-skjölunum um hann eða hans fjölskyldu. Greint var frá því í fréttamiðlum að fyrirtæki fjölskyldu Dorritar í Bretlandi, Moussaieff Jewellers, hefði tengst Tortóla-félaginu Lasca Finance.
Þróun í maí
Baldur Ágústsson ákvað að bjóða sig sig fram 2. maí en hann bauð sig fram árið 2004. Sama dag greindi Guðrún Nordal frá því að hún gæfi ekki kost á sér.
Guðni Th. Jóhannesson, sagnfræðingur, boðaði til fundar þann 5. maí þar sem hann lýsti því yfir að hann byði sig fram.
Í þættinum Sprengisandi á Bylgjunni 8. maí lýsti Davíð Oddsson, ritstjóri og fyrrverandi forsætisráðherra, því yfir að hann hyggðist gefa kost á sér.
Þann 9. maí skipti Ólafur Ragnar á ný um skoðun og hætti við framboð sitt. Gaf hann þá skýringu að „þjóðin [ætti] nú kost á að velja frambjóðendur sem hafa umfangsmikla þekkingu á eðli, sögu og verkefnum forsetaembættisins”. Í viðtali við Eyjuna á Stöð 2 sagði hann forsendur fyrir forsetaframboði sínu hafa breyst í ljósi þess að fram væru komnir tveir, sterkir frambjóðendur. Guðni Th. hafði þá mælst með tæp 60% fylgi í könnun sem birt var sama dag en Ólafur með rúm 25%. .
Þann 10. maí lýsti Magnús Ingberg Jónsson yfir framboði Magnús Ingi Magnússon hætti við framboð sitt þann 17. maí.
Tíu frambjóðendur skiluðu inn gögnum til innanríkisráðuneytisins áður en frestur rann út á miðnætti 21. maí: Andri Snær Magnason, Ástþór Magnússon, Davíð Oddsson, Elísabet Jökulsdóttir, Guðni Th. Jóhannesson, Halla Tómasdóttir, Hildur Þórðardóttir, Sturla Jónsson og Guðrún Margrét Pálsdóttir. Magnús Ingberg Jónsson náði ekki að skila tilætluðum fjölda undirskrifta. Baldur Ágústsson dró framboð sitt til baka.
Þróun í júní
Á RÚV voru forsetaumræður með öllum frambjóðendunum þann 3 júní. Guðni Th. Jóhannesson mældist með mest fylgi í könnunum; í kringum 60%
Niðurstöður
Kjörsókn var 75,7 prósent.
Örverumengi mannsins
thumb|right|Skýringarmynd sem lýsir flokkum örvera á ólíkum stöðum á húð mannsins. Örverumengi mannsins eru öll þau örverumengi sem hafast við í eða á mannslíkamanum og líkamsvessum og búsvæði þeirra í líffærum eins og húð, mjólkurkirtlum, sæðisvökva, eggjastokkum, slímhúð í munni, munnvatni, slímhúð í auga, gallrás og meltingarvegi. Tegundir lífvera sem mynda þetta örverumengi eru bakteríur, fyrnur, sveppir, frumverur og vírusar. Smásæ dýr sem lifa á mannslíkamanum eru oftast ekki talin tilheyra örverumenginu. Í erfðamengjafræði er hugtakið stundum notað yfir samanlagt erfðamengi allra örvera sem lifa á og í manninum.
Margar tegundir örvera hafa manninn sem búsvæði og samanlagður fjöldi fruma þeirra er álíka mikill og fjöldi mannsfruma. Sumar af þessum örverum lifa gistilífi á mannlegum hýslum meðan aðrar lifa samlífi með honum. Sumar örverur sem lifa á manninum eru tækifærissýklar og geta valdið hýslinum skaða við tilteknar aðstæður, og sumar af þeim sem ekki teljast til sýkla geta samt skaðað hýsilinn með umbrotsefnum sem þær framleiða. Sumar örverur vinna hýslinum gagn með starfsemi sinni, en hlutverk þeirra er ekki endilega vel þekkt. Örverur sem eru til staðar og valda engum skaða undir venjulegum kringumstæðum eru kallaðar staðarflóra eða eðlileg örveruflóra.
Bandaríska rannsóknarverkefnið Human Microbiome Project fékkst við að kortleggja örverumengi mannsins frá 2007 til 2016, með sérstakri áherslu á örverur á húð, í munni, nefi, meltingarvegi og legi. Fyrstu niðurstöður verkefnisins komu út árið 2012.
Julianne Moore
thumb|200px|Julianne Moore Julianne Moore (fædd 3. desember 1960) er bandarísk leikkona.
Uppreisn
Uppreisn er í almennum skilningi þegar fólk neitar að viðurkenna ríkjandi yfirvald og hefur andóf gegn því. Uppreisn getur spannað allt frá borgaralegri óhlýðni að skipulegum tilraunum til að kollvarpa ríkjandi öflum með valdi. Hugtakið er oft notað um skipulega andspyrnu gegn ríkjandi stjórn hvort sem það er ríkisstjórn, skipsstjórn, herstjórn eða annars konar stjórn.
Nokkrar frægar uppreisnir
Баш күтәрү
Thomas Funck
Thomas Funck (26. október 1919 – 30. desember 2010) var sænskur rithöfundur. Hann er einna þekktastur fyrir sögur sínar um Kalle Stropp og Grodan Boll.
Kjörnir alþingismenn 1956
Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1956.
Glerárvirkjun nýrri
Glerárvirkjun nýrri er vatnsaflsvirkjun í Eyjafirði sem  stofnuð var  árið 2005 og afl hennar er 307 kw. Eigandi virkjunarinnar er Fallorka efh sem er að fullu í eigu Norðurorku.
Dúa
Dúa er íslenskt kvenmannsnafn.
Díómedes (mannsnafn)
Díómedes er íslenskt karlmannsnafn.
1403
thumb|right|[[Benedikt XIII mótpáfi vígður. Hann var síðasti páfinn sem sat í Avignon.]] Árið 1403 (MCDIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Havarti
Havarti er mjúkur og fitumikill danskur ostur úr kúamjólk, sem hentar vel á brauð, á grill og til bræðslu. Havartiostur er til í ýmsum afbrigðum, oft með ýmiss konar kryddi.
1403
Erlendis
Dáin
Kaliforníuháskóli í Riverside
thumb|right|250px|A. Gary Anderson Hall í Riverside Kaliforníuháskóli í Riverside (e. University of California, Riverside, UC Riverside eða UCR) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli og einn þeirra tíu háskóla sem mynda Kaliforníuháskóla. Skólinn var stofnaður árið 1907. Við skólann starfa á sjötta hundrað háskólakennarar og þar stunda rúmlega 18 þúsund nemendur nám.
Snowdon
thumb|Kort af fjallinu.
Kaliforníuháskóli í Riverside
Einkunnarorð skólans eru fiat lux (á latínu) og þýða „verði ljós!“
Snowdon
Snowdon (velska: Yr Wyddfa) er hæsta fjall Wales og hæsta fjall Bretlandseyja sunnan Skotlands; 1.085 metrar. Það er staðsett í Snowdonia í norðurhluta Wales og þýðir nafnið snjóhæð á fornri ensku.
Fjallgöngur og klettaklifur eru vinsæl afþreying á fjallinu. Edmund Hillary æfði sig á fjallinu fyrir Everest ferð sína. Lest liggur upp á fjallið og var hún starfrækt fyrst árið 1896. Þjónustumiðstöð og kaffihús er á toppnum.
Airsoft
thumb|250px|right|Airsoft spilendur úti í skógi Airsoft er hernaðaríþrótt og áhugamál sem líkist Paintball, þar sem tvö lið keppa og hvort um sig reynir að útrýma hinu liðinu. Notaðar eru airsoft byssur sem skjóta 6 mm plast kúlum, venjulega 0,2 g – 0,3 g þungar. Airsoft byssur eru skyldar loftbyssum og eru knúnar af þrýstilofti, nema airsoft byssur eru töluvert hættuminni en loftbyssur. Til eru þrjár tegundir af airsoft byssum, hleðslubatterí drifnar, gas drifnar og hlaða fyrir hvert skot.
Airsoft leikir eru svokallaðir „milsim“ (military simulation eða hernaðarlíking á íslensku) leikir, þar sem hópur manna klæðist felulitabúningum og nota airsoft byssur sem eru nákvæmar eftirlíkingar af alvöru skotvopnum. Airsoft spilendur vilja hafa það sem raunverulegast. Airsoft má leika hvort sem er innanhúss eða utan.
Kæruleysi með airsoft byssur getur valdið vandræðum, til dæmis ef airsoft vopn eru meðhöndluð innan um almenning (sem er stranglega bannað í flestum löndum), þá getur fólk orðið skelkað og haldið að þetta sé ekta skotvopn. Sjónskaðar hafa hlotist af óvarlegri meðhöndlun airsoftvopna ef menn gleyma að nota öryggisgleraugu við meðferð þeirra.
Saga
Airsoft á rætur að rekja til Asíu, þar sem skotvopn voru ólögleg í höndum óbreyttra borgara. Airsoft er enn eitt af frægustu íþróttum í Asíu, og eru airsoft byssur mest framleiddar þar: Japan, Kína, Taívan, Hong Kong og í Suður-Kóreu.
Airsoft er vinsæl íþrótt í Evrópu og Norður Ameríku. Mikill áhugi á Airsoft er í eftirfarandi löndum: Noregur, Svíþjóð, Færeyjar, Finnland, Danmörk, Þýskaland, Bretland, Frakkland, Eistland, Litháen, Lettland, Pólland, Austurríki, Sviss, Spánn, Ítalía, Tékkland, Írland, Slóvakía, Belgía, Ungverjaland, Króatía, Slóvenía, Portúgal, Búlgaría, Rúmenía, Tyrkland, Serbía, Rússland, Bandaríkin, Kanada og auðvitað á Íslandi, en samkvæmt íslenskum lögum eru eftirlíkingar af vopnum ekki leyfðar og finnst mörgum það vera úr takt við önnur lönd, því hin Norðurlöndin og mestöll Evrópa hafa samþykkt þessa íþrótt.
Randalín
Randalín er íslenskt kvenmannsnafn.
Eydalafífill
Eydalafífill (fræðiheiti: Geum pentapetalum ) er jurt af rósaætt frá Norðaustur-Asíu (Aljútaeyjar, Japan, Kamsjatka, Kúrileyjar, Primorye, Sakalín).
Skíðaskálinn í Hveradölum
Skíðaskálinn í Hveradölum er skíðaskáli sem stendur í Hveradölum suðvestan við Reykjafell við rætur Hellisheiðar. Skíðafélag Reykjavíkur reisti skálann 1934 og átti hann til 1971 þegar Reykjavíkurborg keypti hann. Frá 1985 var skálinn í eigu Carls Johansen veitingamanns og fjölskyldu hans. Að kvöldi sunnudagsins 20. janúar 1991 brann hann til kaldra kola en nýr skáli í svipuðum stíl var síðan reistur á sama stað og tekinn í notkun 4. apríl árið eftir. Þar er nú rekið veitingahús.
Brétigny-sáttmálinn
Brétigny-sáttmálinn var undirritaður 8. maí 1360 af Játvarði 3. Englandskonungi og Jóhannesi góða Frakkakonungi og markaði endalok fyrsta hluta Hundrað ára stríðsins. Sáttmálinn markaði jafnframt hápunkt valda Englandskonunga í Frakklandi. Sáttmálanum fylgdi níu ára hlé á styrjöldum.
Celeste (tölvuleikur)
thumb|Skjámynd úr tölvuleiknum Celeste Celeste er tölvuleikur þróaður af Matt Thorson og Noel Berry. Leikurinn kom út árið 2018, hann er pallaleikur þar sem spilari stýrir leikmanni sem er stúlkan Madeline sem er á klifra upp á fjall en verður að forðast ýmsar dauðagildur á leiðinni. Madeline getur hoppað og klifrað í takmarkaðan tíma í einu og getur á meðan hún er á lofti hreyfst í átta áttir. Þessi loftköst getur hún aðeins tekið einu sinni nema að hlaða aftur með því að lenda á jörðu eða rekast á ákveðna hluti eins og endurhleðslukristala eða fara yfir á annan skjá. Spilari getur spilað leikinn í hjálparham (Assist Mode). thumb|Skjámynd úr leiknum Á hverju þrepi leiksins bætist við virkni. Á hverju þrepi eru falið jarðarber sem safnað er saman með að leysa þrautir. Það eru einnig kasettur sem opna (aflæsa) öðru erfiðleikastigi, B-hlið á tilteknum þrepum. Ef allar B-hliðar eru unnar þá opnast aðgangur að C-hlið sem eru mjög erfið en stutt afbrigði af leiknum. Þegar spilari nær að fara yfir allar C-hliðir fær hann aðgang þannig að hann getur breytt virkni leiksins.
Söguþráður
thumb|Skjámynd í leiknum. thumb|Skjámynd úr leiknum. Gistihúsið thumb|Skjámynd í leiknum. Kláfur stöðvast. Ung stúlka Madeline að nafni ákveður að klífa fjallið Celeste þrátt fyrir varnaðarorð gamallar konu sem þar býr. Hún leggur á fjallið og klífur það í skamma hríð og ákveður svo að tjalda yfir nóttina. Þá dreymir hana að hún sjái dökkt endurvarp af sjálfri sér brjóta sér leið út úr spegli og skuggaveran sem Madeline kalla hluta af sjálfri sér reynir að stöðva ferð Madeline á fjallið fyrst með orðum en svo með gerðum.
Þegar Madeline vaknar heldur hún að gömlu gistihúsi á fjallinu en þar er draugalegur húsvörður Mr. Oshiro sem reynir að fá hana til að halda kyrru fyrir. Madeline vorkennir honum og hjálpar honum að leysa ýmis konar vandamál en verður svo þreytt á öllum tilraunum hans til að fá hana til að vera kyrr þarna að skuggaveran hluti af Madeline brýst út úr einum spegli gistihússins og býr til flóttaleið fyrir Madeline en móðgar í leiðinni Mr. Oshiro svo hann verður reiður og rekur Madeline út úr gistihúsinu.
Seinna hittir Madeline annan fjallgöngumann Theo að nafni. Þau nota fornan kláf (gondól) til að fara yfir gljúfur og þá birtist skuggaveran hluti af Madeline og kláfurinn stöðvast yfir gljúfrinu og Madeline fær hræðslukast en Theo róar hana. Þegar kláfurinn fer aftur á stað og kemur að hinum gljúfurbakkanum þar sem er fornt hof ákveður Theo að kanna hofin þrátt fyrir að Madeline sé því mótfallin. Það verður til þess að hann og síðan einnig Madeline festast inn í speglum hofsins.
Sesil
Sesil er íslenskt karlmannsnafn.
Celeste (tölvuleikur)
Söguþráður
Inn í ríki spegilsins hittir Madeline fyrir hluta af Madeline en sú síðastnefnda neitar að bera ábyrgð á þessum aðstæðum og heldur á brott svo Madeline verður óstudd að bjarga sjálfri sér og Theo.
Þegar Madeline og Theo hafa náð að flýja frá hofinu tjalda þau yfir nóttina. Madeline segir Theo frá hluta af Madeline og trúir honum fyrir geðrænum vandamálum sínum. Hún sofnar og dreymir að hún hitti hluta af Madeline og segir henni að hún standi fyrir allt sem hún Madeline verður að skiljast við. Við það reiðist hluti af Madeline og hún steypir Madeline sem við það vaknar og hrapar niður fjallið. Við rætur fjallsins hittir Madeline gamla konu sem segir henni að hluti af Madeline gæti bara verið hrædd og stingur upp á að Madeline reyni að tala við hana. Madeline fer að þessum ráðum og biður hluta af Madeline afsökunar næst þegar hún hittir hana og býðst til að vinna með hluta af Madeline í stað þess að hrekja henni burtu. Í fyrstu ræðst hluti af Madeline á hana vegna fyrrum viðhorfs Madeline til hennar en eftir að Madeline þreytir hana þá vægir hluti af Madeline og rennur saman við Madeline. Þær vinna núna saman að því að komast upp á fjallið og tekst það. Ári seinna fær Madeline bréf frá gömlu konunni sem biður hana að koma aftur til fjallsins og halda áfram að rannsaka leyndardóma þess.
Klukkutoppur
Klukkutoppur (fræðiheiti Lonicera hispida ) er runni af geitblaðsætt ættaður úr mið Asíu til suðvestur Síberíu og Kína. Hann verður um 1-2 m hár og álíka breiður. Blómin eru smá, gulleit til rauð og berin skærrauð, óæt. Skyld tegund og lík, er Lonicera setifera) frá Tíbet, Sichuan og Yunnan.
Klukkutoppur hefur reynst harðgerður og vindþolinn á Íslandi.
Spöng (æxlunarfæri)
Spöng (oft haft með greini; spöngin) kallast svæðið á milli pungs og endaþarmsops á karlmanni og píku og endaþarmsops á konum.
Djúpadalsárvirkjun
Djúpadalsárvirkjun er vatnsaflsvirkjun sem stofnuð var  árið 2004 og afl hennar er 3117 kw. Eigandi virkjunarinnar er Fallorka ehf.
Síðfornöld
thumb|right|Gæðingar Honoríusar keisara eftir John William Waterhouse 1883. Síðfornöld er sögulegt tímabil sem nær gróflega frá um 300 til um 600 og á við um millibilið milli klassískrar fornaldar og miðalda í Evrópu. Tímabilið miðast við annars vegar hnignun vestrómverska ríkisins á 3. öld og hins vegar landvinninga múslima á 7. öld. Tímabilið nær þannig yfir þjóðflutningatímabilið og innrásir Húna. Tímabilið ármiðaldir nær frá því um 500 til um 1000 og fellur því að hluta saman við þetta tímabil. Með notkun hugtaksins síðfornöld er lögð áhersla á samfelluna frá klassískri fornöld til miðalda.
Þetta tímabil einkenndist af mikilli útbreiðslu abrahamískra trúarbragða: kristni og gyðingdóms og að lokum íslam.
Stjörnutími
Stjörnutími er tímakvarði sem byggist á snúningi Jarðar miðað við fastastjörnur á himni, ólíkt sólartíma sem miðast við afstöðu sólarinnar. Á tiltekinni athugunarstöð verður sama stjarna nokkurn veginn á sama stað á himninum á sama stjörnutíma.
Vegna pólriðu er raunverulegur stjörnudagur ekki alveg reglulegur en meðalstjörnudagur er 23 klukkustundir, 56 mínútur og 4,0916 sekúndur að lengd. Hann er því um 3 mínútum og 56 sekúndum styttri en sólarhringurinn.
Eitt stjörnuár er sá tími sem það tekur sólina að birtast á sama stað á himninum. Það er um 6 tímum og 9,1626 mínútum lengra en almanaksárið og 20 mínútum 24,5128 sekúndum lengra en hvarfár. Munurinn stafar af möndulveltu jarðar og flutningi vor- og haustpunktanna vegna hennar.
79 af stöðinni (aðgreining)
79 af stöðinni getur átt við um:
Forseti palestínsku heimastjórnarinnar
Forseti palestínsku heimastjórnarinnar er æðsta embætti innan palestínsku heimastjórnarinnar. Forsetinn deilir völdum með palestínska þinginu. Hann skipar forsætisráðherra palestínsku heimastjórnarinnar.
Pési rófulausi
Pési rófulausi er sænsk teiknimynd frá 1981. Myndin fjallar um köttinn Pésa sem missir rófuna þegar rotta bítur hana af. Hann fæðist á búgarði í Svíþjóð en eigandi búgarðsins er gráðugur og vill drekkja honum. Íbúi á svæðinu felur Pésa í bíl fjölskyldu sem er í sumarbústað á svæðinu. Fjölskyldan býr í Uppsölum og tekur köttinn að sér.
Jakob Guðjohnsen
Jakob Guðjohnsen (f. 23. janúar 1899, d. 11. október 1968) var íslenskur verkfræðingur og rafmagnsstjóri í Reykjavík.
Ævi og störf
Jakob fæddist á Húsavík, sonur  Stefáns Guðjohnsens verslunarstjóra og konu hans. Hann lauk verkfræðiprófi í Kaupmannahöfn 1926 og hóf þá þegar störf sem verkfræðingur hjá Rafmagnsveitu Reykjavíkur og gegndi starfi rafmagnsstjóra frá 1961 til dauðadags.
Samhliða störfum sínum fyrir Rafmagnsveituna kom Jakob að ýmsum verklegum framkvæmdum á sviði orkumála. Hann var t.a.m. ráðunautur við smíði Andakílsárvirkjunar.
Möndulvelta
Möndulvelta er hægfara breyting á stefnu snúningsáss himinhnattar þar sem toppur ássins veltur í hring. Hugtakið pólvelta lýsir almenna lögmálinu um breytingu á möndulhalla hluta sem snúast um snúningsás. Möndull Jarðar veltur í heilan hring á 25.772 árum. Toppur hans færist því um eina gráðu á 71,6 ára fresti. Aðrar breytingar á snúningi Jarðar: pólriða og pólhreyfing, eru mun minni umfangs.
Matthildur hertogaynja af Saxlandi
thumb|right|Krýning Hinriks og Matthildar. Matthildur af Englandi (1156 – 28. júní 1189), einnig nefnd Maud, var ensk konungsdóttir á 12. öld og síðar hertogaynja af Saxlandi og Bæjaralands.
Matthildur var elsta dóttir Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu og systir Hinriks unga, Ríkharðs ljónshjarta og Jóhanns landlausa. Hún virðist hafa eytt bernskuárunum að mestu með móður sinni en árið 1165 kom erkibiskupinn af Köln til ensku hirðarinnar til að semja um að gifta Matthildi þýskum prinsi. Upphaflega átti að gifta hana syni Friðriks 1. keisara en úr varð að Matthildur var lofuð Hinrik ljóni, hinum valdamikla hertoga Saxlands og Bæjaralands. Hún var send frá Englandi til Þýskalands í september 1167, þá ellefu ára, og giftist Hinrik 1. febrúar 1168. Hann var þá 39 ára.
Hinrik ljón var á þessum tíma einn auðgasti og voldugasti maður Þýskalands og bandamaður Friðriks 1. keisara. Hann fór í krossferð 1172-1173 og stýrði Matthildur löndum hans á meðan. En árið 1174 lenti Hinrik ljón í deilum við keisarann og þau hjónin urðu að flýja frá Þýskalandi og leita hælis hjá föður Matthildar í Normandí. Þar voru þau til 1185 en var þá leyft að snúa heim til Saxlands. Snemma árs 1189 skipaði keisarinn Hinriki aftur að fara í útlegð. Matthildur varð að þessu sinni eftir til að gæta hagsmuna eiginmanns síns en dó skömmu síðar.
Þau áttu eina dóttur og fjóra syni, þar á meðal Ottó 4. keisara.
Systragilsvirkjun
Systragilsvirkjun er vatnsaflsvirkjun sem stofnuð var  árið 2000 og afl hennar er 128 kw. Eigandi virkjunarinnar er Kristján I. Jóhannesson.
Franklin D. Roosevelt
Franklin Delano Roosevelt (30. janúar 1882 – 12. apríl 1945), oft kallaður FDR, var 32. forseti Bandaríkjanna á árunum 1933 til 1945. Roosevelt fæddist í Hyde Park í New York-fylki. Franklin kvæntist eiginkonu sinni Eleanor 17. mars 1905 þrátt fyrir mótmæli móður hans. Saman eignuðust þau 6 börn; Önnu, James, Franklin Delano Jr. (lést nokkurra mánaða gamall), Elliot, annan Franklin Delano Jr. og loks John Aspinwall.
Franklin Roosevelt er af mörgum talinn einn merkasti einstaklingur 20. aldarinnar. Hann var 32. forseti Bandaríkjana og er jafnframt sá eini til að vera kosinn oftar en tvisvar sinnum. Ennfremur leiddi hann Bandaríkin í gegnum tvær af mestu hörmungum sem þau hafa þurft að ganga í gegnum, kreppuna miklu og seinni heimstyrjöldina. Hann tók við af Herbert Hoover árið 1933 en þá hafði kreppan mikla staðið yfir síðan 1929 eftir að fjármálakerfið hafði fallið. Með áætlun sinni „nýju gjöfinni“ (enska: „The New Deal“) tókst honum að gera Bandaríkin aftur að heimsveldinu sem það er í dag. Hann var einnig við stjórnvölinn í gegnum nærri alla seinni heimsstyrjöldina en eftir að hafa barist við lömunarveiki í rúma tvo áratugi lést hann þann 12. apríl árið 1945 úr heilablóðfalli, einungis þremur vikum áður en Þjóðverjar gáfust upp.
Leið Roosevelt til valda
Franklin Delano Roosevelt fæddist árið 1882 í Hyde Park í New York. Hann var fjarskyldur ættingi Theodore Roosevelt, Bandaríkjaforseta frá 1901-1909. Eftir að hafa lokið grunnmenntun sem hann að hluta til hlaut heima hóf hann skólagöngu í lagadeild Harvard og árið 1905 stundaði hann laganám við Columbia-háskóla. Árið 1907 hætti hann hinsvegar þar og fór að vinna fyrir fyrirtæki á Wall Street og tók réttindi til lögmanns í New York-ríki. Árið 1910 var hann svo kosinn á ríkisþing New York sem fulltrúi demókrata.
Snemma á pólitískum ferli sínum fór Roosevelt beint til verks og þáverandi forseti Woodrow Wilson var fljótur að taka eftir hæfileikum hans. Árið 1913 skipaði hann Roosevelt sem aðstoðarritara sjóhersins. Þegar fyrri heimstyrjöldin braust svo út árið 1914 sýndi Roosevelt pólitíska getu sína og náði að halda uppi stöðugri framleiðslu í verksmiðjum sjóhersins á meðan stríðinu stóð. Þegar fyrri heimstyrjöldinni lauk sat hann við gerð Versalasamningana og lýsti yfir andstöðu sinni við þá þar sem hann taldi þá ekki gera heiminn óhultari fyrir lýðræði heldur einungis öruggara fyrir gömlu heimsveldin. Árið 1920 þótti Roosevelt orðinn mikið efni til forseta og var hann útnefndur sem varaforsetaefni demókrata en forsetaframbjóðandinn James M. Cox náði hinsvegar ekki kjöri og því sneri Roosevelt aftur til New York og stundaði lögfræði. Sumarið 1921 greindist Roosevelt með lömunarveiki og það munaði ekki miklu að hann hefði lamast algjörlega. Eftir það var hann algjörlega bundinn í hjólastól. Með miklum viljastyrk og þreki tókst honum þó að snúa aftur til stjórnmála og árið 1928 var hann kosinn ríkisstjóri New York.
Roosevelt verður forseti
Árið 1929 skall heimskreppan á af fullu afli. Hlutabréf í kauphöll New York, Wall Street, hríðféllu og í kjölfarið urðu 13 milljónir Bandaríkjamanna atvinnulausir. Heildarverðmæti framleiðslu féll úr 93 milljörðum dollara niður í 52 milljarða á einu ári og einn þriðji allra banka í Bandaríkjunum fór á hausinn. Margir töldu Herbert Hoover, þáverandi forseta, seinan til að athafast eitthvað og varð hann í kjölfarið mjög óvinsæll. Á sama tíma stóð Roosevelt sig með miklum ágætum sem ríkisstjóri New York. Hann kom á fót allskyns atvinnubótavinnu og hlaut í kjölfarið mikið lof landsmanna. Þegar kom að forsetakosningum árið 1932 kom því engum á óvart að Demókratar skildu útnefna Roosevelt frambjóðanda sinn til forsetaembættis og hann sigraði þáverandi forseta með afgerandi mun.
Roosevelt var endurkjörinn með miklum yfirburðum árið 1936 og var þetta seinna tímabil hans ekki eins atkvæðamikið og það fyrra. Þar má helst kenna um gífurlegri andstöðu sem hann varð fyrir frá hæstarétti Bandaríkjanna, en stór hluti hæstaréttardómaranna hafði verið skipaður í starf af forverum Roosevelt og voru þeir Rebúblikanar. Þrátt fyrir það þá tókst honum að lögleiða frumvarp um lágmarkslaun verkafólks.
Hvað utanríkismál varðaði þá taldi Roosevelt að „Hinn góði nágranni“ hentaði best og á meðan hann var foresti voru tengsl við aðrar Ameríkuþjóðir styrkt. Honum þótti ljóst að fasismastefna í Evrópu sem hafði vaðið uppi myndi ekki eiga góðan endi og sú spá rættist því stuttu seinna hófst seinni heimsstyrjöldin. Þegar seinni heimsstyrjöldin hófst ítrekaði Roosevelt hlutleysi Bandaríkjanna sem þau héldu þangað til Þjóðverjar höfðu tekið yfir Frakkland árið 1940 en þá fóru Bandaríkjamenn að styðja Breta með óbeinum hætti. Roosevelt varð fyrsti og eini forsetinn til að sitja lengur en 2 tímabil í stóli forseta en hann var endurkosinn árið 1940. Það var talið heldur óvenjulegt en þar sem heimurinn logaði í stríðsátökum var það talið afsakanlegt jafnvel þótt Bandaríkin tækju ekki beinan þátt. Hlutleysi Bandaríkjanna breyttist hins vegar 7. desember árið 1941 en þá gerði japanski herinn árás á Pearl Harbour, eina af flotastöðvum Bandaríkjanna við Kyrrahafið. Í framhaldi af þessu lýsti Roosevelt yfir stríði við Öxulveldin og leiddi Bandaríkin inn í seinni heimsstyrjöldina.
Endalok
Roosevelt var einn af hugmyndasmiðunum á bak við Sameinuðu þjóðirnar en hann taldi að til að halda frið í heiminum þyrftu þannig samtök að vera til staðar eftir stríð. Það gerði hann í samráði við Winston Churchill og Jósef Stalín. Hann var svo kosinn í 4. skipti sem forseti Bandaríkjana 1944 en sat ekki lengi á fjórða kjörtímabili sínu. Roosevelt lést þann 12. apríl árið 1945, einungis þrem vikum áður en Þjóðverjar gáfust upp, úr heilablóðfalli eftir að hafa verið bundinn í hjólastól í rúma 2 áratugi og samt sem áður stjórnað mesta heimsveldi 20. aldarinnar. Hann lét eftir sig konu sína og frænku Eleanor Roosevelt og tvo syni, þá James og Franklin yngri, en þau voru öll mjög virk í stjórnmálum.
Dúfa (nafn)
Dúfa er íslenskt kvenmannsnafn.
10. nóvember
10. nóvember er 314. dagur ársins (315. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 51 dagur er eftir af árinu.
Acer confertifolium
Acer confertifolium er lítið tré eða runni af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá suðaustur Kína(Fujian, Guangdong og Jiangxi). Hann verður að 4 m hár.
Dofri (mannsnafn)
Dofri er íslenskt karlmannsnafn.
Anne Boleyn
Anne Boleyn (1501 – 19. maí 1536) var drottning Englands frá árinu 1533 til 1536 sem önnur eiginkona Hinriks 8. Englandskonungs og markgreifynja af Pembroke að auki. Hjónaband hennar við Hinrik og aftaka hennar gerðu hana að lykilpersónu í pólitískum og trúarlegum átökum sem hrundu af stað ensku siðaskiptunum. Dóttir hennar, Elísabet, átti eftir að setjast á valdastól eftir daga Hinriks sem Elísabet 1. Englandsdrottning.
Æviágrip
Anne var dóttir Thomas Boleyn jarls af Wiltshire, og eiginkonu hans, Elizabeth Boleyn greifynju af Wiltshire. Hún var menntuð í Hollandi og Frakklandi, aðallega sem þerna fyrir Claude Frakkaprinsessu. Anne sneri aftur til Englands árið 1522 til að giftast írskum frænda sínum, James Butler jarli af Ormond. Wolsey kardínáli lét aflýsa brúðkaupi þeirra og Anne varð þess í stað heiðursþerna eiginkonu Hinriks 8., Katrínar af Aragóníu.
Snemma árið 1523 var Anne leynilega trúlofuð Henry Percy, syni jarlsins af Norðymbralandi en Wolsey kardináli lét einnig ógilda þá trúlofun í janúar 1524 og Anne var send heim til Heverkastala. Í febrúar/mars árið 1526 fór Hinrik 8. að gera hosur sínar grænar fyrir Anne. Hún stóðst daður hans og neitaði að verða frilla hans – líkt og systir hennar, María, hafði verið. Brátt varð Hinrik gagntekinn af því að ógilda hjónaband sitt við Katrínu drottningu til þess að geta gifst Anne. Þegar ljóst varð að Klemens 7. páfi væri ófáanlegur til að ógilda hjónabandið hófst upplausn kaþólsks valds í Englandi. Árið 1532 gerði Hinrik Anne að markgreifynju Pembroke.
Hinrik og Anne giftust þann 25. janúar 1533 eftir leynilegt brúðkaup þann 14. nóvember 1532. Þann 23. maí 1533 lýsti hinn nýi erkibiskup Kantaraborgar, Thomas Cranmer, því yfir að hjónaband Hinriks og Katrínar væri ógilt; fimm dögum síðar löggilti hann hjónaband Hinriks og Anne. Stuttu síðar lét páfinn bannfæra bæði Hinrik og Cranmer. Vegna hjónabandsins og bannfæringanna klofnaði enska biskupakirkjan frá rómversk-kaþólsku kirkjunni og enska biskupakirkjan var færð undir yfirvald konungsins. Anne var krýnd Englandsdrottning þann 1. júní 1533. Þann 7. september fæddi hún dótturina Elísabetu sem síðar átti eftir að verða Elísabet 1. Englandsdrottning. Hinrik varð fyrir vonbrigðum um að hann skyldi hafa eignast dóttur en ekki son en vonaðist til að sonur kæmi næst og lýsti því yfir að hann elskaði Elísabet. Anne átti eftir að verða fyrir þremur fósturlátum og í mars 1536 var Hinrik farinn að stíga í væng við Jane Seymour. Til þess að geta kvænst Jane Seymour varð Hinrik að finna sér tylliástæðu til að binda enda á hjónaband sitt við Anne.
Hinrik hélt Anne grunaðri fyrir landráð í apríl árið 1536. Þann 2. maí var hún handtekinn og látin dúsa í Lundúnaturni þar sem ýmsir kunningjar hennar – þ.á.m. fyrrverandi unnusti hennar, Henry Percy, og frændi hennar, Thomas Howard – réttuðu yfir henni og lýstu yfir sekt hennar þann 15. maí. Hún var hálshöggvin fjórum dögum síðar. Nútímasagnfræðingar telja ásakanirnar gegn henni, m.a. um framhjáhald, sifjaspell og áætlanir um að koma konungnum fyrir kattarnef, illa rökstuddar og ósannfærandi. Stundum er því haldið fram að Anne hafi verið sökuð um að vera norn en á þetta er ekki minnst í ákærunum.
Eftir að Elísabet dóttir hennar var krýnd drottning var Anne endurmetin sem píslarvottur og hetja ensku siðaskiptanna, sérstaklega í verkum Johns Foxe. Í gegn um aldirnar hefur hún birst eða verið getið í fjölmörgum listaverkum og skáldsögum. Hennar er minnst sem „áhrifamesta og mikilvægasta maka einvalds í sögu Englands“ því það var hennar vegna sem Hinrik 8. lét ógilda hjónaband þeirra Katrínar af Aragóníu og lýsti yfir sjálfstæði frá Páfagarði.
Randíður
Randíður er íslenskt kvenmannsnafn.
Þriggja konunga fundurinn í Malmö 1914
Þriggja konunga fundurinn var haldinn í Malmö í Svíþjóð 18.-19. desember 1914. Á honum sammæltust Kristján X Danakonungur, Hákon VII Noregskonungur og Gústaf V Svíakonungur um að Norðurlöndin skyldu halda hlutleysi í fyrri heimsstyrjöldinni.
Sigbergur
Sigbergur er íslenskt karlmannsnafn.
1413
Árið 1413 (MCDXIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|[[St. Andrews-háskóli í Skotlandi.]]
Fædd
Carl Barks
thumb|right|Carl Barks áritar blöð í [[Finnlandi í júní 1994.]] Carl Barks (27. mars 1901 – 25. ágúst 2000) var heimsþekktur teiknari og myndasöguhöfundur sem starfaði fyrir The Walt Disney Company. Hann skapaði fyrstur Andabæ og margar af sögupersónunum í veröld Andrésar andar, s.s. Jóakim Aðalönd, Georg Gírlausa og Ömmu Önd. Hann hóf störf sem teiknari í teiknimyndaverum Disney árið 1935 en hætti 1942 vegna vinnuálags og slæms lofts á vinnustaðnum. Rétt áður en hann hætti hafði hann tekið þátt í ásamt Jack Hannah að teikna myndasögu með Andrési Önd sem var gefin út af Western Publishing. Ári síðar hóf hann störf þar sem myndasöguhöfundur og vann bæði sögurnar og myndirnar. Sögurnar sem hann gerði voru ómerktar, eins og venjan er í framleiðslu á myndasögum Walt Disney Company en lesendur tóku brátt eftir því að gæðin á sögum Barks voru meiri en annarra. Hann var því kallaður „góði andateiknarinn“ löngu áður en nafn hans varð þekkt. Hann fór á eftirlaun árið 1966 en hélt áfram að skrifa fyrir myndasögur.
Carl Barks kom í heimsókn til Íslands árið 1994 í byrjun reisu sinnar um Evrópu, þá 93 ára að aldri. Þetta var í fyrsta sinn sem hann ferðaðist út fyrir landsteina Bandaríkjanna og Ísland var fyrsti viðkomustaður hans. Honum var vel tekið af Íslendingum og 150 börn sungu afmælissöng fyrir þá Andrés, sem varð sextíu ára það ár, á Hótel Loftleiðum.
Vatnsból
Vatnsból er staður þar sem vatn er tekið til neyslu eða annarrar nýtingar. Vatnsbólum má skipta í tvo flokka, náttúruleg og manngerð. Náttúruleg eru þau vatnsból sem eru í lindum þar sem grunnvatnsborð sker yfirborð lands vegna þétt lags eða sprungna í berggrunni. Dæmi um náttúruleg vatnsból eru lindir, gjár og yfirborðsvatn til dæmis á, lækur eða stöðuvatn þangað sem menn og dýr venja komur sínar til að fá sér vatn). Manngerð vatnsból eru borholur og brunnar þar sem vatn kemur ekki sjálfkrafa upp til yfirborðs heldur þarf að grafa eða bora niður í vatnsgæf lög. Vatnshreinsistöðvar teljast til manngerðra vatnsbóla.
Engar ákveðnar gæðakröfur eru gerðar til vatns í vatnsbólum enda eru sum vatnsból hugsuð fyrir iðnaðarvatn eða kælivatn en ekki fyrir neysluvatn. Í vatnsbólum fyrir vatnsveitur sveitarfélaga eða byggðarlaga eru hins vegar gerðar kröfur um að vatnið standist gæðakröfur sem gerðar eru til neysluvatns.
Pólstjarna
thumb|right|Langtímaljósmynd (45 mín) tekin af norðurhimninum sem sýnir aðrar stjörnur hverfast um Pólstjörnuna Pólstjarna er stjarna sem hentugt er að miða við stefnu á Norðurheimskautið eða Suðurheimskautið þar sem hún er nokkurn veginn í sömu stefnu og möndull Jarðar. Pólstjarnan eða Norðurstjarnan (Polaris) er viðmiðið fyrir Norðurskautið og Suðurstjarnan (Sigma Octantis) fyrir Suðurskautið.
Þar sem sýndarstaða þessara stjarna er nokkurn veginn föst á himni er hentugt að taka stefnu miðað við þær þegar siglt er eftir stjörnum.
Winnipeg Falcons
thumb|300px|Mynd af gullverðlaunahöfunum í Fálkunum 1920 (á myndinni er líka ókenndur starfsmaður skipsins og ónefnd kona) Winnipeg Falcons (eða Falcons) (á íslensku aðeins nefndir Fálkarnir) var ísknattleikslið Vestur-Íslendinga sem var stofnað árið 1908. Stofnendur voru bæði norðan- og sunnanmenn í Winnipeg. Lið Fálkanna fóru á Ólympíuleikana í Antwerpen fyrir hönd Kanada árið 1920 og urðu ólympíumeistarar það árið. Allir meðlimir í sigurliði Fálkana voru af íslenskum ættum nema einn, en sá hét „Huck“ Woodman, og var varamaður. Af Fálkunum í ólympíuliðinu þótti Frank Fredrickson einna bestur. Mikið var einnig látið af snilld Mike Goodmans. Liðið leystist upp nokkrum árum eftir sigurinn, þar eð sumum var boðið að spila í liðum í Bandaríkjunum.
Meðlimir Fálkana ólympíuárið
Forseti liðsins var Hebbie Axford, en þjálfari Fálkanna var Guðmundur "Gordon" Sigurjónsson.
Ducati 748
thumb|right|250px|Ducati 748 Ducati 748 er mótorhjól sem framleitt var af ítalska fyrirtækinu Ducati frá 1994 til 2002. Ducati 749 tók við af því.
Friðrik 6. Danakonungur
Stormasöm bernska
Friðrik var sonur Kristjáns 7. og Karólínu Matthildar drottningar. Nokkrum dögum fyrir fjögurra ára afmæli hans var gerð hallarbylting í Danmörku þar sem Johann Friedrich Struensee, elskhugi móður hans, var tekinn höndum og síðan líflátinn en drottningin var send í útlegð og dó þar þremur árum síðar. Sterkur orðrómur var uppi um að Struensee væri raunverulegur faðir Friðriks, en það er hvorki staðfest né hrakið. Friðrik ólst því upp með föður sínum, sem var ekki heill á geðsmunum en ríkinu og uppeldi krónprinsins var stýrt af hálfbróður Kristjáns 7., Friðrik erfðaprinsi, og móður hans, Júlíönu Maríu ekkjudrottningu. Friðrik fékk strangt uppeldi byggt á túlkun á kenningum sem franski heimspekingurinn Rousseau setur fram í bókinni Émile og er talið að það hafi átt þátt í að hann þótti nokkuð sérlundaður á fullorðinsárum.
Bylting
Þann 14. apríl 1784 var svo aftur gerð hallarbylting þar sem ekkjudrottningunni og erfðaprinsinum var komið frá völdum en krónprinsinn, sem þá var orðinn 16 ára, varð ríkisstjóri fyrir föður sinn og hélst það uns Kristján 7. lést árið 1808. Friðrik og ráðgjafar hans komu brátt á ýmsum umbótum og meðal annars voru átthagafjötrar afnumdir 1788. Hins vegar herti Friðrik mjög á ritskoðun.
Napóleonsstríð
Upp úr aldamótunum 1800 drógust Danir inn í stríðsátök Frakka og Englendinga þótt þeir reyndu að halda hlutleysi sínu og eftir að Englendingar höfðu látið sprengjum rigna yfir Kaupmannahöfn af sjó, hertekið borgina og rænt öllum skipum sem þeir náðu til en eyðilagt önnur gerði Friðrik bandalag við Napóleon Frakkakeisara. Svíar höfðu aftur á móti gert bandalag við Englendinga og Rússa. Árið 1813 var svo komið að Danir voru einu bandamenn Frakka í Evrópu og eftir að Svíar og Rússar höfðu unnið sigur á danska hernum voru gerðir friðarsamningar í Kiel 14. janúar 1814 þar sem Svíar létu Rússum eftir Finnland en Danir voru þvingaðir til að láta þeim eftir Noreg í staðinn; þeir fengu þó að halda eftir Færeyjum, Grænlandi og Íslandi.
Stéttaþing
Á síðari árum varð Friðrik að láta ögn undan sívaxandi kröfum um aukið lýðræði og árið 1834 var fjórum ráðgefandi stéttaþingum komið á; tvö voru fyrir hertogadæmin, eitt fyrir Jótland og eitt fyrir eyjarnar og áttu Íslendingar tvo fulltrúa á þingi Eydana, sem var haldið í Hróarskeldu.
Kvonfang
Friðrik kvæntist Marie Sofie Frederikke af Hessen-Kassel en þau voru systkinabörn, móðir hennar var systir Kristjáns 7. Þau eignuðust átta börn. Tvær dætur komust til fullorðinsára en sex dóu í æsku. Hjákona Friðriks var Bente Rafsted, sem gekk undir nafninu frú Dannemand, og stóð samband þeirra í meira en 30 ár.
Hægt sjónvarp
thumb|250px|Skipið MS Nordnorge sem fylgst var með annarri útsendingunni
Hægt sjónvarp er orð notað um tegund sjónvarpsþátta sem sýna venjulegan atburð í heild sinni. Þáttunum getur verið sjónvarpað í beinni útsendingu eða teknir upp. Fyrirbærið naut mikilla vinsælda í Noregi þegar norska ríkisútvarpið NRK sýndi sjö tíma útsendingu af lest á leið frá Björgvin til Óslóar í nóvember 2009. Svo var ferð skipsins MS Nordnorge á Hurtigruten frá Björgvin til Kirkenes sýnd í beinni árið 2011. Mikið var rætt um báðar útsendingarnar í norskum og alþjóðlegum fjölmiðlum en talið er að þær hafi verið náð góðum árangri, með miklu fleiri áhorfendur en búist var við og metmarkaðshlutfall NRK2.
Fyrirbærið hefur borist til annarra landa, en breska ríkisútvarpið BBC ætlar að gera þrjá „hæga“ þætti byggða á norskri fyrirmynd.
Trafakefli
thumb|left|Með hægri hönd á handfangi og vinstri hönd á fjölinni er trafakefli pressað á móti sívalningnum og velt fram og aftur. Norsk Folkemuseum1962
Trafakefli voru fyrst einföld að gerð. Á 17. öld var farið að útbúa skreytt trafakefli. Trafakefli varð eftir það ekki eingöngu tæki til að slétta þvott heldur einnig gjöf sem menn færðu tilvonandi brúðum, þau urðu vinsæl sem trúlofunargjafir.
Mýraertur
Mýraertur (fræðiheiti Lathyrus palustris) er jurt af ertublómaætt. Þær vaxa oft gisnum breiðum. Mýraertur eru fremur hávaxin jurt (20-60 sm) með vafþráðum og bláleitum blómum. Jurtin vex í graslendi, brekkum eða kjarri. Mýraertur blómgast í júlí til ágúst.
Ana Brnabić
Ana Brnabić (f. 28. september 1975) er serbneskur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Serbíu. Hún er fyrsta konan sem hefur gegnt embætti forsætisráðherra í landinu og er auk þess önnur samkynhneigða konan í heimi sem hefur gegnt embætti ríkisstjórnarleiðtoga, á eftir Jóhönnu Sigurðardóttur á Íslandi.
Kastaníusmári
Kastaníusmári (Trifolium badium)     er ertublómategund sem var lýst af Johann Christian Daniel von Schreber. Samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa er kastaníusmári í Fabaceae. Tegundin hefur ekki fundist í Svíþjóð. Engar undirtegundir finnast skráðar í Catalogue of Life.
Ana Brnabić
Brnabić hóf þátttöku í serbneskum stjórnmálum árið 2016 þegar hún var skipuð ráðherra opinberrar stjórnsýslu og sveitastjórna í ríkisstjórn Aleksandars Vučić þáverandi forsætisráðherra. Áður hafði Brnabić unnið í áratug í serbneskri stjórnsýslu og hjá ýmsum alþjóðastofnunum.
Árið 2017 var Aleksandar Vučić kjörinn forseti Serbíu. Hann tók við forsetaembættinu í júní sama ár og tilnefndi Brnabić til að taka við af sér sem forsætisráðherra. Brnabić varð forsætisráðherra Serbíu þann 29. júní og hvatti við það tilefni serbneska þingið til að hjálpa henni að nú­tíma­væða sam­fé­lag Serbíu með því að end­ur­reisa hag­kerfi lands­ins og berjast gegn spill­ingu.
Brnabić var óflokksbundin þegar hún tók við embætti forsætisráðherra en árið 2019 gekk hún í serbneska Framfaraflokkinn, stjórnarflokk Vučićs forseta. Þótt forsetaembætti Serbíu eigi að heita táknrænt og að mestu valdalaust er Vučić enn almennt talinn valdamesti maður í Serbíu og stjórnarandstæðingar hafa sakað Brnabić um að vera handbendi eða strengjabrúða hans. Brnabić sjálf hefur ekki neitað þessu og hefur jafnvel gengist við því að Vučić starfi sem „leiðbeinandi“ hennar.
Þótt útnefning Brnabić sé talið framfaraskref í réttindabaráttu hinsegin fólks í Serbíu hefur Brnabić sætt gagnrýni fyrir að neita að útmála sjálfa sig sem málsvara hinsegin samfélagsins. Meðal annars studdi hún ekki frumvarp um lögleiðingu á hjónabandi samkynhneigðra í Serbíu árið 2016 og hefur sagt að hún vilji ekki „vera stimpluð sem sam­kyn­hneigður ráðherra, al­veg eins og sam­starfs­menn [hennar] vilja ekki vera skil­greind­ir sem gagn­kyn­hneigðir.“ Árið 2017 varð Brnabić hins vegar fyrst serbneskra forsætisráðherra til að sækja gleðigöngu.
Dúna
Dúna er íslenskt kvenmannsnafn.
Safnaraþrautin
Safnaraþrautin (eða safnaravandamálið, e. coupon collector's problem) er stærðfræðilegt viðfangsefni á sviði líkindafræðinnar. Þar er eftirfarandi spurning sett fram: Setjum svo að tiltekin aðgerð hafi n ólíkar útkomur, allar jafnlíklegar. Hversu oft ætli þurfi að framkvæma aðgerðina til að allar ólíkar útkomur hafi komið fyrir a.m.k. einu sinni.
Þrautin degur nafn sitt af þekktu dæmi, um aðstæður úr raunveruleikanum. Safnari hyggst safna N ólíkum safngripum, segjum t.d. ólíkum leikfangaböngsum sem fylgja með morgunkornspökkum. Í hverjum morgunkornspakka er nákvæmlega einn bangsi og allir bangsarnir eru jafnlíklegar til að leynast í hverjum paka. Hversu marga pakka ætti safnarinn að þurfa að kaupa til að safna a.m.k. einu eintaki af hverjum bangsa? Við þessu er vitanlega ekkert svar. Ef safnarinn er einstaklega heppinn þarf hann einungis N pakka til að ná markmiði sínu, en það þýðir að í hverjum pakka fái hann bangsa sem hann á ekki fyrir. Ekkert hámark er þó á því hversu marga pakka safnarinn gæti þurft að kaupa til að komast yfir alla bangsana. Þar sem líkurnar á hverjum bangsa fyrir sig eru alltaf þær sömu (1/n) gæti hann fræðilega séð safnað pökkum út í hið óendanlega ef hann er svo óheppinn að lenda aldrei á tilteknum bangsa sem vantar í safnið.
Hér er markmiðið því, rétt eins og í líkindafræði almennt, að reikna út fræðilegan fjölda, E_f, þeirra pakka sem kaupa þyrfti. Eftir því sem sama tilraunin væri endurtekin oftar ætti fjöldi þeirra pakka sem kaupa þyrfti að nálgast æ meir hið fræðilega gildi.