cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pasta
Ítalir borða pastað yfirleitt alltaf heitt. Köld pastasalöt komu fyrst fram í Bandaríkjunum en hafa öðlast mikla útbreiðslu á síðari árum. Í fyrstu þekktust ekki aðrar pastategundir á Íslandi en spaghettí, sem jafnan var borðað með tómatsósu og oftast líka steiktu kjöthakki, og makkarónur, sem oftast voru notaðar í mjólkursúpu. Orðið „pasta“ varð ekki algengt fyrr en á níunda áratug tuttugustu aldar. Orðið „makkarónur“ var á árunum þar á undan lengi haft um pasta.
Það er til um það bil 350 pastalaganir, til dæmis spaghettí (aflangir, þunnir sívalningar), makkaróna (oftast lítil rör), fúsillí (gormundið pasta) og lasagna (blöð). Það er tvær aðaltegundir af pasta: þurrt eða ferskt.
Geymsluþol pasta getur verið allt að nokkur ár en veltur helst á því hvort pastað inniheldur egg eður ei.
Saga
thumb|Drengur með spaghettí Það er talið að fyrir fleiri en hundruð árum hafi fólk verið byrjað að nota og borða pasta. Pasta er og hefur lengi verið vinsæll matur. Það er talið að í byrjun hafi pasta verið borðað með soðnum lauk, hvítlauk og næpum. Pastað var borðað af öllum stéttum þjóðfélagsins. Það var ekki fyrir en síðmiðöldum að byrjað var að borða pasta með tómatsósu eða tómatmauki. Á fyrstu öld f.Kr. í skrifum Horatiusar, lagana voru fín blöð af deigi sem voru steikt og var hversdagsmatur. Í ritum frá 2. öld nefnir Aþenajos frá Nákratis uppskrift af lagana sem svipar til lýsingar Krýsipposar frá Tayana frá 1. öld: blöð af deigi sem voru búin til úr hveiti og safa úr mörðu salati, síðan bragðbætt með kryddi og síðan djúpsteiki í olíu. Heimildir eru um uppskriftabók síðan frá 5. öld sem lýsir rétti sem kallast lagana og inniheldur lög af deigi með kjötfyllingu og gæti hugsanlega verið eins og við þekkjum í nútímanum lasgnea. Hins vegar virðist aðferðin við að elda þessar deigplötur ekki líkjast okkar aðferðum í nútímanum hvort sem þær eru ferskar eða þurrkaðar pastaplötur, sem aðeins er sama innihald og ef til vill sömu lögun. Fyrstu upplýsingar um pastavörur á dögum Ítalu eru frá 13. og 14. öld.
Sagnfræðingar hafa ekki margar upplýsingar um pasta, að minnsta kosti engar sem breyta aðal einkennum þess. Til dæmis í verkum gríska heimspekingsins Galenosar nefnir hann itrion, sem var búið til úr hveiti og vatni. Í Talmud-ritunum frá Jerúsalem stendur að itrium væri eins konar soðið deig, sem var mjög vinsælt í Ísrael frá 3. öld fram á 5. öld eftir Krist. Orðabók sem var unnin var af arabískum lækni á 9. öld sem hét Isho bar Ali og nefnir hann þar itriyya, sem er eins og band í lögun og búið til úr semolínu (hveiti) og þurrkað áður en það er eldað. Í landfræðilegum texta sem Muhammad al-Idrisi safnaði saman fyrir Roger II, hinn normannska konung Sikileyjar, árið 1154 nefnir hann itriyya sem er framleitt og flutt frá Sikiley.
Vestur af Termini er byggð sem kallast Trabia. Mikið um rennandi læki og mikið af millum. Þar eru stórar byggingar í sveitnni þar sem þeir framleiða mikið magn af itriyya sem er flutt víðsvegar til Calabríu, til múslimskra og kristinna landa. Mörg skipfermi eru send til landanna.
Körfuknattleikur
thumb|right|Leikurinn hefst á dómarakasti. Körfuknattleikur eða körfubolti er hóp- og boltaíþrótt sem leikin er af tveimur fimm manna liðum. Markmið hvors liðs er að skora körfu hjá andstæðingnum og koma í veg fyrir að andstæðingurinn nái knettinum og skori körfu.
Pasta
Saga
Itriyya svipar oftast til tagitelle og trenette, langar ræmur. Eitt form af itriyya sem hefur langa sögu er laganum, (fleirtala af lagana), sem er latína og vísar í þunnt blað af deigi og vísar þannig til ítlasks lasagnega.
Samkvæmt Charles Perry, aðlöguðu Arabarnir núðlur fyrir lengri ferðir á fimmtu öld og eru það fyrstu skráðu heimildirnar um þurtt pasta. Druum hveiti pasta hvað kynnt Aröbum af Líbýumönnum við sigur þeirra á Sikiley seint á 7. öld. Þurrt pasta var framleitt í miklu magni í Palermo á sama tíma. Sikileyingar nefndu eins og við þekkjum í dag makkarónur sem er hnoðað með durum hveiti með valdi.
Körfuknattleikur
Upphaf körfuknattleiks
Körfuknattleikur er óvenjulegur að því leyti að íþróttin var í raun búin til af einum manni. Árið 1891 vantaði dr. James Naismith, kanadískan prest í KFUM háskóla í Springfield, Massachusetts , innanhússleik sem sameinaði þrek og þokka, til að hafa ofan af fyrir ungum mönnum yfir veturinn. Sagan segir að eftir að búið var að hafna öðrum hugmyndum, þar sem þær þóttu of ruddalegar eða henta illa inni í litlum íþróttasal, hafi hann skrifað nokkrar grunnreglur, neglt upp ferskjukörfu á vegg íþróttasalarins og fengið nemendur sína til að hefja leik í hinni nýju íþrótt. Fyrsti opinberi leikurinn fór fram þar þann 20. janúar 1892. Körfubolti naut vinsælda frá upphafi og í gegnum KFUM dreifðist íþróttin fljótt um gjörvöll Bandaríkin.
Pasta
Saga
Í Norður-Afríku var til matur sem þótti líkjast pasta þekt sem kúskús, hefður það verði borðað í margar aldir. Hins vegar skortir kúskúsið áferðina og útlitið hjá pastanu, kúskús er meira eins og einn dropi af deginu. Í fyrstu var þurrt pasta munaðarvara á Ítalíu vegna hversu lengi þurfti að hnoða hveitið og semolíuna saman. Aðeins eftir inðnbyltinguna í Napólí, þegar vélar unnu störf manna og hægt var að gera framleiða stóra skammta í einu af pastanum, hafði alþýðan efni á að kaupa pasta og varð það mjög vinsælt meðal þeirra stéttar.
Á 14. og 15. öld varð þurkað pasta mjög vinsælt vegna hversu auðvelt var að geyma það. Þetta hafði upp á að bjóða að fólk gat geymt þurrt pasta í skipum sínum þegar það var að kanna nýja heiminn. Öld síðar, var pastað með í för með landkönnuðum sem voru að uppgvöta heiminn. Á 16. öld uppgvötuðu spánverjar tómata sem nýtt hráefni í pasta sósuna. Áður en tómatsósan kom til söguna þá var pasta borðað þurrt með fingrunum og var ekki þörf fyrir hnífapör. Hins vegar ef notast var við sósu þá voru notuð hnífapör útaf almennum mannasiðum.
Körfuknattleikur
Upphaf körfuknattleiks
Þrátt fyrir að hafa upphaflega staðið að þróun og útbreiðslu köfuknattleiks leið varla áratugur þar til KFUM var farið að reyna að hindra iðkun íþróttarinnar, þar sem grófur leikur og ófriðlegir áhorfendur virtust spilla fyrir upphaflegu markmiði KFUM með íþróttinni. Önnur áhugamannafélög, háskólar og síðar atvinnumannafélög fylltu fljótlega upp í það tóm.
Pasta
Saga
Á Ítalíu er maður stundum sagður vera pasta af manni (essere una pasta d'uomo) en það er lýsandi fyrir mikilvægi pastans í ítalskri matarhefð.
Körfuknattleikur
Upphaf körfuknattleiks
Körfuknattleikur var upphaflega leikinn með fótbolta. Þegar sérstakir boltar voru útbúnir fyrir íþróttina voru þeir upphaflega „náttúrulega“ brúnir á litinn. Það var ekki fyrr en á öndverðum sjötta áratug 20. aldar að Tony Hinkle - sem sóttist eftir bolta sem leikmenn og áhorfendur ættu auðveldara með að sjá - kynnti til sögunnar appelsínugula boltann sem nú er algengastur.
Pasta
Saga
thumb|Konur að vinna við pastagerð
Körfuknattleikur
Háskólakörfubolti og fyrstu deildirnar
Naismith átti sjálfur mikinn þátt í að festa háskólaleikinn í sessi, en hann var þjálfari hjá Kansas háskóla í sex ár áður en hinn nafntogaði þjálfari Phog Allen tók við af honum. Amos Alonzo Stagg, lærisveinn Naismiths, kynnti körfuboltann til sögunnar hjá Chicago háskóla, og Adolph Rupp, fyrrum nemandi Naismiths í Kansas, náðum miklum árangri sem þjálfari Kentucky háskóla. Fyrstu háskóladeildirnar voru stofnaðar upp úr 1920 og fyrsta landsmótið, National Invitation Tournament í New York, fór af stað 1938. Háskólaboltinn riðaði næstum til falls í kjölfar veðmálahneykslis á árunum 1948-1951, þegar tugir leikmanna úr bestu liðunum voru bendlaðir við að hagræða úrslitum leikja.
Pasta
Saga pasta framleiðslunnar
Pasta hefur verið framleitt síðan um 1600 á ströndum San Remo. Pressan sem notuð er til að móta pastað býr til mikið magn af eins pasta. Talið er að áferðin og lögunin sé mun betri heldur en þetta væri gert í höndunum. Þessi tækni breiddist út til annarra héraða á Ítalíu og má þar nefna Genúu, Apúlíu, Brindisi, Bari og Toskana. Árið 1867, Buitoni fyrirtækið sem var staðsett í Tíberdalnum varð eitt árangursríkasta og þektasta pasta fyrirtækið í heiminum.
Körfuknattleikur
Háskólakörfubolti og fyrstu deildirnar
Upp úr 1920 voru hundruð atvinnuliða í borgum og bæjum Bandaríkjanna. Það var lítið sem ekkert skipulag á atvinnumannaleiknum. Leikmenn stukku óheft á milli liða, og lið léku í vöruskemmum og reykmettuðum danssölum. Deildir byrjuðu og hættu, og lið eins og New York Rens og Original Celtics léku upp undir tvöhundruð leiki á ári á ferðalögum sínum.
Körfuknattleikssamband Íslands
Körfuknattleikssamband Íslands, KKÍ, var stofnað þann 29. janúar 1961, þrátt fyrir mikla andstöðu annarra sérsambanda. Í fyrstu stjórn KKÍ voru Bogi Þorsteinsson, sem var kjörinn formaður, Benedikt Jakobsson, Matthías Matthíasson, Magnús Björnsson, Kristinn V. Jóhannsson, Ásgeir Guðmundsson og Helgi V. Jónsson. Bogi var formaður KKÍ í tæp níu ár samfleytt; frá stofnfundinum fram að aðalfundi 1. nóvember 1969, þegar hann gaf ekki kost á sér til endurkjörs.
Lið 20. aldarinnar
Sjá aðalgrein: Lið 20. aldarinnar
Snemma árs 2001 voru úrvalslið 20. aldar í karla- og kvennaflokki tilkynnt. Í hvoru liði voru 12 leikmenn. Einnig voru valdir þjálfarar og dómarar aldarinnar. Pétur Guðmundsson var valinn leikmaður aldarinnar í karlaflokki, en Anna María Sveinsdóttir í kvennaflokki.
NBA deildin
NBA deildin, National Basketball Association, var stofnuð árið 1946. Þar voru sett undir sama hatt bestu lið atvinnumannaliðin, og leiddi þetta til töluverðrar vinsældaaukningar íþróttarinnar. Önnur atvinnumannadeild, American Basketball Association (ABA) var stofnuð árið 1967 og átti um skeið í harðri samkeppni við NBA deildina, allt til ársins 1976 þegar deildirnar sameinuðust. Fjögur lið úr ABA hófu þátttöku í NBA, en hin liðin voru leyst upp. Í dag telur NBA deildin 30 lið, þar af eitt í Kanada.
Alþjóðlegur körfuknattleikur
Alþjóðakörfuknattleikssambandið, FIBA, var stofnað árið 1932 af átta þjóðum: Argentínu, Tékkóslóvakíu, Grikklandi, Ítalíu, Lettlandi, Portúgal, Rúmeníu og Sviss.
Körfuknattleikur var fyrst með á Ólympíuleikum árið 1936, þó kynningarmót hafi verið haldið árið 1904. Bandaríkin hafa lengst af einokað þessa keppni, en landslið þeirra hafa aðeins þrisvar orðið af titlinum. Fyrsta skiptið sem það gerðist var í mjög umdeildum úrslitaleik í München árið 1972 gegn Sovétríkjunum.
Heimsmeistaramót karla var fyrst haldið 1950 í Argentínu. Þremur árum seinna var fyrsta heimsmeistaramót kvenna haldið í Chile.
Árið 1989 ákvað framkvæmdastjórn FIBA að heimila atvinnumönnum þátttöku á Ólympíuleikum. Á Ólympíuleikunum í Barcelona 1992 tóku atvinnumenn því í fyrsta skipti þátt. Yfirburðir Bandaríkjamanna voru algjörir á leikunum í Barcelona, en strax á næstu leikum var þetta orðið erfiðara og önnur landslið náðu þeim að áratug liðnum. Árið 2002 endaði lið, eingöngu skipað NBA leikmönnum, í sjötta sæti á heimsmeistaramótinu í Indianapolis, á eftir Serbíu og Svartfjallalandi, Argentínu, Þýskalandi, Nýja Sjálandi og Spáni. Á Ólympíuleikunum í Aþenu 2004 komust Bandaríkjamenn aðeins í þriðja sæti á eftir Argentínu og Ítalíu.
Konur kepptu fyrst í körfuknattleik á Ólympíuleikunum 1976. Sterkustu þjóðirnar voru Bandaríkin, Brasilía og Ástralía.
Vinsældir körfuknattleiks á heimsvísu endurspeglast í þeim fjölda þjóða sem eiga fulltrúa í NBA deildinni, sem óhætt er að halda fram að sé sterkasta körfuboltadeild heims. Meðal þeirra „erlendu“ leikmanna sem leikið hafa í NBA eru Emanuel Ginobili frá Argentínu; Vlade Divac og Peja Stojakovic frá Serbíu; Toni Kukoc og Drazen Petrovic frá Króatíu; Tony Parker og Rudy Gobert frá Frakklandi; Andrei Kirilenko frá Rússlandi; Arvydas Sabonis og Sarunas Marciulionis frá Litháen; Dirk Nowitzki og Detlef Schrempf frá Þýskalandi; Carlos Arroyo frá Puerto Rico; Yao Ming frá Kína; Steve Nash frá Kanada; Luc Longley frá Ástralíu; Pau Gasol frá Spáni og Íslendingarnir Pétur Guðmundsson og Jón Arnór Stefánsson. Jón Arnór hefur reyndar ekki leikið í NBA deildarkeppninni, en var hins vegar samningsbundinn Dallas Mavericks tímabilið 2003-2004.
Reglur og reglugerðir
Markmið leiksins er að skora fleiri stig en andstæðingurinn með því að henda knetti ofan frá í gegnum körfuhring andstæðinganna, og reyna að koma í veg fyrir að þeir geti svarað í sömu mynt. Tilraun til að skora kallast skot, eða skottilraun. Tvö stig eru gefin fyrir heppnað skot, þrjú stig fyrir körfu sem skoruð er utan þriggja stiga línunnar (6,75 metrum frá körfunni), og eitt stig fyrir hvert heppnað vítaskot.
Pasta
Tegundir pasta
Pasta er tegund matar sem við getum neytt án þesss að hafa nein sérstök vandamál með líkamsþunga. En hvað bragð varðar er pasta sú tegund hráefnis sem auðvelt er að útfæra á nánast hina óendanlegu máta.
Pasta er lagað út hveiti og vatni, oftast eru einnig notuð egg sem gefur dýpra bragð og meiri orku. Hveitið er oftast venjulegt hveiti eða durum hveiti. Pasta er eitt af grunnefnum við matreiðslu nútímans þar sem það inniheldur hveiti. Verksmiðjulagað pasta er oftast vítamínbætt.
Erlendur Jónsson
Erlendur Ping Hwa Sen Jónsson (f. 1948) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands. Hann lauk Ph.D. gráðu í heimspeki frá University of Cambridge á Englandi. Árið 1994 lauk Erlendur B.S. gráðu í tölvunarfræði frá Háskóla Íslands.
Körfuknattleikur
Tímaákvæði, leikhlé og leikmannaskipti
Í meistaraflokki er leiknum skipt í fjóra leikhluta sem eru tíu mínútur hver (12 mínútur í NBA). Ef staðan er jöfn í lok venjulegs leiktíma er jafnan gripið til framlengingar sem stendur í fimm mínútur. Leikirnir taka þó mun lengri tíma en sem svarar þessu, þar sem klukkan er aðeins látin ganga á meðan boltinn er í leik. Klukkan, sem látin er ganga niður, er t.d. stöðvuð þegar boltinn lendir utan vallar eða ef dæmd er villa. Hálfleikur er 15 mínútna langur, og hlé á milli leikhluta stendur í tvær mínútur. Í yngri flokkum gilda oft önnur tímaákvæði.
Erlendur Jónsson
Erlendur var stundakennari við Háskóla Íslands 1978-1987. Hann varð dósent árið 1987 og prófessor árið 1996. Helstu rannsóknar- og kennslusvið Erlendar eru rökfræði og málspeki, þekkingarfræði og vísindaheimspeki.
Körfuknattleikur
Tímaákvæði, leikhlé og leikmannaskipti
Leikhlé og leikmannaskipti eru leyfð í leiknum. Leikmannaskipti eiga sér stað þegar leikmaður yfirgefur völlinn, og sest á varamannabekkinn, og annar kemur inn í hans stað. Leikhlé er þegar þjálfari annars liðsins biður um að leiktíminn sé stöðvaður svo hann og lið hans geti ráðið ráðum sínum á svæði varamanna. Leikhlé stendur í eina mínútu samkvæmt alþjóðlegum reglum, en ýmist 100, 60 eða 20 sekúndur í NBA deildinni. Fjöldi leikhléa er takmarkaður. (Skv. alþjóðlegum reglum má hvort lið taka tvö leikhlé í fyrri hálfleik, þrjú í þeim seinni, og eitt í hverri framlengingu sem grípa þarf til. Í NBA má hvort lið taka sex 100/60 sekúndna leikhlé í öllum leiknum, en ekki fleiri en þrjú í síðasta leikhlutanum, og þrjú 100/60 sekúndna leikhlé í hverri framlengingu, auk eins 20 sekúndna leikhlés í hvorum hálfleik.)
Pasta
Tegundir pasta
Það er bæði til ferkst pasta og þurrkað pasta. Ferkst pasta er eins og nafnið gefur til kynna ferskvara. Þannig pasta ætti gjarnan að geima með yfirbreiðslu, stykki. Þannig er hægt að geyma pasta í nokkra daga án þess að það mygli en það verður þá að geyma pastað í kæli. Bragðið er dýpra og áferðin mýkri í fersku pasta. Ef lagað er ferskt pasta verður að láta það þorna að utan svo það klístrist ekki saman. Þurrkað pasta er þægilegt sem lagervara og skal geyma á þurrum stað, helst á köldum stað þá geymist pastað lengi.
Pasta þýðir deig, pasta er einnig nafn á ólíkum tegundum af mótun pastans tengt lögun. Til eru ótal tegundir og mótun pastans. Það sem við þekkjum einna helst er spaghettí og makkarónur. En að hluta til er bragðið einnig bundið lögun pastans.
Venjulegt ófyllt pasta er til í mörgum mismunandi formum og er kallað mörgum misjöfnum nöfnum. Það sem er einna erfiðast að skilja er að hinar mörgu tegundir af pasta fylltar og ófylltar og ganga undir mismunandi heitum eftir því í hvaða hluta Ítalíu þær eru framleiddar og eða borðaðar.
Það er hægt að fá pasta í mörgum litum. Pastadegið er hægt að útfæra á marga misjafna máta bæði hvað varðar lit og bragð. Það sem er mest notað við pastagerð er spínat og tómatar eða rauðbeða.
Næringargildi
Það eru nokkrir heilsukostir við að neyta pasta og þó sérstaklega heilhveitipasta. Í pastanu eru kolvetni sem líkaminn nýtir sér á frekar löngum tíma miðað við orkuþörf.
Sagt er að kolvetni séu helsti orkugjafi líkamans og gefur fjórar hitaeiningar fyrir hvert gramm. Kolvetni skiptast í einföld kolvetni og flókin kolvetni, hvítt pasta er í einföldum kolvetnum og heilhveiti pasta er í flóknum kolvetnum. Í heilhveiti pastanu er einnig lítið magn af vítamínum til dæmis járn, sink, magnesíum, kalk og fleira.
Pasta er mælt með fyrir grænmetisætur þar sem pastað inniheldur mikið af próteini.
Algeng nöfn á pasta: Tortiglioni, taglitelle, gnocchi, spagetti, capelli, lasagne, makaroni.
Matreiðsla
thumb|hægt að elda girnilega pastarétti Í heimalandi pastans Ítalíu eru fyrst og fremst notuð fersk krydd við matargerðina en þurkuð krydd ganga líka. Basilika er einna mest notað í ítölsku eldhúsi. Parmesan er líka mikið notað með pasta.
Að dæma gæði pasta
Eftirfarandi sjö viðmið eru gagnleg við mat og gæði pasta:
Alþjóðleg aðlögun
Þegar Pasta var kynnt fyrir heiminum var það aðlagað mörgum mismunandi eldunaraðferðum sem oft höfðu mjög ólíkar leiðir til að undirbúa það heldur en viðgangengust á Ítalíu. Rómverjar til forna elduðu pastað með því að sjóða það eða steikja það á pönnu, þeir notuðu einnig hunang til að fá sætara bragð af því. Þeim fannst einnig gott að baka pastað í bökum sem kallast timballi.
í Cha chaan teng eru makkarónurnar soðnar í vatni og bornar fram með soði og skinku eða franfurter pylsum, baunum, svörtum sveppum og ef til vill eggjum, svipað og núðlusúpa. Þessi réttur er oft notaður sem morgunverður eða léttur hádegisverður.
Tveir algengir spaghettí réttir sem boðið er upp á í Japan eru Bolignese og Napolitan.
Á Grikklandi er Hilopittes talin ein besta tegund þurrkaðs eggja pasta. Það er eldað annaðhvort í tómatsósu eða með ýmiss konar kjöti. Yfirleitt er það svo börið fram með grískum osti.
Pasta er einnig útbreidd vara í Argentínu og Brasilíu, einkumm á svæðum sem hafa ítalskar rætur eins og Buenos Aires og São Paulo. Nöfn á pastategnundum eru útgáfur á ítölsku nöfnunum svo sem ñoquis/nhoque fyrir gnocchi, ravioles/ravióli fyrir ravioli og tallarines/talharim fyrir tagliatelle.
Dúfur
Dúfur (fræðiheiti: Columbidae) er ætt af dúfnafuglaættbálki. Ættin telur um 300 tegundir.
Pasta
Alþjóðleg aðlögun
á Filipseyjum er pasta oftast borið fram með sérstakri, sætri en þó bragðmikilli kjötsósu sem inniheldur gjarnan niðurskornar pylsur.
Fettuccine Alfredo með rjóma, osti og smjöri og spaghettí með tómatsósu (með eða án kjöts) eru mjög vinsælir pastaréttir í Bandaríkjunum.
Í Ástralíu er boscaiola pasta-sósa uppáhald landans en grunnur hennar er beikon og sveppir.
Körfuknattleikur
Tæki
Einu nauðsynlegu tækin í körfuknattleik eru völlur, tvær körfur á spjaldi, og körfubolti. Í keppni er nauðsynlegt að hafa til staðar leikklukku til að hafa stjórn á leiktímanum. Í alvöru mótum, s.s. Íslandsmóti, landsleikjum og í atvinnudeildum, þarf oft að hafa fleiri tæki til staðar. Þar á meðal er skotklukka, ritaraborð og hávær flauta eða bjalla tengd leikklukku.
Boltinn sem notaður er í karlaflokki skal vera á bilinu 749 til 762 millimetrar í ummál, 238 til 242 mm í þvermál, og vega á bilinu 567 til 624 grömm. Kvennaboltinn er minni, og skal ummál hans vera 724-737 mm, þvermálið 230-235 mm, og þyngdin 510-567 grömm.
Knettinum leikið
Í körfuknattleik er knetti aðeins leikið með höndum og má senda, henda, blaka, rúlla eða rekja í hvaða átt sem er innan takmarkana sem settar eru í leikreglunum. Sending er þegar leikmaður hendir boltanum til samherja. Knattrak er þegar leikmaður dripplar (skoppar) boltanum viðstöðulaust, hvort sem hann hleypur, gengur eða stendur kyrr. Hvorki er leyfilegt að sparka viljandi í boltann né kýla hann með hnefa, og hann verður að vera innan marka leikvallarins.
Að hlaupa með boltann án þess að drippla honum er óleyfilegt og kallast skref. Sömuleiðis er tvírak eða tvígrip óleyfilegt, þ.e. að drippla með báðum höndum eða hefja knattrak að nýju eftir að hafa gripið boltann í kjölfar fyrra knattraks. Ekki má setja höndina undir boltann í knattraki, það kallast sóp. Í elstu flokkum gilda tímaákvæði um að koma knetti af varnarvelli yfir á sóknarvöll, það að vera í takmarkaða svæðinu (oftast kallað teigur), og að reyna skot á körfu.
Að eiga við knöttinn þegar hann er á niðurleið eftir skottilraun, og er allur fyrir ofan körfuhringinn, er óleyfilegt og kallast knatttruflun.
Villur
thumb|180px|right|Villa dæmd á leikmann.Villa er brot á leikreglum þegar um er að ræða ólöglega snertingu við mótherja og/eða óíþróttamannslega hegðun. Oftast er varnarmaður í hlutverki hins brotlega, en sóknarmenn geta líka brotið af sér. Venjulegar villur kallast persónuvillur. Leikmenn sem brotið er á fá knöttinn aftur til innkasts, eða þeir fá að taka vítaskot ef brotið var á þeim í skottilraun. Eitt stig er gefið fyrir að hitta úr vítaskoti, frá vítalínu sem er 4,5 metra frá körfunni.
Ef lið brýtur oftar en fjórum sinnum af sér í einum leikhluta (skv. alþjóðareglum og NBA reglum) fá mótherjarnir að taka vítaskot í hvert sinn sem villa er dæmd það sem eftir lifir leikhlutans. Þó eru aldrei gefin vítaskot þegar dæmd er sóknarvilla. Sóknarvillur, tvívíti og tæknivillur eru ekki taldar til liðsvillna í NBA, öfugt við alþjóðakörfuboltann.
Leikmaður eða þjálfari sem sýnir af sér óíþróttamannslega hegðun, svo sem að rífast við dómara, getur fengið dæmda á sig tæknivillu. Fái þjálfari tvær tæknivillur er honum gert að fara til búningsherbergis. Grófar villur, þar sem ekki er reynt að leika knettinum, kallast óíþróttamannslegar villur. Fái leikmaður tvær óíþróttamannslegar villur í sama leiknum skal hann yfirgefa leikstað.
Ef leikmaður fær dæmdar á sig fimm villur í sama leiknum (sex villur í NBA) fær hann ekki að taka meira þátt í leiknum. Ef enginn varamaður er gjaldgengur inn á í hans stað, verður lið hans að halda leik áfram manni færri. Þannig getur lið haldið áfram leik með aðeins tvo leikmenn á vellinum.
Erlendur Jónsson
Erlendur býr og starfar í Reykjavík. Hann er kvæntur Hönnu Maríu Siggeirsdóttur, lyfjafræðingi, og saman eiga þau tvo syni, Jón Helga og Guðberg Geir.
Körfuknattleikur
Leikmenn
Í hverju liði eru fimm leikmenn og allt að sjö varamenn. Fjöldi skiptinga í hverjum leik er ótakmarkaður, en leikmannaskipti eru aðeins heimil þegar leikklukkan er stopp.
Venjulega leika karlar í stuttbuxum og ermalausri treyju, og skóm með góðum ökklastuðningi. Konur hafa í gegnum tíðina m.a. leikið í pilsi og skyrtu, en í dag leika flestar konur í sams konar búningum og karlar.
Dómarar og starfsmenn ritaraborðs
Aðaldómari og einn til tveir meðdómarar dæma leikinn. Á ritaraborðinu eru starfsmenn sem stjórna leik- og skotklukku, halda utan um stigaskor á þar til gerðri skýrslu og gefa til kynna villufjölda einstakra leikmanna.
Dómarar leiksins eru venjulega í grárri stutterma treyju og svörtum síðbuxum. Þeir dæma villur, gefa til kynna hvort skoruð karfa er eitt, tvö eða þrjú stig og svo má lengi telja.
Stöður
Fyrstu fimm áratugina sem körfuknattleikur var í þróun, skipaði hver leikmaður eina af eftirfarandi fimm stöðum: á vellinum voru tveir bakverðir, tveir framherjar og einn miðherji. Upp úr 1980 fóru stöðurnar að greinast meira og urðu eftirfarandi: Stundum stillir þjálfarinn upp þriggja bakvarða sókn, skiptir þá öðrum framherjanna eða miðherjanum út fyrir bakvörð.
Skottilraun
Algengasta aðferðin við að skjóta knettinum og sú aðferð sem helst er mælt með, er þar sem boltanum er haldið með báðum höndum, en skotið með því að hreyfa úlnlið skothandarinnar snöggt niður á við þannig að boltinn færist fram á fingurna. Skotið klárast svo með því að boltinn rennur fram af fingurgómunum um leið og úlnliðurinn klárar sína hreyfingu. Handleggurinn stendur beint út frá líkamanum í 40° horni upp á við, hefur þannig byrjað að réttast út frá líkamanum við upphaf skottilraunarinnar og er beinn í lokin þegar boltanum er sleppt. Þegar hreyfingunni er lokið hefur höndin farið 180° frá því að hún studdi við boltann og „lafir“ nú sem dauð væri.
Sending
Annars konar sending er gólfsending. Hér skoppar boltinn í gólfið u.þ.b. 2/3 vegalengdarinnar frá sendandanum. Eins og brjóstsendingin, á þessi sending að fara frá bringu að bringu og skal vera eins bein og hægt er, t.d. ætti boltinn ekki að vera farinn að leita niður aftur, eftir að hafa lent í gólfinu, áður en móttakandinn grípur hann. Á þennan hátt tekur sendingin stysta mögulega tíma. Það tekur lengri tíma að gefa svona sendingu en venjulega brjóstsendingu, en það er erfiðara fyrir mótherjana að komast inn í sendinguna á löglegan hátt. Þannig er þessi sending oft notuð þegar þröngt er á þingi, eða ætlunin er að senda fram hjá mótherja.
Ein sending er notuð til að senda yfir höfuð andstæðings. Þá heldur sendandinn boltanum fyrir aftan höfuð sér og sendir boltann yfir sig og andstæðinginn. Þessi sending drífur lengra en venjuleg brjóstsending.
Meginsjónarmið góðrar sendingar er að erfitt sé fyrir andstæðingana að komast inn í hana. Af þeim sökum eru langar bogasendingar yfirleitt ekki reyndar og sendingar þvert yfir völlinn eru afar fátíðar.
Hæð
Það telst körfuknattleiksmanni tvímælalaust til tekna að vera hávaxinn. Í atvinnudeildum eru flestir karlmenn yfir 180 cm háir, og flestar konur yfir 170 cm. Í atvinnudeildum karla eru bakverðir yfirleitt lægstu menn vallarins, en geta þó verið ansi hávaxnir. Framherjar eru flestir yfir tveir metrar á hæð. Margir miðherjar og einstaka framherjar eru meira en 210 cm háir. Hæstu leikmenn NBA deildarinnar frá upphafi eru Manute Bol og Gheorghe Muresan, báðir 231 cm háir.
Georg 1. Grikkjakonungur
Georg 1. (gríska: Γεώργιος A' της Ελλάδας; umritað Geórgios I tis Elládas; 24. desember 1845 – 18. mars 1913), fæddur undir nafninu Kristján Vilhjálmur Ferdinand Adolf Georg af ættinni Schleswig-Holstein-Sonderbourg-Glücksbourg í Danmörku var konungur Grikklands frá árinu 1863 þar til hann var ráðinn af dögum árið 1913. Hann var annar einvaldur Grikklands sem nútímaríkis, stofnandi grísku konungsfjölskyldunnar og sá þeirra sem ríkti lengst, í um fimmtíu ár.
Árið 1863 var Vilhjálmur Danaprins, þá sautján ára, kjörinn konungur Grikkja undir nafninu Georg 1. eftir að gríska landsþingið hafði steypt hinum óvinsæla Ottó Grikkjakonungi af stóli. Georg vildi forðast mistök forvera síns og flýtti sér að aðlagast siðum Grikkja og blanda geði við nýju þegnana sína. Georg, sem enn var ungur og óreyndur, þurfti að glíma við afar erfitt innanríkisástand. Þegar hann komst til valda ríkti mikill ágreiningur á gríska stjórnmálasviðinu og landið var hrjáð af alvarlegum efnahagsvanda. Þjóðernissinnar höfðu mikil áhrif og ýttu á eftir „hugsjóninni miklu“ um eitt stórt land fyrir allt fólk af grískum uppruna.
Valdatíð Georgs 1. einkenndist því að miklu leyti af útþenslustefnu og innlimunar – stundum friðsællar og stundum ofbeldisfullrar – á héröðum þar sem meirihluti íbúa var grískumælandi: Jónaeyjum (1864), Þessalíu (1880) og ekki síst Makedóníu, Epírus og Krítar (1913). Georg og ríkisstjórnir hans unnu þó ekki tóma sigra á valdatíð hans og Grikkland fékk einnig að upplifa niðurlægingar líkt og verslunarbann stórveldanna gegn Grikklandi árið 1885 og ósigur gegn Tyrkjum í stríði árið 1897.
Georg er ættfaðir stórrar konungsfjölskyldu og sumir meðlimir hennar ríkja enn yfir Evrópuríkjum. Hann eignaðist nokkur börn með eiginkonu sinni, rússnesku stórhertogaynjunni Olgu Konstantínovnu, en samband hans við þau þótti nokkuð stormasamt.
Halloween III: Season of the Witch
Halloween III: Season of the Witch (ísl. Hrekkjavaka 3: Árstíð nornarinnar) er bandarísk hryllingsmynd frá 1982 sem var samin og leikstýrð af Tommy Lee Wallace. Myndin var framleidd af Debru Hill og John Carpenter og semur Carpenter tónlistina ásamt Alan Howarth. Með aðalhlutverkin fara Tom Atkins, Stacey Nelkin og Dan O'Herlihy. Þetta er fyrsta og eina Halloween-myndin sem fjallar ekki um fjöldamorðingjann Michael Myers.
Söguþráður
Myndin fjallar um Conal Cochran, illan eiganda búningafyrirtækisins Silver Shamrock, sem ætlar sér að drepa börn á hrekkjavöku með hrekkjavökugrímum. Dr. Dan Cahllis og Ellie Grimbridge reyna að stöðva hann.
Vinnsla
Vegna vinsældum Halloween II var ákveðið að gera framhald en Carpenter sá enga ástæðu til þess því Michael Myers og Dr. Sam Loomis voru dauðir. Í staðinnn var ákveðið að hvert framhald yrði um eitthvað nýtt sem gerðist á hrekkjavöku. Tommy Lee Wallace sem vann sem sviðshönnuður og klippandi fyrir fyrstu Halloween-myndina var fenginn til að leikstýra.
Viðtökur
Áhorfendum líkaði illa við þessa mynd vegna þess að Michael Myers var ekki í henni. Þannig að sex árum seinna, 1988, kom fjórða Halloween myndin: Halloween 4: The Return of Michael Myers.
Matarsjúkdómur
Orsök og eftirlit
Grunnorskök matarsjúkdóma er venjulega óviðeigandi vinnsla, geymsla eða matreiðsla matvæla. Hreinlæti og réttar geymsluaðstæður, allt frá öflun að neyslu matvæla, draga úr hættunni á matarsjúkdómum. Reynt er að tryggja mataröryggi með markvissu eftirliti með matvælum. Fyrirtæki í matvælaiðnaði leggja að jafnaði mikið upp úr innra eftirliti, en að auki sinnir Matvælastofnun ásamt heilbrigðiseftirliti sveitarfélaga matvælaeftirliti.
Matareitrun vs. matarsýking
Í matvælafræði og örverufræði er gerður greinarmunur á matarsjúkdómum eftir því hvort sjúkdómseinkennin eru kölluð fram af vexti og viðgangi sýkils í sjúklingi eftir neyslu sýklamengaðra matvæla (matarsýking) eða af eiturefnum (toxínum) sem sýkillinn framleiðir og skilur eftir sig í menguðu matvælinu jafnvel þó það sé hreinsað af sjálfum sýklinum (matareitrun). Eitranir geta einnig hlotist af neyslu matvæla sem menguð eru af skordýraeitri, illgresiseyðum og öðrum viðbættum eiturefnum, svo og af náttúrulegum eiturefnum eins og finnst í eitursveppum og sumum tegundum fiska og lindýra.
Algengir matarsýklar
Bakteríur eru trúlega algengustu orsakavaldar matarsjúkdóma, bæði matarsýkinga og matareitrana. Á vefsíðum Matvælastofnunar og Landlæknis má finna tölur um algengi og matvælasmit nokkurra algengra matarsýkjandi baktería.
Úteitur
Sumar bakteríur geta valdið matareitrunum í stað eða auk matarsýkinga. Þessar bakteríur mynda svokölluð úteitur (exótoxín) sem þær seyta út í umhverfi sitt. Eiturefni þessi geta því framkallað sjúkdómseinkenni þrátt fyrir að bakteríunni sjálfri sé eytt fyrir neyslu. Matareitrunar verður venjulega vart fáeinum klst. eftir neyslu mengaðra matvæla (samanborið við um hálfan sólarhring í tilviki matarsýkinga).
Enslaved
thumb|Enslaved. thumb|Grutle Kjellson. Enslaved er norsk framsækin svartmálmsþungarokksveit sem stofnuð var í Haugesund árið 1991. Stofnmeðlimir eru Ivar Bjørnson and Grutle Kjellson. Aðrir meðlimir hafa tekið breytingum í áranna rás. Tónlistin hefur einnig breyst yfir því að vera hrár svartmálmur yfir í framúrstefnulegri, melódískari átt þó svartmálmurinn blandist með því.
Þema á plötum þeirra hafa meðal annars verið víkingar og norræn goðafræði. Árið 2014 voru Ivar Bjørnson og félagi hans Einar Selvik (í Wardruna) fengnir til að semja tónverk í tilefni 200 ára afmælis norsku stjórnarskrárinnar.
Enslaved tók upp myndbandið við Jettegrytta af plötunni Utgard á Íslandi. Árið 2015 spilaði sveitin á Eistnaflugi.
Hljómsveitin vinnur frá Bergen í dag.
Bernardo O'Higgins-þjóðgarðurinn
Bernardo O'Higgins-þjóðgarðurinn er stærsta náttúruverndarsvæði í Síle. Hann er 35.259 km² að stærð og er í Aysén og Magallanes og Antártica Chilena héruðunum. Stjórnun þjóðgarðsins og annarra þjóðgarða í Síle er í höndum Skógræktarstofnunar (CONAF). Þjóðgarðurinn er nefndur eftir Bernardo O'Higgins hershöfðingja, fyrsta ríkisstjóra Lýðveldisins Síle. Los Glaciares þjóðgarðurinn (Argentínu) og Torres del Paine þjóðgarðurinn eru í austur af honum, Laguna San Rafael þjóðgarðurinn norður, Alacalufes þjóðgarðurinn í suðvestur og Katalalixar þjóðgarðurinn لە norðvestur af honum.
Saga
Fyrstu íbúar svæðisins voru Alacalufar.
Árið 1830 heimsótti Phillip Parker King skipstjóri Beagle Eyrefjord.
Í júní árið 2007 var tilkynnt að á tímabilinu frá mars til maí það ár hafi jökullónið í þjóðgarðinum tæmst og skilið eftir sig um 30 metra djúpt dalverpi. Aðeins nokkrir ísjakar sem áður flutu á vatninu lágu á botninum. Í júlí sama ár settu vísindamenn fram þá skýringu að þetta hafi átt sér stað vegna loftslagsbreytinga.
Árið 2014 var náttúru Chaltén-fjallgarðs og Pío XI-jökli bætt við þjóðgarðinn.
Landfræði
Þjóðgarðurinn er á milli 48° og 51° 38' suðlægrar breiddar; á milli Bakersunds og norðurhluta Fjallafjarðar. Við austurhluta þjóðgarðsins um miðbikið er ágreiningur milli Síle og Argentínum um landamæri ríkjanna. Hæsti tindurinn á svæðinu er Lautaro sem er 3.607 m hátt eldfjall. Aðrir tindar eru Fitz Roy-fjall, Cerro Torre og Cerro Riso Patrón. Tindarnir eru lægri í suðurhluta garðsins. Mikilfenglegast á svæðinu er Balmaceda-fjall sem er 2.035 m hátt og skartar jöklum Balmaceda og Serrano jöklum.
Það eru engar stórar ár á mörkum garðsins, en þröngir firðir ganga inn í fjöllin sem skapa farveg fyrir afrennsli og einnig sviptivinda.
Jöklar
hægri|thumb|Landamæri Argentínu og Síle Þjóðgarðurinn nær yfir stóran hluta af Suður-Patagóníu jökli. Einn vinsælasti staðurinn til að heimsækja er Pío XI jökull, þar sem jökullinn kelfir gríðarstórum jökum í lónið. Pío XI jökull er stærsti jökull á suðurhveli jarðar utan Suðurskautslandsins og er 1.265 km² að stærð. Hann hefur gengið fram um meira en 10 km á síðustu 50 árum. Einn jökultungan er um 6 km löng. Jökulstálið er um 75 m hátt og við kelfingu geta myndast öldur sem eru yfir 10 m háar og geta grandað stórum skipum. Aðrir skriðjöklar eru Chico, O'Higgins, Jorge Montt, Bernardo, Témpano, Occidental, Greve, Penguin og Amalia.
Lífríkið
Gróður þjóðgarðsins er Magellan svaltempraðir skógar. Skógarnir samanstanda af nokkrum tegundum trjáa, þar á meðal Grænlenja eða Nothofagus betuloides, Hvítlenja (Nothofagus pumilio), Snælenja  (Nothofalus antarctica) og Drimys winteri.
Þjóðgarðurinn er einn af síðustu griðarstöðum dverghjartardýrsins húemúl. Þar má einnig finna tegundir eins og andeskondór, sjóotur og skarf.
Ferðaþjónusta
Vegna landslagsins og einangrunar svæðisins hefur ferðaþjónustan í þjóðgarðinum lítið verið þróuð. Það er aðeins aðgengilegt á báti eða í þyrlu. Jöklarnir sem eru við Última Esperanza Sound og Pío XI eru mest sóttu svæðin. Flestir ferðamenn fara þangað frá Puerto Natales, Villa O'Higgins, Caleta Tortel og Puerto Edén. Ferðir á sjókajökum er vinsælar í þjóðgarðinum.
Sveitarfélög á Möltu
Á eyjunni Möltu eru 54 sveitarfélög:
Á eyjunni Gozo eru 14 sveitarfélög:
Stríð Frakklands og Hollands
thumb|right|Franski herinn fer yfir Rínarfljót 1672. Málverk eftir [[Joseph Parrocel frá 1699.]] Stríð Frakklands og Hollands eða Hollenska stríðið (franska: La Guerre de Hollande, hollenska: Hollandse Oorlog) var stríð sem Frakkland, Svíþjóð, Biskupsfurstadæmið Münster, Erkibiskupsdæmið Köln og England háðu gegn Hollenska lýðveldinu og bandamönnum þess 1672-8. Stríðinu lauk með friðarsamningum í Nijmegen sem voru undirritaðir frá ágúst til desember 1678. Helsta ástæða stríðsins var að Loðvík 14. leit á Hollendinga sem hindrun í því að leggja Spænsku Niðurlönd undir Frakkland og minntist þess líka að þeir höfðu aðstoðað Spán í Valddreifingarstríðinu 1667-8. England leit svo á að hollenski flotinn ógnaði öryggi þess og Svíar samþykktu að ráðast inn í Brandenborg ef þeir hygðust styðja Hollendinga. Englendingar hættu síðan við þátttöku í stríðinu 1674 en þrátt fyrir það unnu Frakkar mikilvæga sigra bæði á landi og sjó. Við friðarsamningana fengu þeir framgengt kröfum sínum um hluta af Spænsku Niðurlöndum, meðal annars héraðið Franche-Comté.
Kristján 5. hugðist nýta sér að Svíar voru uppteknir í bardögum við Brandenborg til að leggja Skán aftur undir Danmörku og réðist á Svíþjóð 1675. Þetta stríð var kallað Skánska stríðið. Við friðarsamninga ári eftir Nijmegen fengu Svíar öll lönd sín aftur.
Austur-Ástralíustraumurinn
thumb|right|Hitamynd af Austur-Ástralíustraumnum Austur-Ástralíustraumurinn er hafstraumur í Kyrrahafi. Hann er grein af Suður-Miðbaugsstraumnum sem streymir í suður eftir austurströnd Ástralíu og flytur hlýjan sjó og lífverur úr Kóralhafi suður eftir landgrunni Ástralíu. Hraði straumsins er yfirleitt um þrír hnútar en getur náð allt að sjö hnútum á grynningum. Straumurinn veldur hringiðu í Tasmanhafi milli Ástralíu og Nýja Sjálands.
Á hverju sumri flytur straumurinn þúsundir af fiskum og öðrum lífverum frá Kóralrifinu mikla til Sidneyhafnar og lengra suður. Í teiknimyndinni Leitin að Nemó frá 2003 er Austur-Ástralíustraumurinn (eða AÁSið) sýndur sem eins konar hraðbraut fyrir sjávardýr sem flytur trúðfiskinn Marel til Sidneyhafnar.
Heard- og McDonaldseyjar
thumb|275px|Kort af Heard- og McDonaldseyjum Heard- og McDonaldseyjar eru óbyggðar eyjar í Suðurhafi, í suðaustlægri stefnu frá Madagaskar að Suðurskautslandinu. Þær eru um 1700 kílómetra norðan við Suðurskautslandið og 4100 kílómetra suðvestur af Perth í Vestur-Ástralíu. Eyjarnar hafa tilheyrt Ástralíu síðan 1947. Á Heardeyju eru tvö virk eldfjöll, Big Ben og Anzactindur. Þetta eru einu virku eldfjöllin á áströlsku landsvæði. Big Ben er hæsta fjall Ástralíu, 2745 metra hátt og er hæsti tindur þess Mawsontindur. Hins vegar eru engin fjöll á McDonaldseyjum. Eyjarnar hafa verið á heimsminjaskrá síðan 1997.
Staðsetning: Heardeyja: -53.1°N, 73.5°W og McDonaldseyjar: -53.05°N, 72.6°W.
Lífland
thumb|right|[[Líflenska sambandið um 1260.]] Lífland var ríki við austanvert Eystrasaltið. Landið náði umhverfis Rígaflóa eða hluta þess sem í dag eru Eistland og Lettland. Íbúarnir töluðu finnskt tungumál. Ríkið varð miðstöð verslunar Hansakaupmanna á 12. öld sem byggðu þar borgina Ríga. Sverðbræður lögðu landsvæðið undir sig 1204 og stofnuðu ríki sem Innósentíus 3. páfi viðurkenndi.
Minnst er á Lífland t.d. í Örvar-Odds sögu:
Lífland skiptist milli Eistlands og Lettlands, en stærsti hlutinn er í Lettlandi. Líflenska er nú töluð af minna en 100 manns í Lettlandi og er því að deyja út.
Papar (hljómsveit)
Papar er íslensk hljómsveit sem hefur starfað í um 20 ár.
Kárahnjúkar
thumb|Fremri-Kárahnjúkur og stífla virkjunarinnar. Kárahnjúkar eru móbergstindar á austurhluta miðhálendi Íslands, austan Jökulsár á Dal á móti Hafrahvammagljúfrum. Tindarnir eru Fremri-Kárahnjúkur og Ytri-Kárahnjúkur og er sá síðari hærri eða 836 metra hár. Auðvelt aðgengi er að hnjúkunum þar sem malbikaður vegur er frá Héraði, tilkominn vegna Kárahnjúkavirkjunnar.
Einholt í Hornafirði
Einholt á Mýrum í  Hornafirði, bújörð og lengi kirkjustaður og prestsetur. Þar var Maríukirkja. Annexía var á fyrri öldum á Viðborði, einnig Maríukirkja. Kirkjustaður sóknarinnar var fluttur að Brunnhól 1899 og ný kirkja reist. Vötn slógu sér til, svo að stundum á 18. og 19. öldum var votlent í Einholti. Kristján Benediktsson ábúandi keypti jörðina 1928.
Helstu hjáleigur frá Einholti
Fornar hjáleigur finnast nefndar, þar á meðal Sandholt, Gunnlaugshóll og Einbúi, og nöfn bæja hafa ekki alltaf verið með einu móti, Flaga til dæmis löngum nefnd Digurholt.
Leicester Square
thumb|250px|Leicester Square um kvöldin. Leicester Square (borið fram ) er torg eingöngu fyrir fótgangendur í West End í London, á Englandi. Torgið liggur í Westminsterborg vestan við Charing Cross Road, norðan Trafalgar Square og austan við Piccadilly Circus. Nú á dögum er svæðið umkringt af kvikmyndahúsum, veitingahúsum, kráum, næturklúbbum og er yfirleitt mjög fjölsótt, sérstaklega um helgar. Leicester Square er miðpunktur kvikmyndahúsanna í London og það er eitt götumerki á torginu með nafninu „Theatreland“. Talið er að kvikmyndahúsið með flestum sætum (yfir 1600) og stærsta tjaldið sé við torgið. Torgið er aðalstaðurinn í London þar sem stórar frumsýningar eiga sér stað. London Film Festival er haldin árlega á torginu.
Í miðju torgsins liggur lítill garður þar sem er stytta frá 19. öldinni af William Shakespeare, umlukin af höfrungum. Á hverju horni garðsins er brjóstmynd, þessar brjóstmyndir sýna vísindamanninn Isaac Newton; Joshua Reynolds, fyrsta forseta Royal Academy; skurðlækninn John Hunter og málarann William Hogarth.
Suðurgata
Suðurgata er tengibraut í Reykjavík, sem liggur frá Túngötu í norðri til Skerjafjarðar í suðri, þar sem hún breytist í götuna Einarsnes. Við Suðurgötu eru Hólavallagarður og Stofnun Árna Magnússonar, auk þess sem segja má að Þjóðarbókhlaðan, Hótel Saga, Þjóðminjasafn Íslands og fleiri kennileiti standi við hana, þótt þau tilheyri öðrum götum. Hámarkshraði á Suðurgötu er 50 kílómetrar á klukkustund. Gatan er kennd við suðurátt vegna þess að hún liggur í suður frá gamla miðbænum, en áður en hún fékk þetta formlega nafn var hún kölluð ýmsum nöfnum, m.a. Kirkjugarðsstræti og var einnig nefnd Kærleiksbraut í hálfkæringi. Suðurhluti götunnar, sunnan Hringbrautar, hét upphaflega Melavegur. Við Suðurgötu 2 stóð áður Dillonshús, eitt elsta hús Reykjavíkur. Þar er nú bílastæði.
Ásvallalaug
Sundhöllin skartar 50 metra sundlaug og vatnsrennibraut og fjórum heitum pottum. Þar er einnig stórar barna- og vaðlaugar, kennslulaugar og gert er ráð fyrir 25 metra útisundlaug. Einnig er boðið upp á aðstöðu til að fara í sólbað og eimbað. Líkamsræktarstöð og kaffihús eru einnig í húsinu.
Agnar Jón Egilsson
Agnar Jón Egilsson (f. 13. ágúst 1973) er íslenskur leikari, leikstjóri og leikskáld.
Friðrik 7. Danakonungur
Friðrik 7. (6. október 1808 – 15. nóvember 1863) var konungur Danmerkur frá 1848 til dauðadags. Hann var af ætt Aldinborgara. Hann lét af einveldi árið 1848.
Ævi
Friðrik var sonur Kristjáns Friðriks Danaprins, seinna Kristjáns konungs 8. og Karlottu Friðriku af Mecklenburg-Schwerin. Skömmu eftir fæðingu hans skildu foreldrarnir, þar sem móðirin hafði haldið við annan mann. Henni var aldrei aftur leyft að sjá son sinn.
Friðrik gekk að eiga Vilhelmínu Maríu Danaprinsessu þegar hann var tvítugur. Þau voru tvímenningar, hún yngsta dóttir ríkjandi konungs, Friðriks konungs 6. Sambúð þeirra var stirð, og sagt var að Friðrik prins hafi verið konu sinni bæði ótrúr og tillitslaus. Konunginum, tengdaföðurnum, var á endanum nóg boðið, og vorið 1834 sendi hann tengdason sinn í ferðalag til Íslands (og varð Friðrik því fyrsti konungur landsins sem þangað hafði komið) og rak hann síðan, þegar hann kom aftur, í útlegð til Fredericiu á Jótlandi og krafðist skilnaðar fyrir hönd dóttur sinnar. Í útlegðinni komst Friðrik prins í kynni við dansmærina Louise Rasmussen, sem seinna varð konan hans. 1839 varð faðir Friðriks konungur, sem Kristján 8., og Friðrik varð þar með krónprins, útlegðinni var aflétt og hann tók við fyrra starfi föður síns sem landstjóri á Fjóni. Árið 1841 kvæntist hann Marianne af Mecklenburg-Strelitz en þau skildu árið 1846 og voru barnlaus.
Þann 20. janúar 1848 andaðist Kristján 8.. Friðrik sonur hans var 39 ára og hafði litla reynslu af stjórnmálum, svo að ýmsum leist ekki vel á að hann yrði konungur. En sem konungur afsalaði hann sér einveldi og gaf Dönum stjórnarskrá. Það, ásamt öðru, varð til þess að vinsældir hans urðu miklar.
Í byltingaröldunni sem skók Evrópu 1848 kröfðust íbúar hertogadæmanna Slésvíkur og Holtsetalands þess að verða hluti af Þýska sambandinu, og að þau fengju sjálfstjórn. Frjálslyndir þjóðernissinnar kröfðust stjórnarskipta í hertogadæmunum og ákvað Friðrik að verða við þeirri kröfu og skipaði nýtt ráðuneyti með þátttöku beggja fylkinga, frjálslyndra og íhaldsmanna. Hann gaf nýja ráðuneytinu það til kynna, að þaðan í frá liti hann svo á að einveldi væri afnumið í Danmörku, og að krúnan væri eftirleiðis bundin af stjórnarskrá. „Konungurinn mætir ekki á ríkisráðsfundi nema honum sé boðið,“ sagði hann. Nokkrum dögum seinna lét hann fræg ummæli falla: „Loksins get ég sofið út.“
1850 kvæntist Friðrik þriðja sinni, og var brúðurin Louise Rasmussen, sem hann hafði kynnst í Fredericiu nokkrum árum áður. Hún var af lágum stigum, svo að börn þeirra hefðu verið útilokuð frá ríkiserfðum — en reyndar varð honum ekki barna auðið með henni frekar en öðrum konum. Betri borgurum og aðalsfólki fannst þessi ráðahagur ekki sæmandi, og svo fór að hjónunum fannst sér varla vera vært í Kaupmannahöfn. Þau keyptu því höllina Jægerspris og settust að þar.
Dauðarósir
Dauðarósir er skáldsaga eftir Arnald Indriðason sem kom út árið 1998.
Söguþráður
Lík ungar stúlku finnst á leiði Jóns Sigurðsonar skömmu eftir hátíðarhöldin 17. júní. Enginn veit hver hún er, hvaðan hún kemur eða hvers vegna hún var myrt. Og því síður afhverju hún var lögð á leiði sjálfstæðishetju Íslands.
Við rannsókn málsins kemur í ljós að dauði stúlkunnar er angi af enn stærra máli sem snertir alla þjóðina og gæti áður en yfir lýkur valdið einhverjum mestu þjóðfélagsbreytingum sem orðið hafa í Íslandssögunni.
Bogi (byggingarlist)
thumb|right|200px|Bogar.
Bogi er bogadregin byggingareining sem getur borið uppi mikinn þunga. Bogar voru mikið notaðir í byggingarlist ekki síst meðal Rómverja og er enn víða notaður vegna burðarþols síns.
Þorsteinn Davíðsson
Þorsteinn Davíðsson (fæddur 12. nóvember 1971) er dómari við Héraðsdóm Reykjaness. Hann er sonur Davíðs Oddssonar, fyrrverandi forsætisráðherra og Ástríðar Thorarensen hjúkrunarfræðings.
Þorsteinn var í sigurliði Menntaskólans í Reykjavík í Gettu betur 1988. Hann útskrifaðist með stúdentspróf frá skólanum 1992 og með embættispróf í lögfræði frá Háskóla Íslands 1999. Hann var aðstoðarmaður dómsmálaráðherra, Björns Bjarnasonar. Þorsteinn starfaði við Héraðsdóm Reykjavíkur áður en hann tók við starfi aðstoðarmanns ráðherra. Árni M. Mathiesen skipaði siðar Þorstein Davíðsson í embætti héraðsdómara á Norðurlandi. Skipan hans í það embætti var ákaflega umdeild og sögð gerð á pólitískum forsendum. Hún var síðan kærð.
Í úrskurði Umboðsmanns Alþingis segir um ráðningu hans:
Magnús Ketilsson
Magnús var sonur Ketils Jónssonar (1698 – 24. mars 1778) prests á Húsavík og konu hans Guðrúnar Magnúsdóttur, systur Skúla landfógeta. Hann stundaði nám við Kaupmannahafnarháskóla en varð sýslumaður í Dalasýslu 1754, 22 ára að aldri, og gegndi því embætti til dauðadags, eða í 49 ár. Hann bjó í Búðardal á Skarðsströnd og rak þar stórbú, eitt það stærsta á Vesturlandi. Magnús þótti röggsamur og duglegur embættismaður en nokkuð ráðríkur og harður í horn að taka, stjórnsamur og tók sérlega hart á betli og flakki, en rækti embætti sitt vel þótt hann væri nokkuð drykkfelldur á efri árum.
Hann var vel lærður, mjög vel að sér í latínu og grísku og las líka ensku, frönsku og þýsku auk dönskunnar. Hann skrifaði meðal annars um guðfræði, lögfræði, sagnfræði og ættfræði og voru mörg verka hans prentuð í Hrappseyjarprentsmiðju, sem hann átti stóran þátt í að móta. Hann gaf út fyrsta tímarit sem prentað var á Íslandi, Islandske Maanedstidende, sem var á dönsku og flutti fréttir frá Íslandi.