cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jón Rögnvaldsson (garðyrkjumaður)
Menntun
Árið 1910 fór Jón á garðyrkjunámskeið í Gróðrarstöðinni á Akureyri. Jón lauk prófi frá Gagnfræðaskóla Akureyrar árið 1917 og var þar lærisveinn Stefáns Stefánssonar grasafræðings. Jón hóf nám við Menntaskólann í Reykjavík árið 1918 en veiktist af spönsku veikinni og hætti námi. Árið 1920 fór Jón til Kanada og dvaldist þar í fimm ár. Þar vann hann ýmis störf, meðal annars við skógræktarstöðina Indian Head í Manitoba og lauk garðyrkjuprófi frá landbúnaðarskólanum í Winnipeg.
Garðyrkjustöðin Flóra
Heimkominn 1925 rak Jón garðyrkjustöð, fyrst heima í Fífilgerði en síðar lengst af við Brekkugötu 7 á Akureyri. Garðyrkjustöðin nefndist Flóra og hana rak Jón ásamt Kristjáni bróður sínum.
Frumkvöðlastörf
Jón var eldheitur hugsjónarmaður, frumherji í skógrækt, garðyrkju, grasafræði og landslagsarkitektúr. Á öllum þessum sviðum gustaði af Jóni og kom hann að stofnum margra skógarreita. Jón var hvatamaður að stofnun fyrsta skógræktarfélags á Íslandi, Skógræktarfélagi Eyfirðinga og var fyrsti formaður félagsins. Hann var lengi garðyrkjuráðunautur Akureyrarkaupstaðar og forstöðumaður Lystigarðsins á Akureyri frá 1954 til 1970. Kom hann þar á fót fyrsta grasagarði á Íslandi og þeim nyrsta í Evrópu. Áður hafði Jón komið upp plöntusafni heima hjá sér sem varð grunnur grasagarðsins.
Jón gerði árið 1959 uppdrátt af skjólbeltaneti í Kaupangssveit. Tveimur árum síðar kynnti Jón skjólbeltaáætlun sína og hvatti menn til dáða. Er hér sennilega um að ræða fyrstu skjólbeltaáætlun sem gerð hefur verið á Íslandi.
Jón var heiðursfélagi í Garðyrkjufélagi Íslands, og Skógræktarfélagi Eyfirðinga. Hann var sæmdur fálkaorðunni árið 1963. Samkvæmt tillögu Skógræktarfélagsins var Arboretum Akureyri stofnað í Bæjarbrekkunum á Akureyri með hátíðlegri athöfn í Gróðrarstöðinni 18. júní 1983 á afmælisdegi Jóns og honum til heiðurs. Reist var brjóstmynd af Jóni í Lystigarðinum á 100 ára ártíð hans og tók Skógræktarfélagið þátt í því.
Crème brûlée
Búðingurinn er oftast með vanillubragði, en líkjör, súkkulaði eða ávöxtum er oft bætt við.
Úralfjöll
thumb|right|Kort af Úralfjöllum. Úralfjöll (rússneska Ура́льские го́ры, Uralskije gori) eru 2500 km langur fjallgarður sem liggur nokkurn veginn í norður-suður eftir miðvesturhluta Rússlands. Þau ná frá sléttunum í Kasakstan meðfram norðurlandamærum landsins að Norður-Íshafinu í norðri. Landfræðilega skipta fjöllin evrasíska meginlandinu milli Evrópu og Asíu. Hæsta fjallið er Narodnaja (1895 m hátt). Þar hafa Rússar lengi urðað kjarnorkuúrgang sinn.
Novaja Semlja-eyjaklasinn er talinn vera framhald af Úralfjöllum.
Írak
Írak á 58 km langa strandlengju við Persaflóa, hjá Umm Qasr. Landið nær yfir vatnasvið Efrat og Tígris, norðvesturenda Sagrosfjalla og austurhluta sýrlensku eyðimerkurinnar. Stærstu ár landsins eru Efrat og Tígris sem renna saman í Shatt al-Arab sem rennur í Persaflóa. Vegna ánna er mikið ræktarland í Írak.
Landið milli ánna Efrat og Tígris var í fornöld kallað Mesópótamía. Það er stærstur hluti frjósama hálfmánans og er talið með vöggum siðmenningar. Það var á þessu svæði sem notkun ritmáls með rituðum lögum, og borgarlíf með skipulögðu stjórnarfari hófust. Nafnið Írak er dregið af fornaldarborginni Úrúk í Súmer. Mikill fjöldi menningarsamfélaga kom upp á þessu svæði í fornöld, eins og Akkad, Súmer, Assýría og Babýlon. Mesópótamía var auk þess á ýmsum tímum hluti af stærri heimsveldum eins og Medaveldi, Selevkídaríkinu, Parþaveldi, Sassanídaríkinu, Rómaveldi, kalífadæmum Rasíduna, Úmajada og Abbasída, Mongólaveldinu, Safavídaríkinu, ríki Afsjarída og að lokum Tyrkjaveldi.
Þegar Tyrkjaveldi var skipt upp eftir fyrri heimsstyrjöld ákvarðaði Þjóðabandalagið núverandi landamæri Íraks Á millistríðsárunum var Írak í umsjá Bretlands í umboði Þjóðabandalagsins. Konungsríki var komið á fót árið 1921 og það hlaut sjálfstæði 3. október 1932. Árið 1958 var konunginum steypt af stóli og lýðveldi stofnað. Ba'ath-flokkurinn ríkti í Írak frá 1968 til 2003. Á árunum 1980-88 geisaði stríð á milli Íraks og Írans. Persaflóastríðið var háð 1991 eftir að Írak hafði ráðist á Kúveit. Í kjölfar innrásarinnar í mars 2003, sem Bandaríkjamenn og Bretar leiddu, hrökkluðust Ba'ath-flokkurinn og leiðtogi hans Saddam Hussein frá völdum og fjölflokkakerfi var tekið upp. Bandaríkjamenn drógu herlið sitt frá Írak árið 2011 en Írakskreppan hélt áfram og blandaðist inn í borgarastyrjöldina í Sýrlandi.
Heiti
Nafnið Írak kemur úr arabísku, العراق al-ʿIrāq, og hefur verið notað frá því fyrir 6. öld. Ýmsar kenningar eru til um uppruna þess. Hugsanlega er það dregið af nafni borgarinnar Úrúk (Erek í Biblíunni) sem er akkadísk útgáfa á heiti súmersku borgarinnar Urug, sem er dregið af súmerska orðinu yfir „borg“ (UR). Arabísk alþýðuskýring á heitinu er að það merki „með djúpar rætur, vel vökvuð, frjósöm“.
Á miðöldum var til hérað sem nefndist ʿIrāq ʿArabī („arabíska Írak“) í Neðri-Mesópótamíu og ʿIrāq ʿajamī („erlenda Írak“) þar sem nú eru vestur- og miðhluti Íran. Heitið náði yfir sléttuna sunnan við Hamrinfjöll en ekki nyrstu og vestustu hluta þess sem í dag nefnist Írak.
Orðið Sawad („svart land“) var líka notað snemma á miðöldum yfir frjósama flóðsléttu Tígris og Efrat til aðgreiningar frá arabísku eyðimörkinni. Á arabísku merkir عراق „faldur“, „strönd“, „bakki“ eða „brún“ og var því í alþýðuskýringum túlkað sem „brekka“ eða „hamar“ með vísun í suðurbrún Efri-Mesópótamíu eða al-Jazira sem myndar norðurmörk al-Iraq arabi.
Landfræði
Írak liggur milli 29. og 38. breiddargráðu norður og 29. og 49. lengdargráðu austur (lítill hluti liggur vestan við 39. gráðu). Landið er 437.072 ferkílómetrar að stærð, sambærilegt við Kaliforníu og aðeins stærra en Paragvæ.
Írak á 58 km langa strönd að norðurhluta Persaflóa. Landið er á vatnasviði Tígris og Efrat sem renna í suðurátt eftir landinu endilöngu og saman í ána Shatt al-Arab sem síðan rennur stutta leið út í Persaflóa. Það nær yfir norðvesturenda Sagrosfjalla og austurhluta Sýrlensku eyðimerkurinnar.
Við árnar tvær eru frjósamar ársléttur, þar sem árnar bera fram 60 milljón rúmmetra af seti á ári að árósunum. Klettóttar eyðimerkur þekja um 40% landsins. Suðurhlutinn er að mestu mýrlendur og rakur, við ströndina og meðfram Shatt al-Arab. Margar af þessum mýrum voru þurrkaðar upp á 10. áratug 20. aldar, en hafa síðar verið endurheimtar. Önnur 30% eru fjöll þar sem vetur eru kaldir. Norðurhluti landsins er að mestu fjalllendi. Hæsti tindurinn er í 3.611 metra hæð og þekktur sem Cheekah Dar („svarta tjaldið“).
Stjórnsýsluskipting
Írak er skipt í 19 landstjóraumdæmi eða héruð (arabíska: muhafadhat, kúrdíska: Pârizgah). Landstjóraumdæmin skiptast svo í umdæmi (gadhas) sem aftur skiptast í undirumdæmi (nawāḥī). Íraska Kúrdistan er eina viðurkennda sjálfstjórnarhéraðið með eigin héraðsstjórn og því sem næst opinberan her (Peshmerga).
Tungumál
Langflestir íbúar Íraks tala arabísku en um 10-15% íbúa tala kúrdísku, um 5% tala nýarameísk mál eða túrkmensku. Önnur mál sem minnihlutahópar tala eru mandeíska, góraníska, armenska, sirkasíska og persneska. Arabíska, kúrdíska, persneska og túrkmenska eru skrifuð með einhverju afbrigði arabísks leturs, arameíska með sýrlensku letri og armenska með armensku letri.
Fyrir innrás Breta og Bandaríkjamanna í Írak árið 2003 var arabíska eina opinbera tungumál landsins. Með nýrri stjórnarskrá árið 2004 urðu bæði arabíska og kúrdíska opinber tungumál en nýarameísk mál og túrkmenska eru viðurkennd staðbundin mál. Hvert hérað eða umdæmi getur auk þess skilgreint önnur tungumál sem opinber tungumál ef meirihluti íbúa samþykkir það í almennri atkvæðagreiðslu.
Trúarbrögð
thumb|right|Moska Alís í Nadjaf. Mikill meirihluti íbúa Íraks, eða um 95%, aðhyllast Íslam. Aðeins 5% íbúa aðhyllast önnur trúarbrögð (aðallega kristnir Assýríumenn). Múslimar aðhyllast ýmist sjía íslam eða súnní íslam. Samkvæmt mati CIA Factbook eru sjíamúslimar 65% og súnnítar 35% en samkvæmt mati Pew Research Center frá 2011 eru sjíamúslimar 51% og súnnítar 42% en 5% telja sig „bara múslima“.
Súnnítar í Írak kvarta yfir mismunun af hálfu stjórnvalda en stjórn Nouri al-Maliki hefur neitað því. Kristnir menn hafa búið á svæðinu í yfir 2000 ár og margir þeirra eru afkomendur hinna fornu Assýríumanna. Þeir voru rúmlega 1,8 milljónir eða 8% íbúa árið 1987.
Flestir kristnir Írakar tala nýarameísk mál og tilheyra Kaldeakirkjunni, Assýrísku austurkirkjunni, Assýrísku hvítasunnukirkjunni og Sýrlensku rétttrúnaðarkirkjunni. Meira en helmingur kristinna íbúa Íraks hefur flúið til nágrannalandanna frá upphafi styrjaldanna og stór hluti þeirra ekki snúið aftur þótt einhverjir hafi flust til landsvæðis hinnar fornu Assýríu þar sem nú er sjálfstjórnarhérað Kúrda.
Auk múslima og kristinna eru í Írak litlir hópar Mandea, Sjabaka, Jarsana og Jasída. Írakskir gyðingar sem voru um 150.000 árið 1941 hafa nær allir flutt burt.
Tveir af helgustu stöðum sjíamúslima eru í Írak: grafhvelfing Alís í Nadjaf og heilaga borgin Karbala.
Heilakúpudýr
Heilakúpudýr (fræðiheiti: Craniata) er óröðuð fylking seildýra sem inniheldur undirfylkingarnar hryggdýr og slímála auk einnnösunga. Til fylkingarinnar teljast dýr með heilakúpu eins og nafnið gefur til kynna. Fylkingin er tiltölulega ný en áður fyrr var til siðs að flokka slímála og einnösunga (sem steinsugur teljast m.a. til) sem hryggdýr en þau dýr skortir hryggjarliði.
Einkenni
Heilakúpudýr eru þau seildýr sem eru með höfuð, þ.e. ekki möttuldýr eða tálknmunnar. Meðal þeirra eru slímálar sem eru með brjóskkennda heilakúpu og tennur úr hornefninu keratín.
Höfuð heilakúpudýra er myndað af heilakúpu og í flestum tilfellum kjálkum, auk augna og annara skynfæra.
Dýr
Dýr (fræðiheiti: Animalia) eru hópur lífvera sem myndar sérstakt ríki dýraríkið. Dýr eru ófrumbjarga fjölfrumungar, færir um hreyfingu og gerð úr frumum sem hafa ekki frumuveggi (dýrsfrumum). Til eru meira en milljón tegundir af dýrum í um 35 fylkingum. Vöxtur Dýra fer venjulega fram í öllum líkamshlutum og hættir venjulega við kynþroska. Dýr nærast á öðrum lífverum, til dæmis plöntum, öðrum dýrum eða dýraleifum.
1273
thumb|right|Rúdolf 1. keisari. Árið 1273 (MCCLXXIII í rómverskum tölum)
Dýr
Flestar þekktar fylkingar dýra komu fram á sjónarsviðið í Kambríumsprengingunni fyrir um 542 milljónum ára.
1273
Á Íslandi
Fædd
Dýr
Einkenni
Það er ýmislegt sem aðgreinir dýr frá öðrum lífverum. Sem dæmi má taka að dýr eru heilkjörnungar og oftast fjölfrumungar sem meðal annars aðgreinir þau frá gerlum. Einnig melta þau mat innvortis og hafa ekki frumuveggi sem meðal annars aðgreinir þau frá plöntum.
1273
Á Íslandi
Dáin
Dýr
Einkenni
Flest dýr hafa sérhæfð líffæri eins og taugakerfi, meltingarkerfi og vöðva.
1273
Erlendis
Dáin
Anna Mjöll Ólafsdóttir
Anna Mjöll Ólafsdóttir (fædd 1970) er íslensk söngkona. Hún keppti fyrir hönd Íslands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1996 með laginu „Sjúbídú“. Hún náði þrettánda sæti af 23, með 51 stig.
Naga-mál
Naga-mál er málaflokkur innan tíbetsk-búrmísku greinar sínó-tíbetsku málaættarinnar. Til hans teljast aangamí, sema, rengma, lota og fleiri, töluð af ættflokkum á Indlandi og Mjanmar.
Austurfarar
Austurfarar eru Íslendingar sem héldu til Noregs og annarra Norðurlanda í efnahagskreppunni á Íslandi 2008–2009. Á árinu 2009 fluttu um það bil 1300 Íslendingar til Danmerkur og svipaður fjöldi til Noregs. En alls fluttu tæplega 9000 manns frá Íslandi árið 2009, þar af helmingur Íslendingar.Árið 2015 jókst brottflutningur Íslendinga aftur til Norðurlanda eftir hafa verið nokkuð stöðugur frá árinu 2011. En sér ekki fyrir endann á þessum fólksflótta.
Snorri Hjartarson
Snorri Hjartarson (22. apríl 1906 – 27. desember 1986) var rithöfundur og ljóðskáld. Foreldrar Snorra voru Hjörtur Snorrason, bóndi og alþingismaður, og Ragnheiður Torfadóttir frá Ólafsdal, húsfreyja. Þau bjuggu á Hvanneyri þegar Snorri fæddist en fluttu síðar í Arnarholt í Stafholtstungum.
Snorri bjó lengi í Noregi. Hann stundaði myndlistarnám við Listaháskólann í Osló, undir leiðsögn Axel Revold frá 1931 til 1932. Fyrsta ritverk Snorra kom út á norsku árið 1934, en það var skáldsagan Høit flyver ravnen. Snorri er þekktastur fyrir ljóðabækur sínar á íslensku. Hann hlaut bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 1981 fyrir ljóðabókina Hauströkkrið yfir mér. Snorri var bókavörður við Borgarbókasafnið eftir að hann flutti aftur til Íslands.
Halldór Halldórsson (stærðfræðingur)
Halldór Halldórsson (fæddur 19. nóvember 1948) er stærðfræðingur og dósent við Háskólann í Reykjavík
Ævi og störf
Halldór lauk stúdentsprófi af náttúrufræðibraut frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1968. Sama ár hóf hann nám í hreinni stærðfræði við University of St.Andrews í Skotlandi. Hann útskrifaðist árið 1972 með B.Sc Honours gráðu.
Hann starfaði við Menntaskólann við Hamrahlíð árin 1975-1980. Þar kenndi hann stærðfræði, eðlisfræði og stjörnufræði. Árið 1977 tók hann við starfi deildarstjóra við stærðfræði. Á þessum árum var hann einnig stundakennari við ýmis stærðfræði- og eðlisfræðinámskeið í Háskóli Íslands.
1982 hefur Halldór masters nám í nytjastærðfræði við Rensselaer Polytechnic Institude í New York. Hann hlaut þaðan M.Sc. gráðu við stærðfræðileg líkön árið 1983. Sama ár hóf hann masters nám við tölvunarfræði við University of Wisconsin. Hann hlýtur M.Sc. gráður í tölvunarfræðum þaðan árið 1984.
Hann hóf störf við Háskólann í Reykjavík (þáverandi Tækniskóla Íslands) við tölvunarfræðikennslu þar sem hann vann að þróun á tölvunarfræðideild HR. Halldór hefur síðan starfað við kennslu á tölvunarfræðideild Háskólans í Reykjavík.
Halldór sat í stjórn Íslenska Stærðfræðafélagsins árið 2006.
Holyhead
thumb|right|Holyhead Holyhead (velska: Caergybi) er bær á Holy Island við Öngulsey, norðvesturodda Wales. Höfnin í Holyhead er aðalferjuhöfnin milli Bretlands og Írlands. Bærinn er stærsti bær í sýslunni Öngulsey en íbúar eru um 11 þúsund.
Víkin (Reykjavík)
thumb|Víking er merkt sem Reykjavík á kortinu Víkin eða Reykjavík er heiti á vík í suðurhluta Kollafjarðar í Faxaflóa. Víkin nær frá Laugarnesi í austri að Örfirisey í vestri.
Gaflkæna
thumb|right|Gaflkæna. Gaflkæna er seglskúta sem svipar til slúppu eða kútters en með litla messansiglu á gaflinum eða þverbitanum aftan við stýrisásinn sem ber lítið segl. Hlutverk þessa messansegls er að auka stöðugleika skútunnar fremur en að knýja hana áfram.
VfL Bochum
Verein für Leibesübungen Bochum 1848 Fußballgemeinschaft, oftast þekkt sem VfL Bochum er þýskt knattspyrnufélag staðsett í Bochum.
Rúng-mál
Rúng-mál eru málaflokkur innan tíbetsk-búrmískra mála sínó-tíbetsku málaættarinnar. Til hans teljast ravang, trúng, gjarong, qiang og prímí. Eru mál þessi töluð í vestur Kína og norður Mjanmar.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1979
Árið 1979 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir nafninu 1. deild.
Símonska
thumb|right|Myndskreyting við Hinn guðdómlega gleðileik eftir Dante þar sem hann ræðir við páfann [[Nikulás 3. sem hefur lent í víti fyrir símonsku.]] Símonska nefnist tegund af spillingu sem gengur út á sölu embætta kirkjunnar eða helgra gripa. Nafnið er dregið af nafni Símons töframanns sem kemur fyrir í Postulasögunni í Biblíunni. Hann reyndi að bjóða tveimur lærisveinum Jesú fé fyrir gjöf heilags anda. Símonska merkir því verslun með hvers kyns andlega hluti og er bönnuð í kirkjurétti.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1979
Lokastaða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
AEK Aþena
AEK Aþena er grískt knattspyrnulið frá Aþenu. Félagið var stofnað áið 1924 í Aþenu af fólki sem hafði flutt frá Istanbúl þá Konstantínópel, stuttu eftir grísk/tyrkneska stríðið, sem í Grikkalandi er nefnt "Η μεγάλη καταστροφή", sem þýðir "stóra katastrófan". AEK Aþena er það félag í Grikklandi, sem hefur unnið flesta meistaratitla, þeir hafa unnið 12 meistaratitla og 15 bikarmeistaratitla. Litir félagsins eru gult og svart. Eiður Smári Guðjohnsen og Arnar Grétarsson léku með liðinu um tíma. Arnar var einnig yfirmaður knattspyrnumála hjá félaginu um tíma.
Biti (tölvufræði)
Biti er tölustafur á tvítöluformi (tvítölustafur) og getur haft gildið 0 eða 1. Biti er grunneining upplýsinga á stafrænu formi. Fleiri orð eru notuð yfir gildi bita heldur en núll og einn, t.d. hár og lág, satt og ósatt, af og á.
Tölvur skilja Á og AF skipanir, ein slík skipun í gögnum kallast biti. Þessar skipanir má líkja við hlið sem hleypir rafmagni í gegnum sig þegar það er opið(1) og hleypir ekki rafmagni í gegnum sig þegar það er lokað(0). Þegar að bitum er raðað upp til að mynda flókin gögn þá eru þeir settir saman í átta bita hópa sem kallaðir eru bæti.
Umhverfisvöktun
Umhverfisvöktun er kerfisbundin og síendurtekin skráning einstakra breytilegra þátta í umhverfinu. Umhverfisvöktun er notuð til að undirbúa mat á umhverfisáhrifum og í mörgum tilvikum þar sem athafnir manna fela í sér mikla hættu á að skaða náttúrulegt umhverfi.
Kársnes
Kársnes er nes sem liggur milli voganna Kópavogs (vogsinns ekki bæjarfélagsinns) og Fossvogs. Það er vestasti hluti Kópavogsbæjar. Efst á Kársnesi stendur Borgarholt.
Nafnið
Uppi eru nokkrar kenningar varðandi nafngiftina. Í örnefnaskrá Adolfs J. E. Petersens segir eftirfarandi: „Kórsnes, svo hét að minnsta kosti vestasti hluti þess svæðis sem nú er almennt nefnt Kársnes. Nafnið Kórsnes er dregið af hellisskúta er var næstum fram við sjó vestan við hús 108 við Kársnesbraut.“
Einnig hefur Adolf það eftir Ingjaldi Ísakssyni að nafnið Kórsnes sé dregið af þjóðsögu sem segir að ormur hafi legið á skerjum úti fyrir nesinu þegar lágsjávað var en síðan hafi hann skriðið í land og legið í laut sem hét Kór. Kórssker þetta er nú komið undir landfyllingu sem og tjörn sem nefndist Kórstjörn og var jafnframt vestast á nesinu.
Byggð
Fyrir 1936 var aðeins að finna ríkisjörðina Kópavog á nesinu og samnefndan bæ sem þar stóð. Síðan byrjaði Kópavogur að byggjast.
Á nesinu er að finna helstu menningarstofnanir Kópavogs, Listasafn Kópavogs Gerðarsafn, Bókasafn Kópavogs og tónleikahúsið Salinn. Þar er líka Kópavogskirkja og Kársnesskóli.
Bæjarhlutinn á Kársnesi hefur yfirleitt verið nefndur Vesturbærinn af Kópavogsbúum, landamörkin voru miðuð við Hafnarfjarðarveginn sem í áratugi sleit byggð á Kársnesi frá öðrum hlutum Kópavogs.
Listi yfir The Closer (7. þáttaröð)
Sjöunda þáttaröðin af The Closer var frumsýnd 11. júlí 2011 og sýndir voru 21 þættir.
Heimild
Liste der The-Closer-Episoden List of The Closer episodes Lijst van afleveringen van The Closer pt:Anexo:Lista de episódios de The Closer Список эпизодов телесериала «Ищейка»
Púnjab
Púnjab er landsvæði í Suður-Asíu. Aðaltungumál íbúanna er púnjabíska. Svæðið skiptist í tvennt:
Fæðing
Fæðing er það ferli hjá dýrum þar sem afkvæmi fer út úr líkama foreldrisins eftir meðgöngu, mismunandi gerðir fæðinga eru eggfóstursfæðing, fósturbær fæðing, og gulfóstursfæðing.
Mismunandi heiti fæðingar
Í íslensku eru mismunandi sagnorð notuð um fæðingu hjá hinum ýmsu tegundum. Konur fæða en merar kasta, læður og tíkur gjóta, kýr og ær bera og svo framvegis. Til er þekkt vísa sem minnir á þetta:
Sigurbjörn Einarsson
thumb|right|Sigurbjörn Einarsson Sr. Sigurbjörn Einarsson (30. júní 1911 – 28. ágúst 2008) var biskup Íslands frá árinu 1959 til ársins 1981. Sonur hans er Karl Sigurbjörnsson.
Æska
Sigurbjörn Einarsson fæddist á Efri-Steinsmýri í Meðallandi, Vestur-Skaftafellssýslu.
Nám
Sigurbjörn lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1931 og nam almenn trúarbragðavísindi, klassísk fornfræði og sögu við Uppsalaháskóla. Hann lauk þaðan prófi í grísku, fornfræðum og sögu árið 1936 og hlaut cand. fil. gráðu frá heimspekideild Stokkhólmsháskóla árið 1937. Hann lauk guðfræðiprófi frá Háskóla Íslands 1938. Sigurbjörn stundaði framhaldsnám í nýja-testamentisfræðum við Uppsalaháskóla 1939, í trúfræði við Háskólann í Cambridge sumarið 1945 og framhaldsnám veturinn 1947-48, meðal annars í Basel.
Félags- og trúnaðarstörf
Sigurbjörn var forseti Framtíðarinnar 1931, formaður Lilju frá stofnun 1943 og til 1959, formaður Þjóðvarnarfélags Íslendinga 1946 – 50, formaður Skálholtsfélagins frá stofnun þess 1949. Hann sat í stjórn Hins íslenska Biblíufélags frá 1948 og var forseti þess 1959 – 81, forseti Kirkjuráðs og Kirkjuþings 1959-81 og sat í stjórn Nordiska Ekumeniska Institutet 1959 – 81. Sigurbjörn var formaður sálmabókarnefndar 1962-72, formaður þýðingarnefndar Nýja testamentisins 1962-81 og sat í nefnd á vegum Lúterska heimssambandsins um trúariðkun og trúarlíf 1964-68. Hann var formaður Listvinafélags Hallgrímskirkju 1982-87 og Skólanefndar Skálholtsskóla 1972-81.
Í heimsstyrjöldinni síðari var Sigurbjörn einn af þremur nefndarmönnum í Ástandsnefndinni sem fjallaði um samskipti íslenskra kvenna og hernámsliðsins.
Ritstörf
Sigurbjörn samdi og þýddi mörg ritverk. Þar má nefna Trúarbrögð mannkyns, Opinberun Jóhannesar - skýringar, ævisögu Alberts Schweitzer og kennslurit um trúarbragðasögu og trúarlífssálfræði. Hann gaf einnig út fjölda bóka með greinum, predikunum og hugvekjum og samdi og þýddi fjölda sálma í Sálmabók kirkjunnar.
Guanajuato
thumb|Kort. Guanajuato er fylki í mið-Mexíkó. Það er 30.608 km2 að flatarmáli og eru íbúar um 6,2 milljónir (2020). Guanajuato heitir höfuðborgin en stærsta borgin er León.
Guanajuato er á mexíkósku hásléttunni og er meðalhæð er 2.015 metrar yfir sjávarmáli. Einnig fer mexíkóska eldfjallabeltið um fylkið. Fylkið byggðist upp á námavinnslu eins og aðliggjandi fylki Zacatecas og San Luis Potosí.
Selvíkurnefsviti
thumb|right|Selvíkurnefsviti við Siglufjörð. Selvíkurnefsviti (oft kallaður Selvíkurviti) er 8 metra hár ferstrendur viti sem stendur austan megin við Siglufjörð gegnt bænum. Vitinn var reistur árið 1930, en áður var þar lítill stólpaviti frá 1911. Ljóseinkenni vitans er Fl WRG 5s (eitt blikkljós í þrískiptum geira á 5 sekúndna fresti).
Douglas
thumb|right|Útsýni yfir ferjuhöfnina í Douglas. Douglas er höfuðborg og stærsti bær eyjunnar Mön. Íbúar eru um 28 þúsund talsins. Hún stendur við árósa Douglas-ár sem rennur út í Douglas-vík. Nafnið er dregið af fornkeltneska orðinu Duboglassio sem merkir „Svartá“.
Hrannar Pétursson
thumbnail Hrannar Pétursson (f. 5. ágúst 1973 á Húsavík) er sérfræðingur í samskipta- og upplýsingamálum. Hann hefur ýmist starfað sjálfstætt sem ráðgjafi fyrir fyrirtæki og einstaklinga að almanna- og fjárfestatengslun o.s.frv. eða sem stjórnandi, t.d. hjá ISAL, Vodafone, Stjórnarráði Íslands og Kerecis.
Hrannar er uppalinn á Húsavík en flutti til Reykjavíkur þegar hann hóf nám í Verzlunarskóla Íslands. Að loknu stúdentsprófi lærði Hrannar félagsfræði við Háskóla Íslands, þaðan sem hann útskrifaðist vorið 1996. Að loknu háskólanámi starfaði Hrannar á fréttastofu Bylgjunnar og varð síðar fréttamaður á Ríkissjónvarpinu. Hann var upplýsingafulltrúi hjá Íslenska álfélaginu, (ÍSAL), frá 1999 til 2007 og starfaði hjá fjarskiptafyrirtækinu Vodafone á Íslandi frá 2007 til 2014, síðast sem framkvæmdastjóri mannauðs-, markaðs-, lögfræði- og samskiptamála. Hann gegndi tímabundnum verkefnum fyrir ráðuneytisstjóra í forsætisráðuneytinu á árinu 2015 og var aðstoðamaður Lilju Alfreðsdóttur utanríkisráðherra frá 2016 til 2017. Hann var jafnframt aðstoðarmaður Lilju Daggar sem mennta- og menningarmálaráðherra 2019 til 2021.
Árið 2017 stofnaði Hrannar Vinnustofu Kjarval við Austurstræti í Reykjavík, ásmt Hálfdani Steinþórssyni, Aðalsteini Jónssyni Þorsteinsyni og Alexander Gylfasyni. Hann er nú sjálfstætt starfandi ráðgjafi.
Foreldrar hans eru Sólveig Jónsdóttir skólaliði og Pétur Skarphéðinsson verkamaður. Hann er annar í röð fjögurra bræðra.
Spandau
thumb|Lega Spandau í Berlín Spandau er fjórði stærsti borgarhluti Berlínar með tæpa 92 km² og er jafnframt sá vestasti. Þar búa 230 þúsund manns (31. desember 2014) og er hann því þriðji fámennasti borgarhluti Berlínar. Spandau var eigin borg allt til 1920, er hún var innlimuð Berlín.
Lega
Spandau er vestasti borgarhluti Berlínar. Hann afmarkast af þremur öðrum borgarhlutum. Fyrir norðaustan er Reinickendorf, fyrir austan er Charlottendorf-Wilmersdorf og fyrir suðaustan er Steglitz-Zehlendorf. Auk þess er sambandsríkið Brandenborg meðfram allri vesturhlið Spandau. Meðfram landamerkjum Spandau og Brandenborgar lá Berlínarmúrinn fyrrum.
Lýsing
Spandau er nokkuð ílangur borgarhluti og liggur í norður-suður stefnu. Áin Havel rennur frá norðri til suðurs í gegnum gjörvallt Spandau. Norðarlega er samflæði Spree og Havel, en þar var borgin Spandau upphaflega stofnuð. Fjölmörg stöðuvötn eru í borgarhlutanum og nær helmingur svæðisins er þakið skógi. Alls eru níu hverfi í Spandau: Hakenfelde, Falkenhagener Feld, Spandau (miðborg), Haselhorst, Siemensstadt, Staaken, Wilhelmstadt, Gatow og Kladow.
Orðsifjar
Spandau myndaðist í kringum borgarvirki sem kallaðist Spandow. Nafnið er slavneskt að uppruna. 1878 var rithættinum breytt úr Spandow í Spandau.
Saga Spandau
thumb|Frímerki af Spandau. Borgin er til vinstri, til hægri er virkið Zitadelle.
Borgin Spandau
Albrecht der Bär (Albrecht björn) úr Askanier-ættinni hóf landnám á svæði slava og stofnaði markgreifadæmið Brandenborg 1157. Í framhaldi af því reisti hann virki, sem seinna kallaðist Spandow. Í kringum virkið myndaðist þýskur bær. Af skjölum má ráða að Spandow hafi fengið borgarréttindi í kringum 1232. Árið 1539 tók kjörfurstinn Jóakim II siðaskiptum í Sankti Nikulásarkirkju í miðborg Spandow. Við það urðu siðaskipti í furstadæminu öllu. Með iðnbyltingunni óx Spandow verulega. 1846 fékk borgin járnbrautartengingu á línunni Hamborg - Berlín. 1878 var ritháttur borgarinnar breytt úr Spandow í Spandau. 1897 fluttu Siemens-verksmiðjurnar starfsemi sína til Spandau. Þær framleiddu til að byrja með fjarskiptatæki og alls konar raftæki. Í kjölfarið myndaðist hverfið Siemensstadt sem vinnubúðir fyrir starfsfólk, en verksmiðjurnar voru langfjölmennasti vinnustaður Spandau. Árið 2008 störfuðu 430 þúsund manns í fyrirtækinu í 190 löndum. Í heimstyrjöldinni fyrri risu stórar vopnaverksmiðjur í Spandau.
Spandau sem hluti Berlínar
Árið 1920 var gerð viðamikil breyting á skipulagi sveitarfélaga í kringum Berlín. Mýmargir bæir og nokkrar borgir voru innlimaðar í stórborgina. Spandau var ein borganna sem var innlimuð og varð nú að borgarhluta Berlínar. Í heimstyrjöldinni síðari skemmdist Spandau minna í loftárásum en mörg önnur borgarhverfi, þar sem það var í útjaðri borgarinnar. Því eru nokkur hverfi þar enn eins og þau voru fyrr á öldum, svo sem Kolk. Við uppgjöf Þjóðverja í stríðinu varð Spandau hluti af breska hernámssvæðinu. Bretar starfræktu stríðsglæpafangelsi við Wilhelmstrasse, þar sem sjö stríðsglæpamenn úr Nürnberg-réttarhöldunum voru vistaðir. 1966 var Rudolf Hess eini fanginn eftir í fangelsinu. Hann lést 1987 og var fangelsið þá rifið. 1990 var Berlínarmúrinn rifinn sem aðskildi Spandau frá Brandenborg.
Skjaldarmerki
thumb|Skjaldarmerki Spandau Skjaldarmerki Spandau sýnir tvo rauða virkisturna, sem tákna borgina Spandau. Vatnið á milli þeirra er áin Havel. Skjöldurinn með erninum fyrir miðju er merki furstadæmisins Brandenborgar, sem Spandau tilheyrði áður fyrr. Fyrir ofan er hjálmur frá Brandenborg. Efri hlutinn (turnarnir og bjarnarmerkið) tákna Berlín en Spandau var innlimað í Berlín 1920. Neðri hluti merkisins birtist fyrst 1289 en núverandi skjaldarmerki var samþykkt 1957.
Vinabæir
Spandau viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Áhugaverðir staðir
thumb|Virkið Zitadelle er þekktasta bygging Spandau Þekktasta byggingin í Spandau er virkið Zitadelle. Það er eitt best varðveitta virki Evrópu úr endurreisnartímanum. Það er frá 16. öld. Virkið stóðst áhlaup Svía á 17. öld, en mátti sín lítils gegn Frökkum á 19. öld. Napoleon hertók virkið 1806. Það er safn í dag. Gamla hverfið Kolk skammt frá miðborg Spandau er með íbúðarhúsum frá 18. öld. Sankti Nikulásarkirkjan í göngugötunni er frá 14. öld.
Safamýri
Safamýri er gata í Háaleitis- og Bústaðahverfi í Reykjavík sem tengist Háaleitisbraut í báða enda, við gatnamót Ármúla í norðri en Fellsmúla í suðaustri. Útfrá Safamýri ganga sömuleiðis göturnar Starmýri og Álftamýri.
Knattspyrnufélagið Fram hefur höfuðstöðvar sínar í Safamýri 26. Þar er íþróttahús, félagsaðstaða, upphitaður gervigrasvöllur og grasæfingasvæði.
Tónabær, félagsmiðstöð ÍTR er starfrækt í Safamýri 28, í húsnæði sem upphaflega var reist sem félagsheimili Knattspyrnufélagsins Fram.
Rithöfundurinn og ljóðskáldið Gerður Kristný ólst upp í Safamýri.
GNOME
GNOME (sem stóð upprunalega fyrir GNU Network Object Model Environment) er skjáborðsumhverfi fyrir UNIX og lík stýrikerfi. GNOME er hluti af GNU-verkefninu.
Byrjað var að vinna að GNOME-verkefninu árið 1997 og var markmið þess að bjóða upp á frjálst skjáborðsumhverfi (einnig þekkt sem gluggaumhverfi, en skal þó ekki rugla saman við gluggakerfi) fyrir GNU/Linux stýrikerfið. GNOME er eitt af vinsælustu gluggaumhverfum fyrir Linux stýrikerfi ásamt KDE og Xfce en margar Linux dreifingar eins og til dæmis Ubuntu, Fedora og Debian nota GNOME sem aðalskjáborðsumhverfi.
BBC
thumb|BBC Television Centre í [[London.]] British Broadcasting Corporation yfirleitt skammstafað sem BBC er stærsta útsendingarfyrirtæki í heimi hvað varðar áhorfendur og tekjur. BBC er ríkisútvarp Bretlands og um 23.000 manns starfa hjá fyrirtækinu. Höfuðstöðvar fyrirtækisins eru í Westminster í London. Reksturinn kostar um 4 milljarða breskra punda á ári. Aðaltilgangur fyrirtækisins er útsending í Bretlandi, Ermarsundseyjum og á Mön. BBC er sjálfstandandi ópinbert útsendingarfyrirtæki sem er rekið undir Royal Charter. Meginhluti fjárfestingar BBC kemur frá sjónvarpsgjaldi, sem allir í Bretlandi er eiga sjónvarps- eða útvarpstæki verða að borga. Hvert ár tilgreinir breska ríkisstjórnin þetta gjald, sem er samþykkt í breska þinginu.
Fyrir utan Bretland hefur útvarpsstöðin BBC World Service verið sent út síðan hún var stofnuð undir nafninu „BBC Empire Service“ desember 1932. Hún er send út bæði beint og í öðrum útvarpsstöðum, auk þess er hún send út í sjónvarpi og á netinu. Þó að stöðin notir sömu aðstöður og bresku útvarpsstöðvarnar er hún ekki fjármögnuð eingöngu með sjónvarpsgjaldi heldur beinum styrkjum frá bresku ríkisstjórninni. Þessir styrkir eru aðsklinir sjónvarpsgjaldinu en að undanförnu lagt hefur verið fram að nokkur fjármögnun fyrir World Service ætti að koma frá því. Það er líka sérstakur framkvæmdastjóri hjá stöðinni.
Auk þeirra tekna frá sjónvarpsgjaldi og styrkjum fyrir World Service fær BBC peninga frá verslunarfyrirtækinu sínu BBC Worldwide. Tilgangur fyrirtækisins er að selja sjónvarpsþætti, að gefa út tímarit eins og Radio Times og að gefa út bækur. BBC fær nánari tekjur frá fyrirtækinu BBC Studios and Post Production (áður hét BBC Resources Ltd) sem framleiðir sjónvarpsþætti.
Saga
thumb|The BBC Year Book 1931 BBC var stofnað sem einkahlutafélag 18. október 1922 undir nafni British Broadcasting Company Ltd og var heimsins fyrsta ríkisútvarp. Þetta fyrirtæki var stofnað af hópi sex samskiptafyrirtækja: Marconi, Radio Communication Company, Metropolitan-Vickers, General Electric, Western Electric og British Thomson-Houston, til þess að senda út tilraunaútvarpssendinga. Fyrsta sendingin var 14. nóvember sama ár frá stöðinni 2LO í Marconi House í London. British Broadcasting Company Ltd var stofnað af British General Post Office (GPO). Þessu fyrirtæki var lokið 1. janúar 1927 og stofnað var nýtt almannafyrirtæki undir nafni British Broadcasting Corporation og því var gefið Royal Charter.
BBC tekur fram að þeirra markmið er „að upplýsa, mennta og skemmta“, og er einkunnarorð sitt „Nation Shall Speak Peace Unto Nation“. Skjaldarmerki með örnum og ljónum var líka tekið í notkun þegar nýja fyrirtækið var stofnað.
Sjónvarp
Skáletruðu stöðvar eru sendar út á hefðbundinn hátt, hinar eru stafrænar.
Útvarp
Stafrænt útvarp:
Fingrarím
Í Almanaki hins íslenzka Þjóðvinafélags árið 1875 stendur:
Orðsifjafræði
Latneska heitið dactylismus ecclesiasticus er samansett af nafnorðinu dactylismus sem er komið af orðinu dactylus („fingur“) sem kom sjálft úr gríska orðinu δάκτυλος (dáktylos) að viðbættu viðskeytinu -ism og svo lýsingarorð ecclesiasticus („klerklegur“, „kirkjulegur“, „kirkju-“, „að því er varðar kirkjuna“).
Dæmi um fingrarímsaðferð
Með því að rekja sig eftir hnúum beggja handa má finna út hversu margir dagar eru í hverjum mánuði fyrir sig. Þannig þýðir hnúi litlafingurs á vinstri hönd janúar (hæð og þar með 31 dagur) en næsta bil febrúar sem hefur 28 daga (29 í hlaupári). Þannig skiptast á langir og stuttir mánuðir fram í júlí-ágúst þar sem handaskil koma en mánuðurnir hafa hvor um sig 31 dag.
Þjóðargrafreiturinn
thumb|right|Þjóðargrafreiturinn. Legsteinar Jónasar og Einars eru næst kirkjunni. Þjóðargrafreiturinn er stór hringlaga upphækkaður (hlaðinn) grafreitur á Þingvöllum, austan megin við Þingvallakirkju. Staðurinn var gerður og vígður 27. janúar 1940 í tilefni af útför Einars Benediktssonar skálds. Frumkvæði að stofnun grafreitsins kom frá Þingvallanefnd og formanni hennar, Jónasi Jónssyni frá Hriflu sem sagði í blaðagrein 1947 að hann ætti að verða „Westminster Abbey Íslands“. Í vígsluræðu sagði Gísli Skúlason, prófastur á Eyrarbakka m.a.:
Þann 16. nóvember 1946 voru svo bein Jónasar Hallgrímssonar grafin í reitnum að frumkvæði Þingvallanefndar og Jónasar frá Hriflu. Síðan þá hefur enginn verið grafinn í grafreitnum og hugmyndin um „þjóðargrafreit“ því í raun orðið að engu þótt ýmsir hafi orðið til þess að stinga upp á breyttri sýn á hlutverk grafreitsins. Hugsanlega hefur vandræðagangurinn í kringum Beinamálið og aðkoma Jónasar frá Hriflu orðið til þess að skapa honum visst óorð.
Í ágúst 2007 sýndi Ragnar Kjartansson, myndlistarmaður, ljósmyndaverkið Morgunn á Þingvöllum á sýningu í Ketilshúsinu á Akureyri þar sem þrjár fyrirsætur sitja fyrir í bikiní á steininum yfir beinum Jónasar. Verkið vakti þó fyrst almenna athygli þegar það var notað sem mynd á plötuumslagi á breiðskífu Megasar og Senuþjófanna Hold er mold.
Eftir lát bandaríska skákmeistarans Bobby Fischer í janúar 2008 kom upp sú hugmynd hjá stuðningsmannahópi hans að hann yrði grafinn í Þjóðargrafreitnum. Í tengslum við þá umræðu skrifaði Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra, á heimasíðu sinni „Frá því ég varð formaður Þingvallanefndar árið 1992 hefur ekki verið rætt, hvort taka eigi nýja gröf í þjóðargrafreitnum. Ríkir þegjandi samkomulag um, að grafreiturinn fái að hvíla í friði.“
Agrilus planipennis
Agrilus planipennis er græn skartbjalla ættuð frá norðaustur Asíu sem leggst á tegundir af eskiættkvísl. Kvendýrin verpa í sprungur í berkinum á eskitrjám, og lirfurnar nærast innri berki og verða fullþroskuð á 1 til 2 árum. Á náttúrulegu útbreiðslusvæði hennar, er hún dreifð og veldur ekki alvarlegum skaða á innfæddum trjám. Utan náttúrulegs útbreiðslusvæðis er hún ágeng tegund og veldur miklum skaða á innfæddum asktrjáum. Mikil vinna er nú lögð í að hafa stjórn á henni með eftirliti á útbreiðslu, hafa fjölbreytileika á tegundum, skordýraeitri og með lífrænum vörnum.
Útbreiðsla
Náttúruleg útbreiðsla tegundarinnar er í tempruðu belti norðaustur Asíu, þar á meðal í Rússlandi, Mongólíu, norður Kína, Japan, og Kóreu.
Í Norður-Ameríku er útbreiðslan aðallega í Michigan og nágerenni, en nær norður í Ontario, suður til norður Louisiana, vestur í Colorado, og austur til Massachusetts Í Norður-Evrópu hefur hún fundist í Moskvu í Rússlandi 2003. Frá 2003 til 2016, hefur útbreiðslan farið 40 km á ári vestur að Svíþjóð og mun líklega ná Mið-Evrópu 2031 og 2036.
Hýsilplöntur
Í náttúrulegu útbreiðslusvæði sínu er hún einungis hvimleitt meindýr á innfæddum trjám, þar sem þéttleikinn verður ekki banvænn heilbrigðum trjám. Í Kína sýkir hún innfædda F. chinensis, F. mandshurica, og F. rhynchophylla; í Japan sýkir hún F. japonica og F. lanuginosa.
Þær tegundir sem hún veldur miklum skaða á eru í Norður-Ameríku eru: Fraxinus pennsylvanica, Fraxinus nigra, Fraxinus americana og Fraxinus quadrangulata. Í Evrópu er það Fraxinus excelsior.
Spákonuvatn
thumb|Spákonuvatn, Keilir í baksýn. Spákonuvatn er stöðuvatn rétt suðvestur af Trölladyngju og norður af Djúpavatni á Reykjanesskaga.
Tengill
Ferlir - Spákonuvatn
Ourisia simpsonii
Ourisia simpsonii er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Suðureyju Nýja-Sjálands.
Lækir í Neskaupstað
Eftirfarandi er listi yfir læki í Neskaupstað. Byrjað að austan og haldið inn bæinn:
Ítölsk málfræði
Ítölsk málfræði lýsir þeim reglum sem notaðar eru í ítalskri tungu. Ítölskum orðum má skipta í nokkra flokka: greina, nafnorð, lýsingarorð, fornöfn, sagnorð, atviksorð, forsetningar, samtengingar og upphrópanir.
Óákveðinn greinir
Ótiltekni greinirinn er un/uno í karlkyni eintölu og una í kvenkyni eintölu. Myndin uno í karlkyni er notuð í orðum sem byrja á s á undan samhljóða eða gn, ps, x og einnig z. Í kvenkyni styttist una í un' fyrir framan orð sem byrja á sérhljóða. Ólíkt mörgum tungumálum hefur ítalskan óákveðinn greini í fleirtölu.
Ákveðinn greinir
Í latínu og forn-ítölsku var hvorki að finna greini né þriðju persónu persónufornöfn og þróuðust þessi orð frá sömu ábendingarfornöfnunum og hljóma því svipað, það er að segja það er -l í þeim flestum. Ákveðinn greinir er il í karlkyni, og la í kvenkyni. Á undan orðum sem byrja á sérhljóða er notað l '  bæði í karl- og kvenkyni. Í karlkyni er lo notað fyrir framan orð sem byrja á s á undan samhljóða eða á gn, ps, x og einnig z. Í fleirtölu er ákveðinn karlkyns greinir i ' , kvenkyns le. Í karlkyni er gli notað á undan orðum sem byrja á sérhljóði, á s ásamt samhljóði, á gn, ps, x og einnig z. Til að flækja hlutina aðeins meira má finna í ítölskunni orðflokk sem ekki finnst í ensku eða íslensku, það er að segja forsetningargreini.
Sagnorð
Sagnorð beygjast eftir persónum og tölum bæði í tíðum og háttum og beygjast reglulega í meginatriðum. Innan við 50 sagnorð hafa óreglulega nútíð og um 200 hafa aðeins óreglulega þátíð og lýsingarhátt þátíðar. Lýsingarháttur nútíðar er notaður í ítölsku eiginlega nákvæmlega eins og í ensku og þar með miklu meira en í íslensku á kostnað nafnháttarins. Í frönsku hinsvegar er lýsingarháttur nútíðar notaður álíka og í íslensku og nafnháttur á sama hátt meira en í ítölsku. Fyrir einhverja gráglettni örlaganna er lýsingarháttur nútíðar í ítölsku ekki kominn af sama hætti í latínu (öfugt við frönsku), heldur af svonefndum 'gerundio' í latínu sem var einskonar tilgangsháttur. Fyrir vikið eru endingar lýsingarháttar nútíðar eilítið ólíkar í ítölsku og frönsku, það er endingin er -ando í ítölsku en -ant eða -ent í frönsku (enda-téið aldrei borið fram). Nútíðarlýsingarháttur latínu dó hreinlega út í ítölsku og 'gerundio' kom í hans stað. Nútíðarlýsingarháttarendingin í latínu var aftur -ens. Endingar lýsingarháttar þátíðar eru -so og -to. Framtíð er mynduð án hjálparorða (mun) og hefur sérstakar beygingarendingar. Fleira sem teljast mætti óvenjulegt séð frá sjónarhóli þeirra sem tala germönsk mál er 'tvöföld þátíð' eða tvær þátíðir, 'einföld' og 'fjarlæg', og felur sú fjarlæga í sér áherslu á að það sem um er rætt hafi ekki tengingu við nútímann. Fyrir vikið er venjulega þátíðin nálægari en venjulega þátíðin í ensku, þýsku eða íslensku og útskýrir venjulega eitthvað í nútíðinni.
Stefán Jónsson (1923-1990)
Stefán Jónsson (9. maí 1923 – 17. september 1990) var íslenskur rithöfundur, alþingismaður og útvarpsmaður.
Hann starfaði sem fréttamaður fyrir Ríkisútvarpið frá 1946 til 1965 og dagskrárgerðarmaður þar frá 1965 til 1973. Stefán var varaþingmaður fyrir Alþýðubandalagið frá 1971 til 1974 og alþingismaður Norðurlandskjördæmis eystra 1974 til 1983. Hann er faðir Kára Stefánssonar, forstjóra Íslenskrar erfðagreiningar.
Małgorzata Kożuchowska
thumb|150px|right|Małgorzata Kożuchowska (2018) Małgorzata Kożuchowska (fædd 27. apríl 1971 í Wrocław) er pólsk leikkona.
Saint Peter Port
thumb|right|Saint Peter Port á Guernsey. Saint Peter Port er höfuðborg og helsta hafnarborg eyjunnar Guernsey í Ermarsundi. Íbúar eru tæplega 20 þúsund.
Ófrumbjarga lífvera
Ófrumbjarga lífvera er lífvera sem þarfnast lífrænna efna frá frumbjarga lífverum til að safna kolefni sem hún þarfnast til lífs, ólíkt frumbjarga lífverum sem eru sjálfum sér nægar. Öll dýr, sveppir og bakteríur eru ófrumbjarga, einnig eru sumar sníkjuplöntur að hluta til eða að fullu ófrumbjarga.
Jan Mayen-hryggurinn
thumb|300px|Jan Mayen svæðið milli Kolbeinseyjarhryggs, Ægishryggs og Jan Mayen þverbrotasvæðisins Jan Mayen-hryggurinn er svæði í norðaustur Atlantshafi sem teygir sig frá Jan Mayen þverbrotabeltinu og allt að 500 km til suðurs. Þessi hryggur er ólíkur hafsbotninum í kring. Eyjan Jan Mayen situr á norðurenda hryggjarins sem er rúmlega 550 km norð-norðaustur af Íslandi. Jan Mayen-hryggurinn er margþætt hryggjakerfi sem teygir sig til suðurs og er talið að mestu gert úr meginlandsskorpu. Hryggurinn skiptist í tvo meginhluta, meginhrygginn í norðri og suðurhryggina. Meginhlutinn er að mestu leyti samhangandi og tiltölulega flatur í toppinn og hærri en syðri hlutinn. Syðri hluti Jan Mayen-hryggjarins samanstendur af fleiri minni hryggjum sem verða ógleggri og hverfa undir set- og hraunlög nær Íslandi. Austanmegin við Jan-Mayen-hrygginn er Noregsdjúp sem er allt að 3500 m djúpt og vestanmegin er Íslandsgrunn sem er um 1500-2000 m djúpt. Næst hryggnum er djúp sem kallað er Jan Mayen-djúpið.
Talið er að Jan Mayen-hryggurinn sé meginlandsfleki sem klofnað hefur frá meginlandi Grænlands og færst með landreki frá Grænlandi og út á miðjan hafsbotn norðaustur Atlantshafsins. Hryggurinn er gerður úr léttara efni en úthafsbotninn og segulstefnur í hryggnum eru mjög óljósar en það er dæmigert fyrir meginlandsberg á meðan úthafsbotn sem myndast í bráðinni kviku fær segulstefnu þess tíma sem hann myndast á.
Saga landreks á þessu svæði er þannig að í upphafi gliðnunar norðaustur Atlantshafs fyrir allt að 57 milljónum ára snemma á eósen þá rifnaði meginlandsskjöldurinn frá suðri til norðurs og kvika úr möttlinum þrengdi sér upp í sprungur og misgengi og basaltsskorpa sem kölluð er úthafsskorpa myndaðist og er ás þess svæðis sem mest eldvirkni var kölluð rekhryggur.
Svonefnt Jan Mayen Microcontinent (JMM) nær yfir stærra svæði en Jan Mayen-hryggurinn og er ekki ljóst hvort það svæði nær undir eyjuna Jan Mayen eða hvort norðurmörk þess séu skammt í suður frá eyjunni. Suðurmörk þess svæðis ná suðuryfir inn á Íslandsgrunn og hugsanlega alveg undir norðaustur hluta Íslands.
Talið er hugsanlegt að olíu- og gaslindir séu á Jan Mayen-hryggnum á svæði sem nefnt er Drekasvæðið.
Kjörbréfanefnd
Kjörbréfanefnd er ein af nefndum Alþingis. Nefndin er kosin á fyrsta fundi þingsins eftir kosningar og hefur það hlutverk að yfirfara kjörbréf sem Landskjörstjórn gefur út til væntanlegra þingmanna á grundvelli kosningaúrslita í einstökum kjördæmum. Samkvæmt 46. gr. stjórnarskrá er það Alþingi sjálft sem sker úr um það hvort að þingmenn séu löglega kjörnir en kjörbréfanefndin gerir tillögu til þingsins um það hvort að samþykkja beri eða hafna kjöri einstakra þingmanna. Nefndin fer yfir kærur sem fram koma vegna mögulegra ágalla á framkvæmd kosninga og tekur afstöðu til þeirra. Nefndin skoðar einnig kjörseðla sem ágreiningur er um hvort að telja skuli gilda eða ekki. Endanlegar niðurstöður Alþingiskosninga liggja því ekki fyrir fyrr en tekin hefur verið afstaða til þessara vafaatkvæða. Í framkvæmd er það svo að þeir flokkar sem ná mönnum á þing samkvæmt úrslitum kosninga skipa undirbúningskjörbréfanefnd áður en þing kemur fyrst saman til að hefja vinnu væntanlegrar kjörbréfanefndar.
Alþingi getur úrskurðað kjör einstakra frambjóðenda ógilt, t.d. vegna þess að frambjóðandinn var ekki kjörgengur eða ef hann var í framboði á fleiri en einum lista. Ef kjör framboðslista í heild er úrskurðað ógilt af Alþingi, þá skal samkvæmt ákvæðum kosningalaga fara fram uppkosning í því kjördæmi. Slík uppkosning fór fram í Seyðisfjarðarkaupstað 1909 eftir að Alþingi úrskurðaði kjör Valtýs Guðmundssonar í kosningunum árið áður ógilt. Valtýr beið lægri hlut gegn andstæðingi sínum Birni Þorlákssyni. Engin nýlegri dæmi eru um að kjörbréfanefnd hafi gert tillögu til Alþingis um að ógilda kjör þingmanna og láta fara fram uppkosningar.
Í kjölfar kosninganna 2021 komu fram ágallar á framkvæmd talningar í Norðvesturkjördæmi. Samkvæmt áliti Landskjörstjórnar var ekki hægt að fullyrða að meðferð kjörgagna á milli fyrstu talningar á kosninganótt og endurtalningar daginn eftir hafi verið með lögmætum hætti. Landskjörstjórn gaf engu að síður út kjörbréf til þeirra frambjóðenda sem náðu kjöri samkvæmt niðurstöðum endurtalningar í kjördæminu og benti á að einungis Alþingi hefði úrskurðarvald um það hvort að ágallar á framkvæmd kosninga ættu að leiða til ógildingar á þeim. Þrír frambjóðendur í kosningunum (Magnús Norðdahl, Guðmundur Gunnarsson og Rósa Björk Brynjólfsdóttir) kærðu framkvæmd kosninganna til kjörbréfanefndar þingsins og kröfðust ógildingar á kosningunum. Þar að auki kærði Karl Gauti Hjaltason framkvæmd kosninganna til lögreglu.
Félag eldri borgara í Borgarfjarðardölum
Félag eldri borgara í Borgarfjarðardölum er í Landssambandi eldri borgara.
Áfram (kvikmynd)
Áfram (enska: Onward) er bandarísk Pixar-kvikmynd frá árinu 2020.
Namur
thumb|right|Namur Namur er borg á Vallandi í Belgíu. Hún er höfuðstaður Namursýslu og héraðsins Vallands. Vallandsþing er í borginni. Hún stendur við ármót Sambre og Meuse. Íbúar eru um 175 þúsund.
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca
thumb|right|Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca Háskólinn Celso Suckow da Fonseca (Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca, oft nefndur CEFET-RJ) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Rio de Janeiro í Brasilíu.
Skólinn var stofnaður árið 1917.
Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur og Rúnar - Lög Oddgeirs Kristjánssonar
Sextett Ólafs Gauks er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytur Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur Jakobsdóttir og Rúnar Gunnarsson fjórtán lög eftir Oddgeir Kristjánsson. Hljóðritun hljómplötunnar fór fram í upptökusal sjónvarpsins og sá Jón Þór Hannesson um hljóðritun. Myndina frá Vestmannaeyjum á framhlið plötunnar tók Oddgeir Kristjánsson. Myndina af sextett Ólafs Gauks tók Óli Páll. Setningu á bakhlið annaðist Prentsmiðja Jóns Helgasonar en um myndamót og prentun sá Kassagerð Reykjavíkur.
Bergvatn
Bergvatn er tært (rennandi) vatn, sem er ýmist lindavatn eða tært yfirborðsvatn í ám og lækjum. Ár með bergvatni kallast bergvatnsár. Jökulvatn, mýravatn og annað óhreint vatn er ekki bergvatn.
Kolbeinstangaviti
thumb|right|Kolbeinstangaviti við Vopnafjörð. Kolbeinstangaviti er 19,5 metra hár ferstrendur viti sem stendur á austanverðum Kolbeinstanga í Vopnafirði, í landi Leiðarhafnar, norðan við Vopnafjarðarbæ. Vitinn var reistur 1942 en ekki tekinn í notkun fyrr en tveimur árum síðar þegar ljóshús í hann fékkst sent frá Bretlandi. Hann var gerður eftir sömu teikningu og Kálfshamarsviti, en ólíkt honum hefur hann ekki verið kústaður með þéttiefni og heldur því upprunalegu útliti með steiningu úr hvítu og svörtu kvarsi. Ljóseinkenni vitans er LFl WRG 10s (langt blikkljós í þrískiptum geira á 10 sekúndna fresti).
Víðerni
thumb|right|[[Innokovíðernið í Alaska.]] Víðerni er náttúrulegt umhverfi á Jörðinni sem ekki hefur orðið fyrir umtalsverðum breytingum vegna athafna mannsins. Víða í heiminum er leitast við að varðveita þau víðerni sem eftir eru með því að takmarka athafnir manna þar með lögum.