cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jason Newsted
Jason Curtis Newsted (fæddur 4. mars 1963) er bandarískur tónlistarmaður. Hann er þekktastur fyrir að hafa verið bassaleikari Metallica frá 1986 til 2001. Hann tók við af Cliff Burton sem lést í bílslysi. Newsted hætti vegna innbyrðis deilna í Metallica og ósætti vegna sólóefni hans. Newsted hefur spilað með hljómsveitunum Voivod, Flotsam and Jetsam og einnig sólóhljómsveitunum sínum Echobrain og Newsted. Þar að auki tók hann þátt í að spila á tónleikum með Ozzy Osbourne og Rockstar Supernova.
Newsted hefur spilað með Metallica á tónleikum árin 2009 (Rock and Roll Hall of Fame) og 2011 (30 ára afmæli hljómsveitarinnar).
Ívan Mazepa
Ívan Stepanovytsj Mazepa (úkraínska: Іван Степанович Мазепа, pólska: Jan Mazepa Kołodyński; 30. mars 1639 – 2. október 1709) var rúþenskur hernaðar- og stjórnmálaleiðtogi sem réð yfir höfuðsmannsdæmi kósakka í Úkraínu innan rússneska keisaradæmisins frá 1687 til 1708.
Á tíma Norðurlandaófriðarins mikla gerði Mazepa uppreisn gegn stjórn Péturs mikla Rússakeisara og gekk í lið með her Karls 12. Svíakonungs í von um að færa kósökkum í Úkraínu sjálfstæði. Mazepa og Karl töpuðu gegn Pétri í orrustunni við Poltava árið 1709 og Mazepa lést stuttu síðar.
Í rússneskri sagnahefð er Mazepa álitinn föðurlandssvikari gegn Rússlandi en í Úkraínu hefur í auknum mæli verið litið á hann sem þjóðhetju upp frá sjálfstæði landsins árið 1991. Saga Mazepa var fyrirmynd fjölda skáldverka og listaverka á rómantíska tímabilinu.
Æviágrip
Ívan Stepanovytsj Mazepa fæddist 30. mars 1639 og var úr fátækri aðalsfjölskyldu í landstjóraumdæmi pólska konungdæmisins í Podolíu. Hann gekk í háskóla í Kænugarði og nam síðan hjá jesúítum í Varsjá áður en hann varð skjaldsveinn Jóhanns 2. Kasimírs Póllandskonungs.
Desmond Dekker
thumb|right|Desmond Dekker árið 2005 Desmond Dekker (Desmond Adolphus Dacres; 16. júlí 1941 – 25. maí 2006) var ska- og reggítónlistarmaður frá Kingston á Jamaíka. Hann átti fyrsta alþjóðlega reggísmellinn, „The Israelites“ (1969), sem náði á topp vinsældarlista í Evrópu, Suður-Afríku og Kanada, auk Jamaíka, en áður hafði hann náð langt í Bretlandi með laginu „007 (Shanty town)“ (1967). Hann var langþekktasti tónlistarmaður Jamaíka utan eyjunnar, fyrir daga Bob Marley.
Ívan Mazepa
Æviágrip
Við hirð konungsins myndaði Mazepa tengsl sem áttu eftir að nýtast honum síðar á ævi hans. Hann ferðaðist mikið á yngri árum, meðal annars til Frakklands, Ítalíu og Hollands.
Samkvæmt gamalli sagnahefð sem Voltaire vísaði til í sagnaverki sínu um Karl 12. Svíakonung árið 1731 og fleiri höfundar eins og Dorville (1764) endurtóku síðar, var Mazepa í heimsókn í Volhyníu einhvern tímann á árunum 1659 til 1663 þegar hann hóf ástarsamband við eiginkonu húsbónda síns, pólsks aðalsmanns að nafni Falbowski. Þegar Fablowski kom að Mazepa með eiginkonu sinni lét hann tjarga hann og binda hann nakinn við villihest sem reið með hann lengst út á úkraínsku gresjurnar. Úkraínskir bændur fundu hann og björguðu lífi hans. Mazepa settist að með bændunum og barðist gjarnan með þeim þar sem þau urðu oft fyrir innrásum, árásum og ránsferðum ýmissa stigamanna. Hann lagaðist fljótt að þessu lífi og fékk þar langþráð tækifæri til að sýna það sem í honum bjó.
thumb|right|Mazepa og úlfarnir (1826) eftir [[Horace Vernet.]]
Í þjónustu Péturs mikla
Mazepa varð síðar ritari og undirmaður höfuðsmannsins Ívans Samojlovytsj (1630-1690). Samojlovytsj var settur af þann 20. júní 1687 eftir að hluti kósakkahers undir hans stjórns lét lífið í viðureign gegn Krímtöturum. Mazepa var kjörinn höfuðsmaður í hans stað, en hann hafði þá notað stöðu sína til að koma óorði á Samojlovytsj í augum Golítsyn fursta, eins æðsta manns Rússlands. Sem höfuðsmaður stóð Mazepa fyrir stækkun á Háskólanum í Kænugarði og lét reisa fjölda skóla- og kirkjubygginga til að stuðla að þróun menntaelítu í Úkraínu. Hann gerði jafnframt breytingar á Kænugarðsvirkinu til að geta varðveitt sjálfstæði þess betur.
Mazepa ávann sér traust Péturs mikla Rússakeisara, sem sæmdi hann Orðu Heilags Andrésar og gaf honum stöðu í leyndarráði sínu í tuttugu ár fyrir trygga og skilvirka þjónustu hans. Hann hlaut jafnframt furstatign í Úkraínu en metnaði hans var þó ekki fullnægt.
Mazepa lagði lengi á ráðin um að gera uppreisn gegn keisaranum og öðlast sjálfstæði á sama tíma og keisarinn gerði sig líklegan til að aðlaga Úkraínu enn frekar að yfirvaldi stjórnarinnar í Moskvu, meðal annars með hugmyndum um að leggja niður höfuðsmannstitilinn. Mazepa reyndi sér í lagi að villa um fyrir keisaranum með því að látast vera kominn fram á grafarbakkann, umkringja sig læknum og láta byggja kirkjur um allt.
Bandalag við Karl 12.
Á tíma Norðurlandaófriðarins mikla kom Mazepa sér í samband við Karl 12. Svíakonung. Hann sannfærði Zaporízjzja-kósakka um að Pétur mikli hygðist gera út af við menningu kósakka í Úkraínu.
thumb|right|[[Karl 12. Svíakonungur|Karl 12. og Mazepa eftir orrustuna við Poltava (1876) eftir Gustaf Cederström.]] thumb|right|Minnismerki til heiðurs Ívan Mazepa í [[Tsjerníhív eftir Giennadij Jerszow.]]
Kósakkahershöfðinginn Vasílíj Kotsjúbej og ofurstinn Ívan Ískra neituðu að taka þátt í uppreisn gegn keisaranum og sendu fregnir af svikráðum Mazepa til Péturs mikla. Mazepa, sem handsamaði sendiboða þeirra á leiðinni, lét hálshöggva þá báða þann 14. júlí 1708. Þar sem hann vissi að áætlanir hans hefðu spurst út fór Mazepa að búa sig fyrir stríð. Her keisarans undir forystu Aleksandrs Mensjíkov lagði höfuðborg Mazepa, Batúryn, í rúst. Mazepa tókst engu að síður að safna liði og hélt af stað til að ganga til liðs við her Karls 12., sem treysti á heraflann sem Mazepa hafði lofað honum. Herir þeirra komu saman í Poltava en báðu þar afgerandi ósigur á móti Rússum í orrustunni við Poltava þann 8. júlí 1709.
Mazepa hafði biðlað til Tyrkjasoldáns um aðstoð í stríðinu með bréfi sem hann sendi til Istanbúl en hafði ekki haft erindi sem erfiði. Í bréfinu lýsti hann nauðsyn þess fyrir Tyrki að Úkraína yrði sjálfstæð því annars ætti Tyrkjaveldi óhjákvæmilega eftir að glata Krímskaga til Rússa. Þetta átti eftir að gerast sjötíu árum síðar.
Eftir ósigurinn við Poltava flúði Mazepa til Vallakíu og síðan til Bender í Moldavíu. Hann lést þar þann 2. október 1709. Stuttu eftir dauða Mazepa lét Pétur mikli stofna nýja orðu, Júdasarorðuna, honum til „heiðurs“, en orðan átti að vera til marks um svikráð þeirra sem hana hlutu.
Árið 1708 lét rússneska rétttrúnaðarkirkjan bannfæra Mazepa. Kirkjan neitar enn þann dag í dag að afturkalla bannfæringuna. Patríarkatið í Konstantínópel viðurkennir ekki bannfæringuna og telur hana ekki samræmast kanónískum kirkjulögum þar sem hún hafi verið gerð af pólitískum ástæðum án trúarlegra, guðfræðilegra eða kanónískra röksemda.
Bókmenntir
Þjóðsagnahefðin í kringum Ívan Mazepa varð innblásturinn að ljóðinu Mazeppa eftir Byron lávarð árið 1819 og samnefndu ljóði eftir Victor Hugo árið 1829. Hann birtist jafnframt í aðalhlutverki í ljóðum í verkinu Poltava eftir Aleksandr Púshkín (1828-1829) og leikriti eftir Juliusz Słowacki (1840).
Tónlist
Árið 1851 birti Franz Liszt verkið Douze études d'exécution transcendante en fjórði hluti þess bar titilinn Mazeppa og var byggður á ljóði Hugos. Írska tónskáldið Michael William Balfe orti kantötuna The Page um Mazepa árið 1861 og Pjotr Íljítsj Tsjajkovskíj orti óperuna ''Mazeppa frá 1881 til 1883.
Myndlist
Á þriðja áratugi 19. aldar máluðu listamenn fjölda málverka af téðum atvikum úr lífi Mazepa, sér í lagi af því hvernig pólski aðalsmaðurinn refsaði honum með því að binda hann nakinn við hest. Théodore Géricault, Eugène Delacroix, Horace Vernet og Louis Boulanger máluðu allir myndir sem innblásnar voru af hugmyndinni um Mazepa sem frelsiselskandi kósakka. Þessi málverk urðu afar vinsæl í Frakklandi.
Hestamennska
Árið 1825, á sýningu Cirque-Olympique í París, sýndi ítalski hestamaðurinn Antonio Franconi atriði sem titlað var Mazeppa, eða tartarahesturinn. Sýningunni var vel tekið og hún var síðar flutt til engilsaxnesku ríkjanna, þar á meðal Bandaríkjanna, eftir því sem hestamennskutískan breiddist út.
Kvikmyndir
Ævi Mazepa hefur verið söguefni í fjölda kvikmynda, meðal annars Mazeppa (1909), Mazeppa, der Volksheld der Ukraine (1919) eftir Martin Berger, Mazeppa (1993) eftir Bartabas og myndina Bæn fyrir Mazepa höfuðsmann (2001) eftir Júríj Ílljenko.
Höggmyndalist
Árið 2009 var minnismerki um Mazeppa eftir myndhöggvarann Giennadij Jerszow afhjúpað í Dytynets-garðinum í Tsjerníhív. Við afhjúpunarathöfnina brutust út átök á milli lögreglu og hatursmanna Mazepa.
Örnefni
Götur í Kænugarði, Poltava og Tsjerníhív heita eftir Mazepa, auk þess sem forseti Úkraínu hefur veitt Kross Ívans Mazepa sem heiðursverðlaun frá árinu 2009.
Hernaður
Korvetta í úkraínska sjóhernum, Ívan Mazepa höfuðsmaður, heitir eftir Mazepa, auk þess sem 54. bryndeild hersins ber nafn hans.
Keðjuverkun (hjólreiðar)
thumb|250 px|right|Keðjuverkun í [[San Francisco 29. apríl, 2005.]] Keðjuverkun eða þyrping (e. critical mass) er hjólreiðatengdur viðburður, þar sem fólk sem hjóla til samgangna eða hafa áhuga á hjólreiðum til samgangna, hjólar saman um borgargötur.
Atburðurinn ber oft keim af götuhátið, og er félagslegur gjörningur, ætlaður að vekja athygli á réttindi hjólreiðamanna. Aðalreglan í flestum löndum er að borgargötur séu sá staður sem hjólreiðamenn sem hjóla til samgangna er ætlað að vera. En margir sem vilja hjóla finnst bílaumferðin ógnandi og fyrir þeim.
Hvaleyri
Hvaleyri er eyri sunnan við Hafnarfjörð. Nafnið Hvaleyri kemur frá frásögn sem segir að Flóki Vilgerðarson, Hrafna-Flóki, og félagar hafi fundu rekinn búrhval á eyri út frá Hafnarfirði. Á Hvaleyri bjó Halldór Jónsson hertekni. Jörðin Hvaleyri var talin 36,6 að dýrleika eftir Jarðabókinni 1861 og voru hlunnindi beitutekja, þangskurður og mikil kolaveiði. Nokkur kot voru í landi jarðarinnar. Þau hafa nú farið undir golfvöll. Hvaleyrarlón og Hvaleyrarhöfði voru friðlýst sem fólkvangur (Hvaleyrarfólksvangur) árið 2009. Mikið fuglalíf er á svæðinu og þar eru oft sjaldséðir fuglar eins og gráhegrar.
Öldum saman hefur mikið landbrot hefur verið á Hvaleyri og bærinn verið færður oftar en einu sinni. Elsti verslunarstaður í Hafnarfirði Fornubúðir var á Hvaleyrargranda en var fluttur árið 1677 vegna landbrots af sjávargangi.
Í dag er Hvaleyri að stæðstum hluta nýttur undir gólfvöll.
Finnungur
Finnungur (fræðiheiti: Nardus stricta) er þúfugras af ættkvíslinni Nardus sem vex víða í tempraða beltinu í Evrópu og Asíu. Blöð Finnungs eru þráðmjó, stinn og snörp viðkomu. Axið er einhliða (smáöxin raða sér öðru megin á stráið) með uppréttum smáöxum. Finnungur hefur stuttan jarðstöngul og af honum vaxa sprotar sem mynda þéttar, gráhvítar þúfur. Finnungur vex víða í graslautum, brekkurótum og snjódældum. Hann er algengur um allt Ísland, þó síst á Suður- og Suðausturlandi. Hann hefur heldur ekki fundist á Miðhálendinu.
Stefanía Guðmundsdóttir
Stefanía (Anna) Guðmundsdóttir (29. júní 1876 - 16. janúar 1926) var íslensk leikkona á upphafsárum leiklistar í Reykjavík. Fáar leikkonur nutu jafnmikillar aðdáunar og Stefanía og hún var álitin fremsta leikkona á Íslandi á sínum tíma. Hún lék í fyrsti skiptið 30. janúar 1893 þá aðeins 16 ára gömul.
Dóttir Stefaníu, Anna Borg, varð einnig víðfræg leikkona.
Kirlian-ljósmyndun
thumb|200px|Kirlian-ljósmynd af lófa Kirlian-ljósmyndun er ljósmyndatækni sem byggist á því að leggja lifandi „hluti“ ofan á ljósmyndafilmu og beina háspennuriðstraum að þeim svo að kringum þá myndast reglulegt ljósblik sem virðist geisla út frá yfirborði þeirra. Tæknin uppgötvaðist fyrir tilviljun árið 1939.
Það var rússneski rafmagnsfræðingurinn Semyon Kirlian sem uppgötvaði þessa ljósmyndatækni í lok 19. aldar, nánast fyrir tilviljun. Reyndar hafði tékkneski vísindamaðurinn Nikola Tesla fengist við svipaðar rannsóknir. Hann tengdi geysiöflug háspennutæki við dauða hluti og fólk þannig að geislandi blik myndaðist í kring um það. Enginn hefur þorað að endurtaka þessar tilraunir Tesla á fólki, og féllu þessar aðferðir hans næstum í gleymsku að honum látnum.
Kirlian hóf fyrst rannsóknir á dauðum hlutum, en það vakti strax athygli Kirlians að lifandi hlutir, s.s. laufblöð og figur höfðu allt öðruvísi blik en dauðir hlutir - blik þeirra hafði miklu flóknara mynstur og í því komu fram allir regnbogans litir, í stað þess bláleita bjarma sem stafaði af dauðum hlutum.
Eftir að hafa rannsakað þetta um nokkurn tíma rak Kirlian sig á nokkuð einkennilegt, sem átti eftir að hafa afdrifarík áhrif á rannsóknir hans. Einn daginn var hann að mynda hendur sínar með tækinu en allar tilraunir hans mistókust því lítið sem ekkert blik kom fram á filmunni. Hann fékk þá konu sína til að framkvæma tilraunirnar í sinn stað, og brá þá svo undarlega við að allar myndirnar heppnuðust ágætlega hjá henni. Skömmu síðar veiktist Kirlian hastarlega og datt þá í hug að hugsanlega hyrfi blikið eða minnkaði þegar líkaminn væri sjúkur, og væri það skýringin á því að allar tilraunir hefðu mistekist hjá honum áður en hann veiktist, en kona hans fékk fram venjulegar myndir í sömu tækjum. Það furðulega er að sjúkdómar virðast koma fram á Kirlian-myndum, þannig að það dregur úr blikinu og það breytist ef viðkomandi er veikur.
DíaMat
Trúarbrögð ættu ekki að hafa áhrif á hvernig landinu er stjórnað, og alls ekki á hvernig mannréttindum er háttað [...] DíaMat skorar því á þingmenn að láta ekki umsagnir sértrúarsafnaða, hvorki stórra né lítilla, hafa áhrif á störf sín - Erindi félagsins til Alþingis
Úrvalsdeild karla í handknattleik
Olís deild karla er efsta deild karla í handknattleik á Íslandi og er hún rekin af Handknattleikssambandi Íslands. Keppnin hefur farið fram árlega síðan 1940. Valur hefur sigrað oftast allra liða eða 24 sinnum.
Íslandsmeistaratitlar
Sjá lista yfir titla í íslenskum íþróttum
Bæir
Titlarnir hafa skipts svona á milli bæja á Íslandi.
Holtasóti
Holtasóti (fræðiheiti: Andreaea rupestris) er tegund mosa af sótmosaætt. Hann finnst meðal annars á Íslandi og er algengur á steinum, oft á opnum svæðum, um allt land. Auðvelt er að greina holtasóta frá náskyldu tegundinni fjallasóta á því að blöð holtasóta eru án miðrifs en blöð fjallasóta hafa miðrif.
Gró
Holtasóti myndar gró í baukum eins og aðrir baukmosar. Gró holtasóta eru tvenns konar, vanþroska gró sem eru brún og um 20 µm að stærð og stærri græn gró sem eru um 30 µm.
Vistfræði
Holtasóti þolir vel þurrk sem gerir honum kleift að vaxa á svæðum sem eru opin fyrir vindi. Hann þolir hins vegar illa samkeppni við aðrar tegundir, svo sem litunarskóf (Parmelia omphalodes), snepaskóf (Parmelia saxatilis) og hraungambra (Racomitrium lanuginosum). Lappamerla vex gjarnan á holtasóta.
Holtasóti getur verið með algengustu mosum í sumum vistgerðum, til dæmis í eyðihraunavist og í hraungambravist.
Byggðarmerki
Byggðarmerki eru auðkenni sveitarfélaga og þurfa að uppfylla nokkuð nákvæmar reglur um útlit sem byggðar eru á meginreglum skjaldarmerkjafræðanna. Byggðarmerki er ekki unnt að skrá ef merkið hefur að geyma án heimildar þjóðfána, ríkistákn, opinber alþjóðamerki, skjaldarmerki, opinber skoðunar- eða gæðamerki, opinbera stimpla, skráð vörumerki, skráð félaga- eða gæðamerki, heiti á atvinnustarfsemi, merki sem sótt hefur verið um skráningu á eða annað sem til þess er fallið að villst verði á því og framangreindum merkjum. Skráning byggðarmerkja á sér stoð í 5. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998 og um þau gildir reglugerð nr. 112/1999. Hugverkastofan fer með málefni varðandi byggðarmerki.
Tengill
Sveitastjórnarlög
Poecilia sphenops
Poecilia sphenops einnig þekktur sem mollí er fisktegund af ættkvíslinni Poecilia. Tegundin lifir í lækjum og fljótum og við strendur Mexíkó. Hann er ferskvatnsfiskur en getur lifað einhvern tíma í ísöltu vatni. Kvenfiskar eru um 12 sm og karlfiskar um 8 sm. Fiskarnir eru vinsælir búrfiskar og kynbætur hafa gefið ýmsa skrautlega liti. Fæða þeirra er aðallega þörungar.
H-bátur
thumb|right|H-bátur H-bátur (H-ið stendur fyrir grísku heimilisgyðjuna Hestíu) er 27 feta (8,3 metra) langur kjölbátur hannaður af finnska skútuhönnuðinum Hans Groop árið 1967. Hugmyndin var að hanna bát sem gæti tekið við af hinum geysivinsæla Nordisk Folkbåt sem bæði kappsiglingaskúta og skemmtisiglingaskúta. Nokkrum árum síðar gerði danski bátasmiðurinn Paul Elvstrøm breytingar á gerðinni sem gerðu H-bátinn að betri kappsiglingabát.
H-báturinn er með 750 kg kjöl úr járni. Heildarþyngd skrokksins er eitt og hálft tonn. Í káetu er svefnpláss fyrir 3-4.
H-bátur er ein vinsælasta einsleita kjölbátagerðin í Evrópu. Hann er einkum algengur á Norðurlöndunum og á meginlandinu.
University College London
thumb|250px|Aðalbygging UCL.
Enda þótt UCL sé hluti háskólans í London er hann hliðstæður við frístandandi, sjáfstæða og fjármagnaða á óháðan hátt háskóla því hann úthlutar gráður hann sjálfir. Í dag starfa um það bil 8.000 manns við skólann og nemendur eru 22.000. Skólinn er stærri en aðrir háskólar á Bretlandi.
Árið 2008 var velta UCL 635 milljónir breskra punda og var hrein eign hans 581 milljónir breskra punda. Núverandi yfirmaður og forseti UCL er prófessor Malcolm Grant.
UCL er eini háskólinn á Bretlandi þar sem hægt er að læra íslensku.
Staðsetning
thumb|200px|Aðalbygging UCL sumarið 2006. UCL er staðsettur í Bloomsbury í Mið-London. Háskólalóðin er við Gower Street og það eru líka aðrar byggingar í eigu UCL um London. Háskólalóðin við Gower Street inniheldur aðal- og vísindabókasöfn, tungumáladeildir, sagnfræðadeildir, Bloomsbury-leikhúsið, líffræði- og eðlisfræðideildir og Petrie Museum of Egyptian Archaeology. Annar hópur bygginga við Gordon Street og Gordon Square hýsir Fornleifafræðastofnunina, efnifræðadeild, heimspekideild, The Bartlett borgarfræðaskóla og School of Slavonic and East European Studies (SSEES).
Nokkrar aðrar stofnanir eru staðsettar á svæðinu sem umkringir UCL, eins og Þjóðbókasafn Bretlands, Þjóðminjasafn Bretlands, Royal Academy of Art, British Medical Association og Wellcome Trust. Nálægt liggja margir skólar og stofnanir háskólans í London, eins og SOAS, Birkbeck, Háskólann í London, Institute of Education, School of Advanced Study og Senate House-bókasafnið sem hýsir rannsóknarsöfn háskólans í London um listir, fornmenntir og þjóðfélagsvísindi. Allir nemendur sem taka gráður hjá UCL og allt starfsfólk háskólans hefur aðgang að þessu bókasafni og innihaldinu þess.
Næsta neðanjarðarlestarstöðin við UCL-háskólalóðina er Euston Square. Hinar nærliggjandi lestarstöðvar eru Warren Street, Russell Square og Euston.
Saga
thumb|200px|Lík Jeremy Bentham í fötum sínum. UCL var stofnaður árið 1826 undir heitinu London University sem veraldlegt val á móti Oxford og Cambridge-háskóla. Því er hann kallaður þriðji elsti háskólinn á Englandi enda þótt aðrir háskólar reyni stundum að eigna sér það sæti.
Árið 1836 varð London University þekktur sem University College London og vann við King's College London til að mynda sambandsháskólann háskólans í London.
Rannsóknir
UCL er einn besti rannsóknarháskóli Bretlands. Hann er meðlimur Russell-háskólahópsins og vann 174 rannsóknarverðlaun eiga 81.365.000 breskra punda árið 2008.
Merkilegir útskrifaðir nemendur
Margt merkilegt fólk hefur verið nemendur við UCL, til dæmis Mahatma Gandhi og Alexander Graham Bell, Ricky Gervais og allir meðlimir hljómsveitarinnar Coldplay og auk þess tveir meðlimir hljómsveitarinnar Keane. Meðal frægra rithöfunda sem hafa lært þar eru Stella Gibbons, Robert Browning, Rabindranath Tagore (útskrifaðist ekki), Raymond Briggs og G. K. Chesterton. Meðal vísindamanna og verkfræðinga úr skólanum eru Francis Crick, John Ambrose Fleming, John Ambrose Fleming, Joseph Lister, Roger Penrose, Colin Chapman, Patrick Head, Paul Davies eðlisfræðingur, John Maynard Smith þróunarlíffræðingur og líka áðurnefndur Alexander Graham Bell. Nokkrir listamenn, arkitektar og hönnuðir sem lærðu þar eru William Coldstream, Eduardo Paolozzi, Ben Nicholson og David Mlinaric. Margir stjórnmálmenn lærðu þar, nokkrir merkilegir einstaklingar eru Sir Stafford Cripps (fjármálaráðherra Bretlands), William Wedgwood Benn, 1st Viscount Stansgate (Verkamannaflokksmaður), fyrsti og fyrri forsætisráðherrar Japan (Hirobumi Ito og Junichiro Koizumi hver um sig) og Chaim Herzog, forseti Ísraels. Fyrsti forseti Kenýa, Jomo Kenyatta, var nemandi við UCL. Wu Tingfang (Ng Choy), sem var starfandi forsætisráðherra lýðveldisins Kína, lærði við UCL.
Margir blaðamenn hafa verið nemendur við UCL. Til dæmis hafa þrír fyrri ritstjórar The Economist allir lært þar. Nokkrar söngvarar og sjónvarpskynnar sem eru vinsælar í Bretlandi hafa lært þar, til dæmis Justine Frischmann, Jack Peñate, Jonathan Dimbleby og Jonathan Ross. Kaupsýslumaður Edwin Waterhouse, sem stofnaði PricewaterhouseCoopers, lærði þar. Christopher Nolan, leikstjóri The Dark Knight og fleira var nemandi við UCL.
Við UCL starfa fleiri prófessorar en hjá öllum hinum háskólunum á Bretlandi. Þar eru 35 meðlimir Royal Society, 27 meðlimir British Academy og 77 meðlimir Academy of Medical Sciences. Fræðimönnum og nemendum UCL hafa verið veidd 21 Nóbelsverðlaun. Allir eðallofttegundirnar fimm voru uppgötvaðar við UCL af Sir William Ramsay sem var stjóri eðlisfræðisdeildarinnar á þeim tíma.
Spænska borgarastyrjöldin
thumb|right|Pólskir sjálfboðaliðar sverja lýðveldinu hollustu. Spænska borgarastyrjöldin var borgarastyrjöld háð á Spáni, sem stóð frá 1936 til 1939. Tildrög hennar voru þau, að lýðræðislega kjörin, vinstrisinnuð ríkisstjórn lýðveldisins Spánar vildi framkvæma þjóðfélagsbreytingar í samræmi við stefnu sína, en falangistar neituðu að sætta sig við þær, svo herforingjar sem voru á þeirra bandi hófu uppreisn. Ríkisstjórnin naut einkum stuðnings verkamanna í borgum, sósíaldemókrata, kommúnista, anarkista og Baska, en uppreisnarmenn nutu einkum stuðnings hersins, kirkjunnar og landeigenda.
Stríðið varði í þrjú ár, og gekk á ýmsu. Vesturveldin — Bretland, Frakkland og Bandaríkin — settu vopnasölubann á Spán, og töldu síst þörf á því að senda meira af vopnum til lands sem þegar logaði í ófriði. Öxulveldin Þýskaland og Ítalía studdu hins vegar uppreisn falangista, enda verulegur skyldleiki þeirra við þýska nasismann og ítalska fasismann. Sovétríkin studdu lýðveldið eftir atvikum, en höfðu hvorki tök á að blanda sér beint í stríðið né að veita lýðveldissinnum nægan stuðning til þess að vinna það.
Mikill fjöldi manna frá öðrum löndum tók samt þátt í Spánarstríðinu sem sjálfboðaliðar, oftast með her lýðveldisins. Þjóðverjar og Júgóslavar áttu flesta fulltrúa, en Frakkar, Bretar, Bandaríkjamenn, Albanir, Ítalar og fleiri líka. Þeir sem komu frá löndum þar sem fasismi ríkti börðust oft í óþökk yfirvalda í heimalandinu, og áttu stundum vandræði yfir höfði sér þegar þeir sneru heim. Tæpast nema 3 Íslendingar tóku þátt í Spánarstríðinu.
Árið 1939 lauk styrjöldinni með algerum sigri falangista. Foringi þeirra, Francisco Franco, varð einræðisherra yfir Spáni og ríkti til dauðadags. Frá því lýðveldissinnar töpuðu stríðinu, hafa mismunandi fylkingar þeirra kennt hver annarri um, ekki síst annars vegar anarkistar og kommúnistar, en hins vegar stalínistar og trotskíistar.
Martin Waldseemüller
thumb|Martin Waldseemüller að störfum. Málverk eftir Gaston Save síðla á 19. öld, löngu eftir dauða Waldseemüllers. Martin Waldseemüller (1470/71 í Freiburg – 1522 í Saint Dié í Frakklandi) var þýskur kortagerðarmaður og sá sem stakk fyrstur upp á heitinu Ameríka ásamt Matthias Ringmann.
Æviágrip
Martin Waldseemüller fæddist í kringum 1470 til 72 í Freiburg í Þýskalandi. Þar nam hann stærðfræði og landafræði í háskólanum. Eftir nám sitt þar fór hann til klaustursins í Saint Dié í Alsace í Frakklandi þar sem hann fékk stöðu prófessors í heimsfræðum (Kosmólógíu). Samfara því starfaði hann sem kortagerðarmaður og gaf út nokkur þekkt kort og hnattlíkan. Ein afdrifaríkasta ákvörðun hans var að setja inn orðið America í einu af kortunum sínum. Heiti þetta festist í fyrstu við Suður-Ameríku, en fljótlega var svo farið að nota þetta heiti yfir heimsálfuna alla. Waldseemüller starfaði allan sinn aldur í Saint Dié og lést þar 1522.
Verk
thumb|Heimskort Waldseemüllers. Til vinstri er hin nýfundna Ameríka. thumb|Eina afrit hnattlíkansins sem enn er til er til sýnis í Library of Congress í Washington thumb|Evrópukort Waldseemüllers vísar til suðurs. Efst má sjá Ítalíuskagann. Efst til hægri er Spánn.
Hylacomylus
Meðan Waldseemüller var enn í námi í Freiburg sigldi Kólumbus í fyrsta sinn til Vesturheims. Í kjölfarið fóru ýmsir sæfarar þangað í hina ýmsu könnunarleiðangra. Einn þeirra var ítalski sæfarinn Americo Vespucci. Fyrsta ritið sem Waldseemüller samdi hét Hylacomylus og fjallaði einmitt um ferð Vespuccis til Vesturheims. Á þeim tíma töldu menn enn að hér væri um Asíu (Indland, Kína, Japan) að ræða, en ekki nýtt meginland. Ferð þessi var farin árið 1497, aðeins fimm árum eftir fyrstu ferð Kólumbusar.
Heimskort
Eitt þekktasta verk Waldseemüllers var heimskortið frá 1507. Þetta heimskort sýnir austurströnd Ameríku (bæði norður og suður) nokkurn vegin rétt. Hins vegar var ekkert kunnugt um landið inn frá ströndinni nema á örfáum stöðum. Mikið af upplýsingunum fékk hann frá Vespucci, sem þá hafði alls farið í þrjár ferðir vestur. Hann hafði skrifað bréf heim þar sem fram koma sterkar efasemdir um að þetta væri virkilega sú Asía (Indland) sem Kólumbus hafði sagst fundið. Kólumbus dó 1506, á árinu á undan, í þeirri góðu trú að hafa fundið siglingaleið til Indlands. Vespucci hins vegar vekur upp þá spurningu hvort hér sé ekki um annað land að ræða. Ferðalýsing Vespuccis heitir Mundus Novus (Nýr heimur). Waldseemüller gerir sér fyrstur manna grein fyrir mikilvægi þessara orða. Hann er sannfærður um það að hér sé um nýtt meginland að ræða, ekki Asíu. Á kortið sitt ritar hann orðið America nokkurn veginn þar sem Suður-Ameríka er í dag, enda kannaði Vespucci aðallega strandlengju Suður-Ameríku. Ekki er ljóst hvort Waldseemüller gerði þetta með eða án vitundar Vespuccis. En Waldseemüller ritaði America sem kvenkynsorð, enda vissi hann að hinar heimsálfurnar (Asía, Evrópa og Afríka) eru allar kvenkyns. Með þessu orsakaði Waldseemüller ekki aðeins að menn áttuðu sig á að hér væri um nýja heimsálfu að ræða, heldur gerði hann nafn Amerigo Vespuccis ódauðlegt. Heimsálfan Ameríka er stærsta landsvæði heims sem nefnt er eftir manni. Heimskortið sjálft er búið til úr 12 bútum, sem hver um sig er 46x62 cm að stærð. Samtals er kortið 1,38 x 2,48 m að stærð. Kort þetta dreifðist mikið um alla Evrópu. Það var afritað í hundruðum eintaka. Talið er að næstu árin hafi 1000 afrit verið gerð. Í dag er aðeins eitt einasta enn til. Það var lengi vel í einkaeigu í Þýskalandi en var selt 2007 til Library of Congress í Washington fyrir 10 milljónir dollara. Þetta er langhæsta verð sem greitt hefur verið fyrir landakort. Kortið er almenningi til sýnis í Washington. Það er á heimsminjaskrá UNESCO.
Hnattlíkan
Waldseemüller bjó til hnattlíkan í formi kúlu 1507, á sama ári og hann gerði heimskortið. Líkanið sýnir einnig Ameríku sem nýja heimsálfu. Hnattlíkanið er ónýtt í dag. Til eru hins vegar fjögur afrit af korti þess. Eitt uppgötvaðist 1993 í söguskjalasafni í Offenburg í Þýskalandi. Eitt er í eigu Landsbókasafnsins í München. Eitt er í eigu James Ford Bell Library í háskólanum í Minnesota í Minneapolis. Það síðasta var selt á uppboði hjá Christie’s árið 2005. Kaupandi og geymslustaður kortsins eru óþekkt.
Evrópukort
Waldseemüller bjó til kort af Evrópu 1520, aðeins tveimur árum fyrir andlát sitt. Kortið vísar til suðurs, en merkingar eru þó stundum á hvolfi og stundum ekki. Á spássíunum eru skjaldarmerki allra ríkja Evrópu og landsvæða innan þýska ríkisins. Keisari var þá Karl V og var kortið gert honum til heiðurs.
Hvítasunnukirkjan á Íslandi
Hvítasunnukirkjan á Íslandi eru samtök íslenskra Hvítasunnukirkna. Trúfélagið var með 2.065 skráða meðlimi árið 2022.
Konungsmörgæs
Konungsmörgæs (fræðiheiti: Aptenodytes patagonicus) er tegund mörgæsa.
The Problems of Philosophy
Russell leiðir lesandann í gegnum frægan greinarmun sinn frá árinu 1910 á „þekkingu vegna eigin kynna og þekkingu vegna lýsingar“ og kynnir lesandanum mikilvægar kenningar hugsuða á borð við:
auk annarra til að leggja grunninn að heimspekilegum hugleiðingum almennra lesenda jafnt sem fræðimanna.
Tilvitnun
„Í því sem á eftir fer hef ég haldið mig við þær gátur heimspekinnar sem ég taldi mögulegt að fjalla um á jákvæðan og uppbyggilegan hátt, fyrst einungis neikvæð gagnrýni virtist ekki við hæfi. Af þessum sökum fær þekkingarfræði meira pláss en frumspeki í þessu verki og sum viðfangsefni sem heimspekingar ræða mikið um er einungis fjallað um í stuttu máli hér, ef á þau er minnst yfirleitt.“
Sirkus
Sirkus kemur af latneska orðinu circus sem þýðir „hringur“ og getur átt við eftirfarandi:
Cerastium glutinosum
Cerastium glutinosum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Evrasíu.
Hagsaga
Hagsaga er tiltölulega ung fræðigrein þar sem sagnfræði og hagfræði er spyrt saman til þess að rannsaka söguleg fyrirbæri með aðferðum hagfræðinnar. Undirgrein hagsögunnar þar sem megindlegum aðferðum er mikið beitt er nefnd klíómetría.
Bjarnarlaukur
Bjarnarlaukur (fræðiheiti: Allium ursinum) er villtur ættingi graslauks sem er algengur í Evrópu og Asíu. Heitið er dregið af því að birnir voru taldir sólgnir í laukana. Bjarnarlaukur vex í botni laufskóga og getur myndað gróðurþekju sem angar svipað og hvítlaukur. Laufin eru notuð sem grænmeti. Fyrir utan lyktina svipar þeim mjög til blaða lilju vallarins, einnig Arum maculatum, Veratrum viride eða Veratrum album sem eru allar eitraðar. Blómin eru hvít og stjörnulaga og sitja í klasa efst á þrístrendum blómstilk.
Teddy Sheringham
Edward Paul "Teddy" Sheringham  (fæddur 2. apríl árið 1966) er enskur fyrrum knattspyrnumaður leikmaður, þekktur fyrir tíma sinn í Tottenham Hotspur FC og Manchester United FC, en áttu einnig gott tímabil í West Ham United. Sheringham spilaði atvinnumannabolta í yfir 20 ár. Hann lék 51 landsleik fyrir England og skoraði 11 landsliðsmörk. Fyrir félagslið skoraði hann yfir 300 mörk.
Neðanmálsgreinar
<references group="lower-alpha"/>
Seramhaf
thumb|right|Kort af Mólúkkaeyjum sem sýnir Seramhaf Seramhaf er hafsvæði milli Mólúkkaeyjanna Seram og Buru í suðri og Obieyja og Sulaeyja í norðri.
Kletus
thumb|250px|right|Anakletus páfi Kletus (eða Anakletus jafnvel Anenkletus) var þriðji páfi kaþólsku kirkjunnar frá árinu 76 til 88 samkvæmt opinberum lista kirkjunnar.
Oxalis vulcanicola
Oxalis vulcanicola er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá Mið-Ameríku (Yukatan í Mexíkó til Panama). Hún er stundum talin til O. spiralis
Kletus
Kletus er viðtekin stytting á Anakletus en í rauninni er ekki vitað hvort þetta hafi verið tveir menn eða einn. Sumar heimildir segja að þetta hafi verið einn og sami maðurinn en aðrar álíka traustar heimildir segja að þetta séu ólíkir menn. Þessi deila hefur verið mikið bitbein meðal sagnfræðinga og í raun engin leið að leysa úr henni.
Nafn hans er grískt og þýðir „sá sem hefur verið kallaður aftur“ til þjónustu. Hann var rómverskur ríkisborgari og er talið að hann hafi verið páfi í tólf ár þó erfitt sé að tímasetja það nákvæmlega. Samkvæmt þjóðsögunum á hann að hafa verið píslarvottur eins og margir frumkristnir menn.
Sagan segir að það hafi verið hann sem skipti Róm niður í 25 sóknir en annars er lítið vitað um gjörðir hans á páfastól. Líkamsleifar hans hvíla í kirkju heilags Línusar í Vatíkaninu.
Sófi
Sófi er bekkjarlaga húsgagn ætlað tveimur eða fleiri manneskjum, með eða án armpúða, sem er að hluta til eða fullkomlega bólstrað, oftast með sérsniðnum púðum. Þó að sófar séu ætlaðir aðallega til setu eru þeir líka notaðir til afslöppunar og blunda. Á heimili er sófa oftast að finna í stofunni. Þá er líka að finna á hótelum, skemmtistöðum, í biðsölum, o.s.frv.
Orðið sófi á uppruna sinn í tyrknesku, en þaðan er það komið úr arabíska orðinu suffa „ull“. Sjálft er þetta úr arameíska orðinu sippa „motta“.
Erik Eriksen
Erik Eriksen (20. nóvember 1902 – 7. október 1972) var forsætisráðherra Danmerkur frá 1950 til 1953. Hann sat á danska þinginu fyrir Venstre. Hann fæddist á Fjóni og ólst upp í umhverfi þar sem þjóðrækniskenningar Grundtvig voru í miklum metum. Hann varð formaður ungliðahreyfingar Venstre árið 1929 og kjörinn á þing fyrir flokkinn sex árum síðar.
Eftir frelsun Danmerkur við lok seinni heimsstyrjaldarinnar varð hann landbúnaðarráðherra og gegndi því embætti til 1947. Þegar stjórn Jafnaðarmanna undir forystu Hans Hedtoft féll árið 1950 myndaði hann stjórn með íhaldsmönnum, hina svokölluðu VK-stjórn. Stærsta afrek Eriksen á stóli forsætisráðherra var endurskoðun dönsku stjórnarskrárinnar, þrátt fyrir harða mótspyrnu ýmissa samherja sinna, þar á meðal forvera hans Knud Kristensen.
Þrátt fyrir ágæta útkomu í þingkosningunum 1953 mistókst Eriksen að halda í völdin. Við tók útlegð í stjórnarandstöðu, þar sem Eirksen vildi starfa náið með Íhaldsflokknum, en ýmsir flokksfélaga hans voru á öðru máli. Árið 1965 svarf til stáls í þingflokknum í deilum um samstarfið við íhaldsmenn. Eriksen varð undir og sagði af sér flokksformennsku. Hann hvarf af þingi við kosningarnar 1968.
Erik Eriksen var mikill áhugamaður um norrænt samstarf og var tvívegis forseti Norðurlandaráðs
Hvaleyrarhraun
Hvaleyrarhraun eða Hellnahraun er helluhraun í Hafnarfirði. Hvaleyrarhraun er talið hafa runnið í kringum 950.
Aðskilnaðardómurinn
Aðskilnaðardómurinn (einnig kallaður mannréttindadómurinn) var dómur Hæstaréttar Íslands sem féll 9. janúar 1990 í máli 120/1989. Hann er að mörgu leyti sérstakur í íslenskum rétti og hafa kennimenn gagnrýnt Hæstarétt mjög fyrir dóminn.
Málsatvik
Málsatvik voru þau að Guðmundur Breiðfjörð Ægisson var hinn 25. janúar 1989 í Sakadómi Árnessýslu dæmdur fyrir fjársvik sbr. 248. gr. almennra hegningarlaga. Hann áfrýjaði dómnum til Hæstaréttar og krafðist þess að hinn áfrýjaði dómur væri ómerktur og málinu vísað aftur heim í hérað á þeim forsendum að dómarafulltrúinn sem dæmdi hann hefði ekki verið bær til þess.
Deilumál
Á þessum tíma tíðkaðist það að fógetar (og fulltrúar þeirra) færu með dómsvald í sakamálum. Þetta þýddi í raun að sami maðurinn gat verið yfirmaður lögreglunnar, sem rannsakaði málið, og dómarans, sem dæmdi manninn sem lögreglan taldi sekan. Því var haldið fram að
Dómendur
Málið dæmdu Guðmundur Jónsson, Benedikt Blöndal, Bjarni K. Bjarnason, Guðrún Erlendsdóttir, Haraldur Henrysson, Hrafn Bragason og Þór Vilhjálmsson.
H. 1987:356
Í forsendum Hæstaréttar segir m.a. Eins og Jón Kristinsson skaut áfrýjandi málinu til Mannréttindadómstóls Evrópu og lauk málinu með sátt við Íslenska ríkið.
Forsendur aðskilnaðardómsins
Hæstiréttur segir að líta beri til þessa: Með þetta í huga komst Hæstiréttur að því að dómara hefði borið að víkja sæti. Málið var því sent aftur heim í hérað til efnislegrar meðferðar.
Gagnrýni á dóminn
Dómurinn hefur verið gagnrýndur mjög af lögfræðingum, sem almennt virðast telja að Hæstiréttur hafi vikið frá hinni lagalegu aðferð. Forsendur dómsins hafa þá verið teknar fyrir, oftast eitthvað á þessa leið:
Skeppa
Skeppa eða skeffa er gömul mælieining fyrir rúmmál þurrvöru. Ein skeppa er 17,4 lítrar, tvær skeppur eru fjórðungur (34,7 L) og átta skeppur eru ein tunna (139 L). Rúgur var oft mældur í skeppum.
Axhnoðapuntur
Axhnoðapuntur (fræðiheiti: Dactylis glomerata) er 50 til 120 sentimetra hátt puntgras sem ber einkennandi blómhnoða. Það er notað í túnrækt en einnig fyrirfinnst það villt, t.d. sem slæðingur meðfram vegum og í grasbrekkum.
Fjármálagerningur
Fjármálagerningar eru löggerningar á sviði verðbréfaviðskipta. Þar á meðal eru: verðbréf, peningamarkaðsskjöl, hlutdeildarskírteini og valréttarsamningar.
DNA-raðgreining
thumb|DNA-raðgreining með [[Geislavirkni|geislavirkum sameindum.]] DNA-raðgreining er samheiti yfir aðferðir til að komast að því hver basaröð DNA-búts er. Sú aðferð sem hefur hvað mest verið notuð er svokölluð Sanger-raðgreining. Frá árinu 2005 hefur verið kapphlaup um nýja tækni fyrir DNA raðgreiningar, talað er um næstu kynslóð af DNA raðgreiningum "next-generation sequencing". Slíkar DNA raðgreiningar eru einnig kallaðar Háafkasta-raðgreiningar.
Háafkasta raðgreining DNA
Háafkasta raðgreining (high-throughput sequencing) vísar til iðnvæðingar DNA raðgreininga. Á tíunda áratug 20. aldarinnar urðu framfarir í Sanger-raðgreiningu sem uku afköst og gerðu ferlið sjálfvirkt að miklu leiti. Helstu framfarirnar voru að:
Dýjalykill
Dýjalykill (fræðiheiti Primula takedana) er blóm af ættkvísl lykla.
DNA-raðgreining
Næsta kynslóð DNA raðgreininga (Next generation sequencing)
Með erfðamengjaöldinni urðu miklar framfarir í DNA raðgreiningu, en ljóst var að Sanger-raðgreiningaraðferðin var ekki endilega sú besta. Í kjölfarið byrjaði tímabil mikillar grósku, margskonar nýjar aðferðir komust á koppinn og sumar í brúk. Oft er talað um næstu kynslóð DNA raðgreiningaaðferða, sem byggja á öðrum lögmálum en Sanger-raðgreining. Nokkrar slíkar eru komnar í almenna notkun. Miða þær allar að því að auka afköst og minnka kostnað við raðgreiningu. Nokkur dæmi eru: Úrvinnsla gagna úr þessum nýju raðgreiningaaðferðum fer eftir því hvaða tækni er notuð. Úrvinnsla SOLiD gagnanna er t.d. mjög sérstök á meðan raðir úr 454 og Illumina má meðhöndla á svipaðan hátt og FASTA skrár, og byggja úr þeim DNA samfellur.
454 raðgreining
454 raðgreining er aðferð sem tilheyrir háafkasta DNA-raðgreiningar aðferðum. Með þessari aðferð eru límdar stuttar raðir, viðhengi, (e. adaptors) á DNA-búta svo þeir bindist með basapörun við örsmáar kúlur. Styrkur kúlanna og DNAsins er hafður þannig að sirka ein DNA-sameind bindist á hverja kúlu. Kúlurnar eru síðan settar í olíudropa og PCR-hvarf sett af stað til að auka magn einstakra DNA-búta. Kúlunum er síðan komið fyrir á plötu með örsmáum holum sem taka einungis eina kúlu stærðar sinnar vegna. Síðan er notast við pyroraðgreiningu (pyro sequencing) til að raðgreina samtímist allar DNA-sameindirnar á plötunni, sem eru fjöldamargar. Pyro-raðgreining byggir á því að við DNA-fjölliðun losnar pyrofosfat (PPi), sulfurylasi umbreytir því svo í ATP sem lúsíferasi notar svo til að framleiða ljós. Aðeins einni gerð af dNTP er hleypt á plötuna í einu og því berst einungis ljós frá þeim holum þar sem tilsvarandi dNTP er bætt við röðina. Styrkur ljósins ræðst svo af fjölda eins núkleotíða í röð. Meðallengd reada er um 400 bp með þessari aðferð en hægt er að raðgreina tæpa milljón reada samtímis samkvæmt heimasíðu framleiðands.
Einnig er til prótínraðgreining, en slíkt hefur verið erfiðara í framkvæmd en DNA-raðgreining.
Mitsunori Fujiguchi
Mitsunori Fujiguchi (fæddur 17. ágúst 1949) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 26 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Bălţi
right|thumb|Staðsetning Bălţi innan Moldóvu. Bălţi er næststærsta borgin í Moldóvu og er mesta iðnaðar- og verslunarmiðja landsins. Borgin er í norðurhluta landsins við ánna Răut. Árið 2019 voru íbúar borgarinnar 146.000 talsins.
Vatnajökulsleiðangur J.P.Kochs 1912
thumb|Johan Peter Koch Vatnajökulsleiðangur J.P. Kochs árið 1912 er leiðangur sem farinn var á hestum um Ódáðahraun og þvert yfir Vatnajökul fram og til baka til að undirbúa stærri leiðangur þar sem farið skyldi yfir þveran Grænlandsjökul. Leiðangursstjóri var danski landmælingamaðurinn Johann P. Koch en með í för voru meðal annarra Alfred Wegener og Vigfús Sigurðsson. Þeir félagar fóru síðan frækilega ferð við fjórða mann þvert yfir norðanvert Grænland þar sem jökullinn er hvað breiðastur.
Þúsund og ein nótt
thumb|right|Myndskreyting úr persneskri 19. aldar útgáfu Þúsund og einnar nætur. Þúsund og ein nótt (arabíska: كتاب ألف ليلة وليلة - kitāb 'alf laylah wa-laylah; persneska: هزار و یک شب - ḥezār-o yak šab) er safn af sögum frá ýmsum höfundum og úr ýmsum ritum. Sögurnar eiga rætur að rekja til Arabíu, Indlands, Persíu, Egyptalands og Sýrlands meðal annars, allt frá fornöld til miðalda. Talið er að safnið sjálft megi rekja til 8. eða 9. aldar. Safnið er til í mörgum útgáfum en allar eiga þær það sameiginlegt að innihalda rammafrásögn um konunginn Sjarjar og konu hans Sjerasade. Sumar af sögunum eru síðan sjálfar rammafrásagnir. Fjöldi sagnanna (eða nóttanna) er líka misjafn eftir útgáfum.
Þekktustu sögurnar úr sagnasafninu eru sögurnar af Alí Baba, Aladdín og Sindbað sæfara, en engin þeirra er úr elstu útgáfum safnsins.
Útgáfur
Þúsund og ein nótt kom fyrst út í íslenskri þýðingu Steingríms Thorsteinssonar árið 1857.
Deiliskipulag
Deiliskipulag er skipulagsáætlun fyrir afmarkað svæði eða reit innan sveitarfélags. Það er lægsta og ítarlegasta stig skipulags í íslenska skipulagskerfinu. Deiliskipulag skal gera fyrir einstök svæði eða reiti þar sem framkvæmdir eru fyrirhugaðar og skal jafnan miða við að það taki til svæða sem mynda heildstæða einingu. Við gerð deiliskipulags skal byggt á stefnu aðalskipulags og hún útfærð fyrir viðkomandi svæði eða reit.
Framsetning deiliskipulags
Í deiliskipulagi eru teknar ákvarðanir um eftirtalda þætti:
Deiliskipulag skal setja fram á skipulagsuppdrætti ásamt skipulagsgreinargerð. Í greinargerð deiliskipulags er forsendum þess lýst og sett fram stefna deiliskipulagsins og umhverfismat áætlunarinnar, þegar við á. Í greinargerðinni skal m.a. setja skipulagsskilmála í samræmi við stefnuna. Á skipulagsuppdrætti deiliskipulags skal setja fram þá stefnu sem kynnt er í skipulagsgreinargerð fyrir skipulagssvæðið að svo miklu leyti sem það getur átt við.
Sveitarstjórn ber ábyrgð á og annast gerð deiliskipulags.Landeigandi eða framkvæmdaraðili getur óskað eftir því við sveitarstjórn að gerð sé tillaga að deiliskipulagi eða breytingu á deiliskipulagi á sinn kostnað.
Þróunarsvæði
Við deiliskipulagsgerð í þegar byggðu hverfi getur sveitarfélag ákveðið að skilgreina afmarkað svæði sem þróunarsvæði þar sem vinna skal hefðbundið deiliskipulag. Í slíkri áætlun skal tilgreina framkvæmdatíma áætlunarinnar sem skal vera a.m.k. fimm ár en ekki lengri en fimmtán ár. Framkvæmdatími áætlunarinnar hefst við gildistöku áætlunarinnar en ef hann er ekki tilgreindur skal miða við fimmtán ár.
Hverfisskipulag
Þegar unnið er deiliskipulag í þegar byggðu hverfi er unnt að gera svo kallað hverfisskipulag. Þegar unnið er að slíku hverfisskipulagi er heimilt að víkja frá kröfum um framsetningu sem gerðar eru til deiliskipulagsáætlana í nýrri byggð og leggja frekar áherslu á almennar reglur um yfirbragð byggðarinnar auk almennra rammaskilmála. Lagt skal mat á varðveislugildi svipmóts byggðar og einstakra bygginga sem fyrir eru, með gerð húsakönnunar. Reglur um málsmeðferð deiliskipulags gilda um hverfisskipulag eftir því sem við á.
Rammaskipulag
Áður en kemur að gerð deiliskipulags fyrir stærri heildstæð svæði grípa sveitarfélög til þess að gera rammaskipulag fyrir svæðið til að sýna að hluta úfærslu forsenda aðalskipulags en ekki með sömu nákvæmni og formfestu sem gildir um deiliskipulag. Rammaskipulagið er þá ráðgefandi um gerð deiliskipulags sem kann að vera útfært í einum eða fleiri hlutum. Dæmi um svæði þar sem gert hefur verið rammaskipulag áður en kemur að gerð deiliskipulagsáætlana eru: Ártúnshöfði og Skerjabyggð.
Katalin Novák
Katalin Éva Novák (f. 6. september 1977) er ungversk stjórnmálakona og núverandi forseti Ungverjalands. Hún var kjörin árið 2022 og er bæði fyrsti kvenforseti landsins og yngsti forseti í sögu Ungverjalands. Novák er meðlimur í íhaldsflokknum Fidesz og sat á ungverska þinginu frá 2018 til 2022. Hún var jafnframt fjölskyldumálaráðherra í fjórðu ríkisstjórn Viktors Orbán frá 2020 til 2021.
Menntun
Novák lauk gagnfræðanámi við Ságvári Endre-gagnfræðiskólann árið 1996 og nam síðan hagfræði við Corvinus-háskólann í Búdapest og lögfræði við Háskólann í Szeged. Á námsárum sínum gekk hún einnig í París Nanterre-háskóla. Auk ungversku talar Novák frönsku, ensku og þýsku.
Ferill
Novák hóf störf við ungverska utanríkisráðuneytið árið 2001 og sérhæfði sig í málefnum Evrópu og Evrópusambandsins. Árið 2010 varð hún ráðherraráðgjafi og árið 2012 var hún útnefnd ráðuneytisstjóri mannauðsráðuneytisins.
Árið 2014 varð Novák ríkisritari í fjölskyldu- og ungmennamálum við mannauðsráðuneytið. Hún varð fjölskyldumálaráðherra í október 2020 og hélt því ráðuneyti til desember 2021.
Novák var varaforseti Fidesz frá 2017 til 2021.
Þann 21. desember 2021 tilkynnti Viktor Orbán forsætisráðherra að hann hygðist tilnefna Novák til embættis forseta Ungverjalands í forsetakosningum landsins árið 2022. Þann 10. mars 2022 vann Novák með 137 af 188 atkvæðum á ungverska þinginu.
Einkahagir
Katalin Novák er gift og á þrjú börn. Eiginmaður hennar er hagfræðingurinn István Veres, framkvæmdastjóri fjármálamarkaðar og gjaldeyrismarkaðsstofnunar Landsbanka Ungverjalands. Hún er meðlimur í ungversku mótmælendakirkjunni.
Kóróhaf
thumb|right|Kort af Fídjieyjum sem sýnir Kóróhaf Kóróhaf er hafsvæði í Kyrrahafi milli Fídjieyjanna Viti Levu, Vanua Levu og Lau-eyja. Það er nefnt eftir Kóróeyju.
Sabrina Lloyd
Sabrina Lloyd (fædd, 20. nóvember 1970) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Sliders, Sports Night og Numb3rs.
Einkalíf
Lloyd er fædd í Fairfax í Virginíu en er alin upp í Eustis á Flórída. Hún byrjaði að leika tólf ára í uppfærslunni af Annie sem Pepper og kom hún síðan fram í hverfisleikhúsum á borð við: Baystreet Players í Eustis og Ice House Theater í Mt. Dora. Þegar Lloyd var fimmtán ára þá fór hún sem skiptinemi til Brisbane í Ástralíu þar sem hún bjó í ár. Þar fékk hún leiklistarþjálfun við Brisbane Royal Theatre Company. Lloyd fluttist til New York þegar hún var átján ára til að koma sér áfram sem leikkona.
Ferill
Fyrsta hlutverk Lloyd var í sjónvarpsþættinu Superboy árið 1988. Síðan þá hefur komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: Law and Order og Ed. Árið 1995 þá var Lloyd boðið hlutverk í Sliders sem Wade Welles sem hún lék til ársins 1999. Síðan árið 1998 þá var henni boðið hlutverk í Sports Night sem Natalie Hurley sem hún lék til ársins 2000. Lloyd lék FBI atferlisfræðinginn Terry Lake í fyrstu þáttaröðinni af Numb3rs. Hefur Lloyd komið fram í kvikmyndum á borð við: That Night, On Edge, Something for Henry, The Girl from Monday og Universal Signs.
Verðlaun og tilnefningar
Screen Actors Guild Awards
Vígahnöttur
Vígahnöttur er glóandi loftsteinn sem skilur eftir sig rák í loftinu, en var áður fyrr einnig haft um hinar ýmsu furðusýnir á lofti (loftsjónir). Varast ber að rugla vígahnetti saman við urðarmána
Í bók Jóns Eyþórssonar Veðurfræði, sem kom út árið 1955, stendur: „Vígabrandar og vígahnettir eru glóandi loftsteinar (stjörnuhröp) og síur úr þeim, sem falla til jarðar“. Vígahnettir svipar því til stjörnuhrapa, að því undanskildu að þeir loga og skilja eftir sig rák. Í Tímariti handa alþýðu um veðurfræði, er lýsing á vígahnetti:
Vígahnettir koma einnig fyrir í þjóðsögunum, eins og t.d. í Íslenzkum þjóðsögum og sögnum, eftir Sigfús Sigfússon, sem kom út á árunum 1922-1959. Þar segir: „Vígahnetti kalla menn ljósakúlur þær eða eldhnetti, sem hafa sýnzt oft berast langar leiðir áfram um himingeiminn“.