cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osmín
Saga
Smithson Tennant í London á Englandi uppgötvaði osmín (gríska osme sem þýðir „lykt“) árið 1803, ásamt iridíni, í leifum eftir upplausn platínu í kóngavatni.
Tilvist
Þessi hliðarmálmur finnst í iridosmíni, sem er náttúruleg málmblanda iridíns og osmíns, og í platínuríku straumvatnsseti í Úralfjöllum og Norður- og Suður-Ameríku. Það finnst einnig í nikkelgrýti við Sudbury í Ontario, ásamt öðrum málmum í platínuflokknum. Jafnvel þótt magn platínumálma í þessu grýti sé lítil, gerir mikið magn nikkelgrýtis sem unnið er með, hagkvæmt að vinna þessa málma úr því.
Efnasambönd
Osmíntetroxíð (OsO4)
Samsætur
Osmín hefur sjö náttúrulegar samsætur, og af þeim eru 5 stöðugar: Os-187, Os-188, Os-189, Os-190 og Os-192 (algengust). Os-184 og Os-186 hafa ótrúlega langan helmingunartíma og er því almennt hægt að telja þær stöðugar líka. Os-187 er dótturkjarni Re-187 (helmingunartími 4,56×1010 ár) og er oft mælt í hlutfalli Os-187/Os-188. Þetta hlutfall, ásamt hlutfalli Re-187/Os-187, hefur víða verið notað til að aldursgreina jarðneskt grjót og einnig grjót úr loftsteinum. Það má þó geta þess, að best þekktu not osmíns í aldursgreiningu hafa verið mælingar á hlutfalli þess og iridíns, til að aldursgreina ákveðin leirlög frá þeim tíma er risaeðlurnar dóu út fyrir 65 milljón árum síðan.
Varúðarráðstafanir
Osmíntetroxíð er baneitrað efni. Þéttleiki osmíns í lofti, allt niður að 10-7 g/m³, getur valdið lungnateppu, húð- eða augnskemmdum.
Isoetes brevicula
Isoetes brevicula er tegund af álftalaukum sem var lýst af E.R.L.Johnson 1984. Hún er ættuð frá Vestur-Ástralíu.
Memorial
Memorial (rússneska: Мемориал) eru alþjóðleg mannréttindasamtök sem voru starfræk í Rússlandi. Samtökin voru stofnuð í Sovétríkjunum á níunda áratugnum til þess að halda utan um og kortleggja pólitíska kúgun, meðal annars með því að safna saman listum yfir fólk sem hafði verið sent í gúlagið eða tekið af lífi í hreinsununum miklu. Eftir upplausn Sovétríkjanna hafa samtökin verið leiðandi í mannréttindabaráttu í rússneska sambandsríkinu.
Samtökin hafa á síðari árum ítrekað orðið fyrir árásum og skemmdarverkum. Árið 2009 var meðlimi samtakanna, Natalíu Estemírovu, rænt frá heimili sínu í Grosní og hún fannst síðar myrt í Ingúsetíu. Árið 2018 var forstöðumaður Memorial, Ojúb Títíjev, handtekinn fyrir vörslu fíkniefna en stuðningsmenn hans héldu því fram að efnunum hefði verið komið fyrir á honum og hann hafður fyrir rangri sök. Seinna á sama ári var kveikt í skrifstofu samtakanna í Ingúsetíu.
Þann 28. desember 2021 dæmdi Hæstiréttur Rússlands Memorial til að hætta starfsemi sinni fyrir að brjóta gegn lögum um starfsemi útsendara erlendra aðila í Rússlandi. Daginn eftir var systursamtökum Memorial, Memorial-mannréttindamiðstöðinni, einnig gert að leggja niður starfsemi. Samtökin höfðu verið lagalega skilgreind af stjórnvöldum sem útsendarar erlendra aðila frá árinu 2014, sem erfiðaði starfsemi þeirra verulega. Krafan um lokun Memorial-mannréttindamiðstöðvarinnar byggðist einnig á stuðningi þeirra við réttindi Votta Jehóva í Rússlandi, sem skilgreindir eru sem öfgahópur þar í landi. Þegar Memorial var gert að hætta starfsemi voru samtökin elstu mannréttindasamtök í landinu.
Memorial-samtökin hlutu friðarverðlaun Nóbels árið 2022 ásamt hvítrússneska mannréttindafrömuðinum Ales Bjaljatskí og úkraínsku mannréttindasamtökunum Miðstöð borgaralegs frelsis fyrir að sýna fram á mik­il­vægi þess að halda gagn­rýni á vald­hafa á lofti og vernda grund­vall­ar­rétt­indi borg­ara og fyrir viðleitni sína til að að skrá­setja stríðsglæpi, valdníðslu og mann­rétt­inda­brot.
Pakistanska karlalandsliðið í knattspyrnu
Pakistanska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Pakistan í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
Kleitomakkos (aðgreining)
Kleitomakkos (á forngrísku: Κλειτόμαχος) gettur átt við:
Pinus luchuensis
Pinus luchuensis er tegund af furu sem er einlend í og staðbundið algeng í Ryukyu eyjum í Japan.
Kleitomakkos
Kleitomakkos (á forngrísku: Κλειτόμαχος, 187 f.Kr. – 109 f.Kr.), fæddur Hasdrúbal, var karþóskur heimspekingur sem nam í Aþenu frá 146 f.Kr. undir leiðsögn Karneadesar. Kleitomakkos tók við af Karneadesi sem skólastjóri Akademíunnar árið 129 f.Kr. Hann var efahyggjumaður eins og lærimeistari hans. Ekkert er varðveitt af ritum hans, sem fjölluðu um heimspekileg viðhorf Karneadesar, en Cicero studdist við þau í sumum af ritum ritum sínum og eru þau meðal mikilvægustu heimilda um Kleitomakkos.
Æviágrip
Kleitomakkos fæddist í Karþagó árið 187 f.Kr. og hét þá Hasdrúbal. Hann kom til Aþenu þegar hann var um fertugt árið 146 f.Kr. Þar kynntist hann upphafsmanni nýju akademíunnar, heimspekingnum Karneadesi, og gerðist nemandi hans. Kleitomakkos nam þó einnig stóuspeki og kenningar aristótelískra heimspekinga.
Árið 129 f.Kr. varð hann skólastjóri Akademíunnar að Karneadesi látnum Hann kenndi áfram í Aþenu að minnsta kosti til ársins 111 f.Kr. því þá mun Crassus hafa hlýtt á hann þar. Fílon frá Larissu tók við stjórn Akademíunnar að Kleitomakkosi látnum.
Ritverk
Ekkert er varðveitt nema titlar verka hans sem fylltu um 400 bækur. Helsta markmið hans var að gera grein fyrir heimspekilegum viðhorfum kennara síns, Karneadesar. Cicero mat rit hans mikils og studdist að einhverju marki við þau í ritun ssinna eigin verka, þar á meðal De Natura, De Divinatione og De Fato.
Tvö af ritum Kleitomakkosar voru tileinkuð kunnum Rómverjum, skáldinu Gaiusi Luciliusi og ræðismanninum Luciusi Marciusi Censorinusi og gefur það til kynna að rit hans hafi verið lesin í Róm.
Takashi Shimoda
Takashi Shimoda (fæddur 28. nóvember 1975) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Amiina
Amiina er íslensk hljómsveit. Hún var stofnuð í lok 10. áratugarins og hét þá „Classical String Quartet Anima“, en síðar breyttist nafnið í Amiina, af því að þau voru ekki lengur klassískur strengjakvartett. Hljómsveitarfélagarnir spila á ýmiss hefðbundin hljóðfæri en einnig gler, sá og fleira.
Kat Dennings
Katherine Litwack (fædd 13. júní 1986), betur þekkt sem Kat Dennings, er bandarísk leikkona. Hún sást fyrst í hlutverki í þáttunum Beðmál í Borginni en síðan þá hefur Kat leikið í kvikmyndum á borð við The 40 Year-Old Virgin, Bog Momma's House 2, Charlie Bartlett, Raise Your Voice, The House Bunny, Defendor, Nick and Norah's Infinite Playlist og Thor. Hún leikur einnig aðalhutverkið í sjónvarpsþáttunum 2 Broke Girls.
Æska
Dennings fæddist og ólst upp á Bryn Mawr-svæðinu nálægt Fíladelfíu í Pennyslvaníu. Móðir hennar, Ellen Judith Litwack, er ljóðskáld og talfræðingur og faðir henna, Gerald J. Litwack, er sameindalyfjafræðingur og háskólakennari. Dennings er yngst fimm barna, þar á meðal á hún eldri bróðir, Geoffrey S. Litwack. Fjölskyldan hennar er gyðingatrúar.
Dennings var kennt heima og eina skráning hennar í hefðbundinn skóla var í hálfsdags skólann Friends' Centaral. Hún útskrifaðist snemma ú menntaskóla, aðeins fjórtán ára. Hún flutti með fjölskyldu sinni til Los Angeles, Kaliforníu árið 2002 svo hún gæti einbeitt sér að leiklistinni. Hún tók upp sviðsnafnið Dennings þegar hún var yngri. Samkvæmt Dennings sögðu foreldrar hennar að sú hugmynd að hún reyndi fyrir sér í leiklistinni væri „versta hugmynd í heimi“.
Ferill
Dennings byrjaði feril sinn með auglýsingaleik þegar hún var tíu ára. Fyrsta leikarastarfið hennar var auglýsing fyrir kartöfluflögur. Dennings komst í sjónvarpið þegar hún lék í þættinum Beðmál í Borginni árið 2000, í þættinum „Hot Child in the City“, þar sem hún lék þrettán ára stelpu sem réð Samönthu til að sjá um auglýsingastarfsemina fyrir ferminguna hennar. Hún lék síðan í skammlífu þáttaröðinni Raising Dad á árunum 2001 – 2002. Þar fór hún með hlutverk Söruh, fimmtán ára stelpu sem er alin upp af föður sínum (Bob Saget) sem er ekkill en hún á einnig unglingssystur (Brie Larson). Árið 2002 lék Dennings í The Scream Team, kvikmynd sem framleidd var af Disney-stöðinni. Þar fór hún með hlutverk unglings sem rekst á hóp af draugum. Hún var valin í fimm þátta rullu í sjónvarpsþáttunum Everwood en hlutverkið fór á endanum til Noru Zehetner.
Dennings hélt áfram að vinna í sjónvarpi og lék gestahlutverk í þáttunum Sporlaust (e. Without a Trace), þar sem hún lék unglingsstúlku en kærastinn hennar hefur horfið, og í Less Than Perfect árið 2003. Hún var ráðin í þáttinn Sudbury, sem fjallaði um fjölskyldu af nútíma-nornum, en þættirnir voru byggðir á kvikmyndinni Practical Magic frá árinu 1998 en þættirnir voru aldrei sýndir. Dennings fór með aukahlutverk í þáttunum Bráðavaktin (e. ER) á árunum 2005 – 2006 sem Zoe Butler og lék einnig gestahlutverk í CSI: NY sem Sarah Endecott í þættinum „Manhattan Manhunt“ árið 2005.
Dennings lék fyrst í kvikmynd árið 2004 þegar hún lék Sloane, þungbúinn píanónema, í kvikmyndinni Raise Your Voice þar sem Hilary Duff fór með aðalhlutverkið. Árið 2005 landaði hún aukahlutverki í kvikmyndinni The 40-Year-Old Virgin þar sem hún lék dóttir Catherine Keener, og einnig í Down in the Valley. Hún lék uppreisnargjarnan ungling í Big Momma's House 2 þar sem Martin Lawrence fór með aðalhutverkið árið árið 2006.
Dennings lék í Charlie Bartlett árið 2008, sögu um auðugan ungling (Anton Yelchin) sem þykist vera geðlæknir í nýja almenningsskólanum sínum. Hún lék Susan Gardner, stúlku sem Bartlett verður hrifinn af en hún var einnig dóttir skólastjórans (Robert Downey Jr.). Dennings lék síðan í The House Bunny þetta sama ár, þar sem hún lék Monu, stúlku sem var í systrafélagi. Hún lék einnig í rómantísku unglingamyndinni Nick and Norah's Infinite Playlist ásamt Michael Cera. Dennings lék Noruh Silverberg, dóttur frægs plötuútgefanda og var tilnefnd til International Press Academy's Satallite-verðlaunanna sem besta leikkona fyrir frammistöðu sína. Í september 2008 vonaðist Dennings til að gera skáldsögu Don DeLillo, End Zone, að kvikmynd. Leikararnir Sam Rockwell og Josh Hartnett komu að verkefninu en verkefnið var ekki samþykkt.
Árið 2009 lék Dennings í The Answer Man, kvikmynd um frægan rithöfund, en opinberar stefnuyfirlýsingar hans verða að nokkurs konar nýrri Biblíu. Hún lék einng aukahlutverk í barnakvikmynd Robert Rodriguez, Shorts, þetta sama ár. Hún lék eldri systur aðalpersónunnar Toe (Jimmy Bennett), Stacey Thompson. Dennings og aðrar rísandi stjörnur voru í ágúst-blaði Vanity Fair árið 2009 og endurléku atriði úr frægum kvikmyndum frá 4. áratugnum. Dennings var ráðin í rómantísku gamanmyndina Liars (A to E) árið 2009. Kvikmyndinni var hins vegar aflýst vegna lítils fjármagns hjá framleiðendunum.
Dennings lék í ofurhetjukvikmyndinni Defendor árið 2010 ásamt Woody Harrelson og Sandra Oh, þar sem hún lék vændiskonu sem var krakkfíkill. Næst lék hún í óháðu kvikmyndinni Daydream Nation þar sem hún fór með hlutverk stelpu sem flytur í furðulegan afskekktan bæ, og festist í ástarþrýhyrning með menntaskólakennaranum sínum (Josh Lucas) og unglinga-eiturlyfjasala (Reece Thompson). Myndin var tekin upp í Vancouver fyrri hluta árs 2010 og var skrifuð og leikstýrt af Michael Golbach. Í maí 2010 birtist Dennings í tónlistarmyndbandi við lagið "40 Dogs (Like Romeo and Juliet)" með tónlistarmanninum Bob Schneider. Robert Rodriguez leikstýrði myndbandinu, sem tekið var upp á mörgum stöðum í Austin, Texas.
Dennings var hluti af leikaraliði kvikmyndarinnar Thor sem kom út í maí 2011 og var leikstýrt af Kenneth Branah. Hún lék Darcy Lewis, aðstoðarkonu persónu Natalie Portman, Jane Foster. Kvikmyndin fór í framleiðslu í janúar 2010.
Dennings leikur í 2 Broke Girls, gamanþáttum sem eru skrifaðir og framleiddir af Michael Patrick King og Whitney Cummings. Þátturinn fylgist með lífum tveggja láglauna-kvenna. Beth Behrs leikur á móti Dennings og fer með hlutverk Manhattan erfðaprinsessu sem missti arfinn sinn, á meðan Dennings leikur harða beinskeytta stelpu frá Brooklyn. Dennings líkaði það að ná til breiðari áhorfendahóps, svo hún samþykkti að taka að sér hlutverk í gamanþætti.
Skrapp út
Skrapp út (enska: Back Soon) er íslensk gamanmynd eftir Sólveigu Anspach með Diddu Jónsdóttir í aðalhlutverki.
Kat Dennings
Ferill
Dennings mun leika í dramakvikmyndinni Lives of the Saints ásamt Meg Ryan, 50 Cent, John Lithgow og Joe Anderson. Handrit myndarinnar er skrifað af Chris Rossi, en hann leikstýrir einnig myndinni og áttu tökur að hefjast í Los Angeles í nóvember 2010. Hún mun einnig leika í Renee ásamt Chad Michael Murray og Rupert Friend. Dennings leikur þar Renee Yohe, unglingsstúlku í Flórída sem glímir við heimilisofbeldi og sjálfsmeiðingar og varð hvatningin að stofnun samtakanna To Write Love on Her Arms. Framleiðsla kvikmyndarinnar hófst í Orlando, Flórída í febrúar 2011.
Í ágúst 2012 var tilkynnt að Dennings myndi endurtaka hlutverk sitt sem Darcy Lewis í Thor: The Dark World
Einkalíf
Dennings hefur verið bloggari síðan í janúar 2011, sem seinna breyttist í video blogg á YouTube. Hún les mikið og er vinkona rithöfundarins Andreu Seigel. Dennings sagði við The Jewis Journal of Greater Los Angeles að gyðingdómur væri "mikilvægur hluti af sögu minni, en, í heildina, er trúin ekki hluti af lífi mínu". Í greininni sagði hún einnig að hún að gyðingdómurinn tengdist henni frekar siðferðis- og menningarlega heldur en trúarlega. Í desember 2008 sagði Dennings við tímaritið BlackBook: "Ég drekk ekki og ég reyki ekki og ég vil ekki vera í kringum fólk sem gerir það."
Í viðtali við The Times í janúar 2009 sagði Dennings: "Ég á ekki kærasta. Ég á vini, vinkonur, góðar vinkonur. Við hittumst á öðrum stöðum og erum ein saman." Seinna, í viðtali með meðleikara sínum úr Deadream Nation, Josh Lucas, viðurkenndi Dennings að eiga kærasta. Síðan í nóvember 2011 hefur hún búið í íbúð í San Fernando dalnum í Los Angeles.
Í desember 2011 byrjaði Dennings með mótleikara sínum úr 2 Broke Girls, leikaranum Nick Zano.
Rauði krossinn
thumb|Rauði krossinn og rauði hálfmáninn, algengustu tákn Rauðakrosshreyfingarinnar
Rauði krossinn er alþjóðleg fjöldahreyfing sem hefur það að markmiði að vernda líf, heilsu og mannréttindi fólks, stuðla að virðingu fyrir mannfólki, og koma í veg fyrir eða lina þjáningar, án þess að gera upp á milli þjóðernis, kynþáttar, trúarskoðana, þjóðfélagsstéttar eða stjórnmálaskoðana.
Í íslömskum löndum er í flestum tilfellum notast við rauðan hálfmána í stað rauða krossins á fánum hreyfingarinnar, þar sem krossinn þykir of tengdur kristinni trú, og á ensku er hreyfingin titluð The International Red Cross and Red Crescent Movement. Einnig hefur verið notuð rauð Davíðsstjarna, en á árinu 2005 var samþykkt nýtt merki, rauði kristallinn, sem hefur engar trúarlegar tilvísanir.
Orðið Alþjóða rauði krossinn er oft notað um hreyfinguna, en í raun er engin stofnun til með því nafni. Hreyfingin samanstendur af nokkrum mismunandi stofnunum sem eru lagalega sjálfstæðar hver frá annarri, en sameinast undir merkjum hreyfingarinnar á grundvelli sameiginlegra gilda, markmiða, táknmynda, reglugerða og stjórnsýslu. Hreyfingin samanstendur af eftirfarandi hlutum:
Daniel Halladay
right|thumb|Vindmylla eftir hönnun Halladay til sýnis thumb|Halladay vindmylla í Dresden í Þýskalandi Vindmylla tengd við vatnstank|thumb
Daniel Halladay (24. nóvember 1826 – 1. mars, 1916) var bandarískur verkfræðingur og uppfinningamaður. Hann er þekktastur fyrir hönnun sína frá 1854 á vatnsdæluvindmyllum fyrir bóndabæi. Þessi vindmylluhönnun varð afar vinsæl ekki síst á bóndabýlum á Sléttunum miklu þar sem nógur vindur var en ekkert rennandi vatn. Talið að um 1930 hafi um 600.000 slíkar vindmyllur verið í sveitum Norður-Ameríku. Sveitavindmyllur urðu hluti af menningarlandslagi sveita í Bandaríkjunum, Argentínu, Kanada, Nýja-Sjálandi og Suður-Ameríku.
Sæþjóðirnar
thumb|right|[[Orrustan um Nílarósa þar sem Ramses 3. sigraði sæþjóðirnar um 1175 f.Kr.]] Sæþjóðirnar eru taldar hafa verið bandalag sjóræningja í Miðjarðarhafi undir lok bronsaldar. Sæþjóðirnar gætu hafa komið frá vesturhluta Litlu-Asíu eða Suður-Evrópu, sérstaklega Eyjahafi. Sæþjóðirnar réðust á ríkin fyrir botni Miðjarðarhafs frá 14. til 11. aldar f.Kr. Þær koma aðallega fyrir í fornegypskum heimildum frá 19. og 20. konungsættinni (um 1291 f.Kr. til 1077 f.Kr.). Sumir höfundar tengja sæþjóðirnar við Bronsaldarhrunið þegar ríki Hittíta, Mýkenumenningin á Grikklandi, Nýja ríkið í Egyptalandi og borgin Úgarít féllu öll á svipuðum tíma. Fornleifarannsóknir benda til þess að nær allar borgir fyrir botni Miðjarðarhafs hafi verið eyðilagðar og svo yfirgefnar frá því um 1200 f.Kr. til um 1150 f.Kr.
Ekki er vitað með vissu hverjar sæþjóðirnar voru og ýmsar kenningar þar um. Í egypskum heimildum eru nefndir Ekwesh (hugsanlega Akkear Forn-Grikkir), Teresh (mögulega Tyrrhenar, hugsanlegir forfeður Etrúra), Denyen (sem sumir telja hina grísku Danáa), Lukka (sem hugsanlega stofnuðu ríkið Lykíu í Litlu-Asíu), 'Sherden (hugsanlega íbúar Sardiníu), Shekelesh (hugsanlega íbúar Sikileyjar), Peleset (almennt taldir Filistear) og Tekrur (hugsanlega hinir grísku Tevkrar) frá Krít.
Chris Kyle
Æviágrip
Chris Kyle fæddist og ólst upp í Odessa í Texas. Hann lærði við Tarleton State University í Stephenville í Texas, þar sem hann lærði búvísindi í tvö ár áður en hann hóf vinnu á búgarði.
Herþjónusta
Chris fékk fjölda heiðursmerkja, þar á meðal eina silfur- og fjórar bronsstjörnur. Sjálfur sagðist hann hafa drepið 255 manns, en bandaríska varnarmálaráðuneytið hefur þó aðeins staðfest 160 þeirra.
Bók/Mynd
2. janúar 2012 gaf hann út sjálfsævisögu sína, American Sniper: The Autobiography of the Most Lethal Sniper in U.S. Military History. Bókin seldist í yfir 1,2 milljón eintökum, þar af 700.000 árið 2015. Hún náði efsta sætinu á flestum metsölulistum, þar á meðal The New York Times, Publisher Weekly, USA Today og náði öðru sæti á Amazon. Árið 2014 var kvikmyndin American Sniper frumsýnd, sem er lauslega byggð á bók Chris. Leikstjóri myndarinnar og framleiðandi var Clint Eastwood og Bradley Cooper lék Chris Kyle. American Sniper var tilnefnd til sex Óskarverðlauna, þar á meðal fyrir bestu myndina. Hún hlaut Óskarinn fyrir hljóðvinnslu.
Morð
Chris Kyle var skotinn til bana þann 2. febrúar 2013 ásamt félaga sýnum Chad Littlefield, á skotsvæði fyrri utan Forth Worth í Texas. Eddie Ray Routh, sem var fyrrum hermaður með langa sögu af geðsjúkdómum að baki var síðar sakfelldur fyrir morðin. 7000 manns mættu í minningarathöfn hans sem haldin var í Cowboy Stadium í Arlington í Texas. Chris Kyle er jarðaður í ríkiskirkjugarðinum í Texas.
Tage Erlander
Tage Erlander (13. júní 1901 – 21. júní 1985) var sænskur stjórnmálamaður úr Jafnaðarmannaflokknum sem var forsætisráðherra Svíþjóðar frá 1946 til 1969. Erlander átti lengstu embættistíð allra sænskra forsætisráðherra og var því oft kallaður „lengsti forsætisráðherra Svíþjóðar“. Þetta gælunafn vísaði bæði í langa embættistíð Erlanders og í eiginlega hæð hans, en Erlander var 192 cm á hæð. Erlander var einn áhrifamesti stjórnmálamaður í sögu Svíþjóðar og er gjarnan talinn einn helsti hönnuður norræna velferðarkerfisins.
Æviágrip
Tage Erlander fæddist árið 1901 í þorpinu Ransäter í Vermlandi í miðhluta Svíþjóðar. Faðir hans var barnaskólakennari og organisti í sóknarkirkju þorpsins auk þess sem hann var formaður bindindisfélags og virkur í trúboðastarfi. Eftir að Tage hafði lokið grunnskólanámi gekk hann í Lundarháskóla, þar sem hann nam í fyrstu stærðfræði og raunvísindi en skipti síðar yfir í hagfræði og stjórnvísindi.
Erlander var kjörinn á sænska þingið árið 1932 og fimm árum síðar hóf hann störf í sænska félagsmálaráðuneytinu undir stjórn Gustavs Möller. Árið 1945 varð Erlander menntamálaráðherra í ríkisstjórn Pers Albin Hansson forsætisráðherra. Um ári síðar lést Hansson skyndilega og Jafnaðarmenn héldu til kosninga til að velja eftirmann hans sem flokksformann. Erlander var á þessum tíma lítið þekktur og búist var við því að Gustav Möller ætti auðveldan sigur vísan í formannskjörinu. Öllum að óvörum vann Erlander hins vegar kosninguna eftir að helsti keppinautur Möllers um formannsstólinn, Ernst Wigforss, dró eigið framboð til baka og studdi framboð Erlanders. Þegar fréttist að Erlander væri orðinn nýr formaður Jafnaðarmannaflokksins og forsætisráðherra Svíþjóðar er sagt að Gústaf 5. Svíakonungur hafi spurt: „Hver í fjandanum er hann, þessi Erlander?“.
Erlander fór lengst af fyrir minnihlutastjórn Jafnaðarmannaflokksins en á sjötta áratugnum gekk hann í stjórnarsamstarf við sænska Miðflokkinn sem gerði honum kleift að sitja eins lengi við stjórn og raun bar vitni. Samstarfið við Miðflokkinn og meirihluti Jafnaðarmanna á efri deild sænska þingsins gerði Erlander kleift að halda í völdin þrátt fyrir kosningasigur borgaralegra hægriflokka í þingkosningum árið 1956.
Stjórnartíð Erlanders á árunum 1946 til 1947 hefur verið kölluð „uppskerutíð“ sænskra jafnaðarmanna vegna hinnu fjölmörgu laga sem voru þá sett til að renna stoðum undir sænska velferðarríkið. Á þeim tíma kynnti stjórn Erlanders til sögunnar almennan lífeyri, foreldrastyrki og greiddar veikindabætur. Árið 1947 voru umbætur gerðar á sænska skattkerfinu svo að tekjuskattur í lægstu tekjuþrepunum var lækkaður, erfðaskattur var innleiddur og skattur á hærri tekjuþrep var hækkaður.
Erlander lét einnig til sín kveða í alþjóðamálum. Hann var meðal annars lykilmaður í stofnun Norðurlandaráðs og talaði fyrir því að stofnað yrði til norræns varnarbandalags, sem þó varð aldrei að veruleika.
Erlander vann sinn stærsta kosningasigur árið 1968, en í þeim kosningum vann Jafnaðarmannaflokkurinn hreinan meirihluta á sænska þinginu. Næsta ár lét Erlander af formennsku Jafnaðarmannaflokksins og eftirlét formannssætið pólitískum lærlingi og samstarfsmanni sínum, Olof Palme.
Hasdrúbal (aðgreining)
Hasdrúbal (á fönikísku Azruba'al) getur átt við:
Stríðið í Afganistan (2001–2021)
Stríðið í Afganistan er stríð sem hófst þegar Bandaríkjamenn og aðildarþjóðir Atlantshafsbandalagsins réðust inn í Afganistan árið 2001. Stríðið entist í tæplega tuttugu ár og var lengsta stríð í sögu Bandaríkjanna.
Á fyrsta kafla stríðsins sigruðu Bandaríkin og bandamenn þeirra stjórn Talíbana í Afganistan og komu á fót nýrri ríkisstjórn. Talíbanar háðu skæruhernað gegn nýju stjórninni og alþjóðlegum öryggissveitum í landinu í um tuttugu ár og náðu smám saman aftur töluverðu landsvæði.
Árið 2020 ákváðu Bandaríkjamenn að draga herlið sín frá landinu en þegar hafið var að flytja hermenn burt frá Afganistan næsta ár hófu Talíbanar leiftursókn gegn afgönskum stjórnvöldum og sigruðu stjórnarherinn á stuttum tíma. Talíbanar endurheimtu afgönsku höfuðborgina Kabúl þann 15. ágúst 2021 og höfðu aftur náð yfirráðum í Afganistan þegar Bandaríkjamenn hurfu endanlega frá landinu þann 30. ágúst.
Söguágrip
Eftir árásina á tvíburaturnana í New York þann 11. september árið 2001 lýsti George W. Bush Bandaríkjaforseti yfir stríði gegn hryðjuverkum. Þegar kom á daginn að hryðjuverkasamtökin Al-Kaída og foringi þeirra, Osama bin Laden, hefðu staðið að baki árásinni beindust sjónir Bandaríkjamanna til Afganistan. Bin Laden og aðrir foringjar samtakanna dvöldust þar í skjóli ríkisstjórnar Talíbana, sem höfðu komist til valda í landinu árið 1996.
Bandaríkjamenn sendu Talíbönum úrslitakosti og heimtuðu að bin Laden yrði framseldur í varðhald Bandaríkjahers, en Talíbanar höfnuðu þessum kröfum. Bandaríkjamenn hófu í kjölfarið sprengjuárásir á Afganistan þann 7. október 2001 með stuðningi Atlantshafsbandalagsins og Sameinuðu þjóðanna. Bandaríska innrásarhernum tókst að hertaka Kabúl í desember árið 2001 og binda þannig enda á stjórn Talíbana í landinu. Osama bin Laden og öðrum höfuðpaurum Al-Kaída tókst hins vegar að flýja yfir landamærin til Pakistan.
Eftir að hafa hertekið Afganistan settu Bandaríkin á fót nýja ríkisstjórn í landinu. Árið 2004 voru haldnar frjálsar kosningar þar sem Hamid Karzai var kjörinn forseti Afganistans. Um leið var kjörið nýtt þing og ný stjórnarskrá sett fyrir landið.
Þrátt fyrir að Talíbönum hefði verið komið frá völdum var stríðinu þó langt því frá að vera lokið. Frá árinu 2002 söfnuðu Talíbanar liði við landamæri Pakistans og hófu skæruhernað gegn nýju ríkisstjórninni og erlendum stuðningsmönnum hennar árið 2005. Á árunum 2007 til 2008 tókst Talíbönum að ná völdum á ný í suður- og austurhluta Afganistans. Til þess að stemma stigu við þessari þróun ákvað Barack Obama Bandaríkjaforseti á árunum 2009 til 2010 að fjölga verulega bandarískum hermönnum í Afganistan og styrkja uppbyggingu afganska ríkishersins.
Árið 2011 var Osama bin Laden drepinn í árás sérsveita Bandaríkjahers á fylgsni hans í Pakistan. Í kjölfarið var bandarískum hermönnum í Afganistan fækkað nokkuð og voru þeir orðnir um 10.000 árið 2011. Árið 2014 tilkynntu Bandaríkin, Bretland og NATÓ að formlegum hernaðaraðgerðum þeirra í Afganistan væri lokið en að fámennur hópur hermanna yrði áfram í landinu til að berjast gegn hryðjuverkastarfsemi.
Tugþúsundir fólks hafa látið lífið í stríðinu. Árið 2017 voru enn um 13.000 erlendir hermenn staðsettir í Afganistan til að berjast gegn Talíbönum.
Endalok stríðsins
Þann 29. febrúar árið 2020 undirrituðu samningamenn Bandaríkjamanna og Talíbana samkomulag í viðleitni til að binda enda á stríðið. Samkomulagið gerði ráð fyrir því að Bandaríkjamenn og bandalagsríki þeirra drægju á næstu fjórtán mánuðum allt herlið sitt frá Afganistan að því gefnu að Talíbanar stæðu á þeim tíma við tiltekin skilyrði, meðal annars að ráðast ekki gegn Bandaríkjamönnum og bandamönnum þeirra og leyfa ekki al-Kaída og öðrum öfgahreyfingum að starfa á yfirráðasvæði sínu.
Joe Biden Bandaríkjaforseti ákvað í apríl 2021 að kalla alla hermenn heim fyrir september það ár. Í kjölfarið ákvað NATÓ að draga herlið sitt burt fyrir sama tíma. Eftir að Bandaríkjamenn hófu að draga herafla sinn burt frá Afganistan hófu Talíbanar leiftursókn um landið og hertóku fjölda héraðshöfuðborga á stuttum tíma. Þann 15. ágúst höfðu Talíbanar umkringt Kabúl og viðræður voru hafnar um valdfærslu til þeirra frá stjórn Ashrafs Ghani forseta. Stuttu síðar flúði Ghani frá Afganistan og Talíbanar hertóku Kabúl án verulegrar mótspyrnu.
Síðustu bandarísku hermennirnir yfirgáfu Afganistan þann 30. ágúst 2021.
Gínea-Bissá
Gínea-Bissá er land í Vestur-Afríku. Það á strönd að Atlantshafi í vestri og landamæri að Senegal í norðri og Gíneu í suðri og austri. Það er eitt af minnstu löndum álfunnar og nær yfir rúmlega 36 þúsund ferkílómetra. Íbúar voru um 1,9 milljón talsins árið 2016.
Landið var áður portúgölsk nýlenda og hét Portúgalska Gínea, en við sjálfstæði var nafni höfuðborgarinnar Bissá bætt við nafnið til að koma í veg fyrir rugling við Gíneu. Eftir sjálfstæði hefur pólitískur óstöðugleiki einkennt sögu landsins og aðeins einn forseti þess (José Mário Vaz) hefur setið heilt kjörtímabil. Árin 1998 til 1999 geisaði borgarastyrjöld í landinu. Árið 2012 framdi herinn valdarán undir forystu Mamadu Ture Kuruma. Manuel Serifo Nhamadjo var skipaður forseti í kjölfarið fram að næstu kosningum. Núverandi forseti er Umaro Sissoco Embaló sem var kosinn árið 2019.
Aðeins 14% íbúa tala opinbert tungumál landsins, portúgölsku, en 44% tala crioulo sem er kreólamál byggt á portúgölsku. Um helmingur íbúa eru múslimar, um 20% aðhyllast kristni og um 15% aðhyllast hefðbundin afrísk trúarbrögð. Gínea-Bissá er með fátækustu ríkjum heims og tveir þriðju hlutar íbúanna eru undir alþjóðlegum fátæktarmörkum.
Efnahagsleg og félagsleg staða í Gíneu-Bissá er mjög slæm. Landið er í 176. sæti af 193 á Lista yfir þjóðarframleiðslu á mann og í 176. sæti af 191 á vísitölu um þróun lífsgæða sem er með því lægsta sem þekkist. Landið hefur verið nefnt sem dæmi um ríki þar sem stjórnkerfið gæti fallið í hendurnar á eiturlyfjahringum, eða orðið svokallað eiturlyfjaríki.
Gínea-Bissá er aðili að Sameinuðu þjóðunum, Afríkusambandinu, Efnahagsbandalagi Vestur-Afríkuríkja, Samtökum um íslamska samvinnu, Samtökum portúgölskumælandi ríkja, Samtökum frönskumælandi ríkja, Samtökum um frið og samvinnu í Suður-Atlantshafi, og var aðili að Rómanska bandalaginu.
Landfræði
Gínea-Bissá á landamæri að Senegal í norðri og Gíneu í suðri og austri, og strönd að Atlantshafi í vestri. Landið er að mestu milli 11. og 13. breiddargráðu norður (lítið svæði er sunnan við 11. gráðu) og 11. og 15. lengdargráðu vestur.
Landið er 36.125 km2 að stærð og er því stærra en Taívan eða Belgía. Hæsti punktur landsins er 300 metrar yfir sjávarmáli. Landið er að mestu láglend strandslétta með fenjaskóga og blandaða skóglenda gresju í austri. Veðurfar skiptist í regntímabil og þurrkatímabil þegar þurrir harmattanvindar blása frá Sahara. Bijagos-eyjaklasinn liggur undan strönd meginlandsins.
Héruð
thumb|right|Héruð Gíneu-Bissá. Gínea-Bissá skiptist í átta héruð (regiões) og eitt sjálfstætt stjórnsýsluumdæmi í höfuðborginni, Bissá. Héruðin skiptast síðan í 37 umdæmi.
Trúarbrögð
Gögn um trúarbrögð í landinu sýna misvísandi tölur. Samkvæmt mati CIA World Factbook frá 2008 eru 45,1% íbúa múslimar, 22,1% kristnir, 14,9% aðhyllast afrísk trúarbrögð, 2% engin, og 15,9% gefa ekkert upp. Könnun frá Pew Research frá 2010 sýndi að stærsti trúarhópurinn væru múslimar (45,1%), en 19,7% aðhylltust kristni, 30,9% alþýðutrú og 4,3% annað.
Samkvæmt annarri Pew-skýrslu um aðild að trúfélögum múslima er ekkert trúfélag ríkjandi í Gíneu-Bissá. Samkvæmt skýrslunni gilti það sama um önnur lönd í Afríku sunnan Sahara, eins og Tansaníu, Úganda, Líberíu, Nígeríu og Kamerún. Annars staðar í heiminum var ýmist ríkjandi afstaða „bara íslam“, blanda af súnní og sjía eða aðallega súnní. (s. 30). Skýrslan staðhæfði líka að löndin sem lýstu því yfir að ekkert trúfélag væri ríkjandi væru aðallega lönd í Afríku sunnan Sahara. Önnur Pew-skýrsla, The Future of World Religions, spáði því að hlutfall múslima myndi aukast í Gíneu-Bissá milli 2010 og 2050.
Margir landsmenn stunda blendingstrú með þáttum úr bæði íslam og kristni ásamt hefðbundnum afrískum trúarbrögðum. Múslimar eru flestir í norðri og austri en kristnir eru flestir í suðri og við ströndina. Flestir kristnir íbúar landsins eru rómversk-kaþólskir.
Eschweiler
thumb|left|Palant kastali thumb|right|Kambach kastali
Eschweiler er bær í vesturhluta Þýskalands, u.þ.b. 50 km vestan við Köln og 15 km austan hollensku landamæranna. Árið 2007 bjuggu þar 56.000 manns.
Í Eschweiler eru allmargir kastalar og tilbúið stöðuvatn sem heitir Blausteinsee. Þar var forðum stundaður námugröftur (steinkol, sink, brúnkol).
Aconitum lamarckii
Aconitum lamarckii er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá fjöllum mið- og suður Evrópu og Marokkó.
Eschweiler
Samgöngur
Járnbrautarstöðvar: Eschweiler Hbf (aðaljárnbrautarstöð), Eschweiler-Aue, Eschweiler-West, Eschweiler-Talbahnhof, Eschweiler-Nothberg og Eschweiler-Weisweiler.
Aconitum lamarckii
Tegundin heitir eftir Jean-Baptiste Lamarck.
Eschweiler
Samgöngur
Eschweiler-West, Eschweiler-Ost og Weisweiler (bílabraut A 4 (E 40)).
.dm
.dm er þjóðarlén Dóminíku.
Aconitum lamarckii
Hún er eitruð og skal gæta varúðar við meðhöndlun hennar, sérstaklega rætur.
.dm
Tenglar
Toppdomän
Stacy Ferguson
Stacy Ann Ferguson (fædd 27. mars 1975), betur þekkt undir sviðsnafninu Fergie, er bandarísk söngkona og lagasmiður, fatahönnuður og leikkona. Hún var meðlimur í sjónvarpsþættinum Kids Incorporated og í stelpnahópnum Wild Orchid. Ferguson var líka einn umsjónarmaður þáttanna Great Pretenders. Hún er söngkona í hip-hop/pop bandinu Black Eyed Peas en hún er einnig sóló-söngkona og gaf út sína fyrstu plötu, The Dutchess, 2006.
Æska
Fergie fæddist í Hacienda Heights í Kaliforníu og er dóttir Terri Jackson og Patrick Ferguson. Foreldrar hennar eru af mexíkóskum-, írskum-, skoskum- og indjánaættum. Stacy er dóttir trúaðra kaþólskra kennara og var alin upp í úthverfi með sterkum gildum rómanskra kaþólikka. Hún gekk í Mesa Robles-grunnskólann og Glen A. Wilson-menntaskólann. Hún lærði dans og byrjaði að tala inn á teiknimyndir og veitti Sally rödd sína í Peanuts teiknimyndunum. Á árunum 1984 til 1989 lék hún í sjónvarpsþættinum Kids Incorporated. Allan þann tíma var hún klappstýra, með góðar einkunnir (A í öllum fögum) og var meistari í stöfunarkeppnum en líka skáti.
Leiklistarferill
Sem barnaleikkona var Stacy í sjónvarpsþættinum Kids Incorporated í nokkur ár með sjónvarpssystur sinni, Renee Sands, sem varð síðan meðlimur í Wild Orchid. Stacy var rödd Sally Brown í nokkrum Charlie Brown-myndum: It's Flashbeagle, Charlie Brown (1984) og Snoopy's Gettin Married, Charlie Brown'' (1985). Hún lék Ann í Married ... with Children (1994) og Nooner or Nothing.
Árið 2003 fékk Fergie gestahlutverk í Nickelodeon í sérstökum þætti sem hét Big Beach Break, hún lék poppstjörnu sem hét Shaffika. 2005 var hún ráðin í endurgerð kvikmyndarinnar John Carpenter's the Fog, hún hætti við á síðustu stundu og fékk Selma Blair hlutverkið. Stacy sneri aftur í leiklistina árið 2006 og lék söngkonu í endurgerð kvikmyndarinnar um Poseidon ævintýrið. Hún lék síðar í Grindhouse árið 2007.
Einkalíf
Ferguson giftist leikaranum Josh Duhamel þann 10. janúar 2009. Þau byrjuðu saman í september 2004 þegar þau hittust þegar hún og bandið hennar komu fram í Las Vegas, þætti sem Duhamel lék í (þátturinn heitir Montecito Lancers og var sýndur 1. nóvember 2004). Stacy og Josh búa í Brentwood í Kaliforníu í húsi sem þau keyptu saman árið 2007.
Í apríl 2007 gaf hún viðtal og í því játaði hún að hún hafi stundað mikið kynlíf og notað mikið af eiturlyfjum þegar hún varð átján ára og sagði: „Ég átti lesbíska reynslu í fortíðinni. Ég vil ekki segja hvað ég hef sofið hjá mörgum mönnum — en ég er mikið fyrir það að stunda kynlíf“. Í maí 2009 tilkynnti Fergie að hún væri tvíkynhneigð.
Ferguson hefur sagt nokkrum sinnum að hún noti dáleiðslu reglulega til þess að halda sig frá eiturlyfjum og til þess að slaka á.
Wild Orcid: 1991 - 2001
Fergie var meðlimur í stúlknatríóinu Wild Orchid og voru Stefanie Ridel og vinkona Fergie og Kids Incorporated, Renee Sandstrom einnig meðlimir. Wild Orchid gaf út tvær plötur en eftir að hafa lokið þeirri þriðju neitaði útgáfufyrirtækið að gefa hana út og yfirgaf Fergie hópinn stuttu eftir það.
Black Eyed Peas: 2003 –
Árið 2003 var Black Eyed Peas að taka upp þriðju plötuna sína, Elephunk, þegar William Adams bauð Ferguson að koma og prófa að syngja fyrir lagið „Shut Up“. Hún fékk söng í laginu og tengdist meðlimum hljómsveitarinnar svo vel að hún tók upp fimm fleiri lög með þeim sem eru á plötunni.
Um vorið, rétt áður en Elephunk kom út, bauð Jimmy Iovine frá Interscope, Fergie að fylla upp í skarðið sem bakraddasöngkonan Kim Hill hafði skilið eftir þegar hún hætti í hljómsveitinni árið 2000. Þegar Adams (will.i.am) var beðinn um að safna félögum sínum saman, kallaði hann Fergie líkama bandsins.
Eftir að hafa gefið út sólóplötu, gáfu Black Eyed Peas út lagið Boom Boom Pow í mars 2009 og fór það í fyrsta sæti Billboard listans.
thumb|Fergie á MuchMusic verðlaununum árið 2007
Sólóferill síðan 2006
Eftir tvær vinsælar plötur með Black Eyed Peas, byrjaði Fergie sólóferil. Hún tók upp tvö lög fyrir kvikmyndina Poseidon og söng hún lagið Auld Lang Syne í myndinni.
Sólóplatan hennar, The Dutchess, kom út 2006. Nafnið er vitlaust stafað nafn Söruh Ferguson, hertogynju (duchess) af York, sem Fergie deilir ættarnafni með. Platan er í svipuðum stíl og Black Eyed Peas og var will.i.am. einn framleiðanda plötunnar.
The Dutchess sem innihélt blöndu af popp- og R&B lögum gaf af sér sex mjög vinsælar smáskífur; London Bridge, Fergalicious, Glamorous, Big Girls Don't Cry, Clumsy og Finally. Big Girls Don't Cry var fyrsta lag Fergie sem náði vinsældum um allan heim og er vinsælasta lag hennar til þessa.
18. nóvember 2007 vann Stacy Pop/Rock Uppáhalds Söngkonan á American Music Awards. Til viðbótar við það fékk lagið Big Girls Don't Cry tilnefningu til Grammy verðlaunanna sem besta frammistaða söngkonu en Amy Winehouse vann verðlaunin. Í desember 2007 valdi Blender Ferguson sem konu ársins.
Hoya leytensis
Hoya leytensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Stacy Ferguson
Sólóferill síðan 2006
Ferguson starfaði með japönsku söngkonunni Kumi Koda í laginu That Ain't Cool og kom það út á smáskífu Kumi, Moon, sem kom út 11. júní 2008. Hún söng einnig dúett með Michael Jackson (rödd hennar var bætt inn í upptökur Jacksons frá árinu 1982) í laginu Beat It 2008.
Samkvæmt viðtali við ''Ahlan! Live.com er Fergie að leika í myndinni Nine'' í London og eru aðrir leikarar Rob Marshall, Nicole Kidman, Kate Hudson og Daniel Day Lewis. Hún sagði einnig í viðtali að eina núverandi tónlistarverkefnið hennar sé með Black Eyed Peas.
Norðurland vestra
thumb|right|Kort af Íslandi sem sýnir Norðurland vestra litað rautt. Norðurland vestra er hérað sem nær yfir vesturhluta Norðurlands. Það var upphaflega skilgreint sem eitt af átta kjördæmum Íslands árið 1959 og náði yfir Vestur-Húnavatnssýslu, Austur-Húnavatnssýslu og Skagafjarðarsýslu ásamt með kaupstöðunum Sauðárkróki og Siglufirði. Sjá grein um Norðurlandskjördæmi vestra varðandi úrslit alþingiskosninga í kjördæminu. Með breyttri kjördæmaskipan sem fyrst var kosið eftir 2003 var Norðurlandskjördæmi vestra sameinað Vesturlandskjördæmi og Vestfjarðakjördæmi til að mynda Norðvesturkjördæmi.
1992 var Héraðsdómur Norðurlands vestra stofnaður með aðsetur á Sauðárkróki.
Norðurland vestra er eitt af átta héruðum sem Hagstofa Íslands notar við framsetningu á ýmsum talnagögnum, t.d. um íbúafjölda. Árið 2007 minnkaði héraðið þegar Siglufjörður sameinaðist Ólafsfirði. Sameinað sveitarfélag þeirra, Fjallabyggð, telst nú til Norðurlands eystra.
1. desember 2007 bjuggu 7.359 á Norðurlandi vestra, þar af 2.555 á Sauðárkróki. Aðrir stærri bæir eru Blönduós, Hvammstangi og Skagaströnd.
Vígvöllur
thumb|Orustan á Marston Moor, málverk frá 1644 Vígvöllur er svæði á jörðinni þar sem fram fara vopnuð átök. Getur verið landspilda, land (ríki) eða heimsálfa. Afmarkast oftast af landamærum. Yfirleitt tilheyrir loftrými yfir landinu og strandlengjan vígvelli, þó að orðið vígvöllur sé venjulega ekki notað um þau.
Serial Mom
Serial Mom (Íslenska: Fjöldamóðir) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1994 í leikstjórn John Waters. Aðalleikarar myndarinnar eru þau Kathleen Turner sem leikur eiginkonuna, Sam Waterston sem leikur eiginmann hennar og Rick Lake og Matthew Lillard leika son þeirra og dóttur.
Ásta Kristín Árnadóttir
Ásta Kristín Árnadóttir (3. júlí 1883 – 4. febrúar 1955) sem jafnan var kölluð Ásta málari var húsamálari og fyrsta íslenska konan til taka próf í iðngrein. Hún fæddist í Narfakoti í Njarðvíkum en fluttist á miðjum aldri til Vesturheims og var þar búsett til dauðadags.
Serial Mom
Myndin fjallar um hina fullkomnu amerísku fjölskyldu: hina ráðagóðu húsmóður og föðurinn sem er tannlæknir með góðan rekstur. Dóttur þeirra er í háskóla og á við strákavandamál að stríða og sonurinn er að klára menntaskólann og er snokinn fyrir hryllings- og spennumyndir. Við fyrstu sýn virðist allt vera gott og blessað. Móðirin gerir allt til að vernda fjölskyldu sína og til að tryggja hamingju hennar. Hún er þó ekki öll þar sem hún er séð. Kennari sonarins hverfur allt í einu eftir að hann hafði mælt með sálfræðimeðferð fyrir soninn, kærasti dótturinnar finnst látinn eftir að honum láðist að hringja í hana eins og hann lofaði. Einn af sjúklingum föðurins gleymdi að nota tannþráð og þarf að lokum að gjalda þeirra mistaka...
Ásta Kristín Árnadóttir
Gylfi Gröndal skrásetti endurminningar Ástu málara eftir frumdrögum hennar sjálfrar og öðrum heimildum og kom það rit út árið 1975.
Nám og störf
Ásta hóf nám í málaraiðn sem lærlingur hjá Nikolaj Sófusi Berthelsen og Jóni Reykdal í Reykjavík árið 1903. Hún hélt til Kaupmannahafnar og kláraði sveinspróf í málaraiðn árið 1907 fyrst kvenna í Danmörku og hlaut bronsverðlaun og heiðursskjal fyrir góða frammistöðu. Hún fékk vinnu hjá Nielsen, Schröder & Nansen, sem voru konunglegir hirðmálarar. Ásta fékk einnig tilsögn hjá prófessor Overgaard sem hafði m.a. kennt Einari Jónssyni myndhöggvara og Ásgrími Jónssyni listmálara. Hún kláraði meistarapróf í málaraiðn í Hamborg árið 1910. Eftir það vann Ásta fyrir sér sem málarameistari í Danmörku, á Íslandi og síðast í Bandaríkjunum. Hún stofnaði fyrirtæki í Reykjavík árið 1912 og tók til sín lærlinga. Þar á meðal voru þrjár konur: Katrín Fjeldsted, Anna Havsteen og Margrét Kristgeirsdóttir.
Ásta sagði sjálf frá því í viðtali við Eimreiðina árið 1911 að hún hafði fyrst hugsað sér að vera sjómaður: "„Fyrst datt mér í hug að verða sjómaður. Mínir aflgóðu útlimir og ágæta sjón hefði sjálfsagt gert mig hæfa til þess. En af tilviljun kyntist ég málaraiðninni og fékk meiri og meiri löngun til að verða málari. Og svo réðst ég í málaranám hjá Berthelsen málara í Reykjavík 1. marz 1903, þó allir hæddu mig og göbbuðu fyrir vikið“."
Útskriftarfögnuður
Eftir að Ásta kláraði meistarapróf í málaraiðn hélt hún aftur til Íslands og var efnt til veislu í Iðnó henni til heiðurs. Voru þar saman komnar 50-60 konur. Erindi héldu Laufey Vilhjálmsdóttir frá Rauðará, Guðrún Björnsdóttir bæjarfulltrúi, Guðrún Jónasson, Theodóra Thoroddsen og Bríet Bjarnhéðinsdóttir. Gunnþórunn Halldórsdóttir flutti kvæði til Ástu frá veislugestum.
Félagsstörf
Árið 1913 gekk Ásta í Kvenréttindafélag Íslands og var seinna sama ár kosin ritari félagsins.
Einkalíf
Ásta flutti til Washington-fylkis í Bandaríkjunum árið 1920 og bjó þar til dauðadags. Hún giftist Svisslendingnum Jakob Thöni á gamlársdag árið 1920 og eignuðust þau eina dóttur og einn son. Jakob lést í bílslysi árið 1923. Árið 1925 giftist Ásta seinni eiginmanni sínum, Jóhanni Norman úr Skagafirði, og eignuðust þau tvö börn saman. Fyrir átti Jóhann sjö börn svo alls voru börnin 11 á milli þeirra. Þau bjuggu í Point Roberts í Washington-fylki. Árið 1934 brann hús þeirra hjóna með öllum innanstokksmunum en þau byggðu húsið aftur.
.mq
.mq er þjóðarlén Martinique.
Tenglar
Toppdomän
Sigurður S. Thoroddsen
Sigurður S. Thoroddsen (24. júlí 1902 – 29. júlí 1983) var íslenskur verkfræðingur, stjórnmálamaður og knattspyrnumaður.
Ævi og störf
Sigurður fæddist á Bessastöðum á Álftanesi, sonur stjórnmálamannsins Skúla Thoroddsen og skáldkonunnar Theódóru Thoroddsen. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1919 og útskrifaðist sem byggingarverkfræðingur frá Polyteknisk Læreanstalt í Kaupmannahöfn árið 1927.
Fyrstu árin eftir útskrift gegndi hann verkfræðistörfum fyrir ýmsa opinbera aðila og sinnti kennslu. Árið 1931 stofnaði hann eigin verkfræðistofu, fyrstu almennu verkfræðistofuna hér á landi. Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen kom að fjölda stórframkvæmda, meðal annars á sviði raforkumála og eru Sigurði eignaðar margar af stærstu og metnaðarfyllstu áætlunum á sviði virkjanamála hérlendis, þótt ekki hafi þær allar komið til framkvæmda.
Sigurður var af róttæku fólki kominn og hneigðist snemma til sósíalisma. Hann var kjörinn á Alþingi fyrir Sósíalistaflokkinn árið 1942. Ekki átti þingmennskan þó vel við hann og dró hann sig í hlé eftir eitt kjörtímabil. Systir Sigurðar, Katrín Thoroddsen, sat á þingi sem varamaður um nokkurra vikna skeið árið 1945 og voru þau systkinin því samtíða á þingi.
Sigurður var tvíkvæntur, eignaðist átta börn, fjögur með hvorri konu, þar á meðal ljóðskáldið Dag Sigurðarson, rithöfundinn Halldóru Kristínu Thoroddsen, leikkonuna Guðbjörgu Thoroddsen, og kvikmyndaleikstjórann Ásdísi Thoroddsen. Hann var afi stjórnmálamannsins Katrínar Jakobsdóttur.
Árið 1982 kom út endurminningabók Sigurðar, Eins og gengur.
Austurey
thumb|150px|Kort af Eysturoy thumb|right|Risin og Kellingin. Austurey (færeyska: Eysturoy) er næststærsta og næstfjölmennasta eyja Færeyja og er 288 km² að stærð. Íbúar eyjarinnar voru 10.839 þann 1. janúar 2011 og hefur fjölgað lítið eitt á síðustu árum. Sunnan til er eyjan tiltölulega sléttlend á færeyskan mælikvarða en þar er einnig hæsta fjall Færeyja, Slættaratindur, 882 metrar á hæð, og tvö önnur fjöll, Gráfell og Svartbakstindur, eru yfir 800 m há.
Austurey liggur austan við Straumey og samsíða henni. Sundið á milli þeirra, Sundini, er langt og nokkuð beint, mjög mjótt víða norðan til og var það brúað fyrir allmörgum árum svo hægt er að aka milli eyjanna. Árið 2006 voru svo opnuð göng, Norðeyjagöngin, yfir til Borðeyjar. Ný göng milli byggðanna í Skálafirði og Tórshavnar, Eysturoyargöngin eru í byggingu og stefnt er að opna þau árin 2019-2020.
Byggðir á Austurey
Þorp og bæir með yfir 400 íbúa eru, auk Fuglafjarðar: Leirvík, Saltangará, Toftir, Strendur, Eiði, Skáli, Norðragøta, Runavík, Glyvrar og Syðrugøta. Aðrar byggðir eru: Elduvík, Funningsfjørður, Funningur, Gjógv, Gøtugjógv, Hellurnar, Innan Glyvur, Kolbanargjógv, Lambareiði, Lambi, Ljósá, Morskranes, Nes, Norðskáli, Oyndarfjørður, Oyrarbakki, Oyri, Rituvík, Saltnes, Selatrað, Skálafjørður, Skipanes, Strendur, Svínáir, Søldarfjørður, Toftir, Undir Gøtueiði og Æðuvík.
Byggðirnar Syðrugøta, Gøtugjógv og Norðragøta standa þar sem fornbýlið Gata, bústaður Þrándar í Götu, sem er ein aðalpersóna Færeyinga sögu, átti heima um árið 1000.
Sunnan Fuglafjarðar er volg uppspretta sem kallast Varmakelda og er eini staðurinn á Færeyjum þar sem jarðhita er að finna. Sagt er að vatnið úr uppsprettunni sé mikil heilsubót og við hana safnast fólk saman til að fagna sumarsólstöðum ár hvert.
Risinn og Kellingin
Út af nyrsta odda Austureyjar standa tveir drangar, Risin (71 m) og Kellingin (68 m) upp úr sjó. Risin er mun breiðari en Kellingin mjó og gat í gegnum hana neðst og er talið að hún muni hrynja í sjó innan tíðar. Þjóðsögur segja að í fyrndinni hafi tröllin á Íslandi viljað koma höndum yfir Færeyjar og hafi sent þessi skötuhjú þangað til að sækja þær. Þau komu að Eiðiskolli, nyrst á Austurey og kerlingin klifraði upp með reipi til að binda eyjarnar saman svo að risinn gæti tekið þær á bakið, en alltaf þegar hún setti reipið utan um Eiðiskoll og herti að brotnaði úr fjallinu og reipið losnaði. Við þetta voru þau að bjástra alla nóttina án árangurs og gleymdu tímanum og þegar fyrstu sólargeislarnir skinu á þau urðu þau að steini. Þarna hafa þau staðið síðan og starað með löngunaraugum heim til Íslands.
Róbert Sighvatsson
Róbert Sighvatsson er íslenskur fyrrverandi handknattleiksmaður. Róbert var línumaður. Hann lék 160 leiki með íslenska landsliðinu og skoraði 243 mörk. 2002 - 2006 lék hann með þýska liðinu HSG Wetzlar.
Mongólska karlalandsliðið í knattspyrnu
Mongólska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Mongólíu í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
Jon Tenney
Jonathan F. W. Tenney (fæddur 16. desember 1961) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í The Closer, Major Crimes og Brooklyn South.
Einkalíf
Tenney fæddist í Princeton,New Jersey og er af pólskum og enskum uppruna. Stundaði hann nám við Vassar College og útskrifaðist þaðan með BA gráðu í drama og heimspeki. Síðan stundaði hann nám við dramadeild Julliard skólans. .
Var giftur leikonunni Teri Hatcher frá 1994 til 2003 en saman eiga þau eina dóttur. Tenney hefur verið giftur Leslie Urdang síðan 2012.