cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eldgosið við Litla-Hrút 2023
thumb|Eldgosið 11. júlí, 2023, frá Seltjarnarnesi. thumb|18. júlí. thumb|Mynd frá gervihnettinum Copernicus. Eldgosið við Litla-Hrút 2023 er eldgos sem hófst þann 10. júlí, síðdegis, við Litla-Hrút sem er á milli Keilis og Fagradalsfjalls. Sprunga opnaðist norðan við fjallið sem stækkaði ört og varð 900 metra löng. Eftir sólarhring minnkaði virknin og einangraðist hún í gíga og að lokum í einn gíg. Mikil gasmengun var á svæðinu og lokuðu yfirvöld aðgang að vegum fyrst um sinn. Litlu síðar urðu miklir gróðureldar og svæðinu var lokað aftur. Það varð mesti mosabruni síðan skráningar hófust. Gosmóðan náði allt til Vestfjarða.
Þann 14. júlí sameinaðist hraunið úr gosinu hrauninu úr Meradölum. Fyrstu vikuna var framleiðsla gossins 2-3 sinnum meiri en í Geldingadölum 2021.
Þar sem gangan að gosinu var lengri en í fyrri gosum á svæðinu og fólk sýndi af sér gáleysislega hegðun var ákveðið að loka fyrir aðgang að svæðinu á kvöldin og á nóttunni.
Í byrjun ágúst hafði hraunframleiðsla minnkað verulega og ályktuðu jarðfræðingar að stutt væri í goslok. Frá 5. ágúst var engin virkni í gígnum.
Mastur
Mastur er hátt og grannt mannvirki sem haldið er uppi með stögum, ólíkt turnum sem haldast uppi af eigin rammleik. Til eru meðal annars útvarpsmöstur, rafmagnsmöstur og möstur á seglskipum, sem kölluð eru siglur eða reiðar. Mastur Langbylgjustöðvarinnar á Gufuskálum (412 m) er hæsta mastur á landi í V-Evrópu.
Evrasíska efnahagssambandið
Evrasíska efnahagssambandið (EVES eða Evrasíusambandið) er efnahagsleg alþjóðasamtök ríkja sem eru staðsett að mestu í Norður-Evrasíu. Sáttmáli vegna stofnunar Evrasíusambandsins var undirritaður þann 29. maí 2014 af Hvíta-Rússlandi, Kasakstan og Rússlandi en samstarf hófst formlega 1. janúar 2015. Sáttmálar um inngöngu Armeníu og Kirgistan voru undirritaðir þann 9. október 2014 og 23. desember sama ár. Inngöngu Armeníu var lokið 2. janúar 2015. Inngöngusáttmáli Kirgistans tók gildi í maí 2015 en það tók þátt í sambandinu frá stofnunardeginum sem aðildarríki.
Íbúar aðildaríkjanna eru 176 milljónir en þar af er 130 milljónir Rússar. Innan sambandsins eru frjáls för varnings, fjármagns, þjónustu og fólks tryggð. Gert er ráð fyrir sameiginlegar stefnur um samgöngur, landbúnað og orku. Stefnt er á því að sameiginlegur gjaldmiðill verði tekinn í notkun í framtíðinni og að samstarf verði nánara. Aðgerðir sambandsins eru framkvæmdar af nokkrum milliríkjastofnunum. Framkvæmdastjórn Evrasíska efnahagssambandsins er framkvæmdavaldið, Réttur Evrasíska efnahagssambandsins er dómsvaldið og svo er Framkvæmdabanki Evrasíu.
Aðdragandi
Eftir lok Kalda stríðsins og upplausn Sovétríkjanna voru Rússland og hin miðasísku lýðveldi í lélegri efnahagsstöðu og mikið dró úr hagfræðilegum vexti. Í þessum ríkjum voru umfangsmiklar efnahagsumbætur og einkavæðing. Ferlið að samstarfi milli evrasískra landa hófst strax eftir fall Sovétríkjanna, með björgun efnahagstengsla milli þessara nýstofnuðu ríkja að markmiði. Forsetar Hvíta-Rússlands, Kasakstans og Rússlands stofnuðu Samveldi sjálfstæðra ríkja þann 8. desember 1991.
Árið 1994 lagði Núrsultan Nasarbajev fram hugmynd um að stofna viðskiptablokk til þess að komast inn í evrópska og asíska markaði, sem voru þá í mikilli grósku. Litið var á hugmyndina sem leið til að ýta undir verslun, efla fjárfestingar á svæðinu og vinna á móti vestrænum efnahagssamböndum.
Stofnunarsáttmálar (tíundi áratugur)
Á tíunda áratugnum gekk evrasíska samstarfsferlið hægt og rólegt, hugsanlega vegna efnahagskreppu eftir upplausn Sovétríkjanna og stærðar þeirra ríkja sem hún snerti (Rússland, Hvíta-Rússland og Kasakstan nær yfir um 20 milljón km²). Í kjölfar þess voru ýmsir sáttmálar undirritaðir sem leiddi smám saman til stofnunar verslunarblokkar.
Árið 1995 skrifuðu Hvíta-Rússland, Kasakstan og Rússland, og svo síðar Kirgistan og Tadsjikistan, undir fyrstu sáttmálana vegna stofnunar tollsambands. Tilgangur hans var sá að ryðja brautina að opnum landamærum án vegabréfaskoðunar milli aðildarríkja.
Árið 1996 skrifuðu Hvíta-Rússland, Kasakstan, Kirgistan og Rússland undir sáttmála um aukið samstarf á sviðum efnahagsfræði og mannúðar til að koma efnahaglegri samvinnu í gang milli ríkja, sem gerði ráð fyrir myndun sameiginlegs markaðs fyrir varning, þjónustu, fjármagn og vinnuafl og þróun náinna samgöngu-, orku- og upplýsingakerfa.
Árið 1999 skrifuðu Hvíta-Rússland, Kasakstan, Kirgistan, Rússland og Tadsjikistan undir sáttmála um tollsambandið og Einstaka efnahagssvæðið og skýrðu frá þeim markmiðum og stefnum sem ríkin myndu taka á við myndun þess og Evrasíska tollsambandsins.
Efnahagsbandalag Evrasíu (2000)
Til að efla nánari efnahahslega sameiningu og samstarf stofnuðu Hvíta-Rússland, Kasakstan, Kirgistan, Rússland og Tadsjikistan Efnahagsbandalag Evrasíu árið 2000. Árið 2006 varð Úsbekistan aðildarríki að því. Stofnunarsáttmáli bandalagsins gerði ráð fyrir sameiginlegan markað fyrir aðildarríkin. Bandalagið var byggt á Efnahagsbandalagi Evrópu. Fólksfjöldar bandalaganna voru svipaðir, eða um 171 og 169 milljónir. Svo var annar sáttmáli árið 2003 um Einstaka efnahagssvæðið sem Hvíta-Rússland, Kasakstan og Rússland skrifuðu undir með það markmið að skapa yfirgripsmeiri og nánari sameiginlegan markað. Tilraunir þessara landa héltu áfrám árið 2006 þegar undirbúningsvinna á Evrasíska tollsambandinu hófst.
Tollsamband og sameiginlegur markaður (2010–2012)
Tollsambandið milli Hvíta-Rússlands, Kasakstans og Rússlands varð formlega til 1. janúar 2010. Sambandið lagði áherslu á að útrýma tolla milli aðildarríkja, að skapa sameiginlega stefnu um tolla við önnur lönd, og að leggja niður aðrar hindranir ekki tengdar tollum. Því var hleypt af stokkunum sem fyrsta skrefið að yfirgripsmeiri sameiginlegum markaði byggðum á Evrópusambandinu, en ekki með pólitíska sameiningu að markmiði (eins og Bandalag Suður-Ameríkuþjóða, Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku eða Samband Suðaustur-Asíuríkja). Stefnt var að því að byggja upp bandalag milli fyrrverandi Sovétríkja. Aðildaríkin ætluðu að halda áfram með efnahagslega sameiningu og hyggðust sleppa öllum tollum sín á milli í júlí 2011.
Árið 2011 stakk þáverandi forsætisráðherra Rússlands Vladímír Pútín upp á að stofna Evrasískt efnahagssamband byggt á hugmynd Núrsultans Nasarbajevs. Þann 18. nóvember 2011 skrifuðu forsetar Hvíta-Rússlands, Kasakstans og Rússlands undir sáttmála vegna stofnunar sambandsins fyrir árið 2015. Aðildarríkin settu saman nefnd um að fóstra nánari efnahagstengsl.
Þann 1. janúar 2012 stofnuðu ríkin þrjú Einstaka efnahagssvæðið sem tryggði framkvæmd sameiginlegs markaðs fyrir varning, þjónustur, fjármagn og vinnuafl, og settu fram samhangandi stefnur í sambandi við samgöngur, orku og landbúnað. Samningurinn fólst í sér tímaáætlun um nánari sameiningu og setti Framkvæmdastjórn Evrasíska efnahagssambandsins á laggirnar (byggða á Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins).
Evrasíska efnahagssambandið
Þann 29. maí 2014 skrifuðu forsetar Hvíta-Rússlands, Kasakstans og Rússlands undir stofnunarsáttmála Evrasíska efnahagssambandsins sem tók gildi 1. janúar 2015. Forsetar Armeníu og Kirgistans voru líka til staðar við undirskriftina. Vladímír Pútín, þá forseti Rússlands, sagði, „Í dag höfum við skapað kraftmikla, aðlaðandi miðstöð fyrir efnahagslega þróun, stóran svæðismarkað sem sameinir yfir 170 milljón manns.“ Kasakstanskir stjórnmálamenn lögðu áherslu á því að sambandið væri ekki stjórnmálablokk, frekar efnahagssamband. Bakytsjan Sagintajev aðstoðarforsætisráðherra Kasakstans og helsti samningsmaður sagði, „Við sköpum ekki stjórnmálasamtök; við myndum hreinlega efnahagssamband.“ Svo hélt hann áfram, „þetta er gagnleg leið til að annast ávinninga. Við blöndum okkur ekki í því sem Rússland gerir pólitískt, og þeir geta ekki sagt okkur hver utanríkisstefna okkar eigi að vera.“ Fyrir október hafði sáttmálinn verið samþykktur í öllum þremur þingunum. Þann 9. október sama ár var sambandið stækkað við undirritun sáttmála um aðild Armeníu. Kirgistan skrifaði undir sáttmála 23. desember 2014 og varð fullkomið aðildarríki sambandsins 1. maí 2015.
Cáceres
thumb|Cáceres.
Cáceres er borg í sjálfsstjórnarsvæðinu Extremadúra og höfuðstaður Cáceres-héraðs, Spáni. Borgin hefur um 96.000 íbúa (2014) og er á lista heimsminja UNESCO vegna miðaldaveggja sinna. Einnig er þar blanda af byggingarlist frá ýmsum tímum og stílum: Rómverjum, Márum og gotneskur- og endurreisnarstíll.
Oliver Bozanic
Oliver Bozanic (fæddur 7. janúar 1989) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
Jóhann 2. Frakkakonungur
Hertogi af Normandí
Jóhann var sonur Filippusar konungs 6. og Jóhönnu höltu. Faðir hans varð óvænt konungur Frakklands, eftir að hinn síðasti þriggja sona Filippusar 4. frænda hans lést án þess að láta eftir sig son. Erfðatilkall Filippusar var þó alls ekki óumdeilt og hann ákvað fljótlega að styrkja sig í sessi með því að finna syni sínum hentuga konu. Fyrst hafði hann Elinóru, yngri systur Játvarðar 3. Englandskonungs, í huga en ákvað svo að leita samninga við Jóhann af Lúxemborg, konung Bæheims, um hjúskap við Bonne dóttur hans. Hún var orðin sextán ára og gat því fljótt farið að ala Jóhanni, sem var þrettán ára, erfingja. Þau giftust 28. júlí 1332 og Jóhann var gerður hertogi af Normandí um leið.
Nokkur órói var í Normandí og um 1345 voru ýmsir aðalsmenn þar orðnir opinberir stuðningsmenn Játvarðar 3. og yfirráð Frakka í hertogadæminu voru í hættu. Filippus sendi Jóhann til að reyna að leita sátta og vinna aðalsmennina á sitt band og tókst honum fá hluta þeirra á sitt band.
Konungur Frakklands
Jóhann tók við ríkjum þegar faðir hans lést sumarið 1350 og var krýndur í Reims. Fyrstu árin naut hann auðs síns og valda en lét misgóða ráðgjafa halda um stjórnartaumana. Með árunum tók hann þó sjálfur meiri þátt í stjórn ríkisins. Hann var heilsuveill og tók lítinn þátt í konunglegum íþróttum eins og burtreiðum og veiðum en var bókamaður og styrkti málara og tónlistarmenn. Hann er sagður hafa verið skapmikill og fljótur til reiði svo að oft kastaðist í kekki milli hans og þeirra sem hann átti í samskiptum við.
Árið 1355 blossaði Hundrað ára stríðið upp að nýju og árið eftir fór Svarti prinsinn, sonur Játvarðar 3., herför um Frakkland með tiltölulega fámennt lið. Jóhann veitti honum eftirför og í september kom til bardaga milli herjanna við Poitiers. Jóhann var sigurviss, enda með tvöfalt fjölmennara lið en andstæðingurinn. Frakkar biðu lægri hlut og Jóhann konungur féll í hendur Englendinga eftir frækilega framgöngu. Hann var svo fluttur til Englands.
Fangi Englendinga
Í Englandi var honum haldið föngnum á ýmsum stöðum en að lokum var hann fluttur í Lundúnaturn. Hann var þó ekki í ströngu varðhaldi, fékk jafnvel að ferðast um og hafði um sig litla hirð. Bókhald konungs frá þessum tíma hefur varðveist og má þar sjá að hann var að kaupa sér hesta, gæludýr og fatnað á meðan hann var fangi og hafði hjá sér stjörnuspeking og hirðhljómsveit. thumb|right|Fyrsti frankinn var sleginn árið 1360 til að fagna heimkomu Jóhanns konungs úr fangavistinni á Englandi. Í Brétigny-sáttmálanum, sem undirritaður var 1360, var samið um að Frakkar skyldu greiða geysihátt lausnargjald fyrir konung sinn. Honum var heimilað að snúa aftur til Frakklands til að afla fjár fyrir lausnargjaldinu en næstelsti sonur hans, Loðvík af Anjou, varð gísl í hans stað. Jóhanni gekk þó seint að afla fjár og í júlí 1363 bárust þær fregnir að Loðvík hefði sloppið úr haldi Englendinga. Jóhanni fannst þetta svo mikil skömm að hann tilkynnti, þegnum sínum til furðu og skelfingar, að hann ætlaði sjálfur að fara til Englands og gefa sig Englendingum á vald. Ekkert gekk að telja konung af þessu, hann mat heiðurinn meira en frelsið, og sigldi til Englands um veturinn.
Fjölskylda
Jóhann og Bonne drottning eignuðust tíu börn á ellefu árum. Þau sem upp komust voru Karl 5. Frakkakonungur, Loðvík 1. hertogi af Anjou, Jóhann hertogi af Berry, Filippus 2. hertogi af Búrgund, Jóhanna kona Karls 2. Navarrakonungs, María kona Róberts hertoga af Bar og Ísabella, kona Gians Galeazzo 1., hertoga af Mílanó. Bonne lést svo 11. september 1349. Jóhann hugðist þá giftast Blönku af Navarra, frænku sinni, en faðir hans ákvað að giftast henni sjálfur. Hann giftist þá í staðinn Jóhönnu 1. af Auvergne, ekkju Filippusar af Búrgund og móður Filippusar 1. hertoga af Búrgund. Þau eignuðust tvær dætur sem dóu ungar.
Nánasti vinur Jóhanns var Charles de la Cerda, sem naut mikillar hylli konungs og hafa sumir talið að þeir hafi átt í ástarsambandi. Náin tengsl þeirra kveiktu afbrýðisemi annarra aðalsmanna og nokkrir þeirra myrtu de la Cerda árið 1354. Konungur syrgði hann ákaft.
Arsinóe 4.
Þegar faðir þeirra, Ptólemajos 12., lést tóku Kleópatra og Ptólemajos saman við völdum eftir hann en Ptólemajos steypti systur sinni fljótlega af stóli og hrakti hana í útlegð. Árið 48 f.Kr. kom Júlíus Caesar til Alexandríu og kom Kleópötru aftur til valda. Arsinóe flúði þá með geldingnum Ganýmedesi og gekk í lið með Akkillasi sem titlaði sig faraó. Þegar þeim Ganýmedesi lenti saman lét hún taka Akkillas af lífi og gerði Ganýmedes að hershöfðingja. Aðrir yfirmenn í hernum urðu óánægðir við þetta og sömdu á laun við Caesar um að skipta á Arsinóe og Ptólemajosi 13. Það var gert og skömmu síðar vann Caesar afgerandi sigur á Egyptunum.
Skánska stríðið
Danski herinn var að jafnaði betur þjálfaður, vopnaður og útbúinn en sá sænski. Stríðinu lauk samt án afgerandi sigurvegara.
Sænski flotinn tapaði á sjónum og danski herinn fór halloka á Skáni, en Svíar töpuðu aftur á móti fyrir Brandenburg. Stríðið og bardagarnir stöðvuðust þegar Holland, sem barðist með Danmörku samdi frið við Frakkland í stríði Frakklands og Hollands, og Frakkar studdu Svíþjóð. Karl 11. Svíakonungur giftist dönsku prinsessunni Ulriku Eleonoru, systur Kristjáns 5. Danakonungs.
Friður komst á eftir þrýsting frá Frakklandi með samningunum í Fontainebleau og Lundi (milli Svíþjóðar og Danmerkur) og í Saint-Germain (milli Svíþjóðar og Brandenburg) þar sem Danmörk féllst á að skila þeim svæðum sem þeir höfðu unnið af Svíþjóð.
SS Lazio
Íþróttafélagið Lazio 1900 (ítalska: Società Sportiva Lazio 1900, S.S. Lazio eða einfaldlega Lazio) er ítalskt íþróttafélag frá Róm stofnað 9. janúar 1900 sem hlaupafélag. Knattspyrnudeild félagsins var stofnuð árið 1910. Það hefur orðið ítalíumeistarar tvisvar: 1974 og 2000, og orðið bikarmeistarar fjórum sinnum, síðast árið 2004.
Heimabúningur liðsins er ljósblá treyja og hvítar buxur. Heimavöllur liðsins er Ólympíuleikvangurinn í Róm.
Christian Nodal
thumb|Christian Nodal. Christian Jesús González Nodal (f. Caborca, Sonora, 11. janúar 1999) er mexíkóskur söngvari og lagasmiður.
Mjólkursamsalan
Mjólkursamsalan, skammstafað MS, er íslenskt hlutafélag í eigu samvinnufélaganna Auðhumlu og Kaupfélags Skagfirðinga sem sinnir sölu og vinnslu á mjólk og mjólkurafurðum. MS varð til í núverandi mynd við hagræðingu í mjólkuriðnaðinum sem hófst skipulega um miðjan tíunda áratuginn þegar stjórnvöld ákváðu að lækka þyrfti kostnað við vinnslu á mjólk. Sameinaðist rúmur tugur félaga í mjólkuriðnaði í færri einingar næsta áratuginn. Mjólkursamsalan í núverandi mynd hefur starfað frá árinu 2007. Elsta fyrirtækið í sameinuðu félagi MS er Mjólkursamlag KEA, sem stofnað var á sérstökum fulltrúaráðsfundi 4. september árið 1927, sem telst vera stofndagur MS. Mjólkursamsalan notar 1-2% af þeim sykri sem fluttur er til Íslands árlega, eða um 150 til 300 tonn.
Framleiðslustöðvar
MS framleiðir vörur sínar á eftirfarandi stöðum:
Erlend starfsemi
Árið 2006 hófst útflutningur á skyri til Bandaríkjanna, til Grænlands árið 2007 og til Finnlands árið 2010. Í dag er vörumerki Mjólkursamsölunnar, Ísey skyr fáanlegt i 20 löndum
Árið 2020 var skipulagi Mjólkursamsölunnar breytt. Tvö fé­lög fara með er­lenda starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins en það þriðja með inn­lenda starf­semi. Mjólkursamsalan er með innlenda starfsemi og Ísey út­flutn­ing­ur ehf. og Ísey Skyr Bar ehf. færðist í fé­lagið MS er­lend starf­semi ehf. og hlut­ur fyrirtækisins í banda­ríska skyr­fyr­ir­tæk­inu Icelandic Provisi­ons í fé­lagið MS eign­ar­hald ehf. Öll félögin eru áfram í eigu sam­vinnu­fé­lagana Auðhumlu og Kaup­fé­lags Skag­f­irðinga.
Íslenskuátök
Frá árinu 1994 hefur fyrirtækið lagt mikið kapp á störf í þágu íslenskrar tungu. Sama ár samdi Þórarinn Eldjárn íslenskuljóðið sem hefst á orðunum „Á íslensku má alltaf finna svar“ sérstaklega fyrir MS í tilefni af samstarfi MS og Íslenskrar málnefndar. Ljóðið er ort við þekkt lag eftir Atla Heimi Sveinsson.
Mjólkurfernur hafa oft verið skreyttar ljóðum og smásögum. Árið 2018 fékk MS heiðursverðlaun hvatningarverðlauna viðskiptalífsins um eftirtektaverða notkun á íslenskri tungu.
Equisetum ramosissimum
Equisetum ramosissimum Desf. er elfting sem er frá Evrasíu og Afríku. Þetta er ekki sama og Equisetum ramosissimum Kunth, sem er samnefni af Equisetum giganteum.
Tvær undirtegundir eru viðurkenndar. Einkennisundirtegundin, E. ramosissimum subsp. ramosissimum, er um mestalla Asíu, Evrópu og Afríku og ílend í suðaustur Bandaríkjunum. E. ramosissimum subsp.debile, sem er stundum talin sjálfstæð tegund E. debile, finnst í suðaustur Asíu og nokkrum Kyrrahafseyjum.
710–701 f.Kr.
710-701 f.Kr. var 10. áratugur 8. aldar f.Kr.
Pernod Ricard
Pernod-Ricard er franskt fyrirtæki sem sérhæfir sig í framleiðslu og dreifingu vína og sterkra drykkja. Pernod Ricard er leiðandi í heiminum í sínum geira og er staðsettur á bak við Diageo og á undan Bacardí-Martini. Fyrir fjárhagsárið 2019-2020 nam velta samstæðunnar 8.448 milljónum evra.
Frosinn (kvikmyndasería)
Frosinn (enska: Frozen) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2013 og sú síðasta árið 2019.
Marínering
thumb|250px|Kjúklingalæri í maríneringu
Marínering er yfirleitt súr kryddbættur vökvi sem matvæli eru sett í áður en þau eru elduð. Maríneringar eru venjulega byggðar á sýru eins og ediki, sítrónusafa eða víni, en má líka byggja á ávöxtum eins og ananas, papaja eða kíví. Auk þess geta maríneringar innihaldið olíu og krydd til að bæta bragðið. Maríneringar eru oft notaðar til að mýkja seigt kjöt en það getur legið í maríneringunni í allt frá nokkrum sekúndum til nokkurra daga.
Segl
thumb|right|Kútter með [[gaffalsegl sem stórsegl og tvö framsegl: fokku og genúu.]]
Marínering
Sýran í maríneringu veldur því að vefurinn í kjötinu byrjar að brotna niður og því sýgur það inn meiri vökva. Mikilvægt er að setja ekki of mikla sýru í maríneringuna því það getur haft neikvæð áhrif á bragðið. Í góðri maríneringu eru sýra, olía og krydd í jafnvægi. Ef hrátt marínerað kjöt er frosið getur yfirborð kjötsins brotnað niður sem veldur því að það verður maukkennt við eldun.
Segl
Segl er dúkur sem er hluti af seglbúnaði skips. Seglið tekur á sig vind og knýr þannig áfram seglskipið eða verkar sem hjálparsegl til að draga úr veltingi á vélbát. Þegar beitt er upp í vindinn getur seglið virkað eins og lóðréttur vængur. Á seglskútum er kjölur undir skrokknum sem myndar mótvægi við hliðarkraftinn þegar vindurinn kemur í seglið á hlið við bátinn.
Tegundir segla
thumb|right|Slúppa með (1) stórsegl (bermúdasegl) og (2) framsegl (genúasegl). Segl skiptast gróflega í tvo flokka; stórsegl og framsegl, eftir því hvort þau eru fest upp við mastrið eða framan við það (t.d. á stög). Stórsegl skiptast aftur í þversegl og langsegl eftir því hvort þau liggja þvert á skipið eða langsum eftir því. Með langseglum er auðvelt að stagvenda upp í vindinn og krussa eða slaga á móti vindi, en þversegl eru betri þegar siglt er undan vindi. Framsegl skiptast í stagsegl sem fest eru eftir endilöngu stagi, og belgsegl sem eru hengd framan við mastrið á hornunum.
Marínering
Hrátt kjöt eða fiskur getur innihaldið skaðlega gerla sem geta spillt maríneringunni. Það á að marínera kjöt í ísskápnum til að hindra fjölgun gerla. Marínering sem hefur komist í snertingu við hrátt kjöt eða fisk á ekki að nota nema það sé soðið strax fyrir neyslu. Ílátið sem er notað til maríneringar á að vera úr plasti því málmur eða keramík geta brugðist við sýrunni í maríneringunni.
Segl
Hlutar segls
thumb|300px|right|Hlutar gaffalsegls: (1) Framfaldur; (2) Undirfaldur; (3) Afturfaldur; (4) Yfirfaldur; (5) Kverk; (6) Háls; (7) Kló; (8) Hnokki; ... Hliðar seglsins eru kallaðar „faldur“, „jaðar“, „líg“ eða „lík“. Á langseglum er framfaldurinn sú hlið sem er næst mastrinu og afturfaldurinn á móti, en undirfaldur við bómuna að neðan. Ferhyrnd segl eru líka með yfirfald að ofan. Á þverseglum er framfaldurinn sú hlið sem er kulborðsmegin en afturfaldurinn hléborðsmegin.
Horn segls eru háls (fremra horn að neðan), kverk (fremra horn að ofan) hnokki, pikkur eða veðurkló (aftara horn að ofan á ferhyrndu langsegli) og kló (aftara horn að neðan). Á þverseglum eru ráhnokkar við enda ránnar en neðri hornin heita háls og kló eftir því hvernig seglið snýr við vindi þannig að kulborðshornið heitir háls og hléborðshornið kló.
Dragreipi eða ráseil er fest í kverkina á langseglum eða rána á ráseglum til að draga seglin upp. Skaut eru bönd sem fest eru í aftara horn seglsins til að aka því til eftir vindi. Talað er um fokkuskaut sem stýrir fokku og stórskaut sem stýrir stórsegli. Á langseglum er stórskaut band sem fest er í bómuna aftanverða og stýrir horni seglsins miðað við bátinn. Á bátum með ráseglum getur auk þess verið stillanlegur beitiás til að halda hléborðsskautinu úti. Hálsinn á ráseglum er venjulega festur við borðstokkinn kulborðsmegin.
Massimo D'Alema
thumb|right|Massimo D'Alema Massimo D'Alema (f. 20. apríl 1949) er ítalskur stjórnmálamaður og fyrrum forsætisráðherra Ítalíu, sá fyrsti í sögu lýðveldisins sem kemur úr röðum ítalska kommúnistaflokksins. Hann var formaður vinstri-lýðræðisflokksins og varaforseti alþjóðasamtaka sósíalista. D'Alema kemur úr fjölskyldu sem var virk í kommúnistaflokknum og hann skráði sig fjórtán ára gamall í flokkinn. Hann hefur stundum verið kallaður „barn flokksins“. Á umrótsárum 8. áratugarins reyndi hann að miðla málum milli kommúnistaflokksins og fjölmennra róttækra vinstrihreyfinga sem höfðu gefist upp á honum og þótti hann of íhaldssamur og varfærinn undir stjórn Enricos Berlinguer. D'Alema varð hægri hönd Berlinguers og fór meðal annars með honum í jarðarför Júrí Andropov 1984. Þegar Berlinguer lést úr hjartaáfalli 1988 var D'Alema ritstjóri L'Unità, málgagns kommúnistaflokksins 1991 átti hann þátt í stofnun nýs flokks, vinstrisinnaða lýðræðisflokksins, sem átti aðild að Ólífubandalaginu sem vann kosningarnar 1996. Í fyrstu ríkisstjórn Prodis var D'Alema forseti þingnefndar um stjórnsýsluumbætur og þegar ríkisstjórnin féll 1998 tók hann við sem forsætisráðherra og gegndi því embætti til 2000 þegar vinstri-miðjuflokkarnir töpuðu illa í sveitarstjórnarkosningum. Eftir afsögn hans tók Giuliano Amato við. Í annarri ríkisstjórn Prodis frá 2006 gegndi D'Alema stöðu utanríkisráðherra.
Fanir (sveppir)
thumb|right|Fanir á [[berserkjasveppur|berserkjasvepp.]] Fanir nefnast gróhirslur nokkurra flokka sveppa og og eru þær meðal annars eitt af einkennum hattsveppa. Þær eru þunn blöð sem liggja þétt saman í gróbeðnum og geisla út frá stafnum að hattbarðinu.
Fanir eru meðal annars greindar eftir því hvort þær eru:
Antígva og Barbúda
Antígva og Barbúda eru tveggja eyja eyríki á mörkum Karíbahafs og Atlantshafsins. Þær eru hluti af Litlu-Antillaeyjum. Nærliggjandi eyjar eru Gvadelúp í suðri, Montserrat í suðvestri, Sankti Kristófer og Nevis í vestri og Saint-Barthélemy í norðvestri. Eyjarnar tvær eru Antígva og Barbúda en auk þess tilheyra ýmsar smáeyjar landinu, eins og Redonda og Jórvíkureyja. Sumar þessara smáeyja eru í einkaeigu. Langflestir íbúanna búa á Antígva, þar af um 25 þúsund í höfuðborginni Saint John's.
Antígva og Barbúda eru fyrir miðju Hléborðseyja sem eru nyrðri hluti Litlu-Antillaeyja. Karíbar náðu eyjunum af Aravökum um 1100. Þeir dóu út í kjölfar landnáms Evrópumanna á 17. öld vegna sjúkdóma og harðræðis. Bretar stofnuðu þar sykurplantekrur og fluttu inn þræla frá Vestur-Afríku. Þrælahald var lagt af árið 1834. Afkomendur þrælanna eru meira en 90% íbúa eyjanna. Þrír fjórðu eru kristnir, þar af tæp 45% í ensku biskupakirkjunni. Enska er opinbert tungumál en flestir tala hléborðsensku, sem er kreólamál byggt á ensku með tökuorð úr Afríkumálum.
Antígva og Barbúda eru viðkvæmar fyrir náttúruhamförum eins og fellibyljum sem hafa valdið miklu tjóni frá 1995. Skortur á vatnsbólum takmarkar þróun landbúnaðar. Ferðaþjónusta er aðalatvinnugreinin á eyjunum. Hún stendur undir helmingi allra starfa og 60% af vergri landsframleiðslu.
Stjórnsýsluskipting
Antígva og Barbúda skiptist í sex sóknir og tvö yfirráðasvæði:
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki- Skjaldarmerkið hannaði Gordon Christopher. Táknmál þess er allt annað en fánans.
Neðarlega á skjaldarmerkinu er borði með einkunnarorði Antígvu - Each Endeavouring, All Achieving ( Hver og einn reynir, allir ná ).
Saga
Menn námu fyrst land á Antígva ca. 3000 árum f.Kr.. Fyrst bjuggu Ciboney-indíánar á Antígvu. Seinna tóku Arawakar við af þeim en voru farnir að flytjast burt um 1100 og á 12. öld hröktu Karíbar síðustu Arawakana burt. Árið 1493 komu skip Kristófers Kólumbusar til eyjanna. Á næstu árum voru settar á stofn franskar og spænskar nýlendur á Litlu-Antillaeyjum, en engir Evrópumenn settust að á Antígva og Barbúda. thumb|alt=Útskipun á sykri|Útskipun á sykri í tunnum frá Antígva. Teikning frá árinu 1823. Árið 1628 tóku Englendingar sér bólfestu á Barbúda (á árunum 1685-1870 átti Codrington-ættin eyjuna), og árið 1632 á Antígvu. Þá komu þangað nýlendustofnendur frá Saint Kitts, undir forystu Edward Warner. Árið 1667 hernámu Frakkar eyjarnar um tíma. Englendingar byrjuðu ad planta tóbaki, sykurreyr og baðmull á eyjunum. Í byrjun unnu Írar við framleiðslu á þessum vörum, en þeir áttu erfitt með að aðlagast hitabeltisloftslaginu. Þá voru fengnir í stað þeirra þrælar frá Afríku. Frumbyggjum eyjanna var útrýmt. Eftir nokkrar þrælauppreisnir (á Antígva 1728), hætti Bretland opinberlega þrælahaldi árið 1734, en það breytti í raun og veru engu um aðstæður þrælanna. Árið 1736 varð næsta þrælauppreisn og þrír uppreisnarleiðtogar voru dæmdir til aftöku á hjóli og steglu. Svartir íbúar þurftu áfram að vinna á plantekrunum, hjá fyrrum eigendum sínum.
Árið 1860 voru báðar eyjar sameinaðar undir nýlendustjórn. Afkomendur þrælanna heimtuðu sjálfstæði. Á 3. áratugi 20. aldar varð ólga meðal verkamanna, sem leiddi til stofnunar stéttarfélaga árið 1939, og aukinna réttinda verkafólks. Árið 1941 stofnuðu Bandaríkin herstöð á Antígvu. Árið 1943 var Verkamannaflokkur Antígvu (ALP - Antigua Labour Party) stofnaður, en eftir seinni heimsstyrjöldinni varð hann einn af mikilvægustu stjórnmálaflokkum í landinu. Á árunum 1958-1962 tilheyrðu báðar eyjar Sambandsríki Vestur-Indía. Árið 1967 fengu eyjarnar sjálfstæði að hluta, sem land í tengslum við Bretland. Árið 1972 var plöntun sykurreyrs hætt, bæði vegna kreppu á sykurmarkaði og líka vegna þróunar í ferðaþjónustu.
Sjálfstæði Antígva og Barbúda
Landið fékk sjálfstæði þann 1.nóvember árið 1981 og varð um leið aðili að Breska samveldinu. Síðasti landstjóri eyjanna, á árunum 1967-1971 og 1976-1981, var Vere Bird formadur ALP. Hann var líka valinn forsætisráðherra nýrra stjórnvalda í sjálfstæðu ríki Antígvu og Barbúdu og hélt því embætti fram til ársins 1994. Allan þann tíma var hagkerfi eyjanna veikt. Ríkissjóður þurfti að berjast við vöruskiptahallann sem fylgdi endurskipulagningu hagkerfisins frá landbúnaði yfir í ferðaþjónustu. Engu að síður, og einnig þrátt fyrir ásakanir um mikla glæpastarfsemi (ólöglegt mansal, vopnabrask, peningaþvætti og spillingu) hélt flokkur Birds meirihlluta á þingi og næsti forsætisráðherra var sonur Vere Bird - sá heitir Lester Bird. Á seinni hluta 10. áratugarins þróaðist hagkerfi eyjanna í takt við þróun í fjármálageiranum. Árið 1997 landið tók landið við um 3000 íbúum eyjunnar Montserrat, sem urðu að flýja heimili sitt vegna eldgoss. En stjórnarandstæðingar (United Progressive Party( UPP)),sigruðu í kosningum árin 2004 og 2009 og Baldwin Spencer varð forsætisráðherra.
Alfons 13. Spánarkonungur
Alfons 13. (17. maí 1886 – 24. febrúar 1941) var konungur Spánar frá 1886 til 1931. Valdatíð hans lauk þegar Spánverjar lýstu yfir stofnun lýðveldis árið 1931. Spánn varð ekki aftur konungsríki fyrr en árið 1975 þegar sonarsonur Alfonsar, Jóhann Karl 1., varð konungur. Í rúma fjóra áratugi var Alfons því síðasti konungur Spánar.
Æviágrip
Alfons fæddist árið 1886 og var einkasonur Alfonsar 12. Spánarkonungs og Maríu Kristínar Spánardrottningar. Alfons 13. varð konungur um leið og hann fæddist þar sem faðir hans hafði látist á meðan móðir hans var ólétt af honum. María Kristín fór með konungsvaldið sem ríkisstjóri í nafni sonar síns þar til Alfons varð sextán ára. Á þeim tíma báðu Spánverjar ósigur í stríði gegn Bandaríkjunum árið 1898 og neyddust til að láta af hendi flestar nýlendur sínar til Bandaríkjamanna. Í stað þess að verða konungur yfir heimsveldi tók Alfons því við mjög veiku og brothættu ríki þegar hann var formlega krýndur árið 1902.
Royal Yachting Association
thumb|right|Merki RYA Royal Yachting Association eða Konunglega breska siglingasambandið er félag sem hefur yfirumsjón með siglingaíþróttum í Bretlandi. Félagið kemur að umhverfi eftirfarandi íþróttagreina:
Alfons 13. Spánarkonungur
Æviágrip
Árið 1906 gekk Alfons að eiga Viktoríu Evgeníu af Battenberg, dótturdóttur Viktoríu Bretlandsdrottningar. Á brúðkaupsdegi þeirra var gerð tilraun til að myrða nýju konungshjónin þegar stjórnleysingi varpaði sprengju að vagni þeirra. Alfons og Viktoría sluppu ómeidd undan sprengingunni en margir saklausir vegfarendur létu lífið. Alfons varð fyrir mörgum banatilræðum til viðbótar á konungstíð sinni. Árið 1905 reyndi spænskur stjórnleysingi að myrða bæði Alfons og Émile Loubet Frakklandsforseta í París þegar Alfons var í opinberri heimsókn hjá hinum síðarnefnda. Eftir að sprengju var varpað að vagni þjóðhöfðingjanna er sagt að Alfons hafi staðið upp og hrópað: „Vive la France!“.
Royal Yachting Association
Félagið var stofnað árið 1875 og hét þá Yacht Racing Association. Meginhlutverk félagsins var að búa til viðmið fyrir forgjöf svo ólíkir bátar gætu keppt sín á milli. Niðurstaðan úr því var hin svokallaða Portsmouthtala (PY) sem nú er aðallega notuð sem forgjöf í kænukeppnum.
Alfons 13. Spánarkonungur
Æviágrip
Flest börn Viktoríu og Alfonsar erfðu dreyrasýki frá móður sinni og Alfons varð kalt til eiginkonu sinnar fyrir þær sakir.
Þegar Alfons tók formlega við ríki sínu greindi hann ráðherrum sínum frá því að hann hygðist fara með veruleg völd sem konungur. Hann benti meðal annars á stjórnarskrárbundinn rétt konungsins til að skipa embættismenn og veita heiðursmerki og kvaðst munu nýta sér þennan rétt óskert.
Royal Yachting Association
Þrjú kennsluhefti frá RYA hafa verið gefin út af Siglingasambandi Íslands 2006 og 2008; Byrjaðu að sigla, Sigldu betur og Siglingabókin mín.
Alfons 13. Spánarkonungur
Æviágrip
Alfons ríkti fyrstu árin í samráði við þing sitt og viðhélt hlutleysi Spánar í fyrri heimsstyrjöldinni. Árið 1918 veiktist Alfons illa af inflúensu í heimsfaraldrinum sem þá stóð yfir. Þar sem Spánn var eitt fárra ríkja þar sem prentfrelsi hafði ekki verið takmarkað vegna stríðsrekstursins var mikið fjallað í blöðum um veikindi konungsins og þessi umfjöllun átti þátt í því að sú ranghugmynd varð til að veikin ætti uppruna sinn á Spáni eða hefði komið verr niður á Spáni en öðrum löndum. Þetta varð til þess að faraldurinn var kenndur við Spán og kallaður spænska veikin.
Alfons lifði veikindin af og gerðist enn ráðríkari eftir að styrjöldinni lauk. Frá 1920 til 1927 studdi hann með ráðum og dáðum stríðsrekstur Spánverja í Marokkó til þess að viðhalda spænskum nýlenduyfirráðum í Norður-Afríku. Hann var einnig hlynntur áformum um frekari landvinninga í Afríku til að bæta upp fyrir löndin sem Spánverjar höfðu glatað í stríðinu við Bandaríkin. Gagnrýnendur konungsins töldu styrjöldina í Marokkó vera óþarfa og óhóflega sóun á spænskum lífum og peningum og uppnefndu Alfons fyrir vikið el Africano eða „Afríkumanninn“.
Þann 13. september árið 1923 leysti Alfons upp spænska þingið svo herforinginn Miguel Primo de Rivera gæti framið valdarán og komið á herforingjastjórn á Spáni. Primo de Rivera stjórnaði Spáni sem einræðisherra næstu sex árin með stuðningi konungsins. Primo de Rivera hrökklaðist frá völdum árið 1930 vegna efnahagslægðar og almennra óvinsælda. Þegar frjálsar kosningar voru haldnar í kjölfarið unnu lýðveldissinnaðir stjórnmálaflokkar stórsigur og almennt var svo litið á að með útkomu kosninganna hefðu Spánverjar hafnað áframhaldandi einveldi í landinu. Alfons neyddist til að láta af völdum og yfirgaf Spán í kjölfarið. Hann sagðist þó sjálfur ekki hafa afsalað sér krúnunni og hætti aldrei að gera tilkall til þess að vera konungur Spánar.
Alfons settist að í Róm í útlegðinni ásamt fjölskyldu sinni. Þegar spænska borgarastyrjöldin braust út árið 1936 lýsti hann yfir stuðningi við her falangista og sendi son sinn, Don Juan, til að aðstoða uppreisnarmennina. Þann 15. janúar árið 1941 afsalaði Alfons sér tilkalli til spænsku krúnunnar til Don Juans, sem var eini sonur þeirra Viktoríu sem ekki var dreyrasjúkur. Alfons lést aðeins rúmum mánuði síðar.
Don Juan varð aldrei konungur Spánar en sonur hans, Jóhann Karl 1., varð konungur eftir að Francisco Franco lést árið 1975.
Fanir (fuglar)
Fanir vaxa út frá fjöðurstaf fjaðrar. Á fönum er að finna fanargeisla sem tengjast hverjir öðrum með fanarkrókum svo að yfirborð fjaðrar virðist vera heilt.
Feather
Leitin að Nemo (kvikmyndasería)
Leitin að Nemo (enska: Finding Nemo) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2003 og sú síðasta árið 2016.
Selvogsgata
Selvogsgata er gönguleið milli Hafnafjarðar og Selvogs í Árnessýslu. Fyrr á tímum var leiðin kölluð Grindaskarða- eða Kerlingarskarðsvegur og einni Selvogsmannaleið. Leiðin var farin þegar bændur í Selvogi sóttu kaupstað í Hafnarfirði og vermenn fóru á verstað. Þegar brennisteinsvinnsla var í Brennisteinsfjöllum um miðja 19. öld var brennisteinn fluttur eftir gönguleiðinni til Hafnarfjarðar og fluttur þaðan í skip.
Emmessís
Emmessís er framleiðslu- og dreifingarfyrirtæki sem framleiðir og selur margar tegundir af ís, frostpinnum, íssósum og öðrum frosnum matvælum. Emmessís er staðsett í sömu byggingu og MS við Bitruháls 1 í Reykjavík.
Fyrirtækið var stofnað árið 1960 sem ísgerð Mjólkursamsölunnar (MS) og af skammstöfuninni MS kemur nafnið Emmessís.
Mastodon
Mastodon getur átt við:
Champignac: Enigma
Champignac: Enigma, (Fullt nafn: Pacôme Hégésippe Adélard Ladislas, Comte de Champignac: Enigma) (Íslenska Sveppagreifinn: dulmálsvélin) er sjálfstætt ævintýri um Sveppagreifann úr sagnaflokknum um Sval og Val, en söguþráðurinn fylgir að miklu leyti kunnum sögulegum atburðum. Höfundurinn er listamaðurinn Béka og teiknarinn er David Etien. Líklega mun sagan marka upphafið að nýrri ritröð. Bókin kom út í Belgíu árið 2018, en hefur ekki verið þýdd á íslensku.
Söguþráður
Sagan hefst í Berlín árið 1938 þar sem Adolf Hitler fær kynningu á Enigma dulmálsvélinni og lætur Foringinn sér vel líka. Því næst er stokkið fram um tvö ár. Sveppagreifanum berst torkennilegt bréf á sveitasetur sitt, sem virðist ritað á dulmáli. Greifinn á ekki í miklum vandræðum með að ráða bréfið, sem reynist fela í sér skilaboð um að fara strax til Lundúna.
Sveppagreifinn hyggst leggja strax af stað, en þýskur herflokkur kemur aðvífandi og hertekur setrið. Hann heldur þó för sinni áfram, sleppur um borð í bát og fer yfir Ermarsundið. Í Bretlandi liggur leiðin til Bletchley Park þar kynnist hann ungri skoskri konu, Blair MacKenzie og verður þeim þegar vel til vina.
Í Bletchley Park hitta þau prófessor Black sem útskýrir viðfangsefni þeirra: að leysa leyndarmál Enigma dulkóðunarvélarinnar sem Bandamenn höfðu komið höndum yfir. Greifinn og Blair takast á við verkefnið, en gefa sér þó einnig tíma til að sletta úr klaufunum á þorpskránni.
Þau kynnast sérlunduðum en skarpgreindum samstarfsmanni sínum Alan Turing saman tekst þeim að leysa dulmálið. Með þessu móti geta Bandamenn nú fylgst með fjarskiptum þýska hersins. Þau uppgötva að Þjóðverjar áætla að gera árás á skipalest á ferð um Atlantshafið, en nú eru góð ráð dýr: ef skipalestin yrði vöruð við árásinni myndu Þjóðverjar uppgötva að dulmálið hafi verið leyst. Sveppagreifinn og Blair vilja ekki una þessu og bruna á fund með Winston Churchill sem telur að ekkert sé hægt að gera. Í samræðum Churschills, Sveppagreifans og Blair kviknar þó sú hugmynd að líklega sé dulmálskóða Enigma-vélarinnar að finna á hinu hernumda setri í Sveppaborg.
Greifinn, Blair og prófessor Black halda aftur til Belgíu. Þar rekast þau á ýmsa kunna íbúa úr Sveppaborg sem gengnir eru til liðs við andspyrnuhreyfinguna. Saman tekst þeim að stela dulmálshandbókinni og snúa aftur til Bretlands. Með búnað Turings og handbókina að vopni geta Bandamenn nú fylgst með öllum fjarskiptum Þjóðverja, sem ræður úrslitum í stríðinu.
Sveppagreifinn og Blair eru ástfangin og njóta lífsins í Bretlandi. Sögunni lýkur hins vegar á hóteli í Brüssel þar sem tveir sovéskir njósnarar ráða ráðum sínum. Í ljós kemur að Sovétmenn hafa útsendara í Bletchley Park. Fastlega er gefið í skyn að framhald verði á sögunni.
Castellón de la Plana
thumb|Plaza mayor. thumb
Castellón de la Plana (katalónska: Castelló de la Plana) eða Castellón / Castelló er höfuðborg Castellón-héraðs í sjálfstjórnarsvæðinu Valensía á austur-Spáni. Íbúar í Castellón  voru 170,888  árið 2018 og var borgin fjórða fjölmennasta borgin í Valensíu eftir Valènciu, Alicante og Elche.
Fyrsta þekkta bygging Castellón var márískur kastali en bærinn sjálfur var stofnaður árið 1251 eftir að Márar véku.
Yayi Boni
thumb|right|Yayi Boni sver embættiseið 2006. Yayi Boni (f. 1952) var forseti Benín frá 2006 til 2016. Hann tók við embætti 6. apríl 2006 eftir að hafa sigrað kosningar í apríl sama ár. Boni er menntaður hagfræðingur og var aðstoðarbankastjóri Seðlabanka Vestur-Afríkuríkja og síðar forstjóri Vesturafríska þróunarbankans.
Marðarætt
Marðarætt (fræðiheiti: Mustelidae) er ætt rándýra sem flest eru lítil. Þetta er sú ætt rándýra sem inniheldur flestar tegundir. Stærsti mörðurinn er jarfi sem verður 23 kíló á þyngd og getur veitt hreindýr, en sá minnsti er smávísla, sem er á stærð við mús. Oftast er litið á dýr af þessari ætt sem meindýr, en frettur eru t.d. vinsæl gæludýr og ýmsar tegundir marða eru eftirsóttar vegna feldsins.
Sevastopol
thumb|200px|Loftmynd af Sevastópol
Sevastopol eða upphaflega Sebastópol (rússneska/úkraínska: Севасто́поль, krímtataríska: Aqyar, gríska: Σεβαστούπολη, Sevastúpolí) er borg á suðvesturhluta Krímskaga við Svartahaf. Deilt er um hvort borgin tilheyri Úkraínu, sem lítur á hana sem borg með sérstöðu, eða Rússlandi, sem telur hana alríksborg innan Krímskaga. Í borginni búa um 419 þúsund manns (2017). Lega borgarinnar og hennar greiðfæru hafnir hafa gert hana að mikilvægri hafnarborg og bækistöð fyrir sjóheri í gegnum söguna.
Þrátt fyrir smæð — borgin er aðeins 864 ferkílómetrar að flatarmáli — ýta einstakir hafnareiginleikar hennar undir sterkt efnahagslíf. Milt er á veturna og á sumrin er frekar varmt og þessvegna er hún vinsæll ferðamannastaður fyrir borgara fyrrverandi Sovétríkjanna. Borgin er líka mikilvæg miðstöð sjávarlíffræði en þar hafa höfrungar verið tamdir frá seinni heimsstyrjöldinni.
Heiti borgarinnar Sevastopol, og áður Sebastopol, kemur frá grísku Σεβαστόπολις (klassískri grísku: Sebastópolis; nýgrísku Sevastópolis). Heitið er sett saman af -pólis, sem merkir borg eða bær og -sebastós, sem gefur til kynna einhverskonar hæð eða virðuleika.
Angáríska
Angáríska (Angaur) er malay-pólýnesískt tungumál sem er talað í Angaríu, svæði sem er í Palá. Angáríska er opinbert tungumál í Palá, en þar er einnig töluð enska og japanska.
Hólmar Örn Eyjólfsson
thumb|Hólmar.
Hólmar Örn Eyjólfsson (fæddur 6. ágúst 1990 á Sauðárkróki) er íslenskur knattspyrnumaður. Hann spilar sem miðvörður og bakvörður. Hólmar er nú hjá Rosenborg í Noregi. Hólmar hefur spilað með ungmennalandsliðum Íslands og frá 2012 hefur hann leikið 5 A-landsleiki með Íslenska karlalandsliðinu í knattspyrnu. Hólmar er sonur Eyjólfs Sverrissonar, knattspyrnumanns og þjálfara.
Hildesheim
Hildesheim er borg í þýska sambandslandinu Neðra-Saxlandi og er með 102 þúsund íbúa (31. desember 2017). Hún er minnsta stórborg Neðra-Saxlands (með meira en 100 þúsund íbúa). Í borginni eru tvær kirkjur á heimsminjaskrá UNESCO.
thumb|Markaðstorgið og Knochenhauer-Amtshaus
Lega
Hildesheim liggur við ána Innerste mjög sunnarlega í Neðra-Saxlandi. Næstu borgir eru Hannover til norðurs (30 km), Brúnsvík til norðausturs (40 km) og Hameln til vesturs (40 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Hildesheim sýnir svartan örn á hvítum skildi. Fyrir neðan eru gulir og rauðir taflreitir. Efst er mær (kölluð Hildesia) sem heldur á rósakransi. Guli og rauði liturinn eru litir borgarinnar. Örninn er tákn um gamla þýska keisararíkið. Merki þetta var veitt 1528 af Karli V keisara og hefur verið í gildi síðan.
Orðsifjar
Borgin hét upphaflega Hildinisheim, sem merkir bær Hildins, en Hildin er gamalt mannanafn (skylt Hildur á íslensku).
Upphaf
thumb|Heilagur Bernward Bærinn myndaðist á 9. öld eftir að Karlamagnús náði að vinna landsvæðið af söxum. Dómkirkja var reist þar skömmu seinna. Árið 1249 fékk Hildesheim kaupstaðarréttindi. Á 12. og 13. öld mynduðust tveir aðrir bæir, Dammstadt og Neustadt. Dammstadt var þurrkuð út í erjum og Neustadt og Hildesheim voru lengi vel fjendur. Oft áttu bæirnir í stríði, en komust að friðarsamkomulagi 1583 og var múrinn milli bæjanna þá rifinn niður. Á 14. öld var Hildesheim meðlimur í Hansasambandinu. Siðaskiptin voru innleidd 1542 í Hildesheim er Johannes Bugenhagen predikaði þar, en hann var einn ötulasti siðaskiptafrömuður á tímum Marteins Lúthers. Hins vegar fóru siðaskiptin rólega fram, þannig að kaþólska kirkjan náði að haldast við áfram. Dómkirkjan hélst til dæmis kaþólsk.
Nýrri tímar
1803 komst Hildesheim tímabundið í eigu Prússlands. Þá voru Neustadt og Hildesheim loks sameinaðar í eina borg. 1807 var borgin sameinuð konungsríki Vestfalíu og 1813 konungsríki Hannover. Hún varð svo endanlega prússnesk 1866 er prússar hertóku Hannover. 1868 fannst mikið rómverjasilfur frá 1. öld e.Kr. í borginni, sem talinn er einn stórkostlegasti fornleifafundur Þýskalands. 22. mars 1945 varð borgin fyrir gífurlegum loftárásum þar sem nær öll miðborgin gjöreyðilagðist. Aðeins örfáum dögum seinna hertóku breskar herdeildir borgina. Ekki var byrjað að endurreisa borgina fyrr en 1948. Sú endurreist stendur enn yfir. 1970 voru nokkur jaðarsvæði sameinuð borginni, sem þar með náði í fyrsta sinn yfir 100 þúsund íbúa. Í dag er mikill iðnaður í borginni. Helstu fyrirtæki þar eru Bosch og Blaupunkt. 1989 var háskólinn Universität Hildesheim stofnaður. 1993 yfirgáfu síðustu bresku hermenn borgina.
Frægustu börn borgarinnar
thumb|Gamla ráðhúsið thumb|Mikjálskirkjan er á heimsminjaskrá UNESCO
Byggingar og kennileiti
thumb|Andrésarkirkjan thumb|Turninn Kehrwiederturm
Fanir (aðgreining)
Fanir getur þýtt:
Brynhildur Guðjónsdóttir
Brynhildur Guðjónsdóttir (f. 26. september 1972) er íslensk leikkona, leikstjóri og leikskáld. Brynhildur er fastráðin við Borgarleikhúsið en hefur einnig starfað í Þjóðleikhúsinu, Íslensku óperunni og hefur leikið í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.
Árið 1998 lauk Brynhildur leiklistarnámi frá Guildhall School of Music and Drama árið 1998 og lék í kjölfarið á sviði Royal National Theatre í London. Frá 1999-2011 var hún fastráðin við Þjóðleikhúsið en hefur síðan starfað í Borgarleikhúsinu.
Brynhildur hefur leikið fjölda hlutverka á leiksviði. Í Þjóðleikhúsinu lék hún m.a. Karítas í samnefndu verki Kristínar Marju Baldursdóttur og söngkonuna Edith Piaf í verki sem fjallaði um ævi söngkonunnar. Í Borgarleikhúsinu hefur hún m.a. leikið Davíð Oddsson í verkinu Guð blessi Ísland, Njál á Bergþórshvoli í verkinu Njálu og hina pólsku Danielu í verkinu Gullregn eftir Ragnar Bragason.
Árið 2018 var Brynhildur sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2018 fyrir framlag sitt til íslenskrar leiklistar. Hún hefur átta sinnum hlotið Íslensku leiklistaverðlaunin Grímuna fyrir leik, leikstjórn og sem höfundur verks. Árið 2008 hlaut hún Íslensku bjartsýnisverðlaunin og sama ár hlaut hún styrk úr Minningarsjóði Stefaníu Guðmundsdóttur leikkonu.
Brynhildur var ein af sjö umsækjendum um embætti Þjóðleikhússtjóra árið 2019. Í febrúar árið 2020 var Brynhildur ráðin leikhússtjóri Borgarleikhússins.
Sigurborg Ósk Haraldsdóttir
Sigurborg Ósk Haraldsdóttir (f. 24. nóvember 1984) er íslensk stjórnmálakona og landslagsarkítekt. Sigurborg var borgarfulltrúi fyrir hönd Pírata í borgarstjórn Reykjavíkur frá árinu 2018 til 2021 og var jafnframt formaður skipulags- og samgönguráðs Reykjavíkur.
Sigurborg hætti störfum í borgarstjórn vorið 2021 vegna álags og veikinda.
Eyjahjálmur
Eyjahjálmur (fræðiheiti: Aconitum sachalinense ) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Japan og Sakalíneyjum.
Undirtegundir
Eyjahjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.
Prins Valíant
Prins Valíant á dögum Arthúrs konungs er teiknimyndasería sem var sköpuð af rithöfundinum og teiknaranum Harold R. Foster 1937.
Prins Valíant (enska: Prince Valiant) er útlægur konungssonur frá Thúle, ríki á vesturströnd Noregs, sem flýr með föður sínum, Aguar konungi, til Englands og strengir þess heit að verða einn af riddurum hringborðsins við hirð Arthúrs konungs í Camelot.
Prins Valíant hefur birst samfellt frá 13. febrúar 1937 í dagblöðum í Bandaríkjunum. Harold R. Foster teiknaði um 1788 heilsíður af sögunni en valdi síðan eftirmann sinn. John Cullen Murphy tók við af honum 1971 og teiknaði til 1980 eftir sögum Hal Foster. Frá 1980 til 2004 teiknaði John Cullen Murphy eftir handriti sonar síns, Cullen Murphy og dóttir hans, Mairead, sá um að lita og handskrifa sögurnar. Gary Gianni tók við af honum og Mark Schultz tók til við að semja söguna. Síðan 1. apríl 2012 hefur Thomas Yeates teiknað söguna en Mark Schultz heldur áfram að skrifa söguna.
Fjölskylda Prins Valíants
Aguar konungur, faðir Valíants.
Arn - Maeve, Karen - Vanni, Valeta, Galan, Nathan, börn þeirra 5 og makar.
Ingrid, dóttir Arns og Maeve, eina barnabarnið.
Nokkrar sögupersónur
Prins Valíant-bækurnar hafa verið gefnar út í tveimur mismunandi útgáfum á Íslandi, 1961 - 1972 af Ásaþór og 1987 - 1991 af Fjölvaútgáfunni.
Bækur útgefnar af Ásaþór
Bækurnar eru endursagðar af Max Trell og voru fyrstu 7 gefnar út af Hastings House í Bandaríkjunum. Bækur 8 til 11 voru fyrst gefnar út í Þýskalandi af Bädischer Verlag. Bók 12 er endurprentun á sunnudagssíðum í svarthvítu.
Bækur útgefnar af Fjölva
Þetta eru endurprentanir af sunnudagssíðum eins og þær birtust vikulega í dagblöðum í Bandaríkjunum. Sögurnar voru fyrst gefnar út af Fantagraphics í 50 heftum. 14 fyrstu heftin voru gefin út á Íslandi. Þorsteinn Thorarensen þýddi.