cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
BASIC
BASIC (Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code) er samansett af nokkrum forritunarmálum af þriðju kynslóðar gerð. Það var fundið upp árið 1964 af John George Kemeny og Thomas Eugene Kurtz í Darthmouth-háskóla. Það var hannað fyrir nemendur sem ekki voru í vísindaáföngum til að nota tölvur. Eina leiðin til að nota tölvur á þessum tíma var að skrifa forritin sjálfur, sem aðeins vísindamenn og stærðfræðingar voru tilbúnir að gera. Forritunarmálið varð fyrst vinsælt á 9. áratugnum með tilkomu heimilistölvunnar og eru nokkur stór forritunarmál sem eru notuð í dag byggð á því.
Jimmy Pop
thumb|200px|Jimmy Pop Jimmy Pop (fæddur James Moyer Franks 27. ágúst 1972, Trappe, Pennsylvaníu ) er bandarískur tónlistarmaður sem er þekktastur fyrir að vera söngvari hljómsveitarinnar Bloodhound gang.
Landbúnaðarháskóli Íslands
Landbúnaðarháskóli Íslands er íslenskur framhalds- og háskóli staðsettur á Hvanneyri, Reykjum í Ölfusi og á Keldnaholti í Reykjavík. Hann tók til starfa 1. janúar 2005 eftir samruna Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri, Garðyrkjuskólans á Reykjum og RALA. Þannig rekur skólinn einnig rannsóknarsetur á Keldnaholti, Hesti í Borgarfirði, á Möðruvöllum í Hörgárdal og Stóra-Ármóti í Flóa. Rektor er Ágúst Sigurðsson frá Kirkjubæ á Rangárvöllum.
Nám
Skólinn býður upp á nám við þrjár ólíkar deildir: Auðlindadeild, umhverfisdeild og starfs- og endurmenntunardeild þar sem hin síðastnefnda byggir á grunni Búnaðarskóla Suðuramtsins sem var stofnaður á Hvanneyri 1889. Við allar háskólabrautir er boðið upp á framhalds- og meistaranám.
Auðlindadeild
Undir auðlindadeild skólans fellur háskólanám í búvísindum til B.S-gráðu. Búvísindadeildin var stofnuð árið 1947 en áður hafði einungis verið búfræðinám við skólann. Búvísindin eru kennd á Hvanneyri; að mestu í Nýja-Skóla (Ásgarði) en einnig í öðrum húsum svo sem Nýja-Fjósi, Bútæknihúsi og Rannsóknarhúsi.
Umhverfisdeild
Við umhverfisdeild er boðið upp á þrjár námsbrautir, allar á háskólastigi. Þær eru:
Starfs- og endurmenntunardeild
Starfs- og endurmennturnardeildin hefur lengsta sögu allra brauta innan skólans og rekja rætur sínar til Búnaðarskóla Suðuramtsins og Garðyrkjuskólans á Reykjum. Brautir eru eftirfarandi:
Allar brautirnar halda til á Reykjum nema bændadeildin sem er á Hvanneyri og nýtir sér aðstöðuna við kennslubúið og Bútæknihúsið sem tilheyrði áður RALA.
Félagslíf
Þar sem skólinn er nokkuð klofinn, en mestöll starfsemi fer fram á Hvanneyri, geta allir nemendur og starfsmenn ekki haft sama félagslífið. Félagslífið á Hvanneyri er öflugt undir stjórn Stúdentaráðs. Starfræktir eru meðal annars Lista- og menningarklúbbur, Útivistarklúbbur og Hestamannafélagið Grani en einnig minni klúbbar. Helstu viðburðir á skólaárinu eru Sprelldagur í september til að bjóða nýja nemendur velkomna, Árshátíð, Survivor Hvanneyri, þorrablót og minni uppákomur á vegum klúbbanna.
Viskukýrin
Viskukýrin er spurningakeppni Landbúnaðarháskólans og keppa þar sín á milli háskóladeildir, framhaldsnemar, starfsmenn, staðarbúar á Hvanneyri, bændadeild og nemendur og kennarar á Reykjum. Sigurvegarar hafa verið sem hér segir:
Keppnin er lífleg og spurningarnar úr öllum áttum. Spyrill hefur öll árin verið Logi Bergmann Eiðsson.
Hvanneyri og nágrenni
Á Hvanneyri falla öll hús kennslubúsins undir starfsemi skólans sem og öll skólahús, þar með talinn hluti skólastjórahússins sem hýsir hluta af bókasafni skólans. Eru þetta helst Ásgarður (Nýi-Skóli) sem einnig er aðalbygging skólans og heimavist, Rannsóknarhús, Gamli-Skóli sem hýsir bændadeild og skrifstofur meistaranema, Gamla-fjós (Halldórsfjós) með kennslustofu fyrir verklega kennslu í vélmjöltum, Bútæknihús (oftast kallað Bút) þar sem fer fram verkleg kennsla sem og bókleg, og Nýja-fjós sem tekið var í notkun í ágúst 2004. Er þar kennslustofa og nýtísku kennslufjós með mjaltaþjóni frá DeLaval.
Á Hesti í mynni Lundareykjadals er rannsóknarbú fyrir sauðfé og er það eitt fremsta sauðfjárbú í landinu í dag. Þar fer fram verkleg kennsla í sauðfjárrækt.
Á Mið-Fossum í Andakíl fer fram kennsla í hrossarækt og reiðmennsku. Þar er nýbyggð reiðhöll, reiðvöllur og ný hesthús fyrir nemendur skólans, sem og aðra Borgfirðinga. Var reiðhöllin blessuð 1. desember 2006 af Ólafi Skúlasyni, fyrrverandi biskup Íslands. Við sama tilefni var gerður samningur milli Landbúnaðarháskólans, Landbúnaðarráðuneytis og Ármanns Ármannssonar, eiganda Mið-Fossa, um afnot skólans á aðstöðunni til 12 ára. Hestamannafélagið Faxi í Borgarfirði fær aðstöðuna einnig til afnota.
Haustfeti
Haustfeti (fræðiheiti: Operophtera brumata) er lítið fiðrildi af fetaætt. Haustfetinn verpir eggjum sínum á trjágreinar. Þar bíða þau vors og klekjast þegar brum fer að springa. Lirfurnar eru allt fram eftir júní að vaxa. Þær éta laufblöð margra trjátegunda og geta skaðað þau verulega. Karldýrin eru nokkuð áberandi. Þau sitja oft í verulegum fjölda á húsveggjum, gulgrá á lit. Á lygnum kvöldum laðast haustfetinn gjarnan að útiljósum eða ljósum í gluggum. Kvendýrin eru öllu óásjálegri og verða fæstir þeirra varir. Í stað vængja hafa þau aðeins örlitla vængstúfa.
Haustfeti á Íslandi
Fyrstu fiðrildin birtast á Íslandi upp úr miðjum september, en flest þó ekki fyrr en í október. Stöku haustfetar sjást fram í miðjan nóvember. Haustfeti er útbreiddur um allt sunnanvert landið og hefur auk þess fundist á Akureyri. Hann er ekki vandlátur í fæðuvali og sækir á flestöll lauftré sem ræktuð eru hér á landi. Haustfetinn varð að töluverðri plágu á Akureyri árið 1976-1977.
Ales Bjaljatskí
Ales Víktaravítsj Bjaljatskí (hvítrússneska: Алесь Віктаравіч Бяляцкі; f. 25. september 1962) er hvítrússneskur aðgerðasinni sem er þekktur fyrir störf sín með Vjasna-mannréttindamiðstöðinni. Bjaljatskí vann til friðarverðlauna Nóbels árið 2022 ásamt rússnesku mannréttindasamtökunum Memorial og Miðstöð borgaralegra réttinda frá Úkraínu.
Bjaljatskí hefur setið í fangelsi í heimalandi sínu frá 14. júlí 2021 vegna meintra skattsvika. Málsvarar mannréttindahreyfinga telja fangelsisdóm hans pólitíska ofsókn og skilgreina Bjaljatskí því sem samviskufanga.
Æviágrip
Ales Bjaljatskí er menntaður í bókmenntafræði og tók þátt í andófsaðgerðum gegn stjórn Sovétríkjanna á 8. áratug 20. aldar. Eftir að Sovétríkin liðu undir lok hélt Bjaljatskí áfram andófsaðgerðum gegn stjórnvöldum og baráttu í þágu mannréttinda í nýsjálfstæða lýðveldinu Hvíta-Rússlandi.
Árið 1996 stofnaði Bjaljatskí mannréttindasamtökin Vjasna („Vor“ á hvítrússnesku) sem viðbrögð gegn aðgerðum hvítrússnesku lögreglunnar eftir mótmæli gegn einræðisherranum Alexander Lúkasjenkó. Samtökin berjast gegn mannréttindabrotum hvítrússneskra stjórnvalda og pyntingum fanga.
Bjaljatskí hefur margsinnis verið fangelsaður fyrir störf sín í Hvíta-Rússlandi. Hann var handtekinn þann 4. ágúst 2011 og dæmdur í fjögurra ára fangelsi fyrir að nota bankareikninga sína í Litháen og Póllandi til að fjármagna störf Vjasna. Frá árinu 2003 höfðu hvítrússnesk stjórnvöld neitað að skrá Vjasna og þannig meinað samtökunum að notast við bankareigning í eigin nafni í heimalandinu. Amnesty International taldi réttarhöldin yfir Bjaljatskí ekki réttlát og benti á að sum sönnunargögnin gegn honum hafi verið nafnlaus eða óstaðfest og að yfirheyrslur yfir vitnunum hafi ekki tengsl ákærunum heldur mannréttindastarfi Bjaljatskí og vitnanna sjálfra.
Árið 2013 hlaut Bjaljatskí Václav Havel-verðlaunin, mannréttindaviðurkenningu Evrópuráðsþingsins, við fyrstu veitingu þeirra. Þar sem Bjaljatskí var í fangelsi tók eiginkona hans, Natallía Píntsjúk, við verðlaununum fyrir hans hönd. Þrýstingur frá alþjóðasamfélaginu stuðlaði að því að Bjaljatskí var látinn laus sumarið 2014. Næsta ár flutti hann erindi fyrir mannréttindanefnd Sameinuðu þjóðanna í Genf þar sem hann lýsti ofsóknum gegn sér og öðru mannréttindafólki í Hvíta-Rússlandi.
Bjaljatskí var meðal helstu bakherja Svetlönu Tsíkjanovskaju, sem bauð sig fram til forseta Hvíta-Rússlands á móti Lúkasjenkó árið 2020. Lúkasjenkó var lýstur sigurvegari kosninganna en talið er að hann hafi haft rangt við og flest vestræn ríki viðurkenndu ekki niðurstöðu þeirra. Bjaljatskí var handtekinn eftir mótmæli gegn kosningunum 2020 og hefur verið í haldi án dóms og laga síðan þá.
Arion (ættkvísl)
Arion er ættkvísl landsnigla af svartsniglaætt (Arionidae). Flestar tegundir í Evrópu palearktísku ættkvísl eru ættaðar frá Íberíuskaga. Talið er að sex tegundir að lágmarki finnist hérlendis.
Ales Bjaljatskí
Æviágrip
Árið 2022 hlaut Bjaljatskí friðarverðlaun Nóbels ásamt rússnesku mannréttindasamtökunum Memorial og Miðstöð borgaralegra réttinda frá Úkraínu. Nóbelsnefndin sagði verðlaunahafana hafa „sýnt fram á mik­il­vægi þess að halda gagn­rýni á valda­hafa á lofti og vernda grund­vall­ar­rétt­indi borg­ara.“
Arion (ættkvísl)
Erfitt getur verið að greina tegundirnar frá hver annarri í fljótu bragði, vegna þess að einstaklingar tegunda geta verið breytilegir á lit og með fáum áberandi einkennum milli tegunda. Litur einstaklinga getur verið breytilegur eftir fæði.
Ales Bjaljatskí
Æviágrip
Bjaljatskí var dæmdur í tíu ára fangelsi þann 3. mars 2023.
Arion (ættkvísl)
Sumar tegundirnar eru þekktar sem meindýr, svo sem A. vulgaris auct. non Mabille (= A. vulgaris), sem skaðar ræktunarjurtir og garðplöntur, og A. rufus, algeng (erlendis) garðaplága. Arion sniglar eru oft fluttir um heiminn með plöntum og grænmeti og sveppum.
Tegundir
Það eru um 40 tegundir í ættkvíslinni.
Martin Ingi Sigurðsson
Martin Ingi Sigurðsson (f. 4. maí 1982) er íslenskur læknir.
Ferill
Martin Ingi gekk í Álftamýrarskóla og er dúx frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 2002 með hæstu einkunn eða 9,34. Martin lagði svo stund á læknisfræði við Háskóla Íslands og lauk kandidatsprófi árið 2009. Hann lauk kandidatsári á Landspítala 2010 og er í starfi á lyflækningasviði LSH. Martin Ingi hóf doktorsnám við HÍ samhliða læknanámi og verður doktorsvörn í júní 2011. Titill doktorsverkefnisins er Lífupplýsingafræðileg og sameindalíffræðileg greining á eiginleikum DNA metýlunar í erfðamengi mannsins. Hluti verkefnisins var unninn við Johns Hopkins háskólasjúkrahúsið í Baltimore í Bandaríkjunum. Hann hefur meðal annars fengið styrki úr Vísindasjóði LSH og Háskólasjóði HÍ.
Afrek
Martin hlaut nýsköpunarverðlaun forseta Íslands árið 2007, fyrir verkefni sitt um áhrif aldurs á utangenamerki mannsins.
Martin vann einnig til verðlauna á alþjóðlegu vísindaþingi hjarta- og brjóstholsskurðlækna, Scandinavian Research in Cardiothoracic Surgery (SSRCTS) í Geilo í Noregi 4.-6. febrúar 2011). Martin Ingi hreppti önnur verðlaun í keppni um besta vísindaerindið á þinginu. Verkefni Martins Inga snýst um bráðan nýrnaskaða eftir kransæðahjáveituaðgerðir og hefur hann unnið að þessum rannsóknum ásamt Sólveigu Helgadóttur kandidat undir handleiðslu Tómasar Guðbjartssonar prófessors.
Martin var valin ungur vísindamaður Landspítala 2011.
Náttúruminjaskrá
Náttúruminjaskrá er listi yfir öll svæði sem friðlýst eru skv. lögum um náttúruvernd nr. 60/2013 á Íslandi og mörg önnur merkileg svæði sem hafa ekki enn verið friðlýst. Hún er birt í Stjórnartíðindum og staðfest af ráðherra. Náttúruverndarráð hefur einnig gefið skrána út í sérriti til að kynna friðlýstu svæðin, en ekki síður þau sem áhugi er á að verði friðlýst svo að fólk geti stuðlað að verndun þeirra.
Helstu svæði eru:
Psych
Psych er bandarískur gamanþáttur sem var frumsýndur á USA Network 7. júlí 2006. Þátturinn er sýndur á íslensku sjónvarpstöðinni SjáEinum. Þátturinn er skrifaður af Steve Franks.
Mount Rainier-þjóðgarðurinn
thumb|Mount Rainier. thumb|Tindurinn Little Tahoma, Mount Rainier-þjóðgarðurinn (enska: Mount Rainier National Park) er þjóðgarður í Washingtonfylki Bandaríkjanna og samanstendur af eldfjallinu Mount Rainier og nágrenni þess. Þjóðgarðurinn var stofnaður árið 1899 og var fimmti þjóðgarður Bandaríkjanna. Svæðið sem hann þekur eru 956 ferkílómetrar. Gönguleiðin í kringum fjallið heitir Wonderland trail og helstu ferðamannastaðir eru Paradise og Longmire.
thumb|800px|center|Af göngustíg í þjóðgarðinum.
Keldur á Rangárvöllum
thumb|right|Keldnakirkja. Stafnþil gamla bæjarins til vinstri. Keldur eru bær og kirkjustaður á Rangárvöllum. Þar var jafnan stórbýli fyrr á öldum. Sandfok hefur eytt mjög landi kringum Keldur og hafa bændur þar lengi barist harðri baráttu til að bjarga landinu frá því að verða örfoka.
Fyrsti bóndi sem getið er um á Keldum var Ingjaldur Höskuldsson og kemur hann við sögu í Njálu. Ýmsir bardagar sem segir frá í Njálu voru háðir í landi Keldna. Seinna var jörðin eitt af höfuðbólum Oddaverja. Jón Loftsson eyddi elliárunum þar og er talinn grafinn á Keldum. Hann ætlaði að stofna þar klaustur en það komst aldrei á laggirnar. Á 13. öld bjó Hálfdan Sæmundsson, sonarsonur Jóns, á Keldum ásamt Steinvöru Sighvatsdóttur konu sinni, sem var mikill skörungur.
Gamli bærinn á Keldum er talinn vera frá elleftu öld að stofni til og er því elsta hús sem enn stendur á Íslandi. Þar er nú minjasafn. Frá bænum liggja gömul jarðgöng að bæjarlæknum. Þau eru talin frá söguöld og voru týnd í margar aldir en fundust fyrir tilviljun á 20. öld.
Fyrir norðan Keldur var áður gróið land og þar voru áður nokkrar jarðir en nú eru þar hraun orpin sandi. Þetta svæði var gróið fram yfir miðja 19. öld en þá stórjókst sandfokið, sem talið er að hafi byrjað eftir Heklugosið 1511, þegar þykkt vikurlag lagðist yfir landið suður og suðvestur af Heklu; þá fóru Rangárvellir að blása upp og sú þróun hefur haldið áfram til þessa dags þótt baráttan við sandinn hafi skilað góðum árangri á síðustu árum. Á því landi sem nú er gróðurlaust voru áður margar jarðir og hafa allt að 18 bæjarrústir verið taldar í hinu mikla landflæmi sem tilheyrir nú Keldum.
Á Keldum hefur verið kirkja frá fornu fari og er henni nú þjónað frá Odda. Núverandi kirkja er lítil, byggð 1875 og er úr járnvörðu timbri.
Á Saltkráku
Á Saltkráku (Vi på Saltkråkan á frummálinu) er barnabók frá 1964 eftir sænska rithöfundinn Astrid Lindgren.
Söguþráður
Bókin fjallar um rithöfundinn og ekkjumanninn Melker Melkersson sem býr með fjórum börnum sínum, Jóhanni 13 ára, Nikka 12 ára, Palla 7 ára og Malín 19 ára í Stokkhólmi. Í sumarfríinu sigla þau til eyjarinnar Saltkráku, þar sem þau dveljast í gamla smiðshúsinu þar sem rignir gegnum þakið. Þau verða brátt vinir fólksins sem býr á eyjunni: Grankvist fjölskyldunnar, sem samanstendur af Nisse og Mörtu og þremur börnum þeirra: Teddý 13 ára, Freddý 12 ára, Skottu, 6 ára og bernhardiner hundinum Bátsmanni.
Á eyjunni búa einnig Sigurður gamli, sem býr í litlu rauðu húsi með Stínu litlu, bændunum Jansson og Vesterman og kennararnum Birni sem verður ástfanginn af Malín. Melker, Jóhann, Nikki og Palli eru hræddir um að Malín giftist og flytji burt og þess vegna hæðast þeir að hverjum þeim sem sýnir þess merki að vera skotinn í Malín, en mest þó að hinum heimska og montna Krister. Stína og Skotta eru sammála um að Malín ætti að giftast prinsi, þess vegna kyssa þær frosk, og pæng! Allt í einu birtist ungur og myndarlegur vísindamaður Pétur Malm að nafni og þau Malín verða ástfangin.
Skotta fær lítinn kóp að gjöf frá Árna Vesterman, og nefnir hann Móses. En Árna vantar peninga og þegar hann fréttir að Pétur Malm sýnir áhuga á að kaupa kópinn af Skottu reynir hann að taka kópinn aftur til sín. Krakkarnir ákveða því að fela Móses fyrir honum.
Seinna verður mikil sorg á Saltkráku þegar Jokki, litla kanínan hans Palla, er bitinn til bana og lambið hennar Stínu særist. Hundurinn Bátsmaður er grunaður um verknaðinn, þannig að Nisse hyggst fara með hann út í skóg og skjóta hann. Á síðustu stundu kemur í ljós að ekki var við hundinn að sakast heldur stóran ref sem hundurinn hafði reynt að hræða burt. Maður að nafni Karlsberg ætlar að kaupa Smiðshúsið með stelpunni sinni Lottu, og þegar Melker er viss um að Karlsberg geti keypt Smiðshúsið af eigandanum Önnu Sjöblom, kemur í ljós að Palli og Skotta höfðu keypt Smiðshúsið fyrir eina krónu.
Aðalpersónur
Aðalpersónur eru Melker Melkersson, rithöfundur. Malín Melkersson, 19 ára, Jóhann Melkersson, Nikki Melkersson, 12 ára, Páll Melkersson, 7 ára og Grankvist fjölskyldan.
Skjaldhlynur
Skjaldhlynur (fræðiheiti: Acer circinatum ) er runni eða lítið lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá vesturhluta Norður-Ameríku (frá suðvestur Bresku Kólumbíu til norður Kaliforníu). Hann verður 5 til 8 m hár, einstaka sinnum að 18 m hár.
Thank U, Next
Thank U, Next er fimmta breiðskífa bandarísku söngkonunnar Ariana Grande. Platan var gefin út 8. febrúar 2019 í gegnum Republic Records. Hún var gefin út sex mánuðum eftir fjórðu breiðskífuna Sweetener (2018), búin til í miðjum persónulegum erfiðleikum Grande, þar með talið andlát fyrrverandi kærasta hennar Mac Miller og slit trúlofunarinnar við Pete Davidson.
Stefnur plötunnar flokkast sem popp, R&B, og trapp, með innblástur úr hipphopp. Öll lögin af plötunni komust á Billboard Hot 100, ásamt þess að eiga efstu þrjú sætin samtímis sem gerði þar af leiðandi Grande að fyrsta einstaklings tónlistarmanninum til að ná slíku afreki. Thank U, Next var einnig efst á Billboard 200 listanum í útgáfuviku og var viðurkennd sem fjölplatínu plata af Recording Industry Association of America.
Lagalisti
Öll lögin voru samin af Ariana Grande, ásamt öðrum.
Staupasteinn
Staupasteinn, einnig þekktur sem Steðji, Prestasteinn, Karlinn í Skeiðhóli og Skeiðhólssteinn er bikarlaga steinn við gamla þjóðveginn um Hvalfjörð skammt frá Hvammsvík. Þar var áður fyrr vinsæll áningarstaður ferðamanna sökum fagurs útsýnis yfir Hvalfjörðinn. Steinninn var friðlýstur árið 1974. Steinninn er ofan við Skeiðhól, og sést ekki frá núverandi vegi um Hvalfjörð.
Þjóðsaga
Sagan segir að í Staupasteini dvelji einbúi nokkur, Staupa-Steinn, sem fáum er sýnilegur. Erla Stefánsdóttir sjáandi hefur oft staldrað við hjá Staupa-Steini á leið sinni fyrir Hvalfjörð og lýsir honum sem síðhærðum og skeggjuðum karli, góðlyndum, gamansömum og sérlega barngóðum. Staupa-Steinn skemmtir sér að sögn best þegar fjölskyldufólk staldrar við nálægt Staupasteini og krakkar leika sér með bolta á meðan foreldrar njóta útilofts og náttúrufegurðar. Einbúinn Staupa-Steinn skaut upp kollinum í kynningarstarfi vegna Hvalfjarðarganga vorið 1997 og prýddi þá m.a. boli þátttakenda í víðavangshlaupi sem Spölur styrkti á Akranesi og límmiða til að setja á bílrúður. Erla Stefánsdóttir sjáandi veit einungis um átta einbúa sömu ættar á Íslandi. Einn býr til dæmis við Brynjudalsá í Hvalfirði, tveir eru í Kópavogi og einn heldur sig nálægt þjóðveginum við Blönduós. Aðrir áhugaverðir staðir í nágrenni Staupasteins eru: fossinn Glymur, Hallgrímskirkja í Saurbæ, Hvalstöðin í Hvalfirði og Geirshólmi.
Engeyjarætt
Engeyjarætt er rakin til hjóna, sem bjuggu í Engey í Kollafirði á fyrri hluta 19. aldar, þeirra Ólafar Snorradóttur (1783-1844), sem fædd var og uppalin í eyjunni og Péturs Guðmundssonar (1786-1852) sem fæddur var í Örfirisey og alinn upp þar og í Skildinganesi. Þau eignuðust átta börn, sem upp komust og eignuðust fjölda afkomenda, sem flestir settust að á Seltjarnarnesi og í Vesturbæ Reykjavíkur. Raunar má segja að velflestir niðjar þeirra, sem nú (árið 2011) telja nær fimm þúsund, búi enn á höfuðborgarsvæðinu. Aðeins eitt barna þeirra flutti af svæðinu, Guðríður (1812-1889) sem varð prestmaddama austur á landi og á fjölda afkomenda þar og í Húnaþingi.
Nína Sæmundsson
Nína Sæmundsson, fædd Jónína Sæmundsdóttir í Nikulásarhúsum í Fljótshlíð (f. 22. ágúst 1892, d. í Reykjavík 29. janúar 1965) var íslenskur myndlistarmaður, sem starfaði lengst af í Bandaríkjunum. Nína nam við hina Konuglegu dönsku listaakademíu í Charlottenborgarhöll undir leiðsögn Julius Schultz og Einar Ultzon-Frank. Þekktust er hún fyrir höggmyndir sínar, þ.á m. Sofandi drengur, Móðurást og Afrekshug sem stendur yfir aðalanddyri Waldorf-Astoria hótelsins við Park Avenue í New York. Höggmynd hennar, Hafmeyjan, sem var á Tjörninni í Reykjavík, var sprengd í loft upp á nýársdag 1960. Nína helgaði sig málaralist síðustu æviár sín.
Árið 2004 færði Ríkey Ríkarðsdóttir, myndlistarkona og náfrænka Nínu, Listasafni Reykjavíkur að gjöf 11 höggmyndir eftir Nínu.
Nína var trúlofuð Gunnari Thorsteinssyni, bróður myndlistarmannsins Muggs, þegar hann lést árið 1921 langt fyrir aldur fram.
Nínu er stundum ruglað saman við nöfnu sína, Nínu Tryggvadóttur, myndlistarkonu.
Nafnvextir
Nafnvextir eru vextir af fjárfestingu eða fjárskuldbindingu, til dæmis láni, án þess að tekið sé tillit til verðlagsþróunar á því tímabili sem ávöxtun af viðskiptunum miðast við.
Almennir vextir
Almennir vextir eru vextir sem skal greiða af af peningaláni eða sambærilegri fjárskuldbindingu. Á Íslandi ríkir almennt samningsfrelsi um vexti en að meginreglu er aðeins heimilt að innheimta fyrirfram umsamda vexti og geta samningsákvæði þar að lútandi verið með margvíslegu móti. Hafi hinsvegar verið samið um vexti en vaxtaviðmiðun eða prósenta þeirra ekki tilgreind, skulu vextir vera á hverjum tíma jafnháir vöxtum sem Seðlabanki Íslands ákveður með hliðsjón af lægstu vöxtum á nýjum almennum útlánum hjá lánastofnunum.
Samkvæmt lögum um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 ber lánastofnunum að tilkynna Seðlabanka Íslands um öll vaxtakjör og breytingar á þeim, jafnt verðtryggðum sem óverðtryggðum, og eru þær upplýsingar lagðar til grundvallar ákvörðunum um almenna vexti til viðmiðunar. Þannig er bæði um að ræða mælikvarða á vaxtakjör á lánamarkaði, og í senn opinbera viðmiðunarvexti. Vegna hlutverks seðlabankans í ákvörðun þeirra vaxta hafa þeir stundum verið kallaðir seðlabankavextir í daglegu tali.
Í kjölfar dóma Hæstaréttar Íslands í júní 2010 þess efnis að óheimilt væri að tengja fjárskuldbindingar við gengi erlendra gjaldmiðla með svokallaðri gengistryggingu, var lögum um vexti og verðtryggingu breytt með lögum nr. 151/2010. Var þá meðal annars kveðið á um að í slíkum tilvikum skyldi endurreikna lán eins og ef það hefði borið almenna vexti Seðlabanka Íslands frá upphafi og skyldi það jafnframt bera þá vexti til framtíðar, en þeir vextir höfðu sögulega verið talsvert hærri en hinir umsömdu vextir slíkra lána í flestum tilvikum. Var breytingin því mjög umdeild og meðal annars gagnrýnd fyrir inngrip í áður gerða samninga. Auk þess færi hún gegn 1. mgr. 14. laga um neytendalán nr. 121/1994 og 36. gr. c. laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936, sem væru sérákvæði á sviði neytendaréttar og ættu því að ganga framar almennum vaxtalögum þegar um neytendalán væri að ræða. Með dómi Hæstaréttar Íslands í máli nr. 600/2011 var komist að þeirri niðurstöðu að það færi gegn eignarréttarákvæði 72. gr. stjórnarskrár að beita lögunum með afturvirkum hætti sem væri íþyngjandi fyrir skuldara, enda hefði hann fengið ígildi fullnaðarkvittunar fyrir greiðslu vaxta fyrir liðna tíð í hvert sinn sem greitt var af láninu. Þessi sjónarmið hafa síðan verið staðfest í fleiri dómum.
A Star Is Born (kvikmynd frá 2018)
A Star Is Born er bandarísk rómantísk dramamynd frá árinu 2018 sem Bradley Cooper framleiddi og leikstýrði. Myndin er frumraun hans sem leikstjóri. Handritið var samið af Cooper, Eric Roth og Will Fetters. Í aðalhlutverkum eru Cooper, Lady Gaga, Dave Chappelle, Andrew Dice Clay og Sam Elliott. Myndin fjallar um tónlistarmann (leikinn af Cooper) sem glímir við alkóhólisma og verður ástfanginn af yngri söngkonu (leikin af Gaga). Þetta er þriðja endurgerðin á myndinni frá 1937, en hinar endurgerðirnar eru frá 1954 og 1976. Kvikmyndatökur hófust á Coachella tónlistarhátíðinni í apríl 2017.
A Star Is Born var frumsýnd á 75. árlegu Kvikmyndahátíðinni í Feneyjum þann 31. ágúst 2018. Og var svo frumsýnd í kvikmyndahúsum í Bandaríkjunum þann 5. október 2018 af Warner Bros. Pictures. Myndin sló í gegn og þénaði yfir 436 milljónir Bandaríkjadala um allan heim og hlaut lof fyrir frammistöðu Coopers, Gaga og Elliotts og leikstjórn Coopers, auk handrits, kvikmyndatöku og tónlistar. Myndin hlaut fjölda viðurkenninga, þar á meðal átta tilnefningar á 91. Óskarsverðlaunahátíðinni, meðal annars fyrir bestu mynd, besta leikara (Cooper), bestu leikkonu (Gaga) og besta leikara í aukahlutverki (Elliott); myndin vann verðlaun fyrir besta frumsamda lagið fyrir „Shallow“. Myndin hlaut einnig fimm tilnefningar á 76. Golden Globe-verðlaunahátíðinni, þar á meðal fyrir Best Motion Picture – Drama og vann verðlaun fyrir besta frumsamda lagið fyrir „Shallow“.
Hljómplata kvikmyndarinnar seldist í meira en sex milljónum eintaka um allan heim og vann fjögur Grammy-verðlaun af sjö tilnefningum, þar á meðal tilnefningar fyrir lag ársins tvö ár í röð. Aðalsmáskífa plötunnar, „Shallow“, er eitt mest selda lag allra tíma. Fyrir leik sinn og framlög til tónlistar myndarinnar varð Gaga fyrsta konan í sögunni til að vinna Óskarsverðlaun, Grammy-verðlaun, BAFTA-verðlaun og Golden Globe-verðlaun á einu ári.
Karfi
Karfi (fræðiheiti: Sebastes) er ættkvísl fiska af karfaætt og telur um hundrað tegundir. Flestar þessara tegunda lifa í Norður-Kyrrahafi, en ein tegund lifir í Suður-Kyrrahafi og Suður-Atlantshafi, og fjórar tegundir lifa í Norður-Atlantshafi. Karfar eru mikilvægir nytjafiskar. Við Ísland finnast einkum gullkarfi, djúpkarfi og litli karfi og er oftast átt við gullkarfa þegar talað er um karfa á íslensku.
Fullorðinn karfi lifir á ljósátu og smáfiski, svo sem loðnu og síld, og fer víða í leit að æti en fæða yngri karfa er einkum ljósáta en einnig krabbadýr og fiskiseiði.
Lýsing
Miðlungsstórir, all-hávaxnir fiskar, með stutta og sterka stirtlu, höfuðstórir, munnvíðir, yfirmyntir, með smáar tennur í þéttum breiðum á miðskoltsbeinum, neðra skolti, plógbeini og gómbeinum; stóreyfðir, með brodda á afturrönd vangabeins, á tálknaloksbeinum, fremstu rákarbeinum og aftast á krumma. Gelgjur 7. Tælkni stór. Hreistur alstaðar, nema á uggum og gelgjubörðum. Rákin óslitin. Sundmagi enginn. Lífhimnan svört. Eiga unga.
Tegundir karfa
Það eru alls 108 tegundir teljast til karfaættkvíslarinnar.
Filippus 3. Spánarkonungur
thumb|right|Filippus 3. '''Filippus 3. Spánarkonungur eða Filippus 2. konungur Portúgals' (spænska: Felipe III; portúgalska: Filipe II''; 14. apríl 1578 – 31. mars 1621) var konungur Spánar og Portúgals frá 1598 til dauðadags. Hann var sonur Filippusar 2. og Önnu frá Austurríki. Hann giftist árið 1599 Margréti frá Styrju, systur Ferdinands 2. keisara.
Filippus 3. tók lítinn þátt í stjórnun ríkisins sem var í höndum Lerma hertoga. Spænsku Niðurlönd heyrðu undir systur hans, Ísabellu. Jafnræði var milli uppreisnarhéraðanna í norðri (Hollands) og spænsku héraðanna í suðri sem leiddi til stríðsþreytu og undirritun tólf ára vopnahlés árið 1609. Vopnahléð fól í reynd í sér viðurkenningu á sjálfstæði Hollands og markaði upphafið á landvinningum Hollendinga í Karíbahafi og Austur-Indíum.
1604 gerðu Spánn og England með sér bandalag með Lundúnasáttmálanum sem var grundvöllur fyrir bætt samskipti landanna og aukna verslun milli þeirra.
1618 sendi Filippus hersveitir undir stjórn Ambrosio Spinola til að aðstoða mág sinn gegn uppreisnarmönnum í Bæheimi.
Einsöngvarakvartettinn - Einsöngvarakvartettinn
Einsöngvarakvartettinn - Einsöngvarakvartettinn er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar.
Jómfrúaeyjar
Jómfrúaeyjar eða Jómfrúreyjar eru eyjaklasi í Karíbahafinu. Eyjunum er skipt upp í tvo hluta. Annar er breskt yfirráðasvæði handan hafsins og kallast Bresku Jómfrúaeyjar. Hinn hlutinn kallast Bandarísku Jómfrúaeyjar og tilheyra Bandaríkjunum.
Kristófer Kólumbus skírði eyjarnar Santa Ursula y las Once Mil Vírgenes (stytt í Las Vírgenes) eftir heilagri Úrsúlu og 11.000 jómfrúm hennar. Á tímum landafundanna bjuggu þar Karíbar en þeim var útrýmt snemma á nýlendutímanum.
Til eyjanna voru seinna fluttir afrískir þrælar og látnir vinna á sykurplantekrum. Plantekrurnar eru nú horfnar, en afkomendur þrælanna búa enn á eyjunum. Ferðaþjónusta er nú aðalatvinnugreinin.
Á bæði Bresku og Bandarísku Jómfrúaeyjum er vinstri umferð en gjaldmiðillinn er Bandaríkjadalur.
Vatnsmýrarvegur
Vatnsmýrarvegur er vegur í Reykjavík sem nær frá Hringbraut í suðri að Gömlu hringbraut í norðri. Helsta kennileitið við Vatnsmýrarveg er umferðamiðstöðin BSÍ. Við hann er einnig bílaleiga og bensínstöð en þar var áður tjaldsvæði, blómabúð og íbúðarhús.
Guffi
Guffi er teiknimyndapersóna sem Walt Disney skapaði og er einn af bestu vinum Mikka Mús og Andrésar Andar. Hann er hávaxinn hundur sem er oftast í rúllukragapeysu og vesti, með buxum, skóm og auðvitað hvítum hönskum og hatt. Hann er klaufalegur og virðist vera frekar heimskur en hann er klár og mjög góðhjartaður, hann er bara frekar óheppinn.
Í dag er persónan best þekkt sem Guffi, en áður en það nafn varð til var hann þekktur sem Dippy Dawg og í kringum 1950 var hann kallaður George Geef, eða G.G og gefið í skyn að Guffi væri bara gælunafn.
Ferill
Guffi kom fyrst fram í teiknimyndinni Mickey's Revue árið 1932 og var eftir það í aukahlutverki í myndum um Mikka og Andrés. 1939 var hann þó í aðalhlutverkið í nokkrum stuttum teiknimyndaseríum sem urðu mjög vinsælar. Til að byrja með var hann aðeins í sjónvarpi og teiknimyndasögum en árið 1983 fékk hann í fyrsta skipti í teiknimynd í fullri lengd, Mickey's Christmas Carol.
Árið 1995 fékk Guffi sína eigin kvikmynd, A Goofy Movieá íslensku, Guffagrín. Guffi hefur verið mikið í sjónvarpsþáttum, eins og Goof Troop (1992-1993), House of Mouse (2001-2003) og Mickey Mouse Clubhouse (2006-2016). Guffi á son sem heitir Max og hefur hann verið með honum í sjónvarpsþáttunum Goof Troops, A Goffy Movie og An Extremely Goofy Movie.
12. maí
12. maí er 132. dagur ársins (133. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 233 dagar eru eftir af árinu.
Allium abramsii
Allium abramsii er tegund af laukplöntum, ættuð frá Bandaríkjunum.
Útbreiðsla
Allium abramsii vex eingöngu í mið Sierra Nevada í Kaliforníu, Þar sem hann vex sem undirgróður í tempruðum barrskógum í granítsandjarðvegi. Hann finnst í Fresno County, Madera County og Tulare County í 1400 til 2000m hæð.
Lýsing
Allium abramsii vex upp frá einum eða fleiri laukum. Hann verður að hámarki 15 sm hár með yfirleitt eitt sveigt rörlaga blað. Blómsveipurinn er með að 40 hvít eða fjóluleit blóm með nensulaga krónublöðum og gulum fræflum.
Raunvextir
Raunvextir eru vextir af fjárfestingu eða fjárskuldbindingu, til dæmis láni, að teknu tilliti til verðlagsþróunar á því tímabili sem ávöxtun af viðskiptunum miðast við. Til þess að finna raunvexti af viðskiptum sem bera nafnvexti þarf að draga frá þeim ígildi þeirrar verðrýrnunar fjármagnsins sem orðið hefur á viðkomandi tímabili í formi verðbólgu. Að sama skapi er hægt að varpa raunvöxtum í nafnvexti með því að bæta við þá fyrrnefndu ígildi þeirrar verðbólgu sem orðið hefur eða áætluð er á viðkomandi tímabili.
Gunnar Þórðarson
thumb|Gunnar Þórðarson Gunnar Þórðarson (f. 4. janúar 1945) er íslenskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann fæddist á Hólmavík en fluttist 8 ára til Keflavíkur. Gunnar hóf feril sinn með hljómsveit Guðmundar Ingólfssonar í Njarðvík 1963. Hann var síðan í hljómsveitinni Hljómum sem gaf út hljómplötu 1964 með tveimur lögum, báðum eftir Gunnar, en það voru „Fyrsti kossinn“ og „Bláu augun þín“. Bæði lögin náðu vinsældum. Síðar var Gunnar í hljómsveitunum Trúbroti og Ðe Lónlí Blú Bojs og var aðallagahöfundur þeirra sveita. Hann hefur einnig samið tónlist fyrir íslenskar kvikmyndir og sjónvarpsþætti.
Öxi
Öxi (eða exi ) er handverkfæri sem notað er við smíðar til að kljúfa timbur og breyta lögun þess. Einnig eru axir stundum notaðar sem vopn í bardaga. Í Íslendingasögum er til dæmis stundum talað um silfurreknar og gullreknar axir og í Hringadróttinssögu bar dvergurinn Gimli exi sem vopn.
Axir hafa lengi verið notaðar við aftökur og í frönsku byltingunni kom fallöxin fram sem skjótvirkara aftökutæki.
Axir til forna
Axirnar norrænu voru taldar einkunnarvopn Norðurlandaþjóða, og voru mjög misjafnar að stærð og lögun. Léttar axir skammskeftar, er nefndust handaxir, báru menn hversdagslega heima fyrir til öryggis sjálfum sér. Í bardögum voru þær einkum hafðar að kastvopnum. Hinar eiginlegu vígaxir voru stærri og þyngri. Algengasta tegund þeirra var hin svonefnda breiðöx. Nafnið miðar einkum til þess að greina hana frá bolöxum (þ.e. viðaröxum). Breiðöxin hafði hátt blað og mjótt, nær því meitillaga. Breiðaxarblaðið var aftur á móti fremur lágt á skafti, allþunnt, lítið eitt bogadregið fyrir munninn, úthyrnt, en að sér dregið upp undir augað og þykknaði þar mjög; skallinn (hamarinn) var flatur, sjaldnar hnúðmyndaður. Eggin var 3-12 þumlunga á lengd.
Nærri lætur, að meðallengd breiðaxa hafi verið um 5 þumlungar. Væri hyrnunar slegnar mjög fram og svírabugðurnar krappar - einkum kverkin - nefndist öxin: Snarhyrnd öx. Til breiðaxa töldust ennfremur skeggaxir; þær voru snaghyrndar aftur en ekki fram, þ.e. höfðu skegg undir kverkinni. Aftur á móti virðist bryntröllið hafa verið frábrugðið snaghyrnum einkum að því leyti, sem skalllinn var sleginn fram í alldigran brodd, hvassan og strendan, er vel var til þess fallinn að rjúfa hjálma og brynjur, eða þá í lítið axarblað, tiltölulega þykkara og sterkara en aðalblaðið. Ekki má rugla bryntröllinu við brynþvarann, er var höggspjót svipað atgeir, og er lýst sem spjóti með breiðu og löngu blaði og þverslá á falnum.
Bossa nova
thumbnail|Bossa Nova taktur
Bossa nova (portúgalska: „ný stefna“) er tónlistarstefna sem á rætur sínar að rekja til Brasilíu. Tónlistarstefnan byrjaði að þróast og breiðast út á sjötta áratugnum. Talið er að tónlistin hafi byrjað þegar lítill hópur af fólki sem samanstóð af menntafólki, listafólki og tónlistarfólki kom saman til þess að búa til nýjan hljóm. Bossa nova fær innblástur frá tónlistarstefnunni samba og djass. Bossa nova var svo fljótlega upp úr 1960 flokkuð sem hefðbundin djassstefna.
Saga bossa nova
thumb|right|200px|João Gilberto, almennt kallaður guðfaðir bossa nova Bossa nova þróaðist út frá samba en stefnan samanstendur yfirleitt af flóknari hljómagangi heldur en í samba og slagverk er ekki eins áberandi. Bossa nova hefur oft verið lýst sem tónlist efri stéttarinnar í Brasilíu. Tónlistin spratt upp í ríkari hverfum borgarinnar Rio de Janeiro og bæði tónlistin og textarnir voru samdir af tónlistarfólki úr miðju og efri stéttinni og var hún markaðsett fyrir fólk úr sömu stétt.
Hljóðfæri
Hefðbundin hljóðfæraskipan í Bossa Nova tónlist er yfirleitt gítar, píanó, bassi, trommur, slagverk og söngur. Vanalega er gítar undirstaðan í bossa nova lögum og á hann spilaður hefðbundinn bossa nova hrynjandi. Oftast er spilað á klassískan gítar með fingrunum í stað þess að nota nögl. Píanó er einnig eitt af undirstöðuhljóðfærunum í Bossa Nova. Á píanó eru lagðir hljómar, án þess þó að þeir hafi áhrif á hrynjanda í laginu. Trommur eru ekki jafn algengar og gítar og píanó í bossa nova en það eru þó til mikið af lögum undir Bossa Nova stíl með trommum í. Þá er algengt að slegið sé á hi-hat og á kantinn á snerlinum. Bassatromman er svo spiluð á fyrsta og þriðja slagi. Bassinn spilar samtaka bassatrommu á fyrsta slagi og þriðja. Í sumum Bossa Nova lögum er svo hægt að heyra í strengjum.
Einkenni
Hjarta Bossa Nova stefnunnar er gítarinn. Í raun til að byrja með var það algengt að tónlistarmenn spiluðu Bossa Nova eingöngu á gítar og sungu með, líkt og trúbadorar gera. Form laganna er yfirleitt AABA form, sem sagt tvö erindi sem fer svo næst í viðlag. Viðlagið fer svo út í loka erindi sem klárar formið. Algengast er að lögin séu á bilinu tvær til fjórar mínútur að lengd. Gítar heldur púlsi í laginu og er hraði laganna oft nokkuð hægur til þess að fá afslappaða stemningu.
Bossa Nova og Samba
Bossa Nova og samba eiga margt sameiginlegt og ber þá helst að nefna taktinn. Bossa Nova er spilað á 2/4 slagi rétt eins og samba tónlist. Bossa Nova er þó mun hægari heldur en samba. Í samba tónlist eru það trommur og önnur slagverk sem halda púlsinum í laginu. Bossa nova er öðruvísi að því leiti að þar er gítarinn sem gefur taktinn. Það er gert með því að slá á dýpri strengi gítarins með þumalfingri og fá þar af leiðandi bassanótur. Hinir fingurnir spila svo hljóma á bjartari strengjum gítarins. Einn af tilgöngum samba tónlistar er að búa til tónlist til þess að dansa við. Mismunandi stílar af samba tónlist eru gerðir fyrir mismunandi stíla af dönsum. Bossa Nova er hinsvegar ekki álitin danstónlist og er þá gert meira upp úr hljómagangi og laglínum í stað áherslumikils takts til að dansa við.
Bossa Nova og jazz
Bossa Nova og djass tónlistarstefnurnar eiga einnig margt sameiginlegt og lög eins og „Girl from Ipanema“ eru í dag flokkuð undir djassstefnuna (jazz standard). Það sem tónlistarstefnurnar eiga að mestu leiti sameiginlegt er uppbygging hljóma. Hljómagangur er nokkuð flókinn og mikið er notað af forhljómum og framlengdum forhljómum. Góð þekking á svokölluðum djasshljómum hjálpar til við að spila Boss Nova-tónlistarstefnuna.
Textagerð
Þar sem að mið og efri stétt í Brasilíu stjórnuðu Bossa Nova stefnunni að mestu leyti fjölluðu textar oft um það þægilega líf sem fylgdi því að vera partur að þessum stéttum. Þetta gerði það að verkum að fólk úr sömu stétt sóttist eftir því að hlusta á tónlistina. Textarnir fjalla oftast um fögnuð ástarinnar, konur, menninguna sem skapaðist við strendur Brasilíu, langanir og ást. Textarnir byrjuðu þó að þróast í kringum 1964 og fóru höfundar þá að semja texta um samfélagið og pólitík í Brasilíu. Þeir notuðu þá tónlistina og textana til þess að koma skoðunum sínum á framfæri.
Áhrif á aðrar tónlistarstefnur
Margir þekktir djasstónlistarmenn tóku upp lög eða plötur í Bossa Nova stíl í byrjun 7. áratugarins. Sem dæmi má nefna Stan Getz, Coleman Hawkins, Dave Brubeck og Ellu Fitzgerald. Stan Getz tók meðal annars upp lagið „The Girl From Ipanema“ með Astrud Gilberto sem hlaut Grammy-verðlaun árið 1965 fyrir upptöku ársins. Bossa Nova taktinn er svo hægt að heyra í lögum frá Bandaríkjunum eins og „I Say a Little Prayer“, „Walk on By“ og „I'll Never Fall in Love Again“. Það var jafnvel hægt að heyra Bossa Nova taktinn í rokktónlist eins og í laginu „Break On Through“ með hljómsveitinni The Doors.
Tónlistarmenn
João Gilberto er sá maður sem bjó til tónlistarstefnuna Bossa Nova. Hann bjó til þennan nýja hljóm sem heillaði marga unga tónlistarmenn sem byrjuðu svo að semja tónlist í anda laganna hans. Vinsældir hans urðu svo miklar í Brasilíu að bandarískir jazzleikarar sem voru á tónleikaferðalögum í Brasilíu keyptu plötuna hans og tóku hana til Bandaríkjanna þar sem hún komst í spilun á útvarpsstöðvum. Í enda ársins 1961 var svo búið að gefa út plötuna hans „Brazil's Brilliant Joao Gilberto“ í Bandaríkjunum. Joao Gilberto byrjaði þá að taka upp plötur í Bandaríkjunum og tók hann upp fyrstu plötuna sína þar með saxafón leikaranum Stan Getz. Platan heitir Getz/Gilberto og hlaut hún Grammy-verðlaun fyrir bestu plötuna árið 1965.
Johnny Alf var píanóleikari og bjó líkt og Joao Gilberto í Rio de Janeiro. Hann hefur verið kallaður „faðir Bossa Nova“. Hann átti marga aðdáendur sem hlustuðu á hann og veltu fyrir sér píanó tækni hans og stíl. Hann gaf út níu sólóplötur áður en hann dó árið 2010.
Antonio Carlos Jobim bjó líkt og Johnny Alf og Joao Gilberto í Rio de Janeiro. Hann er einn afkastamesti Bossa Nova höfundurinn og hann vann mikið með Joao Gilberto. Jobim er þekktastur fyrir lagið sitt „Girl From Ipanema“ sem er eitt af þeim lögum í heiminum sem oftast hefur verið tekið upp. Mörg laga hans eru flokkuð sem hefðbunin djasslög og hefur hann unnið með tónlistarfólki á borð við Ellu Fitzgerald og Frank Sinatra. Jobim lést svo árið 1994, 67 ára að aldri.
Kim Rhodes
Kim Rhodes (fædd Kimberly Rhodes, 7. júní 1969) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The Suite Life of Zack and Cody og Supernatural.
Einkalíf
Rhodes er fædd og uppalin í Portland, Oregon. Stundaði nám við Southern Oregon State College og útskrifaðist með B.F.A. í leiklist. Rhodes útskrifaðist með M.F.A frá Temple háskólanum í Philadelphiu, Pennsylvaníu. Rhodes giftist Travis Hodges árið 2006 og saman eiga þau eitt barn.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Rhodes var árið 1999 í Another World. Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Star Trek: Voyager, Titus, Strong Medicine, Boomtown, CSI: Crime Scene Investigation og House. Árið 2005 þá var Rhodes boðið hlutverk í The Suite Life of Zack and Cody sem Carey Martin, sem hún lék til ársins 2008. Rhodes hefur verið með stórt gestahlutverk í Supernatural sem Fógetinn Jody Mills síðan 2010.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Rhodes var árið 2004 í Christmas with the Kranks og hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við A Funeral for Grandpa Harry, Cyrus og The Death of Toys.
Verðlaun og tilnefningar
Soap Opera Digest verðlaunin
Bruce McGill
Bruce Travis McGill (f. 11. júlí 1950), best þekktur sem Bruce McGill, er bandarískur leikari. Hann hefur leikið í kvikmyndum eins og National Lampoon's Animal House, Tough Enough, The Last Boy Scout, Rosewood, My Cousin Vinny, Timecop, The Insider, Legally Blonde 2: Red, White and Blonde, Collateral, Matchstick Men, Bagger Vance (2000), The Sum of All Fears (2002), Runaway Jury (2003) og Cinderella Man (2005)
Breiðabólstaður í Fljótshlíð
thumb|right|Breiðabólstaðarkirkja. Ein af krosskirkjum [[Rögnvaldur Ólafsson|Rögnvaldar Ólafssonar akitekts.]] Breiðabólstaður eða Breiðabólsstaður er bær og kirkjustaður í Fljótshlíð. Þar hefur lengi verið prestssetur og hafa ýmsir merkisprestar þjónað þar; raunar er sagt að enginn prestur hafi sótt burt frá Breiðabólstað nema til þess að verða biskup.
Jón Ögmundsson, sem varð fyrsti biskup á Hólum, var prestssonur frá Breiðabólstað og var sjálfur prestur þar áður en hann tók við biskupsdæminu. Ögmundur Pálsson var líka prestur þar áður en hann varð biskup. Af öðrum prestum má nefna Presta-Högna Sigurðsson (1693-1770), sem eignaðist með konu sinni, Guðríði Pálsdóttur, átta syni sem allir urðu prestar, svo og níu dætur. Sagan segir að á Jónsmessu 1760 hafi synirnir allir mætt á Breiðabólstað í fullum prestaskrúða, en séra Högni sjálfur sá níundi, og eins hafi þeir allir níu mætt á Alþingi sama ár.
Á 19. öld var Tómas Sæmundsson, einn Fjölnismanna, prestur á Breiðabólstað og er minnisvarði um hann í kirkjugarðinum þar sem Fjölnismenn létu setja yfir hann. Á síðari hluta aldarinnar var þjóðsagnasafnarinn Skúli Gíslason prestur á Breiðabólstað. Núverandi prestur er séra Önundur S. Björnsson.
Kirkja hefur verið á Breiðabólstað síðan á 11. öld og þar hefur jafnan verið prestssetur. Núverandi kirkja var vígð 1912 og er krosskirkja teiknuð af Rögnvaldi Ólafssyni arkitekt. Í henni eru margir merkir gripir.
Eyjalykill
Eyjalykill (fræðiheiti Primula sachalinensis) er blóm af ættkvísl lykla. Hugsanlega er rétt nafn: Primula farinosa subsp. farinosa.
Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu
Rúmenska karlalandsliðið í knattspyrnu hefur í gegnum árin haft mikilli velgengni að fagna bæði á HM  sem og EM. Gullaldar ár Rúmena voru frá 1990-1998, enn á þeim árum tókst þeim að komast á hvert stórmótið á fætur öðru, enda voru þeir með frábært og vel mannað lið á þeim árum, helsta stjarna þeirra á þeim árum var Gheorghe Hagi.
Saga
Rúmenar hafa mikla og sterka knattspyrnu hefð og hafa í gegnum árin alið af sér marga fræga leikmenn enda voru þeir gríðalega sterkir á árunum 1990-1998.
Rúmenía á EM
Rúmenar náðu sínum fyrsta góða árangri á EM þegar þeim tókst að komast í 8 liða úrslit á EM 1972. Rúmenar duttu þá úr leik gegn Ungverjum. Næsta evrópumót Rúmena var EM í Frakklandi EM 1984 þá voru kynslóðaskipti og gullaldar liðið var að stíga sín fyrstu skref, og það lið eftir að vera eitt þekktaasta lið rúmena til þessa, í því liði voru meðal annara hin þá efnilegi Gheorghe Hagi. Þeir lentu í erfiðum riðli með Vestur-Þjóðverjum, Portúgal og Spáni. Rúmenar voru neðstir í riðlinum og næst neðstir í mótinu. Þetta var lélegasti árangur Rúmena á EM. Árið 2000 tókst þeim að komast upp úr riðlinum. Á því móti áttu þeir mjög eftirminnilegan leik á móti Englendingum. Leikurinn var sá síðasti í riðlinum og skar úr um hvort liðið færi áfram. Rúmenarnir spiluðu gilmrandi bolta með Gheorghe Hagi fremstan í flokki og unnu 3-2. Í 8 liða úrslitum töpuðu þeir þó gegn gríðarlega sterku liði Ítala.
Rúmenar á HM
Rúmenar tilheyra hópi þeirra þjóða sem tók þátt á fyrsta HM í knattspyrnu. Rúmenía er eitt af fjórum löndum evrópu sem tóku þá áhættu að ferðast til Suður-Ameríku til að taka þátt í fyrsta Heimsmeistaramóti landsliða í knattspyrnu karla 1930. Rúmenar unnu sinn fyrsta leik á móti Perú 3-1. Rúmenum tókst þó ekki að komast lengra á þessu á móti, þar sem þeir töpuðu gegn verðandi heimsmeisturunum og heimastrákunum í Úrúgvæ. 1990 voru Rúmenar aftur mættir á HM með gullkynslóðina. Þar tókst þeim að koma sér uppúr riðlinum. Gheorghe Hagi var þá að vaxa úr grasi og smám saman að verða af stórstjörnu enda var hann stundum kallaður "Maradona Karpatafjalla". Rúmenar unnu gegn sterku liði Sovétmanna í opnunarleiknum og komust uppúr riðlinum enn töpuðu svo óvænt í 8 liða úrslitum gegn Írlandi HM 1994 vann Rúmenía gegn Kólumbíu og Bandaríkjunum í riðilinum og komust áfram þrátt fyrir tap á móti Sviss. Rúmenum tókst í næstuumferð að slá út Argentínu 3–2. Ilie Dumitrescu og Gheorghe Hagi voru markaskorar í þeim leik. í áttaliða úrslitum töpuðu þeir frekar óvænt á móti Svíþjóð.Á HM 1998 tókst þeim að komast uppúr riðlinum eftir sigur á móti Englandi(2-1) og Kólumbíu(1-0). Enn í næstu umferð töpuðu þeir gegn sterku liði Króata.
Leikmannahópur
''Tölfræði uppfærð, 4. okt 2020.''
Gísli Einarsson (skólameistari)
Gísli Einarsson (um 1621 – 1688) var skólameistari í Skálholti og fyrstur til að vera skipaður kennari í stærðfræði og stjörnufræði við íslenskan skóla.
Gísli lærði stærðfræði og stjörnufræði við Kaupmannahafnarháskóla 1644-1649. Rétt áður en hann hélt til Íslands að námi loknu var hann fenginn til að reikna út hið árlega stjörnualmanak fyrir Danmörku, verk sem venjulega var aðeins falið kennurum háskólans og þeirra bestu nemendum. Stjörnualmanakið er það eina sem enn er til af verkum Gísla en lýsingar hans á halastjörnu 1652 voru teknar upp í lýsingu Peder Hansen Resens.
Gísli varð heyrari í Skálholti eftir heimkomuna og rektor 1651-1661. Hann fór illa með áfengi og lenti í hneykslismálum vegna ryskinga. Brynjólfur Sveinsson biskup hjálpaði honum á ýmsa lund og hélt verndarhendi yfir honum. 1661 gerðist hann prestur að Helgafelli sem hann hélt til dauðadags.
Ólympíu-þjóðgarðurinn
thumb|Þrívíddarkort af þjóðgarðinum. thumb|Strandsvæði. thumb|Regnskógur. Ólympíu-þjóðgarðurinn (enska: Olympic National Park) er þjóðgarður í Washingtonfylki Bandaríkjanna. Þjóðgarðurinn var stofnaður árið 1938 (hafði verið national monument frá 1909) og er staðsettur á Ólympíuskaga. Innan hans eru þrjú vistkerfi: Fjallshlíðaskógar, regnskógar og stórskorin strandlengja. Ólympíufjöll eru miðsvæðis í þjóðgarðinum með tindinn Mount Olympus (2428 m.). Meðal trjátegunda í regnskóginum eru: Sitkagreni, fjallaþöll, degli og risalífviður. Dýra og fuglalíf er fjölbreytt. thumb|800px|center|Fjallaskógar og engi.. thumb|800px|center|Blue glacier á Mount Olympus.