cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katrín Hannisdóttir
Katrín Hannesdóttir (1920?). Foreldrar hennar voru Guðrún Björnsdóttir sýslumanns í Ögri og Hannes Eggertsson hirðstjóri sem var af norskum lögmannsættum. Alls eignuðust þau 7 börn en Guðrún bjó með þeim á Núpi í Dýrafirði. Eftir þrjú húsbrot, tvö á Núpi og eitt á Bessastöðum á skömmum tíma fluttust þau til Þýskalands nálægt Hamborg og dvöldu þar nokkur ár. Hannes var ölkær og sagt að hann hafi látist á kamri á Bessastöðum segja aðrir að hafi skeð á fljótabáti á ánni Elbu og Guðrún þá flust heim með börn sín. Eggert, bróðir Katrínar, var í sveinaliði Gissurar Einarssonar sem var fyrsti lúterski biskupinn vígður 1543. Hann bað Karínar og hún verður því fyrsta biskupsfrú í lúterskum sið í Skálholti. Þau höfðu margt sameiginlegt því Gissur hafði lært í þýskalandi á svipuðum tíma og Katrín var þar. Þau eignuðust tvö börn sem létust í frumbernsku. Gissur lést árið 1548. Jón Arason hólabiskup gróf upp lík Gissurar tveimur árum síðar í kirkjunni og setti í poka og huslaði út fyrir garð með svívirðingum því hann taldi hann trúvilling sem hefði vanhelgað kirkjuna og trúna. Katrín hefur að líklindum verið enn í Skálholti þá því hún giftist síðar Þórði Marteinssyni sem var elsti sonur og skiptabússtjóri næstakjörna biskups og þau kynnast þar. Þau bjuggu svo á Breiðabólsstað í Fljótshlíð í tvö ár uns Þórður lést og eftir það flutti Katrín aftur vestur og ánafnaði fátækum þær eigur sem hún átti í skemmu sinni.
Heimildir:
Jón Halldórsson í Hítardal, Biskupasögur I, Sögufélagið 1903-10.
Hildur Hákonardóttir, Hvað er svona merkilegt við það að vera biskupsfrú? Forlagið Sæmundur 2019. ISBN 978-9935-493-20-0
EFTA-dómstóllinn
EFTA-dómstóllinn er dómstóll með aðsetur í Lúxemborg sem starfar á vegum Fríverslunarsamtaka Evrópu (EFTA) og hefur lögsögu yfir þeim þremur EFTA-ríkjum sem aðilar eru að Evrópska efnahagssvæðinu: Íslandi, Liechtenstein og Noregi. Dómstóllinn fer með hliðstætt hlutverk og það sem Evrópudómstóllinn fer með innan Evrópusambandsins. Dómstólinn var stofnaður 1994 og hafði í upphafi aðsetur í Genf í Sviss en fluttist til Lúxemborgar árið 1996. Dómstólinn er skipaður þremur dómurum, einum frá hverju aðildarríki, og sex til vara. Dómarar eru skipaðir til sex ára í senn. Vinnumál dómsins er enska en einnig má beina erindum til hans á tungumálum aðildarríkjanna.
Saga og hlutverk
Dómstóllinn hóf störf í janúar árið 1994. Þá störfuðu fimm dómarar við hann og 24 starfsmenn aðrir. Aðsetur dómstólsins var í Genf í Sviss. Eftir að aðildarríkjunum fækkaði í þrjú urðu dómarar þrír og aðrir starfsmenn 12 talsins. Haustið 1996 var aðsetur dómstólsins flutt til Lúxemborgar. Stjórn dómstólsins er í höndum nefndar þriggja sendiherra aðildarríkjanna hjá EFTA í Brussel. Réttarmálið er enska, en álitsgerðir eru einnig gefnar út á tungu þess ríkis sem málið varðar.
Verkefni dómstólsins hafa einskorðast við tvennt. Í fyrsta lagi og aðallega að veita ráðgefandi álit eftir beiðni dómstóla í aðildarríkjunum og í öðru lagi að fjalla um ágreiningsefni sem ESA, Eftirlitsstofnun EFTA, hefur átt aðild að með einhverju móti, stundum þannig að ESA hefur kært ríki fyrir dómstólnum.
Þau álitaefni, sem dómstóllinn fæst við, eru skýring á þeim reglum sem felast í EES-samningnum og fylgireglum hans. Frumsamningurinn er t.d. lög á Íslandi, en að auki hafa alls konar reglur verið settar, fyrst og fremst á grundvelli ýmissa tilskipana Evrópusambandsins.
Rekstur EFTA-dómstólsins kostar um 240 milljónir króna á ári. Noregur greiðir 89% kostnaðarins, Ísland 9% og Liechtenstein 2%.
EFTA-dómstóllinn og ESB
EFTA-dómstóllinn tekur engar ákvarðanir í álitsgerðum sínum, sem binda hendur aðildarríkjanna, líkt og dómstólar ESB gera. Álitsgerðunum hefur þó verið fylgt. Í málum sem varða Eftirlitsstofnun EFTA kveður EFTA-dómstóllinn upp bindandi dóma.
Dómsvald
Dómsvald EFTA-dómstólsins tekur til eftirtalinna málaflokka:
Samningsbrotamál
Samningsbrotamál eru höfðuð á hendur EFTA-ríki af hálfu eftirlitsstofnunar EFTA (ESE) eða annars EFTA-ríkis vegna meintra brota ríkisins gegn EES-samningnum ef ESE höfðar málið verður stofnunin fyrst að leggja fram rökstutt álit sitt og gefa aðildarríkinu færi á að svara áður en málinu er stefnt fyrir dóminn. Aðildarríkjunum er skylt að hlíta úrlausn EFTA-dómstólsins en dómar hans eru þó ekki beinlínis aðfararhæfir. Ólíkt Evrópudómstólnum hefur EFTA-dómstólinn heimild til þess að dæma aðildarríkin til sektargreiðsla.
Ógildingarmál
Ógildingarmál eru mál sem aðildarríki höfða gegn eftirlitsstofnuninni til þess að fá ákvörðunum stofnunarinnar hnekkt. Einungis er unnt að fella ákvörðun ESE úr gildi ef skilyrði 36. gr. ESE samningsins eru til staðar, þ.e. valdþurrð, brot á mikilsverðum formreglum, brot á EES eða ESE samningunum eða reglum sem varða beitingu þeirra, eða valdníðsla.
Purkur
Purkur er einkahlutafélag staðsett á Íslandi, stofnað árið 2010 og sér um framleiðslu á sjónvarpsefni. Fyrirtækið eða meðlimir þess hafa í gegnum árin komið að framleiðslu á ýmsu, til að mynda Venna Páer, Stelpurnar, True Nordic Crimes, Réttur, og nú síðast, Stormur.
EFTA-dómstóllinn
Aðgerðarleysismál
Aðgerðarleysismál eru mál sem aðildarríkin og einstakling og lögaðilar innan þeirra geta höfðað á hendur eftirlitsstofnuninni ef þeir telja að stofnunin hafi ekki gripið til viðeigandi aðgerða þegar henni hafi verið það skylt.
Skaðabótamál
Skaðabótamál má höfða fyrir EFTA-dómstólnum á hendur eftirlitsstofnuninni vegna tjóns sem starfsmenn hennar kunna að hafa valdið í störfum sínum ef tjónið má rekja til skaðabótaskylds atviks utan samninga.
Ráðgefandi álit
Dómstólar aðildarríkjanna geta kallað eftir ráðgefandi áliti dómstólsins um túlkun EES samningsins. Dómstólar aðildarríkjanna eru aldrei skyldir til þess að leita álits og þeir teljast ekki bundnir af því. EFTA-dómstólinn getur ekki veitt ráðgefandi álit um gildi ákvarðana sem stofnanir EFTA og EES hafa tekið.
Bráðabirgðaúrræði
Dómurinn hefur vald til þess að fresta til bráðabirgða framkvæmd gerðar á meðan mál er leitt til lykta fyrir honum eða að kveða á um nauðsynlegar bráðabirgðaráðstafanir á meðan rekstri máls stendur.
Flugrás 714 til Sydney
Flugrás 714 til Sidney (franska: Vol 714 pour Sydney) er 22. myndasagan í bókaflokknum Ævintýri Tinna eftir belgíska myndasöguhöfundinn Hergé. Hún kom fyrst út árið 1968.
Annise Parker
thumbnail|Annise Parker Annise Danette Parker (f. 17. maí 1956) er bandarískur stjórnmálamaður og fyrsti samkynhneigði borgarstjóri í Houston í Texasfylki. Parker hlaut 53 prósent atkvæða. Houston er því orðin stærsta borg Bandaríkjanna sem hefur kosið samkynhneigðan einstakling í stól borgarstjóra.
LÍF
LÍF getur átt við:
Sveipþyrnir
Sveipþyrnir (fræðiheiti: Crataegus calpodendronis) er tegund af þyrnaættkvísl, ættuð frá megninu af austur Bandaríkjunum og í Ontario, Kanada. Hann blómstrar seinna en aðrar Norður Amerískar þyrnategundir.
Hann hefur ekki þrifist vel í Lystigarðinum á Akureyri.
Fornkonungar Egyptalands
Fornkonungar Egyptalands eru fyrstu konungarnir sem nefndir eru í áletrunum frá því áður en löndin tvö voru sameinuð og fyrsta konungsættin varð til. Þetta tímabil nær frá upphafi helgirúna um 3100 f.Kr. til um 3000 f.Kr. Það er stundum kallað núllkonungsættin. Á þessum tíma komu upp nokkrir voldugir konungar í Efra Egyptalandi sem skiptist í þrjú ríki kringum borgirnar Þinis, Nagada og Hierakonpólis. Í Þinis og Hierakonpólis var átrúnaður á Hórus ríkjandi en Set í Nagada. Brátt féll Nagada fyrir innrás frá Þinis sem lagði Neðra Egyptaland undir sig í framhaldinu.
Fyrstu áletranirnar með helgirúnum eru frá þessum tíma. Einnig hafa fundist merki um egypskar nýlendur í Suður-Ísrael frá þessum tíma. Fornleifafræðilega er þetta tímabil síðasti hluti Nagada III-menningarinnar sem er síðasti hluti nýsteinaldar/upphaf bronsaldar í sögu Egyptalands.
Lítið er vitað með vissu um konunga þessa tímabils. Nefndir eru tveir Sporðdrekakonungar, Ka, Iry-Hor og Narmer (stofnandi fyrstu konungsættarinnar), en þetta gætu eins verið nöfn á sama konungi eða sagnkonungar.
Hoya gelba
Hoya gelba er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
JAR
JAR gæti átt við:
Eliza Dushku
thumb|Dushku, [[2009]] Eliza Patricia Dushku (fædd 1980) er bandarískur leikari.
Strom Thurmond
James Strom Thurmond (f. 5. desember 1902, d. 26. júní 2003) var bandarískur lögfræðingur og stjórnmálamaður.
Thurmond fæddist í bænum Edgefield í South-Carolina fylki í Bandaríkjunum. Hann stundaði nám í lögfræði við Clemson University. Thurmond barðist í seinni heimstyrjöldinni og var síðar kjörinn ríkisstjóri í South-Carolina fylki. Þrátt fyrir að hafa verið framsækinn sem ríkisstjóri, á meðal stefnumála hans var að auka fjárlög til menntunar svartra, sanngjörn laun fyrir konur og að setja þak á húsaleigu, þá var hann á móti mannréttindaáætlun demókrata (Civil Rights Program). Það varð til þess að hann gekk út af flokksþingi flokksins árið 1948. Hann bauð sig fram til forseta fyrir hægri demókrata (Dixiecrats) það ár en tapaði að lokum með miklum atkvæðamun fyrir Harry S. Truman.
Thurmond varð öldungardeildarþingmaður fyrir demókrata árið 1954 og var endurkjörinn árið 1956. Hann skipti síðan yfir í Repúblikanaflokkinn árið 1964 þar sem hann var endurkjörinn næstu áratugina og varð háttsettur innan Repúblikanaflokksins í suðurríkjum Bandaríkjanna.
Thurmond kom að því, ásamt öðrum suður-öldungardeildarþingmönnum, að semja stefnuyfirlýsingu þar sem þeir hvöttu hæstarétt Bandaríkjanna til að snúa við dómnum um að opna skólana í landinu fyrir alla kynþætti. Hann varð þekktur fyrir meira en 24 tíma málþóf 28. ágúst 1957, þar sem hann talaði gegn hinum víðfrægu lögum sem voru samþykkt daginn eftir, þ.e. Mannréttindasáttmálinn (1957 Civil Rights Act).
Thurmond talaði opinberlega gegn því að svartir fengu aðgang að stöðum þar sem hvítir vildu eingöngu fá að vera. Seinna meir áttaði hann sig á því að æ fleiri í hans kjördæmi voru svartir eftir að kosningarétturinn var færður á fleiri hendur.
Strom Thurmond er elsti maður sem hefur setið á öldungardeildarþingi en hann gegndi embætti til 100 ára aldurs.
Bretanía
Strandlengja Bretagne er 1200 km löng. Bretónar kalla strandlengjuna Armor og innskagann Argoat. Þar eru um 200 sumarleyfisstaðir og munur flóðs og fjöru allt að 18 m. Ströndin austur og vestur af St. Maló er kölluð Smaragðsströndin (Côte d'Emeraude). Á Bretaníuskaga tíðkast byggingarstíll sem er einkennandi fyrir svæðið og heimamenn halda fast í gamla siði og hefðir.
Héraðið skiptist í fjórar sýslur:
Heiti
Héraðið hefur hlotið fjölda ólíkra nafna á íslensku í gegnum tímann. Bretanía er algengasta íslensk heitið í dag, en nöfnin Bertangaland, Bretland, Syðra-Bretland eða Bretland hið syðra hafa öll verið notuð.
Franska nafn: Bretagne
Bretónskt nafn: Breizh
Gallo nafn: Bertègn
Nernst-jafnan
þar sem E° er staðalspenna, n er fjöldi þeirra rafeinda sem flytjast og Q jónamargfeldi.
Merki Hong Kong
thumb|right|Merki Hong Kong. Merki Hong Kong var tekið upp árið 1997 eftir að Alþýðulýðveldið Kína tók við stjórn sérstjórnarhéraðsins Hong Kong. Merkið er eins og fáni Hong Kong, með orkídeu í miðjum hring en umhverfis hringinn er nafn héraðsins „Hong Kong“ ritað með hefðbundnum kínverskum táknum og latínuletri.
Forsaga Egyptalands
Forsaga Egyptalands nær frá upphafi fastrar búsetu manna í Nílardal á nýsteinöld og koparöld frá um 6000 f.Kr. þar til merki fara að sjást um ritmál um 3100 f.Kr.. Stuttu síðar eru Efra Egyptaland og Neðra Egyptaland fyrst sameinuð í eitt ríki undir fyrstu konungsættinni. Föst búseta var drifin áfram af vaxandi þurrki sem skapaði hina gríðarstóru eyðimörk Sahara.
thumb|left|Egypsk gröf frá um 3400 f.Kr.. Leirkerin eru með svörtum toppi sem einkennir leirmuni frá þessum tíma. Á þessum tíma hófu Egyptar landbúnað, gerð stórra bygginga úr steini og leirhleðslum og notkun málma. Fornleifarannsóknir hafa leitt í ljós nokkur þróunarstig menningar í Nílardal.
4. apríl
4. apríl er 94. dagur ársins (95. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 271 dagur er eftir af árinu.
Páskalilja
Páskalilja (Narcissus pseudonarcissus) er tegund með uppruna í Evrópu sem vex náttúrlega víða um Miðjarðarhaf og svo langt norður sem til Englands og Þýskalands. Eins og búast má við af stóru og fjölbreyttu útbreiðslusvæði er henni skift í fjölda undirtegunda og afbrigða sem sum hver hafa verið talin sjálfstæðar tegundir. Ættkvíslinni Narcissus var gefið nafn af Linné, leitt af narco, sem merkir að deyfa og vísar til ilmsins frá plöntunni. Hún blómgast í mars - apríl og tekur af því nafn. Mun blómið vera nokkuð eitrað og safinn frá henni húðertandi. Laukurinn inniheldur oxalsýraoxalsýrusölt, sem geta kallað fram sár þegar laukurinn er handleikinn. Allir hlutar plöntunar innihalda eitruð lektín (lycorine), einkum laukurinn.
Tenglar
Mbl.is - Páskaliljur
Adrien-Marie Legendre
thumb|right|Adrien-Marie Legendre Adrien-Marie Legendre (18. september 1752 – 10. janúar 1833) var franskur stærðfræðingur, sem ásamt Lagrange og Laplace var í þriggja manna hópi sem tengdist frönsku byltingunni. Hann var vel þekktur á nítjándu öld, sem höfundur góðrar kennslubókar um rúmfræði Evklíðs, en meginstarf hans var á sviði örsmæðareiknings. Svokallaðar Legendre-margliður, sem eru lausnir vissra deildajafna, eru mikilvægar í stærðfræðigreiningu. Hann ásamt Euler leiddi út og sannaði að nokkru lögmál í talnafræði, sem þekkt er sem lögmálið um andhverfuna í öðru veldi.
Anni-Frid Lyngstad
thumb|right|200px|Anni-Frid Lyngstad, 2013. Anni-Frid, Reuss prinsessa, greifynja af Plauen (á þýsku: Anni-Frid Prinzessin Reuss von Plauen), fædd Anni-Frid Synni Lyngstad (15. nóvember 1945 í Bjørkåsen, Ballangen í Noregi). Hún er þekktust undir nafninu Frida Lyngstad. Hún er sænsk söngkona. Hún var ein af fjórum meðlimum hljómsveitarinnar ABBA. Fædd í Noregi af norskri móður en þýskum föður, ólst samt upp í Svíþjóð, en hefur búið í Sviss frá árinu 1986.
Hún ber formlega titilinn, Her Serene Highness Princess Anni-Frid Synni Reuss, Countess of Plauen, eftir að hafa gifst prinsinum, Heinrich Ruzzo Reuss of Plauen árið 1992, en hann er þýskur prins og fyrrum erfingi House of Reuss.
Kommúnistaflokkur Íslands (m-l)
Kommúnistaflokkur Íslands (marxistarnir-lenínistarnir) (sem voru þekktari sem KFÍ m-l) var stjórnmálahreyfing sem starfaði frá byrjun áttunda áratugs tuttugustu aldar fram undir miðjan níunda áratuginn. Þau áttu upptök hjá íslenskum námsmönnum í Gautaborg í Svíþjóð á árunum kring um 1970. Þeir höfðu þar tengst maóistasamtökum þeim sem nefnd voru KFML(r), hópurinn kallaði sig upphaflega ýmist Gautaborgarhópinn eða Kommúnistahreyfingin marxistarnir-lenínistarnir (KHML). Formleg samtök voru stofnuð 1972 og voru þá nefnd Kommúnistasamtökin marxistarnir-lenínistarnir (sem varð þekktara sem KSML). Lögð var mikil áhersla á að nema fræðikenninguna og beita henni á íslenskan veruleika. Undir kjörorðinu "stétt gegn stétt" var sérlega reynt að skilgreina hvaða þjóðfélagshópar væru byltingarsinnaðir í eðli sínu. Var Jósef Stalín einkum hampað sem fyrirmynd og pólitískum leiðtoga.
KSML bauð einu sinni fram í Alþingiskosningum, árið 1974, en fengu einungis 121 atkvæði. Þrátt fyrir það þótti félagsmönnum að samtökunum hafði svo vaxið fiskur um hrygg að ákveðið var 1975 að breyta honum í lenínískan flokk og var hann nefndur Kommúnistaflokkur Íslands marxistarnir-lenínistarnir.
Þrátt fyrir þetta fór mjög að fækka í flokknum á næstu árum og gengu allmargir fyrrverandi félagar þess í stað í EIK (ml). Þessi tvö samtök voru svo sameinuð 1979 í Kommúnistasamtökunum (KS), en við sameininguna hættu margir félagar beggja samtakanna starfi. KS voru lögð niður árið 1985. Málgagn KSML og KFÍ-ml var tímaritið Stéttabaráttan.
Reagan Gomez-Preston
thumb|Gomez-Preston, [[2010]] Reagan Gomez-Preston (fædd 1980) er bandarískur leikari.
Willy Brandt
Ungur stjórnmálamaður
Willy Brandt fæddist í Lübeck 1913 og hét þá Herbert Ernst Karl Frahm. Móðir hans var einstæð og kynntist Brandt föður sínum aldrei. Hann hóf strax á unga aldri afskipti af stjórnmálum og var virkur í unglingastarfi sósíalista. 1930 gekk hann í SPD, flokk sósíaldemókrata. Ári seinna gekk hann þó úr honum aftur til að ganga til liðs við sósíalistíska vinnuflokkinn. Nasistar bönnuðu þann flokk hins vegar 1933 og því ákvað flokkurinn að hefja andspyrnu gegn nasistum. Sama ár fékk Brand það hlutverk að koma formanninum Paul Fröhlich til Oslóar. Fröhlich var hins vegar handtekinn, þannig að Brandt fór sjálfur til Ósloar til að stofnsetja flokkinn þar. Á næstu árum tók hann sér nafnið Gunnar Gaasland og sneri til Berlínar sem fréttamaður. Nasistar ráku hann þó úr landi og því sótti hann um norkst ríkisfang. En Þjóðverjar hertóku Noreg 1940 og var Brandt þá handtekinn af þýskum hermönnum. Þar sem Brandt var í norskum hermannabúningi og talaði norsku, var hann settur í varðhald ásamt fleiri Norðmönnum. Sem Þjóðverji hefði hann verið tekinn af lífi. Sama ár komst hann þó til Svíþjóðar og bjó í Stokkhólmi þar til stríðinu lauk. 1945 sneri Brandt aftur til Þýskalands sem blaðamaður og var viðstaddur Nürnberg-réttarhöldin. Brandt bauðst þá að snúa til heimaborgar sinnar Lübeck og gerast þar borgarstjóri. Honum bauðst einnig að vera í Berlín sem blaðamaður fyrir sænsku blaði og fylgjast með kalda stríðinu. Hann kaus hið síðarnefnda. 1948 fékk Brandt þýskt ríkisfang á ný. Ári seinna lét hann breyta fæðingarheiti sínu í Willy Brandt, en fram að þessum tíma hafði hann heitið Herbert Frahm.
Borgarstjóri Berlínar
thumb|Willy Brandt og John F. Kennedy á fundi í Hvíta húsinu 1961 Brandt var fulltrúi SPD í Berlín á fyrsta þingi Sambandsríkis Þýskalands 1949. Hann var þingmaður frá 1949-1957 og frá 1969-1992. 1955 varð Brandt forseti borgarstjórnar Berlínar og 1957 varð hann kosinn borgarstjóri. Hann naut mikilla vinsælda í Berlínardeilunni (sem endaði með því að Berlínarmúrinn var reistur 1961). Einnig tók hann á móti John F. Kennedy 1963 þegar hann sótti Vestur-Berlín heim. 1962 varð hann formaður sósíaldemókrata í Þýskalandi (SPD) og hélt þeirri stöðu til 1987.
Utanríkisráðherra
1966 varð Kurt Georg Kiesinger kanslari Vestur-Þýskalands. Hann myndaði stjórn með sósíaldemókrötum. Brandt varð þá utanríkisráðherra í þeirri stjórn. Hann var einnig varakanslari í fjarveru Kiesingers. Brandt var á þessum tima orðinn einn umdeildasti stjórnmálamaður Þýskalands.
Fjölskylda
Willy Brandt var tvíkvæntur.
Kvikmynd
2003 var gerð kvikmynd um Willy Brandt sem ber heitið: Im Schatten der Nacht (Í skugga nætur). Myndin er í tveimur hlutum og fjallar um síðustu 14 daga Brandts sem kanslara.
Félag íslenskra teiknara
Félag íslenskra teiknara, FÍT, er félagsskapur grafískra hönnuða og myndskreyta á Íslandi. Félagið var stofnað 23. nóvember 1953 og telur nú rúmlega 300 félagsmenn. Tæpur helmingur þeirra er starfsfólk á auglýsingastofum en meirihlutinn starfar sjálfstætt. Síðastliðin ár hefur þeim er starfa sjálfstætt farið ört fjölgandi.
Stofnun félagsins
Félag íslenskra teiknara var stofnað 23. nóvember 1953 á vinnustofu Halldórs Péturssonar að Túngötu 38 í Reykjavík. Frumkvöðlarnir vou fimm, þeir Ásgeir Júlíusson, Atli Már Árnason, Halldór Pétursson, Jörundur Pálsson og Stefán Jónsson. Til stofnenda teljast einnig Tryggvi Magnússon og Ágústa Pétursdóttir.
Samstarf stofnfélaga má þó telja eldra enda er þess getið í fyrstu fundargerð félagsins að "þessir sex menn höfðu áður haft nokkra samvinnu um verðtaxta þ.e. síðan des. 1946". .
Heiðursfélagar
Eftirtaldir félagar hafa verið heiðraðir af félaginu fyrir vel unnin störf í þágu þess og fagsins í gegnum árin:
Þing
Þing er nú til dags hugtak sem haft er um hóp sérstaklega kjörinna manna, fulltrúa, sem kjörnir eru til þess að taka ákvarðanir í nafni heildarinnar um einhver nánar skilgreind málefni. Þjóðþing eru kjörin í kosningum og nefnast fulltrúarnir þingmenn. Slík þing eru kosin með það fyrir augum að setja þegnunum lög, hefur það þá löggjafarvald, og að veita ríkisstjórn landsins aðhald, því að ráðherrar, sem fara með framkvæmdavald hver á sínu sviði, eru ábyrgir gagnvart þinginu.
Orðið var upprunalega notað yfir samkomur sem flestir germanskir ættbálkar héldu meðal annars til að ákvarða um málefni ættbálksins. Þá höfðu oftast allir frjálsir menn sem honum tilheyrðu atkvæðisrétt. Þing norrænna ríkja sem svo heita í dag má flest rekja til slíkra þinga.
Sveitarfélagið Tvøroyri
Sveitarfélagið Tvøroyri er sveitarfélag í Suðuroysýslu. Það er á austur strönd Suðureyjar fyrir miðju. Þéttbýliskjarnar eru fjórir: Froðba, Tvøroyri, Trongisvágur og Øravík. Sveitarfélagið nær að endamörkum Sveitarfélagsins Hovs og Sveitarfélagsins Porkels til suðurs, Sveitarfélagsins Fámjin til vesturs og Sveitarfélagsins Hvalbiar til norðurs.
Stjórnmál
Síðustu sveitarstjórnarkosningar voru haldnar 11. nóvember 2008. Fellelisten var sameiginlegur framboðslisti og samanstóð af Fólkaflokknum, Sambandsflokknum og Þjóðveldisflokknum. Jafnaðarflokkurinn er einn í meirihluta. Borgarstjóri er Kristin Michelsen og varaborgarstjóri er Malla Dam. Þau sita bæði fyrir Jafnaðarflokkinn.
Skoski bikarinn
Skoski bikarinn eða Scottish Cup er næstelsta bikarkeppni í fótbolta í heimi en hún var stofnuð árið 1873. Fyrirmyndin var enska bikarkeppnin sem hóf göngu sína tveimur árum fyrr. Queen's Park var fyrst til að hampa bikarnum í mars 1874. Celtic er sigursælasta liðið í sögu keppninnar með 41 titil og er núverandi meistarar (2023).
Saga
Skoska knattspyrnusambandið var stofnað árið 1873 og var þá þegar ákveðið að efna til keppni fyrir aðildarfélög þess. Fyrsti leikur skosku bikarkeppninnar fór fram þann 18. október 1873 þar sem Renton sigraði Kilmarnock 2:0. Fyrstu árin bar Queen´s Park höfuð og herðar yfir önnur félög og varð bikarmeistari í tíu skipti á fyrstu tveimur áratugunum. Árið 1885 setti Arbroath heimsmet þegar það bar sigurorð af Bon Accord, 36:0.
Verðlaunagripur keppninnar er sá elsti í heimi og hefur verið afhentur frá upphafi. Gripurinn er úr hreinu silfri, 50 sentimetra hár og 2,25 kíló að þyngd. Hann er varðveittur á Knattspyrnusafninu á Hampden Park en tekinn fram og hreinsaður fyrir úrslitaleik hvers árs.
Jaden Smith
Jaden Christopher Syre Smith (fæddur 8. júlí 1998) er bandarískur leikari, rappari, lagahöfundur, dansari og sonur Will Smith og Jada Pinkett Smith og bróðir söngkonunnar Willow Smith.
Fyrsta kvikmyndahlutverk hans var í The Pursuit of Happyness árið 2006.
Life Won't Wait
Life Won't Wait er önnur breiðskífa Selmu Björnsdóttur sem kom út í nóvember 2000.
Gagnrýni
Platan hlaut að mestu góðar móttökur gagnrýnenda en Andrea Jónsdóttir, gagnrýnandi DV, gaf Selmu þrjár stjörnur af fjórum, „Life Won't Wait er snyrtileg og hrukkulaus poppplata með ágætum melódíum sem hver og ein er útvapsvæn...eins og við eigum líklega eftir að heyra.“ Eggert Thoroddsen, gagnrýnandi Morgunblaðsins, setti út á plötuna fyrir að hafa „lítinn samhljóm við það sem brattir og sjálfsöruggir plötutitlar Selmu eins og I Am og Life Won't Wait gefa til kynna. Þvert á móti gætir hér bæði stefnuleysis og óöryggis.” Hann hrósaði þó Selmu fyrir lagið Lame Excuse sem hún söng með Stefáni Hilmarssyni og kallaði það „[fína] kraftbölluðu.”
Heimspeki síðfornaldar
Heimspeki síðfornaldar er það tímabil nefnt í fornaldarheimspeki sem nær frá lokum hellenískrar heimspeki til loka fornaldar. Bæði viðmiðunarmörkin eru á reiki.
Í þrengri skilningi lýkur hellenískri heimspeki þegar helleníska tímanum lýkur en seinni mörk hans miðast oftast við árið 31 f.Kr. eða árið 27 f.Kr. Þá er ýmist sagt að heimspeki síðfornaldar hefjist en stundum er einnig sagt að þá taki við tími rómverskrar heimspeki. Aftur á móti er hellenísk heimspeki stundum talin ná einnig yfir rómverska heimspeki og vara út 2. öld e.Kr. Þá er upphaf heimspeki síðfornaldar talið vera um árið 200 e.Kr. Hér verður notast við þau viðmið.
Efri mörk heimspeki síðfornaldar miðast við upphaf miðaldaheimspeki. Oftast er sagt að miðaldir hefjist árið 476 e.Kr. við táknrænt fall Vestrómverska ríkisins. Aftur á móti er stundum sagt að miðaldir hefjist mun fyrr eða árið 312 e.Kr. þegar Konstantín mikli keisari í Rómaveldi tók kristni. Heimspekingar eins og Ágústínus kirkjufaðir og Boethius teljast ýmist fyrstu miðaldaheimspekingarnir (einkum vegna kennivalds þeirra og mikilvægis á miðöldum) en oftast síðustu heimspekingar fornaldar. Því má segja að heimspeki síðfornaldar (og þar með heimspeki fornaldar ljúki um árið 500 e.Kr.
Jóhanna af Búrgund
150px|right|Jóhanna af Búrgund. Jóhanna af Búrgund (15. janúar 1292 – 21. janúar 1330) var kona Filippusar 5. Frakkakonungs og drottning Frakklands 1316-1322.
Jóhanna var eldri dóttir Ottós 4. greifa af Búrgund. Hún giftist Filippusi prinsi, sem var næstelsti sonur Filippusar 4. Frakkakonungs, árið 1307. Hjónaband þeirra virðist hafa verið gott, að minnsta kosti var Filippus mjög örlátur við konu sína og veitti henni stuðning í Tour de Nesle-málinu, þegar hún var sökuð um að hafa vitað af framhjáhaldi systur sinnar og frænku, Blönku af Búrgund og Margrétar af Búrgund, sem giftar voru bræðrum Filippusar, og jafnvel verið seld undir sömu sök. Þær voru hnepptar í dýflissu og og eiginmenn þeirra höfnuðu þeim. Jóhanna var sett í stofufangelsi en Filippus neitaði að segja skilið við hana og hún sneri aftur til hirðarinnar 1315.
Ári síðar dó Loðvík 10., bróðir Filippusar. Síðari kona hans var þá þunguð og ól son (Jóhann 1.) nokkrum mánuðum síðar, 15. nóvember, en hann dó fimm daga gamall og þá varð Filippus konungur. Þau Jóhanna voru krýnd í Reims 9. janúar 1317.
Filippus dó í janúar 1322 en Jóhanna árið 1330. Hún hafði erft greifadæmin Búrgund og Artois eftir foreldra sína og gengu þau til elstu dóttur hennar, Jóhönnu, sem hafði verið gift Ottó 4. hertoga af Búrgund, tíu ára gömul árið 1318, og sameinuðust hertogadæmið Búrgund og greifadæmið Búrgund þar með. Þrjár aðrar dætur Jóhönnu og Filippusar komust upp en franska krúnan gekk til Karls bróður hans.
CD
CD getur átt við:
Atlantshafsþorskur
Atlantshafsþorskur (fræðiheiti: Gadus morhua) er vinsæll matfiskur af ættkvísl þorska (Gadus). Hann verður allt að tveir metrar á lengd, gulur á hliðina og hvítur á kvið. Hann lifir í grunnsævi frá fjöru að enda landgrunnsins við strendur Bandaríkjanna, Kanada, Grænlands og Íslands og við vesturströnd Evrópu, allt frá Biskajaflóa að Barentshafi.
Lýsing
thumb|200px|left|Þorskur (Gadus morhua) Þorskur hefur þrjá bakugga og tvo raufarugga‎ Þorskur er straumlínulaga fiskur, kjaftstór og með skeggþráð á höku. Fiskurinn notar skeggþráðinn til að leita að fæðu á sjávarbotni. Litur er breytilegur eftir aldri og umhverfi en oftast eru þorskar gulgráir á baki og hliðum með dökkum deplum. Ungir þorskar eru rauðleitir eða brúnir, þeir lifa gjarnan í þaraskógum og þessir litir falla vel inn í umhverfið þar. Eldri þorskar eru oft gulgráir með dökkum blettum að ofan og á hliðum og ljósari að neðan. Bakuggar þorsks eru þrír og raufaruggar tveir, eyruggar eru stórir og rákin er mjög greinileg.
Heimkynni
Þorskurinn lifir í Norður-Atlantshafi. Í eystri hluta hafsins er hann frá Svalbarða í Barentshafi og suður í Biskajaflóa, en í vestri við Grænland og frá Hudsonflóa og Baffinslandi suður til Hatterashöfða í Bandaríkjunum. Ókynþroska smáfiskur er mest fyrir norðvestan, norðan og austan hérlendis, en stærri fiskur er frekar fyrir sunnan og suðvestan land.
Lífshættir
Þorskurinn er botnfiskur sem lifir frá nokkurra metra dýpi niður á 600 m eða dýpra. Algengastur er hann á 100-400 m dýpi, á sand- og leirbotni sem og hraun- og kóralbotni. Við suðurströndina verður þorskurinn fyrst kynþroska 3-5 ára en við norðurströndina 4-6 ára. Hrygningin hefst venjulega síðari hluta mars hérlendis og er lokið í byrjun maí, aðallega á grunnum undan Suðurlandi frá Reykjanesi austur í Meðallandsbug. Hún fer fram á um 50-100 m dýpi miðsævis og getur fjöldi eggja verið frá hálfri milljón upp í 10-15 milljónir. Hrygna getur verið að hrygna í 6-8 vikur, í minni skömmtum með 2-3 daga millibili. Klak tekur 2-3 vikur og eru lirfur um 5 mm við klak. Þegar seiðin eru um 5-8 cm löng leita þær botns. Vöxturinn er mjög breytilegur eftir hafsvæðum. Undan Norður- og Austurlandi er algeng lengd í afla 55-70 cm og 1,5-3 kg á þyngd en á vetrarvertíð við Suðvesturland 70-90 cm og 3-7 kg á þyngd, en stærð hans eftir aldri fer mikið eftir ástandi loðnustofnsins við landið. Virðist hann þurfa að ná a.m.k. 50 cm lengd áður en hann verður kynþroska. Getur þorskurinn orðið hátt í tveir metrar á lengd og var sá elsti sem veiðst hefur við Íslandsstrendur 17 ára gamall.
Fæða og óvinir
Fæða hans er mjög margvísleg og fer eftir ýmsu. Smáfiskur étur mest hryggleysingja eins og ljósátu, marflær og rækju. Eftir það er loðnan langmikilvægust og einnig étur hann síli, en stærsti þorskurinn étur stærri fisktegundir eins og karfa, smáþorsk, kolmunna o.fl. Fyrir utan manninn er fullorðinn þorskur eftirsótt fæða af sel, hvölum og hákarli. Lirfur og seiðin verða gjarnan fyrir ásókn smáfiska og sjófugla. Innvortis hrjá hann m.a. hringormar, en útvortis eru smákrabbategundir sem geta valdið honum skaða.
Nytsemi
Þorskur er langmikilvægasta nytjategund Íslendinga. Verðmæti aflans eru um 35-40% þó hann sé aðeins um 10-15% af heildarafla. Hann veiðist helst í botntroll, á línu og í net en einnig á handfæri og í dragnót, um allt land en mest um vetrartímann. Á síðustu 30 árum hefur aflinn verið frá 160-470 þús. tonn á ári og var heildarafli Íslendinga 2007 187 þús. tonn. Stærstur hluti þorsksins er saltaður, en svipað mikið er ísað um borð og unnið í landi. Einnig er hann ísfrystur eða fluttur ferskur með flugi. Helstu útflutningsmarkarðir eru Bretland og Spánn, þar næst Portúgal og Holland.
LAT
LAT gæti átt við:
Sement
thumb|200px|Sementsverksmiðja í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum.]]
Sement er bindiefni sem harðnar og þornar af sjálfu sér og límir önnur efni saman. Orðið „sement“ er dregið af latneska hugtakinu opus caementicium, sem var notað til að lýsa byggingarefni sem líktist steinsteypu og var gert úr möluðu grjóti, með brenndan kalkstein sem bindiefni. Til eru tegundir af sementi sem geta harðnað neðansjávar.
Orðið „sement“ á aðeins við um þurra duftið sem notað er sem bindiefni. Steinsteypa verður til þegar sementi er blandað við vatn, sérstaklega ef öðrum fylliefnum er líka bætt við.
Búrmíska
Búrmíska telst til tíbetsk-búrmískra mála innan sínó-tíbesku málaættarinnar. Málið er opinbert í Mjanmar (Búrma) og talað af um 25 milljónum manna.
Askur Yggdrasils (spil)
Askur Yggdrasils er spunaspil / hlutverkaspil. Það byggir á heimsmynd heiðni með vættum, óvættum, goðum, görpum og heimum þeirra. Þetta er að hluta eins og leikrit sem er spunnið á staðnum með hjálp persónublaða (sem sýna eiginleika persónanna) og teninga (sem gera meiri tilviljun í spunanum) og ímyndunar til að skapa söguna. Spilið var gert af Rúnari Þór Þórarinssyni og Jóni Helga Þórarinssyni 1994, sem vildu hafa RPG á íslensku.
Sanaa Lathan
thumb|Lathan, [[2010]] Sanaa McCoy Lathan (fædd 1971) er bandarískur leikari.
Gitanas Nausėda
Gitanas Nausėda (f. 19. maí 1964) er litáískur stjórnmálamaður og núverandi forseti Litáens.
Menntun
Nausėda nam við iðnaðarhagfræðideild Háskólans í Vilníus frá 1982 til 1987 og við hagfræðideild skólans frá 1987 til 1989. Hann var skiptinemi við Mannheim-háskóla í Þýskalandi frá 1990 til 1992. Hann varði doktorsritgerð sína, „Tekjustefna í verðbólgu og kreppuverðbólgu“ árið 1993. Hann hefur verið dósent í viðskiptadeild Háskólans í Vilníus frá árinu 2009.
Starfs- og stjórnmálaferill
Að loknu námi vann Nausėda hjá rannsóknarstofnun fyrir hagfræði og einkavæðingu frá 1992 til 1993. Frá 1993 til 1994 vann hann fyrir litháíska Samkeppnisráðið sem formaður markaðsdeildarinnar. Frá 1994 til 2000 vann hann hjá litháíska seðlabankanum, fyrst í deild sem vaktaði fjárfestingabanka landsins og síðar sem framkvæmdastjóri peningastefnudeildar seðlabankans. Frá 2000 til 2008 var hann hagfræðingur og fjármálaráðgjafi hjá bankanum AB Vilniaus Bankas. Frá 2008 til 2018 var hann fjármálasérfræðingur, aðalráðgjafi og aðalhagfræðingur bankastjóra SEB Bankas.
Einkalíf
Árið 1990 giftist hann Diönu Nausėdienė. Hjónin eiga tvær dætur. Auk litháísku talar Nausėda ensku, þýsku og rússnesku.
SPÆ
SPÆ gæti átt við:
Love Is Something I Believe In
Love Is Something I Believe In er þriðja plata hljómsveitarinnar Lada Sport, og var útgefin 16. júní árið 2010 hjá Record Records. Platan var tekin upp í Orgelsmiðjunni í mars 2010, upptökustjóri hennar var Aron Þór Arnarsson. Platan var masteruð af Styrmi Haukssyni og umslagið var hannað af Jóni Helga Hólmgeirssyni.
Katrín Hannesdóttir
Katrín Hannesdóttir (1920?). Foreldrar hennar voru Guðrún Björnsdóttir sýslumanns í Ögri og Hannes Eggertsson hirðstjóri sem var af norskum lögmannsættum. Alls eignuðust þau 7 börn en Guðrún bjó með þeim á Núpi í Dýrafirði. Eftir þrjú húsbrot, tvö á Núpi og eitt á Bessastöðum á skömmum tíma fluttust þau til Þýskalands nálægt Hamborg og dvöldu þar nokkur ár. Hannes var ölkær og sagt að hann hafi látist á kamri á Bessastöðum segja aðrir að hafi skeð á fljótabáti á ánni Elbu og Guðrún þá flust heim með börn sín. Eggert, bróðir Katrínar, var í sveinaliði Gissurar Einarssonar sem var fyrsti lúterski biskupinn vígður 1543. Hann bað Karínar og hún verður því fyrsta biskupsfrú í lúterskum sið í Skálholti. Þau höfðu margt sameiginlegt því Gissur hafði lært í þýskalandi á svipuðum tíma og Katrín var þar. Þau eignuðust tvö börn sem létust í frumbernsku. Gissur lést árið 1548. Jón Arason hólabiskup gróf upp lík Gissurar tveimur árum síðar í kirkjunni og setti í poka og huslaði út fyrir garð með svívirðingum því hann taldi hann trúvilling sem hefði vanhelgað kirkjuna og trúna. Katrín hefur að líklindum verið enn í Skálholti þá því hún giftist síðar Þórði Marteinssyni sem var elsti sonur og skiptabússtjóri næstakjörna biskups og þau kynnast þar. Þau bjuggu svo á Breiðabólsstað í Fljótshlíð í tvö ár uns Þórður lést og eftir það flutti Katrín aftur vestur og ánafnaði fátækum þær eigur sem hún átti í skemmu sinni.
Heimildir
Jón Halldórsson í Hítardal, Biskupasögur I, Sögufélagið 1903-10.
Hildur Hákonardóttir, Hvað er svona merkilegt við það að vera biskupsfrú? Forlagið Sæmundur 2019. ISBN 978-9935-493-20-0
Skagi (Norðurlandi)
thumb|Gervitunglamynd af Skaganum thumb|right|Horft frá [[Vatnsnesi yfir á Skaga.]] Skagi kallast nesið sem er á milli Húnaflóa og Skagafjarðar, og dregur Skagafjörður nafn af Skaganum.
Áður fyrr voru þrjú sveitarfélög á Skaga, Skagahreppur og Vindhælishreppur að vestanverðu, tilheyrðu Austur-Húnavatnssýslu; heita nú Skagabyggð og Skagaströnd. Að austanverðu var Skefilsstaðahreppur í Skagafjarðarsýslu, en hann rann inn í Sveitarfélagið Skagafjörð árið 1998.
Utan til er Skaginn láglendur með fjölda vatna á svokallaðri Skagaheiði, þar er víða ágæt silungsveiði. Sunnar taka við fjöll, einkum að vestanverðu. Þeirra þekktast er Spákonufell ofan við Höfðakaupstað, sem nú kallast jafnan Skagaströnd og er eina þéttbýlið á Skaga. Áður fyrr var lítið þorp við Kálfshamarsvík, utarlega á Skaga. Engin þéttbýlismyndun varð nokkru sinni austan á Skaga en útræði var áður úr Selvík. Víða á Skaganum, einkum utan til, voru mikil hlunnindi af reka, selveiði og æðarvarpi, auk silungsveiði í vötnum á Skagaheiði.
Skagafjarðarmegin er ysti bær Hraun á Skaga. Þar er viti á svokallaðri Skagatá. Við Hraun gekk hvítabjörn á land 16. júní 2008 (sjá Hraunsbirnan). Annar hvítabjörn var felldur 3. júní 2008 á Þverárfjalli, skammt frá þjóðveginum milli Sauðárkróks og Skagastrandar. Þverárfjall er syðst á Skaganum, um 35 km frá Hrauni.
Hoya gigantanganensis
Hoya gigantanganensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Hen Wlad Fy Nhadau
„Hen Wlad Fy Nhadau“ (velskur framburður: [heːn wlaːd və n̥adai]) er þjóðsöngur Wales. Titillinn er dreginn af fyrstu orðum lagsins og þýðir „Landið gamla feðra minna“ á velsku, venjulega þýtt á ensku sem einfaldlega „Land of My Fathers“. Ljóðið var samið af Evan James og lagið samdi sonur hans, James James, báðir frá Pontypridd, Glamorgan, í janúar 1856. Elsta ritaða eintakið er varðveitt í safni Landsbókasafns Wales.
AS Nera
AS Nera, stofnað 11. janúar 1947, var norskt fjarskipta og plötufyrirtæki. Fyrirtækið hét áður Norsk Telefunken Radioaktieselskap (NTR) og starfaði undir því nafni frá 1919.
Plötudeildin gaf út plötur fyrir þýska hljómplötufyrirtækið Telefunken, RCA Records og framleiddi plötur fyrir Íslenzka tóna. Plötufyrirtækið var fært í dótturfyrirtækið AS Disco 1972.
Fjarskiptadeildin lagði útvarpsturna á milli Ósló og Björgvinar. 2011 var deildin keypt upp af Ceragon Networks.
Alnus serrulatoides
Alnus serrulatoides er elritegund sem var fyrst lýst af Alfons S. Callier. Engar undirtegundir finnast skráðar.
Þessi tegund er einlend á Japan (Honshu og Shikoku).
Urbana
Urbana getur átt við eftirfarandi:
Fríiðnaðarsvæði
Fríiðnaðarsvæði eru gjarnan þyrpingar af verksmiðjum þangað sem hráefni er flutt og það unnið áður en það er flutt út, jafn óðum og fullunnin varan er tilbúin. Vinnuveitendur á þessum svæðum eru oft verktakar alþjóðlegra stórfyrirtækja sem hafa fengið verkin í gegnum útvistun.
Fríiðnaðarsvæði á Íslandi
Á Íslandi eru engin fríiðnaðarsvæði sem stendur. Þó hafa verið umræður um stofnun slíks svæðið við Keflavíkurflugvöll.
Þingsályktunartillögur um athugun á hagkvæmni þess að stofna slíkt svæði voru fluttar sex ár í röð á Alþingi, frá 1979-1984 án þess að vera samþykktar. Árið 1984 flutti þáverandi þingmaður Alþýðuflokksins, Karl Steinar Guðnason, tillöguna. Þetta var liður í alhliða uppbyggingarátaki í atvinnumálum á Suðurnesjum. Í þingsályktunartillögunni kom fram að aðstæður á Suðurnesjum væru hagstæðar, þar væri gott aðgengi að orku og hráefni en tækni- og verkkunnáttu væri ábótavant. Bent var á að í Shannon á Írlandi væri búið að koma á fót fríiðnaðarsvæði við sambærilegar aðstæður.
Á Íslandi
Freihandelszone Serbest Bölge
Formgerð
Formgerð er það sem eitthvað samanstendur af. Hún er stundum óáþreifanlegt hugtak og getur átt við það sem kerfi eða efnislegur hlutur samanstendur af. Formgerð er samsetning eða safn af tengdum hlutum. Hún getur verið stigveldi eða ekki.
Formgerð er mjög mikilvægt hugtak í vísinda, heimspeki og list og er undirstöður þessara fræðigreina. Nokkur dæmi um formgerð er samsetning snjóflygsum eða greining um segulsvið.
Udon
thumb|Réttur sem nefnist Kake Udon Udon (japanska: うどん; kínverska: 烏冬, eða 烏冬麵) er núðlutegund gerð úr hveiti sem er vinsæl í kóreskri og japanskri matargerð. Udon er talin hafa verið flutt frá Kína í gegnum Kóreu til Japan á 6. öld.
Udon er venjulega borið fram í bragðmildu seyði, til dæmis með soja-sósu, og með rækjum eða pönnusteiktu tofu.
Liste over Konoha-ninjaer
Gunnar Gíslason
Séra Gunnar Gíslason (f. 5. apríl 1914, d. 31. mars 2008) var prestur í Glaumbæ í Skagafirði frá 1943 til 1982 en sinnti Barðssókn til 1984.
Lauk guðfræðiprófi 1943 og varð prestur sama ár í Glaumbæ. Skipaður prófastur í Skagafjarðarprófastsdæmi 1977. Samhliða prestsskap í Glaumbæ stundaði Gunnar búskap í Glaumbæ en síðustu árin bjó hann í Varmahlíð
Tveir synir Gunnars og konu hans, Ragnheiðar Margrétar Ólafsdóttur hafa sinnt sveitastjórnarmálum, Arnór sat í hreppsnefnd Seyluhrepps frá 1986 til 1994 og Gísli var oddviti Sjálfstæðismanna í Sveitarfélaginu Skagafirði 1998 til 2002.
Faðir Gunnars var Gísli Jónsson fyrrverandi kaupfélagsstjóri hjá Kaupfélagi Skagfirðinga.
Nýhefðbundinn arkitektúr
Nýhefðbundinn arkitektúr (nýtradisjónalismi) (enska: neotraditional architecture) er stefna í arkitektúr og hönnun. Nýhefðbundinn arkitektúr er ekki ákveðinn byggingarstíll, heldur grundvöllur um nýtingu staðbundinna byggingarhefða og klassískra hlutfalla í nýrri hönnun.
Krímtatarar
Söguágrip
Krímtatarar eru afkomendur tyrkískumælandi þjóðernishópa sem tóku þátt í landvinningum Djengis Khans á 13. öld. Eftir upplausn Mongólaveldisins og Gullnu hordunnar áttu Krímtatarar ríki sitt í Krímkanatinu á Krímskaga. Þar nutu þeir verndar Tyrkjasoldáns og herjuðu gjarnan á nágrannaríkin. Rússar sigruðu Tyrkjaveldi í stríði árið 1774 sem leiddi til þess að Tyrkir glötuðu áhrifum sínum á Krímskaga og Krímkanatið varð að leppríki Rússa. Katrín mikla limaði Krímkanatið síðan beint inn í Rússaveldi árið 1783.
Nauðungarflutningar Krímtatara 1944
Eftir seinni heimsstyrjöldina lét Jósef Stalín gera Krímtatara brottræka frá Krímskaga og koma þeim fyrir sem landnemum í Úsbekistan. Nauðungarflutningarnir á Krímtöturum voru réttlættir með vísan til grunsemda Stalíns um að þeir hefðu upp til hópa verið samstarfsmenn hernámsliðs Þjóðverja á stríðsárunum. Starfsmönnum leynilögreglunnar NKVD var falið að reka Krímtatara burt frá Krímskaga. Leynilögreglan hóf að reka um 200.000 Krímtatara frá Krím þann 18. maí 1944. Krímtatararnir voru læstir minnst fimmtíu saman inn í gluggalausum gripa- og flutningavögnum og þeir fluttir í margra daga lestarferðum þvert yfir Sovétríkin. Á leiðinni höfðu þeir lítið af vatni eða mat, enga hreinlætisaðstöðu og lestirnar námu sjaldan staðar á leiðinni. Talið er að allt að 8.000 Krímtatarar hafi látið lífið í flutningunum.
Eftir að til Úsbekistan var komið var Krímtöturum komið fyrir á samyrkjubúum og þeir látnir vinna erfiðisvinnu þar sem þeir höfðu lítil sem engin réttindi. Talið er að um 30-40 prósent Krímtataranna hafi látist á fyrstu árunum eftir flutningana úr vannæringu, fátækt og sjúkdómum sem breiddust út í fangabúðum þeirra, meðal annars malaríu og taugaveiki.
Sovésk stjórnvöld báðu Krímtatara afsökunar fyrir nauðungarflutningana árið 1967 en gáfu þeim ekki leyfi til að snúa heim til Krímskaga. Fyrstu Krímtatararnir fengu loksins heimild til að snúa aftur á Krímskaga árið 1988, á stjórnartíð Míkhaíls Gorbatsjov.
Endukoma á Krímskaga og nútímasaga
Krímtatarar sneru aftur til Krímskaga í miklum mæli á tíunda áratugnum, sér í lagi eftir upplausn Sovétríkjanna og sjálfstæði Úkraínu árið 1991. Í mörgum tilvikum kom til átaka milli Krímtatara og Rússa sem höfðu sest að á heimilum þeirra og foreldra þeirra eftir nauðungarflutningana 1944.
Samkvæmt manntali frá árinu 2001 voru Krímtatarar þá orðnir um 12% af íbúum Krímskaga, Rússar voru 58% en Úkraínumenn 24%.
Í kjölfar úkraínsku byltingarinnar árið 2014 hertók Rússland Krímskaga og limaði hann síðan inn í rússneska sambandsríkið í kjölfar atkvæðagreiðslu sem haldin var meðal íbúa skagans. Flestir Krímtatarar voru mótfallnir innlimun skagans í Rússland og sniðgengu atkvæðagreiðsluna. Tveimur helstu stjórnmálaleiðtogum Krímtatara, Mústafa Dzjemílev og Refat Tsjúbarov, var meinað að koma aftur til Krímskaga eftir að Rússar innlimuðu hann.
Rússnesk stjórnvöld á Krímskaga hafa verið sökuð um ofsóknir, mannrán og pyntingar gagnvart Krímtöturum á skaganum eftir innlimunina. Svokallaðar „sjálfsvarnarsveitir“ hafa í sumum tilfellum tekið sér lögregluvald og ráðist á moskur, fyrirtæki og heimili í leit að meintum öfgamönnum. Jafnframt hafa margir krímtatarískir stjórnmálamenn verið sektaðir fyrir að eiga fundi með Dzjemílev og Tsjúbarov í Kænugarði. Árið 2016 greindi Evrópuráðið frá því í skýrslu um stöðu mannréttindamála á skaganum að auk mannrána og dauðsfalla hefði tugum Krímtatara verið brottvísað frá skaganum á meginland Úkraínu.
RAM
RAM er skamstöfun fyrir Random Access Memory. Það er tölvuminni sem tekur jafn langan tíma að skrifa í eða lesa úr gögn óháð því hvaða minnisvistfang gögn eru sótt eða skrifuð í. Algengt er að nota hugtakið RAM um vinnsluminni, þar sem það er það RAM minni í tölvum sem almennir notendur þekkja helst til. Dæmi um minni sem er RAM en er ekki vinnsluminni eru lesminnis kubbar (ROM), flash minni, og flýtiminni (en. cache memory). Í ensku er mjög algengt að hugtakið RAM sé notað um vinnsluminni og því er hugtakið random access oft notað þegar átt er við RAM sem eru ekki vinnsluminni.
Dæmi um minni sem ekki er RAM eru segulbönd, geisladiskar og seguldiskar.
RAM eins og við þekkjum þau í dag sem vinnlu minnis kubba, eru oftast "volatile" sem þýðir að ef spennan er tekin af minninu (t.d. þegar slökkt er á tölvu) þá hverfa öll gögn af því. Til eru nokkrar gerðir af non-volatile RAM, en þau hafa ekki enn komið á almenningsmarkað og eru flest ennþá í þróun.
Svifpokaíkorni
Svifpokaíkorni (fræðiheiti: Dactylopsila trivirgata) er tegund pokadýra.
Tungumál í Evrópusambandinu
Fjölmörg tungumál eru töluð í ríkjum Evrópusambandsins, sum þeirra njóta sérstakrar stöðu innan þess og eru skilgreind sem opinber mál, það eru mál sem notuð eru innan stofnanna sambandsins. Til viðbótar finnast mörg tungumál í aðildarríkjunum sem ekki njóta slíkrar viðurkenningar en vaxandi hreyfing hefur verið í kringum að gera nokkur þeirra að opinberum málum, sérstaklega hvað varðar basknesku, katalónsku og gallísku.
Listi yfir tungumál í evrópusambandinu flokkað eftir fjölda
Í eftirfarandi töflu eru mest töluðu tungumál í evrópusambandinu flokkuð eftir hlutfalli íbúa sambandsins sem tala þau sem móðumál og sem erlent mál. Tölurnar eiga við stöðuna 2005, sem er áður en Búlgaría og Rúmenía gengu í evrópusambandið.
Tannbergsmælt önghljóð
Tannbergsmælt önghljóð getur átt við:
Ralph Waldo Emerson
Ralph Waldo Emerson (25. maí 1803 – 27. apríl 1882) var bandarískur rithöfundur, skáld og heimspekingur, sem var í forsvari fyrir bandarískum hugsæishyggjusinnum snemma á 19. öld.
Íris Róbertsdóttir
Íris Róbertsdóttir (f. 11. janúar 1972) er íslenskur grunnskólakennari og bæjarstjóri í Vestmannaeyjum.
Íris er grunnskólakennari að mennt en hún útskrifaðist úr Kennaraháskóla Íslands árið 2004. Hún starfaði lengi sem kennari í Hamrasskóla í Vestmannaeyjum og hlaut Íslensku menntaverðlaunin árið 2006. Íris gekk í Sjálfstæðisflokkinn 16 ára gömul og gegndi trúnaðarstörfum fyrir flokkinn um árabil og sat m.a. í miðstjórn og var varaþingmaður á kjörtímabilinu 2009-2013.
Fyrir sveitarstjórnarkosningarnar árið 2018 klofnaði Sjálfstæðisflokkurinn í Vestmannaeyjum vegna deilna um hvort halda ætti prófkjör og í kjölfarið gekk Íris til liðs við H-lista Bæjarmálafélagsins Fyrir Heimaey og varð oddviti listans. H-listinn myndaði síðan meirihluta í bæjarstjórn ásamt Eyjalistanum og í kjölfarið varð Íris bæjarstjóri, fyrst kvenna.
Rauðþyrnir
Rauðþyrnar (fræðiheiti: Crataegus coccinioides) er tegund af þyrnaættkvísl, ættuð frá Kansas, til New England, og syðst í Ontario og Quebec. Hann er með stór blóm og blöð og berin eru bleik. Crataegus coccinioides var. locuples er samnefni Crataegus dilatata.
Geisladiskur
thumbnail|Logo. thumbnail|Geisladiskur.
Geisladiskur (ensku: Compact Disc, skammstafað CD) er gagnadiskur, sem einkum er notaður til að geyma tónlist. Diskurinn er jafnstór að flatarmáli og mynddiskur (einnig kallaður DVD), en getur að hámarki geymt um 780 megabæt, sem er um það bil einn sjötti af því gagnamagni sem eldri mynddiskar geta geymt. Geislanum sem les geisladiska er miðað undir geisladiskinn, og hann les diskinn frá miðju og út að brún.
Urbana (Illinois)
thumb|right|250px|Urbana Urbana er borg í Illinois í Bandaríkjunum. Þar búa 41.250 manns (2010).
Héruð í Svíþjóð
thumb|250px|25 héruð Svíþjóðar. Blár litur: héruð í [[Gautlandi, gulur litur: héruð í Svíaríki, ljósbrúnn litur: héruð í Norðurlandi]]
Svíþjóð skiptist í 25 héruð. Þau eiga uppruna sinn í forsögulegum tíma. Á 17. öld urðu sýslurnar í staðinn opinberar stjórnsýslueiningar. Héruðin hafa þó ennþá opinbera stöðu, sem lýsir sér á opinberum skjaldarmerkjum og í hertogatitlum kóngafólksins. Héruðin gegna líka hlutverki í menningararfi Svía.