cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mississauga
thumb|Gróft kort af borginni. thumb|Mississauga. Missisauga er borg í suður-Ontaríó í Kanada. Hún er 6. stærsta borg landsins með 721.599 íbúa (2016). Borgin er hluti af Stór-Toronto svæðinu, er samtengd Toronto og er yfirleitt talin úthverfi hennar.
Borgin heitir eftir Algonkinsku frumbyggjunum Mississauga. Þeir hröktu annan frumbyggjahóp Írókesa af svæðinu á 18. öld. Uppruna borgarinnar má rekja til 1805 þegar embættismenn frá York (síðar Toronto) keyptu land af frumbyggjum.
Í dag er borgin fjölmenningarborg og eru stærstu minnihlutahópar árið 2011: Suður-Asíubúar: 21,8%, Kínverjar: 7,1%, svartir: 6,3%, Filippseyjingar: 5,6%. Hvítir eru 45,8%. Rúmlega helmingur hefur annað móðurmál en ensku. Á hverju ári í maí er fjölmenningarhátíðin Carassauga haldin í borginni.
Ein stærsta verslunarmiðstöð Kanada er í Missisauga: Square One Shopping Centre. Flugvöllurinn Toronto Pearson International Airport er innan borgarinnar.
Geri og Freki
Geri og Freki eru tamdir úlfar Óðins í norrænni goðafræði, sem hann sendir út um heim allan til að safna upplýsingum. Þeir borða allan mat Óðins, enda lifir hann bara á miði.
Eðallofttegund
Eðallofttegundir (einnig eðalgastegundir eða eðalgös) er heiti yfir safn frumefna í 18. efnaflokki lotukerfisins. Þessi efnaflokkur inniheldur helín, neon, argon, krypton, xenon og radon. Þessar lofttegundir voru áður fyrr flokkaðar sem óvirkt gas, en það hugtak er ekki alveg rétt því að sum þeirra taka þátt í efnahvörfum og mörg efnasambönd þeirra hafa fundist.
Sökum óhvarfgirni þeirra voru eðallofttegundir ekki uppgötvaðar fyrr en árið 1868 þegar helín var uppgötvað, með litrófsrita, í sólinni. Einangrun helíns á jörðu beið þar til ársins 1895. Eðallofttegundirnar hafa mjög veika aðdráttarkrafta milli atóma, og þar af leiðandi mjög lágan bræðslupunkt og suðupunkt. Það útskýrir hvers vegna þau eru öll í gasformi undir eðlilegum kringumstæðum, jafnvel þau sem hafa meiri atómmassa en mörg fastra efna.
Efnasambönd eðallofttegunda
Krypton getur einnig bundist flúori til að mynda KrF2 og skammlífar örvaðar tvíliður (enska: excimer) af Xe2 og eðalgas-halíðum eins og XeCl eru notaðar í örvaða tvíliðuleysa. Uppgötvun argonflúrsalts (ArF2) var tilkynnt árið 2003.
Árið 2002 voru uppgötvuð efnasambönd þar sem úran binst argoni, kryptoni eða xenoni. Þetta bendir til þess að eðallofttegundir gætu myndað efnasambönd með málmum.
1496
thumb|right|[[Filippus 1. Kastilíukonungur|Filippus fagri]] Árið 1496 (MCDXCVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Heklugos árið 1693
Heklugos árið 1693 var kísilríkt blandgos. Engar heimildir eru til um gjóskufall utan Íslands. Gosið stóð yfir í 7 eða 10,5 mánuði. Upphafsfasinn, sem stóð yfir í u.þ.b. 1 klst. framleiddi mest af gjóskunni (90%) sem myndaðist í gosinu. Gjóskan barst að mestu leyti í VNV. Gjóskufallið olli víða tjóni á fiski, búfénaði og fuglum, sem drápust í kjölfar flúoreitrunar.
Ferdínand 1. de' Medici
thumb|right|Ferdínand 1. '''Ferdínand 1. de' Medici''' (30. júlí 1549 – 3. febrúar 1609) var stórhertogi Toskana frá 1587 til dauðadags. Hann var fimmti sonur Cosimo 1. de' Medici og Elinóru di Toledo og tók við stórhertogadæminu af bróður sínum, Frans 1.
Ferdínand var gerður að kardinála fjórtán ára að aldri þótt hann tæki aldrei prestsvígslu og hélt hann því embætti eftir að hann varð stórhertogi og þar til hann giftist Kristínu af Lorraine 1589. Sem kardínáli dvaldist hann langdvölum í Róm, lét reisa Villa Medici þar og safnaði sér fjölda listaverka sem hann flutti til Flórens.
Quercus nigra
Quercus nigra er meðalstór eikartegund sem er aðallega í miðsuður- og austur-Bandaríkjunum, frá New Jersey til Texas, og inn til Oklahoma, Kentucky og suður Missouri. Hún vex á láglendi upp í 450 m hæð.
Ferdínand 1. de' Medici
Hann var að mörgu leyti andstæða bróður síns og fyrirrennara, stýrði ríki sínu mildilega, bætti réttarkerfið og var umhugað um velferð þegnanna. Á valdatíma hans rétti Toskana við og öðlaðist aftur það sjálfstæði sem hertogadæmið hafði glatað á valdaskeiði Frans stórhertoga. Ferdínand efldi viðskipti og jók auð sinn gífurlega gegnum Medici-bankaveldið, sem hafði útibú í öllum helstu borgum Evrópu. Hann var umburðarlyndur gagnvart gyðingum og trúvillingum og Livorno varð griðastaður fyrir gyðinga sem gerðir höfðu verið brottrækir frá Spáni 1492 og einnig aðra ofsótta útlendinga.
Hann reyndi að losa Toskana undan áhrifavaldi Spánverja og eftir að Hinrik 3. Frakkakonungur var myrtur 1589 studdi hann Hinrik 4. í baráttu hans gegn Kaþólska bandalaginu, lánaði honum fé og hvatti hann til að taka kaþólska trú, sem Hinrik gerði svo og kvæntist bróðurdóttur Ferdínands, Maríu de' Medici.
Ferdínand styrkti sjóher Toskana og vann hann sigra á sjóræningjum við strönd Barbarísins 1607 og aftur á stærri flota Tyrkja ári síðar. Til að minnast þeirra sigra var reistur mikill minnisvarði í Livorno, Monumento dei Quattro Mori.
Á meðal barna Ferdínands og Kristínar stórhertogaynju voru Cosimo 2., sem tók við stórhertogadæminu eftir föður sinn, og Kládía, sem giftist Leópold 5., erkihertoga af Austurríki.
Robert A. Kaster
Robert A. Kaster (fæddur 6. febrúar 1948 í New York borg) er bandarískur fornfræðingur, prófessor í fornfræði og „Kennedy foundation professor“ í latínu og latneskum bókmenntum við Princeton-háskóla.
Menntun og störf
Kaster lauk A.B. gráðu í fornfræði frá Dartmouth College árið 1969. Hann stundaði framhaldsnám í fornfræði við Harvard-háskóla og lauk þaðan M.A. gráðu árið 1971 og doktorsgráðu árið 1975. Doktorsritgerð Kasters fjallaði um handritageymd Eneasarkviðu Virgils á 9. öld.
Kaster kenndi klassísk fræði við Harvard-háskóla árin 1972-73 og við Colby College árin 1973-74. Árið 1975 varð hann assistant professor (lektor) við University of Chicago. Hann varð associate professor (dósent) 1982 og prófessor árið 1989. Hann kenndi við háskólann í Chicago til ársins 1997, síðasta árið sem „Avalon Foundation Distinguished Service Professor in the Humanities“. Árið 1997 varð Kaster prófessor í fornfræði og „Kennedy Foundation Professor“ í latínu og latneskum bókmenntum við Princeton-háskóla.
Kaster hefur hlotið margvísleg verðlaun fyrir störf sín, m.a. John Simon Guggenheim Memorial Foundation Fellowship 1991-92 og Charles J. Goodwin Award of Merit (veitt af American Philological Association) 1991 fyrir bók sína Guardians of Language.
Delia
Delia er ættkvísl 300 til 340 tegunda tvívængja af blómsturflugnaætt og eru sex þeirra verulegir skaðvaldar við grænmetisræktun, m.a. kálfluga á Íslandi. Nær allar tegundirnar eru á norðurhveli.
Tegundirnar líkjast mjög húsaflugum, en greining á milli tegunda getur illmöguleg fyrir aðra en sérfræðinga.
Varnir
Þrjár tegundir sníkjuskordýra eru álitlegar til að halda stofnum niðri: Trybliographa rapae,  Aleochara bilineata, og Aleochara bipustulata. Aleochara ættkvíslin er af jötunuxaætt, og eru auk sníkjulífis, líka rándýr.
Sveppasmit tegundanna Metarhizium anisopliae, Beauveria bassiana, og Paecilomyces fumosoroseus heafa verið reyndar.
Þráðormategundirnar Steinernema feltiae og Heterorhabditis bacteriophora hafa sýnt nokkra virkni í tilraunum.
Hamskipti
Hamskipti er breytings einhvers úr einu í annað:
Písa
thumb|right|Útsýni yfir Pisa úr Skakka turninum. Pisa er borg í Toskanahéraði á Ítalíu og er höfuðstaður Pisa-sýslu. Borgin stendur við mynni árinnar Arno þar sem hún rennur í Miðjarðarhafið. Íbúar borgarinnar eru um 88.627 (31. desember 2013). Pisa er þekktust fyrir Skakka turninn, klukkuturn dómkirkju borgarinnar. Þar er einnig Háskólinn í Pisa, en saga hans nær aftur á 12. öld.
Pisa var áður mikilvæg hafnarborg og helsta verslunarhöfn Toskanahéraðs en á 15. og 16. öld hafði árframburður fyllt höfnina svo mikið að hafskip gátu ekki lagst þar að lengur og Livorno tók við hlutverki Pisa sem hafnarborgar. Þetta hafði mikil áhrif á framþróun og íbúatala Pisa hefur staðið meira og minna í stað frá því á miðöldum.
Ekkert er vitað með vissu um uppruna heitisins Písa, helstu tilgátur eru að heitið merki árós enda borgin við ósa Arno-árinnar, og hinsvegar að heitið sé leitt af gríska heitinu πῖσος pîsos, sem merkir «svæði með áveituvatni».
Bræðslumark
Bræðslumark fasts efnis er það hitastig þar sem efnið breytist úr föstu formi yfir á vökvaform. Ólíkt suðumarki er bræðslumark mestmegnis óháð þrýstingi.
Þegar breytingin er úr vökvaformi yfir í fast form, er það ýmist kallað frostmark eða storknunarmark. Sem dæmi er frostmark kvikasilfurs, sem flestir þekkja aðeins á fljótandi formi, 234,32 K (−38,83 °C), en frostmark vatns er núll á selsíuskvarða.
Flest efni mynda kristalla við að breytast úr vökvaformi í fast form. Þó geta nokkur efni, eins og til dæmis gler, breyst í fast form án þess að kristallast. Þannig efni eru kölluð formlaus efni.
Grafít er það efni sem hefur hæstu staðalaðstæður. Það bráðnar við 3948,0 á Kelvin (3674,9 °C).
Fastir liðir, eins og venjulega
Fastir liðir „eins og venjulega“ var íslensk gamansería framleidd af RÚV,í leikstjórn Gísla Rúnars Jónssonar eftir handriti Eddu Björgvinsdóttur og Helgu Thorberg. Þættirnir voru sýndir annað hvert laugardagskvöld á eftir Staupasteini október til desember 1985.
Þættirnir fjalla um þrjár nágrannafjölskyldur í raðhúsi í úthverfi á Íslandi þar sem hefðbundnum kynjahlutverkum er snúið við (með tilheyrandi breytingum á t.d. starfsheitum) og karlarnir eru heimavinnandi húsfeður. Hver fjölskylda hefur sín sérstöku einkenni og þær passa alls ekki saman þrátt fyrir að búa í sömu húsalengju.
Skrímsli (kvikmynd)
Skrímsli (e. No Such Thing) er bandarísk/íslensk kvikmynd frá árinu 2001 í leikstjórn Hal Hartley.
Karpatareynir
Karpatareynir (Sorbus carpatica) er reynitegund.
Fabius Maximus
Fabius var var af Fabii ættinni sem var valdamikil á þessum tíma og hafði alið af sér marga ræðismenn. Fabius var kjörinn einræðisherra (dictator) tvisvar, fyrst árið 221 f.Kr. og í síðara skiptið árið 217 f.Kr., eftir ósigur Rómverja gegn Hannibal í orrustunni við Trasimene. Hannibal var þá staddur með her sinn á Ítalíu eftir óvæntan herleiðangur sinn frá Íberíu yfir Alpana. Fabius gerði sér grein fyrir því hversu snjall hershöfðingi Hannibal var og kaus því að mæta honum ekki í stórum bardögum heldur að beita frekar skæruhernaði. Hann einbeitti sér sérstaklega að því að ráðast gegn þeim sem sáu um byrgðaflutninga fyrir Hannibal og þeim sem stunduðu hvers kyns fæðuleit. Einnig tók hann upp á því að skilja eftir sviðna jörð á landsvæðum sem hann taldi að Hannibal myndi fara um og takmarka þannig möguleika hans á því að verða hermönnum sínum úti um vistir. Fyrir þessa herkænsku, sem upphaflega var óvinsæl á meðal Rómverja, var Fabius kallaður Cunctator sem þýða má sem tefjarinn eða frestarinn. Árið eftir síðara einræðisherraár Fabiusar, 216 f.Kr., lutu Rómverjar í lægra haldi fyrir Hannibal í Orrustunni við Cannae sem var versti ósigur Rómverja í stríðinu. Árið eftir var Fabius skipaður ræðismaður (consul) og beitti þá áfram skæruhernaði sínum gegn Hannibal og mæltist það nú vel fyrir hjá Rómverjum. Fabius var á móti áætlun Scipios Africanusar um að ráðast gegn Karþagómönnum á sínu heimalandi í Norður-Afríku. Árið 203 f.Kr. veiktist Fabius og lést. Ári síðar sigraði Scipio Africanus Karþagómenn í Norður-Afríku í Orrustunni við Zama og batt með því enda á Annað Púnverska stríðið. Síðari kynslóðir Rómverja álitu Fabius vera mikla hetju og var hann kallaður „Skjöldur Rómar.“
Karpatareynir
Lýsing
Karpatareynir verður runni eða tré með heilum blöðum. Er talinn vera upphaflega blendingur seljureynis og doppureynis.
Útbreiðsla
Karpatareynir vex í Karpatafjöllum og á Balkanskaga.
Sambuca Pistoiese
Sambuca Pistoiese er um 1.600 manna bær í Pistoia.
Haustmót áhalda I FSÍ 2011
Haustmót áhalda I - í frjálsum, 1. og 2. þrepi karla og kvenna var haldið 22. október 2011 í íþróttamiðstöðinni Björk. Veitt voru verðlaun fyrir 3 fyrstu sætin á hverju áhaldi í hverjum flokki.
Félagsliði
Félagsliði er fagheiti eða starfsstétt sem stofnuð var í kringum aldamótin 2000 fyrir starfsfólk sem vinnur á heilbrigðis- og velferðarsviðum.
Nám félagsliða er að ýmsu leyti sambærilegt við sjúkraliða og meðal faga sem kennd eru í félagsliðanámi má nefna: Aðstoð og umönnun, félagsfræði, félagsleg virkni, fjölskyldan og félagsleg þjónusta, heilbrigðisfræði, lyfjafræði, næringarfræði, siðfræði, fötlun, öldrun, sálfræði og skyndihjálp. Hægt er að taka svokallaða félagsliðabrú þar sem starfsreynsla fæst að einhverju leyti metin inn í námið.
Starfsvettvangur félagsliða getur verið innan öldrunarstofnana, geðdeilda, liðveislu, í félagslegri heimaþjónustu, skólaathvarfi, leikskóla, grunnskóla, framhaldsskóla, félagsmiðstöðum og á sambýlum fatlaðra.
Félag íslenskra félagsliða var stofnað árið 2003. Námið hefur verið kennt í Borgarholtsskóla, Mími símenntun og einnig á Akureyri, Egilsstöðum og Ísafirði. Námið tekur 4-5 misseri eða 2 til 2 og hálft ár miðað við fullt nám.
Í mars 2016 skoraði félag íslenskra félagsliða á Heilbrigðisráðherra að löggilda starfsheitið. Árið 2016 störfuðu hátt í 1000 manns sem félagsliðar.
Sambærilegt nám er til í Danmörku og heitir fagstéttin þar sosial- og sundhedsassistent (skammstafað SOSU-assistent). Á ensku hefur það verið þýtt sem social- and health service assistant.
Tenglar
Félag íslenskra félagsliða
Heklugos árið 1300
Heklugos árið 1300 var kísilríkt blandgos. Engar heimildir eru til um gjóskufall utan Íslands. Gosið var það næststærsta á sögulegum tíma og var upphafsfasinn mjög sprengivirkur (plínískur). Gjóska barst til norðurs og olli miklum skemmdum ásamt harðindum um veturinn sem kom í kjölfarið. Gosið stóð yfir í um 12 mánuði.
Gosið hafði áhrif á fólk og búsetu. Í Fjölni árið 1839 er áhrifum svo lýst:
Aleochara bipustulata
Aleochara bipustulata er bjöllutegund sem finnst víða í Evrópu og líklega líka í Asíu. Hún var talin hafa verið flutt til N-Ameríku til að verjast kálflugu, en það reyndust vera skyldar tegundir (A. verna og A. bilineata).
Zlatan Ljubijankić
Zlatan Ljubijankić (fæddur 15. desember 1983) er slóvenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 48 leiki og skoraði 6 mörk með landsliðinu.
Tilleiðsluvandinn
Tilleiðsluvandinn eða aðleiðsluvandinn er heimspekilegt vandamál varðandi réttlætingu tilleiðslu sem ályktunaraferðar. Vandinn snýst um hvort og hvenær tilleiðsla sé skynsamleg leið til að draga ályktanir. Það er að segja, hvernig réttlætum við:
Áhrifamenn
Francis Bacon, Isaac Newton og ýmsir aðrir a.m.k. fram á síðari hluta 19. aldar töldu að tilleiðsla væri kjarninn í vísindalegri aðferð – tilleiðslu er beitt nú á dögum, enda þótt einnig sé beitt afleiðslu og ályktun um bestu skýringuna. Þegar tilleiðslu er beitt í vísindum eru gerðar athuganir og á grundvelli þeirra er alhæft. Ef tilleiðslu er beitt skynsamlega og af nákvæmni gerir hún öðrum kleift að sleppa því að gera samskonar athuganir og leyfir þeim að styðjast í staðinn við alhæfinguna til að spá fyrir um hvað muni í framtíðinni eiga sér stað við tilteknar aðstæður. Til dæmis er mögulegt að álykta út frá athugunum sem sýna að vatn frjósi við 0 °C við sjávarmál að næst þegar við sjáum vatn í 0 °C við sjávarmál muni það frjósa – en bara ef tilleiðslan virkar. Þegar slík forspá reynist rétt, þá styður það athuganirnar, og forspáin sem reyndist rétt bætist í þeirra hóp; það sýnir þó ekki fram á áreiðanleika tilleiðslu sem slíkrar, nema á grundvelli tilleiðslu. Vandinn er þá sá að finna réttlætingu fyrir slíkri ályktun.
David Hume
David Hume setti vandann fram í Rannsókn á skilningsgáfunni. Hume færði m.a. rök fyrir því að það sé ekki röklega nauðsynlegt að framtíðin verði neitt í líkingu við fortíðina. Að réttlæta tilleiðslu á þeim grundvelli að hún hafi virkað í fortíðinni jafngildir því að gefa sér það sem sýna skal fram á. Þá væri tilleiðslu beitt til þess að réttlæta tilleiðslu og það er ekkert annað en hringavitleysa. Enn fremur þarf ekki nema eitt tilfelli til þess að hrekja alhæfinguna, enda þótt fjölmargar aðrar athuganir séu samrýmanlegar henni. Hume leiddi einnig rök að því að það sé enginn röklegur grundvöllur fyrir trúnni á einsleitni náttúrunnar.
Afstaða Humes var sú að í stað óuppbyggilegrar róttækrar efahyggju um hvaðeina væri hann að halda fram vísindalegri efahyggju byggðri á heilbrigðri skynsemi, þar sem óhjákvæmileiki tilleiðslu er tekinn gildur (en ekki útskýrður). Hume benti á að sá sem færi fram á gild afleiðslurök fyrir öllu myndi svelta, vegna þess að viðkomandi myndi til dæmis ekki gera ráð fyrir á grundvelli fyrri athugana hvenær árs skyldi sá eða hver seldi brauð eða jafnvel að brauð hefði áður nært hann sjálfan og aðra. Arfleifð Hume er eigi að síður sú að hafa sýnt að í tilleiðslu er ekki möguleiki á algerri fullvissu, jafnvel þegar engin tilfelli eru um hið gagnstæða. Bertrand Russell fjallaði um greiningu Humes í 6. kafla bókar sinni Gátum heimspekinnar frá 1912.
Karl Popper
Karl Popper, áhrifamikill vísindaheimspekingur, reyndi að leysa vandann í samhengi vísindalegrar aðferðar, að hluta með því að halda því fram að vísindin styðjist ekki fyrst og fremst við tilleiðslu, heldur afleiðslu, og gerði modus tollens að kjarna kenningar sinnar. Samkvæmt þessari kenningu ætti maður, þegar lagt er mat á vísindalega kenningu, að hyggja fremur að þeim gögnum sem brjóta í bága við hana heldur en þeim gögnum sem styðja hana. Popper gekk lengra og fullyrti að tilgáta sem gefur ekki færi á að hún vera prófuð með athugunum eða tilraunum sé óvísindaleg.
Þeir sem gagnrýna aðferð Poppers við að leysa vandann, eins og hinn frægi nytjastefnumaður Peter Singer, leiða hins vegar rök að því að Popper sé einungis að gera óskýrt hvert hlutverk tilleiðslu er í vísindum með því að fela hana í afsönnun. Með því eiga þeir við að staðhæfingin að eitthvað hafi verið hrakið sé í sjálfri sér vísindaleg kenning og það sé einungis hægt að gera ráð fyrir henni með tilleiðslu. Af þessum sökum, meðal annarra, líta nútímavísindi á allar tilgátur og kenningar sem bráðabirgða kenningar, sem eru staðfestar misvel fremur en að þær séu sannar eða ósannar staðhæfingar.
Norræna umhverfisfjármögnunarfélagið
alt=Mynd af fánum Norðurlandanna|thumb|NEFCO er þáttur í samstarfi Norrænna þjóða.
Norræna umhverfisfjármögnunarfélagið (NEFCO) er norrænt umhverfisfjármögnunarfélag sem hefur það að meginmarkmiði að efla norræna þátttöku í umhverfismálum víða um heim, en með sérstakri áherslu á mið- og Austur-Evrópu. Það er gert með því að fjármagna verkefni og fyrirtæki í þessum löndum og styðja þannig við grænan hagvöxt og útflutning á grænum lausnum. Fjármögnunarfélagið hefur aðsetur í Helsinki, Finnlandi
Aðildarríki
NEFCO (e. Nordic Environment Finance Corporation) er alþjóðleg fjármálastofnun sem stofnuð var árið 1990 af norrænu ríkjunum fimm, Íslandi, Danmörku, Finnlandi, Noregi og Svíþjóð. NEFCO heyrir undir Norrænu ráðherranefndina um umhverfismál.
Starfssemi
Starfsemi NEFCO beinist einkum að því að styðja við verkefni sem eru hagkvæm og til hagsbóta fyrir umhverfið. Með þessu er stuðlað að grænum hagvexti og hreinni framleiðslutækni, ýtt undir sjálfbæran landbúnað, dregið úr losun mengandi efna í iðnaði, aukin hlutdeild endurnýjanlegrar orku og orkunýting bætt. NEFCO setur í forgang verkefni sem miða að því að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda, bæta vistfræðilegt ástand Eystrasaltsins eða draga úr áhrifum eitraðra mengunarvalda. Þannig fjármagnar NEFCO umhverfisvæn verkefni í norðvesturhluta Rússlands, Úkraínu, Hvíta-Rússlandi, Eistlandi, Lettlandi og Litháen. Ekki eru veitt lán til verkefna á Norðurlöndunum.
Verkefni byggjast á samstarfi fyrirtækis eða stofnunar á Norðurlöndunum við fyrirtæki, stofnun eða sveitarfélag í einu af starfslöndum sjóðsins. NEFCO veitir „mjúk lán“, þ.e. lán sem veitt eru á hagstæðari vöxtum en almennt eru í boði á fjármálamörkuðum.
NEFCO hefur sett á laggirnar eða annast 15 ólíka fjárvörslusjóði til að fjármagna og styðja við ólík verkefni. Meðal þeirra eru: Fjárfestingarsjóðurinn; Norræni umhverfisþróunarsjóðurinn; Kolefnissjóður (NeCF); Fjármögnun heitra svæða við Barentshaf (e. Barents Hot Spots Facility); og Utan dreifikerfis sjóðurinn fyrir Afríku (e. Beyond the Grid Fund for Africa).
Árið 2021 höfðu fjárvörslusjóðir NEFCO fjármagnað verkefni í alls 54 ríkjum.
Tottenham Hotspur Stadium
Tottenham Hotspur Stadium er knattspyrnuvöllur liðsins Tottenham Hotspur. Hann tók við af White Hart Lane og var byggður í kringum hann. Sæti eru rúm 62.000. Bygging vallarins hófst árið 2015 og seinkaði opnun hans talsvert. Fyrsti leikur Spurs í úrvalsdeildinni á vellinum var 3. apríl árið 2019. Völlurinn er einnig hannaður fyrir amerískan fótbolta og er því fyrsti sérhannaði NFL-völlurinn fyrir utan Norður-Ameríku. Einnig hafa verið haldnir tónleikar og aðrir viðburðir á vellinum.
Þingmannanefnd til að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis
Rannsóknarnefnd Alþingis komst að þeirri niðurstöðu í skýrslu sinni að þrír ráðherrar hefðu sýnt af sér vanrækslu í starfi með vítaverðu gáleysi: Árni M. Mathiesen, fjármálaráðherra (2005-2009), Geir Haarde, forsætisráðherra (2006-2009) og Björgvin G. Sigurðsson viðskiptaráðherra (2007-2009). Þingmannanefndin klofnaði hins vegar í afstöðu sinni til þess hvort samþykkja bæri þingsályktunartillögu um kæru á hendur ráðherra vegna brota í starfi. Þingmenn Samfylkingarinnar vildu að ofangreindir þrír ráðherrar yrðu ákærðir fyrir landsdóm. Þingmenn Vinstri grænna, Framsóknarflokksins og Hreyfingarinnar vildu því til viðbótar að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, utanríkisráðherra (2007-2009), yrði ákærð. En þingmenn Sjálfstæðisflokksins töldu að ekki bæri að ákæra neinn ráðherra.
Með atkvæðagreiðslu á Alþingi um tillögur nefndarinnar þann 28. september 2010 var samþykkt með 33 atkvæðum gegn 30 að höfðað skyldi mál fyrir Landsdómi á hendur Geir H. Haarde en tillögur um málshöfðun á hendur Ingubjörgu Sólrúnu Gísladóttur, Árna Mathiesen og Björgvini G. Sigurðssyni voru felldar. Skipaður var sérstakur saksóknari Alþingis sem birti Geir formlega ákæru og málið Alþingi gegn Geir H. Haarde var rekið fyrir Landsdómi en því lauk með sakfellingu vegna eins ákæruliðar en sýknu eða frávísun annarra liða. Geir var ekki gerð sérstök refsing í málinu.
Samsetning
Formaður nefndarinnar var Atli Gíslason og vakti athygli að flestir þingmannanna voru nýir á þingi. Nefndin endurspeglaði styrk stjórnmálaflokka á þingi. Þá var þar líka Birgitta Jónsdóttir úr flokki Hreyfingarinnar en hún gerði kröfu um varaformannssæti í nefndinni. Þingmennirnir voru kosnir án atkvæðagreiðslu á þingfundi þann 30. desember 2009.
Ásbjörn Óttarsson var í lok janúar 2010 hvattur til að segja sig úr nefndinni eftir að hafa viðurkennt að hafa brotið lög þegar hann greiddi sér og konu sinni tuttugu milljónir króna í arð árið 2007. Hann sagði sig úr nefndinni í febrúar og í stað hans kom Ragnheiður Ríkharðsdóttir.
Jamaíka
Jamaíka er eyríki í Karíbahafi, 145 km sunnan við Kúbu og 280 km vestan við eyjuna Hispaníólu (Haítí og Dóminíska lýðveldið). Breska hjálendan Cayman-eyjar er 215 km vestar. Eyjan er 240 km að lengd og 80 kílómetrar að breidd. Hún er þriðja stærsta eyjan af Stóru Antillaeyjum og líka þriðja stærsta Karíbahafseyjan (á eftir Kúbu og Hispaníólu).
Jamaíka var upphaflega byggð Taínóum. Eyjan komst undir yfirráð Spánar í kjölfar leiðangra Kristófers Kólumbusar á 15. öld. Spánverjar nefndu nýlenduna Santiago. Stór hluti frumbyggjanna var drepinn af spænskum landvinningamönnum eða létust úr sjúkdómum sem Evrópumenn báru með sér. Spánverjar fluttu þangað afríska þræla til að vinna á plantekrum. Bretar hertóku eyjuna árið 1655 og nefndu hana Jamaica. Bretar gerðu eyjuna að miðstöð fyrir ræktun á sykurreyr á plantekrum þar sem þrælar og afkomendur þeirra unnu. Þegar þrælahald var afnumið árið 1838 kusu margir þeirra að hefja sjálfsþurftarbúskap fremur en starfa áfram á plantekrunum. Eftir 1840 fluttu Bretar því inn verkafólk frá Kína og Indlandi til að vinna við sykurframleiðsluna. Árið 1958 varð Jamaíka hluti af Sambandsríki Vestur-Indía en lýsti yfir fullu sjálfstæði árið 1962.
Íbúar Jamaíku eru tæplega þrjár milljónir og landið er því þriðja fjölmennasta enskumælandi landið í Ameríku, á eftir Bandaríkjunum og Kanada. Jamaíka er fjórða fjölmennasta Karíbahafslandið. Höfuðborg ríkisins er Kingston með tæplega milljón íbúa. Flestir íbúar Jamaíku eru afkomendur Afríkubúa, en þar búa líka stórir hópar af evrópskum, austur-asískum, indverskum og líbönskum uppruna. Vegna mikils brottflutnings búa hópar fólks sem er upprunnið á Jamaíku í löndum eins og Bandaríkjunum, Bretlandi, Kanada og öðrum Mið-Ameríkuríkjum. Langflestir íbúar Jamaíku eru kristnir og margir tilheyra nýtrúarhreyfingum. Rastafaratrú er upprunnin á Jamaíku. Menning Jamaíku hefur haft mikil áhrif um allan heim í gegnum tónlistarstefnur sem þar eru upprunnar, eins og ska, reggí, döbb og dancehall. Þaðan hefur líka komið heimsþekkt íþróttafólk í greinum eins og krikket, spretthlaupi og frjálsum íþróttum.
Heiti
Taínóar, frumbyggjar Jamaíku, nefndu eyjuna Xaymaca, sem merkir „land viðar og vatns“ eða „uppsprettulandið“. Eftir Kólumbusi er talið að eldra heiti yfir eyjuna hafi verið Yamaye.
Í almennu tali kalla Jamaíkubúar eyjuna oft „klettinn“ („the rock“) og draga af því samsettu heitin „Jamrock“, „Jamdown“ og jafnvel „Ja“.
Landfræði
Þekktir ferðamannastaðir á eyjunni eru meðal annars fossarnir Dunn's River Falls, YS Falls, Bláa lónið í Portland. sem er talið vera askja kulnaðs eldfjalls, og rústir Port Royal sem eyðilagðist í jarðskjálfta 1692. Sá jarðskjálfti átti þátt í að mynda eiðið Palisadoes sem ver Kingstonhöfn.
Á eyjunni er að finna fjölbreytt vistkerfi í sjó, ferskvatni og á landi. Þar eru þurrir og votir kalksteinsskógar, regnskógar, árskógar, hellar, ár, sjávargrös og kóralrif. Sum af þessum svæðum eru náttúruverndarsvæði. Meðal þeirra helstu eru Cockpit Country, Hellshire Hills og Litchfield-skógarnir. Árið 1992 stofnaði Jamaíka fyrsta þjóðgarðinn í sjó, á 15 ferkílómetra svæði í Montegoflóa. Verndarsvæðið í Portlandbugt var stofnað árið 1999. Næsta ár var Blue and John Crow Mountains-þjóðgarðurinn stofnaður á um 300 ferkílómetra svæði þar sem finna má þúsundir tegunda trjáa og burkna og sjaldgæfra dýra.
Undan strönd Jamaíku eru nokkrar smáeyjar, þær helstu í Portlandbugt, eins og Dove Island, Salt Island, Dolphin Island, Long Island, Great Goat Island og Little Goat Island. Lime Cay liggur lengra í austur. Smáeyjarnar Morant Cays og Pedro Cays liggja í um 50-80 km fjarlægð frá strönd Jamaíku.
Sóknir
Jamaíka skiptist í fjórtán sóknir í þremur sögulegum sýslum sem hafa enga stjórnsýslulega þýðingu.
Heklugos árið 1766
Heklgosið árið 1766 var kísílríkt blandgos. Engar heimildir eru til um gjóskufall utan Íslands. Gosið var það lengsta í Heklu á sögulegum tíma og var upphafsfasi gossins mjög sprengivirkur (plínískur), með mikill gjóskuframleiðslu fyrstu 5-6 klukkustundirnar. Gjóskan barst að mestu leyti í norður. Þrátt fyrir tjón af völdum gjóskufalls, varð það ekki eins mikið og í Heklugosinu árið 1693, þar sem að gjóskugeirinn lá austan við byggð svæði á sunnanverðu Íslandi. Mikil hraunframleiðsla var í gosinu (1,3 km3) og sú mesta í Heklu á sögulegum tíma. Aðeins í gosinu í Lakagígum árið 1783 var meiri hraunframleiðsla. Gosið stóð yfir, en fór dvínandi, frá lok ágúst 1767 og fram í mars 1768.
Íslenski gyðingasöfnuðurinn
Íslenski gyðingasöfnuðurinn er fyrirhugað trúfélag á Íslandi. Avi Feldman rabbíni flutti hingað árið 2018 frá New York og hyggst vera forstöðumaður þess. Lítið utanumhald hefur verið um samfélag gyðinga á Íslandi og hyggst Feldman breyta því. Félagið fékk 25 meðmælendur í byrjun árs 2020 og sótti um stöðu trúfélags hjá sýslumanni.
Northern Comfort (kvikmynd)
Northern Comfort er kvikmynd í framleiðslu eftir Hafstein Gunnar Sigurðsson.
Durand-línan
thumb|300px|Durand-línan (í rauðum lit á myndinni) markar landamæri milli tveggja landa. Dur­an-lín­an er landamæri á 2.660 km kafla milli Afganistan og Pakistan sem voru ákveðin af Bret­um. Af­gan­ir hafa aldrei viður­kennt þessi landamæri. Bretar höfðu háð tvö stríð við Afgani og neyddu árið 1893 Amir Abdur Rahman Khan af Afganistan með hótunum til að skrifa undir skjal um markalínu milli Afganistan og þáverandi Breska Indlands. Durand-línan er kennd við Sir Mortimer Durand sem var utanríkisráðherra í Breska Indlandi.
Skrímsli
Skrímsli eða skrýmsli (sjá mismunandi rithætti) er einhverskonar ófreskja eða ferlegt kvikindi sem kemur fyrir í goðafræði flestra þjóða og í mörgum trúarbrögðum og þjóðsögum. Skrímslin eru oft óhugnanleg útlits og hafa slæma eiginleika. Það er þó ekki einhlýtt. Stundum getur skrímsli verið landvættur. Drekar, allavega ormar (t.d. lindormur) eða aðrir óvættir flokkast oft sem skrímli.
Heklugos árið 1158
Heklugosið árið 1158 er annað gos í Heklu á sögulegum tíma, en það fyrsta þar sem hraunframleiðsla á sér stað. Gjóskulagið sem myndaðist við gosið er einungis nýlega þekkt og er stefna gjóskugeirans í norðaustur. Í gosinu er áætlað að myndast hafi 0,33 km³ af gjósku (reiknað sem nýfallinn gjóska). Jarðefnafræðileg samsetning gjóskunnar er talsvert frábrugðin gjóskunni frá gosinu árið 1104 en kísilinnihaldið er um 67-68%.
Burstagreni
Burstagreni er sjaldgæf grenitegund, einlend í Japan. Þar er það í Nagano og Yamanashi héruðum á miðri Honshū -eyju.
1487
thumb|right|Ein af kirkjum [[Kremlið í Moskvu|Kreml, reist 1488.]] Árið 1487 (MCDLXXXVII í rómverskum tölum)
Burstagreni
thumb|left|Ungur sproti. Trjásafnið í [[Rogów, Brzeziny County|Rogów, Pólland.]] thumb|left|Burstagreni sem hefur nýlega dáið, Arboretum de Chèvreloup, [[Frakklandi.]]
1487
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
w. Fædd
Dáin
Burstagreni
Útbreiðsla
Burstagreni finnst í Akaishi-fjöllum og Yatsugatake-fjöllum á miðri Honshū -eyju í Japan. Þar vex það í 1500 til 2000 metra hæð. . Það vex í litlum, einöngruðum lundum á takmörkuðu svæði og heildarútbreiðslusvæðið er minna en 100 km2. Trjám sem falla vegna fellibylja er oft skipt út fyrir hraðvaxnari tegundir. Það vex í lundum með 10 til 20 trjám, en heildarfjöldi þekktra trjáa er aðeins um 250 fullvaxin tré.
Það heitir eftir japanska gresafræðingnum Mitsua Koyama. Nafnið sem var fyrst skráð var "koyamai", en það gæti verið stafsetningarvilla sem er leiðrétt samkvæmt reglum ICBN (60. gr.).
Því er stundum plantað sem prýðistré. Viðurinn er svipaður og hjá öðru greni, en tegundin er of sjaldgæf til að vera efnahagslega mikilvæg.
Ævintýraleikur
Ævintýraleikur er tölvuleikur þar sem spilari er í hlutverki söguhetju í gagnvirkri sögu sem byggir á því að kanna og fara um leikheiminn og leysa þrautir. Þessi tölvuleikjategund byggir í mörgu á sagnahefð, bókmenntum og kvikmyndum. Margir ævintýraleikir eru hannaðir fyrir einn spilara. Einn fyrsti ævintýraleikurinn var Colossal Cave Adventure en hann kom út árið 1976 en aðrir þekktir ævintýraleikir eru Zork, King's Quest, The Secret of Monkey Island og Myst.
Ævintýraleikir frá árunum 1970 til 1980 byggðust á texta og forriti sem breytti texta sem spilarar slógu inn í skipanir. Þegar grafískir möguleikar tölva urðu betri þá urðu  ævintýraleikir sem byggðu bæði á teikningum og texta vinsælir og síðar urðu sumir leikir þannig að spilarar gáfu skipanir með að benda og smella á staði á skjánum. Með tímanum þróaðist seinna tækni sem byggðist á því að rauntíma eða áðurteknum þrívíddar upptökum eða myndböndum frá fyrstu eða þriðju persónu sjónarhorni.
Phongnhakebang-þjóðgarðurinn
thumb|250px|Í Phongnhakebang-þjóðgarðinum Phongnhakebang eða Phong Nha-Kẻ Bàng National Park er þjóðgarður í Víetnam, í héraðinu Quangbinh um 500 km sunnan við Hanoi. Í þjóðgarðinum eru margir hellar. Garðurinn er líka frægur fyrir líffræðilegan fjölbreytileika.
Iðnverkamaðurinn og samyrkjukonan
thumb|342x342dp|Styttan af iðnverkamanninum og samyrkjukonunni Líkneski iðnverkamannsins og samyrkjukonunnar (rússneska: Рабо́чий и колхо́зница Rabochiy i kolkhoznitsa) er 24,5 metra hár skúlptúr úr ryðfríu stáli sem listakonan Vera Múkhína hannaði fyrir Heimssýninguna í París árið 1937 og var síðan flutt til Moskvu. Verkið þykir afar gott dæmi um sósíalískan raunsæisstíl, sem og Art Deco stíl. Verkamaðurinn heldur á lofti hamri og samyrkjukonan á sigð til að mynda tákn Sovétríkjanna. Verkið stendur á 34,5 metra háum stalli. Það vegur um 185 tonn.
Saga
thumb|left|250px|Frá Heimssýningunni í París. — Til vinstri sést sýningarhöll Þýskalands Þriðja ríkisins, til hægri er Sovéthöllin. Verkið var upphaflega skapað til að kóróna sýningarskála Sovétríkjanna á Heimssýningunni 1937 í París. Skipuleggjendur sýningarinnar höfðu still á móti hvor öðrum sýningarskála Sovétríkjanna og skála Þýskalands Þriðja ríkisins.
„Þegar komið er inn á sýningarsvæðið ... og gengið niður hin breiðu þrep, blasa við auganu litir og fánar allra helstu landa heimsins. Og til hliðar í þessari fögru hringsjá rísa sýningarhallir Sovét-lýðveldanna og Þýskalands hvor gegnt annarri. [...] Sovét-höllin með himingnæft líneski iðnaðarverkamannsins og samyrkjukonunnar sem tákn um frelsun mannkynsins og jafnrétti kynjanna.“
Þó svo að Múkhína hafi sagt skúlptúr hennar vera órjúfanlegan hluta af uppbygging sýningarskálans, var verkið síðar flutt til sýningar í Moskvu. Listakonan var sæmd Stalín-orðu fyrir verkið árið 1941.
Árið 2003 var verkið fjarlægt til viðgerða en það verk tafðist vegna fjárhagsörðugleika. Það skilaði loks á fyrri stað árið 2009. Það er nú komið á nýjan sýningarskála sem er talsvert hærri en sá upprunalegi eða um 34,5 metrar.
Listaverkið hlaut mikla kynningu í Sovétríkjunum þar sem það var valið 1947 til að þjóna sem vörumerki fyrir hið opinbera kvikmyndaver Mosfilm.
Heimildir
thumb|right|200px|Frímerki sem sýnir styttuna af iðnverkamanninum og samyrkjukonunni
Delia floralis
Stóra kálfluga (fræðiheiti: Delia floralis) er tvívængja af blómsturflugnaætt og er skaðvaldur við grænmetisræktun, m.a. á Íslandi. Naga lirfur hennar rætur og rótarháls káltegunda. Hún líkist mjög venjulegri kálflugu, nema nokkru stærri. Hún finnst í Evrasíu og Norður Ameríku. Hún hefur ekki fundist á Íslandi og er ekki talið að hún muni geta þrifist hér vegna stutts vaxtartímabils.
Dzhambúl
thumb|150px|Frímerki með mynd af Dzhambúl. Dzhambúl Dzhabajev (oftast skrifað Dsjambúl eða Dsambúl í íslenskum textum) (1846 – 22. júní 1945) var hirðingjaskáld í Kasakstan. Hann var í miklum metum í Ráðstjórnarríkjunum í stjórnartíð Stalíns fyrir lofsöngva um einræðisherrann, sem hann var skrifaður fyrir, en talið var, að aðrir hefðu ort. Halldór Kiljan Laxness hitti Dzhambúl á rithöfundaþingi í Tbílísí í Georgíu í árslok 1937 og sneri á íslensku einum lofsöng hans um Stalín og birti í Gerska æfintýrinu (1938). Þar eru línurnar:
Guðmundur Böðvarsson minnist einnig á Dzhambúl í kvæði, sem hann orti í Alma Ata í boðsferð til Ráðstjórnarríkjanna vorið 1953.
Guðrún Pétursdóttir
Guðrún Pétursdóttir (f. 14. desember 1950) er íslenskur lífeðlisfræðingur, dósent í fósturfræði og lífeðlisfræði við hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands og forstöðumaður Stofnunar Sæmundar fróða um sjálfbæra þróun og þverfaglegar rannsóknir við Háskóla Íslands.
Monumento dei Quattro Mori
thumb|right|Monumento dei Quattro Mori. Monumento dei Quattro Mori (fjórir Márar) er minnisvarðinn sem er eitt helsta kennileiti Livorno-borgar á Ítalíu og stendur á torgi við gömlu Medici-höfnina. Minnisvarðinn var reistur til að minnast sigra Ferdínands 1. stórhertoga á sjóræningjum við strönd Barbarísins og síðar stórum flota Tyrkja.
Guðrún Pétursdóttir
Guðrún fæddist í Frakklandi og voru foreldrar hennar hjónin Marta Ólafsdóttir Thors (1918-1998) fulltrúi á tónlistardeild RÚV og Pétur Benediktsson (1906-1969) bankastjóri, sendiherra og alþingismaður. Maki Guðrúnar var Ólafur Hannibalsson (1935-2015) blaðamaður og eiga þau tvær dætur.
Monumento dei Quattro Mori
Efri hluti minnisvarðans, marmarastytta af Ferdínand 1., var unnin á árunum 1595-1599 í Carrara af Giovanni Bandini og var flutt til Livorno sjóleiðina árið 1601. Neðri hluta minnisvarðans sem er bronsstyttur af fjórum Márum, var bætt við á árunum 1623–1626. Myndhöggvarinn Pietro Tacca notaði tvo þræla sem fyrirmyndir og sagt er að eftir fyrirsætustörf sín í nokkra mánuði hafi þeir fengið frelsi. Bronsstytturnar þykja sýna einstaklega vel líkamsbyggingu mannsins.
Ólafur Egilsson sá þetta minnismerki í för sinni til Livorno árið 1627 og lýsir því í Reisubók Ólafs Egilssonar.
Guðrún Pétursdóttir
Starfsferill
Guðrún var kennari og rannsóknarmaður á Rannsóknarstofu HÍ í lífeðlisfræði árið 1977-1982, rannsóknarmaður í taugalíffræði á Lífeðlisfræðideild Óslóarháskóla árið 1982-1987, lektor við hjúkrunarfræðideild HÍ 1987-1988 og dósent í frumulíffræði og fósturfræði frá 1988. Guðrún hefur verið forstöðumaður Stofnunar Sæmundar fróða við HÍ frá 1995 (stofnunin hét upphaflega Sjávarútvegsstofnun HÍ).
Guðrún hefur gegnt ýmsum öðrum störfum í gegnum tíðina, t.d. var hún stjórnarformaður Íslensku óperunnar frá 1999-2000, varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík frá 1998-2002 og í dómnefnd Íslensku bókmenntaverðlaunanna frá 1996-1997. Hún var formaður stjórnlaganefndar, sem undirbjó endurskoðun stjórnarskrár Íslands 2010-2011 og hefur verið stjórnarformaður Styrktarsjóðs hjartveikra barna, Hollvina Grensásdeildar, og Vinafélags Gljúfrasteins. Guðrún var framarlega í flokki þeirra sem mótmæltu byggingu Ráðhússins í Reykjavík á sínum tíma.
Forsetaframboð
Í byrjun febrúar árið 1996 tilkynnti Guðrún framboð sitt til embættis forseta Íslands í forsetakosningunum í júní sama ár. Guðrún náði fljótt ágætu flugi í skoðanakönnunum og í könnun sem birtist í DV í byrjun mars mæltist hún með mest fylgi þeirra sem nefnd voru. Eftir því sem frambjóðendum fjölgaði þyngdist róðurinn hjá framboði Guðrúnar og svo fór að hún dró framboð sitt til baka þegar aðeins tíu dagar voru til kosninga.
Željko Milinovič
Željko Milinovič (fæddur 12. október 1969) er slóvenskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 38 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Leirsmiður
Leirsmiður (fræðiheiti; Bembidion bipunctatum ) er bjöllutegund sem finnst á Íslandi. Hann finnst aðallega í Evrópu.
Móðir Teresa
Móðir Teresa (fædd Agnes Gonxha Bojaxhiu 26. ágúst 1910, dáin 5. september 1997) var albönsk nunna rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Hún stofnaði Kærleiksboðberana og hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1979. Móðir Teresa var tekin í dýrlinga tölu í september árið 2016.
Æviágrip
Teresa fékk lausn frá klausturheitum sínum frá Píusi 12. páfa og lagði þann 8. ágúst árið 1948 niður búning Loreto-reglunnar. Hún hóf þess í stað að klæðast hvítri sari-slæðu með blárri rönd og kross á vinstri öxlinni. Teresa ferðaðist til Patna og sótti þar þriggja mánaða námskeið í hjúkrunarfræði til þess að geta hlúað að sjúklingum sem kæmu til hennar í fátækrahúsið. Hún sneri síðan aftur til Kalkútta og settist þar að hjá nunnureglu Hinna litlu systra hinna fátæku. Hún hóf starf sitt meðal fátæklinga með því að kenna börnum af götunni í skóla sem staðstettur var í fjölbýlishúsi í einum af fátækrahverfum borgarinnar. Hún tók við börnum sem aðrir skólar tóku ekki við og kenndi þeim meðal annars undirstöðuatriði hreinlætis og lesturs.
Þegar fregnir af kennslustörfum Teresu bárust út gekk smám saman fjöldi sjálfboðaliða til liðs við hana, meðal annars kennslukonur og nemendur úr skólanum þar sem hún hafði áður unnið og síðar læknar og hjúkrunarfræðingar. Árið 1950 stofnaði Teresa systrareglu Kærleiksboðberana í Kalkútta ásamt söfnuði sínum. Í fyrstu einbeitti Teresa sér aðallega að því að hjálpa götubörnum, en smám saman hóf hún afskipti af fleiri málum. Eftir að ríkisstjórn Indlands gaf reglu hennar 34 hektara landsvæði við borgina Asansol opnaði Teresa þar holdsveikinýlenduna Shanti Nagar (ísl. „Borg friðarins“).
Árið 1952 fékk Teresa leyfi stjórnvalda til að breyta gömlu hindúahofi gyðjunnar Kali í heimili hinna deyjandi, Khaligat, þar sem Kærleiksboðberarnir hjúkruðu dauðvona fólki sem fundust á götum borgarinnar. Árið 1965 hlaut Teresa leyfi frá Páli 6. páfa til breiða starf Kærleiksboðberanna út fyrir Indland og árið 1997 rak regla hennar 544 heimili fyrir börn og fátæka í rúmlega 80 borgum víða um heim. Kærleiksboðberarnir stofnuðu meðal annars til lyfjadreifingar, fæðingarhjálpar og kvennaathvarfa í fátækrahverfum Kalkútta og sjálfboðaliðar þeirra kenndu meðal annars vélritun, sauma, smíðar, málmiðnað og meðferð húsdýra.
Verðlaun og viðurkenningar
Árið 1971 veitti Páll 6. páfi Móður Teresu friðarverðlaun Jóhannesar 23. páfa. Páll hafði áður gefið Teresu að gjöf lúxusbifreið sem hann ferðaðist með í heimsókn til Indlands en Teresa seldi hana til þess að fjármagna líknarstörf sín. Móðir Teresa var sæmd friðarverðlaunum Nóbels árið 1979. Áður en hún fór til Óslóar til að taka við verðlaununum lýsti hún því yfir að hún afþakkaði hefðbundin veisluhöld og myndi aðeins þiggja te og kex í ferðinni. Við verðlaunaafhendinguna leiddi Teresa Nóbelssamkomuna í flutningi friðarbænar Frans frá Assísí og lýsti því yfir að „fátækustu þjóðirnar [væru] þær sem heimila fóstureyðingar“.
Gagnrýni á Móður Teresu
Teresa var gagnrýnd bæði í lifenda lífi og eftir dauða sinn fyrir lélegar aðstæður á upptökuheimilum sínum og fyrir ófagmannlega meðferð sjúklinga sem þangað komu. Teresa sjálf sagði að upptökuheimilin væru ekki ætluð sem hefðbundin sjúkrahús, heldur væri þeim ætlað að vera staðir þar sem hinir snauðu gætu „dáið með reisn“ og notið umhyggju sem þau hefðu ekki fengið að kynnast áður. Rannsóknarhópur frá Háskólanum í Montréal gagnrýndi Teresu árið 2013 fyrir að „hlúa að hinum veiku með því að vegsama þjáningar þeirra frekar en að lina þær“.
Einn harðasti gagnrýnandi Teresu var bresk-bandaríski blaðamaðurinn Christopher Hitchens, sem fjallaði um meint afglöp Teresu í heimildarmyndinni Vítisengill (1994) og bókinni Trúboðsstellingin (1995). Hitchens sagði um Teresu að hún hafi „ekki verið vinur hinna fátæku, heldur vinur fátæktar“ og sakaði hana um að hafa ekkert gert til að ráða bót á undirliggjandi orsökum fátæktar og sjúkdóma þeirra sem leituðu til hennar. Hitchens og fleiri hafa jafnframt gagnrýnt Kærleiksboðberana undir stjórn Teresu fyrir að skíra dauðvona hindúa og múslima á heimilunum án vitundar eða samþykkis þeirra.
Höggormar
Höggormar eða nöðrur (fræðiheiti: Viperidae) eru eitraðar slöngur, gjarnan með þríhyrningslaga haus. Skröltormar einnig kallaðar skellinöðrur mynda skrölthljóð með því að hrista hornplötur á halanum. Sumir höggormar hafa líffæri sem gera þeim kleift að skynja innrautt ljós og geta því staðsett bráð í myrkri. Höggormar verða mörgum að bana á hverju ári, einkum í hitabeltinu. Bit þeirra valda oft staðbundum vefjaskemmdum.
Norðurbotn
Norðurbotn (sænska: Norrbotten) er hérað nyrst í Svíþjóð og hluti af Norrland. Íbúar eru nálægt 200.000 og er stærð héraðsins 26.671 km2. Á miðöldum bjuggu þar aðeins Samar en eftir 16. öld fóru Svíar að flytja þangað. Enn býr þar finnskur og samískur minnihluti. Hæsti hiti sem mælst hefur í Norrland var í Norðurbotni eða 37°C. Luleå og Piteå eru helstu þéttbýlisstaðir.
Askur (ílát)
thumbnail|Askur í Byggðasafni Skagfirðinga í Glaumbæ.
Askar voru alltaf kringlóttir og smíðaðir úr stöfum sem voru festir saman með þremur gjörðum, og yfirleitt var hald eða hanki á hliðinni. Þeir voru oft gerðir úr rekavið og lokið, sem oftast var á hjörum, var skorið út.
Foss
Foss er landslagsþáttur sem myndast þegar á, lækur eða fljót rennur fram af stalli, sem getur t. d. verið fjallsbrún, bergstallur eða klöpp og fellur niður í t.d. gljúfur, gil eða dal eða á undirlendi. thumb|center|800px|[[Iguazu-fossar, Argentína]]
Strumparnir (kvikmynd)
The Smurfs (enska: The Smurfs) er bandarísk-kvikmynd frá árinu 2011.
Sơn Đoòng
Son Doong er hellir í Phongnhakebang-þjóðgarðinum, Đồng Hới í Víetnam. Hellirinn er stærsti þekkti hellir í heimi. Hann fannst árið 1991 og mældu Bretar stærð hans árið 2009. Lengdin er 6,5 km, hæð 200m og breidd 150m. Í hellinum er neðanjarðará.
Zynga
Zynga er fyrirtæki sem hannar tölvuleiki, aðallega fyrir netsíðuna Facebook. Frægasti leikurinn frá Zynga er FarmVille sem er vinsælasti Facebook leikurinn.
Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages
Skaldic Poetry of the Scandinavian Middle Ages – skammstafað SkP – er útgáfuverkefni, sem gengur út á að gefa út í nýrri vísindalegri útgáfu öll varðveitt dróttkvæði frá Íslandi og Noregi.
Útgáfan mun að mestu leysa af hólmi hið mikla verk Finns Jónssonar, Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning, Kbh. 1912–1915, og önnur hliðstæð rit.
Útgáfan er samvinnuverkefni fræðimanna frá mörgum löndum og hefur verið komið upp vefsíðu þar sem hægt er að kynna sér verkefnið og framgang þess.
Nokkrir Íslendingar taka þátt í verkefninu, t.d. dr. Guðrún Nordal, forstöðumaður Árnastofnunar. Hún er m.a. ritstjóri 4. bindis.
Komin eru út fimm bindi af níu sem áætluð eru, þ.e. 1., 2., 3., 7. og 8. bindi:
Jurtaöl
thumb|right|Bandarískt jurtaöl gert eftir uppskrift frá 13. öld. Jurtaöl eða porsöl er öl sem í stað humla er kryddað með ýmsum öðrum jurtum, eins og til dæmis mjaðarlyngi (pors)(Myrica gale), vallhumal (Achillea millefolium), malurt (Artemisia vulgaris), silfurfléttu (Glechoma hederacea), vallarhélukrans o(Marrubium vulgare)g beitilyngi. (Calluna vulgaris)Í mörgum evrópskum málum er slíkt öl kallað upp á hollensku gruit eða gruyt sem er skylt orðinu „grautur“. Frakkar hófu að nota humla í bjórgerð á 9. öld og Norður-Evrópubúar á 12. öld. Þegar Þýsku hreinleikalögin voru sett í Bæjaralandi árið 1516 var notkun annarra jurta en humla bönnuð. Englendingar héldu lengi áfram að gera óhumlaðan bjór sem var kallaður ale en sá humlaði beer til aðgreiningar en smám saman dró úr framleiðslu á óhumluðu öli sem var nánast aldauða um miðja 19. öld. Með tilkomu örbrugghúsa undir lok 20. aldar hefur áhugi á jurtaöli aukist á ný. Stungið hefur verið upp á því að gera 1. febrúar að alþjóðlegum degi jurtaöls.
Kildinsamíska
Kildinsamíska (kildinsamíska: самь кӣлл sam' kíl) er finnsk-úgrískt og samískt tungumál sem er talað í Rússlandi í Kólaskaga sem liggur í norðvestur Rússlandi. Kildinsamíska er aðallega töluð í borginni Lovozero, sem er höfuðborg rússneska Lapplands. Í Lovozero kallar fólkið kildinsamísku einfaldlega „samísku“ eða „samíska tungumálið“. Um þessar mundir eiga aðeins 753 manns kildinsamísku að móðurmáli, en fleiri kunna tungumálið sem annað tungumál (og móðurmálið þá rússneska).
Baka
thumb|260px|Eplabaka er dæmigerður bandarískur eftirréttur
Kildinsamíska
Kildinsamíska er eitt af þremum austursamískum tungumálum sem er skrifað í kýrillíska stafrófinu. Hún hefur líka bókstafi sem eru bara notaðir í kildinsamísku, til dæmis bókstafurinn „Ҍ ҍ“
Baka
Baka er bakkelsi með botni úr deigi, fyllingu og oft deigloki ofan á.
Kildinsamíska
Fornöfn
Þessi listi er af fornöfnum í nefnifalli. Fornöfn í kildinsamísku eru mjög svípuð fornöfnum í öðrum samískum tungumálum.
Baka
Fylling
Bökur sem eru fylltar með ávöxtum, berjum eða öðru sætu eru yfirleitt bornar fram sem eftirréttir. Bökur fylltar með kjöti og grænmeti eru oftast hafðar sem aðalréttur. Með sumar bökur er aðeins botninn bakaður, sem er svo fylltur með einhvers konar kaldri fyllingu. Vissar fyllingar hafa fengið sérstök nöfn.
Bökudeig
Deigið sem er yfirleitt notað í bökur kallast mördeig, sem samanstendur af smjöri, hveiti, vatni, salti og eggjum. Bökudeig getur líka innihaldið sykur, hafragrjón og önnur bragðefni svo sem vanillu, kakó og kanil.