cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Changsha
Saga
Changsha borg var opnuð fyrir utanríkisviðskipti árið 1904 og mikill fjöldi Evrópubúa og Bandaríkjamanna settist þar að. Það varð einnig aðsetur nokkurra vestrænna skóla, meðal annars á sviði læknaháskóli. Frekari framþróun fylgdi langningu járnbrautar til Hankou borgar í Hubei héraði árið 1918, sem síðar var lengd til Guangzhou héraðs árið 1936. Þrátt fyrir mikla fjölgun íbúa var Changsha fyrst og fremst viðskiptaborg og fyrir 1937 var þar lítill iðnaður, fyrir utan nokkur handverksfyrirtæki.
Í seinna stríði Kína og Japans (1937–45) varð Changsha vettvangur þriggja stórra bardaga. Borgin var nánast eyðilögð 1938–39 og hún hertekin af Japönum 1944.
Efnahagur
alt=Mynd frá af styttu Maó Zedong í Changsha borg í Hunan héraði í Kína.|thumb|Stytta af Maó Zedong í Changsha borg.
Changsha er mikil viðskiptaborg og höndlar með hrísgrjón, bómull, timbur og búfé. Vegna góðra vatnssamgangna til suður- og suðvestur Hunan sem og þéttriðið net járnbrauta, er borgin söfnunar- og dreifingarstaður frá Hankou til Guangzhou.
Borgin mikilvæg landbúnaðarstöð frá fornu fari, sérstaklega á sviði kornframleiðslu. Það er miðstöð hrísgrjónsmölunar, olíupressunar, te- og tóbaksvinnslu og kjötvinnslu. Þá er vefnaðaiðn mikil í borginni, litun og prentun. Einnig er áburðarframleiðsla fyrir landbúnaði, og framleiðsla búnaðaráhalda og dæluvéla.
Eftir umbætur í efnahagsmálum Kína síðustu áratugina í átt til aukins markaðsbúskapar hefur orðið gríðarlegur hagvöxtur í borginni. Það hefur gert Changsha að einni þróuðustu og blómlegustu borg Kína. Lífslíkur og tekjur á hvern íbúa eru almenn hærri en meðaltali í Kína.
Mörg alþjóðafyrirtæki hafa stofnað útibú í borginni. Í borginni er einnig Hunan Broadcasting System, stærsta sjónvarp Kína á eftir Central Central Television (CCTV).
Á sjöunda áratug síðustu aldar var byggð upp stóriðja í borginni. Changsha var að einni helstu miðstöð áliðnaðar Kína. Í borgin er einnig framleitt sement, gúmmí, keramik og pappír. Kol eru unnin í nágrenninu.
Vísindi og menntir
alt=Mynd sem frá háskólasvæði Mið-Suður-háskólans í Changsha borg.|thumb|Mið-Suður-háskólinn í Changsha borg.
Málspeki
Málspeki er undirgrein heimspekinnar sem fjallar um tungumálið. Málspekin fæst aðallega við eðli merkingar, tilvísunar, málnotkunar, máltöku, skilnings, túlkunar þýðingar og sannleika og samskipta. Fimm grundvallarspurningar eru miðlægar í málspeki:
Málspekingar láta sig ekki merkingu einstakra orða og setninga varða nema að óverulegu leyti og á óbeinan hátt. Næsta orðabók leysir þann vanda. Málspekingar hafa öllu heldur áhuga á spurningunni hvað það merki að setning merki eitthvað. Hvers vegna merkja setningar það sem þær merkja? Hvaða setningar hafa sömu merkingu og aðrar setningar og hvers vegna? Hvernig er hægt að þekkja þessa merkingu? Og ef til vill er einfaldasta spurningin „Hvað merkir orðið ‚merking‘?“
Heimspekingar velta einnig mikið fyrir sér tengslunum á milli merkingar og sannleika. Þeir hafa sjaldnast áhuga á að vita hvaða setningar eru í raun sannar, heldur vilja þeir fremur komast að raun um hvers konar merkingarberar geti verið sannir eða ósannir.
Mikilvægir hugsuðir í málspeki
Meðal áhrifamestu og mikilvægustu hugsuða í málspeki eru:
Afrikaner Weerstandsbeweging
Saga
„Afrikaner Weerstandsbeweging“ (á ensku: Afrikaner Resistance Movement) eða AWB, voru stofnuð 7. júlí 1973 í bílskúr í bænum Heidelberg í Transvaal-héraði (nú Gauteng), suðaustur af Jóhannesarborg í Suður-Afríku. Leiðtogi samtakanna var Terre'Blanche sem hafði barist á sjöunda áratugnum gegn því sem hann kallaði „frjálslynda stefnu“ í B.J. Vorster, þá forsætisráðherra í Suður-Afríku og auknum áhrifum kommúnisma í Suður-Afríku.
Markmið
Markmið samtakanna var að koma á fót sjálfstæðu lýðveldi Búa („Boer State“), innan Suður-Afríku. Með því vildi AWB endurheimta það land sem glataðist í seinna Búastríðinu og endurvekja hið sjálfstæða lýðveldi Búa: Suður-Afríska lýðveldið („Zuid-Afrikaansche Republiek“) og Hið frjálsa lýðveldi Oraníu („Oranje Vrystaat“).
Samtökin náðu á sínum tíma 70.000 félagsmönnum af hægri væng hvítra íbúa Suður-Afríku. Megináherslan var á kynþáttahyggju með yfirráðum hvíta kynstofnsins og nýfasisma.
Jedward
Jedward er írskur poppdúett tvíburanna John og Edward Grimes (fæddir 16. október 1991 í Dyflinni, Írlandi). Þeir komu fyrst fram sem John & Edward í sjöttu þáttaröð X Factor 2009. Þeir lentu í sjötta sæti og umboðsmaður þeirra er Louis Walsh, sem var lærimeistari þeirra í þættinum.
Jedward hafa gefið út tvær breiðskífur, Planet Jedward og Viktory, sem báðar urðu tvöföld platína í Írlandi. Þeir hafa gefið út sjö smáskífur, þar á meðal Lipstick, sem var framlag Írlands í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2011. Jedward tóku einnig þátt í keppninni 2012 með laginu Waterline.
Jedward eru einnig þekktir fyrir framkomu sína í sjónvarpsþáttum, þar á meðal Jedward's Big Adventure, ''OMG! Jedward's Dream Factory og fyrir þáttöku í Celebrity Big Brother'' 2011.
Japanshjálmur
Japanshjálmur (fræðiheiti: Aconitum japonicum ) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Japan, Kóreuskaga og NA-Kína.
Japanshjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.
Aragónska
Aragónska (aragonés, idioma aragonés eða luenga aragonesa, óformlega fabla) er indóevrópskt tungumál af ætt rómanskra tungumála. Aragónska er töluð í Aragón á Spáni af milli 10.000 og 30.000 manns, einkum í sýslum í norðurhluta Aragón og Pýreneafjöllunum. Aragónska dagsins í dag er það sem eimir eftir af navarró-aragónsku, íberísku tungumáli á miðöldum. Staða aragónsku er ekki ósvipuð og staða astúríönsku sem nýtur ákveðinnar verndar en er ekki viðurkennt sem opinbert tungumál. vinstri|thumb|283x283dp|Landkort þar sem aragónska talað
Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari
Vilhjálmur II (Friedrich Wilhelm Albert Viktor) (f. 27. janúar 1859 - d. 4. júní 1941) var seinasti keisari Þýskalands og konungur Prússlands, frá árinu 1888 til 1918.
Vilhjálmur var sonur Friðriks III Þýskalandskeisara og Viktoríu Aðalheiðar keisaraynju, en hún var elsta barn Viktoríu Bretadrottningar og Alberts prins. Þess má geta að Vilhjálmur var fyrsta barnabarn Viktoríu ömmu sinnar.
Vilhjálmur var krýndur keisari árið 1888. Hann leysti Otto von Bismarck kanslara frá störfum árið 1890 og rak mun herskárri utanríkisstefnu en forverar hans höfðu gert undir leiðsögn Bismarcks. Þegar Frans Ferdinand erkihertogi var myrtur í Sarajevo árið 1914 lofaði Vilhjálmur Austurríki-Ungverjalandi skilyrðislausum stuðningi Þjóðverja í átökum sem kynnu að brjótast út ef ráðist yrði inn í Serbíu. Þetta leiddi á fáeinum dögum til upphafs fyrri heimsstyrjaldarinnar. Vilhjálmur þótti alla tíð stórlátur og hvatvís og átti til að gefa frá sér illa ígrundaðar staðhæfingar um viðkvæm málefni án þess að bera nokkuð undir ráðherra sína. Það mátti sjá í viðtali sem hann gaf við breska tímaritið Daily Telegraph árið 1908, þar sem hann móðgaði bresku þjóðina.
Yfirhershöfðingjar Vilhjálms, Paul von Hindenburg og Erich Ludendorff, réðu stefnumálum Þýskalands á stríðsárunum án þess að láta sig ákvarðanir ríkisstjórnarinnar miklu varða. Vilhjálmur reyndist lélegur stríðsforingi og glataði fljótt stuðningi hersins. Hann sagði af sér í nóvember 1918 þegar Þýskaland var í reynd sigrað og flúði í útlegð til Hollands, þar sem hann bjó til dauðadags árið 1941.
Fjölskylda
Vilhjálmur kvæntist tvisvar. Hann giftist fyrri eiginkonu sinni, Ágústu Viktoríu, prinsessu af Schleswig-Holstein árið 1881. Saman eignuðust þau sjö börn:
Stofnenska
Stofnenska (enska: Basic English) er einfaldað form enskrar tungu. Stofnenskan inniheldur aðeins um 850 orð og útskýrir hugtök meira og minna með skilgreiningum, þ.e. notast við einföld orð til að útskýra flókna hluti. Stofnenska var hugverk Charles Kay Ogden. Orðið Basic í Basic English er skammstöfun og stendur fyrir British American Scientific International Commercial (Bresk-, amerísk-, vísindaleg-, alþjóða-, verslunar-)-enska.
Melbourne
thumb|250px|Aðaljárnbrautarstöð Melbourne. Melbourne er höfuðborg ástralska fylkisins Victoriu. Á stór-Melbourne svæðinu búa um fimm milljónir manna sem gerir hana að stærstu borg landsins. Svæðið er hinsvegar mjög mörg sveitarfélög og í Melbourne-borg sjálfri (sem er miðborgin) búa einungis 46.000 manns. Í gegn um borgina liggur áin Yarra.
Saga
Borgin var stofnuð árið 1835 af tveimur hópum frjálsra manna (ólíkt mörgum öðrum áströlskum borgum sem flestar voru stofnaðar sem fanganýlendur). Til að byrja með var hún einungis smábær, en þegar gull uppgötvaðist í Victoriu og hún var gerð að sjálfstæðri nýlendu með Melbourne sem höfuðborg, óx borgin hratt og á níunda áratug nítjándu aldar varð hún næst-stærsta borg breska heimsveldisins. Þegar Samveldið Ástralía var stofnað árið 1901 var Melbourne gerð höfuðborg hins nýja samveldis og hélt hún því hlutverki til stofnunar Canberra 1927.
Borgin er nefnd eftir Melbourne lávarði, sem var tvisvar forsætisráðherra Bretlands (1834 og 1835–1841).
Menning
Melbourne er ein helsta menningarborg Ástralíu. Þar er árlega haldin kvikmyndahátíð, þaðan koma margir heimsfrægir tónlistarmenn og hljómsveitir (m.a. Nick Cave og AC/DC) og hún er ein helsta kvikmyndaframleiðsluborg Ástralíu. Mikil gróska er líka í íþróttum í Melbourne og eru þar mjög mörg íþróttalið (t.d. eru 9 af 16 liðum í úrvalsdeildinni í áströlskum fótbolta þaðan). Ólympíuleikarnir voru haldnir þar 1956 og árlega fer þar fram ástralski Formúlu 1 kappaksturinn. Í borginni eru svo þar að auki sjö háskólar, höfuðstöðvar margra fyrirtækja og margt fleira. Borgin hýsti Heimsveldisleikana árið 2006 og fóru þeir fram á MCG, Melbourne Cricket Ground.
Wilhelmshaven
Lega
thumb|Gömul og ný herskip til sýnis í höfninni í Wilhelmshaven Wilhelmshaven liggur við flóann Jadebusen að vestanverðu, sem gengur suður úr Vaðhafinu (Norðursjó), fyrir sunnan austustu eyju Austurfrísnesku eyjanna. Næstu borgir eru Bremerhaven til austurs (25 km í loftlínu), Aldinborg til suðurs (30 km) og Emden til vesturs (75 km).
Bálki Blængsson
Bálki Blængsson var landnámsmaður í Hrútafirði. Í Landnámabók er hann sagður hafa verið sonur Blængs Sótasonar af Sótanesi og bróðir Önundar Blængssonar landnámsmanns í Kelduhverfi.
Wilhelmshaven
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Wilhelmshaven sýnir hermann gamla tímans, klæddan í rauðu á gulum grunni. Hermaðurinn er frísi enda er Wilhelmshaven í Austur-Fríslandi. Litir borgarinnar eru gulur og rauður. Merki þetta er upprunnið á miðöldum en var formlega tekið upp í borginni 1949.
Bálki Blængsson
Bálki var einn af andstæðingum Haraldar hárfagra í Hafursfjarðarorrustu og eftir það fór hann til Íslands og nam allan Hrútafjörð. Sagt er að hann hafi búið bæði á Ytri-Bálkastöðum, sem eru utarlega á Heggstaðanesi, og Syðri-Bálkastöðum, sem eru innst í firðinum, en seinast í Bæ. Ýmsir virðast svo hafa fengið land hjá honum en margt er óljóst um landnám í Hrútafirði og mörk þeirra.
Sonur Bálka er sagður hafa verið Bersi goðlauss, sem nam Langavatnsdal. Hann var afi Bjarnar Hítdælakappa. Dóttir Bálka hét Geirlaug. Hún var amma Hólmgöngu-Bersa.
Wilhelmshaven
Orðsifjar
Bærinn myndaðist í kringum nýja höfn sem átti að heita Zollern am Meer. En 1869 heimsótti Vilhjálmur I prússakonungur höfnina og var hún því nefnd Wilhelmshaven honum til heiðurs. Nafnið er skrifað með norðurþýskum rithætti, þ.e. –haven í stað –hafen (sbr. Cuxhaven og Bremerhaven).
Söguágrip
thumb|Fjögur herskip í smíðum. Mynd frá 1928. Upphaflega bjuggu frísar á landsvæðinu. En síðustu aldir átti stórhertogadæmið Aldinborg landið í kring. 1853 keypti Prússland landið allt af Aldinborg í þeim tilgangi að mynda höfn við Norðursjó. Fram að þessum tíma voru prússar ekki með neina hafnaraðstöðu við Norðursjó. Höfnin sjálf var ekki byggð fyrr en 1856 og upp úr því myndaðist bærinn. Höfnin var loks vígð 1869 að viðstöddum Vilhjálmi I konungi Prússlands. Honum til heiðurs fékk byggðin heitið Wilhelmshaven. Aðeins tveimur árum síðar varð Prússland að keisararíki. Vilhjálmur I ákvað þá að nota Wilhelmshaven sem herskipahöfn og hefur hún verið það síðan með hléum. 1873 fékk Wilhelmshaven loks borgarréttindi. Höfnin var einnig mikið notuð til siglinga í þýsku nýlendurnar í Afríku og víðar. Um aldamótin 1900 voru herskip smíðuð í höfninni. Til að smíða betri og stærri herskip var höfnin stækkuð umtalsvert. Við lok heimstyrjaldarinnar fyrri voru 20 þúsund manns í vinnu við skipasmíðarnar, þar á meðal konur. Eftir stríð var reynt að nota Wilhelmshaven sem fiskihöfn, en sú tilraun mistókst sökum lítillar eftirspurnar eftir fiski á þessum árum. Þess í stað var aftur byrjað á því að smíða skip, ekki síst herskip. Nasistar héldu því áfram og stækkuðu höfnina enn frekar. 1939 fór íbúatalan í fyrsta sinn yfir 100 þús und(náði þá 113 þúsund). Síðan þá hefur hún dalað aftur. Í heimstyrjöldinni síðari varð borgin fyrir töluverðum loftárásum sökum þess hve mikilvæg herskipahöfn hún var. Borgin varð alls fyrir 100 loftárásum og eyðilagðist 60% hennar. 6. maí 1945 hertóku pólskar herdeildir borgina en þær voru í stríðinu staðsettar í Skotlandi. Stuttu seinna skiluðu þeir Bretum borgina, enda lá hún á hernámssvæði þeirra. Bretar tóku til við að eyða herskipahöfninni og sprengdu skipasmíðastöðvarnar, hafnaraðstöðurnar og önnur hernaðarmannvirki. Aðeins lítill hluti hafnarinnar var eftir skilin sem átti að þjóna héraðinu sem flutninga- og fiskihöfn. 1956 varð borgin herskipahöfn á ný og er sú eina í Þýskalandi í dag við Norðursjó.
Viðburðir
thumb|Ráðhúsið Hafnarhátíðin (Wochenende an der Jade) er þjóðhátíð borgarinnar og hefur verið haldin árlega síðan 1950, yfirleitt fyrstu helgi í júlí. Hátíðin er með breytilegu þema sem gjarnan laðar að fólk úr nágrannalöndunum. Í upphafi var hátíðin eingöngu haldin við höfnina en hefur verið að dreifast um borgina síðustu áratugi. 1999 sóttu 385 þúsund gestir hátíðina en það var þá metaðsókn. Hátíðin er aldrei eins en yfirleitt sigla stór seglskip inn í höfnina, herskipalægið er opið almenningi, farið er í skrúðgöngu, sett eru upp leiktæki og flóamarkaðir, fornbílar mæta á staðinn og í lokin er flugeldasýning.
Vinabæir
Wilhelmshaven viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Frægustu börn borgarinnar
thumb|Arngastvitinn er friðaður
Byggingar og kennileiti
endurreist 1948-1953.
Angel (TwoTricky)
Angel var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2001.
Anastasio Somoza
Anastasio Somoza getur átt við eftirfarandi:
Heimsósómi
Heimsósómi er ádeiluljóð sem talið er hafa verið ort í upphafi 16. aldar af Skáld-Sveini. Um skáldið er lítið sem ekkert vitað. Ljóðið birtist fyrst í Vísnabók Guðbrands árið 1612 og er það þá sagt gamalt. Það er gjarnan talið fyrsta heimsádeilukvæðið sem ort er á íslensku, en í því er lýst ranglætinu sem alþýðan þarf að þola og spillingu ríkismanna. Kvæðið er 16 erindi að lengd, 10 línur hvert.
Ilmsýprus
Ilmsýprus (fræðiheiti: Cupressus goveniana ) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (Kaliforníu).
Seinna Búastríðið
Seinna Búastríðið var stríð sem breska heimsveldið háði gegn tveimur sjálfstæðum lýðveldum Búa, Fríríkinu Óraníu og Lýðveldinu Transvaal, í sunnanverðri Afríku á aldamótum 19. og 20. aldar. Stríðinu lauk með ósigri Búa og með því að bæði ríkin voru innlimuð í breska nýlenduveldið.
Samúð alþjóðasamfélagsins á tíma stríðsins lá að mestu hjá Búum og gjarnan var litið á Breta sem ósvífna innrásarmenn sem hefðu ráðist að tilefnislausu á sjálfstæð ríki til að sölsa undir sig auðlindir þeirra.
Saga
Seinna Búastríðið átti sér margra áratuga aðdraganda í deilum Breta í sunnanverðri Afríku við Búa, afkomendur hollenskra landnema á svæðinu. Bretar höfðu átt Höfðanýlenduna á suðurodda álfunnar frá árinu 1814 en höfðu smám saman verið að auka umsvif sín á svæðinu alla 19. öldina. Árið 1877 báðu Búar Breta um vernd gegn ágangi innfæddra Súlúmanna og afhentu þeim því völdin í Transvaal. Mesta hættan sem stafaði af Súlúmönnum leið hins vegar hjá á næstu árum og Búar fóru fljótt að vilja sjálfræði á ný. Árið 1880 braust fyrra Búastríðið út þegar ríkisstjórn Bretlands reyndi að skattleggja íbúa Búalýðveldanna en eftir að Búar unnu sigur gegn Bretum í orrustunni við Majuba Hill neyddust Bretar til að hafa sig á brott og viðurkenna sjálfstæði Transvaals með nokkrum takmörkunum. Málamiðlunin varð sú að Búalýðveldin í Transvaal skyldu talin sjálfsstjórnarsvæði en þó innan bresku krúnunnar.
Árið 1886 fannst gull í Witwatersrand-fjallgarðinum og í kjölfarið hófst gullæði þar sem fjöldi erlendra gullgrafara flykktust til Búalýðveldanna Transvaal og Óraníu í Suður-Afríku til að freista gæfunnar. Þessi mikli fjöldi breskra innflytjenda til Transvaal leiddi til þess að breskir auðmenn komust til mikilla áhrifa í stjórn Búalýðveldanna og fóru að krefjast aukinna pólitískra réttinda. Ráðamenn Búa voru mjög tregir til að veita nýkomnum breskum innflytjendum kosningarétt þar sem þeir óttuðust að þeir myndu fljótt afsala sjálfræði lýðveldanna til bresku krúnunnar.
Bresk nýlenduyfirvöld í Höfðanýlendunni fóru að leggja á ráðin um stríð gegn Búalýðveldunum og hugðust nota áhyggjur af réttindum breskra innflytjenda þar sem tylliástæðu fyrir innrás. Paul Kruger, forseti Búalýðveldisins Transvaal, hafði hins vegar nýtt skerf ríkisins af gullfundunum til að kaupa og flytja inn nýtísku vopn frá Þýskalandi og bjó ríki sitt þannig undir stríð. Loks sendi Kruger Bretum þá úrslitakosti að þeir skyldu annaðhvort draga allt sitt herlið frá Transvaal og Óraníu eða Búar myndu grípa til vopna og hrekja Breta á brott. Samningaleitanir Breta báru engan árangur og því réðust Búar á Natal og Höfðanýlenduna haustið 1899.
Í byrjun stríðsins voru hermenn Búa mun fleiri og betur vígbúnir en breskir hermenn í Höfðanýlendunni. Búum varð því vel ágegnt í viðureign sinni við Breta fyrstu mánuði stríðsins og tókst þeim að sækja langt inn á breskt yfirráðasvæði. Búar nutu góðs af því að Bretar höfðu vanmetið þá og búist við stuttu og auðveldu stríði, auk þess sem Búar voru mun kunnugri staðháttum en óvinir þeirra. Búar unnu hvern sigurinn eftir annan á fyrsta hálfa ári stríðsins og tókst meðal annars að hertaka bæina Kimberley og Ladysmith. Búum mistókst hins vegar að hertaka bæinn Mafeking þrátt fyrir að sitja um hann í 217 daga. Ofurstinn sem fór fyrir vörnum Breta við Mafeking var Robert Baden-Powell, sem átti síðar eftir að nýta reynslu sína og hróður úr Búastríðinu til að stofna Skátahreyfinguna.
Gangur stríðsins snerist Bretum í vil árið 1900. Í febrúar það ár hafði Bretum tekist að króa af kjarna úrvalshers Búanna og þann 5. júní tókst Bretum að hertaka Pretoríu, höfuðborg Transvaal-lýðveldisins og aðsetur Krugers forseta. Stríðinu lauk þó ekki við þennan sigur Breta þar sem Búar tóku upp skæruhernað gegn breska hernámsliðinu og unnu spellvirki á járnbrautum, brúm og vopnabúrum í landinu til þess að gera Bretum erfitt fyrir. Þar sem skæruliðar Búa voru óeinkennisklæddir brugðu Bretar á það ráð að byggja miklar fangabúðir og neyða almenna borgara hvers svæðis í Búalýðveldunum til að dvelja þar á meðan á stríðinu stóð. Þetta var gert til að koma í veg fyrir að almennir borgarar af Búaættum gætu veitt skæruliðunum aðstoð. Rúmlega 26.000 konur og börn létu lífið í fangabúðum Breta í stríðinu.
Sumarið 1902 gerðu leiðtogar Búa friðarsamning við Breta í bænum Vereeniging, á landamærum Transvaal og Óraníu. Búarnir féllust á að hætta skæruhernaði og að lönd þeirra skyldu lúta yfirráðum bresku krúnunnar en hafa sjálfsstjórn í tilteknum málum. Árið 1910 sameinuðu Bretar allar nýlendur sínar í Suður-Afríku í eitt ríki, sem lagði grunninn að nútímaríkinu Suður-Afríku.
Neódým
Neódým var uppgötvað árið 1885 af austurríska efnafræðingnum Carl Auer von Welsbach. Það var fyrst notað til að lita gler. Það er notað í varanlega segla og í leysigeisla.
Pinus muricata
Pinus muricata er furutegund sem er með mjög takmarkaða útbreiðslu: aðallega í Kaliforníu, þar á meðal nokkrum útsjávareyjum (Channel Islands í Kaliforníu), og nokkrum stöðum í Baja California, Mexíkó. Hún vex alltaf á eða við ströndina.
Lýsing
Pinus muricata verður 15–25 m, sjaldan að 34 m, með stofnþvermál að 1,2 m. Hún er yfirleitt minni og kræklóttari næst ströndinni. Hún er þurrkþolin og vex í þurrum grýttum jarðvegi. Barrnálarnar eru tvær saman, grænar til blágrænar, og 8 til 16 sm langar. Könglarnir eruu 1 til 5 saman. Þeir sveigjast kröftuglega niður á greinina, 5–10 sm langir; köngulskeljarnar eru stífar, þunnar þar sem þær snúa að greininni, en mikið þykkari þar sem þær snúa frá og með kröftugum 5–12 mm gaddi; hvorutveggja dregur úr ásókn íkorna og skemmdum vegna elds á þeim. Könglarnir haldast opnir í mörg ár þar til eldur eða mikill hiti lætur þá opnast og losa fræin.
Afbrigði
Það eru tvö form á Pinus muricata:
Efnainnihald trjákvoðunnar er einnig mismunandi. Línan á milli þessarra tveggja afbrigða er mjög skörp, 8km sunnan við mörk Mendocino County og Sonoma County, Kaliforníu. Tilraunir til að blanda saman þessum tvemur afbrigðum hafa alfarið mistekist, sem bendir til að skyldleiki þeirra sé minni heldur en þessi tvö litlu einkenni bendi til.
Vatnsleysuströnd
Vatnsleysuströnd er strandlengja á norðanverðum Reykjanesskaga, frá Vogum að Hvassahrauni (Kúagerði). Ströndin er um 15 km að lengd.
Byggð
Gamli almenningsvegurinn út á Suðurnes lá um Vatnsleysuströnd og síðar lá gamli Keflavíkurvegurinn þar en eftir að Reykjanesbrautin kom til er Vatnsleysuströnd ekki lengur í þjóðleið og gamli vegurinn er nú innansveitarvegur þar. Vatnsleysuströnd er hluti af Sveitarfélaginu Vogum og búa um 100 manns á ströndinni en um 1200 í sveitarfélaginu öllu.
Þekktasti bærinn á Vatnsleysuströnd er Kálfatjörn. Þar er kirkja sveitarinnar, byggð 1893, og er hún friðuð. Á ströndinni er einnig golfvöllur og minjasvæði.
Vatnsból skortir ekki á ströndinni eins og ætla mætti af nafninu, í hrauninu meðfram ströndinni kemur víða upp ferskvatn en inn til landsins finnst það ekki. Upp af ströndinni sunnanverðri liggur Strandarheiði. Þar var áður beitiland, grasi og kjarri vaxið, en heiðin er nú mikið til gróðurlaus. Víða á Vatnsleysuströnd er að finna fornar minjar, ekki síst rústir verbúða og annarra mannvirkja sem tengjast útgerð og í Strandarheiði eru seltóftir og forna fjárborgin Staðarborg, 2-3 km frá Kálfatjörn. Hún er friðlýst. Mikið og fornt hraun, Þráinsskjaldarhraun, þekur Vatnsleysuströnd. Það myndar alla strandlengjuna frá Vogum og út að Vatnsleysuvík og einnig alla Strandarheiði. Það er komið úr gíg sem liggur norðaustan undir Fagradalsfjalli og er um 14.100 ára gamalt.
Ingibjörg H. Bjarnason
thumb|Ingibjörg H. Bjarnason
Ingibjörg H. Bjarnason (f. á Þingeyri við Dýrafjörð 14. desember 1867, d. 30. október 1941) var um langan aldur skólastjóri Kvennaskólans í Reykjavík og var fyrsta konan sem tók sæti á Alþingi. Hún sat á Alþingi 1922-1930 fyrir sérstakan kvennalista (Kvennalistann eldri).
Uppvöxtur og menntun
Ingibjörg var dóttir Hákonar Bjarnasonar og Jóhönnu Kristínar Þorleifsdóttur. Hákon og Jóhanna Kristín eignuðust 12 börn en aðeins fimm þeirra komust á legg. Bræður Ingibjargar sem komust á legg voru Þorleifur H. Bjarnason, Brynjólfur H. Bjarnason, Lárus H. Bjarnason og Ágúst H. Bjarnason. Hákon og Þóra Gísladóttir, fyrri kona hans, áttu dótturina Valgerði Sumarlínu (1855-1944). Ingibjörg missti föður sinn þegar vöruskip sem hann kom með frá Kaupmannahöfn, strandaði á Mýrdalssandi í „páskaveðrinu mikla“ 1877. Jóhanna, ekkja Hákonar og móðir Ingibjargar, rak útgerðina og verslunina nokkur ár eftir þetta.
James Cook
thumb|right|James Cook á [[málverki eftir Nathaniel Dance um 1775.]] James Cook (27. október 1728 – 14. febrúar 1779) var breskur landkönnuður og kortagerðarmaður sem fór þrjár langar ferðir Kyrrahafsins á árunum 1768 til 1779 þegar íbúar Hawaii drápu hann í átökum vegna stolinna léttabáta. Cook varð fyrstur Evrópubúa til að kanna margar Kyrrahafseyja, eins og Páskaeyju. Ferðir hans juku mjög á þekkingu Evrópubúa á Kyrrahafinu og urðu hvatinn að stofnun breskrar fanganýlendu á Ástralíu á síðari hluta 18. aldar.
Ingibjörg H. Bjarnason
Störf að skólamálum og kennslu
Ingibjörg starfaði við kennslu í Reykjavík 1893—1901. Hún var kennari við Kvennaskólann í Reykjavík 1903—6 og var hún nánasti samstarfsmaður Þóru Melsted sem þá stýrði skólanum. Þegar Þóra lét af störfum þá tók Ingibjörg við starfi hennar og var forstöðumaður, eða skólameistari/rektor skólans frá 1906 til æviloka, eða 1941. Hún arfleiddi Kvennaskólann að flest öllum eigum sínum og eru skrifstofuhúsgögn hennar enn á skrifstofu skólastjóra ásamt rúmi hennar og borðstofuhúsgögnum. Þess má geta að heimili Ingibjargar var í húsi Kvennaskólans, en skrifstofa skólameistara Kvennaskólans er enn þann dag á heimili hennar í Kvennaskólanum í Reykjavík og notast því við húsbúnað þann sem Ingibjörg arfleiddi skólann að.
James Cook
Æska
Hinn skoskættaði James Cook fæddist þann 27. október árið 1728 í þorpinu Marton nálægt Middlesborough á Englandi, annar átta systkina. Faðir hans og alnafni var landbúnaðarverkamaður á sveitabæ þar í grenndinni. Er Cook var átta ára gamall kostaði yfirmaður James eldri drenginn í fimm ára nám í hverfisskólanum.
Árið 1745, eftir nokkur ár sem aðstoðarmaður föður síns, fór hann í læri hjá matar- og vefnaðarvörukaupmanni í nálægum fiskibæ þar sem hann vann sem búðardrengur, en þar er talið að hafið hafi fyrst heillað hann. Eftir átján mánuði var honum orðið algerlega ljóst að búðarstarfið hentaði sér ekki, svo hann strauk til sjós og gerðist lærlingur hjá útgerðarmanninum John Walker í Whitby í þrjú ár. Þar fór hann í fyrstu sjóferðina, átján ára gamall, og hóf að leggja stund á siglingafræði, stærðfræði, stjörnufræði o.þ.h. námsgreinar sem áttu eftir að hjálpa honum að vinna sín mörgu og merku afrek síðar meir.
Ingibjörg H. Bjarnason
Störf að skólamálum og kennslu
Ingibjörg kenndi fyrstu árin meðal annars leikfimi, teikningu og handavinnu. Hún kenndi dans í einkatímum utan skólatíma. Síðar kenndi hún eingöngu teikningu, dönsku og heilsufræði fram til 1922. Eitt fyrsta verk hennar eftir að hún tók við stjórn skólans var að útvega húsnæði fyrir skólann en skólinn fluttist þá í leiguhúsnæði við Fríkirkjuveg.
James Cook
Æska
Er lærlingstímanum var lokið vann Cook á kolaverslunarskipum í Eystrasalti um nokkurt skeið, eða framt til ársins 1755 er hann gekk til liðs við konunglega sjóherinn. Þar þótti hann afar efnilegur og var brátt gerður að aðstoðarstýrimanni. Sérlega þótti hann góður í kortlagningu og var m.a. fenginn til að kortleggja sundið frá Quebec til sjávar í Sjö ára stríðinu (1756-1763).
Ingibjörg H. Bjarnason
Störf að skólamálum og kennslu
Ingibjörg fylgdist vel með menntaumræðunni í samfélaginu og fór oft til útlanda til að kynna sér nýjar hugmyndir. Sem dæmi má nefna að Kvennaskólinn í Reykjavík var fyrsti skólinn sem kenndi umönnun ungabarna, skyndihjálp og heimahjúkrun. .
Stjórnmálaþátttaka og félagsmál
thumb|Málverk eftir [[Gunnlaugur Blöndal|Gunnlaug Blöndal af Ingibjörgu H. Bjarnason.]] Ingibjörg var einn stofnenda Lestrarfélags kvenna í Reykjavík. Hún var í forystu tólf kvenna sem sömdu frumvarp sem var flutt á Alþingi árið 1915 um þörfina fyrir byggingu Landspítala og var formaður Landspítalasjóðs Íslands. Landspítalasjóðurinn hittist enn þann dag í dag í hverjum mánuði til fundarhalda á heimili Ingibjargar í Kvennaskólanum í Reykjavík í virðingarskyni við frumkvöðlastarf hennar við við stofnun sjóðsins og röggsamrar stjórnar hennar á honum til dauðadags. Hún sat í menntamálaráði 1928-1932.
Ingibjörg var landskjörinn alþingismaður 1922-30 og varaforseti efri deildar Alþingis um hríð. Hún var fyrsta konan til að taka sæti á Alþingi og komst á þing fyrir sérstakan kvennalista (Kvennalistann eldri) sem spratt upp úr kvenréttindabaráttu þessa tíma. Hún gekk síðar til liðs við Íhaldsflokkinn sem síðar varð Sjálfstæðisflokkurinn. Þá sat hún á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn til ársins 1930. Hún var gagnrýnd fyrir að svíkja málstaðinn þegar hún gekk til liðs við karlaflokk. Hún barðist þó ávallt ötullega fyrir réttindum kvenna, allt fram til hins síðasta.
James Cook
Æska
Í því stríði þjónaði Cook á herskipunum Eagle og Pembroke og þegar friður komst loks á eyddi hann fjórum árum í að kortleggja strandlínu Nýfundnalands og Labrador.
Snemma kom í ljós að James hinn ungi hafði mikla leiðtogahæfileika að bera, auk þess sem hann var ákveðinn og metnaðarfullur, jafnvel dálítið skapstór. Þetta sést m.a. af orðum hans um að hann ætlaði „...ekki einungis að fara lengra en nokkur maður hefur áður farið, heldur eins langt og ég held að mögulegt sé fyrir manninn að fara.“
Fyrsti Kyrrahafsleiðangurinn
Árið 1768 fór Cook í fyrsta Kyrrahafsleiðangur sinn af þremur, en fyrir þessar ferðir er hann einna frægastur, enda afar afdrifaríkar. Leiðangurinn var farinn á vegum breska flotamálaráðuneytisins og Konunglega breska vísindafélagsins og opinber tilgangur hennar var að sigla til Tahiti og mæla hve langan tíma það tæki Venus að skyggja algerlega á sólu í væntanlegum sólmyrkva þar. Upphaflega átti land- og stjörnufræðingurinn Alexander Dalrymple að stjórna leiðangrinum, en flotamálastjórninni þótti reynsla hans í siglingum ekki næg og því varð Cook fyrir valinu.
Hann lagði af stað í ágúst á skipinu Endeavour (gamalt kolaskip frá Whitby) og fór suður um Hornhöfða og þaðan út á Kyrrahafið. Ferðalangarnir fengu heldur dræmar viðtökur frá eyjarskeggjum Tahítí í fyrstu, en stuttu síðar hafði viðhorf þeirra umturnast og þeir tóku Cook og mönnum hans fagnandi. Þeir luku öllum mælingum í júní 1769 og yfirgáfu þá eyna með túlkinn Túpía, félaga drottningarinnar Púríu, með sér.
Ferðinni var þó ekki nærri því lokið. Nú hófst annar hluti hennar, sem Cook fékk ekki að vita um fyrr en á Tahiti er hann opnaði leynilegt innsigli frá flotamálaráðuneytinu. Þar var hann beðinn um að athuga hvað hæft væri í sögusögnunum um hið mikla óþekkta landsvæði „Terra Australis“ sem er latína og þýðir bókstaflega „Land suðursins.“
Cook hafði ekki krónómeterúr í ferðinni, en treysti aðallega á dómgreind sína og siglingakunnáttu, auk nokkurra handbóka. Hann sló eign sína á nágrannaeyjar Tahítí, sem hann nefndi Félagseyjar, og hóf svo leitina umsvifalaust. Hann sigldi fyrstur Evrópubúa til Nýja-Sjálands. Hálft ár fór í að kortleggja strandlínu eyjarinnar til að fullvissa sig um að hún tilheyrði ekki Ástralíu, eða Nýja-Hollandi eins og landið var kallað allt fram á átjándu öld, og er sundið milli Nýja-Sjálands og Ástralíu nefnt Cooks sund eftir honum. Ekki gat hinn rúmlega fertugi sæfari þó farið mikið inn fyrir landsteinana vegna óvinveittra frumbyggja sem þar bjuggu.
Þegar Nýja-Sjáland hafði verið kortlagt í hörgul, var röðin komin að austurhluta Ástralíu, en hana kortlagði Cook einnig fyrstur Evrópubúa. Frumbyggjarnir vörnuðu honum einnig landgöngu þar, en í staðinn eignaði hann Bretlandi stóran hluta strandarinnar og skýrði hana Nýja-Suður-Wales. Einnig sigldi hann inn hinn fræga Botanyflóa. Því næst var förinni heitið til Nýju Guineu sem einnig var kortlögð til að ganga í skugga um að hún tiheyrði ekki meginlandi Ástralíu. Til þess þurfti að sigla gegnum hið torfæra Torressund. Á leið frá eyjunni lenti skipið í miklum hremmingum í Kóralrifinu mikla, en atvikið seinkaði leiðangrinum um tæpar sjö vikur.
Eftir allar þessar könnunarferðir og mælingar taldi James víst að hið umtalaða Terra Australis væri einfaldlega Nýja-Holland og lagði því af stað aftur til Englands. Heimleiðin lá gegnum Batavíu (nú Jakarta) þar sem stór hluti áhafnarinnar lést úr malaríu, suður fyrir Góðravonahöfða og þaðan upp til Bretlands þar sem áhöfnin steig á land í Plymoth þann tólfta júlí 1771. Þetta fullkomnaði hnattsiglingu Cooks, fyrstu hnattsiglingu Breta á aðeins einu skipi.
Eftir heimkomuna var James fagnað eins og hetju og hann gerður að sjóliðsforingja. Bandaríski grasafræðingurinn Joseph Banks, er hafði verið með honum í för, hlaut jafnvel enn meiri athygli, en hann varð síðar forseti Vísindafélagsins.
Annar Kyrrahafsleiðangurinn
Cook dvaldi ekki lengi í heimalandinu, heldur lagði hann af stað í næsta -leiðangur strax árið 1772. Þrátt fyrir að hann hefði siglt árangurslaust um nær allt Suður-Kyrrahaf, neitaði Konunglega breska vísindafélagið (og þá aðallega Dalrymple) enn að afskrifa tilvist hins dularfulla Terra Australis og setti Cook að fara enn sunnar og austar og halda leitinni áfram.
James sigldi af stað frá Plymoth þann 13. júlí, fimm dögum eftir fæðingu sonar síns, Georges, með 193 manna áhöfn á skipunum Adventure, sem Tobias Furneux stýrði, og Resolution, þar sem Cook var sjálfur skipstjóri. Skipin fóru suður fyrir Góðravonahöfða, inn í heimskautabeltið og svo út úr því aftur áður en komið var að landi á Nýja-Sjálandi í mars 1773.
Þrátt fyrir að hafa ekki náð til Antartíku kom enski skipstjórinn þó víða annars staðar við, s.s. á Páskaeyjum, Cooks-eyjum, Tonga, Marquesaeyjum og Nýja-Sjálandi auk þess sem hann heimsótti Tahiti tvisvar og tók þaðan með sér tvo túlka, Omai og Oddity (Túpía hafði dáið úr Malaríu). Evrópa var meðvituð um tilvist flestra þessara eyja, en með útreikningum sínum, kortum og frásögnum gaf Cook henni í fyrsta sinn nánari útlistun á þeim auk almenns yfirlits yfir Kyrrahafið.
Í síðustu leitarferðinni um Kyrrahafið kom Cook að Suður-Georgíu. Hann nefndi eyna Samlokuland eftir vini sínum John Sandwich lávarði, yfirmanni flotamálaráðuneytisins og upphafsmanni samlokunnar. Að lokum hélt hann til Suður-Atlanthafs og sannaði þar með endanlega að sögusagnirnar um Terra Australis væru eintóm bábilja.
Leiðangrinum lauk í júlí 1775, en vegalengdin jafngilti nær þremur hringjum umhverfis miðbaug. Aðeins fjórir menn fórust í allri ferðinni, sem má að stórum hluta þakka þeirri ákvörðun James Cook að hafa c-vítamínríkt fæði um borð í skipunum til að forðast skyrbjúg.
Er hann kom heim var Cook var hann orðinn þekktur maður, jafnt í siglingageiranum sem hjá almenningi. Hann fékk inngöngu í Konunglega vísindafélagið og hlaut þar verðlaun fyrir afrek sín. Honum var boðið að hætta í flotanum og verða yfirmaður Greenwich-spítalans. Þetta samþykkti James með semingi og aðeins með því skilyrði að hann mætti snúa aftur ef tækifæri gæfist. Sjórinn hefur þó eflaust enn heillað hinn 47 ára gamla landkönnuð því næsta ferð hans hófst minna en ári eftir að þeirri síðustu lauk.
Masahiro Fukuda
Masahiro Fukuda (fæddur 27. desember 1966) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 45 leiki og skoraði 9 mörk með landsliðinu.
James Cook
Þriðji Kyrrahafsleiðangurinn
Cook fór aftur á skipinu Resolution en hafði nú með sér skipið Discovery. Enn og aftur sigldi hann suður fyrir Góðravonahöfða og inn á Kyrrahafið en nú var förinni heitið norður eftir örskamma dvöl í Nýja Sjálandi.
Ekki leið á löngu uns leiðangursmenn rákust á stóran eyjaklasa. Þessar eyjar höfðu verið uppgötvaðar af spænskum sjómanni um miðja 16. öld, en Spánverjum hafði verið afar umhugað um að halda tilvist þeirra leyndri. Það tókst vel, raunar svo vel að eyjurnar gleymdust allt þar til Cook fann þær aftur í febrúar 1778. Þessar eyjar nefndi hann Samlokueyjur (reyndar þýddar sem Sandvíkureyjar á íslensku). Þær eru þó betur þekktar undir sínu núverandi nafni, Hawaii-eyjar. Skipin fóru einn réttsælis hring í kringum klasann í rannsóknarskyni áður en áhöfnin gekk á land á stærstu eynni. Evrópumennirnir hittu einmitt á Makahiki, mikla uppskeruhátið eyjarskeggja til heiðurs guðinum Lono. Hringferð hans kringum Hawaii eyjar var í samræmi við hátíðarskrúðgönguna og skipið Resolution líktist ýmsum helgimunum tengdum hátíðarhöldunum. Eyjarskeggjar töldu Cook því vera Lono, en það átti eftir að hafa afdrifaríkar afleiðingar í för með sér.
Eftir dvölina á Hawaii hélt James upp með vesturströnd Norður-Ameríku uns hann fann Beringssund, en sigla þurfti gegnum það til að ná til Atlantshafsins. Í sundinu varnaði hafís honum vegar og eftir þrjár tilraunir áttaði hann á sig að sigling yfir sundið væri ómöguleg. Hann rannsakaði strendurnar umhverfis sundið í nokkurn tíma en sneri svo aftur til Hawaii. Á bakaleiðinni rakst Cook á vestasta hluta Norður-Ameríku sem var áður ókunnur stærstum hluta Evrópu, en töluverður fjöldi Rússa hafði sest þar að. Á leiðinni hafði hann m.a. kortlagt vesturströnd Norður-Ameríku allt norður með Alaska, auk þeirra fjölmörgu eyja er var að finna á Kyrrahafinu. Með kynnunum við rússnesku landnemana, og sínum eigin rannsóknum, tókst James að brúa bilið milli spænskra og rússneskra rannsókna á Kyrrahafssvæðinu.
Dauði
Eftir um mánaðarlanga dvöl ákvað Cook að snúa sér aftur að könnun norðurhluta Kyrrahafsins þar sem Makahiki hátíðin var á enda og eyjarskeggar höfðu ekki tekið honum eins vel og í fyrra skiptið. Vegna viðgerða á skipinu Resolution neyddist hann þó til að staldra aðeins við á ströndinni Kealakekua.
Aðfaranótt þrettánda febrúar 1779 stálu nokkrir innfæddra einum af bátum skipsins Discovery. Þetta mislíkaði Cook og félögum sem reyndu að taka til fanga kóng innfæddra. Nú skullu á átök sem neyddu hina evrópsku sjómenn til að hörfa aftur til skips. Cook flýði síðastur og hann var komin langleiðina er högg höfðingjans Kalanimanokahoowaha hæfði hann. Cook féll við og reis svo strax upp aftur, en þá var það of seint. Fjölmargar hnífsstungur eyjarskeggja skullu á honum og lét hann lífið skjótt.
1. deild karla í knattspyrnu 2004
Leikar í '''1. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 50. sinn árið 2004.
Alþingisbókin
Alþingisbókin var tímarit (ársrit) sem var prentað í Skálholti 1696 og 1697. Einungis komu tvö tölublöð út í Skálholti, en 1704 var farið að gefa út Alþingisbækur á Hólum í Hjaltadal og komu þær út með nokkrum hléum þar til Alþingi var lagt niður 1800. Seinustu árgangarnir voru prentaðir í Hrappsey 1773–1795 og í Leirárgörðum 1796–1800. Alþingisbókin er talin fyrsta tímaritið sem kom út á Íslandi þótt efni þess hafi verið sértækt.
Alþingisbækurnar eru gerðabók Alþingis Íslendinga fram til ársins 1800. Á árunum 1912–1991 gaf Sögufélag Alþingisbækurnar út í heild, og nær útgáfan aftur til 1570. Mikill hluti Alþingisbókanna er því aðeins varðveittur í handritum. Einhverjar eyður eru í elsta hlutanum. Árni Magnússon lagði sérstaka áherslu á að ná saman Alþingisbókum, og mun hafa eignast fullkomið safn af þeim, en þær voru í þeim hluta Árnasafns sem brann 1728.
Næsta tímarit sem gefið var út var mánaðarritið Islandske Maaneds-Tidender sem kom út í Hrappsey 1773–1776 og var eins konar fréttaannáll.
Hua Guofeng
Hua Guofeng eða Hua Kuo-feng (16. febrúar 1921 – 20. ágúst 2008), fæddur undir nafninu Su Zhu, var kínverskur stjórnmálamaður og byltingarmaður sem var formaður kínverska kommúnistaflokksins og forsætisráðherra Alþýðulýðveldisins Kína. Hua var útvalinn eftirmaður Maó Zedong og tók því við æðstu pólitísku og hernaðarlegu embættum Alþýðulýðveldisins eftir dauða Maó og Zhou Enlai forsætisráðherra. Frá 1978 til 1981 var Hua hins vegar smám ýtt frá völdum af bandalagi flokksleiðtoga undir forystu Deng Xiaoping. Hua dró sig í kjölfarið úr pólitíska sviðsljósinu en hélt þó sæti sínu í miðstjórn Kommúnistaflokksins til ársins 2002.
Æviágrip
Hua Guofeng var meðal þeirra meðlima kínverska kommúnistaflokksins sem hröktu stjórn þjóðernissinna frá heimahéraði Maó Zedong, Hunan, í kínversku borgarastyrjöldinni í ágúst 1949. Hua vakti fyrst á sér athygli sem landbúnaðarsérfræðingur í Hunan. Sagt er að hann hafi unnið að gerð vatnsveitukerfis við fæðingarstað Maós, Shaoshan. Hua varð varalandstjóri Hunan árið 1958 og lifði af umrótaskeið menningarbyltingarinnar án þess að verða fyrir árásum öfgavinstrihreyfinga Rauðu varðliðanna.
Hua var kjörinn í miðstjórn kínverska kommúnistaflokksins í apríl árið 1969. Hann var síðan kjörinn í framkvæmdastjórn flokksins fjórum árum síðar. Árið 1975 staðfesti kínverska alþýðuþingið útnefningu Hua Guofeng í embætti varaforsætisráðherra og öryggismálaráðherra Kína. Hua varð landsþekktur þegar honum voru falin tvö stór verkefni árið 1975. Fyrst var honum falið að flytja aðalræðuna á landbúnaðarráðstefnu þar sem hann hvatti til betri stjórnunar samyrkjubúa. Síðan var hann aðalfulltrúi stjórnvalda við hátíðahöld í Lhasa í tilefni þess að tíu ár voru liðin síðan Tíbet varð sjálfstjórnarlýðveldi innan kínverska alþýðulýðveldisins.
Hua Guofeng var skipaður forsætisráðherra Alþýðulýðveldisins eftir að Zhou Enlai lést í febrúar árið 1976. Hann var jafnframt skipaður fyrsti varaformaður miðstjórnar Kommúnistaflokksins.
Skjótur frami Hua kom mörgum á óvart á þessum tíma en talið er að Maó formaður hafi valið hann til að gegna þessum ábyrgðarstöðum þar sem hann hafi staðið sig vel við stjórn heimahéraðs hans á tíma menningarbyltingarinnar. Gjarnan hafði verið búist við því að Deng Xiaoping, fulltrúi raunsæisarms kommúnistaflokksins, yrði eftirmaður Zhou sem forsætisráðherra en hann leið fyrir það að honum hafði verið útskúfað um skeið á tíma menningarbyltingarinnar og átti í deilum við hreyfingu vinstriróttæklinga eins og Jiang Qing og fjórmenningaklíkunnar.
Maó lést einnig í október 1976 og Hua Guofeng tók við af honum sem formaður kommúnistaflokksins og æðsti leiðtogi Kína. Hua gegndi jafnframt áfram embætti forsætisráðherra og hafði því formlega séð enn meiri völd en Maó hafði haft. Stuttu eftir að Hua tók við völdum lét hann handtaka Jiang Qing og hina meðlimi fjórmenningaklíkunnar og treysti þannig eigin völd. Hua og bandamenn hans létu halda fjöldagöngur á móti Jiang, sökuðu hana um að hafa mistúlkað kenningar Maós og gáfu jafnvel í skyn að hún hefði verið völd að dauða hans.
Þrátt fyrir ósigur sinn í valdabaráttunni við Deng var Hua hvorki drepinn, fangelsaður né gerður útlægur. Hann hélt sæti sínu í miðstjórn kommúnistaflokksins til ársins 2002. Hua lést árið 2008.
Listi yfir heimsmeistara í borðtennis
Heimsmeistaramótið í borðtennis hefur verið haldið frá 1926, tvíárslega frá 1957. Til 1957 var það haldið árlega en féll niður á stríðsárunum.
Fritillaria drenovskii
Fritillaria drenovskii er sjaldgæf Evrópsk jurt af liljuætt, upprunnin úr Þrakíu í norðaustur Grikklandi, svo og Blagoevgrad í suðvestur Búlgaríu.
Tegundi er skráð sem "viðkvæm" af "IUCN Red List".
Handknattleiksárið 2009-10
Handknattleiksárið 2009-10 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 2009 og lauk vorið 2010. Haukar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Valsstúlkur í kvennaflokki.
Úrvalsdeild
Haukar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Keppt var í átta liða deild með þrefaldri umferð og úrslitakeppni fjögurra efstu liða.
Stjarnan féll niður um deild. Grótta fór í úrslitakeppni um laust sæti í úrvalsdeild.
Úrslitakeppni úrvalsdeildar
Undanúrslit Úrslit
1. deild
Selfoss sigraði í 1. deild og fór beint upp í úrvalsdeild. Liðin í öðru til fjórða sæti fóru í úrslitakeppni ásamt næstneðsta liði úrvalsdeildar um laust sæti. Keppt var í sjö liða deild með þrefaldri umferð.
Úrslitakeppni um úrvalsdeildarsæti
Afturelding sigraði í úrslitakeppni um laust sæti í úrvaldseild.
Undanúrslit Úrslit
Bikarkeppni HSÍ
Haukar sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Val.
Undanúrslit
Evrópukeppni
Tvö íslenskt félög sendu lið til þátttöku í Evrópukeppni í karlaflokki: Haukar og Fram.
Evrópukeppni félagsliða
Fram og Haukar kepptu bæði í Evrópukeppni meistaraliða. Framarar hófu keppni í 1. umferð en Haukar í 2. umferð.
1. umferð
2. umferð
3. umferð
Úrvalsdeild
Valsstúlkur urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í níu liða deild með þrefaldri umferð. Því næst tók við úrslitakeppni fjögurra efstu liða.
Úrslitakeppni
Undanúrslit Úrslit
Bikarkeppni HSÍ
Fram sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Val.
Úrslit
Áskorendakeppni Evrópu
Framstúlkur kepptu í Áskorendakeppni Evrópu.
1. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Dverghjálmur
Dverghjálmur (fræðiheiti: Aconitum delavayi ) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Kína.
Dverghjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur.
Kristalskjár
thumb|[[Vekjaraklukka með kristalskjá]]
Kristalskjár eða LCD (úr ensku: liquid crystal display) er tegund af skjá sem í eru vökvakristlar til þess að framleiða mynd. Kristalskjáir eru notaðir í tölvuskjám, sjónvörpum og ýmsum raftækjum.
Grameðla
Grameðlur (fræðiheiti: Tyrannosaurus) er ættkvísl risaeðlna. Grameðlan (Tyrannosaurus rex) er ein stærsta kjötæturisaeðlan. Hún getur orðið 14 metra löng og 8 tonn á fæti. Hausinn á henni er mældur 1,5 metra langur og hann var nógu stór til að gleypa tíu ára barn í heilu lagi. Grameðlan var með ægilegar bognar klær sem hver var á lengd við mannshönd. Alls var hún með 58 af þessum oddhvössu vopnum. Lítið er vitað hvort grameðla var rándýr eða hrææta. Ef til vill gerði hún árás og drap en kannski át hún dauðar eða hálfdauðar risaeðlur. Ef til vill gerði hún hvort tveggja.
Súmyfylki
thumb|Kort. Súmyfylki (úkraínska: Сумська о́бласть, Sums'ka oblast) er fylki í Úkraínu um 350 km vestan við Kænugarði. Höfuðstaður fylkisins er borgin Súmy. Stærð þess er um 23.800 ferkílómetrar og eru íbúar rúm milljón (2021).
Landafræði
Fylkið er staðsett í norðausturhluta Úkraínu. Það á landamæri í norðri og austri að Brjanskfylki, Kurskfylki og Belgorodfylki héruðum Rússlands, Poltavafylki og Kharkívfylki suðri Tsjerníhívfylki í vestri.
Árnar í fylkinu eru aðallega þverár Dnjepr. Meðal þeirra - Desna, Sejm, Sula, Psel, Vorskla.
Svanhildur Ólafsdóttir Hjartar
Svanhildur glímdi við berkla meirihluta ævi sinnar og glímdi við veikindin allt þar til hún lést, 51 árs að aldri. Sökum veikindana lá hún löngum stundum inn á Vífilsstaðahæli og Kristneshæli ásamt því að dvelja á sjúkrahúsinu á Akureyri. Árið 2022 var Svanhildarstofa opnuð á Hælinu, setri um sögu berklanna á Kristnesi, henni til heiðurs. Bréf sem hún skrifaði á meðan dvöl hennar á hælunum stóð urðu kveikjan að bókinni Bréfin hennar mömmu.
Pí
thumb|right|Litla π
Talan π („pí“), er stærðfræðilegur fasti. Upphaflega skilgreind sem hlutfallið milli ummáls og þvermáls hrings, en hún hefur núna margar aðrar jafngildar skilgreiningar og birtist í mörgum formúlum í öllum sviðum stærðfræði og eðlisfræði. Hún er u.þ.b. jöfn 3,14159 (í flestum útreikningum þarf ekki fleiri, eða mun fleiri aukastafi). Hún hefur verið táknuð með gríska stafnum „π“ síðan um miðja 19. öld, þó hún sé stundum skrifuð sem „pí“ á íslensku og lesin þannig eða t.d. á ensku „pi“ (lesið pæ, eins og e. pie). π er einnig þekkt sem fasti Arkímedesar (sem ekki ætti að rugla við Tölu Arkímedesar), fasti Ludolphs eða tala Ludolphs og kemur einnig mikið við sögu í eðlisfræði og stjörnufræði.
Þar sem talan er óræð, er ekki hægt að tákna hana sem almennt brot (sem þýðir að fjöldi aukastafa, þegar talan er skrifuð út með tölustöfum tekur engan enda, né myndast mynstur í þeim sem endurtekið er endalaust). Samt eru hlutföll s.s. 22/7 og aðrar ræðar tölur oft notaðar til að nálga π. Tölustafirnir virðast vera handahófskenndir.
Talan π er líka torræð tala.