cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Friðgeir Einar Sigurbjörnsson
Friðgeir fæddist í Svalbarðsseli í Þistilfirði 6. nóv. 1896 og lést á sjúkrahúsinu á Akureyri 27. jan. 1983. Foreldrar hans voru Sigurbjörn Friðriksson og Sabína Jónsdóttir. Eiginkona Friðgeirs var Halldóra Jóhannesdóttir og eignuðust þau fjögur börn.
Friðgeir byrjaði snemma að fást við smíðar og naut hann tilsagnar hjá hagleiksmanninum Birni í Grjótnesi og hjá honum renndi hann marga rokka ásamt öðrum heimilistækjum. Hann fór í frekara smíðanám til Reykjavíkur og hlaut seinna meistararéttindi í húsgagnasmíðum á Akureyri. Hann vann við húsgagnasmíðar til 1948 en þá varð hann að leggjast inn á Kristneshæli um tíma vegna erfiðra veikinda. Á Kristneshæli byrjaði hann smíði á fyrstu hljóðfærunum (um 1950). Eftir að hann útskrifaðist þaðan tók hann til af krafti við hljóðfærasmíði og starfaði við hana ásamt hljóðfæraviðgerðum allt til dauðadags. thumb|Rafmagnsgítar smíðaður og hannaður af Friðgeiri. thumb|Gítarmót, smíðuð af Friðgeiri. thumb|Þriðji kassagítarinn sem Friðgeir smíðar (um 1950). thumb|Fyrsti gítarinn sem Friðgeir smíðar á Kristneshæli. Fyrstu hljóðfærin sem hann smíðaði voru kassagítarar en síðar bættust við rafmagnsgítarar, Zither, Kontrabassar og mikið af langspilum. Eins og gefur að skilja var ekki mikið fáanlegt af efni til hljóðfærasmíða á þessum tíma en Friðgeir var úrræðagóður og bjó það til sem vantaði úr öðru fáanlegu efni. Til eru í eigu Gígju dóttur hans smíðamót fyrir rafgítara og kassagítara sem hann gerði. Notaði hann gufu til að sveigja viðinn til eftir þörfum.
Seinna meir komst hann í samband við þýskt fyrirtæki (C.F. Schuster & Sohn í Erlangen) og gat í framhaldi pantað frá þeim það sem hann vanhagaði um til hljóðfærasmíðinnar. Verkstæði sitt nefndi hann Hljóðfæraiðjan Strengir og fór fljótlega að stimpla á hljóðfærin "Strengir FS". Fyrsta aðstaða hans til smíða var hjá bólstrara sem hafði aðstöðu í innbænum, en fljótlega flutti hann starfsemi sína í skúr norðan við Akureyrarvöll og var þar um tíma. Síðar flutti hann með aðstöðu sína í Rauða húsið sem staðsett var í Skipagötunni þar sem Alþýðuhúsið stendur núna.
Fyrsta kontrabassann smíðaði hann fyrir Ingvar Níelsson, þá nema í MA, síðar verkfræðing í Tælandi. Alls smíðaði Friðgeir 4-5 kontrabassa skv. því sem kemur fram í viðtali við Morgunblaðið 1977. thumb|Eitt af fjölmörgum langspilum sem Friðgeir smíðaði.
Langspilin sem hann smíðaði fóru víða um heim t.d. til Kanada, Bandaríkjanna, Færeyja, Finnlands, Bretlands, Þýskalands og Nýja Sjálands. Fyrir Savannatríóið smíðaði hann t.d. langspil og þegar frú Vigdís Finnbogadóttir forseti kom í opinbera heimsókn til Akureyrar 1983 var gjöf bæjarins til hennar langspil sem Friðgeir hafði smíðað. Alls smíðaði hann rúmlega 130 langspil.
Friðgeir var mikið í hljóðfæraviðgerðum með hljóðfærasmíðinni og gerði hann við strengjahljóðfæri fyrir aðila í Sinfóníuhljómsveit Íslands, Tónlistarskólann á Akureyri og annað tónlistarfólk á landinu.
Utrecht
Utrecht (á íslensku stundum nefnd Trekt) er borg í Hollandi og jafnframt höfuðborg héraðsins Utrecht. Hún var áður fyrr aðsetur furstabiskupanna sem ríktu yfir stóru svæði síðla á miðöldum. Með 345 þúsund íbúa er Utrecht fjórða stærsta borg Hollands og er ört stækkandi.
Lega og lýsing
Utrecht liggur nokkuð miðsvæðis í Hollandi, sunnan við Ijsselmeer og suðaustur af Amsterdam. Næstu borgir eru Hilversum til norðurs (15 km), Amersfoort til austurs (20 km), Amsterdam til norðvesturs (25 km) og Rotterdam til suðvesturs (30 km). Mikill skipaskurður, Amsterdam-Rijnkanaal, fer þvert í gegnum borgina. Vestan við skurðinn er stærsta byggingasvæði Hollands, Leidsche Rijn, en á 20 km2 svæði rís nýtt íbúðahverfi fyrir 100 þúsund manns.
Orðsifjar
Borgin hét Traiectum ad Rhenum á tímum Rómverja en það merkir ferjustaður eða vað yfir Rín. Úr Traiectum verður seinna Uit Trekt (frá Trekt) og loks Utrecht.
Furstabiskupar
thumb|Skjalið frá Hinrik V keisara þar sem hann veitir Utrecht borgarréttindi. Það er dagsett 2. júní 1122. Upphaf borgarinnar má rekja til Rómverja, en þeir reistu þar virki í kringum 50 e.Kr. Í kringum virkið myndaðist byggð og var hún ein nyrsta rómverska byggðin á meginlandi Evrópu. Byggðin var þó ávallt í hættu af innrásum germana og var Utrecht loks yfirgefin árið 275. Eftir það bjuggu frísar á svæðinu. Kristniboð hófst í Utrecht á miðri 7. öld af enskum og írskum munkum. Willibrordus varð fyrsti biskupinn á staðnum 695. Síðan þá hefur biskupsstóllinn þar verið ein mesta miðstöð kaþólsku kirkjunnar á Niðurlöndum. Árið 1024 voru biskuparnir gerðir að furstum í þýska ríkinu en yfirráðasvæði þeirra var í borginni og umhverfis hana en einnig á stóru landsvæði sem í dag spannar héruðin Overijssel og Drenthe. Þó hlaut Utrecht ekki borgarréttindi fyrr en 1122 af Hinrik V keisara. Á þessum tíma var Utrecht mikilvægasta borg norðurhluta Niðurlanda. Furstabiskuparnir ríktu allt til 1528. Biskuparnir voru svo valdamiklir í gegnum aldirnar að Adriaan Florenszoon Boeyens, sem fæddist í Utrecht, var valin páfi 1522 (Hadríanus VI) en hann reyndist síðasti páfinn sem ekki var Ítali þar til Jóhannes Páll páfi II hlaut páfakjör 1978.
Sjálfstæðisstríð
1528 seldi síðasti furstabiskupinn yfirráð sín til Karls V keisara en hann var af Habsborgarætt. Eitt fyrsta verk hans var að reisa gríðarlegt virki í Utrecht til að viðhalda völdum sínum þar en borgarbúar voru honum andsnúnir. Þegar hertoginn af Alba, landstjóri Spánverja á Niðurlöndum, stjórnaði svæðinu með harðri hendi, hófst uppreisn Hollendinga, sem varð að sjálfstæðisstríði þeirra. 23. janúar 1579 hittust aðilar ýmissa héraða og borga í Utrecht og gerðu með sér bandalag um stofnun sjálfstæðs ríkis. Undir samninginn rituðu héruðin Holland, Sjáland, Utrecht, Gelderland, Groningen, en seinna bættust við Overijssel, Frísland, Drenthe og nokkrar borgir (Gent, Brugge, Ypern, Antwerpen, Breda og Lier). Utrecht-sambandið kallaðist Lýðveldi hinna sjö sameinuðu Niðurlanda og markar upphafið að sjálfstæðu Hollandi. Eitt fyrsta verk hins nýja lýðveldis var að útiloka kaþólsku kirkjuna og leggja niður erkibiskupsdæmið í Utrecht. Þetta reyndist borginni dýrkeypt, því enn voru 40% íbúanna kaþólskir og borgin hálfvegis utanveltu í hinu nýja lýðveldi. Verslun dróst saman og íbúum fækkaði. 1617 réði borgin til sín leiguliða til að koma ýmsum málum sínum á framfæri gegn vilja lýðveldisins. Þá safnaði Márits af Óraníu herliði og hertók borgina í einu hendingskasti. Borgarstjórinn og uppreisnarmenn voru handteknir og ný borgarstjórn sett í embætti.
Fleiri stríð
thumb|Utrecht 1649 Vandræðabarnið Utrecht var til friðs næstu aldir. 1636 var háskólinn Universiteit Utrecht stofnaður, en hann er einn elsti háskóli landsins. Eftir miðja 17. öldina háðu Hollendingar verslunarstríð við Englendinga. Loðvík XIV Frakklandskonungur blandaði sér í leikinn og réðist inn í Holland. 13. júní 1762 hertóku Frakkar Utrecht, en aðeins fáum dögum síðar kom Loðvík konungur sjálfur til borgarinnar. Frakkar sátu í borginni til nóvembers 1673, en hurfu þá þaðan eftir að hafa fengið 450 þús gyllini að greiðslu. Á næsta ári gerði hvirfilbil í Utrecht, en við það eyðilagðist aðalkirkja borgarinnar. Í upphafi 18. aldar geysaði spænska erfðastríðið. Því lauk 1713 með friðarsamkomulaginu í Utrecht. Í samkomulaginu var kveðið á um að Filippus V, af hinni frönsku Búrbon-ætt, mætti ríkja sem konungur Spánar, en Frakkland og Spánn mættu aldrei sameinast undir einum konungi. Auk þess var spænska veldinu skipt upp í smærri einingar og Englendingar fengu lönd Frakka í Norður-Ameríku.
Nýrri tímar
thumb|Arthur Seyss-Inquart var landstjóri nasista í Hollandi og hafði aðsetur í Utrecht. Utrecht var hertekin af Frökkum 1795, eins og landið allt. Þá voru borgarmúrarnir rifnir niður, en við það myndaðist mikið byggingapláss. Iðnvæðingin hófst þó ekki fyrr en eftir brotthvarf Frakka. 1843 fékk borgin járnbrautartengingu til Amsterdam og varð að miðstöð járnbrautanna í Hollandi. 1853 var Utrecht biskupssetur á ný, eftir tæplega 300 ára hlé. 10. maí 1940 hertóku Þjóðverjar Utrecht í heimstyrjöldinni síðari. 21. júní kom Arthur Seyss-Inquart til Utrecht, en Hitler hafði tilnefnt hann sem ríkisstjóra nasista í Hollandi. Hann hafði aðsetur í Utrecht meðan Þjóðverjar réðu í Hollandi. Gyðingum var smalað saman og sendir í útrýmingarbúðir. Af þeim 1.200 gyðingum sem bjuggu í Utrecht létust 900. Nasistar héldu borginni allt þar til Þjóðverjar gáfust upp 5. maí 1945. Tveimur dögum seinna þrömmuðu kanadískar sveitir inn í Utrecht og hernámu borgina. Eftir stríð hélt Utrecht áfram að vaxa og þenjast hratt út. Ný hverfi risu og enn eru ný hverfi í bígerð. Þar á meðal Leidsche Rijn en þar rís nýtt hverfi fyrir 100 þúsund manns á 20 km2 svæði.
Viðburðir
thumb|left|Blásarar leika listir sínar á gömul hljóðfæri í Festival Oude Muziek Utrecht Festival aan de Werf er listahátíð borgarinnar sem haldin er í maí. Hún var fyrst haldin 1986 til minningar um háskólann, en hann varð 350 ára þetta ár. Hátíðin stendur yfir í fleiri daga og er boðið upp á tónlist, myndlist og gjörninga.
Festival Oude Muziek Utrecht er tíu daga tónlistarhátíð í borginni þar sem eingöngu notuð eru gömul og söguleg hljóðfæri frá miðöldum og fram til 1750. Hátíðin var fyrst haldin 1982 og fer fram á ýmsum sögulegum stöðum í miðborg Utrecht.
Le Guess Who? er nýleg tónlistarhátíð sem haldin er í Utrecht síðan 2007. Hér er um jaðartónlistarstefnur að ræða, svo sem noise rock, indí og IDM. Tónleikar eru víða í borginni
Nederlands Film Festival er tónlistarhátíð Hollands sem haldin er árlega í Utrecht í september og október. Á hátíðinni eru allar hollenskar myndir sýndar frá liðnu ári, þar á meðal stuttmyndir og fræðslumyndir. Veitt eru verðlaun fyrir bestu myndina, bestu leikstjórnina, besta leikarana, en verðlaunin heita Gullni kálfurinn.
Íþróttir
Utrecht Marathon er Maraþonhlaup borgarinnar. Það var fyrst hlaupið árið 2000, en samfara því er hlaupið hálfmaraþon, 10km og 5km. Síðustu ár hafa hlauparar frá Kenía náð bestum árangri í hlaupinu.
Aðalknattspyrnulið borgarinnar er Utrecht FC, sem varð hollenskur meistari 1958 og er að auki þrefaldur bikarmeistari (1985, 2003 og 2004).
Frægustu börn borgarinnar
thumb|Knattspyrnumaðurinn Marco van Basten er eitt þekktasta barn Utrecht
Byggingar og kennileiti
thumb|Dómkirkjan í Utrecht er hæsta kirkja Hollands
Albanía
Albanía (albanska: Shqipëri eða Shqipëria; gegalbanska: Shqipni eða Shqipnia, líka Shqypni eða Shqypnia) er land í Suðaustur-Evrópu. Það á landamæri í norðri að Kosóvó og Svartfjallalandi, Norður-Makedóníu í austri og Grikklandi í suðri. Vesturhluti landsins liggur að Adríahafinu og í suðvestri liggur strönd landsins meðfram Jónahafinu. Bæði höfin eru hluti af Miðjarðarhafi. Landhelgi Albaníu liggur að landhelgi Grikklands, Svartfjallalands og Ítalíu.
Albanía er landfræðilega fjölbreytt þótt landið sé aðeins 28.748 km² að stærð, frá snævi þöktum fjallstindum í Albönsku Ölpunum að heitum og sólríkum ströndum við Miðjarðarhafið.
Sögulega hefur Albanía verið byggð ýmsum þjóðum frá fornöld. Þar hafa búið Illýrar, Þrakverjar, Forn-Grikkir, Rómverjar, Feneyingar og Ottómanar. Albanar stofnuðu sjálfstæða furstadæmið Arbër á 12. öld. Konungsríkið Albanía og Furstadæmið Albanía stóðu þar á 13. og 14. öld. Þegar Tyrkjaveldi hóf að leggja Balkanskagann undir sig á 15. öld veittu Albanar harða mótspyrnu undir stjórn Skanderbegs.
Sjálfstæðisbarátta hófst með Albönsku endurreisninni á 19. öld og þegar Tyrkjaveldi beið ósigur í Balkanstríðunum lýstu Albanar yfir stofnun sjálfstæðs þjóðríkis árið 1912. Í upphafi Síðari heimsstyrjaldar gerði Ítalía óvænt innrás í Konungsríkið Albaníu 1939 og stofnuðu þar verndarríkið Stór-Albaníu með hlutum af landsvæðum Júgóslavíu, Búlgaríu og Grikklands þar sem stórir hópar Albana bjuggu. Eftir styrjöldina stofnaði Enver Hoxha kommúnistaríkið Albaníu sem var einangrað alræðisríki. Uppreisnir gegn kommúnistastjórninni hófust árið 1990 og 1991 var fjölflokkalýðræði komið á.
Landið er aðili að Sameinuðu þjóðunum, NATO, Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, Evrópuráðinu, Alþjóðaviðskiptastofnuninni, Samtökum um íslamska samvinnu (OIC) og Miðjarðarhafsráðinu. Það hefur verið umsóknaraðili að ESB síðan 2003 og sótti formlega um aðild þann 28. apríl 2009.
Heiti
Landaheitið Albanía kemur úr miðaldalatínu. Hugsanlega er það dregið af nafni illyríska ættbálksins sem Grikkir kölluðu Albanoi. Uppruni heitisins er hugsanlega frumindóevrópska orðið *alb sem merkir „hæð“ eða „fjall“ og er mögulega líka uppruni heitis Alpafjalla. Landfræðingurinn Kládíus Ptólmæos gerði landakort árið 150 sem sýnir borgina Albanopolis norðaustan við Durrës. Hugsanlega kemur sama nafn fyrir sem heiti á Albanon eða Arbanon, þótt ekki sé víst að um sama stað sé að ræða. Austrómverski sagnaritarinn Mikhael Attaleiates segir frá því í samtímasögu sinni sem er skrifuð á 11. öld að Albanoi hafi tekið þátt í uppreisn gegn Konstantínópel árið 1043. Hann minnist líka á Arbanitai sem undirsáta hertogans af Dyrrachium (Durrës). Á miðöldum nefndu Albanar land sitt Arbëri eða Arbëni og sjálfa sig Arbëreshë eða Arbëneshë.
Lífríki
thumb|right|Gullörn er þjóðarfugl Albaníu. Albanía býr yfir mikilli líffjölbreytni vegna staðsetningar sinnar í miðju Miðjarðarhafi og vegna þess hve landslag, veðurfar og vatnafar eru fjölbreytt.
Fjöll og hæðir eru þakin gróðri, grösum og skógi, og skapa þannig kjöraðstæður fyrir mikinn fjölda dýrategunda, þar á meðal tvær tegundir í útrýmingarhættu; balkangaupuna og brúnbjörn. Auk þess lifa þar villiköttur, gráúlfur, rauðrefur, gullsjakali, skarngammur og gullörn, sem er þjóðardýr Albaníu.
Árósar, votlendi og stöðuvötn eru mikilvæg búsvæði fyrir rauðflæmingja, dvergskarf og hrokkinkana, sem er afar sjaldgæfur. Við strendur landsins kæpa meðal annars munkselur, risasæskjaldbaka og græn skjaldbaka.
Um 3.500 plöntutegundir finnast í Albaníu og er samsetning þeirra dæmigerð fyrir Miðjarðarhafssvæðið og Evrasíu. Grasalækningar eiga sér langa hefð í landinu. Um 300 tegundir jurta eru notaðar í lækningaskyni. Trjátegundir eru aðallega þinur, eik, beyki og fura.
Í Umhverfisvísitölunni árið 2010 var Albanía í 23. sæti af 163 löndum. Árið 2012 fór landið upp í 15. sæti og var hæst af löndum í Suður- og Austur-Evrópu og Mið-Asíu. Landið var í 13. sæti í Hamingjusöm jörð-vísitölunni árið 2016.
Stjórnsýslueiningar
Albanía skiptist í 12 sýslur sem hver hefur sitt sýsluráð og sýslustjórn. Sýslurnar eru aðalstjórnsýslueining landsins og skiptast aftur í 61 sveitarfélag. Sveitarfélögin bera ábyrgð á grunnþjónustu og löggæslu. Alls eru 2980 þorp eða byggðir í landinu.
Sýslurnar voru stofnaðar árið 2000 og tóku við af 36 umdæmum. Ríkisstjórnin kynnti stjórnsýsluumbætur árið 2015 þar sem sveitarfélögum var fækkað í 61 og dreifbýlisfélög voru lögð niður. Fyrrverandi sveitarfélög voru eftir það þekkt sem hverfi eða þorp.
Fjölmennasta sýsla landsins er Tirana-sýsla með yfir 800.000 íbúa. Næstfjölmennasta sýslan, Fier-sýsla, er með 300.000 íbúa. Fámennasta sýslan er Gjirokastër-sýsla með yfir 70.000 íbúa. Stærsta sýslan er Korçë-sýsla, 3.711 km² að stærð í suðausturhluta Albaníu. Þar á eftir kemur Shkodër-sýsla sem er 3.562 km². Minnsta sýslan er Durrës-sýsla sem er 766 km² að stærð í vesturhluta landsins.
Trója
thumb|right|Frá rústunum (Trója VII) sem Schliemann gróf upp og taldi vera hina sögufrægu Tróju. Trója eða Ilíon (gríska: Τροία Troia, Ίλιον Ilion; latína: Troia, Ilium) er sögufræg borg í Asíu og miðpunktur sögunnar um Trójustríðið sem kemur fyrir í ýmsum grískum söguljóðum frá fornöld, en langþekktust þeirra eru Hómerskviður: Ilíonskviða og Ódysseifskviða. Venjan er að telja borgina hafa staðið nærri strönd Eyjahafsins í Anatólíu í norðvesturhluta Tyrklands suðvestan við Dardanellasund undir Idafjalli þar sem síðar reis borgin Ilíum á tímum Ágústusar keisara.
Á 8. áratug 19. aldar gróf þýski fornleifafræðingurinn Heinrich Schliemann svæðið upp og fann þar mörg byggingarstig borgar. Eitt af þessum byggingarstigum, Tróju VII, taldi hann vera leifar hinnar fornu Tróju sem kemur fyrir í Hómerskviðum en sú ályktun er enn umdeild.
Fornleifar Tróju
Fornleifauppgröftur Tróju skiftist í fleiri lög, tölusettir frá Trója 1 – Trója 9, sumar með undirdeildir:
thumb|right|Kort yfir Trjóuborgir
Þórgunna
Þórgunna er íslenskt kvenmannsnafn.
Sérsveit ríkislögreglustjóra
Sérsveit ríkislögreglustjóra (stundum kölluð Víkingasveitin) er vopnuð sérsveit íslensku lögreglunnar, sem hefur m.a. hlotið þjálfun til að fást við aðstæður sem gætu komið upp við hryðjuverk. Stærð sérsveitarinnar hefur verið mjög breytileg, árið 2018 voru 46 sérsveitarmenn. Í dag telja þeir færri en nákvæm tala er óvituð. Árið 2004 gaf ríkisstjórnin út að 52 skuli starfa í sérsveit og teljist þannig fullmönnuð. Mest hafa 46 verið í sérsveit.
Saga
Sérsveitin var upphaflega stofnuð þann 19. október 1982 sem sérsveit lögreglunnar í Reykjavík þegar fyrstu sérsveitarmennirnir höfðu lokið æfingum með norsku sérsveitinni, sem er stundum kölluð Delta. Það voru margar ástæður fyrir stofnun sérsveitarinnar íslensku, t.d. sú að árið 1976 lenti þota á Keflavíkurflugvelli sem hafði verið rænt af króatískum aðskilnaðarsinnum. Einnig hryðjuverkið á ólympíuleikunum í München árið 1972 sem varð til stofnun GSG-9, sérsveit þýsku lögreglunnar. Talið var ljóst að íslenska lögreglan þyrfti á vopnaðri sérsveit að halda til að geta brugðist við þeim breytilegum aðstæðum sem gætu komið upp.
1. júlí 1997 var embætti ríkislögreglustjóra stofnað, þá var ákveðið að sérsveit lögreglunnar í Reykjavík yrði færð undir það embætti og yrði þá Sérsveit ríkislögreglustjóra.
Árið 2003 ákvað Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra, að fjölga í sérsveitinni. Sérsveitin var einungis með starfsstöð hjá ríkislögreglustjóra þar til þessi breyting átti sér stað en þá var tveimur starfsstöðum bætt við, hjá lögreglunni á Keflavíkurflugvelli og hjá lögreglunni á Akureyri. Eftir sameiningu lögregluembættanna í Keflavík og á Keflavíkurflugvelli þann 1. janúar 2007 varð til embætti Lögreglustjórans á Suðurnesjum og hefur nú sérsveitin starfsstöð þar.
Snemma morguns 2. desember 2013 beittu sérsveitarmenn í fyrsta sinn vopnum sínum á vettvangi, gegn manni sem hafið hafði skothríð úr íbúð sinni í Árbæjarhverfi Reykjavíkur. Maðurinn skaut að lögreglumönnum sem brotist höfðu inn í íbúð hans. Hann var þá skotinn til bana.
Verkefni
Sérsveitin sinnir fjölmörgum verkefnum á ári hverju. Sérsveitin gerir út bíla sem standa vaktir á höfuðborgarsvæðinu ásamt því koma t.d. að þjálfun lögreglumanna hjá hinum ýmsu lögregluembættum landsins sem og sérstakri þjálfun og fræðslu í lögreglufræði við Háskólann á Akureyri. Sérsveitin sinnir viðbótarlöggæslu við embættin þar sem hún hefur starfsstöð, þ.e.a.s. á Höfuðborgarsvæðinu, á Suðurnesjum og á Akureyri. Sérsveitin aðstoðar einnig öll lögregluembættin á landinu, t.d. þegar handtaka þarf hættulega eða vopnaða aðila. Sérsveitin sinnir einnig vopnaðri gæslu þegar erlendir þjóðhöfðingjar koma hingað til lands.
Umsátur í Árbæjarhverfi
Snemma nætur 2. desember 2013 var tilkynnt um tónlistarhávaða frá íbúð að Hraunbæ 20. Um kl. 02:50 var fyrst leitað aðstoðar sérsveitar löggæslunnar upp í Hraunbæ 20. Löggæslumenn héldu að þar væri hafin skothríð i íbúð. Í ljós hefur komið, samanber skýrslu Ríkissaksóknara, að það var öllum sannleika fjarri. Meintur brotamaður í huga löggæslunnar, sem þeir vissu þá ekki hver var og höfðu ekki kannað það á leið sinni á vettvang, en samkvæmt tilkynningunni þá var íbúinn sem kvartað var undan nefndur M, en hann hét í raun og veru S. Siðar hafa þeir komist að því að viðkomandi maður sem dó af skotsárum af hendi sérsveitarinnar, hafði átt við mikil geðræn vandamál að stríða, hafði langa sögu afbrota að baki, meðal annars vopnalagabrot sem og brot gegn valdstjórninni.
Einn íbúi á vettvangi sem almennir löggæslumenn sem voru fyrstir á vettvang ræddu við, fullyrti að hann hefði heyrt skothvell úr íbúðinni skömmu eftir miðnætti. Aðrir nágrannar, samanber þeir sem tilkynntu um hávaðann á neyðarlínunni, ræddu einungis um að hávær tónlist hefði heyrst frá íbúðinni. Í skýrslu Ríkissaksóknara segir meðal annars um niðurstöðu rannsóknardeildar á vettvangi: '''„...ekkert sem bendir til að S hafi beitt skotvopni inni í íbúð sinni áður en lögregla kom á vettvang aðfararnótt 2. desember 2013“''' Sérsveitin var síðan kölluð á svæðið klukkan 02:50 og gerði hún þá fyrstu atlögu að íbúðinni. Brynklæddir menn voru sendir til að reyna að ná sambandi við manninn. Maðurinn skaut að sérsveitarmanninum sem fyrstur fór inn í íbúðina að baki brynskjaldar síns og fékk hann skotið í skjöld sinn segir í skýrslunni. Tilkynning um að það stæði til að vopnast barst fjarskiptamiðstöð klukkan 03:09. Þegar klukkan var 03:23 var óskað í fjarskiptamiðstöð um skjóta aðstoð á vettvang. Klukkan 03:33 var bókað: „heildarútkall sent á sérsveit“, en verklagsreglur bjóða að svo sé gert þegar skotvopnum er beitt. Þetta mun hafa verið ákveðið eftir að sérsveitarmaður sá sem fyrstur fór inn í íbúð mannsins að baki brynskjaldar síns eftir að lásasmiður hafði borað út lásinn að íbúðinni. Mikil gagnrýni hefur komið fram um að lásasmiðurinn var algerlega óvarinn. Lásasmiðurinn segir að sér hafi ekki verið tilkynnt um að skotvopn gæti verið að ræða inni í íbúðinni sem honum gæti stafað hætta af, þá var honum hvorki boðið skothelt vesti við vinnu sína né var hægt að vernda hann með brynskjöldum meðan hann boraði út lásinn að íbúð S.
Fyrst um sinn kölluðu löggæslumenn, almennir, sem sérsveitarmenn, til mannsins sem M, en hann hét raunverulega S. Þetta leiðréttist þegar var verið að skora á S að leggja niður vopn. Þegar klukkan var 05:55 hóf sérsveitin að skjóta fjölda gasskotflauga inn í íbúð S. Klukkan 05:30 voru sendir tveir menn úr samningahópi sérsveitarinnar á vettvang. Aldrei kom þó til að þeir reyndu að hafa samband við S. Í skýrslu RSS kemur skýrt fram að lögregla á vettvangi reyndi allan tímann á vettvangi að ná sambandi við S en án árangurs. Hann svaraði ekki síma né margítrekuðum köllum og áskorunum lögreglumanna á vettvangi. En símtöl höfðu reynst árangurslaus áður þar sem einungis tók við talhólf í þeim tveimur símanúmerum sem skráð voru á S. Klukkan 06:06:13 var búið að skjóta inn í íbúð S, nánar tiltekið eldhúsgluggann fyrir miðju íbúðar, 10 gasskotflaugum. Þá strax á eftir var tilkynnt að S svaraði þeirri skothríð með skoti úr haglabyssu út um þann glugga sem gasskotflaugunum var skotið inn um og heyrist sá hvellur í upptökubúnaði fjarskipta löggæslumanna. Samtals var skotið inn 36 gasvökvaflaugum um eldhúsglugga sem og glugga svefnherbergisins og einhver þeirra fóru þó ekki inn. Samkvæmt skýrslum þá var samtals 10 af þeim skotið inn í svefnherbergi S eftir að hann var kominn þangað inn. Eftir þetta var tekin ákvörðun um að skjóta mun stærri gasflaug inn um útidyrahurð S til að knýja fram uppgjöf hans. Sú flaug inniheldur nærri fjórum sinum meira gasefni en hver þeirra fyrri, en hún hefur í för með sér sem kallað er væga íkveikihættu. Því var þegar þarna var komið sögu búið að kalla slökkvilið á vettvang. Samkvæmt framburði þeirra sem að aðgerðunum stóðu var fljótlega eftir að hinni stóru gasflaug var skotið í gegn um útidyr S tekin ákvörðun um að brjótast inn í íbúðina. Fyrirmæli um það komu frá vettvangsstjóra klukkan 06:41. Klukkan 06:42 er tilkynnt að aðgerðasveit sé inni í íbúðinni og sjá enga hreyfingu. Innan hálfrar mínútu er tilkynnt um að sérsveitarmaður sé sár. Strax í kjölfar þessa var tilkynnt um skotáverka á S og óskað eftir bráðaliða. Sár þess sérsveitarmanns voru sem betur fer ekki önnur samkvæmt skýrslu Ríkissaksóknara en minni háttar áverka á andliti sem áætlað er að megi rekja til hagla.
Samkvæmt rannsóknarskýrslunni þá fóru 4 sérsveitarmenn inn í íbúðina með skammbyssur sem og hriðskotabyssur og búnir skotheldum klæðnaði sem og höfuðhjálmum og gasgrímum. Tveir hinna fremri voru með brynskyldi að auki við hin brugðnu skotvopn. Kölluðu þeir á S: „vopnuð lögregla“ og þá strax mun S hafa skotið innan úr svefnherberginu, en það heyrist í upptökubúnaði sérsveitarinnar á vettvangi. Hinir brynvörðu sérsveitarmenn í skothelda klæðnaðinum töldu sig alla vera í lífshættu en gætu ekki hörfað og sóttu því áfram og hófu skothríð á móti þeirri sem S beindi að þeim, alls þremur haglaskotum. Á stuttri stund yfirbuguðu sérsveitarmennirnir S, enda þá orðinn óvígur af skotsárum úr skotvopnum sérsveitarmannanna.
S var úrskurðaður látinn á bráðadeild Landsspítala klukkan 06:58. Um dánarorsök samkvæmt krufningu segir í skýrslunni: '''„Krufningin leiddi í ljós rof á blóðrás vegna blæðingar til dauða sem dánarorsök. Blæðingin er af völdum tveggja skotsára, annað í brjóst og hinn (sic) í nára/þjóhnappa. .............Eiturefnagreining sýnir að maðurinn var undir áhrifum áfengis þegar hann lést“'''.
Samkvæmt niðurstöðu rannsóknar tæknideildar löggæslunnar þá skaut S alls 6 haglaskotum. Tveimur þeirra skaut hann út um glugga í átt að bifreiðastæði þar sem sérsveitin var staðsett í skjóli við bifreiðir og brynskildi sína. Eitt þeirra í brynskjöld sérsveitarmanns sem í upphafi fór inn um dyr íbúðarinnar. Þrjú þeirra síðustu fóru í gegn um dyr íbúðar S eftir seinni inngöngu inn í íbúðarina af hinum fjórum sérsveitarmönnum. Þetta var í fyrsta skipti sem maður er skotinn til bana af lögregluyfirvöldum á Íslandi.
Úrskurður Ríkissaksóknara
Rannsókn ríkissaksóknara á skotárásinni í Hraunbæ í desember, þar sem maður lést eftir aðgerðir lögreglunnar, hefur verið hætt. Þetta kemur fram á vef embættisins. Þar segir að ekkert hafi komið fram sem bendi til refsiverðrar háttsemi.
Þjálfun
Sérsveitarmenn í Víkingasveitinni fá svipaða kennslu og þjálfun og aðrar sérsveitir á norðurlöndunum. Mikil og góð samskipti hafa verið á milli annarra sveita eins og norsku sveitarinnar Delta. Samkvæmt frétt á lögreglan.is: „Á tímabilinu 13. til 27. júní standa yfir hér á landi sameiginlegar æfingar sérsveitar norsku lögreglunnar og sérsveitar ríkislögreglustjóra. Norska sérsveitin kallast Beredskapstroppen Delta. Rekja má samstarf sérsveitanna til ársins 1982. Þá sóttu fyrstu meðlimir íslensku sérsveitarinnar nýliðanámskeið hjá norsku sérsveitinni og hefur samstarf sérsveitanna varað í 25 ár. Á þessum árum hafa íslenskir sérsveitarmenn margoft tekið þátt í námskeiðum og æfingum hjá norsku sérsveitinni og því sérstaklega ánægjulegt að norska sérsveitin skuli nú taka þátt í æfingum hérlendis með sérsveit ríkislögreglustjóra með svo fjölmennu lögregluliði. Um margvíslegar æfingar er að ræða. Alls taka um 100 sérsveitarmenn þátt í æfingunum. Svo fjölmenn sérsveitaræfing lögreglu hefur ekki áður verið haldin hér á landi. Ríkislögreglustjóri stýrir æfingunum í samvinnu við yfirmenn norsku sveitarinnar.“
Nýliðanámskeið
Til að komast í sérsveit þarf að ljúka svokölluðu nýliðanámskeiði. Þau eru haldin annað hvert ár og var það haldið seinast árið 2020. Ekki er nákvæmlega vitað hvað fer fram á nýliðanámskeiði sérsveitar en þó eru gerðar ríkar líkamlegar kröfur. Þeir sem standast nýliðanámskeið geta sótt um starf í sérsveit þegar það eru auglýstar lausar stöður.
Þrekpróf sérsveitar
Undanfarin ár hefur verið mikið til umfjöllunar að engin kona starfi í sérsveit. Yfirmenn sérsveitar segja að aðsókn lögreglukvenna í sérsveit sé lítil og þær eigi helst erfitt með að standast líkamlegu kröfurnar þar sem umsækjendur þurfi að geta hlaupið hratt og lyft þungt allt í einni atrennu. Ríkislögreglustjóri hefur staðfest að þrekkröfur fyrir næsta nýliðanámskeið verði endurskoðað.
thumb|300px|right|MP5 hríðskotabyssa thumb|250px|right|Glock 17 skammbyssa
Skotvopn
Sérsveitin er vopnuð með eftirfarandi skotvopnum:
1421
thumb|right|[[Mehmet 1.]] Árið 1421 (MCDXXI í rómverskum tölum)
Suður-Þingeyjarsýsla
thumb|right|Kort sem sýnir mörk Suður-Þingeyjarsýslu.
1421
Á Íslandi
Fædd
Suður-Þingeyjarsýsla
Suður-Þingeyjarsýsla var ein af sýslum Íslands. Sýslur eru ekki lengur stjórnsýslueiningar á Íslandi, en nafnið er enn notað til að vísa til svæðisins.
1421
Á Íslandi
Dáin
Suður-Þingeyjarsýsla
Suður-Þingeyjarsýsla er staðsett milli Eyjafjarðarsýslu og Norður-Þingeyjarsýslu. Suður-Þingeyjarsýsla nær yfir Eyjafjörð austanverðan að Jökulsá á Fjöllum, nema Kelduhverfi sem tilheyrir Norður-Þingeyjarsýslu.
1421
Erlendis
Fædd
Dáin
Hvönn (mannsnafn)
Hvönn er íslenskt kvenmannsnafn.
Norður- og suðurskaut himins
Norður- og suðurskaut himins eru þeir punktar á himinhvelfingunni þar sem hún skarast við möndulstefnu jarðar. Skautin eru því tvö, norðurskaut og suðurskaut. Miðbaugur himins er lína á himinhvelfingunni sem liggur 90° frá báðum skautunum og hábaugur liggur um bæði skaut himins.
Dómkirkjan í Utrecht
thumb|250px|Dómkirkjan í Utrecht Dómkirkjan í Utrecht er er hæsta kirkja Hollands með 112 metra og er einkennisbygging borgarinnar Utrecht. Kirkjan var í margar aldir aðalkirkja furstabiskupanna þar í borg.
Fyrirrennarar
Árið 630 reistu kristniboðar fyrstu kirkjuna úr viði í borginni. Áður en öldin var liðin var búið að rífa hana og reisa kirkju úr grjóti í staðinn. Sú kirkja var eyðilögð af víkingum árið 857. Snemma á 10. öld var hafist handa við að reisa stóra kirkju á reitnum. Smíðin brann 1017, en engu að síður tókst að ljúka framkvæmdum 1023. Kirkjan var þá vígð og helguð heilögum Marteini frá Tours. Enn brann kirkjan 1131 og 1148, þannig að eftir miklar endurbætur var kirkjan endurvígð 1173. Sú kirkja brann niður 1253.
Hæsta bygging Hollands
Núverandi bygging var reist 1254 og var kórinn tilbúinn 1295. Fyrirmynd hans var dómkirkjan í Köln. Dómkirkjan var aðalkirkja furstabiskupanna í Utrecht, en völd þeirra náðu langt út fyrir borgarmörkin. Meðan framkvæmdir stóðu yfir á skipinu, var turninn reistur 1321-1382. Sá turn varð 109 metra hár og var þá (og er enn) hæsti kirkjuturn Hollands og fjórði hæsti turn Evrópu á þeim tíma. Sökum fjárhagsvandræða var hætt við frekari framkvæmdir, þannig að ekki tókst að ljúka framkvæmdum við meginskipið. 1440 var aftur hafist handa við smíðina, en skipið var ekki reist eins veglega og til stóð í upphafi. 1521 var öllum framkvæmdum hætt.
Stormar
thumb|Kirkjuskipið í rústum eftir storminn 1674. Teikning eftir Herman Saftleven. Þegar Utrecht-sambandið var stofnað 1579, upphafið að sjálfstæðu Hollandi, var kaþólska kirkjan í borginni bönnuð, þrátt fyrir að 40% íbúanna væru enn kaþólskir. Biskupsstóllinn var lagður niður og dómkirkjunni breytt í kirkju mótmælenda. Fólk stormaði inn í kirkjuna og braut helgimyndir og ölturu. Allt sem minnti á kaþólsku var fjarlægt. Ýmsar skemmdir voru unnar á innviðinu. 1674 brast á annars konar stormur í Utrecht er illviðri gekk yfir borgina. Í honum hrundi þakið á kirkjuskipinu og gjöreyðilagðist bæði þakið og skipið. Kórinn og turninn sluppu. Við hrunið myndaði bil á milli kórsins og turnsins og var því lokað með vegg til bráðabirgða, en engar áætlanir voru uppi um að reisa nýtt skip. Það voru rústir einar og látnar standa óhreyfðar í rúm 150 ár.
Breytingar
Kirkjan byrjaði að grotna niður sökum lélegs viðhalds. 1826 var byrjað að fjarlægja rústir kirkjuskipsins. Kórinn og tuninn voru þannig ekki lengur tengdir, þannig að þar sem kirkjurústirnar voru myndaðist veglegt torg. Þannig er það enn í dag. Torgið er þó sett lituðum steinum sem sýna hvar skipið eitt sinn stóð. 1836 skemmdist efsta hæðin í turninum talsvert í miklum stormi. Uppi voru hugmyndir um að rífa turninn, enda ekki lengur tengdur kórnum. Slíkar áætlanir voru hins vegar saltaðar. 1850 hófust viðamiklar viðgerðir á kórnum. Önnur viðgerð var framkvæmd 1921 og 1979-88. Turninn fékk viðgerð 1901-1931. Í henni var efsti hlutinn fjarlægður og nýr smíðaður í staðinn. Við það hækkaði turninn úr 109 metrum í 112 metra. Hann er enn hæsti kirkjuturn Hollands og meðal hæstu kirkna Evrópu. Jafnframt er turninn hæsta mannvirkið í Utrecht. Á 20. öld hefur margsinnis komið til tals að endurreisa kirkjuskipið, en aldrei hefur orðið af því.
Grafhvelfing
thumb|Keisarasteinarnir Nokkuð er um að heldri persónur hvíli í kirkjunni. Má þar nefna nokkra furstabiskupa. Keisararnir Konráður II og Hinrik V létust báðir í Utrecht (1039 og 1125). Innyfli þeirra voru teknir úr þeim og sett í geymslu í dómkirkjunni. Að öðru leyti voru þeir jarðsettir annars staðar. Tvær steinhellur í gólfinu í kórnum, keisarasteinarnir (Keizerssteentjes), minna á þá.
Lögbækur
Tvær forláta lögbækur (codices) eftir furstabiskupana Ansfried og Bernold eru eign dómkirkjunnar. Bækurnar eru frá 11. öld og eru bundar með gullplötum og eðalsteinum. Bókunum tókst að bjarga þegar siðaskiptin urðu í borginni, en eru geymdar í Katrínarklaustrinu í Utrecht í dag.
Vöðvaslenfár
thumb|Eitt einkenni vöðvaslenfárs er að augnalok sígur thumb|Skýringarmynd sem sýnir hvernig mótefni binst asetýlkólínnemum. Vöðvaslenfár (myasthenia gravis) er sjaldgæfur sjálfsofnæmissjúkdómur sem lýsir sér þannig að mótefni myndast gegn nikotín asetýlkólínnemum beinagrindarvöðva og þessi mótefni  trufla boðflutning frá taug til vöðva. Margs konar sýkingar virðast geta verið undanfari vöðvaslenfárs. Algengt er að sjúklingar með vöðvaslenfár þjáist að öðrum sjálfofnæmissjúkdómum svo sem rauðum úlfum og skjaldkirtilsbólgu. Þá eru tíu til fimmtán prósent sjúklinga með vöðvaslenfár með æxli í hóstarkirtli en þau æxli eru oftast góðkynja. Flestir sem þjást af vöðvaslenfári hafa offjölgun frumna í hóstarkirtli og þar eru kímstöðvar (germinal centers).
Tíðni vöðvaslensfárs er um það bil 10/100.000 íbúa og er sjúkdómurinn helmingi algengari hjá konum en körlum. Sjúkdómurinn er oft vangreindur á byrjunarstigi. Sjúkdómurinn byrjar oft með augneinkennum þannig að augnalok sígur, stundum aðeins á öðru auga. Lömun ytri augnvöðva veldur oft tvísýni. Önnur einkenni geta verið erfiðleikar við að tyggja og kyngja og raddþreyta og magnleysi í andlitsvöðvum þannig að andlitið verður svipbrigðalaust og erfitt er að brosa. Sjúkdómurinn getur einnig byrjað með þreytu og magnleysi í útlimavöðva. Mikill árangur hefur náðst í meðferð vöðvaslenfárs og er fátítt núna að fólk deyi úr honum. Meðferð felst einkum í lyfjagjöf og eru þá gefin ónæmisbælandi lyf og lyf sem draga úr niðurbroti boðefnisins asetýlkólíns og með að skera burt hóstarkirtill og með blóðskiptum.
Þórgunnur
Þórgunnur er íslenskt kvenmannsnafn.
Telekles
Ekkert er vitað um kenningar eða ritverk Teleklesar.
AC Milan
A.C. Milan, (Associazione Calcio Milan SpA) er ítalskt knattspyrnufélag og er eitt þekktasta og sigursælasta félagslið heims. Liðið hefur unnið ítölsku deildina 19 sinnum, aðeins Juventus hefur unnið oftar.
The Amazing Race
Kapphlaupið Mikla (enska: The Amazing Race) er raunveruleikaþáttur þar sem tveggja manna lið sem hafa hin ýmsu tengsl, ferðast um heiminn í keppni við önnur lið. Keppendur leitast við að koma fyrstir á „áfangastað“ (pit stop) í lok hvers áfanga til að vinna verðlaun og komast hjá því að verða síðust en þá er möguleiki á því að liðið detti úr keppni eða að næsti áfangi verði erfiðari en ella. Keppendur ferðast um og til margra mismunandi landa með hinum ýmsu ferðamátum, m.a. flugvélum, leigubílum, bílaleigubílum, lestum, strætisvögnum, bátum og fótgangandi. Vísbendingar leiða liðin áfram að næstu vísbendingu eða segja til um ákveðið verkefni, annaðhvort saman eða aðeins annar aðilinn. Þessi verkefni eru tengd menningu landsins með liðin eru í þá stundina. Liðin eru felld úr keppni þar til aðeins þrjú standa eftir; á þeim tímapunkti er það, það lið sem kemur fyrst á áfangastað sem vinnur milljón dali.
Þátturinn var búinn til af Elise Doganieri og Bertram van Munster, og fór upphaflega þáttaröðin í loftið í Bandaríkjunum árið 2001 og hefur verið sýndur síðan þá og hefur fengið átta Emmy verðlaun, m.a. sem framúrskarandi raunveruleikaþáttur. Phil Keoghan hefur verið stjórnandi þáttanna frá byrjun. Þátturinn hefur breytt úr sér til hinna ýmsu landa sem hafa framleitt sína eigin útgáfu af þættinum.
Lið
Oftast eru ellefu lið í kapphlaupinu. Hvert lið er tveggja manna með ákveðin sambönd, svo sem, í ástarsambandi, gift og fráskilin pör (bæði gagnkynhneigð og samkynhneigð pör), ættingjar svo sem systkini og foreldri og barn, æskuvinir og vinnufélagar. Mikið álag er á þessi sambönd í gegnum keppnina og er einblínt á það í þættinum og er því oft lýst af liðunum í viðtölum sem voru tekin áður, á meðan og eftir keppnina, og í gegnum samræður við stjórnanda þáttarins þegar liðin komast á áfangastað.
Í fyrstu var það skilyrði að liðsfélagar hefðu þekkst í meira en þrjú ár, og ekki mátt taka þátt í öðrum kapphlaupum af þessu tagi. En þessum reglum hefur ekki alltaf verið fylgt: Dustin og Kandice í þáttaröðum 10 og 11, þekktu hvor aðra úr fegurðarsamkeppnum, og úr þáttaröðum 9 og 11, Eric og Danielle, sem kynntust fyrst í kapphlaupinu, byrjuðu síðan ástarsamband og voru beðin um að vera í All-Star þáttaröðinni. Hver og einn keppandi verður að vera af ákveðnu þjóðerni og standast ákveðnar reglur um aldur; þetta er nauðsynlegt til að liðin geti ferðast um heiminn með hin réttu skjöl án einhverra vandræða.
Tegund liðanna hefur breyst í einhverjum þáttaröðum. Fjórar þáttaraðir voru með tólf tveggja manna lið, þegar Fjölskyldu-kapphlaupið hafði tíu fjögurra manna lið, m.a. ung börn.
Peningar
Í byrjun hvers áfanga kapphlaupsins, fær hvert lið vasapeninga í seðlum ásamt fyrstu vísbendingunni. Í hverjum áfanga, öll útgjöld (matur, ferðamáti, gisting, aðgangseyrir, vistir) eiga að vera borguð með þessum peningum. Valin verkefni krefjast einnig þess að liðin þurfi að nota peningana sína til að klára verkefnið. En liðin fá kreditkort sem þau nota til að kaupa flugmiða (og í fjölskylduútgáfunni til þess að kaupa bensín). Í fyrstu þáttaröðunum máttu liðin nota kreditkortin til að taka frá flug utan flugvallarins eða á ferðaskrifstofu en nú er það ekki leyft.
Ef lið notar alla peningana sína eða hefur misst alla peningana sína í áfanga þar sem enginn dettur út, mega þau reyna að fá peninga á hvaða hátt sem er, svo framarlega sem þau brjóta ekki lög. Þau mega m.a. fá lánaða peninga frá öðrum liðum, betla frá heimamönnum eða selja eigur sínar. Frá því í sjöundu þáttaröð hefur verið bannað að betla peninga í bandarískum flugstöðvum. Lið mega ekki nota þeirra eigin eigur til að eiga vöruskipti fyrir þjónustu.
Lið hafa sagt frá því að til sé neyðarsjóður sem inniheldur um 200 Bandaríkjadali og er hann í vörslu tökuliðsins og má aðeins nota hann í mjög miklum neyðartilfellum, en ekki til þess að borga fyrir eitthvað sem tengist kapphlaupinu. Þó er nákvæm upphæð ekki þekkt, eða nákvæmar aðstæður sem má nota sjóðinn.
Leiðarvísar
30px|left Leiðarvísar eru fánar í ákveðnum litum sem merkir þá staði sem liðin eiga að fara á. Flestir leiðarvísar eru festir við kassana sem innihalda umslögin með vísbendingunum, en sumir merkja þann stað sem liðin verða að fara á til að klára verkefni, eða notuð til að merkja þá leið sem liðin eiga að fylgja.
Upphaflegu leiðarvísarnir sem voru notaðir í 1. þáttaröðinni voru litaðir gulir og hvítir. Þeim var síðan breytt og eru núna gulir og rauðir. Stundum er notuð önnur litasamsetning en það er fyrir sérstaka áfanga, þáttaraðir eða aðrar útgáfur af kapphlaupinu.
Vísbendingar
Þegar lið byrja áfangann, koma að leiðarvísum, eða ljúka ákveðnu verkefni, fá þau venjulega umslag sem þau rífa upp og inniheldur næstu vísbendingu þeirra í lóðréttri möppu. Vísbendingarnar sjálfar eru oftast prentaðar á lóðréttan strimil, þó að stundum eru auka upplýsingar inni í umslaginu. Eftir að hafa fengið vísbendinguna, opna liðin umslagið og lesa upphátt leiðbeiningarnar sem eru gefnar og fylgja þeim upplýsingum. Liðin þurfa að fá hverja einustu vísbendingu í hverjum áfanga og hafa þær upplýsingar með sér þangað til þau komast á næsta áfangastað, og láta þær frá sér þegar þau hafa haldið áfram.
Við leiðarvísa eru vísbendingaumslögin í kassa. Í fyrri þáttaröðum innihélt kassinn jafnmargar vísbendingar og liðin voru mörg, sem leyfði liðunum að telja út í hvaða sæti þau væru í áfanganum. Í nýrri þáttaröðum hafa verið sett aukaumslög í kassann til þess að koma í veg fyrir þetta.
Leiðar-upplýsingar
40px|left Leiðar upplýsingar segja liðunum til um hvert þau eiga að fara næst. Vísbendingin segir oftast aðeins til um nafnið á næsta áfangastað (ekki endastöð áfangans) en það er undir liðinu komið hvernig það kemur sér þangað. Undartekning er gerð í fyrstu áföngum hverrar keppni, þar sem lögð eru til flug sem liðin geta tekið, ásamt flugmiðunum fyrir ofangreind flug. Það er undir hverju liði komið hvort það tekur flugið sem er lagt til eða eitthvað annað. Leiðar-upplýsingar vísbendingar geta gefið nánari upplýsingar um hvernig liðin eiga að ferðast, t.d. gangandi, í lest eða með flugvél. Leiðar-upplýsingarnar geta líka leiðbeint liðum að fara á ákveðna staði, m.a. ákveðinn stað í annarri borg eða landi, annan stað innan sömu borgar, endastöð áfangans eða endastöð kapphlaupsins. Þessar upplýsingar geta einnig gefið snúnar upplýsingar um næsta stað og þá þurfa liðin að komast sjálf að því hvert þau eiga að fara. T.d. er liðunum gefinn fáni ákveðins lands og sagt að fara til þessa lands eða sagt að fara til vestasta punkts á meginlandi Evrópu.
Flutningaskip
thumb|right|Colombo Express er eitt af stærstu gámaskipum veraldar. Flutningaskip, fraktskip eða kaupskip er skip sem flytur farm, vörur og efni milli hafna. Mikill meirihluti alþjóðlegra flutninga fer fram með flutningaskipum sem sigla þúsundum saman um heimshöfin. Flutningaskip eru venjulega sérhönnuð til að gegna hlutverki sínu, með krana og annan útbúnað sem þarf til að flytja farminn til og ferma/afferma skipið við bryggju.
Til eru sérhæfðar tegundir flutningaskipa, eins og lausaflutningaskip (tankskip og risatankskip) og gámaskip.
Dæmi um sögulegar skipsgerðir sérhæfðar til að flytja farm eru knörr (9. öld), kuggur (12. öld) og flauta (16. öld).
Legia Warszawa
Legia Warszawa, oftast þekkt sem Legia Warsaw, er Pólskt knattspyrnufélag með aðsetur í Varsjá, Legia er eitt af sigurstælustu félögum póllands með 14 titla í Ekstraklasa
Prumnopitys montana
Prumnopitys montana er sígrænt tré frá S-Ameríku.
Kóreufura
Kóreufura (fræðiheiti: Pinus koraiensis) er furutegund ættuð frá austur Asíu: Kóreu, norðaustur Kína, Mongólíu, tempruðum regnskógum austast í Rússlandi og mið Japan. Í norðurhluta útbreiðslusvæðisins vex hún í lítilli hæð, vanalega í 600 til 900 m hæð, en sunnar er hún fjallatré í 2.000 til 2.600 m hæð í Japan.
Litningatalan er 2n = 24. left|thumb|Börkur
Lýsing
Á náttúrulegu búsvæði sínu eða við áþekk skilyrði getur hún náð 30 m hæð. Ræktuð verður hún að 15 m há. Hún er pýramídalaga í formi, og yngri tré með uppréttar greinar og eldri tré með láréttar greinar sem ná niður að jörð. Grár eða brúnleitur börkurinn flagnar af og kemur þá í ljós rauðleitur innri börkurinn. Blágrænar barrnálarnar eru 5 saman, og að 4,5 sm langar og um 1mm breiðar. Könglarnir eru að 6 til 12 sm langir.
Nytjar og vistfræði
Ætar hneturnar af þessari tegund eru þær sem eru almennastar í sölu í Evrópu og Bandaríkjunum. Hnetuolían inniheldur 11.5% af hinni óvenjulegu fitusýru pinolenic acid (cis–5–cis–9–cis–12 octadecatrienoic acid). Olían nýtist í sleipiefni og sápur. Trén eru einnig uppspretta terpentínu, resína og tannína.
Kóreufura er einnig ræktuð til skrasuts. Hún þolir mismunandi jarðvegsgerðir og þrífst jafnvel í borgum. Hún er aðlöguð veðurfari með mjög köldum vetrum. Það eru til allnokkur ræktunarafbrigði, svo sem hið bláleita 'Glauca' og 'Silveray' og breiðvaxna 'Winton'.
Viðurinn er nýtanlegur til margra hluta, t.d. í byggingar. Hann er léttur, með beinum vígindum, og auðvelt að vinna með. Það er notað í flísar, spæni (spónaplötur) og pappamassa. Hinar fjölbreytilegu nytjar hafa valdið rányrkju á tegundinni í náttúrunni, og eyðingu búsvæða sem tegundinni fylgja. Síberíutígur á heimkynni sín í þessum skógum, og verndun þeirra er eitt skref í verndun tígursins.
Önnur tegund sem tilheyrir kóreufuru er hnotkráka (Nucifraga caryocatactes), sem safnar fræjunum og leikur stórt hlutverk í dreifingu þeirra.
Danmörk í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Danmörk hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 49 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið. Eftir að hafa keppt tíu sinnum í röð til ársins, tók Danmörk ekki þátt í ellefu ár frá til. Síðan, hefur landið aðeins verið fjarverandi fjórum keppnum. Danmörk hefur unnið keppnina þrisvar sinnum: árin, og. Danska undankeppnin er Dansk Melodi Grand Prix.
Danmörk endaði í þriðja sæti í sinni fyrstu keppni árið með Birthe Wilke og Gustav Winckler, áður en landið vann í fyrsta sinn árið  með laginu „Dansevise“ flutt af Grethe og Jørgen Ingmann. Landið komst aftur í topp-3 25 árum síðar með Hot Eyes árið og Birthe Kjær árið. Eina skiptið sem landið náði topp-5 á 10. áratugnum var með flytjandanum Aud Wilken árið.
Danmörk vann keppnina í annað skipti árið með Olsen bræðrunum og laginu „Fly on the Wings of Love“. Danmörk endaði svo í öðru sæti þegar landið hélt keppnina árið með „Never Ever Let You Go“ flutt af Rollo & King, áður en Malene Mortensen varð fyrsta framlag Danmerkur til að enda síðast árið. Danmörk vann keppnina í þriðja sinn árið með laginu „Only Teardrops“ með flytjandanum Emmelie de Forest. Danmörk hefur endað í topp-5 fjórtán sinnum.
Yfirlit þátttöku (niðurstöður)
<references group="lower-alpha" />
Madagaskarstrútur
Madagaskarstrútur (fræðiheiti: Aepyornis) er útdauð tegund fugla.
Betula pendula ssp. szechuanica
'Betula pendula ssp. szechuanica' er undirtegund vörtubjarkar. Hún er ættuð frá Sichuan í Kína, keilulaga, að 20 m há með hvítan börk, gulgræna karlrekla og græna kvenrekla, og dökkblágræn blöð.
Bertel Thorvaldsen
thumb|right|Málverk af Thorvaldsen eftir [[Karl Begas frá því um 1820.]]
Bertel Thorvaldsen (19. nóvember 1770 – 24. mars 1844) var dansk-íslenskur myndhöggvari. Móðir Bertels var Karen Degnes og kom frá vesturströnd Jótlands, Gottskálk Þorvaldsson faðir hans var ættaður frá Reynistað í Skagafirði. Hann hafði lært myndskurð hjá sjálfum formanni myndhöggvaragildisins í Kaupmannahöfn. Erfitt var fyrir hann að afla fjár með iðn sinni einni. En fyrst á tólfta ári fékk Bertel að hjálpa föður sínum við tréskurð. Hafði Bertel alltaf gaman af að teikna. Vinur föðurs hans benti á hæfileika hans og sannfærði Gottskálk og fékk Bertel að fara í listaskóla. Byrjaði ungur, í fríhendisteikningu í undirbúningsdeild Fagurlistaskólans í Kaupmannahöfn árið 1781. Fljótlega vann hann til verðlauna skólans, minni silvurverðlaun fyrir mótaða mynd árið 1787. Í skólanum hlaut hann síðan öll þau verðlaun sem hann gat fengið en þau mestu voru þó, stóru gullverðlaunin, árið 1793 fyrir lágmynd um efni úr Biblíunni. Þessum verðlaunum fylgdi utanfararstyrkur sem hann fékk þó ekki í hendur fyrr en nokkrum árum seinna. Í ágúst 1796 fer hann til Rómar, ásamt Hektor hundinum sínum, kveður foreldra sína sem hann sá aldrei aftur.
Þórlindur
Þórlindur er íslenskt karlmannsnafn.
Ferðasaga
Ferðasaga er saga af ferð höfundar sögunnar um tiltekið landsvæði eða land og kynni hans af menningu og þjóð þess. Ferðasaga getur verið stutt, álíka löng og smásaga eða öllu lengri og er þá oftast gefin út sem ferðabók. Ferðabók getur þó vissulega innihaldið margar ferðasögur eftir marga höfunda, eða aðeins einn. Ferðabók er ekki það sama og ferðahandbók sem er upplýsingarit um það hvar og hvernig hægt sé að fá gistingu og hvernig hægt sé að finna bestu eða ódýrustu matsölustaðina á viðkomandi stað. Allt getur þetta tvinnast saman, ferðasaga og upplýsingar, og fer eftir tilgangi höfundar með verki sínu.