cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stuðlafylki
Dæmi
þar sem eru hinar óþekktu og tölurnar  eru stuðlarnir. Stuðlafylki er mxn fylkið með stuðlinum a_{ij} sem færsla númer (i,j):
Kvóti
Kvóti getur átt við:
Stanisław Lem
Stanisław Herman Lem (12. september 1921 - 27. mars 2006) var pólskur rithöfundur, ljóðskáld og heimspekingur.
Hann er þekktastur fyrir vísindaskáldsögur sínar, sem voru þýddar á 41 tungumál og seldar í 27 milljónum eintaka. Árið 1977 var hann gerður að heiðursborgara Kraków.
Garden State (kvikmynd)
Garden State er bandarísk kvikmynd sem var frumsýnd 28. júlí 2004. Í megindráttum fjallar myndin um Andrew Largeman sem heimsækir heimabæ sinn í fyrsta skipti í níu ár.
Lúdó
thumb|200px|Spilaborð í lúdó Lúdó er spil sem spilað er með spilaborði, peðum og með því að tveir til fjórir þátttakendur kasta til skiptis spilateningi. Spilaborðið er vanalega ferningur með krossi. hver hluti krossins skiptist í þrjá dálka sem vanalega er skipt í sex reiti. Miðja krossins er síðasti reiturinn og skiptist oftast í fjóra litaða þríhyrninga. Hver þeirra er tengdur lituðum miðju dálks og lítur út eins og ör sem bendir á endareitinn. Örvarskaftið er svo heimadálkur hvers keppanda og er fimm reita löng.
Hver þátttakandi hefur fjögur peð í sama lit sem er frábrugðinn lit annarra. Til að koma fyrsta peði inn á spilaborðið þarf leikmaður að fá upp töluna sex. Ef leikmaður fær aftur töluna sex þá getur hann sett annað peð í umferð. Lúdó er einfölduð útgáfa af indverska leiknum Pachisi.
Heimild
Leikjabankinn
Fia (brädspel)
Framleiðsluþáttur
Framleiðsluþættir eru allir þeir þættir sem notaðir eru við framleiðslu afurða: vara og þjónustu. Magn framleiðsluþátta skilgreinir magn afurða samkvæmt framleiðslufalli. Framleiðsluþáttum er yfirleitt skipt í fjóra flokka: vinnu, fjármagn, land (náttúruauðlindir) og framtak (stjórnun og skipulag). Framleiðsluþættirnir eru stundum kallaðir „framleiðandavara og -þjónusta“ til aðgreiningar frá „neytendavöru og -þjónustu“.
Framleiðsluþættirnir land, vinna og fjármagn eru stundum kallaðir „frumframleiðsluþættir“. Hráefni og orka eru álitnir afleiddir þættir í klassískri hagfræði af því þau eru fengin frá landi, vinnu og fjármagni. Frumframleiðsluþættirnir eru forsenda framleiðslunnar, en verða ekki sjálfir hluti af afurðinni eins og hráefnin, og verða ekki heldur fyrir neinni umbreytingu í framleiðsluferlinu (eins og eldsneyti á vélar gerir til dæmis). Land nær ekki aðeins yfir framleiðslustað, heldur líka allar náttúruauðlindir ofan og neðan jarðar. Nýlega hefur mannauður (þekkingin sem liggur í vinnuaflinu) verið aðgreindur frá vinnunni. Framtak eða athafnamennska er stundum talið með framleiðsluþáttum og stundum er staða tækniþróunar talin framleiðsluþáttur. Fjöldi og skilgreining framleiðsluþátta eru þannig breytileg eftir áherslu í kenningum og hagfræðiskólum.
Jónatengi
Í efnafræði er jónatengi efnatengi sem verður til vegna rafstöðu-aðlöðunar milli jákvætt og neikvætt hlaðinna jóna. Walther Kossel lýsti jónatenginu fyrstur manna árið 1916. Við rafeindasækni-mismun upp á ΔEN = 1,7 er rætt um að tengið sé að 50% jónískt. Sé mismunurinn meiri en 1,7 telst tengið að mestu leyti jónískt, en sé hann minni, kallast það að mestu leyti deilið. Þessi mörk eru þó geðþóttakennd, hugmyndin um hreint jónatengi er í reynd hugarsmíð. Almennt er sagt að jónatengi skapist milli frumefna til vinstri í lotukerfinu, þ.e. málma, og frumefna til hægri, þ.e. málmleysingja. Natrínklóríð, (NaCl) sem oft er talið sígilt dæmi um jónatengi, telst vera 73% jónískt. Annað dæmi er sesínflúoríð (CsF) með 92%. Jónatengi eru m.ö.o. ávallt eitthvað blönduð deilitengjum. Hið gagnstæða gildir þó ekki, t.d. í frumefnissameindum er tengið 100% deilið.
Rafeindaskipan
thumb|250px|Dæmi: Myndun natrínklóríðs úr frumefnum sínum.
Atómin sækjast eftir því að láta ysta setna svigrúm sitt öðlast rafeindaskipan eðallofttegundar með því að láta frá sér eða hremma til sín rafeindir. Það næst annaðhvort með því að frumefnið sem hefur minni rafeindasækni (til vinstri í lotukerfinu) lætur frá sér eina eða fleiri rafeindir, en við það verða til einfalt eða margfalt hlaðnar plúsjónir, eða frumefnið sem hefur meiri rafeindasækni (til hægri í lotukerfinu) tekur til sín eina eða fleiri rafeindir, en við það verða til einfalt eða margfalt hlaðnar mínusjónir.
Myndun jónagrinda
thumb|140px|Líkan af [[kalsínflúoríð-jónagrind]]
Plús- og mínusjónirnar laðast hvor að annarri með rafstöðukrafti. Orkan sem losnar við sameiningu jónategundanna tveggja er kölluð grindarorka og er hinn eiginlegi drifkraftur saltmyndunar. Grindarorkan verður þar með til úr fjórum þáttum:
Mæla má grindarorkuna með Born-Haber-hringferlinu.
Eiginleikar jónagrinda
Þar eð rafsviðið teygir sig jafnt í allar rúmáttir, verða jónagrindur afar reglulegar. Vegna þess að jónaradíarnir eru mismunandi eru jónískar grindargerðir samt mismunandi: Matarsaltsgrind (NaCl), sesínklóríðgrind (CsCl), sinkblendigrind (ZnS), flúoríðgrind (CaF2) og fleiri sem nefndar eru eftir einkennandi dæmum. Tiltölulegur stöðugleiki mismunandi grindargerða vegna mismunandi samhæfingargeometríu og samhæfingartalna jónanna endurspeglast í Madelung-fasta hverrar grindargerðar.
Dulritun
Dulráðning er notuð til að snúa ferlinu við, en það ferli er oft það hið sama.
Dulritun á sér langa sögu og hefur tekið miklum framförum beint eða óbeint tengt stríðsrekstri.
Fyrstu dulritunaraðferðirnar voru umskiptidulritanir :en eins og reiknirit Sesars þar sem hverjum staf í texta er hliðrað um ákveðið bil í stafrófinu og verður textinn þar með óskiljanlegur nema viðtakandinn þekki hliðrunina. Auðvelt reyndist þó að brjóta þessi dulmál og hefur þróun dulmála leitt af sér fágaðari dulritunaraðferðir. Frá og með sjöunda áratug 20. aldar hafa dulmál færst út notkun ríkisstjórna og leynifélaga yfir á einkanotendur. Þau eru notuð á hverjum degi og notfæra sér margir þá tækni án þess að gera sér grein fyrir því. Þannig eru tengingar heimabanka yfirleitt dulkóðaðar og öll GSM raddsamskipti eru dulkóðuð (þó ekki smáskilaboð). Einnig hafa önnur almennari samskipti sífellt farið að nýta sér dulkóðun, svo sem spjallforrit og tölvupóstur.
EFN
EFN eða efn. gæti átt við:
Rússaþyrnir
Rússaþyrnir (fræðiheiti: Crataegus ambigua) er tegund af þyrnaættkvísl, ættuð frá vestur Asíu og austur Evrópu, að meðtöldum Armeníu, Íran, Rússlandi, og Tyrklandi. Hann er runni eða tré að 12 m hæð. Berin eru dökkrauð til purpuralit eða svört, með einum eða tvemur fræjum.
Á Akureyri hefur hann verið reynst þokkalega.
Crataegus ambigua er náskyldur Crataegus songarica,, tegund með svörtum berjum.
Aegyptus
thumb|right|Rómverskur peningur með mynd [[Hadríanusar öðrum megin og Egyptalandi hinum megin í líki konu sem situr á kornkörfu.]] Aegyptus var rómverskt skattland stofnað árið 30 f.Kr. eftir sigur Octavíanusar (sem síðar var þekktur sem Ágústus keisari) á Kleópötru, drottningu Egyptalands, og Markúsi Antoníusi. Octavíanus innlimaði Egyptaland í Rómaveldi og skipaði Gaius Cornelius Gallus fyrsta landstjóra þar. Skattlandið náði yfir mest af því sem í dag telst til Egyptalands fyrir utan Sínaískaga en Rauðahafsströndin varð ekki hluti af því fyrr en í valdatíð Cládíusar. Aegyptus átti landamæri að skattlöndunum Creta et Cyrenaica (Krít og Kyrenaiku) í vestri og Iudaea (Júdeu) í austri. Aegyptus var mikilvægt kornræktarsvæði.
Gríska var stjórnsýslumál í skattlandinu og latína náði þar aldrei góðri fótfestu. Kristni var boðuð þar af Markúsi guðspjallamanni sem stofnaði patríarkadæmi í Alexandríu árið 33 e.Kr. Þegar Rómaveldi skiptist í tvennt varð Egyptaland hluti af Austrómverska ríkinu og hnignaði hægt. Árið 415 voru gyðingar reknir frá Alexandríu og heimspekingurinn Hýpatía myrt af kristnum múgi sem markar endalok hellenískrar menningar.
Persaveldi Sassanída reyndu að vinna landið af Býsantíum um 620. Arabíski herforinginn 'Amr ibn al-'As lagði svo landið undir Ómar mikla kalífa 640-641. Egyptar, sem þá voru lítt hallir undir keisaradæmið, veittu ekki mikla mótspyrnu.
Bresk enska
Bresk enska er sú enska mállýska sem er töluð og rituð á Bretlandi, eða í víðari skilningi, á Bretlandseyjum. Þó nokkur tilbrigði séu í því staðalritmáli sem notað er á Bretlandi er það að mestu leyti einsleitt og það kallast bresk enska. Hins vegar er töluverð meiri fjölbreytni í bresku talmáli en þekkist annars staðar í heiminum og hæpið er að nota hugtakið „bresk enska“ í því samhengi.
Þegar orðið „bresk enska“ er notað í andstæðu við bandaríska ensku getur það einnig átt við um þær ensku mállýskur sem talaðar eru í Breska samveldinu.
Saga
Enska er vesturgermanskt mál ættað frá þeim engilfrísnesku mállýskum sem germanskir landnemar tóku með sér frá norðurhlutum Þýskalands og Hollandi þegar þeir settust að á Bretlandseyjum. Fyrir landnám Germanna töluðu flestir íbúar Bretlandseyja bresku. Breska var eyjakeltnesk mállýska sem hafði sætt áhrifum frá hertöku Rómverja. Eyjakeltnesku málin (velska, korníska og kumbríska) lifðu í sambýli við ensku dagsins í dag en höfðu lítið áhrif á ensku sökum þess hvað þær voru ólíkar henni. Þó hefur verið deilt um keltnesk áhrif á ensku og nýlega hefur verið lagt fram að þær umfangsmiklu nýjungar sem greina ensku frá hinum vesturgermönsku málunum séu þessum áhrifum að þakka.
Fornenska var fjölbreyttur hópur ólíkra enskra mállýskna sem endurspegluðu uppruna sína í hinum ýmsu engilsaxnesku konungsveldum Englands. Ein þessarar mállýskna, vestursaxneska, varð ráðandi. Tvær bylgjur hertöku höfðu sín áhrif á fornensku: í fyrsta lagi Víkingar sem töluðu fornnorrænu og hertóku hluta Bretlandseyja á 8. og 9. öld og í öðru lagi Normannar á 11. öld sem töluðu normannafrönsku. Þessar tvær stóru innrásir festu í sess hefð fyrir að taka orð að láni úr öðrum málum.
Hoya fungii
Hoya fungii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Kína, Laos og Víetnam.
Bresk enska
Saga
Sú hversdaglega og lýsandi enska á engilsaxneskan uppruna. Aftur á móti hefur sú fræðilega og óhlutstæða enska uppruna sinn í frönsku og latínu. Sambýli við Norðurlandabúa leiddi til þess að enska glataði beygingarkerfi sínu að miklu leyti þó einhver merki séu eftir af því. Ofan á þennan germanska kjarna lagðist stór forði orða ættaðra úr rómönsku málunum. Normannafrönsk áhrif komu að mestu leyti í gegnum konungsgarðinn og ríkisstjórnina.
Mállýskur
Mikil fjölbreytni er mállýskum og hreimi sem fyrirfinnst í þeim fjórum löndum sem heyra undir Bretland. Auk þess er mikill fjölbreytileiki innan hvers lands fyrir sig.
Flestir Bretar tala með svæðisbundum hreimi eða mállýsku. Aftur á móti tala um það bil 2% Breta með svokölluðu „received pronunciation“ (kallast oftast „Oxford-enska“ eða „drottningarenska“ á íslensku). Sú mállýska á uppruna í mállýskum Miðhéraða og Suður-Englands á 19. öld.
Á Suðuraustur-Englandi eru töluvert mismunandi mállýskur. Til dæmis er Cockney, mállýska sem var sögulega töluð í Austur-London, mjög ólík Oxford-ensku. Cockney-rímslangur er oft, eins og ætlað er, mjög torskildur þeim sem eru ekki þaðan. Notkun svokallaðrar árósarenska (e. Estuary English) hefur verið á uppleið undanfarin ár. Þessi mállýska ber merki bæði Cockney-mállýskunnar og Oxford-ensku. London-mállýskan er í sífellri endurmótun en hefur sætt miklum áhrifum frá mállýskum Karíbahafseyja á undanförnum árum.
Tom Kenny
thumb|Kenny, [[2010]] Thomas James „Tom“ Kenny (fæddur 1962) er bandarískur leikari og gamanleikari. Hann er röddin fyrir Svamp Sveinsson á ensku.
Bresk enska
R-brotfall
Á flestum hlutum Bretlands fyrir utan Skotland er samhljóðið R ekki borið fram nema sérhljóð fylgi. Á þessum svæðum er einnig tilhneiging til að skjóta R-i inn á milli orðs sem endar á sérhljóði og orðs sem byrjar á sérhljóði (t.d. my idea is… > my idear is…).
Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna
Þúsaldarmarkmið Sameinuðu þjóðanna eru átta markmið sem 189 aðildarlönd Sameinuðu þjóðanna samþykktu að reyna að ná fyrir árið 2015. Markmiðin voru skilgreind í Þúsaldaryfirlýsing Sameinuðu þjóðanna og samþykkt á Þúsaldarráðstefnunni árið 2000.
Þann 25. september 2015 samþykkti allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna ný markmið: Markmið Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun, sem eiga að nást fyrir árið 2030.
Grunnskóli Bláskógabyggðar
thumb|280 px|Grunnskóli Bláskógabyggðar í Reykholti Grunnskóli Bláskógabyggðar er grunnskóli í sveitarfélaginu Bláskógabyggð. Skólinn hefur tvær starfstöðvar, eina í Reykholti og hina á Laugarvatni.
Ingibjörg af Kænugarði
Ingibjörg af Kænugarði (d. eftir 1137) eða Engilborg var rússnesk furstadóttir á 12. öld, sem giftist Knúti lávarði Danaprinsi. Hún var móðir Valdimars mikla Danakonungs.
Ingibjörg var dóttir Mstislavs 1. fursta af Kænugarði og Kristínar Ingadóttur af Svíþjóð. Hún giftist Knúti, hertoga af Suður-Jótlandi og syni Eiríks góða Danakonungs, um 1116 fyrir tilstilli móðursystur sinnar, Margrétar friðkollu Danadrottningar. Í Knýtlinga sögu segir svo frá bónorðinu og brúðkaupi þeirra:
„Síðan átti konungr tal við dóttur sína Engilborg ok við annat ráðuneyti sitt ok tjáði þetta mál fyrir þeim. Allir fýstu þessa ráðs, ok þótti þetta vel efnat, ok var þat ráð gört með samþykki Engilborgar, konungs dóttur, at hana skyldi gipta Knúti lávarði, ok fór Viðgautr til Danmerkr með þessum erendum ok fann Knút lávarð ok sagði honum frá sínum ferðum. Hertoginn þakkaði honum sitt starf. Eptir þetta efnaði Knútr lávarðr til brúðlaups síns, en Haraldr sendi Engilborg, dóttur sína, austan ór Hólmgarði at nefndri stundu með fríðu föruneyti. En er hon kom til Danmerk, tók hertoginn vel við henni ok þar með öll alþýða; síðan gerði hann brúðlaup sitt með miklum sóma. Þau áttu nökkur börn, þau er enn munu síðar nefnd vera.“
Þau eignuðust saman þrjár dætur. Um áramótin 1130-1131 átti hún enn von á barni. Knútur maður hennar var þá boðinn í heimsókn til frænda síns, Magnúsar sterka, sem var sonur Níelsar konungs, föðurbróður Knúts. Ingibjörg reyndi að fá mann sinn ofan af því að fara en tókst það ekki og þann 7. janúar var Knútur myrtur af mönnum Magnúsar. Sjö dögum síðar fæddi Ingibjörg son og nefndi hann Valdimar eftir afa sínum, Vladimir stórfursta af Kænugarði.
Ingibjörg kom seinast við heimildir árið 1137, þegar sumir vildu taka Valdimar son hennar til konungs á þingi í Ringsted eftir drápið á Eiríki eimuna. Ingibjörg neitaði, vildi ekki að sonur hennar yrði barnakonungur sem stýrt yrði af aðalsmönnum. Ekkert er vitað hvað um hana varð eftir það. Hennar var ekki getið þegar Valdimar fékk föður sinn tekinn í helgra manna tölu 1169 og hún er ekki grafin við hlið hans. Þess hefur verið getið til að hún hafi horfið aftur heim til Rússlands og Valdimar hafi ef til vill alist þar upp að hluta.
Ein dætra Ingibjargar var Kristín, sem var skamma hríð drottning Noregs, kona Magnúsar blinda Noregskonungs.
Hreppsnefnd Hólahrepps
Hreppsnefnd Hólahrepps var lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa Hólahreppi. Hreppsnefnd bar ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið hafði falið sveitarstjórnum.
Hinn 6. júní 1998 sameinaðist Hólahreppur 10 öðrum sveitarfélögum í Skagafirði, og mynduðu þau saman sveitarfélagið Skagafjörð.
1994
Úrslit úr sveitarstjórnarkosningunum 28. maí 1994.
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1990
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 26. maí 1990.
1982
Úrslit úr sveitarstjórnarkosningunum 22. maí 1982
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1966
Úrslit úr sveitarstjórnarkosningunum 1966
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1962
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 24. júní 1962
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1958
Í hreppsnefndarkosningunum 1958 var aðeins einn flokkur í framboði og var hann því sjálfkjörinn. .
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
Svöluveifari
250px|thumb|vinstri|Svöluveifari
Svöluveifari (fræðiheiti: Uropsalis segmentata) er fugl af ætt náttfara. Hann finnst í Andesfjöllum Bólivíu, Kólumbíu, Ekvador og Perú.
Bessastaðakirkja
thumb|Kirkjan um 1900. Bessastaðakirkja er kirkja á Álftanesi og stendur nokkra tugi metra frá forsetasetrinu á Bessastöðum. Bygging núverandi kirkju hófst 1773 en hún var fullbyggð 1823. Þá lauk turnsmíðinni og hafði kirkjan þá verið hálfa öld í byggingu. Hún var þó vígð árið 1796. Kirkjan var reist úr grjóti sem tekið var úr Gálgahrauni.
Kirkja hefur staðið á Bessastöðum frá því um árið 1200 svo víst sé, en jafnvel allt frá kristnitöku um árið 1000. Steinkirkjan sem nú stendur var byggð utan um eldri timburkirkju sem síðan var rifin.
Magna Graecia
thumb|right|Dórískar súlur í [[Tarantó í Apúlíu.]] Magna Graecia (latína); Stór-Grikkland var heiti á byggðum Grikkja á Suður-Ítalíu sem hófu að byggjast á 8. öld f.Kr. Sagnariturum ber ekki saman um hvort hugtakið nái líka yfir Sikiley eða aðeins Kalabríu og Apúlíu. Á þessum stöðum reistu Grikkir borgir eins og Neapolis (Napólí), Sýrakúsu, Akragas og Sybaris sem urðu miðstöðvar grískra borgríkja.
Grísku nýlendurnar á Ítalíu áttu erfitt með að halda sjálfstæði sínu gagnvart útþenslu Karþagómanna og síðan Rómverja. Að síðustu var Magna Graecia lögð undir þá síðarnefndu eftir orrustuna við Beneventum í Pyrrosarstríðinu árið 275 f.Kr. Tarentum og aðrar grískar borgir viðurkenndu rómversk yfirráð árið 272 f.Kr.
Töluverðar menjar um gríska menningu er að finna á Sikiley, Kalabríu og Apúlíu. Í tveimur síðarnefndu héruðunum er að auki hægt að finna talaðar mállýskur sem eru beinir afkomendur þeirrar grísku sem töluð var í fornöld.
Íþróttafélagið Magni
Íþróttafélagið Magni á Grenivík var stofnað þann 10.júlí árið 1915. Það hefur lengst af leikið í neðstu deild Íslandsmótsins í knattspyrnu en vann sér rétt til þátttöku í 2. deild sumarið 2007. Öflugt yngri flokka starf er rekið hjá Magna og sendir félagið nokkur lið til keppni á hverju sumri. Árið 2017 komst Magni í næst efstu deild, þá í annað sinn í sögunni.
Leikmenn Magna 2017
(Síðast uppfært 2. mars, 2017)
Jan Morávek
Jan Morávek (2. maí 1912 – 22. maí 1970) var austurrískur klarinettleikari og hljómsveitarstjóri af tékkneskum ættum sem var mjög áberandi í íslensku tónlistarlífi eftir síðari heimsstyrjöld. Hann fæddist í Vínarborg þar sem hann lærði hljóðfæraleik og hljómsveitarstjórn og lék meðal annars við óperuhljómsveitina og Fílharmóníusveit Graz. Hann kynntist fyrri konu sinni, íslensku söngkonunni Svanhvíti Egilsdóttur, í Vín og flutti með henni til Íslands árið 1948. Þegar Sinfóníuhljómsveit Íslands var stofnuð gekk hann til liðs við hana og lék þar meðal annars á fagott og selló, en auk þess stjórnaði hann kórum og lék með fjölda danshljómsveita, þar á meðal Nausttríóinu með landa sínum, Carli Billich og í uppfærslum í Þjóðleikhúsinu. Hann lék á mörgum hljómplötum með Tríói Jans Morávek og útsetti fjölda laga fyrir kóra og hljómsveitir.
Pan American World Airways
thumb|right|Pan Am [[Airbus A310 1989]] Pan American World Airways, almennt kallað Pan Am, var helsta flugfélag Bandaríkjanna frá stofnun árið 1927 þar til það varð gjaldþrota árið 1991. Upphaflega var félagið stofnað til að sinna póst- og farþegaflutningum milli Key West í Flórída og Havana á Kúbu. Fyrirtækið átti þátt í ýmsum nýjungum á sviði flugsamgangna eins og notkunar þotna og síðar júmbóþotna í farþegaflutningum og tölvuvæddra bókunarkerfa. Heimaflugvöllur Pan Am var Worldport (Terminal 3) á John F. Kennedy International Airport í New York-borg.
Olíukreppan 1973 hafði slæm áhrif á rekstur fyrirtækisins. Árið 1988 sprakk sprengja í flugi Pan Am yfir Lockerbie í Skotlandi með þeim afleiðingum að 270 létust. Fyrirtækið hafði ekki rétt úr kútnum eftir það áfall þegar Fyrra Persaflóastríðið hófst árið 1990. Eftirspurn hrundi og Pan Am neyddist til að lýsa sig gjaldþrota 8. janúar 1991. Flugfélagið hætti starfsemi 4. desember sama ár. Pan Am var þriðja stóra bandaríska flugfélagið sem hætti starfsemi þetta ár, á eftir Eastern Air Lines og Midway Airlines.
Samtök lánþega
Samtök lánþega voru stofnuð 2009, og eru ein þeirra grasrótarsamtaka sem stofnuð voru í kjölfar bankahrunsins 2008. Markmið samtakanna er að berjast fyrir hagsmunum lánþega og aðstoða þá við að takast á við þær byrðar heimili landsins tóku á sig í formi hærri lána vegna hruns fjármálakerfisins og gjaldmiðilsins í kjölfar bankahrunsins.
Markmiði sínu ætla samtökin að ná með því að beita fjármálastofnanir þrýstingi, meðal annars með með því að hvetja fólk til aðgerða gegn fjármálastofnunum í formi greiðslufalls og jafnframt með fjöldaþátttöku í hópmálsókn. Samtökin leggja áherslu á samstöðu félagsmanna og að allir þeir sem standi að aðgerðum geri það af fúsum og frjálsum vilja.
Samtök lánþega urðu árið 2013 upphafið að stofnun Procura sem Guðmundur Andri stofnaði.
Stofnandi samtakanna er Guðmundur Andri Skúlason.
Hvítabirnir á Íslandi
Hvítabirnir lifa ekki að staðaldri á Íslandi en ná stundum að ganga þar á land þegar hafís er nálægt landi.
Þekktar ísbjarnaheimsóknir
Tveir hvítabirnir gengu á land á Íslandi árið 2008. Sá fyrri sást fyrst í Skagafirði þann 3. júní við Miðmundarfell á Skaga. Björninn var felldur sama dag og var sú ákvörðun afar umdeild og olli mikilli fjölmiðlaumfjöllun.
Spýting
Spýting (eða það að spýta) er það að þenja út (eða strengja) skinn eða roð og festa með trépinnum eða nöglum til þurrkunar. Eftir að skinn voru fituhreinsuð og þvegin voru þau spýtt til dæmis á húsgafl torfhúsa og venjulega þá hlið sem lengst bar við sólu. Ull var til dæmis rotuð af sauðskinnum en það rota skinn var haft um það þegar skinn var lagt í bleyti (efnalausn) til að losa hár af þeim. Skinnin voru síðan vandlega skafin og þvegin og þar eftir spýtt á vegg. Það að spýta skinn var gert til að auka endingu þeirra, en er allt annað og einfaldara verklag en sútun skinna. Nafnorðið spýting er næstum aldrei notað í íslensku, enda oftast talað um að spýta skinn.
Cathaya
Cathaya er ættkvísl í þallarætt, Pinaceae, með aðeins eina núlifandi tegund, Cathaya argyrophylla. Cathaya er í undirættinni Laricoideae, ásamt Pseudotsuga og Larix. Önnur tegund, C. nanchuanensis, er nú talin samnefni, þar sem hún er að engu leyti frábrugðin C. argyrophylla í útliti.
Einn eða tveir grasafræðingar sem voru ósáttir við nýja ættkvísl í svo velþekktri ætt reyndu að troða henni í eldri ættkvíslir, sem Pseudotsuga argyrophylla og Tsuga argyrophylla. Hún er hinsvegar fjarskyld þeim ættkvíslum, og þessi nöfn ekki notuð.
Steingerfingar
Steingervingum af Cathaya sp. hefur verið lýst frá fyrri hluta Pleistósen í suðurhluta Portúgal. Þeir eru algengir í evrópskum brúnkolalögum frá milli 10–30 milljón árum.
Spýting
Það að spýta skinn var ódýr leið til að meðhöndla skinn en þótti ekki sérlega heppileg, sérstaklega ekki ef miðað er við sútun skinna. Í auglýsingu í tímaritinu Austra frá sútunarverksmiðju á Seyðisfirði árið 1901 segir:
Ekki má rugla spýtingu við það sem í nefnifalli er kallað spýtingur og var áður fyrr haft um pakka af vaðmáli.
Hvítabirnir á Íslandi
Þekktar ísbjarnaheimsóknir
Aldursgreining á tönnum hvítabjarnarins sem framkvæmd var af Karli Skírnissyni dýrafræðingi við tilraunastöðina á Keldum, leiddi í ljós að björninn var 22. ára gamalt karldýr og er einn af elstu hvítabjörnum af Grænlandskyni sem vitað er til að hafi verið vegnir. Hann var einnig smitaður af tríkínum, sníkjudýri sem leggst á hvítabjarnarstofninn, en sníkjudýrið dregur úr hreyfigetu dýrsins.
Björninn var stoppaður upp og hefur undanfarin ár verið vistaður á Náttúrustofu Norðurlands vestra og í Minjahúsinu á Sauðárkróki.
Skólaspeki
Skólaspeki (úr latínu scholasticus, sem þýðir „það sem tilheyrir skóla“) var hefð í miðaldaheimspeki sem skaut rótum í háskólum miðalda um 1100 – 1500. Skólaspekin reyndi upphaflega að sætta heimspeki fornaldar og kristna guðfræði. Hún var öðrum þræði aðferðafræði sem byggði á rökfræðiritum Aristótelesar, sem Boethius hafði þýtt yfir á latínu. Aðferðum skólaspekinnar var oftast beitt til þess að finna svar við spurningum eða komast hjá mótsögnum, bæði í guðfræði og heimspeki.
Hvítabirnir á Íslandi
Þekktar ísbjarnaheimsóknir
Seinni björninn þetta ár sást í æðarvarpi við bæinn Hraun á Skaga þann 16. júní 2008. Karen Helga Steinsdóttir, 12 ára heimasæta á Hrauni II, varð fyrst manna vör við björninn. Annar björn hafði verið skotinn nokkrum dögum áður við Þverárfjallsveg milli Sauðárkróks og Skagastrandar. Reynt var að svæfa björninn við Hraun með deyfilyfjum til að flytja hann til Grænlands. Fjárfestingafyrirtækið Novator bauðst til þess að kosta björgunina. Í því skyni var sérfræðingur fenginn frá Danmörku og fór hann á slóðir bjarnarins þann 17. júní. Hann hafði ekki erindi sem erfiði: Til að svæfa björn þarf að komast í 30 metra færi, en björninn fældist mannaferðirnar og þegar hann virtist ætla að leggja til sunds þóttust menn ekki hafa önnur úrræði en að bana honum. Hann féll fyrir tveim riffilkúlum. Þegar hræið var skoðað kom í ljós að þetta var birna, særð í bógkrikum eftir sjóvolk og sundafrek, og glorhungruð. Hún var í fyrstu talin vera á miðjum aldri, en í nóvember sýndu rannsóknaniðurstöður að hún var háöldruð, talin vera 22 ára.
Mumford & Sons
Mumford & Sons eru bresk þjóðlagapopps-hljómsveit frá Lundúnum, Englandi. Hljómsveitin var stofnuð árið 2007 þegar Marcus Mumford (aðalsöngvari, gítar, trommur), Ben Lovett (bakraddir, píano, hljómborð), Winston Marshall (bakraddir, banjó, rafmagnsgítar) og Ted Dwane (bakraddir, bassi) kynntust.
Mumford & Sons hafa gefið út 3 plötur: Sigh No More (2009), Babel (2012) og Wilder Mind (2015). Sigh No More komst í annað sæti á bæði vinsælustu plötum Englands og Billboard 200 í Bandaríkjunum. Babel og Wilder Mind komust hinsvegar báðar í fyrsta sæti í Bandaríkjunum og Englandi. Hljómsveitin hefur einnig gefið út tvær tónleika plötur, Live at Shepherd's Bush Empire (2011) og The Road To Red Rocks (2012).
Tina Fey
thumb|Fey á Muppets Most óskast Frumsýning á Mars 11, 2014 Elizabeth Stamatina „Tina“ Fey (fæddur 1970) er bandarískur leikari og gamanleikari.
FÉL
FÉL gæti átt við:
Personal Humour
Personal Humour er fyrsta plata hljómsveitarinnar Lada Sport, kom hún út í september árið 2004 og var gefin út af hljómsveitinni sjálfri. Platan var tekin upp meira og minna af trommara Lada Sport, Haraldi Leví Gunnarssyni sumarið 2004. Þar sem hljómsveitin var mjög iðin við spilamennsku sama ár seldust öll 200 eintökin sem framleidd voru af plötunni.
Háls
Háls getur átt við líkamshluta, landslag, landshluta, bæi og margt fleira.
Askur Yggdrasils
Orðsifjar
Ekki er vitað með vissu hver merking nafnsins Yggdrasill er. En talið er helst að Yggdrasill þýði hestur eða hestur Óðins, því Yggur er eitt af dulnefnum Óðins og drasill annað orð yfir hestur (drösull). Ein kenning á veraldartrénu er hestur hengda mannsins. Þegar Óðinn vildi ráða leyndarmál rúna, og töfratákna sem skrift er runnin frá, þurfti hann að líða miklar þjáningar með því að hanga í snöru á grein trésins yfir ómælisdjúpinu í níu nætur. Að því loknu var leyndardómi rúnanna lokið upp fyrir honum.
How Clean Is Your House?
How Clean Is Your House? var breskur gaman- og lífstílsþáttur sem var á dagskrá Skjás Eins 2007. Þátturinn gengur út á það að kynnarnir Kim Woodburn og Aggie MacKenzie fara heim til fólks þar sem umgengni og hreinlæti er verulega ábótavant.
Etna (aðgreining)
Etna getur átt við:
Villijarðarber
Villijarðarber, (Fragaria vesca) er tegund jarðarberja sem vex villt á Íslandi.
Útbreiðsla
Villijarðarber vaxa víða um norðurhvel jarðar. Á Íslandi finnast þau hringinn í kring um landið, en þó helst á láglendi.
Undirtegundir
Það er fjöldi undirtegunda og afbrigða til af villijarðarberjum
Bury
thumb|Bury Parish Church. Bury er enskur bær á stórborgarsvæði Manchester og liggur við ána Irwell. Bury er um 12 km norðvestur af Manchester. Tæp 80.000 búa í Bury (2015) en nær 190.000 á svæðinu Metropolitan Borough of Bury (2011).
Bury þýðir það sama og virki eða kastali samanber borg á íslensku og burg á þýsku.
Bury F.C. knattspyrnulið bæjarins spilaði síðast í League One en liðið varð gjaldþrota árið 2019.
Kapítal
Kapítól eða höfuðborg Panem er í Hungurleikunum miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnarkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við Rocky Mountains í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn.
Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmanna tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en tíska, fögnuðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir á hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbygðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar auðug og stendur tæknilega framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í lúxus. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða.
Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og hégómafull þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér húðflúr og fara í ýktar skurðaðgerðir til að fylgja ákveðnum stíl.
Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem refsing umdæmanna fyrir uppreisn sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla kátínu íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með fjárstyrkum meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir blóðugt eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega tilfinningalega tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af ofbeldinu sem börnin verða fyrir.
DAN (aðgreiningarsíða)
DAN gæti átt við:
ÍSL
ÍSL gæti átt við:
Vitré
Vitré er bær í Austur-Bretagne í Frakklandi. Þar búa 18.000 manns (2006).
LoveStar
LoveStar er skáldsaga eftir Andra Snæ Magnason sem kom út árið 2002. Bókin fjallar um þau Sigríði og Indriða sem eru ástfangin hvort af öðru og efast um sannindi LoveStar sem er íslenskt stórfyrirtæki sem hefur á nokkrum árum náð að sölsa undir sig heiminn með því að finna leið til að beisla og nota ratvísi dýra.
LoveStar fyrirtækið hefur markaðssett dauðann og komið skipulagi á ástina og reist risastóran skemmtigarð í Öxnadal þar sem LoveStar blikkar yfir hraundranga. Höfuðstöðvar fyrirtækisins voru grafnar í fjöll og dranga í skemmtigarðinum. Blikkið yfir hraundranga kemur frá knippi af gervihnöttum sem fyrirtækið lét kínverska geimfara binda saman.
1849
thumb|right|[[Zachary Taylor, Bandaríkjaforseti.]] thumb|right|[[Anne Brontë. Mynd eftir Charlotte systur hennar.]] Árið 1849 (MDCCCXLIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Grími margt þeri báru á brýn / báðu hann ei að vera: / "Ríða munu menn til þín, / mene tekel ufarsín, / ráð væri að resignera."
Fædd
Dáin
Erlendis
Dáin
Kvóti (stærðfræði)
Kvóti er hugtak í stærðfræði sem á við útkomu úr deilingu. Þegar deilt er í rauntöluna 6 með 3 eins og í dæminu að neðan kallast 6 deilistofninn (talan sem deilt er í), 3 kallast deilirinn (tala sem deilt er í aðra tölu) og 2 er kvótinn:
Kvóti getur einnig átt við heiltöluhluta útkomunnar, þar sem það sem er eftir kallast afgangur. Ef tekið er fyrir dæmi þar sem 5 deilt upp í 13 er kvótinn þar 2 og afgangurinn 3 vegna þess að:
Stormur (sjónvarpsþættir)
Stormur er íslensk heimildarþáttaröð eftir Sævar Guðmundsson og Jóhannes Kr. Kristjánsson sem fjalla um viðbrögð íslenskra yfirvalda við Covid-19 í þann mund sem veiran náði landfestu á Íslandi og misserin eftir það. Skyggnst var m.a. á bakvið tjöldin hjá þríeykinu, Ölmu landlækni, Þórólfi sóttvarnarlækni og Víði yfirlögreglu hjá Almannavörnum.
Fyrsta þáttaröð
Þáttur 1 - Takmarkanir Þáttur 2 - Bakverðir Þáttur 3 - Landamærin Þáttur 4 - Smitskömm Þáttur 5 - Landakot Þáttur 6 - Jaðarhópar Þáttur 7 - Jólakúlan Þáttur 8 - Bóluefnið
Aratunga
thumb|280 px|Félagsheimilið Aratunga Aratunga er félagsheimili á þéttbýlisstaðnum Reykholti í Bláskógabyggð. Áður tilheyrði félagsheimilið Biskupstungnahreppi. Aratunga stendur fyrir neðan Grunnskóla Bláskógabyggðar.
Húsið var byggt með styrk frá Félagsheimilasjóði en var auk þess kostað af hreppnum, ungmennafélagi og kvenfélagi hreppsins. Sumarið 1959 var húsið steypt upp og formlega tekið í notkun 9. júlí 1961.
Bygging hússins var fjármögnuð á ýmsan hátt m.a. var samþykkt var að hver verkfær karlmaður í sveitinni 17 – 60 ára skuli leggja fram 10 dagsverk í bygginguna eða tilsvarandi upphæð í peningum og ógiftar konur á sama aldri 5 dagsverk.
Boston (Lincolnshire)
thumb|St. Botolphs church. Boston er bær í Lincolnshire á austurströnd Englands, um 160 kílómetra norður af London. Íbúar eru um 35.000 en sveitarfélagið hefur um 67.000 íbúa (2015).
Borgin var mikilvæg verslunarborg á tímum Hansasambandsins. Frá henni komu pílagrímar sem stofnuðu til samnefndrar borgar í Bandaríkjunum, Boston.
Samherji
right|thumb|Vilhelm Þorsteinsson EA 11, nýtt skip Samherja til uppsjávarveiða. Samherji hf. er íslenskt sjávarútvegsfélag. Samherji er eitt af umfangsmestu fyrirtækjum í íslenskum sjávarútvegi og byggir rekstur sinn meðal annars á „sjófrystingu, landvinnslu á bolfiski, fiskeldi og markaðs- og sölustarfsemi“. Árið 2019 átti Samherji 6,8% af aflahlutdeild í íslenskri útgerð samkvæmt kvótakerfinu; næstmest íslenskra útgerðarfyrirtækja á eftir HB Granda. Í gegnum eignarhlut sinn í Síldarvinnslunni og fleiri smærri félögum á félagið alls um 16 prósent af fiskveiðikvóta landsins.
Fjórir aðaleigendur Samherja, þau Þorsteinn Már Baldvinsson, Helga Steinunn Guðmundsdóttir, Kristján Vilhelmsson og Kolbrún Ingólfsdóttir, framseldu börnum sínum meirihluta af hlutabréfum sínum í fyrirtækinu í maí 2020.
Samherjaskjölin
Þann 12. nóvember árið 2019 birti WikiLeaks þúsundir gagna og tölvupósta frá starfsmönnum Samherja sem gáfu til kynna að fyrirtækið hefði greitt milljónir króna í mútufé til stjórnmálamanna og embættismanna í Namibíu í skiptum fyrir aðgang að fiskveiðikvóta á miðum Namibíu. Sama dag staðhæfði Jóhannes Stefánsson, fyrrum starfsmaður Samherja í Namibíu, í viðtali í þættinum Kveiki á Ríkisútvarpinu, að formaður og stærsti hluthafi fyrirtækisins, Þorsteinn Már Baldvinsson, hefði skipað mútugreiðslurnar. Þann 13. nóvember sögðu sjávarútvegsráðherra og dómsmálaráðherra Namibíu, Bernhardt Esau og Sacky Shanghala, af sér vegna tengsla þeirra við málið. Þorsteinn Már steig tímabundið til hliðar sem forstjóri fyrirtækisins þegar innri rannsókn hófst á ætluðum brotum þess og Björgólfur Jóhannsson tók við til bráðabirgða. 27. mars 2020 tók Þorsteinn Már aftur við sem forstjóri og Björgólfur lét af störfum þann 12. febrúar 2021.
Dalsfjörður
Dalsfjörður er fjörður í Sogn og Firðafylki á Vesturlandinu í Noregi. Landnámsmennirnir Ingólfur Arnarson og Hjörleifur Hróðmarsson komu til Íslands frá Dalsfirði á Fjölum. Dalsfjörður er norðan við Sognfjörð, miðja vegu milli Björgvinjar og Álasunds. Talið er að Ingólfur Arnarson hafi komið frá Hrífudal (Rivedal) og er þar minnisvarði.
left|thumb|600px|Brú yfir Dalsfjörðinn thumb|left|600px|Afsteypa af styttu af Ingólfi Arnarssyni eftir [[Einar Jónsson. Afsteypan var sett upp 1961 í Rivedal meðfram veginum Fylkesveg 609 norðanmegin í Dalsfirði í Askvoll sveitafélaginu.]]
Víðgelmir
thumb|right|Víðgelmir í [[Hallmundarhrauni er víða stórgrýttur. Gárurnar á veggjum hellisins sýna yfirborðsstöðu hraunflaumsins á ýmsum tímum eldgossins.]] Víðgelmir er einn af lengstu (1.585 m) hellum landsins og rúmtaksmestu (148.000 m³) hraunhellum heims. Hann er í Hallmundarhrauni, u.þ.b. 2 km suðaustur af Fljótstungu í Hvítársíðu. Þak hellisins hefur hrunið á allstórum kafla, nærri norðurenda hans, og er það eini inngangurinn. Hellirinn er víður fremst en þrengist á köflum þegar innar dregur. Þar var, í október árið 1991 sett upp járnhlið af félagsmönnum í Hellarannsóknafélagi Íslands til að vernda þær dropasteinsmyndanir sem ekki hafa þegar verið eyðilagðar. Mannvistarleifar sem fundust í hellinum eru varðveittar í Þjóðminjasafninu og eru að líkindum frá víkingaöld. Hellirinn er á köflum afar erfiður yfirferðar og tæpast ráðlegt að fara um hann nema með leiðsögumanni. Leiðsögn og aðgangur að innri hluta hellisins er fáanleg frá Fljótstungu.
Hellirinn var lokaður af ís frá árinu 1918 til ársins 1930 en hann lokaðist aftur um veturinn 1972-1973. Í apríl 1990 fór hópur á vegum Hellarannsóknafélags Íslands með tól og tæki og freistaði þess að opna hellinn. Ekki tókst það að þessu sinni en árið eftir tóku nokkrir heimamenn af bæjum í Hvítársíðu og Hálsasveit sig saman, undir forystu Kristleifs Þorsteinssonar bónda í Húsafelli og kláruðu verkið.
Gulaþing
Gulaþing var landshlutaþing sem haldið var í meira en fimm hundruð ár í Gulen í Noregi. Elsti þingstaðurinn er talinn vera í Eyvindarvík en þar eru tveir fornir steinkrossar sem talið er að marki staðinn þar sem þingið var haldið. Við Eyvindarvík er góð skipavík og þar hefur verið siglingaleið  með fram ströndinni.
Lagafrumvarp
Lagafrumvarp er drög að nýjum lögum eða lagabreytingu sem lagt er fyrir löggjafann (venjulega þing) til umræðu og samþykktar. Þegar lagafrumvarp hefur verið samþykkt af löggjafanum þarf venjulega að bera þau undir þjóðhöfðingja til staðfestingar. Oftast er aðeins um að ræða táknræna staðfestingu en þar sem þjóðhöfðinginn er jafnframt höfuð framkvæmdavaldsins getur neitunarvald hans orðið að pólitísku tæki.
Jónína Jónatansdóttir
Jónína Jónatansdóttir (22. maí 1869 – 1. desember 1946) var reykvískur verkalýðsleiðtogi og bæjarfulltrúi frá 1922 til 1924.
Alfreð Clausen
Alfreð Clausen (7. maí 1918 – 26. nóvember 1981) var íslenskur söngvari og málarameistari sem var gríðarvinsæll dægurlagaflytjandi á 6. áratug 20. aldar. Hann söng inn á fjölda hljómplatna á vegum Íslenzkra tóna við undirleik manna á borð við Carl Billich og Jan Morávek. Meðal þekktustu laga hans eru „Manstu gamla daga“ og „Gling gló“ sem hann samdi við texta eftir þáverandi eiginkonu sína, Kristínu Engilbertsdóttur.
Jónína Jónatansdóttir
Ævi og störf
Jónína fæddist á Miðengi í Garðahverfi á Álftanesi. Hún giftist og fluttist til Reykjavíkur, þar sem hún starfaði sem húsmóðir.
Hún lét sig réttindamál kvenna miklu varða og var aðalhvatamaður að stofnun Verkakvennafélagsins Framsóknar árið 1914 og gegndi formennsku þess fyrstu 20 árin.
Jónína var meðal stofnenda Alþýðusambands Íslands og Alþýðuflokksins. Hún var kjörin bæjarfulltrúi í Reykjavík árið 1920, til tveggja ára.
Hoya fusca
Hoya fusca er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er frá Indlandi til Kína og Víetnam.
Alnus paniculata
Alnus paniculata er upprunninn frá Kóreu.
Forræði
Forræði eða hegemónía (úr ensku hegemony sem kemur úr forngríska orðinu ἡγεμονία (hēgemonia) sem þýðir „veldi“ eða „forusta“) kallast það þegar eitt ríki fer með forræði grannríkja sinna.
Veggur
thumb|250px|Ytri veggur byggingar úr steini.
Veggur er oftast sterkbyggt mannvirki sem afmarkar og verndar ákveðið svæði. Veggir bera formgerð byggingar, aðskilja bygginguna í einstök herbergi eða afmarka eða verndar víðáttu á bersvæði. Oft eru gluggar á veggjum sem standa við úthlið byggingar og dyr á þeim veggjum sem standa innandyra svo hægt sé að fara úr einu herbergi í annað. Dyr eru líka á ytri veggjum svo að maður geti farið inn í og út úr byggingu.
Rovaniemi
100px|left thumb|left|250px|Útsýni yfir Rovaniemi thumb|right|200px|Staðsetning sveitarfélagsins Rovaniemi Rovaniemi er borg og sveitarfélag í norður-Finnlandi, staðsett í Lapplandi. Íbúarnir eru um það bil 63.000 (2018), dreifðir yfir 8016 km² svæði, en flestir búa í borginni sjálfri. Hún er stærsta borg Lapplands. Rovaniemi er staðsett rétt fyrir norðan norðurheimskautsbauginn.
Veggur
Nú á dögum eru veggir oftast byggðir í lögum til einangrunar. Bilin milli laga eru uppstoppuð með nokkru efni til að halda hita inni. Ytri veggir bera þyngd þaks og lofts byggingar.
Rovaniemi
Nyrsti háskóli Finnlands er staðsettur í Rovaniemi og eru 16.6%, eða 10.000 íbúar af heildaríbúafjölda Rovaniemi, nemendur.
Veggur
Inni í innri veggum eru gjarnan huldir kaplar og pípur og á yfirborði má finna innstungur og slökkvara. Oft eru innri veggir málaðir eða þaktir með veggfóðri.
SAG
SAG gæti átt við:
Löggjafi
Löggjafi er einstaklingur eða stofnun sem fer með löggjafarvald innan ákveðins afmarkaðs landsvæðis. Í flestum löndum er löggjafinn þjóðþing en áður var hann konungur.
Gújaratí
Gújaratí (ગુજરાતી Gujarātī) er indóarískt mál talað af 33 milljónum í Gújarat-fylki á Indlandi og 400.000 í Pakistan. Gújaratí er eitt af 14 málum sem hafa opinbera stöðu á Indlandi. Mállýskurnar eru margar og renna saman við rajastaní-mállýskur. Gújaratí er ritað með letri sem þróast hefur frá devanagarí en án þerrar línu yfir stöfum sem einkenna það.
Elstu textarnir á gújaratí eru frá 12. öld. Gújaratí var móðurmál Mahatma Gandhi.
FOR
FOR gæti átt við:
Þungunarrof á Íslandi
Þungunarrof hefur verið löglegt á Íslandi við sérstakar aðstæður frá 11. júní 1975 þegar lög varðandi kynlíf og barneignir tóku gildi.
Saga
Samkvæmt ákvæðum hegningarlaga frá 1868 varðaði það móðurina og hlutdeildarmenn hennar allt að 8 ára hegningarvinnu að eyða burði. Árið 1935 voru sett lög sem heimiluðu þungunarrof af læknisfræðilegum ástæðum og 1938 var bætt við ákvæði sem heimilaði eyðinguna ef barnið kom undir við nauðgun eða sifjaspell, eða ef hætta þótti á vansköpun fósturs.
Árið 2019 var frumvarp um að lengja heimildina í 22 vikur samþykkt.
Heimild fyrir þungunarrofi
<ol>
<li>Læknisfræðilegar ástæður: <li>Þegar ætla má, að heilsu konu, líkamlegri eða andlegri, sé hætta búin af áframhaldandi meðgöngu og fæðingu.</li> <li>Þegar ætla má, að barn, sem kona gengur með, eigi á hættu að fæðast vanskapað eða haldið alvarlegum sjúkdómi vegna erfða eða sköddunar í fósturlífi.</li> <li>Þegar sjúkdómur, líkamlegur eða geðrænn, dregur alvarlega úr getu konu eða manns til að annast og ala upp barn.</li> </ol> </li>
<li>Ef konu hefur verið nauðgað eða hún orðið þunguð sem afleiðing af öðru refsiverðu atferli.</li> </ol>
Kærleiksbirnirnir
Kærleiksbirnirnir (e. Care Bears) eru litríkar teiknaðar persónur í líki bjarna. Upprunalega eru þeir hannaðir í Bandaríkjunum af Elena Kucharik fyrir tækifæriskort árið 1981. Seinna hafa verið framleidd leikföng, sjónvarpsþættir og kvikmyndir byggt á þessum persónum.
Guðmundur Andri Skúlason
Guðmundur Andri Bergmann, (Gandri) (fæddur 1971) er íslenskur aðgerðarsinni og stofnandi Samtaka lánþega árið 2009. Guðmundur Andri var talsmaður samtakanna alla tíð. Árið 2013 stofnaði Guðmundur Andri Procura. Guðmundur Andri er menntaður vélstjóri frá Vélskóla Íslands og rekstrarfræðingur frá Háskólanum á Bifröst og með MBA gráðu frá Háskólanum í Reykjavík.
Alex Borstein
thumb|Borstein, [[2012]] Alexandrea „Alex“ Borstein (fædd 1973) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Vingulmörk
Vingulmörk er fornt heiti yfir hérað í Noregi sem var á sömu slóðum og nú er Østfold, vesturhluti af Akershus (nema  Romerike), og austurhlutar Buskerud (sveitafélögin Hurum og Røyken) og Osló höfuðborg Noregs. Á miðöldum var stjórnsýslueiningin Vingulmörk takmörkuð við Osló, Bærum og Asker.
Í Hálfdánar sögu svarta segir frá því þegar Hálfdan konugur lagði undir sig Vingulmörk: "Sama haust fór hann með her á Vingulmörk á hendur Gandálfi konungi og áttu þeir margar orustur og höfðu ýmsir sigur. En að lyktum sættust þeir og skyldi Hálfdan hafa Vingulmörk hálfa sem áður hafði haft Guðröður faðir hans....Eftir það dreif lið til konungs. Fór hann þá að leita Gandálfssona og hittust á Eiði við Eyja og berjast. Þar féll Hýsingur og Helsingur en Haki bróðir þeirra kom á flótta. Eftir það lagði Hálfdan konungur undir sig alla Vingulmörk en Haki flýði í Álfheima."
Þjóðaratkvæðagreiðsla
Það land þar sem þjóðaratkvæðagreiðslur eru hvað mest í notkun er Sviss þar sem þær eru haldnar reglulega um margs kyns málefni. Varlega má áætla að ríflegur meirihluti þjóðaratkvæðagreiðslna sem átt hafa sér stað í sögunni hafi verið haldnar í Sviss.
Agnetha Fältskog
thumb|right|200px|Agnetha Fältskog árið 1977 Agnetha Åse Fältskog (f. 5. apríl 1950) er sænsk söngkona og tónlistarmaður. Hún öðlaðist frægð í Svíþjóð eftir útgáfu sinnar fyrstu plötu sem bar nafn hennar, Agnetha Fältskog, árið 1968 og öðlaðist alþjóðlega frægð með hljómsveitinni ABBA, sem hefur selt yfir 370 miljón platna alþjóðlega. Það er ein mesta sala sem nokkur hljómsveit hefur náð og önnur eða þriðja söluhæsta hljómsveit tónlistarsögunnar.
Fáni Hong Kong
thumb|right|Fáni Hong Kong. Fáni Hong Kong sýnir stílfærð hvít krónublöð Hong Kong-orkídeu á rauðum grunni. Fáninn er héraðsfáni sérstjórnarhéraðsins Hong Kong innan Alþýðulýðveldisins Kína. Hann var tekinn upp á þingi Kína árið 1990 en var fyrst dreginn að húni í Hong Kong þegar Kínverjar tóku við stjórn héraðsins frá Bretum árið 1997.
Fyrir 1997 hafði fáni Hong Kong verið ýmsar útgáfur af breska flotafánanum líkt og í fleiri nýlendum Breta.
Sveitarfélagið Klakksvík
Sveitarfélagið Klakksvík er sveitarfélag í Norðureyjasýslu. Það nær yfir Svínoy, norðurhluta Kalsoy og megninu af Borðey. Þéttbýliskjarnar eru 6 talsins. Á Borðey er Klakksvík, Árnafjörður og Ánir. Á Kalsoy er Mikladalur og Trøllanes. Á Svínoy er samnefnt þorp Svínoy. Sveitarfélagið nær að endamörkum Sveitarfélagsins Hvannasund á Borðey og endamörkum Sveitafélagsins Húsa á Kalsoy. Íbúafjöldi sveitarfélagsins er 4.817 (2011).
Saga
11. júní 2007 var ákveðið að Svínoy yrði sameinuðuð sveitafélaginu eftir sveitarfélagskosningarnar. Svínoy varð formlega hluti af sveitarfélaginu 1. janúar 2009.
Stjórnmál
Síðustu kosningar í sveitarfélaginu voru 11. nóvember 2008. Sjálfstjórnarflokkurinn og Fólkaflokkurinn mynduðu merihluta. Gunvá við Keldu úr Fólkaflokknum er borgarstjóri og varaborgarstjóri er Jógvan Skorheim úr Sjálfstjórnarflokknum.
Konungur
Konungur er þjóðhöfðingi í konungsríki, sem hlotið hefur tign sína í arf eða verið tekinn til konungs af þjóðinni eða þingi hennar. Konungur þjónar (eða ríkir yfir) þjóð sinni ævilangt, nema því aðeins að hann segi af sér eða sé settur af með einhverjum hætti. Konungstign gengur að jafnaði í arf til elsta sonar, en allnokkur ríki hafa samþykkt breytingu þess efnis að elsta barn konungsins hljóti tignina, hvors kynsins sem það kann að vera.
Cathaya argyrophylla
Cathaya argyrophylla er lauffellandi barrtré sem verður um 20 m hátt og með stofnþvermál að 40 sm.
Cathaya argyrophylla vex á takmörkuðu svæði í suður Kína, í héruðunum Guangxi, Guizhou, Hunan og suðaustur Sichuan. Hún vex á bröttum þröngum fjallahlíðum í 950–1800 m hæð, í kalkjarðvegi. Mikið hafði verið eytt með skógarhöggi áður en hún var uppgötvuð af fræðimönnum og vernduð 1950.
Dungeons & Dragons
Dungeons & Dragons (Drekar og dýflissur) er spunaspil / hlutverkaspil. Það var gert af Gary Gygax og Dave Arneson 1974 og líkir eftir heimi Hringadróttinssögu eftir J.R.R. Tolkien.
Xbox
right|thumb|200px|Xbox leikjatölva Xbox er sjöttu kynslóðar leikjatölva sem kom út árið 2001 og er framleidd af hugbúnaðarfyrirtækinu Microsoft. Var hún fyrsta leikjatölvan sem framleidd var eingöngu af Microsoft.
Árið 2006 gaf Microsoft út sjöundu kynslóðar leikjatölvu sem nefnist Xbox 360 og var ætlað að vera arftaki Xbox.