cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patti Page
thumb|180px|right|Patti Page Patti Page eða Clara Ann Fowler (8. nóvember 1927 - 1. janúar 2013) var bandarísk söngkona og ein af þekktustu söngkonum klassískrar popptónlistar. Hún var með söluhæstu listamönnum á 6. og 7. áratug 20. aldar og hefur selt yfir milljón hljómplötur til dagsins í dag. Meðal þekktustu laga hennar eru kántrýlagið „Tennessee Waltz“ (1950) og gamanlagið „(How Much Is That) Doggie in the Window“ (1953).
Björn Ingi Hilmarsson
Björn Ingi Hilmarsson (f. 17. ágúst 1962) er íslenskur leikari.
Batman (aðgreining)
Batman getur átt við eftirfarandi:
Grein (flokkunarfræði)
Grein er hópur í vísindalegri flokkun lífvera sem inniheldur einn sameiginlegan forföður og alla afkomendur (sifja) hans. Þeir afkomendur sem kvíslast út frá greinum eru einstofna. Líta má á hugtakið grein í flokkunarfræði sem trjágrein- ef grein er klippt af tré (þ.e. þróun tegunda) þá samanstendur trjágreinin sem klippt var af af neðsta hluta greinarinnar (sameiginlega forföðurinn) og öllum öngunum sem kvíslast út frá neðri hluta greinarinnar (afkomendur).
Tenglar
Kladistiikka
Sobran las palabras
„Sobran las palabras“ eða „orð eru óþarfi“ var framlag Spánar til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976. Lagið var flutt númer tólf á sviðinu í Haag í Hollandi. Lagið fjallar um um það að orð geta verið óþarfi þegar að verið er að tala um ást. Hinsvegar er ekki létt að tala um ást án orða og er höfundur lagsins að tala um að setningar þýða ekkert í hjarta manns sem vill að elskuhugi sinn verði að læra að vera í fjarveru hans. Lagið fékk aðeins 11 stig sem komu frá Bretlandi, Grikklandi, Ítalíu, Mónakó og Frakklandi. Lagið var sungið af söngvaranum Braulio og þrem bakraddarsöngkonum. Þegarr að kom að Spáni að gfa stig hafði lagið aðeins fengið 4 stig og 11 lönd þegar gefið stig. Það þýddi að Spánn var auglóslega ekki að fara að vinna og lagið lenti í 16. sæti.
Messeturm
Messeturm er skýjakljúfur í Frankfurt am Main sem er 257 m að hæð. Byggingin var vígð þann 1990.
Réttaráhrif
Réttaráhrif eru þau áhrif sem yrðu eða gætu orðið á rétt aðila fyrir dómi ef á reyndi. Þau geta verið misvíðtæk eftir atvikum, til að mynda ef aðili öðlast sakhæfi eða aðilinn gerir samning við einhvern. Í fyrra tilvikinu myndi sakhæfið vera almennt en í hinu seinna takmarkast það (að jafnaði) við efni samningsins en ekki (endilega) gagnvart þriðja aðila eða í öðrum tilvikum.
Apis mellifera lamarckii
Apis mellifera lamarckii er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í Nílardal (Egyptaland og Súdan). Heimildir um nytjar á henni ná 5000 ár aftur í tímann.
Köngulær
Köngulær (fræðiheiti Araneae) eru ættbálkur áttfættra, hrygg- og vænglausra dýra sem búa til silki. Allar kóngulær framleiða eitur, nema ein ætt sem kallast netjuköngulær. Margar köngulóategundir veiða með því að búa til vefi eða gildrur til höfuðs skordýrum.
Útlit og uppbygging
Ólíkt skordýrum, en líkt og aðrar áttfætlur, hafa köngulær tvískiptan búk. Höfuð og frambolur eru samvaxin í það sem kallast höfuðbolur, en ekki aðskilin með skoru eins og hjá skordýrum. Þar eru mikilvæg líffæri, svo sem heilinn. Í afturbolnum (latína: abdomen; sem þýðir kviður) er að finna meltingarfærin, öndunarfæri og hjarta og utan á honum er einnig spunavartan. Ytri stoðgrind kóngulóa kallast hamur. Hann er loðinn og er að mestu úr efni sem nefnist kítín. Köngulær hafa hamskipti, sem þýðir að þær þurfa reglulega að leggja af sér stoðgrindina og mynda nýja því hún stækkar ekki með þeim. Stærð köngulóa er breytileg eftir tegundum, en í flestum tilvikum er kvendýrið stærra en karlinn.
Fjöldi augna er oftast átta og eru augun einlinsa — en ekki eins og í mörgum skordýrum, sem eru með fjöllinsa (samsett) augu. Bifhár á fótum greina loftstrauma og önnur hár virka sem bragðskynhár eða annars konar nemar. Einnig hefur köngulóin svokallaða lýrunema, en það eru raufar á fótunum með taugaendum sem nema titring, til dæmis í vef köngulóarinnar.
Köngulær hafa opið æðakerfi, sem þýðir að blóð rennur á milli æða og um sérstök hólf í stað þess að fylgja föstu æðakerfi.
Silkið
Köngulær framleiða silki og nota það á margan hátt, meðal annars til að spinna vef sem þær veiða í. Slíkar köngulær kallast vefköngulær. Aðrar köngulær, og vefköngulær margar hverjar reyndar líka, nota hann til að ferðast á milli staða og kallast föruköngulær. Köngulær nota líka silkið til að geyma bráð sína í. Þær vefja bráðina inn í sekk og sprauta svo meltingarensímum inn í hann. Síðan sjúga köngulærnar innan úr sekknum. Köngulóarsilki er með sterkustu efnum í heimi, og hefur tíu sinnum meira togþol en stál. Burðargeta eins fermetra væri um 240.000 tonn. Silkið gerir þeim líka kleift að skríða upp veggi. Vegna þess hversu sterkt silki köngulóa er (margfalt sterkara en silki silkiorma) hafa menn lengi reynt að herma eftir uppbyggingu þess. Með því að flytja gen úr köngulóm yfir í erfðaefni geita tókst Nexia Biotech Ltd. að fá geitunar til að framleiða próteinin sem þarf til að smíða vefinn. Þótt tekist hafi að vinna próteinin úr mjólkinni er enn eftir að finna út hvernig á að „púsla“ þessu saman. Takist það verður hægt að framleiða afar sterkt lín sem hægt væri að nota í föt í staðin fyrir nælon og kevlar (efnið sem notað er í skotheld vesti).
Tenglar
erlendir
Jón hlaupari
Jón Guðmundur Hvammdal Guðlaugsson (3. apríl 1926 – 4. desember 2016) betur þekktur sem Jón „hlaupari“ var íslenskur frjálsíþróttamaður. Árið 1968 var hann fyrsti Íslendingurinn sem hljóp löglegt maraþonhlaup, áður hafði maraþonhlaup verið hlaupið en taldist ekki löglegt þar eð tvo kílómetra vantaði upp á.
Kármánlína
Kármánlínan er ímynduð lína sem liggur við 100 kílómetra yfir sjávarmáli jarðar og er yfirleitt skilgreind sem mörkin á milli gufuhvolfsins og geimsins. Línan er nefnd eftir ungverska-bandaríska flugverkfræðingnum Theodore von Kármán (1881–1963) sem fyrst skilgreindi mörkin.
Plútóníum
Plútóníum (eða plúton eða plútónín) (skammstafað Pu) er geislavirkt frumefni með sætistöluna 94. Það er unnið úr úraníum. Það var fyrst einangrað árið 1940. Plútóníum er að finna í nokkru magni sem úranískt málmgrýti. Það er formað á nokkuð svipaðan hátt og neptúníum, með geislun af náttúrulegu úraníum og með sama nifteindafjölda.
Plútóníum er notað við smíði kjarnavopna og sem orkugjafi á iðnaðarvettvangi. Eitt kílógram af plútóníum jafngildir um það bil 22 milljón kílówattstundum af hitaorku. Sprengikraftur plútóníum er gríðarmikill.
Plútóníum er nefnt eftir gríska guðinum Hadesi, sem einnig var nefndur Plúton.
Hvalbakur (Suður-Múlasýslu)
Hvalbakur er lítil eyja austur af landi og telst austasti landpunktur Íslands. Hvalbakur er 35 km frá meginlandinu. Hún er 200 metra löng, 100 metra breið og hæst rís hún í 5 metra hæð. Eyjunnar er ekki getið í eldri heimildum og kemur fyrst fyrir á kortum 1761 en ætla má að hún hafi verið þekkt lengur.
Anthony Trollope
thumb|right|Anthony Trollope. Anthony Trollope (f. 24. apríl 1815, d. 6. desember 1882) var breskur rithöfundur. Hann var einn afkastamesti og vinsælasti rithöfundur Viktoríutímabilsins.
Dalarétt
Dalarétt eru fjárréttir í Norðfirði. Réttin var lögrétt Norðfirðinga.
Anthony Trollope
Hann heimsótti Ísland með skemmtiferðaskipinu Mastiff árið 1878 og gaf út ferðabók um reisu sína, How the 'Mastiffs' Went to Iceland (1878). Bókin kom út í íslenskri þýðingu Bjarna Guðmundssonar sem Íslandsferð Mastiffs árið 1960 og innihélt teikningar Trollopes frá ferðinni og ljósmyndir. Meðal ferðamanna var málarinn Jemima Blackburn. Sagt er frá fjölmennri ferð hópsins til Þingvalla og Geysis í bókinni Þóra biskups um Þóru Pétursdóttur (1847-1917) sem var með í ferðinni.
Naked Eyes
Naked Eyes var skammlífur breskur skemmtarapoppdúett skipaður Pete Byrne og Rob Fisher sem sló í gegn með tveimur lögum árið 1983; fyrst með nýrri útgáfu gamals slagara eftir Burt Bacharach, „(There's) Always Something Left to Remind Me“ og síðan „Promises, Promises“. Önnur plata þeirra sem kom út 1984 seldist hins vegar illa og hljómsveitin hætti skömmu eftir það. Byrne vann eftir það sem hljóðversmaður en Fisher stofnaði annan dúett, Climie Fisher, sem átti slagarann „Love Changes (Everything)“ árið 1988.
Zadar
thumb|Zadar. thumb|Torg fólksins. Zadar er borg við Adríahafsströnd Króatíu. Íbúar voru rúmlega 75.000 árið 2011 sem gerði hana fimmtu stærstu borg landsins. Hún er vinsæll ferðamannastaður.
Zadar á sér langa sögu og hafa fundsist mannvistarleifar frá steinöld þar. Rómverjar voru þar með borgina Iadera. Ýmis veldi hafa haft yfirráð yfir borginni: Austrómverska ríkið, Feneyjingar og Austurríkismenn. Borgin varð illa úti í seinni heimsstyrjöld þegar bandamenn sprengdu um 80% húsa í borginni og varð mannfall mikið. Í Júgóslavíustríðinu var umsátur um borgina frá 1991-1993.
Ed Miliband
thumb|250px|Ed Miliband
Hann fæddist í London og útskrifaðist í sálfræði, stjórnmálafræði og hagfræði við Oxford-háskóla áður en hann fór í meistaranám í hagfræði við London School of Economics. Hann varð blaðamaður og svo rannsóknarmaður í Verkamannaflokknum. Í gegnum árin kynntist hann Gordon Brown og varð formaður efnahagsráðgjafaráðs hjá breska fjármálaráðuneytinu.
Þegar Gordon Brown varð forsætisráðherra árið 2007 skipaði hann Miliband í embætti ráðherra fyrir ríkisstjórnina. Hann hlaut stöðuhækkun árið 2008 þegar hann var skipaður í nýja embættið orku- og loftlagsbreytingaráðherra. Árið 2010 hætti hann í þessu starfi og varð leiðtogi Verkamannaflokksins. Hann gegndi þeirri stöðu til ársins 2015 en þá sagði hann af sér eftir slæmt gengi í þingkosningum þess árs og við honum tók Jeremy Corbyn.
Steinkista
Steinkista er kista úr steini sem notað er utan um lík. Steinkistu var komið fyrir ofanjarðar en einnig hafa fundist niðurgrafnar steinkistur. Enskt heiti yfir steinkistu er Sarcophagus og er það dregið af grísku þar sem sarco á við kjöt og phagus það sem étur kjöt. Steinkistur sem gerðar eru úr kalksteini leysa upp líkamsleifar.
Smáblómatoppur
Smáblómatoppur (fræðiheiti Lonicera caerulea subsp. stenantha ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá mið-Asíu (Afganistan, Kasakstan, Kírgistan, Pakistan, Tadjikistan, Úsbekistan, vestur Himalaya).
Hann hefur lítið eitt verið reyndur á Íslandi.
Harold Urey
Harold Clayton Urey (fæddur 29. apríl 1893, dáinn 5. janúar 1981) var bandarískur efnafræðingur. Urey fæddist í Walkerton í Indiana í Bandaríkjunum. Hann er best þekktur fyrir uppgötvun sína á tvívetni og Miller–Urey tilraunina sem gekk út á að líkja eftir aðstæðum á Jörðinni fyrstu milljarð árin. Hann fékk Nóbelsverðlaunin í efnafræði árið 1934 fyrir uppgötvun hans á tvívetni
Alþjóðaflugmálastofnunin
thumb|Fáni Alþjóðaflugmálastofnunarinnar Alþjóðaflugmálastofnunin (enska: International Civil Aviation Organization, skammstafað ICAO) er aljóðleg stofnun innan Sameinuðu þjóðanna, sem vinnur að því að auðvelda flugsamgöngur milli aðildarríkja og stuðlar að auknu flugöryggi. Hún var stofnuð 4. apríl 1947. Höfuðstöðvar eru í Montreal í Kanada.
Reginald Hackforth
Reginald Hackforth (fæddur 17. ágúst 1887 í London, látinn 6. maí 1957 í Cambridge) var enskur fornfræðingur. Hann gegndi embætti Laurence-prófessors í fornaldarheimspeki við Cambridge-háskóla á árunum 1939 til 1952.
José Sócrates
José Sócrates Carvalho Pinto de Sousa (fæddur í Vilar de Maçada þann 6. september, 1957) er portúgalskur stjórnmálamaður, fyrrum formaður Sósíalistaflokks Portúgals og 15. forsætisráðherra landsins, frá 12. mars 2005 til 21. júní 2011.
José Sócrates er verkfræðingur og hefur verið meðlimur sósíalistaflokksins síðan 1987. Árið 1995 gerðist hann umhverfisráðherra í fyrstu ríkisstjórn António Guterres. Tveimur árum síðar varð hann ráðherra íþrótta og heilsumála. Hann tók aftur sæti umhverfisráðherra í annarri ríkisstjórn António Guterres og var í stjórnarandstöðu frá árinu 2002 þegar flokkur Durão Barroso komst til valda. Hann var kosinn formaður sósíalistaflokksins með 80% atkvæða í september árið 2004. José Sócrates var jafnframt einn af skipuleggjendum Evrópumótsins í knattspyrnu sem haldið var árið 2004 í Portúgal.
Hann er fráskilinn og á tvö börn.
Kommúnistaflokkur rússneska sambandsríkisins
Kommúnistaflokkur rússneska sambandsríkisins (rússneska: Коммунистическая Партия Российской Федерации; Kommúnístítsjeskaja Partíja Rossíjskoj Federatsíí; skammstafað KPRF) er rússneskur stjórnmálaflokkur.
Flokkurinn var stofnaður eftir að Kommúnistaflokkur rússneska sovétlýðveldisins var bannaður og gerir tilkall til arfleifðar Kommúnistaflokks Sovétríkjanna og Bolsévikanna. Flokkurinn telur sig þó rússneskan í eðli sínu og leggur áherslu á rússneska ættjarðarást og þjóðernishyggju auk marx-lenínisma, sem er opinber hugmyndafræði flokksins.
KPRF hefur frá stofnun sinni verið stærsti stjórnarandstöðuflokkur Rússlands. Gennadíj Zjúganov hefur verið leiðtogi flokksins frá því hann var stofnaður árið 1993. Í þingkosningum ársins 2021 hlaut flokkurinn 19% atkvæða og 57 sæti á rússnesku dúmunni.
Stjórnmálaleg hugmyndafræði
Helsta stefnumál KPRF er að leggja grunn að nýjum, nútímalegum sósíalisma í Rússlandi. Flokkurinn dásamar arfleifð Sovétríkjanna en hefur í seinni tíð dregið nokkuð úr fortíðarþrá sinni í viðleitni til að höfða meira til yngri Rússa. Flokkurinn telur að rússneska þjóðin hneigist í eðli sínu til sósíalisma vegna anda sameignarstefnu sem sé Rússum eðlislægur.
Flokkurinn vill þjóðnýta náttúruauðlindir, jarðeignir og þungaiðnað Rússlands og stofna til stuðningskerfa fyrir stórar fjölskyldur og fátæka. Þá vill Kommúnistaflokkurinn afnema flata skattlagningu sem er við lýði í Rússlandi og innleiða þrepaskatt. Flokkurinn hefur jafnframt lagt áherslu á að bæta heilsu- og menntakerfið í Rússlandi.
Ólíkt kommúnistaflokkum í mörgum öðrum ríkjum er Kommúnistaflokkur rússneska sambandsríkisins íhaldssamur í samfélagsmálum. Flokkurinn er meðal annars gagnrýninn á hinsegin fólk og studdi árið 2013 ásamt öðrum stjórnmálaflokkum lög sem bönnuðu „áróður samkynhneigðra.“ Þrátt fyrir að sovéski kommúnistaflokkurinn hafi verið fylgjandi opinberu trúleysi hefur KPRF jákvæða sýn á rússnesku rétttrúnaðarkirkjuna. KPRF aðhyllist jafnframt rússneska þjóðernishyggju, sem gerir hann nokkuð frábrugðinn vestur-evrópskum kommúnistaflokkum, sem flestir eru alþjóðasinnaðir.
Í utanríkismálum er Kommúnistaflokkurinn afar gagnrýninn á Bandaríkin og hefur kallað eftir því að Rússar verji meira fé til hernaðarmála til að verjast ágangi Bandaríkjamanna. Flokkurinn var meðal þeirra sem hvöttu til þess að Rússar viðurkenndu sjálfstæði Alþýðulýðveldanna Donetsk og Lúhansk, sem klufu sig frá Úkraínu árið 2014. Þetta var loks gert árið 2022 í aðdraganda innrásar Rússa í Úkraínu.
Calico Jack
John Rackham (26. desember 1682 – 18. nóvember 1720), þekktari undir viðurnefninu Calico Jack, var enskur sjóræningi á 18 öld. Calico nafnið er fengið úr Calico-fötunum sem hann var í og Jack er gælunafn fyrir John.
Divock Origi
thumb|Origi í fagnaðarlátum 2019. Divock Okoth Origi (fæddur 18. apríl 1995) er belgískur atvinnumaður í fótbolta sem spilar fyrir AC Milan og belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu. Origi hefur einnig spilað fyrir Liverpool, Lille og VfL Wolfsburg.
Divock Origi er þekktastur fyrir mörk hans í meistardeildinni tímabilið 2018-19 fyrir Liverpool FC. Hann skoraði tvö mörk í frægum 4-0 endurkomusigri gegn Barcelona og skoraði einnig sigurmark í úrslitaleiknum gegn Tottenham Hotspurs. Einnig er hann þekktur fyrir stórfurðulegt sigurmark gegn Everton 2. desember 2018.
Hann varð yngsti markaskorari belgíska landsliðsins þegar hann skoraði á HM 2014, rúmlega 19 ára.
Arthur Wellesley, hertogi af Wellington
Arthur Wellesley, fyrsti hertoginn af Wellington (1. maí 1769 – 14. september 1852) var ensk-írskur herforingi og stjórnmálamaður sem var einn helsti hernaðar- og stjórnmálaleiðtogi Breta á 19. öld. Sigur hans gegn Napóleon Bónaparte í orrustunni við Waterloo árið 1815 gerði hann að einni af helstu stríðshetjum Bretlands.
Wellesley fæddist í Dublin inn í ríka landeignarætt af mótmælendatrú. Hann gekk í breska herinn árið 1787 og var aðstoðarmaður tveggja landstjóra Írlands í röð. Hann varð einnig þingmaður á neðri deild írska þingsins. Hann varð ofursti árið 1796 og tók þátt í herferð Breta til Hollands og Indlands, þar sem hann barðist í umsátri Breta við Seringapatam árið 1799. Hann varð landstjóri Seringapatam og Mysore sama ár og vann fullnaðarsigur gegn Marattaveldinu í orrustu við Assaye árið 1803.
Bergen op Zoom
Bergen op Zoom er borg í héraðinu Norður-Brabant í Hollandi og er með 66 þúsund íbúa. Borgin er þekkt fyrir miðaldablæ sinn sem varðveist hefur í gegnum aldirnar.
Arthur Wellesley, hertogi af Wellington
Wellesley reis til hæstu metorða í stríði Breta við Frakka á Íberíuskaga í Napóleonsstyrjöldunum og varð hermarskálkur eftir að hafa leitt Breta og bandamenn þeirra til sigurs gegn Frökkum í orrustu við Vitoria árið 1813. Eftir að Napóleon var sendur í útlegð árið 1814 varð Wellesley sendiherra Breta í Frakklandi og var gerður að hertoga. Þegar Napóleon sneri aftur til valda árið eftir tók Wellesley við stjórn bandamannahersins sem, ásamt Prússaher undir stjórn Blüchers herforingja, sigraði Napóleon við Waterloo. Wellesley tók þátt í um sextíu orrustum á hernaðarferli sínum.
Bergen op Zoom
Lega og lýsing
Bergen op Zoom liggur við árbakka Schelde (Oosterschelde) nær vestast í Norður-Brabant, alveg við héraðið Sjáland og aðeins steinsnar frá belgísku landamærunum. Næstu borgir eru Antwerpen í Belgíu til suðurs (40 km), Breda til norðausturs (40 km) og Dordrecht til norðurs (50 km).
Arthur Wellesley, hertogi af Wellington
Wellington er frægur fyrir varnarhertækni sína en með henni tókst honum að vinna marga sigra gegn fjölmennari andstæðingum. Hann er talinn með bestu herforingjum allra tíma og herbrögð hans og áætlanir eru enn kennd í herskólum um allan heim.
Bergen op Zoom
Fáni og skjaldarmerki
Fáni borgarinnar eru þrjár láréttar rendur. Mjó rauð rönd, breið hvít og mjó rauð. Til hægri í hvítu röndinni kemur skjaldarmerkið fyrir. Litirnir eru borgarlitir Bergen op Zoom. Fáninn var tekinn í notkun í kringum 1870. Skjaldarmerkið sýnir þrjá silfurlitaða Andrésarkrossa á rauðum grunni. Í forgrunni eru þrjár grænar hæðir, sem merkja árbakka Schelde og koma fyrir í heiti borgarinnar. Risarnir og kórónan eru síðari tíma viðbætur.
Arthur Wellesley, hertogi af Wellington
Eftir að herferli hans lauk sneri Wellington sér aftur að stjórnmálum. Hann var tvisvar forsætisráðherra Bretlands fyrir Íhaldsflokkinn: Frá 1828 til 1830 og í tæpan mánuð árið 1834. Á ráðherratíð hans var breskum kaþólikkum veitt aukin réttindi en Wellington barðist hins vegar gegn því að umbótum yrði komið á í kosningakerfi Englands og Wales. Wellington varð áfram einn mikilvægasti meðlimur lávarðadeildar þingsins þar til hann settist í helgan stein og var áfram æðsti herforingi breska hersins til dauðadags.
Bergen op Zoom
Orðsifjar
Bergen er ekki nefnd eftir fjöllum (eins og hið norska Bergen), heldur því að borgin stendur við bakka Schelde. Hér þýðir Bergen því árbakki. Zoom merkir rönd (sbr. Saum á þýsku).
Söguágrip
thumb|Módel af Bergen op Zoom frá fyrri árum. Geirþrúðarkirkjan er mest áberandi. Bergen op Zoom myndaðist við samruna þriggja bæja á miðöldum. Bærinn var víggirtur 1330 og hlaut borgarréttindi 1347. Á miðöldum var borgin með höfn við Schelde og var þá samkeppnisaðili Antwerpen, sem liggur aðeins sunnar. En með framburði lokaðist höfnin smátt og smátt. Þegar frelsisstríð Hollendinga var í gangi á 16. öld var Bergen eitt sterkasta vígi Hollendinga gegn Spánverjum. Fjórum sinnum sátu Spánverjar um borgina, 1581, 1588, 1605 og 1622, en í öll skiptin héldu varnir hennar og urðu Spánverjar frá að hverfa. Á hinn bóginn orsakaði stríðið mikla niðursveiflu í atvinnulífi borgarinnar og lauk blómaskeiði hennar um miðja 17. öld. Hins vegar féll borgin í hendur Frökkum 1747 eftir 70 daga umsátur í austurríska erfðastríðinu, en þeim var gert að skila henni ári síðar í friðarsamningunum í Aachen. Frakkar tóku borgina aftur 1795 og héldu henni þar til Vínarfundurinn skipaði þeim að skila henni 1814. Árið 2007 var Bergen op Zoom kjörin besta innanlandsborgin í Hollandi (í kategoríunni meðalstórar borgir).
It's Okay to Not Be Okay
It's Okay to Not Be Okay (Kóreska: 사이코지만 괜찮아; Saikojiman gwaenchana) er suður-kóreskur sjónvarpsþáttur.
Bláskógabyggð
Bláskógabyggð er sveitarfélag í uppsveitum Árnessýslu, vestan Hvítár. Til vesturs liggur Grímsnes- og Grafningshreppur. Sveitarfélagið varð til 9. júní 2002 við sameiningu Þingvallahrepps, Laugardalshrepps og Biskupstungnahrepps að afloknum sameiningarkosningum. Skrifstofa er í félagsheimilinu Aratungu sem stendur við Reykholt.
Þéttbýlismyndanir eru í Laugarási, Reykholti og á Laugarvatni. Nafn sveitafélagsins er dregið af landssvæði í kringum Þingvallavatn sem kallast Bláskógar. thumbnail|left|Blesi, jarðhitasvæði Geysis.
Undirfylki
Undirfylki er hernaðareining, sem samanstendur, yfirleitt, af þremur til fjórum flokksdeildum. Foringjar undirfylkja hafa yfirleitt tignargráðu höfuðsmanns eða majórs.
Tákn með tali
Tákn með tali (TMT) er tjáskiptaform sem er ætlað heyrandi einstaklingum með mál- og talörðugleika. Þetta tjáskiptaform byggir á látbragði, svipbrigðum, táknum og tali. Tákn geta verið þannig að athöfn er leikin eða eiginleikum lýst eða notuð samræmd tákn sem eru upprunnin úr táknmáli heyrnarlausra. Í TMT eru tákn alltaf notuð samhliða töluðu máli og aðeins lykilorð hverrar setningar táknuð.
Tákn með tali er tjáskiptaaðferð sem er notuð til málörvunar hjá heyrandi fólki, þá bæði börnum og fullorðnum (aðallega börn) með eru með málþroskaröskun.Tákning eru alltaf notuð samhliða töluðu máli og eru llykilorð í setningu, svo að málumhverfi verði skýrar og tjáningin verði auðveldari. Táknin eru byggð upp með svipbrigðum, látbragði, tali og táknum.Táknunum er skipt upp í tvo flokka.
Náttúruleg tákn:
Sem byggjast á því að athöfn er leikin eða eiginleikum lýst. Þau eru auðskilin og þurfa yfirleitt ekki nánari útskýringar sem dæmi um náttúrulegt tákn er t.d að borða.
Samræmd tákn:
Eru ekki eins skiljanleg og eru flest fengin að láni úr táknmáli heyranlausra. Dæmi um samræmd tákn er t.d að læra.
Myndir fengnar af síðunni: http://www.tmt.is/
Einnig byggist tákn með tali á virkjun sjónskynsins, þar er áherslan lögð á náttúrulegum og myndrænum táknum. Táknin eru hlutlæg þannig að það náist að tengja ákveðin hlut við táknið.
Hverjum nýtist tákn með tali?
Er mikið notað til málörvunar hjá börnum. Tákn með tali örvar málskilning og málvitund barna. Það nýtist þeim sem eru með erlent móðurmál og er að aðlagast nýju málumhverfi.
Hvenær á að byrja?
Ef barn greinist með frávik í þroska og búast má við röskun á tileiknun máls er mikilvægt að fá ráð hjá talmeinafræðing til að sjá hvort að ttákn með tali sé heppileg leið til að örva og/eða styðja við málþroska barnsins. Tákn með tali er líka mikið notað í leiksskólum til að hjálpa börnum við málþroska og eru börn aldrei of ung til að byrja.
Hver er munurinn á Tákni með tali og máli heyrnarlausra?
Tákn með tali er alltaf notað samhliða tali og er notað sem stuðningur við íslenskt talmál þar sem lykilorð setningar er táknað og er stefnt að því að læra að tala. Táknmál er hins vegar mál heyrnalausra og er það sjálfstætt tungumál sem er ólíkt talmáli, það hefur sínar eigin steningafræði og málfræði.
Westend Tower
thumb|200px|Westend Tower
Lomber
thumbnail|Danskt málverk frá 1888 sem sýnir fjóra vini spila Lomber Lomber er þriggja manna spil. Það var iðkað fyrir mörg hundruð árum og gekk þá undir nafninu „Juego del tresillo“. Lomber barst um miðja 17. öld til Frakklands með spænsku prinsessunni Maríu Theresu og varð brátt þekkt og vinsælt. Lomber var vinsælt fjárhættuspil í Reykjavík um og eftir seinna stríð og var spilið nær eingöngu spilað af karlmönnum.
Lomber líkist bridge að því leyti að það er sagnaspil. Margt er ólíkt svo sem að spaða- og laufaás er alltaf tromp ef spilað er í litum og áttur, níur og tíur eru teknar út áður en spilað er.
Dánarbú
Dánarbú er lögaðili sem stofnaður er í kjölfar andláts einstaklings og renna til þess þau réttindi og eignir einstaklingsins sem lög viðkomandi ríkis kveða á um. Vísað er þá til einstaklingsins sem arfleifanda. Eignum og réttindum í dánarbúinu er síðan úthlutað eftir reglum erfðaréttarins í því ríki, þar á meðal samkvæmt erfðaskrá arfleifanda eftir því sem heimilt er.
Kjarnasamruni
Kjarnasamruni er þegar léttar frumeindir sameinast og mynda stærri kjarna. Til dæmis geta tveir tvívetniskjarnar (2H) bundist og myndað þyngra efni, Helíum-4 (4He). Við samrunan losnar yfirleitt mikið magn orku. Þessi orka kallast kjarnorka. Kjarnorka er aðallega fengin við ferli sem kallast kjarnaklofnun og er notað í kjarnorkuverum í dag. Kjarnaklofnun er andstætt við kjarnasamruna og myndar orku við að skilja frumeindir í sundur. Mun meiri orka fæst við kjarnasamruna, en það þarf mikinn hita (50 – 100 milljón ˚C) og mikinn þrýsting til að framkvæma ferlið.
thumb|right|Kjarnasamruni
Kjarnasamruni
Hver róteind í kjarna er plús (+) hlaðin og því hrinda kjarnarnir hvor öðrum frá sér. Til þess að kjarnasamruni geti átt sér stað þarf að yfirstíga þennan fráhrindandi rafsegulkraft sem verkar á milli kjarnanna. Þessi kraftur heitir Coulombs-kraftur. Þessi fráhrindandi rafsegulkraftur, sem er vegna jákvæðrar hleðslu þeirra er ástæðan fyrir þessum gríðarlega hita, sem þarf til að framkvæma ferlið.
Í kjarna sólarinnar verður kjarnasamruni. Í sólinni er nægur þrýstingur og hiti til að framkvæma ferlið. Mikill hluti orkunnar sem við nýtum hér á jörðinni er þess vegna upphaflega samrunaorka sem varð til í sólinni.
Við samruna tveggja léttra vetnisfrumeinda, verður til þyngra efni, helíum. Massi þess efnis sem myndast er ekki nákvæmlega sami massi og var í upprunalegu atómunum. Lítill hluti massans glatast en gríðarleg orka myndast. Þetta er það sem formúla Einsteins, E = mc2 lýsir. Þessi litli massi(m) sem hefur glatast margfaldaður með ljóshraðanum í öðru veldi (c2) gefur mjög stóra tölu (E) og er orkan sem varð til við samrunan. Talið er að sólin breyti um 600 milljón tonnum af vetni í helíum á hverri sekúndu.
Giovanni Goria
thumb|right|Giovanni Goria Giovanni Giuseppe Goria (30. júlí 1943 – 21. maí 1994) var ítalskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Ítalíu stutt skeið frá 1987 til 1988.
Kjarnasamruni
Kjarnasamruni
Kjarnasamruni er ein af bestu leiðunum sem við höfum til að búa til mikið magn af kolefnislausri orku í framtíðinni. Þar sem á jörðinni eru ekki sömu skilyrði og í sólinni þarf að nálgast málið á annan hátt. Vísindamenn og verkfræðingar vinna hörðum höndum við að þróa tækni sem gerir okkur kleift að nýta þetta ferli í orkuverum framtíðarinnar.
Undirofursti
Undirofursti er tignargráða, eða stöðuheiti í hernaði, sem er á milli majórs og ofursta.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands
Mennta- og menningar­mála­ráðuneyti Íslands er eitt af níu ráðuneytum Stjórnarráð Íslands. Ráðuneytið lýtur að menntun og fræðslu á Íslandi, og var stofnað formlega 1. júní 1947 þegar ákveðið var að forsætis- og menntamálaráðuneytið skyldu framvegis starfa undir sama ráðuneytisstjóra. Þetta hélst óbreytt til 1. janúar 1970, en á þeim tíma var þeim skipt í tvö ráðuneyti. Æðsti yfirmaður þess er mennta- og menningarmálaráðherra og æðsti embættismaður er ráðuneytisstjóri. Sitjandi ráðherra er Lilja Dögg Alfreðsdóttir, þingmaður Framsóknarflokksins.
Ourisia pygmaea
Ourisia pygmaea er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá suðurhluta S-Ameríku (Síle og Argentínu).
Giovanni Goria
Hann hóf þátttöku í sveitarstjórnarmálum og gekk í kristilega demókrataflokkinn. Hann var kosinn á þing árið 1976, varð aðstoðarráðherra 1981 og fjármálaráðherra 1982 til 1987 í ríkisstjórnum Bettino Craxi og Amintore Fanfani.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands
Starfssemi
Ráðuneytisstjóri, Ásta Magnúsdóttir, stýrir ráðuneytinu undir yfirstjórn ráðherra samkvæmt erindisbréfi.
Giovanni Goria
Eftir kosningarnar 1987 varð Goria forsætisráðherra, sá yngsti í sögu lýðveldisins, þótt hann þætti ekki þungavigtarmaður í stjórnmálum. Hann sagði af sér eftir að þingið felldi fjárlagafrumvarp stjórnar hans 1988.
Undirofursti
Undirofurstar eru foringjar sem hafa skipunarbréf frá æðsta yfirmanni viðkomandi hers og bera meiri ábyrgð en þeir, lægra settu, foringjar er ekki hafa slíkt bréf.
Giovanni Goria
Hann var kosinn á Evrópuþingið 1989 og varð síðan landbúnaðarráðherra 1991. Hann flækist í spillingarrannsóknina kringum Mani pulite 1993 og sagði af sér ráðherraembætti í kjölfarið á ásökunum um mútuþægni, en mál hans var enn til rannsóknar þegar hann lést.
Kjarnasamruni
Hagnýting kjarnasamruna
Til að ná orku við kjarnasamruna er gas, myndað úr vetni, tvívetni (deuterium) og þrívetni (tritium) hitað upp í allt að 100 milljón gráður, heitara en í kjarna sólarinnar. Í þessu ástandi kallast efnið rafgas eða plasma. Þennan gríðarlega hita þarf til þess að samruni geti átt sér stað. Þegar hitastig efnis er orðið svona hátt haldast atómin ekki lengur saman og verða að stökum rafeindum og atómkjörnum á fleygiferð. Hreyfing atómanna eykst með hækkandi hita. Heita plasmað er mjög þunnt og viðkvæmt og þar með er mjög erfitt að halda vetnisrafgasinu saman í þessu ástandi. Ein leiðin til þess er að beita mjög sterku rafsegulsviði. Með því er komið í veg fyrir að efnið kólni eða mengist við snertingu við annað efni. Mest er verið að þróa og vinna með samrunaofn sem kallast tokamak og notast hann við þessa aðferð. Þá er plasma af léttum atómkjörnum hitað og lokað inn í hringlaga segulröri. Inn í segulrörinu er svo plasmanu stjórnað með sterkum segulkröftum. Þegar vetnið sameinast svo í helíum og háhraða nifteindir, losnar 17,6 MeV af orku við hvert hvarf. Þessi orka sem nifteindirnar bera er miklu meiri en myndast við venjuleg hvörf, sem er svo notuð í kjarnasamruna orkuveri til þess að framleiða rafmagn. Það er svo hægt á nifteindunum með því að láta þær skella á filmu sem umlykur vélina, hitinn sem myndast við það er svo umbreytt í gufu sem keyrir áfram hverfla, sem aftur gefur okkur afl.
Kjarnasamruni er enn sem komið er ekki hagnýttur til raforkuframleiðslu nema í tilraunaskyni en miklar vonir standa til að svo geti orðið í framtíðinni eins og segir að neðan.
Main Tower
thumb|200px|Main Tower
Kjarnasamruni
Hagnýting kjarnasamruna
Á hinn bóginn hefur kjarnasamruni verið hagnýttur í hernaði síðan rétt eftir miðja 20. öld með svokölluðum vetnissprengjum.
Kostir kjarnasamruna
Mikið af orku jarðarbúa fæst frá nýtingu jarðeldsneytis. Orkuþörf er stöðugt að aukast á meðan jarðeldsneytisbirgðir fara minnkandi. Orkuver sem nýta kjarnasamruna myndu hafa ýmsa kosti: thumb|right|Orkuþörf jarðar
Main Tower
Main Tower er skýjakljúfur í Frankfurt am Main sem er 200 m að hæð. Byggingin var vígð þann 1999.
Kjarnasamruni
Saga kjarnasamruna rannsókna
Á seinni hluta tuttugustu aldar fóru vísindamenn virkilega að spá í að herma eftir nýtingu sólarinnar á orku. Að framkvæma kjarnasamruna, líkt og sólin, á jörðu niðri. Rannsóknir voru í upphafi, lítil og leynileg verkefni, seinna þróaðist það í alþjóðlegt samstarf eins og við sjáum í dag.
Fyrstu kjarnasamruna rannsóknirnar fóru fram á Cavendish rannsóknarstofunni í Cambridge, Englandi í kringum 1930. Þá var talið að þetta væri ómögulegt. En eftir seinni heimsstyrjöldina og gerð fyrstu kjarnorkusprengjunnar, fengu menn aftur áhuga á kjarnorkufræðum. Ekki urðu miklar framfarir í þessum málum fyrr en samstarf hófst um allan heim þegar kalda stríðið rénaði. Alþjóðleg samvinna hófst þegar lönd opinberuðu rannsóknir sínar í Geneve 1958. Þetta leiddi af sér rannsóknarstofu í Culham á Englandi sem seinna varð að höfuðstöðvum JET. Tíu árum síðar tókst Rússum að gera hið fyrsta tokamak. Það náði tíu sinnum hærri hita en, önnur lönd höfðu náð. Þessi sama tækni er enn notuð í dag og er enn verið að fullkomna hana.
Rannsóknir
Þó að kjarnasamruna rannsóknir séu á byrjunarstigi, er mikið fjárfest í rannsóknum. Sem dæmi má nefna að ESB lagði um 10 milljarða evra fram til 1990 og einungis nýja verkefnið ITER hefur þegar fengið fjárveitingu uppá 10 milljarða evra. Kjarnasamruna rannsóknir fá um 750 milljón evrur (fyrir utan ITER) á meðan allar aðrar rannsóknir sem ekki tengjast kjarnorku fá um 810 milljón evrur. Nú þegar er búið að sýna að hægt er að vinna orku við kjarnasamruna. Til dæmis hefur heimsins stærsta tokamak, JET (Joint European Torus) þegar framleitt 16 megavött. Aðal verkefnið sem rannsóknarmenn kljást við í dag er að gera þetta arðbært og nógu stórt svo það borgi sig. Rannsóknarmenn vonast til að verða komnir með virkt ver innan 30 ára og ef fjárveitingar halda áfram eru þeir bjartsýnir að ná því.
Dacrydium magnum
Dacrydium magnum er sígrænt tré (um 8 til 30m hátt) frá Nýju-Gíneu og nærliggjandi eyjum.
Tíund
Tíund er einn tíundi af einhverju og er oftast átt við skatt af einhverju tagi. Tíund hefur tíðkast sem aðferð við skattlagningu víða um heim og allt aftur til upphafs miðalda. Tíundin var aðferð kristnu kirkjunar til þess að fjármagna starfsemi sína víða um Evrópu lengi vel og er lögboðin í einstaka löndum enn í dag.
Tíundarlög á Íslandi
Lögin voru þó frábrugðin því sem gerðist annars staðar, þar var um að ræða 10% tekjuskatt - bændur greiddu 10% af uppskerunni, handverksmenn 10% af framleiðslunni - en hér var tíundin greidd af eign og var því eignaskattur eða öllu heldur eignaaukaskattur. Gert var ráð fyrir því að eignir manna ykjust um 10% árlega og greiddu 10% af eignaaukanum, eða 1% af heildareign. Slíkur eignaskattur, eða vextir af „dauðu“ fé, var þyrnir í augum kirkjunnar manna annars staðar en hér á landi. En ljóst er að Gissur biskup hlýtur að hafa fengið samþykki fyrir þessu skatta–„frumvarpi“ hjá erkibiskupi eða jafnvel páfa.
Allar eignir manna, sem náðu lágmarkseign, voru „tíundaðar“. Skatturinn skiptist í fjóra staði: 1/4 rann til biskups til uppbyggingar biskupsstól og rekstri, 1/4 rann til þurfamanna, og fengu hreppsmenn þann hluta til að deila út meðal fátækra, 1/4 rann til kirkna, til viðhalds og uppbyggingar og 1/4 til presta.
Tveir síðustu hlutarnir runnu í raun til þeirra höfðingja sem áttu kirkjurnar og höfðu presta í þjónustu sinni, og gátu þeir sjálfsagt farið með það fé eins og þeim sýndist. Prestar voru hvort eð er í þjónustu kirkjueigenda. Af þessum sökum er ekki undarlegt að höfðingjar hafi samþykkt skattheimtuna á Alþingi, þar sem þeir sjálfir fengu helminginn til baka, auk þess sem skatturinn var mun léttari en 10% tekjuskattur. Leiddi það óneitanlega til aukinna valda og áhrifa höfðingja og ójafnræðis þeirra gagnvart þingmönnum sínum, þ.e. öðrum bændum, og þannig hefur það stuðlað að myndun héraðsríkjanna sem leiddi svo aftur að hruni Þjóðveldisins og í kjölfar þess að þjóðin glataði sjálfstæði sínu í 7 aldir.
Hryggleysingjar
Hryggleysingjar Hryggleysingjar (Invertebrata) er flokkur dýra sem hefur ekki hryggjarsúlu, þ.e. eru ekki hryggdýr. Flokkurinn er ekki notaður í nútíma vísindalegri flokkun.
Kvikmyndagerð á Íslandi
Kvikmyndagerð á Íslandi einkenndist lengi vel (og jafnvel enn) af frumkvöðlastarfsemi og gerð ódýrra kvikmynda. Vísir að sjálfstæðum kvikmyndaiðnaði fór ekki að myndast fyrr en undir lok 20. aldar en fram að því var kvikmyndagerð nátengd annarri starfsemi, svo sem ljósmyndun, íslensku leikhúsunum og Ríkissjónvarpinu eftir að það tók til starfa árið 1966. Aðsókn að kvikmyndahúsum hefur verið tiltölulega mikil en fjöldi áhorfenda takmarkaður miðað við þann kostnað sem felst í kvikmyndagerð.
Gjarnan er talað um að stofnun Kvikmyndasjóðs 1978 marki upphaf samfelldrar kvikmyndagerðar á Íslandi og er þannig talað um fyrstu kvikmyndina sem kom út og gerð var með styrk úr sjóðnum, Land og syni, sem fyrstu „alvöru“ íslensku kvikmyndina. Ekki má þó gleyma því að á 5. og 6. áratugnum stóð kvikmyndagerð með nokkrum blóma á Íslandi og stórmyndir á borð við 79 af stöðinni sem gerðar voru á 7. áratugnum voru að hluta til framleiddar af Íslendingum og með íslenskum leikurum í aðalhlutverkum.
Síðustu ár hefur aftur færst í vöxt að íslensk kvikmyndafyrirtæki taki að sér að vera innlendur samstarfsaðili fyrir erlenda framleiðendur sem hafa hug á að taka kvikmyndir á Íslandi. Nýlegt dæmi um slíkt samstarf er kvikmynd Clints Eastwood, Flags of Our Fathers, sem tekin var að hluta nálægt Krýsuvík í samstarfi við íslenska fyrirtækið Truenorth Productions.
Kvikmyndamiðstöð Íslands var stofnuð árið 2001 og hefur umsjón með styrkjum til kvikmyndagerðar og gerðar leikins sjónvarpsefnis auk sjö manna kvikmyndaráðs sem menntamálaráðherra skipar samkvæmt tilnefningum frá fagsamtökum kvikmyndagerðarfólks. Kvikmyndasjóður veitti árið 2006 um 300 milljónir króna í styrki.
Edduverðlaunin eru verðlaun Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar fyrir kvikmyndir og sjónvarpsefni. Þau hafa verið veitt árlega frá 1999. Akademían sér einnig um val á framlagi Íslands til forvals Óskarsverðlaunanna.
Fastanefndir Alþingis
Á Alþingi eru starfandi átta fastanefndir. Kosið er í nefndirnar á þingsetningarfundi að afloknum alþingiskosningum og gildir kosningin fyrir allt kjörtímabilið. Hver þingmaður, að ráðherrum og forseta Alþingis undanskildum, á sæti í einni eða fleiri fastanefnd.
Tower 185
thumb|200px|Tower 185
Kvikmyndagerð á Íslandi
Fyrstu kvikmyndirnar
thumb|right|Hadda Padda var tekin á Íslandi 1923. Kvikmyndagerð á Íslandi má segja að hafi hafist þegar danskt tökulið ferðaðist til Íslands árið 1919 til þess að kvikmynda Sögu Borgarættarinnar eftir sögu Gunnars Gunnarssonar á vegum Nordisk Film. Sett var upp „kvikmyndaver“ í Reykjavík og nokkrir íslenskir leikarar léku aukahlutverk auk Guðmundar Thorsteinssonar (Muggs) sem lék eitt af aðalhlutverkunum. Kvikmyndin tengist frumkvöðlum í íslenskri kvikmyndagerð beint vegna þess að þar kynntist Óskar Gíslason, sem síðar varð afkastamikill kvikmyndagerðarmaður, filmuvinnu í fyrsta skipti.
Fastanefndir Alþingis
Fastanefndir þingsins fara með eftirlitshlutverk gagnvart framkvæmdavaldinu og er verksvið nefndanna tvíþætt. Nefndirnar fjalla annars vegar um þingmál sem er vísað til þeirra, þ.e. frumvörp, þings­ályktunar­tillögur og skýrslur. Hins vegar hafa nefndirnar heimild til að fjalla um ýmis mál að frumkvæði nefndarmanna án þess að beinlínis sé um þingmál að ræða.
Kvikmyndagerð á Íslandi
Fyrstu kvikmyndirnar
1923 kom aftur tökulið til Íslands frá Danmörku til að taka upp Höddu Pöddu eftir handriti Guðmundar Kamban þar sem titilhlutverkið var leikið af dönsku stórstjörnunni Clöru Pontoppidan, en það sama ár var líka frumsýnd fyrsta kvikmyndin sem var leikstýrð og framleidd af Íslendingi, gamanmynd Lofts Guðmundssonar, Ævintýri Jóns og Gvendar, sem var stutt og sýnd sem aukamynd í Nýja Bíói. Myndin hlaut misjafnar viðtökur en Loftur hélt áfram og sendi frá sér Ísland í lifandi myndum 1925 sem var löng Íslandslýsing sem Loftur hafði tekið víða á Íslandi sumarið áður. Loftur hélt áfram að taka kvikmyndir, yfirleitt stuttar heimildarmyndir en 1949 sendi hann frá sér Milli fjalls og fjöru, fyrstu leiknu íslensku kvikmyndina í fullri lengd sem jafnframt var fyrsta íslenska talmyndin.
Fyrsti Íslendingurinn til að læra kvikmyndagerð við skóla, svo vitað sé, var Sigurður Norðdahl, forstöðumaður Útlendingaeftirlitsins, sem lærði við kvikmyndatökudeild New York háskóla á árunum 1943-1944. Þekktast verka hans er sennilega safn myndskeiða frá mótmælunum á Austurvelli við inngöngu Íslands í NATO, 1949.
Á síðari hluta 5. áratugarins kom út töluverður fjöldi af heimildarmyndum og ber þar líklega hæst Björgunarafrekið við Látrabjarg sem Óskar Gíslason gerði 1949.
Fyrsta íslenska „kvikmyndavorið“
thumb|right|79 af stöðinni var leikstýrt af einum þekktasta kvikmyndaleikstjóra Dana, Erik Balling. Kvikmynd Lofts Guðmundssonar, Milli fjalls og fjöru, er fyrsta leikna íslenska kvikmyndin í fullri lengd. Hún var frumsýnd 1949. Tveimur árum síðar fylgdi hann henni eftir með Niðursetningnum en hann var þá orðinn veikur og lést árið eftir, eða 1952. 1950 kom út önnur leikna íslenska kvikmyndin, barnamyndin Síðasti bærinn í dalnum, eftir Óskar Gíslason með vísunum í íslenska þjóðsagnahefð. Árið eftir gerði Óskar svo gamanmyndina Reykjavíkurævintýri Bakkabræðra. Hann var gríðarlega afkastamikill allan 6. áratuginn með kvikmyndum eins og Ágirnd 1952, sem hann framleiddi og kvikmyndaði, en var í leikstjórn Svölu Hannesdóttur sem varð fyrsta konan til að leikstýra íslenskri kvikmynd. Myndin var gerð eftir leikþætti sem hún hafði samið. Á þessum tíma gerði Óskar Nýtt hlutverk 1954. Árið áður kom út stuttmyndin Tunglið, tunglið, taktu mig eftir Ásgeir Long og Valgarð Runólfsson. Þeir gerðu síðan Gilitrutt sem var frumsýnd árið 1957. Það sama ár stofnaði Óskar Gíslason kvikmyndaverið Íslenzkar kvikmyndir h.f. sem varð fljótlega gjaldþrota. Eftir það liðu heil tuttugu ár þar til næsta leikna íslenska kvikmyndin í fullri lengd, sem alfarið var framleidd á Íslandi, leit dagsins ljós, Morðsaga Reynis Oddssonar 1977.
Erlent samstarf
19. ágúst 1949, sama ár og fyrsta leikna íslenska kvikmyndin í fullri lengd var frumsýnd, var fyrirtækið Edda-Film stofnað í Reykjavík í þeim tilgangi að vera samstarfsaðili fransks framleiðenda sem ætlaði sér að kvikmynda Fjalla-Eyvind Jóhanns Sigurjónssonar á Íslandi. Ekkert varð úr þeirri framleiðslu en fyrirtækið hélt áfram og tók þátt árið 1954 í framleiðslu Sölku Völku í leikstjórn sænska leikstjórans Arne Mattsson. Næsta verkefni sem fyrirtækið réðst í var gerð 79 af stöðinni (1962) sem var framleidd í samstarfi við Nordisk Film og í leikstjórn danska leikstjórans Erik Balling, en fjármögnuð af Íslendingum (meðal annars styrk frá menntamálaráði) og með íslenskum leikurum.
Sjónvarpið og kvikmyndaskólakynslóðin
thumb|right|Morðsaga frá 1977 var fyrsta alíslenska leikna kvikmyndin í fullri lengd frá því Gilitrutt kom út 1957. Tveir atburðir árið 1966 mörkuðu tímamót í íslenskri kvikmyndagerð. Það ár var Félag kvikmyndagerðarmanna stofnað og 30. september hóf Sjónvarpið útsendingar. Stofnun ríkissjónvarps varð til þess að skapa vettvang fyrir gerð sjónvarpsmynda og sjónvarpsleikrita. Þar hlaut margt tæknifólk í kvikmyndagerð sína menntun og fyrstu menntuðu kvikmyndaleikstjórarnir á borð við Hrafn Gunnlaugsson, Þorstein Jónsson og Þráinn Bertelsson fengu þar starf þegar þeir sneru heim úr námi. Jökull Jakobsson skrifaði mörg sjónvarpsleikrit, eins og fyrsta eiginlega sjónvarpsleikritið Romm handa Rósalind (1968), Keramik (1976) og Vandarhögg sem Hrafn Gunnlaugsson gerði að sjónvarpsmynd árið 1980. Nína Björk Árnadóttir og Svava Jakobsdóttir skrifuðu líka verk fyrir sjónvarpið. Fyrsta stóra sjónvarpsmyndin sem ráðist var í var Brekkukotsannáll í samstarfi við hinar norrænu ríkisstöðvarnar og NDR í Þýskalandi 1973 eftir sögu Halldórs Laxnes og á eftir fylgdu t.d. heimildarmyndin Fiskur undir steini eftir Þorstein Jónsson og Ólaf Hauk Símonarson (1975) og Blóðrautt sólarlag eftir Hrafn Gunnlaugsson (1976).
Fremur lítið fór fyrir annarri kvikmyndagerð frá 1966 þar til kvikmyndasjóður var stofnaður. Ásgeir Long hélt áfram gerð heimildamynda og Þorgeir Þorgeirson gerði Maður og verksmiðja í anda evrópsku framúrstefnunnar 1968, fyrstu íslensku kvikmyndina sem hlaut verðlaun á alþjóðlegri kvikmyndahátíð. Þó nokkuð kvað að Reyni Oddssyni sem hafði kynnst kvikmyndagerð í leiklistarnámi í Bandaríkjunum. Hann gerði meðal annars stuttu heimildarmyndina Umbarum-bamba með Hljómum 1965 og sendi frá sér tvær heimildarmyndir í fullri lengd um hernámsárin 1967 og 1969. 1977 gerði hann svo fyrstu alíslensku leiknu kvikmyndina eftir Gilitrutt 1957, Morðsögu, með Guðrúnu Ásmundsdóttur og Steindór Hjörleifssyni í aðalhlutverkum. Framleiðsla myndarinnar einkenndist af fjárskorti sem gerði það að verkum að ekki var hægt að kvikmynda hluta handritsins og hljóðvinnsla var nánast engin. Árið eftir var Kvikmyndasjóður Íslands loks stofnaður og aðstæður í íslenskri kvikmyndagerð breyttust verulega.
Kvikmyndasjóður og „kvikmyndavorið“ 1980
thumb|right|Punktur punktur komma strik eftir Þorstein Jónsson var frumsýnd árið 1980 Sumarið 1978 var haldin fyrsta kvikmyndahátíðin á Íslandi, Kvikmyndahátíð í Reykjavík, í tengslum við Listahátíð í Reykjavík það ár. Hátíðin stóð í tíu daga og veitt voru verðlaun fyrir bestu kvikmyndina. Mikill áhugi reyndist vera fyrir hendi hjá almenningi, Þorsteinn Jónsson hlaut verðlaun fyrir heimildarmyndina Bóndi og Hrafn Gunnlaugsson önnur verðlaun fyrir stuttmyndina Lilju, eftir smásögu Halldórs Laxness. Ágúst Guðmundsson fékk við sama tækifæri styrk úr Menningarsjóði fyrir handrit að stuttmyndinni Lítil þúfa. Þá lá þegar fyrir að af stofnun Kvikmyndasjóðs yrði það ár. Fyrsta úthlutun sjóðsins fór fram 29. mars 1979 þegar 30 milljónir (gamlar) krónur voru veittar í styrk til níu verkefna. Þrjú verkefnanna voru leiknar kvikmyndir sem sýndar voru 1980 og 1981; Land og synir eftir Ágúst Guðmundsson, Veiðiferðin eftir Andrés Indriðason og Óðal feðranna eftir Hrafn Gunnlaugsson. Fjórar heimildarmyndir fengu styrk, þar á meðal Sjómaður eftir Þorstein Jónsson, Mörg eru dags augu eftir Óla Örn Andreassen og Guðmund Pál Ólafsson og teiknimyndin Þrymskviða eftir Sigurð Örn Brynjólfsson.
Árið 1980 bar sú nýlunda við að þrjár leiknar íslenskar kvikmyndir voru frumsýndar á Íslandi, Land og synir Ágústar Guðmundssonar, Punktur punktur komma strik Þorsteins Jónssonar, og Veiðiferðin eftir Andrés Indriðason. Árið 1980 markar upphaf samfelldrar kvikmyndagerðar á Íslandi því eftir það hefur ekki liðið ár án þess að frumsýnd hafi verið leikin íslensk kvikmynd. Með tilkomu kvikmyndasjóðs opnaðist sá möguleiki að leikstjórar gætu fjármagnað gerð kvikmynda í fullri lengd þótt íslenskar kvikmyndir bæru þess áfram glögg merki að vera gerðar fyrir mjög lítið fé.
Níundi áratugurinn
Framanaf níunda áratugnum komu út að jafnaði 3-5 íslenskar kvikmyndir í fullri lengd sem frumsýndar voru í kvikmyndahúsum. Aðsókn á margar þessara mynda var fádæma góð svo lá við að „allir“ hefðu séð sumar þeirra í bíó. Á þessum árum komu sem dæmi út gamanmyndir Þráins Bertelsonar um Þór og Danna, tvær víkingamyndir eftir Hrafn Gunnlaugsson og Með allt á hreinu eftir Ágúst Guðmundsson og Stuðmenn sem lengi var talin vinsælasta íslenska kvikmynd allra tíma. Hrafn, Ágúst, Þorsteinn og Þráinn voru mjög virkir á þessum árum og nýir leikstjórar eins og Kristín Jóhannesdóttir, Friðrik Þór Friðriksson, Hilmar Oddsson og Guðný Halldórsdóttir bættust við. Upp úr miðjum áratugnum tók þó nokkuð að draga úr aðsókn af ýmsum ástæðum. Myndbandstækið var komið á nánast hvert heimili og Stöð 2 hóf útsendingar árið 1986. Þótt úthlutunarfé Kvikmyndasjóðs ykist töluvert þá dugði það alls ekki eitt og sér og því tók að gæta fjárhagsörðugleika og trúin á framtíð íslenskrar kvikmyndagerðar fór minnkandi. Kröfur bæði áhorfenda og kvikmyndagerðarfólks til tæknilegrar úrvinnslu og forms höfðu líka aukist og frumkvöðlabragurinn þótti ekki eins viðeigandi og áður. Frá 1985 til 1992 fækkaði þeim myndum sem frumsýndar voru og voru leiknar kvikmyndir í fullri lengd að jafnaði aðeins tvær á ári.
Íslenska kvikmyndasamsteypan var stofnuð um miðjan áratuginn af Friðriki Þór og var áberandi í framleiðslu íslenskra kvikmynda næstu árin, eða þar til hún varð gjaldþrota árið 2004.