cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sebastian Kurz
Bakgrunnur
Sebastian Kurz er sonur leikfimikennara og verkfræðings. Hann er fæddur og uppalinn í verkamannahverfinu Meidling í Vínarborg, þar sem stór hluti íbúafjöldans er af erlendum uppruna.
Árið 2003 gekk Kurz í ungliðahreyfingu austurríska Þjóðarflokksins. Kurz var héraðsformaður ungliðahreyfingarinnar í Vín frá 2007 til 2012. Hann varð formaður ungliðahreyfingarinnar og varaformaður í austurríska Þjóðarflokknum árið 2009. Kurz var meðlimur í borgarstjórn Vínar frá 2010 til 2011.
Ráðherra
Frá 2011 til 2013 var Kurz ríkisritari innflytjendamála í innanríkisráðuneyti Austurríkis. Þar varð hann þekktur fyrir að krefjast aukinnar þýskukennslu í skólum, þýskukennslu fyrir íslamska trúarleiðtoga og stofnun ræðuvettvangs stjórnarinnar við þá.
Kurz varð yngsti utanríkisráðherra í Evrópu og yngsti ráðherra í sögu Austurríkis árið 2013. Sem utanríkisráðherra bar hann ábyrgð á innflytjendastefnu ríkisins. Árið 2013 var Kurz einnig kjörinn á neðri deild austurríska þingsins með 35.700 atkvæðum, fleiri atkvæðum en nokkur annar frambjóðandi.
Kurz var kjörinn formaður Þjóðarflokksins þann 1. júlí árið 2017 með 98,7 % atkvæða.
Kanslari
Ríkisstjórn Þjóðarflokksins og Frelsisflokksins tók harða stefnu í innflytjendamálum og hafði stefnu stjórnar Viktors Orbán í Ungverjalandi til hliðsjónar.
Kurz ákvað að slíta samstarfinu við Frelsisflokkinn þann 18. maí árið 2019 og boða til nýrra kosninga eftir að Heinz-Christian Strache, formaður Frelsisflokksins og varakanslari í stjórn Kurz, sagði af sér. Strache hafði neyðst til að segja af sér eftir að myndbandi var lekið þar sem hann sást lofa rússnesku fyrirtæki opinberum samningum í skiptum fyrir fjárstyrki og jákvæða fjölmiðlaumfjöllun. Eftir að Kurz fór einnig fram á afsögn Herberts Kickl, innanríkisráðherra og aðalritara Frelsisflokksins, sögðu allir ráðherrar Frelsisflokksins af sér. Í kjölfarið studdu þingmenn Frelsisflokksins vantrauststillögu gegn Kurz sem var samþykkt á austurríska þinginu þann 27. maí. Van der Bellen forseti leysti Kurz formlega frá störfum daginn eftir og Hartwig Löger varakanslari tók við embættinu á meðan forsetinn hóf að setja saman starfsstjórn.
Kosningar fóru fram í Austurríki þann 29. september og Þjóðarflokkurinn vann þar um 37% atkvæða. Eftir kosningarnar hóf Kurz stjórnarmyndunarviðræður við austurríska Græningjaflokkinn. Viðræðurnar tóku rúma tvo mánuði en þann 2. janúar tilkynntu flokkarnir tveir að þeir hefðu komist að stjórnarsáttmála. Kurz sneri aftur á kanslarastól sem leiðtogi nýju ríkisstjórnarinnar þann 7. janúar 2020.
Tûranor PlanetSolar
thumb|right|Tûranor PlanetSolar í Hamborg 2010. Tûranor PlanetSolar er stærsti sólarorkuknúni bátur heims. Hann er vélknúin tvíbytna, 31 metri á lengd og með 85 tonna særýmd. Báturinn var smíðaður í Kíl í Þýskalandi sem hluti af verkefninu PlanetSolar undir stjórn svissneska landkönnuðarins Raphaël Domjan. Honum var hleypt af stokkunum 31. mars 2010.
Sebastian Kurz
Kanslari
Í október 2021 var gerð húsleit á skrif­stofum austur­ríska Þjóðar­flokksins og hjá aðstoðarfólki Kurz í tengslum við spillingarrannsókn. Kurz sætir ásökunum um að hafa beitt ríkisfjármunum til að greiða tímaritum fyrir jákvæða umfjöllun um sig og Þjóðarflokkinn. Vegna rannsóknarinnar og þrýstings frá Græningjunum í stjórnarsamstarfinu lýsti Kurz því yfir þann 9. október að hann hygðist segja af sér sem kanslari. Hann útnefndi utanríkisráðherrann Alexander Schallenberg til að taka við af sér. Schallenberg tók við kanslaraembættinu af Kurz þann 11. október. Stjórnarandstæðingar héldu því þó fram að Kurz myndi áfram í reynd vera áhrifamesti maður ríkisstjórnarinnar sem leiðtogi Þjóðarflokksins og hygðist stýra Austurríki sem „skuggakanslari“ með Schallenberg sem staðgengil sinn.
Tûranor PlanetSolar
Þann 27. september 2010 hélt Tûranor PlanetSolar af stað í hnattsiglingu sem hann lauk eftir 584 daga, þann 4. maí 2012.
Sebastian Kurz
Kanslari
Í desember tilkynnti Kurz hins vegar að hann hygðist hætta alfarið í stjórnmálum. Innanríkisráðherrann Karl Nehammer var kjörinn nýr formaður Þjóðarflokksins þann 3. desember 2021 og tók við embætti kanslara af Schallenberg þremur dögum síðar.
Hestfjörður
Hestfjörður er mjór og langur fjörður, um 15 km, í sunnanverðu Ísafjarðardjúpi. Næsti fjörður úr norðvestri er Seyðisfjörður en svipmikið fjall, Hestur, skilur firðina að. Til austurs er Skötufjörður en Hvítanes heitir á milli hans og Hestfjarðar. Undirlendi er lítið í Hestfirði og fjallshlíðar beggja megin fjarðarins eru brattar í sjó fram. Samgöngur hafa löngum verið erfiðar í firðinum og lá sá hluti Djúpvegarins, sem síðast var lagður, um fjörðinn.
Fyrstu rækjumiðin við Ísland fundust árið 1927 í Hestfirði. Við mynni hans og Skötufjarðar er eyjan Vigur, næststærsta eyjan á Ísafjarðardjúpi.
<Gallery> Mynd:Hestfjörður 1.JPG|Hestfjörður. Mynd:Hestfjörður 2.JPG|Hestfjörður. í bakgrunni er fjallið Hestur. Mynd:Hestur 3.JPG|Hestur séð frá eynni Vigur. </Gallery>
Flugrekstrarleyfi
alt=Mynd af flugrekstrarleyfi rússneska flugfélagsins Aeroflot.|thumb|Flugrekstrarleyfi rússneska flugfélagsins Aeroflot. Flugrekstrarleyfi er leyfisbréf flugmálayfirvalda viðkomandi lands, sem heimilar flugrekanda að nota loftför í atvinnuskyni.
Flugrekanda (sá er stundar flugrekstur) er þá heimilt að starfrækja tiltekna tegund flutningaflugs, það er rekstur loftfara sem felur í sér flutninga á farþegum, og vörum gegn endurgjaldi. Þeir einir geta sinnt slíku flugi sem hafa til þess gilt flugrekendaskírteini og þá um leið flugrekstrarleyfi (á ensku AOC: Air operator's certificate)
Þess er krafist að rekstraraðilinn hafi starfsmenn, eignir og kerfi til staðar til að tryggja öryggi starfsmanna sinna og almennings. Í vottorðinu verða skráðar loftfarstegundir og skráningar sem nota á, í hvaða tilgangi og á hvaða svæði, á tilteknir flugvöllum eða landsvæði.
Á Íslandi er Samgöngustofa stjórnsýslustofnun allra samgöngumála og þar með flugmála. Stofnunin fer með stjórnsýslu og eftirlit flugmála, öryggiseftirlit samgöngumannvirkja og leiðsögu. Hún heldur loftfaraskrá sem er hin lögformlega skráning á eignarhaldi loftfara, og birtir yfirlit yfir þá sem hafa fengið tilskilin leyfi og skírteini. Til þess að fá flugrekendaskírteini og flugrekstrarleyfi til flutningaflugs á Íslandi þarf að sýna fram á að skilyrðum flugöryggisstofnunar Evrópu EASA (European Aviation Agency) um stjórnun á flugrekstri og lofthæfi séu uppfyllt.
Suður-Yorkshire
thumb|250px|Suður-Yorkshire á Englandi.
Suður-Yorkshire (enska South Yorkshire) er sýsla á Norður-Englandi á Bretlandi. Sheffield er stærsta borgin í sýslunni.
St Peter's College (Auckland)
thumb|right|300px|St Peter's College, Bro O'Driscoll Building (1939, additions 1944) St Peter's College í Auckland á Nýja Sjálandi er drengjaskóli sem var stofnaður 1939. Hann er leiðandi kaþólskra grunnskóla landsins og eingöngu ætlaður piltum á aldrinum 7-13 ára. Amare et Servire (To Love and To Serve) eru einkunarorð skólans og mætti þýða „að elska og þjóna“.
Logic
Sir Robert Bryson Hall II (fæddur 22. janúar 1990), betur þekktur undir sviðsnafninu Logic er bandarískur rappari. Hann er uppalinn í Gaithersburg í Maryland. Áhugi hans á tónlist kviknaði eftir að hafa horft á myndina Kill Bill eftir leikstjórann Quentin Tarantino en myndin er þekkt fyrir tónlistina sína. Fyrsta platan hans kom út árið 2009 undir nafninu Logic: The Mixtape og gaf hann svo út aðra plötu árið 2010 undir nafninu Young, Broke & Infamous in 2010. Stuttu eftir það skrifaði hann undir samning hjá Visionary Music Group og gaf hann út 3 plötur eftir það.''
Milestone ehf.
Milestone ehf. er íslenskt fjárfestingarfélag í eigu systkinanna Karls Wernerssonar, Ingunnar Wernersdóttur og Steingríms Wernerssonar.
Stofnun
Fyrirtækið var stofnað í mars 1988 og hét þá Deiglan-Árman. Fyrirtækið er að hluta til í eigu Leifturs ltd., sem er skráð í Bresku Jómfrúreyjunum, og er einnig í eigu Wernerssystkinanna.
Fjárfestingar
Árið 2004 eignaðist fyritækið Apótek Austurbæjar ehf., Vesturbæjarapótek ehf. og Ísrann ehf. Nafninu var breytt í Milestone. Í apríl 2005 keypti Milestone 66.7% eignarhluta í Sjóvá-Almennum tryggingum hf..
Fyritækið átti hlut í Glitni banka hf. sem urðu nánast að engu í kjölfar bankahrunsins. Einnig átti það meirihluta hlutabréfa í Actavis Group hf. ásamt Lyf og heilsu hf. og hluta í Dagsbrún. Í lok árs 2005 námu eignir samstæðunnar um 80 milljörðum króna.
Gjaldþrot
Í júlí 2009 gerði embætti sérstaks saksóknara húsleit í höfuðstöðvum Milestone ásamt dótturfélagi þess Sjóvá. Rannsóknin snýr að meintu stórfelldu fjármálamisferli sem tengist starfsemi Milestone og fjárfestingarstarfsemi Sjóvár, meðal annars að meintri misnotkun á bótasjóði tryggingarfélagsins.
Gull
Gull er frumefni með efnatáknið Au (latína aurum) og er númer 79 í lotukerfinu. Þetta er mjúkur, gljáandi, gulur, þungur, hamranlegur og linur hliðarmálmur sem er ónæmur gegn flestum efnum en hægt er að vinna á honum með klór, flúor og kóngavatni. Gull finnst sem molar eða sem gullkorn í grjóti og í árseti. Gull er einn af myntmálmunum.
Gull er æðstu verðlaun á íþróttamótum, en annað sætið færir silfur og það þriðja brons. Orðið gull (í fleirtölu) var áður fyrr notað yfir barnaleikföng.
Saga og notkun
Gull er aðlaðandi og mjög verðmætur málmur, sem þekkst hefur í a.m.k. 5500 ár. Hreint gull finnst stundum í náttúrunni en venjulega er það þó í sambandi við silfur, kvars (SiO2), kalsít (CaCO3), blý, tellúr, sink eða kopar. Gróflega áætlað er um 1 millígramm af gulli uppleyst í hverju tonni af sjó, en vinnsla á því úr sjó myndi þó ekki svara kostnaði. Áætlað hefur verið að hægt væri að koma öllu gulli sem þegar hefur verið hreinsað, fyrir í tening i sem væri 20 metrar á kant.
Gull er mótanlegast og teygjanlegast allra málma. Eina únsu af gulli er hægt að fletja út í þynnu sem er um 5 metrar á kant. Gullþynnur eru notaðar í gyllingu handverks og listmuna. Þykkt einnar slíkrar þynnu getur verið um 0,000127 millimetrar, eða um 400 sinnum þynnri en mannshár.
Hreint gull er lint og er venjulega blandað saman við aðra málma eins og silfur, kopar, platínu eða palladíum til að auka styrkleika þess. Gullblöndur eru notaðar til framleiðslu skartgripa og skrautmuna, í tannfyllingar og í smámynt. Magn gulls í málmblöndu er mælt með mælieiningu sem nefnist karat. Eitt karat samsvarar 1 hluta af 24, þannig að í 18 karata gullhring eru 18 hlutar af hreinu gulli og 6 hlutar af íblöndunarefnum.
Gull er góður leiðari hita og rafmagns og tærist ekki í andrúmslofti. Því er hægt að nota gull í rafmagnstengla og rafrásir. Gull endurkastar einnig innrauðri geislun mjög vel, sem gerir það hentugt til að verja geimflaugar og skýjakljúfa gegn hita sólarinnar. Nota má gyllta spegla við framleiðslu sjónauka sem næmir eru fyrir innrauðu ljósi.
Geislavirk samsæta gulls (198Au) er notuð við geislameðferð gegn krabbameini. Gull-natríum-þíósúlfat (AuNa3O6S4) er notað í meðferð við gigt. Gullklórsýra (HAuCl4) er notuð til varðveislu ljósmynda með því að skipta út silfuratómunum sem þegar eru til staðar í ljósmyndum.
Árið 1848 hófst mikið gullgraftaræði í Kaliforníu og stóð það yfir um árabil. Lá gullið þá oft í botni á litlum lækjum eða ám og notuðu menn haka, sigti og pönnur til að safna gullinu. Það var síðan flutt til byggða og unnið frekar svo hægt væri að nota það í alls konar iðnað eins og að búa til hringi eða verkfæri. Svo leið gullgröfturinn undir lok á þessu tímabili, einfaldlega vegna þess að gullið var uppurið á svæðinu og þurfti þá að leita annað til gullgraftar. Annað frægt gullæði greip um sig í Klondike og víðar í Yukon-dalnum í Kanada hálfri öld síðar.
Tímabil
Tímabil eða tímaskeið er samfelld röð atburða milli tveggja tíma í sögunni, sem á sér upphaf og endi. Ef fjallað er um tímabil fyrir árið 1 eru ártöl auðkennd með f.Kr (fyrir Kristsburð). Ef nauðsyn krefur er ártöl eftir árið 1 auðkennd með e.Kr (eftir Kristsburð).
Eðlisfræðileg skilgreining er að tímabil sé lokað bil á tímaásnum.
Suffolk
thumb|250px|Suffolk á Englandi.
Suffolk (bókstaflega Suðurfólk) er sýsla á Austur-Anglíu á Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Suffolk er Ipswich.
Handknattleiksárið 1992-93
Handknattleiksárið 1992-93 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1992 og lauk vorið 1993. Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Víkingsstúlkur í kvennaflokki.
1. deild
Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Notast var við sama keppnisfyrirkomulag og árið áður, þar sem keppt var í einni tólf liða deild með tvöfaldri umferð. Átta efstu liðin fóru í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi.
Úrslitakeppni 1. deildar
8-liða úrslit
undanúrslit
úrslit
2. deild
Afturelding sigraði í 2. deild og tryggði sér sæti í 1. deild ásamt KR. Keppt var í 12 liða deild með tvöfaldri umferð en því næst léku 6 efstu liðin úrslitakeppni með tvöfaldri umferð.
Bikarkeppni HSÍ
Valur sigraði í bikarkeppninni í fyrsta sinn eftir úrslitaleik gegn Selfossi.
8-liða úrslit
Undanúrslit
Úrslit
Evrópukeppni meistaraliða
FH keppti í Evrópukeppni meistaraliða.
1. umferð
16-liða úrslit (báðir leikir fóru fram í Hafnarfirði)
8-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
Valsmenn kepptu í Evrópukeppni bikarhafa.
8-liða úrslit
Evrópukeppni félagsliða
Víkingar kepptu í Evrópukeppni félagsliða.
1. umferð (báðir leikir fóru fram ytra)
1. deild
Víkingum tókst að verja titil sinn sem Íslandsmeistari kvenna. Íslandsmótið fór fram í einni 12 liða deild með tvöfaldri umferð og léku átta efstu liðin um meistaratitilinn með útsláttarfyrirkomulagi.
Bikarkeppni HSÍ
Valur sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Stjörnunni.
Evrópukeppni meistaraliða
Víkingur keppti í Evrópukeppni meistaraliða, en féll úr leik í 1. umferð.
The Washington Post
thumb|Útgáfa Washington Post frá 21. júlí 1969 með fyrirsögninni „Örninn er lentur — Tveir menn ganga á Tunglinu“.
Það er prentað á breiðum pappír með ljósmyndum í litum og líka svart á hvítu. Á virkum dögum inniheldur það höfuðhlutann, sem inniheldur forsíðuna, þjóðlegar og alþjóðlegar fréttir, stjórnmálafréttir, ritstjórnargreinar og skoðanir, og á eftir því koma hlutar um bæjarfréttir, íþróttir, viðskipti, tísku og smáauglýsingar. Útgáfan sem kemur út á sunnudögum inniheldur fyrrgreinda alla hluta og líka Outlook (skoðunar og ritstjórnargreinar), Style & Arts (tísku og list), Travel (ferðalög), Comics (teiknimyndasyrpur), TV Week (sjónvarpsdagskrá) og Washington Post Magazine. Dagblaðið er í eigu móðurfélagsins The Washington Post Company sem stjórnar líka vefsíðunum Washingtonpost.Newsweek Interactive og Washingtonpost.com.
Árið 1889 samdi John Phillip Sousa The Washington Post March fyrir blaðið sem varð ein vinsælasta göngutónlist í heimi. Ein merkilegustu atvik í sögu dagblaðsins var þegar blaðamennirnir Bob Woodward og Carl Bernstein hófu rannsókn á þeim atburðum sem síðar nefndust Watergate-hneykslið. Þessi rannsókn stuðlaði stórlega að afsögn Richards Nixon.
Síðan Leonard Downie, Jr. varð ritstjóri dagblaðsins árið 1991 hefur The Washington Post hlotið yfir 25 Pulitzer-verðlaun, meira en helming þeirra 47 verðlauna sem blaðið hefur fengið. Blaðið hlaut sex verðlaun árið 2008, flest verðlaun sem eitt blað hefur fengð á sama ári.
Frá árinu 2013 hefur eigandi The Washington Post verið Jeff Bezos, stofnandi Amazon.com.
Anna Schwartz
thumb|Anna Schwartz. Anna Jacobson Schwartz (f. 11. nóvember 1915 – d. 21. júní 2012) var bandarískur hagfræðingur. Hún hóf störf sem hagfræðingur árið 1935 þá aðeins 19 ára gömul og nýkomin með meistaragráðu í hagfræði.
Hún starfaði hjá Hagstofu Bandaríkjanna (The National Bureau of Economic Research) og sem blaðamaður hjá New York Times tímaritinu. Anna kenndi einnig hagfræði í mörgum skólum og hafði rannsóknir sínar í forgangi. Hún gaf út margar greinar og bækur yfir ævina og var umfjöllunarefnið einna helst alþjóðleg peningaþróun. Anna var í miklu samstarfi og skrifaði mikið með Milton Friedman, Nóbelsverðlaunahafa.
Henni var gefinn titillinn heimsins besti peningafræðimaðurinn af Paul Krugman, fyrir störf sín hjá Hagstofu Bandaríkjanna. Þar vann hún frá árinu 1941. Upprunalega var hún þó þekkt innan hagfræðinnar fyrir magnbundna hagfræði (enska: quantitative economic history).
Ævi
Anna fæddist í New York í Bandaríkjunum þann 11.nóvember árið 1915. Hún var þriðja barn af fimm systkinum foreldra sinna, þeirra Pauline Jacobson og Hillel Jacobson sem voru innflytjendur frá Austur-Evrópu.
Hún útskrifaðist 18 ára gömul úr Barnard háskólanum og fór þá beint í meistaranám í hagfræði í Columbia háskólanum sem hún útskrifaðist úr ári seinna og hóf þá störf sem hagfræðingur.
Anna giftist Isaac Schwartz árið 1936 og eignaðist með honum fjögur börn.
Rannsóknir með Milton Friedman
Þegar Anna vann hjá hagstofunni hóf hún farsælt samstarf með Milton Friedman og saman skrifuðu þau greinar og bók. Þau rannsökuðu áhrif og hlutverk peninga í hagsveiflum. Bókin þeirra, A Monetary History of the United States 1867 - 1960, var um kreppuna miklu og orsakir hennar. Í bókinni kenndu þau bandaríska Seðlabankanum (enska: federal reserve system) um kreppuna miklu.
Framlög til hagfræðinnar
Helsta framlag Önnu til hagfræðinnar er vitaskuld áðurnefnt rit sem hún skrifaði með Milton Friedman. Skrifin þeirra Önnu og Friedman‘s áttu að sýna fram á að hagsveiflur væru einna helst knúnar áfram af sveiflum og óreglusemi í peningamagni. Þetta lagði línurnar fyrir mót-byltingu peningastefnunnar. Þau sættu þó mikilli gagnrýni fyrir að notfæra sér ekki hagfræðikenningar nútímans heldur að nota nálgun á gögn sem kennd var við reynslu og fræðilegar stofnanir. Þrátt fyrir allan þennan mótþróa var bókin þeirra eitt helsta og áhrifamesta ritið á 20.öldinni.
Þessi fræga bók þeirra var gefin út árið 1963 og ásamt henni var gefin út greinin ‚Peningar og viðskipta hringrásir‘ (enska: Money and Business Cycles) sem varð álíka þekkt og bókin sjálf. Greinin var birt í ‚Endurskoðun hagfræði og tölfræði‘ (enska: Review of Economics and Statistics). Þau skrifuðu fleiri bækur saman, annars vegar Monetary Statistics of the United States, gefin út árið 1970 og hins vegar Monetary Trends in the United States and the United Kingdom: Their Relation to Income, Prices and Interest Rates 1867-1975 sem var gefin út árið 1982.
Schwarts ásamt Friedman hafði mikil áhrif og meðal annars höfðu verk þeirra þau áhrif að það var orðinn almennur hugsanaháttur að horfa á kreppuna útfrá alþjóðlegu sjónarhorni. Prófanir voru gerðar á tilgátum með því að bera saman upplifanir mismunandi landa sem þurftu að þola miklar og alvarlegar niðursveiflur. Þetta má einnig rekja til Temin sem vildi meina að kreppan væri miðlæg í Bandaríkunum og að hún fylgdi helst átökum og stefnum Bandaríkjanna.
Ólafur Pétursson (f. 1919)
Ólafur Pétursson (24. maí 1919 – 12. janúar 1972) var íslenskur samstarfsmaður nasista á tímum seinni heimsstyrjaldarinnar og var dæmdur í tuttugu ára hegningarvinnu í Noregi eftir stríð fyrir njósnir og uppljóstranir. Ákærandinn í Gulaþingsdómi í Bergen fór þó fram á dauðarefsingu. Í Noregi var hann kallaður „Íslenski böðullinn“.
Ólafur var sonur Péturs Ingimundarsonar, slökkviliðsstjóra í Reykjavík, og Guðrúnar Benediktsdóttur. Hann hélt til náms skömmu fyrir stríð og komst í ágúst 1940 í kynni við Þjóðverja sem störfuðu fyrir leyniþjónustu þýska hersins, og tæpu ári seinna gekk hann þeim á hönd. Hann kom sér í kynni við félaga í norsku andspyrnuhreyfingunni og upplýsingar sem hann aflaði sér á meðal þeirra leiddu til þess að margir voru handteknir og lentu sumir í fangabúðum Þjóðverja og nokkrir þeirra voru drepnir. Leifur Müller, sem lenti í Sachsenhausen, útrýmingarbúðum Nasista, segir frá því í ævisögu sinni, Býr Íslendingur hér?, að Ólafur hafi líklega látið handtaka sig eftir kaffiboð sem hann hélt honum og Svanhvíti Friðriksdóttur í Noregi, en Svanhvít náði að flýja. Þegar Ólafi var orðið óvært í Noregi vegna njósnastarfsemi sinnar hvarf hann til Danmerkur. Þar dvaldist hann til stríðsloka og reyndi þá að komast til Íslands með Esjunni. Þegar skipið var á leið til Íslands sigldi breski herinn í veg fyrir það, gekk um borð og handtók Ólaf.
Íslensk stjórnvöld leystu Ólaf frá dómi í Noregi eftir stríð, og kom hann aftur til Íslands árið 1947 eftir að hann hafði verið dæmdur þar í tuttugu ára hegningarvinnu 31. maí sama ár. Ákærandinn hafði þó farið fram á dauðadóm. Í forystugrein norska hægriblaðsins Morgenavisen var látið að því liggja að Ólafi hefði verið sleppt til þess að ekki kæmi til leiðinda við Snorrahátíðina í Reykholti þar sem Norðmenn hugðust gefa Íslendingum styttu af Snorra Sturlusyni. Ólafur stofnaði síðar endurskoðunarfyrirtæki í Reykjavík og var meðal annars einn af hvítliðunum svokölluðu, sem aðstoðuðu lögreglu í óeirðunum á Austurvelli árið 1949.
Í bók Leifs Müller, Býr Íslendingur hér, segir hann frá Ólafi þannig:
Undanlátssemin við íslensk stjórnvöld vakti mikla reiði í Noregi, ekki síst í Bergen og nágrenni þar sem Ólafur hafði mest látið til sín taka. En þremur mánuðum eftir að Ólafur var dæmdur í Noregi gekk hann frjáls ferða sinna um götur Reykjavíkur. Hlutur Ólafs í átökunum á Austurvelli 1949 varð til þess að ferill hans í Noregi var rifjaður upp og afskipti stjórnvalda af málinu. Þá mun utanríkisráðherra, Bjarni Benediktsson, hafa látið í ljós þá skoðun að ómannúðlegt væri að rifja þetta upp þar sem það gæti valdið Ólafi sárindum.
Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999 (6. - 10. umferð)
6. umferð
ÍBV 2 - 1 KR:
Erfiður leikur beið báðum liðum. Byrjun ÍBV á Íslandsmótinu hafði ekki verið sannfærandi. Með sigri gátu Eyjamenn komiðsér í toppsæti deildarinnar en með sigri KR-inga gátu þeir stungið af á toppnum. KR-ingar byrjuðu strax af krafti og skoruðu á 6. mínútu. KR-ingar héldu sókn sinni áfram en gegn gangi leiksins skoruðu Eyjamenn úr hornspyrnu, rúmum 10 mínútum eftir mark KR. Eyjamenn hresstust mjög í kjölfarið á þessu marki og áttu 3 hættuleg færi. Í seinni hálfleik færðist meiri ró yfir leikinn og einkenndist hann mest megnis af baráttu. En það var á 84. mínútu sem að Eyjamenn fengu hornspyrnu. Baldur Bragason tók hornspyrnuna og var Ívar Ingimarsson mættur í markteiginn og skallaði knöttinn í netið. KR-ingar voru djarfir en það dugði ekki til, einbeitingarleysi varð þeim að falli.
Fram 2 - 0 Leiftur:
Grindavík 2 - 0 Keflavík:
Valur 1 - 2 ÍA:
7. umferð
ÍA 1 - 0 Grindavík:
Gamlir erki óvinir KR-inga komu í heimsókn á KR-völlinn í 7. umferð og ljóst var að leikurinn hafði mikla þýðingu fyrir bæði lið. Fram var eina liðið í deildinni sem að var taplaust upp að 7. umferð. Til liðs við KR hafði nýlega gengið Framarinn Hilmar Björnsson sem átti eftir að verða góður liðsstyrkur. Strax í upphafði lögðust Framarar afur og leyfðu KR-ingum að stjórna leiknum. KR-ingar sköpuðu sér mikið af marktækifærum og hentaði þessi leikaðferð liðinu vel. Það var á 12. mínútu sem að Einar Þór Daníelsson skoraði fyrsta mark KR og Guðmundur Benediktsson bætti við marki 25 mínútum síðar. KR-ingar höfðu mikla yfirburði í fyrri hálfleik og sköpuðu sér mörg marktækifæri. Mikið var um gróf brot í fyrri hálfleik. Fljótlega eftir að seinni hálfleikur hófst skoruðu Framarar, en þeir komust þó ekki lengra, sóknarleikur þeirra var of tilviljunarkenndur. Bjarki Gunnlaugsson gerði síðan endanlega út um leikinn rúmum tuttugu mínútum fyrir leikslok. Einar Þór Daníelsson fékk rautt spjald undir lok leiksins og tók út leikbann í næsta leik KR, gegn Leiftri, leik sem hafði verið frestað frá 2. umferð.
Leiftur 0 - 0 Valur:
Keflavík 2 - 1 Breiðablik:
Víkingur 1 - 2 ÍBV:
8. umferð
KR 4 - 1 Víkingur:
Nýliðar deildarinnar komu í heimsókn til KR-inga og hafði þeim verið spáð falli þetta ár. KR-ingar voru á toppi deildarinnar og í vænlegri stöðu, eftir gott gengi undanfarið. KR-ingar voru allsráðandi í leiknum, stannslaus skothríð KR-inga á mark Víkinga í 90 mínútur var erfið fyrir Víkinga að eiga við, og á 22. mínútu skoruðu KR-ingar fyrsta mark leiksins. Eftir því sem leið á leikinn sóttu KR-ingar meira og meira og skoruðu þeir sitt annað og þriðja mark í síðari hálfleik. Víkingum tókst að minnka muninn úr hornspyrnu á 83. mínútu en KR-ingar kláruðu leikinn á 90. mínútu, þegar að Einar Örn skoraði fjórða mark þeirra.
Grindavík 0 - 1 Leiftur:
ÍBV 1 - 0 Keflavík:
Fram 2 - 2 Valur:
9. umferð
Víkingur 0 - 2 Fram:
Keflavík 1 - 3 KR:
Keflvíkingar höfðu reynst KR-ingum erfiðir viðureignar undanfarin ár. Keflvíkingar voru ósigraðir á heimavelli upp að þessu. Keflvíkingar byrjuðu leikinn betur og á 11. mínútu var dæmd vítaspyrna á KR og var það Eysteinn Hauksson sem skoraði úr vítinu. KR áttu í miklu basli með að brjóta upp vörn Keflavíkur en það tókst á 33 mínútu þegar Guðmundur Benediktsson fékk og skoraði úr vítaspyrnu. Seinni hálfleikinn áttu KR-ingar frá upphafi til enda, þeir þreyttu Keflvíkinga mjög og sýndu mikla þolinmæði, skoruðu 2 mörk á stuttum tíma og komust tveimur mörkum yfir. Keflvíkingar fengu vítaspyrnu á loka mínútum leiksins, en Kristján Finnbogason gerði sér lítið fyrir og varði spyrnu Eysteins Haukssonar.
Valur 2 - 1 Grindavík:
Leiftur 2 - 2 Breiðablik:
''' ÍA 1 - 1 ÍBV
10. umferð
''' Valur 2 - 1 Breiðablik
''' ÍA 0 - 2 KR
Skagamenn höfðu í áraraðir verið erfiðir heim að sækja og unnu KR-ingar síðast á skaganum árið 1994. Þó svo að gengi liðsins undanfarið hafði ekki verið sannfærandi voru þeir með sterkan mannskap og úrval leikmanna af hæsta gæðaflokki. Skagamenn komu afar ákveðnir til leiks, þeir voru afar sterkir fysta stundarfjórðunginn en það breyttist þegar að Stefán Þórðarson, sóknarmaður ÍA sló til Kristjáns Finnbogasonar og fékk að líta rautt spjald fyrir vikið. Eftir það nýttu KR-ingar sér liðsmuninn og voru beittari í sóknarleik sínum. Í seinni hálfleik tóku KR-ingar völdin á vellinum og skoruðu fljótlega í síðari hálfleik. Á 65. mínútu fékk David Winnie rauða spjaldið, en leikmenn ÍA nýttu sér það ekki. Þvert á móti skoruðu KR-ingar og þar við sat.
''' Keflavík 3 - 2 Víkingur
''' Fram 1 - 3 Grindavík
''' Leiftur 0 - 3 ÍBV
Gilleleje
thumb|right|Smábátahöfnin í Gilleleje. Gilleleje er útgerðarbær á nyrsta odda Sjálands með um 6780 íbúa árið 2023. Bærinn er í Gribskov Kommune á Höfuðborgarsvæði Danmerkur. Gilberg-höfði, nyrsti oddi Sjálands, er rétt fyrir utan bæinn. Norðvestan við bæinn, í Kattegat, er grunnt hafsvæði, Gilleleje-flösin. Nafn bæjarins er líklega stytt útgáfa af Gilberg Leje (Gilbergslægi) og vísar þá til skipalægis við klettinn Gilberg.
Íþróttafélagið Þór Vestmannaeyjum
Íþróttafélagið Þór var stofnað í Vestmannaeyjum 9. september 1913 af þrettán stofnfélögum í Þinghúsinu Borg á Heimagötu 3a í Vestmannaeyjum. Félagið notaðist við Hásteinsvöll til ársins 1937 en þá var tekin í notkun völlurinn við Botn við Friðarhöfn.
Saga
Á stofnfundinum var félaginu gefið nafnið Þór, en alls komu sjö nafngiftir til greina. Ekki er getið í fundargerðarbókum hverjar hinar tillögurnar eru. Þá voru lög fyrir félagið samþykkt í 10 aðalgreinum. Í 2. gr. laganna segir: „Tilgangur félagsins er að iðka alls konar íþróttir og glæða áhuga manna á þeim.“ Fyrstu stjórn félagsins skipuðu þeir Georg Gíslason, formaður, Haraldur Eiríksson, féhirðir og Sigurður Jónsson, skósmiður í Péturshúsi, var ritari.
Tveimur dögum eftir aðalfund félagsins komu stofnfélagar saman til fundar. Á fundinum var tekin ákvörðun um að senda mann til Reykjavíkur til náms. Skyldi hann taka að sér íþróttakennslu félagsins þegar hann kæmi aftur heim. Haraldur Eiríksson, fyrrverandi rafvirkjameistari, var valinn til ferðarinnar. Strax um haustið 1913 byrjuðu íþróttaæfingar félagsins, en fyrsta árið var eingöngu um að ræða íslenska glímu, sem iðkuð var. Fljótlega varð starfsemi félagsins fjölbreyttari og knattspyrna, frjálsar íþróttir, sund og leikfimiæfingar voru einnig iðkaðar.
Gefið var út félagsblað á fyrstu árum Þórs og hét það Mjölnir. Fyrsta tölublaðið var lesið upp á félagsfundi 20. janúar 1919. Þá var stofnuð sérstök kvennadeild í handknattleik 9. desember 1929.
Formenn Þórs
Þann 6. maí 1945 var ákveðið að öll félög úr Vestmannaeyjum myndu keppa undir merkjum ÍBV utan héraðs. Frá og með 1996 voru félögin Þór og Týr sameinuð undir merkjum ÍBV.
Kazuo Ozaki
Kazuo Ozaki (fæddur 7. mars 1960) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 17 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Tasiilaq
thumb|Tasiilaq. thumb|Tasiilaq í júní 2009. thumb|Ströndin norðan við Tasiilaq Tasiilaq er stærsti þéttbýlisstaður á Austur-Grænlandi. Íbúafjöldi var árið 2013 um 2017 manns. Tasiilaq er aðalþéttbýliskjarni í byggðarlaginu Ammassalik og annað tveggja þorpa á 3000 km langri austurströnd Grænlands. Þorpið var áður nefnt Ammassalik en það nafn er nú einungis notað um byggðarlagið allt. Á grænlensku þýðir nafnið „þorpið við fjörðinn sem er eins og stöðuvatn“.
Þorpið er mjög einangrað, yfir veturinn er einungis hægt að komast þangað með þyrlu, hundasleða eða snjósleða. Frá júlí fram í nóvember kemur farskip um það bil fjórum sinnum með nauðsynjar.
Fólk hefur nýlega flust frá smærri, nálægum byggðum til Tasiilaq og hefur sú fjölgun valdið atvinnuleysi (sem var um 30% árið 2016) og húsnæðisskorti.
Kampavín
thumb|Kampavínsglös
Kampavín (franska: Champagne, borið fram ) er hvítt freyðivín frá héraðinu Champagne í norðurhluta Frakklands. Heiti kampavíns er verndað samkvæmt reglugerð Evrópusambandsins um upprunamerkingar á matvælum og þess vegna er ekta kampavín eingöngu framleitt í Champagne. Um allan heim er kampavín talið vera hátíðardrykkur og munaðarvara, þar sem það er oft dýrara en önnur hvítvín. Stundum eru önnur freyðivín frá öðrum héruðum kölluð kampavín en það er byggt á misskilningi.
Helstu kampavínsþrúgurnar eru pinot noir, Chardonnay og Pinot Meunier. Í flestum tilfellum er kampavín ljósgult eða grænt á lit en til eru rósakampavín. Roðinn í rósategundum kemur frá rauðvíni sem er blandað kampavíninu þegar það er næstum tilbúið. Þetta er ólíkt rósavíni þar sem liturinn kemur frá hrati en það inniheldur líka hýði blárra vínberja.
Alþingiskosningar 1974
'''Alþingiskosningar 30. júní 1974'''
Að loknum kosningum mynduðu Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur ríkisstjórn undir forystu Geirs Hallgrímssonar.
Niðurstöður
Niðurstöður kosninganna voru þessar:
Tengt efni
Kosningasaga
Gleraugnabjörn
Gleraugnabjörn (fræðiheiti: Tremarctos ornatus) er björn sem er finnst í regnskógum í fjalllendi í Andesfjöllum allt uppi 2300 m. hæð. Þeir eru næturdýr sem vaka á næturnar og sofa á daginn.
Líkt og önnur bjarndýr hefur gleraugnabjörnum fækkað mjög á undanförnum áratugum og eru nú aðeins um 20.000 villt dýr eftir. Tegundin telst því vera í útrýmingarhættu vegna þess að maðurinn veiðir hann og leggur undir sig búsvæði hans.
Gleraugnabjörninn er sterkur, með stuttan og vöðvastæltan háls, stutta en sterka fætur, með fimm tær á hvorum með bognum klóm sem eru allt að tvær tommur á lengd. Þeir eru litlir af björnum að vera, loðnir og svartir með mynstur sem er eins og gleraugu kringum augun en af því dregur tegundin nafn sitt.
Gleraugnabirnirnir eru alætur en ávextir og jurtir eru samt stærsti hluti fæðu þeirra og þeir borða bara 4% kjöt.
Fréttablaðið
thumb|Blaðhaus Fréttablaðsins. Fréttablaðið var íslenskt dagblað sem var gefið út frá 2001 til 2023. Frjáls fjölmiðlun hóf útgáfu blaðsins árið 2001 eftir að hafa fyrst sameinað nokkur eldri flokksblöð í dagblaðið Dag-Tímann. Fyrirmyndin voru svokölluð metróblöð sem er dreift ókeypis og liggja frammi á lestarstöðvum. Hins vegar var ákveðið að bera Fréttablaðið út ókeypis í hús á höfuðborgarsvæðinu og víðar, en þetta fyrirkomulag reyndist of dýrt og Frjáls fjölmiðlun lagði upp laupana árið eftir. Þá keypti félagið Frétt ehf. í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar ásamt fleirum Fréttablaðið út úr rekstrinum. Frétt ehf. breytti svo um nafn árið 2005 og varð 365 miðlar eftir sameiningu við fjölmiðlasamsteypuna Norðurljós. Blaðið kom út í stórum upplögum og var um tíma mest lesna dagblað landsins.
Þegar blaðið var lagt niður var útgáfufélag þess fyrirtækið Torg ehf. að stærstum hluta í eigu Helga Magnússonar. Áður höfðu 365 miðlar rekið blaðið, en þegar fyrirtækið sameinaðist símafyrirtækinu Vodafone árið 2016 gerði Samkeppniseftirlitið það að skilyrði að Fréttablaðið, tímaritið Glamour og vefurinn Iceland Magazine yrðu aðskilin. Í febrúar 2018 var nýr fréttavefur, frettabladid.is, opnaður þar sem lesendur gátu nálgast fréttir Fréttablaðsins ásamt stöðugum fréttum yfir daginn. Áður var Vísir.is fréttavefur Fréttablaðsins, en hann var áfram innan 365 miðla eftir kaupin. Ritstjóri Fréttablaðsins og fréttavefs blaðsins var Sigmundur Ernir Rúnarsson frá 2021 til 2023. Garðar Örn Úlfarsson var aðstoðarritstjóri og Lovísa Arnardóttir var fréttastjóri. Forstjóri Torgs ehf. var Jón Þórisson.
Blaðið hætti útgáfu 31. mars 2023 vegna rekstrarörðugleika.
Roðahlynur
Roðahlynur (fræðiheiti: Acer mandshuricum ) er lauffellandi trjátegund sem getur náð 30 m hæð. Hann er ættaður frá Kína, Kóreuskaga og austast í Rússlandi.
Lítil reynsla er af honum á Íslandi.
Last.fm
Last.fm er breskt vefútvarp og tónlistarsamfélgassíða stofnuð árið 2002. Þar eru yfir 21 milljón virkra notenda í yfir 200 löndum.
Jarðbreyting
thumb|right|Hugmynd listamanns um breytingu loftslags á Mars. Jarðbreyting eða jarðsköpun er sú hugmynd að í framtíðinni verði hægt að aðlaga umhverfi annarra reikistjarna, tungla eða annarra geimfyrirbæra, þannig að lífverur sem eru upprunnar á Jörðinni geti lifað þar óstuddar.
Hugmyndin kemur bæði úr vísindaskáldskap og vísindum. Árið 1961 stakk bandaríski stjörnufræðingurinn Carl Sagan upp á því að breyta umhverfi á Venus. Enska hugtakið terraforming var fyrst notað af rithöfundinum Jack Williamson í smásögunni „Collision Orbit“ frá 1942, en hugmyndin kemur fyrir í eldri vísindaskáldskap.
Fýsileiki þess að jarðbreyta Mars hefur verið ræddur af nokkurri alvöru, meðal annars á ráðstefnu á vegum NASA. Jafnvel þótt slíkt kunni að vera tæknilega mögulegt (sem er umdeilt) er ekki talið raunhæft að neinn aðili á jörðinni myndi fjármagna slíkar aðgerðir.
Moldóvska karlalandsliðið í knattspyrnu
Moldóvska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Moldóvu í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins.
Shintaro Kurumaya
Shintaro Kurumaya (fæddur 5. apríl 1992) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Sóldaggarætt
Sóldaggarætt (fræðiheiti: Droseraceae ) er ætt blómstrandi jurta sem eru kjötætuplöntur. Þetta eru um 180 tegundir í þremur núlifandi ættkvíslum.
Walter Mondale
Walter Frederick „Fritz“ Mondale (5. janúar 1928 – 19. apríl 2021) var bandarískur stjórnmálamaður úr Demókrataflokknum. Hann var varaforseti Bandaríkjanna frá 1977 til 1981, í forsetatíð Jimmy Carter. Áður hafði Mondale setið á öldungadeild Bandaríkjaþings fyrir Minnesota frá 1964 til 1976. Mondale var frambjóðandi Demókrata í forsetakosningunum 1984 en þar galt hann sögulegt afhroð á móti sitjandi forsetanum Ronald Reagan og vann aðeins heimafylki sitt, Minnesota, auk höfuðborgarinnar. Mondale dró sig að mestu úr stjórnmálum eftir ósigurinn en hann var sendiherra Bandaríkjanna í Japan frá 1993 til 1996.
Pétursfiskur
Pétursfiskur (Zeus faber), einnig þekktur sem Sankti Pétursfiskur eða John Dory er þunnvaxinn og hausstór botnfiskur. Útlit hans er töluvert frábrugðið útliti annarra fiska við strendur Íslands. Aðal útlitseinkenni hans eru stórir bak- og kviðuggar en út frá bakugga hans eru tíu áberandi stórir broddar. Litur er allt frá því að vera nær silfraður til þess að vera gullinn, brúngráleitur með gulleitum röndum eða ólífugrænn. Þá hefur hann áberandi svartan blett á hvorri hlið.
Walter Mondale
Æviágrip
Walter Mondale fæddist þann 5. janúar 1928 og var uppalinn í Minnesota. Hann var af norskri ætt sem hafði áður heitið Mundal. Á unglingsárum sínum varð hann mikill stuðningsmaður Huberts Humphrey, sem var með aðsópsmestu stjórnmálaleiðtogum Demókrataflokksins í Minnesota. Eftir að Mondale lauk háskólanámi og herþjónustu hóf hann þátttöku í stjórnmálum og var árið 1956 kjörinn dómari. Fjórum árum síðar var Mondale kjörinn dómsmálaráðherra Minnesota og varð hann þá yngsti maðurinn sem hafði gegnt því embætti.
Pétursfiskur
Nafn
Til eru margar getgátur um hvaðan nafn fisksins kemur, en hann gengur sem sagði ýmist undir nafninu John Dory eða Sankti Pétursfiskur. Seinna nafn hans er rakið til Péturs postula sem á að hafa misst smápening ofan í Galíleuvatn, sem fiskurinn náði í. Þá á Pétur að hafa gripið í fiskinn, endurheimt myntina og skilið eftir stóran svartan blett á hvorri hlið fisksins eftir fingur sína. Nafnið John Dory gæti verið afbökun á frönsku orðunum dorée og jaune, sem þýða einmitt gullinn og gulur og er þar vitnun í lit fisksins, John Dory var síðan persóna í breskum barnavísum sem ferðaðist til Frakklands, þar sem hann gerðist sjóræningi.
Walter Mondale
Æviágrip
Í forsetakosningunum 1964 var Hubert Humphrey kjörinn varaforseti Bandaríkjanna og var Mondale þá útnefndur til að taka við sæti hans á öldungadeild Bandaríkjaþings. Á tíma sínum á öldungadeildinni var Mondale talsmaður verkamanna og farandverkafólks og talaði fyrir auknum ríkisútgjöldum til menntamála. Hann var talinn ötull stuðningsmaður efnahagsstefna í anda nýju gjafarinnar sem Franklin D. Roosevelt hafði boðað á forsetatíð sinni. Auk þess beitti hann sér fyrir afléttingu á kynþáttaaðskilnaði í bandarískum skólum með því að láta aka nemendum milli skólahverfa. Mondale var endurkjörinn á öldungadeildina í kosningum árin 1968 og 1972.
Pétursfiskur
Lífhættir
Pétursfiskur heldur sig við sjávarbotn á 5-150 metra dýpi en hefur þó veiðst allt niður á 400 metra dýpi. Hann er yfirleitt einfari og sjaldan torfufiskur. Hann er ekki mikill sundfiskur en felurlitir fisksins hjálpa honum í fæðuöflun, þá étur hann flesta minni botnfiska en einnig smokkfiska og krabbadýr. Til eru dæmi um Pétursfiska sem náð hafa 12 ára aldri og aðra sem orðið hafa allt að 70 cm langir en algeng stærð þeirra er 35-40 cm. Pétursfiskurinn verður kynþroska 3-4 ára, þá um 25 - 35 cm langur. Hrygning á sér stað í júní til ágúst í Biskajaflóa, vestanverðu Ermasundi og einnig í Miðjarðarhafi. Egg eru sviflæg, þar sem móðirin skiptir sér ekkert af þeim.
Walter Mondale
Æviágrip
Eftir að Jimmy Carter vann tilnefningu Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar 1976 valdi hann Mondale sem varaforsetaefni sitt. Carter og Mondale sigruðu sitjandi forsetann Gerald Ford og varaforsetaefni hans, Bob Dole, í kosningunum. Mondale tók við embætti varaforseta Bandaríkjanna við hlið Carters þann 20. janúar 1977.
Mondale þótti auka mikilvægi varaforsetaembættisins verulega með því að taka virkari þátt í mótun og framkvæmd stjórnarstefnu en forverar sínir. Hann var fyrstur varaforseta Bandaríkjanna til að starfa daglega með forsetanum í Hvíta húsinu, en hann hafði gert virka þátttöku í stjórnarstörfum skilyrði fyrir því að þiggja sæti á kjörseðlinum með Carter. Carter og Mondale greindi þó á um tiltekin málefni á stjórnartíð þeirra. Meðal annars var Mondale ósamþykkur útflutningsbanni sem Carter lagði á korn frá Bandaríkjunum til Sovétríkjanna eftir að Sovétmenn gerðu innrás í Afganistan árið 1979. Hann reyndi jafnframt án árangurs að sannfæra Carter um að taka aukið tillit til frjálslyndari hluta Demókrataflokksins við gerð fjárlaga. Mondale fór í margar opinberar heimsóknir á vegum Bandaríkjastjórnar á varaforsetatíð sinni. Meðal annars kom hann til Íslands árið 1977 og aftur 1979 og fundaði þá með forsætisráðherrum landsins, Geir Hallgrímssyni og Ólafi Jóhannessyni.
Pétursfiskur
Heimkynni
Pétursfiskur finnst mjög víða í heimshöfunum, við alla strönd Evrasíu, nema strönd Rússlands, en helst í höfunum í kringum Noreg, í Eystrasalti og í kringum Bretland, Indónesíu, í Gulahafi og Austur-Kínahafi. Hann finnst einnig við allar strandlengjur Afríku og Ástralíu.
Walter Mondale
Æviágrip
Carter og Mondale töpuðu endurkjöri í forsetakosningunum 1980 á móti frambjóðendum Repúblikana, Ronald Reagan og George H. W. Bush, og létu því af embætti í byrjun næsta árs. Mondale gaf kost á sér í forvali Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar 1984 og náði að tryggja sér útnefningu flokksins eftir nokkuð tvísýna kosningabaráttu. Meðal mótframbjóðenda hans voru öldungadeildarþingmanninn Gary Hart og Jesse Jackson, sem var talinn fyrstur svartra Bandaríkjamanna til að eiga raunhæfan möguleika á að ná kjöri á forsetastól.
Pétursfiskur
Heimkynni
Það var 21. september árið 2004 sem fyrsti Pétursfiskurinn veiddist við Ísland svo vitað sé, ísfisktogarinn Helga RE 49 fékk fiskinn í trollið út af Sandgerði og reyndist hann 37 cm langur. Pétursfiskur er ekki markvisst veiddur, heldur er hann meðafli botnvörpu- eða línuveiða.
Nytsemi
Pétursfiskur er mikill matfiskur, mikil eftirspurn er eftir honum á Íslandi, en framboðið miður lítið, vegna þess að hann veiðist einungis sem meðafli.
Afli
Heimsafli árið 2005 var 11 þúsund tonn en helmingi minni áratug áður. Líkt og komið hefur fram veiðist pétursfiskur einungis sem meðafli. Mest veiðist af fisknum við strendur Afríku og aflamestu löndin árið 2010 voru Spánn, Frakkland og Marokkó.
Walter Mondale
Æviágrip
Í forsetakosningunum 1984 galt Mondale afhroð gegn Reagan. Mondale vann aðeins nauman sigur í höfuðborginni og í heimafylki sínu, Minnesota, en tapaði í öllum öðrum fylkjum landsins. Mondale skýrði ósigur sinn meðal annars á því að hann hefði verið of neikvæður í kosningabaráttunni og að honum hefði ekki tekist eins vel og Reagan að nýta sér sjónvarp og fjölmiðla til að ná tengslum við kjósendur.
Mondale sneri heim til Minnesota árið 1986 og hætti þá afskiptum af opinberu lífi. Hann hóf störf hjá lögmannsstofunni Dorsey & Whitney og stýrði um hríð Asíudeild stofunnar. Hann var sendiherra Bandaríkjanna í Japan frá 1993 til 1996 þegar Bill Clinton var forseti Bandaríkjanna. Árið 2002 var Mondale fenginn til að bjóða sig aftur fram á öldungadeild Bandaríkjaþings eftir að frambjóðandi Demókrata, Paul Wellstone, lést í flugslysi stuttu fyrir kosningar. Mondale tapaði kosningunum og bauð sig aldrei aftur fram til opinbers embættis.
Frank Cameron Jackson
Frank Cameron Jackson (fæddur 1943) er ástralskur heimspekingur. Hann er prófessor í heimspeki við Australian National University en var einnig forstöðumaður Rannsóknarseturs háskólans í félagsvísindum. Frá 2007 er hann reglulega gistiprófessor við Princeton-háskóla í Bandaríkjunum. Rannsóknir Jacksons eru einkum á sviði hugspeki, þekkingarfræði, frumspeki og siðspeki.
Şalom
Şalom (hebreska: שָׁלוֹם, íslenska: friður) er tyrkneskt-gyðinga vikublað sem gefið hefur verið út síðan 29. október 1947 í Istanbúl. Tyrkneskt-gyðinga blaðamaður Avram Leyon stofnaði blaðið. Höfuðstöðvar blaðsins eru í Istanbul í Tyrklandi. Útgefandi Şalom er fyrirtækið Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.. Stjórnarformaður Şalom er İvo Molinas, og ritstjóri er Yakup Barokas. Það er gefið út á tyrknesku, fyrir utan eina blaðsíðu sem er skrifuð á ladino. Það kemur út vikulega í um 5.000 eintaka upplagi.
Brekkubobbi
thumb|left|Cepaea hortensis thumb|Brekkubobbi.
Brekkubobbi (fræðiheiti: Cepaea hortensis) er landsnigill í lyngbobbaætt (Helicidae). Hann er náskyldur skógarbobba.
Útbreiðsla
Náttúruleg útbreiðsla tegundarinnar er Vestur- og Mið-Evrópa. Hann finnst á fáeinum stöðum á Íslandi.
Egypska karlalandsliðið í handknattleik
Egypska karlalandsliðið í handknattleik er landslið Egyptalands í handknattleik og er undir stjórn Handknattleikssambands Egyptalands.
Surrey
thumb|250px|Surrey á Englandi.
Surrey er sýsla á Suðaustur-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Surrey er Guildford.
Tahítíska
Tahítíska er tungumál sem tilheyrir pólýnesísku grein ástrónesísku málaættarinnar. Hún er skrifuð með latínuletri og eru um 125.000 sem tala hana á Tahítí, í Nýju Kaledóníu og á Nýja Sjálandi. Tahítíska er enn fremur notuð sem sameiginlegt samskiptamál um alla Frönsku Pólynesíu.
Roskilde Kommune
thumb|right|Roskilde Kommune (lituð rauð). Roskilde Kommune eða sveitarfélagið Hróarskelda er sveitarfélag í Sjálandshéraði í Danmörku. Sveitarfélagið varð til við sameiningu Hróarskeldu, Gundsø og Ramsø árið 2007. Íbúar voru um 90.000 árið 2023.
Japansstraumurinn
thumb|right|Hafstraumar við Japan: Japansstraumurinn er nr. 1 Japansstraumurinn eða Kuroshio („Svartistraumur“) er hafstraumur sem flæðir í norðurátt í vestanverðu Norður-Kyrrahafi. Hann er hluti af Norður-Kyrrahafshringstraumnum og leikur sama hlutverk og Golfstraumurinn í Atlantshafi. Hann hefst þar sem Norður-Miðbaugsstraumurinn mætir Tævan og flæðir í norðaustur meðfram Japan. Þar rennur hann saman við Norður-Kyrrahafsstrauminn sem flæðir austur yfir hafið.
Björn Ingimarsson
thumb|right Björn Ingimarsson (fæddur 30. desember 1954) er bæjarstjóri á Fljótsdalshéraði.
Björn er kvæntur Sigrúnu Jónu Óskarsdóttur förðunarfræðingi og saman eiga þau tvö börn.
Geislalækningar
Geislalækningar eru aðferð í læknisfræðum til að meðhöndla sjúklinga með jónandi geislun. Geislavirk efni og eindahraðlar eru notaðir við geislameðferð á krabbameinum.
Algengustu tegundir geislalækninga eru ljóseinda-, rafeinda- og róteindageislun. Þær eru nýttar við mismunandi aðstæður til geislalækninga krabbameins. Geislun er ýmist straumur efniseinda (rafeinda,róteinda o.s.frv.) sem ferðast með hreyfiorku og hafa massa eða straumur ljóseinda sem hafa ekki massa. Röntgengeislun er jónandi geislun sem er  notuð til lækninga og til að greina sjúkdóma.
Andrea Jónsdóttir
Um helgar spilar Andrea tónlist á skemmtistaðnum Dillon á Laugavegi.
Andrea hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2018 fyrir framlag sitt til kynningar á íslenskri og erlendri dægurtónlist.