cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hjalteyri
Saga
Þann 4. maí 1954 varð mikill bruni á Hjalteyri. Eldur varð laus í mjölskemmu síldarbræðslunnar, en mjölskemma þessi var á þeim tíma sú næst stærsta á landinu. Mjölskemman var með mun stærri grunnflöt en verksmiðjan sjálf og notuð að hluta til sem geymsla undir ýmsa hluti. Meðal þess sem brann var bifreið, dráttarvél, uppmokstursvél og nokkrar síldarnætur ásamt færiböndum fyrir mjölsekki. Upptök eldsins voru talin vera í raflögnum í húsinu. Slökkvilið Akureyrar kom á vettvang og tókst að forða timburverkstæði og rannsóknastofu verksmiðjunnar frá eldinum. Þak mjölskemmunnar féll að lokum og var þetta afar mikið tjón, en truflaði þó ekki rekstur verksmiðjunnar að neinu ráði þetta ár.
Ný vatnsveita var lögð í öll hús á Hjalteyri árið 1985 á vegum Arnarneshrepps, alls um 4 km af vatnsleiðslum. Nýr vegur var lagður frá Ólafsfjarðarvegi til Hjalteyrar sama ár, og bundið slitlag sett á hann ári seinna. Þetta auðveldaði fiskflutninga frá Dalvík og fleiri stöðum til þorpsins.
Hjalteyri í dag
Árið 2008 var myndaður hópur listafólks sem ákvað að koma á fót menningarmiðstöð í gömlu verksmiðjuhúsunum á Hjalteyri. Í hópnum eru íslenskir og erlendir listamenn. Síðan þessi hópur tók til starfa hafa reglulega verið haldnar myndlistasýningar og aðrar listsýningar en sýngarstaðurinn er einfaldlega kallaður Verksmiðjan. Sem dæmi um slíka sýningu var "Phising" sem var haldin í maí 2014. Ljósmyndasýningin "Fixed Points" var haldin þar vorið 2019 með þátttöku fjögurra þekktra ljósmyndara. Sem dæmi um óvænta nýtingarmöguleika gömlu síldarbræðslunnar er að dömukórinn Graduale Nobili lét gera hljóð-og myndbandsupptökur innan í gömlum lýsistanki, en hljómgæði í slíku holrými eru einstök og sérstæð. Barnaskólanum á Hjalteyri hefur verið breytt í hótel sem nefnist Hótel Hjalteyri. Á Hjalteyri eru borholur sem gefa heitt vatn, en vatnið er leitt til Akureyrar af Norðurorku hf., sem notar það til húshitunar á Akureyri. Á Hjalteyri er góð aðstaða fyrir smábáta. Bryggjukanturinn við smábátahöfnina er 60 metra langur.
Sagan um hina fornu konunga Noregs
Sagan um hina fornu konunga Noregs (latína: Historia de Antiquitate Regum Norwagiensium), er yfirlitsrit um sögu Noregs frá Haraldi hárfagra, um 871, fram til þess að Haraldur gilli tók við völdum, um 1130. Sagan var rituð á latínu á árabilinu 1178 til 1188 og er því með elstu konungasögum sem varðveist hafa. Höfundurinn kallar sig Theodoricus monachus eða Þjóðrek munk, og kveðst hann aðallega byggja ritið á íslenskum heimildum.
Þó að höfundurinn sé hér kallaður Þjóðrekur munkur, er líklegra að hann hafi heitið Þórir. Hann var Norðmaður og var munkur af Benediktsreglu (monachus), e.t.v. í klaustrinu á Niðarhólmi í Þrándheimi. Ekki hefur tekist að tengja hann með vissu við menn sem báru það nafn, en nefna má tvær tilgátur. Að um sé að ræða Þóri sem var biskup í Hamri 1190–1196, og hins vegar að átt sé við Þóri Guðmundsson erkibiskup í Niðarósi 1206–1214. Báðir bera nafnið Theodoricus í heimild frá St. Victors-klaustrinu í París. Þeir voru hins vegar báðir af Ágústínusarreglu og hefðu tæplega kallað sig monacus.
Verk Þjóðreks munks telst til elstu yfirlitsrita um sögu Noregs; hin eru Historia Norwegiae og Ágrip af Noregskonungasögum.
Três Pontas
Três Pontas er borg í Brasilíu með yfir 53 þúsund íbúa.
Félag aldraðra Siglufirði
Félag aldraðra Siglufirði er innan Landssambands eldri borgara.
Berserkur
thumb|250x250dp|Berserkur eða Úlfhéðinn íkæddur vargsham fylgir hyrndum [[Óðinn|Óðni til bardaga. Myndin er eftirmynd af bronsplötu sem fannst í Eylandi í Svíþjóð. ]] Berserkir voru sérstök tegund stríðsmanna á forn norrænum tímum. Berserkir virðast hafa tileinkað sér sérstakan hátt í bardaga og tilheyrt heimullegum stríðs- og trúarreglum innan forn norænnar menningar. Þeir dýrkuðu Óðinn í birtingarmynd hans sem guðs tortímingar, stríðs og dauða. Þeir tóku á sig ham og skap vargsins á vígvellinum, hvort um ræðir úlfa Óðins eða fylgjudýr þ.e. andleg máttardýr sem þeir sóttu kraft í, er óljóst. Þannig klæddu þeir sig í feld úlfa og bjarna og létu eins og óð villidýr í bardaga, gengu svokallaðan berserksgang.
Berserksgangur er svo að innblásnir af Óðni sem dauðanum sjálfum rennur á þá æðiskast (verða óðir) þar sem þeir drepa og tortíma öllu sem fyrir þeim verður, jafnvel eigin bandamönnum. Margir berserkir voru víkingar, en ekki allir víkingar voru þó berserkir.
Berserkir koma víða við sögu í Íslendingasögum þar á meðal Grettis sögu, Heiðarvígasögu og Vatnsdæla sögu. Í Grettis sögu kallaði Haraldur hárfagri berserki sína úlfhéðna. Deilt er um hvort berserkir og úlfhéðnar séu það eitt og sama, eða hvort úlfhéðnar hafi verið sér bræðalag á meðal berserkja.
Í Hrólfs sögu Kraka segir hvernig berserkurinn Böðvar Bjarki umbreytist í öskrandi björn á vígvellinum með hramma sem drepa á við fimm menn. Hann drepur bæði hesta og menn, og vopn virðast ekki bíta ekki á honum. Andstæðingarnir verða logandi hræddir við hann : "Þat sjá þeir Hjörvarðr ok menn hans, at björn einn mikill ferr fyrir Hrólfs konungs mönnum ok jafnan þar næst, sem konungrinn var. Hann drepr fleiri menn með sínum hrammi en fimm aðrir kappar konungs. Hrjóta af honum högg ok skotvápn. en hann brýtr undir sik bæði menn ok hesta af liði Hjörvarðs konungs, ok allt þat, sem í nánd er, mylr hann með sínum tönnum, svá at illr kurr kemr í lið Hjörvarðs konungs."Úlfhéðnar og berserkir, sem menn sem tóku á sig mynd dýra líkt og úlfa, hafa að öllum líkindum haft mikil áhrif á og verið innblásturinn fyrir þjóðsagnaverur á borð við varúlfa sem seinna náðu útbreiddum vinsældum í Evrópu.
Á Íslandi er enn talað um að „ganga berserksgang“ eða „fara hamförum“ (skipta um ham úr manni í dýr) þegar menn missa stjórn á skapi sínu og jafnvel brjóta allt og bramla í kringum sig.
Orðsifjar
Bæði orðin Berserkur og Úlfhéðinn koma úr fornnorrænu (Íslensku). Tvær nálganir eru á merkingu orðsins berserkur þ e ber- ‘björn’ og serkur, eiginl. ‘sá sem klæðist bjarnarfeldi’, sbr. úlfhéðnar ‘þeir sem klæðast úlfahúðum’. Aðrir telja að berserkur merki mann sem berst á serknum einum, af lo. ber og serkur þýðir „maður á berum serk“, þ.e. maður sem er lítt klæddur, og vísar þar til að berserkir börðust án brynju, jafnvel aðeins íklæddir bjarnarfeld.
Brian Mulroney
Martin Brian Mulroney (f. 20. mars 1939) er kanadískur fyrrum stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Kanada frá 17. september 1984 til 25. júní 1993.
Á ráðherratíð sinni stóð Mulroney fyrir stórtækum efnahagsumbótum, þar á meðal fríverslunarsamningi Kanada við Bandaríkin og nýjum vöru- og þjónustuskatti. Áður en Mulroney hóf stjórnmálaferil sinn var hann kunnur lögfræðingur og viðskiptamaður í Montréal. Hann varð leiðtogi Framsækna íhaldsflokksins árið 1983 og leiddi flokkinn til stórsigurs í þingkosningum næsta ár gegn sitjandi ríkisstjórn Johns Turner úr Frjálslynda flokknum. Íhaldsmenn unnu í hverju einasta fylki og landsvæði, hrepptu meirihluta allra greiddra atkvæða í fyrsta skipti frá árinu 1958 og juku þingsætafjölda sinn um 111 sæti. Alls náði flokkurinn 211 þingsætum, sem er mesti fjöldi þingsæta sem nokkur flokkur hefur unnið í sögu Kanada. Flokkurinn vann 6,3 milljónir atkvæða, sem var einnig hæsti atkvæðafjöldi eins flokks í kosningum þar til Frjálslyndi flokkurinn sló það met árið 2015.
Á stjórnartíð sinni árið reyndi Mulroney að gera breytingar á stjórnarskrá Kanada með Meech Lake-sáttmálanum svokallaða, sem átti að fá fylkisstjórn Québec til að samþykkja frumvarp að stjórnarskrárbreytingum frá árinu 1982. Fylkisstjórnirnar í Manitoba og Nýfundnalandi neituðu að staðfesta sáttmálann og því féll hann um sjálfan sig árið 1990. Mulroney hélt áfram samningaviðræðum í Charlottetown árin 1991 og 1992 sem leiddu til Charlottetown-sáttmálans. Sáttmálinn gerði ráð fyrir umtalsverðum breytingum á stjórnarskránni, meðal annars viðurkenningu á Québec sem sérstöku samfélagi. Þessum sáttmála var hafnað með afgerandi hætti í þjóðaratkvæðagreiðslu í október árið 1992. Endalok Meech Lake-sáttmálans árið 1990 leiddi til sundrungar í landinu og stuðlaði að uppgangi sjálfstæðishreyfingarinnar í Québec, meðal annars með stofnun sjálfstæðisflokksins Bloc Québécois (BQ).
Mulroney var andstæðingur aðskilnaðarstefnunnar í Suður-Afríku og á stjórnartíð sinni fundaði hann með mörgum suður-afrískum stjórnarandstæðingum. Með afstöðu sinni lenti Mulroney uppi á kant við stjórnir Bretlands og Bandaríkjanna en aftur á móti ávann hann sér virðingu með henni annars staðar. Fyrsta kjörtímabil Mulroney markaðist af mannskæðri hryðjuverkaárás þegar farþegaflugvél á Air India flugi 182 sprakk í loft upp yfir Atlantshafi á leið frá Montréal til Delí í gegnum London. Um var að ræða mannskæðustu fjöldamorð í sögu Kanada og stjórn Mulroney sætti harðri gagnrýni fyrir viðbrögð sín við atvikinu. Stjórn Mulroney var afar mótfallin stuðningi Bandaríkjastjórnar við kontraskæruliða gegn stjórn sandínista í Níkaragva. Á stjórnartíð hans tóku Kanadamenn við flóttamönnum frá El Salvador, Gvatemala og öðrum einræðisríkjum sem nutu stuðnings Reagan-stjórnarinnar í Bandaríkjunum.
Mulroney lagði áherslu á náttúruvernd sem forsætisráðherra og á stjórnartíð hans varð Kanada fyrsta iðnríkið sem fullgilti bæði samning Sameinuðu þjóðanna um líffræðilega fjölbreytni og loftslagssamninginn sem saminn var á Heimsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun. Stjórn hans stofnaði nýja þjóðgarða (Bruce Peninsula, Suður-Moresby og Grasslands-þjóðgarðinn) og setti ný lög um umhverfismat og umhverfisvernd.
Mulroney vann endurkjör í kosningum árið 1988. Var þetta í fyrsta skipti á 20. öldinni sem Íhaldsflokkurinn gat myndað meirihlutastjórn eftir tvær kosningar í röð. Á öðru kjörtímabili sínu setti Mulroney nýjan söluskatt, svokallaðan vöru- og þjónustuskatt (enska: Goods and Services Tax eða GST). Skatturinn varð mjög óvinsæll og samþykki hans á efri deild kanadíska þingsins varð mjög umdeilt. Óvinsældir skattsins ásamt efnahagskreppu í byrjun tíunda áratugarins og endalokum Charlottetown-sáttmálans leiddi til þess að vinsældir Mulroney báðu verulegan hnekki. Hann ákvað að endingu að segja af sér sem leiðtogi Íhaldsflokksins. Kim Campbell var kjörin eftirmaður hans og tók við sem forsætisráðherra Kanada þann 25. júní 1993.
Fagradalsfjallseldar
Fagradalsfjallseldar á við um eldvirkni á Reykjanesskaga á 21. öld:
Kola- og stálbandalag Evrópu
thumb|right|Fáni Kola- og stálbandalagsins Kola- og stálbandalag Evrópu var yfirþjóðleg samtök stofnuð árið 1952 sem voru undanfari Evrópusambandsins. Samtökin voru stofnuð af sex Vestur-Evrópuríkjum eftir seinni heimsstyrjöldina. Stofnríkin voru Belgía, Frakkland, Holland, Lúxemborg, Ítalía og Vestur-Þýskaland. Aðalhvatamaður stofnunar samtakanna var utanríkisráðherra Frakklands, Robert Schuman, sem kom að Schuman-yfirlýsingunni þann 9. maí 1950. Schuman batt vonir sínar við varanlegan frið í Evrópu og sameinuð ríki. Lykillinn að hans mati var að sjá til þess að hagsmunir Frakklands og Þýskalands yrðu sameiginlegir, þar með myndu þjóðirnar ekki fara í stríð á ný.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1992
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1992 fóru fram þriðjudaginn 3. nóvember 1992. Bill Clinton, fyrrverandi fylkisstjóri Arkansas, og Al Gore, öldungadeildarþingmaður fyrir Tennessee, unnu sigur á George H. W. Bush sitjandi forseta og Dan Quayle sitjandi varaforseta.
1817
Árið 1817 (MDCCCXVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Tannhirða
Tannhirða er aðferð til að hreinsa og viðhalda tönnum og koma í veg fyrir tannátu, sýkingar í munnholi og andremmur. Tannburstun með tannbursta og tannkremi er mikilvægasta aðferðin við tannhirðu, en tannlæknar mæla einnig mjög með notkun tannþráðs. Tannstönglar og munnskol er einnig talsvert notað, en þau hreinsa ekki jafn vel og tannþráður og tannbursti. Einkaleyfi var fyrst veitt fyrir tannbursta í Bandaríkjunum 1880, en þeir urðu fyrst algengir í kjölfar seinni heimstyrjaldarinnar. Fyrsti rafmagnstannburstinn var hannaður 1939, en varð ekki almenningseign fyrr en eftir 1960.
Oral hygiene
Škoda Felicia
Škoda Felicia er fólksbíll frá Škoda Auto bílaframleiðandanum sem tók við af Škoda Favorit 1995. Felicia var því með fyrstu tegundum Škoda sem var með vél og fleiri íhluti frá Volkswagen, sem tók Škoda yfir árið 1991. Škoda Felicia er til í útgáfum með 1.3, 1.6 og 1.9 lítra vélum, sem fimm dyra hlaðbakur, skutbíll og sendibíll. Framleiðslu Felicia var hætt árið 2000, ári eftir að Škoda Fabia kom fyrst út.
Tegundirnar hafa fengið mjög misjafna dóma enda misvel búnar eftir útgáfu og árgerð. Almennt hefur Škoda Felicia fengið góða dóma fyrir endingu, innrými og verð, en verri fyrir kraft (einkum 1.3 vélarnar).
John Hughes
John Hughes (18. febrúar 1950 - 6. ágúst 2009) er bandarískur handritshöfundur og leikstjóri. Þekktastur er hann fyrir Home Alone (1990), The Breakfast club (1985) og Planes, Trains and Automobiles (1987).
Skyrta
thumb|250px|Venjuleg skyrta með langermum, tölum og kraga. Skyrta er oftast fínþráðótt flík sem klæðir efrilíkama, hvort sem er karla eða kvenna, og er oft höfð innan undir jakka eða peysu. Skyrtan skiptist í kraga, ermar og ermalíningar. Þær eru opnar að framan og hnepptar saman með tölum. Algengt er að menn klæði sig í skyrtu og klæðist þeim við jakkafötum og hálsbindi.
Skyrtur eru af mismunandi gæðum. Fínustu skyrturnar eru gerðar úr tveimur lögum af egypskri bómull, sem gefur skyrtunni glans og þýðir að skyrtan krumpast minna í notkun. Saumagæðin eru einnig mikilvæg eigind skyrta. Þegar saumað er með þéttum saumi í einum þræði endast bæði skyrtan og sniðið lengur. Einnig ef tölurnar eru saumaðar í með krosssaumi er ólíklegra að þær detta af.
Skyrtur fást með ýmiss konar flibbum og ermalíningum. Til dæmis eru til venjulegar ermalíningar með tölum og „franskar tvífaldar ermalíningar“ sem festa má með ermahnöppum.
Simpson-fjölskyldan, þáttaröð 2
Eftir vinsældir fyrstu Simpson-þáttaraðarinnar samdi FOX um að gera aðra, en þeir gerðu þau mistök að halda að þeir gætu slegið út Cosby-þættina með Simpsons og færðu útsendingartíma Simpsons frá sunnudagskvöldum yfir á fimmtudagskvöld á sama tíma Cosby var sýndur. Við þetta fækkaði töluvert áhorf Simpson-þáttanna. Þáttaröðin inniheldur 22 þætti og var sýnd á árunum 1990-1991.
Opnun
Þátturinn opnar með því Marge að aðvarar áhorfendur um innihald þáttarins. Síðan fylgjumst við með hrekkjavökunni hjá Simpson-fjölskyldunni. Bart og Lísa segja hvort öðru þrjár draugasögur.
Bad Dream House
Simpson-fjölskyldan flytur í gamalt hús. Marge er ekki viss um að húsið sé góður staður til að búa. Sérstaklega þegar húsið virðist vera lifandi og sannfærir Hómer, Bart, Lísu og Maggí um að drepa hvert annað. Marge stöðvar þau og rökræðir við húsið um að það þurfi að vera kurteist ef þau eigi að búa í sátt og samlyndi. Húsið eyðir sjálfu sér frekar en að búa með Simpson-fjölskyldunni!
Hungry are the Damned
Þegar fjölskyldan er að grilla verða þau numinn burt af geimverum. Geimverurnar gefa þeim veislumat og veita þeim sjónvarp sem nær öllum stöðvunum nema HBO því það er of dýrt. Lísu finnst þetta allt saman undarlegt þar til hún finnur matreiðslubók, "How to Cook Humans", en í ljós kemur að það stendur bara "How to Cook for Humans". Geimverurnar hneykslast og skila fjölskyldunni sem er reið út í Lísu.
The Raven
Nú heyrum Simpson-útgáfuna af kvæði Edgars Allan Poe Hrafninn. Hómer er sögupersónann sem þarfa að kljást við óþekktar hrafn. Þulurinn er James Earl Jones.
Gestaleikari: James Earl Jones
Leikstjórar: Wes Archer (Bad Dream House), Rich Moore (Hungry are the Damned) og David Silverman (The Raven)
Barrspæta
Barrspæta (fræðiheiti: Dendrocopos major) er tegund spæta. Hún er útbreidd í stórum hluta Evrópu og Asíu, og finnst einnig í N-Afríku. Svæðin takmarkast aðallega af skorti á skógi eða of köldu veðurfari. Hún er alæta, en skordýralirfur og bjöllur eru aðalfæðan yfir sumarið og fræ barrtrjáa að vetri. Hræ, matarleifar, fuglaegg og ungar, brum, ber og plöntusafi eru einnig á matseðli þeirra.
Austur-Eyjafjallahreppur
Austur-Eyjafjallahreppur var hreppur í austurjaðri Rangárvallasýslu, milli Holtsóss og sýslumarkanna við Jökulsá á Sólheimasandi (Fúlalæk). Hreppurinn varð til árið 1871 þegar Eyjafjallasveit var skipt í tvennt.
Hinn 9. júní 2002 sameinaðist Austur-Eyjafjallahreppur Vestur-Eyjafjallahreppi, Hvolhreppi, Fljótshlíðarhreppi, Vestur-Landeyjahreppi og Austur-Landeyjahreppi undir nafninu Rangárþing eystra.
Stjórn
Stjórn er fornnorræn þýðing á fyrsta hluta Biblíunnar eða Gamla testamentisins, frá Fyrstu Mósebók til loka Síðari konungabókar. Nafnið Stjórn hefur líklega ekki fylgt ritsafninu frá upphafi, heldur mun það vera frá 16. eða 17. öld. Merking orðsins er óviss, gæti þýtt leiðarvísir, eða stjórn guðs á veröldinni, eða á Gyðingum. Einnig gæti orðið verið þýðing á Liber regum (sem er latína og merkir: Konungabók).
Efni, þýðendur og uppruni
Textarnir í Stjórn eiga sér a.m.k. tvenns konar uppruna. Síðari hlutinn, frá og með Jósúabók til loka Konungabókanna, er þýðing á latnesku Biblíunni, Vúlgötu, líklega verk eins manns. Þýðingin er mjög góð, ekki orðrétt, en án verulegra úrfellinga eða breytinga. Hugsanlegt er að þýðingin sé unnin í Noregi, því að sums staðar er vísað til norskra aðstæðna. Málfarið bendir til að þýðingin sé frá 1220-1250.
Í handritinu AM 226 fol. er Jósúabók í annarri gerð, þýdd eftir Historia Scholastica eftir Pétur Comestor. Í þessu handriti er einnig þýðing á 2. Mósebók 19 til 5. Mósebókar, gerð eftir Vúlgötu, og er í svipuðum stíl og framhaldið. Þetta er álíka góð þýðing, en styttir textann sums staðar verulega, einkum þar sem endurtekningar eru. Finnur Jónsson prófessor taldi að þessi hluti gæti verið úr sömu biblíuþýðingu og framhaldið, þ.e. frá 1220-1250, en Gustav Storm hélt því fram að þetta væri íslensk þýðing frá 14. öld, gerð til að fylla eyðu í textanum.
Fyrsti hluti Stjórnar, 1. Mósebók til 2. Mósebókar 18, á sér allt annan uppruna. Þar er texti Biblíunnar bútaður niður og síðan bætt við umfangsmiklum skýringum, sem sóttar eru í ýmsar heimildir. Má þar einkum nefna Historia Scholastica og Speculum Historiale. Sjálfur texti Biblíunnar drukknar víða í skýringunum og hefði þetta orðið tröllaukið verk ef því hefði verið fram haldið. Finnur Jónsson telur að þeim mönnum sem settu saman Stjórnarhandritin á 14. öld, hafi þótt svo mikið til þessa verks koma, að þeir hafi tekið það fram yfir gömlu biblíuþýðinguna, sem fyrir vikið er glötuð að þessum hluta.
Framan við fyrsta hluta Stjórnar er formáli, þar sem segir m.a.:
Af þessu má ráða að Hákon háleggur hafi látið þýða þennan fyrsta hluta Stjórnar á þeim árum sem hann var konungur, þ.e. 1299-1319.
Handrit
Stjórn er varðveitt heil eða í brotum í nokkrum skinnhandritum: Öll handritin, sem eru íslensk, hafa verið veglegar, tveggja dálka skinnbækur frá 14. öld.
Nasjonal sykkelrute
thumb|right|Skilti á mótum leiða 2 og 3. Nasjonal sykkelrute er landsnet hjólaleiða í Noregi. Leiðirnar eru 10 talsins og um 9.500 km að lengd. Upphaflega kom tillaga að leiðum frá landssamtökum hjólreiðamanna í Noregi árið 1996. Fylkin sáu um hina eiginlegu þróun og merkingu leiðanna samkvæmt staðli frá vegagerðinni frá 2001. Leiðirnar eru mismikið þróaðar. Þær eru merktar með brúnum skiltum með hvítum jaðri með mynd af hjóli og númeri leiðarinnar á grænum grunni. Mörg skilti sýna fjarlægðir til næstu staða.
Viðskiptavaki
Viðskiptavaki (e. market maker eða liquidity provider) er fyrirtæki eða einstaklingur á fjármálamarkaði sem er „jafnan reiðubúinn að kaupa og selja þá flokka verðbréfa sem hann hefur tekið að sér að sjá um á auglýstu verði. Viðskiptavaki kaupir bréf þau sem hann hefur tekið að sér jafnvel þó að engir aðrir kaupendur finnist á markaðinum. Hann selur jafnframt af eigin bréfum þegar enginn annar seljandi finnst. Með þessu jafnar viðskiptavaki sveiflur sem gætu orðið á endursölumarkaðinum. Viðskiptavakar hafa tekjur sínar af því að kaupa sjálfir verðbréf á ákveðnu verði og selja þau síðan aftur á nokkru hærra verði.”
Félag eldri borgara Akureyri
Félag eldri borgara Akureyri er innan Landssambands eldri borgara
Böðvar Böðvarsson
Böðvar Böðvarsson er íslenskur atvinnumaður í knattspyrnu sem að spilar sem varnarmaður fyrir sænskt liðið Trelleborgs FF.
Félagslið
FH
Nökkvi
Nökkvi getur verið:
Óskarsverðlaunin
Árið 2003 voru 5.816 meðlimir í akademíunni með kosningarétt við val á Óskarsverðlaunahöfum. Óskarsverðlaunin hafa verið veitt árlega frá 1929.
Íslenskar tilnefningar til Óskarsverðlauna
Eftirtaldir íslenskir aðilar eða myndir hafa fengið tilnefningu Bandarísku kvikmyndaakademíunnar til Óskarsverðlauna.
Aðalskrifstofa Sameinuðu þjóðanna
Aðalskrifstofa Sameinuðu Þjóðanna (e. United Nations Secretariat; fr. Secrétariat des Nations unies) er eitt af sex undirstöðuráðum þeirra, hinar eru Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna, Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna, Efnahags- og félagsmálaráð Sameinuðu þjóðanna, aflagða Gæsluverndarráð Sameinuðu þjóðanna og Alþjóðadómstóllinn. Aðalskrifstofa Sameinuðu þjóðana er framkvæmdaraðili samtakana. Skrifstofan hefur mikilvægt hlutverk í að setja stefnuna fyrir áhersluatriði og ákvarðanatöku í deildum SÞ (allsherjarþingið, efnahags og félagsmálaráðið og öryggisráðið) og innleiðir ákvarðanir þessara deilda. Aðalritari Sameinuðu þjóðanna, sem er skipaður af allsherjarþinginu, er forstjóri skrifstofnunnar.
Verksvið skrifstofunnar er útbreitt. Dag Hammarskjöld, annar aðalritari Sameinuðu þjóðana, lýsti valdi þess svona: „Sameinuðu þjóðirnar eru það sem aðildarþjóðirnar gera það að, en innan þess ramma sem eru settar við ákvarðanir stjórnvalda og samvinnu stjórnvalda, byggist að miklu á því hvað skrifstofan gerir það að ... [það] hefur skapandi getu. Það getur kynnt nýjar hugmyndir. Það getur, á pappírs eyðiblöðum, tekið frumkvæði. Það getur sett fram ályktanir um aðildarríki sem munu hafa áhrif á aðgerðir þeirra“. Stjórnsýsludeild Sameinuðu þjóðana, sem hefur hlutverk hliðstætt utanríkisráðuneytinu, er hluti af skrifstofunni. Það sama á við Friðargæsludeild aðgerða. Skrifstofan er aðalheimild efnahagslegrar og pólítískrar greiningar fyrir allsherjarþingið og öryggisráðið; það stjórnar aðgerðum sem eru hafnar af ráðum SÞ, stjórnar pólítískum aðgerðum, undirbýr mat sem notað er til grundvallar friðargæslu, skipar yfirmenn friðargæslu, gerir kannanir og rannsóknir, ræðir við aðila utan samtakana eins og fjölmiðla og samtök ótengd ríkjum og ber að útgefa alla sáttmála og alþjóðlega samninga.
Litlulaugaskóli
Litlulaugaskóli er grunnskóli á Laugum í Reykjadal en hann sækja nemendur búsettir í Reykjadal. Skólaárið 2006-2007 stunduðu 47 nemendur nám við skólann. Skólinn er rekinn af sveitarfélaginu Þingeyjarsveit en skólastjóri er Baldur Daníelsson. Þingeyjarsveit rekur einnig tónlistarskóla og leikskóla í eins hæðar byggingu við hlið skólans.
Aðstaða
Í skólabyggingunni eru 5 kennslustofur en einnig er þar Bókasafn Reykdæla. Skólinn er útbúinn 8 fartölvum ásamt 5 borðtölvum. Íþróttakennsla fer fram í íþróttahúsinu á Laugum sem er í eigu Framhaldsskólans á Laugum.
Kígalí
Kígalí er höfuðborg Afríkuríkisins Rúanda. Íbúar borgarinnar voru um 330.000 árið 1997.
1818
Árið 1818 (MDCCCXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Be Here Now
Be Here Now er þriðja breiðskífa bresku hljómsveitarinnar Oasis. Hún kom út 21. ágúst árið 1997. Beðið var með mikilli eftirvæntingu eftir þessari plötu enda höfðu tvær fyrstu plötur hljómsveitarinnar hlotið frábærar viðtökur. Platan seldist í bílförmum en olli þó miklum vonbrigðum. Lögin „Stand By Me“, „D'You Know What I Mean?“ og „All Around The World“ náðu þó töluverðum vinsældum.
Siglingaklúbburinn Þytur
Siglingaklúbburinn Þytur er siglingafélag í Hafnarfirði með aðstöðu í Hafnarfjarðarhöfn. Félagið var stofnað 19. apríl 1975 af nokkrum hafnfirskum áhugamönnum um siglingar og er í eigu félagsmanna klúbbsins.
Be Here Now
Lagalisti
Öll lög á plötunni eru eftir Noel Gallagher.
Siglingaklúbburinn Þytur
Saga
Aðdragandinn að stofnun klúbbsins var sá að árið 1971 hafði sjóskátaklúbbur á vegum skátafélagsins Hraunbúa tekið til starfa, auk þess sem æskulýðsráð Hafnarfjarðar hleypti af stokkunum siglingaklúbbi fyrir unglinga á sama tíma. Þessir klúbbar störfuðu áfram og urðu síðan uppistaðan í Siglingaklúbbnum Þyt, sem er alhliða siglingaklúbbur fyrir alla aldurshópa.
Fyrsta sumarið fór starfsemin fram í Hafnafjarðarhöfn, við slæmar aðstæður, en að ósk bæjaryfirvalda í Hafnarfirði og Garðabæ var síðan komið upp sameiginlegri aðstöðu fyrir Þyt og Siglingaklúbbinn Vog í Garðabæ, í Arnarvogi. Fyrstu árin snerist starfsemin að mestu um framkvæmdir í Arnarvogi og lögðu klúbbfélagar fram mikla vinnu við bátasmíðar og viðgerðir á bátum. Þau sumur sem klúbburinn starfaði í Arnarvogi var haldið uppi öflugu barnastarfi bæði fyrir félagsmenn og æskulýðshópa frá vinnuskólum og íþróttanámskeiðum bæjanna. Einnig var efnt til siglingasýninga og tóku klúbbfélagar einnig þátt í ýmsum mótum.
Árið 1979 hafði dofnað mjög yfir áhuga Hafnfirðinga á að stunda siglingar á Arnarvogi og samþykkti stjórn Þyts þá um haustið að segja upp samstarfssamningnum við Vog og óska eftir að eignum klúbbanna yrði skipt. Eftir að eignaskiptin höfðu farið fram vorið 1980 flutti Þytur starfsemi sína til Hafnarfjarðar, í hús hafnarstjórnar við Óseyrarbraut, þar sem reist var 480 fermetra girðing við sjóinn og hófst starfsemin þar í júní 1980. Mikið líf færðist nú í starfsemi klúbbsins og fjölgaði félagsmönnum til muna. Þarna starfaði klúbburinn svo næstu árin þar til hann varð að víkja vegna hafnarframkvæmda, en fékk enga aðstöðu í staðinn. Aðstöðuleysið var aljört í nokkur ár og reyndu félagar eftir megni að nýta sér erfiðar aðstæður í smábátahöfninni til siglinga.
Á 20 ára afmæli félagsins árið 1995 fékk félagið vilyrði frá bæjaryfirvöldum um lóð sunnan við Drafnarslipp og hófust framkvæmdir þar vorið 1998. Þar var byggt um 350 fermetra húsnæði, sem er bæði bátaskýli og félagsaðstaða, auk þess sem gert er ráð fyrir bryggju og uppsátri í höfninni í tengslum við húsnæðið. Húsið var tekið í notkun árið 1999, en er ekki fullbúið. Rekstur húsnæðis er í höndum Þyts, með rekstrarsaming við Hafnarfjarðarbæ.
Nifteindastjörnur
Nifteindastjörnur eru undraverðar stjörnur sem eru að stærstum hluta úr nifteindum. Þær verða til þegar gríðarstórar stjörnur springa og falla saman í miðju. Úr þessari miðju verða nifteindastjörnurnar til. Talið er að finna megi 100.000 nifteindastjörnur í Vetrarbrautinni okkar en nú til dags eru um 2.000 þekktar nifteindastjörnur í Vetrarbrautinni og Magellanskýjunum og um 1.000 þekktar tifstjörnur sem eru nifteindastjörnur með útgeislunarstraum sem lendir á jörðinni. Þessar stjörnur hafa bæði gríðarsterkt segulsvið, snúast mjög hratt og eru einstaklega heitar. Þær eru gríðarlega eðlisþungar að auki vegna þess hve þétt efnið í þeim er en engir fráhrindikraftar verka milli nifteinda.
Uppgötvun
Aðeins ári eftir að nifteindir voru uppgötvaðar af James Chadwick settu Walter Baade og Fritz Zwicky fram hugmyndina um nifteindastjörnur. Töldu þeir að þær mynduðust í miðju sprengistjarna við það að þær féllu saman og róteindirnar og rafeindirnar rynnu saman. Þrýstingurinn frá nifteindunum sjálfum töldu þeir að hindraði frekari samþjöppun. Flestir vísindamenn leiddu þessar hugmyndir hjá sér því að nifteindastjörnur eru mjög ótrúleg fyrirbæri. Einnig var hugmyndin á þeim tíma að allar stjörnur myndu losa nógu mikið efni frá sér til að verða aðeins að hvítum dvergum. Árið 1930 reiknaði Chandrasekhar að ef massi stjörnu væri meira en um það bil 1,4 sólmassar myndi hún falla saman og vegna þess að rafeindirnar myndu ekki standast þann þrýsting. Oppenheimer og hans nemendur birtu hins vegar árið 1934 ítarlega útreikninga og settu fram tilgátu um að stjörnur með þennan úr stjörnum með þennan massa myndi myndast klumpur af nifteinum þar sem róteindirnar og rafeindirnar myndu renna saman.
Það var hinsvegar árið 1967 sem doktorsneminn Jocelyn Bell fann útvarpsbylgjur sem tifuðu með reglulegu millibili og voru þessi fyrirbæri kölluð tifstjörnur. Þessar bylgjur voru með hærri tíðni en nokkuð fyrirbæri í geimnum sem fyrr hafði fundist. Töldu vísindamenn jafnvel fyrst að þær væru sendingar frá geimverum. Þeirri kenningu var þó hafnað nokkrum mánuðum seinna þegar önnur slík fyrirbæri fundust. Þegar tifstjarnan í Krabbaþokunni fannst hafði hún minnsta snúningstíma þekktra tifstjarna, 0,033 sekúndur. Sú uppgötvun útilokaði það að tifstjörnur væru hvítir dvergar sem snerust hratt þar sem þeir myndu ekki þola svo hraðan snúning og rifna í sundur. Því hlutu tifstjörnur að vera mun þéttari í sér en hvítir dvergar. Það var eftir það sem nifteindastjörnumódelið var samþykkt af vísindasamfélaginu.
Myndun
Nifteindastjörnur myndast í sprengistjörnum af gerð Ib, Ic eða II. Þegar stjarna með massa á milli 8 og 25 sólmassar fellur saman verður þyngdarkrafturinn svo mikill að hann yfirvinnur rafeindaþrýstinginn og róteindir og rafeindir stjörnunnar renna saman og mynda nifteindir. Út frá samfalli svo massamikillar stjörnu koma miklir blossar af gammageislum. Þessir gammageislablossar eru svo öflugir að ef þeir myndi lenda á jörðinni myndu þeir ef til vill valda fjöldategundadauða. Við þetta allt saman minnkar rúmmál efnisins gríðarlega þar sem að venjuleg frumeind er að mestu tómarúm vegna fráhrindikrafta milli róteinda og nifteinda. Þess vegna er venjuleg nifteindastjarna aðeins um 30 km í þvermál. Af þessu leiðir að stjarnan hefur gríðarlegan eðlismassa, uum það bil 4x1017 kg/m3 og þrátt fyrir smæð sína er hún gríðarlega þung. Hluti á stærð við sykurmola úr nifteindastjörnu myndi vega 400 milljarða tonna.. Vegna þessa gríðarlega massa er þyngdarkrafturinn við yfirborðið 1012 g og lausnarhraðinn er um 150.000 km/s.
Við það að stjarnan falli saman eykst snúningshraðinn vegna varðveislu hverfiþungans. Þessu má líkja við listdansara á skautum sem dregur að sér hand- og fótleggi og snýst því hraðar fyrir vikið. Þar sem upprunalega stjarnan er mun stærri en nifteindastjarnan snýst hún gríðarlega hratt. Hraðasta tifstjarnan sem vitað er um, PSR J1748-2446ad, snýst 716 sinnum á sekúndu. Þar sem útgeislun þeirra kostar orku hægist smám saman á nifteindastjörnum og þess vegna snúast gamlar stjörnur oftast hægar er nýjar. Til dæmis eykst snúningstími nifteindastjörnu í Krabbaþokunni um 3,0 x 10-10 sek á dag. Hinsvegar stöðvast þær aldrei alveg þar sem að útgeislunin minnkar eftir því sem snúningshraðinn minnkar.
Segulflæði stjörnu varðveitist þegar hún fellur saman. Fyrir vikið eru nifteindastjörnur með gríðarsterkt segulsvið þar sem að upprunalega segulsviðið dreifist á mun minna yfirborð. Út frá segulpólum nifteindastjarna koma sterkir straumar af útgeislun. Útgeislunin stafar af refeindum sem segulsviðið hefur komið á mikinn hraða. Þar sem segulpólarnir eru ekki á sama stað og snúningspólarnir mynda straumarnir eins konar keiluform á snúningi sínum. Þessi geislun er það sem einkennir tifstjörnur og ræðst tíðnin af snúningshraða þeirra.
Þegar nifteindastjörnur myndast eru þær mjög heitar en upphafshiti getur verið um 1011K. Þetta stafar af því að nifteindastjörnur eru kjarninn úr stórum stjörnum. Þær kólna upphaflega mjög hratt, strax fyrsta daginn getur nifteindastjarnan kólnað niður í 109 K. Þetta gerist með URCA-ferli, það er að nifteindir breytast í róteindir og róteindirnar aftur í nifteindir. Þegar þetta gerist losna fiseindir í burtu og taka með sér orku. Með þessu ferli kólnar stjarnan í um þúsund ár eða þar til yfirborðshitinn er um 100 milljón K. Þá tekur ljósgeislun við og kólnar stjarnan nú hægar en áður. Stjarnan geislar aðallega röntgengeislum vegna hás yfirborðshitastigs en vegna þess að yfirborðsflatarmálið er lítið er heildarútgeislun ekki mikil. Eftir um tíu þúsund ár er hitinn því um milljón gráður.
Bygging
Talið er að á yfirborði nifteindastjarna sé skorpa og er hún um 1 km þykk. Hún er marglaga, yst er lag úr járnfrumeindum, næst koma nifteindaríkir frumeindakjarnar og rafeindir, þá klasar af nifteindum og stakar nifteindir og rafeindir. Tilvist skorpunnar er studd með því að snúningshraði þeirra eykst stundum lítillega og snöggt, á í mesta lagi nokkrum dögum, og er það talið stafa vegna þess að skorpan gangi aðeins til. Þetta er kallað „glitch“. Fyrir innan skorpuna er talið að nifteindirnar séu á formi ofurflæðandi nifteindavökva. Samspil nifteindavökvans og skorpunnar gæti verið orsök breytinga í snúningi tifstjarna. Auk þess að hægja í sífellu á sér eykst snúningshraði nifteindastjarna stundum. Talið er að laugar af nifteindavökva haldi áfram að snúast á sama hraða þótt skorpan hægi á sér og að einhver hluti þeirra „límist“ á skorpuna innanverða. Að lokum kemur að því að skorpan er að snúast hægar en laugarnar og þá kippa laugarnar í skorpuna og hraða snúningnum snögglega. Að lokum er jafnvel talið að innst finnist hið fimmta ástand efnis, kvarka-límeinda-rafgas þar sem kvarkarnir og límeindirnar sem venjulega mynda róteindir og nifteindir losna í sundur og verða að agnavökva. Einnig er að finna einhverjar rót- og rafeindir í nifteindastjörnum því án þeirra myndu stjörnurnar missa segulsvið sitt mjög hratt.
Lofthjúpur nifteindastjarna er um 1 m þykkur og er ef til vill úr kolefni.
Kjarnar
Á suman hátt eru nifteindastjörnur eins og risastórir frumeindakjarnar. Til dæmis hafa þeir mjög svipaðan eðlismassa og frumeindakjarnar, um 1018 kg/m3, sem og að kjarnarnir eru gerðir úr nifteindum. Hins vegar er reginmunur á kröftunum sem halda saman nifteindastjörnum og frumeindakjörnum. Það er þyngdarkrafturinn sem heldur saman stjörnunum en sterki kjarnakrafturinn varnar því að kjarnarnir splúndrist.
Tvístirnakerfi og millisekúndutifstjörnur
Árið 1982 fundu stjörnufræðingar tifstjörnu sem snýst 642 sinnum á hverri sekúndu, þeir kölluðu hana PSR 1937+21. Eftir því sem nifteindastjörnur eldast þá hægist á snúning þeirra. Þar af leiðir að PSR 1937+21 ætti að vera mjög ung vegna þess hversu hratt hún snýst. Samt sem áður ætti einnig að hægjast á snúning hennar mjög hratt vegna þess að því hraðar sem stjarna snýst því meiri orkulosun verður og því meira hægist á snúningnum. Þetta átti ekki við PSR 1937+21 heldur hægðist minna á snúning hennar sem bendir til þess að hún sé mjög gömul.
Ef við ímyndum okkur tvístirni sem saman stendur af einni hámassastjörnu og einni lágmassastjörnu. Við vitum að hámassastjarnan þróast hraðar en sú massaminni og verður að sprengistjörnu af gerð II og nifteindastjarna myndast sem snýst mjög hratt. Með tímanum eða eftir marga milljarða ára hægist á snúningi nifteindastjörnunnar vegna allrar orkulosunarinnar út í geiminn. Þá hefur massaminni stjarnan þróast hægt og rólega og verður að rauðum risa og fyllir síðan á endanum út í Roche mörkin. Þegar það gerist flæðir gas inn fyrir Lagrangian punktinn og á nifteindastjörnuna. Lagrangian punkturinn er þar sem Roche mörk stjarnanna mætast. Gasið rekst á yfirborð nifteindastjörnunnar á gríðarlegum hraða og við ákveðið horn sem lætur stjörnuna snúast hraðar. Undið er upp á gömlu hægu nifteindastjörnunna með massa færslu frá uppblásnu nágranna stjörnunni.
Til eru nifteindastjörnur eins og stjarnan PSR 1937+21 sem ekki eru í tvístirni. Talið er að nifteindastjörnurnar hafi eytt nágrannastjörnu sinni með orkuháu ögnunum sem nifteindastjarnan hefur gefið frá sér eftir að undið hafði verið upp á hana.
Eins og tekið var fram áður þá gefa allar tifstjörnur frá sér útvarpsbylgjur. En tifstjörnur í tvístirni með sólstjörnu gefa frá sér röntgenbylgjur. Þetta gerist þegar gasið úr sólstjörnunni hefur lent á yfirborði nifteindastjörnunnar og er stýrt eftir segulásnum þar sem það hitnar mjög hratt og geislar frá sér röntgengeislum sem brjótast út um segulásinn. Þessar tifstjörnur eru enn mikil ráðgáta og mikið rannsóknarefni.
Segulstirni
Segulstirni eru nifteindastjörnur með gríðarsterkt segulsvið, sterkara en annarra nifteindastjarna og eru þau segulmögnuðustu hlutir sem fundist hafa. Úr 1000 km fjarlægð myndi segulsviðið geta drepið lífverur með því að hafa áhrif á skautun vatns. Þegar þetta segulsvið brotnar niður verður mikil útgeislun rafsegulbylgja, einna helst röntgen- og gammageislum. Þetta niðurbrot er mjög hratt og endist segulsvið þessara nifteindastjarna aðeins í um 10.000 ár. Stjörnuskjálftar geta valdið óreglulegu í segulsviðinu sem veldur enn fremur mjög sterkri gammageislun sem hefur mælst hér á jörðu á árunum 1979, 1998 og 2004. Einnig snúast segulstirni hægar en flestar aðrar nifteindastjörnur, á um 10 sekúndum í stað <1 sekúndu. Eru segulstirni talin líklegasta útskýringin á SGR, sem senda frá sér röntgen- og gammageislun með óreglulegu millibili, en einnig AXP, sem eru tifstjörnur sem einnkennast af sterku segulsviði og hægum snúningstíma eða allt að 2-12 sekúndur. Í Apríl 2011 voru aðeins 21 segulstirni þekkt. Þær myndast þegar snúningur, hiti og segulsviðsstyrkur móðurstjörnu lenda á réttu bili. Þá breytast hiti og snúningsorka í segulorku. Við þetta styrkist segulsviðið sem fyrr var gríðarsterkt upp í allt að 1011 tesla. Talið er að í eitt af hverjum tíu skiptum sem venjuleg nifteindastjarna myndi myndast úr sprengistjörnu myndist segulstirni.
Frægar nifteindastjörnur
J1614-2230 er stærsta nifteindastjarnan sem hefur fundist. Nifteindastjörnuna er að finna í átt að sporðdrekastjörnumerkinu sem er í um 3000 ljósára fjarlægð. Vísindamenn höfðu ekki hugmynd um að nifteindastjörnur gætu orðið svona stórar en J1614-2230 sem er um tvisvar sinnum massameiri en sólin. Það var vísindamaðurinn Paul Demorest sem fann nifteindastjörnuna. Upprunalega stjarna nifteindastjörnunnar var um 20 sinnum stærri en sólin. Nifteindastjarnan snýst hratt en hún snýst 317 sinnum á sekúndu. Í sporbrautinni þar sem nifteindastjarnan er er einnig að finna hvítan dverg sem hefur áhrif á snúningshraða tifstjörnunnar.
Ein fræg nifteindastjarnan er tifstjarnan í Krabbaþokunni. Hún myndaðist þegar sprengistjarna sprakk árið 1054 og sást sá atburður vel frá jörðinni. Hún var uppgötvuð árið 1968 og var fyrsta nifteindastjarnan sem var tengd sprengistjörnu. Þessi tifstjarna hefur snúningstímann 33 millisekúndur sem þýðir að hún snýst um 30 sinnum um sjálfa sig á sekúndu. Þvermál hennar er um 25 km. Ef til vill gengur um hana reikistjarna í 0,3 AU fjarlægð sem er rúmlega þrisvar sinnum massameiri en jörðin en það myndi útskýra breytingar í snúningstíma hennar. Eins og áður var nefnt snýst hraðasta nifteindastjarnan, PSR J1748-2446ad, 716 sinnum á sekúndu. Hún var uppgötvuð árið 2004 af Jason W. T. Hessels. Hún er um ekki stærri en 16 km í þvermál þar sem efnið í henni myndi hendast út í geiminn ef hún væri stærri vegna gríðarlegs snúnings hennar. Hún er í um 18.000 ljósára fjarlægð frá okkur í stjörnumerkinu Bogmanninum. Hún er hluti af tvístirnakerfi.
Frjálsíþróttafélag ÍBV
thumb|200px|Merki Íþróttabandalags Vestmannaeyja
Frjálsíþróttafélag ÍBV var stofnað 6. mars 1989. Félagið leggur stund á frjálsar íþróttir í Vestmannaeyjum. Upphaflega hét félagið Ungmennafélagið Óðinn en breytti um nafn í september 2012. Félagið er sambandsaðili Ungmennafélags Íslands (UMFÍ).
Lerkiáta
Lerkiáta (fræðiheiti: Lachnellula willkommii ) er sveppategund sem leggst á lerkitegundir. Hann veldur nokkrum skaða þar sem vetur eru mildir.
Hnappur
Hnappur getur átt við:
Yfirþjóðlegt vald
Yfirþjóðlegt vald nefnist það vald í alþjóðasamtökum sem er yfir fullveldi ríkja hafið. Þá er fullveldi ríkjanna framselt til yfirstjórnar viðkomandi samtaka. Dæmi um slík samtök er Evrópusambandið.
Félag aldraðra Eyjafirði
Félag aldraðra Eyjafirði er innan Landssambands eldri borgara
Scotice
Scotice og Icecan voru sæsímastrengir milli Kanada, Íslands, Færeyja og Skotlands. Þeir náðu samanlagt frá Corner Brook á Nýfundnalandi til Stórhöfða í Vestmannaeyjum til Velbastaðar á Straumey til Gairloch á norðvesturströnd Skotlands, alls 4200km leið. Strengirnir voru lagðir að frumkvæði Stóra norræna ritsímafélagsins en þátttakendur voru ríkisstjórnir Danmerkur, Bretlands og Kanada auk Alþjóðaflugmálastofnunarinnar. Með lagningu strengjanna fékk Stóra norræna ritsímafélagið einkarétt á símasambandi við Ísland. Scotice, frá Íslandi til Færeyja og Skotlands, var tekinn í notkun 22. janúar 1962 en Icecan, frá Kanada til Íslands, 31. desember sama ár eftir nokkur vandræði með bilanir. Scotice var með 24 talsímarásir og Icecan með 20 og gerðu þessir strengir Íslendingum og Færeyingum í fyrsta sinn kleift að hringja og senda fax til útlanda. Þetta var helsta samskiptaleið Íslands við útlönd þar til Skyggnir var tekinn í notkun og símtöl fóru um gervihnött árið 1980. Strengirnir voru áfram notaðir sem varatenging til 1987.
Hæruölur
Hæruölur (Alnus incana ssp. hirsuta) er undirtegund Gráelris og er meðalstórt tré af birkiætt.
Lýsing
Það verður 18 til 20 m að hæð í heimkynnum sínum. Hæruelri líkist mjög gráelri, en er með stærri blöð og köngla. Börkur svarbrúnn, greinar með þéttdúnhærða brúska aðeins fyrst í stað, rauð-brún, eldri greinar bládöggvaðar, sléttar. Brum egglaga, límug, með purpuralita dúnhæringu. Tréð hefur svepprót eins og annað elri.
Útbreiðsla
Það vex í fjöllum mið- og norðaustur Asíu.
Nei er ekkert svar
Nei er ekkert svar er kvikmynd eftir Jón Tryggvason.
Kastaníuhlunkur
Kastaníuhlunkur (fræðiheiti: Bucco macrodactylus) er tegund letifugla.
Helle Thorning-Schmidt
Helle Thorning-Schmidt (f. 14. desember 1966) er dönsk stjórnmálakona og forsætisráðherra Danmerkur frá 2011 til 2015. Hún varð formaður sósíaldemókrata árið 2005. Hún var fyrsta konan sem gegndi embætti forsætisráðherra í Danmörku.
Thorning-Schmidt sat á Evrópuþinginu fyrir Danmörku frá 1999 til 2004. Hún var kosin á danska þingið í þingkosningum 2005 og skömmu síðar kjörin eftirmaður Mogens Lykketoft sem leiðtogi sósíaldemókrata.
Hún er stjórnmálafræðingur með gráðu í Evrópufræðum frá Evrópuháskólanum.
Jóannes Eidesgaard
thumb|Jóhannes Eidesgaard í [[Gjogv.]] Jóhannes Dan Eidesgaard (fæddur 19. apríl 1951) var lögmaður Færeyja frá 3. febrúar 2004 til september 2008, þegar arftaki hans Kaj Leo Johannesen tók við. Sem lögmaður veitti hann Landsstjórn Færeyja forystu.
Jóannes fæddist á Tvøroyri. Hann er sonur Jonu og Erling Eidesgaard og er giftur Anítu, dóttur Jonhildar og Bjarna W. Joensen úr Froðba.
Jóannes útskrifaðist með kennarapróf árið 1977 og kenndi við Tvøroyrar Skúla þar til í janúar 1991. Frá 1991 til 1993 var hann heilbrigðisráðherra, viðskipta- og iðnaðaráðherra og félagsmálaráðherra. Á þessu tímabili var Jafnaðarflokkurinn í meirihluta ásamt Sjálfstjórnarflokknum og Þjóðveldisflokknum.
Árið 1990 var hann fyrst kosinn á lögþingið fyrir Jafnaðarflokkinn, í Suðuroyarkjördæmi og hefur setið þar síðan. Frá september 1994 til júní 1996 var hann sjávarútvegsráðherra og varalögmaður. Á kjörtímabilinu var meirihluti Sambandsflokksins, Jafnaðarflokksins og Verkamannafylkingarinnar við völd.
Hann var kosinn formaður Jafnaðarflokksins og formaður þingflokksins árið 1996 en lét af embætti og hætti þátttöku í stjórnmálum snemma árs 2011 og Aksel V. Johannesen var kjörinn formaður í hans stað 6. mars 2011. Hann hefur átt sæti í utanríkisnefnd og Norðurlandaráði. Frá 30. september 2008, þegar Jóannes lét af embætti lögmanns eftir að stjórnarsamstarfið sprakk, var hann fjármálaráðherra í stjórn Jafnaðarflokksins, Fólkaflokksins og Sambandsflokksins undir forystu Kaj Leo Johannesen. Hann lét af því embætti í febrúar 2011.
Frá 1996 til 1998 sat hann í utanríkisnefnd Lögþingsins og frá 1998 til 2001 var hann þingmaður á Þjóðþingi Danmerkur.
Gedser
thumb|right|Gedser Gedser er bær á suðurodda Falsturs í Danmörku í Sjálandshéraði. Íbúar voru 730 árið 2018. Gedser er syðsti bær í Danmörku. Þaðan gengur ferja til Rostock í Þýskalandi.
Jóannes Eidesgaard
Jóannes var sveitarstjórnarmaður á Tvøroyri frá 1980 til 2000 en var í leyfi frá þeim störfum þegar hann sat sem ráðherra í Landstjórninni.
Amy Deasismont
thumb|right|Amy Diamond
Amy Diamond, réttu nafni Amy Linnea Deasismont, (fædd 15. apríl 1992 í Norrköping) er sænskur poppsöngvari og leikkona. Hún varð vinsæl í upphafi árs 2005 tólf ára gömul með laginu „What’s in It for Me“, sem varð vinsælt í Skandinavíu árið 2005 og var á vinsældalistum í fjóra mánuði. Hún hefur gefið út fimm plötur.
Sarreguemines
thumb|right|Áin [[Saar.]] Sarreguemines (lorraine-þýska: Saargemin; þýska: Saargemünd) er bær í Móselumdæmi í héraðinu Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine í Norðaustur-Frakklandi. Íbúar eru um 20.000. Bærinn dregur nafn sitt af því að þar rennur áin Blies út í ána Saar.
1819
Árið 1819 (MDCCCXIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Skúli Mogensen
Skúli Mogensen (f. 18. september 1968) er íslenskur fjárfestir sem stofnaði og rak flugfélagið WOW air. Flugfélagið lagði niður starfsemi þann 28. mars árið 2019.
Ferill
Skúli gekk í Háskóla Íslands og nam þar heimspeki. Hann stofnaði sitt fyrsta fyrirtæki, OZ Communications, á meðan hann var enn í skóla og hætti námi sínu þegar rekstur fyrirtækisins fór að skila arði. Hann var forstjóri fyrirtækisins þar til Nokia keypti það af honum árið 2008. Skúli var einnig meðal stofnenda Vodafone á Íslandi og Arctic Ventures.
Skúli stofnaði WOW air árið 2011 og tók við af Baldri Baldurssyni sem forstjóri félagsins næsta ár.
Skúli er stjórnarmeðlimur í Securitas, MP Fjárfestingabanka, Datamarket, Redline Communications og ýmsum öðrum fyrirtækjum.
Skúli Mogensen var nefndur viðskiptamaður ársins á Íslandi árin 2011 og 2016.
Tala (festing)
thumb|Tölur með þremur götum
Tala eða hnappur er festing sem notuð er á fötum til að festa tvo hluta saman. Þær eru oftast gerðar úr plasti eða skeljum. Fornlegar tölur geta verið merkilegir smíðisgripir sem lýsa má sem listaverkum. Til forna voru tölur oft gerðar úr dýrum málmum eða steinum.
Tölur eru saumaðar á fatnað, venjulega með krossbandi, og er fatnaðurinn hnepptur saman með því að smeygja tölunum í hnappagöt. Stundum eru tölur saumaðar á flík aðeins til skrauts og gegna engu hlutverki sem festingar.
Tölur voru teknar í notkun sem festingar á 14. öld. Áður voru þær aðeins notaðar sem skreytingar því hnappagatið hafði ekki verið fundið upp. Tölur leystu spennur og belti af hólmi í mörgum tilvikum.
Nökkvi (félag)
Nökkvi - Félag siglingarmanna á Akureyri er siglingafélag á Akureyri. Það var stofnað 11. september 1963 og hét þá Sjóferðafélag Akureyrar.
Áttuhnútur
Áttuhnútur eða flæmskur hnútur er hnútur sem er mikilvægur bæði í siglingum og klettaklifri.
Gaboróne
Gaboróne er höfuðborg Botsvana. Borgin er í suðurhluta landsins, nálægt landamærunum að Suður-Afríku. Talið er að íbúar borgarinnar séu um 230.000 talsins (2011) en yfir 400.000 á stórborgarsvæðinu.
Vigdís Finnbogadóttir
Vigdís Finnbogadóttir (fædd 15. apríl 1930) var fjórði forseti Íslands og gegndi hún embættinu frá 1980 til 1996. Hún var fyrsta konan i heiminum sem kosin var í lýðræðislegum kosningum til að gegna hlutverki þjóðhöfðingja.
Fjölskylda
Foreldrar Vigdísar voru hjónin Finnbogi Rútur Þorvaldsson (1891-1973) prófessor í verkfræði við Háskóla Íslands og Sigríður Eiríksdóttir (1894-1986) hjúkrunarfræðingur og formaður Hjúkrunarfélags Íslands. Vigdís átti einn bróður, Þorvald Finnbogason stúdent en hann lést af slysförum árið 1952, aðeins tvítugur að aldri.