cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ittoqqortoormiit
Sögubrot
Þorpið Ittoqqortoormiit var stofnað 1925 að undirlagi dönsku ríkisstjórnarinnar. Voru þá 70 manns fluttir, sumir viljugir en aðrir nauðugir, frá Tasiilaq (Ammassalik) þangað sem þorpið var stofnað. Ástæðan var sú að norska ríkið undir forystu Quislings var farið að sýna Norðaustur-Grænlandi mikinn áhuga og hélt því fram að danska ríkið hefði einungis rétt til þeirra svæða á Grænlandi sem væru í byggð. Skipið sem flutti fyrstu landnemana kom við á Ísafirði og vakti mikla athygli þar. Hinum nýju íbúum Ittoqqortoormiit líkaði þó fljótlega vistin vel því þarna voru góð veiðisvæði, mikið af sel, rostungum, náhvölum, ísbjörnum og refum.
Háskólinn í Birmingham
thumb|right|Aston Webb-byggingin. Háskólinn í Birmingham (óformlega Birmingham-háskóli) er breskur rannsóknarháskóli í Birmingham í Englandi. Skólinn var stofnaður í Edgbaston árið 1900 og tók við af Mason Science College og á rætur að rekja til Læknaskólans í Birmingham sem stofnaður var árið 1825.
Nemendur skólans eru rúmlega 26 þúsund. Átta nóbelsverðlaunahafar hafa stundað nám við skólann.
Klagenfurt
Klagenfurt er borg í Austurríki og jafnframt höfuðborg sambandslandsins Kärnten. Borgin er miðstöð ferðamennsku í suðurhluta Austurríkis. Íbúar eru tæp 100 þúsund.
Lega og lýsing
Klagenfurt liggur við austurenda stöðuvatnsins Wörthersee syðst í Austurríki. Borgin liggur í fjalladal í 450 m hæð. Næstu borgir eru Villach til vesturs (20 km), Ljubljana í Slóveníu til suðurs (85 km) og Graz til norðausturs (130 km). Árnar Glan og Gurk renna í gegnum Klagenfurt.
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki borgarinnar sýnir hvítan varðturn á rauðum grunni. Fyrir framan er grænn dreki. Turninn er merki borgarinnar, en drekinn stendur fyrir þjóðsöguna um uppruna borgarinnar. Drekinn kom fyrst fyrir á 16. öld, en síðustu breytingar á merkinu voru gerðar á 20. öld.
Orðsifjar
3. júlí 2007 ákvað borgarráð að lengja heiti borgarinnar í Klagenfurt am Wörthersee. Breytingin var samþykkt í sambandsþingi Kärnten og tók gildi 1. febrúar 2008.
Upphaf
Á 13. öld ríkti Spanheimer-ættin yfir svæðinu og hvatti fólk til að setjast að við austurbakka Wörthersee. Hertoganir Hermann og Bernhard af Spanheim gilda sem stofnendur Klagenfurt. Hermann reisti bæinn á mýrinni við Wörthersee, en þar flæddi gjarnan inn í bæinn. Bernhard færði því bæinn aðeins austar árið 1246, þar sem miðborgin stendur í dag. 1252 fékk Klagenfurt almenn borgarréttindi. Brátt fékk nýja borgin virki og borgarmúra. Hins vegar var íbúatalan nokkuð lág næstu aldir.
Blómatími
thumb|Maximilian keisari veitir gildum borgarinnar frístatus. Veggmynd eftir Josef Ferdinand Fromiller. 1514 eyddi stórbruni nær gjörvallri borginni. Til að auðvelda uppbyggingu borgarinnar á ný veitti Maximilian keisari gildum borgarinnar gjafabréf, þ.e. þeim var veitt uppgjöf allra skatta og skyldna. Auk þess var myntsláttan færð frá St. Veit til Klagenfurt 1529, en hún reyndist borginni mikil lyftistöng. 1527 var lokið við að búa til lítinn skipaskurð frá borginni til bakka Wörthersee, Lendkanal. Með honum stórjókst verslun og varð Klagenfurt að mikilvægum áfangastað á verslunarleið til vesturs. Til austurs lágu árnar Glan og Gurk. Í kjölfarið óx Klagenfurt mikið og varð brátt að fjölmennasta bæ í Kärnten.
Guðbrandur Valdimarsson
Guðbrandur Valdimarsson (f. 5. desember 1940) er íslenskur leikari.
Klagenfurt
Siðaskipti og gagnsiðaskipti
thumb|Klagenfurt 1735 Siðaskiptin gengu í garð í Klagenfurt á fyrri hluta 16. aldar. Um miðja öldina var nánast öll borgin lútersk. Habsborgararnir voru hins vegar enn kaþólskir og rétt fyrir aldamótin 1600 var hafist handa við að umbreyta trúnni á ný. Gagnsiðaskiptin fóru fram með miklu valdi. Íbúar Klagenfurt voru gefnir þeir kostir að snúa til kaþólskrar trúar á ný eða yfirgefa landið. Lúterskar bækur voru brenndar og lúterskum kirkjum lokað (eða breytt í kaþólskar kirkjur). Harðast gengu Jesúítar fram. Snemma á 17. öld var öll borgin orðin rammkaþólsk á ný.
19. öldin
1797 hertóku Frakkar Klagenfurt og aftur 1805-1809. Ekki kom til átaka í borginni, en Frakkar rifu niður borgarmúrana. Fyrir vikið myndaðist rýmra byggingapláss. Fátækt ríkti þó næstu áratugina. 1848 varð Kärnten myndað og varð Klagenfurt höfuðborg þess. Héraðsþing var sett í borginni. 1863 fékk Klagenfurt járnbrautartengingu, en við það óx borgin mjög. Iðnvæðingin fór þó rólega af stað. Þess í stað var landbúnaður nærsveita styrktur með áveitum. Iðnaður hélst takmarkaður. Til dæmis hafnaði borgarráð rafmagnsvæðingu borgarinnar árið 1896. Rafmagn komst ekki á í Klagenfurt fyrr en 1903 eftir miklar kappræður og samningsþóf.
Vinabæir
Klagenfurt viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Dómkirkjan í Klagenfurt stendur við torgið Neuer Platz
Secondigliano
250px|thumb|Lega Secondligliano í [[Napolí]]
Secondigliano er eitt af úthverfum Napolí.
Talið er að uppruna heitisins yfir svæðið megi rekja til þess að það hafi verið kallað 'secondo miglio' sem samsvarar 'second mile' á ensku þar sem annar mílusteinninn á gömlu leiðinni til Capua var á svæðinu en aðrar getgátur eru ennfremur til um heitið.
Úthverfið er eitt af yngri úthverfum Napolí byggt á áttunda og níunda áratuginum.
Svæðið á við umtalsverð félagsleg vandamál að stríða svo sem hátt atvinnuleysi, mikið skróp úr skóla, brottfall úr skóla, eiturlyf og brotastarfssemi.
Hríslan og straumurinn
Hríslan og straumurinn er önnur breiðskífa framsæknu rokkhljómsveitarinnar Eik.
SK Brann
SK Brann er norskt Knattspyrnu lið frá Björgvin. Heimavöllur félagsnis heitir Brann Stadion.
Þó nokkuð af Íslendingum hafa spilað með félaginu má þar m.a nefna Ólafur Örn Bjarnason, Birki Má Sævarsson Viðar Ara Jónsson og Birkir Kristinsson, Auk þess þjálfaði Teitur Þórðarson liðið í mörg ár.
Inglourious Basterds
Inglourious Basterds er stríðskvikmynd sem kom út árið 2009. Hún var skrifuð og leikstýrð af Quentin Tarantino.
Hiroyuki Abe
Hiroyuki Abe (fæddur 5. júlí 1989) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Nýja-Suður-Wales
Nýja-Suður-Wales er eitt sex fylkja í Ástralíu. Höfuðborg þess er Sydney. Nýja-Suður-Wales var upphaflega stofnað sem fyrsta nýlenda Breta í Ástralíu, 1788 og náði þá frá austurströndinni þangað sem í dag er Vestur-Ástralía. Síðan var smám saman skipt út úr henni landi og til urðu fylkin Victoria, Suður-Ástralía, Queensland og Tasmanía. Enn síðar, þegar Samveldið Ástralía var stofnað árið 1901 var land undir Höfuðborgarsvæði Ástralíu tekið undan fylkinu og þar stofnuð höfuðborgin Canberra. Í dag er Nýja-Suður-Wales fjölmennasta fylkið og helsta miðstöð bæði menningar- og efnahagslífs Ástralíu.
Fjölmiðill
Fjölmiðill er miðill sem ætlaður er miklum fjölda fólks til afnota, lesturs eða áhorfs. Hugtakið varð til á 3. áratug 20. aldar vegna tilkomu útvarpsþáttagerðar, en fram að því var útvarpið fyrst og fremst notað sem samskiptatæki milli einstaklinga. Nokkru áður var farið að fjöldaframleiða dagblöð og tímarit í gríðarstórum upplögum með nýrri prenttækni. Hugtakið er oft skilgreint með vísun í tilkomu fjöldasamfélaga sem sumir menntamenn (t.d. Frankfurt-skólinn) töluðu um sem einkenni iðnvæðingarinnar í upphafi aldarinnar og einkenndust að þeirra mati af einangrun einstaklinga og skorti á félagslegum tengslum og samfélagsvitund, sem gerði fólk berskjaldað fyrir auglýsingum og áróðri í fjölmiðlum. Umræður um áhrif fjölmiðla og rannsóknir á þeim hafa verið áberandi frá upphafi 20. aldar.
Stundum er talað um að fjölmiðlar séu fjórða valdið, við hlið dómsvaldsins, framkvæmdavaldsins og löggjafarvaldsins með vísun til hlutverks þeirra sem einnar af stoðum lýðræðisins.
Vídalínspostilla
Vídalínspostilla (sem heitir fullu nafni Húspostilla eður einfaldar predikanir yfir öll hátíða- og sunnudagaguðspjöll árið um kring, en er einnig stundum nefnd Jónsbók), er íslenskt guðræknirit sem var ein mest lesna bók á Íslandi í eina og hálfa öld. Hún kom út 1718-1720 og var kennd við höfund sinn, Jón Þorkelsson Vídalín (1666-1720), biskup í Skálholti. Hún þótti sjálfstæðara verk en hinar hefðbundnu húslestrabækur. Jón notaðist ekki bara við þýsk og dönsk verk eins og tíðkaðist heldur má einnig greina áhrif frá ensku riti sem hann þýddi sjálfur úr dönsku. Vídalínspostilla var margoft endurprentuð og var til á flestum heimilum í um 150 ár eftir að hún var fyrst gefin út.
Pteriidae
Pteriidae er samlokuætt sem felur í sér margar tegundir perluostra og tilbeyrir ættbálkinum Pterioida. Í þessari ætt eru nokkar tegundir sem ræktaðar eru vegna perlanna sem þær framleiða.
Svaðilfari
Svaðilfari er hestur bergrisans sem byggði varnarvegg utan um byggð æsa í norrænni goðafræði. Hann er jafnframt faðir Sleipnis, sem hann gat við Loka á meðan loki brá sér í líki merar.
Sóldaggir
Sóldaggir (fræðiheiti: Drosera ) er ættkvísl kjötætuplantna mæð tæplega 200 tegundir. Ein tegund vex villt á Íslandi: sóldögg.
Möðruvellir (Eyjafjarðarsveit)
Möðruvellir í Eyjafirði er kirkjustaður og fornt höfuðból í innsveitum Eyjafjarðar, rúma 25 km inn frá Akureyri. Þar hafa oft búið höfðingjar og ríkismenn. Möðruvöllum er oft ruglað saman við Möðruvelli í Hörgárdal.
Fyrsti bóndinn á Möðruvöllum sem sögur fara af var Eyjólfur Valgerðarson, goðorðsmaður og skáld, sem kemur við nokkrar Íslendingasögur. Synir hans voru þeir Einar Þveræingur og Guðmundur Eyjólfsson ríki, sem bjó á Möðruvöllum og barst mikið á, enda var hann einn helsti höfðingi Norðlendinga á söguöld.
Seinna átti Loftur ríki Guttormsson bú á Möðruvöllum og dvaldi þar löngum. Þorvarður sonur hans bjó á Möðruvöllum og síðar Margrét Vigfúsdóttir ekkja hans.
Krabbaþokan
thumb|right|Krabbaþokan Krabbaþokan er gasþoka í nautsmerkinu. Hún er leifar sprengistjörnu sem talin er samsvara fyrirbæri sem arabískar, kínverskar og japanskar heimildir geta um árið 1054. Fyrstur til að lýsa þokunni var John Bevis árið 1731. Í miðri þokunni er Krabbatifstjarnan, nifteindastjarna 28-30 km í þvermál, sem gefur frá sér geislabylgur sem spanna allt frá útvarpsgeislum að gammageislum. Hún snýst 30,2 sinnum á sekúndu.
Úranus (reikistjarna)
Úranus er sjöunda reikistjarnan frá sólinni talið og einn af gasrisum sólkerfisins. Hann er þriðja stærsta reikistjarnan að þvermáli og sú næststærsta að massa. Hann er nefndur eftir Úranosi, gríska himnaguðinum og ættföður annarra guða í grískri goðafræði (hann var meðal annars afi Seifs). Fyrsta skráða skiptið sem Úranus sást var árið 1690 en nafnið fékk reikistjarnan ekki fyrr en um hundrað árum síðar.
Úranus er að mestu leyti úr bergi og ýmsum gerðum af ís. Hann er ólíkur Júpíter og Satúrnusi að því leyti að í samsetningu hans er einungis um 15% vetni og hann inniheldur lítið helíum. Úranus og Neptúnus eru að mörgu leyti samsettir eins og kjarnar Júpíters og Satúrnusar, fyrir utan hið umfangsmikla lag úr fljótandi málmkenndu vetni. Svo virðist sem Úranus hafi ekki kjarna úr bergi líkt og Júpíter og Satúrnus heldur hafi efni hans að mestu leyti áþekka eða samfellda dreifingu.
Lofthjúpur Úranusar inniheldur 83% vetni, 15% helíum og 2% af metani.
Carta marina
Carta marina (latína: Sjávarkort) er fyrsta landakortið af Norðurlöndum sem bæði sýnir nokkurn veginn eðlilega staðfræði og inniheldur staðarnöfn. Svíinn Olaus Magnus vann að kortagerðinni í Rómaborg í meira en 12 ár í sambandi við bók sína Historia de gentibus septentrionalibus (Saga norrænna þjóða). Carta marina var prentað 1539 í Feneyjum með stuttri lýsingu landanna á latínu, þýsku og ítölsku.
Camilo Echevery Correa
Camilo Echevery Correa (f. 16. mars 1994) er tónlistarmaður, tónskáld og leikari frá Kólumbíu. Hann varð þekktur í kjölfar þess að hann vann sjónvarpskeppni árið 2007. Þekktasta lag hans er La vida de rico. Hann hlaut Grammy Latinos verðlaunin árið 2020.
Carta marina
500px|thumb|Kortið Carta marina teiknað af [[Olaus Magnus.]]
Camilo Echevery Correa
Hann er giftur Evalunu Montaner.
Maríuhöfn (Hálsnesi)
Maríuhöfn á Hálsnesi var áður höfn og þéttbýli við Laxárvog í Hvalfirði. Við Maríuhöfn er talið að ein fyrsta höfn Íslands hafi verið og þar hafi verið stærsti kaupstaður landsins fram á 15. öld. Til Maríuhafnar komu skip Skálholtsstóls. Svarti-dauði barst til Íslands með skipi sem lagði upp í Maríuhöfn árið 1402.
Á miðöldum voru hafskip lítil og ristu grunnt svo auðvelt var að draga þau á land á veturna. Maríuhöfn hefur hentað vel og verið örugg höfn sem lá vel við samgöngum á helstu staði landsins eins og  Þingvelli, Skálholt og Viðey. Fremst við fjöruna á Hálsnesi eru höfðar og milli þeirra er sjávarkambur sem nefnist Búðasandur. Þar er einnig örnefnið Maríuhöfn. Þar eru rústir fornra búða. Sjá http://www.flensborg.is/maggi/allursandur.doc
Menningarhúsið Síbería, Sakha-Jakútía er á Maríuhöfn á Hálsnesi. Kjuregej Alexandra Argunova byggði húsið og rekur það. Menningarhúsið var vígt 15. júní 2008.
Redwood-þjóðgarðarnir
Skógurinn hefur verið notaður sem myndefni fyrir kvikmyndir eins og Jurassic Park og Starwars.
Borgaraflokkurinn
Borgaraflokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur stofnaður af Alberti Guðmundsyni en hann klofnaði frá Sjálfstæðisflokknum árið 1987 í kjölfar Hafskipsmálsins. Fyrirtæki Alberts blandaðist í málið og honum gert að segja af sér embætti iðnaðarráðherra 24. mars af forystu Sjálfstæðisflokksins.
Borgaraflokkurinn náði sjö þingmönnum í kosningunum 1987. Meðal þeirra voru feðgarnir Albert Guðmundsson og Ingi Björn Albertsson. Albert og Ingi Björn eru einu feðgarnir, sem hafa setið samtímis á Alþingi.
Aðrir þingmenn Borgaraflokksins voru Guðmundur Ágústsson, Aðalheiður Bjarnfreðsdóttir, Júlíus Sólnes, Hreggviður Jónsson og Óli Þ. Guðbjartsson.
Árið 1989 gerðist Albert sendiherra í París og í framhaldi af því ákvað flokkurinn, undir formennsku Júlíusar Sólnes, að taka þátt í ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar ásamt Alþýðuflokki og Alþýðubandalagi. Ráðherrar flokksins urðu Júlíus Sólnes, sem var fyrsti umhverfisráðherrann og Óli Þ. Guðbjartsson, sem var dómsmálaráðherra.
Við það sögðu tveir þingmenn flokksins (Ingi Björn Albertsson og Hreggviður Jónsson) sig úr honum og mynduðu eigin flokk, sem nefndist Frjálslyndi hægri flokkurinn og gekk hann nokkru síðar inn í Sjálfstæðisflokkinn.
Borgaraflokkurinn bauð fram í kosningunum 1991 en náði ekki inn manni og var lagður niður árið 1994.
Napolí
thumb|Napólí. thumb|right|Napolí, víðmynd
Napolí er borg í Kampanía-héraði á Suður-Ítalíu. Napolí er þriðja stærsta borg landsins með rúmlega 970 þúsund íbúa (2017) en á stórborgarsvæðinu búa 3-4 milljónir. Borgin er um 2.500 ára gömul. Orðsifjar Napolí eru í raun þær að hún var kölluð nýja-borg, Nea Polis.
Knäred
Knäred (danska: Knærød) er bær í sveitarfélaginu Laholm í Hallandi í Svíþjóð. Íbúar eru um 1100 talsins. Bærinn er aðallega þekktur fyrir friðarsamningana í Knærød sem bundu endi á Kalmarófriðinn milli Svíþjóðar og Danmerkur. Skilyrði samningsins voru Dönum mjög í hag.
Sýslur í Illinois
Sýslur í Illinois eru 102 talsins.
HAARP
HAARP er geisla- og tónleikamynddiskur frá ensku hljómsveitinni Muse, sem var útgefinn 2008.
Lagalisti
Öll lög skrifuð og samin af Matthew Bellamy, nema þar sem getið er annara höfunda.
Warwickshire
thumb|250px|Warwickshire á Englandi.
Warwickshire (skammstafað Warks eða Warwicks) er sýsla á Mið-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Warwickshire er Warwick.
Kosuke Nakamura
Kosuke Nakamura (fæddur 27. febrúar 1995) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Þorleifur H. Bjarnason
Hann var meðal stofnenda drengjaskóla fyrir 9 - 14 ára árið 1894 sem var starfræktur í nokkur ár. Þá rak hann um nokkurra ára skeið kvöld - og verslunarskóla í Aðalstræti 7. Þorleifur starfaði lengst sem kennari í Lærða skólanum 1895 – 1935, varð yfirkennari frá 1919 og settur rektor 1928 – 1929. Hann skrifaði margar kennslubækur, mest þó í mannkynssögu. Einnig liggja eftir Þorleif ótal rit og ritgerðir í blöðum sem tímaritum.
Fjölskylda
Þorleifur var sonur Hákonar Bjarnasonar kaupmanns og útgerðarmanns á Bíldudal og Jóhönnu Kristínar Þorleifsdóttur. Hákon og Jóhanna Kristín eignuðust tólf börn en aðeins fimm þeirra komust á legg.
Þorleifur Jón kvæntist fyrst dr. Elisu Adeline Ritterhaus, en hún var af þýsk/svissneskum aðalsættum. Barn þeirra var Ingibjörg Stein Bjarnason fædd 1901. Ingibjörg ólst upp hjá móður sinni í Sviss.
Önnur kona Þorleifs, Sigrún Ísleifsdóttir, (1875- 1959), börn þeirra: voru Leifur Björn, (1912 - 1954) hagfræðingur, Ingi Hákon (1914-1958) efnaverkfræðingur.
James Samuel Coleman
James Samuel Coleman (12. maí 1926 – 25. mars 1995) var bandarískur félagsfræðingur. Hann starfaði aðallega við Háskólann í Chicago. Coleman lagði stund á nám í félagsfræði menntunar og stjórnsýslu og var einn fyrsti til að nota hugtakið félagsauður. Bækur hans "The Adolescent Society" (1961) og "Coleman Report" (Equality of Educational Opportunity, 1966) eru þekkt rit í félagsfræði menntunar.
Salisbury
thumb|250px|[[Dómkirkjan í Salisbury]] Salisbury (borið fram eða, á staðum ) er borg í Wiltshire í Suður-Englandi. Borgin liggur á suðvesturhluta sýslunnar, við Salisbury Plain, og á samrennsli fimm áa: Nadder, Ebble, Wylye og Bourne, sem eru allar þverár árinnar Avon. Þaðan rennur Avon suður til strandar og út í sjóinn við Christchurch í Dorset. Borgin er stundum nefnd New Sarum sem aðgreining frá Old Sarum, þar sem byggt var upphaflega. Íbúar eru u.þ.b. 50.000 manns.
Nútímaborgin var stofnuð árið 1220; hún var kölluð Sorviodunum af Rómverjum. Við komu Saxa varð borgin kölluð Searesbyrig. Frá og með 1086 hafði heitið breyst í Salesberie. Fyrsta dómkirkjan í Salisbury var byggð á milli 1075 og 1092. Árið 1120 var stærra bygging byggð á þeim sama stað. Síðar var dómkirkjan flutt.
Salisbury liggur í dal og berggrunnurinn er aðallega úr kalki. Þegar vetrar eiga árnar til að flæða yfir vegna staðsetningar borgarinnar á láglendi.
Önnur konungsættin
Önnur konungsættin er listi yfir þá konunga sem ríktu yfir sameinuðu Egyptalandi frá því um 2890 f.Kr. til um það bil 2630 f.Kr. Fyrsta og önnur konungsættin eru venjulega taldar saman sem Elstu konungsættirnar.
Höfuðborg ríkisins var í Tinis, samkvæmt sagnaritaranum Maneþon, en grafir fyrstu konunganna hafa fundist í Sakkara sem kann að benda til þess að stjórnsýslumiðstöðin hafi verið flutt til Memfis. Lítið er vitað um þessa konungsætt og konungalistar eru brotakenndir. Palermósteinninn nefnir aðeins stutt tímabil undir stjórn Raneb og Nynetjer.
Næstu tveir konungar eru óljósir; Kannski eru þetta Hórusnafn eða Nebtynafn og skírnarnöfn þessara einstaklinga eða þá að um tvo ólíka einstaklinga er að ræða og hugsanlega eru þetta þjóðsagnanöfn. Vinstra megin eru þeir konungar sem egyptalandsfræðingar setja hér venjulega og til hægri er listi Maneþons:
Samkomulag er þó um síðasta konunginn:
471
Árið 471 (CDLXXI í rómverskum tölum)
Mac OS X v10.5
Mac OS X 10.5 "Leopard" er sjötta útgáfa Mac OS X stýrikerfsins frá Apple. Stýrikerfið er aðeins fyrir Mac tölvur. Fyrri útgáfa stýrikerfisins var kölluð Tiger. Leopard var gefin út 26. október 2007. Samkvæmt Apple hefur Leopard 300 breytingar frá Tiger. Apple seinkaði útgáfu stýrikerfisins, í júní 2005 sagði Steve Jobs, framkvæmdarstjóri fyrirtækisins, að Leopard myndi vera gefið út í lok ársins 2006 eða snemma 2007. Ári seinna var því breytt í vor 2007 en 12. apríl 2007 sögðu Apple að því yrði frestað fram í október 2007 vegna iPhone.
Vélbúnaðarkröfur
Apple segja að þetta séu vélbúnaðarkröfur fyrir Leopard en fyrir nokkur forrit þarf Intel örgjörva:
Leopard var ekki gefið út í mismunandi útgáfum fyrir mismunandi örgjörva heldur útgáf sem keyrir bæði á PowerPC og Intel örgjörvum. Leopard hættir stuðningi á hægum G4 tölvum og öllum G3 tölvum.
Ivar Lo-Johansson
Ivar Lo-Johansson (23. febrúar 1901, Ösmo – 11. apríl 1990, Stokkhólmi) var sænskur rithöfundur. Hann fékk Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs árið 1979. Hann er einna þekktastur á Íslandi fyrir að vera höfundur smásögunnar sem Hrafn Gunnlaugsson notað sem grunn fyrir mynd sína: Böðullinn og skækjan.
Worcestershire
thumb|250px|Worcestershire á Englandi.
Worcestershire (skammstafað Worcs) er sýsla á Suðvestur-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Worcestershire er Worcester.
Leira (byggðarlag)
Leira eða Hólmsleira var bæjarhverfi á austanverðu Miðnesi á Suðurnesjum. Þar bjuggu fleiri um aldamótin 1800 en í Keflavík. Þarna var mikið útræði og góðar lendingar fyrir árabáta. Tvö höfuðból voru þar: Stóri-Hólmur og Litli-Hólmur. Þar var reistur barnaskóli árið 1900. Hólmsberg er sunnan við Leiruna og greinir hana frá Keflavík. Þar liggja nú mörk Reykjanesbæjar og Suðurnesjabæjar. Í Leirunni er nú Hólmsvöllur, golfvöllur á vegum Golfklúbbs Suðurnesja.
Hiroyuki Usui
Hiroyuki Usui (fæddur 4. ágúst 1953) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 38 leiki og skoraði 15 mörk með landsliðinu.
Knútur Danaprins
thumb|Knútur Danaprins Knútur Danaprins (Knud Christian Frederik Michael) (27. júlí 1900 - 14. júní 1976) var yngri sonur Kristjáns 10. og bróðir Friðriks 9. Frá árinu 1947 til 1953 var Knútur krúnuerfingi á eftir bróður sínum þar sem dætur Friðriks gátu ekki tekið við krúnunni. En því var svo breytt árið 1953 þannig að Margrét dóttir Friðriks varð krúnuerfinginn.
Fjölskylda
Þann 8. september 1933 giftist Knútur frænku sinn í annan lið, Caroline-Mathilde prinsessu. Þau eignuðust þrjú börn:
Knútur prins dó árið 1976.
Guðmundur Haraldsson
Guðmundur Haraldsson (f. 28. janúar 1962) er íslenskur leikari.
Hraun
thumb|Hraunspýja, um 10 metra há, á [[Hawaii]]
Hraun er bráðið berg eða möttulefni sem flæðir upp á yfirborð jarðar við eldgos og storknar þar. Hitastig hraunbráðar getur verið frá 700 - 1200 °C. Kvikan verður til vegna hitamyndunar í iðrum jarðar sem einkum stafar af niðurbroti geislavirkra efna (t.d. úrans og þóríums). Kvikan er heit og því eðlisléttari en umhverfið, sem veldur því að hún tekur að stíga í átt til yfirborðs þar sem hún kemur upp í eldgosum. Hraunið sem rennur þá inniheldur minna af uppleystum efnum (gösum) en kvikan.
Tegundir hrauna
Á Íslandi er basalt (einnig nefnt blágrýti og grágrýti) langalgengasta bergtegundin. Basísk hraun (eða mafísk) eru venjulega fremur kísilsnauð og eru því fremur þunnfljótandi. Þau koma oftast upp í gígaröðum eða dyngjum. Súr hraun (eða felsísk) eru yfirleitt kísilrík og seigfljótandi og mynda gjarnan straumflögótt berg. Þau koma oftast upp í megineldstöðvum.
Storknun og myndanir
Hraun kólna eða storkna á yfirborði og mynda fast berg. Fasta bergið er samsett úr kristölluðum steindum, en kólnunarhraði hraunsins ræður mestu um það hversu grófgerðir kristallarnir verða. Þeim mun hægar sem hraun kólna þeim mun stærri verða kristallarnir. Stórir kristallar geta einnig myndast í kvikunni meðan hún er neðanjarðar og þá verður hraunið sem upp kemur dílótt. Snertifletir og yfirborð hrauna er oft gler- eða kargakennt, þar sem kólnun þessara flata er hraðari vegna snertingar við eldri og kaldari jarðmyndanir og andrúmsloft. Því ná kristallar ekki að myndast. Berg sem myndast við eldgos kallast einu nafni gosberg hvort sem um er að ræða hraun, gjóskuberg eða móberg.
Hraunbráð sem vellir eða streymir getur orðið að bólstrum. Það gerist oft þegar gýs í vatni og stundum undir jökli. Þegar bergkvika kólnar hratt herpist hún saman og myndar stuðla. Stuðlar verða stórir þegar að hraunið hefur storknað en heldur áfram að kólna fremur hægt.
Basísk hraun mynda venjulega annaðhvort hellu- eða apalhraun sem vísar að mestu til yfirborðsásýndar hraunanna. Enskt heiti þessara hraungerða eru "Aa-lava" (apalhraun) og "Pahoehoe" (helluhraun), en ensku nafngiftirnar eru komnar frá Hawaii-eyjaklasanum, þar sem eingöngu renna basalthraun.
Reyðarhlynur
Reyðarhlynur (fræðiheiti: Acer rubrum ) er lauffellandi trjátegund sem getur náð að 40 m hæð. Hann er ættaður frá austurhluta Norður-Ameríku.
Ingibjörg Pálmadóttir
Ingibjörg Pálmadóttir (f. 18. febrúar 1949) er íslenskur hjúkrunarfræðingur, fyrrverandi alþingismaður og heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra.
Ingibjörg er fædd og uppalin á Hvolsvelli. Foreldrar hennar eru Pálmi Eyjólfsson sýslufulltrúi og Margrét Ísleifsdóttir tryggingafulltrúi. Bróðir Ingibjargar er Ísólfur Gylfi Pálmason sveitarstjóri og fyrrverandi alþingismaður. Eiginmaður Ingibjargar er Haraldur Sturlaugsson fyrrverandi forstjóri útgerðarfyrirtækisins Haraldar Böðvarssonar á Akranesi og eiga þau fjóra syni.
Nám og störf
Ingibjörg starfaði sem hjúkrunarfræðingur við Sjúkrahús Akraness 1970–1988, alþingismaður fyrir Framsóknarflokkinn í Vesturlandskjördæmi frá 1991–2001 og heilbrigðis- og tryggingaráðherra frá 1995–2001. Eftir að Ingibjörg lét af þingmennsku starfaði hún um tíma sem umboðsmaður sjúklinga á Landspítalanum, hjá Velferðarsjóði barna og sem stjórnarformaður Hjálparstarfs kirkjunnar.
Ingibjörg var bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins á Akranesi 1982–1994 og aftur frá 2014–2018.
Annað
Ingibjörg sat í embætti heilbrigðisráðherra um 6 ára skeið, lengur en nokkur annar á Íslandi.
Laxárvogur
Laxárvogur eða Laxvogur er vogur þar sem Laxá í Kjós gengur út í sjó. Þar eru víðáttumiklar leirur og fjölbreytt lífríki og eitt frjósamasta grunnsævi við sunnanverðan Faxaflóa. Áður fyrr var algengt að sjómenn færu í Laxvog að sækja krækling í beitu.
Björgunarsveitin Sigurvon
Björgunarsveitin Sigurvon er björgunarsveit í Sandgerði í Suðurnesjabæ. Sigurvon var stofnuð 1928 og er elsta björgunarsveitin sem enn starfar innan Slysavarnafélags Íslands. Björgunarsveitin rekur björgunarskipið ''Hannes Þ. Hafstein'' sem gerir út frá Sandgerðishöfn.
Robert D. Putnam
Robert Putnam flytur fyrirlestur árið 2004|thumb Robert David Putnam (fæddur 9. janúar 1941) er bandarískur stjórnmálafræðingur. Hann hefur verið prófessor við John F. Kennedy School of Government við Harvard-háskóla í Bandaríkjunum og gengdi um tíma stöðu forseta þess skóla. Putnam hefur verið ráðgjafi þjóðarleiðtoga eins og Bill Clinton, Barack Obama, George W. Bush, Tony Blair, Gordon Brown og Nicolas Sarkozy. Hann hefur gefið út fjölda bóka og eru þar á meðal bækurnar „Making Democracy Work“ og „Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community“.
Putnam er þekktur fræðimaður fyrir rannsóknir á félagsauð en fysta framlag hans var að rannsaka gögn yfir tvo áratugi um héraðsstjórnir á Ítalíu. Robert Putnam gaf út rit sitt „Making Democracy Work. Civic Traditions in Modern Italy“ árið 1993.
Í bókinni Bowling Alone lýsir hann minnkandi félagsauð í Bandaríkjunum og afleiðingum þess á bandarískt samfélag. Putnam skilgreinir félagsauð sem menningarlegt fyrirbæri sem byggir á gildum, normum og félagsneti sem skýri athafnir fólks og bæti skilvirkni samfélags.
Frans páfi
Frans (latína: Franciscus), fæddur 17. desember 1936 og skírður Jorge Mario Bergoglio SJ, er páfi rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Hann var áður biskup í Buenos Aires í Argentínu og er fyrsti páfinn í yfir 1200 ár sem ekki kemur frá Evrópu. Hann valdi sér páfanafnið Frans til heiðurs Frans frá Assisí.
Æviágrip
Bergoglio varð erkibiskup Búenos Aíres árið 1998 og var útnefndur kardináli árið 2001 af Jóhannesi Pál 2. páfa. Sem kardináli var Bergoglio þekktur fyrir nægjusemi, bjó á fábrotinn máta og nýtti sér almenningssamgöngur frekar en einkabifreið.
Alla ævi sína hefur Frans verið rómaður fyrir hógværð sína, áherslu á miskunnsemi Guðs, baráttu gegn fátækt og stuðning við samræður á milli mismunandi trúarhópa. Nálgun hans á páfastól þykir alþýðlegri og óformlegri en hjá forverum hans; t.d. dvelur hann í gestahíbýlunum í Domus Sanctae Marthae frekar en í páfaíbúðunum þar sem forverar hans bjuggu. Hann heldur auk þess upp á einfaldari og látlausari klæðaburð. Hann hefur talað fyrir því að kristnar kirkjur eigi að vera opnari og velkomnari. Hann styður hvorki óheftan kapítalisma, Marxisma né marxískar túlkanir á frelsunarguðfræði. Frans hefur haldið sig við hefðbundnin kaþólsk viðhorf gagnvart fóstureyðingum, samfélagskennslu, réttindum kvenna innan kirkjunnar og skírlífi presta. Hann hefur þó sagt að það sé ekki hans hlutverk að dæma samkynhneigt fólk sem þjónar guði. Í október 2020 lýsti hann jafnframt yfir stuðningi við staðfesta samvist samkynhneigðra.
Frans er andsnúinnn neysluhyggju, óábyrgri uppbyggingu og hefur talað fyrir því að hert sé á losun gróðurhúsalofttegunda. Frans lagði sitt af mörkum til að koma á endurreistu stjórnmálasambandi milli Bandaríkjanna og Kúbu. Frá því hann gaf út ritið Amoris Laetitia (íslenska: „Gleði ástarinnar“) árið 2016 hefur Frans sætt æ opinskárri gagnrýni af hálfu íhaldssamra kaþólikka. Í ritinu sagði Frans að kaþólskum prestum bæri að sýna fráskildu fólki meiri skilning og kærleik. Árið 2019 gekk hópur 19 íhaldssamra biskupa svo langt að hvetja til þess að Frans yrði fordæmdur fyrir villutrú.
Sandgerðishöfn
thumb|right|Sandgerðishöfn. Sandgerðishöfn er höfn í Sandgerði í Suðurnesjabæ. Þar eru tveir viðlegukantar við Norðurgarð og Suðurbryggju, og fjórar flotbryggjur fyrir minni báta. Sandgerðisviti stendur inni í höfninni.
Sandgerði var fræg útvegsjörð öldum saman og mikið útræði frá ströndinni allt í kring. Fyrstu hafnarframkvæmdir í Sandgerðisvík hófust árið 1907 á vegum Ísland-Færeyjafélagsins. Steinbryggja var svo reist með verkfærum sem höfðu áður verið notuð til að gera steinbryggjuna í Reykjavík. Félagið kom sér upp aðstöðu á Hamrinum og á grandanum þar út í var reist trébryggja. Þessi útgerð stóð stutt en 1914 hófu þrír menn frá Akranesi útgerð frá Sandgerði: Haraldur Böðvarsson, Þórður Ásmundsson og Loftur Loftsson. Árið 1946 keypti sveitarfélagið bryggjurnar og 1974 var hafist handa við að loka höfninni betur með brimgörðum báðum megin við hana. Síðan þá hefur höfnin stöðugt verið bætt og dýpkuð.
Elstu konungsættirnar
Elstu konungsættirnar eru fyrstu konungarnir sem ríktu yfir sameinuðu Egyptalandi. Tímabilið nær yfir fyrstu tvær konungsættirnar sem ríktu um það bil frá 31. öld f.Kr. til 27. aldar f.Kr. þar til Gamla ríkið hófst. Tímabilið einkennist af styrkingu og þróun miðstjórnarvalds.
Samkvæmt Forn-Egyptum sjálfum komu þeir upprunalega frá landi sem hét Púnt og egyptalandsfræðingar vilja staðsetja þar sem nú er Erítrea eða Súdan. Þeir kölluðu sig þjóð landanna tveggja með tilvísun til Efra Egyptalands og Neðra Egyptalands.
Samkvæmt sagnaritaranum Maneþon var fyrsti konungurinn Menes, en elsti konungur fyrstu komungsættarinnar sem heimildir greina frá er Hor-Aha. Einnig er til steinspjald sem ber nafn Narmers (síðasta fornkonungsins fyrir sameiningu landanna) sem virðist segja frá því þegar hann sameinar löndin tvö, og því vilja sumir gera hann að fyrsta konungi fyrstu konungsættarinnar.
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch
Nafnið þýðir „Kirkja Heilagrar Maríu í lundi hvítu heslihnetutrjánna nærri hylnum við Heilagan Tysilio við rauða hellinn“.
Járnþríhyrningurinn (stjórnmál)
Járnþríhyrningurinn er hugtak notað í stjórnmálafræði sem lýsir ákveðnu sambandi sem ríkir milli þjóðþings, framkvæmdavalds og hagsmunaaðila. Gott dæmi um þetta fyrirbæri má finna í bandarískum stjórnmálum en þar samanstendur járnþríhyrningurinn af:
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch
Lengri bæjarnöfn: janiwesmahasatharnamornphimarnavatarnsathitsakkattiyavisanukamprasit í Tælandi. Sú borg er í daglegu tali nefnd Bangkok á vesturlöndum og er höfuðborg Tælands.
Járnþríhyrningurinn (stjórnmál)
Oftar en ekki er hergagnaiðnaðurinn notað sem skýrasta dæmið um járn-þríhyrninginn í bandarískum stjórnmálum. Þar eru það þjóðþingið, hergagnaframleiðendur og varnarmálaráðuneytið sem mynda járnþríhyrninginn. Hugtakið er einnig víða notað utan Bandaríkjanna og er þannig mikilvægt í stjórnmálaumræðu víðs vegar um heim.
Annað nærtækt dæmi um járnþríhyrninginn er að finna innan Evrópusambandsins. Samanstendur járn-þríhyrningurinn þar af landbúnaðarráðherrum aðildarríkja sambandsins, embættismönnum innan framkvæmdastjórnar ESB og loks hinum ýmsu svæðisbundnu hagsmunaaðilum innan landbúnaðargeirans í Evrópu en háværir franskir og þýskir aðilar hafa þar umtalsverð áhrif. Sá þrýstihópur barðist lengi vel hatrammlega gegn umbótum í landbúnaðarstefnu ESB og gátu takmarkaðar breytingar aðeins átt sér stað árið 1992 en landbúnaðarstefna ESB þykir ennþá einkennast af verndarsjónarmiðum valdamestu ríkjanna.
Lárus Guðmundsson
Ferill með félagsliðum
Lárus byrjaði ferilinn hjá Víkingi og náði síðar árangri í Þýsku Bundesligunni með Bayer Uerdingen og 1. FC Kaiserslautern.
Landsliðsferill
Hann spilaði fyrst fyrir íslenska landsliðið árið 1980, lék alls 17 landsleiki og skoraði í þeim 3 mörk. Lárus lék sinn fyrsta landsleik 18 ára. Eflaust hefðu landsleikirnir orðið fleiri en 17 ef ekki hefði verið fyrir deilur hans og Tonys Knapp, fyrrverandi landsliðsþjálfara.
Charlotte Perrelli
thumb|right|Charlotte Perrelli. Charlotte Perrelli (fædd Anna Jenny Charlotte Nilsson 7. október 1974) er sænsk söngkona og sigurvegari í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999 fyrir Svíþjóð með lagið „Take me to your heaven“. Selma Björnsdóttir, söngkona keppti fyrir Ísland og hafnaði í öðru sæti með 146 stig.
Charlotte keppti í sömu keppni árið 2008 með lagið „Hero“.
Lárus Guðmundsson
Árangur erlendis
Lárus Guðmundsson skipar sér í nokkra sérstöðu yfir árangur í bikarkeppnum erlendis og það af fleiri en einni ástæðu.
Lárus er sá eini sem hefur unnið bikarinn í tveimur löndum og sá eini sem hefur byrjað inn á í bikar­úrslitaleik og unnið bikarinn í einu af stóru löndunum (Englandi, Ítalíu, Spáni, Frakklandi og Þýskalandi). Lárus er líka aðeins einn af fjórum leikmönnum sem hafa náð að skora tvö mörk í bikarúrslitaleik.
Lárus Guðmundsson varð fyrst bikarmeistari með Waterschei í Belgíu 1982 þegar hann skoraði bæði mörkin í 2-0 sigri á Waregem og aðeins þremur árum seinna vann Lárus bikarinn í Vestur-Þýskalandi með liði sínu Bayer Uerdingen sem vann Bayern München 2-1 í úrslitaleik. Lárus lék vel í leiknum og átti þátt í sigur­markinu en Uerdingen lenti 0-1 undir.
Markahæstur í Evrópukeppni
Lárus Guðmundsson lék um árabil sem atvinnumaður í Belgíu og Þýskalandi á 9. áratug síðustu aldar. Lárus var eldfljótur og brögðóttur markahrókur. Hann mætti mótbyr á ferli sínum og þurfti snemma að leggja skóna á hilluna vegna meiðsla. Lárus er markahæsti leikmaður Íslands í Evrópukeppni frá upphafi, en hann skoraði tíu mörk í Evrópukeppni með Waterschei og Bayern Uerdingen.
Mænuskaðastofnun Íslands
Mænuskaðastofnun Íslands er sjálfseignarstofnun íslenska ríkisins sem var stofnuð í lok árs 2007. Tilgangur félagsins er að stuðla að lækningu á mænuskaða með öllum tiltækum ráðum.
Stofnendur eru Auður Guðjónsdóttir og Hrafnhildur Guðfinna Thoroddsen, Seltjarnarnesbær, FL-Group, Exista og heilbrigðis- og trygginga­málaráðuneytið.
Al Thani-málið
Al Thani-málið var umfangsmikið efnahagsbrotamál sem rekið var fyrir íslenskum dómstólum í kjölfar bankahrunsins 2008. Fjórir fyrrum stjórnendur og hluthafar Kaupþings banka voru ákærðir að hafa með sýndarviðskiptum haldið uppi hlutabréfaverði Kaupþings og skapað þannig falska eftirspurn eftir hlutabréfum í bankanum. Svikin fóru þannig fram að Katarskur höfðingi, sjeikinn Múhameð Al Thani, var fenginn til að kaupa 5% hlut í Kaupþingi, en kaupin fjármagnaði Kaupþing sjálft með eigin fjármagni bankans og skapaði þar með eigin eftirspurn.
Málið var á meðal umfangsmestu sakamála sem rekin hafa verið á Íslandi og dómarnir þeir þyngstu sem fallið hafa um efnahagsbrot.
Múhameð Al Thani
thumb|Múhameð Al Thani sést hér í opinberri heimsókn sinni til utanríkisráðuneytis Bandaríkjanna 2017. Múhameð Al Thani (f. 1988) er af Katörskum höfðingjaættum og ber virðingartitilinn sjeik. Hann var einungis tvítugur þegar hann keypti 5,01% hlut í Kaupþingi fyrir 25,7 milljarða króna. Kaupin fóru fram 22. september 2008. Það var Ólafur Ólafsson, einn aðaleiganda Kaupþings, sem kom á sambandi Al Thanis og bankans.
Rannsókn
Eftir að bankinn féll og skilanefnd var sett yfir hann 8. október 2008 vaknaði grunur um að viðskiptin hefðu verið annars eðlis en gefið hafði verið í skyn í yfirlýsingum bankans og stjórnenda hans. Al Thani hafði ekki lagt bankanum til nýtt fé með kaupunum heldur voru þau alfarið fjármögnuð með lánum frá bankanum sjálfum sem veitt voru í gegnum aflandsfélög.
Með embætti sérstakur saksóknari í málefnum efnahagshrunsins fór Ólaf Þór Hauksson.
Rannsakað var hvort ráðamenn Kaupþings hefðu gerst sekir um:
Rannsóknarnefnd Alþingis, sem sett hafði verið til að skoða aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna, birti niðurstöður sínar í [https://www.rna.is//eldri-nefndir/addragandi-og-orsakir-falls-islensku-bankanna-2008/skyrsla-nefndarinnar/bindi-2-kaflar-7-og-8/8.-kafli/ 8. kafla í skýrslu nefndarinnar] þar sem skoðuð voru útlán bankanna. Skýrslan kom út 2010.
Dómur
Hæstiréttur kvað upp dóm í málinu í febrúar 2015 þar sem allir ákærðu voru sakfelldir.
Robert Stalnaker
Robert Culp Stalnaker er Laurance S. Rockefeller-prófessor í heimspeki við Tækniháskólann í Massachusetts. Hann fæst einkum við heimspekilegar undirstöður merkingarfræðinnar og málnotkunarfræðinnar, rökfræði, ákvörðunarfræði, frumspeki, þekkingarfræði og hugspeki. Stalnaker hefur reynt að setja fram náttúruhyggju um íbyggni. Hann hefur einnig verið, ásamt Saul Kripke, David Lewis og Alvin Plantinga, einn áhrifamesti hugsuðurinn um merkingarfræði mögulegra heima.
Stalnaker lauk doktorsgráðu frá Princeton-háskóla árið 1965. Hann kenndi heimspeki við Yale-háskóla, Illinois-háskóla og Cornell-háskóla áður en hann gekk til liðs við heimspekideild MIT seint á 9. áratugnum. Meðal nemenda hans má nefna Jason Stanley, Adam Elga og Deliu Graff Fara.
Gaulverjabær (Armoríku)
Gaulverjabær er þorp í teiknimyndasögunum um Ástrík gallvaska og er heimabær Ástríks og félaga hans. Gaulverjabær er staðsettur í Armoríku, en svo hét nyrsta héraðið í Norðvestur-Frakklandi. Í teiknimyndasögunum náðu Rómverjar aldrei yfirráðum yfir Gaulverjabæ.
8. maí
8. maí er 128. dagur ársins (129. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 237 dagar eru eftir af árinu.
Fjölskylda (aðgreining)
Fjölskylda getu átt við:
Sjá einnig
Familie
Batnandi englar
thumb|Kápa belgísku útgáfu bókarinnar. Batnandi englar (franska: Les Dalton se rachètent) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 26. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1965, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1963-64.
Söguþráður
Hæstiréttur Bandaríkjanna með dómarann Jónka Jóns í fararbroddi hyggst beita sér fyrir umbótum á refsilöggjöf með því að gefa afbrotamönnum frelsi til reynslu. Lukku Láki er boðaður á fund réttarins í höfuðborginni Vostúni (e. Washington) og honum gert að sleppa verstu afbrotamönnum landsins, hinum illræmdu Daldónum, lausum úr fangelsi til reynslu í einn mánuð. Brjóti Daldónarnir af sér á reynslutímanum verða þeir lokaðir inni um aldur og ævi, en ella verða þeir frjálsir menn. Daldónum er gefinn kostur á að hefja nýtt líf í bænum Skorpugili (e. Tortilla Gulch) undir vökulu auka Lukku Láka, en fljótlega kemur í ljós að þeir eiga erfitt með að öðlast traust bæjarbúa, ekki síst þegar bófar í héraðinu taka upp á því að ræna banka og járnbrautir í nafni Daldóna. Eftir að Lukku Láki hefur hendur í hári hinna seku taka bæjarbúar Daldónana loks í sátt og allt virðist benda til þess að tilraun Jónka Jóns muni heppnast með glæsibrag.
Íslensk útgáfa
Batnandi englar var gefin út af Fjölva árið 1978 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er 13. bókin í íslensku ritröðinni.
Haraldur Johannessen
Haraldur Johannessen (fæddur 25. júní 1954) er íslenskur lögfræðingur og fyrrverandi ríkislögreglustjóri og fangelsismálastjóri. Haraldur var upphaflega skipaður ríkislögreglustjóri í febrúar 1998 til fimm ára. Hann var skipaður á ný 2003, 2008, 2013 og 2018 án auglýsingar. Hjördís Hákonardóttir, nú hæstaréttardómari, kvartaði til kærunefndar jafnréttismála. Nefndin taldi Harald hæfari til starfans.
Haraldur hóf embættisferil sinn á embætti ríkislögmanns árið 1986, skipaður þangað af þáverandi fjármálaráðherra Jóni Baldvini Hannibalssyni. Hann var svo skipaður fangelsismálastjóri 1. október 1988 af Jóni Sigurðssyni þv. dómsmálaráðherra.
Árið 1996 var Haraldur skipaður af þáv. dómsmálaráðherra Þorsteini Pálssyni til embættis varalögreglustjóra í Reykjavík. Hann gegndi því embætti til 1. febrúar 1998 er hann var valinn úr hópi 9 umsækjenda til að gegna nýju embætti ríkislögreglustjóra.
Haraldur er sonur hjónanna Matthíasar Johannessens, skálds og fyrrverandi ritstjóra Morgunblaðsins og Hönnu Johannessen hárgreiðslumeistara.
Haraldur ákvað að hætta störfum í desember sama ár eftir 22 ár í starfi.
Hælavíkurbjarg
thumb|350 px|Hornvík milli Hælavíkurbjargs og Hornbjargs Hælavíkurbjarg er þverhníptur hamraveggur og fuglabjarg á Hornströndum sem nær frá Hælavík að Hvannadal. Hamraveggurinn rís í 258 m. hæð. Fyrir framan bjargið er klettur sem heitir Hæll. Við hlið hans er annar drangur sem heitir Göltur. Í Hælavíkurbjargi er urð sem nefnd er Heljarurð en þjóðsaga er um að hún hafi fallið á 18 Englendinga sem stolist höfðu til að nytja bjargið.
Villanueva de Azoague
Villanueva de Azoague er bær staðsettur í Zamora-héraði á Spáni. Samkvæmt heimildum INE stofnunarinnar á Spáni bjuggu þar 315 íbúar árið 2004.
Lest (skip)
thumb|right|Pappírsrúllur lestaðar Lest er rými þar sem afli fiskiskipa eða farmur kaupskipa er geymdur. Lestar geta verið mismunandi stórar eftir skipunum sem þær eru í. Í frystitogurum er yfirleitt bara ein stór lest en í uppsjávarskipum, þ.e. skip sem veiða uppsjávarfisk t.d. loðnu, síld, kolmunna, makríl, eru margar lestar. Í togurum og bátum er yfirleitt bara ein stór lest.
Léttir
Léttir (fræðiheiti Delphinus delphis) einnig nefndur höfrungur eða eiginlegur höfrungur er fremur lítill tannhvalur af höfrungaætt og minnsta höfrungategundin við Ísland.
Lýsing
Léttir er grannvaxinn og straumlínulaga, bolurinn sívalur fremst en þynnist aftur. Trýnið er svart, langt og mjótt og afmarkað frá háu enninu. Þeir eru svartir eða dökkgráir að ofan með hvítan kvið. Litamynstur er allbreytilegt milli svæða, bakið er þó svart og ljósar hliðarnar ýmist gulleitar, brúnar eða hvítar. Frá dökkri augnumgjörð er svart strik fram á trýni. Hornið er fremur stórt, á miðju baki og aftursveigt. Bægslin eru meðalstór, breiðust við búkinn og mjókka þaðan fram í endana.
Útbreiðsla og hegðun
Létti er helst að finna á hitabeltis- og heittempruðum hafsvæðum frá 40.-60.°N að 50.°S og er hann algengastur á landgrunnssvæðum en finnst einnig á úthafi.
Fæðan er breytileg eftir svæðum og árstíma en er aðallega ýmsar tegundir uppsjávarfiska og smokkfiska. Léttir kafar allt niður á 200 metra dýpi í leit að fæðu. Þeir eru afar hraðsyndir og hafa þeir mælst á hraða yfir 64 kílómetra á klukkustund.
Léttir sést oftast í stórum hópum, hundruð eða þúsundir einstaklinga. Þó virðist vaðan vera samsett úr fjölmörgum einingum sem hver um sig inniheldur fáeina tugi einstaklinga. Léttir er oft í slagtogi við aðrar höfrungategundir og fylgir einnig stundum stórhvölum, til dæmis langreyði og steypireyði. Þeir fylgja einnig oft skipum og bátum.
Veiðar og fjöldi
Veiðar á létti hafa verið stundaðar í Svartahafi, Miðjarðarhafi og við Perú. Léttir er meðal þeirra hvalategunda sem drepast í hvað mestum mæli í veiðarfærum, sérstaklega í hringnót og reknetum á úthafi.
Barnalánið
Af láninu voru greiddir fastir 14.5% vextir árlega. Kúlulán með 14,5% vöxtum til 35 ára, þýðir að eingreiðslan í lok lánstímans er 114 sinnum hærri en upphaflega lánið.
Lánið var óverðtryggt en hins vegar er það háð breytingum á gengi sterlingspunds, sem var tæpar 15 krónur þegar lánið var tekið en var í febrúar 2015 um 200 krónur og lánið komið í 5,6 miljarða kr. Þegar börnin borguðu loksins lánið var upphæðin 7,1 milljarður.
Andvirði lánsins var nýtt til margvíslegra framkvæmda, meðal annars til þess að minnka atvinnuleysi. Fjármálaráðherra var Ragnar Arnalds.
Barnalánið hefur verið greitt upp að fullu.
Stafnesviti
thumb|right|Stafnesviti. Stafnesviti er 8 metra hár gulur ferstrendur steinsteyptur viti sem stendur á Stafnesi á Reykjanesskaga. Vitinn var reistur árið 1925. Ljóseinkenni vitans er Fl(2) WR 15s (tvö blikkljós í hvítum og rauðum geisla á 15 sekúndna fresti).
Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu
Ungverska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Ungverjalands í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins.
Hrútur Herjólfsson
Hrútur Herjólfsson kemur bæði við Laxdælu og Njáls sögu og er einnig getið í Landnámabók. Móðir hans var Þorgerður dóttir Þorsteins rauðs Ólafssonar, sonar Auðar djúpúðgu. Hún giftist fyrst Dala-Kolli og átti með honum soninn Höskuld en þegar Dala-Kollur dó var hún enn ung. Hún fór þá til Noregs og giftist þar manni sem Herjólfur hét og átti Hrút með honum. Hann ólst upp í Noregi.
Eftir að Þorgerður varð ekkja öðru sinni sneri hún aftur til Íslands og dó hjá Höskuldi syni sínum, sem tók undir sig allt fé hennar. Hrútur kom svo til landsins og settist að á Kambsnesi. Þeir bræðurnir deildu um móðurarfinn og barðist Hrútur við húskarla bróður síns og felldi nokkra þeirra en að lokum sættust þeir. Hrútur flutti þá að Hrútsstöðum í Laxárdal og bjó þar síðan. Honum er svo lýst í Njálu að hann var „vænn maður, mikill og sterkur, vígur vel og hógvær í skapi, manna vitrastur, hagráður við vini sína en tillagagóður hinna stærri mála.“
Þeir bræður riðu til Alþingis og báðu þar Unnar, dóttur Marðar gígju, en áður en af brúðkaupi þeirra yrði fór Hrútur til Noregs að sækja arf eftir hálfbróður sinn. Hann var um veturinn í Konungahellu við hirð Haraldar gráfeldar og Gunnhildar móður hans og átti þá vingott við Gunnhildi. Var sagt að hún hefði lagt þau álög á hann að skilnaði að hann mætti ekki gagnast þeirri konu sem hann væri heitinn á Íslandi.
Hann fór svo heim og gekk að eiga Unni en samband þeirra var ekki gott og var álögum Gunnhildar kennt um. Svo fór að Unnur sagði skilið við Hrút eftir ráðum föður síns, fór heim til hans og kom aldei aftur í Dali. Á þingi sumarið eftir heimtaði Mörður aftur heimanfylgju dóttur sinnar, sem Hrútur hafði fengið, en Hrútur skoraði hann þá á hólm. Mörður var gamall og vildi ekki berjast. En löngu seinna fékk Unnur frænda sinn, Gunnar á Hlíðarenda, til að ná fé sinu og tókst honum það með ráðum Njáls vinar síns á Bergþórshvoli.
Hrútur kvæntist síðar Hallveigu dóttur Þórgríms úr Þykkvaskógi og átti með henni mörg börn en þau voru samkvæmt Landnámu: Þórhallur, Grímur, Már, Eindriði, Steinn, Þorljótur, Jörundur, Þorkell, Steingrímur, Þorbergur, Atli, Arnór, Ívar, Kárr og Kúgaldi, en dætur Bergþóra, Steinunn, Rjúpa, Finna og Ástríður.
Jean-Joseph Sanfourche
Jean-Joseph Sanfourche (1929–2010), betur þekktur einfaldlega sem Sanfourche, er franskur málari, skáld, hönnuður og myndhöggvari.
Naomichi Ueda
Naomichi Ueda (fæddur 24. október 1994) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Ritsími
Ritsími (áður fyrr kallað fréttaþráður) er tæki til skeytasendingar (t.d. með morsmerkjum eða fjarritun (telex)) eftir þráðum með aðstoð rafstraums.
Sjónritsíminn
Sjónritsími með merki efst á boðturni.|thumb Upphaflega fóru skeytasendingarnar fram með því að mynda merki efst á svonefndum boðturni sem sást frá næsta boðturni. Þar báknuðu menn sömu skilaboðum að þeim næsta (þ.e. hermdu eftir skilaboðunum) og þannig koll af kolli þar til merkið náði áfangastað sínum. Fyrsta heildstæða kerfið sem þannig starfaði var sjónritsími Claude Chappe í Frakklandi sem starfaði frá 1792 til 1846.