cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fons
Saga félagsins
Í ágúst árið 2008 seldi Fons hlut sinn í bresku verslunarkeðjunni Iceland. Að sögn Pálma Haraldssonar ætlaði Fons að einbeita sér að rekstri Northern Travel Holding, sem er annað félag í eigu Fons. Fons eignaðist Northern Travel Holding að fullu í september 2008 eftir að það keypti 34,8% hlut Stoða í Northern Travel Holding.
.ne
.ne er þjóðarlén Níger.
Fons
Saga félagsins
Í desember 2008 kom í ljós að Fons ehf. var eigandi félagsins Stím ehf., sem áður hét FS37 ehf. Í nóvember 2007 lánaði Glitnir FS37 ehf., sem var stofnað þann 23. október 2007, 19,6 milljarða króna fyrir kaupum á hlutabréfum í Glitni sem bankinn sjálfur seldi. Þann 14. nóvember 2007 keypti FS37 ehf. hlutabréf í Glitni og FL Group fyrir 24,8 milljarða en tveimur dögum síðar breytti FS37 ehf. heiti félagsins í Stím ehf. FL Group var stærsti eigandinn í Glitni og átti tæpan þriðjun í bankanum en Fons var einn af stærstu eigendum FL Group.
.ne
Tenglar
Toppdomän
Fons
Gjaldþrot
Þann 30. apríl 2009 var Fons tekið til gjaldþrotaskipta. Kröfur í félagið voru í fyrstu sagðar nema 20 milljörðum króna en síðar var greint frá því að kröfur í félagið næmu 40 milljörðum króna. Stærstu kröfuhafarnir voru þrotabú stóru íslensku viðskiptabankanna þriggja, Kaupþings, Landsbanka og Glitnis.
Áður en Fons var lýst gjaldþrota var félagið Astraeus fært frá Fons til annarra félaga í eigu Pálma Haraldssonar. Astraeus er breskt flugfélag sem leigir flugvélar til Iceland Express. Fons hafði einnig átt 92% hlut í Iceland Express en seldi hlutinn til Fengs, sem einnig er í eigu Pálma Haraldssonar, í nóvember 2008, áður en Fons var lýst gjaldþrota. Nokkur umræða skapaðist í íslenskum miðlum um þessar eignafærslur á milli félaga í eigu Pálma Haraldssonar rétt fyrir gjaldþrot Fons en skiptastjóri Fons hefur upplýst að verið sé að skoða hvort hægt sé að rifta samningi þess efnis. Undir lok árs 2005 er Iceland Express var í sölumeðferð hjá Kaupþingi var söluverð þess metið á 3-4 milljarða króna.
Í maí 2009 seldi þrotabú Fons hlut sinn í sænsku ferðaskrifstofunni Ticket Travel Group. Fons átti 29,26% hlut í Ticket en seldi hann til Braganza AS á um 620 milljónir íslenskra króna á þáverandi gengi.
Helgafell í Svarfaðardal
Helgafell er býli í Svarfaðardal vestan Svarfaðardalsár um 3 km frá Dalvík, milli bæjanna Ingvara og Syðraholts. Þar er stundaður hefðbundinn búskapur. Bærinn hét áður Holtskot og stóð nokkru utar en Helgafell. Nafn sitt fékk bærinn þegar hann var byggður upp á núverandi stað árið 1773. Fyrstu tveir ábúendur í Helgafelli voru Helgi Sigurðsson (f. 1742) og Helgi Þorleifsson (f. 1710-15) og er talið að af þeim dragi bærinn nafn sitt.
Heimild: Stefán Aðalsteinsson 1978. Svarfdælingar. Iðunn, Reykjavík.
1. öldin f.Kr.
1. öldin fyrir Krists burð eða '''1. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 100 f.Kr. til enda ársins 1 f.Kr.
Skjaldsveinn
thumb|right|Riddarinn [[Wolfram von Eschenbach og skjaldsveinn hans, í handriti frá 14. öld.]] Skjaldsveinn var á miðöldum ungur maður sem sá um skjöld og brynju riddara og hélt stríðshesti hans. Upphaflega voru skjaldsveinar unglingspiltar sem hugðust sjálfir gerast riddarar. Piltar gátu gerst vikapiltar við 7 ára aldur og orðið skjaldsveinar 14 ára. Stundum báru skjaldsveinar líka merki riddarans í orrustu.
Frá miðöldum til okkar daga hafa óðalsbændur án formlegs aðalstitils gjarnan verið kallaðir „skjaldsveinar“ (enska: squire, stytting úr frönsku esquire) í Bretlandi. Titillinn tengist þannig landeigendum í sveitum sem bjuggu á herragarði eða stærsta húsinu í þorpi. Slíkir skjaldsveinar geta tengst aðalsfjölskyldum og átt eigin skjaldarmerki. Skjaldsveinninn er þá eins konar aðalstitill, hærra settur en herramaður en lægra settur en riddari. Í Skotlandi er lávarður (laird) hliðstæður titill.
1933
Árið 1933 (MCMXXXIII í rómverskum tölum)
Skjaldsveinn
Í ensku er Esquire (stytt Esq.) kurteisistitill sem í dag er oftast settur aftan við nafn karlmanna af aðalsættum eða hátt settra embættismanna eins og dómara og lögmanna.
1933
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd Dáin
Tieta
Tieta er brasilískur sjónvarpsþáttur.
Nellý
Nellý er íslenskt kvenmannsnafn.
.ni
.ni er þjóðarlén Níkaragva.
Tenglar
Toppdomän
Ávaxtasafi
Ávaxtasafi eða einfaldlega safi er vökvi sem fyrirfinnst náttúrulega í ávöxtum og grænmeti. Safinn er svo gerður að drykk með því að kreista hann í vélum eða í höndunum.
973
973 (CMLXXIII í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
Hálfdan Sæmundsson
Hálfdan Sæmundsson (d. 25. apríl 1265) var íslenskur goðorðsmaður á Sturlungaöld. Hann var af ætt Oddaverja, óskilgetinn sonur Sæmundar Jónssonar í Odda og Þorbjargar frillu hans. Alsystkini hans voru Björn í Gunnarsholti og Helga, seinni kona Kolbeins unga. Um 1230 kvæntist hann Steinvöru dóttur Sighvatar Sturlusonar og bjuggu þau á Keldum á Rangárvöllum. Hálfdan var friðsemdarmaður og blandaðist lítt inn í deilur Sturlungaaldar þótt hann væri nátengdur mörgum helstu deiluaðilunum og færðist undan höfðingjahlutverkinu; óhlutdeilinn og hélt sér lítt fram um flesta hluti, eins og segir í Sturlungu. Öðru máli gegndi um konu hans, hún var herskárri.
Björgúlfur
Björgúlfur er íslenskt karlmannsnafn.
Kísilþörungar
Kísilþörungar (fræðiheiti: Bacillariophyceae) eru stór flokkur heilkjarna þörunga og ein algengasta gerð plöntusvifa. Þeir eru flestir einfruma en mynda stundum sambú með öðrum kísilþörungum. Skel þeirra er úr kísli og finnast þeir nánast í öllu vatnsrænu umhverfi, þ.á m. í ferskvatni, sjó, jarðvegi og í raun nánast alls staðar þar sem raka er að finna.
Þeir eru óhreyfanlegir eða hafa eingöngu takmarkaða hreyfigetu eftir undirlagi með því að seyta slímugu efni eftir saumnum. Þar sem kísilþörungar eru frumbjarga lífverur eru þeir bundnir við ljóstillífunarbeltið (vatnsdýpt niður á 200 m eftir skýrleika). Til eru bæði botnþörungar og svifþörungar. Gullþörungar eru þörungategund sem mynda þolhjúp úr frymisneti, varðveita olíu í stað sterkju, hafa tvískipta frumuveggi og mynda kísil á einhverju stigi lífs síns. Kísilþörungar eru venjulega í kringum 20-200 míkrómetrar í þvermál eða á lengd þrátt fyrir að stundum geti þeir orðið allt að 2 millimetra langir. Hólf þeirra geta verið stök eða mörg saman (fest saman með mörgum slímugum þráðlum eða böndum sem mynda langar keðjur). Kísilþörungar geta verið svo margir og svo vel varðveittir að þeir myndi setlög sem eingöngu eru gerð úr skeljum þeirra (kísilgúr) og eru þessi setlög nothæf og arðbær þar sem þau eru notuð í síur, málningu, tannkrem og margt fleira.
Fyrst áreiðanlegu vísbendingar um kísilþörunga í jarðsögunni eru frá árjúra og elsta og best varðveitta flóran er frá árkrít. Elstu ferskvatnsþörungarnir koma ekki fram fyrr en á eósen, en á míósen hafa bæði sjávar- og ferskvatnsþörungar orðnir útbreiddir og svipar mörgum flokkum til núlifandi tegunda.
Bygging og skiptingar
Kísilþörungar eru, ásamt skoruþörungum og kalksvifþörungum í meirihluta af plöntusvifinu. Þeir tilheyra flokknum Bacillariophyceae. Kísilþörungar eru einfruma þörungar sem hafa einskonar glerkenndan frumuvegg úr kísilvökva (kísildíoxíð, SiO2) raðað í lífræn fylki. Veggurinn samanstendur úr tveimur pörtum: annar parturinn er minni og skarast þeir líkt og lokuð petriskál. Veggurinn verndar þörunginn fyrir sterkum kjálkum rándýra. Lifandi kísilþörungur þolir gífurlegan þrýsting, eða á við 1,4 milljón kg/m². Þetta þol kísilþörunga má rekja til fjölda af hola og raufa í vegg þeirra, ef veggirnir væru sléttir myndi þurfa 60% minna afl til að kremja þá. Þessi göt hafa einnig það hlutverk að auðvelda upptöku nauðsynlegra efna úr umhverfinu og eigi síður losun úrgangsefna.
Búsvæði
Þar sem þeir eru svipulausir hafa þeir mjög litla hreyfigetu og synda ekki sjálfir. Eðlisþyngd þeirra er meiri en eðlisþyngd sjávar en hafa margar tegundir svokallaða „bursta“ sem dregur úr sökkhraða þeirra, en flothæfni og lóðrétt blöndun sjávar í yfirborðslaginu hefur líka áhrif. Þessi blanda verður til þess að þörungarnir ná gjarnan að haldast í þeim hluta sjávar sem birtan nær til. Engu að síður eru þeir bæði áberandi í svifinu og meðal botnlægra tegunda. Þekkt er að kísilþörungar myndi dvalargró á strandsvæðum. Þó þessi skilyrði henti þeim ekki til vaxtar þá hjálpar það þeim að lifa af. Þeir eru ríkjandi á kaldari hafsvæðum norðan og sunnan til á hnettinum, eða þar sem endurnýjun næringarefna er stöðug. Þó eru kísilþörungar einnig í öðrum hlutum hafsins og einnig í ferskvatni. Eru þeir sú tegund svifþörunga sem fyrstir eru til að hasla sér völl á vorin.
Ljóstillífun
Kísilþörungar hafa áhrif á koltvísýringsmyndun hnattrænt með ljóstillífun sinni og þá sérstaklega þegar næg næringarefni eru í boði og þeir fjölga sér hratt; eru í blóma. Kísilþörungar eru mikilvæg fæða fyrir ýmsar aðrar frumverur og hryggleysingja, en í blóma sleppa þó margir þeirra við þau örlög. Þegar þeir óétnu, eða eftirlifendur, deyja þá sökkva þeir á hafsbotninn. Þeir sem enda á hafsbotninum eru frekar ólíklegir til niðurbrots af bakteríum og öðrum sundrurum og þar af leiðandi helst kolefni þeirra á botninum frekar en að leysast upp sem koltvísýringur. Niðurstaðan er sú að koltvísýringnum sem kísilþörungarnir innbyrða með ljóstillífuninni er dælt niður á hafsbotninn.
Með það í huga að lækka styrk koldíoxíðs í andrúmsloftinu vilja sumir vísindamenn ýta undir slíkan blóma kísilþörunga með því t.d. að auðga hafið með nauðsynlegum næringarefnum einsog járni. Aðrir efast þó og benda á að erfitt sé að lesa í heildaráhrif slíkra inngripa í vistfræðilegu samfélagi þar sem prófunin sé smá og hafi skilað misjöfnum niðurstöðum. Þótt frumurnar séu oft stakar eiga þær einnig til að tengjast saman og geta myndað langar keðjur. Þetta er eitt af því sem einkennir tegundir og notað er við greiningu, en einnig eru lögun skálarinnar og mynstrið sem holur og rákir mynda greiningaratriði. Oft er talað um tvo hópa kísilþörunga; staflaga og hringlaga, og er þá verið að vísa í mynstrið ofan á skelinni. Raðist það út frá línu er talað um staflaga kísilþörung en hringlaga ef það raðast út frá punkti.
Hagnýting
Kísilþörungar eru mjög fjölbreyttur hópur frumvera. Þar sem þeir eru stór hluti plöntusvifa gæti eitt fötufylli af yfirborði sjávar innihaldið milljónir kísilþörunga. Fornar leifar af kísilveggjum þörunganna er eitt helsta innihaldsefni í jarðefninu kísilgúr. Er þetta jarðefni mikið notað til síunar á vökva en einnig sem fylliefni í margvíslegum iðnaði. Þar sem skeljarnar eru mjög harðar nýtist skeljaduftið einnig sem slípiefni t.d. í tannkremi og bílabóni. Þess má geta að stærstur hluti bjórs í Evrópu er síaður í gegnum kísilgúr, en einnig er sykurvökvi, matarolía, flugvélabensín og blóð í blóðbönkum síað með hjálp hans. Hann er notaður sem fylliefni meðal annars í málningu, pappír og í plastiðnaði. Kísilgúr er líka nýttur til lyfjagerðar og í snyrtivörur, en lyfjatöflur eru til að mynda gerðar úr sampressuðum kísilgúr sem lyfinu er svo blandað í.
The Last of Us Part II
Í leiknum spilar maður sem Ellie í staðinn fyrir Joel og þarf maður að lifa af í Bandaríkjunum eftir hrun vestrænnar menningar vegna pöddusveppafaraldursins. Sem Ellie þarf maður að berjast bæði við sýkt og venjulegt mannfólk þegar hún leggur af stað í hefndarferð til Seattle.
Söguþráður
Sagan gerist fjórum árum eftir fyrsta leikinn þar sem Ellie (Ashley Johnson) og Joel (Troy Baker) hafa fundið nýtt líf hjá Tommy, bróður Joels, í Jackson. Ellie kynnist nýjum vinum, þar á meðal Dinu (Shannon Woodworth) sem hún hefur ástarsamband við.
Einn dag þegar Joel og Tommy eru í eftirlitsferð um Jackson, eru þeir handsamaðir af skæruliðahópi frá Seattle að nafni Washington Liberation Front (WLF). Einn meðlimurinn, Abby (Laura Bailey), á eitthvað ógert með Joel og pyntir hann. Ellie reynir að koma þeim til bjargar en er handsömuð og neyðist að horfa upp á Abby berja Joel til dauða með golfkylfu. Hópurinn þyrmir Ellie og Tommy og heldur af stað heim til Seattle.
Nokkrum dögum seinna ákveður Ellie að halda til Seattle til að drepa alla WLF-meðlimina sem áttu aðild að morði Joels. Dina fer með henni og saman reyna þær að fá allt voðafólkið til svara fyrir gjörðir sínar hvað sem það kostar.
Leikarar og hlutverk
(Þess má geta að allir leikararnir eru bæði radd- og hreyfiföngunarleikarar)
Fríbúð
thumb|right|Frá fríbúð í [[Freiburg í Þýskalandi.]] Fríbúð er verslun með notaðan varning þar sem allt er ókeypis.
Mítlar
Mítlar (fræðiheiti: Acari) eru smáar lífverur, oftast minna en 1 sm á lengd. Bolur þeirra er stuttur og breiður og mynda munnlimir oft eins konar rana sem ætlaður er til að sjúga með. Mítlar eru af ættbálknum Acarina sem merkir höfuðlaus. Þeir tilheyra flokki áttfætlna (Arachnida), sem að grunnformi hafa tvískiptan bol, en hjá mítlunum eru frambolur og afturbolur samvaxnir þannig að þeirra sjást lítil skil. Sumir mítlar hafa harða skel en hjá öðrum er líkaminn mjúkur. Margir mítlar lifa sníkjulífi á öðrum lífverum en aðrir eru rotverur.
Mítla er m.a. að finna í jarðvegi og í sjó og vötnum. Á íslensku eru þeir stundum nefndir maurar eða lýs, sbr. fjárkláðamaurinn (Dermatocoptes communis) og lundalúsina (Ixodes uriae), sem hvort tveggja eru mítlar. Mítlar voru til skamms tíma nefndir áttfætlumaurar.
14. október
14. október er 287. dagur ársins (288. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 78 dagar eru eftir af árinu.
Broddfura
Broddfura (fræðiheiti Pinus aristata), einnig kölluð broddafura, er meðalstórt barrtré af þallarætt. Tréð verður 5–15 m hátt og ummál bols allt að 1,5 m. Nálarnar eru fimm 2,5 til 4 sm langar. Könglar eru 5-10 sm langir og 3-4 sm breiðir þegar þeir eru lokaðir og eru þeir fjólubláir í fyrstu en gulna seinna. Broddfura á sín náttúrulegu heimkynni hátt til fjalla í 2500-3700 metra hæð í Colorado, Nýju Mexíkó og á takmörkuðu svæði í Arizóna. thumb|left|Broddfura í náttúrulegu umhverfi í Black Mountain í Colorado thumb|left|Furunálar og köngull broddfuru
2. öldin f.Kr.
2. öldin fyrir Krists burð eða '''2. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 200 f.Kr. til enda ársins 101 f.Kr.
Broddfura
Broddfura er langlíft tré. Elsta þekkta broddfura vex hátt í fjöllum Black Mountain í Colorado í Bandaríkjunum og er hún talin um 2480 ára en þó er sjaldgæft að broddfurur verði yfir 1500 ára gamlar.
Broddfura vex hægt og hentar sem garðtré fyrir litla garða á norðlægum slóðum. Nafnið er tilkomið vegna brodda á könglum hennar.
thumbnail|Broddfura í Reykjavík thumbnail|Broddfura í Árnessýslu
Hið íslenska kvenfélag
Hið íslenska kvenfélag var stofnað í kjölfar mikils kvennafundar sem haldinn var í Góðtemplarahúsinu í Vonarstræt i í Reykjavík 26. janúar 1894 og var fyrsta félagið á Íslandi sem hafði kvenréttindi á stefnuskrá sinni.
Félagið lagði áherslu á að auka réttindi kvenna og auka áhuga þeirra á að gæta fengina réttinda og hagnýta sér þau. Ennfremur lagði félagið áherslu á að efla menningu kvenna með samtökum og félagsskap. Efling menntunar íslenskra kvenna var einnig ofarlega á baugi í starfi félagsins. Félagið lagði áherslu á að tryggja þeim aðgang að menntastofnunum og var stofnun háskóla á Íslandi eitt af þeim baráttumálum sem félagið lagði áherslu á, en segja má að synjun konungs um stofnun háskóla á Íslandi hafi verið kveikjan að stofnun félagsins.
Hús í svefni
Hús í svefni (danska: Det Sovende Hus, eða ‚hið sofandi hús‘) er byltingakennd íslensk kvikmynd eftir Guðmund Kamban, en hann skrifaði líka frumsamið handrit. Á þeim tíma sem kvikmyndin kom út var venjan að gera kvikmyndir eftir skáldsögum eða leikritum. Myndin var tekin í Danmörku, en framleiðslan fór bæði fram á Íslandi og Danmörku.
Hið íslenska kvenfélag
Meðal fyrstu verkefna félagsins var að safna undirskriftum kvenna með áskorun til Alþingis þess efnis að veita konum aukin pólitísk réttindi. Alls rituðu rúmlega 2000 konur nöfn sín á listann. Árið 1908 stóð félagið ásamt Kvenréttindafélagi Íslands að annarri undirskriftarsöfnun til Alþingis þar sem skorað var á þingmenn að veita konum kosningarétt og söfnuðust rúmlega 11.000 undirskriftir. Fjöldi undirskriftanna gefur til kynna að baráttumál félagsins höfðu breiða skírskotun meðal kvenna úr ólíkum áttum.
Þorbjörg Sveinsdóttir ljósmóðir var ein þeira kvenna sem hafði forgöngu um stofnun félagsins. Þorbjörg var gjaldkeri félagsins í fyrstu stjórn þess og formaður frá 1897 og til dauðadags. Fyrstu stjórn félagsins skipuðu auk Þorbjargar þær Sigþrúður Friðriksdóttir formaður, Ólafía Jóhannsdóttir og Jarþrúður Jónsdóttir.
Safi (aðgreining)
Safi gefur átt við eftirfarandi:
Ichirou Mizuki
Ichirou Mizuki (水木一郎, Mizuki Ichirou), fæddur Toshio Hayakawa (早川俊夫, Hayakawa Toshio) (7. janúar 1948, Tókýó; d. 6. desember 2022) var japanskur söngvari, tónskáld og leikari sem naut mikilla vinsælda á síðustu öld. Hann var í blóðflokki O. Hann var einn af fjórum meðlimum JAM Project.
Mizuki var fæddur í Tókýó, yngstur níu systkinja. Í júlí 1968 kom fyrsta plata Ichirou Mizuki út. Platan var nefnd eftir söngkonunni, "Kimi ni sasageru Boku no Uta".
Leiklist
Anime Tokusatsu
Hústaka
Hústaka er verknaður sem felst í að flytja í yfirgefið eða autt húsnæði, oftast íbúðarhúsnæði sem hústökufólkið hvorki á, leigir né hefur heimild til að nota. Hústaka er algengari í borgum en sveitum og sérstaklega algeng þegar borgir, borgarhverfi eða einstök hús eru í niðurníðslu. Hústaka skiptist yfirleitt annarsvegar í innbrot utangarðs- og heimilislaus fólks og hinsvegar ýmiskonar mótmæli.
Hústak sem mótmæli
Hústaka er oftast samfélags- eða stjórnmálaleg aðgerð til að mótmæla því að eigendur húsnæðis láta þau standa tóm og drabbast niður til að knýja á um að fá að rífa þau og byggja ný. Oft er þetta aðferð eigenda viðkomandi húsnæðis eftir að yfirvöld hafa synjað ósk um að fá að rífa viðkomandi hús. Oft er einnig verið að mótmæla ýmsum öðrum fyrirhugaðri notkun svæðis þar sem yfirgefin hús standa og á að rífa. Hústaka tengist einnig hugmyndinni um sameignarrekstur í stað séreignar, þar sem hústökufólk ræður sínum ráðum sjálft án utanaðkomandi aðila og rekur viðkomandi eign eða svæði án þess þó að vera skráðir eigendur hennar og án þáttöku löglega skráðs eigenda.
Þekktar hústökur
thumb|left|Hlið Kristjaníu á Kristjánshöfn Ein þekktasta hústaka er Fríríkið Kristjanía í Kaupmannahöfn þar sem árið 1971 hópur fólks íbúar frá Kristjánshöfn brutust inn á afgirt svæði þar sem stóðu yfirgefnar herbúðir (Baadsmandsstræde Kaserne). Ástæðan var sú að óánægðir foreldrar óskuðu eftir leikvelli fyrir börn sín og tóku málið í eigin hendur. Fljótlega fluttu þó hippar og ýmsir heimilislausir einstaklingar inn og settust að í tómum byggingunum. Árum saman reyndu yfirvöld með hálfum huga að fjarlægja íbúana, en það hefur enn ekki tekist, að hluta til vegna almenns stuðnings dönsku þjóðarinnar við fríríkið.
.np
.np er þjóðarlén Nepal.
Tenglar
Toppdomän
Curaçao
Curaçao (papiamentu: Kòrsou) er eyríki í Karíbahafi, undan strönd Venesúela. Það var hluti af Hollensku Vestur-Indíum en fékk sjálfstjórn árið 2010 innan Konungsríkisins Hollands þegar stjórnsýslueiningin Hollensku Antillaeyjar var leyst upp. Íbúar landsins eru um 150 þúsund og búa nær allir í höfuðborginni Willemstad. Hollenska er stjórnsýslumál eyjarinnar en papiamentu, kreólamál sem byggist á portúgölsku og Afríkumálum, er það mál sem mest er talað. Notkun papiamentu í grunnskólum hófst árið 1993 en áður var aðeins kennt á hollensku. vinstri|thumb|Handelskade in Willemstad, Curaçao Eyjan var upphaflega byggð Aravökum en þegar Spánverjar komu þangað hnepptu þeir íbúana í þrældóm og fluttu til annarra nýlendna. Hollendingar hófu að setjast að á eyjunni árið 1634 og Hollenska Vestur-Indíafélagið stofnaði Willemstad við náttúrulega höfn á eyjunni. Höfnin varð síðan miðstöð þrælaverslunar Hollendinga á svæðinu. Saltnámur voru á eyjunni á 18. öld. Á þeim tíma var eyjan ýmist undir hollenskri, breskri og franskri stjórn. Eftir Napóleonsstyrjaldirnar 1815 varð eyjan hluti af hollensku nýlendunni Curaçao og hjálendur. Olíulindir uppgötvuðust í Maracaibo-dældinni árið 1914 og olíufyrirtækið Shell reisti olíuhreinsistöð á eyjunni. Eftir það batnaði efnahagur eyjarinnar hratt. Curaçao fékk heimastjórn árið 1954 sem hluti af Hollensku Antillaeyjum en þátttaka eyjarskeggja í stjórn var lítil framan af. Árið 1984 tók Curaçao upp fáni og þjóðsöng og kröfunni um fullt sjálfstæði óx ásmegin. Þann 10. október 2010 fékk landið sjálfstjórn innan Konungsríkisins Hollands, en konungsríkið fer enn með utanríkis- og varnarmál.
Landfræði
Líkt og hinar ABC-eyjarnar og Trinídad og Tóbagó, liggur Curaçao á meginlandsgrunni Suður-Afríku. Eyjan er mjó og hæðótt. Hæsti tindurinn er Christoffelberg-fjall sem er 372 metra hátt í norðvestri. Vogar, víkur og heitar uppsprettur gera eyjuna að einum af mörgum baðmeðferðarstöðum svæðisins. Undan suðausturströnd eyjarinnar liggur hin flatlenda eyja Klein Curaçao.
Stjórnmál
Curaçao er eitt af ríkjum Konungsríkisins Hollands sem er þingræði innan þingbundinnar konungsstjórnar. Hollandskonungur er þjóðhöfðingi og fulltrúi hans á Curaçao er landstjóri Curaçao, en forsætisráðherra Curaçao er stjórnarleiðtogi. Framkvæmdavaldið liggur hjá ríkisstjórn Curaçao en löggjafarvaldið er hjá stéttaþinginu.
Dómsvaldið er sjálfstætt og fangar eru vistaðir í fangelsinu Sentro di Detenshon i Korekshon Kòrsou.
Curaçao nýtur sjálfstæðis í flestum málum fyrir utan þau sem kveðið er á um í stjórnlögum hollenska konungsríkisins.
Ármann Kr. Ólafsson
'''Ármann Kr. Ólafsson''' (f. 17. júlí 1966) er fyrrum bæjarstjóri í Kópavogi 2012-2022 og oddviti Sjálfstæðisflokksins 2010-2022 og alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi 2007-2009.
Kona hans er Hulda Guðrún Pálsdóttir klæðskerameistari sem jafnframt hefur lokið kennaranámi frá KHÍ.
Ármann Kr. var aðstoðarmaður ráðherra í þremur ráðuneytum 1995-2006. Fyrst í samgönguráðuneytinu 1995-1999 hjá Halldóri Blöndal, þá í sjávarútvegsráðuneytinu hjá Árna M. Mathiesen 1999-2005 og hjá Árna M. í fjármálaráðuneytinu 2005-2006. Samhliða þessum störfum sat Ármann í fjölmörgum nefndum tengdum lands- og sveitastjórnarmálum.
Ármann sat í stjórn og framkvæmdastjórn SUS á sínum yngri árum. Hann var bæjarfulltrúi í Kópavogi í rúma tvo áratugi; 1998-2022, sat í bæjarráði, var formaður skipulagsnefndar og skólanefndar Kópavogs. Ármann gegndi stjórnarformennsku í Strætó 2006-2008 og var forseti bæjarstjórnar Kópavogs um nokkuð skeið.
1707
thumb|right|Bólusóttarsjúklingar. Árið 1707 (MDCCVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Chris Waddle
Christopher Roland Waddle (fæddur 14. desember 1960 í Felling, er enskur fyrrum knattspyrnumaður, hann starfar nú sem íþróttafréttamaður. Hann spilaði m.a fyrir Newcastle og Marseille og Tottenham Hotspur, þó hann hafi spilað fyrir fleiri lið á löngum ferli, ásamt því að hafa spilað 62 landsleiki fyrir enska landsliðið.
1707
Erlendis
thumb|right|[[Fuji-fjall í Japan.]]
Chris Waddle
Titlar
Tottenham Hotspur
Olympique Marseille
Sheffield Wednesday
Regnbogafiskar
Regnbogafiskar (fræðiheiti: Melanotaeniidae) eru smáir, litríkir, ferskvatnsfiskar sem eru frá norður og austur Ástralíu, Nýju-Gíneu og Indónesíu (eyjum í Cenderawasih-flóa og Raja Ampat).
1707
Erlendis
Dáin
Regnbogafiskar
thumb|vinstri|[[Chilatherina fasciata]] thumb|vinstri|[[Glossolepis wanamensis]] thumb|miðja|[[Iriatherina werneri]] Nafn stærstu ættkvíslarinnar: Melanotaenia, er dregið af forngríska melano (svart) og taenia (rákótt), og er það tilvísun í oft áberandi svartar rákir eftir hlið fiskanna í Melanotaenia.
Lýsing
Þeir eru vinsælir búrafiskar ásamt Pseudomugil, sem er önnur smávaxin, litrík fiskiættkvísl sem finnst á svipuðu svæði og búsvæði. Í náttúrunni hefur stofni þeirra verið ógnað af ágengum innfluttum tegundum eins og Gambusia holbrooki, tilapia, síklíða, og mengun.
Hegðun í búrum
Þeir eru bestir með hitabeltis torfu-fiskum, eins og tetrur, gúppíar, og aðrir regnbogafiskar (Melanotaeniidae). Hinsvegar berjast karlar um yfirráð á mökunartíma ef ekki eru nægilega margar kerlur. Þeir borða yfirleitt flögur (fóður) í yfirborðinu, eins og þeir borða skordýr sem eru á vatnsyfirborði villtir.
Hör
thumb|right|Hörklútur. Hör eða lín er efni sem er unnið úr stráum hörplöntunnar (Linum usitatissimum). Í einu hörstrái eru 30-40 þættir sem eru jafn langir stráinu en hver þáttur er gerður úr mörgum þráðum sem hver er 0,5-7 cm langur. Fínustu hörvörurnar eru gerðar úr löngu þáttum hörstrásins sem geta verið allt að 100 cm að lengd en ódýrari vörur eru gerðar úr stuttu þráðunum sem afgangs verða við framleiðsluna.
Eiginleikar hörs
Hör þolir vel sólarljós. Vatnsdrægni hörs er svipuð og hjá bómull. Hör hrindir frá sér þurrum óhreinindum en blaut óhreinindi setjast í þræðina og skilja eftir sig bletti. Hör er eftirsóttur til fatagerðar í heitari löndum vegna rakadrægni og vegna þess að einangrunargildi er lítið, enda eru þræðirnir vel varmaleiðandi.
Hör er ekki eins slitsterkt efni og bómull. Einnig þolir hann illa þvott og hleypur. Hör hefur þó meira togþol en bómull.
Dynjandisheiði
thumbnail|hægri|Dynjandisheiði. Dynjandisheiði er heiði sem liggur á milli Dynjandisvogar í Arnarfirði og Barðastrandar. Vegur yfir heiðina er hæst 500 m. Bílvegur var lagður um heiðina 1959 og þá opnaðist í fyrsta skipti akfær vegur til Ísafjarðar og tenging milli Ísafjarðar og Barðastrandar. Heiðin er löng en fremur snjólétt miðað við vestfirskar heiðar og landslag víða flatt.
Áætluð göng
hægri|Dynjandisheiðargöng merkt með svörtu, en tveir möguleikar hafa verið teiknaðir upp.|thumb|358x358dp
Á teikniborði Vegagerðarinnar eru göng undir Dynjandisheiði, sem yrðu 10,8 km að lengd í leið a) eða 12,2 km í tvennum göngum í leið b) sem kæmu við í Geirþjófsfirði.
Prússland
Prússland (þýska Preußen, pólska Prusy, litháenska Prūsija, latína Borussia) var sögulegt ríki í Mið-Evrópu. Nafn sitt dregur Prússland af Borussi eða Prussi, baltneskri þjóð sem var skyld Litháum.
Prússland hófst sem hluti af þýsku riddarareglunni eftir að hún hafði útrýmt ættbálki baltneskra Prússa sem áttu aðsetur þar. Eftir mörg átök við Konungsríkið Pólland varð þýska riddarareglan að léni Póllands árið 1466. Hertogadæmið Prússland var stofnað árið 1525 úr leifum þýsku riddarareglunnar, þegar stórmeistarinn Albert af Brandenborg-Ansbach breytti Prússlandi í arfgengt hertogadæmi undir ætt Hohenzollern. Prússland varð konungsríki árið 1701 sem stóð til enda Fyrri heimsstyrjaldarinnar árið 1918. Seinna varð það fríríki undir stjórn forsætisráðherra.
Prússland hafði mikil áhrif á sögu Þýskalands. Stríð milli Prússlands og Frakklands varð þess valdandi að Þýska keisaradæmið var stofnað árið 1871. Af þeim sökum var Þýskaland stjórnað af konungi Prússlands þar til 1918. Prússland var stærsta ríki Þýska keisaradæmisins og annað stærsta ríki undir stjórn þjóðverja.
Skilgreiningar
Prússland hefur margar mismunandi (og oft andstæðar) merkingar:
Þýska orðan
Í 60 ára baráttu gegn heiðnu prússum stofnaði orðan sjálfstætt ríki sem stjórnaði Prússlandi. Eftir að Sverðsbræður Líflands gengu til liðs við orðuna árið 1237 stjórnaði orðan einnig Líflandi (nú Lettland og Eistland). Um 1252 luku þeir landvinningum gegn nyrsta prússneska ættbálksins Skalvía ásamt Kúrlendingum í vestur Eystrasalti og reistu Memel-kastala sem þróaðist í helstu hafnarborgina Memel (Klaipėda). Melno-sáttmálinn skilgreindi endanlega landamæri Prússlands og aðliggjandi stórhertogadæmis Litháens árið 1422.
Á meðan á Ostsiedlung (þýsk austurþenslun) stóð var boðið landnemum, sem olli breytingum á þjóðernissamsetningu, tungumáli, menningu og lögum á austurlandamærum þýsku ríkjanna. Þar sem meirihluti þessara landnema voru Þjóðverjar varð lágþýska ríkjandi tungumálið.
Riddarar þýsku orðunar voru óæðri páfadæminu og keisaranum. Upphaflega náið samband þeirra við pólsku krúnuna versnaði eftir að þeir lögðu undir sig Pommerellen og Danzig (Gdańsk) árið 1308. Að lokum sigruðu Pólland og Litháen, sem voru bandamenn í gegnum Krewosambandið (1385), riddaraorðuna í orrustunni við Grunwald (Tannenberg) árið 1410.
Þrettán ára stríðið (1454–1466) hófst þegar Prússneska sambandið, bandalag hansaborga í vesturhluta Prússlands, gerði uppreisn gegn orðunni og óskaði eftir aðstoð frá pólska konunginum, Kasimír 4. Riddararnir voru neyddir til að viðurkenna fullveldi og greiða Kasimir 4. virðingu í seinni friði Thorn (1466), og misstu Vestur-Prússland (Prússalén) til Póllands í því ferli. Í kjölfar seinni friðarins í Thorn voru tvö prússnesk ríki stofnuð.
Á tímum klausturríkis riddaraorðunar fengu málaliðar frá hinu Heilaga rómverska ríki land frá orðuni og mynduðu smám saman nýja prússneska aðalsmenn, þaðan sem junkerar myndu þróast til að taka stórt hlutverk í hervæðingu Prússlands og síðar Þýskalands.
Konungsríkið Prússland
Konungar Prússlands:
Prússland eftir stofnun Keisaradæmisins
thumb|Prússland við lok heimstyrjaldarinnar fyrri 1918 Árið 1871 voru mörg þýsk ríki sameinuð í eitt keisaradæmi. Vilhjálmur I., konungur Prússlands, var krýndur keisari í Versölum í Frakklandi 18. janúar það ár. Vilhjálmur var eftir það bæði keisari Þýskalands og konungur Prússlands. Keisaradæmið varð þó skammlíft, stóð aðeins í 47 ár, og voru keisararnir aðeins þrír. Árið 1888 var kallað þrí-keisara-árið (Drei-Kaiser-Jahr), en þá ríktu allir þrír keisararnir, hver á eftir öðrum. Bismarck kanslari var rekinn árið 1890 og Vilhjálmur II. keisari stjórnaði ríkinu sjálfur eftir það. Hann neyddist til að segja af sér keisaradómi 1918 og fór í útlegð til Hollands.
Þrír konungar Prússlands ríktu sem keisarar Þýskalands:
Fríríkið Prússland
Eftir ósigur Þjóðverja í heimsstyrjöldinni fyrri 1918 var Weimar-lýðveldið stofnað. Höfuðborg þess ríkis var Berlín. Prússlandi var þá breytt í fríríki, sem var nokkurs konar lýðveldi innan lýðveldisins, svipað og nokkur önnur héruð í Þýskalandi. Nasistar lögðu þó fríríkið í raun niður árið 1934, en síðan gerðu bandamenn það formlega árið 1947. Síðan þá hefur notkun hugtaksins Prússland miðast við sögulega, landfræðilega og menningarlega merkingu þess.
Héruð
Prússneska ríkið var upphaflega skipt í tíu héruð. Prússneska ríkisstjórnin skipaði yfirmenn hvers héraðs sem kallast Oberpräsident (æðsti forseti). Oberpräsident var fulltrúi prússnesku ríkisstjórnarinnar í héraðinu og var upptekinn við að innleiða og hafa eftirlit með aðalréttindum prússnesku stjórnarinnar. Héruðum Prússlands var frekar skipt niður í stjórnsýsluumdæmi (Regierungsbezirke), háð yfirstjórninni. Varðandi sjálfstjórn var hvert hérað einnig með héraðsþing (Provinziallandtag), sem meðlimir voru kosnir í óbeinum kosningum af sýslumönnum og borgarfulltrúum í sveitasýslunum og sjálfstæðum borgum.
Árið 1822 var stofnað Rínarhéraðið sem varð til vegna sameiningu Neðri-Rínar og Jülich-Kleves-Berg héruðanna.
Árið 1829 varð héraðið Prússland til við sameiningu Austur-Prússlands og Vestur-Prússlands, sem stóð til 1878 þegar þau voru aftur aðskilin.
Árið 1850 var héraðið Hohenzollern í suður-Þýskalandi stofnað úr viðteknum furstadæmum Hohenzollern-Hechingen og Hohenzollern-Sigmaringen.
Árið 1866, í kjölfar stríðs Prússlands og Austurríkis, innlimaði Prússland nokkur þýsk ríki sem höfðu verið bandamenn Austurríkis og skipulagði þau ásamt áður hernumdum dönskum yfirráðasvæðum í þrjú ný héruð:
Árið 1881 var síðasta hérað konungsríkisins Prússlands stofnað þegar Berlín var aðskilið frá Brandenborg.
Árið 1918 eftir fyrri heimsstyrjöldina var þýska keisaradæmið leyst upp og Weimar-lýðveldið kom í stað þess. Eftirfarandi voru núverandi prússnesku héruð:
Héraðið Posen-Vestur-Prússland var stofnað árið 1922 úr hlutum héraðanna Posen og Vestur-Prússlands sem ekki höfðu verið framseldir til Póllands. Héraðið var afnumið árið 1938 þar sem landsvæði þess var aðallega innlimað í Pommern, og tvær útsköfanir í Brandenborg og Slesíu.
Eftir valdatöku nasista árið 1933 voru lög um endurreisn ríksins sett 30. janúar 1934. Með því var þýska ríkið formlega ekki lengur sambandsríki og stofnað miðstýrt ríki. Prússland og héruð þess héldu formlega áfram að vera til, en Landtag ríkisins og héraðsþing voru afnumin og stjórnarfarið var sett undir beina stjórn Reichsstatthalter (ríkisstjóra). Eftirfarandi er yfirlit yfir prússnesku héruðinn á milli 1919 og 1938:
Árið 1938 varð héraðið Slesía til aftur við sameiningu Neðri Slesíu og Efri Slesíu, sem stóð til 1941 þegar þau voru aftur aðskilin.
Benedikt Sveinsson (sýslumaður)
Benedikt Sveinsson (20. janúar 1826 – 2. ágúst 1899) fæddist í Sandfelli í Öræfum.
Ekki finnst lengur ministerialbók með skírn Benedikts, og sumir álíta hann fæddan sama dag árið 1827. Foreldrar hans voru séra Sveinn Benediktsson (1792-1849) og kona hans, Kristín Jónsdóttir (1794-1879). Benedikt ólst upp hjá foreldrum sínum á Mýrum í Álftaveri. Hann gekk í Reykjavíkurskóla 1846-1850 en var þá vikið úr skóla út af pereatinu. Hann gerðist þá um hríð kennari á Reynistað í Skagafirði en lauk stúdentsprófi utanskóla 1852. Á árunum 1852-1858 stundaði Benedikt laganám við Kaupmannahafnarháskóla. Hann lauk góðu embættisprófi og gegndi síðan embætti dómara og dómsmálaritara í Landsyfirréttinum í Reykjavík á árunum 1859-1870. Þá var honum vikið frá embætti fyrir umdeildar sakir. Benedikt bjó á Elliðavatni við Reykjavík á árunum 1860-1874. Þá fékk hann embætti sýslumanns í Þingeyjarsýslum, sem hann gegndi til 1897. Hann bjó nyrðra á Héðinshöfða á Tjörnesi. Eftir að hann lét af embætti, bjó hann í Reykjavík, fyrst í Skildinganesi og síðast á Vatnsenda.
Benedikt giftist 1859. Kona hans var Katrín Einarsdóttir (1840-1914). Þau skildu. Þessi börn þeirra komust upp: Ragnheiður á Akureyri, f. 1860, Einar skáld og sýslumaður, f. 1864, Kristín, f. 1867, og Ólafur Sveinar Haukur bóndi á Vatnsenda, f. 1872.
Benedikt átti sæti á Alþingi frá 1861 til dauðadags, samtals í 38 ár á 22 þingum. Á sjö þingum var hann forseti ýmist í neðri deild eða sameinuðu þingi. Hann lét mjög til sín taka sjálfstæðismál þjóðarinnar og fleiri umtöluð málefni og þótti um árabil einn helsti stjórnmálaleiðtogi landsins.
Páll
Páll er íslenskt karlmannsnafn.
Jón Loftsson (prestur í Vatnsfirði)
Jón Loftsson (d. um 1606) var prestur á Mosfelli í Grímsnesi, Útskálum í Garði, Görðum á Álftanesi og seinast í Vatnsfirði við Ísafjarðardjúp um þrjátíu ára skeið en var þá settur af fyrir embættisafglöp. Hann var prófastur í Ísafjarðarprófastsdæmi og Strandaprófastsdæmi. Hann var einnig skólameistari í Skálholti um tíma.
Sultartangastöð
Sultartangastöð er vatnsaflsvirkjun í Þjórsá, staðsett nokkurn veginn miðja vegu á milli Hrauneyjafossstöðvar og Búrfellsstöðvar.
Jón Loftsson (prestur í Vatnsfirði)
Faðir Jóns var Loftur Jónsson, sunnlenskur bóndi, móðurbróðir Gissurar Einarssonar Skálholtsbiskups, en móðir hans er óþekkt. Jón var orðinn prestur á Mosfelli í Grímsnesi 1555. Hann var talinn einn helsti prestur sunnanlands og þegar Ólafur danski, fyrsti skólameistari í Skálholti, drukknaði í Brúará var Jón settur til að gegna starfinu og var því fyrsti íslenski skólameistarinn. Hann þótti þó ekki nógu lærður til að gegna því embætti og var því fenginn skólameistari frá Danmörku, Hans Lollich.
Sultartangastöð
Tilhögun
Framkvæmdir hófust árið 1997 en stöðin komst í fullan rekstur árið 2000. Þetta varð fimmta stórvirkjun Landsvirkjunar en áður höfðu verið byggðar virkjanir við Sigöldu og Hrauneyjafoss í Tungnaá, Búrfell í Þjórsá, og neðanjarðarvirkjun í Blöndu.
Jón Loftsson (prestur í Vatnsfirði)
Jón varð svo prestur á Útskálum 1560 en var þar aðeins í tvö ár og fór að Görðum á Álftanesi 1562. Þar var hann líka aðeins tvö ár og varð þá prestur í Vatnsfirði við Ísafjarðardjúp. Hann var jafnframt prófastur í bæði Ísafjarðarprófastsdæmi og Strandaprófastsdæmi og árið 1566 sendi hann öllum prestum á Vestfjörðum alvarlegt áminningarbréf.
Sultartangastöð
Tilhögun
Sultartangastöð nýtir vatn er rennur úr Sultartangalóni sem myndaðist á árunum 1982 – 1984 þegar Þjórsá og Tungnaá voru stíflaðar austan undir Sandafelli, u.þ.b. kílómetra ofan ármótanna. Sultartangastíflan er lengsta stífla á Íslandi. Á byggingartíma Sultatangastöðvar var stíflan hækkuð um einn metra og við það óx lónið úr 18 í 20 km².
Jón Loftsson (prestur í Vatnsfirði)
Séra Jón þótti nokkuð sérkennilegur í háttum á efri árum og „upp á fornan sið“. Hann gaf sig sjálfur saman í hjónaband við þriðju og seinustu konu sína, Guðrúnu Sigurðardóttur, um 1593. Fyrir það var hann settur úr embætti 1595 og þurfti að víkja sárnauðugur frá Vatnsfirði fyrir Gísla Einarssyni, bróður Odds biskups, og var talið að bölbænir hans hefðu orðið að áhrínsorðum því séra Gísla búnaðist illa í Vatnsfirði.
Jón lifði í rúman áratug í viðbót, var hjá syni sínum í Þernuvík og dó þar, líklega 1606. Hann var þríkvæntur sem fyrr segir og var fyrsta kona hans Guðríður Jónsdóttir, önnur Sigríður Grímsdóttir en sú þriðja Guðrún Sigurðardóttir áður nefnd.
Sultartangastöð
Tilhögun
Aðrennslisgöng liggja úr lóninu í gegnum Sandafell að jöfnunarþró suðvestan í fellinu. Við enda þróarinnar er stöðvarinntak eða aðhlaupshús og þaðan liggja stálpípur að stöðvarhúsinu. Aflvélar eru tvær af Francis gerð, hvor um sig 60 MW.
Frárennslisskurður liggur frá stöðvarhúsinu í rótum Sandafells, um Álftafell og niður á Hafið. Skurðurinn sveigir í stefnu meðfram farvegi Þjórsár og fylgir honum að stað 800 m ofan við veitustíflu Búrfellsvirkjunar þar sem hann liggur út í farveg Þjórsár.
Tengivirki og línuleiðir
Tengivirki er í rofahúsinu vestan við stöðina með SF6 einangruðum rofabúnaði. Við innleiðingu nýrrar raforkulaga á árinu 2004, varð tengivirkið hluti flutningskerfis Landsnets. Inn í húsið tengist 220 kV háspennulína frá Hrauneyjafossi að tengivirki Landsnets að Brennimel í Hvalfirði.
Lion Head
Lion Head er kanínutegund sem er með mikið af hári á hnakkanum. Hún er upprunin í Englandi. Hún getur verið í öllum litum. Hún vegur að minnsta kosti 1-2 kg.
.nu
.nu er þjóðarlén Niue.
Nicole
Nicole er íslenskt kvenmannsnafn.
Voice
Meðal þekktra dagskrárgerðamanna á Voice voru: Þórhallur Miðill, Siggi Gunnars og Árni Már.
.nz
.nz er þjóðarlén Nýja Sjálands.
Oxford-háskóli
thumb|right|220px|Bodleian bókasafnið
Oxford-háskóli (enska University of Oxford eða Oxford University) er háskóli í bænum Oxford á Englandi. Hann er elsti háskólinn í ensku-mælandi landi.
Dagblaðið The Times telur Oxford-háskóla vera besta breska háskólann árið 2007 Times Higher Education Supplement taldi skólann 3. besta háskóla heims árið 2005.
Nemendur við skólann eru um 23 þúsund. Þar af eru um 15.500 grunn-nemar og rúmlega 7 þúsund framhaldsnemar. Einkunnarorð skólans eru: Dominus illuminatio mea eða „Drottinn er upplýsing mín.“
Skólarígur
Hefðbundinn skólarígur hefur ríkt milli sumra skóla innan háskólans. Oft er slíkur rígur milli nágrannaskóla sem etja t.d. kappi hvor við annan í íþróttum. Sem dæmi má nefna hefðbundinn ríg milli:
Markverðir nemendur
Margt frægt fólk hefur numið við Oxford-háskóla. Þar á meðal eru fjórir breskir og að minnsta kosti átta aðrir konungar eða drottningar, 47 nóbelsverðlaunahafar, þrír handhafar Fields-orðunnar, 25 forsætisráðherrar Bretlands (meðal þeirra má nefna Theresa May og Margaret Thatcher), 28 forsetar og forsætisráðherrar annarra landa, sjö dýrlingar, 86 erkibispupar, 18 kardinálar og einn páfi. Sjö af síðustu ellefu forsætisráðherrum Bretlands hafa brautskráðst frá Oxford-háskóla. Margir vísindamenn og listamenn hafa numið við Oxford-háskóla, m.a. Stephen Hawking, Richard Dawkins, Ghil'ad Zuckermann, nóbelsverðlaunahafinn Anthony James Leggett. Einnig Tim Berners Lee sem var einn þeirra sem fundu upp veraldarvefinn. Leikararnir Hugh Grant, Kate Beckinsale, Dudley Moore, Michael Palin, Terry Jones og Richard Burton námu við háskólann og kvikmyndagerðamaðurinn Ken Loach. T. E. Lawrence var bæði nemandi og kennari við Oxford-háskóla. Sir Walter Raleigh og Rupert Murdoch námu einnig við skólann. John Wesley, upphafsmaður meþódismans nam við Christ Church College og var kjörinn félagi við Lincoln College. nóbelsverðlaunahafinn og lýðræðissinninn Aung San Suu Kyi frá Búrma var nemandi við St Hugh's College.
Fjölmargir rithöfundar hafa hlotið menntun sína við skólann og sumir kennt við hann. Meðal þeirra má nefna Evelyn Waugh, Lewis Carroll, Aldous Huxley, Oscar Wilde, C. S. Lewis, J.R.R. Tolkien, Phillip Pullman, Vikram Seth og Plum Sykes, skáldin Percy Bysshe Shelley, John Donne, A.E. Housman, W. H. Auden og Philip Larkin, Thomas Warton, Henry James Pye, Robert Southey, Robert Bridges, Cecil Day-Lewis, Sir John Betjeman og Andrew Motion.
Helgastaðabardagi
Helgastaðabardagi var bardagi á milli fylgismanna Guðmundar biskups Arasonar og liðs þeirra Sighvatar Sturlusonar og Arnórs Tumasonar á Helgastöðum í Reykjadal 29.-30. ágúst 1220.
Guðmundur hafði verið á flakki um landið og var í Reykjadal um sumarið með hundrað manna lið. Bændum þótti nóg um átroðninginn og gerðu þeir Sighvati og Arnóri boð og þeir komu með lið með sér norður. Biskup var þá að vígja kirkju á Helgastöðum. Menn hans bjuggust til varnar í kirkjugarðinum og eftir nokkurn bardaga var umsátur um kirkjuna um nóttina. Um morguninn „gjörðu þeir vígfleka af röptum ok bera hann at lundi þeim er stód sunnan á gardinum ok grafa þar nú gardinn undir flekanum“ og þegar þeim tókst að rjúfa skarð í garðinn flúðu biskupsmenn í kirkjuna.
Flestir manna biskups fengu grið, þar á meðal Eyjólfur Kársson, en biskup hélt áfram flakki sínu og endaði suður í Odda, þar sem hann var um veturinn hjá Sæmundi Jónssyni.
Avinash Dixit
thumb|Avinash Kamalakar Dixit Avinash Kamalakar Dixit (fæddur 1944 í Bombay, Indlandi) er bandarískur hagfræðingur af indverskum uppruna. Dixit hefur starfað sem kennari í Princeton-háskóla við hagfræðideildina síðan árið 1981. Dixit er annar tveggja höfunda að bókinni Thinking Strategically ásamt því að hafa ásamt fleiri höfundum gefið út bókina Games of Strategy.
Menntun og uppruni
Akademískur ferill Dixit, sem er fæddur í Bombay, Indlandi, hófst ekki með hagfræðinni. Hann útskrifaðist með gráðu í stærðfræði og eðlisfræði frá háskólanum í Bombay árið 1963 og útskrifaðist með gráðu í stærðfræði frá Cambridge-háskóla árið 1965.
Dixit leiddist af slysni út í það að læra hagfræði. Hann var að leita að nýjum áhugaverðum aðferðum í stærðfræði þegar vinur hans stakk upp á því að hann læsi bók Pauls Samuelson Foundation of Economics og bók Gérards Debreau Theory of Value. Dixit heillaðist algjörlega af fræðunum og skráði sig í Massachusetts tækniháskólann (e. Massachusetts Institute of Technology) til þess að komast í nám hjá Samuelson og öðlaðist þaðan doktorsgráðu sína árið 1968 í hagfræði.
Akademískur ferill
Dixit, sem hefur kennt við Princeton-háskóla frá því árið 1981, lýsir starfi sínu sem kennara við hagfræðideildina á eftirfarandi hátt: „Fyrir mér, vitsmunalega, er það sem er mest gefandi við það að kenna háskólanemum á fyrsta stigi það að fá tækifæri til að hugsa upp nýjar leiðir til að einfalda hugtök.“
Dixit hefur kennt í háskólum bæði í Bandaríkjunum og Bretlandi ásamt því að hafa haldið stöðu sem gestafyrirlesari við Alþjóða gjaldeyrissjóðinn og Russell Sage-stofnunina. Árið 2006 var hann kjörinn forseti Bandaríska hagfræðifélagsins (e. American Economic Association).
Kennsluaðferðir Dixit
Dixit er orðinn alþjóðlega þekktur hagfræðingur en segist nota „lífið sjálft“ til að finna dæmi sem geta hjálpað til við að útskýra fyrir nemendum hans kenningar bæði tengdum hagfræði og leikjafræði.
Samkvæmt Dixit tekur leikjafræði á aðstæðum þar sem tveir eða fleiri aðilar eru með áætlanir sem gætu eða gætu ekki gengið upp á sama tíma. Samkvæmt Dixit hefur þetta með auknum mæli orðið það sameinaða sjónarmið þegar skoðaðar eru flestar hagfræðilegar spurningar tengdar samkeppni og samvinnu.
Til að útskýra flókna skilgreiningu á neysluverðsvísitölu notar hann gjarnan dæmi um hversu mikinn auka pening foreldrar eiga að senda börnum sínum þegar verð á vöru sem þau gjarnan kaupa hækkar í verði. Að sama skapi notar hann atriði úr kvikmyndum eins og L.A. Confidential og The Gods Must Be Crazy til þess að útskýra þegar teflt er á tæpasta vaði í tengslum við leikjafræði. Önnur dæmi úr raunveruleikanum má finna í viðskipta- og stjórnmálaheiminum ásamt því sem hann notar dæmi af samskiptum sínum við eigin vini og ættingja.
Þetta hefur Dixit um starf sitt hjá Princeton að segja: „Princeton er einstaklega frábær staður til að starfa sem kennari þar sem nemendurnir eru góðum gáfum gæddir og fróðleiksfúsir strax frá upphafi.“
Afrek
Dixit, sem hefur hlotið John J.F. Sherrard '52-prófessorsstöðu Princeton í hagfræði, er þekktur fyrir verk sín í leikjafræði, rekstrarhagfræði, alþjóðlegri verslun og framleiðslu og þróunarfræði. Verk hans eru lesin víðs vegar um heim á fjölda tungumála. Hann er meðhöfundur vinsællar bókar innan leikjafræðinnar Thinking Strategically sem tekur á ýmsum málum sem fólk með enga sérfræðiþekkingu getur skilið ásamt bókinni sem ætluð er fyrir byrjendur Games of Strategy. Þýddar útgáfur af bókinni Thinking Strategically hafa verið á lista mest seldra bóka í bæði Ísrael og Japan.
Dixit hefur einnig unnið til fjölda verðlauna fyrir rannsóknarvinnu sína og kennslu. Árið 2006 vann hann Richard E. Quandt-fræðsluverðlaunin fyrir framúrskarandi starf seitt við kennslu háskólanema í grunnnámi.
Edward Robert Harrison
Edward Robert Harrison (fæddur 6. janúar 1919, dáinn 29. janúar 2007) var breskur heimsfræðingur og stjarnfræðingur. Hann fann fyrstur manna lausn á þverstæðu Olvers en samkvæmt henni ætti himininn að vera jafnskær nótt sem dag vegna þess að bein sjónlína frá jörðinni hlyti í öllum tilfellum að enda á yfirborði stjörnu.
Sprengisandur
thumb|Staðsetning svæðisins. thumb|Sprengisandur. thumb|[[Sprengisandsleið, vegur F26.]] Sprengisandur (í sumum fornritum aðeins nefndur Sandur) er gróðursnauð og örfoka háslétta á miðhálendi Íslands. Suðurmörk Sprengisands miðast venjulega við Þjórsárver og norðanmörkin við Kiðagil, að austan teygir hann sig að rótum Tungnafellsjökuls og að Skjálfandafljóti, en að vestan að Þjórsá og þaðan norður með austurjaðri Hofsjökuls. Sprengisandur er ekki samfellt sandflæmi eða sandauðn þótt nafn hans gæti bent til þess. Grýttur jökulruðningur þekur stór flæmi en áreyrar og sandar eru meðfram ám. Þar eru einnig hraun, Tunguhraun, sem þekur allstórt svæði norðan Tungnafellsjökuls. Fjórðungsalda er móbergsfell á miðjum Sprengisandi og vestan undir því er Fjórðungsvatn, stærsta stöðuvatnið á svæðinu. Um Sprengisand liggur Sprengisandsleið, forn fjallvegur sem tengir Norðurland og Suðurland. Allmikil umferð er um Sprengisand, einkum að sumarlagi. Ferðafélag Íslands reisti hús í Nýjadal við rætur Tungnafellsjökuls árið 1967 og þar er ágæt gistiaðstaða og tjaldstæði.
Hinir þjóðkunnu söngtextar Á Sprengisandi eftir Grím Thomsen og Yfir kaldan eyðisand eftir Kristján Jónsson fjallaskáld gerast á Sprengisandi.
Richard Popkin
Richard H. Popkin (27. desember 1923 – 12. apríl 2005) var einn áhrifamesti heimspekisagnfræðingur á síðari hluta 20. aldar. Rit hans frá 1960, The History of Scepticism from Erasmus to Descartes upplýsti marga heimspekinga og hugmyndasagnfræðinga um áður óviðurkennd áhrif pyrrhonisma Sextosar Empeirikosar á vestræna heimspeki á 16. og 17. öld.