cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akademía ÍBV-Íþróttafélags
Akademía ÍBV-Íþróttafélags er íþróttaakademía í Vestmannaeyjum sem er samstarf milli GRV, FÍV og ÍBV.
Brasilía
Söguágrip
Árið 1808 flutti João VI konungur Portúgals til Brasilíu tímabundið vegna Napóleonsstyrjaldanna. Í byrjun 19. aldar varð spenna á milli brasilískra Portúgala og stjórnvalda í Portúgal sem varð til þess að árið 1822 lýsti Brasilía yfir sjálfstæði og síðar var stofnað keisaradæmi með Dom Pedro sem keisara. Portúgal viðurkenndi sjálfstæði Brasilíu árið 1825.
Akademía ÍBV-Íþróttafélags
Vorönnina 2012 fór ÍBV í samstarf við Grunnskóla Vestmannaeyja og þar með krökkum úr 9. og 10. bekk gert kleift að taka þátt í akademíunni með einhverju móti.
Brasilía
Söguágrip
Árið 1888 var þrælahald afnumið í landinu. Ári síðar var Dom Pedro II komið frá völdum og lýðveldi stofnað. Í lok 19. aldar átti Brasilía í stríðum við nágrannaríki sín, Argentínu, Úrúgvæ og Paragvæ um áhrif og landsvæði. Stríðið við Paragvæ (1864-1870) er það mannskæðasta í sögu Suður-Ameríku.
Akademía ÍBV-Íþróttafélags
Forstöðumaður Akademíunnar er Gunnar Stefánsson
Brasilía
Söguágrip
Í fyrri heimstyrjöld var Brasilía hlutlaust ríki þar til þýskir kafbátar sökktu skipum þeirra á Atlantshafi árið 1917 en þá lýsti Brasilía yfir stríði við Miðveldin. Hlutverk Brasilíu var aðallega eftirlitshlutverk á Atlantshafi.
Árið 1930 náði Getúlio Vargas völdum með aðstoð hersins. Stöðug átök og tilraunir til að taka aftur völdin frá Vargas leiddu til þess að Vargas varð einræðisherra og Estado novo tímabilið hófst þar sem stjórnvöld voru annáluð fyrir ofbeldi og kúgun.
Í seinni heimstyrjöld var Brasilía fyrst um sinn hlutlaust ríki til ársins 1942 þegar landið gekk til liðs við bandamenn eftir að hafa slitið diplómatísk tengsl við Öxulveldin. Eftir heimstyrjöldina vék Vargas vegna þrýstings og lýðræði var komið á. Vargas var kosinn síðar, árið 1951 en eftir stjórnarkreppu framdi hann sjálfsmorð. Lýðræði var viðkvæmt næstu áratugi og árið 1964 frömdu brasilískir herforingjar valdarán gegn stjórn João Goulart forseta undir því yfirskyni að koma í veg fyrir að Brasilía yrði kommúnismanum að bráð. Í Brasilíu ríkti herforingjastjórn til ársins 1985 en á 9. áratugnum var lýðræði smám saman komið aftur á.
Luiz Inácio Lula da Silva var forseti frá 2002 til 2010 þegar fyrsta konan, Dilma Rousseff, varð forseti. Rannsókn á peningaþvætti og spillingu í kringum ríkisrekna olíufyrirtækið Petrobras hefur tekið sinn toll í Brasilísku ríkisstjórninni. Lula da Silva var yfirheyrður vegna málsins og síðar ákærður og fangelsaður. Tugir stjórnmálamanna voru bendlaðir við málið.
Árið 2016 var Dilmu Rousseff vikið úr embætti af öldungadeild þingsins. Samþykkt var að hún sæti ákæru til embættismissis fyrir spillingu. Var hún sökuð um að hafa fegrað efnahagstölur landsins fyrir kosningar. Michel Temer varaforseti tók við embætti forseta.
Bæjarins bestu
Bæjarins bestu getur átt við eftirfarandi:
Brasilía
Landafræði
thumb|Þjóðþingið Brasilía skiptist í 27 fylki sem hér segir:
Samfélag
Um 85% Brasilíumanna búa í þéttbýli. Stærsta borg landsins er São Paulo og næst kemur Ríó de Janeiró.
Náttúrufar
Lífríki Brasilíu er gríðarlega fjölbreytt og það er það ríki sem hefur flestar tegundir lífvera (bæði úr dýra- og plönturíkinu) innan sinna landamæra. Vísindamenn telja að um 9,5% allra tegunda á jörðinni finnist í landinu (T.d. 9,3% þekktra spendýra og 16% þekktra fugla). Af stórum spendýrum má nefna jagúar og fjallaljón, tapíra, mauraætur, letidýr, pekkaríusvín, beltisdýr, fjölmargar tegundir hjartardýra og margar tegundir prímata. Tegundaauðgi froskdýra er einstæð og líklega er Brasilía líka það land heims þar sem flestar tegundir skordýra og áttfætlna lifa. Erfitt er að áætla þann fjölda skordýrategunda sem þar er að finna, en sumir fræðimenn telja að þær séu yfir 70 þúsund.
Ein af hverjum fjórum tegundum plantna sem fundist hafa á jörðinni í Brasilíu. Þessari fjölbreytni má þakka regnskógum Amason, miklum ám og votlendissvæðum. Einnig eru strandskógar við ströndina og grassléttur í austurhluta landsins.
Amasonfljótið í Suður-Ameríku er annað lengsta vatnsfall í heimi á eftir ánni Níl. Það er vatnsmesta fljót í heimi og vatnasvið þess er það stærsta í heimi, í kringum 7 milljónir km2. Um 20% alls ferskvatns sem berst í heimshöfin með vatnsföllum kemur með Amasonfljótinu.
Hæsti punktur landsins er Pico da Neblina sem er 2994 metra yfir sjávarmáli.
Menning
thumb|upright|right|[[Heitor Villa-Lobos var einn áhrifamesti tónlistarmaður Brasilíu á 20. öldinni.]]
Kjarni brasilískrar menningar er kominn úr portúgalskri menningu vegna sterkra tengsla Brasilíu við móðurríkið á nýlendutímanum. Portúgalar breiddu út tungu sína, portúgölsku, byggingarlist sína og kaþólska trú. En menning Brasilíu varð einnig fyrir sterkum áhrifum frá aðfluttu fólki frá öðrum Evrópuríkjum og Afríku auk þess sem eftir leifir af menningu innfæddra frumbyggja. Meðal annarra má nefna nýbúa frá Ítalíu, Þýskalandi, Japan og arabalöndum, sem fluttust í stórum stíl til Suður- og Suðuaustur-Brasilíu. Áhrifa frá brasilískum frumbyggjum gætir á bæði tungu og matarhefðir Brasilíu. Þar gætir einnig áhrifa frá afrískum innflytjendum, sem einnig höfðu áhrif á brasilíska tónlist, dans og trúarbrögð.
Listasaga
Brasilísk list hefur frá því á 16. öld þróast í ólíkar áttir, meðal annars Barokk, sem var ríkjandi stíll í landinu fram á 19. öldina, rómantík, nútímalist, expressjónisma, kúbisma, súrrealisma og abstrakt list.
Brasilísk kvikmyndasaga á rætur að rekja til upphafs kvikmyndalistar seint á 19. öldinni.
Tónlist
Innan brasilískrar tónlistar eru ýmis afbrigði og mörg þeirra eru einkennandi fyrir tiltekna landshluta. Áhrifa gætir frá afrískri og evrópskri tónlist en einnig frá frumbyggjum Brasilíu. Meðal tónlistargreina má nefna samba, MPB, choro, Sertanejo, brega, forró, frevo, maracatu, bossa nova og Axé-tónlist. thumb|upright|right|[[Machado de Assis, skáld og rithöfundur er oft talinn merkasti rithöfundur Brasilíu.]] Meðal þekktra tónlistarmanna má nefna Francisco Manuel da Silva, Antônio Carlos Gomes, Elias Álvares Lobo, Brasílio Itiberê da Cunha, Luciano Gallet, Alexandre Levy, Alberto Nepomuceno, Oscar Lorenzo Fernández, Henrique Oswald, Francisco Mignone, Heitor Villa-Lobos, Camargo Guarnieri, Pixinguinha, Hermeto Pascoal, Antônio Carlos Jobim, Edson Zampronha, João Gilberto, Nara Leão, Elis Regina, Caetano Veloso, Maria Bethânia, Chico Buarque, Jorge Ben Jor, Pato Fu, Marisa Monte, Pitty og Amon Tobin.
Bókmenntir
Saga brasilískra bókmennta nær aftur til 16. aldar, til skrifa fyrstu portúgölsku landkönnuðanna. Þeirra á meðal var Pêro Vaz de Caminha. Skrif þeirra voru uppfull af lýsingum á dýraríki og gróðurfari landsins og á háttum innfæddra frumbyggja, sem vöktu mikla furðu meðal evrópskra lesenda og innflytjenda. Í Brasilíu urðu til mikilvægar bókmenntir innan rómantíkurinnar og skáldsagnahöfundar á borð við Joaquim Manuel de Macedo og José de Alencar skrifuðu bækur um ástir og sorgir. Alencar gerði einnig á löngum ferli sínum frumbyggja Brasilíu að söguhetjum í skáldsögunum O Guarany, Iracema, Ubirajara.
Matarmenning
Brasilískur matur er afar fjölbreytilegur og mikill munur eftir landshlutum. Feijoada er talinn þjóðarréttur en einnig má minnast á vatapá, moqueca, polenta og acarajé, sem eru allt hefðbundnir brasilískir réttir.
Hversdagslega borða Brasilíumenn mikið af hrísgrjónum og baunum, gjarnan með nautakjöti og salati og er oft blandað með kassava-hveiti. Oft eru hafðar steiktar kartöflur, steikt kassava eða steiktir bananar í hádegismatur, jafnvel kjötréttir eða steiktur ostur.
Margvíslegt sælgæti er til í Brasilíu, svo sem brigadeiro, sem eru súkkulaðifrauðkúlur; cocada og beijinho sem er hvort tveggja kókoshnetusælgæti; og sælgæti, sem kallast „romeu e julieta“ (Rómeó og Júlía) og er gert úr osti með guavasultu, sem kallast goiabada. Úr hnetum er gert paçoca, rapadura og pé-de-moleque. Meðal ávaxta, sem vaxa í Brasilíu, má nefna açaí, cupuaçu, mangó, papaja, kókóbaunir, kasjúhnetur, guava, appelsínur, ástaraldin og ananas. Úr ávöxtum eru gerðir ýmsir blandaðir ávaxtasafar.
Heimild
Söguágrip var unnið úr ensku Wikipedia:
Jónína Benediktsdóttir
Jónína Benediktsdóttir (26. mars 1957 - 16. desember 2020) var íslenskur íþróttafræðingur, detox-ráðgjafi, athafnakona og samfélagsrýnir.
Ævi og störf
Jónína fæddist á Akureyri og voru foreldrar hennar Ásta Þorkelsdóttir Ottesen (1928-1980) sjúkraliði og Benedikt Ingvar Helgason (1926-2012) tónlistarkennari.
Hún rak um árabil líkamsræktarstöðvar og veitti detox-ráðgjöf.
Jónína var mikil baráttukona gegn Baugsveldinu á síðustu árum þess. Hún var á þeim tíma ástkona Styrmis Gunnarssonar, þáverandi ritstjóra Morgunblaðsins, og urðu tölvupóstar hennar að fréttaefni árið 2006, hvort tveggja þeir sem vörðuðu persónulegt líf hennar sem og þeir sem fjölluðu um barátta hennar fyrir dómsmáli Jóns Geralds Sullenberger gegn Jóni Ásgeiri Jóhannessyni þáverandi stjórnarformanni Baugs.
Jónína eignaðist þrjú börn með fyrri eiginmanni sínum Stefáni Einari Matthíassyni lækni. Seinni maður Jónínu var Gunnar Þorsteinsson, betur þekktur sem Gunnar í Krossinum en þau skildu.
R. Kelly
R. Kelly (fæddur Robert Sylvester Kelly, 8. janúar 1967) er bandarískur söngvari, rappari, dansari og leikari.
Í september 2021 var Kelly sakfelldur fyrir fjölda glæpa, þar á meðal kynferðislega misnotkun á börnum, mútur, mannrán og mansal, af dómstóli í New York. Hann var dæmdur í þrjátíu ára fangelsi þann 29. júní 2022. Þann 14. september 2022 sama ár var Kelly jafnframt sakfelldur af dómstóli í Chicago fyrir framleiðslu barnakláms og fyrir að hafa lokkað stúlkur til að stunda með sér kynlíf. Tuttugu ára fangelsisvist var bætt við dóm Kelly í febrúar 2023.
Kári Steinn Karlsson
thumb|Kári Steinn á [[Sumarólympíuleikarnir 2012|Ólympíuleikunum í London 2012]] Kári Steinn Karlsson (fæddur 19. maí 1986) er íslenskur frjálsíþróttamaður. Hann er íslandsmeistari í 5000 metra hlaupi, 10.000 metra hlaupi, hálfu maraþoni og heilu maraþoni.
Hann byrjaði að æfa hlaup 15 ára gamall. Hann var í verkfræðinámi í Kaliforníuháskólanum í Berkley á skólastyrk.
Hann lenti í þriðja sæti í maraþonhlaupi í Trevisio á Ítalíu og Norðurlandameistaramótinu í kaupmannahöfn. Á Norðurlandameistaramótinu ætlaði hann sér að taka forystu snemma í hlaupinu en datt og þurfti að vinna sig upp í þriðja sæti.
Leighton Meester
Leighton Marissa Meester (fædd 9. apríl 1986) er bandarísk leik- og söngkona. Meester hlaut fyrst athygli fyrir að leika Blair Waldorf í unglingadrama-þættinum Gossip Girl. Hún lék nýlega í kántrí-dramakvikmyndinni Country Strong (2010), hryllingsmyndinni The Roommate (2011) og rómantísku gamanmyndinni Monte Carlo (2011).
Kári Steinn Karlsson
Í maraþonhlaupi karla á Ólympíuleikunum 2012 hljóp hann með stein í skónum og lenti í 42. sæti af 100 keppendum. Með þátttökunni varð hann fyrsti Íslendingurinn sem keppir í maraþonhlaupi á Ólympíuleikum.
Leighton Meester
Æska
Meester fæddist í Fort Worth, Texas. Hún er dóttir Constance og Douglas Meester og hefur lengst af búið í New York borg og Los Angeles. Eftirnafn Meester er þýðing úr hollensku og þýðir „meistar“ eða „kennari“.
Móðir hennar var í fangelsi eftir að hafa tekið þátt í eiturlyfjahring sem smyglaði maríjúana frá Jamaíka til Bandaríkjanna. Hún fæddi Leighton á spítala og fékk að vera með henni í þrjá mánuði, áður en hún þurfti að snúa aftur í fangelsi til að klára að afplána dóminn, en þá sá amma Leighton um hana. Hún á bróður, Alexander, sem er 8 árum yngri.
Meester segir að foreldrar hennar hafi alið hana upp á eðlilegan hátt, og þrátt fyrir afbrot þeirra í fortíðinni séu þau gott fólk með reynslu sem hafi aðeins gert hana opnari og fordómalausa. „Það kenndi mér að það er ekki hægt að dæma einhvern, sérstaklega foreldra þína, fyrir það sem þeir gerðu í fortíðinni, því fólk breytist.“ Í viðtali við tímaritið Cosmopolitan segir hún að það hefði geta orðið margt verra úr henni. Hún hefur sagt að móðir hennar sé tískufyrirmynd hennar.
Meester ólst upp á Marco Island á Flórída þar sem hún tók þátt í bæjarleikhúsinu og var í kirkjukórnum. Þegar hún var 11 ára fluttu hún og móðir hennar til New York borgar.Meester gekk í Professional Children's skólann og byrjaði að vinna sem fyrirsæta fyrir Ralph Lauren og þáverandi ljósmyndara (nú leikstjóra) Sofiu Coppola. Hún hefur einnig tekið þátt í Limited Too herferðum ásamt leikkonunni Amöndu Seyfried. Meester kom fyrst fram í sjónvarpi sem vinkona fórnarlambs morðs í sjónvarpsþættinum Law & Order. Þegar hún var 14 ára flutti Meester til Los Angeles, Kaliforníu, þar sem hún vildi stöðugri vinnu, og gekk í menntaskólana í Hollywood og í Beverly Hills. Hún skipti síðan yfir í lítinn einkaskóla og útskrifaðist ári fyrr.
Leiklist
Árið 2005 fékk Leighton hlutverk í þáttaröðinni Surface sem Savannah Bennet. Meester lék í tveimur myndum árið 2006, Flourish og Inside. Hún lék einnig gestahlutverk í Numb3rs og í þremur þáttum af House. Hún fór einnig með gestahlutverk í CSI: Miami og Shark og lék aðalkvenhlutverkið í hryllingsmyndinni Drive-Thru.
Spútnik-geimferðaáætlunin
Spútnik-geimferðaáætlunin (rússneska: Спутник) er samheiti sem er gjarnan notað yfir fyrstu þrjár ómönnuðu geimferðir Sovétríkjanna.
Leighton Meester
Leiklist
Árið 2007 fékk hún hlutverk Blair Waldorf í unglingadramaþættinum Gossip Girl. Þátturinn er byggður á bókaflokki eftir Cecily von Ziegesar og fjallar um líf ungra fordekraðra unglinga í New York. Frammistaða hennar í þáttunum hefur hlotið mikið lof gagnrýnenda, það mesta af leikurum þáttanna og hefur Blair verið lýst sem mest framúrskarandi persónu þáttanna, en hún hefur einnig hlotið mikið lof fyrir fataval sitt. Hún átti í ástarsambandi við meðleikara sinn í Gossip Girl, Sebastian Stan.
Meester birtist í sjónvarpskvikmyndinni The Haunting of Sorority Row og lék hlutverk í Remember the Daze. Hún lék eining í hryllingsmyndinni Killer Movie árið 2008.
Meester fór með lítil hlutverk í gamanmyndunum Date Night (2011) og Going the Distance (2011). Hún lék í dramamyndinni Country Strong (2010) og í hryllingsmyndinni The Roommate (2011). Árið 2011 lék hún ásamt Selenu Gomez og Katie Cassidy í rómantísku gamanmyndinni Monte Carlo sem er lauslega byggð á bók Jules Bass, Headhunters. Hún á að leika í The Uncatchable Cowgirl Bandits of Nottingham, Texas ásamt Amber Heard; í dramamyndinni The Oranges á móti Hugh Laurie; og hún hefur einnig gengið til liðs við leikaralið gamanmyndarinnar That's My Boy ásamt Adams Sandler, Andy Samberg og Milo Ventimiglia.
Jurmala
thumb|Ströndin í Jurmala. Jurmala er borg í Lettlandi við strönd Eystrasalts, um 25 kílómetra frá höfuðborginni Riga. Íbúafjöldinn er tæplega 50 þúsund manns og er borgin sú fimmta stærsta í Lettlandi. Borgin státar af yfir 30 kílómetra hvítri sandströnd og er vinsæll sumarleyfisstaður. Á tímum Sovétríkjanna var Jurmala eftirsótt sumarparadís hjá ýmsum háttsettum leiðtogum kommúnistaflokksins, eins og Leoníd Brezhnev og Níkíta Khrústsjov. Jurmala var áður talin hluti af höfuðborginni Riga, en það breyttist á árinu 1959 er Jurmala varð sjálfstætt hérað.
Leighton Meester
Tónlist
Í apríl 2009 skrifaði Meester undir plötusamning við Universal Republic. Fyrsta opinbera smáskífa Meester, "Somebody to Love", ásamt R&B söngvaranum Robin Thicke fór í spilun 13. október 2009 og kom út á netinu daginn eftir. Meester sagði frá því að Lil Wayne hafði unnið með henni að einu laga hennar, "Make It Rain", sem hefur enn ekki komið út. Önnur smáskífa hennar "Your Love's a Drug" kom út 30. mars 2010.
Í október 2010 sagði Meester að hún hafði verið að vinna með hljómsveit sem heitir Check in the Dark og hefði verið að semja lög síðasta hálfa árið eftir að hafa fengið innblástur frá Country Strong: „Ég hef bara verið að skemmta mér og samið frá hjartanu“. Hún sagði frá áhrifavöldum sínum, „Ég elska Neil Young og Joni Mithcell, þess konar tónlist, og ég held að hjarta mitt sé í lagaskrifum“.
Einkalíf
Frá 2008 til 2010 átti Meester í ástarsambandi við leikarann Sebastian Stan. Í júlí 2011 höfðuðu Meester og móðir hennar mál gegn hvor annarri vegna fjárhagslegs stuðnings við yngri bróður hennar sem glímir við mörg heilsufarsleg vandamál. Kæra Meester fullyrðir að peningarnir sem hún sendi hafi verið misnotaðir af móður hennar; kæra móður hennar segir að Leighton hafi framið samningsbrot og misnotkun. Í nóvember 2011 lét Constance Meester 3 milljóna dala málsóknina niður falla. Sagt er að Leighton sé að sækja um fullt forræði yfir 17 ára bróður sínum, Alexander, sem hefur glímt við heilsufarsvandamál og gekkst nýlega undir aðgerð á heila.
Lönd eftir stjórnarfari
Þetta er listi yfir lönd heimsins eftir stjórnarfari.
Forsetaræði
Í þessum löndum er forsetinn höfuð framkvæmdavaldsins og sjálfstæður gagnvart löggjafarvaldinu. Listinn telur bæði lýðræðisríki og ólýðræðisleg ríki.
Þingræði
Þetta eru lönd þar sem forsætisráðherra er höfuð framkvæmdavaldsins og líka leiðtogi löggjafarvaldsins. Í þessum löndum er gjarnan líka forseti sem hefur táknrænt hlutverk sem þjóðhöfðingi.
Þingbundin konungsstjórn
Þetta eru lönd þar sem forsætisráðherra er höfuð framkvæmdavaldsins og leiðtogi löggjafarvaldsins. Þjóðhöfðingi er þingbundinn konungur eða fursti sem einungis beitir táknrænu valdi sínu með samþykki ríkisstjórnarinnar.
Lönd í Breska samveldinu
Þetta eru lönd með þingbundna konungsstjórn þar sem Karl 3. Bretakonungur er þjóðhöfðingi yfir sjálfstæðri ríkisstjórn. Konungurinn tilnefnir táknrænt landstjóra sem kemur fram fyrir hans hönd. Forsætisráðherra er höfuð framkvæmdavaldsins og einnig leiðtogi löggjafarvaldsins.
Einveldi
Í þessum löndum er konungurinn/furstinn höfuð framkvæmdavaldsins og fer með öll völd.
Klerkastjórn
Í þessum ríkjum byggir stjórnarfar á ríkistrú og þjóðhöfðinginn er kosinn af einhvers konar trúarlegu æðstaráði.
Herforingjastjórn
Her landsins fer með stjórn þess og framkvæmdavald er í höndum herráðs eða herforingjaklíku.
Millibilsástand
Lönd þar sem breytingar á stjórnarfari standa yfir og ekki er hægt að skilgreina að svo stöddu.
Sambandsríki
Þetta eru lönd þar sem alríkisstjórn deilir valdi með hálf-sjálfstæðum fylkisstjórnum.
Óskipt ríki
Ríki þar sem miðstjórnin deilir hluta af valdi sínu með héraðsstjórnum.
Vestmannsvatn
Vestmannsvatn er stöðuvatn á mörkum Reykjadals og Aðaldals í innsveitum Skjálfanda. Á bakka vatnsins er Kirkjumiðstöðin við Vestmannsvatn og þar rekur þjóðkirkjan sumarbúðir. Vatnið, sem er 2,4 km² að stærð og mest 10 m djúpt en víðast hvar mun grynnra, er varpstaður flórgoðans og er friðlýst.
Brennivín
Upphaflega framleiddi Áfengis- og tóbaksverslun ríkisins íslenskt brennivín, allt frá lokum áfengisbannsins 1. febrúar 1935 til 26. júní 1992 þegar Vífilfell tók við framleiðslunni. Ölgerðin framleiðir nú upprunalega brennivínið en þó hafa önnur íslensk eimunarhús hafið framleiðslu á sinni eigin útgáfu af brennivíni.
Vestmannsvatn
Reykjadalsá rennur í vatnið úr suðri en úr því rennur svo aftur Eyvindarlækur til Laxár.
800px|center|Vestmannsvatn séð frá Vegi 845.
Advance Australia Fair
Þjóðsöngur Ástralíu heitir Advance Australia Fair, (íslenska: Áfram fagra Ástralía) og hefur verið síðan 1977 þegar það vann kosningar þess efnis (fyrir þann tíma var þjóðsöngur Ástralíu sá sami og Bretlands, God Save the Queen). Lagið og ljóðið voru samin af Peter Dodds McCormick á síðari hluta 19. aldar og fyrst flutt 30. nóvember, 1878 í Sydney. Ljóðinu var breytt nokkuð þegar það var gert að þjóðsöng: Öðru, fjórðu og fimmtu erindunum var sleppt og nokkrum línum í hinum tveimur var breytt til að sýna betur þá ímynd sem Ástralir vildu sýna af sjálfum sér.
Enska
Australians all let us rejoice For we are one and free We've golden soil and wealth for toil, Our home is girt by sea: Our land abounds in nature's gifts Of beauty rich and rare, In history's page let every stage Advance Australia fair, In joyful strains then let us sing Advance Australia fair. Beneath our radiant Southern Cross, We'll toil with hearts and hands, To make this Commonwealth of ours Renowned of all the lands, For those who've come across the seas We've boundless plains to share, With courage let us all combine To advance Australia fair. In joyful strains then let us sing, Advance Australia fair.
Waltzing Matilda
Ef til vill er vert að minnast á lagið Waltzing Matilda eftir A.B. „Banjo“ Patterson, sem er í raun frægara og almennt frekar tengt við Ástralíu en Advance Australia Fair. Það lag var einnig í kjöri um þjóðsöng, en lenti í öðru sæti á eftir Advance Australia Fair, enda er það um öllu umdeildara efni (ljóðið segir sögu útilegumanns sem rænir kind og fremur svo sjálfsmorð þegar laganna verðir ná honum).
Gildishlaðinn texti
Gildishlaðinn texti (eða sem minni eining gildishlaðin hugtök eða gildishlaðin orð) er lesmál sem er ekki hlutlægt, heldur mjög litað af einhverju sem býr í orðunum eða viðhorfi höfundar.
Gildishlaðin hugtök geta fengið hleðslu sína af viðhorfi höfundar. Dæmi: Svisslendingur sem talar um að í Danmörku sé ekkert landslag, leggur gildi í orðið landslag. Hann vill meina að það sé það sem honum finnst vera landslag (fjöll og dalir til dæmis). Málfræðingur sem talar um málvillu, þegar hann talar um héraðsbundið málfar, leggur eigið gildi í orðið málvillu.
Ein hlið gildishlaðins texta er þegar orð og hugtök breyta um merkingu í tímans rás þannig að orðfæri og sem telst hlutlaust á einum tíma breytir um merkingu og öðlast nýja merkingu þannig að það missir hlutleysi sitt og öðlast nýja gildishlaðningu. Má í því sambandi nefna sem dæmi hér á landi endurútgáfu bókarinnar „Tíu litlir negrastrákar.“ Þegar bókin var upphaflega gefinn út var litið öðrum augum á orðið „negrastrákar“ en seinna varð. Svo þegar bókin var endurútgefinn var endurútgáfunni mótmælt af mörgum þar sem gildishlaðning orðsins „negrastrákur“ hafði breyst síðan bókin kom upphaflega út og taldist óviðeigandi orðalag.
Lindau
thumb|right|Hafnarmynnið í Lindau. Lindau er borg og eyja í austurhluta Bodensee í Bæjaralandi í Þýskalandi. Hinn sögulegi miðbær er á eyjunni sem tengist við meginlandið um brú.
Gianni Versace
Versace átti ýmsa fræga vini eins og Eric Clapton, Díönu prinsessu, Naomi Campbell, Duran Duran, Kate Moss, Madonnu, Elton John, Cher, Sting, Tupac og The Notorious B.I.G..
Brennisóley
Brennisóley (fræðiheiti: Ranunculus acris) er blóm af sóleyjaætt sem finnst út um allt í Evrópu, Asíu, Afríku og Norður-Ameríku, meðal annars á Grænlandi og Íslandi. Brennisóley verður 30-100 cm á hæð. Hún vex í graslendi, á engjum og í fjallshlíðum í allt að 2.400 metra hæð.
Blómið er gult með fimm krónublöð. Safi jurtarinnar inniheldur ranúnkúlín sem breytist í eiturefnið prótó-anemónín við vatnsrof. Þetta veldur því að grasbítar á beit forðast hana en geta hins vegar étið hana sé hún þurrkuð (t.d. við slátt og verkun í hey). Langtímasnerting getur valdið roða og neysla bólgum í maga.
Á Íslandi
Á Íslandi blómgast brennisóleyjar í maí til júní og finnast um nánast allt land (m.a. í Surtsey ), í fjalllendi finnst hún oft upp í 900 metra hæð en er hæst fundin í 1100 metra hæð á Litlahnjúk við Svarfaðardal.
Nýlegar rannsóknir benda til þess að brennisóley á Íslandi sé ekki í raun og veru R. acris, heldur R. subborealis, en þær eru mjög líkar og þekkjast einna helst á hæringu á stönglum (hvít aðlæg = R. acris. gul, gróf = R. subborealis). Enn er þó ekki full eining um aðskilnað R. subborealis frá R. acris, og almennt virkar hún sem norðlægari útgáfa af R. acris.
Deildarbikarkeppni karla í knattspyrnu
Deildarbikarkeppni karla í knattspyrnu (Lengjubikar karla) er knattspyrnukeppni sem haldin er síðla vetrar og á vorin á vegum Knattspyrnusambands Íslands. Mótið er helsta æfingarmót íslenskra félagsliða og fer úrslitaleikurinn að jafnaði fram fáeinum dögum fyrir upphaf Íslandsmótsins. Mótið var fyrst haldið árið 1996.
Garðaskóli
Garðaskóli, áður nefndur Gagnfræðaskóli Garðahrepps, er grunnskóli á unglingastigi, staðsettur í Garðabæ. Skólastjóri Garðaskóla er Jóhann Skagfjörð Magnússon. Innan veggja Garðskóla er einnig hýstur alþjóðlegur skóli og félagsmiðstöð, Garðalundur.
Japanskt jen
Jen (japönsku: 円, en) er japanskur gjaldmiðill. Það er einnig vinsælt sem gjaldeyrisvaraforði, á eftir Bandaríkjadalnum og evrunni. ISO 4217 gjaldeyristáknið fyrir jen er JPY og 392. Latneska táknið er ¥.
Nafn
Á japönsku er það yfirleitt borið fram sem „en“, en á íslensku er framsetningin nær enska framburðinum (yen). Í bæði japönsku og kínversku, þýðir en bókstaflega „kringlóttur hlutur“.
Saga
Jenið var innleitt af Meiji-ríkisstjórninni árið 1870 sem myntkerfi í líkingu við þau sem þekktust í Evrópu. Jenið kom í stað flókins myntkerfis frá Edo tímabilinu, sem byggt var á moni. Nýju gjaldmiðilslögin árið 1871 kváðu á um að tekinn yrði upp tugakerfisreikningur fyrir jen (1), sen, og rin , þar sem að myntir væru kringlóttar og steyptar líkt og í Vesturlöndum. Sen- og rin-myntirnar voru seinna teknar úr umferð árið 1954. Jenið var skilgreint sem 0,8667 troyes únsa (26,956 g) af silfri, sem jafngildir um 450 krónum. Þessi lög færðu einnig Japan yfir á gullfótinn.
Jenið tapaði næstum öllu verðgildi sínu í kringum og eftir Seinni heimsstyrjöldina. Eftir nokkurn óstöðugleika, var jenið fest sem 1 Bandaríkjadalur = ¥360. Gilti þessi festing frá 25. apríl 1949 fram til 1971 þegar Bretton Woods kerfið féll saman og jenið byrjaði að fljóta. Eftir Plaza Sáttmálann árið 1985, hækkaði jenið gagnvart bandaríkjadalinum.
Frá og með byrjun 2006 jafngilda 100 krónur um það bil ¥175.
Rótarbríi
Rótarbríi (fræðiheiti: Discosura popelairii) er tegund bría.
9. febrúar
9. febrúar er 40. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 325 dagar (326 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Nimis
thumb|right|Nimis - yfirlitsmynd yfir verkið thumb|right|Nærmynd Nimis (eða Nímis) (latína: of mikið, úr hófi keyrandi) er listaverk - þó sumir deili þar um - sem stendur við Kullaberg við suðvesturströnd Svíþjóðar. Kullaberg er sérkennileg klettaborg í Hauganesbæ (sænska: Höganäs kommun) í Skáni. Nimis er aðallega gert úr rekaviði.
Listaverkið, sem listamaðurinn kallar skúlptúr, er eftir Lars Vilks og hófst hann handa við verkið um 1980 og er enn í byggingu (árið 2008). Lars Vilks hefur síðan stofnað til fríríkis, sem hann nefnir Ladonien, og spannar það svæðið í kringum listaverkið.
Tenglar
Ladonien
Erfðatækni
Erfðatækni (genatækni eða erfðaverkfræði) er líftækni þar sem erfðafræðileg og sameindalíffræðileg þekking er hagnýtt til að framkalla breytingar á erfðamengi lífvera, og þar með á lífefnafræðilegum stjórnunarferlum þeirra og hvarfarásum. Tæknin felst í því að aðferðum sameindaklónunar er beitt til að eyða, bæta við eða breyta einu eða fleiri genum í erfðamengi viðfangslífverunnar, sem þá er sögð erfðabreytt. Notagildi erfðatækni er mikið í grunnrannsóknum á starfsemi einstakra gena og genaafurða í lífverum, en tæknin hefur einnig verið hagnýtt utan rannsóknastofunnar, svo sem til framleiðslu lyfja í erfðabreyttum smiðjum, erfðabreyttra matvæla og jafnvel gæludýra.
Lögmál hugsunarinnar
Lögmál hugsunarinnar voru venjulega talin vera fjögur í 17. og 18. aldar heimspeki í Evrópu og voru af mörgum talin vera lögmál hugsunar enn á 19. öld, þótt þá hafi þau orðið mun umdeildari. Þau voru:
Þýski heimspekingurinn Leibniz setti lögmálin fram í þessari mynd. Í rökhyggjuhefðinni eru þau almennt talin til skýrra og greinilegra og óvéfengjanlegra frumsenda.
Fyrstu tvö lögmálin setti Aristóteles fyrstur fram og skólaspeki miðalda þáði þau í arf. Síðari lögmálin tvö setti Leibniz fyrstur fram. Þau varða mál sem nú eru afar umdeild (t.d. í heimspekilegri umfjöllun um nauðhyggju og umtak). Þetta er í vissum skilningi til marks um það sem átti sér stað í rökfræði á 19. öld og einkum í kjölfarið á þýska rökfræðingnum Gottlob Frege (sem varð fyrir miklum árifum frá þessari framsetningu lögmálanna). Lögmál af þessu tagi voru talin vera í grundvallaratriðum mikilvæg af uppeldis- og menntunarlegum ástæðum, fremur en að ögra vitsmununum. Þessa viðhorfs hætti fyrst að gæta einhvern tímann snemma á 20. öld, eins og sjá má af tilvísun Bertrands Russell til þeira í riti frá árinu 1911 (en þá voru þau orðin þrjú).
Lögmál hugsunarinnar höfðu mikil áhrif einkum á þýska hugsun. Í Frakklandi gerði túlkunin í Logique Port-Royal, áhrifamikilli kennslubók um rökfræði, að verkum að lögmálin þóttu ekki eins dularfull. Þýski heimspekingurinn Hegel hafnaði lögmálinu um samsemd óaðgreinanlegra hluta er hann þróaði sína eigin rökfræði (sjá hegelsk rökfræði).
Titill bókar George Boole um rökfræði frá árinu 1854, An investigation on the Laws of Thought gefur til kynna nýja byrjun. Lögmál þessi eru nú hluti af boolískri rökfræði.
Anthony Weiner
Anthony David Weiner (f. 4. september 1964) er bandarískur stjórnmálamaður, demókrati og fyrrum fulltrúadeildarþingmaður í Bandaríkjunum.
Fjölskylda og menntun
Weiner er giftur Huma Abedin aðstoðarkonu Hillary Clinton. Þann 10. júlí 2010 voru þau gefin saman af Bill Clinton fyrrum Bandaríkjaforseta.
Weiner útskrifaðist með BA próf frá State University of New York at Plattsburg árið 1985. Að loknu háskólanámi var Weiner meðleigjandi Jon Stewart sem nú er þáttastjórnandi The Daily Show. Stewart hefur styrkt Weiner í framboðum sínum.
Störf
Hann vann fyrir fulltrúadeildar þingmanninn Chuck Schumer á árunum 1985-1991. Schumer hvatti Weiner til að hefja sinn eigin feril í stjórnmálum. Árið 1991 náði Weiner kjöri í borgarráð New York borgar, þá 27 ára og yngstur manna til að ná þeim árangri. Weiner barðist fyrir betri hag almennings, meðal annars stóð hann að því að virkja unglinga sem áttu erfitt uppdráttar með því að láta þau þrífa veggjakrot. Hann var í undirnefnd sem sá um félagslegar íbúðir og krafðist aukinna styrkja í þann málaflokk. Einnig vildi hann auka löggæslu í úthverfunum.
Þáttaka á þingi
Weiner komst fyrst á þing eftir sigur á repúblikananum Louis Telano árið 1998. Hann náði endurkjöri árin 2000, 2002, 2004, 2006 og 2008 með yfir 65% atkvæða öll skiptin. Weiner á sæti í nokkrum nefndum, meðal annars þeim sem fjalla um orku og utanríkisverslun. Hann bauð sig fram til Borgarstjóra New York borgar árið 2005 en náði ekki kjöri.
Frumvörp og baráttumál
Weiner er stuðningsmaður nýja frumvarpsins um heilbrigðistryggingar (Medicare). Hann gerir lítið úr mótbárum Repúblikana á frumvarpið og segir að þeir séu dótturfélag tryggingaiðnaðarins.
Weiner var fylgjandi frumvarpinu The James Zadroga 9/11 Health and Compensation Act, sem áttu að útvega styrki vegna veikinda þeirra sem komu fyrst að árásunum á tvíburaturnana í New York þann 11. september 2001. Hann gagnrýndi harðlega þá Repúblikana sem voru andvígir því. Weiner var fylgjandi valdbeitingu í Íraksstríðinu en síðar skipti hann um skoðun og lagði til að herliðið yrði dregið til baka.
Weiner og Jarrod Nadler lögðu til að stöðvaður yrði 20 milljarða dollara vopnaskiptasamningur sem ríkisstjórn George W. Bush hafði gert við Sádí Arabíu. Ástæðurnar meðal annars þær að Sádi Arabía hefði ekki lagt sitt af mörkum til að stöðva hryðjuverk en einnig vegna þess að 15 af 19 hryðjuverkamönnum í árásunum 11. september hafi verið þaðan. Þá hefur hann einnig gagnrýnt ríkisstjórn Barack Obama fyrir að vilja selja þeim vopn fyrir 60 milljarða dollara og segir ástæðuna vera að Sádi Arabía hafi fjármagnað hryðjuverk og þeir kenni skólabörnum hatur á kristnum og gyðingum, því væru þeir að senda röng skilaboð.
Misferli í starfi og afsögn þingmennsku
Weiner hefur tvisvar verið sektaður fyrir fjárhagslegt misferli. Bæði tengjast styrkjum eða lánum tengdum framboðum hans. Þann 16. júní 2011 sagði Weiner af sér í kjölfar þess að upp komst að hann hafði sent konum ósiðlegar ljósmyndir af sjálfum sér á Twitter.
Þórisvatn
thumb|right|250px|Þórisvatn með [[Hofsjökull|Hofsjökul í baksýn.]] Þórisvatn er stærsta stöðuvatn Íslands, um 86 ferkílómetrar. Það liggur milli Köldukvíslar og Hraunvatna á hálendi Rangárvallasýslu. Suður í vatnið gengur alllangur höfði, Útigönguhöfði, sem skiptir því í tvo flóa. Austan höfðans eru Austurbotnar en vestan við hann er stærsti hluti vatnsins.
Þórisvatn hefur verið miðlunarlón Vatnsfellsvirkjunar, sem er við suðurenda vatnsins, frá árinu 1971 en vatnið í það kemur úr Köldukvísl (og þar með Kvíslaveitum Þjórsár). Áður en Vatnsfellsvirkjun var byggð var Þórisvatn annað stærsta stöðuvatn landsins, á eftir Þingvallavatni, um 70 km², en í dag getur það orðið allt að 86 km². Þá var ekkert yfirborðsrennsli í vatnið heldur bara neðanjarðarlindir sem sytruðu í gegnum hraunið, mest í Austurbotn.
Mesta dýpi vatnsins er 109 metrar. Yfirborðshæð þess sveiflast um 16,5 metra eftir árstímum.
.is
.is er höfuðlén og þjóðarlén (ccTLD) Íslands. Internet á Íslandi hf. (ISNIC) hefur yfirumsjón með skráningum og rekstri höfuðnafnaþjóna léna undir því. Tilurð ISNIC og tilurð Internetsins sem slíks á Íslandi er samofin. Internet á Íslandi hf. (ISNIC) var stofnað 1995 til að halda utan um reksturinn á íslenska hluta Internetsins (ISnet). ISNIC var reist á grunni tveggja félagasamtaka; SURIS (Samtök um upplýsinganet rannsóknaraðila á Íslandi) og ICEUUG (Icelandic Unix Users Group) sem höfðu rekið ISnet frá því það var sett á laggirnar 1986. Fyrsta nettengingin var við evrópska EUnet-netið að tilstuðlan starfsmanna Háskóla Íslands og Hafrannsóknarstofnunar. Fyrstu .is-lénin voru hafro.is, hi.is og os.is (Orkustofnun). Fyrstu starfsmenn ISNIC voru Helgi Jónsson, sem einnig var framkvæmdastjóri félagsins til ársins 2007, og Maríus Ólafsson MSc. stærðfræðingur, sem er net- og gæðastjóri ISNIC. ISNIC var fyrsti íslenski aðilinn sem gerðist félagi í RIPE (Samtök netþjónustuaðila í Evrópu) og fékk fyrst íslenskra aðila úthlutað IP-tölu (130.208.0.0/16) og AS-númerinu 1850 (Autonomous System Number). Höfuðlénið .is var skráð hjá IANA 18. nóvember 1987 og verður því 25 ára undir lok árs 2012. Elsta íslenska lénið er hins vegar hi.is, þar var skráð ári fyrr eða 11. desember 1986.
Ekkert stofngjald er á .is-lénum. Árgjald, sem greitt er fyrir fram, er '''kr. 6.293''' ISK m. virðisaukaskatti er fyrir rekstur og umsjón lénsins í eitt ár í senn.
Tenglar
Toppdomän
Útgáfusamningur
Útgáfusamningur er tegund samnings þar sem höfundur verks framselur fjárhagsleg réttindi sín sem leiða af höfundarétti hans til útgefanda. Samningar af þessu tagi eru oft bundnir lögum, höfundalögum eða öðrum lögum, sem tilgreina lágmarksskilyrði sem þeir þurfa að uppfylla til að teljast gildir. Almennt gildir að í evrópskum samningsrétti er skilyrði að samningar séu takmarkaðir í tíma og rúmi. Grundvöllur útgáfusamninga er samvinna milli aðila í þágu útgáfu verksins þannig að höfundur leggur til innihaldið og útgefandinn leggur til fagþekkingu á sviði ritstjórnar, vöruhönnunar, markaðssetningar og dreifingar. Með útgáfusamningi eignast útgefandinn útgáfurétt að verkinu (einkarétt til útgáfu og dreifingar) á tilteknu landsvæði um tiltekinn tíma og stundum fyrir tiltekinn fjölda útgáfa. Oftast eru sett skilyrði um fyrstu útgáfu (tímasetningu og fjölda eintaka) í útgáfusamning. Eins er kveðið á um að höfundur fái greitt hlutfall af söluandvirði verksins, hvort sem það er reiknað sem hlutfall af kostnaðarverði, forlagsverði eða kápuverði.
Orðræða um aðferð
thumb|right|200px|Orðræða um aðferð. Orðræða um aðferð er ritgerð um heimspeki eftir franska heimspekinginn René Descartes sem kom út árið 1637. Fullur titill verksins er Orðræða um aðferð til að beita skynseminni rétt og leita sannleikans í vísindum (á frönsku: Discours de la méthode pour bien conduire sa raison, et chercher la verité dans les sciences).
Ritgerðin kom fyrst út á frönsku. Hún var gefin út árið 1637 í Leiden í Hollandi og var inngangur að ritum hans um náttúruvísindi („Dioptrique, Météores e Géométrie“). Hún var síðar þýdd yfir á latínu og kom latneska þýðingin út í Amsterdam árið 1656.
Orðræða um aðferð er frægust fyrir margfræga tilvitnun „cogito ergo sum;“ „Ég hugsa, þess vegna er ég.“ Að auki er fyrsta framsetning Descartes kartesísku hnitakerfi að finna í þessari ritgerð.
Ritgerðin er ein sú áhrifamesta í sögunni. Tilgangur hennar var að leggja grunninn sem nútímavísindi áttu að rísa á. Í ritgerðinni tekst Descartes einnig á við efahyggju, en forn efahyggja — sem menn höfðu kynnst m.a. í ritum Sextosar Empeirikosar, Ciceros og Díogenesar Laertíosar — hafði haft þó nokkur áhrif á heimspekinga í um hundrað ár þegar ritgerðin var samin, t.d. Michel de Montaigne. Descartes reyndi að hrekja efahyggjuna í eitt skipti fyrir öll með því að finna sannindi sem ekki yrði efast um. Þau sannindi taldi hann sig finna í fullyrðingunni „Ég hugsa, þess vegna er ég til“ (sem er fengin að láni frá Ágústínusi)
Orðræða um aðferð er ásamt Hugleiðingum um frumspeki og Lögmálum heimspekinnar kjarninn í þeirri þekkingarfræði og frumspeki sem kallast cartesismi.
Varmárskóli
Varmárskóli stendur við Skólabraut og er elsti starfrækti grunnskólinn í Mosfellsbæ. Í upphafi skólaárs 2022 eru um 430 nemendur í 6 bekkjardeildum. Varmárskóli er sextugur um þessar mundir.
Írska borgarastyrjöldin
Írska borgarastyrjöldin var háð á Írlandi frá 1922 til 1923 á milli stuðningsmanna og andstæðinga ensk-írska sáttmálans sem írskir sjálfstæðisleiðtogar höfðu samið við Breta í kjölfar írska sjálfstæðisstríðsins í desember árið 1921. Meirihluti Íra fylgdi Arthur Griffith og Michael Collins, meðlimum í fyrstu ríkisstjórn írska fríríkisins sem sáttmálinn hafði stofnsett, að málum. Minnihluti landsmanna fylgdi Éamon de Valera að málum og vildi hafna skilmálum sáttmálans. Stríðið braust út eftir að stuðningsmenn sáttmálans unnu sigur í þingkosningum árið 1922. Í stríðinu féllu um 4.000 Írar í valinn á tæpu ári. Átökunum lauk með sigri samningssinna fríríkisstjórnarinnar gegn samningsandstæðingunum.
Borgarastríðið hafði djúpstæð áhrif á stjórnmál Írlands sem enn gætir í dag. Tveir helstu stjórnmálaflokkar írska lýðveldisins, Fianna Fáil og Fine Gael, rekja uppruna sinn til stríðsaðilanna í borgarastyrjöldinni.
Sáttmálinn
Ensk-írski sáttmálinn var saminn eftir viðræður sendinefndar írsku sjálfstæðisleiðtoganna Arthurs Griffith og Michaels Collins við ríkisstjórn Davids Lloyd George í Bretlandi. Með sáttmálanum var bundinn endi á írska sjálfstæðisstríðið. Sáttmálinn kvað á um að Norður-Írland skyldi klofið frá Írlandi en að í 26 sýslum í suðurhluta eyjunnar skyldi stofnað írskt fríríki sem hefði stöðu sjálfstjórnarumdæmis innan bresku krúnunnar. Meðlimir írska þingsins, Dáil Éreann, yrðu því áfram að sverja Bretakonungi hollustueið.
Í kosningum sem haldnar voru í kjölfarið unnu stuðningsmenn sáttmálans yfirburðasigur. Þeir fullvissuðu Íra um að sáttmálinn yrði aðeins skref í átt að enn frekara sjálfstæði en andstæðingar hans töldu að hann myndi koma varanlega í veg fyrir stofnun írsks lýðveldis.
Dyflinn
thumb|Gervihnattarkort. Dyflinn, Dyflinni eða Dublin (írska Dubh Linn eða Baile Átha Cliath, enska Dublin) er höfuðborg og jafnframt stærsta borg Írska Lýðveldisins. Hún stendur við miðja austurstönd Írlands við árósa Liffey-ár, í Dyflinnarsýslu. Dyflinni hefur verið höfuðborg Írlands síðan á miðöldum.
Írska borgarastyrjöldin
Klofnun þjóðernishreyfingarinnar
Í apríl árið 1922 lögðu 200 stuðningsmenn de Valera undir forystu Rory O'Connor undir sig dómshúsið Four Courts í Dyflinni. Ásetningur þeirra var að æsa upp frekari hernaðarátök gegn Bretum og halda sjálfstæðisstríðinu áfram þar til betri samningsskilmálum væri náð.
Dyflinn
Stóra Dyflinnarsvæðið vísar til Dyflinnarsýslu, Dun Laoghaire-Rathdown, Fingal, Kildare, Meath, Suður-Dyflinnar og Wicklow, en fólk ferðast enn lengri leiðir til þess að komast til vinnu.
Dennis Hopper
Dennis Hopper (1936 – 2010) var bandarískur leikari. Hann varð frægur fyrir hlutverk sitt í kvikmyndinni Apocalypse Now árið 1979.
Dyflinn
Íbúafjöldi Dyflinnar var 554.554 við manntal 2016, en Dyflinnarsvæðið hafði 1,347,539 íbúa og alls voru 1,904,872 íbúar á stórborgarsvæðinu.
Írska borgarastyrjöldin
Orrustan um Dyflina
Ríkisstjórn Lloyd George hótaði stjórn fríríkisins hernaðarinngripi ef uppreisnarmennirnir yrðu ekki sigraðir en bauðst um leið til að útvega stjórninni vopn til að vinna bug á þeim eins fljótt og auðið yrði.
Dyflinn
Nafn
Orðsifjafræði orðsins Dyflinn eða Dublin er á þá leið að það sé komið af Dubh Linn (írska: „Svartipollur“ eða „Svartalón“), sem er rétt nafn sýslunnar. Í forneskju var ‚bh‘ ritað ‚ḃ‘, þ.e. ‚b‘ með punkti fyrir ofan, og er það borið fram eins og ‚v‘. Í hinni normönskuskotnu ensku hvarf þessi punktur og þær framburðarupplýsingar sem honum fylgdu, og um síðir varð úr samsetta orðið „Dublin“. Sumir hafa þó haldið því fram að Dyflinn sé af Norrænum uppruna, af orðunum „djúp lind“. Þetta er þó ólíklegt þar sem nafnið Dubh Linn varð til áður en víkingar komu til Írlands. Í íslensku er orðið kvenkyns og beygist þannig: Dyflinn, Dyflinni, Dyflinni, Dyflinnar. Þess má geta að vanalega er orðið dubh ritað sem duff í germönskum málum, samanber bæina Carryduff og Gulladuff.
Írska borgarastyrjöldin
Orrustan um Dyflina
Michael Collins ákvað að til þess að vernda sjálfræði Írlands gagnvart mögulegu hernaðarinngripi Breta yrði hann að beita breskum fallbyssum til að gera sprengjuárásir á dómshúsið í Dyflinni þann 28. júní 1922.
Dyflinn
Nafn
Á nútímaírsku heitir borgin Baile Átha Cliath, sem merkir „Bærinn við grindavaðið“. Allt frá tímum Rómverja hafði verið þorp á þessum stað. Um 840 náðu víkingar yfirráðum í borginni og stofnuðu þar konungdæmi, sem segja má að hafi staðið að nafninu til 1171, með nokkrum hléum. Mikilla írskra áhrifa gætti þó í borginni, einkum eftir 1036.
Írska borgarastyrjöldin
Orrustan um Dyflina
Orrustan um yfirráð í höfuðborginni varð mjög blóðug, sér í lagi vegna þess að írski þjóðherinn beitti fallbyssum gegn uppreisnarmönnunum. Um 250 óbreyttir borgarar féllu í valinn og andstæðingar sáttmálans voru ofurliði bornir á um einni viku. Undir lok orrustunnar voru um 500 þeirra teknir til fanga af hermönnum fríríkisins. Í orrustunni um Dyflina féllu um 65 manns í valinn, þar á meðal Cathal Brugha, fyrrum varnarmálaráðherra á tíma sjálfstæðisstríðsins.
Dyflinn
Nafn
Árið 980 vann Mael Sechnaill II, hákonungur Írlands, sigur á Ólafi kvaran við Tara, og átta árum síðar, 988 náði hann Dyflinni á sitt vald. Miða margir Írar upphaf borgarinnar við það. Norrænir konungar sátu þó áfram í borginni, en völd þeirra minnkuðu verulega og írsk áhrif jukust (Ítarefni: Konungar í Dyflinni).
Írska borgarastyrjöldin
Orrustan um Dyflina
Eftir orrustuna voru frekari átök óhjákvæmileg milli lýðveldissinna sem fylgdu Liam Lynch að málum og hermanna þjóðhersins undir stjórn Michaels Collins. Í byrjun stríðsins voru lýðveldissinnarnir fjölmennari en hermenn fríríkisins voru betur vopnum búnir og betur skipulagðir.
Í fyrstu réð lýðveldisherinn yfir hluta af mikilvægasta landsvæði Írlands en þar sem lýðveldissinnar voru ekki eins vel vígbúnir og andstæðingarnir forðuðust þeir í fyrstu bein átök. Í ágúst árið 1922 einbeitti þjóðherinn sér að því að endurheimta borgir í suður- og vesturhluta landsins úr höndum lýðveldishersins. Áhlaupið heppnaðist og brátt voru allar helstu borgir Írlands komnar undir stjórn fríríkisins. Lýðveldisherinn varð því að skipta liði og grípa til skæruhernaðar gegn fríríkinu.
Þann 12. ágúst 1922 lést Arthur Griffith, stjórnarleiðtogi fríríkisins, úr heilablóðfalli. Þann 22. ágúst var Michael Collins, leiðtogi þjóðhersins, ráðinn af dögum í umsátri lýðveldissinna. William T. Cosgrave og Richard Mulcahy tóku því við sem stjórnar- og herleiðtogar fríríkisins á lokakafla borgarastríðsins.
Vegna umsátra lýðveldissinna greip þjóðherinn til hefndaraðgerða með því að taka af lífi stríðsfanga í nóvember árið 1922. Lýðveldisherinn brást við í desember með því að gera árásir á þingmenn fríríkisins og á landeigendur, sem gjarnan voru mótmælendatrúar og nutu verndar stjórnarinnar. Ofbeldið hélt áfram að stigmagnast með aftöku lýðveldisforingja á borð við Rory O'Connor. Þar sem lýðveldishernum varð lítið ágegnt og almenningsálitið var farið að snúast enn frekar gegn honum ákvað Éamon de Valera loks að semja um vopnahlé þann 30. apríl árið 1923. Lýðveldissinnum var svo skipað að leggja niður vopnin þann 24. maí.
Eftirmálar
Um 4.000 Írar létust í borgarastyrjöldinni og um 12.000 lýðveldissinnar sátu í fangelsi til ársins 1924. Þetta mannfall var tiltölulega lágt miðar við önnur borgarastríð 20. aldarinnar. Norður-Írlandi var auk þess hlíft við átökunum. Stríðið var engu að síður afar kostnaðarsamt og eyðileggingin kostaði fríríkið um 30 milljónir punda. Eftir stríðið stóð Írland í um fjögurra milljóna punda skuld.
Afleiðingar
Efnahagsafleiðingar stríðsins leiddu til þess að fríríkið varð að gefa nokkuð eftir í samningaviðræðum um landamæri sín við Norður-Írland. Meðal annars varð að eftirláta Norður-Írlandi nokkur svæði þar sem írskir þjóðernissinnar voru í meirihluta í skiptum fyrir að Bretland felldi niður kröfur um að fríríkið bæri hluta af skuldakostnaði Breta úr fyrri heimsstyrjöldinni (sem hafði verið eitt af ákvæðum ensk-írska sáttmálans).
Fine Gael var stofnaður árið 1933 af gömlum stuðningsmönnum ensk-írska sáttmálans og er einnig annar stærsti flokkur írska lýðveldisins í dag.
Sólkerfið
thumb|right|upright=1.5|Sólin og reikistjörnurnar (fjarlægðir ekki réttar). Sólkerfið er heiti á sólkerfi því sem sólin og jörðin tilheyra. Til sólkerfisins heyra reikistjörnurnar ásamt tunglum þeirra, dvergreikistjörnur, smástirni, loftsteinar, halastjörnur og aðrir litlir sólkerfishlutir. Tveir fylgihnettir sólkerfisins eru stærri en minnsta reikistjarnan, Merkúríus.
Sólkerfið myndaðist fyrir 4,6 milljörðum ára við þyngdarhrun risastórs sameindaskýs. Megnið af massa sólkerfisins er í sólinni og megnið af því sem eftir er í reikistjörnunni Júpíter. Innri reikistjörnurnar fjórar, Merkúríus, Venus, Jörðin og Mars eru jarðstjörnur, aðallega gerðar úr bergi og málmum. Ytri reikistjörnurnar fjórar eru risareikistjörnur, miklu stærri en innri reikistjörnurnar. Tvær þeirra, Júpíter og Satúrnus, eru gasrisar, aðallega gerðar úr vetni og helíni. Ystu reikistjörnurnar tvær, Úranus og Neptúnus, eru ísrisar gerðir úr efnum með tiltölulega hátt bræðslumark, eins og vatni, ammóníaki og metani. Reikistjörnurnar átta ganga umhverfis sólina á sporöskjulaga sporbrautum sem liggja nokkurn veginn á sama fleti sem nefnist sólbaugur.
Í sólkerfinu eru margir hlutir sem eru minni en reikistjörnur. Loftsteinabeltið liggur á milli brauta Mars og Júpíters og inniheldur aðallega hluti úr svipuðu efni og innri reikistjörnurnar, bergi og málmum. Utan við sporbaug Neptúnusar liggja Kuiper-beltið og dreifða skífan sem aðallega innihalda útstirni úr ís. Handan við þau hafa nýlega uppgötvast sednusstirni. Meðal þessara hluta eru nokkrir nógu massamiklir til að hafa rúnnast vegna eigin þyngdarafls, þótt enn sé deilt um hversu margir þeir geti verið. Slíkir hlutir eru þekktir sem dvergreikistjörnur. Eina dvergreikistjarnan sem fullvissa ríkir um er Plútó, en talið er að Eris sé það líklega og hugsanlega líka Seres. Auk þessara tveggja svæða eru ýmis önnur smáhlutaský, halastjörnur, kentárar og nærgeimsrykský, sem ferðast milli þeirra. Sex af reikistjörnunum, sex stærstu dvergreikistjörnurnar og margir minni hlutir eru með fylgihnetti sem ganga á braut umhverfis þær. Allar ytri reikistjörnurnar eru með plánetuhringi úr ryki og öðrum hlutum.