cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ágústus
Arfleifð Ágústusar
Þegar litið er á valdatíma Ágústusar og arfleifð hennar ætti ekki að vanmeta lengd valdatímans þegar árangurinn er metinn. Fólk fæddist og náði miðjum aldri án þess að þekkja neitt annað stjórnarfyrirkomulag en „principatið“. Hefði Ágústus dáið fyrr, (til dæmis árið 23 f.Kr.), þá litu málin öðruvísi út. Því verður mannfall og sá skaði sem borgarastríð ullu yfirstéttum lýðveldistímans sem og langvarandi stjórn Ágústusar að teljast mikilvægir þættir í umbreytingu rómverska lýðveldisins í einveldi í raun. Eigin reynsla Ágústusar, þolinmæði hans, góður smekkur hans og skilningur hans á stjórnmálum voru einnig mikilvægir þættir í umbreytingunni. Hann beindi ríkinu inn á ýmsar brautir, sem vörðu um aldir, allt frá tilvist fastahers á eða nærri landamærum ríkisins, til ættarveldisins, sem einkennir oft keisaraveldi, til skreytingar höfuðborgarinnar á kostnað keisarans. Merkasta arfleifð Ágústusar var friður og farsæld, sem einkenndi ríkið næstu tvær aldirnar undir því stjórnkerfi, sem hann hafði skapað. Hann varð fyrirmyndin um góðan keisara og þótt allir keisarar tækju sér nafn hans, Cæsar Augustus, stóðust einungis fáir samanburð við hann, svo sem Trajanus.
Ágústus í dægurmenningu
Ágústus lenti í 18. sæti á lista Michaels H. Hart yfir 100 áhrifamestu persónur sögunnar.
John Searle
John Rogers Searle (fæddur 31. júlí 1932) er Slusser-prófessor í heimspeki við Kaliforníuháskóla í Berkeley. Hann er einkum kunnur fyrir framlag sitt í málspeki, hugspeki og í heimspekilegri orðræðu um meðvitundina, um einkenni á félagslegum veruleika og efnislegum veruleika og um verklega skynsemi. Hann hlaut Jean Nicod-verðlaunin árið 2000.
Málgjörðir
Searle hlaut fyrst eftirtekt fyrir framlag sitt til málspekinnar en hann fékkst einkum við málgjörðir. Hann byggði á kenningum J.L. Austins, Ludwigs Wittgenstein, P.F. Strawsons og H.P. Grice. Searle reyndi að sameina atriði úr heimspeki þessara forvera sinna í bók sinni Speech Acts (1969). Megin innblásturinn var fenginn úr verki Austins How To Do Things with Words.
Í Speech Acts setur Searle fram nákvæma greiningu á loforðum, sem hann álítur vera fyrirmyndardæmi um talfólgna athöfn, og ýmsum öðrum merkingarfræðilegum reglum, sem eiga að gefa hugboð um fleiri tegundir talfólginna athafna.
Searle styðst í bókinni meðal annars við greinarmuninn á ‚talfólgnum mætti‘ og ‚staðhæfingarinntaki‘. Hann skilgreinir hvorugt hugtakið en kynnir þau til sögunnar með dæmum. Searle heldur því fram að eftirfarandi setningar hafi allar sama staðhæfingarinntakið: Í öllum setningunum er staðhæfingarinntakið Sam reykjandi, en þær hafa ólíkan talfólginn mátt (fullyrðing, spurning, skipun og ósk).
Í yngra riti sínu Intentionality (1983), þar sem nálgunin er í sumum grundvallaratriðum frábrugðin nálgun hans í Speech Acts, segir Searle að talfólgin athöfn einkennist af því að hafa uppfyllingarkjör og stefnumið (hugtak sem Searle fær að láni frá G.E.M. Anscombe). Uppfyllingarkjör eru þau skilyrði sem uppfylla þarf til þess að talfólgin athöfn nái marki sínu. Til dæmis er fullyrðingin „Jón keypti tvö súkkulaðistykki“ uppfyllt ef og aðeins ef hún er sönn (í því tilviki kallast uppfyllingarkjörin sannkjör). Aftur á móti er skipunin „Jón, kauptu tvö súkkulaðistykki!“ uppfyllt ef og aðeins ef Jón gegnir og kaupir tvö súkkulaðistykki. Searle segir að í fyrra tilvikinu sé stefnumiðið „frá orði til heimsins“ af því að orðin eiga að falla að því hvernig heimurinn er; en í síðara tilvikinu er stefnumiðið öfugt, þ.e. „frá heimi til orðs“, af því að heimurinn á að taka mið af orðunum og passa við þau. (Einnig er til gagnkvæmt stefnumið og hlutlaust stefnumið.)
Íbyggni og bakgrunnurinn
Í Intentionality: An Essay in the Philosophy of Mind (1983) freistar Searle þess að beita málgjörðarkenningu sinni í rannsókn á íbyggni, þ.e. tengslunum milli hugar og heims eða merkingar og merkingarmiðs. Í ákveðnum skilningi byggist greinargerð Searles á yfirfærslu tiltekinna einkenna sem hann hafði áður eignað málgjörður yfir á íbyggin viðhorf. Til dæmis er sú skoðun að Jón eigi tvö súkkulaðistykki íbyggið viðhorf sem felst í því að hafa staðhæfingarinntakið fyrir satt. Uppfyllingakjör skoðana eru sannkjör, þ.e. skoðunin er uppfullt ef hún er sönn og stefnumið þeirra eru frá huga til heims.
Searle kynnir einnig til sögunnar hugmynd sína um bakgrunninn, sem hann segir að hafi leitt til mikillar heimspekilegrar umræðu (Searle segir „Enda þótt ég hafi fært rök fyrir þessari kenningu í næstum tuttugu ár er samt margt fólk sem ég met mikils ósammála mér um hana.“) Það sem Searle kallar bakgrunninn er ákveðin geta og tilhneigingar sem fólk hefur en sem eru ekki íbyggið ástand. Stundum bætir Searle við hugmyndinni um netið, sem er net annarra skoðana manns, langana, ótta og svo framvegis sem eru nauðsynleg til þess að eitthvert vit fáist í eitthvert tiltekið íbyggið viðhorf.
Meðvitund
Searle setti fram hugspekikenningu sína í bókinni The rediscovery of the Mind (1992) á grunni kenningar sinnar um íbyggni. Hann heldur því fram að frá því að atferlishyggjan kom fyrst fram — hún var áhrifamikil innan vísindanna framan af en síðar leyst af hólmi af öðrum kenningum sem Searle hafnar einnig — hafi heimspekin gjarnan reynt árangurslaust að hafna tilvist meðvitundarinnar. Í Intentionality gerir hann grín að nokkrum kenningum um meðvitundina með því að skipta út hugtakinu „meðvitund“ í greinargerð þeirra og setja í staðinn hugtakið „hönd“:
Searle leiðir rök að því að heimspekin hafi verið föst í svart-hvítri skekkju: að annars vegar sé heimurinn gerður úr engu nema hlutlægum eindum í orkusviði en að engu að síður sé meðvitundin klárlega huglæg fyrstu-persónu upplifun. Tvíhyggjumenn hafna fyrri fullyrðingunni en eðlisfræðiþekking okkar gerir að verkum að kenningar þeirra virðast æ ósennilegri svo að heimspekin, frá og með atferlishyggjunni, hefur hafnað seinni fullyrðingunni. En að hafna seinni fullyrðingunni hefur getið af sér endalaus vandræði og þar með til endalausrar endurskoðunar á atferlishyggjunni (og verkhyggjan er það afbrigði sem nú er í tísku).
Searle segir einfaldlega að báðar fullyrðingarnar séu sannar: meðvitundin er raunveruleg huglæg upplifun en er afleiðing efnislegra ferla í heilanum. (Hann leggur til að þessi kenning kallist líffræðileg náttúruhyggja.)
Guðjón Friðriksson
Guðjón Friðriksson (fæddur þann 9. mars 1945) er sagnfræðingur og rithöfundur frá Reykjavík.
Ferill
Guðjón lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1965 og BA-prófi í íslensku og sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 1970. Hann var kennari í Gagnfræðaskólanum við Laugalæk 1970 - 1972 og íslenskukennari í Menntaskólanum á Ísafirði 1972 - 1975. Blaðamaður á Þjóðviljanum í Reykjavík 1976 - 1985, þar af ritstjóri Sunnudagsblaðs Þjóðviljans 1980 - 1984. Árið 1985 var Guðjón ráðinn af Reykjavíkurborg sem einn af ritstjórum Sögu Reykjavíkur og var í því starfi til 1991. Síðan hefur hann verið sjálfstætt starfandi rithöfundur og sagnfræðingur og liggja eftir hann fjölmörg ritverk. Starfandi í Reykjavíkurakademíunni 2001-2015.
Helstu félagsstörf
Í Stúdentaráði Háskóla Íslands 1966 - 1967, menningarráði Ísafjarðar 1974 - 1975, stjórn Torfusamtakanna frá 1985, formaður þeirra 1988 - 1996, stjórn Minja og sögu 1988-2016, stjórn Búseta um tíma, stjórn Rithöfundasambands Íslands 1996 - 2002, stjórn,Minjaverndar 1997 - 2000 og menningaráði Hannesarholts 2012-2016.
Kennari
Kennari er sá sem starfar að menntun, kennslu og uppfræðslu nemanda, oft við skóla.
Magnúsarkirkja (Orkneyjum)
200px|thumb|Magnúsarkirkja Magnúsarkirkja er dómkirkja í Kirkjuvogi á Orkneyjum. Að stofni til var byrjað að reisa hana árið 1137 og á næstu þrjúhundruð árum var hún í byggingu. Magnúsarkirkja er nyrsta dómkirkja Bretlands.
Saffrankrókus
Saffrankrókus er lágvaxin planta af ættkvísl krókusa. Úr fræni hanns er kryddið saffran unnið. Saffrankrókus hefur hvergi fundist villtur, en tegundin hefur verið ræktuð í yfir 3500 ár. Talið er að hann sé þrílitna gerð af tegundinni Crocus cartwrightianus sem vex villt á suður Grikklandi og Krít, einnig hafa C. thomasii og C. pallasii komið til greina sem upprunalegar tegundir. Saffranræktun er talin hafa byrjað við Miðjarðarhaf, Mesópótaníu eða í Persíu. Nútíma saffrankrókus er þrílitna og karlófrjór. Honum er aðallega fjölgað með smálaukum, en stundum eru aðrar tegundir notaðar til að hann myndi fræ.
Saffrankrókus er haustblómstrandi, með fjólubláum blómum með þremur löngum rauðgulum frænum. Blöðin eru löng og mjó. Hann nær 10 til 30 sm hæð.
Hann er ræktaður víða, en hann hefur verið til nytja svo langt norður sem til Bretlands.
Skosku hálöndin
thumb|250px|Skosku hálöndin (og [[Suðureyjar), auðkennd með dökkgrænum lit.]]
Skosku hálöndin eru fjöllótt svæði í Skotlandi. Svæðið nær yfir norðvestur helming landsins, en mörkin eru ekki skýr í suðri og austri. Hálöndin eru strjálbýl sökum fjölmargra fjallgarða sem gnæfa yfir svæðinu. Hæstu fjöll Bretlands eru í skosku hálöndunum, eins og Ben Nevis sem er hæst. Náttúrufegurð er þar víða mikil.
Á 18. öld fór fólki að fækka mikið í hálöndunum. Hefðbundnir lifnaðarhættir voru bannaðir eftir jakobísku uppreisnina 1745, og olli það fyrstu bylgju mannfækkunar. Nauðungarflutningar fólks af svæðinu (Highland Clearances) og flutningur í þéttbýli með iðnbyltingunni leiddu líka til mannfækkunar. Þéttleiki byggðar í hálöndunum er minni en í Svíþjóð, Noregi, Papúa Nýju-Gíneu og Argentínu.
Á fyrri öldum voru Hálöndin nær algelískt svæði, en markvisst var unnið að því að berja gelískuna niður. Hún lifir þó enn norðvestan til á svæðinu og á Suðureyjum, og hefur fengið ákveðna viðurkenningu á síðari árum.
Höfuðborg svæðisins er Inverness.
Páskaleikur
Páskaleikur er elsta tegund helgileikja af hinum kristna meiði og varð til á miðöldum sem hluti af Páskunum. Páskaleikur er leikinn til að rifja upp frásöguna af pínu, dauða og upprisu Jesú Krists. Að vissu leyti má líta á myndina Passía Krists (The Passion of the Christ), sem Mel Gibson leikstýrði, sem nokkurskonar páskaleik.
Kingstown
thumb|right|Kingstown á Sankti Vinsent. Kingstown er bær á eyjunni Sankti Vinsent og höfuðstaður Sankti Vinsent og Grenadína. Bærinn er líka stærsta byggðin í eyjaklasanum með um 13 þúsund íbúa.
Aracaju
thumb|Kort sem sýnir Skapa Aracaju unnan Sergipe Aracaju er stórborg í Sergipe-fylki í Brasilíu.
OMG
OMG er netslangur, sem er skammstöfun fyrir ensku upphrópunina Oh my God!, þ.e. Guð minn góður! Hún er mest notuð á netinu og í SMS-skilaboðum.
Dingli
thumb|Séð yfir Dingli Ħad-Dingli er bær á vesturströnd Möltu, 13 kílómetrum frá höfuðborginni, Valletta og tveimur kílómetrum frá næsta bæ, Rabat. Í nóvember 2010 töldust íbúar Dingli 3408.
Montia vassilievii
Montia vassilievii er plöntutegund sem var lýst af Mcneill.
Ingunn Arnórsdóttir
Ingunn Arnórsdóttir var íslensk menntakona og kennari á 12. öld. Hún var skagfirsk, af ætt Ásbirninga, dóttir Arnórs Ásbjarnarsonar og systir Kolbeins Arnórssonar, föður þeirra Arnórs og Tuma Kolbeinssona. Hún var á Hólum hjá Jóni biskupi Ögmundssyni og er fyrsta íslenska konan sem sögur fara af sem var menntuð í latínu og öðrum fræðum til jafns við pilta og kenndi þeim líka. Ekki er vitað hvort Ingunn fékk kennslu með skólasveinum eða hvort henni tókst einfaldlega að nema það sem verið var að kenna þeim um leið og hún sinnti handavinnu sinni og öðrum verkum. Frá henni segir í sögu Jóns biskups, þegar taldir hafa verið upp nokkrir vel menntaðir skólapiltar, þar á meðal tveir sem síðar urðu biskupar:
„Þar var og í fræðinæmi hreinferðug jungfrú, er Ingunn hét. Öngum þessum var hún lægri í sögðum bóklistum, kenndi hún mörgum grammaticam og fræddi hvern er nema vildi; urðu því margir vel menntir undir hennar hendi. Hún rétti mjög latínubækur, svo að hún lét lesa fyrir sér, en hún sjálf saumaði, tefldi, eða vann aðrar hannyrðir með heilagra manna sögum, kynnandi mönnum guðs dýrð eigi aðeins með orðum munnnáms, heldr og með verkum handanna."
Ingunn Arnórsdóttir var líka einn heimildarmanna Odds Snorrasonar munks á Þingeyrum þegar hann skrifaði Ólafs sögu Tryggvasonar.
Ingunnarskóli í Grafarholti í Reykjavík er kenndur við Ingunni og árið 2017 ákvað borgarráð Reykjavíkur að gata á svæði Vísindagarða í Vatnsmýrinn i í Reykjavík yrði nefnd Ingunnargata eftir Ingunni Arnórsdóttur.
Grímur Jónsson
Grímur Jónsson getur átt við:
1279
thumb|right|[[Litháen á síðari hluta 13. aldar.]] Árið 1279 (MCCLXXIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Aflátsbréf
thumb|Viðarrista frá 1510 þar sem sala aflátsbréfa er sýnd sem ein af þremur ástæðum verðbólgu thumb|Páfinn sýndur sem Anti-Kristur við aflátssölu í riti Lúthers frá 1521 thumb|Samtímamynd af aflátssalanum Jóhann Tezel thumb|Aflátsbréf frá um 1430
Aflátsbréf voru vottorð sem sölumenn páfa seldu til að fjármagna framkvæmdir í Róm. Aflátsbréf áttu að tryggja þeim sem keypti afslátt frá hreinsunareldi eftir dauða. Fyrsta prentaða skjalið úr prentsmiðju Gutenbergs var aflátsbréf. Gagnrýni á sölu aflátsbréfa var lykilatriði í siðbótarhreyfingum. Algengt er að miða upphaf siðbótarinnar við mótmæli Marteins Lúthers við sölu aflátsbréfa kirkjunnar. Þessi bréf voru seld um alla Evrópu til að fjármagna  byggingu Péturskirkjunnar í Róm. Sala aflátsbréfa hófst í Þýskalandi árið 1516 og það var munkurinn Jóhannes Tetzel sem sá um sölu þeirra.
San Severo
thumb|right|Ráðhúsið í San Severo. San Severo er bær í sýslunni Foggia í Apúlíu á Suður-Ítalíu. Íbúafjöldi er um 56 þúsund. Bærinn var stofnaður á 11. öld og byggðist upp umhverfis kirkju sem Benediktínar frá klaustrinu á Montecassino reistu. Árið 1627 hrundi nær allur bærinn til grunna í jarðskjálfta og áttahundruð íbúar fórust. Enduruppbygging gekk hægt, meðal annars vegna farsótta, en bærinn var endurreistur í barokkstíl.
Hoya danumensis
Hoya danumensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Súmötru og Borneó.
Söguöld
Söguöld er tímabil í Íslandssögunni sem nær yfir sögutíma þess hluta Íslendingasagnanna sem gerist á Íslandi eða frá landnámi Íslands til um 1050. Stundum er söguöld aðgreind frá landnámsöld og látin ná frá stofnun alþingis 930. Þá er oft talað um „landnáms- og söguöld“ í einu lagi með vísun til forsögulegs tíma í sögu Íslands, þ.e. tímabilsins áður en samtímaritheimildir komu til.
Aconogonon coriarium
Aconogonon coriarium er blómstrandi planta í súruætt (Polygonaceae) sem var fyrst lýst af Grig., og fékk sitt núverandi nafn af Sojak. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Khat
Khat (fræðiheiti: Catha edulis) einnig kölluð qat, gat eða miraa er planta sem á sér heimkynni á arabíuskaga og norðaustur Afríku. Hjá þjóðum sem byggja þessi svæði á neysla khats sér þúsunda ára sögu.
Khat inniheldur efnið Cathinone, sem er örvandi efni ekki ósvipað amfetamíni, og er sagt valda spennu, tapi á matarlyst og vellíðan. Árið 1980 skilgreindi Alþjóða Heilbrigðismálastofnunin Cathinone sem fíkniefni, sem getur verið ávanabindandi. Þó gætir minni ávanabindingar en tóbaki og vínandi. Efnið er eftirlitsskylt eða ólöglegt í sumum löndum en löglegt til sölu og framleiðslu í öðrum.
Róttæki vinstriflokkurinn
Róttæki vinstriflokkurinn (danska: Radikale Venstre) er danskur stjórnmálaflokkur sem stofnaður var árið 1905. Þrátt fyrir nafnið er flokkurinn talinn tilheyra hinni frjálslyndu miðju í dönskum stjórnmálum og hefur í gegnum árin tekið þátt í stjórnarsamstörfum og stutt minnihlutastjórnir bæði vinstri- og hægriflokka. Ein helsta hugsjón flokksins gengur út á samvinnu milli stjórnmálaflokka.
Flokkurinn er aðili að Alþjóðasambandi frjálslyndra flokka og Bandalagi frjálslyndra og demókrata fyrir Evrópu (ALDE). Meðlimir flokksins sitja með Evrópuhópnum Endurnýjum Evrópu á Evrópuþinginu.
Söguágrip
Róttæki vinstriflokkurinn varð til árið 1905 með klofningi úr frjálslynda flokknum Venstre. Klofningurinn átti sér stað þegar hernaðarandstæðingar voru reknir úr Venstre í janúar 1905. Brottreknu flokksmeðlimirnir héldu stofnfund nýja Róttæka vinstriflokksins í Óðinsvéum þann 21. maí sama ár. Auk þess að vera mótfallnir auknum ríkisútgjöldum til hernaðarmála vildu meðlimir Róttæka vinstriflokksins beita ríkisvaldinu á virkari hátt til að draga úr félagslegum ójöfnuði. Flokkurinn tilheyrði hreyfingu svokallaðrar „menningarlegrar róttækni“ (d. Kulturradikalisme) og var hlynntur ákveðnum einkennum velferðarríkis í Danmörku. Jafnframt vildi Róttæki vinstriflokkurinn bæta stöðu leigubænda, sem voru meðal fyrstu stuðningsmanna flokksins.
Stjórnmálastefna flokksins var undir áhrifum frá hugmyndum hagfræðinganna Henry George og Johns Stuart Mill.
Vatnsmylla
thumb|300px|Belgísk vatnsmylla frá 13. öld thumb|300px|right|Innan í breskri vatnsmyllu frá 15. öld Vatnsmylla er mylla sem notar vatnshjól eða vatnshverfill til vinnslu svo sem til að mala korn, vinna timbur eða textíl eða málma. Það eru tvær aðalgerðir af vatnsmyllum, önnur notar lóðrétt vatnshjól með gírum en hin gerðir er með lárétt vatnshljól og enga gíra.
Benjamin Netanyahu
Benjamin „Bibi“ Netanyahu (hebreska: בִּנְיָמִין נְתַנְיָהוּ; stundum ritað Netanjahú á íslensku) (f. 21. október 1949 í Tel Aviv) er níundi og núverandi forsætisráðherra Ísraels. Hann hefur gegnt embættinu frá 2022 en hafði áður þjónað því embætti frá 2009 2021 og frá 1996 til 1999. Hann situr á ísraelska þjóðingingu Knesset (hebreska: הַכְּנֶסֶת) sem formaður Likud-flokksins og er fyrsti forsætisráðherra landins sem er fæddur eftir að ísraelska ríkið var stofnað. Netanyahu er jafnframt þaulsetnasti forsætisráðherra í sögu Ísraels.
Sergipe
thumb|250px|Staðsetning fylkisins í Brasilíu. Sergipe er fylki í norðaustur-Brasilíu. Fylkishöfuðborgin er Aracaju.
Benjamin Netanyahu
Ferill
Netanyahu gekk í ísraelska herinn árið 1967 þar sem hann leiddi sérsveitina Sayeret Matkal og tók þátt í ýmsum hernaðaraðgerðum, s.s. Operation Inferno (1968), Operation Gift (1968) og Operation Isotope (1972). Hann tók einnig þátt í Þreytistríðinu við Egyptaland, Sýrland og Jórdaníu á árunum 1967 til 1970 og í Jom kippúr-stríðinu árið 1973. Netanyahu lauk herþjónustu sinni 1972 og gekk síðan í Tækniháskólann í Massachusetts (MIT) í Bandaríkjunum, þaðan sem hann útskrifaðist með BS- og meistaragráðu í vísindum árið 1976. Eftir útskrift starfaði hann sem ráðgjafi í ráðgjafarfyrirtækinu Boston Consulting Group í tvö ár en sneri síðan heim til Ísrael árið 1978. Þar stofnaði hann gagnhryðjuverkasamtökin Yonatan Netanyahu Anti-Terror Institute í nafni bróður síns, Yonatan Netanyahu, sem hafði látist í sérsveitarbjörgunaraðgerðinni Operation Entebbe (1976) við að bjarga gíslum hryðjuverkamanna í Úganda. Netanyahu þjónaði sem sendiráðherra Ísraels til Sameinuðu þjóðanna frá 1984 til 1988.
Netanyahu var kjörinn formaður Likud-flokksins árið 1993 og leiddi hann til sigurs í kosningunum 1996. Í kjölfarið varð hann yngsti forsætisráðherrann í sögu Ísraels og þjónaði því embætti þar til hann bað ósigur gegn leiðtoga Verkamannaflokksins, Ehud Barak, í kosningunum 1999. Netanyahu dró sig úr pólitík um tíma en hóf síðan aftur þátttöku í stjórnmálum sem untanríkisráðherra (2002-2003) og fjármálaráðherra (2003-2005) í ríkisstjórn forsætisráðherrans Ariels Sharon. Netanyahu sagði af sér þessum embættum árið 2005 í kjölfar áætlunar um að leggja niður landtökubyggðir Ísraela á Gasaströndinni. Í desember 2006 náði Netenyahu aftur völdum sem formaður Likud-flokksins, eftir að Ariel Sharon klauf sig úr flokknum, og gerðist leiðtogi stjórnarandstöðunnar á Knesset-þinginu. Eftir kosningarnar 2009 myndaði Netanyahu samsteypuflokk ísraelskra hægriflokka og varð aftur forsætiráðherra. Hann náði endurkjöri í þriðja sinn árið 2013 og hóf fjórða kjörtímabil sitt árið 2015.
Netanyahu hefur verið kosinn forsætisráðherra Ísraels fimm sinnum og hefur gegnt því embætti lengur en nokkur annar forsætisráðherra. Í þingkosningum sem haldnar voru í apríl 2019 lýsti Netanyahu yfir sigri eftir að Likud-bandalagið vann 35 þingsæti en í kjölfarið mistókst Netanyahu hins vegar að mynda ríkisstjórn. Netanyahu lét leysa upp þingið og kalla til nýrra kosninga eftir að stjórnarmyndunarviðræðurnar mistókust. Kosningar fóru fram í annað skipti á árinu þann 17. september en í þeim kosningum vann Likud-bandalagið 32 þingsæti og lenti í öðru sæti á eftir Bláhvíta bandalaginu, sem hlaut 33. Reuven Rivlin forseti gaf Netanyahu aftur stjórnarmyndunarumboð en Netanyahu tókst ekki að komast að samkomulagi um stjórnarmyndun og neyddist til að skila umboðinu þann 22. október. Vegna stjórnarkreppunar var haldið til kosninga í þriðja sinn á einu ári þann 2. mars 2020. Likud-flokkurinn varð aftur stærsti flokkurinn en hlaut þó ekki nægt fylgi til að mynda meirihlutastjórn með hefðbundnum bandamönnum sínum. Þann 26. mars féllst Benny Gantz, leiðtogi Bláhvíta bandalagsins, hins vegar á að mynda þjóðstjórn með Netanyahu til að takast á við kórónaveirufaraldurinn sem þá var hafinn. Netanyahu og Gantz innsigluðu þjóðstjórnina þann 20. apríl en samkvæmt samkomulagi þeirra átti Netanyahu að sitja hálft kjörtímabilið sem forsætisráðherra en Gantz átti síðan að taka við.
Aðrar þingkosningar voru haldnar eftir hrun nýju stjórnarinnar í nóvember 2022. Í kjölfar þeirra tókst Netanyahu að mynda nýja stjórn í samstarfi við aðra hægriflokka á ísraelska þinginu. Nýrri stjórn Netanyahu hefur verið lýst sem einni hægrisinnuðustu stjórn í sögu ríkisins.
Fjárhagsmál
Netanyahu hefur verið lýst sem stuðningsmanni frjáls markaðshagkerfis. Sem fjármálaráðherra (2003-2005) kom hann á umtalsverðum breytingum á efnahagskerfi landsins. Meðal annars ýtti hann undir einkavæðingu á ríkisreknum stofnunum, einfaldaði skattkerfið til að gera það aðgengilegra og kynnti lög miðuð að því að brjóta upp einokun á markaði til að auka samkeppni. Einnig barðist hann fyrir starfsnámskeiðum sem ættu að mennta og undirbúa atvinnuleysingja. Hann útvíkkaði jafnframt gjaldeyrisskatt svo hann yrði einnig lagður á einstaklinga en ekki einungis á fyrirtæki til þess að stækka skattstofn ríkisins. Sem forsætisráðherra frá árinu 2009 hefur hann komið á umbótum í bankakerfinu og dregið niður hömlur á fjárfestingum bæði innan- og utanlands.
Dauðarefsing
Árið 2017 lagði ríkisstjórn Netanyahu löggjöf til Knesset-þingsins um að það megi notast við dauðarefsinguna þegar kemur að því að refsa hryðjuverkamönnum. Löggjöfin komst í gegnum þingið og varð að lögum í janúar árið 2019. Löggjöfin gerir dómstólum auðveldara að notast við dauðarefsinguna við dæmda hryðjuverkamenn.
Ísrael og Palestína
Netanyahu hefur mælt gegn Óslóarsáttmálanum (1993) frá upphafi og hefur gagnrýnt fyrri ríkistjórnir fyrir að skuldbinda sig til að draga úr hernaðaraðgerðum bæði á Gasaströndinni og Vesturbakkanum. Eftir að hann tók við forsætisráðherræmbættinu hefur hann lofað að halda áfram hernaðaraðgerðum á umdeildum svæðum og segir það vera nauðsynlegt til að tryggja öryggi Ísraels. Netanyahu hafði áður kallað friðarsamræður við Palestínumenn tímasóun en hefur í seinni tíð lýst yfir áhuga á því að fylgja tveggja ríkja lausninni, að því gefnu að hin sjálfstæða Palestína verði gjörsamlega óhervænt ríki og að Jerúsalem verði viðurkennd sem óumdeild höfuðborg Ísraels. Viðbrögð alþjóðasamfélagsins hafa verið misjöfn og stjórn Palestínu hefur lýst yfir andstöðu sinni varðandi slíka sáttkomu.
Í aðdraganda þingkosninganna sem fóru fram í apríl árið 2019 hét Netanyahu því að sem forsætisráðherra myndi hann innlima landtökubyggðir Ísraela á Vesturbakkanum.
Spillingarmál
Netanyahu hefur nokkrum sinnum verið bendlaður við spillingarmál í ísraelskum stjórnmálum. Í febrúar árið 2019 lýsti ríkissaksóknari Ísraels því yfir að hann hygðist ákæra Netanyahu fyrir spillingu, meðal annars fyrir mútu­þægni, fjár­svik og van­rækslu í starfi. Netanyahu er sakaður um að þiggja gjafir frá auðkýfingum og bjóða greiða í skiptum fyrir jákvæða fjölmiðlaumfjöllun. Eiginkona Netanyahu, Sara Netanyahu, hafði áður verið ákærð fyrir fjár­svik og trúnaðar­brot, en hún var sökuð um að kaupa mat af ut­anaðkom­andi veisluþjón­ustu fyrir almannafé að andvirði um 10,5 milljóna íslenskra króna. Netanyahu og kona hans neituðu allri sök og líku ásökununum við „nornaveiðar“ ísraelskra vinstrimanna í aðdraganda kosninga sem fóru fram í apríl 2019.
Þann 16. júní árið 2019 játaði Sara Netanyahu fyrir rétti að hafa notað andvirði um þrettán milljóna íslenskra króna úr ríkissjóði til að borga fyrir máltíðir. Hún var dæmd til þess að greiða sekt upp á andvirði fimmtán þúsund Bandaríkjadala.
Þann 21. nóvember tilkynnti ríkissaksóknari Ísraels að formleg ákvörðun hefði verið tekin um að ákæra Netanyahu fyrir spillingu. Netanyahu verður þar með fyrsti sitjandi forsætisráðherra í sögu ríkisins sem sætir ákæru.
En
En, EN og en geta átt við:
Réttlætisflokkurinn (Argentína)
Réttlætisflokkurinn (sp. Partido Justicialista eða PJ), gjarnan kallaður Perónistaflokkurinn, er helsti stjórnmálaflokkur Argentínu og stærsti flokkurinn sem kennir sig við perónisma.
Núverandi forseti Argentínu, Alberto Fernández, er meðlimur í Réttlætisflokknum. Aðrir forsetar landsins úr flokknum hafa verið Juan Perón, Héctor Cámpora, Raúl Alberto Lastiri, Isabel Perón, Carlos Menem, Ramón Puerta, Adolfo Rodríguez Saá, Eduardo Camaño, Eduardo Duhalde, Néstor Kirchner og Cristina Fernández de Kirchner. Réttlætisflokkurinn hefur verið stærsti flokkurinn á argentínska þinginu nánast óslitið frá árinu 1987.
Þótt flokkurinn sé enn sá stærsti á þinginu takmarkast völd hans nokkuð þar sem flokkurinn skiptist á milli nokkurra fylkinga. Hluti flokksins aðhyllist popúlíska vinstristefnu, svokallaðan kirchnerisma, en annar vængur flokksins er hlynntur hægrisinnuðum og íhaldssömum „sambands-perónisma“.
Hugmyndafræði
Allt frá stofnun sinni hefur Réttlætisflokkurinn verið „breiðfylking“ perónista, sem sameinast í kringum arfleifð Juans Perón forseta og eiginkonu hans, Evu Perón, og efnahagslegan popúlisma þeirra.
Flokkurinn viðhélt sömu stefnumálum eftir tíma herforingjastjórnarinnar sem réð ríkjum í Argentínu frá 1976 til 1983. Á stjórnartíð Perónistaflokksins í á níunda og tíunda áratugnum þróaðist flokkurinn í miðhægriflokk en helsti keppinautur hans, Róttæka borgarabandalagið, varð miðvinstriflokkur.
Frá árinu 2003 hafa vinstrisinnaðir perónistar, hin svokallaða „Sigurfylking“ undir forystu Néstors Kirchner, gert byltingu innan flokksins. Fylkingin kynnti til sögunnar svokallaðan kirchnerisma, sem blandar saman sósíalisma, vinstrisinnaðri þjóðernishyggju og pólitískri róttækni. Kirchner var kjörinn forseti Argentínu árið 2003 og náði brátt miklum vinsældum. Eftir dauða hans tók eiginkona hans, Cristina Fernández de Kirchner, við forystu Sigurfylkingarinnar, sem er enn mikilvægur hópur innan Réttlætisflokksins.
Abdelaziz Bouteflika
Abdelaziz Bouteflika (2. mars 1937 – 17. september 2021 ) var alsírskur stjórnmálamaður. Hann var forseti Alsír frá 27. apríl árið 1999 til 2. apríl 2019. Forsetatíð hans var sú lengsta í sögu landsins.
George Town
thumb|right|George Town á Cayman-eyjum. George Town er bær á eyjunni Grand Cayman í Karíbahafi og höfuðstaður Cayman-eyja. Íbúar eru rúmlega 34 þúsund og bærinn er því sá fjölmennasti af öllum bæjum breskra handanhafshéraða.
Abdelaziz Bouteflika
Æviágrip
Bouteflika var kjörinn á alsírska þingið fyrir Tlemcen-kjördæmi árið 1962 og varð ungdóms-, íþrótta- og ferðamálaráðherra í fyrstu ríkisstjórn Ahmeds Ben Bella frá 1962 til 1963. Hann var síðan utanríkisráðherra frá 1963 til 1979 í næstu þremur ríkisstjórnum Ben Bella og síðan ríkisstjórnum Houari Boumédiène. Bouteflika var 26 ára þegar hann varð utanríkisráðherra og á enn í dag met sem yngsti utanríkisráðherra heimssögunnar.
Bouteflika tók árið 1965 þátt í valdaráni gegn Ben Bella sem leiddi til þess að Boumédiène varð forseti. Eftir dauða Boumédiène var Bouteflika ráðgjafi Chadli Bendjedid Alsírsforseta frá 1979 til 1980. Árið 1981 var Bouteflika sakaður um fjárdrátt í embætti og neyddist því til þess að dvelja í útlegð frá heimalandinu til ársins 1987.
Í alsírsku borgarastyrjöldinni á tíunda áratuginum reyndi Bouteflika, ólíkt Liamine Zéroual forseta, að hvetja til sátta á milli stríðandi fylkinganna. Bouteflika bauð sig sjálfstætt fram í alsírsku forsetakosningunum árið 1999 og vann umdeildan sigur í fyrstu umferð með meintum 73,8 prósentum atkvæða. Hann var endurkjörinn í fyrstu umferð í kosningum árin 2004 (með 85 % atkvæða), 2009 (með 90,2 % atkvæða) og 2014 (81,5 %). Ásamt því að vera forseti var hann jafnframt varnarmálaráðherra frá árinu 2003 og heiðursforseti alsírsku Þjóðfrelsisfylkingarinnar (FLN) frá 2005.
Þegar arabíska vorið skall á árið 2011 kom Bouteflika til móts við landsmenn með því að aflétta neyðarástandi sem hafði lengi verið í gildi í Alsír. Þetta nægði til þess að Bouteflika hélt völdum á meðan mörgum stjórnendum í arabískum nágrannalöndum Alsír var steypt af stóli.
Árið 2013 fékk Bouteflika alvarlegt heilablóðfall sem hafði veruleg áhrif á langtímaheilsu hans. Hreyfigeta hans varð hömluð og hann birtist sjaldan opinberlega upp frá því. Því var geta hans til þess að stjórna landinu oft dregin í efa á síðustu árum.
Þann 1. apríl lýsti Bouteflika yfir að hann hygðist segja af sér fyrir lok kjörtímabils síns þann 28. apríl 2019. Næsta dag sagði Bouteflika af sér og hlaut strax lausn úr embætti.
Birkir Bjarnason
Birkir Bjarnason (fæddur 27. maí 1988 á Akureyri) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Viking Fotballklubb og Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu.
Hann byrjaði fótboltaferil sinn hjá varaliði norska liðsins Figgjo. Síðar fór hann til meðal annars Viking í Noregi, Pescara og Sampdoria á Ítalíu og Basel í Sviss. Birkir var valinn í hóp íslenska karlalandsliðsins fyrir EM 2016, spilaði 6 leiki og skoraði 2 mörk. Hann var einnig valinn fyrir HM 2018. Birkir spilaði sinn 100 leik með A-landsliðinu í september 2021 og sló met Rúnars Kristinssonar í nóvember þegar hann spilaði sinn 105. leik.
Systir hans, Björg Bjarnadóttir, hefur spilað fyrir ýmis lið á Íslandi og í Noregi.
Yersinia pestis
thumb|right|250px|Yersinia pestis Yersinia pestis er gerill. Hann er þekktastur fyrir að hafa valdið svartadauða, sem var plága sem ríkti í Evrópu árin 1347-1350.
William Rehnquist
William Hubbs Rehnquist (f. 1. október 1924, d. 3. september 2005) var bandarískur lögfræðingur og hæstaréttardómari. Rehnquist var 16. forseti Hæstaréttar Bandaríkjanna. Rehnquist var til hægri í félags- og stjórnmálum og þótti íhaldssamur í túlkun sinni á lögum og stjórnarskrá Bandaríkjanna. Í lagatúlkun sinni lagði hann mikla áherslu á tíunda viðauka stjórnarskrárinnar sem takmarkar valdsvið alríkisins.
Uppvöxtur og menntun
Rehnquist fæddist í Milwaukee í Wisconsin en óx upp í millistéttarúthverfi Shorewood. Faðir hans, William Benjamin Rehnquist, var pappírssölumaður og móðir hans þýðandi og húsmóðir. Hann gekk í bandaríska flugherinn í seinni heimsstyrjöldinn og gegndi herþjónustu frá 1943 til 1946. Hann tók þó aldrei þátt í neinum bardögum þar sem hann í þjálfun sem veðurathugunarmaður þar til sumarið 1945 þegar hann var sendur til Norður Afríku til að sinna veðurathugunum.
Eftir að hann lauk herþjónustu innritaðist Rehnquist í Stanford-háskóla með fjárstuðningi sem hann fékk þökk sé svokölluðum „G.I. Bill“. Árið 1948 útskrifaðist Rehnquist bæði með BA og MA gráðu í stjórnmálafræði. Árið 1950 innritaðist hann í Harvard-háskóla þar sem hann fékk aðra MA gráðu, að þessu sinni í opinberri stjórnsýslu. Rehnquist innritaðist að nýju í Stanford og útskrifaðist árið 1952 útskrifaðist hann með embættispróf í lögfræði frá Stanford Law School. Rehnquist og Sandra Day O'Connor, sem síðar varð hæstaréttardómari, var í sama árgangi og Rehnquist. Eftir útskrift starfaði Rehnquist um skeið (árin 1952-53) sem aðstoðarmaður Robert H. Jackson, hæstaréttardómara.
Afskipti af stjórnmálum
Frá 1953 til 1969 bjó Rehnquist í Phoenix í Arizona, þar sem hann starfaði sem lögmaður. Á þessum árum var Rehnquist virkur innan Repúblíkanaflokksins og starfaði meðal annars sem ráðgjafi fyrir forsetaframboð Barry Goldwater árið 1964. Eftir að Richard M. Nixon var kosinn forseti Bandaríkjanna 1968 fluttist Rehnquist til Washington þar sem hann starfaði sem yfirmaður (Assistant Attorney General) lögfræðiskrifstofu forsetans (The Office of Legal Councel) frá 1969-1971.
Skipun í Hæstarétt
Þegar John Marshall Harlan II hæstaréttardómari fór á eftirlaun skipaði Nixon Rehnquist sem hæstaréttardómara. Öldungadeild Bandaríkjaþings samþykkti skipun Rehnquist með 68 atkvæðum gegn 26 þann 10. desember 1971. Rehnquist tók sæti í dómnum 7. janúar 1972. Þegar Warren E. Burger, forseti hæstaréttar, fór á eftirlaun 1986 var Rehnquist skipaður forseti hæstaréttar af Ronald Reagan. Öldungadeild Bandaríkjaþings samþykkti skipunina með 65 atkvæðum gegn 33. Antonin Scalia var skipaður í sæti Rehnquist.
Rehnquist gegndi stöðu forseta hæstaréttar í nærri 19 ár. Aðeins þrír hæstaréttardómarar hafa gegnt þessari stöðu lengur, þeir John Marshall, Roger Taney, og Melville Fuller.
Melatónín
thumb|Efnaformúla fyrir melatónín: C13H16N2O2 thumb|300px|Þegar augu nema sólarljós þá framleiðir heilaköngull ekki melatónín heldur hormón sem halda fólki vakandi en þegar dregur úr birtu eykst melatónínframleiðsla og fólk finnur til þreytu. Melantónín er hormón sem myndast í heilaköngli. Melantónín stillir dægursveiflu/líkamsklukku milli svefns og vöku. Ef birta í umhverfi er mikil þá hamlar það framleiðslu melatónín en framleiðsla melatóník eykst í lítilli birtu og það býr líkamann undir svefn.
Melatónín var uppgötvað árið 1958. Melatónín eru sums staðar notað sem fæðubótarefni gegn dægurvillu (flugþreytu) og svefnleysi. Það er lyfseðilsskylt í Bretlandi og var samþykkt sem lyf til lækninga af Evrópusambandinu árið 2007 en er ekki samþykkt sem læknislyf í Bandaríkjunum.
Selena Gomez
Selena Marie Gomez (f. 22. júlí 1992) er bandarísk leik- og söngkona og góðgerðarsendiherra fyrir UNICEF sem er best þekkt fyrir að leika Alex Russo í Disney Channel þáttunum Wizards of Waverly Place. Hún fór síðar að leika í kvikmyndum og hefur leikið í sjónvarpskvikmyndunum Another Cinderella Story, Wizards og Waverly Place: Kvikmyndin og Princess Protection Program. Hún lék í fyrsta skipti í leikhúsi í verkinu Ramona og Beezus
Gomez er einnig aðalsöngkona og stofnandi popphljómsveitarinnar Selena Gomez & The Scene sem hefur gefið út tvær gull-smáskífur, Kiss & Tell og A Year Without Rain. Gomez hefur einnig sungið lög fyrir kvikmyndirnar Tinker Bell, Another Cinderella Story og Wizards of Waverly Place eftir að hafa skrifað undir samning við Hollywood Records.
Selena Gomez er fyrrverandi kærasta ungstirnisins Justins Bieber. Hún er nýlega búinn að gefa út plötu en vinsælasta lagið á henni mun vera lagið „Come and Get It“. Sagt er að það sé samið um fyrrverandi kærastann hennar.
Spore (tölvuleikur)
Spore er tölvuleikur sem kom út í september 2008. Leikurinn var framleiddur af Maxis og gefinn út af Electronic Arts fyrir stýrikerfin Windows og Max OS X. Höfundur leiksins er Will Wright sem sem gerði einnig leikina SimCity og The Sims.
Í Spore fær spilarinn að skapa lífveru og stjórna þróun hennar frá upphafi sem smásæ lífvera, í greinda og félagslega veru þar til að veran fer út í geim að kanna ólíkar menningar á öðrum plánetum. Í Spore getur spilari einnig búið til eigin heim, bæi og farartæki. Leikurinn er einstaklingsleikur, en hægt er að skiptast á samfélögum og verum við aðra spilara í gegnum Sporepedia á netinu.
Próf
Próf er hvers kyns raun sem einhver eða eitthvað er látin reyna til að kanna getu eða hæfni. Gott dæmi eru próf í skólum til að athuga eða kanna á kunnáttu og hæfni nemanda. Oft er talað um að nemendur taki, þreyti eða gangi(st) undir próf. Alveg eins geta bílar farið í áreksturspróf til þess athuga hversu öruggir þeir eru. Þá getur próf einnig merkt að einhver hafi fengið staðfestingu þess að hann hafi staðist próf, þ.e.a.s. hefur prófgráðu eða prófskírteini (sbr. „ég er með próf í vélstjórn og má sjá um viðhald skipsvéla“).
Torremaggiore
Torremaggiore er bær í sýslunni Foggia í Apúlíu á Ítalíu. Íbúafjöldi er um sautján þúsund. Bærinn stendur á hæð, 169 metra yfir sjávarmáli. Hann er einkum frægur fyrir vín og ólífurækt. Hann er einnig frægur sem dánarstaður Friðriks 2. keisara árið 1250. 30. júlí 1627 hrundi bærinn næstum því til grunna í jarðskjálfta, líkt og nágrannabærinn San Severo.
Erlendur Haraldsson
Erlendur Haraldsson (f. 1931) er prófessor í sálfræði við Háskóla Íslands þar sem hann hefur meðal annars lagt stund á rannsóknir í dulsálarfræði og dulrænum fyrirbærum. Til dæmis indverska kraftaverkamanninn Sai Baba og íslenska miðilinn Hafstein Björnsson.
Fljótsdalshérað
thumb|Byggðamerki fyrrum Fljótsdalshéraðs thumb|Staðsetning fyrrum Fljótsdalshéraðs
Fljótsdalshérað var sveitarfélag á mið-Austurlandi sem varð til 1. nóvember 2004, við sameiningu Austur-Héraðs, Fellahrepps og Norður-Héraðs og við þá sameiningu varð til fjölmennasta sveitarfélag á Austurlandi með um 4.000 íbúa, og þar af búa ríflega 2.300 manns í þéttbýlinu á Egilsstöðum og í Fellabæ. Árið 2020 sameinaðist Fljótsdalshérað í enn stærra sveitarfélag Múlaþing.
Í sveitarfélaginu voru eftirfarandi sveitir, sem eitt sinn voru hver um sig sjálfstætt sveitarfélag: Jökuldalur, Jökulsárhlíð, Hróarstunga, Fell, Hjaltastaðaþinghá, Eiðaþinghá, Vellir og Skógar (sem áður mynduðu einn hrepp), og Skriðdalur. Fljótsdalshérað var svipað að flatarmáli og Púertó Ríkó.
Wangari Maathai
Wangari Muta Mary Jo Maathai (1. apríl 1940 – 25. september 2011) var kenískur líffræðingur og handhafi friðarverðlauna Nóbels.
Æviágrip
Wangari Maathai fæddist árið 1940 í héraðinu Nyeri í Keníu og var úr þjóðarbroti Kíkújúa. Hún nam líffræði í Bandaríkjunum, Þýskalandi og Keníu og varð árið 1971 fyrsta konan í Mið- og Austur-Afríku til að hljóta doktorsgráðu. Frá 1976 til 1977 var hún dósent í dýralækningum og deildarforseti dýralækningadeildar Háskólans í Naíróbí.
Árið 1977 stofnaði Maathai kvennahreyfingu sem hún kallaði Grænabeltishreyfinguna sem hafði það að markmiði að vinna gegn eyðingu skóga og auka þátttöku alþýðu í stjórnmálum, sérstaklega fátækra kvenna. Samtökin urðu öflug grasrótarhreyfing og höfðu árið 2004 staðið fyrir gróðursetningu á um 30 milljónum trjáa.
Maathari varð jafnframt umdeild í heimalandi sínu vegna starfa sinna og lenti oft í útistöðum við kenísk stjórnvöld. Snemma á tíunda áratugnum vakti hún athygli þegar hún stóð fyrir mótmælum gegn byggingu skýjakljúfs í Frelsisgarðinum (e. Uhuru Park), stærsta almenningsgarði Naíróbí. Eyðilegging garðsins hefði kostað um 200 milljónir Bandaríkjadala sem Maathai taldi að ætti fremur að verja til að bæta menntun, fæðuöryggi og aðgang að heilsugæslu. Maathai sætti ofbeldi, niðurlægingu og barsmíðum fyrir þátt sinn í mótmælunum og þurfti um skeið að flýja land. Þáverandi forseti Keníu, Daniel arap Moi, kallaði hana „brjálaða konu“ og lýsti henni sem ógn við þjóðaröryggi.
Seinna um tíunda áratuginn leiddi Maathari mótmæli gegn því að stjórnvöld seldu einkaaðilum Karuru-skógarsvæðið nærri Naíróbí undir byggingaframkvæmdir. Mótmælin snerust upp í þriggja daga óeirðir í höfuðborginni og vöktu heimsathygli. Í þessum mótmælum var talið að um spillingu væri að ræða í stjórkerfinu og að óeðlilega hefði verið staðið að úthlutun framkvæmdaleyfanna. Mótmælin fólu því í sér baráttu bæði fyrir bættu umhverfi og fyrir siðbót í stjórnkerfinu.
Maathai hlaut fjölda verðlauna og viðurkenninga fyrir störf sín í umhverfismálum og í baráttu gegn fátækt. Hún hlaut meðal annars afrísk leiðtogaverðlaun Sameinuðu þjóðanna árið 1991 og heiðursdoktorsnafnbót við Yale-háskóla árið 2004. Maathai og grasrótarhreyfing hennar áttu þátt í því að fjölflokkalýðræði var innleitt í Keníu árið 1992 og að frjálsar kosningar voru haldnar tíu árum síðar.
Árið 2002 var Maathai kjörin á keníska þingið fyrir Nyeri-hérað með miklum meirihluta atkvæða og árið 2003 varð hún aðstoðarumhverfisráðherra í ríkisstjórn Mwai Kibaki forseta.
Skoðanir Maathai á eyðni voru umtalaðar. Hún hélt því fram að eyðniveiran hefði verið búin til á Vesturlöndum til þess að útrýma svarta kynstofninum og dró í efa að notkun smokka gæti komið í veg fyrir útbreiðslu hennar.
Wangari Maathai lést árið 2011 á sjúkrahúsi í Naíróbí eftir baráttu við krabbamein.
Einkahagir
Wangari Maathai skildi við eiginmann sinn á áttunda áratugnum. Eiginmaður hennar var þá í framboði til þings og skilnaður þeirra varð mjög umtalaður. Sagt er að hann hafi fengið skilnað á þeim forsendum að Wangari væri of menntuð, of sterk, of þrjósk og léti of illa að stjórn.
Gjótuklukka
Gjótuklukka (fræðiheiti: Campanula carnica) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Ölpunum.
Neyðarstjórn kvenna
Stofnun og starf samtakanna
Samtökin voru stofnuð af konum sem vildu efla rödd og stöðu kvenna í umræðum í fjölmiðlum og á þingi í kjölfar fjármálahrunsins. Katrín Anna Guðmundsdóttir, einn stofnenda samtakanna lýsti því yfir að megintilgangur þeirra væri að stuðla að uppbyggingu þjóðféagsins þar sem lögð væri áhersla á gildi sem fælu í sér virðingu fyrir manneskjunni, samfélaginu, lífinu, náttúrunni og umhverfinu.
Neyðarstjórn kvenna gáfu einnig út blað sem bar heitið Kvennastjórnartíðindi. Yfirlýst Markmiðið þeirra var að skrifa á faglegann hátt um mikilvæga þætti í endurmótun íslensks samfélags. Alls komu út 4 tölublöð af Kvennastjórnartíðindum. Ritstjórar þeirra voru Kristín I. Pálsdóttir, Steinunn Gyðu og Guðjónsdóttir, Auður Alfífa Ketilsdóttir og Salvör Kristjana Gissurardóttir.
Samkvæmt Kvennastjórnartíðindum voru það karlar sem að leiddu þjóðina í þessa efnahagsstöðu árið 2008. Blaðið taldi það augljóst að þeir yrðu ekki einir og sér að koma þjóðinni upp úr þessum hörmungum sem íslenska þjóðin var að ganga í gegnum. Kvennastjórnartíðindi kröfðust þess að konur og karlar kæmu að uppbyggingu hins nýja samfélags og á öllum sviðum þess.
Samtökin lögðu á það áherslu að á Alþingi ætti að vera þverskurður þjóðarinnar og þar sem um helmingur þjóðarinnar eru kvenmenn væri eðlilegt að hlutfall kvenna væri í takt við það á Alþingi. Þá þótti meðlimum einnig að mikilvægt væri að nýta þekkingu og reynslu íslenskra kvenna í stjórnmálum á þeim erfiðu tímum sem þjóðin væri að ganga í gegnum. Neyðarstjórn kvenna naut strax mikilla vinsælda á netinu og skömmu eftir stofnun hennar höfðu 2.200 konur skráð sig í samtökin. Samtökin héldu úti Facebook síðu, gáfu út tímarit ásamt því að standa fyrir hinum ýmsu viðburðum á borð við þjóðfund á Arnarhóli og námskeið fyrir þingmenn. Samtökin vöktu einnig mikla athygli þegar þær klæddu styttuna af Jóni Sigurðssyni á Austurvelli í bleikan kjól á útifundi ásamt fleiru.
Samfélagsstáttmáli Neyðarstjórnar kvenna og stofnun nýs Kvennalista
Neyðarstjórn kvenna gerði drög að nýjum samfélagssáttmála og markmiðið með honum var að marka starfinu ramma og að koma sjónarmiðum kvenna um “hið nýja Ísland” á framfæri. Áherslan í hinum nýja sáttmála var fjölbreyttni og mismunandi sjónarmið.
Neyðarstjórn kvenna samdi drög að “samfélagssáttmála” í janúar 2009 sem átti að liggja til grundvallar starfi samtakanna og vera leiðarljós við uppbyggingu nýs samfélags þar sem jafnrétti, velferð og jöfnuður yrðu höfð að leiðarljósi þeirra:"Virðing: Að hafa í heiðri þau viðhorf og gildi sem fela í sér virðingu fyrir, lýðræði, mannréttinda samfélagi, lífinu, náttúrunni og umhverfinu.[...]""Jafnræði: Að allir séu jafnir fyrir lögum[...]""Velferð: Að tryggja frelsi, öryggi, velferð og jafnrétti fólks með því styrkja undirstöður samfélagsins[...]""Friðhelgi: Að hverskyns ofbeldi kúgun og vanræksla sem byggir á misbeitingu valds, jafnt á opinberum vettvangi sem og í einkalífi verði upprætt[...]""Jafnrétti: Að konur og karlar njóti sömu tækifæra og jafnrar stöðu í hvívetna[...]""Auðlindir: Auðlindir Íslands eru og skulu ávallt vera sameign þjóðarinnar[...]""Stjórnskipun: Að þrískipting ríkisvaldsins, verði raunveruleg og virk[...]""Samfélagsleg ábyrgð: Að virkja samfélagslega ábyrgð borgaranna með valddreifingu[...]""Tjáningarfrelsið: Að efla lýðræðislega vitund borgaranna með því að leggja áherslu á tjáningu og sköpun í menntunar- og uppeldisstarfi[...]" Í janúar 2009 tóku forsprakkar Neyðarstjórn Kvenna að ræða stofnun nýs flokks kvenna á Alþingi, þær töldu að þörfin væri augljós. Samfélagssáttmálinn var drög að stefnuskrá fyrir framboð samtakanna. Samkvæmt fréttatilkynnigu
Það voru ekki allir í samtökunum sammála um að stofna nýjan lista og bjóða sig fram í Alþingiskostningum. Sóley Tómasdóttir, sem var ein af forystukonum samtakanna, sagði skilið við flokkinn vegna áforma þeirra um framboð.
Ekkert varð að stofnun flokksins.
Hill Harper
Hill Harper (fæddur Frank Harper, 17. maí 1966) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt í CSI: NY og The Handler.
Einkalíf
Harper fæddist í South Bend, Indiana í bandaríkjunum. Útskrifaðist sem magna cum laude frá Brown háskólanum og J.D., cum laude frá Harvard háskólanum og með Masters gráðu í opinberri stjórnsýslu frá John F. Kennedy School of Governmennt frá Harvard háskólanum.
Harper er meðlimur Bostons Black Folks Theater Company.
Harper kynntist Barack Obama, sem síðar varð forseti Bandaríkjanna, við nám við Harvard. Harper og Obama kynntust á körfuboltavelli og urðu góðir vinir fyrstu ár sín sem lögfræðistúdentar.
Harper var verðlaunaður heiðurs doktorsnafnbót við Westfield State College árið 2009.
Rithöfundarferill og Pólitík
Harper er höfundur að þremur bókum:
Harper tók þátt í Baracks Obama Yes We Can stuðningsmyndbandinu.
Harper er meðlimur að Obama for America National Finance Committee. Hann stofnaði nýlega vefsíðuna ForRealSolutions.com sem ætlað er að finna lausnir gagnvart samfélagsvandanum.
Ferill
Harper byrjaði feril sinn árið 1993 í sjónvarpsþáttunum Life Goes On og Married with Children og í kvikmyndinni Confessions of a Dog. Síðan þá hefur hann komið fram í mörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.
Harper hefur komið fram í leikritum á borð við: You Handsome Captain, Freeman, American Buffalo og Dogeaters.
Saint John's
thumb|right|Saint John's á Antígva. Saint John's er bær á eyjunni Antígva í Karíbahafi og höfuðstaður Antígva og Barbúda. Íbúar eru rúmlega 22 þúsund.
Hill Harper
Verðlaun og Tilnefningar
Black Reel verðlaunin
Image verðlaunin
Independent Spirit verðlaunin
Satellite verðlaunin
Urbanworld kvikmyndahátíðin
Knightsbridge
thumb|250px|Knightsbridge Knightsbridge (borið fram /ˌnaɪts.bɹɪdʒ/) er gata sem gefur nafnið sitt glæsilegu hverfi vestan megin við Mið-London. Gatan rennur við suðurhlíð Hyde Park, vestan Hyde Park Corner, og spannar Westminsterborg og konunglega borgarhlutann Kensington og Chelsea. Brompton Road er gata sem rennur frá lestarstöðinni í hverfinu.