cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vað
thumb|right|[[Land Rover fer yfir á á vaði]] thumb|Bíll fer yfir vað á Íslandi 1934. Vað kallast staður í á eða læk sem er það grunnur að hægt er að komast þar yfir með því að vaða, fara ríðandi á hestbaki eða keyrandi á ökutæki. Orðið vað er hvorugkyns og má ekki rugla saman karlkynsorðið vaður sem merki færi, taug, reipi kaðall.
Orðatiltæki
Orðatiltækið að „hafa vaðið fyrir neðan sig“ þýddi upphaflega að sá sem ætlaði sér að fara yfir á ætti að hafa þá fyrirhyggju að grynnri hluti árinnar væri fyrir neðan, en ekki ofan, þegar farið væri yfir. Nú þýðir það að vera aðgætin/n.
Rosshaf
thumb|right|Kort af Suðurskautslandinu. Rosshaf er neðst Rosshaf er hafsvæði í Suður-Íshafi. Það er djúpur fjörður sem gengur inn í sunnanvert Suðurskautslandið milli Viktoríulands og Marie Byrd-lands. Það heitir eftir James Clark Ross sem uppgötvaði það árið 1841. Syðsti hluti hafsins er þakinn Rossísnum.
Íslandsmeistaramótið í brasilísku jiu-jitsui
Íslandsmeistaramótið í brasilísku jiu-jitsui er mót sem er haldið árlega af BJJ sambandi Íslands. Mótið var fyrst haldið árið 2008.
Sýslur í New Jersey
Sýslur í New Jersey eru 21 talsins.
Harriet Robinson Scott
Harriet Robinson Scott var bandarísk ambátt sem barðist fyrir frelsi sínu ásamt eiginmanni sínum, Dred Scott, í Dred Scott-dómsmálinu árið 1857.
Æviágrip
Harriet Robinson Scott fæddist í kringum 1815 sem þræll á plantekru í Virginíu. Eigandi hennar var Lawrence Taliaferro, sem var milliliður bandarískra stjórnvalda við ameríska frumbyggja. Á fjórða áratugi 19. aldar hlaut Taliaferro stöðu í Snelling-virki í Minnesota, sem var bæði herstöð og verslanamiðstöð þar sem verslað var með loðfeldi. Taliaferro tók Harriet með sér og hafði hana sem húsþernu þrátt fyrir að þrælahald væri strangt til tekið ólöglegt á svæðinu vegna Missouri-málamiðlunarinnar frá árinu 1820. Margir bandarískir hermenn á þessum tíma virtu lög um þrælahald að vettugi og fluttust ásamt þrælum sínum milli landsvæða þar sem þrælahald var leyft og svæða þar sem það var ólöglegt.
Harriet bjó og vann ásamt öðrum þrælum í Snelling-virki og átti einnig í samskiptum við ameríska frumbyggja úr ýmsum þjóðflokkum. Í Snelling-virki kynntist hún tilvonandi eiginmanni sínum, Dred Scott. Dred Scott var þræll Johns Emerson, sem var herskurðlæknir í virkinu.
Harriet giftist Dred Scott árið 1836, þegar hún var 21 árs og hann 36 ára. Taliaferro gaf þeim leyfi til að giftast og vígði þau sjálfur í hjónaband í krafti dómaraembætti síns í Minnesota. Harriet varð fyrir vikið lagaleg eign Emersons. Tveimur árum síðar varð Harriet ólétt af fyrsta barni þeirra Dreds. Þrátt fyrir þungun hennar fluttust hjónin til Jesup-virkis í Louisiana til að halda áfram að vinna fyrir Emerson og konu hans. Harriet fæddi dóttur á gufuskipi í St. Louis og hún hlaut nafnið Eliza. Tveimur árum síðar eignuðust hjónin aðra dóttur, Lizzie.
Dred Scott-málið
Emerson lést árið 1843 og Harriet, Dred og börnin tilheyrðu þaðan af ekkju hans, Irene Emerson. Þau héldu áfram að vinna í St. Louis í nafni Irene til ársins 1846, en þá reyndu hjónin að vinna frelsi sitt með því að höfða dómsmál. Þar sem Harriet og Dred voru bæði ólæs þáðu þau hjálp lögfræðingsins Francis Murdock og prestsins Johns R. Anderson til að höfða málið. Harriet vissi að þar sem hún hafði lengi búið á svæði þar sem þrælahald var ólöglegt gat hún gert tilkall til þess að vera lagalega frjáls líkt og margir aðrir þrælar í sambærilegri stöðu. Irene sá til þess að Scott-fjölskyldunni var haldið í umsjá héraðsfógetans í St. Louis í sjö ár á meðan hún hélt áfram að innheimta laun fyrir vinnu þeirra. Dómstóll úrskurðaði að Scott-fjölskyldan væri lagalega frjáls þann 12. janúar 1850 en þegar Irene áfrýjaði dómnum voru dómsmál Harrietar og Dreds sameinuð í eitt dómsmál sem fór að endingu fyrir hæstarétt Bandaríkjanna. Fimm árum síðar, þann 6. mars árið 1857, úrskurðaði hæstirétturinn að Scott-hjónin og börn þeirra væru enn þrælar. Harriet, Dred og dætur þeirra voru þrælar í tvo mánuði í viðbót, en síðan keypti æskuvinur og velgjörðamaður Dreds, Taylor Blow, fjölskylduna af Irene og veitti þeim strax frelsi sitt.
Stuttu eftir að hafa hlotið frelsi lést Dred úr berklum. Harriet lifði hins vegar lengi enn sem frjáls kona. Hún vann sem þvottakona í St. Louis og átti eigið hús þar til hún lést þann 17. júní 1876, þá 61 árs gömul.
Opinber stjórnsýsla
Opinber stjórnsýsla, eða bara stjórnsýsla til hægðarauka, nefnist mótun og framkvæmd stefnu ríkisvaldsins. Í ríkjum þar sem ríkisvaldinu er skipt er átt við störf framkvæmdarvaldsins. Með opinberri stjórnsýslu er þá ekki átt við störf löggjafarvaldsins eða dómsvaldsins. Framkvæmdarvaldið skiptist gjarnan í tvö eða fleiri stjórnsýslustig, eins og ríki og sveitarfélög. Þannig snýst opinber stjórnsýsla að miklu leyti um rekstur og starfsemi opinberra stofnana þar sem opinberir starfsmenn starfa. Sem undigrein lögfræðinnar nefnist stjórnsýsla stjórnsýsluréttur.
Ljósvetninga saga
Ljósvetninga saga er Íslendingasaga sem varðveitt er í tveimur megingerðum, A-gerð og C-gerð og inniheldur C-gerðin nokkra Íslendingaþætti sem koma söguþræðinum ekki beint við og virðast vera innskot. Þetta eru Sörla þáttur, Ófeigs þáttur, Vöðu-Brands þáttur og Þórarins þáttur ofsa.
Sagan hefst á frásögn af Þorgeiri Ljósvetningagoða Þorkelssyni á Ljósavatni og sonum hans og kemur Guðmundur Eyjólfsson ríki á Möðruvöllum þar nokkuð við sögu. Þá taka við þrír fyrstnefndu Íslendingaþættirnir en eftir það fjallar sagan aðallega um Guðmund ríka og deilur hans við menn af ætt Ljósvetninga. Eftir dauða Guðmundar snýst sagan svo aðallega um Eyjólf halta son hans og deilur hans við Fnjóskdæli og Ljósvetninga. Sögunni lýkur svo með Þórarins þætti ofsa en þar koma Ljósvetningar ekkert við sögu.
Kleggjar
Kleggjar (eða hestaflugur) (fræðiheiti: Tabanidae) er ætt flugna af ættbálki tvívængja. Til eru um 4000 tegundir af kleggjum í heiminum. Kvendýrin eru blóðsugur og leggjast á spendýr, til dæmis hesta og menn og bit þeirra geta verið sársaukafull, sérstaklega af völdum stærri tegunda kleggja. Sársaukinn er að hluta til af því að kleggjar skera nógu stórt gat á húðina til þess að geta lapið upp blóðið sem rennur út í stað þess að drekka blóðið gegnum húðina. Oft bólgnar húðin í kringum bitið, ekki ósvipað biti mýflugunnar. Kleggjar geta borið ýmiss konar smit, meðal annars miltisbrand en það er óalgengt á norrænum slóðum.
Mars Reconnaissance Orbiter
thumb|right|Teikning af Mars Reconnaissance Orbiter að nota lofthjúpinn til að hægja ferð. Mars Reconnaissance Orbiter er geimkönnunarfar NASA sem kannar yfirborð reikistjörnunnar Mars frá sporbaug. Geimfarinu var skotið á loft 12. ágúst 2005 og það komst á braut um Mars 10. mars 2006. Þá voru þrjú önnur geimför á braut um Mars: Mars Global Surveyor, Mars Express og 2001 Mars Odyssey, og tveir marsbílar á yfirborðinu: Spirit og Opportunity. Mars Global Surveyor og Spirit hafa síðan hætt að senda gögn.
Kleggjar
Talað er um kleggja í Physiologus, fornu handriti norrænu, og þar segir:
Mars Reconnaissance Orbiter
Mars Reconnaissance Orbiter er með fjölda rannsóknartækja eins og litrófsmæli og ratsjá sem eru notuð til að greina landslag, jarðlög, steindir og ís á yfirborði Mars. Geimfarið fylgist líka með veðri. Það er með nýtt fjarskiptakerfi sem gerir því kleift að senda margfalt meiri gögn til jarðar en eldri geimkönnunarför. Gert er ráð fyrir að það muni halda áfram að starfa fram á 4. áratug 21. aldar.
Shenyang
thumb|450px|Frá Beiling garði í Shenyang borg. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Shenyang um 9,1 milljónir manna.
Shenyang (eða Shen-yang ) (kínverska: 沈 阳; rómönskun: Shěnyáng) er höfuðborg Liaoning héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína. Borgin er byggð á flatri láglendissléttu í mið-norðurhluta Liaoning héraðs, við rætur Changbai-fjalla og í jaðri hinnar víðáttumiklu Mansjúríu-sléttu. Shenyang er miðstöð viðskipta og verslunar, samgangna, mennta og menningar í Norðaustur Kína. Hún er ein mesta iðnaðarborg Kína.
Sandey
Sandey getur átt við:
Shenyang
alt=Mynd af Mansjú höll í Shenyang borg í Liaoning héraði í Kína.|thumb|Mansjú höll í Shenyang borg.
Saga Shenyang borgar verður rakin í meira en 2.000 ár. Mansjú þjóðin lagði undir sig borgina á 17. öld og notaði hana stuttlega sem höfuðborg Tjingveldisins eða Mansjúveldisins. Tími Tjingveldisins (1636 - 1912) er farsælasta tímabil borgarinnar enda átti keisarafjölskyldan ættir að til Mansjúríu þar sem borgin er. Í borginni eru margir sögulegir staðir sem vísa til þessa tíma: Keisarahöllin í Shenyang, fyrrum konungsbústaðir, keisaragrafir, hof og pagóður.
Að sama skapi varð borgin vitni að myrkrum tíma í sögu Kína í stríði Rússlands og Japanska keisaradæmisins 1904–05, sem var í Shenyang (þá Mukden) og færði Japan ítök í Mansjúríu. Japan tók yfir borgina 1931. Þegar þeir gáfust uppgjöf árið 1945 var Shenyang áfram vígi lýðveldishersins en kommúnistar náðu borginni árið 1948.
Staðsetning
alt=Gervihnattamynd tekin 2010 af þéttbýli Shenyang borg og nágrenni.|thumb|Þéttbýli Shenyang borgar og nágrenni.
alt=Landakort sem sýnir legu Shenyang borgar í Liaoning héraði í norðausturhluta Kína.|thumb|Kort sem sýnir legu  Shenyang borgar (merkt dökkrautt) í Liaoning héraði í norðurausturhluta Kína. Shenyang borg er staðsett í mið-norðurhluta Liaoning héraðs og er fjölmennasta borg í Norðaustur Kína (sem áður hét Mansjúría). Borgin er staðsett í suðurhluta hinna víðáttumiklu Norðaustur-sléttu (Mansjúríu-sléttuna) norðan við Hun-fljót, sem er stærsta þverá Liao-fljóts. Borgin er byggð á flatri láglendissléttu, þar sem land rís til austurs í átt að skógi vöxnum hlíðum Changbai-fjalla.
Saga
Saga Shenyang borgar verður rakin í meira en 2.000 ár. Frá tímum Hanveldisins (206 f.Kr. – 220 e.Kr.) hefur vatnasvæðið við Liao fljót verið byggt af innflytjendum Han-kínverja frá héruðunum Hebei og Shandong. Á Vestur Han tímabilinu var á svæðinu sett upp fylki að nafni Houcheng sem nú er Shenyang borg. Aðrir hlutar Mansjúríu voru lengi undir stjórn ýmissa hirðingjaflokka og ættbálka, þar sem Mansjú þjóðin var fyrirferðamest.
Á 10. öld var Shenyang, þá undir nafninu Shenzhou, orðin að landamærastöð Khitan-ríkis, sem varð að Liao-veldinu (907–1125). Suðurhluti Mansjúríu var sigraður af Jin þjóðum 1122–1123 og öld síðar af Mongólum, sem um 1280 höfðu lokið landvinningum sínum um allt Kína og stofnað Júanveldið (1206–1368). Mongólar gáfu borginni nafnið Shenyang. Mingveldið hrakti síðan Mongóla burt af svæðinu árið 1368.
Mansjú þjóðin lagði undir sig borgina á 17. öld. Þeir kölluðu borgina Mukden (sem á mansjú máli þýðir „Stórkostlegt stórborg“). Hún varð stuttlega höfuðborg Mansjúveldisins eða Tjingveldisins en þegar Mansjú keisaraveldið leysti Mingveldið af hólmi og stofnaði Tjingveldið (1644–1912), gerðu þeir fyrrum höfuðborgar Mingveldisins í Beijing að höfuðstað.
Tími Tjingveldisins (1636 - 1912) er farsælasta tímabil borgarinnar enda átti keisarafjölskyldan ættir að til Mansjúríu þar sem borgin er. Mukden borg (nú Shenyang) hélt mikilvægi sínu sem eldri höfuðborg hins ríkjandi ættarveldis. Þar voru keisaragrafir, fyrrum keisarahöll og aðrir konungsbústaðir, hof og pagóður. Í borginni eru í dag margir sögulegir staðir sem vísa til þessa tíma og með þekktustu minnisvörðum Kína. Grafhýsi í borginni frá tímum Mingveldisins og Tjingveldisins eru nú á heimsminjaskrá UNESCO.
Borgin óx jafnt og þétt, sérstaklega á síðari hluta 19. aldar og fram á 20. öld. Tvennt þrýsti á breytingar í borginni og í Liaoning héraði. Annars vegar voru afskipti erlendra aðila - rússneskra og síðar japanskra. Hins vegar var stóraukinn fjöldi kínverskra innflytjenda. Þetta leiddi af sér mikinn hagvöxt. Á fyrri hluta 20. aldar fjölgaði íbúum héraðsins gríðarlega.
alt=Um 610.000 hermenn tóku þátt í stríðinu við Moukden (nú Shenyang) 1905. Um 164.000 féllu.|thumb|Frá stríðinu við Moukden borg (nú Shenyang) 1905.
Rússar byggðu á árunum 1896 til 1903 Suður- Mansjúríu járnbrautina sem tengdist borgum nálægra héraða, sem og Trans-Síberíu lestarkerfinu. Rússland og Japan kepptust um yfirráð í Mansjúríu eftir 1895 og varð Mukden borg (Shenyang) óhjákvæmilega einn af lykilstöðum enda borgin orðin rússneskt vígi. stríð Rússlands og Japanska keisaradæmisins 1904–05, sem var háð í Mukden (Shenyang) færði Japan síðan ítök í Mansjúríu.
alt=Mynd af minnisvarða um átökin 1931 þegar Japan hertók borgina.|thumb|Minnisvarði um átökin 1931 þegar Japan hertók Shenyang borg.
Snemma á 20. áratugnum tók kínverski stríðsherrann Zhang Zuolin, skjólstæðingur Japana og með aðsetur í Mukden borg, þátt með öðrum stríðsherrum í baráttunni um stjórnun Beijing. Hann var síðar yfirbugaður af her Lýðveldishernum. Japan hertóku borgina árið 1931 og breyttu nafni borgarinnar í Fengtian. Þegar þeir gáfust uppgjöf árið 1945 var borgin vígi Lýðveldishersins þar til kommúnistar náðu henni árið 1948. Shenyang varð þá grunnur að frekari landvinningum kommúnista á öllu meginlandi Kína.
Stjórnsýsla
Stjórnsýslusvæði borgarinnar nær til tíu borgarsvæða, fylkisborgarinnar Xinmin og tveggja sýslna: Kangping og Faku.
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Shenyang 7.665.638 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 9.070.093.
Shenyang er einnig aðalborg í einni helstu borgarþyrpinga Kína, eða á svokölluðu „Stór-Shenyang borgarsvæði“, sem eru borgir staðsettar í mið-suðurhluta Liaoning héraðs. Íbúar þar eru um 27 milljónir. Til þyrpingarinnar teljast borgirnar Shenyang, Dalian, Benxi, Liaoyang, Anshan, Yingkou, Pulandian, og Gaizhou.
Efnahagur
alt=Mynd af göngugötu í Zhongjie í Shenyang borg.|thumb|Göngugata í Zhongjie, Shenyang borg.
Shenyang er ein mesta iðnaðarborg Kína. Stóriðja hefur byggst þar upp allt frá þriðja áratug síðustu aldar. Borgin gegnir mikilvægu hlutverki í áætlun kínverskra yfirvalda um endurreisn norðaustursvæðis. Borgin hefur verið að auka fjölbreytni í iðnaði og auka hlut sinn í þjónustugeirann. Vaxandi atvinnugreinar borgarinnar eru í hugbúnaði, bifreiðframleiðslu og framleiðslu raftækja.
Meginframleiðsla í borginni eru vélar og tilbúnir málmar. Framleiddar eru margvíslegar vélar, vírar og kaplar, sement, margskonar efnaframleiðsla, tilbúinn áburður og lyf. Bræðsla málma, kopars, sinks, blýs og mangan er einnig umfangsmikil í borginni. Þá er ótaldar mjölverksmiðjur, pappírsverksmiðjur, sápu- og leðurverksmiðjur, textílverksmiðjur og glerframleiðsla.
Vísindi og rannsóknir
Shenyang hefur lengi starfað sem mennta- og menningarmiðstöð Norðaustur Kína. Borgin hýsir meira en 20 háskóla og framhaldsskóla, þar á meðal hinn virta Liaoning-háskóla, Tækniháskóla Norðaustur-Kína, Norðaustur Verkfræðiskólann, Norðaustur fjármála og hagfræðistofnunina, og tvo læknisháskóla.
Með tugir vísindarannsóknarstofnana í borginni er Shenyang einnig stórborg á sviði vísinda.
Samgöngur
alt=Mynd af háhraðalest Beijing–Shenyang línunnar.|thumb|Háhraðalest Beijing–Shenyang línunnar.
alt=Mynd af snarlestarstöð í Shenyang borg.|thumb|Snarlestarstöð í Shenyang borg.
Samhliða nálægum borgum þjónar Shenyang sem flutnings- og viðskiptamiðstöð Norðaustur Kína við nágrannaríkin, einkum Japan, Rússland og Kóreu. Borginni er ein af leiðandi járnbrautarmiðstöðvum Kína. Hún hefur tvær lestarstöðvar og er tengd mjög öflugu lestarneti, meðal annar við nokkrar línur háhraðalesta til stærri borga Kína. Innan borgarinnar er nýbyggt marglínu snarlestakerfi.
Við borgina er öflugt vegakerfi með 6 hringvegum um borgina og hraðbrautum til nágrannaborga og héraða
Shenyang Taoxian alþjóðaflugvöllurinn sem er um 20 km suður af borginni, var opnaður árið 1989: Hann er einn af fjölfarnari flugvöllum Kína. Árið 2018 fóru um völlinn um 19 miljónir farþega.
Auðkúla (Svínadal)
thumb|right|Auðkúlukirkja. Auðkúla er bær, kirkjustaður og áður prestssetur í Svínadal í Austur-Húnavatnssýslu, sunnan við Svínavatn. Samkvæmt Landnámabók hét bærinn upphaflega Auðkúlustaðir og þar bjó landnámsmaðurinn Eyvindur auðkúla, sem nam Svínadal. Síðar bjuggu þar ýmsir veraldlegir höfðingjar, þar á meðal Kolbeinn Bjarnason Auðkýlingur, sem hlaut jarlstign um 1300, og seinna Einar Þorleifsson hirðstjóri.
Á árunum 1575-1650 voru feðgarnir Eiríkur Magnússon og Magnús Eiríksson prestar á Auðkúlu. Á meðal barna Magnúsar voru þeir séra Jón Magnússon skáld í Laufási og séra Jón Magnússon þumlungur á Eyri í Skutulsfirði, höfundur Píslarsögu séra Jóns Magnússonar. Seinna var Jón Jónsson (1772-1817), tengdasonur séra Odds á Miklabæ, prestur á Auðkúlu. Hann drukknaði þegar hann féll í vök á Svínavatni og var sagður ganga aftur.
Kirkjan á Auðkúlu var helguð Jóhannesi skírara í kaþólskum sið. Núverandi kirkja, sem er áttstend að lögun, var vígð árið 1894.
Á árunum 2009-2012 var Sveitabakarí rekið á Auðkúlu.
Katrín Atladóttir
Katrín Atladóttir (fædd 15. september 1980) er fyrrverandi borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn Reykjavíkur. Hún er fyrrverandi landsliðskona í badminton og er með BS-gráðu í tölvunarfræði og meistaragráðu í hugbúnaðarverkfræði. Katrín er einnig þekkt sem [katrin.is] á internetinu.
Stjórnmálaferill
Katrín skipaði sjöunda sætið á framboðslista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður í Alþingiskosningunum 2016 og færðist upp um eitt sæti fyrir kosningarnar ári síðar.
Columbo
thumb|right|[[Richard Kiley og Peter Falk í hlutverkum sínum í 3. þáttaröð 1974.]] Columbo voru bandarískir sakamálaþættir sem voru sýndir fyrst á NBC 1971 til 1978 og síðan stopulla á ABC frá 1989 til 2003. Upphaflega voru þættirnir ein af fjórum þáttaröðum sem skiptust á að birtast undir regnhlífarheitinu The NBC Mystery Movies á miðvikudagskvöldum. Þættirnir voru 70 til 100 mínútna langir og urðu alls 69 talsins í 10 þáttaröðum.
Sögusvið þáttanna er Los Angeles þar sem lögregluforinginn Columbo (leikinn af Peter Falk) reynir að sanna hver morðinginn er með yfirheyrslum þar sem hann virðist oft annars hugar eða úti á þekju. Í upphafi hvers þáttar sjá áhorfendur morðið framið og vita því hver morðinginn er. Columbo grunar líka rétta morðingjann fljótlega og þættirnir ganga út á það hvernig honum tekst að sanna sekt viðkomandi. Hinir seku sjá oftast í gegnum þá aðferð Columbos að látast vera úti á þekju, og taka til við að reyna að dylja slóð sína eða leiða hann á villigötur. Þættirnir eru þannig dæmi um viðsnúna sakamálasögu sem gengur ekki út á að finna hinn seka, heldur ná honum.
Kálfavík
thumb|right|220px|Kálfavík Kálfavík er eyðibýli í Ísafjarðardjúpi á Vestfjörðum. Þar stendur steinhús byggt 1909.
Saga
Kálfavík er einn af mörgum bæjum sem voru byggðir við Ísafjarðardjúp á 19. og 20. öld. Þar bjuggu fólk sem lifði af sjósókn og búskap. Síðustu ábúendur í Kálfavík voru þau hjónin Guðröður Jónsson og Guðrún Guðmundsdóttir, sem fluttu þaðan árið 1967.
Ættarsaga
Guðröður Jónsson fæddist 8. júní 1895 á Brandsstöðum í Reykhólahreppi, Austur-Barðastrandarsýslu. Hann var sonur Jóns Hjaltasonar, bónda á Brandsstöðum og síðar í Kálfavík, og Maríu Sigurborgar Örnólfsdóttur. Hann var bóndi í Kálfavík í Ögurhreppi, Norður-Ísafjarðarsýslu. Hann giftist Guðrúnu Þorgerði Guðmundsdóttir, sem fæddist 14. mars 1913 í Reykjavík. Hún var dóttir Guðmunds Elíassonar, smiðs og bifreiðasmiðs í Reykjavík, og Kristínar Jónasdóttir.
Guðröður og Guðrún fluttu til Kálfavíks árið 1938. Þau bjuggu þar í næstum 30 árum og stunduðu sjósókn og búskap. Þau voru sígildir bændur og fengu mikið lof fyrir starf sitt. Þau fluttu frá Kálfavík árið 1967 og settust að í Reykjavík.
Guðröður lést 2. febrúar 1981 og Guðrún lést 26. nóvember 1997. Þau hvíla í Hólavallakirkjugarði í Reykjavík.
Steinhúsið
Steinhúsið í Kálfavík er eitt af fáum steinhúsum sem eru eftir á Vestfjörðum. Það var byggt árið 1909 af Jón Hjaltasyni, sem var bóndi í Brandsstöðum í A-Barðastrandarsýslu og síðar í Kálfavík. Hann var faðir Guðröðar Jónssonar, sem giftist Guðrúnu Guðmundsdóttur og bjó með honum í steinhúsinu. Steinhúsið skiptist í eldhús og búr í kjallara eins og þá var siður, baðstofa, herbergi og stofa á miðhæð, tvö lítil herbergi og geymslurými í risi. Steinhúsið er nú friðað og er opna fyrir gesti.
Nútími
Eftir að Kálfavík var afskráð úr bújarðarskránni árið 1967 hefur enginn búið þar fast. Steinhúsið er nú í eigu barna afkomanda Guðröðs og Guðrúnar. Það er einnig hægt að fara í göngutúra eftir gömlum vegum frá Kálfavík til annarra bæja eins og Hvítanes í Skötufyrði.
Menning
Í Kálfavík voru lifandi hefðir og menning sem endurspegla lífið á Vestfjörum. Fólk hafði sínar sögur, kvæði, leiki. Sumir sögðu að í Kálfavík væru draugar. Auk þess voru margir kunnugir um náttúruna og dýralíf í kringum sig.
Georgía Björnsson
Georgía Björnsson (18. janúar 1884 – 18. september 1958), fædd undir nafninu Georgia Hoff-Hansen, var eiginkona Sveins Björnssonar og þar með fyrsta forsetafrú Íslands.
Georgía fæddist í Danmörku til danskra foreldra. Faðir hennar var Hans Henrik Emil Hoff-Hansen, lyfjasali og jústisráð í Hobro á Jótlandi, en móðir hennar var Anna Catherine Hansen, sem rakti ættir sínar til jótlenskra presta og stórbænda. Georgía kynntist Sveini þegar hún dvaldi hjá systur sinni á Íslandi veturinn 1901-1902 og hitti hann aftur í Kaupmannahöfn nokkrum árum síðar. Georgía og Sveinn gengu í hjónaband árið 1908 og fluttu stuttu síðar til Íslands. Þau eignuðust sex börn.
Georgía varð forsetafrú sextug að aldri þegar Sveinn var kjörinn fyrsti forseti nýja íslenska lýðveldisins þann 17. júní árið 1944. Áður hafði hún verið sendiherrafrú í Danmörku þegar Sveinn var sendiherra þar og síðar ríkisstjórafrú á Íslandi þau þrjú ár sem Sveinn gegndi því embætti. Hún var sæmd stórkrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1946.
Fyrri rökgreiningar
Fyrri rökgreiningar er rit eftir forngríska heimspekinginn Aristóteles sem fjallar um rökfræði.
Endurskoðunarnefnd
Endurskoðunarnefnd er nefnd sem annast stjórn sem lýtur að innra eftirliti. Í því felst greining og mat á áhættuþáttum og athugun á fyrirkomulagi og virkni eftirlitsaðgerða sem eru hluti þess innra eftirlits sem stjórn ber að koma á fót og viðhalda.
Helgi Þorgils Friðjónsson
Helgi Þorgils Friðjónsson (fæddur 7. mars 1953 í Búðardal) er íslenskur myndlistarmaður. Hann ólst upp í Búðardal til fimmtán ára aldurs en fluttist þá til Reykjavíkur. Helgi stundaði nám við Myndlistar- og handíðaskóla Íslands 1971-1976. Að því loknu fór hann til Haag og var í námi í De Vrije akademíunni og árið eftir í Jan van Eyck akademíunni í Maastricht í Hollandi. Námi sínu þar lauk hann árið 1979 og kom heim í kjölfarið.
Tsjeljabínskfylki
thumb|300px|Tsjeljabinskfylki innan Rússlands
Helgi Þorgils Friðjónsson
Málarinn Helgi
Helgi hafði unnið mikið með teikningar, grafík og texta. Þegar hann byrjar fyrst að vinna með málverkið á skólaárunum í Hollandi og þá hlítir hann öllum þeim reglum sem unnið var með á þeim tíma. Það þótti honum of flókið og vildi einfalda hlutina. Þá fer hann í að „yfirfæra skissuna á striga þ.e. að koma hugsuninni beint í málverkið” (Hannes Sigurðsson, 1996). Helgi segist vinna myndir sínar hrátt og að þær byggist á einhvers konar konsepti/hugmynd sem tengi hann við samnefndan áratug.
Tsjeljabínskfylki
Tsjeljabinskfylki (rússneska: Челя́бинская о́бласть) er fylki (oblast) í Rússlandi. Höfuðstaður fylkisins er Tsjeljabinsk. Íbúafjöldi var 3,476,217 árið 2010.
Helgi Þorgils Friðjónsson
Málarinn Helgi
Helgi tekur þátt í upphafi þeirrar stefnu sem kölluð hefur verið nýja málverkið og kom fram um 1980.
Helgi sýndi fyrst olíumálverk í Gallerí Sugurgötu 7 1980 og næst á sýningu í Norrænahúsinu 1981. Hann tók einnig þátt í stórum samsýningum eins og „Nýja málverkið” Nýlistasafninu og Gullströndin andar sem var haldin í JL-húsinu árið 1983. Tvær síðast nefndu sýningarnar vöktu mikla athylgi og umtal og hristu hressilega upp í myndlistarheiminum í landinu. Það var strax augljóst þarna að Helgi myndi skapa sér sérstöðu innan þess sem kallað er nýja málverkið. Á sýningu á Kjarvalsstöðum árið 1987 má segja að Helgi hafi fyrst fengið viðukenningu á verkum sínum.
Helgi var farinn að mála fígúrurnar, sem hafa síðan einkennt málverk hans, í kringum 1987 og voru málverkin á Kjarvalssýningunni í þeim dúr. Í myndunum má finna svo til öll helstu táknin sem hafa verið einkennandi í verkum Helga s.s. landslag, kentárar og englar. Helgi segir sjálfur að hann noti táknmál með „frekar léttum og óábyrgum hætti”. Hann segist vera að „stefna saman sögunni; mannkynssögunni og listasögunni”. Helgi notar mikið tilvitnanir í ævintýri og þjóðsögur með súrrealískum undirtóni en verkin verða þó aldrei í raun súrrealísk. Gunnar B. Kvaran segir í bók um Helga sem Listasafn Reykjavíkur gaf út árið 1989 að hugmyndin og myndefnið hafi ávallt gegnt jafn stóru hlutverki og hin formræna útfærsla í vekum hans.
Helgi segist sjálfur vera að vinna með einsemd mannsins í verkum sínum. Þetta má m.a. sjá í því að fólkið/fígúrurnar myndunum snertast svo til aldrei, augu þess mætast ekki og það virðist varla vita hvert af öðru. Þetta ítrekar hann líka með því að mála konur jafnt sem karla nakta en án þess að höfða til kynhvatarinnar. Einsemdin alger.
Helgi talaði um það á sjónþinginu í Gerðubergi í október 1996 að hann hafi átt frekar erfitt með að mála landslag fyrst þegar hann var að byrja að mála. Síðar meir hafi hann náð betra sambandi við það. Hann segir að oftast sé landslagið skáldskapur einn en í hveri mynd sé svona eitt og eitt sem hann tengi veruleikanum eins og t.d. stakur foss, fjall o.s.frv.
Myndmálið í myndum Helga hefur tekið ýmsum breytingum í gegnum tíðina – tákngervingin, formið og litræn framsetning.
Gallerý gangurinn – the corridor
Helgi opnaði lítið sýningarými sem hann kallar „Gallerí gang” árið 1980 og hefur „Gangurinn“ verið starfandi síðan. Á heimasíðu Helga – http://www.helgi-fridjonsson.com/ - segir að megin markmiðið með rekstrinum sé að kynna myndlistarmenn og aðra fyrir nýjum erlendum listamönnum. Fjölmargir erlendir myndlistarmenn hafa sýnt hjá Helga og á síðunni segir að margir hverjir hafi komið aftur til Íslands ýmist til þess að sýna eða sem almennir ferðamenn. Með því að fá listamennina aftur til landsins finnst Helga að hann hafi náð markmiðum sínum með rekstri „Gangsins”.
Sanmarínósk líra
Sanmarínósk líra (ítalska: lira sanmarinese) var gjaldmiðill notaður í San Marínó áður en evran var tekin upp árið 2002. Ein líra skiptist í 100 hundraðshluta (centesimo). Sanmarínósk líra jafngildi ítalskri líru. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 1936,27 SML.
Cerastium amanum
Cerastium amanum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Tyrklandi.
Bar (þrýstingur)
Bar er mælieining fyrir þrýsting. 1 bar er skilgreint sem 100.000 pasköl þ.e er skilgreint sem 100kPa(kílóPascal). Það er lítið eitt minna en 1 loftþyngd, sem er skilgreind sem 101325 pasköl. Loftþrýstingur er oft gefinn upp í millibörum (mb) en 1 mb er einn þúsundasti úr bari. Þannig er 1 mb jafnt og 1 hektópaskal (100 paskal), sem er sú eining sem nú er miðað við víðast hvar þegar loftþrýstingur er mældur.
Böglunga sögur
Böglunga sögur – öðru nafni Hákonar saga Sverrissonar, Guttorms Sigurðarsonar og Inga Bárðarsonar – er konungasaga, sem fjallar um konungana í Noregi og átökin milli birkibeina og bagla frá því að Sverrir Sigurðarson dó árið 1202 þar til Hákon Hákonarson varð einn konungur Noregs 1217. Böglunga sögur eru aðalheimildin um sögu Noregs á þessu tímabili, en eru ekki eins vel samdar og Sverris saga.
Böglunga sögur eru varðveittar í tveimur gerðum, styttri gerð (A), sem nær yfir árabilið 1202–1209, og lengri gerð (B) um allt tímabilið 1202–1217. Styttri gerðin er varðveitt í tveimur fornum handritum, en lengri gerðin er aðeins til í brotum, og svo heil í danskri þýðingu Peders Claussøns frá því um 1600 (Norske Kongers Chronica). Sveinbjörn Egilsson þýddi hana á íslensku og var þýðingin prentuð í Fornmanna sögum, 9. bindi, ásamt danska textanum. (Til er önnur íslensk þýðing sem Ásgeir Jónsson Stadfeldt gerði 1812, e.t.v. í tengslum við útgáfuna sem þá var í undirbúningi. Er í handriti í British Museum).
Í Böglunga sögum er fjallað um sex konunga eða konungsefni, þrjá birkibeina: Hákon Sverrisson sem var konungur 1202–1204, Guttorm Sigurðsson 1204 og Inga Bárðarson 1204–1217; og þrjú konungsefni bagla: Inga Magnússon (d. 1202), Erling steinvegg 1204–1207 og Filippus Símonarson 1207–1217.
Böglunga sögur eru beint framhald af Sverris sögu. Eldri og styttri gerðinni (A) lýkur með brúðkaupi Filippusar árið 1209. Hún er sennilega samin skömmu eftir 1210 og er sjónarhornið yfirleitt hjá böglum, þó að höfundurinn sé tiltölulega hlutlaus í frásögn sinni. Í yngri og lengri gerðinni er frásögninni haldið áfram þar til Ingi konungur deyr, 1217. Hún mun vera samin um 1220 af manni sem vildi auka hlut birkibeina í sögunni, og eru viðaukar við fyrri hlutann af því tagi. Framhald sögunnar er fremur sundurlaust, og henni lýkur á mjög jákvæðri lýsingu á Inga konungi, sem bendir til að höfundurinn hafi staðið honum nærri. Athyglisvert er að sjá hvernig gerðirnar tvær fjalla um atburðina frá sjónarhóli beggja deiluaðila, án þess þó að gengið sé á svig við sannleikann.
Nafnið Böglunga sögur var notað í Hákonar sögu gamla í handritinu Gullinskinnu sem brann 1728, og á vel við eldri gerðina sem fylgir frekar böglum eftir. Þetta er ein saga, en fleirtölumyndin „sögur“ vísar til þess að sagan fjallar um nokkra konunga. Hallvard Magerøy taldi mest lýsandi að nota nafnið: Saga birkibeina og bagla, en gömul hefð er fyrir nafninu Böglunga sögur. Í útgáfu Fornritafélagsins (2013) notar Þorleifur Hauksson eintölumyndina: Böglunga saga.
Höfundar beggja gerðanna eru óþekktir, en vísbendingar eru um að þeir hafi verið Íslendingar.
Handrit og útgáfur
Í norskri hátíðarútgáfu konungasagna, 1979, er efni beggja gerðanna steypt saman í eina heild í norsku þýðingunni.
Camille Winbush
Camille Simoine Winbush (1990) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Hjartaheill
Hjartaheill eru samtök hjartasjúklinga á Íslandi. Samtökin voru stofnuð 1983. Félagið styrkir m.a. kaup á tækjum fyrir sjúkrastofnanir og styrkir endurhæfingarstöðvar.
Meyjarsæti
Meyjarsæti er fell við Þingvallavatn sem er 237 metra hátt. Sunnan við Meyjarsæti er Hofmannaflöt sem er sléttur völlur austan Ármannsfells og norðan Þingvalla.
Benni McCarthy
Benedict „Benni“ McCarthy (fæddur 12. nóvember 1977) er suðurafrískur knattspyrnumaður sem leikur með Blackburn Rovers á Englandi og með landsliði Suður-Afríku.
Ævi og störf
McCarthy lék með suðurafríska liðinu Seven Stars fram til 18 ára aldurs og skoraði 27 mörk í 29 leikum í deildinni 1995-6. Árið eftir skoraði hann 12 mörk í 20 leikjum og komst þá á samning hjá hollenska liðinu Ajax. Árið 1997 fór hann til liðsins og varð deildarmeistari fyrsta árið sitt þar - skoraði þá alls 9 mörk. Eftir ágætis vertíð árin 1998 til '99 var hann seldur til spænska liðsins Celta Vigo.
Hjá Celta Vigo átti Benni erfitt uppdráttar og fór í láni til FC Porto vertíðina 2001-02 og gekk þar vel. José Morinho var þá knattspyrnustjóri Porto en hjá liðinu var McCarthy einn af máttarstólpunum. Hann hjálpaði liðinu til að komast í 3. sæti i deildinni sem veitti þeim sjálfvirkt sæti í Meistaradeild Evrópu. Þetta ár spilaði hann 10 leiki og skoraði heil 12 mörk. Árið eftir fór hann aftur til Celta Vigo.
2003-04 var McCarthy seldur til Porto fyrir 3,5 milljónir evra og hjá liðinu fann hann á ný liðsandann. Hann hlaut Gulltakkaskóinn fyrir 20 mörk í 23 leikjum. Þann 28. júlí 2006 var McCarthy seldur til Blackburn Rovers fyrir 2.5 milljónir punda.
Melanóra
Melanóra (fræðiheiti: Minuartia rubella eða Sabulina rubella ) er fjölær jurt af hjartagrasaætt sem vex fjöllum og í heimskautaloftslagi á Norðurhveli. Á Íslandi er hún um nær allt land.
Pommern (hérað)
thumb|200px|Staðsetning héraðsins innan Póllands Pommern (pólska: województwo pomorskie) er hérað í Norður-Póllandi. Það var stofnað þann 1. janúar 1999 við sameiningu nokkurra eldri héraða. Stærstu borgirnar í héraðinu eru Gdańsk, höfuðborg héraðsins, Gdynia, Słupsk og Sopot. Árið 2011 voru íbúar héraðsins 2.264.000 samtals. Flatarmál héraðsins er 18.310 ferkílómetrar.
Octávio Frias de Oliveira-brúin
Octávio Frias de Oliveira-brúin (portúgalska: Ponte Octávio Frias de Oliveira) er samsett hengibrú og stagbrú í São Paulo í Brasilíu sem brúar Pinheiros-ána.
Landnám
Landnám á sér stað þegar ein eða fleiri tegundir setjast að á nýju svæði. Hugtakið átti upphaflega aðeins við um menn, en hefur frá því á 19. öld líka verið notað til að lýsa útbreiðslu dýra, gerla og plantna. Þegar hugtakið á við menn er átt við athafnir landnema, stofnun verslunarstaða og nýlendna, en nýlendustefna lýsir yfirráðum landnema yfir landsvæði þar sem aðrir bjuggu fyrir.
Amundsenhaf
thumb|right|Kort af Amundsenhafi Amundsenhaf er hafsvæði í Suður-Íshafi undan Marie Byrd-landi. Það nær frá Flugfiskahöfða í austri að Darthöfða í vestri. Það heitir eftir norska landkönnuðinum Roald Amundsen. Hafið er að mestu ísi þakið og íshellan sem rennur út í það er að meðaltali 3 km að þykkt.
Mitsuo Watanabe
Mitsuo Watanabe (fæddur 4. júní 1953) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 28 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Efsta stig
Efsta stig eða sjaldan hástig  er hæsta stigið í stigbreytingu.
Jeremy Suarez
Jeremy Steven Suarez (1990) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Kjörís
Kjörís ehf. er íslenskur ísframleiðandi staðsett í Hveragerði. Fyrirtækið hóf starfsemi 31. mars 1969 og hefur alltaf verið staðsett í Hveragerði. Kjörís er fjórði stærsti vinnuveitandinn þar og eru starfsmenn fyrirtækisins um 50 talsins. Kjörís er meðal þekktustu vörumerkja Íslands og hefur fyrirtækið fengið ýmsar viðurkenningar.
Saga
Fyrirtækið er og hefur alltaf verið fjölskyldufyrirtæki og var stofnað af bræðrunum Gylfa Hinrikssyni og Braga Hinrikssyni ásamt bræðrunum Hafsteini, Guðmundi og Sigfúsi Kristinssonum. Starfsemin byrjaði í 250 fermetra húsnæði en er nú komið í 5000 fermetra húsnæði í þremur húsum í Hveragerði ásamt dreifingarstöð á Akureyri og Ísafirði. Framleiðslutegundir Kjöríss voru í upphafi núgga-, súkkulaði- og vanillupakkaís ásamt frostpinnum en í dag eru vörutegundir fyrirtækisins um 160 talsins ásamt vinsælum innfluttum tegundum, t.d. Mars, Snickers og Bounty ís.
Ísdagur Kjöríss hefur verið haldinn árlega frá árinu 2007 á bæjarhátíðinni Blómstrandi dögum í Hveragerði. Ísdagurinn er hluti af vöruþróun fyrirtækisins og lögð er sérstök ísleiðsla úr verksmiðjunni og út á bílaplan. Þar er gestum boðið upp á að bragða á nýstárlegum ístegundum. Til dæmis hefur verið boðið upp á sinnepsís, BBQ-ís, sykurpúðaís, öskuís, ís unninn úr brjóstamjólk sem og hefðbundnari bragðtegundir sem margar hafa að lokum farið í almenna framleiðslu hjá fyrirtækinu.
Fort Minor
Fort Minor bandarísk hljómsveit — hliðarverkefni Mikes Shinoda, rappara úr Linkin Park. Fort Minor er fyrst og fremst rappverkefni, en einnig má greina áhrif frá rokki, sem og raftónlist (aðallega turntablisma). Verkefnið er sólóverkefni, en í mörgum lögum, sem og á tónleikum, eru meðlimir rappsveitarinnar Styles of beyond Shinoda innan handar. Á einu plötu Fort Minor hingað til hjálpuðu margir aðrir til, frægastir þeir Common, Black thought, Lupe Fiasco og John Legend. Víðfrægasta lag Fort minors er „Where'd you go“, sem Shinoda flytur ásamt þeim Holly Brook og Jonah Matranga.
Tónlistin
Haft hefur verið eftir Shinoda að markmiðið með Fort Minor sé að búa til tónlist og skemmta sér með vinum sínum.
„Ég kalla þetta Fort Minor í stað þess að nota nafnið mitt, vegna þess að margir eru viðriðnir verkefnið. En mig langaði einungis að vinna með fjölskyldu og vinum [...]“
Fyrsta platan hlaut nafnið The Rising Tied og kom út í nóvember 2005. Textarnir á plötunni fjalla um mismunandi efni, verðandi smáskífan Remember the name fjallar um rapp og rappara, Kenji fjallar um raunir fjölskyldu Shinodas í seinni heimsstyrjöldinni þegar hún var send í fangabúðir í Bandaríkjunum (þau voru japanskir innflytjendur), og Where'd you go fjallar um aðskilnað tónlistarmanna við maka sína þegar þeir eru á ferðalögum, en það lag hlaut einmitt verðlaun fyrir besta hringitóninn á myndbandaverðlaunum MTV árið 2006.
Meðal flytjenda í Fort minor-verkefninu:
Smáskífur
Af The Rising Tied:
Síðari rökgreiningar
Síðari rökgreiningar er rit eftir forngríska heimspekinginn Aristóteles sem fjallar um rökfræði. Í ritinu fjallar Aristóteles m.a. um sannanir, skilgreiningar og vísindalega þekkingu.
Calocedrus macrolepis
Calocedrus macrolepis er sígrænt tré (25–35 m hátt) frá suðvestur Kína (Guangdong vestur til Yunnan), norður Víetnam, norður Laos, nyrst í Tælandi og norðaustur Myanmar.
Allium hollandicum
Allium hollandicum er tegund af laukætt frá Íran og Kirgistan en víða ræktaður vegna stórra blómskipana hans með fjólubláum blómum.
Allium hollandicum er laukmyndandi fjölæringur að 90 sm hár. Hann er með löng flöt blöð að 60 sm löng. Blómskipunin er stór og kúlulaga, að 25 sm í þvermál, með fjölda fjólublárra til rauðfjólublárra blóma.
Eitt afbrigðið í ræktun er ‘Purple Sensation’.
Beck (sjónvarpsþættir)
Beck eru sænskir sakamálaþættir lauslega byggðir á persónum úr sögum Maj Sjöwall og Per Wahlöö um lögregluforingjann Martin Beck (leikinn af Peter Haber) og félaga hans í morðdeild sænsku ríkislögreglunnar. Sögusvið þáttanna er oftast Stokkhólmur. Líkt og bækurnar níu um Martin Beck eftir Sjöwall og Wahlöö ganga þættirnir út á lögreglurannsóknina og samskipti rannsakenda. Hver þáttur er um 90 mínútna langur. Þættirnir hófu göngu sína árið 1997 og fyrstu þáttaraðirnar voru gefnar út á VHS-spólum og DVD-diskum, en sumir þættir voru frumsýndir í kvikmyndahúsum. Síðustu þáttaraðir hafa verið frumsýndar á video on-demand-veitum og streymisveitunni C More. Árið 2023 voru þættirnir orðnir 50 í 9 þáttaröðum. Oft hafa nokkur ár liðið á milli þáttaraða.
Arnór Þórðarson jarlaskáld
Arnór Þórðarson (f. um 1012, lifði fram yfir 1073) var íslenskt hirðskáld. Hann var sonur Þórðar Kolbeinssonar og Oddnýjar eykyndils. Hans er getið í Bjarnar sögu Hítdælakappa, í Grettis sögu og í konungasögum. Viðurnefni sitt fékk hann af því að yrkja um Rögnvald og Þorfinn Orkneyjajarla. Hann orti einnig um Noregskonungana Magnús góða og Harald harðráða. Frægasta kvæði Arnórs er Hrynhenda sem ort er um Magnús konung undir hrynhendum hætti og er það fyrsta hirðkvæði sem vitað er um undir þeim bragarhætti. Um Hrynhendu segir Vésteinn Ólason að hún sé „full af fljúgandi mælsku og með glæsibrag í hvívetna.“ Finnur Jónsson segir um Arnór að hann hafi haft „ótakmarkað vald ... á öllu er að kveðandi lýtur og máli“ og jafnframt að „hann sparir ekki voldug orð og íburðarmiklar lýsíngar, t. d. á því hvernig hinn gullbúni skipafloti glói og glitri í sólskininu“ og tekur sem dæmi vísu úr Hrynhendu:
Almæli
Almæli (á latínu Topica) er rit eftir forngríska heimspekinginn Aristóteles sem fjallar um rökfræði.
Ketill Þorsteinsson
Ketill Þorsteinsson (latína Ketillus Thorsteini filius, 1075–7. júlí 1145) var biskup á Hólum frá 1122 til dauðadags, 1145, eða í 23 ár.
Faðir Ketils var Þorsteinn Eyjólfsson (Guðmundssonar ríka á Möðruvöllum í Eyjafirði). Móðir ókunn. Ketill fæddist um 1075, og hefur líklega alist upp á Möðruvöllum. Síðar tók hann við staðarforráðum þar og varð með mestu höfðingjum norðanlands. Hann mun hafa verið með í ráðum þegar biskupsstóll var settur á Hólum 1106.
Ketill var kjörinn biskup eftir Jón Ögmundsson og var vígður af Össuri erkibiskupi í Lundi 12. febrúar 1122. Þingeyraklaustur var formlega stofnað 1133, í biskupstíð Ketils, þó að hugsanlegt sé að þar hafi verið vísir að klaustri fyrir. Ketill var vinsæll maður og virtur og hefur haft menningarlegan metnað. Í formála Íslendingabókar segist Ari fróði hafa gert hana fyrir biskupana, Ketil Þorsteinsson og Þorlák Runólfsson, og þeir lesið hana yfir og sett fram tillögur um breytingar og viðauka. Kristinréttur hinn forni eða Kristinréttur eldri var settur í tíð þessara sömu biskupa, 1122-1133, og er hann stundum kenndur við þá. Össur erkibiskup átti nokkurn þátt í að ráðist var í að semja og lögtaka kristinréttinn. Ketill andaðist að Laugarási í Biskupstungum 7. júlí 1145, þar sem hann var staddur í tilefni af samkomu í Skálholti.
Fjarlægð
Fjarlægð, oft kölluð lengd í eðlisfræði er skilgreind sem venjulega firðin í stærðfræði. SI-mælieining fjarlægðar er metri, táknuð með m.
Tryvannstårnet
thumb|Tryvannstårnet að sumarlagi thumb|Tryvannstårnet að vetrarlagi Tryvannstårnet er 118 metra hátt útvarpsmastur í Ósló, en þar sem það stendur, við vatnið Tryvann, er land í 529 metra hæð yfir sjó.
Mastrið, eða turninn, var byggt árið 1962 til að senda útvarps- og sjónvarpsbylgjur til annarra dreifistöðva í Noregi. Í 60 metra hæð er útsýnispallur en þaðan sést á björtum dögum alla leið til Svíþjóðar. Útsýnispallinum var lokað árið 2005 vegna þess hve erfitt var að uppfylla skilyrði um undankomuleiðir í bruna.
Snælykill
Snælykill (fræðiheiti Primula nivalis) er blóm af ættkvísl lykla.
Winchester
thumb|Horft yfir miðbæinn. Winchester er höfuðborg sýslunnar Hampshire á Suðaustur-Englandi. Frá og með manntali ársins 2011 voru íbúar um 45.000.
VietJet Air
VietJet Air er víetnamskt lággjaldaflugfélag staðsett í Hanoi. Mest er flogið frá Ho Chi Minh-borg. Fyrirtækið var stofnað árið 2007 og en starfsemi hófst árið 2011. Flogið er milli borga í Víetnam og til nokkurra alþjóðlegra flugvalla.
Cerastium andinum
Cerastium andinum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Kólumbíu í Suður-Ameríku.
Kemerovofylki
thumb|300px|Kemeróvofylki innan Rússlands
Kemeróvofylki — Kusbass (rússneska: Ке́меровская о́бласть — Кузбасс) er fylki (oblast) í Rússlandi. Höfuðstaður fylkisins er Kemeróvo. Íbúafjöldi var 2,763,135 árið 2010.
Dee Dee Davis
Dee Dee Davis (1996) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Stigbreyting
Stigbreyting er hugtak í málfræði. Sum orð, nánast eingöngu lýsingarorð og atviksorð, stigbreytast og geta þá komið fyrir í frumstigi, miðstigi og efsta stigi. Stigbreytingu skal ekki rugla saman við fallbeygingu. Strikið tilstrik (n-strik, strik sem er jafnbreytt bókstafinum n) er notað við upptalningu beygingarmynda.
Reynistaðarklaustur
Reynistaðarklaustur var nunnuklaustur af Benediktsreglu, stofnað árið 1295 á Reynistað í Skagafirði. Það var annað tveggja nunnuklaustra á landinu og starfaði til siðaskipta.
Stigbreyting
Stigbreyting lýsingarorða
Flest lýsingarorð stigbreytast, en orðmyndir geta myndast eftir frumstigi, miðstigi og efsta stigi. Stigbreytingin sjálf nefnist regluleg er ef stigin eru mynduð af sama stofni, dæmi um það er orðið ríkur sem stigbreytist ríkur – ríkari – ríkastur þar sem stofninn er rík-. Miðstigið myndast af því að bæta við stofninn -ar- eða -r- og þar fyrir aftan endingum veikrar beygingar lýsingarorða. Á efsta stigi eru tilsvarandi viðskeyti -ast- eða -st- og þar fyrir aftan koma annaðhvort endingar sterkrar eða veikrar beygingar lýsingarorða. Stundum verða hljóðavíxl í stofni lýsingarorða sem stigbreytast reglulega en dæmi um það er lýsingarorðið stór (stigbreyting stór - stærri - stærstur) og lýsingarorðið djúpur (stigbreyting djúpur – dýpri – dýpstur'').
Reynistaðarklaustur
Gissur Þorvaldsson jarl hafði fyrir dauða sinn 1268 gefið bújörð sína, Stað í Reynisnesi (Reynistað) til klausturstofnunar en þó liðu nærri 30 ár þar til af henni varð. Þá var það Jörundur Hólabiskup sem tók af skarið og fékk í lið með sér auðuga konu, Hallberu að nafni, er síðar varð abbadís, og fleiri mektarkonur til að gefa fé til klausturstofnunar og sjálfur lagði hann klaustrinu til 23 jarðir Hólastóls sem skyldu vera ævarandi eign þess. Hólabiskup átti að vera verndari eða eins konar ábóti klaustursins. Var þar jafnan umboðsmaður biskups eða ráðsmaður í forsvari.
Búrfellshyrna
300px|right| Búrfellshyrna, Búrfellsdalur t.v., Grýtudalur t.h. Búrfellshyrna er fjall í innanverðum Svarfaðardal. Hún er gerð úr basaltlögum sem eru tæplega 10 milljón ára gömul og nær 1.091 meters hæð á hæsta tindi. Neðan undir fjallinu eru bæirnir Búrfell og Hæringsstaðir. Sitt hvorum megin við það eru stuttir afdalir, Búrfellsdalur og Grýtudalur. Í Búrfellsdal er Búrfellsjökull, lítill daljökull sem vakið hefur athygli jöklafræðinga því hann hleypur fram á nokkurra áratuga fresti og er því svokallaður hlaupjökull.
Reynistaðarklaustur
Sennilega hefur klaustrinu hnignað eftir Svartadauða 1402, fáar nunnur lifað eftir og svo mikið er víst að engin abbadís var þar í allmörg ár en Þórunn Ormsdóttir var þar príorinna frá 1408 og tók jafnframt við klausturforráðum úr hendi ráðsmannsins ásamt Þuríði Halldórsdóttur. Þrátt fyrir þetta auðgaðist klaustrið smátt og smátt og samkvæmt máldaga 1446 átti það yfir 40 jarðir auk eyðijarða. Líklega hafa oftast verið í kringum tíu nunnur í klaustrinu.
Stigbreyting
Stigbreyting lýsingarorða
Sum lýsingarorð hafa hafa mynd í frumstigi og eru miðstigið og efsta stigið þá oftast mynduð af atviksorðum og forsetningum. Flest þessara orða gefa til kynna átt, stefnu eða röð í tíma og rúmi:
Sum lýsingarorð stigbreytast ekki og eru óbeygjanleg með öllu, þessi orð enda flest á a eða i. Í stað stigbreytingar má skeyta framan við þau orðunum meira og mest:
Reynistaðarklaustur
Klaustrið var lagt niður við skiðaskiptin en Solveig abbadís bjó þó áfram í klaustrinu ásamt nunnunum og sá konungur þeim fyrir lífsuppeldi eins og öðru klausturfólki.
Stigbreyting
Stigbreyting lýsingarorða
Nokkur lýsingarorð beygjast í föllum og kynjum en ekki í stigum.
Stigbreyting atviksorða
Flest atviksorð stigbreytast.
Vatíkönsk líra
Vatíkönsk líra (ítalska: lira vaticana) var gjaldmiðill notaður í Vatíkaninu áður en evran var tekin upp árið 2002. Ein líra skiptist í 100 hundraðshluta (centesimo). Vatíkönsk líra jafngildi ítalskri líru. Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 1936,27 VAL.
Slesía (hérað)
thumb|200px|Staðsetning héraðsins innan Póllands Slesía (pólska: województwo śląskie) er hérað í Suður-Póllandi. Það var stofnað þann 1. janúar 1999 við sameiningu nokkurra eldri héraða. Stærsta borgin í héraðinu og höfuðborg þess er Katowice. Aðrar stórar borgir í héraðinu eru Bielsko-Biała og Chorzów. Árið 2011 voru íbúar héraðsins 4.617.000 samtals. Flatarmál héraðsins er 12.294 ferkílómetrar.
Einar Guðmundsson
Einar Guðmundsson var prestur á Stað á Reykjanesi í Barðarstrandarsýslu frá 1619 til 1635. Um fæðingar- og dánarár Einars er ekki vitað en foreldrar hans voru séra Guðmundur Jónsson á Stað á Reykjanesi og Halldóra Guðmundsdóttir, systir séra Jóns í Hítardal.
Einar er talinn hafa lært utanlands áður en hann varð prestur á Stað á Reykjanesi. Hann var lærdómsmaður og þýddi m.a. úr þýsku og dönsku. Fyrri kona hans hét Þóra Finnsdóttir, systir Jóns Finnssonar sem átti Flateyjarbók og gaf Brynjólfi Sveinssyni árið 1647. Seinni kona Einars var Sigríður Erlendsdóttir.
Árið 1633 bar Einar tvö sóknarbörn sín galdri þegar Sigríður veiktist. Hjónin á Stað á Reykjanesi töldu þetta vera verk Auðunnar Þorsteinssonar eða sonar hans. Einar ritaði bréf til Auðunnar og hótaði að kæra þá feðga. Hann lagði ekki fram formlega kæru en ásakaði þá opinberlega um fjölkyngi og meinaði Auðunni að ganga til altaris um tíma. Einar lét síðan undan og leyfði Auðunni að vera til altaris en las upp heiftarlegt bréf áður en hann útdeildi Auðunni sakramentið og bað um að Auðunn skyldi strax fá refsingu ef hann væri sekur um galdur eða þjófnað. Magnús Arason varð vitni að ofsóknum Einars í kirkjunni og studdi mál Auðunns gegn Einari. Auðunn kærði framferði Einars til Gísla Oddssonar biskups og vann málið.
Árið 1636 var Einar dæmdur af embætti fyrir galdraáburð, rógburð og fleira. Hann og Sigríður fluttu þá að Kleifum í Gilsfirði. Hann var ennþá á lífi árið 1649.