cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Austur-Tímor
Stjórnmál
Forseti Austur-Tímor er þjóðhöfðingi landsins og er kosinn í beinum kosningum til fimm ára. Vald forseta er takmarkað, en hann skipar forsætisráðherra og hefur neitunarvald gagnvart löggjöf. Í kjölfar þingkosninga skipar forsetinn oftast leiðtoga þess flokks sem unnið hefur meirihluta þingsæta sem forsætisráðherra Austur-Tímor og ríkisstjórn samkvæmt ráðleggingum hans. Forsætisráðherrann er stjórnarleiðtogi.
Þing Austur-Tímor kemur saman í einni deild. Þingmenn eru kjörnir í almennum kosningum til fimm ára í senn. Fjöldi sæta er breytilegur frá 52 til 65. Stjórnarskrá Austur-Tímor er byggð á stjórnarskrá Portúgals. Uppbygging innlendrar stjórnsýslu og stofnana er enn á frumstigi. Meðal helstu stofnana eru Ríkislögregla Austur-Tímor, Flugmáladeild Austur-Tímor og Innflytjendastofnun Austur-Tímor.
Ríkislögregla Austur-Tímor var stofnuð af Sameinuðu þjóðunum árið 2002, áður en landið fékk fullveldi, til að viðhalda lögum og reglu í landinu.
Stjórnsýslueiningar
Austur-Tímor skiptist í fjórtán sveitarfélög (municípios) sem aftur skiptast í 66 stjórnsýslumiðstöðvar (postos administrativos), 452 þorp (sucos) og 2.233 hverfi (aldeias).
Brandstorp
thumb|right|200px|Brandstorp, [[júlí 2011]] Brandstorp er þéttbýli í Svíþjóð. Brandstorp er í sveitarfélaginu Habo. Þar búa 116 manns (2010).
Hljóð og tónlist
Hljóð og tónlist er tegund Edduverðlauna sem hafa verið gefin árlega af ÍKSA frá árinu 2005 áður höfðu þau verði gefin undir nafninu Hljóð og mynd sem aftur hafði verið hluti af Fagverðlaunum ársins.
991–1000
991-1000 var 10. áratugur 10. aldar.
Indlandsskagi
thumb|right|Samsett [[gervihnattamynd sem sýnir Indlandsskaga]] Indlandsskagi er hluti Suður-Asíu sem skagar út í Indlandshaf á milli Arabíuhafs í vestri og Bengalflóa í austri. Norðurmörk skagans eru við Himalajafjöll. Indlandsskagi er á eigin jarðfleka; Indlandsflekanum. Löndin á Indlandsskaga eru:
Eyjan Srí Lanka telst landfræðilega hluti skagans.
Friedrich Engels
thumb|Friedrich Engels Friedrich Engels (28. nóvember 1820 - 5. ágúst 1895) var þýskur iðnrekandi, hagfræðingur, heimspekingur og byltingarsinnaður sósíalisti. Hann er þekktastur sem nánasti samstarfsmaður Karl Marx, en hann ásamt Marx er hann álitinn faðir Marxismans.
Ævi
Engels fæddist í Barmen, sem þá iðnvæddasta borgin í Þýskalandi í efnaða fjölskyldu. Engels ólst upp við strangt kalvínískt uppeldi. Faðir hans átti verksmiðjur í Barmen og Manchester þar sem Engels starfaði lengi og fékk þar snemma innsýn í eðli kapítalísks markaðshagkerfis. Engels heillaðist snemma af bókmenntum og út frá því komu upp róttæku hugmyndir hans.
Náið samband myndaðist á milli Engels og Karl Marx árið 1844 og höfðu þeir mikil áhrif á hugmyndir hvors annars. Engels skrifaði nokkur verk með Marx, ásamt því að ritstýra fjölda verka hans. Engels studdi Marx sömu leiðis fjárhagslega, meðan sá síðarnefndi vann að rannsóknum sínum og skrifum. Þrátt fyrir líkar hugmyndir og sjónarmið í fræðum þá voru þeir ólíkir karakterar að mörgu leyti. Robert Heilbronner, hefur lýst því svo að meðan Marx kafaði djúpt í greiningu sinni á lögmála kapítalismans, hafi Engels lagt áherslu á breiddina og víðari sýn í fræðum sínum. Framlög Engels til Marxismans fólust ekki síst í því að fylla í eyður í greiningu Marx, og víkka hana út með því að takast á við fjölbreytilegri félagslegar og efnahagslegar spurningar
Helstu verk
Með frægustu verkum sem Marx og Engels sömdu í sameiningu er Kommúnistaávarpið, (1848) þar sem þeir gagnrýndu hugmyndir Kapitalismans. Engels ritstýrði ýmsum öðrum verkum Marx, þar á meðal tveimur af þremur bindum Auðmagnsins eftir lát Marx. Auk þess gaf Engels út fjölda rita og ritgerða.
Meðal mikilvægustu rita Engels eru The Condition of the Working Class in England, sem kom út á þýsku 1844, og ensku 1887, Þróun jafnaðarstefnunnar: draumsýn verður að vísindum sem kom út á frönsku 1880, og í íslenskri þýðingu Jafnaðarmannafélags Akureyrar árið 1928, og Uppruni fjölskyldunnar, einkaeignarinnar og ríkisins (e The Origin of the Family, Private Property and the State) sem kom út á ensku 1884 og í íslenskri þýðingu þýðingu Ásgeirs Blöndals Magnússonar árið 1951.
Die Lage der arbeitenden Klasse in England
Engels gaf út Die Lage der arbeitenden Klasse in England (e. The Condition of the Working Class in England) árið 1844. Ritið fjallar um kjör verkalýðsins í Bretlandi en Engels kynntist bágstöddum lifnaðarháttum hans á árunum sem hann starfaði í verksmiðju föður síns. Ritið er eitt af þekktustu og mest lesnu ritum Engels, og þykir ein af mikilvægari fræðilegu samtímagreiningum á aðstæðum verkalýðsins á tímum iðnbyltingarinnar. Í skrifum sínum kemst hann að þeirri niðurstöðu að iðnbyltingin hafi rýrt lífskjör verkalýðsins og skapað bæði efnahagslega og félagslega neyð fyrir alþýðu fólks. Úrbætur væru óhugsandi innan hins kapítalíska kerfis og aðeins róttæk félagsleg og efnahagsleg bylting gæti bætt kjör stéttarinnar.
Ritið var upphaflega gefið út í Þýskalandi og vakti þar mikla athygli en hafði þó lítil áhrif á háttsemi þýskra iðnjöfra og kapítalista. Árið 1887 var ritið þýtt yfir á ensku og kom þá út í Bandaríkjunum og fimm árum seinna í Bretlandi. Ritið hafði mikil áhrif á marxíska hagfræðinga og sósíalista, sérstaklega á 20. öld.
Socialisme utopique et Socialisme scientifique
Socialisme utopique et Socialisme scientifique (e.Socialism: Utopian and Scientific) er ritgerð sem Engels gaf fyrst út árið 1880, þá á frönsku. Ritið innihélt ekki nýjar hugmyndir heldur var það úrdráttur og þrír kaflar úr Anti-Düring sem kom út 1878. Í ritinu tók hann saman lykilhugmyndir sínar og setti þær fram á hnitmiðaðan hátt. Enn þann dag í dag er ritið eitt af vinsælustu samantektum um marxískra hugmynda sem gefin hafa verið út.
Engels byrjar að fjalla um þróun sósíalískrar hugsunar. Fyrsti kaflinn er tileinkaður útópískum sósíalistum frá seinni hluta 18.aldar og byrjun 19.aldar, forverum þeirra Marx og Engels. Talar hann um hina þrjá miklu útópíumenn þá Saint-Simon, Fourier og Owen.
Annar kaflinn fjallar um sögu heimspekinnar, allt frá Forngrikkjum og hvernig hún náði hámarki með Hegel. Hann endar kaflann á því að tala um Marx. Hann útskýrir stuttlega kapítalíska nýtingu og hvað Marx gerði fyrir sósíalisma með því að breyta honum í vísindi.
Þriðji og síðasti kaflinn fjallar um sögulega efnishyggju og beitingu marxískrar hugsunar á þróun samfélags, sem var uppspretta byltingarkenndra niðurstaðna Marx og Engels.
Der Ursprung der Familie, des Privateigenthums und des Staats
Eftir Engels liggur einnig ritið Der Ursprung der Familie, des Privateigenthums und des Staats (e. The Origin of the Family, Private Property and the State: in the Light of the Researches of Lewis H. Morgan). Ritið, sem kom út árið 1884 og er eitt fyrsta bitastæða verk sem gefið hefur verið út á sviði fjölskyldu hagfræði, byggir að sumu leyti á athugasemdum  Karl Marx um bók Lewis H. Morgan, Ancient Society. Rit Engels fjallar um sögu mannsins, tilkomu stéttaskipts þjóðfélags, fjölskylduna og kvenmenn en einnig um ríkið og hvernig það muni að lokum leysast upp og skilja eftir sig stéttlaust samfélag. Megin tilgangur ritsins var að skýra hvernig fjölskyldan sem eining varð til og hvernig kúgun kvenna kemur til sögunnar samhliða henni. Engels fer yfir sögu mannkynsins og skiptir henni upp í þrjú tímabil. Út frá þessum þremur tímabilum lýsir hann þróun fjölskyldunnar og setur fram fjórar helstu gerðir fjölskyldna í gegnum tíðina.
Engels telur að með samfélagsbreytingum breytist einnig hugmyndir fólks um fjölskylduna. Þannig hafi ójöfnuður aukist þegar stéttaskipting kom til sögunnar og karlmenn tóku við völdum. Um leið hafi hjónabandið og fjölskylduformið orðið leið til þess að varðveita eignarrétt og láta eignir erfast kynslóða á milli. Í þessu samfélagi varð krafan um aukna framleiðslu og hagnað sífellt meiri sem leiddi til þess að konur þurftu að eignast fleiri börn til þess að auka vinnuaflið og þannig urðu konur sífellt meira bundnar heimilinu og störfum innan þess.
Buriram United F.C.
Buriram United Football Club (Tælenska:สโมสรฟุตบอลบุรีรัมย์ ยูไนเต็ด) er tælenskt knattspyrnufélag frá borginni Buriram. Þeir eru það félag sem hefur oftast sigrað tælensku deildina, eða alls átt skipti.
Titlar
Tælenska Úrvalsdeildin: 9
Cerastium comatum
Cerastium comatum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá suður Ástralíu.
Buriram United F.C.
Titlar
Tælenski konungsbikarkeppnin
1047
Árið 1047 (MXLVII í rómverskum tölum)
NCT
NCT (kóreska: 엔시티) er suður-kóresk 23 meðlima strákahljómsveit sem stofnuð var árið 2016 af SM Entertainment. Hljómsveitinni er skipt í undirgrúppurnar NCT U, NCT 127, NCT DREAM og WayV. thumb|18 meðlimir NCT í apríl 2018
Þjóðvegur 52
Þjóðvegur 52 eða Uxahryggjavegur er 37,49 kílómetra langur vegur í Borgarbyggð og Bláskógum. Hann liggur frá Borgarfjarðarbraut til Kaldadalsvegar.
Thames
thumb|300px|Thames-áin í [[London.]] thumb|300px|Kort brautar árinnar.
Thames, Tempsá eða Temsá (enska: River Thames, [ˈtemz]) er helsta á Suður-Englands. Hún rennur um London, en einnig í gegnum borgirnar Oxford, Reading og Windsor. Hún önnur stærsta á Bretlands og stærsta áin sem rennur eingöngu um England.
Tempsdalur dregur nafn sitt af ánni og umlykur hana milli Oxford og Vestur-London. Tempsárósinn er austan megin við London þar sem hún rennur í Norðursjó. Fleiri en 80 eyjar eru í ánni.
Alda Karen Hjaltalín
Alda Karen Ólafsdóttir Hjaltalín er íslenskur ráðgjafi og fyrirlesari. Alda var sölu- og markaðsstjóri hjá Saga Film og seinna hjá samfélagsmiðlafyrirtækinu Ghostlamp þar sem hún er enn hluthafi hjá fyrirtækinu. Hún starfar nú við persónulega ráðgjöf og að þjónusta fyrirtæki við sölu og markaðssetningu. Hún vann með unglingum í svokallaðri hugræktunarstöð sem er andleg heilsurækt. Alda Karen er fyrirlesari og hefur haldið erindi í Eldborg og Laugardalshöll fyrir fullum sal.
Morsárjökull
thumb|Morsárjökull. thumb|Aurugur jökullinn. thumb|Lón við jökulinn. Morsárjökull er skriðjökull í sunnanverðum Vatnajökli, innst í Morsárdal. Eftir að jökullinn hopaði eftir aldamót 2000 urðu til fossar sem féllu fram af hömrum nálægt jöklinum, Morsárfossar, eru þeir með hærri fossum landsins.
Juan Esnáider
{{Knattspyrnumaður }} Juan Esnáider (fæddur 5. mars 1973) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Pétur Pétursson
thumb|right|Pétur Pétursson Pétur Pétursson (3. október 1808 - 15. maí 1891) var biskup íslensku Þjóðkirkjunnar frá 1866 til 1889. Hann var fæddur á Miklabæ í Blönduhlíð, sonur Péturs Péturssonar prófasts á Víðivöllum og seinni konu hans, Þóru Brynjólfsdóttur. Hann var einn hinna kunnu Víðivallabræðra; hinir voru Jón Pétursson háyfirdómari og Brynjólfur Pétursson Fjölnismaður.
Fyrri kona hans var Anna Sigríður Aradóttir frá Flugumýri en hún dó 1839 eftir stutt hjónaband. Síðari kona hans var Sigríður Bogadóttir, dóttir Boga Benediktssonar á Staðarfelli og Jarðþrúðar Jónsdóttur. Meðal barna þeirra var Þóra (f.1848).
Botnssúlur
thumbnail|Botnssúlur séðar frá Botnsdal, Hvalfirði, Háasúla og Vestursúla thumbnail|Botnsúlur séðar frá Þingvallasveit. Syðstasúla vinstra megin og Miðsúla til hægri. thumb|Botnsúlur úr [[Brynjudalur|Brynjudal]]
Botnssúlur er þyrping móbergstinda sem heita Háasúla, Miðsúla, Norðursúla, Syðstasúla (1093m) og Vestursúla. Öll eiga þau það sameiginlegt að vera á milli Botnsdals í Hvalfirði og Þingvalla og eru í svipaðri hæð. Einnig er dalur á milli súlnanna sem heitir Súlnadalur en þar var Íslenski Alpaklúbburinn (ÍSALP) með skála en hann er í endurgerð. Leiðin á milli Þingvalla og Botnsdals heitir Leggjabrjótur en það er fræg gönguleið.
Angus
thumb|Kort. Angus (skosk gelíska: Aonghas) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Íbúar eru 116.000 (2021) og flatarmál þess er tæplega 2.200 ferkílómetrar. Fjallendi er í norðvesturhluta Angus, þar á meðal Grampian-fjöll. Abroath er stærsti bærinn en Forfar er höfuðstaðurinn.
Artsak-lýðveldið
Artsak-lýðveldið eða Nagornó-Karabak-lýðveldið er tví-landlukt sjálfstætt ríki án alþjóðlegrar viðurkenningar sem sleit sig frá Aserbaísjan árið 1991. Aðeins þrjú ríki án aðildar að Sameinuðu þjóðunum hafa viðurkennt það formlega: Suður-Ossetía, Abkasía og Transnistría. Í landinu er töluð armenska, sami gjaldmiðill er notaður og í Armeníu og fáni landsins er eins og armenski fáninn nema hvað ör liggur meðfram hægri hlið hans. Landsvæði ríkisins eru tæpir 11.500 ferkílómetrar og mannfjöldi er rúmlega 150.000.
Artsak-lýðveldið nær nú yfir stærstan hluta sögulega héraðsins Nagornó-Karabak auk hernámssvæða Armena í Aserbaísjan. Það liggur því að landamærum Armeníu í vestri, Aserbaísjan í norðri og austri og Íran í suðri.
Í landinu er kjörinn forseti og einnar deildar þing með 33 sætum. Landið er mjög fjalllent og liggur að meðaltali 1.100 metra yfir sjávarmáli. Íbúar eru að mestu leyti Arrmenar sem tala armensku. Flestir íbúar eru auk þess í armensku kirkjunni. Nokkur söguleg klaustur eru vinsæl meðal ferðamanna, sem allir koma þangað í gegnum Armeníu sem er nánast eina leiðin inn í landið.
Utanríkismál
Utanríkisráðuneyti Artsak er í Stepanakert. Þar sem ekkert aðildarríki Sameinuðu þjóðanna viðurkennir sjálfstæði Artsak eru samskipti landsins við erlend ríki ekki samkvæmt formlegum diplómatískum leiðum. Artsak rekur samt sendiskrifstofur, í Armeníu, Ástralíu, Bandaríkjunum, Rússlandi, Þýskalandi og eina fyrir Mið-Austurlönd í Beirút, auk upplýsingaskrifstofu í Frakklandi. Skrifstofurnar eiga að kynna afstöðu stjórnar landsins í ýmsum málum, veita upplýsingar og styðja við friðarferlið.
Í ræðu árið 2015 sagðist forseti Armeníu, Serzh Sargsyan, líta svo á að Nagornó-Karabak væri óaðskiljanlegur hluti Armeníu.
Landfræði
Artsak liggur í fjalllendi og héraðið Nagornó-Karabak dregur nafn sitt af því (úr rússnesku yfir „Fjalla-Karabak“). Landið er 11.500 ferkílómetrar að stærð og á landamæri að Armeníu, Aserbaísjan og Íran. Hæstu fjöll landsins eru Mrav-fjall sem nær 3.340 metra hæð og Kirs-fjall, sem nær 2.725 metra hæð. Stærsta stöðuvatn landsins er Sarsang-lón og helstu ár eru Terter-á og Khachen-á. Landið liggur á hásléttu sem hallar niður í austur og suðaustur. Meðalhæð er 1.100 metrar yfir sjávarmáli. Flest vatnsföll landsins renna niður í Artsakdal.
Loftslagið er milt og temprað. Meðalhiti er 11°C sem sveiflast milli 22° í júlí og -1° í janúar. Meðalúrkoma nær sum staðar 710 mm og þoka er í 100 daga á ári.
Yfir 2.000 tegundir plantna vaxa í Artsak og yfir 36% landsins eru þakin skógi. Á steppunum vaxa aðallega þurrlendisplöntur, meðan fjallagróður vex ofan skóglínu.
Heimsmeistaramót karla í handknattleik 2009
Heimsmeistaramót karla í handknattleik 2009 var haldið í Króatíu. Frakkland fór með sigur af hólmi á meðan Króatía lenti í öðru sæti og Pólland hafnaði í því þriðja.
Skólavarðan (Reykjavík)
thumb|right|Skólavarðan í Reykjavík á póstkorti frá 1921. Skólavarðan var ferhyrndur steinturn sem stóð á Skólavörðuholti í Reykjavík þar sem nú er styttan af Leifi Eiríkssyni við enda Skólavörðustígs. Upphaflega hlóðu skólapiltar í Hólavallarskóla vörðuna úr ótilhöggnu grjóti árið 1793 en þá voru sjö ár síðan skólinn var fluttur frá Skálholti þar sem upphaflega Skólavarðan hafði staðið öldum saman og verið aðalfundarstaður þeirra þar. Þessi fyrsta skólavarða hrundi nokkrum árum síðar vegna hirðuleysis.
Árið 1834 lét Lorentz Angel Krieger, stiftamtmaður, hlaða nýja skólavörðu á sama stað úr tilhöggnu grjóti. Þessi skólavarða var tvílyftur steinturn með gluggum á efri hæð og ofan á hana var bætt tréverki og þaki. Hún var um tíma nefnd Kriegersminde. Mannvirki þetta var gert af vanefnum. Timbrið fúnaði og hrundi þá fljótt úr vörðunni sem komin var í rústir árið 1860. Þá var hafist handa við endurbyggingu en sú viðgerð var ófullnægjandi og hrundi varðan enn á ný. Árið 1868 fékk Árni Thorsteinson bæjarfógeti steinsmiðinn Sverri Runólfsson til að hlaða Skólavörðuna að nýju, en að þessu sinni með mun vandaðri hætti og betri efnum. Mun bæjarfógeti hafa greitt mestallan kostnað úr eigin vasa.
Skólavarðan stóð til vorsins 1932 þegar hún var rifin til að rýma fyrir styttu af Leifi Eiríkssyni sem Bandaríkjamenn gáfu Íslendingum í tilefni af Alþingishátíðinni tveimur árum áður og stendur þar nú.
Hluti af grjóti Skólavörðunnar hefur varðveist og er nú varðveittur á Árbæjarsafni og hefur öðru hvoru komið til tals að nýta það til að endurreisa vörðuna í einhverri mynd.
Gaddavír á gresjunni
Söguþráður
thumb|right|Einkaleyfi Josephs F. Gliddens af nútímagaddavír frá 1874 Garðyrkjubóndinn Áslákur hefur keypt landskika á sléttunni miklu. Þegar nautahjörð í eigu hins digra Kussa Kassa, nautabaróns sem situr í nálægum bæ, er rekin þvert yfir jörð Ásláks með tilheyrandi landspjöllum heldur Áslákur til fundar við Kussa á krá hans í Kúagili. Kussi bregst illa við erindinu, en Lukku Láki, sem fyrir tilviljun er staddur á kránni, bjargar bóndanum frá því að verða hengdur í hæsta gálga af Kussa og kumpánum hans. Þegar Áslákur bregður á það ráð að girða land sitt með gaddavír verður fjandinn laus þar sem það þykir jaðra við landráð að reisa gaddavírsgirðingar á sléttunni. Áslákur leitar liðsinnis annarra bænda í héraðinu, en Kussi Kassi smalar til sín digrustu kúakóngum og nautabarónum til að ráða niðurlögum Ásláks og félaga. Það kemur í hlut Lukku Láka að búa bændurna undir komandi uppgjör.
Íslensk útgáfa
Gaddavír á gresjunni var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þórs Stefánssonar. Þetta er 20. bókin í íslensku ritröðinni.
Metýlfenídat
Metýlfenídat (m.a. selt undir sérlyfjaheitunum Rítalín og Concerta) er örvandi lyf sem er leyft til notkunar gegn athyglisbresti, hjartsláttartruflunum og drómasýki. Það er stundum notað í meðferð við óheilbrigðri þreytu, þunglyndi, miðtaugakerfisáverka og offitu. Metýlfenídat tilheyrir píperidín -flokki efna og eykur magn dópamíns og nórepínefríns í heilanum með því að hemla endurupptöku.
Metýlfenídat er efnafæðilega skylt amfetamíni.
Í Bandaríkjunum á árunum 1989-1997 sýndu sjö samanburðarrannsóknir með lyfleysu á metýlfenidati hjá börnum á aldrinum 2 til 13 ára með meðferðarlengd 1 viku til 4 mánuðir eftirfarandi aukaverkanir: svefnleysi, þunglyndi, áhugamissi hjá jafnöldrum (allt að 62 %), lystarleysi (allt að 75%), martraðir (allt að 62%), oflæti (allt að 6%), pirringur (allt að 26%), aukin tárasótt (10%), syfja (allt að 62%), daufur syfja (allt að 19%), kviðverkir, höfuðverkur, skerðing á tali, sjúkleg hugsun, árásargjarn hegðun f, örvun örmerkja og sjúklegar staðalímyndahreyfingar.
Þegar metýlfenidat er notað eru aukaverkanir eins og kvíði, ofnæmisviðbrögð, lystarleysi, ógleði, sundl, hreyfitruflanir, hraðsláttur, hjartaöng, hjartsláttartruflanir, sjónskerðing, taugaveiklun. Við langvarandi notkun lyfsins er þyngdartap mögulegt. Langtíma notkun í stórum skömmtum leiðir stundum til örvandi vaxtar. Metýlfenidat getur valdið alvarlegum fylgikvillum, þar með talið dauða, hjartavandamálum og geðröskunum. Fyrir hvert hundrað börn og unglinga sem fá lyfið er að minnsta kosti eitt barn með alvarlegan fylgikvilla (dauðsföll, hjarta- og æðasjúkdómar, geðrofi). Í Cochrane Review er einnig bent á mikið vægar aukaverkanir. Meira en helmingur barna og unglinga sem tóku metýlfenidat höfðu eina eða fleiri aukaverkanir. Hjá hverjum 100 einstaklingum sem fengu metýlfenidat hættu 7,3 sjúklingar að taka það vegna aukaverkana eða fylgikvilla. 16,2 einstaklingar af hverjum 100 sjúklingum voru alveg hættir að taka metýlfenidat af óþekktum ástæðum.
Efnið getur verið ávanabindandi.
Þjóðvegur 55
Þjóðvegur 55 eða Heydalsvegur er 26,41 kílómetra langur vegur í Borgarbyggð og Dalabyggð. Hann liggur frá Snæfellsvegi við Kolbeinsstaði, í gegnum Hnappadal og Heydal, til Snæfellsvegs við Bíldhól.
Alfred Nobel
Alfred Nobel (21. október 1833 - 10. desember 1896) var sænskur efnafræðingur, verkfræðingur og uppfinningamaður. Hann uppgötvaði dínamít og var eigandi Bofors vopnaverksmiðjanna. Auðlegð hans var notuð til að stofna Nóbelsverðlaunin.
Æviágrip
Hann lofaði frið en uppfinningar hans voru notaðar í stríðsskyni. Þessi tvíhyggja er grundvöllur skrifa hans um tilgang Nóbelsverðlaunanna „til sem mestum ávinningi fyrir mannkynið“ í erfðaskrá sinni. Alfred Nobel hafði mikinn áhuga á vísindum og listum og meðal allra vísindaverka var hann einnig höfundur nokkurra skáldskaparverka. Hann samdi ljóð bæði á sænsku og ensku. Hann átti líka bókasafn með tæplega 2.600 bindum sem dreift var á um 1.200 titla, sem flestir voru fagurbókmenntir.
Alfred Nobel stofnaði um 30 fyrirtæki um allan heim. Stundum átti Nobel einungis fjárhagslega hagsmuni í fyrirtæki en tók ekki virkan þátt í stjórnun.
Frá árinu 1901 hefur Nóbelssjóðurinn (Nobelstiftelsen) veitt Nóbelsverðlaunin árlega á dánarafmæli Nobels, 10. desember. Í lok 20. aldar öðlaðist þessi árlegi atburður frekari stöðu þar sem 10. desember var merktur sem Nóbelsdagur í sænskum almanökum og varð almennur fánadagur í Svíþjóð.
Frumefnið nóbelín (No) með atómnúmer 102 er nefnt eftir Alfred Nobel.
Markarfljót
Markarfljót er jökulá á Suðurlandi. Aðalupptök árinnar eru í Mýrdalsjökli en einnig falla í hana þverár úr Eyjafjallajökli og víðar að. Á vatnasvæði árinnar, sem er um 1200 ferkílómetrar, eru allnokkrar megineldstöðvar. Sandarnir sem Markarfljót rennur um til sjávar og sérstaklega ósar þess eru nefndir Markarfljótsaurar (sbr. aurar).
Áin er um 100 kílómetrar á lengd. Efst rennur hún um Laufaleitir milli malar- og leirhjalla en síðan ofan í allhrikalegt og þröngt gljúfur, Fljótsgil. Þar sem það er þrengst heitir Torfahlaup og eru þjóðsögur um að maður hafi stokkið þar yfir. Þar fyrir neðan falla ýmsar þverár í hana, Hvítmaga frá Tindfjallajökli, Kaldaklofskvísl frá Torfajökli og Innri-Emstruá (Nyrðri-Emstruá) frá Mýrdalsjökli. Síðan fellur fljótið bratt ofan í hrikalegt gljúfur, Markarfljótsgljúfur, sem er nærri 200 metra djúpt og er talið hafa orðið til að mestu í gífurlegu hlaupi fyrir um 2000 árum. Neðst fellur Fremri-Emstruá (Syðri-Emstruá) í fljótið í gili en hún kemur úr Mýrdalsjökli.
Þegar kemur á móts við Þórsmörk fellur áin út á eyrar og byrjar að dreifa úr sér, enda er hún þar orðin að stórfljóti. Áður fyrr flæmdist hún mjög víða um á láglendinu, raunar um mestallan hluta Rangárþings sunnanverðs, braut land og eyddi. Raunar er mestallt láglendið þarna orðið til úr framburði Markarfljóts, bæði Landeyjarnar og sléttlendið undir vestanverðum Eyjafjöllum. Eftir lok ísaldar var mikill fjörður þar sem nú eru Landeyjar en hann fylltist smám saman af framburði fljótsins og hlaupum úr jöklunum. Talið er að við landnám hafi meginfarvegir fljótsins verið sjö en síðustu aldirnar voru þeir fjórir, núverandi farvegur, Álar, Affall og Þverá.
Fyrsti varnargarðurinn var byggður við Seljaland um 1910 en flestir núverandi varnargarða voru gerðir á árabilinu 1930-1950 og hefur með þeim tekist að halda fljótinu í skefjum og verja land og mannvirki fyrir ágangi. Óvíst er þó að garðarnir myndu standast stórt jökulhlaup.
Fljótið var mikill farartálmi fyrr á öldum en fyrsta brúin yfir það var byggð árið 1934 nálægt Litla-Dímon, allnokkru ofar en núverandi brú. Einnig er brú á fljótinu á Emstrum.
Nobuyo Fujishiro
Nobuyo Fujishiro (fæddur 25. janúar 1960) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Panamaskurðurinn
thumb| Panamaskurðurinn er 82 km langur skipaskurður sem liggur um Panamaeiðið og tengir saman Atlantshaf og Kyrrahaf. Vegna þess að Panama er mjög S-laga er Atlantshafsendinn vestan meginn við þann enda skurðarins sem snertir Kyrrahafið.
Lágafellskirkja
Lágafellskirkja er kirkja í Mosfellsbæ. Íbúar Lágafellssóknar eru rétt um 8600. Landfræðileg sóknarmörk eru hin sömu og Mosfellsbæjar en auk þess eiga íbúar á  Kjalarnesi allt að Kollafjarðarkleifum kirkjusókn til Mosfellsbæjar.
Nýfundnalandsskógarmörður
Nýfundnalandsskógarmörður (fræðiheiti: Martes americana atrata) er rándýr af marðarætt sem má finna á Nýfundnalandi.
A Rush of Blood to the Head
A Rush of Blood to the Head er annar stúdíóplata bresku hljómsveitarinnar Coldplay og kom hún út 26. ágúst 2002 á Bretlandi og 27. ágúst á Bandaríkjunum.
Lionel Jospin
Lionel Jospin (f. 12. júlí 1937) er franskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Frakklands frá 1997 til 2002. Jospin var frambjóðandi franska Sósíalistaflokksins í forsetakosningunum árin 1995 og 2002. Í fyrri kosningunum tapaði hann naumlega fyrir Jacques Chirac í seinni umferðinni. Í kosningunum 2002 komst hann öllum að óvörum ekki í aðra umferð kosninganna þar sem hann fékk færri atkvæði en bæði Chirac og öfgahægrimaðurinn Jean-Marie Le Pen í fyrri umferðinni. Eftir þennan auðmýkjandi ósigur dró Jospin sig alfarið úr frönskum stjórnmálum.
Æviágrip
Jospin var kjörinn frambjóðandi Sósíalistaflokksins í forsetakosningunum árið 1995 en tapaði í annarri umferð kosninganna fyrir Jacques Chirac. Jospin varð aftur fyrsti ritari Sósíalistaflokksins næsta október. Sósíalistaflokkurinn vann sigra í þingkosningum árið 1997 og því neyddist Chirac til þess að skipa Jospin forsætisráðherra nýrrar ríkisstjórnar. Sem leiðtogi bandalags franskra vinstriflokka stóð Jospin meðal annars fyrir því að komið var á 35 klukkustunda vinnuviku í Frakklandi og fyrir ýmsum velferðarverkefnum sem miðuðu að því að auðvelda ungu fólki aðgang að atvinnugeiranum.
Jospin var aftur frambjóðandi Sósíalistaflokksins í forsetakosningunum árið 2002 en hann tapaði í fyrstu umferð fyrir Chirac og Jean-Marie Le Pen, frambjóðanda frönsku Þjóðfylkingarinnar. Hann sagði í kjölfarið af sér sem forsætisráðherra og lýsti yfir að hann hygðist draga sig úr frönskum stjórnmálum. Ríkisstjórn Jospin var á þessum tíma sú langlífasta í sögu fimmta lýðveldisins.
Jospin varð meðlimur franska stjórnlagaþingsins árið 2015.
Cerastium commersonianum
Cerastium commersonianum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.
Þjóðvegur 56
Þjóðvegur 56 eða Vatnaleið er 16,4 kílómetra langur vegur í Eyja- og Miklaholtshreppi og Helgafellssveit. Hann liggur frá Snæfellsvegi við Vegamót, um Dufgusdal meðfram Baulárvallavatni og Selvallavatni, til Snæfellsvegs á Kóngsbakkahæðum.
Paul McShane
thumb|Paul McShane árið 2014 Paul McShane er írskur knattspyrnumaður af skoskum ættum. Hann hefur leikið fyrir yngri flokka Glasgow Rangers og með skoskum neðri deildar félögum. Á Íslandi hefur hann spilað með Fram, Keflavik ÍF og UMF Grindavík.
Listi yfir lönd og útliggjandi yfirráðasvæði eftir stærð
thumb|right|[[Fuller-kort af heiminum þar sem 30 stærstu löndin eru númeruð eftir stærð.]] Listi yfir lönd og útlendur eftir stærð er listi yfir lönd og útlendur eftir heildarstærð.
Sydneyhafnarbrúin
Sydneyhafnarbrúin er bogabrú úr stáli sem brúar höfnina í Sydney. Hún ber lestir, bifreiðar og gangandi vegfarendur. Brúin, sem var opnuð fyrir umferð árið 1932, er ásamt Óperuhúsinu í Sydney eitt helsta kennileiti Sydney og Ástralíu.
Listi yfir lönd og útliggjandi yfirráðasvæði eftir stærð
Svæði sem einstök ríki gera tilkall til, eins og svæði á Suðurskautslandinu, eru ekki tekin með í reikninginn. Listinn inniheldur ekki yfirþjóðleg sambönd eins og Evrópusambandið.
Stærðin er tilgreind í ferkílómetrum (km²) að meðtöldum ám, vötnum og uppistöðulónum; og líka skipt milli þurrlendis og vatna.
Athugið að nokkrir listar yfir stærð landa eru í gangi og eru ekki sammála um stærð allra landa. Stærðartölurnar í töflunni eru fengnar frá Tölfræðideild Sameinuðu þjóðanna nema þar sem annað er tekið fram.
Tower-brúin
Tower-brúin (enska: Tower Bridge) er samsett hengibrú og reisibrú í London sem brúar Thamesá og er nærri Tower of London.
Kjúklingabaun
Kjúklingabaunir eru mikilvæg fæða víða og meðal annars aðalundirstaða hins þekkta baunamauks, Hummus.
Habo-kirkja
thumb|right|230px|Habo kirkja, [[Október 2008]] Habo-kirkja (sænska: Habo kyrka) er kirkja í Habo í Svíþjóð. Kirkjan var byggð 1860.
Víðidalstunga
thumbnail|hægri|Séð heim að Víðidalstungu af hringveginum. Víðidalstunga er bær og kirkjustaður í Víðidal í Vestur-Húnavatnssýslu, fornt höfuðból þar sem margir höfðingjar hafa búið. Jörðin dregur nafn af tungunni milli Víðidalsár og Fitjár og stendur bærinn norðarlega í tungunni.
Víðidalstunga var landmikil hlunnindajörð og tilheyrði allur framanverður Víðidalur jörðinni ásamt afrétti inn undir Langjökul. Jörðin átti líka slægjur utar í dalnum, reka á Vatnsnesi og lax- og silungsveiði í Víðidalsá.
Víðidalstunga var í eigu sömu ættar í margar aldir. Gissur galli Björnsson bjó í Víðdalstungu á fyrri hluta 14. aldar. Hann var sonur Ingibjargar Gunnarsdóttur, sem var fylgikona Gissurar jarls eftir Flugumýrarbrennu, og Bjarnar, sonar Svarthöfða Dufgussonar, og var hann fæddur 1269, ári eftir lát Gissurar jarls. Sonarsonur hans, Jón Hákonarson (f. 1350), bjó í Víðidalstungu og á Grund í Eyjafirði. Hann var mikill bókamaður og lét rita Flateyjarbók, sem er skrifuð í Víðidalstungu skömmu fyrir 1400, einnig Vatnshyrnu. Þess hefur verið getið til að Þorleifur Árnason sýslumaður í Auðbrekku, sem átti Víðidalstungu skömmu síðar, hafi verið systursonur Jóns en það er óvíst. Afkomendur Þorleifs áttu hins vegar jörðina í hátt í 500 ár.
Solveig Þorleifsdóttir eignaðist jörðina eftir Þorleif og bjó þar með manni sínum, Ormi Loftssyni hirðstjóra, en þau slitu samvistir. Seinna bjó þar Jón Sigmundsson lögmaður, sonur Solveigar, og hélt hann jörðinni þótt hann missti ýmsar aðrar eigur sínar í hendur kirkjunni. Bróðir Jóns, Ásgrímur, lét lífið í bardaga í kirkjugarðinum í Víðidalstungu 1483 og snerist Morðbréfamálið að hluta um lát hans. Dóttursonur Jóns, Þorlákur Hallgrímsson, faðir Guðbrandar biskups, var prestur í Víðidalstungu um 1571 og síðar bjuggu afkomendur Guðbrandar þar.
Þekktastur Víðidalstungubænda er án efa Páll Vídalín lögmaður, sem fæddist þar 1667 og bjó þar til dauðadags 1727. Hann var einn helsti valdsmaður landsins á sinni tíð og samdi með Árna Magnússyni Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns. Afkomendur hans nefnast Vídalínsætt. Hélst jörðin í eigu ættarinnar þar til skömmu fyrir aldamótin 1900.
Tengt efni
Víðidalstungukirkja er timburkirkja, byggð 1889. Þar er altaristafla eftir Ásgrím Jónsson listmálara.
Svendborg
Svendborg er næststærsti bærinn á Fjóni í Danmörku. Íbúafjöldi var 27.573 árið 2004.
Bærinn fékk kaupstaðarréttindi frá Valdimar sigursæla 25. febrúar árið 1253, en elsta varðveitta hús bæjarins, Anne Hvides Gaard, er frá því um 1560.
Fílabeinsströndin
Fílabeinsströndin er land í Vestur-Afríku með landamæri að Líberíu og Gíneu í vestri, Malí og Búrkína Fasó í norðri og Gana í austri. Í suðri á landið strönd að Gíneuflóa. Landið er einn af stærstu útflytjendum kaffis, kakós og pálmaolíu í heimi.
Landið skiptist milli nokkurra konungsríkja, eins og Gyaaman, Kongveldisins og Baoulé, áður en það varð hluti af nýlenduveldi Frakka á 19. öld. Upphaflega gerðu Frakkar samninga við innfædda höfðingja um að landið yrði franskt verndarríki en 1893 varð það hluti af nýlendunni Frönsku Vestur-Afríku. Fyrsti forseti landsins eftir að það fékk sjálfstæði 1960 var Félix Houphouët-Boigny sem ríkti til 1993. Stjórn landsins var áfram í nánum stjórnmálatengslum við Frakka sem sendu þangað herlið þegar Fyrsta borgarastyrjöld Fílabeinsstrandarinnar braust út 2002 og eins þegar Önnur borgarastyrjöld Fílabeinsstrandarinnar braust út 2011.
Þótt Fílabeinsströndin sé lýðveldi liggja mikil völd hjá forsetanum. Borgin Yamoussoukro er de jure höfuðborg ríkisins en stærsta borgin er hafnarborgin Abidjan. Rúmlega þriðjungur íbúa er múslimar (aðallega súnnítar), um þriðjungur kristinn (aðallega kaþólikkar) og tæplega þriðjungur aðhyllist hefðbundin afrísk trúarbrögð. Fílabeinsströndin er fjölmenningarríki og í landinu eru töluð 65 tungumál. Stærsti einstaki hópurinn eru Akanar sem eru um 40% íbúa.
Heiti
Upphaflega skiptu portúgalskir og franskir kaupmenn á 15. og 16. öld vesturströnd Afríku gróflega í fjórar „strendur“ eftir aðalútflutningsvörum á hverjum stað. Ströndin sem Frakkar kölluðu Côte d'Ivoire og Portúgalar Costa Do Marfim — sem bæði merkja bókstaflega „Fílabeinsströnd“ — var á milli landsvæða sem þá voru þekkt sem Guiné de Cabo Verde, eða „Efri-Gíneu“ við Cap-Vert, og Neðri-Gíneu. Auk Fílabeinsstrandarinnar voru „Piparströndin“, líka þekkt sem „Kornströndin“ (nú Líbería), „Gullströndin“ (nú Gana) og „Þrælaströndin“ (nú Tógó, Benín og Nígería). Nafnið „Fílabeinsströndin“ vísar til helstu verslunarvörunnar á þeim hluta strandarinnar: fílabeins.
Önnur nöfn voru meðal annars Côte de Dents, „Tannaströndin“, sem líka vísaði til verslunar með fílabein; Côte de Quaqua, eftir fólki sem Hollendingar nefndu Quaqua (líka ritað Kwa Kwa); Fimm- og sexrenda ströndin, eftir klæðaefni úr bómull sem líka var verslað með á þeim stað; og Côte du Vent, „Kulborðsströndin“, eftir staðvindum undan ströndinni. Hægt er að finna heitið Cote de(s) Dents víða í eldri ritum en á 19. öld varð Côte d'Ivoire ofan á.
Strandlengja nútímaríkisins er ekki alveg samstæð því sem kaupmenn á 15. og 16. öld kölluðu Fílabeinsströndina. Hún var talin frá Palmashöfða að Þriggja skaga höfða og nær því yfir strandlengu sem skiptist milli nútímaríkjanna Gana, Fílabeinsstrandarinnar og Líberíu. Landið hélt nafninu á nýlendutímanum og við sjálfstæði 1960. Nafnið hefur lengi verið þýtt á önnur mál líkt og á íslensku, og nefnist til dæmis Elfenbeinküste á þýsku, Costa d'Avorio á ítölsku og Norsunluurannikko á finnsku). Eftir að landið fékk sjálfstæði hefur ríkisstjórn landsins sagt að þessi mikli fjöldi útgáfa af nafninu skapi vandræði í alþjóðasamskiptum utan við hinn frönskumælandi heim. Árið 1986 lýsti stjórnin því yfir að Côte d'Ivoire (eða lengri útgáfan République de Côte d'Ivoire) skyldi verða formlegt heiti landsins í alþjóðasamskiptum, og hefur síðan þá neitað að viðurkenna eða samþykkja neinar þýðingar. Þrátt fyrir óskir ríkisstjórnar landsins hafa önnur málsvæði haldið áfram að nota þýðingu heitisins í fjölmiðlum og útgáfu af ýmsu tagi.
Landfræði
Fílabeinsströndin er land í vesturhluta Afríku sunnan Sahara. Það á landamæri að Líberíu og Gíneu í vestri, Malí og Búrkína Fasó í norðri, Gana í austri, og strönd að Gíneuflóa við Atlantshafið í suðri. Landið er að mestu milli 4. og 11. breiddargráðu norður og 2. og 9. lengdargráðu vestur. Um 64,8% landsins eru landbúnaðarland, þar af 9,1 ræktarland, 41,5% beitilönd og 14,2% fjölærar nytjajurtir. Vatnsmengun er ein stærsta umhverfisáskorunin sem landið glímir við.
Héruð og umdæmi
Fílabeinsströndin skipist í nítján héruð (régions):
250px|left
Héruðin skiptast síðan í 81 umdæmi.
Mannfjöldi í helstu borgum
Opinber höfuðborg Fílabeinsstrandarinnar er Yamoussoukro með 295.500 íbúa. Hún er því fjórða stærsta borgin. Abidjan með 3.310.500 íbúa er langstærsta borg landsins og er auk þess miðstöð fjármála. Abidjan er jafnframt stærsta borg frönskumælandi Vestur-Afríku.
Cupressus stephensonii
Cupressus stephensonii er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá vestur Bandaríkjunum (Kaliforníu).
Morsárdalur
thumb|Morsárdalur. thumb|Sýn frá Vestragili til Morsárdals. thumb|Innarlega í dalnum: Ragnarstindur vinstra megin og Skarðatindur sést hægra megin á mynd.
Morsárdalur er dalur milli Skaftafellsfjalla og Skaftafellsheiðar í Vatnajökulsþjóðgarði. Í miðjum dalnum er Morsá og er þar söndugt og grýtt en í hlíðum hans er birkiskógur, Bæjarstaðaskógur vestan megin. Innst í dalnum er Morsárjökull og Morsárfossar. Til norðvesturs í framhaldi af dalnum er það sem kallað er Kjós; þröngur, lítill dalur með há fjöll í kring.
Tengill
Nat.is: Kjós - Morsárdalur
Dow Jones-vísitalan
thumb|Þróun Dow Jones við hrun verðbréfamarkaða árið 1929 thumb|Svarti mánudagurinn árið 1987
Dow Jones-vísitalan (enska Dow Jones Industrial Average) (DJIA) í Bandaríkjunum er ein elsta hlutabréfavísitala heims, en hún var fyrst gefin út þann 26. maí 1896. Í grunni vísitölunnar eru 30 mikils metin bandarísk fyrirtæki og er samanlagt markaðsvirði þeirra um fimmtungur af markaðsvirði allra félaga sem skráð eru í New York-kauphöllinni.
Þann 27. febrúar 2007 féll vísitalan um 416,02 stig eða 3,3%, Nasdaq-vísitalan og Standard & Poor’s-vísitalan féllu sömuleiðis, þetta er mesta hrap vísitölunnar síðan í september 2002 eða í rúm þrjú ár. Ástæðan var sú að virði kínverskra hlutabréfa féll um 9% eftir að hafa náð methæðum 26. febrúar. Þetta hefur haft neikvæð áhrif á markaði um allan heim.
Sagan
Dow Jones hlutabréfavísitalan var fyrst gefin út 26. maí árið 1896 og voru þá tólf mikilsmetin bandarísk fyrirtæki í grunni hennar. Af þeim er einungis eitt sem er enn þá í vísitölunni, en það er General Electric. Fyrirtækið Dow Jones & Co. hefur reiknað og birt vísitöluna frá árinu 1896 en það gefur einnig út dagblaðið The Wall Street Journal þar sem talan er birt.
Þegar vísitalan var fyrst birt, stóð hún í 40,94 stigum. Hún var reiknuð sem meðaltal af verði hlutabréfa þeirra fyrirtækja sem voru í grunni vísitölunnar og þeirri tölu svo deilt með fjölda hlutabréfa. Fyrirtækin voru:
Árið 1916 var fyrirtækjunum fjölgað í 20. Árið 1928 var fyrirtækjunum fjölgað í 30 og hefur sá fjöldi haldist síðan þó fyrirtækin séu ekki öll þau sömu. Á 9. og 10. áratug 20. aldar urðu miklar hækkanir á vísitölunni. Árið 1995 fór hún í fyrsta skipti yfir 5000 stig og árið 1999 fór hún í yfir 10.000 stig.
Vísitalan reiknuð
Þrátt fyrir að vera ein af þekktustu vísitölum heims, endurspeglar hún ekki endilega bandarískan hlutabréfamarkað, þar sem í henni eru fyrst og fremst rótgróin framleiðslu- og iðnaðarfyrirtæki. Dow Jones-vísitalan er reiknuð sem einfalt meðaltal af verði hlutabréfa fyrirtækjanna sem í henni eru, en ekki verðmæti félaganna eins og algengast er í hlutabréfavísitölum. Vægi fyrirtækja í vísitölunni er því ekki í samræmi við verðmæti þeirra. Fyrir þetta hafa margir gagnrýnt vísitöluna.
Fyrirtækin
Eftirtalin 30 fyrirtæki eru aðilar að vísitölunni:
Austur-Ayrshire
thumb|Kort. Austur Ayrshire (skosk gelíska: Siorrachd Àir an Ear) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það var stofnað árið 1996 og er 1.262 ferkílómetrar að flatarmáli og eru íbúar tæplega 122.000 (2021). Höfuðstaðurinn er í Kilmarnock sem er stærsti bærinn.
Kvikmyndaferðamennska
thumb|right|[[Jókertröppurnar í the Bronx í New York-borg eru vinsæll áfangastaður ferðafólks út af kvikmyndinni Joker frá 2019.]] Kvikmyndaferðamennska er ferðamennska sem gengur út á að heimsækja tökustaði úr frægum kvikmyndum eða sjónvarpsþáttum. Kvikmyndaferðamennska er ört vaxandi grein ferðaþjónustu. Dæmi um vinsæla áfangastaði ferðamanna eru Matmata í Túnis sem kemur fyrir sem heimili Loga Geimgengils í Stjörnustríði: Nýrri von frá 1977, sviðsmyndin í Hobbiton á Nýja-Sjálandi úr kvikmyndinni Hringadróttinssögu, Alnwick-kastali sem kemur fyrir í kvikmyndunum um Harry Potter, og Dimmuborgir á Íslandi sem birtast í sjónvarpsþáttunum Krúnuleikum.
Jorge Solari
Jorge Solari (fæddur 11. nóvember 1941) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki með landsliðinu.
Hafnasamband Íslands
Hafnasamband Íslands er félag sveitarfélaga sem reka hafnir. Sambandið var stofnað árið 1969 að frumkvæði Sambands íslenskra sveitarfélaga. Aðild að samtökunum geta þau sveitarfélög átt sem reka höfn eða hafnasamlag.
Hafnir á Íslandi eru reknar sem sér rekstrareining innan sveitarfélaga, Hafnasambandið er málsvari þessara rekstareininga gagnvart ríkinu, hvort sem er vegna fjármála, reglugerða eða laga.
Philippe de Champaigne
thumb|right|Ex Voto de 1662. Philippe de Champaigne (26. maí 1602 – 12. ágúst 1674) var barokkmálari af franska skólanum. Hann fæddist í Brussel og lærði hjá Jacques Fouquières. 1621 flutti hann til Parísar þar sem hann vann við skreytingar í Lúxemborgarhöll ásamt Nicolas Poussin undir stjórn Nicolas Duchesne.
Síðar vann hann fyrir Mariu de'Medici og Richelieu kardinála. Síðar á ævinni varð hann fyrir áhrifum frá jansenisma. Eftir að lömuð dóttir hans læknaðist fyrir kraftaverk í nunnuklaustrinu Port-Royal, málaði hann eitt frægasta verk sitt Ex Voto de 1662 sem sýnir dóttur hans með abbadísinni Cathérine-Agnès Arnauld.
Sagafilm
Sagafilm er íslenskt kvikmynda- og sjónvarpsframleiðslufyrirtæki. Saga er eitt af stærstu ef ekki stærsta framleiðslufyrirtækið á Íslandi. Fyrirtækið framleiðir auglýsingar, sjónvarpsefni og kvikmyndir í fullri lengd.
Andlit
Andlit er sá hluti höfuðs dýrs sem á eru skynfæri höfuðsins, augun, nefið, og munninn. Dýr tjá margar tilfinningar sínar með svipbrigðum er birtast á andlitinu. Andlitið er mikilvægt einkenni manneskja, og getur skaði eins og ör haft talsverð áhrif á sálræna líðan viðkomandi.
Katsuhiro Kusaki
Katsuhiro Kusaki (fæddur 12. apríl 1962) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Möðrudalsöræfi
thumb|Séð til [[Herðubreiðar af öræfunum.]]
Möðrudalsöræfi eru öræfi á norðaustur-Íslandi og hluti af Miðhálendinu, vestur af Jökuldalsheiði, norður af Ódáðahrauni og Brúaröræfum og vestur af Mývatnsöræfum. Við öræfin er fjalllendið Möðrudalsfjallgarður.
Byggt ból er þar Möðrudalur á Fjöllum.
Ungmennafélag Bolungarvíkur
Ungmennafélag Bolungarvíkur, UMFB, er íþróttafélag í Bolungarvík.
Handknattleiksárið 2000-01
Nissan deild karla
Haukar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Keppt var í tólf liða deild, en átta efstu lið fóru í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi. Tekin var upp sú nýlunda að jafntefli voru afnumin í mótinu, en þess í stað gripið til framlengingar eða bráðabana ef þurfa þætti.
Úrslitakeppni 1. deildar
8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
1. deild
Selfoss sigraði í 1. deild og fór upp í Nissandeild ásamt Þór Ak. Keppt var í sex liða deild með fjórfaldri umferð, sjötta liðið í deildinni var ÍR b-lið og reiknuðust úrslit þess ekki með í töfluröð.
Bikarkeppni HSÍ
Haukar sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn HK.
Undanúrslit
Úrslit
Evrópukeppni
Aðeins eitt íslenskt félag sendi lið til þátttöku í Evrópukeppni í karlaflokki, Haukar tóku þátt í bæði Evrópukeppni meistaraliða og Evrópukeppni félagsliða.
Evrópukeppni meistaraliða
Haukar tóku þáttu í Evrópukeppni meistaraleiða en féllu út í 2. umferð.
2. umferð
Evrópukeppni félagsliða
Eftir að hafa fallið úr Evrópukeppni meistaraliða hóu Haukar leik í 3. umferð Evrópukeppni félagsliða og komust í undanúrslit.
3. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Undanúrslit Haukar - RK Metkovic Jambo, Króatíu 20:22 RK Metkovic Jambo – Haukar 29:25
1. deild kvenna
Haukastúlkur urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í einni tíu liða deild með tvöfaldri umferð. Átta efstu liðin fóru í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi.
Bikarkeppni HSÍ
ÍBV sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Haukum.
Evrópukeppni
Aðeins eitt íslenskt félag sendi lið til þátttöku í Evrópukeppni í kvennaflokki.
Evrópukeppni meistaraliða
ÍBV keppti í Evrópukeppni meistaraliða, en féll úr leik í 32-liða úrslitum.
1. umferð
32-liða úrslit
Tyrkjasoldán
thumb|right|Súleiman mikli ríkti lengst allra Tyrkjasoldána, eða í 46 ár Tyrkjasoldán var soldán Tyrkjaveldisins af Ósmansætt frá stofnun ríkisins árið 1299 til upplausnar þess árið 1922. Þegar Tyrkjaveldi var á hátindi sínum ríkti soldáninn yfir ríki sem náði frá Ungverjalandi í norðri að Sómalíu í suðri, og frá Alsír í vestri að Íran í austri. Fyrsta höfuðborg ríkisins var Bursa en hún var síðan flutt til Edirne og að síðustu til Konstantínópel eftir að Mehmet 2. lagði borgina undir sig 1453.
Lítið er vitað um fyrstu soldánana en menn eru almennt sammála um að það hefjist árið 1299 þegar Soldánsdæmið Róm klofnaði vegna innri átaka og Ósman bei af Kayı-ættbálki Ógústyrkja tók sér titilinn kan („leiðtogi“). Eftir fall Konstantínópel notuðust sumir soldánar við titla eins og Rómarkeisari (قیصر Qayser), Rómarsoldán og kalífi með öðrum titlum.
Lightbulb Universe
Lightbulb Universe er fyrsta plata hljómsveitarinnar Agent Fresco, hún inniheldur 6 lög sem seinna voru flest endurútgefin á fyrstu stóru plötu þeirra A Long Time Listening. Platan kom út í desember 2008.
Norður-Ayrshire
thumb|Kort. Norður Ayrshire (skosk gelíska: Siorrachd Àir a Tuath) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það var stofnað árið 1996 og er 885 ferkílómetrar að flatarmáli og eru íbúar 135.000 (2021). Stærstu bæirnir eru Irvine sem er höfuðstaðurinn og Kilwinning.
Eyjan Isle of Arran þekur um helming sveitarfélagsins en er með 4% íbúanna.
Ávila
thumb|Dómkirkja Ávila. Ávila er borg í Kastilíu og León og höfuðstaður Ávila-héraðs. Hún liggur um 55 kílómetra frá Madríd og íbúar eru um 60.000 (2013). Gotneskar og rómanskar kirkjur eru algengar í borginni og borgarveggur frá miðöldum. Borgin er á minjaskrá UNESCO.
Ávila er í 1132 metrum yfir sjávarmáli við bakka Adaja-fljóts. Sumur eru hlý og vetur svalir með stöku snjókomu. Meðalhiti í janúar er 3 gráður. thumb|800px|center|Múrar (Murallas) Ávila eru frá 11.-14 öld..
Þorleifur Einarsson
Námsferill
Eftir nám í gagnfræðaskóla settist Þorleifur í MR og lauk þaðan prófi vorið 1952. Að því loknu hélt hann til jarðfræðináms við Háskólann í Hamborg, Þýskalandi, haustið 1953. Hann hélt síðan áfram jarðfræðinámi við háskólana í Erlangen-Nürnberg 1954 – 1956 og Köln 1956 – ­1960, þaðan sem hann lauk Dipl.Geol.-prófi í maí og Dr.rer.nat.-prófi í júlí 1960. Þorleifur stundaði framhaldsnám og rannsóknir við háskólann í Bergen í Noregi 1960 – 1961 og háskólann í Cambrigde, Englandi 1970 og 1979.
Starfsferill
Að loknu doktorsprófi kom hann heim og starfaði sem sérfræðingur í jarðfræði, fyrst á iðnaðardeild atvinnudeildar Háskólans 1961 – 1965, síðar á Rannsóknarstofnun iðnaðarins 1965 – 19­68 og á Raunvísindastofnun Háskóla Íslands 1969 – 1975. Jafnframt var hann stundakennari í náttúrufræði og eðlisfræði við Vogaskóla í Reykjavík 1961 – 19­63, í jarðfræði við Menntaskólann í Reykjavík 1963 – 19­69, við Tækniskóla Íslands 1965 – 1970 og við jarðfræðiskor Háskóla Íslands 1969­ – 1974. Þorleifur var skipaður prófessor í jarðsögu og ísaldarjarðfræði við jarðfræðiskor Háskóla Íslands 1975 þar sem hann starfaði síðan. Hann var skorarformaður jarðfræðiskorar 1979 – ­1981, jarð- og landfræðiskorar 1989 – 19­91 og deildarforseti Verkfræði- og Raunvísindadeildar 1983 – 1985.
Félagsstörf og íþróttir
Þorleifur var varamaður í Náttúruverndarráði 1972 – 1978, sat í stjórn Hins íslenska náttúrufræðifélags frá 1964 og var formaður þess 1966­ – 1972, sat í stjórn Jarðfræðafélags Íslands 1966 – 1968 og var formaður þess 1972 – 1974, sat í stjórn Norrænu eldfjallastöðvarinnar 1980 – 1997, var formaður stjórnar Máls og menningar 1979­ – 1991, sat í stjórn Landverndar frá 1971 og var formaður Landverndar 1979 – 1990. Þá var Þorleifur kjörinn félagi í Vísindafélagi Íslendinga 1962, Alexander von Humboldt-styrkþegi í Vestur-þýskalandi 1959­ – 1960 og Overseas Fellow í Churhill College í Cambrigde, Englandi frá 1970. Þorleifur var einnig virkur félagi í Skógræktarfélagi Íslands, Sögufélaginu og Jöklarannsóknarfélaginu.