cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stríðið gegn hryðjuverkum
Stríðið gegn hryðjuverkum er hugtak sem notað er yfir hinar ýmsu hernaðaraðgerðir, aðgerðir stjórnvalda og lagabreytingar sem Bandaríkjastjórn og önnur ríki hafa farið í sem svar við hryðjuverkaárásum á Bandaríkin 11. september 2001. Bandaríkjastjórn segir að með þessum aðgerðum sé reynt að koma í veg fyrir frekari hryðjuverkaárásir og útrýma alþjóðlegum hryðjuverkasamtökum eins og Al-Kaída. Stríðið gegn hryðjuverkum hefur verið mjög umdeilt og finnst gagnrýnendum að það hafi verið notað til þess að réttlæta mannréttindabrot, brot á alþjóðalögum og fyrirbyggjandi stríð.
Tengt efni
Rhyfel ar Terfysgaeth Perang terhadap terorisme Oorlog tegen het terrorisme Krigen mot terrorisme Boj proti terorizmu Terrorismin vastainen sota
Þorvaldur Gylfason
thumb|Þorvaldur Gylfason (2013) Þorvaldur Gylfason (fæddur 18. júlí 1951) er prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands. Hann er sonur Gylfa Þ. Gíslasonar og Guðrúnar Vilmundardóttur. Þorvaldur lauk doktorsprófi í hagfræði frá Princeton-háskóla árið 1976. Þorvaldur var ákaflega gagnrýninn á íslenska stjórnkerfið eftir bankahrunið haustið 2008.
Æviágrip
Faðir Þorvaldar var Gylfi Þ. Gíslason, alþingismaður, ráðherra og prófessor. Móðir hans, Guðrún Vilmundardóttir var húsfreyja og á tímabili blaðamaður. Þorvaldur átti tvo bræður, Þorsteinn Gylfason, prófessor, og Vilmundur Gylfason, alþingismaður og kennari en þeir eru báðir látnir.
Þorvaldur varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1970. Hann lauk B.A.-prófi í hagfræði frá Háskólanum í Manchester árið 1973, M.A. próf í hagfræði frá Princeton-háskóla í Bandaríkjunum árið 1975 og doktorsprófi í hagfræði frá sama skóla árið 1976.
Þorvaldur er kvæntur Önnu Karitas Bjarnadóttur kennara og tryggingaráðgjafa hjá Sjóvá-Almennum tryggingum. Þau giftust þann 18. október 1987.
Þorvaldur var formaður Lýðræðisvaktarinnar árið 2013 og leiddi hana í Alþingiskosningunum árið 2013. Lýðræðisvaktin náði ekki manni á þing og Þorvaldur sagði í kjölfarið af sér sem formaður hennar.
Árið 2019 þáði Þorvaldur boð um að gerast ritstjóri nor­ræna fræði­tíma­rits­ins Nor­dic Economic Policy Revi­ew. Atvinnutilboðið var hins vegar dregið til baka eftir að fjármálaráðuneyti Íslands sendi norrænum starfssystkinum sínum og Norrænu ráðherranefndinni skilaboð þess efnis að ekki væri hægt að styðja ráðningu Þorvaldar í stöðu ritstjóra þar sem hann væri of pólitískt virkur. Staðhæfingin var meðal annars byggð á úreltum upplýsingum á grein um Þorvald á enskri tungumálaútgáfu Wikipediu þar sem stóð að Þorvaldur væri enn formaður Lýðræðisvaktarinnar. Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra áréttaði síðar að hann teldi Þorvald ekki heppilegan valkost í starfið vegna gagnrýni hans á ríkisstjórnir Íslands á síðustu árum.
Kennsla
Þorvaldur hefur einnig haldið fyrirlestra um allan heim og leiðbeint um hagfræði og hagstjórn á endurhæfingarnámskeiðum alþjóðastofnana fyrir embættis- og stjórnmálamenn.
Grámuætt
Á Íslandi vaxa um 40 tegundir af 10 ættkvíslum af grámuætt.
Rúna
Rúna er íslenskt kvenmannsnafn.
Elíana
Elíana er íslenskt kvenmannsnafn.
Sjálfvirka taugakerfið
Sjálfvirka taugakerfið er annar hluti úttaugakerfisins en hinn er viljastýrða kerfið. Í andstæðu við viljastýrða kerfið sem dýrið hefur meðvitaða stjórn yfir virkar sjálfvirka kerfið sjálfkrafa. Það stýrir meltingu, líkamshita og svitamyndun, hjartsláttartíðni, blóðþrýstingi og öndun. Sjálfvirka kerfinu er síðan aftur skipt í driftaugakerfið (sympatíska taugakerfið) og seftaugakerfið (parasympatíska taugakerfið).
Taugungar sjálfvirka kerfisins
Bæði sympatíska og parasympatíska taugakerfið hafa frálæga (e. efferent) taugunga sem ganga frá mænu að líffæri sem skal ítauga - marklíffæri. Í báðum kerfum koma tveir frálægir taugungar við sögu, fyrirtaugaþráður og eftirtaugaþráður. Þar á milli er frumuhnoð.
Driftaugakerfið (sympatíska taugakerfið)
<span id="Sympatíska kerfið tengill"> Fyrirtaugaþráðurinn finnst aðeins í brjóstholshlutum og efstu tveimur eða þremur lenda-hlutum mænu. Þá er að finna í hliðlæga horni mænugrána. Þeir ganga út úr mænu að framan og sameinast mænutaug. Fyrirtaugaþráðurinn losar acetýlkólín á eftirtaugaþráðinn sem hefur frumubol sinn annaðhvort í hnoðu sympatísku keðjunnar (e. sympathetic chain) sem liggur meðfram hryggsúlu eða í fléttum (e.(sing.) plexus) í kringum ósæðina. Eftirtaugaþráðurinn gengur að marklíffærinu sem skal ítauga og losar noradrenalín á það.
Sigurliði
Sigurliði er íslenskt karlmannsnafn.
ParaNorman
ParaNorman er framleidd af LAIKA og dreift af Focus feature.kvikmynd frá árinu 2012
Eldur (mannsnafn)
Eldur er íslenskt karlmannsnafn.
1428
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Rúndís
Rúndís er íslenskt kvenmannsnafn.
Jakobína Valdís Jakobsdóttir
Tveimur árum seinna varð hún svo fyrst íslenskra kvenna til að taka þátt í vetrarólympíuleikunum en þeir voru haldnir í Cortina d' Ampezzo á Ítalíu. Hún varð Íslandsmeistari 19 sinnum í skíðaíþróttum en hún vann sinn fyrsta titil árið 1953.
Majúró
thumb|Strönd í Majúró í [[febrúar 1973.]] Majúró (framburður: [məˈdʒuːroʊ]) er höfuðborg Marshalleyja. Árið 2010 voru íbúar Majúró 26.000 talsins.
Boðunarkirkjan
Boðunarkirkjan er skráð trúfélag á Íslandi og fríkirkja í evangelísk-lúthersku kirkjudeildinni. Kirkjan heldur úti útvarpstöðinni Útvarp boðun og er með aðstöðu á Álfaskeiði 115 í Hafnarfirði. Samkvæmt vef Þjóðskrár voru 118 einstaklingar í söfnuðinum árið 2022.
Beint í bílinn
Beint í bílinn er íslenskur hlaðvarpsþáttur með Sverri Þór Sverrissyni og Pétri Jóhann Sigfússyni. Fyrsti þátturinn kom út 17. apríl 2020 og hafa komið út 147 þættir.
Þættirnir byggjast upp á símaötum, símaspjöllum, lúgugríni, földum mæk, hefnt fyrir biðtónlist, brandarahorninu, ljóðahorninu og spjalli. Kjörorð þáttarins eru Upp, upp og áfram og Aldrei líta í baksýnisspegilinn. Í dagskráliðinum grillinu var Hjólbörukarlinn frægastur en þeir gerðu at í honum oft.
Nokkrir gestir hafa verið í þáttunum í gegnum tíðina eins og Jón Jónson, Saga Garðarsdóttir, Jörundur Ragnarsson og Emmsjé Gauti.
Upphafs og lokalag þáttana hefur orðið ansi ástkært hjá hlustendum og heitir Sonatina Op. 36 No 1 eftir Muzio Clementi
Beint í húsbílinn
Í nóvember 2020 voru gerðir aukaþættir af Podify sem hétu Beint í húsbílinn þar sem Sverrir og Pétur fóru í húsbíl og fengu gesti. Sex þættir komu út af því.
Elentínus
Elentínus er íslenskt karlmannsnafn.
Rúnhildur
Rúnhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Norðurlandaráðsþing
Norðurlandaráðsþing er þing sem Norðurlandaráð heldur á hverju hausti. Þingmenn frá Norðurlöndunum koma þar saman og ræða hluti er varða norrænt samstarf á einn eða annan hátt. Fulltrúar ríkisstjórna Norðurlandanna eru einnig viðstaddir ásamt ráðherrum frá Eystrasaltslöndunum. Fulltrúar frá Norðvestur-Rússlandi hafa einnig sótt samkomuna.
Danmörk, Finnland, Ísland, Noregur og Svíþjóð skiptast á að halda Norðurlandaráðsþing. Þingstaðurinn er þjóðþing viðkomandi lands, nema á Íslandi þar sem þingsalur Alþingis er ekki nógu stór til að hýsa samkomuna.
Á þinginu eru forseti og varaforseti Norðurlandaráðs kosnir til eins árs í senn.
Verðlaun Norðurlandaráðs eru afhent á meðan þingið stendur yfir.
Spunamaur
Spunamaur eða spunamítill (fræðiheiti: Tetranychus urticae) er mítill sem sígur lífið úr rósum og öðrum plöntum. Spunamaurinn klekst út úr eggi sínu á þrem dögum og verður kynþroska fimm dögum seinna. Kvenkyns dýr verpir tugum eggja á dag eftir kynþroska þar til það deyr og getur verpt yfir 200 eggjum á æfi sinni. Eins og konguló spinnur spunarmaurinn vefi.
Walhalla
Saga Walhalla
thumb|Aðalsalur Walhalla Það var Lúðvík I, krónprins Bæjaralands, sem fékk hugmyndina að því að reisa frægðarhöll fyrir Þjóðverja (fólk þýskrar tungu) árið 1807. Bæjaraland var þá nýorðið að konungsríki. Lúðvík þótti miður að Þýsk-rómverska ríkið skyldi nú vera úr sögunni og hversu mikil áhrif Napoleons voru orðin í þýsku löndunum. Hann tók saman lista yfir 50 nafntogaða einstaklinga sem þóttu hafa skarað framúr og lét gera brjóstmyndir af þeim. Bygging frægðarhallarinnar dróst þó um nokkra áratugi. Árið 1823 var Lúðvík krýndur konungur og komst þá hreyfing á málið. Í samráði við byggingameistarann Leo von Klenze varð hæð ein við Regensburg fyrir valinu. Framkvæmdir hófust 1830 og var frægðarhöllin vígð af Lúðvík sjálfum 1842. Hún er í formi grísks musteris, 20 metra há og 66 metra löng. Stallurinn er 125 metrar að lengd. Það var von Klenze sem lagði til nafnið Walhalla og byggingin heitir þannig eftir Valhöll, bústað Óðins í norrænni goðafræði.
Þekktir einstaklingar
thumb|Frægir Þjóðverjar heiðraðir. Fremst er Sophie Scholl andspyrnukona Við opnun frægðarhallarinnar voru 96 brjóstmyndir komnar upp, en þær urðu fljótlega 160. Í dag eru 192 Þjóðverjar heiðraðir í henni, ýmist með brjóstmynd eða minnistöflu. Meðal þeirra má nefna (í stafrófsröð) Konrad Adenauer, Johann Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven, Otto von Bismarck, Albrecht Dürer, Albert Einstein, Friðrik Barbarossa keisara, Jakob Fugger, Johann Gutenberg, Goethe, Georg Friedrich Händel, Joseph Haydn, Immanuel Kant, Karl V. keisara, Johannes Kepler, Nikolaus Kópernikus, Martein Lúther, Wolfgang Amadeus Mozart, Wilhelm Conrad Röntgen, Peter Paul Rubens, Franz Schubert, Richard Wagner, Albrecht von Wallenstein og marga fleiri.
Konur
Meðal þeirra sem heiðruð eru í Walhalla eru aðeins 12 konur, þeirra þekktastar e.t.v. Amalía greifynja af Hessen-Kassel, nunnan og heimspekingurinn Edith Stein, nunnan Karolina Gerhardinger, Katrín II keisaraynja af Rússlandi (þýsk að uppruna), María Teresa keisaraynja í Austurríki og Sophie Scholl, andspyrnukona gegn nasisma.
Alvar Aalto
thumb|right|[[Finlandia-höllin í Helsinki.]] Hugo Alvar Henrik Aalto (3. febrúar 1898 – 11. maí 1976) var arkitekt og húsgagnahönnuður frá Finnlandi sem teiknaði meðal annars Norræna húsið í Vatnsmýrinni í Reykjavík.
Aalto fæddist í Kuortane í Finnlandi. Foreldrar hans voru Johan Henrik Aalto og Selly (Selma) Matilda (Hackstedt). Fjölskylda hans flutti til Alajärvi en þaðan fór hann til Jyväskylä.
Bessi Bjarnason
Bessi Bjarnason (f. 5. september 1930 - d. 12. september 2005) var íslenskur leikari. Fer­ill Bessa spannaði nær hálfa öld og var hann í hópi ást­sæl­ustu leik­ara þjóðar­inn­ar.
Ævi
Bessi Bjarna­son fædd­ist í Reykja­vík 5. sept­em­ber 1930, son­ur Guðrún­ar Snorra­dótt­ur, hús­móður, og Bjarna Sig­munds­son­ar, bif­reiðastjóra.
Að loknu versl­un­ar­prófi frá Verzl­un­ar­skóla Íslands 1949 var Bessi ráðinn á nem­enda­samn­ing hjá Þjóðleik­hús­inu í eitt ár. Hann sótti Leik­list­ar­skóla Lárus­ar Páls­son­ar sam­fara námi síðasta vet­ur­inn í Verzl­un­ar­skól­an­um. Síðan tók Bessi inn­töku­próf í Leik­list­ar­skóla Þjóðleik­húss­ins strax og hann tók til starfa og út­skrifaðist vorið 1952 en jafn­framt nám­inu lék hann í mörg­um leik­rit­um Þjóðleik­húss­ins. Hann var fa­stráðinn leik­ari við Þjóðleik­húsið 1952 til 1990 og hélt áfram að leika í Þjóðleik­hús­inu, Borg­ar­leik­hús­inu og Loft­kastal­an­um eftir það.
Hlut­verk hans í Þjóðleik­hús­inu voru hátt í 200. Hann lék meðal ann­ars í fjölda barna­leik­rita, þar á meðal í Litla Kláusi og Stóra Kláusi, Kar­demommu­bæn­um, Dýr­un­um í Hálsa­skógi og Ferðinni til tungls­ins.
Al­var­legu hlut­verk­in voru ófá en hann lék meðal ann­ars í Horfðu reiður um öxl, Hús­verðinum, Nátt­ból­inu og Bíla­verk­stæði Badda.
Jafn­framt lék hann gjarn­an aðal­hlut­verk eða áber­andi hlut­verk í söng­leikj­um eins og My Fair Lady, Stöðvið heim­inn, Lukk­uridd­ar­inn, Ég vil! Ég vil!, Kaba­rett og Gæj­ar og píur.
Hann tók einnig þátt í mörg­um óp­er­ett­um, þar á meðal Sum­ar í Týról og Kysstu mig Kata. Auk þess í óper­um eins og Töfraf­laut­unni og Mika­do.
Auk hlut­verka í leik­húsi lék Bessi í fjölda út­varps­leik­rita og kom fram í mörg­um skemmtiþátt­um. Árum sam­an tróð hann upp með Gunn­ari Eyj­ólfs­syni á skemmt­un­um um allt land og síðar tóku þeir ásamt fleir­um þátt í Sum­argleðinni um ára­bil. Bessi tók þátt í fjölda sjón­varps­mynda og lék í sjón­varps­aug­lýs­ing­um. Þá lék hann í nokkr­um kvik­mynd­um eins og til dæm­is Skila­boðum til Söndru, Ryði, Ingaló og Stellu í or­lofi.
Bessi Bjarna­son var gjald­keri Fé­lags ís­lenskra leik­ara 1958 til 1985 og sinnti ýms­um öðrum trúnaðar­störf­um fyr­ir fé­lagið. Hann var sæmd­ur gull­merki FÍL 1981.
Um ára­bil sá Bessi um bók­hald hjá Landsmiðjunni og fékkst við margs kon­ar sölu­mennsku. Hann kom að plötu­út­gáfu og stóð meðal ann­ars fyr­ir út­gáfu á barna­leik­rit­um og lesn­um barna­sög­um.
Fyrri kona Bessa var Erla Sigþórs­dótt­ir. Þau eignuðust þrjú börn og eru barna­börn­in fimm. Seinni kona Bessa er Mar­grét Guðmunds­dótt­ir leik­kona.
Finnur Jónsson
Finnur Jónsson getur átt við um:
Híeróglýfur
thumb|300 px|Híeróglýfur frá musterinu í Kom Ombo Híeróglýfur (eða fornegypskar helgirúnir) er annað tveggja ritkerfa sem voru notuð af Forn-Egyptum. Híeróglýfur eru að stofni til atkvæðaskrift en innihalda einnig tákn fyrir heil orð (myndleturstákn) og líka tákn sem ákvarða merkingarsvið þess orðs sem þau standa með (t.d. hvort orðið á við manneskju, dýr, athöfn eða hlut).
Tenglar
Hieróglifo
Kvars
thumb|200px|Kvars frá [[Tíbet]]
Kvars er ein algengasta steindin á Íslandi. Það finnst bæði sem frumsteind og þá aðallega í súru storkubergi eða sem síðsteind og þá oftast sem holu- og sprungufylling.
Lýsing
thumb|Kvars þátttöku Kvars er hvítt, mjólkurhvítt eða gráleitt á litinn, með glergljáa og bárótt eða óslétt brotsár. Kristallar eru sexstrendir.
Útbreiðsla
Finnst í graníti, granófýri og líparíti. Algengt sem holufylling í þóleiíti og er einnig algeng steind í myndbreyttu bergi, svo sem gneisi.
Notkun
Kvars hefur verið notaður í glergerð og sem slípiefni í sandpappír, fægilög, sápu og steinsteypu.
Walter Gropius
thumb|right|Walter Gropius árið 1920. Walter Gropius (18. maí 1883 – 5. júlí 1969) var arkitekt frá Þýskalandi. Hann var stjórnandi Bauhaus skólans á árunum 1919 til 1928 og var ásamt Le Corbusier og Ludwig Mies van der Rohe frumkvöðull í nútímabyggingarlist.
Elín
Elín er íslenskt kvenmannsnafn.
Allt í grænum sjó
Allt í grænum sjó var ein fyrsta íslenska revían, samin og sviðsett árið 1913. Sviðsetningin olli hneyksli meðal Reykvíkinga sem ekki áttu því að venjast að dregið væri dár af kunnum einstaklingum á leiksviði. Verkið var ritskoðað fyrir frumsýningu að kröfu yfirvalda en að henni lokinni lagði bæjarfógeti bann við frekari sýningum og varð sú ákvörðun afar umdeild í Reykjavík.
Saga og bakgrunnur
Vorið 1913 auglýsti Stúdentafélag Reykjavíkur sjónleik í þremur þáttum sem sagður var eftir „færustu höfunda landsins“. Um var að ræða fjáröflunarsýningu fyrir húsbyggingarsjóð félagsins. Síðar átti eftir að koma í ljós að höfundar þessir voru allir milli tvítugs og þrítugs: Andrés Björnsson, Sigurður Sigurðsson, Jón B. Norland, Guðbrandur Jónsson og Skúli Thoroddsen yngri. Mun verkið hafa verið samið heima hjá þeim síðastnefnda í Vonarstræti 12, á heimili foreldra hans Skúla og Theodóru Thoroddsen.
Upplýsingalæsi
Upplýsingalæsi er nýlegt hugtak á sviði bókasafns- og upplýsingafræða sem snýst um að geta skilgreint ákveðna og meðvitaða upplýsingaþörf og geta fullnægt henni með því að afla viðkomandi þekkingar. Hugtakið er ákveðin framlenging á hugtakinu læsi sem vísar til þess að kunna að lesa. Aðrar framlengingar á læsi hafa einnig verið nefndar til sögunnar og jafnvel talist nauðsynlegar til þess að einhver geti talist upplýsingalæs; s.s. myndlæsi, fjölmiðlalæsi, tölvulæsi og netlæsi.
Allt í grænum sjó
Saga og bakgrunnur
Söguþráður verksins var sundurlaus samtíningur með skírskotunum til ýmissa málefna sem efst voru á baugi í íslenskri þjóðfélagsumræðu, s.s. sögulegar sættir fornra pólitískra andstæðinga, Hannesar Hafstein og Björns Jónssonar í Sambandsflokknum á þingi skömmu fyrr. Þetta óvænta bandalag var uppnefnt Bræðingurinn, en aðalflétta verksins snýst um skyndilegar ástir og trúlofun erkifjendanna Heimastjórnar-Dabba og ''Sjálfstæðis-Guddu“. Komu leikarar verksins fram í gervum sem minntu á marga helstu stjórnmálaforingja tímabilsins og var m.a. hermt svo vel eftir röddu Hannesar Hafsteins að sumir áhorfendur töldu að hann hefði sjálfur verið þar á ferðinni.
Upplýsingalæsi
Í Prag-yfirlýsingunni svonefndu um eflingu upplýsingalæsis í samfélaginu frá árinu 2003 var upplýsingalæsi sagt fela í sér „þekkingu á eigin upplýsingaþörfum og hæfileikanum til að staðsetja, finna, meta, skipuleggja og nota á skilvirkan hátt upplýsingar við að fjalla um þau málefni og viðfangsefni sem eru til staðar, er forsenda þess að taka fullan þátt í upplýsingasamfélaginu og er hluti af þeim grundvallar mannréttindum að njóta símenntunar“. Við þessa skilgreiningu hefur krafa um siðræna notkun upplýsinga og gagnrýna hugsun einnig bætst.
Allt í grænum sjó
Saga og bakgrunnur
Það voru þó ekki pólitísku brandararnir sem mestur styr stóð um. Æfingar verksins fóru að miklu leyti fram í húsnæði Háskólans, en flestir í hópi leikenda og aðstandenda voru stúdentar. Fljótlega fór eitt og annað að kvisast út um efniviðinn og gripu yfirvöld í taumana og létu fjarlægja tvö atriði úr sýningunni. Annað þar sem talið var farið óvirðulega með danska fánann en hitt þar sem óviðeigandi var talið að syngja kersknisfullan texta við sálminn Hærra minn guð til þín. Þær breytingar reyndust ekki nægja til að slökkva gagnrýnisraddir.
Fengist hafði leyfi fyrir tveimur sýningum á verkinu, laugardaginn 3. maí og daginn eftir. Seldist upp á þær á augabragði og var fyrirhugað að bæta þriðju sýningunni við. Ekki kom til þess því daginn eftir frumsýninguna tilkynnti Jón Magnússon lögreglustjóri bæjarins um bann við frekari sýningum. Ástæðan var sögð athugasemdir frá almenningi vegna óviðurkvæmilegs innihalds verksins, en sjálfur hafði lögreglustjórinn raunar ekki séð sýninguna.
Fjöldi blaðagreina var ritaður um ákvörðun yfirvalda og réttmæti hennar, auk þess sem nokkrir þátttakendur í deilunum héldu opinbera fyrirlestra um málið.
Albert 2. Belgíukonungur
Albert II (Albert Félix Humbert Théodore Chrétien Eugéne Marie) (f. 6. júní 1934) var konungur Belgíu frá 9. ágúst 1993 til 21. júlí 2013. Hann er yngri sonur Leópolds III konungs og Ástríðar prinsessu af Svíþjóð. Hann tók við konungsveldinu af bróður sínum Baldvin sem lést árið 1993 og hélt þeirri stöðu fram að uppsögn hans 21. júlí 2013.
Árið 2019 skipaði belgískur dómstóll Alberti að ganga undir faðernispróf til að ganga úr skugga hvort hann hafi feðrað dóttur í lausaleik á sjöunda áratugnum. Móðir meintrar dóttur, barónessan Sybille de Selys Longchamps, sagðist hafa átt í tveggja áratuga löngu leynilegu ástarsambandi við Albert. Albert neitaði í fyrstu að fara að skipun dómsins og leitaði sér lögfræðiaðstoðar til að láta áfrýja dómnum en féllst á að gefa lífsýni í lok maí sama ár.
Niðurstaða erfðaprófsins var gerð opinber í janúar 2020. Hún staðfesti að Albert væri barnsfaðir barónessunnar. Dóttir þeirra er belgíski myndhöggvarinn Delphine Boël.
Hirðingjatoppur
Hirðingjatoppur (fræðiheiti Lonicera korolkowii ) er runni af geitblaðsætt ættaður úr fjöllum vestur Asíu (Afganistan, Kasakstan, Kirgistan, Pakistan, Tadsíkistan, Úsbekistan, vestur Himalaja). Runni að 3m hár. Blómin eru bleik og berin skærrauð.
Albert 2. Belgíukonungur
Delphine hlaut rétt til að bera titil prinsessu og að bera aðalsættarnafnið Saxe-Cobourg-Gotha eftir dómsúrskurð í september 2020.
Hirðingjatoppur
Hann hefur verið reyndur lítið eitt á Íslandi.
Albert 2. Belgíukonungur
Fjölskyldulíf
Þann 2. júlí 1959 giftist Albert ítalskri konu að nafni Dona Paola Ruffo di Calabria, sem hefur síðan 1993 verið þekkt sem Pála Belgíudrotting. Börn þeirra eru:
Albert á eina dóttur utan hjónabands:
Skínandi stígur
Skínandi stígur hefur háð vopnaða baráttu gegn ríkisstjórn Perú frá því á níunda áratugnum en áhrif samtakanna hafa dvínað verulega frá því að Guzmán var handtekinn árið 1992. Samtökin eru skilgreind sem hryðjuverkasamtök af Perú, Bandaríkjunum, Japan, Kanada og Evrópusambandinu.
Söguágrip
Skínandi stígur var stofnaður árið 1969 í Huamanga-háskólanum í borginni Ayacucho í Andesfjöllum. Stofnandi hópsins var heimspekiprófessorinn Abimael Guzmán, sem var aðdáandi Maó Zedong. Samtökin urðu til upp úr klofningi meðal perúskra kommúnista milli þeirra sem aðylltust stjórnarstefnu Sovétríkjanna og þeirra sem fylgdu kínverska alþýðulýðveldinu að málum. Þegar Skínandi stígur var stofnaður hafði herinn undir stjórn Juans Velasco Alvarado nýlega tekið völdin í Perú og óskilvirkni stjórnar hans leiddi til þess að boðskapur Guzmáns um jöfnuð, bræðralag og réttlæti féll í góðan jarðveg.
Hópurinn einbeitti sér að skipulagsstarfi á áttunda áratugnum en lýsti yfir svokölluðu „stríði fólksins“ gegn perúskum stjórnvöldum árið 1980. Skínandi stígur gerði um 200 árásir það ár og greip jafnframt til táknrænna ofbeldisaðgerða eins og að hengja dauða hunda upp á ljósastaura. Hundadrápin fólu í sér táknræn mótmæli gegn kínverska leiðtoganum Deng Xiaoping, sem hafði þá nýlega hreinsað harðlínumaóista fjórmenningaklíkunnar úr ríkisstjórn Kína. Liðsmenn Skínandi stígs litu á Deng sem „hlaupahund kapítalismans“ og áttu hundarnir því að tákna það sem ætti að koma fyrir „hunda Dengs“.
Skínandi stíg tókst á næstu árum með skæruhernaði að leggja undir sig rúmlega 2.000 km² svæði í Andesfjöllum frá Cajamarca til Puno. Guzmán var fylgjandi þeirri stefnu Maós að leggja undir sig sveitir landsins og neyða þannig borgirnar til að gefast upp. Árið 1989 taldi hópurinn til sín um 5.000 skæruliða í fullu starfi en naut jafnframt aðstoðar um 30.000 landsmanna Perú. Hópurinn náði sér í lagi að tryggja sér stuðning margra amerískra frumbyggja sem var illa við spænskumælandi valdhafa í stórborgum landsins. Skínandi stígur einkenndist einnig af meiri þátttöku kvenna en vanalegt var hjá skæruliðahreyfingum í Rómönsku Ameríku.
Skínandi stígur varð alræmdur fyrir ofbeldisverk og villimennsku sem oft bitnaði á óbreyttum borgurum. Mannréttindasamtök á borð við Amnesty International og Mannréttindavaktina báru samtökin þungum sökum í skýrslum sínum, meðal annars um að standa fyrir pyntingum og fjöldaaftökum, sérstaklega á landsbyggð Perú. Reiknað var með því árið 1992 að um 30.000 manns hefðu látist í átökum Skínandi stígs við perúsk stjórnvöld.
Efnahagskreppa ríkti í Perú á forsetatíð Alans García á níunda áratugnum og því jókst stuðningur landsmanna við Skínandi stíg. Eftir að Alberto Fujimori varð forseti árið 1990 lét hann leysa upp þing Perú og tók sér alræðisvald, meðal annars með vísan til ógnarinnar sem stafaði af áframhaldandi uppreisn Skínandi stígs.
Árið 1992 handsamaði stjórnarlögreglan Guzmán í Surquillo-hverfinu í perúsku höfuðborginni Líma. Umsvif Skínandi stígs höfðu þá undanfarið aukist í höfuðborginni og ljóst þótti að Guzmán hygði á yfirtöku hennar. Handtaka Guzmáns var gríðarlegt reiðarslag fyrir Skínandi stíg og áhrif hreyfingarinnar minnkuðu verulega án forystu hans. Guzmán lést í fangelsi í september 2021, þá 86 ára gamall.
Eftirmaður Guzmáns sem leiðtogi hreyfingarinnar, Florindo Eleuterio Flores (öðru nafni „félagi Artemio“) var handsamaður árið 2012 en þá hafði liðsmönnum Skínandi stígs farið stöðugt fækkandi síðustu áratugina. Í kjölfarið lýsti Ollanta Humala forseti því yfir að hryðjuverkahópurinn væri sigraður.
Glimmer
thumb|200px|Glimmersflögur
Glimmer er steind úr vatnsblönduðu kalíum-ál-sílikati.
Lýsing
Hefur þunna plötulaga kristala. Það er dökkbrúnt eða svart á litinn, með skelplötugljáa og myndar stökkar flögur.
Útbreiðsla
Glimmer finnst her á landi aðallega í innskotum og hefur fallið út úr kvikuvessum á lokastigi storknunar. Algengustu afbrigðin eru dökkt glimmer (bíótít) og ljóst glimmer (múskóvít) sem eru báðar algengar í myndbreyttu bergi, aðallega gneisi og gljáflögubergi, t.d. graníti.
Notkun
Glimmer er gott einangrunarefni og hefur verið notað í raftæki, rúður og málningu. Stærstu glimmernámur heims eru á Indlandi.
Kóralína (kvikmynd)
Kóralína (enska: Coraline) er bandarísk stopmotion teiknimynd frá árinu 2009. Myndin byggir á samnefndri skáldsögu eftir Neil Gaiman.
2. deild kvenna í knattspyrnu 1993
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 12. sinn árið 1993.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Max Merkel
Max Merkel (7. desember 1918 - 28. nóvember 2006) var austurrískur knattspyrnumaður og þjálfari sem gerði lið sín að landsmeisturum í þremur löndum.
Æskuár og knattspyrnuferill
Max Merkel fæddist í Vínarborg og ólst þar upp. Hann svaraði blaðaauglýsingu frá Rapid Vín sem lýsti eftir leikmönnum og þótt hann vildi sjálfur vera framherji, var hann settur í vörnina og lék hann í þeirri stöðu allan sinn feril. Eftir skamma dvöld hjá Rapid færði hann sig um set til Wiener Sport-Club þar sem hann lék næstu árin. Eftir innlimun Austurríkis í Þýskaland varð Merkel einn þeirra Austurríkismanna sem valdir voru í þýska landsliðið og lék hann sinn fyrsta og eina landsleik undir þýsku ríkisfangi árið 1939.
Heimstyrjöldin olli röskun á knattspyrnuferli Merkel. Hann var kvaddur í herinn og lék með knattspyrnuliði þýska hersins á austurvígstöðvunum. Eftir stríð hélt hann aftur til Auturríkis og lék lengst af með Rapid Vín eða frá 1946 og þar til hann lagði skóna á hilluna. Á þeim tíma náði hann einum leik með austurríska landsliðinu. Lið Rapid var á þessum árum afar sigursælt og varð Merkel fjórum sinnum landsmeistari, auk þess að vinna Miðevrópubikarinn.
Þjálfaraferill og efri ár
Um leið og Merkel hafði lagt skóna á hilluna sneri hann sér að þjálfun. Hann tók við hollensku félagsliði árið 1954 en ári síðar var honum falin stjórn hollenska landsliðsins sem var ekki hátt skrifað um þær mundir. Undir stjórn Merkel unnu Hollendingar flesta leiki sína, þar á meðal granna sína Þjóðverja í fyrsta sinn í sögunni.
Eftir Hollandsdvölina hélt Merkel stuttlega heim til Austurríkis þar sem hann stýrði Rapid Vín til meistaratitils árið 1957. Þessi glæsta byrjun hins unga þjálfara vakti áhuga liða í Vestur-Þýskalandi. Hann stýrði Borussia Dortmund frá 1958-61 og kom liðinu öllum að óvörum í úrslitaleik um þýska meistaratitilinn síðasta árið, en ekki var búið að stofna þýsku úrvalsdeildina þegar hér var komið sögu.
1860 München frá Bæjaralandi keypti Merkel upp frá Dortmund og fór miklum sögum af launagreiðslum hans þar. Undir hans stjórn fór Münchenarliðið með sigur af hólmi í bikarkeppninni árið 1964, komst í úrslitaleikinn í Evrópukeppni bikarhafa árið eftir og varð svo Þýskalandsmeistari í fyrsta og eina sinn í sögunni. Þrátt fyrir þennan árangur leið ekki nema ár þar til Merkel var látinn fara frá 1860 München eftir að uppúr sauð í leikmannahópnum eftir að liðið féll úr leik í Evrópukeppni meistaraliða gegn Real Madrid á markamun. Mun meðal annars hafa komið til handalögmála milli þjálfarans og aðalmarkvarðar félagsins.
Eftir hið óvirðulega brotthvarf frá 1860 München féllst Merkel á að taka við 1. FC Nürnberg sem var fornfrægt stórveldi í þýska boltanum en hafði átt undir högg að sækja síðustu misserin. Merkel gjörbylti spilamennsku liðsins og leiddi það til meistaratitils árið 1968 á sínu fyrsta heila keppnistímabili. Er það síðasti þýski meistaratitill félagsins til þessa dags. Allt gekk hins vegar á afturfótunum árið eftir. Merkel var látinn taka pokann sinn, þótt opinberlega hefði heilsufarsástæðum verið kennt um og Nürnberg varð fyrsta og eina liðið í sögunni til að falla úr efstu deild sem ríkjandi meistari.
Næst lá leiðin til Spánar þar sem Merkel tók fyrst við liði Sevilla FC en síðar Atlético Madrid frá 1971-73. Þar varð hann bæði bikarmeistari og landsmeistari. Þrátt fyrir góðan árangur innan vallar létu stjórnendur félagsins hann taka pokann sinn eftir viðtal í þýsku blaði þar sem Merkel fór ófögrum orðum um Spánverja. Þetta var ekki í síðasta sinn sem fjálglegar yfirlýsingar og vandræði í mannlegum samskiptum komu Merkel í bobba. Næstu árin stýrði hann ýmsum liðum í Vestur-Þýskalandi og undirritaði m.a. ráðningarsamning sem knattspyrnustjóri Bayern München. Þær fréttir ollu hins vegar hallarbyltingu í leikmannahópnum, sem varð til þess að forseti félagsins þurfti að segja af sér og Merkel fékk greidd laun í tvö ár án þess að stýra liðinu nokkru sinni.
Eftir þjálfunarferilinn gerðist Max Merkel pistlahöfundur um knattspyrnu og vöktu fjörleg og fyndin skrif hans í Der Bild mikla athygli, þótt þau þættu oft einkennast af sleggjudómum frekar en djúpri greiningu. Greinar þessar voru þó ekki allar samdar af Merkel sjálfum heldur skuggahöfundum. Hann varði elliárunum í München þar sem hann lést 87 ára að aldri.
Land og synir (kvikmynd)
Land og synir er kvikmynd eftir Ágúst Guðmundsson byggð á samnefndri skáldsögu Indriða G. Þorsteinssonar sem út kom 1963. Myndin var frumsýnd í ársbyrjun 1980. Hún fjallar um fólksfækkun á landsbyggðinni á kreppuárunum upp úr 1930. Myndin var að mestu tekin í Svarfaðardal sumarið 1979. Víða hefur verið fjallað um þessa mynd enda markar hún upphaf íslenska kvikmyndavorsins sem svo var kallað. Lýsandi frásagnir af kvikmyndatökunni og aðstandendum myndarinnar má finna í bókinni Svarfdælasýsl sem út kom 2017.
Land og synir var með fyrstu kvikmyndunum sem gerðar voru með styrk úr kvikmyndasjóði sem úthlutaði fyrstu styrkjum til kvikmyndagerðar í apríl árið 1979. Meðal annarra sem hlutu styrk þetta ár voru kvikmyndirnar Veiðiferðin og Óðal feðranna en Land og synir hlaut hæsta styrkinn og er sú mynd sem jafnan er talin marka upphaf samfelldrar kvikmyndagerðar á Íslandi.
Elfar
Elfar er íslenskt karlmannsnafn.
Jökulskeið
Jökulskeið nefnast þau tímabil á ísöld þegar hitastig kólnar og jöklar breiða úr sér. Talið er að síðasta jökulskeiði hafi lokið fyrir 10-15 þúsund árum síðan, um það leyti sem Hólósen-tímabilið hófst.
Glaciacion
Stafýlókokkar
Stafýlókokkar (eða haugkúluklasar; fræðiheiti: Staphylococcus) er ættkvísl Gram-jákvæðra baktería (gerla) sem allar eru af formgerð kokka (kúlugerla).
Flokkunarfræði
Ættkvíslinni Staphylococcus var áður skipað í ættina Micrococcaceae en hefur nú verið skipað í ættina Staphylococcaceae innan fylkingarinnar Firmicutes en míkrókokkarnir teljast býsna fjarskyldir (eru í fylkingunni Actinobacteria). Það var Sir Alexander Ogston, skoskur læknir og prófessor við Háskólann í Aberdeen, sem fyrstur lýsti tegundinni sem í dag kallast Staphylococcus aureus og sýndi fram á að hún getur valdið sýkingum í mönnum árið 1880. Hann fann jafnframt upp nafnið Staphylococcus og er það samsett úr grísku orðunum σταφυλή (staphylē), sem þýðir „þrúgnaklasi“, og κόκκος (kókkos), sem þýðir „korn“. Þrátt fyrir þetta er hið opinbera nafn ættkvíslarinnar Staphylococcus Rosenbach 1884, eftir Friedrich Rosenbach, en hann var fyrstur til að rækta stafýlókokka í hreinrækt. Þekktum Staphylococcus tegundum hefur fjölgað mjög á umliðnum árum og teljast nú 41.
Helstu einkennisþættir
Stafýlókokkar mynda kúlulaga frumur, um 0,5 til 1,5 µm að þvermáli sem koma ýmist fyrir stakar, í pörum eða óreglulegum klösum (haugkúluklösum). Flestar tegundir eru valfrjálst loftfælnar og ófrumbjarga (þurfa lífræn efni til vaxtar og viðhalds). Einstaka tegundir eru nauðháð loftfælnar. Flestar tegundir eru katalasa-jákvæðar. Cýtókróm eru venjulega til staðar, en þó gefa flestar tegundir neikvæða svörun við stöðluðu oxidasaprófi. Flestar tegundir eru saltþolnar en þarfnast þó ekki aukalegs salts í ræktunarætinu (eru ekki saltkærar). Saltþolnustu stafýlókokkarnir geta vaxið við saltstyrk allt að 4,5 M. Kjörhitastig til vaxtar er hjá flestum tegundum á bilinu 30 – 37 °C, en þær geta þó vaxið við hitastig allt frá 4 °C til 48 °C, og við sýrustig frá pH 4,0 að 9,8. Raunar er þolni gegn umhverfisbreytum mjög háð öðrum ræktunaraðstæðum. Til dæmis ræðst hitaþolni S. aureus mjög af saltstyrk ræktunarætisins. Þó stafýlókokkar myndi ekki dvalargró, þá eru þeir mjög þolnir gegn ýmsum umhverfisöfgum, svo sem afar háum saltstyrk, miklum þurrki, mikilli geislun, háum þrýstingi, o.fl. . Unnt er að rjúfa frumur stafýlókokka með lýsóstafíni, en ekki með lýsósími.
Vistfræði
Stafýlókokkar eru algengar gistilífverur á húð og í nefholi blóðheitra hryggdýra og eru sumar þeirra sýklar eða tækifærissýklar, en aðrar álitnar náttúrlegur hluti af sambýlisbíótu manna og dýra. Sumar tegundir finnast gjarnan í mikið verkuðum matvælum, svo sem pylsum, gerjuðum fiskisósum og saltfiski og eru tegundir á borð við S. xylosus og S. saprophyticus notaðar sem startkúltúrar í gerjun sumra kjötafurða. Sumar tegundir, einkum S. aureus framleiða úteitur og geta þannig valdið matareitrunum.
Rúrí (mannsnafn)
Rúrí er íslenskt kvenmannsnafn.
Mikliskurður
alt=Landakort af vatnaleiðum „Mikla skurðar“ í Austur-Kína.|thumb|Kort af vatnaleiðum „Mikla skurðar“ í Austur-Kína. Mikliskurður (eða Keisaraskurðurinn) (kínverska: 大运河; rómönskun: Dà yùnhé), er samheiti á manngerðum skipa- og áveituskurðum í Austur Kína; 1.794 kílómetrar að lengd; að jafnaði 30,5 metrar á breidd og 4.6 - 6 metra á dýpt. Með skipastigum rís hann hæst í 42 metra. Skurðirnir tengja saman tvö helstu fljót Kína: Gulafljót og Jangtse, auk annarra fljóta og vatna. Skurðirnir eru elstu skipaskurðir heims. Gerð þeirra hefur staðið yfir í meira en 2.000 ár. Kínverjar þekkja „Miklaskurð“ sem Jing – Hang skurðinn (kínverska: 京杭大运河; rómönskun: Jīng-Háng Dà Yùnhé), sem þýðir bókstaflega „Beijing – Hangzhou skurðurinn“ þar sem hann byrjar í höfuðborginni Beijing; fer um borghéraðið Tianjin, Hebei hérað, strandhéruðin Shandong, Jiangsu og Zhejiang; og endar í Hangzhou borg í Zhejiang héraði.
Mikilvægi
thumb|alt=„Mikli skurður“ í höfuðborginni Beijing.|„Mikli skurður“ í höfuðborginni [[Beijing í Kína.]]
Gerð „Miklaskurðar“ var stærsta og umfangsmesta mannvirkjaverkefni veraldar fyrir iðnbyltinguna. Hann var burðarás samgangna á milli norður- og suðurhluta Norður-Kína sléttunnar. Hann gerði mögulegan flutning á umframkorni landbúnaðarhéraðanna við Jangtse fljót og dalanna við Huai-fljót, til að fæða íbúa höfuðborgarinnar og Norður-Kína. Þegar á 13. öld tengdu skipaskurðirnir saman fimm helstu vatnasvæði Kína.
Þetta merkilega skurðarkerfi hefur gegnt mikilvægu hlutverki í að tryggja efnahagslega velmegun og stöðugleika í Kína og er enn í notkun í dag.
Saga
thumb|alt=Mynd af bátum á syðsta hluta „Miklaskurðar“ sem liggur frá Hangzhou borg í Zhejiang héraði til borgarinnar Zhenjiang í [[Jiangsu héraði, þar sem skurðurinn mætir Jangtse fljóti.|Syðsti hluti „Mikla skurðar“ liggur frá Hangzhou borg í Zhejiang héraði til borgarinnar Zhenjiang í Jiangsu, þar sem skurðurinn mætir Jangtse fljóti.]]
Elstu hlutar „Miklaskurðar“ eru frá 5. öld f.Kr. og nær byggingarsaga þessa mikla mannvirkis fram til dagsins í dag.
Enn var hafist handa árið 1958 að endurbyggja skurðakerfið, svo þar gætu allt að 600 tonna skip farið um. Á árunum 1958—1964 voru skurðirnir lagaðir, breikkaðir og dýpkaðir; ásamt því að nýjum skipastigum var komið fyrir.
Umfang skurðarins
alt=Mynd af „Mikla skurði“ við borgina Jining.|thumb|„Mikliskurður“ við borgina Jining í [[Shandong héraði.]]
„Mikliskurður“ er gríðarlegt mannvirki. Hann nær yfir 1.794 kílómetra og tengir saman tvö helstu fljót Kína: Gulafljót og Jangtse, auk annarra fljóta og vatna.
Byggt á stjórnunareiningum Kína nútímans, frá norðri til suðurs, liggur skurðurinn um eftirfarandi borgir og héruð:
Teknillinen korkeakoulu
thumb|Ein af aðalbyggingum skólans Teknillinen korkeakoulu var tækniháskóli í Finnlandi. Hann var staðsettur í Espoo, þar sem að hann var stofnaður árið 1849, en hann fékk ekki opinbera stöðu sem háskóli fyrr en árið 1908. Við skólann voru starfræktar 12 deildir og 9 stofnanir, og kenndar voru 19 námsleiðir. Hann var sameinaður Aalto háskólanum árið 2010 og hét stuttlega nafnið Aalto háskólavísinda- og tækniskólinn áður en honum var skipt niður í fjóra skóla árið 2011.
IFK Norrköping
IFK Norrköping er knattspyrnulið staðsett í Norrköping í Svíþjóð. Liðið var stofnað 19. maí 1898 og leikur í efstu deild í Svíþjóð, Allsvenskan. Félagið er eitt af elstu og sigursælustu félögum Svíþjóðar og hefur unnið Sænsku úrvalsdeildina alls 13 sinnum, síðast árið 2015. Með liðinu hafa spilað Íslendingarnir Ísak Bergmann Jóhannesson, Ari Freyr Skúlason, Oliver Stefánsson og Guðmundur Þórarinsson.
Nú spila Arnór Sigurðsson, Andri Lucas Guðjohnsen, Arnór Ingvi Traustason og Ari Skúlason með liðinu.
Sigurmann
Sigurmann er íslenskt karlmannsnafn.
Hrói Höttur (kvikmynd 1922)
Hrói Höttur (enska: Robin Hood) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1922.
Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu á Íslandi
right|thumb|300px|Fjöldi mormóna á Íslandi skv. Hagstofunni frá því að söfnuður þeirra hlaut skráningu 1984 Kirkja Jesú Krists hinna síðari daga heilögu á Íslandi er í daglegu tali nefnd mormónakirkjan og er hún hluti af alþjóðakirkju mormóna. Kirkja mormóna á Íslandi er í Garðabæ og var hún vígð árið 2000. Meðlimir voru 142 árið 2022.
Fyrstu íslensku mormónarnir voru tveir námsmenn, sem kynntust trúnni í Kaupmannahöfn. Þeir komu til landsins og hófu trúboð árið 1851. Þeir urðu fyrir miklu aðkasti og ofsóknum og var bannað með dómi að prédika opinberlega. En þeim tókst þrátt fyrir þetta að stofna söfnuð 1853. Í manntalinu 1855 voru 8 manns taldir mormónatrúar. Árin 1855-1857 fluttust íslenskir mormónar til Spanish Fork í Utah. Í manntölunum 1860 og 1870 er enginn talinn til átrúnaðar mormóna.
Árið 1873 hófu mormónar að nýju trúboð á Íslandi og fluttust flestir sem tóku trúna vestur um haf, margir úr Vestmanneyjum. Í manntalinu 1880 eru 3 mormónar, í manntalinu 1890 eru þeir 8, í manntalinu 1901 eru þeir 5 og í manntalinu 1910 eru þeir 2. Þann 8. júlí 1914 var trúboðinu á Íslandi hætt með fyrirmælum frá æðsta forsætisráðinu og í manntölunum 1920, 1930, 1940, 1950 og 1960 er enga mormóna að finna.
Trúboð hófst ekki aftur á Íslandi fyrr en 1975, er Byron Gíslason og fjölskylda hans frá Spanish Fork í Utah fluttu hingað. Reykjavíkurgrein kirkjunnar var stofnuð 8. ágúst 1976 og söfnuðurinn hlaut löggildingu yfirvalda 1984.
Öll helgirit mormóna, hafa nú verið þýdd á íslensku. Mormónsbók — Annað vitni um Jesú Krist var fyrst gefin út á íslensku árið 1981.
Elína
Elína er íslenskt kvenmannsnafn.
.mw
.mw er þjóðarlén Malaví. Malawi Sustainable Development Network Programme sér um úthlutun léna.
Tenglar
Toppdomän
Elfráður
Elfráður er íslenskt karlmannsnafn.
Eduardo da Silva
Eduardo da Silva (fæddur 25. febrúar 1983) er knattspyrnuleikmaður sem leikur með úkraínska úrvalsdeildarliðinu Shaktar Donetsk. Hann fótbrotnaði illa í febrúar 2008.
Ching Shih
thumb|right|Mynd af Ching Shih í bardaga úr bókinni History of Pirates of all Nations (1836). Ching Shih (skrifað með hefðbundnum kínverskum táknum:  鄭氏, með einfölduðum táknum: 郑氏) (1775–1844), einnig kölluð Cheng I Sao eða Maddama Ching, var kínverskur sjóræningi sem rændi skip á Kínahafi á fyrri hluta 19. aldar. Ching hafði á sínum snærum um 300 djúnkur og áhöfn um 20.000 til 40.000 sjóræningja, þar á meðal karla, konur og jafnvel börn. Sjóræningjar hennar réðust á skip voldugra ríkja eins og Bretlands, Portúgals og kínverska Tjingveldisins. Ching er gjarnan talin farsælasti sjóræningi allra tíma þar sem hún stjórnaði stærstu sjóræningjaáhöfn sögunnar og var aldrei handsömuð af yfirvöldum.
Æviágrip
Lítið er vitað um uppruna Ching Shih. Samkvæmt elstu heimildum um líf hennar var hún kantónsk vændiskona eða hórmangari frá Guangzhou sem fæddist árið 1775 og var þekkt undir nafninu Shih Heang Koo. Líf hennar gerbreyttist þegar hún lenti í haldi sjóræningjans Zheng Yi og giftist honum árið 1801. Á þeim tíma leiddi hann sjóræningjaflota sem barðist ásamt uppreisnarmönnum gegn Tây Sơn-veldinu í Víetnam. Hjónin ættleiddu soninn Cheung Po Tsai og gerðu hann að lögmætum erfingja sínum. Ching Shih átti auk hans tvo syni: Cheng Ying Shih og Cheng Heung Shih.
Á hátindi ferils síns réð Zheng Yi yfir um 7.000 manna áhöfn og 400 skipum sem kallaðist „floti hins rauða fána“. Zheng Yi fórst í fárviðri í Víetnam árið 1807 og Ching Shih hófst handa við að leysa hann af hólmi sem foringi sjóræningjanna.
Ching Shih, sem þá var einnig kölluð Cheng I Sao (bókstaflega „kona Zheng Yi“), var þekkt fyrir kænsku sína. Hún flýtti sér að vinna stuðning Cheung Po Tsai og annarra ættingja eiginmanns síns heitins til þess að tryggja sér yfirráð yfir sjóræningjaflotanum. Hún útnefndi Cheung næstráðanda sinn og giftist honum til að innsigla bandalag þeirra. Hún ræktaði síðan sambönd sín við skipstjórana í flotanum og gerði sjálfa sig ómissandi í augum þeirra.
Leiðtogi flotans
Sem foringi sjóræningjaflotans setti Ching Shih skipverjum sínum strangan lagabálk sem varð að fara eftir. Ströngum aga var beitt til að láta skipverjana fylgja eftirfarandi reglum:
Ching Shih setti einnig strangar reglur um meðferð kvenkyns fanga. Ef meðlimur úr áhöfninni gerðist uppvís um að nauðga fanga var hann líflátinn. Ef áhafnarmeðlimur svaf með fanga með hennar samþykki var hann hálshöggvinn og henni hent í sjóinn með lóð um fæturna.
Floti Ching Shih framdi sjórán víðs vegar á Kínahafi. Flotinn réðst bæði á kaupskip og á hafnarþorp við fljótsbakka. Kínverska Tjingstjórnin gerði margar tilraunir til að ráða niðurlögum sjóræningjaflotans frá janúar 1808 en herskip stjórnvalda báðu ósigur gegn sjóræningjunum í nokkrum sjóorrustum það ár og sjóræningjunum tókst að auka enn við styrk sinn með því að bæta sigruðum skipum þeirra í flotann. Keisaraflotinn var svo illa farinn eftir viðureignina við sjóræningjana að stjórnin varð að kaupa fiskibáta til að fylla í skarðið.
Röfn
Röfn er íslenskt kvenmannsnafn.
Ching Shih
Leiðtogi flotans
Cheung Po Tsai hlaut í kjölfarið þægilega stöðu í keisaraflotanum og Ching Shih sneri aftur til Guangzhou til að stýra vændishúsi. Hún lést þar árið 1844.
The Adventures of Robin Hood
The Adventures of Robin Hood (enska: The Adventures of Robin Hood) er bandarísk-teiknimynd frá árinu 1938.
Póláta
Póláta (fræðiheiti: Calanus hyperboreus) er svifdýr af ættbálki krabbaflóa og ætt Calanidae. Pólátan heldur sig, líkt og nafnið gefur til kynna, á norðurslóðum í kaldari sjó. Rauðátan (Calanus finmarchicus) sem er náskyld pólátunni finnst mun víðar enda algengasta svifdýrið. Pólátan finnst, líkt og flest svifdýr, ofarlega á miðsævinu eða á um 50-500m dýpi.
Stærð og útlit
Líkami Pólátunnar er nánast allur glær í gegn en fálmarar hennar, munnur og sporður eru rauð. Fálmarar eru jafnlangir eða lengri en líkaminn. Eggjastærð hennar er um 0.21 mm. Heildarlengd kvenkyns Pólátu er 6-8 mm og er karlinn oftast örlítið smærri. Póláta sem þrífst í heitari sjó er smærri en þær sem lifa í kaldari sjó. Það er enginn teljanlegur munur á útliti eða fjölda tanna á milli kynja. Í eðlilegum fullorðnum einstaklingi er munnurinn mjög sambærilegur munni Rauðátunnar (C. finmarchicus). Pólátan er stærst krabbaflóa sem finnast í norður-atlantshafi en sem dæmi eru Rauðátan um 4 mm að lengd og Ísátan (Calanus glacialis) um 3-5,5mm að lengd. Pólátan er einnig talsvert næringarríkari en Rauðátan. Pólátan inniheldur þannig 1-1,8 mg lípíð en sem dæmi inniheldur Rauðátan einungis 0,04-0,08 mg.
Fæða
Fæða pólátunnar er fjölbreytt, smæðarinnar vegna er þó frekar takmarkað hvað hún getur étið. Hennar helsta fæða eru svifþörungar og einfrömungar. Pólátan notar fálmara og munnlimi til að sía fæðu úr sjónum. Pólátan safnar fitubirgðum yfir sumarið sem vetrarforða, en fæðuframboð er lítið í köldum sjó að vetri.
Lífshættir og útbreiðsla
Lífslíkur pólátu eru 3-5 ár eftir fæðuframboði. Miklar árstíðarbundnar sveiflur eiga sér stað hjá pólátunni. Lífmassi sveiflast á milli árstíða en er mestur að sumri, þegar fæðuframboð er mikið. Útbreiðsla Pólátunnar nær allt frá norðuheimskautinu niður í Maine-flóa. Við Ísland finnst hún helst á úthafssvæðunum norður og norðaustur af landinu. Á veturna finnst hún mest neðan við 500m dýpi.
Hrygning
Kvendýrið hrygnir á veturna og notar til þess fitubirgðir frá fyrra ári. Stærðin á hverri hrygningu fer mikið eftir stærð pólátunnar en hún hrygnir oftast um 100-200 eggjum í einu og samtals yfir 1000 eggjum á hverju hrygningartímabili. Kvendýrið fer á grynningar og hrygnir á um 200-500m dýpi. Möguleiki er fyrir hana að hrygna nokkur ár í röð, sum sjávardýr geta einungis hrygnt einu sinni á lífsleiðinni.
Lítill lífmassi í rannsóknarleiðangri 90' og 91'
Magn og dreifing átu voru könnuð í tveimur sitthvorum sniðum í rannsóknarleiðangri árin 1990 og 1991, annars vegar nyrst í Íslandshafi (Grænlands- og Jan Mayen snið) og í Grænlandssundi. Átunni var safnað með Bongo-háfum með stórum möskvum á mikilli dýpt til að safna stærri dýrum en venjulega. Möskvastærðin í sýnatökunum var 500 µm og var háfunum slakað niður á 100 m dýpi. Niðurstöður voru á þá leið að fjöldi og magn átu var meiri á Grænlands og Jan Mayen sniðinu heldur en í Grænlandssunds-sniðinu. Krabbaflær voru langalgengustu dýrin sem komu úr sýnatökunum og af þeim var 70% þeirra Rauðáta, 10% Pseudocalanus spp, 10% Metridia longa og einungis 3% Póláta.
Frumsteind
Frumsteindir flokkast í kvars, feldspat, pýroxen, ólivín. Einnig eru glimmer og hornblendi en þau finnast í storkubergi þegar vatn er bundið í kristölunum.
Bissá
right|200px|thumb|Staðsetning Bissá innan Gíneu-Bissá.
Bissá er höfuðborg Gíneu-Bissá. Borgin stendur við Gebafljót sem rennur í Atlantshaf. Borgin er stærsta borg landsins, aðal höfn og stjórnsýslu- og hernaðarleg miðja þess. Árið 2015 bjuggu tæp 500.000 manns í borginni. Ekki er vitað hvaðan nafnið kemur eða hvað það hafi merkt.
The Hu
The Hu er mongólsk þjóðlagarokkhljómsveit stofnuð 2016. Með barkarsöng og þjóðlegum hlóðfærum (Morin khuur og Tovshuur), nefnir hljómsveitin stíl sinn "hunnu rokk", hu eftir fornu Tyrknesk/mongólsku veldi: Húnum einnig þekkt sem Xiongnu í austrænni menningu. Sumir textar hljómsveitarinnar eru með fornum mongólskum stríðsöskrum og ljóðum.
EBEC: Evrópska Verkfræðikeppni BEST
Evrópska BEST verkfræðikeppnin, European BEST Engineering Competition (EBEC), er verkfræðikeppni sem haldin er árlega af félagi tækninema í Evrópu, Board of European Students of Techology, BEST. Verkfræðikeppnin er haldin í 32 löndum með það markmið að þjálfa nemendur með því að gefa þeim einstakt tækifæri til þess að leysa fræðileg sem og hagnýt vandamál. Nemendur mynda fjögurra manna lið sem fá það verkefni að leysa þverfaglegt hönnunar- eða rannsóknarverkefni, sem tengir saman allar hliðar verkfræðinnar. Verkfræðkeppnin leiðir saman nemendur, háskóla, fyrirtæki, stofnanir sem og frjáls félagasamtök og leitast við að þjálfa alþjóðlega þekkingu og persónulega þekkingu til hagnýtingar í raunverulegum verkefnum með hópavinnu.
EBEC verkefnið er einn veigamesti þáttur hinnar fjölbreyttu þjálfunnar sem BEST leggur til nemenda. Á meðan á keppninni stendur, hafa fróðleiksfúsir nemendur tækifæri til að hagnýta nám sitt og skora á sjálfan sig, víkka sjóndeildarhringinn og þjáfa með sér hugmyndafræði sem og mikilvæga samskiptahæfni við lausnir raunverulegra vandamála. Með keppninni vill BEST meðal annars stuðla að framförum í tæknilegri menntun, miðla reynslu til nemenda og auka alþjóðlega vitund tækninema. Nánar má segja að BEST sé brúin milli fyrirtækja og nemenda í tæknigreinum, þráðurinn sem tengir stúdentana við atvinnulífið.
Árið 2016 var lokakeppni EBEC haldin í Belgrade, Serbíu dagana 2. - 9. ágúst þar sem yfir 120 nemendur tóku þátt.