cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vale of Leven F.C.
Saga
Metnaðarfull tilraun var gerð til endurreisnar félagsins árið 1939 en frestun knattspyrnumóta vegna seinni heimsstyrjaldarinnar settu strik í reikninginn. Frá 2020 hefur Vale of Leven keppt í Vestur-Skotlandsdeildinni, sem samsvarar sjöunda efsta þrepi skoska fótboltapíramídans.
Virkisbrekka
thumb|Virkisbrekka á [[Cumberland sléttan|Cumberland sléttunni í Tennessee í Bandaríkjunum]] Virkisbrekka er í jarðfræði breytingarsvæði (oftast klettaveggur) milli tveggja svæða sem felur í sér hæðarmismun á skömmu svæði. Virkisbrekkur eru oftast umbreytingarsvæði úr einni gerð setbergs í aðra gerð setbergs af öðrum aldri og samsetningu, virkisbrekkur geta einnig myndast á misgengi þegar hluti jarðskorpunnar lyftist yfir annan.
1398
thumb|right|[[Marteinn Aragóníukonungur.]] Árið 1398 (MCCCXCVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Beiskjusveipur
Cicuta virosa (beiskjusveipur eða beiskjujurt) er tegund af ættkvíslinni Cicuta, ættuð úr norður og mið Evrópu, norður Asíu og norðvestur Norður Ameríku. Þetta er fjölær jurt sem verður 0,5 til 1,5 metrar að hæð. Stönglarnir eru sléttir, greindir, gildari við grunninn, með purpurlitum rákum, og holir að innan nema þar sem þeir greinast. Blöðin eru stakstæð, þrískift, nokkuð gróftennt, ólíkt fíngreindari laufum margra annarra tegunda sveipjurtaættar (Apiaceae). Blómin eru smá, hvít og og nokkuð dæmigerð fyrir ættina. Olíukenndur gulur vökvi lekur úr stönglum og rótum ef þeir eru skornir. Þessi vökvi hefur megna lykt sem minnir á nípur (parsnips) eða gulrætur. Jurtinni hefur verið ruglað við nípur vegna rótanna og lyktarinnar. Hann vex á rökjum engjum, meðfram árbökkum og öðrum rökum og mýrkenndum svæðum. Hann er í nær öllu Finnlandi og Svíþjóð nema á fjallendi, allri Danmörku og fáeinum stöðum í Noregi á láglendi.
Eitrun
Jurtin inniheldur cicutoxin, sem truflar virkni miðtaugakerfisins. Í mönnum veldur cicutoxin fyrst velgja, uppköstum og kviðverkjum, yfirleitt innan klukkutíma eftir inntöku. Eitrunin getur leitt til skjálfta og krampa. Einn munnbiti af rót (sem hefur mest magn cicutoxíns) getur verið nægilegt til að valda dauða. Í dýrum er eitrunarskammtur og banvænn skammtur nær sami. Eitt gramm af beiskjusveip á kíló mun drepa kind og 230 grömm eru nægileg til að drepa hest. Vegna þess hve hratt eitrunaráhrif verða er læknismeðaferð yfirleitt árangurslaus.
Ljóðaháttur
Ljóðaháttur (að fornu: ljóðaháttr) er bragarháttur sem sjá má í sumum Eddukvæðum, t.d. Hávamálum. Einnig í Sólarljóðum.
Í vísum undir Ljóðahætti eru yfirleitt sex vísuorð eða hendingar (línur), og er fyrri helmingur vísunnar (1.-3. hending) eins að bragformi og sá seinni (4.-6. hending). Stuðlasetning bindur fyrstu tvær hendingarnar saman, síðan eru tveir stuðlar í þeirri þriðju, sbr. feitletrun. Þetta er svo endurtekið í seinni helmingi vísunnar.
Ljóðaháttur er oft notaður til að koma á framfæri lífsspeki, og er stundum leikið með andstæður í fyrri og seinni helmingi vísnanna. Hér er t.d. bent á forgengileika líkamans í fyrri vísuhelmingi, og ódauðleika orðstírsins í þeim seinni. Flestir kannast við seinni hluta eftirfarandi vísu, sem er sú næstsíðasta í Sólarljóðum:
Í ljóðahætti er ekkert rím, hvorki innrím né endarím.
Heimild
Alliterative verse
Ólympsfjall (Mars)
thumb|300px|[[Gervihnattamynd af fjallinu tekin 22. júní 1978 af Viking 1 geimfari Geimferðastofnunar Bandaríkjanna]]
Ólympusfjall eða Ólympsfjall (latína: Olympus Mons) er 24 km há dyngja á Mars, staðsett á Þarsis-svæðinu. Það er hæsta fjall reikistjörnunnar og jafnframt hæsta fjall sólkerfisins og þar með hæsta fjall sem vitað er um. Fjallið er um 540 km í þvermál og er því stærra að flatarmáli en Ísland. Í toppi þess er sigdæld, sem er um 85 km löng og 60 km breið. Hún er nálægt 3 km á dýpt og í henni eru gígar eldfjallsins, 6 að tölu.
Ólympusfjall nær þó aðeins 25 km yfir meðalhæð yfirborðs Mars, þar sem það stendur í 2 km djúpri dæld, það er afmarkað af virkisbrekku sem er allt að 6 km há, en hún á sér enga líka meðal dyngja Mars.
Árið 2004 tók Mars Express geimfarið myndir af hrauni á fjallinu sem var aðeins 2 milljóna ára gamalt, sem gefur til kynna að eldfjallið gæti enn verið virkt.
Hawaiieyjar eru dæmi um dyngjur af svipaðri stærðargráðu, en stærð Ólympusfjalls orsakast líklega af því að á Mars eru ekki jarðflekar, og jarðskorpan var þar með föst á ákveðnum stað yfir heitum reit og hið mikla hraun sem kom upp dreifðist ekki yfir stærra svæði.
Þjóðfrelsishreyfing Tígra
Þjóðfrelsishreyfing Tígra (tígrinja: ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ, hizbāwī weyānē ḥārinet tigrāy) er vinstrisinnuð hernaðarhreyfing og fyrrum stjórnmálaflokkur í Eþíópíu. Í daglegu tali er hreyfingin gjarnan kölluð TPLF eftir nafni sínu á ensku, Tigray People's Liberation Front. Flokkurinn er einnig kallaður Hehewat, sem byggist á skammstöfun á opinberu heiti hans: ህወሓት.
Heitið Weyane (tígrinja: ወያነ) eða Weyané (amharíska: ወያኔ) er notað bæði um hermenn hreyfingarinnar og um flokkinn í heild sinni. Orðið hefur bæði jákvæða og neikvæða skírskotun.
Hreyfingunni var stýrt af Meles Zenawi frá 1989 þar til hann lést árið 2012. TPLF réð í reynd yfir Eþíópíu frá 1991 til 2018 en hefur átt í vopnuðum átökum gegn nýrri ríkisstjórn landsins frá árinu 2020. Núverandi stjórnvöld Eþíópíu skilgreina TPLF sem hryðjuverkasamtök.
Söguágrip
Í byrjun áttunda áratugarins stofnuðu byltingarhópar í Tígraí-héraði Þjóðarsamtök Tígra (ONT). Samtökin komu á fót leynilegum deildum í héraðinu og stóðu fyrir áróðursherferðum til alþýðunnar. ONT lék lykilhlutverk í að fylkja íbúum Tígraí-héraðs í uppreisn sem var gerð árið 1974. Eftir að Derg-herstjórnin tók við völdum í Eþíópíu lýsti ONT því yfir að nauðsynlegt væri að heyja vopnaða baráttu til að steypa nýju stjórninni af stóli.
Í febrúar 1975 breytti ONT nafni sínu í Þjóðfrelsishreyfingu Tígra (TPLF). Hreyfingin barðist ásamt öðrum andspyrnuhreyfingum á borð við Frelsisfylkingu Eritreuþjóðar gegn einræðisstjórn Derg-hershöfðingjans Mengistu Haile Mariam og lagði undir sig hluta Eþíópíu, meðal annars fornu héruðin Wollo og Gondar.
Árið 1983 stofnuðu leiðtogar TPLF Marx-lenínista-bandalag Tígraí og tóku jafnframt upp viðurnefnið Woyane með tilvísun í Woyane-uppreisnina sem hafði verið gerð árið 1943.
Á þessum tíma var TPLF stýrt af miðnefnd og stjórnmálanefnd. Flokknum var skipt í fjórar einingar. Þar af voru þrjár staðsettar í Tígraí-héraði og sú fjórða stýrði aðgerðum þeirra erlendis frá, sér í lagi frá Súdan, Mið-Austurlöndum, Evrópu og Norður-Ameríku.
Árið 1991 sagði TPLF skilið við marx-leníníska stefnu sína vegna hnignunar flestra kommúnistastjórna heims á þeim tíma. Marx-lenínista-bandalag flokksins var leyst upp og TPLF studdi Lýðræðis- og byltingarhreyfingu eþíópísku þjóðarinnar (EPRDF), sem tók við völdum eftir fall Derg-stjórnarinnar árið 1991.
TPLF réð í reynd yfir Eþíópíu frá 1991 til 2018 sem stærsta stjórnmálaaflið innan EPRDF. Leiðtogi TPLF, Meles Zenawi, var forsætisráðherra landsins frá 1995 til 2012. Þessi tími var hagvaxtarskeið í Eþíópíu, en aftur á móti blómstraði mikil spilling og stjórnin hygldi þjóðarbroti Tígra á kostnað annarra Eþíópíumanna þrátt fyrir að þeir væru aðeins um sex prósent landsmanna.
EPRDF var lögð niður árið 2019 og aðildarflokkum hreyfingarinnar var steypt saman í nýjan flokk, Velmegunarflokkinn, en TPLF tók ekki þátt í stofnun nýja flokksins og lenti þannig í stjórnarandstöðu alls staðar nema í Tígraí-héraði.
Stríðið í Tígraí-héraði (2020–2022)
TPLF, sem hafði verið í stjórnarandstöðu frá árinu 2019, snerist gegn alríkisstjórn Eþíópíu eftir að kosningum sem áttu að fara fram í ágúst 2020 var frestað. Flokkurinn sakaði nýja forsætisráðherrann Abiy Ahmed (sem er af þjóðerni Orómóa, fjölmennasta þjóðarbroti Eþíópíu) um að hafa smám saman jaðarsett þjóðarbrot Tígra (sem eru um sex prósent landsmanna) og ýtt þeim út úr stjórnarstöðum.
Þann 4. nóvember gerði TPLF árás á herstöðvar eþíópíska stjórnarhersins í Mekelle, höfuðborg Tígraí-héraðs, og Dansha, borg í vesturhluta héraðsins. Rúmur helmingur alls herafla í landinu var staðsettur á svæðinu ásamt bryndeildum, að því er kemur fram í skýrslu International Crisis Group sem birt var í lok október 2020. Samkvæmt ICG gátu stjórnvöld TPLF reitt sig á „mikilvægar hernaðarhreyfingar og vel þjálfaða skæruliðahópa“ sem töldu til sín um 250.000 manns og „virtust njóta mikils stuðnings um sex milljón Tígra.“
Abiy Ahmed flutti í kjölfarið sjónvarspávarp þar sem hann tilkynnti að öryggissveitir stjórnarhersins í Amhara-héraði, sem á landamæri að suðurhluta Tígraí, hefðu hrundið árás TPLF. Í ávarpinu var tilkynnt um fjölda andláta, særðra og skemmdir á innviðum.
Þann 5. nóvember lýsti eþíópíska ríkisstjórnin yfir sex mánaða neyðarástandi á meðan stórskotalið hersins hófu gagnárás á yfirráðasvæði TPLF. Sama dag tilkynnti forseti TPLF, Debretsion Gebremichael, að sveitir Tígra hefðu tekið yfir höfuðstöðvar norðurdeildar eþíópíska hersins og hefðu lagt hald á flest vopn hennar. Debretsion Gebremichael lýsti því jafnframt yfir að norðurdeild stjórnarhersins hefði gengið til liðs við TPLF og að flugher alríkisstjórnarinnar hefði hafið loftárásir á svæði nálægt Mekelle.
Þann 29. nóvember lýsti Abiy því yfir að stjórnarherinn hefði hertekið Mekelle og náð fullu valdi á Tígraí-héraðinu. TPLF hélt þó áfram hernaði gegn stjórnarhernum. TPLF náði aftur völdum í Mekelle í júní 2021 og hefur haldið áfram vopnuðum átökum gegn alríkisstjórninni.
Í nóvember árið 2022 komust sendinefndir ríkisstjórnar Eþíópíu og uppreisnarhópanna í Tígraí að samkomulagi um „var­an­lega stöðvun stríðsátaka“ eftir friðarviðræður í Pretoríu sem Afríkusambandið hafði milligöngu um. Með samningnum var uppreisnarhreyfingum TPLF og bandamanna þeirra gert að leggja niður vopn. Byggt var á gagnkvæmu trausti til að leysa ágreiningsverkefni sem eftir stóðu og ýmis ákvæði voru háð túlkunum.
Meðlimir
Meðal núverandi og fyrrverandi félaga í TPLF má nefna Meles Zenawi (leiðtoga flokksins til dauðadags árið 2012), Tedros Adhanom Ghebreyesus (núverandi framkvæmdastjóra Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar), Seyoum Mesfin, Sebhat Nega, Arkebe Equbay, Tesfaye Hayara, Aregawi Berhe, Abay Tsehaye, Tsegay Berhe, Siye Abraha, Sara Abraham, Tadesse Gebregzabier, Haftom Abraha, Gebrezgi Alemayahu (látinn) og Weyen (látinn). Margir félagar í TPLF hafa setið í ríkisstjórn Eþíópíu, til dæmis Fetlework Gebre-Egziabher sem var verslunar- og iðnaðarráðherra í ríkisstjórn Abiy Ahmed frá 2018 til 2020.
Serbókróatíska
Serbókróatíska er suðurslavneskt mál talað í Serbíu, Króatíu, Bosníu og Hersegóvínu, Svartfjallalandi. Málið skiptist í fjórar aðalmállýskur sem eru gagnkvæmt skiljanlegar. Saman mynda mállýskurnar samfellu, en saga landanna þar sem málið er talað hefur leitt til fjölda svæðisbundinna mismuna.
Hugtakið „serbókróatíska“ var notað meira í Júgóslavíu árin 1922–1941 og 1954–1991, þar sem hún var opinbert tungumál. Í dag er oft talað um mállýskur serbókróatísku eins og þær séu sér tungumál vegna þjóðernishyggju og stofnun nýrra þjóðríkja eftir að Júgóslavía liðaðist í sundur á 20.öldinni. En þau heita bosníska, serbneska, króatíska og svartfellska. Frá málvísindalegu sjónarhorni er litið á mállýskurnar sem eitt tungumál.
Munurinn á mállýskum er ekki stór og hægt að tjá sig án misskilninga þó að tvær mismunandi mállýskur eða mál séu töluð. Auk þess eru mörkin milli málanna og mállýskanna á reiki og ráðast oft af hvernig viðkomandi málnotandi skilgreinir sig. Sem dæmi má nefna Bosníu Serba, sem kallar mál sitt serbnesku, Bosníu Króata sem kallar mál sitt króatísku, þrátt fyrir að þeir noti sömu mállyskuna og bosniskir múslimar sem kalla sitt mál bosnísku. Svartfellingar sem einhversskonar samheitir við serbnesk þjóðerni nota ennþá serbnesku þegar spurt er um tungumál. Mörkin á mállýskum geta svarað meira eða minna til ríkislandamæra eða þjóðlegra og trúarlegra hópa.
Málið er orðið fyrir áhrifum frá málum ríkjandi valdanna á svæðinu, t.d. eru fleiri orð af tyrkneskum uppruna í bosnísku, í serbneskri mállýsku bæði tyrknesk og grískt orð og í króatískri fleiri þýsk orð. Ýmis stafróf hafa verið notuð til að skrifa tungumálið, meðal annars kirkjuslavneskt, latneskt, kýrillískt og arabískt. Reynt var að taka arabíska stafrófið í notkun þegar Tyrkir réðu yfir svæðinu, þá sérstaklega var reynt að búa til nýtt tungumál fyrir Bosníu múslíma til að aðgreina þeim frá Serbum og Króötum, en þó án árángurs. Latnesku og Kýrillísku stafrófin hafa verið mest áberandi hin síðari ár en bæði voru opinber í Júgóslavíu.
Hoya marvinii
Hoya marvinii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Króka-Refs saga
Króka-Refs saga er ein af Íslendingasögunum og er gjarnar flokkuð með Laxdæla sögu og Þorskfirðinga sögu í Breiðfirðinga Sögur.
Sagan gerist á tímabilinu 950 - 1050. Hún er rituð niður um 1350. Hún var í svonefndri Vatnshyrnu en er nú varðveitt í heilu lagi í aðeins einu handriti AM 471, 4to, frá síðari hluta 15. aldar.
Sóley Elíasdóttir
Sóley Elíasdóttir (f. 13. júlí 1967) er íslensk leikkona. Hún er eiginkona Hilmars Jónssonar, leikara, og systir Laufeyjar Elíasdóttur, leikkonu.
30. öldin
30. öldin er tímabilið frá byrjun ársins 2901 til enda ársins 3000.
Jiangxi
Jiangxi (eða Kiangsi) (kínverska: 江西; rómönskun: Jiāngxī) er landlukt hérað í austurhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það liggur frá bökkum Yangtze-árinnar í norðri inn á hæðarsvæði í suðri og austri. Í kínverskri sögu hefur Jiangxi gegnt lykilhlutverki vegna stöðu sinnar á meginleið herja, viðskipta, viðskipta og fólksflutninga. Höfuðborg og stærsta borg héraðsins er Nanchang. Íbúafjöldi Jiangxi var árið 2010 um 44.6 milljónir.
Landfræðileg afmörkun
Jiangxi er landlukt 164.800 ferkílómetra hérað í austurhluta Kína. Það liggur frá bökkum Jangtse fljóts (eða Bláár) í norðri, inn á hæðótt svæði í suðri og austri. Það er í miðlægri lægð milli vesturhálendis Kína og strandlengjanna í Fujian héraði og er belti sem tengir Guangdong hérað í suðri við héraðið Anhui og hinn skipgenga „Stóra skurðar“ í norðri. Á korti líkist lögun héraðsins við öfuga peru.
Héraðið deilir mörkum við héruðin Hubei og Anhui í norðri, Zhejiang og Fujian í austri, Guangdong í suðri og Hunan í vestri.
Syðri helmingur Jiangxi er hæðótt og fjalllendi, með dreifðum bithögum og dölum. Áberandi fjöll eru meðal annars Lu-fjall, Jinggang-fjöll og Sanqing-fjall. Nyrðri helmingur héraðsins er meir láglendari. Fljótið Gan rennur um héraðið.
Saga
Í gegnum langa sögu Kína hefur Jiangxi gegnt lykilhlutverki í þjóðmálum vegna stöðu sinnar á meginleið herja, viðskipta, viðskipta og fólksflutninga mikilla.
Nafnið Jiangxi þýðir bókstaflega „Vestur af Jangtse fljóti“, þó að allt héraðið liggi sunnan við það. Þessi sýnilega þversögn stafar af breytingum sem gerðar hafa verið á stjórnsýslu í gegnum sögu Kína. Á tímum Tangveldisins árið 733, var sett upp stjórnsýslusvæði með nafnið Jiangnan Xi („vesturhluti sunnan Jangtse“) Dao með höfuðborgina Hongzhou (nú Nanchang). Núverandi héraðsnafn er samdráttur þess nafns.
Eftir fall Tjingveldisins upp úr árinu 1912, varð Jiangxi ein fyrsta bækistöð kommúnista og margir bændur gengu í raðir byltingarmanna. Uppreisn kommúnista í Nanchang í Jiangxi árið 1927 voru fyrstu stórátök þjóðernissinnaðrar ríkisstjórnar Lýðveldisins Kína og byltingarstjórnar kínverska kommúnistaflokksins í borgarastyrjöldinni í Kína. Síðar faldi forysta kommúnista sig í fjöllum í suður- og vesturhluta Jiangxi. Árið 1931 var ríkisstjórn kínverska sovéska lýðveldisins sett á laggirnar í Ruijin, sem stundum er kölluð „Fyrrum rauða höfuðborgin“ (eða „Rauða höfuðborgin“). Umkringdur lýðveldisher þjóðernissinna sem var mun öflugri en sveitir kommúnista, voru rauðliðar neyddir til að flýja frá Jiangxi héraði í október 1934. Sá flótti um 80.000 manna yfir hálendi Kína fékk síðar nafnið „Gangan mikla“ og átti eftir að marka tímamót í þróun hreyfingar kínverskra kommúnista.
Borgir
Íbúafjöldi Jiangxi héraðs var árið 2010 um 44.6 milljónir.
Í héraðshöfuðborginni Nanchang bjuggu árið 2010 um 5 milljónir manna.
Aðrar stórborgir héraðsins eru Ganzhou borg (8.4 milljónir íbúa), Shangrao (6.6 milljónir), Yichun (5.4 milljónir) og Ji'an borg (4.7 milljónir).
Íbúar
Þrátt fyrir að meirihluti íbúa Jiangxi sé Han-kínverskur er tunga Jiangxi fjölbreytt. Héraðið er talið miðstöð Gan-kínversku; Hakka-kínverska, mjög fjölbreytt Gan, er einnig töluð að einhverju leyti.
Efnahagur
Höfnin í Jiujiang, um 690 kílómetra frá upptökum Jangtse fljóts við Sjanghæ og 220 kílómetra niður fljótið frá Wuhan borg í Hubei héraði, er megin tenging héraðsins við fljótið. Jiangxi er auðugt af jarðefnaauðlindum og er leiðandi í Kína í forða á kopar, volfram (þungsteini), gulli, silfri, úrani, þórín, tantal og níóbín.
Varennes-en-Argonne
Varennes er sveitarfélag í Frakklandi sem er aðallega þekkt fyrir það að þar var Loðvík 16. handtekinn þegar hann var að flýja byltinguna 1791.
Eikynhneigð
thumb|Fáni eikynhneigðra Eikynhneigð er hugtak sem vísar til þess að laðast aldrei eða nær aldrei kynferðislega að öðru fólki. Sumt eikynhneigt fólk hefur kynhvöt en hefur ekki áhuga á að fullnægja henni með öðru fólki. Annað eikynhneigt fólk hefur litla eða enga kynhvöt. Sumt eikynhneigt fólk hefur eingöngu áhuga á rómantískum samböndum og/eða ókynferðislegri snertingu (til dæmis faðmlögum og kúri) með öðru fólki. Fólk sem hefur ekki áhuga á rómantískum samböndum telst eirómantískt.
Selma Lagerlöf
thumb|Selma Lagerlöf árið 1909
Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf (20. nóvember 1858 – 16. mars 1940) var sænskur rithöfundur. Hún var fyrsta konan sem var tekin inn í Sænsku Akademíuna (Svenska Akademien) og fyrsta konan sem hlaut Bókmenntaverðlaun Nóbels, en hún tók við þeim árið 1909. Hún var auk þess fyrsti Svíinn sem þessi verðlaun hlaut.
Selma fæddist í Mårbacka í Vermalandi. Hún var veik í æsku, en hafði gaman af að lesa og ákvað ung að verða rithöfundur. Hún starfaði lengi sem kennari, en eftir að hafa sigrað verðlaunasamkeppni í tímaritinu Idun tók hún að skrifa skáldsögu í fullri lengd. Það var Gösta Berlings saga sem út kom 1891. Bókin fékk misjafnar undirtektir, en telst nú til klassískra sænskra bókmennta. Frægust bóka hennar er þó Nilli Hólmgeirsson og ævintýraför hans um Svíþjóð (Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige) sem út kom á árunum 1906-1907. Bókin átti í fyrstu aðeins að vera dulin landafræðikennsla sem aðalpersónan Nilli rammar inn með sögu sinni og ferðalagi um Svíþjóð á baki gæsa. En bókin var þýdd á fjölda tungumála og lesin víða. Meðal annarra frægra verka Selmu mætti nefna Jerúsalem (útg. 1901-1902), sem hún skrifaði eftir að hafa ferðast um Miðausturlönd með vinkonu sinni, Sophie Elkan. Auk þess mætti nefna bók hennar Föðurást: saga frá Vermalandi (Kejsarn av Portugallien) sem Björn Bjarnason þýddi og kom út á Íslandi 1918. Sú bók segir af bónda í Vermalandi sem tekur að trúa því eftir að dóttir hans fer að heiman að hann sé Portugalskeisari. Rithöfundurinn P.O. Enquist hefur haldið því fram að bókin sé í raun dulbúin uppreisnarsaga hennar sjálfrar gegn föður sínum, en faðir hennar var á móti að hún færi í framhaldsnám, en hún fór samt. Sköpunarkveikja þeirrar bókar hefur einnig verið sögð vera samviskubit hennar vegna aðgerðarleysis hennar á yngri árum þegar faðir hennar barðist við skuldir og alkólisma, en hið síðarnefnda dró hann til dauða.
Tenglar
Verk eftir Selmu á netinu
Gagnkvæmur skiljanleiki
Gagnkvæmur skiljanleiki er málvísindahugtak sem lýsir tengslum milli tveggja mállýska eða tungumála þar sem mælendur skyldra málafbrigða geta skilið hvorir aðra án sérstaks náms eða áreynslu. Gagnkvæmur skiljanleiki er einn þeirra þátta sem horft er til þegar tilraun er gerð á að greina á milli tungumála og mállýska, en félagsmálfræðilegir þættir eru líka teknir með í reikninginn. Danska, norska og sænska eru dæmi um tungumál sem eru gagnkvæmt skiljanleg.
Skiljanleiki milli mála getur verið mishverfur, það er að segja að mælendur annars tungumáls skilja meira af hinu málinu en mælendur hins málsins skilja af fyrsta málinu. Þegar skiljanleikinn er meira eða minna samhverfur telst hann „gagnkvæmur“. Gagnkvæmur skiljanleiki er til að mismunandi miklu leyti í skyldum eða landfræðilega nálægum málum heimsins. Saman geta þessi mál mynda samfellu.
Kristen Bell
Kristen Anne Bell (f. 18. júlí 1980) er bandarísk leikkona. Árið 2001 kom hún fyrst fram á Broadway sem Becky Thatcher í Ævintýrum Tom Sawyer. Eftir að hafa flutt til Los Angeles landaði Bell fjölmörgum gestahlutverkum í sjónvarpsþáttum og litlum kvikmyndum áður en hún lék aðalhlutverkið í kvikmyndinni Spartan. Fyrsta kvikmyndahlutverk hennar var pínulítið hlutverk í Polish Wedding. Hún hlaut frægð og frama fyrir að fara með titilhlutverkið í sjónvarpsþáttaröðinni Veronica Mars sem voru sýndir á árunum 2004-2007.
Á meðan hún lék í Veronicu Mars lék Bell Mary Lane í kvikmyndinni Reefer Madness: The Movie Musical, en það var endurtekning á hlutverki sem hún hafði leikið í leikhúsuppfærslu í New York. Árið 2007 gekk hún til liðs við leikaralið Heroes þar sem hún fór með hlutverk Elle Bishop, og Gossip Girl þar sem hún er sögumaður. Árið 2008 lék hún Söruh Marshall í gamanmyndinni Forgetting Sarah Marshall. Síðan þá hefur hún leikið í fjölmörgum gamanmyndum, þ.á m. Fanboys, Couples Retreat og When in Rome. Bell hefur fengið Satellite- og Saturn-verðlaun, og tilnefnd nokkrum sinnum til Television Critics Association-verðlauna og Teen Choice-verðlauna.
Podocarpus elongatus
Podocarpus elongatus er sígrænt tré frá Suður-Afríku.
96
Árið 96 (XCVI í rómverskum tölum)
Dáin
90er
Sheeri Rappaport
Sheeri Rappaport (fædd 20. október 1977) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sitt í CSI: Crime Scene Investigation og NYPD Blue.
Paul Krugman
Paul Robin Krugman (f. 28. febrúar 1953) er bandarískur hagfræðingur og prófessor í hagfræði við Princeton-háskóla, hann er einnig dálkahöfundur hjá The New York Times. Árið 2008 hlaut Krugman Nóbelsverðlaunin í hagfræði fyrir framlag sitt til alþjóðaviðskiptafræði og haglandafræði. Krugman hlaut verðlaunin fyrir greiningu á viðskiptamynstrum og fyrir að staðsetja virkni í efnahagslífi, hann hafi sett fram nýja tilgátu um það hvað drífi áfram borgarmyndun nútímans.
Sheeri Rappaport
Einkalíf
Rappaport fæddist í Dallas, Texas í Bandaríkjunum og bjó hjá foreldrum sínum til níu ára aldurs. Fluttist hún til New York til að reyna sig áfram í leiklistinni. Byrjaði hún í leiklistartímum þegar hún var fimm ára og fékk fyrsta umboðsmann sinn sex ára gömul.
Paul Krugman
Krugman er þekktur meðal annars vegna rannsókna sinna á alþjóðahagfræði, þar á meðal á viðskiptakenningum, haglandafræði og alþjóðafjármálum. lausafjárgildrum og gjaldeyriskreppum.
Sheeri Rappaport
Ferill
Fyrsta hlutverk Rappaport var í sjónvarpsþættinum Clarissa Explains It All frá 1993. Hún hefur síðan þá komið fram í sjónvarpsþáttum á borð við: Beverly Hill, 90210, Xena: Warrior Princess, Boomtown og Strong Medicine. Árið 2000 var henni boðið hlutverk í NYPD Blue sem lögreglukonan Mary Franco. Hún hefur síðan 2000 verið með reglulegt gestahlutverk í CSI: Crime Scene Investigation sem fingrafarasérfræðingurinn Mandy Webster.
Paul Krugman
Frá og með 2008 hefur Krugman skrifað 20 bækur og gefið út yfir 200 fræðilegar greinar í fagtímaritum og ritstýrðum bókum. Hann hefur einnig skrifað yfir 750 dálka um hagfræðileg og stjórnmálaleg efni fyrir tímaritin The New York Times, Fortune og Slate.
Krugman hefur skrifað um breitt svið hagfræðilegra málefna sem ritskýrandi, hann hefur meðal annars skrifað um tekjudreifingu, skattlagningu, þjóðhagfræði og alþjóðahagfræði. Hann telur sjálfan sig vera frjálslyndan og gengur svo langt að kalla kalla eina bókina sína og bloggsíðuna sína hjá The New York Times Samviska hins frjálslynda (e. The Conscience of a Liberal). Þessar greinargerðir sem Krugman skrifar hafa orðið mjög vinsælar og hefur dregið að honum athygli, bæði jákvæða og neikvæða.
Telma Ágústsdóttir
Telma Ágústsdóttir (fædd 28. janúar 1977) er íslensk söngkona. Hún tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2000 sem annar helmingur dúettsins Einar Ágúst & Telma. Dúettinn keppti fyrir hönd Íslands með lagið „Tell Me!“. Þau lentu í 12. sæti af 24 með 45 stig.
Paul Krugman
Ævi
Samkvæmt Krugman þá fékk hann fyrst áhuga á hagfræði í gegnum bækur úr Foundation bókaröð Isaac Asimov. Í þeirri bókaröð nota félagsvísindamenn framtíðarinnar svokallaða "sálarsögu" (e. psychohistory) til að reyna að bjarga mannkyninu. Þar sem "sálarsaga" er ekki til í þeim skilningi sem Asimov skrifaði um ákvað Krugman að snúa sér að hagfræði, þeirri fræðigrein sem hann áleit vera næstbesta valkostinn.
Krugman hefur verið giftur tvisvar. Fyrri eiginkona hans var Robin L. Bergman, hún er verðlaunaður hönnuður/listamaður. Núverandi eiginkona hans er Robin Wells, hún er hagfræðingur og hefur unnið með Krugman að kennslubókum í hagfræði. Krugman hefur minnst á að vera fjarlægur ættingi íhaldssama blaðamannsins David Frum. Krugman hefur lýst sjálfum sér sem feimnum einfara. Hann býr ásamt eiginkonu sinni í Princeton, New Jersey.
Þann 28. febrúar 2014 tilkynnti Krugman að hann myndi láta af störfum við Princeton-háskóla í júní 2015 og að hann myndi í kjölfarið taka upp störf sem prófessor við the Graduate Center of the City University of New York og sem fræðimaður við the Graduate Center's Luxembourg Income Study Center.
Akademískur ferill
Árið 1974 útskrifaðist Krugman summa cum laude með BA-gráðu í hagfræði frá Yale-háskóla. Hann útskrifaðist árið 1977 með doktorsgráðu (Ph.D.) í hagfræði frá Massachusetts Institute of Technology (MIT). Doktorsritgerðin hans hét Ritgerðir um sveigjanlegt gengi (e. Essays on flexible exchange rates). Meðan hann nam við MIT var hluti af litlum hópi nemenda sem voru sendir til að vinna fyrir seðlabanka Portúgals í þrjá mánuði um sumarið 1976 eftir Nellikubyltinguna.
Fagurgæs
Fagurgæs (fræðiheiti Branta ruficollis) er fugl af andaætt. Fagurgæs er með mjög sérkennilega rauða reiti á vöngum og brjósti. Hún er þekktur varpfugl í Síberíu. Á Íslandi sást fagurgæs fyrst í Vatnsdal 25. apríl 2004.
Bombus lapponicus
Bombus lapponicus er tegund af humlum, útbreidd í N-Evrópu.
Lýsing
Hún er svört með tvær gular rendur á bringu. Fyrstu liðirnir á bakinu eru svartir, en megnið af bakinu er ryðrautt til gulleitt, aðallega hjá kvenflugunum.
Drottningarnar eru 15 - 18 mm (vænghaf 27–32 mm), þernurnar eru 9 - 14 mm (vænghaf 17–26 mm) og drónarnir eru 11 - 14 mm langir (vænghaf 23–27 mm).
Loðvík 16.
Loðvík 16 (23. ágúst 1754 – 21. janúar 1793) var konungur Frakklands frá 1774 til 1791. Hann var síðasti konungur Frakklands fyrir frönsku byltinguna. Loðvík varð krónprins Frakka árið 1765 eftir að faðir hans, Loðvík erfðaprins, sonur Loðvíks 15., lést. Þegar Loðvík 15. lést þann 10. maí 1774 gerðist Loðvík 16. konungur Frakklands og Navarra og notaði þann titil til ársins 1791 en þá var titlinum breytt í Frakkakonung þar til konungsembættið var lagt niður þann 21. september 1792. Loðvík 16. var hálshöggvinn á fallöxi þann 21. janúar 1793.
Fyrsti hluti valdatíðar Loðvíks einkenndist af tilraunum til að koma á umbótum í anda Upplýsingarinnar. Þar á meðal var reynt að leggja niður bændaánauð og landeignarskatt og reynt að auka umburðarlyndi fyrir öðrum en kaþólikkum. Franskir aðalsmenn kunnu ekki að meta umbótatilraunirnar og sáu til þess að þeim yrði ekki komið í framkvæmd. Loðvík dró úr ríkiseftirliti á kornmarkaðinum en þetta leiddi til hækkunar á verði brauðs. Þegar uppskeran brást varð úr matarskortur sem fékk almúgann til að rísa upp gegn aðlinum. Frá árinu 1776 studdi Loðvík 16. Bandaríkjamenn gegn Bretum í bandaríska frelsisstríðinu. Það var ekki síst fyrir tilstilli Frakka að Bandaríkjamönnum tókst að vinna sjálfstæði frá Bretaveldi með sáttmála í París árið 1783.
Eftir bandaríska frelsisstríðið var Frakkland hins vegar skuldum vafið og efnahagurinn mjög dræmur. Þetta ýtti undir óvinsældir Loðvíks og konungdæmisins. Óáægja mið- og lágstétta Frakklands leiddi til aukinnar andstöðu við franska aðlinn og gegn einveldinu sem Loðvík og eiginkona hans, Marie Antoinette, stóðu fyrir. Árið 1789 var ráðist á Bastilluna og franska byltingin hófst.
Óákveðni Loðvíks og íhaldssemi leiddi til þess að margir Frakkar fóru að líta á hann sem tákn harðstjórnar konungdæmisins. Í júní 1791 reyndi hann að flýja til Varennes, fjórum mánuðum áður en ný stjórnarskrá sem gerði Frakkland að þingbundnu konungdæmi, var kynnt. Flóttinn þótti renna stoðum undir þann grun að Loðvík vonaðist til þess að erlend innrás byndi enda á byltinguna og kæmi honum aftur til alræðisvalds. Konungurinn var rúinn trausti og möguleikinn á afnámi konungdæmisins og stofnun lýðveldis varð æ líklegri. Þrátt fyrir skort á stuðningi afnam Loðvík dauðarefsingar og verkamannaskatt, sem hafði skyldað lágstéttir Frakklands til að eyða tveimur vikum á ári í nauðungarvinnu við vegagerð.
Á meðan á fyrsta bandalagsstríðinu gegn Frakklandi stóð var Loðvík handtekinn þann 10. ágúst 1792. Einum mánuði síðar var konungdæmið lagt niður og lýðveldi stofnað í Frakklandi þann 21. september 1792. Réttað var yfir Loðvík á þjóðþingi og hann sakfelldur fyrir landráð. Hann var síðan tekinn af lífi undir fallöxi þann 21. janúar 1793. Byltingarmennirnir sakfelldu hann undir nafninu „Loðvík Kapet“, en þar vísuðu þeir í Húgó Kapet, stofnanda konungsættar Kapetinga. Loðvík 16. var eini konungur Frakklands sem var tekinn af lífi og dauði hans batt enda á meira en þúsund ára samfellt konungsveldi í Frakklandi.
Hending
Hending er sjálfstæð lína í kvæði eða vísu, þ.e. braglína eða vísuorð.
Hending getur haft fleiri merkingar, sbr.:
Rokk í Reykjavík (hljómplata)
Árið 2009 var platan valin í 32. sæti yfir 100 bestu plötur Íslandssögunnar af notendum vefsins Tónlist.is.
LP 1
Hlið A - lengd: 17:12 Hlið B - lengd: 20:37 Heildarlengd: 37:49
LP 2
Hlið C - lengd:</b> 18:35 Hlið D - lengd: 20:34 Heildarlengd: 39:09
2041–2050
2041–2050 verður fimmti áratugur 21. aldar. Hann hefst 1. janúar 2041 og endar 31. desember 2050.
Alexander Stirling Calder
thumb|200px|Alexander Stirling Calder. Alexander Stirling Calder (11. janúar 1870 – 7. janúar 1945) var bandarískur myndhöggvari og kennari.
A. Stirling Calder fæddist og ólst upp í Philadelphiu. Foreldrar hans voru skosk-bandaríski myndhöggvarinn Alexander Milne Calder og Margaret Stirling. Þekktustu verk Calders eru George Washington sem forseti í New York, Swann-brunnurinn í Philadelphiu, og Minnismerki Leifs Eiríkssonar í Reykjavík.
thumb|200px|Minnismerki Leifs heppna á Skólavörðuholti. Eftirmynd af styttunni er í borginni Newport News í [[Virginía|Virginíu, BNA.]] thumb|200px|Áletrun á minnismerki Leifs Eiríkssonar.
Flugfélagið Ernir
Flugfélagið Ernir (stofnað 1970) er íslenskt flugfélag sem flýgur frá Reykjavíkurflugvelli. Á upphafsárum þess var það stafrækt í póst og sjúkraflugi á Vestfjörðum, en var síðar lagt niður árið 1995. Þegar félagið var endurvakið, árið 2003 var ákveðið að fljúga frá Reykjavík.
Haraldur Björnsson
Haraldur Björnsson (27. júlí 1891 – 9. desember 1967) var  leikari í Reykjavík.
Spur Cola
Spur Cola (sem almenningur kallaði Spur eða Spurið) var gosdrykkur frá Canada Dry sem fékkst á Íslandi frá því 19. mars 1954 til ársins 19. mars 1988. Síðustu árin var líka til sykurlaust Spur Cola.
Raunviðnám
Raunviðnám er raunhluti samviðnáms, táknaður með R. SI-mælieining er óm. Ef rafrás ber jafnstraum er launviðnám núll og rafmótstaða jöfn raunviðnámi.
Haraldur Björnsson
Njörður P. Njarðvík skráði ævisögu Haraldar Sá svarti senuþjófur árið 1963.
Otho
Otho var vinur Nerós keisara þegar þeir voru ungir, en vináttan endaði árið 58 þegar eiginkona Othos, Poppea Sabina, skildi við hann til þess að giftast Neró. Otho var eftir þetta skipaður landstjóri í Lucitaniu (núverandi Portúgal). Þegar Galba, landstjóri í Hispaniu Tarraconensis, gerði uppreisn gegn Neró, árið 68, varð Otho einn af fyrstu stuðningsmönnum uppreisnarinnar. Galba náði fljótlega völdum en þegar stjórn hans riðaði til falls snemma árs 69, vegna óvinsælda á meðal hermanna og öldungaráðsmanna, hætti Otho að styðja hann. Otho fékk þá lífvarðasveit keisarans í lið með sér til þess að taka völdin, og þegar Galba var drepinn 15. janúar 69 af stuðningsmanni Othos varð hann keisari.
Nokkrum dögum áður en Otho tók völdin í Róm höfðu herdeildir í Germaniu Superior hyllt Vitellius, landstjóra í skattlandinu, sem keisara. Otho vildi fresta átökum við Vitellius þangað til honum bærist liðsauki frá herdeildum við Dóná en í mars hélt Vitellius með sinn herafla til Ítalíu og hélt Otho þá af stað til að mæta honum. Herir þeirra mættust í bardaga á norður-Ítalíu og vann Vitellius afgerandi sigur. Tveimur dögum seinna, 16. apríl 69, framdi Otho sjálfsmorð og varð Vitellius keisari að honum látnum.
Beitusmokkur
Lýsing
Armar eða fálmarar smokksins eru aðaleinkenni hans. Hjá beitusmokki sitja þeir framan á hausnum og hafa harðar sogskálar allstaðar á þeim, sumar tegundir smokka hafa króka í stað sogskála. Sogskálarnar eru notaðar til að halda bráð þeirra fastri. Tveir armar beitusmokksins eru lengri en hinir átta. Hjá hængunum breytist annar þeirra eða báðir tímabundið í einskonar getnaðarlim. Framan á haus dýrsins er skolturinn. Í honum eru tveir hárbeittir kítingoggar, ekki ólíkir goggum á páfagaukum. Smokkar hafa engin bein en sumstaðar í líkamanum, aðallega í hausnum, má finna brjósk. Hryggjaplatan er aflöng brjóskstoð sem nefnist fjöður. Bolurinn sjálfur er linur en utan um hann er sterk vöðvakápa. Þessi kápa einkennir alla smokkfiska. Hún er vaxin við hann að ofan en lokuð að aftan. Aftast á kápunni eru tvær blöðkur sem mynda tígullaga sporð. Undir kápunni, milli hennar og bolsins, liggja síðan tálknin. Smokkurinn getur dælt sjó inn og út úr kápuholinu. Í opi kápunnar, undir hausnum, er stútur sem smokkurinn getur spýtt sjó út um af miklum krafti. Þannig getur hann farið aftur á bak með miklum hraða. Einnig getur hann blandað svörtum vökva, bleki, í sjóinn og þannig horfið í dökku blekskýi. Smokkar hafa mjög góða sjón en stór augu hans sitja beggja vegna á hausnum.
Líffræði og útbreiðsla
Beitusmokkurinn er úthafstegund. Hann er mjög hraðvaxta og á sér stuttan æviferil, oft ekki nema tvö ár. Hann er að finna í austanverðu Atlantshafi. Tegundin finnst við Evrópustrendur frá Barentshafi í norðri, meðfram ströndum Afríku allt suður undir miðbaug. Í vestri finnst hún við Ísland, Madeira og Azoreyjar. Einnig er beitusmokkinn að finna í Miðjarðarhafinu. Göngur beitusmokks eru óútreiknanlegar. Sum ár er mikinn beitusmokk að finna við Ísland en önnur ekki neinn. Engar tiltækar skýringar eru á þessu brotthvarfi tegundarinnar. Lítið sem ekkert er vitað um hrygningar beitusmokksins. Vísindamenn hafa sett fram tilgátur um að hrygning þeirra fari fram við landgrunnsbrúnir vestur af Evrópu allt suður til Azoreyja. Einnig hefur Mið-Atlantshafshryggurinn verið nefndur sem líkleg hrygningarslóð. Ekki er vitað hvenær hrygningin fer fram. Vísbendingar benda þó til að hrygning sé mismunandi eftir svæðum og geti jafnvel farið fram stóran hluta ársins.
Saga beitusmokks við Ísland
Beitusmokkurinn er fardýr. Hann gengur að ströndum Íslands í ætisleit um sumar og dvelur við strendur landsins fram eftir hausti. Elstu heimildir um Beitusmokk hér við land eru frá aldamótunum 1700. Þá fannst hann við Vestfirðina. Eins og nafnið gefur til kynna er hann mjög góð beita en miklar fiskigöngur fylgdu oft göngum smokksins. Það var þó ekki fyrr en um 1880 sem íslendingar lærðu að veiða smokkinn á sérstakan smokkfisköngul. Þetta kenndu franskir sjómenn íslendingunum. Algengast var að smokkurinn gengi að landi við vesturland, sérstaklega vestfirðina, en hann fannst þó allstaðar í kringum landið. Göngur beitusmokksins að landinu og veiðar á honum voru lengi reglubundnar en ekki árlegar. Allt til ársins 1966 fóru reglulega fram veiðar á tegundinni en eftir það hefur nánast ekkert verið veitt af henni. Veiðarnar voru aðallega til að afla beitu fyrir eigin báta.
Ólafur Sveinsson
Ólafur Sveinsson er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og er búsettur í Berlín. Ólafur hefur numið nám í almennri bókmenntafræði og heimspeki við Háskóla Íslands og útskrifaðist af leikstjórnarbraut frá Deutsche Film- und Fernsehakademie Berlin (þýska kvikmynda- og sjónvarpsakademían í Berlín) haustið 1998.
Bangsimon og Fríllinn
Bangsimon og Fríllinn (enska: Pooh's Heffalump Movie) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2005.
Brewster F2A Buffalo
thumb|Brewster Buffalo vél bandaríska flughersins á flugi þann 2. ágúst 1942.
Brewster F2A Buffalo var bandarísk orrustuvél sem var notuð af ýmsum herjum í Seinni heimsstyrjöldin ni. Vélin reyndist bandaríska flughernum illa, sérstaklega er hún þurfti að etja kappi við bestu orrustuvél Japana á þessum tíma, Mitsubishi A6M2 Zero. Hún þótti þunglamaleg og óörugg og var uppnefnd "líkkistan fljúgandi" af bandarískum flugmönnum. Bretar, Belgar og Hollendingar notuðu vélina einnig en það var helst finnski flugherinn sem náði einhverjum árangri í notkun vélarinnar í baráttu Finnlands gegn Rússum 1941 - 1944. Finnskir flugmenn kölluðu vélina "perlu himinsins" (fi:Taivaan helmi).
BDSM á Íslandi
Auk félagsins hefur skapast félagsskapur eða sena í kringum BDSM-iðkendur á Íslandi. Senan er ekki á vegum félagsins heldur er henni haldið uppi af þeim sem hafa áhuga á félagsskap við aðra BDSM-hneigða.
Soffía Jakobsdóttir
Soffía Jakobsdóttir (f. 1. desember 1939) er íslensk leikkona.
Scissor Sisters
Hljómsveitin verður til
Kjarni hljómsveitarinn var til árið 2000 þegar Shears og Babydaddy kynntust í háskóla í Kentucky og hófu þeir að leika tónlist saman. Shears vann seinna sem fatafella í New York og á þeim tíma kynntust þeir Babydaddy Ana Matronic á Hrekkjavökuballi. Þríeykið spilaði saman og bættist Del Marquis í hópinn. Sveitin skrifaði undir plötusamning við A Touch of Glas og gaf út smáskífuna Electrobix árið 2002. Á bakhlið hennar var Pink Floyd-lagið Comfortably Numb sem síðar kom út á breiðskífunni Scissor Sisters. Hljómsveitina vantaði tónleikatrommara og auglýsti því í smáauglýsingum - þannig kom Paddy Boom inn í félagsskapinn.
Á toppinn (2003 - 2005)
Comfortably Numb var mikið spilað af plötusnúðum á Bretlandi og sveitin spilaði í fyrsta sinn þar í landi á The Cock venue í London. Lagið vakti athygli Polydor útgáfufyrirtækisins og hljómsveitin skrifaði undir samning við það.
Fyrsta smáskífan, gefin út af Polydor, var Laura sem kom út árið 2003 og komst hæst í 54. sæti breska vinsældalistans auk þess sem hún hlaut mikla spilun í Ástralíu. Undir lok ársins fór lagið It can't come quickly enough að hljóma og kom meðal annars fram í kvikmyndinni Party Monster.
Comfortably Numb var endur-útgefið 2004 og komst þá á blað; komst hæst í 10. sæti breska vinsældalistans. Jafnframt komst Take Your Mama í 17. sæti listans, endur-útgáfa Laura í það fimmtánda, ballaðan Mary í 14. sæti og Filthy/Gorgeous í 5. sætið. Öll lögin komu út á breiðskífunni samnefndri hljómsveitinni og sú breiðskífa var sú mest selda í Bretlandi þetta ár. Hopes and Fears með hljómsveitinni Keane var einungis 582 eintökum á eftir. Breiðskífan er, árið 2006, 10. mest selda plata 21. aldarinnar og 51. mest selda plata í sögu Bretlands.
Í heimalandinu hefur sveitin ekki verið eins vinsæl en hafa þó Take Your Mama og Filthy/Gorgeous notið vinsælda þar, það síðarnefnda sérstaklega á hommabörum. Platan var tekin úr sölu í Wal Mart-verslunarkeðjunni vegna „grófyrða“.
Ta-Dah (2005 - )
Upptökur á annarri breiðskífunni, Ta-Dah, hófust á vormánuðum 2005 og byrjaði sveitin að forspila lögin á Live 8-tónleikunum í júlí sama ár. Platan var tekin upp í hljóðveri sveitarinnar og kom Elton John meðal annars að upptökunum, lék hann á píanó við lagið I Don't Feel Like Dancin'. Elton samdi lagið með Shears. Lagið komst í 1. sæti breska vinsældalistans þann 10. september 2006. John er meðal annars titlaður sem einn framleiðenda plötunnar, sem kom út í Bretlandi 18. september en 26. september í Bandaríkjunum. Platan lak þó á netið fimm dögum áður en hún kom út á Bretlandi.
1071
Árið 1071 (MLXXI í rómverskum tölum)
1693
Árið 1693 (MDCXCIII í rómverskum tölum) var 93. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Hekla
2051–2060
2051–2060 verður sjötti áratugur 21. aldar. Hann hefst 1. janúar 2051 og endar 31. desember 2060.
Sigketill
thumb|[[Aniakchak sigketillinn í Alaska í Bandaríkjunum]] thumb|Skýringarmynd af Mount Mazama í Oregon sem féll saman og myndaði [[Crater Lake. Mynd 1.]] thumb|Mynd 2: Berg fellur í kvikuhólfið. thumb|Mynd 3: Askja myndast. thumb|Mynd 4: Stöðuvatn myndast í sigkatlinum.
Sigketill eða (gos)askja er dæld á fjalli sem getur myndast við ýmsar aðstæður, oftast myndast þeir þegar eldfjallið fellur saman sökum holrúms sem myndast hefur undir því við tæmingu kvikuþróar þess, en þeir geta einnig myndast við sprengingar í eldfjallinu eða jafnvel við rof eins og í talið er að sigketillinn á Caldera de Taburiente á La Palma eyju í Kanaríeyjaklasanum hafi myndast. Í sigkötlum er oft að finna vatn.
Hoya matavanuensis
Hoya matavanuensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Samóa.
Um endimörk góðs og ills
Um endimörk góðs og ills (latína: De finibus bonorum et malorum oft nefnt De finibus) er rit um siðfræði í fimm bókum eftir rómverska stjórnmálamanninn, heimspekinginn og rithöfundinn Marcus Tullius Cicero. Ritið var samið í júní 45 f.Kr. og fjallar um hin æðstu siðferðilegu gæði. Fyrstu tvær bækurnar fjalla um kenningar epikúringa, bækur þrjú til fjögur fjalla um kenningar stóuspekinnar og fimmta bókin fjallar um kenningar akademískra heimspekinga, einkum Antíokkosar frá Askalon.
Intersex Ísland
Samtökin Intersex Ísland voru stofnuð 27. júní 2014 og eru samtök fyrir intersex einstaklinga, fjölskyldur þeirra og aðra aðstandendur.
Listi yfir íslenska fjölmiðla
Eftirfarandi er listi yfir íslenska fjölmiðla og netmiðla.
Landfræðingur
Landfræðingur er það starfsheiti sem maður sem hefur lokið háskólanámi í landfræði hlýtur.
Vikivakakvæði
Vikivakakvæði eru íslensk lýrísk danskvæði, frumort af Íslendingum, sem urðu vinsæl á vökunóttum hér á landi á 16. og 17. öld. og 18. öld. Stundum eru þessi kvæði einfaldlega kölluð vikivakar. Talið er að vikivakakvæðin hafi tekið við af sagnadansahefðinni þegar fram liðu stundir en sagnadansar eru epísk kvæði frá Mið-Evrópu sem Íslendingar kynntust nokkuð fyrr á kaþólskum tíma eða fyrir siðaskipti. Dæmi um þekkt vikivakakvæði eru Kvæðið af stallinum Kristí („Nóttin var sú ágæt ein") eftir Einar Sigurðsson í Heydölum (1539- 15. júlí 1626) og Drykkjuspil („Hýr gleður hug minn") eftir séra Ólaf Jónsson frá Söndum (um 1560-1627). Þjóðlög sem hafa varðveist við þessi gömlu vikivakakvæði eru annars sárafá.
Eiginlegar spætur
250px|thumb|vinstri|Fugl af undirætt eiginlegra spæta; [[Melanerpes striatus]]
Eiginlegar spætur (fræðiheiti: Picinae) er undirætt spæta.
Hlemmur (kvikmynd)
Hlemmur er íslensk heimildarmynd sem kom út árið 2001 í leikstjórn Ólafs Sveinssonar. Myndin fjallar um ógæfufólk í Reykjavík sem eyðir flestum sínum stundum á stoppistöðinni Hlemmur. Hljómsveitin Sigur Rós sá um tónlistina fyrir kvikmyndina.
Sjöfn Evertsdóttir
Sjöfn Evertsdóttir (f. 22. september 1969) er íslensk leikkona.
Buckinghamhöll
right|thumb|Buckinghamhöll í [[janúar 2004.]]
Buckinghamhöll (enska Buckingham Palace) er opinbert aðsetur bresku konungsfjölskyldunnar í London. Hún var byggð 1703 fyrir Hertogann af Buckingham. Viktoría Bretadrottning bjó í höllinni frá 1837.
Vikivakaleikir
Vikivakaleikir voru dansleikir sem iðkaðir voru á vökunóttum á Íslandi á 17., 18. og 19. öld. Sem dæmi um vikivakaleiki má nefna Hoffinsleik, Frísadans, Hjartarleik, Háu-Þóruleik og Giftingahjal. Sumir þessara leikja eru samnorrænir og þekkjast m.a. í Færeyjum.
Rønne
thumb|350px|Höfnin í Rønne. thumb| Rønne er danskur bær á Borgundarhólmi og höfuðstaður eyjarinnar. Íbúafjöldi bæjarins er tæplega 14.000 (2018).
2061–2070
2061–2070 verður sjöundi áratugur 21. aldar. Hann hefst 1. janúar 2061 og endar 31. desember 2070.
Snú snú
thumb Snú snú er leikur með einu bandi eða tveimur. Hann gengur út á það að leikmaður hoppar yfir bandið og ná flestum hoppum sá sem vinnur er með flestu hoppinn
1399
thumb|right|[[Heiðveig Póllandskonungur|Heiðveig (Jadwiga) af Anjou bar titilinn konungur Póllands en ekki drottning.]] Árið 1399 (MCCCXCIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Edward Misselden
Edward Misselden (1608-1654) var enskur kaupsýslumaður. Misselden er þekktastur fyrir framlög sín til kaupaðgisstefnunnar. Ásamt Thomas Mun er Misselden oft nefndur sem upphafsmaður fræðilegrar greiningar á hagkerfinu og raunhagkerfinu, frekar ein afmarkaðra hagfræðilegra viðfangsefna sem fyrri fræðimenn höfðu fengist við. Mikilvægasta framlag Misselden til hagfræðinnar var hugmyndin um viðskiptajöfnuð sem muninn á útflutningi og innflutningi.
Kenningar sínar setti Misselden fram sem svar við hugmyndum Gerard de Malynes um orsakir efnahagskreppu sem reið yfir England í kringum 1620. Malynes taldi að gengi pundsins hefði verið fellt af erlendum, sérstaklega hollenskum bankamönnum og gyðingum, í því skyni að grafa undan enskum útflutningi. Svarið við efnahagskreppunni var, samkvæmt Malynes stórtæk íhlutun krúnunnar til að leiðrétta gengi gjaldmiðilsins. Misselden benti á að flæði góðmálma milli ríkja og gengissveiflur stýrðust af flæði viðskipta, ekki öfugt. Ríkið ætti að láta gengisskráninguna afskiptalausa, en einbeita sér að aðgerðum til að efla útflutning sem myndi sjálfkrafa leiða til aukins innflæðis góðmálma. Innsýn Misselden var sú að markaðir stjórnuðust af sjálfstæðum lögmálum, og lytu ekki veraldlegu boðvaldi konungs eða kaupahéðna.
Ævi
Edward Misselden var staðgengill nýlendustjóra Kaupmanna Ævintýrafélagsins í Delft frá 1623 til 1633. Við brottför hans frá Englandi 1623 bauðst honum að starfa fyrir Austur-Indíafélag. Starfið fólst í sér fara til Amsterdam að semja um einkasamning við Hollendinga. Hann virðist hafa verið vel hæfur í stöðuna, hann var talinn vera almennilegur kaupmaður og kurteis. Samningaviðræður báru hinvegar engan árangur, einkum vegna óeðlilegrarar afstöðu Hollendinga. Þegar fréttir bárust um hneykslin í Amboyna komu upp nýir erfiðleikar og heilsu Misselden var einnig farið að hraka. Misselden snéri þá aftur til Englands en snéri þó aftur til Delft 1624 og starfaði þar í fjögur ár fyrir Austur-Indíafélagið í Amboyna málinu. Honum var einnig falið að annast samningaviðræður fyrir hönd Kaupmannafélags Ævintýramanna um lækkun opinbera gjalda á enskum klæðnaði. Dudley Carleton þáverandi enski sendiráðherrinn í Hague. Taldi sig hafa verið mútað af hollendingum en engar sannanir fundust fyrir því. Hershöfðingi grunaði hann aftur á móti um að hafa teflt hagsmuni þeirra í hættu með því að senda leynilegar upplýsingar til Englands. Misselden var misboðið hvernig komið var fram við Carleton og sleit samstarfi sínu við Austur-Indíafélagið.
Misselden studdi áætlanir William Laud um að koma starfsvenjum enskra safnaða erlendis í samræmi við kirkjuna í Englandi. Félagsmenn Kaupmanna Ævintýrafélagsins í Delft voru mjög kirkjuræknir og John Forbes, prédikari þeirra hafði mikil áhrif. Tilraunir Misselden til að knýja fram bænabókina “The Book of Common Prayer“ varð til þess að honum var mætt með áformum um að vera rekinn úr stöðu sinni og hann og Forbes voru harðlega andvígir. Á endanum var hann snúinn út og félagið valdi í hans stað Samuel Avery, prestmann.