cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antoine Lavoisier
Andstaða utan Frakklands
Margir gáfu lítið fyrir þessar rannsóknir Lavoisiers, sérstaklega efnafræðingar utan Frakklands. Írski efnafræðingurinn Richard Kirwan var einn þeirra sem voru ekki sannfærðir. Hann hélt því fram að einungis væri hægt að búa til vatn úr vetni og súrefni við gífurlegan hita, annars myndi koltvíoxíð myndast eins og við venjulegan bruna, óvíst er hvað hann hafði fyrir sér í þessu þar sem ógjörningur er að mynda koltvíoxíð úr vetni og súrefni.
Priestley fór aftur að skoða upphaflegu tilraun Cavendish og sagði að tilraunin sýndi einungis að allar lofttegundir innihéldu vatn sem losnaði við bruna þeirra, hann tók líka eftir því að það myndaðist smá saltpéturssýra við efnahvarfið og því hlyti Lavoisier að hafa rangt fyrir sér. Lavoisier og fylgimenn hans sögðu að ástæða þess að saltpéturssýran myndaðist væri að gasið sem Priestley væri að nota væri mengað af nitri.
Gagnrýnendur Lavoisiers gerðu lítið úr tilraunum Lavoisiers til að gera súrefniskenninguna að samþykktri staðreind. Lavoisier sagði að einungis væri hægt að gagnrýna niðurstöður tilrauna hans ef einhver framkvæmdi tilraun af jafn mikilli nákvæmni og varfærni og hann sem sýndu fram á eitthvað annað. Kirwan var ósammála þessu og sagði að þó svo að Lavoisier ætti hrós skilið fyrir að hafa verið fyrstur til að framkvæma svona nákvæmar tilraunir innan efnafræðinnar þá gæti hann ekki fallist á að ein tilraun gæti gert margra áratuga rannsóknir á efninu að engu. William Nicholson, enskur efnafræðingur sem ritstýrði annari útgáfu Essay on Phlogiston eftir Kirwan, gagnrýndi rannsóknir Lavoisiers og sagði að það væri enginn möguleiki að tækjabúnaðurinn hans væri í raun eins nákvæmur og Lavoisier hélt fram. Nicholson hafði í ritum sínum haldið því fram að ekki væri hægt að nota niðurstöður tilrauna til að komast að því hvernig heimurinn virkaði, ekki væri hægt að fullvissa sig um neitt með tilraunum. Hann byggði þar á heimspeki breskra raunhyggjumanna og virðist sem þessar hugmyndir hafi verið algengar meðal breskra efnafræðinga.
Önnur gagnrýni sem Lavoisier varð fyrir var að tækjabúnaðurinn hans væri of flókinn og of dýr, flókinn tækjabúnaður væri líklegri til að valda einhversskonar skekkju sem ekki væri hægt að sjá fyrir og að ekki væri hægt að endurtaka tilraunir Lavoisiers út af því hvað tækin væru dýr. Áætlað er að í heildina hafi Lavoisier eitt hálfri milljón franskra punda (livre) bara í rannsóknum sínum á niðurbroti vatns. Þessar gífurlegu fjárhæðir hafði Lavoisier fengið í arf þegar móðir hans lést þegar hann var barn. Priestley hélt fast í þá skoðun að ef ekki væri hægt að endurtaka tilraunir Lavoisiers þá væri ekki hægt að samþykkja niðurstöður þeirra sem staðreyndir.
Gagnrýnin hélt áfram í þónokkur ár eða allt þar til ódýrari leiðir til að smíða tækjabúnað Lavoisiers voru fundnar. Hollenski efnafræðingurinn Martinus van Marum kom þar mikið við sögu. Hann hafði hitt Lavoisier í París í júlí 1985 þar sem Lavoisier útskýrði fyrir honum hvernig hann hafði sýnt fram á eðli vatns. Á þessum tíma hafði þessi tilraun einungis verið framkvæmd í Frakklandi og voru Hollenskir efnafræðingar efins um niðurstöðurnar þar sem þeir gátu ekki framkvæmt tilraunina sjálfir. Van Marum fór heim til Hollands og einsetti sér að sannfæra samlanda sína um ágæti súrefniskenningarinnar. Hann hófst handa við að reyna að einfalda hönnun tækjabúnaðarins sem Lavoisier og félagar höfðu notað við tilraunina sína og framkvæmdi svo tilraunina með ódýrari og einfaldari tækjabúnaði í Haarlem 1791. Þessi tækjabúnaður van Marum gerði það að verkum að allt í einu gátu aðrir efnafræðingar endurtekið tilraunina og séð sjálfir hverjar niðurstöðurnar voru, það leiddi til þess að hægt og rólega varð samstaða um að Lavoisier hafði haft rétt fyrir sér.
Nafnakerfi sýra og salta
Í kjölfarið hélt Lavoisier áfram að vinna að því að staðla efnafræðina. Hann bjó til nafnakerfi fyrir sýrur og sölt sem byggðist á því hversu oxað efnið væri. Hann birti þetta kerfi í samvinnu við Louis-Bernard Guyton de Morveau, Claude Louis Berthollet og Antoine François de Fourcroy í ritinu Méthode de nomenclature chimique, Proposée par MM. de Morveau, Lavoisier, Bertholet & de Fourcroy sem kom út árið 1787. Þetta nafnakerfi er enn notað í dag. Eins og áður hefur verið sagt byggðist kerfið á því hversu oxuð efnin voru.
Efni með hæsta oxunarstig fær forskeytið per- og viðskeytið -ate, efni sem er einu oxunarstigi lægra fær bara viðskeytið -ate, oxunarstigi neðar en það eru viðskeytið -ite og að lokum eru það efni sem fá bæði forskeytið hypo- og viðskeytið -ite. Dæmi um þetta eru söltin sodium hypochlorite, sodium chlorite, sodium chlorate og sodium perchlorate, efnaformúlur þessara efna eru NaClO, NaClO2, NaClO3 og NaClO4.
Þegar um sýrur er að ræða þá breytast viðskeytin og ,,acid“ bætist fyrir aftan. Viðskeytið -ite breytist í -ous og viðskeytið -ate breytist í -ic. Samsvarandi sýra NaClO, HClO heitir því hypochlorous acid og HClO4 heitir perchloric acid. Nafnakerfið segir ekki til um nákvæman fjölda súrefna í efninu heldur bara afstætt oxunarstig. Til að mynda hefur jónin sulfate, SO42- fjögur súrefni á meðan chlorate hefur bara þrjú þó svo að þau hafi sömu endingu.
Það er mjög eðlilegt að nafnakerfið sé ekki í samræmi við nákvæman fjölda súrefna því á þessum tíma var frumeindakenning Daltons ekki komin fram og því er ósennilegt að Lavoisier og aðrir efnafræðingar þessa tíma hafi áttað sig almennilega á því hvernig frumefni blöduðust saman, Lavoisier segir sjálfur í riti sínu Traité élémentaire de Chimie sem hann gaf út 1789 að sulfuric acid (brennisteinssýra) myndist þegar brennisteinn sé brenndur í miklu súrefni en ef lítið súrefni sé til staðar myndist sulfurous acid (brennisteinssýrlingur) og er greinilegt að hann áttar sig einungis á því að það er mismikið súrefni í efnunum tveimur en ekki nákvæmlega hversu mikið.
Traité élémentaire de Chimie er mjög merkt rit, það eru stundum sagt vera fyrsta kennsluritið í efnafræði. Í því er meðal annars að finna nákvæmar útskýringar á því hvernig skuli framkvæma ákveðna þætti tilrauna svo sem hvernig skuli aðskilja og vigta mismunandi gastegundir og hvernig skuli sía fast efni og þrífa það. Aftast í bókinni má finna mjög nákvæmar teikningar af mælitækjum eftir Marie-Anne Lavoisier ásamt töflum til að umbreyta milli franskra og breskra mælieininga. Þetta merka rit inniheldur einnig fyrsta almennilega listann yfir frumefni.
Skilgreining Lavoisier á frumefnum
Lavoisier skilgreinir frumefni sem þau efni sem er ekki hægt að skilja neitt frekar í sundur með efnahvörfum. Listi Lavoisiers inniheldur 33 mismunandi frumefni, nú til dags er vitað að aðeins 23 þessara efna eru í alvöru frumefni. Meðal þeirra frumefna sem eru í lista Lavoisiers eru vetni, súrefni, gull, magnesíum, platína og kolefni. Eitt þeirra frumefna sem Lavoisier nefnir sem er í raun ekki frumefni er efnið caloric. Caloric var tilraun Lavoisiers og samtímamanna hans til að útskýra fasaskipti efna. Hann sagði að það hlyti að vera eitthvað efni sem færi inn í hluti þegar þeir hitnuðu og hrindi eindum hlutarins frá sér og gerði það að verkum að eindirnar fjarlægðust, þegar hluturinn kólnaði færi þetta efni aftur úr honum og eindirnar nálguðust hvor aðra aftur. Þetta efni nefndi Lavoisier caloric sem hann sagði vera vökva sem flæddi um allt efni og flæddi því auðveldlega í gegnum allar einangranir sem hann vissi af. Lavoisier skrifaði að það væri greinilegt að einhvers konar aðdráttarkraftur væri á milli einda sem caloric þyrfti að yfirvinna til þess að fasaskipti ættu sér stað, ef aðdráttarkraftarnir væru sterkari en fráhrindikraftar caloric væri efnið á föstu formi, ef aðdráttar- og fráhrindikraftarnir væru jafnsterkir væri um vökva að ræða en ef fráhrindikraftarnir væru sterkari væri efnið á gasformi. Lavoisier minntist einnig á að ef þetta væru einu kraftarnir að verki þá myndu efni gufa upp nánast um leið og þau bráðnuðu, því væri augljóst að það væri einhver þriðji kraftur að verki sem héldi efnum á vökvaformi yfir eitthvað hitastigsbil, hann sagði að sá kraftur væri loftþrýstingurinn, því meiri þrýstingur þýddi að það þyrfti meiri hita og þarf af leiðandi meira caloric til að vökvar gætu gufað upp.
Lavoisier nefndi einnig að hlutir gætu borið caloric misvel, hann kom með þá líkingu að ef teningar úr mismunandi timbri væru settir í vatnsbað þá drægju þeir í sig mismikið vatn eftir því hversu þéttur viðurinn væri, á sama hátt gæti efni dregið í sig mismikið caloric eftir því hversu þétt efnið væri. Lavoisier talaði einnig um að magn caloric sem þyrfti til að hita einhvert ákveðið magn af efni um eina gráðu væri mismunandi eftir efnum og færi það eftir því hversu þéttar eindirnar væru í efnunum, hann var þar í rauninni að skilgreina eðlisvarma.
Annað frumefni sem Lavoisier nefndi var frumefnið ljós, hann sagði að ljós og caloric væru náskyld og ekki væri víst að um tvö mismunandi efni væri að ræða, þessi frumefni hefðu svipaða eiginleika og að fleiri rannsóknir þyrftu til að komast að þvi hvort um tvö aðskilin efni væri að ræða. Óvissan um hvort þetta væru eitt eða tvö efni gerði það að verkum að best væri að halda þeim aðskyldum þar til einhverjar frekar niðurstöður benti til einhvers annars, ekki væri viturlegt að áætla að ljós og caloric væri eitt og sama efnið þar sem ekki væri búið að sanna það.
Franska byltingin og aftaka
Árið 1794, í miðri frönsku byltingunni, var Lavoisier handtekinn af uppreisnarmönnum. Hann hafði gerst aðili í hópi skattinnheimtumanna til að drýgja tekjurnar og var því ekki vinsæll meðal almennings. Hann var dæmdur til dauða fyrir föðurlandssvik og fyrir að stefna heilsu almennings í hættu með því að selja vatnsþynnt tóbak. Tengdafaðir hans, sem einnig var skattinnheimtumaður var líka dæmdur til dauða og var Lavoisier neyddur til að fylgjast með aftöku hans.
Þann 8. Maí 1794 var Lavoisier tekinn af lífi með fallöxi ásamt 27 öðrum skattinnheimtumönnum fimmtugur að aldri. Franski stærðfræðingurinn Joseph-Louis Lagrange, góður vinur Lavoisiers, sagði degi eftir aftökuna að það hafi einungis tekið andartak að fjarlægja höfuð Lavoisiers frá búknum en að næstu hundrað árin muni annað eins höfuð ekki verða til.
Runnabý
Runnabý (fræðiheiti: Apis andreniformis ) er býflugnategund með útbreiðslu í suðaustur Asíu og er útbreiðslan munminni en systurtegundarinnar Apis florea. Tegundin var lengi talin afbrigði eða undirtegund Apis florea. Bú runnabýa eru smá og opin (ekki í holum), og flugurnar eru smávaxnar.
Ryuzo Morioka
Ryuzo Morioka (fæddur 7. október 1975) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 38 leiki með landsliðinu.
Jón Pétursson (læknir)
Jón Pétursson (1733-1801) var íslenskur læknir. Hann var handlæknir í Norðlendingafjórðungi og skrifaði merk rit um læknisfræði. Jón fæddist árið 1733 á Hofsá í Svarfaðardal. Foreldrar hans voru Pétur Jónsson frá Hnjúki í Svarfaðardal og Margrét Illugadóttir frá Nesi í Höfðahverfi í Grýtubakkahreppi. Jón stundaði nám í Hólaskóla og lauk prófi þaðan 14. maí 1759. Árið 1760 varð hann djákni á Munkaþverá á Staðarbyggð í Eyjafirði.
Alþjóðlega fjármálakerfið
Alþjóðlega fjármálakerfið samanstendur af ýmsum opinberum og lagalegum þáttum sem stjórna flæði fjármagns í formi útlána, fjárfestinga, vörukaupa, greiðslu vegna þjónustu auk innlána. Megin tilgangur alþjóðlega fjármálakerfisins er að fylgjast með og viðhalda efnahagslegum og fjárhagslegum stöðugleika. Jafnframt að tryggja fjármagn tilhanda þeim þjóðum sem eiga við greiðsluerfiðleika að stríða. Alþjóða gjaldreyrissjóðurinn er sú stofnun sem hefur eftirlit með og tryggir jafnvægi og árangurríka stjórnun frjámálakerfisins.
Uppruni
Menn eru ekki á eitt sáttir um uppruna alþjóðlega fjármálakerfisins en sumir vilja þó meina að uppruna þess megi rekja aftur til Egypta, Múslima og Gyðinga á 11. öld þegar kaupmenn mynduðu nokkurs konar viðskiptafélag sem sá um vöruflæði í Mið-Austurlöndum þeirra tíma.
Aðrir halda því fram að hafi verið ítalskir skipakaupmenn frá sama tíma sem þróuðu fyrsta viðskiptakerfið fyrir kaup og sölu til að styðja við skipafyrirtækin þeirra.
Alþjóðlega fjármálakerfið þróaðist út frá þörfum fyrir lánsfé til framkvæmda og fjárfestinga og er í stöðugri þróun. Sá tími kemur sennilega aldrei að alþjóðlegt fjármálakerfi verði fullþróað. Aukin tækniþróun hjálpar þó til við að auðvelda eftirlit með alþjóða fjármálakerfinu auk þess sem útlánastarfsemi og innheimta einfaldast mikið.
Hins vegar má líka segja að sá óstöðugleiki sem nú ríkir í heiminum, stríð og önnur átök, hafi mikil áhrif á alþjóðlega fjármálakerfið og þá til hins verra.
Eindæmabók
Eindæmabók, er prentuð bók sem er aðeins þekkt eða varðveitt í einu eintaki.
Alþjóðlega fjármálakerfið
Vöxtur
Hinn mikli vöxtur í erlendri fjárfestingu frá seinni hluta 19. aldar var aðalhvatinn í alþjóðlega fjármálakerfinu. Fyrstu hrinu nútíma hnattvæðingar má rekja aftur til áranna 1870-1914, til fyrirbæra eins og útvíkkunar samgöngumannvirkja, met fjölda fólksflutninga, aukinna samskipti, breiðari viðskipta og aukningar í fjármagns flutningum.
Eindæmabók
Meðal íslenskra eindæmabóka má nefna Passio frá 1559 og Guðspjallabók Ólafs Hjaltasonar Hólabiskups, frá 1562, sem báðar voru prentaðar á Breiðabólstað í Vesturhópi. Hvorug þeirra er heil.
Alþjóðlega fjármálakerfið
Kreppur
Á sjöunda áratug 20. aldar fóru stjórnvöld víða þá leið að draga úr regluverki í þeirri trú að aukin skilvirkni myndi vega upp á móti hugsanlegum kerfisáhættum, Alþjóðlega kerfis kreppan sem fylgdi í kjölfarið, og innihélt meðal annars hrun verðbréfa á Wall Street 1987, sprengingu eignabólunnar í Japan á áttunda áratugnum, fjármálakreppurnar í Asíu 1997 og Rússlandi 1998, auk hins mikla samdráttar frá 2007-2009 sem síðan leiddi af sér hið alþjóðlega fjármálahrun.
Ha Ha Ha (Rækju-reggae)
Ha Ha Ha (Rækju-reggae) er smáskífa sem og fyrsta plata hljómsveitarinnar Utangarðsmenn. Hún kom út þann 1. október 1980.
Alþjóðlega fjármálakerfið
Alþjóðlegt eftirlit
Síðan í Kreppunni miklu, hafa lagasmiðir og efnahagslegir ráðgjafar þeirra um alþjóðlega fjármálakerfið, verið mjög meðvitaðir um að efnahags- og fjármálakreppur geti breiðst hratt út milli landa með alvarlegum afleiðingum fyrir efnahag heimsins. Þessi vitund gerði það að verkum að ríkisstjórnir settu á fót strangt eftirlit með starfsemi og hegðun banka og annarra lánastofnana. Eftir Seinni heimstyrjöldina, leiddu alþjóða samskipti til sköpunar alþjóðlegs fjármálakerfis þ.e. Bretton Woods ráðstefnunni í 1944 og svo efnahags- og framfarastofnunin (e. O.E.C.D.) í 1961.
Fjölmargar alþjóðlegar stofnanir hafa komið fram með aðferðir til að draga úr varnarleysi alþjóðlega fjármálakerfisins. The Bank for International Settlements setti fram tvær samfelldar tillögur og samræmdur hópur ýmissa yfirvalda, The Financial Stability Forum, sem var stofnaður 1999 með það að markmiði að koma auga á og taka á veikleikum alþjóðlega fjármálakerfisins, hefur komið fram með ýmsar tillögur í áfangaskýrslu sinni.
Harrisburg
thumb|Harrisburg. Harrisburg er fylkishöfuðborg Pennsylvaníu. Íbúar eru um 50.000 (2018) en voru um 90.000 árið 1960. Borgin er í Susquehanna-dalnum en þar búa aftur á móti nálægt 600.000 manns
Harrisburg á sér mikilvæga sögu í landnáminu vestur á bóginn, bandaríska borgarastríðinu og iðnbyltingu landsins. The Pennsylvania Farm Show er stærsta landbúnaðarsýning Bandaríkjanna og er haldin árlega í borginni.
Letters to Juliet
Letters to Juliet er bandarísk rómantísk gamanmynd frá árinu 2010 og í aðalhlutverkum eru Amanda Seyfried, Chris Egan, Vanessa Redgrave, Gael García Bernal og Franco Nero. Gary Winick leikstýrði myndinni og kom hún í bíó í Bandaríkjunum þann 14. maí 2010 en þann 28. júlí á Íslandi.
Úígúríska
Úígúríska (ئۇيغۇرچە‎ Uyghurche Уйғурчә, eða ئۇيغۇر تىلى‎ Uyghur tili Уйғур тили) er tyrkískt tungumál í altísku málaættinni. Hún er töluð í Xinjiang-héraði í Kína, Úsbekistan, Afganistan og Kasakstan. Um það bil 10 milljónir tala úígúrísku.
Landnámsmenn í Vestfirðingafjórðungi
Landnámsmenn í Vestfirðingafjórðungi og landnám þeirra. Farið er réttsælis um landið að hætti Landnámabókar frá Hvítá í Borgarfirði að Hrútafjarðará.
Við Hrútafjarðará tekur við Norðlendingafjórðungur.
Sólflúra
Sólflúru (fræðiheiti: Solea solea) er flatfiskur af sólflúruætt.
Lifnaðarhættir
Fæðan hennar er að mestu botnhryggleysingjar, til dæmis burstaormar og smákrabbadýr og smáfiskar. Hún veiðir sér til matar á næturnar og hálf grefur sig í sandinn/leirinn yfir daginn.
Hrygnan hrygnir um það bil 350 þúsund eggjum á 30 metra dýpi nálægt strandlengju. Hrygning og frjóvgun á sér stað í +10 -1 5° selsíus heitum sjó. Eggið klekst út á 7 - 8 dögum eftir frjóvgun. Seiði halda sig nokkurn veginn sér á sama svæði eftir að klak á sér stað. Merkingar á fiskum hafa ýtt undir þá tilgátu að Sólflúran leiti aftur og aftur á sama hrygningarsvæði.
Veiðar
Sólflúran þykir góður matfiskur og er oft á boðstólnum á betri veitingahúsum í Evrópu. Þær þjóðir sem veiða einna mest af Sólflúru eru Hollendingar og Frakkar. Veiðin undanfarin ár hefur verið um 40 þúsund tonn á heimsvísu. Við veiðar á Sólflúru er mest notuð botnvarpa en eitthvað er um að notast sé við net og þá sérstaklega meðfram strandlengjunni á hrygningartímum en þá leitar fiskurinn á grynnri svæði.
Staða stofnsins
Samkvæmt ráðgjöf ICES frá 2012 varðandi helstu veiðisvæði í Norður-Evrópu en utan Miðjarðarhafs virðist koma fram að veiðin sé í flestum tilvikum komin niður undir mörk sjálfbærni og þar sem hún er ekki kominn niður fyrir mörkin eins og til dæmis í Norðursjó þá er hún aðeins rétt fyrir ofan viðmiðunarmörk en við dönsku innhöfin hefur hún oft farið undir mörk sjálfbærni og því um ofveiði að ræða. Þar sem Sólflúran verður ekki kynþroska fyrr en á aldrinu 3 til 5 ára þá má búast við að ástandið fari ekki batnandi.
Varðandi veiðar á sólflúru í Miðjarðarhafi virðist sem fiskveiðistjórnun í Miðjarðarhafinu sé ekki mjög góð og litlar upplýsingar að finna um stöðu stofnsins. Þar sem þar er einnig verið að veiða frekar smáa fiska, bendir það til þess að þar sé stofninn kominn undir mörk sjálfbærni, eins og á öðrum svæðum þar sem Sólflúruna er að finna.
Umhverfissamtökin Grænfriðungar hafa sett Sólflúru á The RED LIST, en þar fara tegundir sem þeir telja að séu í hættu af ofveiði. Samkvæmt þeirra heimildum þá er ástandið betra við Danmörku og vestur Ermasund en mun verra í Norðursjó, austur Ermasund og við írska hafið. Þetta virðist ekki vera í samræmi við þær upplýsingar, sem minnst var á hér að ofan, sem ef til vill tengist mismunandi rannsóknaniðurstöðum og/eða heimildum. Hins vegar er ljóst að ekki er heppilegt að auka veiði á tegundum, sem Grænfriðungar telja vera í útrýmingarhættu vegna ýmissa aðgerða sem þeir geta gripið til varðandi fiskmarkaði.
Jonathan Mangum
Jonathan Mangum (fæddur 16. janúar 1971) er bandarískur leikari og grínisti sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Strip Mall, The Drew Carey Show og sem kynnirinn í Let´s Make a Deal.
Einkalíf
Mangum er fæddur í Charleston, Suður-Karólínu en ólst upp í Mobile, Alabama. Fluttist til Flórída þegar hann var tvítugur og tók B.Sc.-gráðu í sálfræði, ásamt því að koma fram sem aukaleikari hjá Wayne Brady við SAK Theatre Comedy Lab. Mangum fluttist ásamt hópi grínista til Los Angeles árið 1995, þar sem þeir komu fram sem Houseful of Honkeys. Mangum er giftur og á tvö börn.
Ferill
Mangum kom fyrst fram í sjónvarpsþættinum Clarissa Explains It All árið 1993. Kom hann síðan fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: Roseanne, Clueless og Just Shoot Me. Árið 2000 þá var Mangum boðið hlutverk í Strip Mall sem Josh MacIntosh sem hann lék til ársins 2001. Mangum kom fram í The Wayne Brady Show í ýmsum hlutverkum. Mangum fékk síðan gestahlutverk í The Drew Carey Show sem Scott sem hann lék frá 2002-2004. Mangum hefur sem hann sjálfur komið fram í Drew Carey's Improv-A-Ganza, Fast and Loose og sem kynnirinn í Let's Make a Deal.
How I Met Your Mother
How I Met Your Mother (eða Svona kynntist ég móður ykkar) eru bandarískur gamanþættir sem voru frumsýndir á CBS stöðinni 19. september 2005. Síðasti þátturinn var sýndur 31. mars 2014. Höfundar þáttanna eru Craig Thomas og Carter Bays.
Þættirnir gerast á Manhattan, New York borg og fylgjast með félags- og ástarlífi Ted Mosby (Josh Radnor) og vina hans Marshall Eriksen (Jason Segel), Robin Scherbatsky (Cobie Smulders), Lily Aldrin (Alyson Hannigan) og Barney Stinson (Neil Patrick Harris). Rauði þráðurinn í þáttunum er sá að aðalpersónan, Ted, með rödd Bob Saget, segir syni sínum og dóttur árið 2030 frá atburðunum sem leiddu til þess að hann kynntist móður þeirra.
How I Met Your Mother hefur hlotið mikið lof gagnrýnenda og hefur alla tíð fengið gott áhorf. Þátturinn hefur unnið sex Emmy-verðlaun, og auk þess tilnefningu sem „Framúrskarandi gamanþáttaröð“ (2009).
Tilkynnt var um 7. þáttaröðina í mars 2011 og hófust sýningar á henni 19. september 2011, en einnig var 8. þáttaröð staðfest. Þættirnir unnu áhorfendaverðlaun Bandaríkjanna árið 2012 í flokknum „Besta gamanþáttaröðin í sjónvarpi“ og Neil Patrick Harris var valinn besti leikari í gamanþætti.
Framleiðsla
How I Met Your Mother er hugmynd Bays og Thomas, „skrifum um vini okkar og þá fáránlegu hluti sem við gerðum í New York“. Þeir byggðu á vináttu sinni við gerð persónanna, þar sem Ted er lauslega byggður á Bays, og Marshall og Lily lauslega byggð á Thomas og konu hans. Í fyrstu var kona Thomas, Rebecca, á móti því að hafa persónu byggða á sér í þáttunum, en samþykkti það ef þeir fengju Alyson Hannigan til að leika persónuna. Til allrar hamingju var Hannigan laus og var tilbúin til að leika í gamanþáttaröð.
Barinn „MacLaren's“, þar sem hluti þáttanna gerist, er byggður á bar í New York-borg sem heitir McGee's. Hann hefur ímynd sem Carter Bays og Craig Thomas voru báðir hrifnir af og vildu koma inn í þættina. Nafn barsins kemur frá aðstoðarmanni Carter Bays, Carl MacLaren, en eigandi barsins heitir einmitt Carl.
Venjulega er hver þáttur tekinn upp á yfir þremur dögum (flestir gamanþættir eru venjulega teknir á einum degi) og eru yfir 50 atriði í hverjum þætti með snöggum breytingum. Hláturs-upptakan er búin til seinna þegar áhorfendum er sýnd lokaútgáfa þáttarins. Vegna aukins gildissviðs þáttanna sagði Thomas að það væri ómögulegt að taka upp fyrir framan áhorfendasal. Seinni þáttaraðir hafa verið teknar upp fyrir framan áhorfendur við tilefni þar sem minna sett var notað.
Opnunarlagið er hluti af laginu „Hey Beautiful“ með The Soldis, en Bays og Thomas eru meðlimir hljómsveitarinnar. Þættirnir í fyrstu þáttaröðinni byrjuðu oftast með opnunarlaginu. „Köld opnun“ hefur verið notuð síðan í annarri þáttaröð. Áhorfendur sjá einstaka sinnum börn Teds sitjandi í sófa og heyra hann tala við þau þegar hann segir þeim söguna af því hvernig hann kynntist móður þeirra. Thomas hefur sagt að Framtíðar-Ted sé óáreiðanlegur sögumaður, þar sem hann er að reyna að segja sögur, sem gerðust 20 árum áður, og þess vegna misminnir hann stundum. Óáreiðanleiki hans hefur komið fram í þáttum eins og „The Goat“, „Oh, Honey“ og „The Mermaid Theory“. Atriði sem sýnir móður barnanna og börnin var tekið upp í byrjun annarrar þáttaraðar sem endalok þáttanna. Þetta var gert vegna þess að leikararnir verða orðnir fullorðnir þegar lok þáttanna verða.
Rangárvallaprófastsdæmi
Rangárvallaprófastsdæmi er eitt af 15 prófastsdæmum Íslands. Prófastur er sr. Halldóra J Þorvarðardóttir og prestaköllin eru:
Heimildir
Upplýsingar um Rangárvallaprófastsdæmi á kirkjan.is
How I Met Your Mother
Framleiðsla
Á meðan verkfalli bandarískra handritshöfunda stóð 2007-2008 hætti How I Met Your Mother framleiðslu, en þegar verkfallið endaði sneri þátturinn aftur þann 17. mars 2008 með níu nýja þætti. Það var einnig tilkynnt um tímabreytingar til að koma til móts við The Big Bang Theory. Samningar um fjórðu þáttaröðina voru undirritaðir 14. maí 2008 og fór nýja þáttaröðin í loftið 22. september 2008.
Í september 2008 tilkynnti Lifetime sjónvarpsstöðin að þeir hefðu keypt endursýningarréttinn á How I Met Your Mother og höfðu borgað 725.000 dali fyrir hvern þátt. Samkvæmt fjögurra ára áætlun á stöðin að vera búin að sýna 110 þætti árið 2010 og leyfir allt að átta þáttaraðir. Við lok fjórðu þáttaraðar höfðu aðeins 88 þættir verið framleiddir og þess vegna var stöðin tilneydd til þess að sýna að minnsta kosti 22 þætti til viðbótar og tryggði það fimmtu þáttaröðina. Þann 19. maí 2009 var fimmta þáttaröðin tilkynnt. Daginn eftir tilkynnti CBS að How I Met Your Mother færi aftur á sinn upphaflega sýningartíma til að rýma fyrir nýjum gamanþætti, Accidentally on Purpose. Þann 12. janúar 2010 var 100. þátturinn sýndur. Þá var einnig tilkynnt um sjöttu seríuna á CBS. Til að svara því að þátturinn væri að hætta sagði Craig Thomas: „Við erum mjög spenntir yfir því að þátturinn myndi lifa áfram" og að þeir væru stoltir af þættin og að það væri frábært að sjá að fólk vildi enn horfa. Þrátt fyrir staðfestu leikararnir þáttanna að ekki verði fleiri en átta þáttaraðir framleiddar þó að sú níunda og síðasta var framleidd á endanum.
Fyrsta þáttaröð
Árið 2030 sest Ted Mosby (Bob Saget talar fyrir hann) niður með börnunum sínum til að segja þeim söguna af því hvernig hann kynntist móður þeirra. thumb|DVD-hulstur fyrstu þáttaraðarinnar
Ted byrjar þá að leita að sálufélaganum og hittir hann ungan hvatvísan fréttaritara, Robin Scherbatsky (Cobie Smulders), sem hann verður fljótlega ástfanginn af. Robin vill hinsvegar ekki fara of fljótt í samband og ákveða þau að vera vinir. Framtíðar-Ted segir börnunum sínum að hún sé ekki móðir þeirra með því að tala um hana við börnin sín sem „Robin frænku“.
Ted byrjar með bakarnum Victoriu sem hann hittir í brúðkaupi, og veldur það því að Robin verður afbrýðissöm og áttar sig á að hún ber tilfinningar til hans. Victoria flytur til Þýskalands á skólastyrk og reyna hún og Ted fjarsamband. Þegar Ted kemst að því að Robin er hrifin af honum, segir hann henni að hann sé hættur með Victroiu, þrátt fyrir að hann sé ennþá með henni. Þau enda næstum því í rúminu þegar Victoria hringir og Robin svarar óvart. Ted og Victoria hætta þá saman og Robin verður reið út í Ted en sættist síðan við hann og þau byrja saman.
Á meðan fer Lily að hugsa um hvort að hún hafi misst af einhverjum tækifærum vegna sambands sísn við Marshall, og ákveður hún að fara á listanámskeið í San Francisco og hættir með Marshall í kjölfarið. Þáttaröðin endar á því að Ted kemur aftur í íbúðina, eftir að hafa eytt nóttinni með Robin í fyrsta skipti og finnur Marshall sitjandi í rigningunni með trúlofunarhring Lily.
Önnur þáttaröð
thumb|DVD-hulstur þáttaraðarinnar
Í lokaþættinum, segir Ted Barney frá því að hann og Robin hafi ekki verið saman í nokkrun tíma, vegna mismunandi skoðana þeirra á hjónabandi. Þau sögðu ekki neinum frá því til að forðast það að draga athygli frá brúðkapi Marshalls og Lilyar. Barney endar þáttaröðina á orðunum „þetta verður sögu - bíddu eftir því“.
Þriðja þáttaröð
thumb|Hulstur þáttaraðarinnar Robin snýr aftur úr ferð til Argentínu með kærastanum Gael (Enrique Iglesias) og verður Ted að sætta sig við Robin er bara vinur hans. Marshall og Lily ákveða að flytja í sitt eigið húsnæði og verða ástfangin af íbúð sem þau hafa ekki efni á. Marshall kemst að því að Lily er haldin kaupæði og skuldi mikla peninga, sem kemur í veg fyrir að þau geti tekið hagstætt lán. Þrátt fyrir það geta þau keypt draumaíbúðina en komast þá að því að hún er illa staðsett og í mun verra ástandi en þau gerðu sér greinfyrir. Barney er sleginn í þriðja skiptið á þakkargjörðinni en Marshall kallar hátíðina „Slapsgiving“.
Ted segir börnunum sínum að hann hitti móður þeirra í gegum sögu af gulu regnhlífinni hennar. Hann finnur regnhlífina á klúbbi og tekur hana heim með sér eftir að hafa farið í partý á degi heilags Patreks þar sem framtíðar-konan hans var, þrátt fyrir að þau hafi ekki hist. Ted reynir að heilla Stellu (Sarah Chalke), húðsjúkdómalækni sem hann fer til vegna vandræðalegs húðflúrs. Þetta leiðir til eftirminnilegs tveggja mínútna stefnumóts, sem inniheldur samtal, kvöldmat, kvikmynd, kaffi, tvær leigubílaferðir og koss, allt á innan við tveimur mínútum. Robin sefur hjá Barney eftir að hann huggar hana eftir sambandsslit, sem leiðir til þess að Ted vill ekki vera vinur hans lengur. Eftir það ákveður Ted að vera ekki vinur Barneys lengur. Á meðan fer ókunnug kona að eyðileggja tilraunir Barneys til að næla í stelpur. Það reynist vra Abby (Britney Spears), ritari Stellu, en hún er fúl út í hann fyrir að hafa ekki hringt í hana eftir að þau sváfu saman.
Í lokaþættinum, eftir að Ted og Barney lenda í sitthvoru bílslysinu og lenda á spítala, endurnýja þeir vináttuna. Það kemur í ljós að Barney ber miklar tilfinningar til Robin og Ted biður Stellu að giftast sér.
Fjórða þáttaröð
thumb| Stella játast Ted. Robin tekur nýju starfi í Japan en hættir fljótlega og snýr aftur til New York til að fara í brúðkaup Teds. Stella yfirgefur Ted við altarið og byrjar aftur með barnsföður sínum, Tony. Barney glímir við tilfiningar sínar í garð Robin þegar fyrirtækið hans setur hann í framkvæmdarhóp nýs fyrirtækis, Goliath National Bank (GNB).
Marshall og Lily flytja inn í nýju íbúðina og velta því fyrir sér hvort að þau séu tilbúin til að eignast börn. Robin verður sambýlingur Teds þegar hún fær starf sem stjórandi morgunþáttar sem fer í loftið klukkan fjögur á morgnana. Ted kemst að því að Barney er ástfanginn af Robin þegar Ted og Robin byrja að sofa saman til að koma í veg fyrir sífelldar deilur.
Ted kemst að því að Lily hefur eyðilagt öll sambönd hans með konum sem henni líkaði ekki við og gæti hafa hjálpað til við sambandsslit hans og Robin. Robin og Ted enda á því að tala um það, og verður það til þess að vinátta þeirra verður betri. Þegar Barney sefur loksins hjá 200. konunni, eftir að hafa nuddað því framan í strák sem stríddi honum þegar hann var yngri, hugsar hann um hvað hann eigi að gera það sem eftir er lífsins en það gerir hann enn vissari um tilfinningar sínar í garð Robin.
Þegar Ted er með gulu regnhlífina rekst hann á Stellu og Tony. Tony kemur seinna í heimsókn og vottar honum samúð sína eftir að hafa misst Stellu. Tony býður honum starf sem kennari í arkitektúr en Ted hafnar því.
Í lokaþættinum kemst Robin að því að Barney er ástfanginn af henni. Ted ákveður að hann sé hættur að vera arkitekt og ákveður að fara að kenna frekar. Lokaþátturinn endar á því að Ted er að undirbúa sig fyrir fyrsta tímann og Framtíðar-Ted segir að ein af konunum í bekknum sé móðir þeirra.
Fimmta þáttaröð
Ted byrjar fyrsta daginn sinn sem kennari, standandi í miðri kennslustofu - þrátt fyrir að móðirin hafi verið þar, reynist þetta þó ekki vera arkitektatíminn sem hann átti að vera að kenna. Barney og Robin hafa átt í kynferðislegu samabandi um sumarið og Lily læsir þau inni í herbergi og neyðir þau til að ákvarða hvað samband þeirra er. Eftir erfiðan tíma ákveða þau að hætta saman. Robin lýsir þessu þó þannig að þau séu tveir vinir að byrja aftur saman. Barney snýr strax til eldri siða, og notar leikjabókina til að ná í konur. Í gegnum þáttaröðina sjást merki þess að Robin og Barney sjái eftir sambandinu.
Ted byrjar samband með nemanda sem heitir Cindy (Rachel Bilson) og kemur í ljós að herbergisfélagi hennar sé framtíðar-konan hans. Robin hittir Don, nýjan samstarfsmann í morgunþættinum. Þrátt fyrir að henni líki ekki við hann í fyrstu byrja þau saman eftir nokkurn tíma og flytja inn saman. Í lok seríunnar hætta þau saman þegar Don tekur starfi í Chicago, þrátt fyrir að Robin hafi hafnað starfinu til að geta verið með honum. Marshall lemur Barney í fjórða sinn, aftur á þakkargjörðinni. Ted kaupir hús, sem þarfnast mikilla viðgerða, en það kemur seinna fram að þetta er húsið sem Ted mun búa í með fjölskyldunni.
Lily og Marshall ræða hugmyndina um að eignast barn, þrátt fyrir að Lily sé óviss. Parið ákveður að láta það eiga sig þar til þau sjá síðasta tvífara hópsins. Að lokum sér Lily mann sem hún telur vera síðasta tvífarann, þó að restin af hópnum mótmæli því, sýnir það að þau eru bæði tilbúin til að eignast barn.
Sjötta þáttaröð
Ted sér Cindy aftur með stelpu sem hann heldur að sé herbergisfélagi hennar en hún reynist vera kærasta Cindy sem hún giftist seinna. Það kemur fram að Ted hittir fyrst framtíðar-eiginkonu sína þegar hann þykist vera svaramaður í brúðkaupi (þar sem hann er úti í rigningunni án regnhlífar).
Lily verður reið þegar Marshall segir fjölskyldunni sinni að þau séu að reyna að eignast barn, en þau leysa úr sínum málum. Móðir Barneys ákveður að selja húsið sem hann ólst upp í. Á meðan hann pakkar niður hlutunum úr húsinu, sjá James og Barney ósent bréf til Sam Gibbs, sem verður til þess að þeir finna föður James. Loretta býður Barney að vita hver faðir hans sé en Barney rífur það eftir að hann áttar sig á því hverju Loretta hefur fórnað sem einstæð móðir.
Lily reynir að fá Robin til að eyða símanúmeri Dons og þrátt fyrir að það gerist ekki strax gleymir Robin að lokum númerinu og segist vera komin yfir sambandi. Nýi meðstjórnandi Robin, Becky, stelur kastljósinu og kemur það Robin í uppnám.
Ted hafnar tilboði frá Goliath National Bank um að hanna nýjar höfuðstöðvar bankans en samþykkir það seinna. Höfuðstöðvar GNB eiga að vera byggðar þar sem nú er gamalt hús, sem reyndar er kennileiti byggingarlistar. Þetta verður til þess að Ted lendir í deilum við Zoey (Jennifer Morrison), fallega konu sem er reið yfir því að rífa eigi kennileitið. Zoey skráir sig í tíma Teds og fær nemendur hans til liðs við sig til að bjarga byggingunni. Barney uppgötvar að maðurinn sem hann kallaði frænda sinn þegar hann var lítill er í rauninni faðir hans en biður Robin um að minnast ekki á það við neinn.
Robin segir sögu af gamalli vinkonu sinni frá Kanada, Jessicu Glitter (Nicole Scherzinger), og útskýrir að vinir vaxi í sundur. Ted sannar mál sitt með því að hringja í gamla vin sinn, Punchy, sem verður til þess að hann birtist í New York. Seinna biður hann Ted um að vera svaramaður í brúðkaupinu hans. Það virðist vera brúðkaupið í byrjun þáttaraðarinnar, þar sem Ted verður að halda ræðu, og þá bað Robin Ted um að vera svaramaðurinn í hennar brúðkaupi. Ted og vinir hans halda þakkargjörðina heima hjá Zoey og Ted og Zoey verða vinir, þrátt fyrir að þau beri miklar tilfinningar hvor til annars. Ted fer í bátsferð með eiginmanni Zoey, „Kapteininum“, á meðan „hafmeyjukenning“ Barneys hindrar Marshall í að eiga góðan kvöldverð með Robin. Þegar Marshall og Lily gætu verið ólétt hefur það djúpstæð áhrif á hópinn og neyðir þau til að endurskoða líf sín. Á meðan byrjar Robin í nýju starfi, Barney uppgötvar ánægjun sem fylgir því að gefa á jólunum og Ted byrjar á skyldum sínum fyrir brúðkaup Punchies.
Marshall grunar að hann sé ástæða þess að Lily verður ekki ólétt eftir að hafa farið á fund með frjósemislækni, sem einnig reynist vera tvífari Barneys. Hann kemst að því að hann er fullkomlega frjór og er mjög hamingjusamur en fær seinna þær slæmu fréttir að faðir hans sé dáinn. Hópurinn reynir að styðja Marshall og Lily reynir að hjálpa mömmu hans á meðan jarðaförinni stendur en Marshall hefur nóg að hugsa um þegar hann áttar sig á að hann á eftir ein hljóðskilaboð frá föður sínum. Barney hringir í móður sína og segir að hann sé loksins tilbúinn til að hitta alvöru föður sinn.
Ted er ástfanginn af Zoey, en þar sem Zoey er gift, slítur hann vináttunni. Zoey er líka ástfangin af Ted og sækir um skilnað frá eiginmanninum. Þar sem hvorugt veit hvernig hinu líður segir Marshall þeim það hvoru í sínu lagi og hann segir Ted líka frá skilnaði Zoey og þau kyssast.
Sjöunda þáttaröð
Sjöunda þáttaröðin hefst með því að litið er inn í framtíðina þegar Ted er að hjálpa Barney að gera sig tilbúinn fyrir brúðkaupið sitt, en brúðurin er óþekkt. Í nútíðinni fær Marshall starf sem umhverfislögfræðingu á meðan Lily fæst við óléttuna. Barney sannar fyrir Noru að hann geti verið góður kærasti á meðan Robin ber enn tilfinningar til Barney. Robin fer í dómsskipaða meðferð, þar til sálfræðingurinn hennar, Kvein (Kal Penn), segir að honum finnist hún aðlaðandi og geti þess vegna ekki verið sálfræðingurinn hennar lengur. Þau byrja saman.
Þegar framtíðar Ted hugsar um fellibylinn Irene, kemur í ljós að Lily og Marshall gátu barnið sitt í íbúð Barney, og Barney og Robin sofa saman. Barney og Robin átta sig bæði á því sem þau hafa gert og ákveða að hætta í sínum ástarsambödnum. En Robin ákveður hins vegar að vera áfram með Kevin, sem veldur Barney miklum vonbrigðum þar sem hann hætti með Noru. Marshall og Lily ákveða að þau vilji flytja til Long Island, eftir að afi og amma hennar bjóða þeim húsið sitt þar.
Bochum
Bochum er iðnaðarborg í þýska sambandslandinu Norðurrín-Vestfalíu og er með 365 þúsund íbúa (2018). Hún er í Ruhr-héraðinu. Hún er hluti af Rín-Ruhr-stórborgarsvæðinu.
Lega
thumb|right|550px|Bochum. Bochum liggur austarlega í Ruhr-héraðinu og er umkringt öðrum borgum þar. Næstu borgir eru Dortmund til austurs (10 km), Recklinghausen til norðurs (10 km), Essen til vesturs (10 km) og Wuppertal til suðurs (25 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Bochum er svört bók með gullnum síðum á bláum grunni. Fyrir aftan bókina er hvít-rauður borði. Merki þetta var tekið í notkun 1975 er nokkrir bæir voru innlimaðir Bochum. Hvít-rauði borðinn var merki Wattenscheid en bókin merki Bochum. Uppruni bókarinnar er óljós.
Orðsifjar
Bochum hét upphaflega Bokheim og Buockheim. Það er dregið af þýska orðinu Buche, sem merkir trjátegundina beyki. Endingin -heim merkir bær.
Söguágrip
thumb|Járnbrautarsýning í Bochum 890 kemur heitið Bochum fyrst við skjöl, en lítið er vitað um sögu bæjarins á miðöldum. 1321 veitti greifinn Engelbert II von der Mark Bochum borgarréttindi. Um miðja 16. öld var farið að grafa eftir kolum við borgina en hún var þó aðallega landbúnaðarborg næstu aldir. Í 7 ára stríðinu um miðja 18. öld hertóku Frakkar og prússar borgina. Strax í upphafi 19. aldar hófst iðnbyltingin í borginni er fyrsta gufuvélin í kolanámunum var tekin í notkun. 1806-1815 var Bochum í höndum Frakka, en varð prússnesk eftir það. 1834 voru fyrstu kolanámur neðanjarðar grafnar og í framhaldi af því voru fyrsti stáliðjurnar reistar. Með tilkomu járnbrautarinnar 1860 fara flutningar hraðar fram, þar sem Bochum liggur ekki við skipgengar ár. Við það blómstrar iðnaðurinn enn meir og íbúafjöldinn vex. 1898 fórust 116 kolunámumenn í einu stærsta kolanámuslysi Þýskalands fyrr og síðar. 1923 hertaka Frakkar borgina sem nokkurs konar stríðsskaðabætur og réðu þeir borginni næstu fjögur árin. Eftir valdatöku nasista í Þýskalandi voru gyðingar fluttir á brott frá borginni. Gyðingakonan Else Hirsch skipulagði leyniferðir til Hollands og Bretlands og tókst þannig að bjarga fjölda barna og unglinga, bæði gyðinga og annarra sem nasistar ofsóttu. Else sjálf var síðar flutt í útrýmingarbúðir, þar sem hún lést. Bochum varð fyrir talsverðum loftárásum í heimstyrjöldinni síðari en þó ekki eins miklum og margar aðrar iðnaðarborgir. Um 38% borgarinnar eyðilagðist. 10. apríl 1945 hertóku Bandaríkjamenn borgina bardagalaust. Hún var síðan hluti af breska hernámssvæðinu. Við endurreisn borgarinnar fer iðnaðurinn í gang á ný. 1962 eru Opel-verksmiðjurnar stofnaðar í borginni og sama ár er háskólinn Ruhr-Universität stofnaður i Bochum, en hann er með stærri háskólum Þýskalands. Upp úr því fara erfiðleikar í kolavinnslunni að gera vart við sig. Einni námu eftir annarri er lokað og stálverin í kjölfarið. 1973 er síðustu kolanámunni lokað. 1975 var borgin Wattenscheid innlimuð í Bochum. Þar með fór íbúafjöldinn yfir 400 þúsund en hefur dalað síðan.
Viðburðir
thumb|Bochum Total er stærsta útirokkhátíð Evrópu Bochum Total er heiti á stærstu rokk/popp útihátíð Evrópu þar sem aðgangur er ókeypis. Hátíð þessi hefur farið fram árlega síðan 1986 og fer ávallt fram seinni part júlí. Um milljón manns sækja hátíðina heim. Ýmsar hljómsveitir troða upp en eitt aðalsmerki hátíðarinnar er að bjóða ungum og óreyndum hljómsveitum að spila og afla sér reynslu. Margar þeirra hafa síðan náð að slá í gegn.
Sparkassen Giro Bochum er heiti á alþjóðlegri hjólreiðakeppni sem fram fer í miðborg Bochum. Hún tekur ávallt tvo daga og er bæði fyrir atvinnuhjólreiðamenn og áhugamenn. Keppni þessi fer ávallt fram tveimur vikum eftir að Tour de France lýkur í Frakklandi. Árið 2009 sigraði Mark Cavendish frá Bretlandi, en hann er margfaldur meistari í ýmsum hjólreiðakeppnum.
Brauðrist
thumb|250px|Dæmigerð brauðrist.
Brauðrist (einnig kölluð ristavél) er heimilistæki notað til að rista brauð. Dæmigerð brauðrist notar allt að 1200 vöttum og getur ristað brauð á 1 til 3 mínúta. Mörg fyrirtæki framleiða brauðristar, nokkur þekktustu eru:
Rosasít
thumb|Rosasít Rosasít tilheyrir hópi málmsteina og er kopar-, zink- og karbónat steind.
Brauðrist
Rafmagnsbrauðristar komu á markað á Íslandi á seinni hluta þriðja áratugarins. Þannig voru brauðristar meðal ramagnstækja sem auglýst voru til sölu fyrir jólin 1927. Árið eftir birtist svohljóðandi auglýsing í tímaritinu Fálkanum: ''Hafið þjer smakkað brúnað franksbrauð? Kaupið Therma brauðrist og brúnið brauðið á borðinu hjá yður. Þjer munuð aldrei borða óbrúnað brauð eftir það.''
Rosasít
Lýsing
Blágræn á lit og kemur fyrir sem skán eða hnúður og er þráðótt í brotsári. Hálfgengsætt og með glergljáa.
Myndun og útbreiðsla
Finnst með koparkís og zinkblendi og þá á jöðrum stórra innskota.
Nýr vettvangur
Nýr vettvangur var stjórnmálahreyfing sem varð til árið 1990 og bauð fram lista til borgarstjórnar Reykjavíkur í sveitarstjórnarkosningunum árið 1990. Listinn fékk tvo borgarfulltrúa kjörna, Ólínu Kjerúlf Þorvarðardóttur og Kristínu Á. Ólafsdóttur. Framboðið var sameignlegt framboð Alþýðuflokksins, klofningshóps úr Alþýðubandalaginu og fleiri aðila. Upphaflega hugmyndin með framboðinu var að sameina félagshyggjufólk og tók Nýr vettvangur þátt í því að í kosningum 1994 kom fram Reykjavíkurlisti.
Framboðið
Hugmyndin að framboðinu mun hafa komið frá Alþýðuflokknum en upphaflega hugmyndin var að bjóða fram sameinaðan lista stjórnarandstöðuflokkanna í borgarstjórn Reykjavíkur, þ.e. Alþýðubandalags, Alþýðuflokks, Framsóknarflokks og Kvennalista en ekki náðist samstaða um slíkt meðal flokkanna.
Valið var á listann í prófkjöri í byrjun apríl árið 1990 en fulltrúaráð alþýðuflokksfélaganna í Reykjavík, Félag ungra alþýðubandalagsmanna, Reykjavíkurfélagið, Samtök um borgarmál og Samtök um nýjan vettvang stóðu að prófkjörinu. 22 frambjóðendur gáfu kost á sér en sigurvegari prófkjörsins varð Ólína Þorvarðardóttir og leiddi hún lista framboðsins í borgarstjórnarkosningunum sem fram fóru þann 26. maí 1990. Í öðru sæti var Kristín Á. Ólafsdóttir en hún hafði áður verið borgarfulltrúi Alþýðubandalagsins og ötull talsmaður sameiningar jafnaðarmanna. Nokkuð mjótt var á munum í baráttunni á milli Ólínu og Kristínar um fyrsta sætið en svo fór að lokum að Kristín laut í lægra hald. Munurinn var einungis 30 atkvæði en í heildina tóku 2.130 manns þátt í prófkjörinu.
Nýr vettvangur bauð fram undir listabókstafnum H en helstu áherslumál framboðsins voru úrbætur í leikskólamálum, fjölgun kaupleiguíbúða í Reykjavík og aukið gegnsæi í stjórnkerfi borgarinnar.
Kosningaúrslit
Í aðdraganda kosninganna gáfu skoðanakannanir til kynna að framboðið gæti átt von á að ná 3-4 kjörnum fulltrúum í borgarstjórn. Niðurstaða kosninganna varð sú að Nýr vettvangur hlaut 8282 atkvæði eða 14,76% og hlaut tvo borgarfulltrúa kjörna, þær Ólínu Þorvarðardóttur og Kristínu Á. Ólafsdóttur sem áður hafði verið borgarfulltrúi Alþýðubandalagsins.
Jón Árnason (1665)
Jón Árnason (1665 í Dýrafirði – 8. febrúar 1743) var biskup í Skálholti, lærður og vel að sér í guðfræði, rúmfræði, stærðfræði og söng.
Jón var sonur Árna Loftssonar, prests í Dýrafjarðarþingum og víðar, og konu hans Álfheiðar Sigmundsdóttur. Hann var skólameistari Hólaskóla frá 1695 til 1707 en þá varð hann prestur á Stað í Steingrímsfirði. Þann 25. mars 1722 varð hann biskup í Skálholti eftir lát Jóns Vídalín og gegndi því embætti til dauðadags.
Hann þótti strangur reglumaður og meðal stjórnsömustu biskupum landsins. Hann var bindindismaður og vildi t.d. hefta innflutning á brennivíni og tóbaki til landsins, en kaupmenn stóðu fast á móti. Hann áminnti marga presta fyrir drykkjuskap og vék ýmsum prestum í biskupsdæmi sínum úr embætti fyrir drykkju og aðra ámælisverða framkomu.
Jón var heldur ekki mikið gefinn fyrir fornsögur og veraldlegan skáldskap en var hins vegar fræðimaður á ýmsum sviðum og skrifaði margt. Þegar hann var prestur á Stað samdi hann til dæmis Fingrarím (Dactylismus ecclesiasticus). Hann lét prenta margar kennslubækur fyrir skólann í Skálholti í Kaupmannahöfn, hann samdi latneska-íslenska orðabók og skrifaði auk þess fjölda ritgerða og lét eftir sig mikið bréfasafn.
Kona Jóns biskups var Guðrún Einarsdóttir (1665 – 1752), dóttir Einars Þorsteinssonar biskups á Hólum og Ingibjargar Gísladóttur fyrri konu hans.
Bogi Th. Melsteð
Bogi Thorarensen Melsteð (f. í Klausturhólum 4. maí 1860, d. 12. nóvember 1929) var íslenskur sagnfræðingur sem samdi greinar og bækur um sögu Íslendinga. Hann var einnig alþingismaður í eitt ár.
Bogi var sonur Jóns Melsteð (f. 28. maí 1829, d. 13. febr. 1872) prests í Klausturhólum, sonar Páls Melsteð amtmanns, og konu Jóns, Steinunnar dóttur Bjarna Thorarensen. Bogi lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum 1882 og magistersprófi í sagnfræði frá Hafnarháskóla 1890.
Hann dvaldist í Kaupmannahöfn frá því að hann lauk námi og til æviloka. Hann var aðstoðarmaður í ríkisskjalasafninu í Kaupmannahöfn 1893—1903 og styrkþegi Árnasafns í yfir 20 ár samtals. Frá árinu 1904 hafði hann styrk í fjárlögum til þess að semja sögu Íslands. Hann var forgöngumaður um stofnun Hins íslenska fræðafélags 1912, formaður þess frá stofnun til æviloka og jafnframt ritstjóri Ársrits fræðafélagsins frá 1916. Á meðal þeirra bóka sem hann sendi frá sér voru Saga Íslendinga (1903), Stutt kennslubók í Íslendinga sögu handa byrjendum (1904) og Sögukver handa börnum ásamt nokkrum ættjarðarljóðum og kvæðum (1910). Hann skrifaði einnig fjölda blaða- og tímaritagreina um íslensk málefni, sagnfræði, stjórnmál og fleira.
Bogi var alþingismaður Árnesinga 1892 – 1893.
Gísli Ásmundsson
Gísli Ásmundsson (24. mars 1906 – 29. júní 1990) var þýskukennari og afkastamikill þýðandi. Hann er einna þekktastur fyrir þýðingar sínar á bókum Stefan Zweig (Magellan, könnuður Kyrrahafsins), Thomas Mann (Tóníó Kröger), Goethe (Raunir Werthers unga) og Karen Blixen (Jörð í Afríku). Þá þýddi hann einnig fjölda barnabóka, svo sem bækurnar um Hardý-bræðurna Frank og Jóa.
Gísli stundaði nám í bókmenntasögu, þýsku og mannkynssögu við háskólana í Heidelberg, Leipzig og Vín á árunum 1930-1933. Hann var kennari við Verslunarskóla Íslands í fjörtíu ár, frá 1933 til 1973.
Hafrablaðlús
Hafrablaðlús (fræðiheiti: Rhopalosiphum padi) er blaðlúsategund sem sníkir til skiftis á hegg og á grösum, sérstaklega korntegundum. >