cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ludvig Harboe
Ludvig Harboe var prófastssonur frá Slésvík og gekk í menntaskóla í Hamborg. Hann lærði síðan í háskólunum í Rostock, Wittenberg og Jena. 1741 var hann sendur af danska kirkjustjórnarráðinu (kirkekollegiet) til Íslands til að rannsaka fræðslumál ásamt Jóni Þorkelssyni Thorcilliusi og ferðuðust þeir um landið á sumrum og könnuðu læsi hjá unglingum 12-17 ára en sátu á Hólum á vetrum. Hann sendi og frá sér nokkrar tilskipanir sem biskup, meðal annars um húsaga, skriftamál, hjónabandið o.fl. Harboe fór með vald Hólabiskups frá 1741 til 1745 og Skálholtsbiskups 1744 til 1745 þar sem báðir biskupar voru þá nýdánir, en hann hlaut ekki formlega biskupsvígslu fyrr en hann sneri aftur til Kaupmannahafnar 1745. 1746 tók hann við biskupsstólnum í Niðarósi í Þrándheimi. 1748 sneri hann aftur og giftist Frederikke Louise Hersleb dóttur þáverandi Sjálandsbiskups, Peder Hersleb. Nokkrum mánuðum fyrr hafði tengdafaðir hans gert hann að aðstoðarmanni sínum og við lát hans 1757 varð Ludvig Harboe Sjálandsbiskup, sem hann var til dauðadags.
Þegar Ludvig Harboe kom til Kaupmannahafnar árið 1745 kom Jón Eiríksson, síðar konferensráð með honum en Harboe hafði tekið ástfóstri við Jón og reyndist mikill velgjörðarmaður hans. Jón fylgdi biskupi til Niðaróss.
Ludvig Harboe var kunnur fræðimaður og tók t.d. saman rit um siðaskiptin á Íslandi. Hann var í Vísindafélaginu danska.
Elias Canetti
thumb|right|Elias Canetti í Bonn 1970 Elias Canetti (1905-1994) var þýskumælandi búlgverskur rithöfundur. Það tungumál sem hann tók inn með móðurmjólkinni var þó ladino, sem er gömul spænsk mállýska. Hann lærði síðan búlgörsku og ensku, en skrifaði síðar öll verk sín á þýsku, en það var fjórða tungumálið sem hann lærði. Elias Canetti var ávallt mikill aðdáandi þýskrar menningar. Hann hlaut Bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1981.
Leó
Leó er íslenskt karlmannsnafn.
Vittorio Emanuele Orlando
Vittorio Emanuele Orlando (19. maí 1860 – 1. desember 1952) var ítalskur stjórnmálamaður sem mætti fyrir hönd Ítala á friðarráðstefnuna í París árið 1919 ásamt utanríkisráðherra sínum, Sidney Sonnino. Ítalir kölluðu hann „forsætisráðherra sigursins“ þar sem hann hafði verið forsætisráðherra Ítalíu í fyrri heimsstyrjöldinni þegar Bandamenn unnu sigur sinn gegn Miðveldunum. Orlando var einnig meðlimur og forseti stjórnlagaþingsins sem breytti Ítalíu úr konungsríki í lýðveldi í kjölfar seinni heimsstyrjaldarinnar. Hann var jafnframt kunnur lögfræðiprófessor og þekktur fyrir ritverk sín um lögfræði og dómsmál.
Æviágrip
Orlando fæddist á Palermo á Sikiley. Faðir hans beið með að skrásetja fæðingu sonar síns til þess að forðast þúsund manna her Giuseppe Garibaldi, sem hafði þá nýlega gert innrás í Sikiley til þess að sameina Ítalíu. Orlando kenndi síðar lögfræði í háskólanum í Palermo og var mjög virtur sem lögfræðingur.
Árið 1897 var Orlando kjörinn á fulltrúaþing Ítalíu (Camera dei Deputati) fyrir Partinico-kjördæmi. Hann hlaut endurkjör fyrir sveitarfélagið í öllum kosningum til ársins 1925. Orlando varð stuðningsmaður Giovanni Giolitti, sem var fimm sinnum forsætisráðherra frá 1892 til 1921.
Orlando var frjálslyndismaður og gegndi ýmsum stöðum sem ráðherra. Árið 1903 var hann menntamálaráðherra í ríkisstjórn Giolitti. Árið 1907 var hann dómsmálaráðherra og sat í því embætti til ársins 1909. Hann var útnefndur í sama ráðuneyti árið 1914 í ríkisstjórn Antonio Salandra þar til hann var gerður að innanríkisráðherra í júní árið 1916 í ríkisstjórn Paolo Boselli.
Fyrri heimsstyrjöldin
Eftir að Ítalir gengu inn í fyrri heimsstyrjöldina og hlutu afhroð í orrustunni við Caporetto þann 25. október 1917 sprakk stjórn Boselli og Orlando varð forsætisráðherra í hans stað til stríðsloka. Orlando hafði stutt inngöngu Ítala í stríðið eindregið. Orlando myndaði ríkisstjórn þjóðernissinna og endurskipulagði ítalska herinn. Orlando var hvattur til að styðja bandamenn vegna leynilegs samnings þar sem Ítölum var lofað miklu landsvæði í Dalmatíu eftir lok stríðsins.
Í nóvember árið 1918 unnu Ítalir sigur í orrustunni við Vittorio Veneto og ríkisher Austurríki-Ungverjalands hrundi í kjölfarið. Þar sem Ítalir voru meðal sigurvegara stríðsins fékk Orlando gælunafnið „forsætisráðherra sigursins.“
Parísarráðstefnan
Orlando var einn af hinum „fjórum stóru“, leiðtogum bandamannanna, á friðarráðstefnunni í París árið 1919 ásamt Woodrow Wilson Bandaríkjaforseta, Georges Clemenceau forsætisráðherra Frakklands og David Lloyd George forsætisráðherra Bretlands. Sem forsætisráðherra fór Orlando fyrir fulltrúum Ítala á ráðstefnunni en þar sem hann kunni ekki ensku og var í slæmri pólitískri stöðu heima fyrir hafði Sidney Sonnino utanríkisráðherra í reynd meiri áhrif.
Ágreiningur milli Orlando og Sonnino var Ítölum dýrkeyptur í friðarviðræðunum. Orlando var reiðubúinn til þess að láta af kröfum Ítala til að innlima Dalmatíu og fá þess í stað Rijeka, en Sonnino vildi ekki fallast á að Ítalir yrðu án Dalmatíu. Í lokin kröfðust fulltrúar Ítala beggja landsvæðanna en fengu hvorugt þar sem Wilson hélt á lofti hugsjónum um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna. Orlando studdi tillögu Japana um jafnrétti kynþátta í lok ráðstefnunnar.
Orlando var rúinn pólitísku trausti þar sem honum hafði mistekist að tryggja hagsmuni Ítala á ráðstefnunni. Orlando sagði af sér þann 23. júní 1919. Óánægja Ítala með hinn svokallaða „limlesta sigur“ þeirra í stríðinu var ein ástæðan fyrir því að Benito Mussolini tókst að komast til valda nokkrum árum síðar. Árið 1919 var Orlando kjörinn forseti ítalska fulltrúaþingsins en hann varð aldrei aftur forsætisráðherra.
Jet Li
Jet Li (fæddur 26. apríl 1963), raunverulegt nafn Jet Li, er kínverskur leikari, söngvari, áhættuleikari, handritshöfundur og leikstjóri. Hann er best þekktur fyrir áhættuleik sinn þar sem hann er meistari í kung fu.
Harold Pinter
Harold Pinter (f. 10. október 1930 í London á Englandi, lést 24. desember 2008 í London) var breskt leikritaskáld og leikstjóri. Hann hefur skrifað fjölda leikrita fyrir leikhús, útvarp og sjónvarp. Pinter hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels árið 2005. Vegna bágrar heilsu gat hann ekki ferðast til Svíþjóðar til þess að taka við verðlaununum. Í stað þess sendi hann myndbandsupptöku þar sem hann hélt langa ræðu um feril sinn og gagnrýndi utanríkisstefnu Bandaríkjanna.
Karneades
Karneades (um 214 í Kýrenu á Norður-Afríku – 129 f.Kr.) var efahyggjumaður og fyrsti heimspekingurinn til að lýsa yfir að viðleitni frumspekinga, sem leituðust við að uppgötva skynsamlega merkingu í trúarlegum skoðunum, væri fánýt og til einskis. Um árið 159 f.Kr. hafði hann hafist handa við að hrekja allar kreddukenningar (allar kenningar sem ekki voru efahyggjukenningar), einkum kenningar stóumanna og jafnvel kenningar epikúringa, sem efahyggjumenn höfðu áður hlíft.
Karneades var akademískur efahyggjumaður. Það er að segja, hann tilheyrði Akademíunni, sem var á hans tíma efahyggjuskóli. Karneades hélt skólanum áfram á þeirri línu. Virðing hans og kennivald var svo mikil að eftir andlát hans fannst akademingum mikilvægara að túlka og verja skoðanir hans en Sókratesar og Platons. Hann samdi engin rit en lét nemendum sínum (t.d. Kleitomakkosi) eftir að þræta um raunverulegt heimspekilegt inntak röksemdafærslna hans.
Kenning Karneadesar, jafnvel í fáguðustu útgáfu sinni, fjallar einungis um huglæga birtingu sannleikans. Venjulega hefur hún verið talin líkindahyggja. Karneades ályktaði að reynsla byggð á skynjun, sem er sennilegri en allt annað, sé sú sem við byggjum á þegar við myndum okkur skoðanir sem er okkur mikilvægt. (sjá, Long & Sedley, The Hellenistic Philosophers).
Karneades mun hafa verið fyrstur til að greina á milli rökfræðilegrar nauðhyggju, þekkingarfræðilegrar nauðhyggju og orsakanauðhyggju.
Hansasambandið
thumb|right|Koparstunga frá 15. öld sem sýnir Hansakugg. Hansasambandið var bandalag verslunarborga, aðallega í Norður-Þýskalandi, sem tókst að koma á einokun á verslun á Eystrasalti og um alla Norður-Evrópu. Það hlaut nafn sitt af þýska orðinu Hanse sem merkir hópur eða félag. Hansasambandið varð til á 13. öld í kringum hina öflugu verslunarborg Lýbiku (Lübeck) sem hagnaðist á verslun með salt og silfur. Lýbika var auk þess útskipunarhöfn fyrir Hamborg. Milli borganna var árið 1398 grafinn elsti skipaskurður í Evrópu; Stecknitzskurðurinn milli ánna Trave og Saxelfar.
Hansasambandið var bandalag kaupmanna í verslunargildum borganna og þeir héldu árlega fundi, Hansadaga, oftast í Lýbiku, en sambandið rak líka stóra vörulagera og skrifstofur í London, Brügge, Björgvin og Hólmgarði. Á fundum voru teknar ákvarðanir út frá sameiginlegum hagsmunum félagsmanna. Með því að beita borgir viðskiptaþvingunum tókst sambandinu að ná fram vilja sínum gagnvart yfirvöldum á hverjum stað, en flota sambandsins var líka hægt að breyta í öflugan herflota ef á þurfti að halda. Hansakaupmenn versluðu einnig við Íslendinga á tímabili, sem kallað hefur verið Þýska öldin.
thumb|right|Kort sem sýnir verslunarleiðina sem Hansasambandið réði yfir. Hansakaupmenn náðu undir sig allri verslun með vörur frá Eystrasalti, þar með töldu verðmætu rafi og skinnum. Það varð því forgangsmál fyrir ung konungsríki Norðurlanda að ganga milli bols og höfuðs á sambandinu. Sérstaklega reyndu Danakonungar að berjast gegn sambandinu, en höfðu lítinn árangur sem erfiði fyrr en leið á 16. öld.
Um 1400 hófu hollenskir og enskir kaupmenn að sigla norður fyrir Jótland um Eyrarsund inn á Eystrasalt. Við þetta missti Hansasambandið einokunarstöðu sína. Með aðgerðum eins og Eyrarsundstollinum 1429 og verslunareinokun 1602, tókst Danakonungum smám saman að veikja stöðu sambandsins. Síðasti Hansadagurinn var haldinn 1669 af þeim borgum sem eftir voru í sambandinu; Lýbiku, Hamborg, Brimum, Danzig (Gdansk), Rostock, Brúnsvík, Hildesheim, Osnabrück og Köln. Eftir það var sambandið ekki til í reynd.
Hansestadt
Nokkrar þýskar borgir notast ennþá við einkunnina „Hansestadt“ eða „Freie Hansestadt“ í nafni sínu með tilvísun til þessarar fortíðar. Þetta eru borgirnar Brimar, Greifswald, Lýbika, Rostock, Stralsund og Wismar.
Ástþrúður
Ástþrúður er íslenskt kvenmannsnafn.
Lousie
Lousie er íslenskt kvenmannsnafn.
Arngrímur
Arngrímur er íslenskt karlmannsnafn. Er með ADHD
Lindisfarne
thumb|250px|Kastalinn á Lindisfarne.
Lindisfarne er eyja við norðausturströnd Englands. Hún er einnig þekkt sem Eyjan helga (e. Holy Island), og er það nafn sveitarfélagsins. Eyjan er tengd meginlandinu með sandrifi. Talið er að nafnið Lindisfarne eigi rætur að rekja til fornensku og þýðir „eyja Lindseyjarfaranna“, sem gæti þýtt að eyjan hafi verið numin af mönnum sem komu frá Lindsey, eða ferðuðust þangað. Árið 2001 voru íbúar eyjunnar 162.
Í verkinu Historia Brittonum er eyjan kölluð fornvelsku nafni, Medcaut. Írinn Aidan af Lindisfarne stofnaði munkaklaustur á eyjunni. Um árið 635 e.Kr. var hann sendur þangað frá Jónu, sem liggur við vesturströnd Skotlands, að beiðni Ósvalds af Norðymbralandi. Klaustrið varð miðstöð kristniboðs í Norður-Englandi og jafnvel var send þaðan sendisveit til Mersíu og varð henni vel ágengt. Munkar frá Jónu fluttu til eyjarinnar. Cuthbert, verndardýrlingur Norðymbralands, var munkur og síðar ábóti munkaklausturs á Lindisfarne. Beda prestur skrásetti æviágrip og öll kraftaverk Cuthberts. Seinna varð Cuthbert biskup af Lindisfarne.
Árið 793 gerðu víkingar árás á Lindisfarne og er sá atburður oft talinn marka upphaf víkingaaldar. Árásin vakti mikla skelfingu á Vesturlöndum á þessum tíma og er sagt frá henni í Annál Engilsaxa:
Lovísa
Lovísa er íslenskt kvenmannsnafn.
1681-1690
1681-1690 var níundi áratugur 17. aldar sem telst til árnýaldar í sögu Evrópu.
Atburðir og aldarfar
thumb|right|Sendimenn frá Síam við hirð Loðvíks 14. árið 1686. thumb|right|Hefðarkona frá Gdańsk árið 1685 á málverki eftir [[Andrzej Stech.]] thumb|right|Eintak Newtons af frumútgáfu Principia Mathematica frá 1687 með handskrifuðum leiðréttingum fyrir næstu útgáfu.
Fyrsti samningurinn um landamæri Rússlands og Kína
Í Kína var síðasta andstaðan við Kingveldið barin niður þegar her keisarans lagði Taívan undir sig 1683. Á norðurmörkum keisaradæmisins við Mansjúríu höfðu rússneskir kósakkar reist bækistöðvar við Amúrfljót skömmu eftir miðja öldina og færðu sig sífellt neðar eftir fljótinu í leit að frjósamari ræktarlöndum. 1682 hóf Kangxi að undirbúa að reka þá burt. Árið eftir var búið að rýma allar rússneskar bækistöðvar við fljótið nema virkið Albazino. Keisaraherinn vann virkið í tvígang 1685 og 1686 og Moskvustjórnin gerði sér grein fyrir því að Amúrhérað væri óverjandi. Stjórnin í Peking óttaðist hins vegar að Rússar myndu styðja óvinveitta Mongóla gegn þeim. Kína og Rússland gerðu með sér Nertsinsksamninginn árið 1689 þar sem ríkin sættust á landamæri norðan við Amúrfljót og eftir Stanovojfjallgarðinum að Okotskhafi. Þetta var fyrsti samningurinn milli ríkjanna tveggja.
Trúarofsóknir í Frakklandi
Árið 1681 hóf franski herinn í Poitou að neyða húgenottafjölskyldur til að hýsa og kosta dragóna á heimilum sínum. Þetta var samþykkt af stjórninni í París þar sem stefna Loðvíks 14. var að neyða húgenotta til að snúast til kaþólskrar trúar eða flýja land ella. 1685 gaf konungur út Fontainebleu-tilskipunina þar sem þau réttindi sem mótmælendur höfðu fengið með Nantes-tilskipuninni voru afturkölluð. Mótmælendatrú var bönnuð og mótmælendakirkjur eyðilagðar. Í kjölfarið hófst mikill flótti mótmælenda frá Frakklandi til Nýja heimsins, auk Írlands, Englands, Hollands og Prússlands. Friðrik Vilhjálmur kjörfursti af Brandenborg gaf sama ár út Potsdamtilskipunina sem tryggði frönskum mótmælendum örugga ferð til Prússlands, leyfi til að syngja messu á frönsku og skattafríðindi. Efnahagur Frakklands skaðaðist hins vegar þar sem þekking á mörgum sviðum iðnaðar (t.d. silfursmíði, vefnaði, húsgagnasmíði og glergerð) glataðist með fólkinu.
Dýrlega byltingin í Englandi
Í Englandi reyndu Viggarnir á þingi að koma í veg fyrir að hinn kaþólski Jakob 2. erfði krúnuna eftir bróður sinn Karl 2. en mistókst. Þegar Karl lést 1685 var Jakob krýndur með stuðningi íhaldsmanna og ensku biskupakirkjunnar. Uppreisn Monmouths gegn konungi sama ár var barin niður. Þótt kaþólsk trú konungsins væri honum fjötur um fót hugguðu menn sig við það að báðar dætur hans voru mótmælendur. Athafnir hans næstu árin öfluðu honum vaxandi óvinsælda þar sem hann reyndi að koma kaþólskum stuðningsmönnum sínum í allar lykilstöður innan þingsins, stjórnsýslunnar og hersins. Þegar konungur eignaðist son, Jakob Stúart prins af Wales árið 1688, jukust enn líkurnar á að kaþólskur konungur myndi erfa krúnuna. Á sama tíma var Níu ára stríðið í undirbúningi og Vilhjálmur 3. af Óraníu sá sér leik á borði að halda gegn Jakobi tengdaföður sínum með her og koma um leið í veg fyrir bandalag Englands og Frakklands. Hann undirbjó innrásina vandlega og aflaði henni stuðnings bæði í Hollandi og Englandi. Hann gekk á land með her sinn við Brixham í Devonskíri 5. nóvember 1688. Stuðningur við Jakob dvínaði hratt og hann flúði til Frakklands í desember sama ár.
Bandalög gegn Frökkum og Tyrkjum
Í upphafi áratugarins hóf Loðvík 14. að leggja undir sig sveitir við austurlandamæri Frakklands og nýtti sér þar hvað samningarnir frá Nijmegen og Vestfalíu voru ónákvæmir. Tilgangurinn var að styrkja landamæri Frakklands með keðju víggirtra kastala. 1681 lagði franski herinn Strassborg undir sig og við Ítalíulandamærin nýtti hann sér uppkaup og hótanir til að ná undir sig hernaðarlega mikilvægum stöðum við landamærin. Á Spáni fjármögnuðu Frakkar uppreisnarmenn gegn spænsku stjórninni í Katalóníu sem hófu Barretinas-uppreisnina árið 1681. Spánn lýsti Frökkum stríði á hendur með stuðningi Heilaga rómverska ríkisins 1683. Stríðið stóð stutt og Frakkar sömdu um vopnahlé, meðal annars vegna tíðinda úr austri. Sama ár hóf Tyrkjaveldi nýja árás á Heilaga rómverska ríkið og réðist á Vín. Jóhann 3. Sobieski hélt þá Austurríkismönnum til bjargar með pólskan her. Innósentíus 11. hvatti til stofnunar bandalags gegn Tyrkjum og Heilaga bandalagið var myndað með þátttöku Heilaga rómverska ríkisins, Pólsk-litháíska samveldisins og Feneyska lýðveldisins. Rússneska keisaradæmið gerðist svo aðili að bandalaginu árið 1686. Tyrkjaveldi tapaði löndum sínum í Suðaustur-Evrópu smátt og smátt í röð ósigra gegn bandalaginu næstu árin og við tók langt hnignunarskeið. Undir lok áratugarins hófst síðan Níu ára stríðið milli Frakka og bandalags annarra Evrópuríkja.
Vísindasaga
Árið 1684 ræddi Edmond Halley við Isaac Newton um sönnun á lögmálum Keplers og komst þá að því að Newton hafði þegar sannað þau en ekkert gefið út. Halley hvatti þá Newton til að gefa útreikninga sína út í bókinni Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica sem sumir höfundar vilja meina að marki upphaf upplýsingarinnar. 1690 gaf John Locke út An Essay Concerning Human Understanding sem hafði mikil áhrif á heimspeki upplýsingarinnar.
Ráðamenn
thumb|right|Jóhann 3. Sobieski við Vín á málverki eftir [[Jerzy Siemiginowski-Eleuter frá 1686.]] thumb|right|Vilhjálmur 3. af Óraníu á málverki frá 9. áratugnum.
Ontario
thumb|Gróft kort af fylkinu. thumb|Þróun landamæra Ontaríó og Kanada. thumb|Toronto. thumb|[[Níagara-fossar]] Ontario (eða Ontaríó) er fylki í miðausturhluta Kanada. Það er fjölmennasta fylki Kanada og það næststærsta að flatarmáli, á eftir Quebec.
Samfélag
Höfuðborg Kanada Ottawa og stærsta borg landsins, Toronto, eru í fylkinu. Aðrar borgir sem nefna má eru: Mississauga, Kitchener, London, Oshawa, Hamilton og Windsor. Íbúar eru rúmar 14 milljónir (2016).
Flestir íbúar Ontaríó eru af evrópskum uppruna, til að mynda breskum, írskum og ítölskum. Meira en fjórðungur þeirra tilheyrir ýmsum minnihlutahópum. Enska er helsta tungumálið, en um 5% tala frönsku sem móðurmál og 11% eru tvítyngdir með ensku og frönsku.
Trúar-/lífsskoðunarhópar eru: kaþólskir: 31,4%, ótengdir trúarbrögðum: 23,1%, mótmælendatrúar: 21,1%, aðrir kristnir söfnuðir: 9,7%, múslimar: 4,6%. hindúar: 2,9%, rétttrúnaðarkirkjan: 2,4%, gyðingar: 1,5%, síkar: 1,4% og búddistar: 1,3%.
Söguágrip
Frumbyggjar höfðu verið í árþúsundir á svæðinu áður en franskir og breskir landkönnuðir komu þangað í byrjun 17. aldar. Frakkar áttu í erfiðleikum með landvinninga þar sem Írókesar gerðu bandalag við Breta. Frumbyggjar fengu að kenna á farsóttum Evrópubúa eins og mislingum og bólusótt. Bretar stofnuðu verslunarstaði við Hudson-flóa og urðu áhrifamiklir. Árið 1791 varð hluti af því svæði sem nú er Ontaríó, þ.e. svæðið vestur af Saint Lawrence-fljóti, að hluta til að Efra-Kanada, og sá hluti sem er austan fljótsins að Neðra-Kanada.
Árið 1812, í stríðinu sem kennt er við það ártal, urðu átök milli Breta og Bandaríkjamanna. Bandaríkjamenn réðust inn í landið og náðu nokkrum svæðum á sitt vald en voru reknir til baka. Er þeir flýðu lögðu þeir eld að bænum York (sem nú er Toronto). Eftir stríðið var ákveðið að beina athyglinni frekar að innflytjendum frá Bretlandseyjum heldur en Bandaríkjunum.
Árið 1840 urðu Efra- og Neðra-Kanada að fylkinu Kanada (enska: Province of Canada). En árið 1867 var því skipt upp í Ontaríó og Quebec eftir tungumálalínum. Með tilkomu kanadísku Kyrrahafsjárnbrautarinnar (Canadian Pacific Railway, lögð 1875–1885) varð efnahagurinn blómlegur og stöðugt fleiri evrópskir innflytjendur komu á svæðið. Virkjun Níagara-fossa færði iðnaðinum aukinn kraft.
Eftir fyrri heimstyrjöld ríkti talsverð andúð á Þjóðverjum í fylkinu og ákveðið var að breyta nafni borgarinnar Berlín í einu héraði þess í Kitchener, eftir breskum flotaforingja. Mikill uppgangur var eftir seinni heimstyrjöld og Toronto varð miðstöð viðskipta í landinu en bílaiðnaður byggðist upp í suðurhluta fylkisins.
Landafræði og Náttúrúfar
Ontaríó er 1.076.000 ferkílómetrar að stærð. Fylkjamörk þess liggja að Manitóba í vestri og Quebec í austri en í suðri eru fimm bandarísk fylki (frá austri til vesturs); Minnesota, Michigan, Ohio, Pennsylvania og New York. Vötnin miklu: Ontaríó-vatn, Miklavatn, Erie-vatn og Húron-vatn mynda stóran hluta landamæranna. Saint Lawrence-fljót er skipgengt frá vötnunum miklu til Atlantshafs.
Ontaríó er stundum skipt í suður- og norðurhluta. Mikill meirihluti íbúanna býr í suðurhlutanum og ræktarland er mest þar. Norðurhlutinn er mun strjálbýlli, skógi vaxinn og þar er loftslag kaldara. Mestur hluti fylkisins er láglendi en hæðótt er á Kanada-skildinum. Hæsti punktur nær tæpum 700 metrum í norðausturhlutanum. Einnig eru hæðir syðra, í Niagara-hjallanum. Point Pelee er syðsti punktur Kanada, þar er þjóðgarður með sama nafni; Point Pelee-þjóðgarðurinn.
Í fylkinu eru sumur heit og vetur kaldir. Vötnin miklu milda loftslagið í nágrenni sínu í Suður-Ontaríó á veturna þegar þau skila frá sér hitanum sem þau taka til sín á sumrin. Úrkoma er frá 750-1000 mm og dreifist jafnt yfir allt árið. Í Norður-Ontaríó kælir Hudson-flói loftið á sumrin.
Arnlaugur
Arnlaugur er íslenskt karlmannsnafn.
Lóa (mannsnafn)
Lóa er íslenskt kvenmannsnafn.
Codex Seraphinianus
Codex Seraphinianus er nútímalistaverk sem gefið upprunalega út árið 1981 en verkið er myndskreytt alfræðirit sem lýsir ímynduðum heimi. Verkið er skapað af Luigi Serafini en hann er ítalskur listamaður, arkitekt og hönnuður. Hann vann að Codex Seraphinianus í þrjú ár frá 1976 til 1978. Bókin er 360 blaðsíður og er handskrifuð á tilbúnu tungumáli.
Leópold
Leópold er íslenskt karlmannsnafn.
Þorsteinn Gylfason
Þorsteinn Gylfason (12. ágúst 1942 í Reykjavík á Íslandi – 16. ágúst 2005 í Reykjavík) var íslenskur heimspekingur og prófessor við Háskóla Íslands. Hann fékkst einkum við stjórnmálaheimspeki, hugspeki og málspeki.
Foreldrar Þorsteins voru Gylfi Þ. Gíslason, prófessor og ráðherra, og Guðrún Vilmundardóttir. Bræður Þorsteins voru Vilmundur Gylfason og Þorvaldur Gylfason, prófessor. Þorsteinn var ókvæntur og barnlaus.
Nám og störf
Þorsteinn brautskráðist frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1961 og hélt þaðan í nám til Bandaríkjanna. Hann lauk námi í heimspeki frá Harvard háskóla árið 1965 en stundaði framhaldsnám og rannsóknir í heimspeki við Magdalen College í Oxford háskóla á Bretlandi árin 1965-1971.
Tobavatn
thumb|Tobavatn séð úr lofti.
Þorsteinn Gylfason
Nám og störf
Þorsteinn kenndi heimspeki við Háskóla Íslands frá því að byrjað var að kenna þar heimspeki til B.A.-prófs. Hann hóf að kenna við skólann árið 1971, varð lektor árið 1973, dósent árið 1983 og prófessor árið 1989. Hann var mikill nýyrðasmiður og bjó til mörg orð sem notuð eru um heimspeki á íslensku. Þorsteinn var líka mikilvirkur þýðandi og þýddi fjölda heimspekiverka og ljóða. Hann hlaut íslensku bókmenntaverðlaunin árið 1997 fyrir bók sína Að hugsa á íslenzku. Þorsteinn var sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu af Forseta Íslands árið 1994.
Tobavatn
Tobavatn er stöðuvatn á eyjunni Súmötru í Indónesíu. Vatnið er 100 km langt og 30 km breitt og er í raun gömul gosaskja þar sem að gríðarlegt eldgos átti sér í fyrndinni.
Lóreley
Lóreley er íslenskt kvenmannsnafn.
Tobavatn
Eldgos
Gosið í Toba átti sér stað þar sem nú er Toba vatn fyrir um 71.000 +/- 4000 árum. Áætlað er að sprengistuðull (VEI) gossins hafa verið af stærðargráðunni 8. Það er nýlegasta súpereldgos og líklega stærsta eldgos sem orðið hefur á síðustu tveimur milljónum ára. Vísindamennirnir Bill Rose og Craig Chesner hjá Tækniháskólanum í Michigan áætluðu að heildarmagn gosefna sem upp kom í gosinu hafi verið um 2800 km3, eða um 2000 km3 í formi ignimbríts sem flæddi yfir landið og 800 km3 sem féll sem gjóska. Vindur feykti gosefnum að mestu í vesturátt.
Þorsteinn Gylfason
Nám og störf
Þorsteinn stofnaði ritröðina Lærdómsrit Hins íslenzka bókmenntafélags og ritstýrði henni í 27 ár. Hann stofnaði einnig ritröðina Íslensk heimspeki (Philosophia Islandica) sem er einnig gefin út af Hinu íslenzka bókmenntafélagi. Þorsteinn var forstöðumaður Heimspekistofnunar Háskóla Íslands árin 1982-1991 og var kjörinn heiðursfélagi í Félagi áhugamanna um heimspeki á aðalfundi þess þann 17. mars 2004. Þakkarræðu Þorsteins má nálgast á Heimspekivef Háskóla Íslands. Í ræðunni fjallar Þorsteinn m.a. um heimspekiáhuga sinn frá bernsku.
Tobavatn
Eldgos
Til að gera betri grein fyrir umfangi þessa eldgoss er hægt að benda á, það að það myndaði um 15 cm þykkt gjóskulag sem þekur allt Indland. Á einum stað í mið-Indlandi er Toba-gjóskan um 6 m á þykkt.
Hrun gosopsins í kjölfar gossins myndaði öskjuna sem síðar fylltist af vatni og myndar nú Toba vatn
Áhrif eldgossins á þróun mannkyns
Sett hefur verið fram sú tilgáta að jörðin hafi í kjölfar eldgossins í Toba, gengið í gegnum 6-10 ára fimbulvetur og hugsanlega 1000 ára kuldaskeið til viðbótar. Breytingarnar á hitastigi jarðar í kjölfar gossins eru taldar hafa minnkað fólksfjölda á jörðinni niður í allt að 10.000 einstaklinga og hafa valdið flöskuhálsi í þróun mannkyns.
Ásvör
Ásvör er íslenskt kvenmannsnafn.
James Joyce
thumb|right|Ljósmynd af James Joyce frá 1918. James Augustine Aloysius Joyce (2. febrúar 1882 – 13. janúar 1941) var írskur rithöfundur og ljóðskáld. Hann er af mörgum talinn einn fremsti rithöfundur sem uppi hefur verið. Meðal bóka hans eru Í Dyflinni, Æskumynd listamannsins, Finnegans Wake og sú bók sem sumir telja bestu bók sem skrifuð hefur verið, Ódysseifur. Sigurður A. Magnússon þýddi hana, sem og allar aðrar bækur Joyce sem þýddar hafa verið á íslensku. Ódysseifur kom út í tveimur bindum 1992–1993.
Arnleifur
Arnleifur er íslenskt karlmannsnafn.
Lukka
Lukka er íslenskt kvenmannsnafn.
Markdown
thumbnail Markdown er textaforsnið  sem er hannað þannig að því  má umbreyta í HTML með að nota verkfæri sem einnig heitir Markdown. Markdown er vinsælt form til að skrifa leiðbeiningarskrár eða skilaboð í umræðum eða í textaritlum til að vera fljótur að skrifa texta skjöl. Markdown var búið til árið 2004 af John Gruber með aðstoð Aaron Swartz og var markmiðið að gera fólki kleift að skrifa textasnið sem auðvelt væri að lesa og skrifa og breyta í   XHTML eða HTML. Vefir eins og GitHub, reddit, Diaspora, Stack Overflow, OpenStreetMap og  SourceForge nota afbrigði af  Markdown til að auðvelda samskipti milli notenda.
Markdown er núna notað á ýmis bloggkerfi, Ghost bloggkerfið notar Markdown og Wordpress bloggkerfið verður með möguleika til að nota Markdown. Mun einfaldara og fljótlegra er að nota Markdown til að skrifa HTML skjöl heldur en að skrifa HTML skjal beint og Markdown hentar vel til að setja fram efni sem á að vera aðgengilegt í gegnum vafra á ýmsum mismunandi gerðum tölva og snjalltækja.
Dæmi
Fyrirsögn
=
Undirfyrirsögn --- Skipt er milli málsgreina með að setja auða línu Texti getur verið *skáletraður*, [link] (http://example.com). Innkaupalisti: * epli * appelsínur * perur Númeraður listi: 1. epli 2. appelsínur 3. perur The rain---not the reign---in Spain.
.
A <a href="http://example.com">link</a>.
Innkaupalisti:
<ul> <li>epli</li> <li>appelsínur</li> <li>perur</li> </ul>
Númeraður listi:
<ol> <li>epli</li> <li>appelsínur</li> <li>perur</li> </ol>
The rain—not the reign—in Spain. Fyrirsögn Undirfyrirsögn
Skipt er milli málsgreina með að setja auða línu.
A link.
Innkaupalisti: <ul> <li>epli</li> <li>appelsínur</li> <li>perur</li> </ul>
Númeraður listi: <ol> <li>epli</li> <li>appelsínur</li> <li>perur</li> </ol>
The rain—not the reign—in Spain.
Ischia
thumb|Ischia séð frá Procida Ischia er lítil eldfjallaeyja í Tyrrenahafi undan strönd Ítalíu, um 30 km frá Napólí. Eyjan er mjög þéttbýl með yfir 60 þúsund íbúa. Hún er frá fornu fari þekkt fyrir heitar laugar og baðstaði og er í dag vinsæll áfangastaður ferðamanna. Eyjan er sögusvið Tinnabókarinnar Tintin et l´alph-art sem höfundi Tinna, Hergé, auðnaðist ekki að ljúka fyrir andlát sitt og kom út að honum látnum árið 1986. Ischia kemur sömuleiðis við sögu í bókum ítalska rithöfundarins Elenu Ferrante, þ.e. svonefndum Napólífjórleik um tvær vinkonur í Napólí á fimmta áratugnum.
Heimildir
Fyrirmynd greinarinnar var “Ischia” á ensku útgáfu Wikipediu. Sótt 27.11.2022.
Leo
Leo er íslenskt karlmannsnafn.
Arnljótur
Arnljótur er íslenskt karlmannsnafn.
Lisbeth
Lisbeth er íslenskt kvenmannsnafn.
Sóldögg
Sóldögg getur átt við eftirfarandi:
Tímaeignarfall
Tímaeignarfall er eignarfall án sérstaks fallvalds sem táknar tímann þegar eitthvað gerist, t.d. þessa árs og kvölds og morgna. Í íslensku er tíminn ýmist táknaður í þolfalli eða þágufalli, hvort heldur er með forsetningum eða forsetningarlaust. Til algerra undantekninga telst þó tímaeignarfallið.
Tímaeignarfallið hefur fylgt málinu lengi. Komið annars dags = annan dag, segir í Völundarkviðu og í Hávamálum: Hins hindra dags (= daginn eftir) gengu hrímþursar.
Arnmóður
Arnmóður er íslenskt karlmannsnafn.
Xcas
alt=Xcas|thumb|Xcas thumb|Xcas getur leyst mismunarjöfnur Xcas (opinn hugbúnaður) er ótengt tölvuforrit til notkunar í stærðfræði. Xcas er í grundvallaratriðum notendaviðmót. Xcas er skrifað á forritunarmálinu C++.
Samhæfni
Microsoft Windows, Apple macOS og Linux / Unix
Eiginleikar
Xcas getur lánað jöfnur og teiknað gröf.
Saga
Xcas og Giac eru opin verkefni þróuð af hópi Leia eftir Bernard Parisse, 2000, í Joseph Fourier háskólanum í Grenoble (Isère), Frakklandi. Xcas og Giac eru byggð á rími frá fyrra "Erable" verkefninu.
Tengill
http://www-fourier.ujf-grenoble.fr/~parisse/giac.html
Kelduneshreppur
Í janúar 2006 samþykktu íbúar Húsavíkurbæjar, Öxarfjarðarhrepps, Raufarhafnarhrepps og Kelduneshrepps sameiningu sveitarfélaganna sem tók gildi 10. júní sama ár í kjölfar sveitarstjórnarkosninganna.
Magnús Ólafsson (leikari)
Magnús Ólafsson (fæddur 17. febrúar 1946) er íslenskur leikari.
Arnmundur
Arnmundur er íslenskt karlmannsnafn.
Kúvíkur
Kúvíkur var lítið þorp um miðja suðurströnd Reykjarfjarðar. Þorpið var eini verslunarstaðurinn á Ströndum þangað til Borðeyri við Hrútafjörð varð löggiltur verslunarstaður 1846.
Verslun og búseta lögðust af í Kúvíkum á 20. öld þegar síldarævintýrið í Djúpavík byrjaði og fluttist öll verslun þangað á þeim tíma.
Heimildir
Vestfjarðarvefurinn
Luigi Pirandello
thumb|right|220px|Luigi Pirandello Luigi Pirandello (f. 28. júní 1867 í Agrigento á Sikiley, d. 10. desember 1936 í Róm) var ítalskt leikskáld, rithöfundur, þýðandi og ritstjóri. Hann hlaut Nóbelsverðlaun í bókmenntum árið 1934.
Erna Björk Sigurðardóttir
Erna Björk Sigurðardóttir (f. 30. desember 1982) er íslensk knattspyrnukona og fyrirliði Breiðabliks.
Ferill
Hún hefur leikið víða erlendis, meðal annars í nokkra mánuði í Danmörku þar sem hún lék með dönsku liði og einnig fékk hún styrk til þess að spila fótbolta og stunda háskólanám í Texas, USA.
Viðurkenningar
Viðurkenningar hafa verið margar í gegnum tíðina líkt og Íþróttamaður Kópavogs og leikmaður umferðarinnar í Pepsideild kvenna.
Marquis de Sade
thumb|right|Marquis de Sade Donatien Alphonse François de Sade (1740–1814), betur þekktur sem Sade markgreifi var franskur aðalsmaður og höfundur sagna sem, á sínum tíma, töldust flokkast undir undir argasta klám. Heimspeki de Sade byggist á því að maðurinn eigi að vera fullkomlega frjáls, þar á meðal undan hvers kyns siðareglum, og eigi þannig að geta leitast við að finna sjálfum sér hina fullkomnu ánægju. Hugtakið sadismi er dregið af nafni hans.
29. ágúst
29. ágúst er 241. dagur ársins (242. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 124 dagar eru eftir af árinu.
Dagurinn er kallaður höfuðdagur, vegna píslarvættis Jóhannesar skírara. Dagurinn er einnig tengdur íslenskri hjátrú, en menn trúðu því að veðurfarið þennan dag héldist næstu þrjár vikur.
Nesskip
Nesskip er íslenskt skipafélag stofnað 1974. Fyrirtækið sinnir aðallega stórflutningum og er aðili að alþjóðasamtökum skipafélaga BIMCO. Nesskip flytur út lýsi með tankskipum sínum Freyju og Frigg.
Þann 19. desember 2006 strandaði Wilson Muuga, flutningaskip í eigu Nesskips, undan Hvalsnesi. Við björgunaraðgerðir danska varðskipsins Triton sem var statt skammt frá fórst Jan Nordskov Larsen, einn dönsku sjóliðanna. Í maí 2007 var Wilson Muuga dregið aftur út á sjó og selt til líbansks fyrirtækis.
Árið 2006 eignast norska skipafélagið Wilson EuroCarries meirihluta í Nesskipum.
Nauteyrarhreppur
Nauteyrarhreppur (áður kallaður Langadalsströnd) var hreppur í Norður-Ísafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Nauteyri.
Hreppurinn var sameinaður Hólmavíkurhreppi 11. júní 1994.
Jarðir í Nauteyrarhreppi 1858:
Bjarneyjar
Bjarneyjar eru 16-17 eyjar um miðbik Breiðafjarðar. Þær eru syðstar Vestureyja sem er stærsti eyjaklasinn á firðinum. Tvær Bjarneyja eru stærstar; Heimaey, sem eru nokkrar samhangandi eyjar, og Búðey. Í eyjunum var búið frá landnámi og þar eru talin tólf heimili í manntalinu 1703. Eyjarnar fóru í eyði árið 1946.
Magnús Ragnarsson
Magnús Ragnarsson (f. 16. maí 1963) er íslenskur leikari.
Einar Olgeirsson
Einar Baldvin Olgeirsson (14. ágúst 1902 – 3. febrúar 1993) var sonur Olgeirs Júlíussonar bakara og Solveigar Gísladóttur. Einar var stjórnmálamaður og var m.a. þingmaður Reykvíkinga. Hann var einn umdeildasti og um leið einhver áhrifamesti stjórnmálamaður síðustu aldar á Íslandi. Hann var annálaður mælskumaður og átti mikinn þátt í að fylgi sósíalista var lengi mun meira á Íslandi en í nágrannalöndunum. Einar kynntist kenningum marxista á námsárum sínum í Þýskalandi og var tryggur þeim kenningum alla sína stjórnmálatíð. En hann var um leið bæði mikill þjóðfrelsismaður og sá nauðsyn þess að vinna náið með öðrum stjórnmálaöflum. Átti Einar mestan þátt í sameiningu sósíalista og vinstri jafnaðarmanna í Sósíalistaflokknum á sínum tíma og seinna í Alþýðubandalaginu. Nýsköpunarstjórnin svo nefnda var einnig að miklu verk Einars. Þetta féll ekki alltaf í góða jörð hjá harðlínumönnum í röðum kommúnista og sósíalista, m.a. stóð til að reka Einar úr Kommúnistaflokknum fyrir „hægrivillu“ í upphafi fjórða áratugarins.
Fjölskylda
Einar kvæntist Sigríði Þorvarðsdóttur (fædd 31. júlí 1903, dáin 4. desember 1994). Þau áttu saman börnin Solveigu Kristínu (fædd 1939) og Ólaf Rafn (fæddan 1943).
Menntun
Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1921 og lagði stund á þýskar og enskar bókmenntir og tungu við Friedrich-Wilhelm Universität á árunum 1921 til 1924 en lauk ekki prófi.
Stjórnmál
Hann var kjörinn bæjarfulltrúi á Akureyri fyrir lista jafnaðarmanna í bæjarstjórnarkosningunum 1929. Varð síðar alþingismaður Reykvíkinga frá 1937-1967, sat á þingi 1937-1938 fyrir Kommúnistaflokkinn, Sósíalistaflokkinn 1938-1956 og og eftir það Alþýðubandalagið. Hann var einn stofnenda Kommúnistaflokks Íslands árið 1930 og var formaður Sósíalistaflokksins 1939-1968 og formaður þingflokks hans árin 1939 til 1962. Hann var og ritstjóri ýmissa blaða og tímarita, þar á meðal Þjóðviljans 1936 til 1941.
Stjórnun
Einar var forstjóri Síldareinkasölu Íslands 1928—1931 og forstjóri Íslensk-rússneska verslunarfélagsins hf. 1931—1935.
Hann var forseti Framtíðarinnar 1920, formaður Verkamannafélags Akureyrar 1928—1931, var í bæjarstjórn Akureyrar 1929—1931, var kosinn 1942 í málþingsnefnd um stjórnarskrármálið, í útvarpsráði 1943—1947 og í landsbankanefnd 1944—1955, í skilnaðarnefnd 1944, í þjóðhátíðarnefnd lýðveldisstofnunar 1944, í nýbyggingarráði 1944—1947, í raforkuráði, síðar orkuráði 1949—1953 og síðan 1958—1975. Kosinn 1955 í atvinnumálanefnd. Í Norðurlandaráði 1957—1963, í bankaráði Landsbankans 1957—1981, formaður þess 1973—1976 og í Rannsóknaráði ríkisins 1965—1967. Formaður Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn 1939—1968. Sat Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna 1967.
Ritstörf
Einar samdi nokkur rit:
Hann var einnig ritstjóri ritanna og dagblaðanna:
Arnoddur
Arnoddur er íslenskt karlmannsnafn.
Útlendingastofnun
Útlendingastofnun er ein af undirstofnunum Dómsmálaráðuneytisins. Stofnunin var sett á fót sem deild innan lögreglunnar árið 1937 í kjölfar samþykktar nýrra laga um eftirlit með útlendingum (nr. 59/1936). Til ársins 2002 hét stofnunin útlendingaeftirlitið en nafninu var breytt með nýjum lögum um útlendinga nr. 96/2002 sem sett voru í kjölfar þess að samningur um Schengen-samstarfið gekk í gildi á Íslandi. Með nýju lögunum varð Útlendingastofnun að sérstakri ríkisstofnun með eigin forstjóra en stofnunin hafði áður verið aðskilin frá lögreglunni með lagabreytingu árið 1999. Stofnuninni er skylt að starfa eftir útlendingalöggjöf Íslenska ríkisins sem „gildir um heimild útlendinga til að koma til landsins og dvelja hér á landi, en útlendingur telst hver sá sem ekki er íslenskur ríkisborgari samkvæmt lögum um íslenskan ríkisborgararétt“. Umfangsmesti þátturinn í starfsemi stofnunarinnar er útgáfa dvalarleyfa.
Húsamaur
Húsamaur (fræðiheiti Hypoponera punctatissima) er smávaxið skordýr 2 - 4 mm að stærð og af ættbálk æðvængna. Auðvelt er að greina húsamaur af eins konar aukalið sem þeir hafa milli bols og höfuðs. Húsamaurar eru rándýr og lifa á ýmsum tegundum smádýra. Þeir eru félagsskordýr og mynda bú með hundruðum eða þúsundum einstaklinga. Í búunum eru drottningar, vinnudýr og karldýr. Drottningin er stærst. Öll dýrin í búinu eru vængjalaus nema ófrjóvgaðar drottningar. Venjulega verður ekki vart við húsamaur nema þegar drottningar yfirgefa búin til að stofna ný. Á ákveðnum tímum árs streymir mikill fjöldi vængjaðra drottninga um húsakynnin. Bú húsamaura hafa á Íslandi aðallega fundist í holrúmum undir gólfplötum eða í biluðum skólplögnum þar sem heppileg lífsskilyrði þ.e. smádýralíf, raki og hiti er til staðar. Erfitt getur verið að eyða búum húsamaura því erfitt er að komast að þeim.
Útlendingastofnun
Kristín Völundardóttir er forstjóri stofnunarinnar.
Húsamaur
Húsamaur fannst fyrst í gróðurhúsi á Íslandi árið 1956 og sást síðan ekki fyrr en árið 1974. Eftir það hefur hann breiðst út í híbýlum á Reykjavíkursvæðinu.
Útlendingastofnun
Saga
Fyrstu heildstæðu lögin um dvöl og brottrekstur útlendinga voru samþykkt á Alþingi árið 1920. Dómsmálaráðuneytið fór þá með úrskurðarvald. Með nýjum lögum 1936 var komið á fót útlendingaeftirliti innan íslensku lögreglunnar og sá hún um eftirlit með komum útlendinga til landsins og útgáfu dvalarleyfa. Árið 1939 var hert mjög á eftirliti með útlendingum um alla Evrópu vegna ótta við njósnir og hryðjuverk. Í kjölfar þess að Síðari heimsstyrjöld braust út var hert mjög á útlendingaeftirlitinu á Íslandi og þess meðal annars krafist að útlendingar tilkynntu um breytingar á búsetu sinni innanlands. Samkvæmt Þór Whitehead stóð Hermann Jónasson fyrir því 1939 að komið var upp leynilegu eftirgrennslanakerfi undir hatti útlendingaeftirlitsins sem náði einnig til Íslendinga sem taldir voru geta ógnað öryggi ríkisins.
Árið 1955 gekk bókun um norræna vegabréfasambandið í gildi á Íslandi og var formlega lögfest þegar lög um útlendinga voru endurskoðuð í heild árið 1965. Þá var kveðið á um réttarstöðu flóttamanna þar sem Ísland hafði gerst aðili að flóttamannasamningi Sameinuðu þjóðanna frá 1951 Þeim ákvæðum var breytt árið 2001 í kjölfar þess að Ísland gerðist aðili að Dyflinnarreglugerðinni. Verulegar breytingar voru gerðar á lögunum í kjölfar þess að Ísland gerðist aðili að EES-samningnum 1993. Þá var meðal annars kveðið á um kærurétt vegna úrskurða útlendingaeftirlitsins.
Ný lög um útlendinga nr. 96/2002 tóku gildi um áramótin 2002/2003. Þau eru mun viðameiri en fyrri lög. Með nýju lögunum var nafni útlendingaeftirlitsins breytt í Útlendingastofnun.
Gagnrýni
Útlendingaeftirlitið hefur oft verið gagnrýnt fyrir málsmeðferð hælisumsókna og stofnunin verið sökuð um að fara ekki að lögum við vinnslu þeirra.
Heiðmörk
thumb|Heiðmörk er vinsæll staður til mannfagnaða en þar eru níu áningastaðir. thumbnail|Heiðmörk. thumb|Við fyrstu gróðursetninguna í Heiðmörk. thumb|Þjóðhátíðarlundur. Stafafura.
Heiðmörk er skógræktar- og friðland við Elliðavatn austan Reykjavíkur. Svæðið er stærsta útivistarsvæði í nágrenni borgarinnar, um það bil 32 ferkílómetrar. Tæplega 90% svæðisins er gróið land og þar af um 20% ræktað skóglendi (m.a. sitkagreni, stafafura og bergfura) og 20% villtur birkiskógur og kjarr. Skógræktarfélag Reykjavíkur hefur umsjón með svæðinu og hefur sinnt uppgræðslu þar allt frá stofnun félagsins árið 1946 auk lagningu göngustíga og annarra verka. Göngustígar í Heiðmörk eru nú samtals um 40 kílómetrar að lengd. Heiðmörk var gerð að friðlandi 25. júní 1950 og gaf Sigurður Nordal því núverandi nafn eftir samnefndu fylki í Noregi.
Í Heiðmörk eru níu reitir ætlaðir sem áningastaðir og er þar hægt að spila boltaleiki, tjalda og grilla.
Fólkvangurinn Rauðhólar eru eftirtektarvert kennileiti í Heiðmörk. Auk þeirra eru þar Gvendarbrunnar og önnur vatnstökusvæði Orkuveitu Reykjavíkur. En engin vatnsföll á svæðinu heldur liggja miklir grunnvatnsstraumar neðanjarðar.
Maríuhellar eru í Heiðmörk norðanverðri.
Hætta er á sinu og skógareldum í Heiðmörk í þurru veðri á vorin. Í maí 2021 brunnu um 6,6% lands á svæðinu.
Fuglalíf í Heiðmörk
Fuglalíf er ríkulegast í og við votlendi eins og vatnasvið Elliðavatns (Elliðavatn, Myllutjörn, Helluvatn, Hraunstúnstjörn, Kirkjuhólmatjörn, Bugða, Hólmsá og Suðurá með Silungapolli) svo og við Vífilsstaðavatn. Þéttleiki fugla er mestur í barrskógi og lúpínu og eru fjórar tegundir algengustu varpfuglarnir hrossagaukur, þúfutittlingur, skógarþröstur og auðnutittlingur. Langmest er af skógarþresti og er hann um 45% allra varpfugla.
M/S Suðurland
M/S Suðurland var íslenskt flutningaskip í eigu Nesskipa. Það sökk á miðnætti á aðfangadag 1986, um 290 sjómílur austur af Langanesi, er það var á leið til Murmansk með saltsíld í tunnum. Klukkan 23:17 sendi skipið frá sér neyðarkall um að það hefði fengið á sig alvarlega slagsíðu. Hálftíma síðar barst svo tilkynning frá skipstjóranum um að skipið væri að sökkva og að skipverjar væru að fara í björgunarbátana. Af ellefu manna áhöfn komust átta manns í björgunarbát. Höfðust skipsbrotsmenn við í lekum og rifnum björgunarbátnum í ellefu klukkustundir og létust þrír þeirra áður en bresk Nimrod þota gat kastað til þeirra nýjum björgunarbát. Þeim fimm sem eftir lifðu var bjargað af björgunarþyrlu Vædderen um klukkan eitt á jóladag.
Árið 1999 kom út bókin Útkall í Atlantshafi á jólanótt eftir Óttar Sveinsson, sem fjallaði um skipsskaðann.
Heimildarmyndin Höggið, sem fjallar um slysið, fékk Edduverðlaunin sem besta heimildarmyndin 2015.
Fljótsdalshreppur
Fljótsdalshreppur er sveitarfélag á Austurlandi og nær yfir Fljótsdal og nálæg svæði, allt suður að Vatnajökli. Mörk sveitarfélagsins að norðanverðu eru við Hrafnsgerðisá, talsvert út með Lagarfljóti, en að austanverðu eru mörkin við Gilsá, við Fljótsbotninn.
Skrifstofa hreppsins er í félagsheimilinu Végarði, spölkorn utan við Valþjófsstað. Menningarmiðstöðin Skriðuklaustur er í sveitarfélaginu.
Zenon frá Kítíon
Zenon frá Kítíon (333 — 264 f.Kr.) var grískur heimspekingur frá borginni Kítíon á Kýpur. Hann var sonur kaupmanns. Zenon gerðist lærlingur Kratesar, þekktasta hundingja Grikklands þess tíma. Hann gerðist þó sjálfur kaupmaður til 42 ára aldurs en þá hóf hann að kenna heimspeki við súlnagöng í Aþenu. Skólinn dró nafn sitt af súlnagöngunum (stoa poikile), stóuspeki. Engin ritverk Zenons eru varðveitt en kenningar hans hafa varðveist í frásögnum annarra, þ.á m. meginhugmynd hans um að sálarró sé best að öðlast með í gegnum skeytingarleysi til ánægju og sársauka.
Ævisagnaritarinn Díogenes Laertíos fjallaði í löngu máli um ævi og störf Zenons. Díogenes bregður upp litríkri mynd af persónu Zenons en fer þó ekki nema grunnt í heimspekilegar kenningar hans.
Zenon var sagður hafa lifað meinlætalífi en það kemur heim og saman við áhrifin frá hundingjunum, sem vöruðu alla tíð í stóuspeki a.m.k. að einhverju leyti.
Hann hélt því fram að maðurinn sigri heiminn með því að sigra sig sjálfan. Með því að venja sig á að skeyta engu um sársauka og ánægju öðlast stóumaðurinn visku, sem hlýst af því að hafa stjórn á geðshræringum sínum og ástríðum.
Marinó Þorsteinsson
Marinó Þorsteinsson (f. 30. ágúst 1920) er íslenskur leikari.
Atlantsskip
Atlantsskip er íslenskt skipafélag sem var stofnað 1998.
Fyrst um sinn sá Atlantsskip og Trans Atlantic Lines, systurfélag þess í Bandaríkjunum, um flutninga fyrir Bandaríkjaher fyrir herstöðina í Keflavík. Í apríl 2002 hóf fyrirtækið að sigla til hafna í Evrópu og í nóvember 2005 að sigla vítt og breitt um heiminn.
1973
Árið 1973 (MCMLXXIII í rómverskum tölum) var 73. ár 20. aldar og hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Apríl
thumb|right|Pioneer 11 sendur út í geim
Maí
thumb|right|Nixon og Pompidou í Reykjavík 31. maí 1973
September
thumb|right|Áhöfnin á pólsku skútunni Copernicus sem tók þátt í Whitbread Round the World Race 1973.
Fædd
thumb|right|Heri Joensen thumb|right|Ólafur Stefánsson thumb|right|Tyra Banks
Austin Magnús Bracey
Austin Magnús Bracey (fæddur 30. maí 1990) er íslenskur körfuknattleiksmaður sem spilar fyrir Ármann í 1. deild karla í körfuknattleik.
Austin Magnús hóf meistaraflokksferil sinn með Val tímabilið 2011-2012 í Úrvalsdeild karla í körfuknattleik. Eftir tímabilið gekk hann til liðs við Hött á Egilsstöðum þar sem hann lék í tvö ár í 1. deild. Seinna tímabilið sitt setti hann persónulegt met í meistaraflokki er hann var með 22,1 stig að meðaltali í leik. Á milli 2014 og 2016 lék hann með Snæfell í efstu deild þar sem hann var með 17,5 og 16,3 stig að meðaltali í leik. Árið 2016 gekk hann aftur til liðs við Val þar sem hann lék í fjögur ár. Haustið 2020 gekk hann til liðs við Hauka í efstu deild.
Í December 2021 gekk Austin Magnús til liðs við Selfoss þar sem hann kom við sögu í fimm leikjum. Í júlí 2022, samdi hann við Ármann um að leika með félaginu í 1. deild á komandi tímabili.
Fjölskylda
Austin Magnús er sonur Valray Bracey sem kjörinn var besti erlendi leikmaður úrvalsdeildarinnar tímabilið 1981-1982 þegar hann spilaði með Fram.
Ludwig von Mises
thumb|right|Ludwig von Mises
Ludwig von Mises (29. september 1881-10. október 1973) var austurrískur hagfræðingur (sem síðar gerðist bandarískur ríkisborgari), sem kunnastur er fyrir ádeilu sína á sósíalisma.
Ævi
Á íslensku hafa komið út eftir Mises Hugleiðingar um hagmál (1991) í þýðingu Jónmundar Guðmarssonar.
Lúcía
Lúcía er íslenskt kvenmannsnafn.
Bill Murray
William James Murray (fæddur 21 september, 1950) er bandarískur leikari og rithöfundur. Hann kom fyrst fram í Saturday Night Live,og lék síðan í grínmyndum - þar á meðal Meatballs (1979), Caddyshack (1980), Stripes (1981), Tootsie (1982), Ghostbusters (1984), Scrooged (1988), Ghostbusters II (1989), What About Bob? (1991), og Groundhog Day (1993). Hann einnig meðleikstýrði Quick Change (1990).
Murray fæddist 21. september 1950 í Evanston, Illinois, og var móðir hans Lucille (áður Collins), pósthúsdama, og Edward Joseph Murray II, timbursölumaður. Hann ólst upp í Wilmette, Illinois, úthverfi norður af Chicago.
Bohuslän
thumb|Kort. thumb|Bohuskastali. Bohuslän (sænska: ; ; norska: Båhuslen), einnig þekkt sem Bohuslén á íslensku, er sögulegt hérað í Gautlandi í vestur-Svíþjóð. Íbúar eru um 305.000 (2018). Norðurausturhluti Gautaborgar er í héraðinu. Í héraðinu eru þúsundir eyja og eru þær stærstu, Orust og Tjörn sitt eigið sveitarfélag. Héraðið tilheyrði Noregi frá 9. öld til 17. aldar.
Héraðið er nefnt eftir Bágahúsum (sænska: Bohus fästning), kastala sem sjálfur dregur nafn sitt af árhólmanum sem hann stendur á, Bágahólmi (nú Fästningsholmen). Árhólminn stendur í nyrðri kvísl Gautelfar, skammt frá þeim stað sem elfin greinist í tvennt, en forliðurinn bága- mun hér vísa til bágs færis í ánni neðan við hólminn.