cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gamal Abdel Nasser
Sex daga stríðið og lokaár Nassers
Í viðtölum lýsti Nasser því yfir að þrátt fyrir vígbúnaðinn hygðust Egyptar ekki ráðast á Ísrael af fyrra bragði, en vegna stríðsæsings síðustu vikna tóku fæstir Ísraelar hann trúanlegan. Þann 5. júní gerðu ísraelskar herflugvélar fyrirbyggjandi árás á herflugvélaflota Egypta, Sýrlendinga og Jórdana og tókst að gereyða honum. Með þessu hófst sex daga stríðið, en þar sem Ísralar höfðu gert út af við flugvarnir andstæðinganna strax í byrjun vann Ísraelsher auðveldan sigur gegn hinum egypska og hertók Sínaískaga á næstu dögum. Þann 11. júní neyddist Nasser til að undirrita vopnahléssamning en þá höfðu Egyptar glatað bæði Sínaískaga og Gasaströndinni í hendur Ísraela.
Eftir þennan niðurlægjandi og afgerandi ósigur gegn Ísrael tilkynnti Nasser að hann hygðist segja af sér sem forseti Egyptalands en hann sneri fljótt aftur til valda þegar fjöldasamkomur mótmælanda fóru fram á að hann sæti áfram. Árið 1968 hafði Nasser skipað sjálfan sig forsætisráðherra, hafið nýtt stríð gegn Ísrael til að endurheimta glötuð landsvæði, byrjað að draga úr stjórnmálavæðingu egypska hersins og hafið ýmsar frjálslyndisumbætur. Eftir lok ráðstefnu Arababandalagsins árið 1970 fékk Nasser hjartaáfall og dó. Fimm milljónir syrgjenda sóttu jarðarför hans í Kaíró og allur arabaheimurinn vottaði samúð sína.
Colin McGinn
Colin McGinn (fæddur 10. mars 1950 í West Hartlepool á Englandi) er breskur heimspekingur og prófessor í University of Miami, Florida, USA. . Hann er einkum þekktur fyrir það viðhorf í hugspeki sem nefnt hefur verið „nýdulhyggja“ en samkvæmt henni er mannshugurinn í grundvallaratriðum ófær um að skilja sjálfan sig. Þannig skýrir McGinn þá staðreynd að mönnum hefur reynst svo erfitt að skilja eigin meðvitund.
McGinn er einnig skáldsagnahöfundur.
Sæfíflar
Sæfíflar (fræðiheiti: Actiniaria) eru ættbálkur frumstæðra sjávardýra af flokki holdýra. Þeir eru náskyldir kóröllum og marglyttum. Þekktar eru yfir 1000 tegundir sæfífla í 46 ættum sem gerir þá að tegundaauðugasta undirhóp holdýra.
Útlit og einkenni
Kóraldýr skiptast í tvo undirflokka: Hexacorallia og Octocorallia, en sæfíflar tilheyra fyrrnefnda flokknum. Sæfíflar eru ólíkir dæmigerðum kóröllum á því að þeir eru stærri og lifa einir og sér en ekki í sambýli eins og kórallar.
Nafn sæfífla dregur nafn sitt af fíflablómum því útlit sæfífla þykir minna á blóm. Á ensku nefnist sæfífillinn „sea anemone“ og dregur nafn sitt af anemónblóminu sem er af sóleyjarætt og getur verið afar litskrúðugt líkt og sæfífillinn. Líkami sæfífilsins er byggður upp af límkenndum diski eða fæti, sívölum líkama og örmum sem mynda hring í kringum op sem starfar sem munnur og yfirleitt líka sem endaþarmur.
Í örmunum eru stingfrumur sem sæfífillinn notar til að lama bráð sína en armarnir bregðast við minnstu snertingu með því að skjóta eiturþráðum í bráðina og armarnir beina bráðinni svo í opið þar sem sérstakt meltingarlífffæri sér um að melta bráðina. Eins og meðal annarra sexukóralla er fjöldi armanna yfirleitt margfeldi af 6. Dæmigerður sæfífill er oftast í kringum 1-5 cm í þvermál og 2-10 cm á lengd en þó geta sæfíflar verið minni en 1 cm að stærð og allt upp í 120 cm í þvermál en stærsti sæfífillinn er risasæfífillinn (Stichodactyla mertensii) en hann getur orðið allt að 1,25 metrar í þvermál sem gerir hann að stærsta núlifandi holdýrinu.
Lifnaðarhættir
Sæfíflar eru algengastir á grunnsævi í suðrænum hlýjum sjó en finnast þó um gjörvallt hafið á öllu dýpi. Þeir festa sig við sjávarbotninn eða aðra fasta hluti í sjónum svo sem steina eða kóralrif. Þó eru til sæfíflar sem festa sig ekki og reika um hafið. Sæfíflar geta hreyft sig með því að renna sér á botninum en mannsaugað getur ekki greint þessa hreyfingu þar sem hún er afar hæg en einnig eru til sæfíflar sem losa sig frá því yfirborði sem þeir voru fastir við.
Flestir sæfíflar eru rándýr. Helstu bráðir þeirra eru krabbar, lindýr og jafnvel smáfiskar en fátt er þó sem sæfífillinn bregður sér ekki til munns. Sæfíflar éta yfirleitt það sem passar í gegnum munnop þeirra. Helstu afræningjar sæfífla eru ýmsir fiskar og sæsniglar. Margir sæfíflar geta notað arma sína til að verja sig eða sent eiturþræði út frá líkama sínum. Til eru tegundir sæfífla sem geta synd frá rándýrum.
Sæfíflar búa yfir mikilli getu til að fjölga sér og geta fjölgað sér bæði með kynæxlun og kynlausri æxlun. Við kynæxlun dæla þeir kynfrumum í sjóinn og frjóvgun þeirra verður þar. Okfruman þroskast síðan í lirfu sem festir sig við hafsbotninn og þroskast þar sem nýr sæfífill. Við kynlausa æxlun myndast aftur á móti nýr einstaklingur með eins konar knappskoti og er afsprengið þá með nákvæmlega sama erfðaefni og foreldrið. Sumar tegundir sæfífla „ganga“ með afkvæmið inni í sér og geta af sér fullmótað afkæmi út um munnopið.
Sæfíflar geta lifað mjög lengi og verða oft 60-80 ára gamlir. Eiginleiki sæfífilsins til að „klóna“ sig gefur honum möguleikann á að lifa nánast að eilífu.
Samlífi
Sumir sæfíflar lifa í samlífi við aðrar dýra- og örverutegundir. Trúðfiskar lifa innan um arma sæfífla því húð þeirra er þakin slími sem virkjar ekki stingfrumur sæfíflanna. Trúðfiskar geta því lifað í skjóli frá rándýrum án þess að vera stungnir. Trúðfiskar éta ýmis sníkjudýr og afræningja sæfífla og iða súrefnis- og næringarríku vatni um sæfífilinn. Samlífi trúðfiska og sæfífla gagnast því báðum aðilum samlífisins.
Annað dýr sem nýtir sér samlífi við sæfífila er kuðungakrabbinn sem setur sæfífla á kuðunginn sinn. Eitur sæfíflanna verndar krabbann frá rándýrum og virkar sem felubúningur á sjávarbotninum. Sæfíflar hagnast einnig á því að lifa á skeljum kuðungakrabba því það veitir þeim aðgang að afgangsfæðu kuðungakrabbans og gefur þeim tækifæri til að makast á sama tíma og kuðungakrabbarnir hittast til að makast sjálfir. Þegar kuðungakrabbar skiptir um skel passar þeir gjarnan upp á að færa sæfífilinn yfir á nýju skelina.
Sumir sæfíflar lifa í samlífi með ljóstillífandi grænþörungum eða skoruþörungum. Þörungurinn fær vernd frá afráni, skjól og aðgang að sólarljósi og í staðinn fær sæfífillinn súrefni og sykrur sem eru aukaafurðir frá ljóstillífun þörungsins.
Sæfíflar og við
Sæfíflar eru vinsælir í fiskabúr enda geta þeir verið mjög fallegir og litskrúðugir og einnig er það talið vera gefandi að sjá sæfífilinn í samlífi með trúðafisknum, bæði sæfíflum og trúðafiskum er gjarnan safnað úr sjónum og hefur þetta mikil áhrif á stofnstærðir beggja dýranna með því að draga úr þéttleika þeirra á nýtingarsvæðunum. Einnig verða sæfíflar sem búa á grunnsævi við strendur fyrir áhrifum frá mengun mannsins.
Á Ítalíu og Spáni er ein tegund sæfífils, Anemonia viridis, notuð til manneldis og telst vera herramannsmatur.
Listi yfir forseta Finnlands
Þetta er listi yfir forseta Finnlands. Þeir sem gegnt hafa því embætti eru :
Sæfíflar
Sæfíflar og við
Flestir sæfíflar eru skaðlausir mannkyninu en nokkrar mjög eitraðar tegundir eins og Actinodendron arboreum, Phyllodiscus semoni og Stichodactyla hafa valdið alvarlegum áverkum og geta verið banvænar mönnum.
Snorralaug í Reykholti
thumb|right|270px|Snorralaug í Reykholti Snorralaug í Reykholti eða Snorralaug er íslensk laug sem finna má í Reykholti. Snorralaug var ein af hinum 10 fyrstu friðlýstu fornminjunum á Íslandi. Hún er ein af þrettán laugum sem vitað er um að notaðar hafi verið til forna, og ein af fjórum sem enn eru nothæf.
Saga
En talið er að laug hafi verið á Reykvöllum frá árinu 960 eða fyrr á grundvelli Landnámu en þar segir frá því að Tungu-Oddur, sonur Önundar breiðskeggs á Breiðabólstað fór „frá húsi til laugar í Reykjaholt; þar voru sauðahús hans;“
Árið 2004 sýndi séra Geir Waage sóknarprestur í Reykholtskirkju norsku krónprinshjónunum frá Reykholti og sýndi þeim ásamt öðrum stöðum Snorralaug.
Lýsing
Laugin er u.þ.b. 4 metrar í þvermál; og þar sem botn laugarinnar er ójafn er hún misdjúp, en dýptin er breytileg á milli 0.70 til 1 metra djúp. Þrep liggja niður í laugina, og er hlaðin úr tilhöggnu hveragrjót. Fyrir tilstilli fornleifauppgraftar hefur það verið leitt í ljós að tvær rennur veittu heitu vatni í laugina úr hverinum Skriflu sem hefur nú verið eyðilögð.
Á barmi aðrennslisins má sjá fangamerkið ''V.Th. 1858.'' á steini og er það fangamark Sr. Vernharðs Þorkelssonar sem lét gera við laugina það ár.
Lauginni er fyrst lýst í riti frá circa. 1724 eftir Páls Vídalíns („Um fornyrði Jónsbókar“).
Upphafsstafaheiti
Upphafsstafaheiti er skammstöfun sem inniheldur eingöngu upphafsstafi. Gott dæmi er NATO - North Atlantic Treaty Organisation. Ýmsir hlutir tæknilegs eðlis heita slíkum nöfnum, svo sem eins og RADAR og LASER. Fyrra orðið kemur úr RAdio Detection And Ranging og seinna orðið er soðið saman úr Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation. Allmargir hlutir í daglega lífinu heita slíkum nöfnum, sérstaklega í ensku en síður í íslensku. Hér hentar að nefna tvö dæmi: TV (frb. tíví, =television =sjónvarp) og jeep (hljóðlíking við GP =General Purpose, en það er umdeilt), sem er sú tegund bíla sem á íslensku kallast jeppi. Einnig hefur tíðkast að einstakar þjóðir nefni sig slíkum heitum, þó aðallega á prenti. Dæmi þess eru USA (United States of America), GB (Great Britain), SSSR (Soyuz Sovetskikh Sotsialisticheskikh Respublik ) og svo UN (United Nations = Sameinuðu þjóðirnar).
Veltusund
Veltusund er gata í Reykjavík. 1824 lét Daninn og verslunarmaðurinn Petreus byggja faktora-íbúð við Austurstræti, semsagt íbúðir fyrir umsjónarmenn verslunar sinnar enda bjó hann í Danmörku.
Húsið gekk kaupum og sölum. Árið 1861 keypti Einar Bjarnason nokkurn hluta þess og byrjaði að versla þar. Einar var Árnesingur og var kallaður Einar stutti. Hann hætti verslunarrekstri 1871 og fór til Ameríku, en þá eignaðist C. F. Siemsen húsið.
Þetta átti upphaflega að verða fyrirmyndar gata og ná alla leið suður að tjörn. En það líklega gleymdist árið 1883, þegar Schierbeck landlækni var leyft að reisa íbúðarhús norðan við kirkjugarðinn. Þegar það hús var risið af grunni, kom í ljós að það var einmitt þar sem Veltusund átti að vera, og nú var loku fyrir skotið að það gæti nokkurn tíma náð suður að tjörn. Þess vegna hefir það aldrei náð lengra en suður í Vallarstræti.
Míósen
Míósen er jarðsögutímabil sem nær frá um 23,03 til 5,332 milljónum ára. Talið er að Ísland hafi orðið til sem eyja í upphafi míósentímabilsins.
Margrét Hjálmarsdóttir kveður 33 rímnastemmur - Þetta er gamall þjóðarsiður
Margrét Hjálmarsdóttir kveður 33 rímnastemmur - Þetta er gamall þjóðarsiður er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1980. Á henni flytur Margrét Hjálmarsdóttir 33 rímnastemmur. Myndin á framhlið umslagsins er eftir franska listamanninn Auguste Mayer, sem kom til Íslands 1836. Hann gerði þá fjölda mynda af íslendingum og íslenzku landslagi.
Hörðaknútur
Hörðaknútur (Knútur 1.) eða Hörða-Knútur var faðir Gorms hins gamla konungs Danmerkur.
Knútur kemur fram í fornaldarsögunni Þáttur af Ragnars sonum þar sem hann er sagður sonur Sigurðar orms í auga Ragnarssonar.
Nýgræðingar
Nýgræðingar (á ensku: Scrubs) er bandarískur gamanþáttur sem hóf göngu sína 2. október 2001 á NBC sjónvarpsstöðinni. Þátturinn var skapaður af Bill Lawrance og framleiddur af Touchstone Television. Þátturinn fjallar um starfs- og einkalíf margra aðila er starfa á Sacred Heart sjúkrahúsinu.
V-2-flugskeyti
250px|thumb|right|Þversnið af V-2 flugskeyti. Þýsku V-2-fluskeytin voru fyrstu langdrægu flugskeyti sögunnar. Þjóðverjar skutu fyrsta flugskeytinu af þessari gerð frá hafnarbænum Peenemünde árið 1942.
Þýski vísindamaðurinn Wernher von Braun stóð á bak við þróun flugskeytisins, en að stríðinu loknu flutti hann til Bandaríkjanna þar sem hann fékk strax starf hjá NASA við að búa til geimflaugar.
Nánast vonlaust var að verjast þessum flugskeytum. Þau flugu fyrst upp í níu kílómetra hæð, beygðu svo í átt að skotmarkinu og féllu svo að lokum til jarðar af svo miklum krafti að þau grófust niður í jörðina áður en þau sprungu.
V-2-flugskeyti voru fyrst notuð þann 6. september árið 1944, þegar tveimur slíkum var skotið á París. Fyrstu tilraunir mistókust en tveimur dögum síðar, þann 8. september, heppnuðust tilraunirnar betur. Næsta hálfa árið skutu Þjóðverjar meira en þrjú þúsund flugskeytum á óvini sína, flestum á Lundúnir og á Antwerpen í Belgíu. Áætlað er að stríðstólið hafi kostað nærri 8.000 manns lífið. Síðustu V-2-flugskeytunum var skotið 27. mars árið 1945 á England og Belgíu. Nærri 200 manns féllu í þeim árásum.
1293
thumb|right|[[Filippus 6. Frakkakonungur, kallaður Filippus heppni.]] Árið 1293 (MCCXCIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
1668
Árið 1668 (MDCLXVIII í rómverskum tölum) var 68. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Höll Jóhannesar 1. Eþíópíukeisara í Gondar.
Snælda
Snælda eða halasnælda er handverkfæri, teinn (hali) úr tré með snúð úr tré, beini, steini eða blýi og hnokka úr eir eða járni á öðrum enda. Notað til að spinna/tvinna band.
Snælda er fornt verkfæri til að spinna þráð. Hún er gerð úr þremur hlutum, snúð, hala og hnokka. Snældusnúður var ýmist úr steini, beini eða tré. Hann var kringlóttur, flatur að neðan og kúptur að ofan og á honum miðjum var gat. Í gatið á snældusnúðnum var rekinn annar endi snælduhalans. Snælduhalinn var úr tré, hann var langur og mjór og mjókkaði frá snúðnum. Hnokki var lítill krókur úr eir eða járni sem var festur í efri halaendann.
Myndaröð sem sýnir hvernig spunnið er á snældu.
Nagasaki
thumb|right|Nagasaki Nagasaki er japönsk borg í Nagasaki-héraði á eyjunni Kyushu. Borgin á um 406 ferkílómetralandsvæði og í henni búa um 434 þúsund manns (2014). Borgin var upphaflega byggð af portúgölskum sjófarendum á seinnihluta 16. aldar. Borgin var einn fjögurra staða í Japan þar sem heimilt var fyrir útlendinga að stunda viðskipti á Tokugawa-tímabilinu.
9. ágúst 1945 var kjarnorkusprengju varpað á borgina, með gríðarlegri eyðileggingu. Hermt er að 39 þúsund manns hafi látist af völdum sprengjunnar og 60 þúsund manns til viðbótar hafi særst og mikill fjöldi hafi veikst vegna geislunar.
Carlos Menem
Carlos Saúl Menem (2. júlí 1930 – 14. febrúar 2021) var argentínskur stjórnmálamaður sem var forseti Argentínu frá 1989 til 1999. Menem var perónisti úr hægri væng Réttlætisflokksins og á stjórnartíð sinni rak hann markaðsvæna efnahagsstefnu í anda nýfrjálshyggju. Undir lok forsetatíðar hans hófst efnahagskreppa í Argentínu sem endaði með gjaldþroti argentínska ríkisins árið 2001. Menem reyndi að komast aftur til valda í forsetakosningum árið 2003 en dró framboð sitt til baka eftir fyrri kosningaumferð vegna slæms gengis í skoðanakönnunum gegn Néstor Kirchner.
Korean Air Lines flug 902
thumb|right|Flugleið Korean Air Lines 902. Korean Air Lines flug 902 var áætlunarflug Korean Air Lines frá París til Seúl með viðkomu í Anchorage í Alaska 20. apríl 1978. Flugvélin var af tegundinni Boeing 707 og vegna bilunar í leiðsögubúnaði sneri hún af leið norðan við Grænland og flaug inn í lofthelgi Sovétríkjanna við Kólaskaga. Loftvarnarsveit Sovétríkjanna sendi Sukhoi Su-15-orrustuflugvél á móti vélinni. Sovétmenn héldu því svo fram að vélin hefði óhlýðnast fyrirmælum sem leiddi til þess að orrustuflugvélin skaut á hana. Afleiðingarnar urðu að tveir farþegar létust og vélin þurfti að nauðlenda á frosnu vatni nærri finnsku landamærunum.
Carlos Menem
Æviágrip
Carlos Menem var af sýrlenskum ættum og ólst upp í íslamstrú. Hann snerist til kaþólskrar trúar seint á ævinni til þess að eiga auðveldara með að fóta sig í argentínskum stjórnmálum.
Korean Air Lines flug 902
Eftir atvikið neituðu sovésk yfirvöld að hleypa alþjóðlegum sérfræðingum að rannsókn málsins. Flugmaður og siglingafræðingur vélarinnar voru handteknir en Forsætisnefnd Æðstaráðs Sovétríkjanna ákvað að náða þá og þeir voru leystir úr haldi 29. apríl.
Carlos Menem
Æviágrip
Eftir að síðasta herforingjastjórn Argentínu leið undir lok árið 1983 var Menem kjörinn fylkisstjóri heimafylkis síns, La Rioja, sem var eitt fátækasta fylki Argentínu. Menem þótti litríkur persónuleiki og var þekktur sem glaumgosi með dálæti á glæsibifreiðum og fögrum konum. Árið 1989 bauð Menem sig fram fyrir peróníska Réttlætisflokkinn í forsetakosningum Argentínu og vann sigur með 49 prósentum atkvæða gegn Eduardo Angeloz, frambjóðanda Róttæka borgarabandalagsins, sem þá sat við stjórn landsins.
Þegar Menem tók við forsetaembætti árið 1989 var efnahagsástandið í Argentínu mjög slæmt. Landið var stórskuldugt og rambaði á barmi gjaldþrots. Menem brást við ástandinu með því að ráðast í verulegan niðurskurð í ríkisútgjöldum og með einkavæðingu á fjölda ríkisfyrirtækja. Aðhaldsstefna Menems kom mörgum í opna skjöldu þar sem hún stakk í stúf við hefðbundna hugmyndafræði perónismans. Mörg verkalýðsfélög landsins, sem höfðu áður stutt Menem, snerust því gegn honum og sömuleiðir margir hefðbundnir perónistar á þinginu. Menem beitti ítrekað ákvæði í argentínsku stjórnarskránni sem heimilar forsetanum að gefa út tilskipanir til að fá vilja sínum framgegnt án aðkomu þingsins.
Efnahagsstefna Menems bar ekki mikinn árangur fyrstu tvö stjórnarár hans en fór að bera ávöxt árið 1991 þegar stjórnin setti svokölluð „innleysanleikalög“ sem bundu gengi argentínska pesans við Bandaríkjadollara. Um leið varð stjórn Menems þó einnig þekkt fyrir spillingu sem kom upp í tengslum við einkavæðingu ríkisfyrirtækja.
Árið 1994 náði Menem fram breytingu á stjórnarskrá Argentínu sem heimilaði honum að bjóða sig fram til annars kjörtímabils. Menem bauð sig fram til endurkjörs næsta ár og vann sigur. Vinsældir Menems fóru hins vegar dvínandi á öðru kjörtímabilinu vegna hneykslismála og versnandi kjara argentínsku millistéttarinnar og því fór svo að flokkur forsetans bað ósigur gegn bandalagi mið- og vinstriflokka í þingkosningum árið 1997. Í aðdraganda forsetakosninga árið 1999 viðraði Menem hugmyndir um að breyta eða endurtúlka stjórnarskrána til þess að heimila sjálfum sér að bjóða sig fram til þriðja kjörtímabils í röð. Þessar áætlanir runnu út í sandinn þegar hæstiréttur Argentínu staðfesti að Menem væri ókjörgengur til endurkjörs.
Á síðustu stjórnarárum Menems versnaði efnahagur Argentínu á ný samhliða Asíukreppunni 1997 og gengisfesting pesans við Bandaríkjadollara fór að gera Argentínu erfiðara fyrir að bregðast við ástandinu. Efnahagskreppa var því aftur farin að skekja landið þegar Menem lét af völdum í lok ársins 1999 og fáeinum árum leiddi hún til þess að Argentína var lýst gjaldþrota.
Stuttu eftir forsetatíð sína sat Menem um skeið í stofufangelsi vegna rannsókna á spillingarmálum stjórnar hans, meðal annars á fjárdrætti og ólöglegum vopnasölum til Króatíu og Ekvador. Ákærurnar voru síðar látnar niður falla og Menem sleppt. Árið 2003 gaf Menem kost á sér til endurkjörs á forsetastól og sagðist munu leiða landið úr efnahagskreppunni sem þá tröllreið þjóðinni. Menem hlaut flest atkvæði, um 24,3 prósent, í fyrri umferð forsetakosninganna sem fóru fram í apríl 2003 en þetta nægði ekki til að sleppa við aðra kosningaumferð. Stefnt var að því að kosið yrði á milli Menems og mótframbjóðanda hans, vinstrisinnaða perónistans Néstors Kirchner, en þar sem skoðanakannanir spáðu Menem afgerandi ósigri í annarri umferð ákvað hann að draga framboð sitt til baka áður en hún fór fram.
Raunsæið
thumb|right|Góðan daginn, hr. Courbet, raunsæismálverk eftir [[Gustave Courbet frá 1854.]] Raunsæið var raunsæ listastefna sem kom fram í Frakklandi eftir Febrúarbyltinguna í París 1848. Raunsæishyggjumenn höfnuðu rómantíkinni sem hafði verið ríkjandi á fyrri hluta 19. aldar. Þeir gagnrýndu rómantíkina fyrir ofuráherslu á framandi viðfangsefni, ýktar tilfinningar og leikræn tilþrif. Þess í stað lagði raunsæið áherslu á að sýna og segja frá samtímanum, með raunverulegu fólki og sönnum aðstæðum sem birtu líka óþægilegan veruleika. Hreyfingin hafnaði því að fegra viðfangsefni sín og leitaði fanga í hversdagslegum aðstæðum sem fram að því voru ekki álitnar verðugur listrænn efniviður. List raunsærra listamanna endurspeglaði oft þær samfélagslegu breytingar sem urðu í kjölfar iðnbyltingarinnar. Raunsæið hafði áhuga á að lýsa hlutum eins og þeir kæmu fyrir, en ekki út frá þeirri ímynd sem þeir höfðu.
Raunsæju skáldin horfðu mest á nútímann í leit að yrkisefninu. Samið var um raunveruleikann, ekki eins og í rómantíkinni, og ekkert var fegrað. Skáldin lýstu lífi og aðstæðum manna á sem trúverðugastan hátt. Þá var ekki skrifað um kóngafólk og þá sem háttsettir voru, heldur fátæktina og neyðina. Samúð með þeim sem minna mega sín og eru á neðri stigum samfélagsins er áberandi. Höfundar koma oftast lítið við sögu í raunsæisverkum og reyna eftir bestu getu að hverfa út úr verkinu. Raunsæismenn voru kallaðir siðleysingjar og smekkleysingjar.
Helstu forvígismenn raunsæisstefnunnar í Frakklandi voru listmálararnir Gustave Courbet og Honoré Daumier, og rithöfundarnir Émile Zola, Honoré de Balzac og Gustave Flaubert. Í Bretlandi hafa George Eliot og James Abbott McNeill Whistler verið kennd við stefnuna, ásamt Winslow Homer í Bandaríkjunum. Afsprengi raunsæisins voru natúralismi og verismi.
Raunsæið sem bókmenntastefna barst til Íslands seint á 19. öld. Síðustu áratugir 19.aldar voru erfitt tímabil á Íslandi, tíðafar var slæmt og veður kalt. Í þessum harðindum er talið að raunsæið á Íslandi hafi hafist.
Háteigsskóli
Háteigsskóli er grunnskóli sem stendur á horni Háteigsvegar og Bólstaðarhlíðar. Samkvæmt skiptingu Menntasviðs Reykjavíkurborgar þá tilheyrir skólinn hverfi 1.2. Kennslan fer fram í aðalbyggingu og í íþróttahúsi Kennaraháskólans.
Fjöldi nemenda er um 450 í 1. - 10. bekk en fjöldi bekkja er 18. Við skólann starfa 36 kennari og 22 aðrir starfsmenn. Skólastjóri er Arndís Steinþórsdóttir en aðstoðarskólastjóri er Þórður Óskarsson.
Skólinn á rætur að rekja til ársins 1908 þegar kennaramenntun hófst í landinu en þá var strax stofnað til æfingadeildar í tengslum við Kennaraskólann við Laufásveg. Árið 1968 varð skólinn hverfisskóli í Reykjavík en jafnframt æfinga- og tilraunaskóli við Kennaraskólann. Skólinn hélt þessari sérstöðu sinni til ársins 1998. Í dag er Háteigsskóli, eins og margir aðrir grunnskólar landsins, samstarfsskóli við Menntavísindasvið Háskóla Íslands um menntun kennara.
Þjóðmálastofnun
Þjóðmálastofnun er sjálfstæð rannsóknarstofnun innan Háskóla Íslands. Forstöðumaður hennar er Stefán Ólafsson prófessor.
Markmið Þjóðmálastofnunar er að efla rannsóknir og upplýsingamiðlun á sviði velferðar, atvinnu og þjóðfélagsbreytinga. Stofnunin er virkur þátttakandi í alþjóðlegu rannsóknarsamstarfi og hluti af nýju norrænu öndvegissetri í velferðarrannsóknum (NCoE - Nordic Center of Excellence in Welfare Research).
Þjóðmálastofnun gengst fyrir rannsóknum á fjölþættum sviðum þjóðmála, með sérstaka áherslu á velferðarmál, atvinnumál og þjóðfélagsbreytingar. Stofnunin gerir frumrannsóknir í félagsvísindum, vinnur úr fyrirliggjandi gögnum, birtir bækur, fræðilegar ritgerðir, skýrslur og fréttabréf, gengst fyrir ráðstefnum, námskeiðum og leggur doktorsnámi við Háskóla Íslands lið með námskeiðum og upplýsingamiðlun.
Raðval
Raðval er kosningafyrirkomulag þar sem ekki er spurt um flest atkvæði heldur flest stig sem reiknuð eru samkvæmt matsröðun kjósenda. Eru þá allir tilnefndir eða öll afbrigði máls borin upp í einu. Afbrigði hlýtur stig fyrir hvert skipti sem það er ofar öðru afbrigði í matsröð kjósanda.
Aðferðin raðval
Þátttakandi sýnir raðval sitt með því að setja fram matsröð fyrir afbrigði málsins eða þá, sem eru í kjöri. Afbrigði, tvö eða fleiri, má setja í sömu stöðu. Afbrigði hlýtur stig fyrir hvert skipti, sem það er ofar öðru afbrigði í matsröð kjósanda. Ef um fjóra frambjóðendur er að velja og þeim er skipað A,B,C,D, fær A 3 stig, B 2, C 1 og D 0.
Niðurstaða hópvalsins
Niðurstaða hópvals fæst með því að reikna stig fyrir hverja matsröð og leggja þau saman.
Eiginleikar raðvals
Það er auðvelt fyrir þátttakanda að kynna forgangsröð sína, þar sem hann getur beitt sér fyrir því, sem hann vill helst, þótt það kunni að vera lítils metið af öðrum, og um leið stutt það, sem hann vill næsthelst o.s.frv. án þess að spilla fyrir því, sem hann vill helst.
Raðvali er lýst rækilega í ritinu Lýðræði með raðvali og sjóðvali eftir Björn S. Stefánsson. Útskýrt er í kveri, Lýðræði með raðvali og sjóðvali. Leiðbeiningar, hvernig beita má raðvali við ýmsar kringumstæður.
Fjallabaksleið syðri
thumb Fjallabaksleið syðri (F-210) er fjallvegur sem liggur frá Keldum á Rangárvöllum norður  fyrir Mýrdalsjökul og til byggða í Skaftártungu. Leiðin er aðeins fær jeppum. Fjallabaksleið syðri var á fyrri tímum oft farin af Skaftfellingum sem sóttu verslun á Eyrarbakka. Vegurinn liggur fyrir norðan Tindfjallajökul, meðfram Skyggnishlíðum og óbrúað Markarfljót að skála Ferðafélags Íslands fyrir austan við Álftavatn. Um það bil 8 km fyrir sunnan skálann greinist leiðin í tvennt þegar komið er yfir Kaldaklofskvísl, í vestur um Emstrur og yfir brú á  Markarfljóti á slóð sem liggur yfir  í Fljótshlíð eða í austur um Mælifellssand.
Skartklukka
Skartklukka (fræðiheiti: Campanula speciosa) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Pýreneafjöllum.
Hún er með tvær undirtegundir:
Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir
Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir (fædd 5. september 1972) er frumkvöðull og fyrrverandi borgarfulltrúi fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Reykjavík og sat í borgarstjórn frá árinu 2006 til ársins 2014. Þorbjörg Helga sat meðal annars sem formaður Umhverfis- og samgönguráðs, formaður menningar- og ferðamálaráðs og formaður leikskólaráðs. Þorbjörg Helga er gift Hallbirni Karlssyni verkfræðingi og eiga þau fjögur börn. Hún stofnaði fyrirtækin Trappa ehf. og Kara Connect ehf.
Þorbjörg Helga er fædd og uppalin í Reykjavík, dóttir Vigfúsar Árnasonar endurskoðanda og Ólafar Björnsdóttur ljósmóður og hjúkrunarfræðings. Hún er stúdent frá Verslunarskóla Íslands. Hún er með BA-próf í uppeldisfræði frá Háskóla Íslands og MA-próf í námssálfræði frá Washington-háskóla í Seattle. Áður starfaði hún sem verkefnastjóri og kennari við Háskólann í Reykjavík og sem ráðgjafi menntamálaráðherra Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur.
Sashimi
thumb|right|sashimi kvöldverðardiskur thumb|left|Hefðbundinn Sashimi thumb|right|sashimi laxarós
Sashimi er japanskur réttur úr fersku sjávarfangi sem sneitt er í þunnar sneiðar og borið fram með ídýfu (sojasósu).
Úr fjötrum
Úr fjötrum (Unfettered) er útilistaverk frá 1992 eftir Gest Þorgrímsson. Verkið stendur fyrir utan Hafnarborg í Hafnarfirði. thumb|Úr fjötrum Listamaður Gestur Þorgrímsson (1920-2003) Year 1992
Verkið samanstendur af þremur blágrýtissúlum sem saman halda uppi bronsskúlptúr á milli sín. Það er staðsett við eystri gafl Hafnarborgar. Verkið stendur á lágum fótstalli úr steini og er afmarkað af með hellum í kring. Dökkar náttúruhellur og dökkir kantsteinar mynda hring næst fótstallinum og því næst taka ljósar gangstéttarhellur við sem mynda ytri hringinn í kringum verkið.
Alcatel-Lucent
thumb|right|Höfuðstöðvar Alcatel-Lucent í Boulogne. Alcatel-Lucent SA var franskur framleiðandi fjarskiptabúnaðar með höfuðstöðvar í Boulogne-Billancourt í Frakklandi. Það var stofnað árið 2006 með samruna franska fyrirtækisins Alcatel og bandaríska fyrirtækisins Lucent, sem var arftaki Western Electric sem var áður hluti af AT&T.
Fyrirtækið einbeitti sér að fastlínu-, farsíma- og netbúnaði, IP -tækni, hugbúnaði og þjónustu. Það var með starfsemi í yfir 130 löndum. Það hafði verið útnefnt leiðandi fyrirtæki í vélbúnaðartækni við endurskoðun sjálfbærnivísitala Dow Jones 2014 og var á lista Thomson Reuters yfir 100 helstu alþjóðlegu frumkvöðla 2014, fjórða árið í röð. Alcatel-Lucent átti einnig Bell Laboratories, eitt stærsta rannsóknar- og þróunarfyrirtæki fjarskiptaiðnaðarins, en starfsmenn þar hafa hlotið átta Nóbelsverðlaun og fyrirtækið á meira en 29.000 einkaleyfi.
Þann 3. nóvember 2016 lauk Nokia yfirtöku á fyrirtækinu og það var sameinað Nokia Networks -deildinni. Bell Labs var áfram sjálfstætt dótturfyrirtæki Nokia. Vörumerkinu Alcatel-Lucent hefur verið skipt út fyrir Nokia, en það lifir enn sem Alcatel-Lucent Enterprise (ALE), fyrirtækjasvið Alcatel-Lucent sem var selt til Huaxin í Kína árið 2014.
Evert Ingólfsson
Evert Ingólfsson (f. 29. október 1947) er íslenskur leikari.
Rihanna
Robyn Rihanna Fenty (f. 20. febrúar 1988) sem er betur þekkt undir millinafninu Rihanna, er barbadósk söngkona, lagasmiður og fyrirsæta. Hún fæddist í Saint Michael á Barbados en flutti til Bandaríkjanna þegar hún var 16 ára til þess að láta reyna á söngferil undir leiðsögn plötuframleiðandans Evan Rogers.
Árið 2005 gaf Rihanna út stúdíó-plötuna Music of the sun sem náði ágætum vinsældum og var vinsælasta lagið á plötunni Pon de Replay. Innan árs síðar gaf hún út aðra plötuna sína, A Girl Like Me (2006), sem náði meiri vinsældum en fyrri platan og náði lagið SOS miklum vinsældum ásamt lögunum Unfaithful og Break it Off. Þriðja platan hennar, Good Girl Gone Bad (2007), náði öðru sæti á Billboard 200-listanum og átti fimm vinsæl lög: „Umbrella“, „Take a Bow“, „Disturbia“, „Don't Stop the Music“ og „Shut Up and Drive“. Platan var tilnefnd til níu Grammy-verðlaunanna og vann verðlaun fyrir besta rap- eða söngsamstarfið fyrir lagið „Umbrella“ sem hún söng með Jay-Z.
Rihanna seldi yfir 12 milljónir platna um allan heim á fyrstu fjórum árum ferils síns og hefur fengið nokkur virt verðlaun. Rihanna hefur átt fimm smáskífur á toppi Hot 100-listans og er sú fyrri af aðeins tveimur söngkonum sem hafa náð þessum fjölda síðan árið 2000.
Rihanna var sæmd titli þjóðhetju Barbados þann 30. nóvember 2021 af Miu Mottley forsætisráðherra við hátíðarathöfn þegar Barbados varð að lýðveldi.
1988–2004: Æska og plötusamningur
Rihanna fæddist í Saint Michael á Barbados og eru foreldrar hennar Ronald Fenty, umsjónarmaður í vöruhúsi, og Monica Fenty. Móðir hennar sem er frá Guyana er hálf-afrísk og faðir hennar er frá Barbados og Írlandi. Hún er elst af þremur systkinum en hún á tvo yngri bræður, Rorrey og Rajad Fenty. Hún byrjaði að syngja í kringum sjö ára aldurinn. Æska hennar var að miklu leyti mótuð af fíkn föður hennar í kókaín og óstöðugu hjónabandi foreldra hennar, sem endaði þegar hún var 14 ára. Rihanna gekk í Charles F. Broom Memorial-skólann og seinna í Combermere-skólann þar sem hún stofnaði tónlistartríó með tveimur bekkjarfélögum sínum þegar hún var 15 ára. Árið 2004 vann hún ungfrú Combermere-fegurðarsamkeppnina.
Þegar hún var fimmtán ára stofnaði hún stelpnaband með tveimur bekkjarsystrum sínum. Árið 2003 kynntu vinir Rihönnu og bandfélaga hennar, þær fyrir plötuframleiðandannum Evan Rogers, sem var í fríi á Barbados með konunni sinni. Hópurinn fékk áheyrnarprufu hjá Rogers og sagði hann að um leið og Rihanna hafi gengið inn í herbergið, væri eins og hinar tvær væru ekki til. Í áheyrnarprufunni söng Rihanna Destiny's Child lagið Emotion. Næsta árið skutluðust Rihanna og móðir hennar til og frá heimili Rogers í Stamford í Connecticut. Stuttu eftir að hún varð 16 ára fluttu hún til Bandaríkjanna og flutti inn til Rogers og konu hans. Carl Sturken hjálpaði Rihönnu að taka upp fjögur demó-lög, m.a. ballöðuna Last Time, For the Love of You (upphaflega með Whitney Houston) og það sem átti eftir að verða fyrsti smellurinn hennar, Pon de Replay, og var demóið sent til margra plötuútgáfufyrirtækja. Það tók ár að taka upp lögin vegna þess að hún gekk í skóla og gat aðeins tekið upp í sumar- og jólafríum. Demóin náðu til Def Jam, sem bauð henni að koma í prufu hjá þáverandi forstjóra, Jay-Z, sem bauð henni strax samning.
2005–2006: Music of the Sun og A Girl Like Me
Eftir að hafa skrifað undir samning hjá Def Jam, eyddi hún næstu þremur mánuðum í að taka upp og klára fyrstu plötuna sína. Hún innihélt lög frá Evan Rogers, Carl Sturken, Stargate og Poke & Tone. Hún starfaði með rapparanum Memphis Bleek á fjórðu stúdíóplötunni hans 534 áður en hún byrjaði á sinni eigin. Hún gaf út smáskífuna Pon de Replay þann 22. ágúst 2005 og náði það öðru sæti á Billboard Hot 100 listanum. Það varð einnig vinsælt um allan heim. Platan, Music of the Sun, kom út í ágúst 2005 í Bandaríkjunum og seldist hún í 69,000 eintökum fyrstu vikuna. Platan hefur selst í yfir tveimur milljónum eintaka um allan heim og náði gullsölu eftir að hafa selst í 500,000 eintökum.
Tónlistin hennar var markaðsett innan soca- og reggítónlistar vegna tengsla hennar við Karíbahafið. Platan fékk misgóða dóma og gaf tímaritið Rolling Stone 2.5 stjörnur af 5. Fleiri tímarit og gagnrýnendur sögðu álit sitt á plötunni sem var misgott.
British Phonographic Industry
British Phonographic Industry (BPI) eru samtök innan tónlistariðnaðarins í Bretlandi. Þau sjá um Brit-verðlaunin, Classic Brit-verðlaunin, National Album Day, Mercury-verðlaunin, og eru meðeigendur Official Charts Company ásamt Entertainment Retailers Association. Þau verðlauna sölu tónlistar í Bretlandi í gegnum Brit Certified Awards.
Rihanna
2005–2006: Music of the Sun og A Girl Like Me
Mánuði eftir að Music of the Sun kom út byrjaði hún að vinna að annarri stúdíóplötunni sinni. Platan innihélt verk frá plötuframleiðendunum Evan Rogers og Carl Sturken, sem framleiddu meirihlutann af fyrstu plötunni hennar, Stargate, J.R. Rotem og Ne-Yo. Á meðan hún var að taka upp plötuna var Rihanna upphitunaratriði fyrir Gwen Stefani þegar hún var að kynna plötuna sína. Aðalsmáskífan, SOS, náði fyrsta sæti á Billboard Hot 100 listanum og var það fyrsta lagið hennar sem náði fyrsta sæti. A Girl Like Me kom út í apríl 2006, aðeins átta mánuðum á eftir fyrstu plötunni. Platan seldist í 115,000 eintökum fyrstu vikuna og náði platínumsölu og hefur selt yfir milljón eintök um allan heim. Aftur voru dómarnir misgóðir og sagði tímaritið Rolling Stone „eins og fyrri platan hennar er þessi nokkuð svipuð en er góðir eftirfari en kemur ekki neinu til skila ...“. Gagnrýnendur sögðu einnig að platan væri mitt á milli glaðlegs dancehall/dup-pop og hip-hop sem blandast klúbbatónlist og ballöðum. Önnur smáskífan, Unfaithful, náði miklum vinsældum um allan heim og náði á topp 10 lista í löndum um allan heim, m.a. í Kanada, Frakklandi og Sviss. Þriðja smáskífan, We Ride, náði litlum vinsældum en sú fjórða Break it Off, sem hún söng með Sean Paul náði mjög miklum vinsældum. Eftir að platan kom út fór hún í tónleikaferðalag sem bar nafnið Rock Tha Bloc Tour og svo fór hún að túra með The Pussycat Dolls frá nóvember 2006 - febrúar 2007 í Bretlandi.
Síðan 2007: Good Girl Gone Bad og ofbeldismál
Rihanna fór í hljóðver snemma árið 2007 ásamt Ne-Yo, Stargate og Timbaland ásamt öðrum til þess að taka upp þriðju sólóplötuna sína, Good Girl Gone Bad. Hún eyddi Grammy-vikunni í að semja lög með Ne-Yo. Markmið plötunnar var að fara í aðra átt með hjálp Timbaland, will.i.am og Sean Garrett en einnig að gæða ímynd hennar fersku og danslegu ívafi. Þegar hún var að taka upp plötuna sagði hún að hún vildi halda fólki dansandi en samt vera í soul-stíl á sama tíma. Hún sagði síðar: „Manni líður mismunandi á hverri plötu og á þessum tímapunkti líður mér eins og ég vilji gera mörg hress lög.“ Hún byrjaði síðan í söngtímum hjá Ne-Yo fyrir þriðju plötuna. Good Girl Gone Bad kom út í júní 2007. Ólíkt fyrri plötum hennar, innihélt þessi fleiri danslög í staðinn fyrir ballöður og reggílög. Platan gaf af sér átta smáskífur, meðal annars smellinn Umbrella með Jay-Z. Til viðbótar var lagið einnig á toppi breska vinsældarlistans tíu vikur í röð, sem gerði lagið að því vinsælasta síðan hljómsveitin Wet Wet Wet gaf út Love is All Around sem sat samtals í fimmtán vikur á toppnum árið 1994. Lagið lenti í þriðja sæti á Billboard Hot 100 listanum árið 2007 sem birtur er af tímaritinu Rolling Stone. Aðrar smáskífur plötunnar voru Shut up and Drive, Don't Stop the Music og Hate That I Love You náðu miklum vinsældum eins og Umbrella.
Endurútgáfa af þriðju plötunni hennar, titlðari Good Girl Gone Bad: Endurhlaðin, var gefin út í júní 2008. Rihanna gaf út fyrstu smáskífuna af plötunni Take a Bow sem varð vinsæl um allan heim; einnig var gefinn út dúett með Maroon 5, If I Never See Your Face Again og annar smellur, Distrubia. Disturbia náði í 4. sæti áður en lagið fór upp í fyrsta sætið og þar sem önnur smáskífa, Take a Bow var í 2. sæti varð Rihanna sjöunda söngkonan til þess að eiga tvö lög á topp 5-listanum. Eftir það söng Rihanna lagið Live Your Life með rapparanum T.I.. Það gerði Rihönnu að annarri af tveimur söngkonum með flestar smáskífur á þessum áratug en hin er Beyoncé Knowles. Good Girl Gone bad hefur selst í yfir tveimur milljónum eintaka og er orðin tvöföld platínum plata, og er það best selda platan hennar til þessa. Hún var tilnefnd í fjórum flokkum á MTV tónlistarverðlaununum árið 2007 og vann hún Risa Smáskífu ársins og Myndband ársins. Árið 2008 fékk hún fyrstu Grammy verðlaunin sín fyrir besta Rap/Sungna samstarfið til viðbótar við hinar fimm tilnefningarnar, meðal annars plata ársins, besta danslagið, besta R&B frammistaðan í hóp og besta R&B lagið. Til þess að styjða plötuna lagði hún í Good Girl Gone Bad tónleikaferðina þann 12. september 2007 og hélt hún tónleika í Bandaríkjunum, Kanada og Evrópu og hélt síðan á Glow in the Dark tónleikaferðalagið með Kanye West, Lupe Fiasco og N.E.R.D. þann 16. apríl 2008. Rihanna vann líka uppáhalds Pop/Rock söngkonan og uppáhalds Soul/R&B söngkonan árið 2008 á Bandarísku tónlistarverðlaununum.
Þóra Melsteð
Þóra Melsteð (18. desember 1823 – 21. apríl 1919) var íslensk kona sem var frumkvöðull í menntamálum kvenna og stofnaði ásamt manni sínum, Páli Melsteð, Kvennaskólann í Reykjavík árið 1874.
Þóra var fædd í Skælskör á Sjálandi, dóttir Gríms Jónssonar, sem þá var þar bæjarfógeti, og konu hans Birgitte Cecilie Breum, sem var dönsk. Þegar hún var ársgömul varð Grímur amtmaður norðan og vestan og flutti þá fjölskyldan til Íslands og settist að á Möðruvöllum í Hörgárdal. Þar átti Þóra heima til 1833, þegar faðir hennar varð bæjarfógeti í Middelfart á Fjóni. Hann varð svo aftur amtmaður norðan og vestan 1842 en fjölskyldan varð eftir í Danmörku.
Þóra var í Kaupmannahöfn 1842-1846 og fékk þar góða menntun, bæði bóklega og í hannyrðum og fleiru. Hún kom til Íslands 1846 og var hjá föður sínum á Möðruvöllum þar til hann lést 1849. Þá fór Þóra að Bessastöðum til föðursystur sinnar, Ingibjargar, og manns hennar Þorgríms Tómassonar gullsmiðs, en þau voru foreldrar Gríms Thomsen.
Þóru var mjög ofarlega í huga að efla menntun kvenna og barðist fyrir stofnun kvennaskóla árum saman, safnaði fé til skólans á ýmsan hátt og gerði sér ferð til Kaupmannahafnar og Edinborgar árið 1870 til að ræða við ýmsa málsmetandi menn um þetta mál. Þegar heim kom kallaði hún ýmsar konur í Reykjavík á fund og sendu þær frá sér ávarp þar sem skorað var á landsmenn að styðja stofnun kvennaskóla. Ávarpið hlaut misjafnar undirtektir, en með samskotum og ýmiss konar fjáröflun í Danmörku (þaðan komu 90% upphæðarinnar), í Edinborg, þar sem Ágústa systir Þóru var kennslukona, og svo á Íslandi tókst að safna nægu fé til að setja á stofn skóla og var Kvennaskólinn í Reykjavík settur í fyrsta sinn 1. október 1874.
Skólinn var þó svo fátækur að Þóra stýrði honum launalaust fyrsta árið og Páll maður hennar kenndi íslensku, sögu og landafræði kauplaust í fjögur ár. Kennslan var ókeypis fyrir nemendur. Fyrstu árin var skólinn haldinn í litlu húsi sem þau hjón áttu við Austurvöll, og var þá aðeins rúm fyrir 10-11 stúlkur í skólanum. en það var síðan rifið og byggt nýtt skólahús á sama stað á kostnað þeirra hjónanna og steyptu þau sér í töluverðar skuldir vegna skólabyggingarinnar. Gengu öll laun Þóru fyrir skólastjórnina upp í afborganir og vexti af lánunum.
Þóra var mjög vel menntuð miðað við flestar kynsystur sínar, hafði meðal annars lært þýsku, ensku og frönsku og kenndi þessi tungumál í einkatímum, einkum þó ensku. Hún var skólastjóri Kvennaskólans í 28 ár og tók í raun aldrei laun fyrir störf sín því allt gekk það upp í þann kostnað sem þau hjónin höfðu af rekstri skólans. Bæði urðu þau háöldruð. Þau áttu ekki barn saman en allar eignir sem þau létu eftir sig runnu í sjóð sem ætlað var að styrkja efnilegar, fátækar stúlkur til náms í skólanum.
Sigurður ormur í auga
Sigurður ormur í auga var einn af sonum Ragnars loðbrókar og Áslaugar Kráku. Hann er einn af söguhetjum fornaldarsagnanna Ragnars saga loðbrókar og Þáttur af Ragnars sonum. Áður en hann fæddist upplýsti móðir hans að hún væri dóttir Sigurðar Fáfnisbana og Brynhildar Buðladóttur. Því til sönnunar spáði hún að sonur hennar myndi fæðast með frægðarmerki í auga. Þegar hann fæddist sást í auga hans ormur og af því fékk hann viðurnefni sitt en var sjálfur nefndur í höfuð afa síns.
Vænghaf
thumb|Fjarlægðin AB er vænghafið á [[Aer Lingus Airbus A320]] Vænghaf á við fjarlægð milli ystu nafa vængja (fullkomlega útbreiddra, ef við á), flugvélar, fugls, skordýrs eða annars vængjaðs hlutar.
Khaled Hosseini
thumb|right|Khaled Hosseini. Khaled Hosseini (fæddur 4. mars 1965) er þekktur rithöfundur sem ólst upp í Afganistan. Vegna innrásar Sovétmanna í Afganistan árið 1979 flúði hann úr landi með fjölskyldu sinni til Bandaríkjanna þar sem hann hefur búið allar götur síðan þá.
Árið 2003 gaf Hosseini út sína fyrstu skáldsögu, Flugdrekahlauparinn, sem sló rækilega gegn á heimsvísu og er búinn að seljast í rúmlega 12 milljónum eintaka um heim allan.
Önnur skáldsaga Hosseini, Þúsund bjartar sólir, kom út 22.maí 2007. Bókin var sú vinsælasta í Bandaríkjunum fjórar vikur í röð og var á ófáum listum yfir bestu bækur ársins 2007.
Dacrydium elatum
Dacrydium elatum er sígrænt tré (um 8 til 40m hátt) frá Malasíuskaga, Súmötru, Malasíu og Borneó.
Ripon
thumb|250px|Markaðstorgið í Ripon. thumb|Dómkirkjan. Ripon er borg í sveitarfélaginu Harrogate í Yorkshire í Englandi. Borgin liggur við mót tveggja þveráa Ure-ár: Laver og Skell. Borgin er hvað þekktust fyrir dómkirkjuna, sem er helsta kennileiti borgarinnar. Þar er jafnframt frægur skeiðvöllur og markaður. Sögu borgarinnar má rekja yfir 1.300 ár aftur í tímann.
Borgin var stofnuð sem Inhrypum af Vilfreði heilögum á tíma konungsríkisins Norðymbralands. Á þeim tíma naut borgin mikilvægis í Bretlandseyjum sem miðstöð kirkjunnar. Ripon var um skeið undir stjórn Víkinga og lenti síðar undir stjórn Normanna. Nokkur uppbygging var í Ripon á tíma Plantagenetættarinnar, sem gerði borgina að miðstöð ullar- og klæðaframleiðslu. Iðnaður óx nokkuð í borginni á 16. og 17. öld, en borgin varð ekki mikið fyrir áhrifum iðnbytlingarinnar.
Ripon er þriðja smæsta borg Englands eftir íbúafjölda. Árið 2011 voru íbúar hennar 16.702. Hún liggur 18 km suðvestan við Thirsk, 26 km sunnan við Northallerton og 19 km norðan við Harrogate.
Zach Braff
thumb|Zach Braff Zachary Israel Braff (fæddur 6. apríl 1975) er bandarískur leikari, leikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi. Hann er best þekktur fyrir hlutverk sitt sem J.D. í NBC þáttaröðinni Scrubs.
Kórsbróðir
Kórsbróðir (kórbróðir, kanoki eða kanúki) er prestur í samkundu dómkirkjuklerka.
Í kaþólskri tíð voru svokölluð dómkirkjuráð eða dómklerkaráð (capitulum) við helstu biskupsstóla. Þau voru biskupum til ráðuneytis og deildu völdum með þeim. Ráðin völdu einnig biskup þegar til þess kom. Í Noregi voru þeir sem sátu í þessum ráðum kallaðir kórsbræður eða kanúkar. Nafnið „kórsbróðir“ er dregið af því að kórsbræður áttu sín sérstöku sæti í kór dómkirkjunnar, eins og sjá má í fornum erlendum dómkirkjum. Dómkirkjuráðið við erkibiskupsstólinn í Niðarósi hafði sérstöðu, og var áhrifameira en önnur dómkirkjuráð.
Dómkirkjuráð hafa verið með mjög ólíkum hætti víða um heim og á Íslandi virðast til dæmis ekki hafa verið formleg dómkirkjuráð við biskupsstólana, heldur hafi prestastefnur og ábótar farið með þetta hlutverk, ásamt dómkirkjuprestum.
Túlkun
Túlkun getur átt við um:
Ramadi
thumb|right|Loftmynd af Ramadi. Ramadi (arabíska: الرمادي Ar-Ramādī ; áður umritað Rumadiyah eða Rumadiya) er borg í miðhluta Íraks, um 110 kílómetra vestur af Bagdad og 50 kílómetra vestur af Fallujah. Hún er höfuðborg Al Anbar-héraðs. Borgin stendur á bökkum Efrats og er stærsta borg Al-Anbar. Hún var stofnuð af Tyrkjaveldi árið 1879 og árið 2018 voru íbúar 223.500. Langflestir þeirra eru súnnítar úr ættbálkasamtökunum Dulaim. Hún er innan súnníþríhyrningsins í vesturhluta Íraks.
E. T. A. Hoffmann
thumb|right|E.T.A. Hoffmann, sjálfsmynd. Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann (24. janúar 1776 – 25. júní 1822), þekktari undir höfundarnafninu E. T. A. Hoffmann (Ernst Theodor Amadeus Hoffmann), var þýskur höfundur ævintýra og hrollvekja. Hann starfaði auk þess sem lögfræðingur, tónskáld, tónlistargagnrýnandi og skopteiknari. Óperan Ævintýri Hoffmanns eftir Jacques Offenbach er byggð á sögum hans en Hoffman er söguhetja í þeirri óperu. Hoffman er höfundur sögunnar Hnotubrjóturinn og músakóngurinn en á þeirri sögu er hinn frægi ballett Hnotubrjóturinn byggður. Ballettinn Coppélia er byggður á tveimur öðrum sögum eftir Hoffmann og Kreisleriana eftir Schumann er byggð á sögupersónu í verkum Hoffmanns. Sögur Hoffmanns voru mjög vinsælar á 19. öld og hann var einn af aðalhöfundum rómantísku stefnunnar.
Hestur (Hestfjörður)
Hestur er fjall í Ísafjarðardjúpi á milli við Hestfjarðar og Seyðisfjarðar. Það er um 540 metra hátt.
Einar K. Guðfinnsson
Einar Kristinn Guðfinnsson (2. desember 1955) er fyrrum ráðherra og forseti Alþingis. Einar sat á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn á árunum 1991-2016 og var sjávarútvegsráðherra 2005-2007, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra 2007-2009 og forseti Alþingis 2013-2016.
Fjölskylda
Einar fæddist í Bolungarvík og ólst þar. Einar er sonur hjónanna Guðfinns Einarssonar fyrrverandi forstjóra, sem nú er látinn, og konu hans Maríu K. Haraldsdóttur, húsmóður. Eiginkona Einars er Sigrún J. Þórisdóttir, lengst af kennari en nú starfsmaður SP Fjármögnunar og á hann þrjú börn: Guðfinn Ólaf, Sigrúnu Maríu og Pétur.
Nám og störf
Einar Kristinn lauk stúdentprófi frá Menntaskólanum á Ísafirði vorið 1975 og gerðist þá blaðamaður Vísis, sem þá var undir ritstjórn Þorsteins Pálssonar. Voru það viðburðarík ár, enda margt að gerast á fjölmiðlamarkaðnum, s.s. stofnun Dagblaðsins – DB og aukin fjölmiðlaharka í tengslum við hið kunna Geirfinnsmál. Einar Kristinn hóf nám í stjórnmálafræði við Essex háskóla á Bretlandseyjum haustið 1977 og lauk prófi árið 1980. Einar Kristinn gerði hlé á námi sínu skólaárið 1979-80 þegar alþingiskosningar brustu óvænt á en eftir því var leitað að hann kæmi heim og blandaði sér í slaginn. Þann vetur settist hann í fyrsta sinn á þing, í hálfan mánuð. Að loknu námi sneri Einar Kristinn ásamt Sigrúnu eiginkonu sinni til Bolungarvíkur, þar sem hann vann við skrifstofustörf og síðar útgerðarstjórn hjá fyrirtækjum Einars Guðfinnssonar hf. en Sigrún sneri sér að kennslu en vann þó um skeið á skrifstofunni hjá EG hf.
Störf á Alþingi
Vorið 1991 var Einar Kristinn kosinn á Alþingi og sat þá í fjárlaganefnd, félagsmálanefnd og landbúnaðarnefnd. Í kosningunum árið 1995 leiddi hann framboðslista Sjálfstæðisflokksins á Vestfjörðum að loknu öflugu prófkjöri og varð eftir þær kosningar fyrsti þingmaður Vestfirðinga sem hann var allar götur síðan, eða þar til kjördæmið var lagt niður. Að loknum kosningum 1995 var Einari Kristni falinn formennska í samgöngunefnd Alþingis og sat þá jafnframt í félagsmálanefnd. Á kjörtímabilinu 1999 til 2003 var hann lengst af formaður sjávarútvegsnefndar Alþingis og frá áramótum 2002/2003 tók hann við formennsku í efnahags og viðskiptanefnd. Lét Einar Kristinn þá af formennsku í sjávarútvegsnefnd en sat þar áfram auk þess að sitja í utanríkismálanefnd og sem formaður kjörbréfanefndar. Á því kjörtímabili sem hófst við kosningarnar 10. maí 2003 settist Einar Kristinn í utanríkismálanefnd og sjávarútvegsnefnd og var áfram formaður kjörbréfanefndar.