cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kringlan
Kringlan er stærsta verslunarmiðstöð Reykjavíkur og sú næst stærsta á Íslandi og eru þar starfræktar yfir 180 búðir, veitinga- og þjónustustaðir. Þar er allt frá bókasafni, fasteignasölu, kvikmynda- og leikhúsi, til vín- og fataverslana. Miðstöðin hefur vaxið mikið á síðari árum og hefur hún verið talin ógnun við Laugaveginn og aðra verslunarkjarna. Helsti keppinautur Kringlunnar er Smáralind sem er í Smáranum í Kópavogi.
Saga Kringlunnar
Það var Pálmi Jónsson, kenndur við Hagkaup, sem talinn er upphafsmaður byggingu Kringlunnar. Bygging Kringlunnar hófst árið 1984 og eru stoðir og bitar hennar aðallega gerðir úr forsteyptum einingum. Síðar árið 1991 var Borgarkringlan opnuð, nokkurs konar „lítil Kringla“, minni verslunarmiðstöð milli Kringlunnar og Borgarleikhússins sem hýsti meðal annars Kringlukrána og margar gjafavöruverslanir. Eftir það var farið í stækkun Kringlunnar árið 1996 og síðan aftur árið 1998 þar sem verkið var unnið í tveimur áföngum og lauk fyrri áfanga haustið 1998 en þeim síðari í október 1999.
Kringlan varð landsþekkt fyrir verslanir, kaffihús, veitingahús, snyrtistofur, skrifstofur og læknastofur, sérverslanir og stórmarkaði í sama húsnæðinu og hélt titlinum sem stærsta verslunarmiðstöð Íslands með um 40.000 fermetra í einungis 2 ár í viðbót eða þar til árið 2001 þegar Smáralindin opnaði um 62.000 fermetra verslunarmiðstöð í Smáranum í Kópavogi. Hún virtist lítil ógn fyrir Kringlunni í fyrstu en byrjaði hins vegar að vera „hin landsþekkta“ verslunarmiðstöð síðar og hefur undanfarin ár laðað að fræga einstaklinga og má sem dæmi nefna Jerome Jarre sem olli miklu öngþveiti í Smáralind í byrjun ársins 2014.
Samgöngur
Strætisvagnar eiga leið hjá Kringlunni reglulega. Það eru vagnar númer 1 og 4 sem fara Kringlumýrarbraut, 2, 13 og 14 sem fara Listabraut og 3 og 6 sem fara Miklubraut.
Lengi hefur verið rætt um tengingu léttlestar eða hraðvagns við Kringluna og hefur það verið í höndum Reykjavíkurborgar að ákveða það.
Stækkun Kringlunnar
Þegar nákvæmlega 6 ár liðu hófust aftur framkvæmdir til suðurs frá Kringlunni. Í því voru um 1500 fermetrar og lauk framkvæmdum vorið 2006.
Það hefur lengi legið fyrir áform um að stækka Kringluna mun meira en hrunið árið 2008 kom í veg fyrir það. Gert var ráð fyrir um 20.000 fermetra stækkun til vesturs og yfir götuna Kringluna við hlið verslunarmiðstöðvarinnar. Það yrði stærsta stækkun Kringlunnar frá upphafi en nú hafa hins vegar Reitir, sem eiga 80% hlut í Kringlunni, undirbúið stækkun hennar innan nokkurra ára og á Kringlan eftir stækkunina að vera um 60.000 fermetrar og yrði því svipað stór og Smáralind, sem er um 62.200 fermetrar. Í aðalskipulagi Reykjavíkurborgar er gert ráð fyrir allt að 100.000 fermetra af nýju húsnæði á öllu Kringlusvæðinu en það hefur hins vegar engin ákvörðun verið tekin um nákvæma útfærslu, eða hvenær framkvæmdir hefjast.
Mögulegt er að miðstöð skiptitenginga almenningssamganga fari í gegnum Kringlusvæðið.
Helgi Styrsson
Helgi Styrsson (d. eftir 1430) var íslenskur sýslumaður og hirðstjóri á 15. öld. Hann bjó á Krossi í Landeyjum. Ætt hans er óþekkt.
Helgi var einn af þeim sem skrifuðu undir hyllingarbréf Eiríks konungs af Pommern á Alþingi 1419 og hefur því verið í hópi helstu höfðingja landsins. Í bréfi frá 11. apríl 1420, um óleyfilega vetursetu sex enskra kaupmanna í Vestmannaeyjum, er hann sagður sýslumaður þar. Í bréfi til Eiríks konungs sem skrifað er á Alþingi sama sumar virðist hann vera orðinn hirðstjóri eða umboðsmaður hirðstjóra ásamt Þorsteini Helmingssyni (Ólafssyni). Í öðru bréfi sem skrifað er seinna um sumarið kallar hann sig hirðstjóra sunnan og austan.
Þrotlaus leit
Þrotlaus leit er hugtak í tölvunarfræði og haft um tilraun þar sem stuðst er við happa- og glappaaðferð til þess að brjóta tölvuöryggi með því að prófa mörg hugsanleg gildi á aðgangsorðum eða dulmálslyklum.
Þrándur
Þrándur er íslenskt karlmannsnafn.
Viggó viðutan
Viggó viðutan (franska: Gaston Lagaffe) er belgísk persóna í samnefndum teiknimyndasögum eftir André Franquin, sem hann þróaði í samvinnu við Jidéhem. Ævintýri Viggós birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Sval en voru jafnóðum gefnar út á bókaformi.
Í sögunum vinnur Viggó á blaði ásamt Val úr sögunum um Sval og Val. Hann veldur þar sífelldum vandræðum sem oft og tíðum eru tengd steindaldarhörpunni hans svokölluðu.
Saga og persónueinkenni
thumb|left|Viggó á belgísku götulistaverki. Viggó birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval þann 28. febrúar árið 1957 sem þögull og luralegur ungur maður með þverslaufu. Hann var í fyrstu hugsaður sem uppfyllingarefni, sem nota mætti á auðum flötum í blaðinu. Umhverfis þessa skringilegu persónu voru teiknuð fjölmörg blá fótspor, en slóð slíkra fótspora hafði birst í blaðinu um alllangt skeið til að skapa eftirvæntingu lesenda. Ungi maðurinn, sem síðar var kynntur sem Viggó eða Gaston, sagðist hafa verið ráðinn í vinnu á ritstjórn blaðsins en gat þó hvorki gert grein fyrir því hvaða hlutverki hann ætti að gegna eða hver bæri ábyrgð á ráðningunni.
Með tímanum breyttust skrítlurnar með Viggó úr stökum myndum í stuttar myndasögur upp á hálfa eða heila blaðsíðu. Yfirleitt gerast ævintýri hans á ritstjórnarskrifstofunni, þar sem Viggó hefur það verkefni að sjá um póstinn en ver þess í stað öllum stundum í svefn, draumóra, skringileg uppátæki eða uppfinningar sem oftast enda með ósköpum. Stundum fer sögusvið ævintýranna út af skrifstofunni, en oftast koma þó einhverjir vinnufélaganna einnig við sögu.
Viggó er óvenjuleg myndasöguhetja og mætti raunar tala um andhetju. Þrátt fyrir að vera afleitur starfskraftur sem getur stórskaðað fyrirtækið, sett samstarfsfólk í bráða hættu og spillt fyrir gerð mikilvægra viðskiptasamninga, er honum aldrei sagt upp störfum. Líkleg skýring er sú að Viggó hefur gullhjarta og er sérstakur dýravinur, þótt gæludýrahald hans valdi stundum vandræðum á vinnustaðnum.
Öfugt við ýmsar aðrar myndasöguhetjur Svals-tímaritsins, var Viggó hugsaður fyrir eldri lesendur. Til marks um það reykti hann sígarettur mestalla tíð, auk þess sem hann sést stundum neyta áfengis.
Sögurnar um Viggó viðutan hafa stundum samfélagslegan undirtón. Þar eru anarkísk sjónarmið áberandi með andúð á yfirvaldi og smáborgaralegum viðhorfum. Umhverfismál ber oft á góma sem og andúð á hermennsku. Franquin heimilaði jafnframt að Viggó væri notaður til að vekja athygli á mannréttindamálum á vegum Amnesty International.
Viggó viðutan brá fyrir í nokkrum bókanna um Sval og Val á meðan Franquin sá um ritun þeirra. Síðustu Viggó-sögurnar birtust í Svals-tímaritinu árið 1996, ári fyrir dauða Franquins, en þær voru þó afar stopular eftir að komið var fram á níunda áratuginn.
Titlar
Bókaútgáfan Iðunn gaf út 12 bækur um Viggó á árunum 1978 til 1988, númeraðar 1 til 12. Froskur útgáfa hóf svo að gefa Viggó út árið 2015, með sömu röð á bókunum og 40 ára afmælisútgáfa Dupuis og Marsu útgefendanna.
Tenglar
Gaston Lagaffe Gaston Lagaffe
Indíana
Indíana er íslenskt kvenmannsnafn.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
Spurningakeppni fjölmiðlanna er spurningakeppni sem RÚV stóð fyrir árlega frá 1989 til 2008, þegar hún fluttist yfir til Bylgjunnar. Er henni útvarpað um páskana. Helstu fjölmiðlar landsins senda tveggja manna lið til keppni en hún er útsláttarkeppni þar sem einn fjölmiðill stendur uppi sem sigurvegari.
Indíana
Dreifing á Íslandi
Nafnið Indíana er þó eldra í tungumálinu og fæddist ein Indíana á Austfjörðum árið 1924.
Muammar Gaddafi
Muammar Muhammad Abu Minyar al-Gaddafi (arabíska: مُعَمَّر القَذَّافِي‎ Muʿammar al-Qaḏḏāfī, 7. júní 1942 – 20. október 2011), þekktur sem Muammar Gaddafi (stundum skrifað Gaddafí á íslensku) var einræðisherra Líbíu frá 1969 til 2011. Hann var þjóðhöfðingi Líbíu frá 1969 til ársins 1977. Eftir það sagðist hann vera tákngervingur landsins og bar titilinn „hinn bróðurlegi leiðtogi og vegvísir byltingarinnar og Jamahiriya“. Hann var fangaður í orrustunni við Sirte og var þá drepinn.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
1990
Ekki vitað um sigurvegara
Muammar Gaddafi
Gaddafi var mjög umdeildur leiðtogi sem drottnaði yfir líbískum stjórnmálum í fjóra áratugi og hvatti á þeim tíma til mikillar leiðtogadýrkunar á sjálfum sér. Fylgjendur hans litu á hann sem fánabera andstöðu gegn vestrænni heimsvaldshyggju og fyrir arabískri og síðar afrískri samstöðu. Íslamskir bókstafstrúarmenn voru ákaflega mótfallnir samfélags- og efnahagsbreytingum hans. Gaddafi var jafnframt sakaður um kynferðisofbeldi eftir dauða sinn. Víðast hvar var hann fordæmdur sem einræðisherra sem bar ábyrgð á grófum mannréttindabrotum og studdi við hryðjuverkahópa um allan heim.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
1991
Umsjónarmaður: Gyða Dröfn Tryggvadóttir Ekki vitað um sigurvegara
Muammar Gaddafi
Æviágrip
Gaddafi fæddist nærri Sirte til fátækrar Bedúinafjölskyldu á tímum ítalskra nýlenduyfirráða í Líbíu. Hann fór að aðhyllast arabíska þjóðernishyggju sem nemandi í skóla í Sabha og gekk síðar í konunglega hernaðarháskólann í Benghazi. Gaddafi stofnaði leynifélag „Frjálsra liðsforingja“ innan hersins og leiddi með því byltingu gegn Idris Líbíukonungi árið 1969. Eftir byltinguna breytti Gaddafi Líbíu í lýðveldi sem stjórnað var af byltingarráði undir formennsku hans. Gaddafi réð landinu með stjórnartilskipunum og lét reka bæði almenna ítalska borgara og vestræna hermenn úr landinu. Hann ræktaði hins vegar samband Líbíu við aðrar þjóðernissinnaðar arabastjórnir, sér í lagi stjórn Nassers í Egyptalandi, og hvatti án árangurs til arabískrar stjórnarsameiningar.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
1992
Umsjónarmaður: Sigurður Þór Salvarsson
Muammar Gaddafi
Æviágrip
Gaddafi var hlynntur íslamskri nútímavæðingu og byggði lagakerfi sem hann kallaði „íslamskan sósíalisma“ á túlkun sinni á sjaríalögum. Hann þjóðnýtti líbíska olíuiðnaðinn og notaði tekjurnar af honum til að styrkja ríkisherinn, fjármagna byltingarhreyfingar í öðrum löndum og til að hrinda af stað ýmsum samfélagsverkefnum, þar á meðal byggingu nýrra húsa, sterkari heilsugæslu og víðameira menntakerfi. Árið 1973 hratt Gaddafi af stað svokallaðri „alþýðubyltingu“ sem kom að nafninu til á kerfi beins lýðræðis í Líbíu, en í reynd viðhélt Gaddafi þó ákvörðunarrétti í öllum mikilvægum málefnum. Sama ár gaf Gaddafi út „Græna kverið“, þar sem hann lýsti hinni svokölluðu „þriðju allsherjarkenningu“ sem hann hugðist byggja stjórn sína á. Í bókinni hafnaði Gaddafi bæði kapítalisma og kommúnisma og kvaðst ætla að byggja svokallað „ríki fjöldans“ eða Janahitiyah í Líbíu.
Vigo
thumb|Höfn og miðbær Vigo. thumb|Stórborgarsvæði Vigo. Vigo er borg og sveitarfélag í sýslunni Pontevedra í spænska sjálfstjórnarhéraðinu Galisíu. Borgin er sú fjölmennasta í héraðinu með tæpa 200.000 íbúa en í sveitarfélaginu eru um 292.000 íbúa (2016). Vigo er í suðvestur-Galisíu, rétt norður af Portúgal. Rigningarsamt er í borginni og er ársúrkoma um 1800 mm.
Muammar Gaddafi
Æviágrip
Gaddafi gerðist að orðinu til táknrænn þjóðarleiðtogi og afsalaði sér embættislegum völdum árið 1977 en í reynd var hann áfram leiðtogi hernaðar- og byltingarráðanna sem sáu um lögsögu og um að kveða niður andóf. Á áttunda og níunda áratugnum leiddu landamæradeilur Líbíu við Egyptaland og Tjad auk meintra tengsla landsins við Lockerbie-sprenguárásina í Skotlandi og skæruhernað í ýmsum löndum til þess að Líbía einangraðist á alþjóðasviðinu. Sér í lagi versnaði samband Líbíu við Bretland, Bandaríkin og Ísrael. Árið 1986 gerðu Bandaríkin loftárásir á Líbíu og Sameinuðu þjóðirnar hófu efnahagsþvinganir gegn landinu.
Vigo
Vigo taldist til þorps ekki fyrr en á 15. öld. Á 16. og 17. öld var ráðist á Vigo af sjó. Francis Drake tók borgina höndum frá 1585 til 1589 og skildi eftir sig brennd hús. Tyrkneskur floti reyndi að ráðast á borgina áratugum síðar. Fillippus IV spánarkonungur lét því byggja virki um borgina um miðja 17.öld. Bretar og Frakkar hertóku einnig borgina í stuttan tíma í byrjun 18. aldar annars vegar og 19. aldar hins vegar. Vigo óx hratt á 19. og 20. öld. Þar hefur byggst upp mikill iðnaður, fiskvinnsla, skipa-, og bílaverksmiðjur. Celta de Vigo er knattspyrnulið borgarinnar.
Muammar Gaddafi
Æviágrip
Frá og með árinu 1999 sneri Gaddafi baki við arabískum sósíalisma og fór þess í stað að styðja einkavæðingu í efnahagsmálum, bætt samskipti við vesturveldin og samstöðu milli Afríkuríkja. Gaddafi var formaður Afríkusambandsins frá 2009 til 2010.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
1993
Umsjónarmaður: Ásgeir Tómasson Ekki vitað um sigurvegara
Muammar Gaddafi
Æviágrip
Í arabíska vorinu árið 2011 brutust út mótmæli gegn víðtækri spillingu og atvinnuleysi í austurhluta Líbíu. Óeirðirnar leiddu til borgarastyrjaldar og Atlantshafsbandalagið ákvað að grípa inn í til stuðnings andstæðingum Gaddafi. Stjórn Gaddafi var steypt af stóli og Gaddafi flúði til Sirte en var þar handsamaður og drepinn af uppreisnarmönnunum.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
1994
Ekki vitað um sigurvegara
1995
Umsjónarmaður: Ásgeir Tómasson Ekki vitað um sigurvegara
2000
Ekki vitað um sigurvegara
2001
Umsjónarmaður: Sveinn H. Guðmarsson og Björn Þór Sigbjörnsson
2002
Umsjónarmaður: Sveinn H. Guðmarsson
2003
Umsjónarmaður: Sveinn H. Guðmarsson
2004
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
2005
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
2006
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
Heilagur Patrekur
alt=stytta af heilögum Patrek|thumb Heilagur Patrekur var kristniboði á ármiðöldum og verndardýrlingur Írlands. Patrekur fæddist í lok 4. aldar og er talinn hafa látist á seinni hluta 5. aldar en dánardagur hans er 17. mars. Patrekur ólst upp við þorpið Bannavem Taburniae sem var á rómversku yfirráðasvæði á vesturströnd Bretlands. Tvö merkisrit eru til eftir Patrek sjálfan á latínu, Confessio, Játning, Yfirlýsing, og Epistola ad miletes Coroticui, Bréf til hermanna Coroticusar. Heilagur Patrekur er talinn ásamt fleirum hafa kristnað Írland á 5.öld.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2007
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
Heilagur Patrekur
Æviágrip
Þegar Patrekur var 16 ára gamall var hann tekinn í þrældóm til Írlands. Þar var hann látinn gæta sauða á stað sem að núna heitir Patreksfjörður. Eftir sex ár í þrældómi slapp hann og sneri aftur til Englands. Þar menntaði hann sig í kristnum fræðum. Þegar hann var búinn að því fékk hann þörf til að snúa aftur til Írlands til þess að boða kristna trú. Hann fékk Íra til þess að taka upp kristna trú sem að þeir gerðu á árunum 430-460. Írsk kristni þróaðist án tengsla við kaþólsku kirkjuna á tímum þjóðflutninganna á miðöldum. Miðstöðvar írsku kirkjunnar voru klaustur. Patreksdegi er fagnað sem þjóðhátíðardegi írska lýðveldisins, sem frídegi á Norður-Írlandi og víða í veröldinni þar sem írsk ítök eru. Nú halda Írar hátíðlega upp á dag Heilags Patreks 17. mars ár hvert.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2008
Umsjónarmaður: Ævar Örn Jósepsson
Heilagur Patrekur
Æviágrip
Í írskri þjóðtrú er sagt að Patrekur hafi rekið alla snáka í burtu frá Írlandi. Patrekur á að hafa notað staf sinn til að reka alla snáka og önnur skriðdýr á Írlandi út í hafið þegar þau trufluðu hann við 40 daga föstu. Fornleifarannsóknir benda þó til þess að snákar hafi aldrei verið á Írlandi frá ísöld. Kenningar hafa verið lagðar fram um að snákagoðsögnin sé ekki bókstafleg og eigi við að Patrekur hafi rekið drúída (þ.e.a.s. heiðni) frá Írlandi.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2009
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
Heilagur Patrekur
Staðreyndir um Heilagan Patrek.
1.      Heilagur Patrekur var ekki írskur heldur enskur
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2010
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
Heilagur Patrekur
Staðreyndir um Heilagan Patrek.
2.      Blár en ekki grænn er talinn vera litur heilags Patreks
Haitham bin Tariq Al Said
Haitham bin Tariq Al Said (arabíska: هيثم بن طارق آل سعيد; f. 11. október 1955 ) er núverandi soldáninn af Óman. Áður en hann varð soldán hafði hann gegnt embættum í ríkisstjórn frænda síns, soldánsins Qaboosar bin Said, í marga áratugi. Hann var menningarmálaráðherra frá 2002 til 2020. Qaboos soldán útnefndi Haitham arftaka sinn í erfðaskrá sinni og Haitham var krýndur soldán þann 11. janúar 2020, fáeinum klukkustundum eftir dauða Qaboosar.
Heilagur Patrekur
Staðreyndir um Heilagan Patrek.
3.      Þriggja laufa smárinn er ekki tákn Írlands
Haitham bin Tariq Al Said
Æviágrip
Haitham bin Tariq gekk í Pembroke-skólann í Oxford-háskólann og útskrifaðist úr áfanga í utanríkisþjónustu árið 1979.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2011
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
Heilagur Patrekur
Staðreyndir um Heilagan Patrek.
4.      Dagur Heilags Patreks var áfengislaus þar til ársins 1970.
Haitham bin Tariq Al Said
Æviágrip
Faðir Haithams var Tariq bin Taimur, sonur soldánsins Taimurs bin Feisal. Hann á sex bræður og tvær hálfsystur (þar á meðal Nawwal, fyrrum eiginkonu Qaboosar soldáns). Bróðir hans, Asa'ad bin Tariq, var varaforsætisráðherra í varnarmálum. Eldri bræður hans, Talal, Qais, Adham, og Faris, eru viðskiptamenn og eru ekki virkir í stjórnmálum. Hann á fjögur börn, tvo syni og tvær dætur. Elsti sonur hans, Theyazin bin Haitham, er krónprins Ómans.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2012
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
Haitham bin Tariq Al Said
Æviágrip
Bandaríska tímaritið The Economist lýsti Haitham sem víðsýnum og höllum undir Vesturveldin.
Spurningakeppni fjölmiðlanna
2013
Umsjónarmaður: Logi Bergmann Eiðsson
Haitham bin Tariq Al Said
Stjórnmálaferill
Haitham er íþróttaunnandi og var fyrsti forseti ómanska knattspyrnusambandsins á níunda áratugnum. Hann var aðstoðarritari utanríkisráðuneytisins í pólitískum málefnum frá 1986 til 1993 og var síðar útnefndur aðalritari utanríkisráðuneytisins frá 1994 til 2002. Hann var síðan útnefndur menningarmálaráðherra í mars árið 2002 og stýrði manntalsnefnd árið 2003. Hann var yfirleitt fulltrúi Ómans erlendis og tók árið 2016 á móti Karli Bretaprins og Kamillu hertogaynju í heimsókn til landsins.
Haitham var jafnframt formaður nefndar um framtíðarsýn um „Óman 2040“ auk þess sem hann er heiðursforseti ómanska fötlunarsambandsins.
The Economist taldi Haitham lítið hafa afrekað sem meðlimur í ríkisstjórn Qaboosar.
Soldán Ómans
Þegar frændi Haithams, Qaboos soldán, lést þann 10. janúar 2020, var Haitham bin Tariq nefndur erfingi að krúnunni í erfðaskrá hans. Hann var krýndur soldán Ómans daginn eftir með vígsluathöfn á neyðarfundi ómanska ráðgjafarþingsins í Al-Bustan. Ríkissjónvarp Ómans greindi frá því að varnarráð landsins hefði opnað innsiglað erfðaskrárbréf gamla soldánsins og tilkynnti að Haitham hefði verið lýstur nýr soldán stuttu síðar. Sem soldán er Haitham um leið forsætisráðherra, hæstráðandi hersins og varnarmálaráðherra. Hann var jafnframt utanríkisráðherra og fjármálaráðherra til 18. ágúst 2020, en þá útnefndi hann Sayyid Badr bin Hamad bin Hamood Al Busaidi utanríkisráðherra og Sultan bin Salem bin Saeed al-Habsi fjármálaráðherra. Í fyrstu opinberu ræðu sinni lofaði Haitham því að viðhalda friðargæslustefnu forvera síns og halda áfram að þróa efnahag Ómans. Haitham bin Tarik er kvæntur og á börn, ólíkt forvera sínum.
Þann 12. janúar 2021 gaf Haitham út konunglega tilskipan þar sem elsti sonur hans, Sayyid Theyazin bin Haitham, var lýstur fyrsti krónprins Ómans. Hann breytti einnig lögum til þess að veita ríkisborgurum og íbúum Ómans tjáningar- og skoðanafrelsi og nam úr gildi lög sem heimiluðu ríkinu að vakta einkasímtöl og samskipti á samskiptamiðlum og í pósti. Hann veitti jafnframt réttindi til að iðka trúarbrögð samkvæmt viðurkenndum siðum svo lengi sem það bryti ekki í bága við samfélagsreglur eða almennt siðferði.
Lotka
Lotka er á í Norðvestur-Rússlandi. Áin er stutt, aðeins 32 kílómetrar á lengd.
Heiðmundur
Heiðmundur er íslenskt karlmannsnafn.
Fiskistyrmir
Fiskistyrmir (fræðiheiti: Phoebastria irrorata) er tegund albatrossa.
Höfuðborg
thumb|right|Lönd þar sem höfuðborgin er ekki stærsta borgin. Höfuðborg er sú borg í gefnu ríki þar sem stjórnvöld ríkisins hafa oftast aðsetur, dæmi: Osló. Einnig er talað um höfuðborgir fylkja í sambandsríkjum.
Þórodda
Þórodda er íslenskt kvenmannsnafn.
Meyjar í nauðum (Æskýlos)
Meyjar í nauðum er harmleikur eftir forngríska leikskáldið Æskýlos. Það er næstelsta varðveitta leikrit Æskýlosar.
Meyjar í nauðum var fyrsta leikritið í þríleik en hin tvö eru glötuð. Þau hétu Egyptar og Dætur Danás.
Red Dragon
Red Dragon er skáldsaga eftir Thomas Harris, einnig er til samnefnd kvikmynd byggð á bókinni. Titillinn er fengin úr heiti listaverks eftir Willam Blake sem heitir: The Great Red Dragon and the Woman Clothed with the Sun.
Sigrún Jónsdóttir og K.K. sextettinn - Hvert einasta lag
Sigrún Jónsdóttir og K.K. sextettinn er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Sigrún Jónsdóttir lagið Hvert einasta lag með K.K. sextett og sextettinn leikur I'll remember April. Sextettinn skipa Kristján Kristjánsson hljómsveitarstjóri, Ólafur Gaukur Þórhallsson, Gunnar Ormslev, Kristján Magnússon, Einar Jónsson, Pétur Urbancic og Björn Ingþórsson. Þeir tveir síðastnefndu spila í sínu laginu hvor. Ólafur Gaukur útsetti Hvert einasta lag og Kristján Kristjánsson útsetti I'll remember April. Rangur plötumiði var á annarri hlið plötunnar (óvíst hvort svo var á öllu upplaginu) en hér er sýndur réttur miði. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Þrúðmar
Þrúðmar er íslenskt karlmannsnafn.
1508
thumb|right|[[Maxímilían 1. keisari.]] Árið 1508 (MDVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Indíra
Indíra er íslenskt kvenmannsnafn.
Heiðrekur
Heiðrekur er íslenskt karlmannsnafn.
Fiðrað kókaín
Fiðrað kókaín er íslensk heimildarkvikmynd um fálka og fálkasölu í Arabalöndunum. Myndin var frumsýnd árið 2010. Leikstjórar myndarinnar eru þeir Örn Marinó Arnarson og Þorkell Harðarsson.
Forsetar Súrínam
Forseti Súrinam er kosinn til 5 ára í senn af þinginu (De Nationale Assemblée). Forsetakjörsreglurnar eru þannig að tvo þriðju hluta atkvæða þarf í þinginu til kosningar. Ef enginn frambjóðendi nær "tvöföldum meirihluta" (tweederdemeerderheid) í þinginu, er kosningunni vísað til Verenigde Volksvergadering, þar sem aftur sitja þingmenn en ennfremur bæjarráðsmenn og ýmsir aðrir embættismenn og dugir þá einfalt fleirtal.
Jólagleði
Jólagleði var skemmtun sem haldin var fyrr á öldum. Þá var venjan að messað var á aðfangadagskvöld jóla, en að því búnu dvaldist kirkjufólkið á prestsetrinu til morguns við víkivakadans og annan mannfagnað.
Lettland
Lettland (lettneska: Latvija) er eitt af Eystrasaltsríkjunum ásamt Litáen og Eistlandi. Næstu nágrannar Lettlands eru Eistland í norðri, Litáen í suðri og Rússland og Hvíta-Rússland í austri. Í vestri liggur landið að Eystrasalti og þar mætast landhelgi þess og Svíþjóðar. Íbúar Lettlands eru tæplega 2 milljónir og landið er 64.589 km² að stærð. Þar er temprað loftslag ríkjandi.
Lettland hefur í gegnum aldirnar verið hluti af Svíaveldi, Póllandi og Rússneska keisaradæminu, en þýskumælandi aðall ríkti yfir íbúunum. Lýðveldið Lettland var stofnað eftir Fyrri heimsstyrjöld þann 18. nóvember 1918 en það breyttist í einræði eftir valdarán Kārlis Ulmanis 1934. Við upphaf Síðari heimsstyrjaldar var landið hernumið af Sovétmönnum. Þjóðverjar gerðu innrás í landið 1941 en Sovétmenn náðu því aftur 1944. Næstu hálfa öld var Lettland sovétlýðveldi.
Árið 1987 hófst Söngvabyltingin með kröfu um sjálfstæði frá Sovétríkjunum. Lettlandi lýsti yfir sjálfstæði 4. maí 1990 sem var viðurkennt í kjölfar upplausnar Sovétríkjanna 1991. Lettland er einstýrt þingræðisríki með 110 sveitarstjórnir og 9 borgarstjórnir. Landið situr hátt á lista yfir lönd eftir þróun lífsgæða. Ríga var menningarhöfuðborg Evrópu árið 2014.
Frumbyggjar Lettlands eru Lettar og Líflendingar. Lettneska er annað tveggja núlifandi baltneskra tungumála ásamt litáísku. Þótt landið hafi verið undir erlendri stjórn frá 13. öld til 20. aldar hafa tungumál landsins og menning haldið sérstöðu sinni. Fram að Síðari heimsstyrjöld bjuggu þar stórir hópar Eystrasaltsþjóðverja og gyðinga. Um fjórðungur íbúa Lettlands er af rússneskum uppruna. Rúmur helmingur þeirra hefur ekki borgararéttindi vegna þeirra ströngu skilyrða sem sett voru fyrir borgararétti í Lettlandi eftir sjálfstæðið frá Sovétríkjunum. Rúmur þriðjungur íbúa eru lútherstrúar en um fjórðungur rómversk-kaþólskir, aðallega í héraðinu Latgale í suðausturhluta landsins. Tæp 20% íbúa eru í rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni.
Þann 20. september 2003 kusu Lettar um inngöngu í Evrópusambandið og samþykktu það. Innganga í sambandið varð að veruleika þann 1. maí 2004. Þann 29. mars 2004 gerðist Lettland aðili að NATO. Auk þess er Lettland aðili að Evrópuráðinu, Eystrasaltsráðinu, Alþjóðagjaldeyrissjóðnum, NB8, Norræna fjárfestingarbankanum, Efnahags- og framfarastofnuninni, Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu og Alþjóðaviðskiptastofnuninni. Lettland tók upp evru sem gjaldmiðil 1. janúar 2014 í stað lettneska latsins.
Heiti
Nafnið Latvija er dregið af heiti Latgalla sem voru ein af fjórum Eystrasaltsþjóðum (ásamt Kúrum, Selum og Semgöllum) sem bjuggu á þessu svæði á miðöldum, ásamt finnskumælandi Líflendingum. Trúboðinn Hinrik af Lettlandi bjó til latnesku heitin Lettigallia og Lethia út frá nafni þjóðflokksins. Þaðan kom latneska heitið Letonia og þýska heitið Lettland.
Landfræði
Lettland er í Norður-Evrópu við austurströnd Eystrasalts og á norðausturhluta Austurevrópska meginlandskjarnans, milli 55. og 58. breiddargráðu norður, og 21. og 29. lengdargráðu austur. Lettland er um 65.000 ferkílómetrar að stærð. Þar af eru um 18.000 km² landbúnaðarland, 35.000 km² skóglendi og 2.400 km³ stöðuvötn.
Lettland á landamæri að Eistlandi í norðri, Rússlandi í austri, Hvíta-Rússlandi í suðaustri og Litáen í suðri. Landhelgi landsins liggur að landhelgi Svíþjóðar, Eistlands og Litáen. Landið nær 210 km frá norðri til suðurs og 450 km frá vestri til austurs.
Megnið af landsvæði Lettlands er innan við 100 metra yfir sjávarmáli. Stærsta stöðuvatnið, Lubāns, er 80,7 km² að stærð og dýpsta vatnið, Drīdzis, er 65,1 metri á dýpt. Lengsta á Lettlands er Gauja, 452 km löng, en lengsta áin sem rennur um Lettland er Daugava sem er alls 1.005 km löng, þar af 325 km í Lettlandi. Hæsti punktur Lettlands er hæðin Gaiziņkalns í 311,6 metra hæð. Strönd Lettlands við Eystrasalt er 494 km að lengd. Grunnur Rígaflói liggur að norðvesturhluta landsins.
Stjórnsýslueiningar
thumb|right|Tölfræðihéruð Lettlands. Lettland skiptist í 110 sveitarfélög (novadi) og 9 borgarlýðveldi (republikas pilsētas) með eigin borgarráð og stjórnkerfi. Borgirnar eru Daugavpils, Jēkabpils, Jelgava, Jūrmala, Liepāja, Rēzekne, Ríga, Valmiera og Ventspils. Sögulega skiptist Lettland í fjögur héruð: Latgallíu, Semgallíu, Kúrland og Vidzeme. Þessi fjögur héruð eru nefnd í stjórnarskrá Lettlands. Selonía, sem er hluti af Semgallíu, er stundum talin sér, en hefur enga opinbera stöðu. Í skipulagsmálum mynda Ríga og nærliggjandi sveitarfélög sérstakt skipulagssvæði, sem tekur hluta af hinum héruðunum fjórum. Skipulagssvæðin voru sett upp 2009 til að tryggja jafna þróun allra landsvæða. Tölfræðihéruð Lettlands eru sex talsins þar sem borgin Ríga og nærsveitir Ríga (Pieriga) eru aðskilin héruð. Ríga er stærsta borg Lettlands, en Daugavpils kemur þar á eftir og Liepaja í þriðja sæti.
Þrymur
Þrymur er íslenskt karlmannsnafn.
Le Prophète
Söguþráður
Daldónarnir sitja í fangelsi þar sem þeir komast í kynni við annan fanga, predikarann Dunkle, sem stöðugt flytur dómsdagsræður yfir öðrum föngum í fangelsinu. Ibbi Daldón verður fyrir óæskilegum áhrifum af boðskap Dunkle og fyrir einskæran misskilning tekst Daldónunum að flýja úr fangelsinu ásamt Dunkle. Eftir langa göngu í eyðimörkinni koma strokufangarnir til bæjarins Paradise Gulch. Íbúar bæjarins eru miklir trúmenn og taka Dunkle og Daldónunum opnum örmum. Það reynist þó Daldónunum þrautin þyngri að aðlagast lífinu í bænum, enda er þar engan banka að finna. Á sama tíma leggur Lukku Láki af stað að leita Daldónanna.
Óttar
Óttar er íslenskt karlmannsnafn.
Hoya acanthominima
Hoya acanthominima er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Indra
Indra er íslenskt kvenmannsnafn.
Mark Lanegan
thumb|Mark Lanegan. thumb|Isobel Campbell og Mark Lanegan í Barcelona. Mark William Lanegan (fæddur 25. nóvember 1964; d. 22. febrúar 2022) var bandarískur tónlistarmaður og lagahöfundur frá Washingtonfylki. Hann var þekktur fyrir djúpa baritón rödd sína.
Lanegan hóf ferilinn með hljómsveitinni Screaming Trees á níunda áratugnum. Sú sveit taldist till gruggrokksins árla á 10. áratugnum sem þá var áberandi í rokkheiminum. Lagið Nearly Lost You sló í gegn með þeim árið 1992. Screaming Trees liðaðist í sundur smám saman og Lanegan fór að einbeita sér meira að sólóferli. Hann tók þátt í ýmsum hljómsveitum og verkefnum samhliða því og söng meðal annars í hljómsveitinni Mad Season (með meðlimum Pearl Jam og Alice in Chains).
Þórsteina
Þórsteina er íslenskt kvenmannsnafn.
Mark Lanegan
Hann var meðlimur Queens of the Stone Age 2001-2005 og söng á fimm plötum þeirra. Einnig vann hann með Isobel Campbell fyrrum söngkonu Belle and Sebastian og breska tvíeykinu Soulsavers.
Stílar sem Lanegan hafði í sinni tónlistargerð eru til dæmis: Grugg, jaðarrokk, þjóðlagatónlist og blús.
Lanegan spilaði á tvennum tónleikum í Fríkirkjunni haustið 2013.
Mark Lanegan lést í febrúar 2022 í Killarney á Írlandi, 57 ára gamall.
Hákon Sigurðarson Hlaðajarl
thumb|right|Hákon Hlaðajarl. Mynd eftir Christian Krohg. Hákon Sigurðarson Hlaðajarl (d. í febrúar 995) réði ríkjum í Noregi frá því um 970 til dauðadags. Hann bar þó aldrei konungsnafnbót. Fyrstu árin var hann skattkonungur Haraldar blátannar Danakonungs.
Haraldur gráfeldur og bræður hans, Eiríkssynir, drápu Sigurð Hlaðajarl, föður Hákonar, eftir að Haraldur tók við ríkjum í Noregi og Hákon flúði þá land. Hann sneri þó aftur og barðist gegn veldi Eiríkssona næstu árin. Eftir að Haraldur blátönn felldi Harald gráfeld í Limafirði um 970 fékk hann Hákoni völdin. Þeir voru bandamenn í stríði við Ottó Þýskalandskeisara um 973-974 en töpuðu og neyddist Haraldur blátönn meðal annars til að heita því að kristna Noreg. Hann þvingaði Hákon jarl til að taka skírn en þegar jarlinn kom heim til Noregs kastaði hann kristninni, sagði sig undan yfirráðum Danakonungs og greiddi honum engan skatt eftir það. Haraldur reyndi að herja á Noreg næstu árin en eftir að lið hans og Jómsvíkinga tapaði orrustunni í Hjörungavogi, eins og segir frá í Jómsvíkinga sögu, hætti hann þeim tilraunum.
Þótt Hákon væri úr Þrændalögum og nyti framan af mikils stuðnings þar fór svo að Þrændahöfðingjar snerust gegn honum og þegar Ólafur Tryggvason kom með her í Þrændalög 995 flykktust þeir til hans. Hákon jarl lagði á flótta ásamt Karki þræl sínum og földu þeir sig í svínabæli. Þar skar þrællinn Hákon jarl á háls og fór síðan með höfuð hans til Ólafs Tryggvasonar í von um að fá góð laun fyrir verkið en Ólafur lét hálshöggva hann. Voru höfuð beggja sett á staura og grýtt.
Heikir
Heikir er íslenskt karlmannsnafn.
Fallbyssa
right|thumb|250px|Fallbyssur í [[Kristiansand, Noregi]] Fallbyssa (fallstykki, stykki eða kanóna) er mjög stór byssa, oftast á fæti, sem í eru notuð þung skot. Í upphafi voru fallbyssur oftast steyptar í heilu lagi, en seinna var farið að lóða þær saman úr minni einingum. Elstu fallbyssur eru frá 12 - 13. öld, en finna má lýsingar á fallbyssum frá 3. öld f.Kr. Þær fallbyssur voru frumstæðar og ekki knúnar með byssupúðri. Nútímafallbyssur er stundum nefndar stórskotabyssur.
Fyrstu fallbyssurnar
Fallbyssur eru byssur sem nota byssupúður eða annað sprengiefni. Fallbyssur voru fundar upp í Kína. Seinna breiddust fallbyssur til Evrópu. Orðið „cannon“ á ensku kemur úr latínu. Í Kína var fallbyssan þannig að rör var fyllt með byssupúðri og fest framan á spjót og notað sem nokkurs konar eldvarpa. Þessi uppfinning var notuð í Kína árið 1132 í stríði milli Chen Gui og De‘an. Fallbyssur voru fyrst notaðar í Evrópu á 13. öld.
Annað
Klumba var orð sem haft var um fallbyssu með vissu lagi og skrúfbyssur eru tegund af litlum fallbyssum sem eru smíðaðar í tvennu lagi og skrúfaðar saman þegar á þurfti að halda. Byssur þessar voru m.a. notaðar í fjallahernaði þar sem erfitt gat verið að athafna sig með venjulegar fallbyssur. Fallbyssur sem dregnar voru á kerrum voru nefndar kerrubyssur.
Betula delavayi
Betula delavayi er tegund af birkiætt sem var lýst af Adrien René Franchet. Engar undirtegundir finnast skráðar.
Trent Reznor
Trent fæddist fæddist 17. maí 1965 í bænum Mercer í Pensilvaníufylki í Bandaríkjunum en býr nú í New Orleans.
Hann er auk þess skrifaður sem upptökustjóri fyrir þremur geisladiskum hljómsveitarinnar Marilyn Manson Portrait of an American Family sem gefin var út árið 1994, Smells Like Children (1995), og Antichrist Superstar (1996) auk þess að semja tónlist fyrir kvikmyndirnar Natural Born Killers og Lost Highway.
Ronald Ross
Sir Ronald Ross (13. maí 1857 – 16. september 1932) var skoskur læknir sem þekktastur er fyrir að hafa uppgötvað hvernig malaría berst með moskítóflugum af Anopheles ættkvísl og fyrir að hafa fundið malaríusýkilinn og leitt út lífsferli hans í flugum og mönnum. Fyrir rannsóknir sínar á malaríu hlaut hann nóbelsverðlaun í lífeðlis- og læknisfræði árið 1902.
Ormsbók
Ormsbók – (eða Bók Orms Snorrasonar) – var stórt íslenskt skinnhandrit frá árabilinu 1360–1400, sem á 17. öld var í Svíþjóð og notað af fræðimönnum þar. Handritið hlaut eflaust þetta nafn af því að Ormur Snorrason lögmaður skrifaði nafnið sitt í það og hefur líklega verið fyrsti eigandi þess. Ormsbók er talin hafa eyðilagst 7. maí 1697, þegar konungshöllin í Stokkhólmi brann.
Saga handritsins
Árið 1602 var Ormsbók komin til Svíþjóðar, en þann 23. júní það ár fékk sænski fræðimaðurinn Johannes Bureus bókina að gjöf. Árið 1651 gaf Bureus sænsku krúnunni bókina og var hún afhent Ríkisskjalasafninu til varðveislu. Um og eftir miðja 17. öld notuðu nokkrir fræðimenn, t.d. Georg Stiernhielm og Olof Verelius, bókina við orðabókarvinnu, og eru orðasöfn þeirra mikilvæg heimild um efni handritsins, því að þar er oft vísað í blaðsíðu og línu. Eftir að Olof Verelius dó, 1682, tók Sænska fornfræðaráðið (Antikvitetskollegiet) við handritinu og lét á árunum 1690–1691 skrifa megnið af því upp, og var það Íslendingurinn Jón Vigfússon sem vann það verk. Seinast er getið um Ormsbók í eignaskrá Fornfræðaráðsins 1693, og er óvíst hvað varð um bókina. Flestir telja að hún hafi eyðilagst 7. maí 1697, þegar konungshöllin í Stokkhólmi brann, en einnig er hugsanlegt að hún hafi brunnið 16. maí 1702, í Uppsalabrunanum mikla, því að bókin var oft í láni í Uppsölum.
Útlit handritsins
Ormsbók var skinnhandrit í stóru broti (folio.) eins og Skarðsbækurnar tvær, og tveggja dálka eins og þær. Hins vegar virðist skriftin hafa verið smærri, því að 49 línur voru í dálki á móti 38 í Skarðsbók postulasagna. Í handritinu voru á bilinu 90–100 blöð (180–200 síður), en eitthvað af blöðum vantaði, t.d. í Mírmanns sögu og einnig aftast. Greinilegt er að sænsku fræðimönnunum þótti mikið til handritsins koma og er líklegt að það hafi borið með sér eitthvað af þeim höfðingsbrag sem einkennir Skarðsbækurnar tvær, sem Ormur Snorrason lét rita.
Efni Ormsbókar
Í handritinu voru eftirtaldar riddarasögur:
Hoya acicularis
Hoya acicularis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Borneó.
Inga
Inga er íslenskt kvenmannsnafn.
Hornafall
Hornaföll eiga sér andhverfur, sem eru stundum sameiginlega kölluð arcusarhornaföll. Þau föll heita sömu nöfnum og venjulegu hornaföllin, en með forskeytið „arcus“, sem er latneska orðið fyrir „horn“: Arcus sinus (arcsin), arcus cosinus (arccos), arcus tangens (arctan), og svo framvegis. Stundum eru þessi föll rituð sem \sin^{-1}, \cos^{-1} og svo framvegis þar sem að f^{-1}(x) er viðtekið tákn fyrir andhverfa fallið af f(x). Hornaföllin sem nefnd eru hér að framan eru skilgreind fyrir rétthyrnd hnitakerfi, en hýperbólísk hornaföll eru nauðsynleg í hýperbólísku rúmi, svo sem í Riemann rúmi, ásamt í mörgum sértilfellum í örsmæðareikningi og öðrum fögum. Enn fremur eru sérstakar hornafallareglur sem notaðar eru til þess að mæla horn á yfirborði kúlu, en þær reglur tilheyra kúluhornafræði.
Skilgreiningar
Til eru margar skilgreiningar á hornaföllum. Fyrsta skilgreiningin á þeim var samband á milli hvassra horna í rétthyrndum þríhyrningi og hlutfalla á milli lengda hliða hans. Þannig er sínus af hvössu horni rétthyrnds þríhyrnings skilgreindur sem hlutfallið á milli mótlægrar skammhliðar og langhliðar, kósínus af hvössu horni í rétthyrndum þríhyrningi skilgreindur sem hlutfallið á milli aðlægrar skammhliðar og langhliðar og tangens af horni skilgreindur sem hlutfallið á milli mótlægrar skammhliðar og aðlægrar skammhliðar eða sem hlutfallið á milli sínuss og kósínuss sama horns.
Almennari skilgreining er að skilgreina föllin sínus og kósínus sem hnit punkts á ferli einingarhrings, þannig að hornið sem miðað er við myndist á milli jákvæða hluta x-ássins og radíuss til punktsins. Sé hornið kallað v, þá eru hnit punktsins (x,y)=(cosv,sinv). Með þessu móti er hægt að skilgreina hornaföll fyrir hvaða horn sem er, ekki bara hvöss horn eins og ofangreind skilgreining gerir, heldur einnig rétt horn og gleið og reyndar einnig horn stærri en 180° án nokkurra efri marka.
Dan Aykroyd
Daniel Edward Aykroyd (fæddur 1. júlí 1952) er kanadískur gamanleikari, handritshöfundur og tónlistarmaður. Hann er þekktastur fyrir að hafa búið til Blues Brothers með John Belushi og Ghostbusters með Harold Ramis (og Ivan Reitman). Hann lék einnig aðalhlutverkin í báðum myndum sem persónurnar Elwood Blues (Blues Brothers) og Dr. Raymond Stantz (Ghostbusters). Hann var einnig meðlimur af Saturday Night Live-þáttunum. Hann er einnig víngerðarmaður og sérfræðingur um fljúgandi furðuhluti (ufologist).
Hornafall
Skilgreiningar
alt=Einingarhringurinn með horn t|thumb|Hér sést einingarhringurinn þar sem búið er að teikna horn að stærðinni t, punkturinn á hringnum hefur hnitið (cos t, sin t) Sínus af x eða sin(x) er y-hnit þess punkts sem lendir á einingarhringnum (sjá mynd af einingarhring). Sínus er í raun hlutfall af einum þar sem hæsta gildi sínusar er 1 og lægsta -1. Þetta hlutfall er hægt að finna með því að finna hlutfallið á milli mótlægrar skammhliðar við hornið x og langhliðar þríhyrningsins (sem er alltaf 1 í einingarhringnum).
Kósínus af x eða cos(x) er x-hnit þess punkts sem lendir á einingarhringnum (sjá mynd af einingarhring). Kósínus er í raun hlutfall af einum þar sem hæsta gildi á kósínus er 1 og lægsta er -1. Þetta hlutfall er hægt að finna með því að finna hlutfallið á milli aðlægrar skammhliðar við hornið x og langhliðar þríhyrningssins (sem er alltaf 1 í einingarhringnum).
Tangens er hallatala snertils við einingarhringinn og fæst hún á sambærilegan máta og hallatala jöfnu línu, þar sem miðja einingarhringsins er (0,0) og punkturinn sem snertillinn lendir í er í (cos x, sin x) þá fæst að hallatala línunnar sem fer um þessa punkta er:
þar sem hallatala línu sem fer um punkta (x_1, y_1)og (x_2,y_2) er.
Þröstur (mannsnafn)
Þröstur er íslenskt karlmannsnafn.
Hornafall
Skilgreiningar
og þá sést að:
Enn almennari skilgreining er að skilgreina hornaföllin sem summu af óendanlegri röð, s.s. Taylor röð eða veldaröð eða þá sem lausn á deildajöfnum.
Reiknireglur hornafalla
Sínus og kósínus má líta á sem grunnhornaföll en hin fjögur eru afleidd af þeim, þannig:
Hornaföllin tengjast innbyrðis á aragrúa mismunandi vegu og eru hér aðeins örfáar aljöfnur í viðbót, sem sýna slík sambönd:
Joseph Haydn
thumb|Joseph Haydn á mynd, málað af [[Thomas Hardy 1792]] Franz Joseph Haydn (31. mars eða 1. apríl 1732 - 31. maí 1809), oftar kallaður einfaldlega Joseph Haydn, var austurrískt tónskáld á klassíska tímabilinu. Hann hefur meðal annars verið nefndur „faðir sinfóníunnar“ og „faðir strengjakvartettsins“. Hann bjó alla sína ævi í Austurríki og meirihluta starfsævi sinnar vann hann fyrir hina ríku Eszterházy fjölskyldu á hinu afskekkta setri þeirra. Sú einangrun frá umheiminum og öðrum tónskáldum mikinn hluta ferilsins, að hans eigin sögn, neyddi hann til þess að vera frumlegur. Meðal helstu áhrifavalda Haydns voru C.P.E. Bach og Gluck, en áhrif Haydns sjálfs náðu til nær allra tónskálda sem á eftir honum komu. Helst ber þó að nefna Beethoven, sem hann kenndi í nokkur ár og í raun má segja að í upphafi ferils síns hafi Beethoven hálfgert verið að herma eftir Haydn og Mozart. Þjóðsöngur Þýskalands, Þýskaland ofar öllu, má teljast hans þekktasta verk.
Heilmóður
Heilmóður er íslenskt karlmannsnafn.
Golf
thumb|Leikmenn á teigi á [[Spánn|Spáni]] Golf er íþrótt þar sem leikmenn reyna að koma kúlu í holu í sem fæstum höggum og er notast við kylfur með mismunandi fláa. Golf er ein af fáum íþróttum sem ekki er spiluð á ákveðið stórum velli eða vallarhelmingi, stærðin fer eftir stærð golfvallarins.
Golf er talið vera frá Skotlandi og hefur verið spilað í að minnsta kosti 500 ár á Bretlandseyjum. Elsti golfvöllur í heimi er Old Course völlurinn í St. Andrews. Golf eins og við þekkjum það í dag hefur verið spilað á Old Course í um 600 ár, svipaðar íþróttir voru þó leiknar nokkrum öldum fyrr.
Uppbygging golfvalla
Golfvellir skiptast í brautir sem hver hefur eina holu. Algengar vallarstærðir eru 9 eða 18 holu vellir sem hafa þá 9 eða 18 brautir.
Teigar
thumb|Mynd af tíum. Golfleikur hefst ávallt á teig hverrar brautar en þar er svæði til að slá kúluna í átt að holu. Á teigi er notað tí sem hækkar kúluna frá vellinum. Tí má ekki nota í seinni höggum. Þrír ólíkir teigar eru á hverri braut og skiptast þeir á milli þeirra sem nota þá. Þannig fá atvinnumenn einn teig, karlar (áhugamenn) einn og konur og börn (áhugamenn) einn. Vellir sem hafa fjóra teiga eru þó líka til þ.e. atvinnumenn karlar (hvítir), áhugamenn karlar (gulir), atvinnumenn konur (bláir) og svo áhugamenn konur og börn (rauðir)
Braut
Þegar slegið er af teig er reynt að hitta á brautina, á brautinni geta verið margar hindranir s.s sandgryfjur, hólar og hæðir, tré og allt það sem venjulega má sjá í okkar daglega umhverfi. Í kringum brautina er þykkur graskargi, eða röff á daglegu máli golfara.
Flötin
Á flötinni, eða greeninu, er holan staðsett. Flatir hafa mismunandi halla og er grasið þar oftast betur hirt en á öðrum hlutum golfvallarins.
Gangur leiksins
Þar sem leikurinn gengur út á það að komast hringinn (allar holurnar) á sem fæstum höggum er oft viðmiðunarhöggfjöldi gefinn upp og kallast hann par vallar. Algengt par vallar er 72 en par holu fer aldrei yfir SEX.
Kúlan slegin
Til að koma kúlunni í holu er notuð golfkylfa. Þegar kúla hefur verið slegin má ekki taka hana upp nema hún sé á flöt og þá með því að merkja staðsetningu hennar með flatarmerki. Leikmaður notar eins mörg högg og þarf til að koma kúlunni í rétta holu en þó er siður að taka kúluna upp þegar komin eru fjögur högg yfir pari og fara yfir á næstu braut, sérstaklega þegar aðrir leikmenn bíða eftir því að leika brautina. Höggin þurfa að vera blanda af nákvæmni og lengd og er leikurinn því blanda af líkamlegri áreynslu og nákvæmni.
Útbúnaður
Í golfi eru ekki gerðar kröfur til dýrs útbúnaður, en skulu leikmenn þó klæðast snyrtilegum klæðnaði. Kylfur þarf til leiksins og eru ólíkar útfærslur notaðar við ólík markmið.
Trékylfur
Trékylfur eru lengstu kylfurnar í pokanum og eru notaðar þegar slá þarf löng högg. Fláinn á trékylfum er frá 7,5° til 31° gráður. Skaftið er um 100 - 105 cm, lengdin má ekki fara yfir 47 tommur.
Járn
thumb|Járnkylfur Járnin eru til styttri högga en trékylfurnar, járn hafa númer frá 1 og upp í 9 eftir fláa, því hærri tala, því meiri flái.
Pútter
Pútterinn (Potspaðinn) er notaður þegar kúlan liggur á flötinni, þá reyna kylfingar að sjá breikið (hallann) og ímynda sér hvernig kúlan eigi eftir að rúlla. Pútterinn er s.s. notaður í stutt og nákvæm högg.
Þórstína
Þórstína er íslenskt kvenmannsnafn.
Skýjaskógur
thumb|250px|[[Burknatré í skýjaskógi á Kinabalu-fjalli, á Borneó]] Skýjaskógur (eða þokuskógur) er sígrænn skógur í hitabelti eða heittempraða beltinu og er aðeins að finna í röku fjalllendi. Fimm skýjaskógar í heiminum eru verndaðir. Í Monteverde á Kosta Ríka er að finna einn slíkan og er hann talinn einn best varðveitti skýjaskógur í heimi og vera aðgengilegastur af þeim öllum. Í einu tölublaði Nature skrifaði hópur vísindamanna frá Bandaríkjunum og Japan um tilraunir þeirra til að gera líkan af framtíð skýjaskóga. Þeir spá því að eftir því sem koltvíildismagn í andrúmslofti jarðar haldi áfram að aukast muni skýjahulan yfir Monteverde og öðrum skýjaskógum í hitabeltinu halda áfram að hækka. Þetta töldu þeir að myndi leiða til þess að fleiri tegundir, sem lifa hátt yfir sjávarmáli deyi út.
Hagabrúða
Hagabrúða er sjaldgæf á Íslandi, finnst líklega aðeins á sunnanverðu landinu. Hún er nauðalík garðabrúðu og var lengi vel talin undirtegund hennar. Telja má að nytjar þeirra séu þær sömu.
Útbreiðsla
Hagabrúða vex í Skandinavíu, Íslandi, Finnlandi, Norður Þýskalandi, Skotlandi, Írlandi, Pýreneafjöllum, Ölpunum og Karpatafjöllum.
NORDUnet
NORDUnet er samstarf milli rannsóknarneta Norðurlandanna fimm. Aðilar að NORDUnet eru:
Þessi net tengjast sín á milli um NORDUnet sem líka tengir þau við GÉANT-netið í Evrópu og einkarekna netþjónustuaðila.
NORDUnet varð til upp úr NORDUNET-áætluninni hjá Norrænu ráðherranefndinni 1980-1992.
1507
thumb|right|[[Cesare Borgia.]] Árið 1507 (MDVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
1170
thumb|right|[[Thomas Becket myrtur. Mynd úr handriti frá 13. öld.]] Árið 1170 (MCLXX í rómverskum tölum)
Warhammer
Warhammer getur átt við um nokkra leiki frá breska leikjaframleiðandanum Games Workshop:
1170
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Hoya acuminata
Hoya acuminata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Assam, Bangladesh, austur Himalaja og Myanmar.
Ingdís
Ingdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Hannes Pálsson
Hannes Pálsson var fógeti eða hirðstjóri á Íslandi á 15. öld og umboðsmaður Danakonungs. Hann var norskur eða danskur að ætt.
Hannes kom fyrst til landsins 1419 með Íslandsfari frá Björgvin ásamt Jóni Tófasyni, nývígðum Hólabiskupi, og fleiri erlendum mönnum, og átti að gefa Eiríki konungi af Pommern skýrslu. Hann er kallaður „kóngsins þénari og kapellán“ og titlaður herra. Hannes virðist hafa verið á Hólum með biskupi um veturinn því á gamlársdag er hann nefndur þar í dóm ásamt öðrum mönnum. Hann er svo nefndur ásamt Helga Styrssyni í bréfi frá 11. apríl 1420, um óleyfilega vetursetu sex enskra kaupmanna í Vestmannaeyjum.
Á Alþingi um sumarið eru þeir Helgi Styrsson og Þorsteinn Ólafsson kallaðir hirðstjórar og skrifa ásamt öðrum undir bréf þar sem sagt er að Hannes hafi rækt erindi þau sem konungur fól honum og muni hann og Þorleifur Árnason geta frætt konunginn um landsins nauð, nauðþurft og gagn. Hannes fékk líka meðmælabréf hjá Jóni biskupi Tófasyni enda mun hann hafa haft illt orð á sér í Björgvin og talið þess þörf. Hann er sagður hafa ferðast víða um land og kannað ástandið, ekki síst yfirgang Englendinga, og segir hann sjálfur í bréfi síðar að þeir hafi meðal annars drepið þjón hans en tekið hann höndum og haldið í skipi sínu í níu daga. Þorleifur Árnason sigldi utan þetta sumar á konungsfund en við Færeyjar réðust Englendigar á skipið, sem þó náði naumlega landi í eyjunum.
Sjálfur mun Hannes hafa farið utan seint um sumarið en kom aftur 1422 ásamt Balthazar van Damme. Fóru þeir í land í Vestmannaeyjum en skipið hélt áfram og ætlaði í Þerneyjarsund en fórst á leiðinni og með því Jón Hallfreðarson ábóti í Þykkvabæjarklaustri.