cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ne Win
Æviágrip
Árið 1941 þáði Shu Maung boð japanska keisaradæmisins til búrmískra ungmenna um að hljóta þjálfun í hernaðarfræði. Shu Maung var einn „félaganna þrjátíu“ sem var smyglað til Hainan til þess að gangast undir herþjálfun í boði Japana. Hann þótti áhugasamur og dugnaðarmikill og var því meðal þeirra sem voru valdir til að hljóta liðsforingjamenntun. Á tíma sínum í þjálfun tók Shu Maung upp nýtt nafn, Ne Win, sem merkir „bjartur eins og sólin“.
Ne Win sneri aftur til Búrma eftir hernaðarþjálfunina til að byggja upp sjálfstæðishreyfinguna gegn yfirráðum Breta. Í desember 1941 réðust Japanir inn í Búrma, sem varð ein mikilvægasta vígstöð seinni heimsstyrjaldarinnar í Suðaustur-Asíu. Á styrjaldarárunum missti Ne Win smám saman trú á því að Japanir myndu veita Búrma sjálfstæði eftir að Bretar yrðu hraktir burt. Árið 1943 settu Japanir á fót stjórn í Búrma sem var óháð að nafninu til þar sem Aung San varð forsætisráðherra en Ne Win varð varnarmálaráðherra. Þegar Bretar tóku aftur við stjórn Búrma fór Ne Win á Irrawaddy-svæðið og stýrði þaðan skæruhernaði gegn Japönum þar til landið var aftur komið undir breska stjórn.
Búrma hlaut sjálfstæði frá breska heimsveldinu í janúar 1948 og varð U Nu þá forsætisráðherra en Ne Win varnarmálaráðherra. Eftir tíu ára stjórn U Nu rambaði ríkið á barmi borgarastyrjaldar og Ne Win var því falið að mynda eigið varnarráð til að stýra landinu og koma á röð og reglu áður en nýjar kosningar yrðu haldnar. Ne Win tók við stjórn landsins þann 29. október 1958 og gegndi embætti forsætisráðherra í um eitt og hálft ár. Þegar kosningar voru haldnar á ný árið 1959 var U Nu kjörinn forsætisráðherra á ný en staða stjórnarinnar var áfram veik og undirliggjandi ólga í samfélaginu mikil. Í mars árið 1962 framdi Ne Win því valdarán gegn stjórn U Nu með hjálp búrmískra herforingja og lét handtaka Nu. Ne Win stofnaði einræðisstjórn undir byltingarráði sem hann leiddi sjálfur í viðleitni til að binda enda á átök í landinu milli þjóðernishópa, kommúnískra skæruliða og ópíumsmyglara.
Stjórnartíð
Ne Win setti á fót stjórnarkerfi sem blandaði saman þjóðernishyggju, marxisma og búddisma undir nafninu „leið Búrma til sósíalisma“. Hann stofnaði jafnframt Sósíalíska stefnuskrárflokkinn (BSPP), sem varð eini löglegi stjórnmálaflokkur Búrma, og var leiðtogi hans frá 4. júlí 1962 til 23. júlí 1988.
Ne Win lét að mestu loka landinu fyrir útlendingum og setti veruleg höft á verslun Búrma með höfuðútflutningsvöru sína, hrísgrjón, til þess að reyna að gera landið sjálfbært. Hann þjóðnýtti allan iðnað, bannaði erlendar fjárfestingar og afþakkaði efnahagsaðstoð frá erlendum ríkjum. Efnahagsstjórn Ne Wins leiddi til verulegrar verðbólgu og til uppgangs stórtæks svartamarkaðar á landamærunum þar sem Búrmar versluðu með útflutningsvörur sínar við Kínverja án hafta ríkisstjórnarinnar. Árið 1973 lét Ne Win formlega gera Búrma að sósíalísku ríki með nýrri stjórnarskrá sem hann setti og þjóðin samþykkti í þjóðaratkvæðagreiðslu með meintum níutíu prósentum atkvæða.
Stjórn Ne Wins mismunaði kerfisbundið múslimum og kristnum íbúum Búrma auk þess sem Kínverjar búsettir í landinu sættu ofsóknum. Ofsóknirnar leiddu til fólksflótta Kínverja frá Búrma á stjórnartíð Ne Wins.
Ne Win sagði af sér sem forseti Búrma árið 1981 og lét valinn eftirmann sinn, hershöfðingjann San Yu, taka við. Ne Win sat þó áfram sem formaður Sósíalíska stefnuskrárflokksins og var því áfram æðsti stjórnandi Búrma næstu árin. Á áttunda og níunda áratugnum urðu stúdentamótmæli gegn herforingjastjórninni tíð og árið 1988 braust út meiriháttar uppreisn gegn stjórn Ne Wins. Ne Win lýsti yfir afsögn sinni sem flokksformaður í júlí 1988 en varaði mótmælendurna við því að stjórnin myndi áfram berjast með kjafti og klóm gegn hvers kyns uppreisn. Í september 1988 bældi búrmíski herinn niður uppreisnarhreyfinguna. Talið er að Ne Win hafi átt hlut að máli í aðgerðum hersins á bak við tjöldin og að hann hafi áfram haft nokkur áhrif á stjórnina næstu árin.
Áhrif Ne Wins fóru að dala undir lok tíunda áratugarins og hann var að endingu settur í stofufangelsi. Ne Win lést árið 2002 í stofufangelsinu. Stjórnin tilkynnti ekki opinberlega um dauða hans né fékk hann ríkisútför og fyrrum samstarfsmenn hans voru hvattir til að mæta ekki í jarðarför hans.
Sigrún Þorsteinsdóttir
Sigrún Þorsteinsdóttir (f. 2. september 1941) var forsetaframbjóðandi í forsetakosningunum 1988 en þá bauð hún sig fram gegn Vigdísi Finnbogadóttur, sem var sitjandi forseti. Sigrún er fædd í Vestmannaeyjum og gekk þar í Sjálfstæðisflokkinn. Hún sagði sig seinna úr honum og gekk í Flokk mannsins og var í Landsráði hans.
Í byrjun júní 1988, þegar leið að forsetakosningum, fór Sigrún fram á kappræður í sjónvarpssal vegna forsetakosninganna, en Vigdís hafnaði þeirri áskorun. Stuðningsmenn Sigrúnar sögðu viðhorf Vigdísar andlýðræðislegt. Vigdís hélt því fram að þar sem þær hefðu báðar fallist á að flytja hvor um sig 10 mínútna ávarp í sjónvarpi þann 23. júní, þá teldi hún að þessi ávörp væru til þess fallin að koma málstað beggja frambjóðenda til skila og ekki væri frekari þörf á að þær kæmu persónulega fram í sjónarpi. Ekkert varð af kappræðunum.
Nokkrum dögum fyrir kosningar sendi Sigrún forsetanum, Vígdisi Finnbogadóttur skeyti og skoraði á hana að staðfesta ekki bráðabirgðalög. Orðrétt var skeytið þannig:
Samtök Græningja lýstu yfir stuðningi við forsetaframboð Sigrúnar þann 12. júní. Þeir hvöttu og alla umhverfisverndar- og friðarsinna til að stuðla að kosningu hennar.
Gaulverjabær
Gaulverjabær er bær í Flóahreppi. Af honum dró hreppurinn Gaulverjabæjarhreppur nafn sitt. Loftur Ormsson nam þar land.
Boeing 757
thumbnail|Icelandair Boeing 757 á lokastefnu Boeing 757 er bandarísk tveggja hreyfla mjóþota hönnuð og framleidd af Boeing á árunum 1981-2004 og arftaki Boeing 727.
Eimskipafélagshúsið
Eimskipafélagshúsið (oft kallað gamla eimskipshúsið) er hús staðsett á Pósthússtræti 2 og var teiknað af Guðjón Samúelssyni og var byggt fyrir Eimskip. Húsið er núna í notkun hótelkeðjunnar Radisson blu og er hótel. Þegar húsið var byggt var gamla Eimskipsmerkið á húsinu sem líktist hakakrossinum en þegar seinni heimsstyrjöldin skall á var því breytt því að nasistar voru að nota hakakrossinn sem merki þeirra. Nú stendur 1919 þar sem hakakrossinn var út af því þá var húsið byggt.
Dyrhólahreppur
Dyrhólahreppur var hreppur sunnan Mýrdalsjökuls, vestast í Vestur-Skaftafellssýslu, kenndur við bæinn Dyrhóla.
Upphaflega náði hreppurinn frá Jökulsá á Sólheimasandi í vestri að Blautukvísl á Mýrdalssandi í austri, en árið 1887 var honum skipt í tvennt. Hét vestari hlutinn áfram Dyrhólahreppur en sá eystri Hvammshreppur. Lágu mörk hreppanna um Dyrhólaós, Brandslæk og Búrfell. Hrepparnir tveir sameinuðust á ný 1. janúar 1984, þá undir nafninu Mýrdalshreppur.
Nokia 1011
thumb|right|Nokia 1011 Nokia 1011 (NHE-2X5, NHE-2XN) var fyrsti fjöldaframleiddi GSM-síminn. Talan 1011 vísar til þess að hann var settur á markað 10. nóvember 1992. Síminn var svartur á lit með einlitan LCD-skjá og loftnet sem hægt var að draga út. Hann var 195x60x45 mm að stærð og vó 495 grömm.
Síminn gat geymt allt að 99 símanúmer í minni og sent smáskilaboð.
Framleiðsla á Nokia 1011 stóð til 1994 þegar Nokia 2010 og Nokia 2110 komu út sem arftakar hans.
Seltulauf
Seltulauf (fræðiheiti: Cladonia strepsilis) er tegund fléttna af bikarfléttuætt. Seltulauf finnast á Íslandi en þó aðeins á nokkrum stöðum á Austurlandi. Það er á válista sem tegund í útrýmingarhættu (EN) hér á landi.
Ólíkt mörgum öðrum bikarfléttum mynda seltulauf nær aldrei þalgreinar heldur vex sem hreistrótt blaðflétta.
Hið íslenska nafn seltulaufa vísar til vaxtarstaðar þeirra sem er yfirleitt nærri sjó.
Búsvæði á Íslandi
Seltulauf finnst aðeins á nokkrum stöðum á Austfjörðum frá Hornafirði til Borgarfjarðar. Þau vaxa á jarðvegi einkum nálægt sjávarsíðunni.
Efnafræði
Seltulauf innihalda fléttuefnin baeomycinsýru, strepsilin og squamatinsýru. Þalsvörun seltulaufa er K-, C+ græn, KC-, P+ skærgul. Hin græna C þalsvörun er einsdæmi í íslensku fléttuflórunni og því má nota auðvelt greiningareinkenni fyrir tegundina.
Fado
right|thumb|Kona flytur fado Fado er þunglyndisleg og tregablandin tónlistarstefna sem óx og dafnaði meðal lægri stétta Portúgals sem og í háskólasamfélagi þess. Það orð sem best lýsir tónlistinni er portúgalska orðið saudade sem er ætlað að lýsa þeirri sammannlegri tilfinningu sem felst í því að vera ástfanginn af einhverjum eða einhverju sem maður er fjarri. Þrátt fyrir að stefnan teljist portúgölsk á hún væntanlega uppruna sinn í afrískum þrælasöngvum ásamt tónlist portúgalskra sjómanna, auk þess sem hún hefur orðið fyrir áhrifum af arabískum söngvum. Sumir telja jafnframt að Fado hafi orðið fyrir áhrifum af brasilíkri tónlist, líkt og Lundum og Modinha.
Fado skiptist í tvær meginstefnur: Þá sem á uppruna sinn í höfuðborginni, Lissabon, og þá sem má rekja til háskólabæjarins Coimbra. Fyrrnefnda stefnan var talin tónlist alþýðunnar og flytjendurnir voru yfirleitt konur, á meðan sú síðari var tók sig alvarlegar, var hástemmdari og yfirleitt flutt af karlmönnum. Fyrri stefnan er og hefur verið til muna vinsælari meðal portúgala.
Frægustu fadosöngvarar landsins eru Mariza, Ana Moura, Cristina Branco og hljómsveitin Madredeus.
Beitilyng
Beitilyng (fræðiheiti: Calluna vulgaris) er lítill fjölær runni sem verður 20-50sm hár og vex víða í Evrópu og Asíu í þurrum, súrum jarðvegi á opnum svæðum. Beitilyng getur orðið ríkjandi gróður á heiðum, í mógröfum og í gisnum barrskógum. Beitilyng er eina tegundin í ættkvíslinni Calluna.
Á Íslandi vex beitilyng alls staðar á láglendi, nema á Vestfjörðum.
Donbas
thumb|Kort. Donbas eða Donbass er sögulegt, menningarlegt og efnahagslegt svæði í suðaustur-Úkraínu. Nafnið vísar til Donetsk lægðarinnar (á umritaðri úkraínsku: Donetskyi vuhilnyi basein) sem er mikilvægt kolavinnslusvæði. Það samanstendur af héruðunum Donetsk og Lúhansk. Frá 2014 hafa risið upp aðskilnaðarhreyfingar rússneskumælandi íbúa í hluta héraðana. Árið 2022 réðst svo Rússland inn í héruðin í stríði sínu gegn Úkraínu. Borgin Maríúpol og fleiri borgir voru þá lagðar í rúst.
Staða ríkjasambandsins
thumb|300px|Staða ríkjasambandsins ávarp [[Barack Obama forseta Bandaríkjanna flutt á þingi beggja deilda Bandaríkjaþings árið 2011.]] Staða ríkjasambandsins (e. The State of the Union) er ávarp sem Bandaríkjaforseti flytur árlega til þingsins, yfirleitt í janúarmánuði. Ávarpið fjallar meðal annars um stöðu ríkjasambandsins, þær áherslur sem framkvæmdavaldið ætli að hafa í fyrirrúmi á árinu. Ávarpið er í dag flutt í ræðuformi í beinni útsendingu snemma árs, og hefð er fyrir því að ræðan verði umtöluð í helstu fjölmiðlum bandaríkjanna eftir að hún er flutt, því er ræðan talin vera áhrifamikið tæki forsetans til þess hafa áhrif á hvaða mál verði ofarlega á dagskrá lagasetningavaldsins, fulltrúadeildar og öldungadeildar.
Ræðan er hluti af stjórnarskrárbundinni skyldu forsetaembættisins en þar er kveðið á um að hann skuli upplýsa þingið um stöðu ríkjasambandsins, og tillögur að aðgerðum í samræmi við þá stöðu. Í stjórnarskránni er reyndar ekki kveðið á um að þetta eigi að vera í formi ræðu, og í fyrstu voru þessi ráð yfirleitt gefin í skriflegu formi, en þessi hluti skyldu forsetaembættisins hefur verið framfylgt með ræðu síðan í forsetatíð Woodrow Wilson. Ræðan er flutt á sérstöku þingi, þar sem báðar deildir þingsins eru saman komnar, svipaðar aðstæður eru uppi þegar stefnuræða nýkjörinna forseta á sér stað, en þær ræður eru ekki opinberlega taldar sem formleg ávörp af þessu tagi.
Helgríma
thumb|right|Helgríma [[Dante Alighieri|Dantes í Palazzo Vecchio í Flórens. ]] Helgríma eða dánargríma er afsteypa af andliti látins manns.
Slátrunartæki
Orðið helgríma er einnig haft um tæki sem var áður notað við slátrun búfjár (sérstaklega sauðkinda). Slík helgríma var úr leðri og stóð breiður pinni út úr henni miðri. Henni var komið fyrir á höfði kindarinnar og pinninn síðan rekinn inn í hauskúpuna með sleggju.
Solveig Þorleifsdóttir
Solveig Þorleifsdóttir (um 1415 – 1479) var íslensk hefðarkona á 15. öld, dóttir Þorleifs Árnasonar í Auðbrekku og konu hans, Vatnsfjarðar-Kristínar Björnsdóttur.
Solveig giftist Ormi Loftssyni hirðstjóra, syni Lofts Guttormssonar ríka, 17. október 1434. Þau bjuggu í Víðidalstungu og áttu saman synina Einar og Loft Ormsson Íslending. Ekki er víst hvenær Ormur dó, líklega þó um 1446. Þó eru til sagnir um að það ár hafi hann farið til útlanda, þvert gegn vilja Solveigar, en hún hafi þá sagt að hann mætti ábyrgjast hvað af því kæmi - og tekið svo saman við Sigmund Steinþórsson prest á Miklabæ í Blönduhlíð þegar Ormur var farinn. Hvað sem til er í því gerðist Solveig fylgikona séra Sigmundar, hugsanlega á meðan Ormur var enn á lífi.
Sigmundur átti í hörðum deilum við Ólaf Rögnvaldsson biskup og við eftirmann sinn á Miklabæ, séra Jón Broddason. Tók Solveig þátt í þeim og var talið að hún hefði hvatt séra Sigmund áfram. Fór svo að hún var bannfærð 20. desember 1474. Var henni meðal annars gefið að sök að hafa ráðist á prest nokkurn þegar hann ætlaði að lesa upp bréf í kirkjunni í Flatatungu, þar sem Solveig og Sigmundur bjuggu þá og tekið bréfin af honum. Í bréfi sem séra Jón Broddason skrifaði um þetta atvik segir hann að Solveig sé þrjósk, þrálynd og illskufull, enda lét hún sér ekki segjast við bannfæringuna.
Börn Solveigar og Sigmundar voru Jón Sigmundsson lögmaður, Ásgrímur, sem veginn var í brúðkaupi Jóns bróður síns í Víðidalstungu 1483, Bergljót húsfreyja á Reykjum í Miðfirði, Ástríður kona Péturs skyttu og Guðrún.
Íran
Íran (persneska ایران, opinbert heiti Íslamska lýðveldið Íran) er land í Mið-Austurlöndum með landamæri að Aserbaísjan, Armeníu og Túrkmenistan í norðri, Pakistan og Afganistan í austri, Tyrklandi og Írak í vestri og strandlengju að Persaflóa í suðri og Kaspíahafi í norðri. Íran er eina landið sem á bæði land að Kaspíahafi og Indlandshafi. Þótt landið hafi verið kallað Íran að minnsta kosti frá tímum Akkamenída var það allt til ársins 1935 nefnt gríska nafninu Persía á Vesturlöndum. Árið 1959 tilkynnti Múhameð Resa Pahlavi að bæði nöfnin skyldu notuð. Árið 1979 var gerð bylting í landinu sem leiddi til klerkastjórnar Ayatollah Khomeinis og stofnunar íslamska lýðveldisins Íran (جمهوری اسلامی ایران). Nafnið Íran þýðir „land aríanna“.
Eitt af elstu menningarríkjum heims, Elam, varð til í Íran og hóf að myndast um 3200 f.Kr. Árið 625 f.Kr. stofnuðu Medar hið fyrsta af mörgum keisaradæmum í sögu Írans og eftir það varð landið ríkjandi menningarlegt afl í sínum heimshluta. Það náði hátindi sínum með veldi Akkamenída sem Kýros mikli stofnaði um 550 f.Kr. Þá náði ríkið frá Indusdal í austri að Þrakíu og Makedóníu í vestri. Þetta heimsveldi hrundi í kjölfar landvinninga Alexanders mikla árið 330 f.Kr. Eftir það risu þar veldi Parþa og síðar Sassanída. Múslimar lögðu landið undir sig árið 651 og Íslam tók þá við af manikeisma og sóróisma sem ríkjandi trúarbrögð. Árið 1501 hófst veldi Safavída sem studdu tólfungaútgáfu íslam. Eftir persnesku stjórnarskrárbyltinguna 1906 var fyrsta þing Írans stofnað og þingbundin konungsstjórn tók við. Í kjölfar stjórnarbyltingar sem Bretar og Bandaríkjamenn studdu árið 1953 varð stjórn landsins í vaxandi mæli alræðisstjórn. Óánægja með stjórnina og erlend áhrif leiddi til írönsku byltingarinnar og stofnunar íslamsks lýðveldis árið 1979.
Íran býr yfir miklum olíuauðlindum og á stærstu gaslindir heims. Olíuiðnaður landsins stendur undir 15% af vergri landsframleiðslu og 45% af tekjum ríkisins. Landið er stofnaðili að Samtökum olíuframleiðsluríkja, Samtökum hlutlausra ríkja og Samtökum um íslamska samvinnu. Stjórnarfar landsins er blanda af lýðræði og klerkastjórn þar sem æðstiklerkur hefur mikil pólitísk áhrif. Íran er annað fjölmennasta ríki Mið-Austurlanda og 17. fjölmennasta ríki heims með yfir 77 milljónir íbúa. Íran er fjölmenningarríki en Persar eru rúm 60% þjóðarinnar. Að auki búa þar Aserar, Kúrdar, Mazanderar og Lúrar. Persneska er opinbert tungumál landsins og sjía íslam er ríkistrú.
Stjórnsýslueiningar og borgir
Íran er skipt í fimm landshluta sem aftur skiptast í 31 fylki (ostān). Yfir hverju fylki er skipaður landstjóri (ostāndār). Fylkin skiptast í sýslur (shahrestān) sem aftur skiptast í umdæmi (bakhsh) og undirumdæmi (dehestān).
Íran er það land í heiminum þar sem þéttbýlisvæðing er hvað hröðust. Frá 1952 til 2002 óx hlutfall íbúa í þéttbýli úr 27% í 60%. Samkvæmt spá Sameinuðu þjóðanna munu 80% íbúa búa í þéttbýli árið 2030. Þær borgir sem vaxið hafa hraðast eru Teheran, Isfahan, Avaz og Qom. Íbúafjöldi í Teheran er um 8,1 milljón. Borgin er bæði efnahagsleg og stjórnsýsluleg höfuðborg landsins auk þess að vera miðstöð samskipta og fólksflutninga.
Önnur stærsta borg Írans er Mashhad með um 2,7 milljón íbúa. Hún er helg borg meðal sjíamúslima því þar er helgidómur Reza. Á milli 15 og 20 milljónir pílagríma heimsækja borgina árlega.
Þriðja stærsta borgin er Isfahan með um 1,7 milljón íbúa. Isfahan var höfuðborg Persaveldis Safavída og átti sitt blómaskeið á 17. og 18. öld. Þar er mikið af sögulegum minjum. Í Isfahan er ein stærsta verslunarmiðstöð heims, Isfahan City Center.
Fjórða stærsta borg landsins er iðnaðarborgin Karaj með um 1,6 milljón íbúa. Borgin stendur við rætur Alborzfjalla. Þar eru stórar verksmiðjur sem framleiða vefnaðarvöru, sykur, stálvíra og áfengi.
Tabriz er fimmta stærsta borg landsins með um 1,4 milljón íbúa. Borgin var fyrsta höfuðborg Safavída. Tabriz er önnur stærsta iðnaðarborg landsins á eftir Teheran og var önnur fjölmennasta borgin fram undir lok 7. áratugarins.
Landfræði
Íran er 18. stærsta land heims, 1.648.195 km² að stærð. Það liggur á milli 24. og 40. breiddargráðu norður og 44. og 64. lengdargráðu austur. Íran á landamæri að Aserbaísjan, Armeníu og útlendunni Naxcivan í norðvestri, Kaspíahafi og Túrkmenistan í norðri, Afganistan og Pakistan í austri og Tyrklandi og Írak í vestri. Landið á strönd að Persaflóa og Ómanflóa í suðvestri og suðri.
Í norðurhluta Írans eru þéttir regnskógar, Hyrkaníuskógarnir. Í austurhlutanum eru aðallega eyðimerkur eins og salteyðimörkin Dasht-e Kavir. Þar er að finna saltstöðuvötn. Þar eru fjöllin svo há að regnský ná ekki yfir þau.
Einu stóru slétturnar er að finna við strönd Kaspíahafs og norðurströnd Persaflóa þar sem landamæri Írans og Íraks liggja við ána Arvand Rood. Minni sléttur er að finna við strönd Persaflóa, við Hormússund og Ómanflóa.
Dýralíf
Mörg stór spendýr finnast í Íran, þar á meðal bjarndýr, gasellur, villisvín, úlfar, sjakalar, hlébarðar, gaupur og refir. Íranskir bændur rækta hesta, kindur, geitur, vatnabuffla, asna og drómedara. Meðal fugla sem lifa í Íran eru fasanar, lynghænur, storkar, ernir og fálkar.
Eitt frægasta spendýr Írans er asíublettatígur sem er í bráðri útrýmingarhættu. Stofninn hrundi eftir írönsku byltinguna 1979. Persneskur hlébarði er stærsta undirtegund hlébarða og lifir aðallega í norðurhluta landsins. Hann er líka í útrýmingarhættu. Áður lifðu asíuljón og kaspíahafstígur í landinu en þeim var útrýmt snemma á 20. öld.
Að minnsta kosti 74 tegundir lífvera í Íran eru á rauðum lista Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna. Iðnaðarþróun, vaxandi þéttbýli og námavinnsla ógna líffræðilegri fjölbreytni landsins. Íransþing hefur ítrekað heimilað nýtingu náttúruauðlinda án tillits til áhrifa þess á náttúru og dýralíf.
Krk
thumb|Krk er nyrst króatísku eyjanna. thumb|Kort. thumb|Höfnin í Krk. thumb|Baðströnd á Krk.
Krk (ítalska: Veglia, þýska: Vegl, latína: Curicta, gríska: Kyrikon, Κύρικον) er eyja við Adríahafsströnd Króatíu og er stærsta eyja landsins ásamt eyjunni Cres sem er jafn stór, þ.e. 405.78 km2. Íbúar eru 19.383 (2011). Flestir búa í bæ samnefndum eyjunni eða um 6000 manns. Hæsti punktur Krk er 568 metrar.
Krk er tengd meginlandi Króatíu með 1,4 kílómetra brú. Eyjan er vinsæll áfangastaður ferðamanna.
Tenglar
Listi yfir eyjar í Króatíu
Blóðrásarkerfið
Í stóru hringrásinni þá berst blóðið til allra líffæra. Til dæmis í smáþörmunum þar á sér stað næringarefna upptök í þarmatotunum sem fara svo til frumnanna, Í lifrinni eru sum næringarefnin tekin upp og geymd einnig eru skaðleg efni gerð skaðlaus. Nýrun er hreinsistöð blóðrásarkerfisins taka úrgangsefnin sem frumurnar skiluðu frá sér, það er losað við þessi úrgangsefni út úr líkamanum með þvagi. Líkaminn stýrir blóðstreyminu eftir þörfum það er að segja eins og þegar borða' er þá fer meira blóð til smáþarmana til að sækja næringarefni.
Blóðþrýstingur
Blóðið streymir eftir blóðrásarkerfinu út af þrýstingi. Þessi þrýstingur kallast blóðþrýstingur hann ræðst af því hversu hratt hjartað slær, hversu miklu blóði er dælt út í hverju slagi og af viðnáminu í æðum líkamans. Blóðþrýstingurinn er mestur í ósæðinni svo minnkar hann þeim mun fjær hjartanu og minni æðarnar eru. Minnsti blóðþrýstingurinn er í bláæðunum. Líkaminn stjórnar blóðþrýstingnum sjálfkrafa það er að segja ef blóðþrýstingurinn er of lágur þá nema sérstakir þrýstinemar í æðunum og þá berast boð til heilans sem segir að það þurfi að örva hjartsláttinn og veldur samdrætti í æðunum. Þá hækkar blóðþrýstingurinn. Vöðvar líkamans aðstoða við að koma blóðinu til baka frá bláæðunum í fótleggjunum og við það ýtist blóðið upp á við. Bláæðarnar hafa svo kallaðar æðalokur til að koma í veg fyrir það að blóðið renni til baka í öfuga átt.
Blóðið
Í líkamanum er um það bil fjórir til sex lítrar af blóði og er að renna í gegnum blóðrásakerfið allar stundir alla daga þar til við látum lífið. Blóðið saman stendur af blóðvökva og blóðfrumum. Blóðvökvinn er seigfljótandi, tiltölulega litlaus og að mestu leyti úr vatni en inniheldur steinefni, hormón, prótín og sykrur. Blóðfrumurnar eru af mismunandi tegundum það er að segja rauð blóðkorn, blóðflögur og hvít blóðkorn. Á hverri sekúndu myndast milljónir nýrra blóðfrumna. Allar tegundir blóðfrumna verða til í rauða beinmergnum og koma af blóðstofnfrumum.
Hvítkornin sérhæfa sig til þess að sinna mismunandi störfum í ónæmisvörnum líkamans. Þetta eru varnarfrumur til dæmis T-frumur, B-frumur og átfrumur sem starfa saman við niðurlögum baktería og veira. Hvítkornin eru minnugar frumur, ef það kemur til að það sé veira sem ræðst á ónæmiskerfið, þá fara varnarfrumurnar að ráðast á veiruna. Þegar þær eru búnar að stöðva sýkinguna þá geyma þær erfðaefni veirunnar og mynda mótefni ef sama veira kemur aftur þá er ónæmiskerfið tilbúið að takast á við hana og þá hraðar í seinna skiptið. Rauðkornin eru þunnar og kringlóttar frumur, þynnstar í miðjunni. Í rauðkornunum er prótín sem kallast hemoglóbín eða blóðrauði sem getur bundið súrefni og flutt það um líkamann, í blóðrauðanum er járn. Þess vegna þarf líkaminn á svolitlu járni að halda til þess að viðhalda eðlilegum flutning súrefnis í blóðinu. Blóðflögur sjá til þess að græða sár ef við til dæmis skerum okkur þá opnast æð og það fer að blæða. Æðin dregst sjálfkrafa saman, blæðingin minnkar og örsmáum blóðflögum sem festast saman og stöðva lekann. Það myndast fíngert net úr fíbríni sem er í blóðvökvanum. Rauðkornin festast í netinu, storknar þá blóðið og hættir þá að blæða.
Sjúkdómar í blóðrásarkerfinu
Háþrýstingur er algengur kvilli í fullorðnu fólki sem hægt er að greina með því að mæla blóðþrýsting. Háþrýstingur getur skemmt æðarnar og hjartað. Hægt er að halda honum niðri við lyfjagjöf. Lágur blóðþrýstingur getur valdið svima og yfirlið og það stafar af því að heilinn fær of lítið blóð. Æðakölkun lýsir sér með því að fita og kalk sest inn á veggi æðanna svo að þær verða þröngar og missa teygjanleikann sinn. Tóbaksreykingar, háþrýstingur og mikil blóðfita ýta undir æðakölkun. Kölkun í kransæðum er algengara í eldra fólki, þá fær hjartavöðvinn of lítið súrefni ef það gerist þá fylgir oft sár verkur fyrir brjósti. Þetta kallast hjartakveisa. Æðakölkun eykur einnig hættuna á að blóðtappar myndast, þeir geta stíflað æðarnar. Ef ein eða fleiri kransæð stíflast fær fólk hjartaáfall. Þetta getur valdið því að hluti hjartans skemmist vegna súrefnisskorts. Heilablóðfall er svo þegar blóðtappi stíflar æð í heila. Heilablæðing stafar af því að æð opnast í heilanum og veldur blæðingu inn í vefina umhverfis.
Illugi Gunnarsson
Illugi Gunnarsson (f. 26. ágúst 1967 á Siglufirði) er fyrrum mennta- og menningarmálaráðherra og oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður. Illugi var þingflokksmaður Sjálfstæðisflokksins 2009-2010 og aftur 2012-2013. Illugi var menntamálaráðherra á árunum 2013-2017.
Menntun og ferill
Foreldrar hans fluttust til Hafnarfjarðar þar sem Illugi lauk grunnskólanámi við Víðistaðaskóla. Hann lauk stúdentsprófi við Menntaskólann í Reykjavík árið 1987, lauk B.Sc.-gráðu í hagfræði við Háskóla Íslands árið 1995 og MBA-námi við London Business School árið 2000. Á meðan námi hans við Háskóla Íslands stóð sat Illugi í stjórn Vöku, félagi lýðræðissinnaðra stúdenta árin 1989-1990. Hann var oddviti Vöku í stúdentaráði 1992-1993 og fulltrúi stúdenta í háskólaráði 1992-1994. Þá var Illugi formaður Heimdallar, félags ungra sjálfstæðismanna í Reykjavík 1997-1998.
Árið 2000 réði Davíð Oddsson, þáverandi forsætisráðherra, Illuga sem aðstoðarmann sinn og fylgdi Illugi Davíð í utanríkisráðuneytið. Sagði hann upp störfum um leið og Davíð hætti haustið 2005.
Ferill á Alþingi
Illugi var menntamálaráðherra í ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokksins 2013-2017.
Afstaða til Evrópusambandsins
Grein Illuga og Bjarna Benediktssonar, sem þá var þingmaður Sjálfstæðisflokksins, í Fréttablaðinu 13. desember 2008 vakti mikla athygli, en í greininni töluðu þeir Bjarni mjög fyrir því farið yrði í aðildarviðræður við Evrópusambandið. Daginn áður en skrif Illuga og Bjarna birtust hafði sérstök nefnd innan Sjálfstæðisflokksins um Evrópumál tekið til starfa og voru skrifin í Fréttablaðið almennt túlkuð sem fyrirboði um að Sjálfstæðisflokkurinn hygðist taka upp stefnu hlynnta Evrópusambandinu.
Bjarni og Illugi töldu að til lengri tíma myndi krónan reynast Íslendingum fjötur um fót. Ákvörðunin um Evrópusambandsaðild mætti hins vegar ekki eingöngu snúast um gjaldmiðilsmál heldur þyrfti að kanna málið frá öllum hliðum. Þær sérstöku aðstæður sem væru uppi kölluðu þó á að ráðist yrði í aðildarviðræður og í kjölfarið tæki þjóðin öll ákvörðun um málið. Í aðildarviðræðunum bæri að hafa hagsmuni Íslendinga gagnvart ESB í fyrirrúmi með það að leiðarljósi að ná sem víðtækastri sátt um niðurstöðuna.
Illugi Gunnarsson og Bjarni Benediktsson greiddu sex mánuðum síðar atkvæði gegn þingsályktunartillögu þess efnis, að farið yrði í aðildarviðræður við Evrópusambandið.
Styrkveitingar fyrir Alþingiskosningar
Í aðdraganda þingkosninganna árið 2009 var upplýst að Illugi hafði þegið næst mest í styrki frá einstaklingum eða fyrirtækjum, eða 14,5 milljónir. Guðlaugur Þór Þórðarson þáði meiri styrki. Mest styrkti Exista Illuga, eða um 3 milljónir. Þá styrktu FL-Group, Samson og Atorka Illuga um eina milljón króna hvert fyrirtæki.
Rannsókn tengd „Sjóði 9“ og leyfi frá þingstörfum
Sjóður 9 var fjárfestingarsjóður starfræktur af Glitni. Sjóðurinn var ein fimm sjóðsdeilda Fjárfestingarsjóðs Glitnis sem stofnaður var í desember 2003 undir heitinu Fjárfestingarsjóður Íslandsbanka. 20. febrúar 2007 var Illugi skipaður í stjórn Glitnis sjóða og var stjórnarmaður í Sjóði 9 hjá Glitni.
Eftir bankahrunið varð nokkur styr um Sjóð 9 af tvennum ástæðum.
Í fyrsta lagi var gagnrýnt að raunverulegar fjárfestingar sjóðsins hefðu ekki verið í samræmi við auglýsta fjárfestingarstefnu. Þrátt fyrir að sjóðurinn ætti samkvæmt auglýstri fjárfestingarstefnu aðallega að kaupa ríkisskuldabréf eða bréf með ríkisábyrgð reyndist stærstur hluti fjárfestinga sjóðsins vera í skuldabréfum eignarhaldsfélaga, sem féllu í verði við fjármálahrunið. Töldu sumir að með þessu hefði almenningur verið blekktur, þar sem sjóðurinn var auglýstur sem öruggur fjárfestingarkostur. Athygli vakti að stærstu fjárfestingar sjóðsins voru í fyrirtækjum tengdum Baugi, en Baugur átti stóran hluta í Glitni. Um helmingur eigna sjóðsins reyndist vera bundinn í skuldabréfum Baugs eða FL Group, en í síðarnefnda félaginu átti Baugur stóran hluta.
Í öðru lagi var gagnrýnt að Illugi hefði beitt sér fyrir því að Glitnir keypti verðlaus skuldabréf út úr sjóðnum daginn eftir að Glitnir var þjóðnýttur. Ekkert fé rann úr ríkissjóði við þann gjörning eins og fram kom í svari fjármálaráðherra á alþingi sumarið 2010.
Hinn 16. apríl 2010 ákvað Illugi að taka sér leyfi frá þingstörfum á meðan á rannsókn sérstaks saksóknara á málefnum sjóða Glitnis stæði yfir, en rannsóknin beindist fyrst og fremst að því að kanna hvort það að sveigja svo gróflega frá fjárfestingarstefnunni sé refsivert. Illugi sneri aftur á þing haustið 2011 eftir að ljóst var að sérstakur saksóknari myndi ekki aðhafast frekar vegna starfa Illuga fyrir Glitni og lögmannsstofan LEX hafði unnið minnisblað fyrir Íslandssjóði dótturfélag Íslandsbanka um fjárfestingarstefnu Glitnissjóða.
Ummæli
Stuttu síðar réð Davíð Illuga sem aðstoðarmann sinn.
Ármaður
Ármaður er formaður skólafélags Menntaskólans við Sund. Ármaður er hluti af miðhóp, sem er þriggja manna stjórn skólafélagsins.
Meðal þekktra ármanna MS má nefna Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur menntamálaráðherra og varaformann Sjálfstæðisflokksins og Katrínu Jakobsdóttur formanns Vinstri grænna.
Evrópubandalagið
Evrópubandalagið (skammstafað EB) var upphaflega bandalag stofnað með undirritun Rómarsamningsins (25. mars 1957) en hét þá Efnahagsbandalag Evrópu (skammstafað EBE). Nafninu var síðar breytt í Evrópusambandið með Maastrichtsamningnum 1992. Stofnanir Evrópubandalagsins hafa frá 1965 einnig náð yfir Kola– og stálbandalag Evrópu (lagt niður 2002) og Kjarnorkubandalag Evrópu og þessi þrjú bandalög saman hafa síðan 1978 gengið undir nafninu Evrópubandalögin eða jafnvel bara Evrópubandalagið. Með Maastrichtsamningnum var EB gert að „fyrstu stoð“ Evrópusambandsins, sem þá var sett á stofn. EB stoðin var sú mikilvægasta af þremur stoðum Evrópusambandsins en margar stofnanir EB, t.d. ráðherraráðið og framkvæmdastjórnin, breyttu nöfnum sínum þannig að þær voru frekar kenndar við Evrópusambandið. Evrópubandalagið var svo formlega lagt niður 2009 með Lissabonsamningnum.
Söguleg uppbygging ESB
Serbneskur dínar
thumb|right|10 dínara seðill. Serbneskur dínar er gjaldmiðill Serbíu. Dínarar hafa verið notaðir í landinu frá 1214 en fyrsti nútímadínarinn var sleginn af Mihailo Obrenović fursta árið 1868. Árið 1920 tók júgóslavneskur dínar við af serbneskum dínar á sama verðgildi en 2003 tók serbneskur dínar aftur við á sama verðgildi.
Smárinn (íþróttahús)
Smárinn er íþróttahús í Kópavogi og heimavöllur Breiðabliks.
Boeing 727
thumbnail|Iberia Boeing 727 Boeing 727 er bandarísk þriggja hreyfla mjóþota hönnuð og framleidd af Boeing á árunum 1962-1984.
Jagiellonia Białystok
Jagiellonia Białystok (Jaga) er knattspyrnufélag frá Białystok sem spilar í Ekstraklasa. thumb|250px|Leikvöllur: [[Stadion Miejski (Białystok)|Stadion Miejski]] thumb|250px|Jagiellonia 5:0 [[Pogoń Szczecin, 18. október 2014]] 150px|thumb|Skjaldarmerki
Alþingiskosningar 2007
Tvö ný flokksframboð voru tilkynnt fyrir kosningarnar. Annars vegar Baráttusamtaka eldri borgara og öryrkja, sem unnu að hagsmunum eldri borgara og öryrkja. Tíu dögum fyrir kosningarnar tilkynntu Baráttusamtökin um að þau hefðu hætt við framboð, en framboðslistar þeirra höfðu ekki borist í tíma nema í Norðausturkjördæmi. Hitt nýja framboðið var Íslandshreyfingin, flokkur með Margréti Sverrisdóttur og Ómar Ragnarsson í fararbroddi með áherslu á umhverfismál. Hún hlaut 3,3% atkvæða á landsvísu en náði ekki inn manni.
Ríkisstjórnin hélt því ekki velli nema fram í janúar 2009, í tæp tvö ár. Þá var fyrsta ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur mynduð fram að því að alþingiskosningar 2009 voru haldnar þann 25. apríl sama ár.
Úrslit
Ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks hélt meirihluta sínum á þingi en aðeins með 32 þingmenn eða eins manns meirihluta og einungis rúm 48% kjósenda á bak við sig. 17. maí tilkynntu því formenn stjórnarflokkanna að ekki væri grundvöllur fyrir frekara samstarfi. Viðræður milli Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar um myndun ríkisstjórnar hófust formlega sama dag og daginn eftir baðst Geir Haarde forsætisráðherra lausnar fyrir ráðuneyti sitt af forseta Íslands. Við sama tækifæri fékk hann umboð til stjórnarmyndunar. Stjórn Sjálfstæðisflokks og Samfylkingar tók við völdum 24. maí. Sama dag sagði Jón Sigurðsson af sér formennsku í Framsóknarflokknum og Guðni Ágústsson tók við.
Útstrikanir
Tveir af frambjóðendum Sjálfstæðisflokksins, Björn Bjarnason, dómsmálaráðherra, og Árni Johnsen, fluttust niður um sæti vegna útstrikana í sínum kjördæmum. 2.514 manns, eða 18,6% þeirra sem kusu Sjálfstæðisflokkinn í Reykjavíkurkjördæmi suður strikuðu Björn út og féll hann því niður um eitt sæti, frá því að vera 3. þingmaður í að vera 6. þingmaður, en Illugi Gunnarsson varð 3. þingmaður í hans stað. 1.953, eða 21,4% kjósenda flokksins í Suðurkjördæmi, strikuðu yfir nafn Árna Johnsen sem gerir hann að 6. þingmanni kjördæmisins en Kjartan Ólafsson tekur sæti hans sem 4. þingmaður.
Fyrir kosningarnar hafði Jóhannes Jónsson, stofnandi Bónuss, birt heilsíðuauglýsingu í blöðum þar sem hann hvatti kjósendur Sjálfstæðisflokksins til að strika yfir nafn Björns Bjarnasonar vegna Baugsmálsins.
Kjósendur á kjörskrá
Á kjörskrá voru 221.368 kjósendur, ívið fleiri konur en karlar, 570 eða 0,5%. Fjölgun kjósenda frá því í alþingiskosningunum 2003 var 10.079 manns eða 4.8%. Kjósendur með lögheimili í útlöndum voru 8.793 eða 4,0% og hafði þeim fjölgað um 65 eða 0,7% frá síðustu kosningum. Ungt fólk, sem náð hafði kosningarétti síðan kosningar voru haldnar 2003, var 17.132 eða 7,7%.
Kjördæmaskipan
Í kosningunum 2003 var fjöldi atkvæðabærra manna á kjörskrá á bakvið hvert þingsæti ríflega tvöfalt meiri í Suðvesturkjördæmi en í Norðvesturkjördæmi en lögin um kosningar til Alþingis kveða á um munurinn megi ekki vera meiri en tvöfaldur og að færa skuli kjördæmissæti á milli kjördæma til þess að ná fram því markmiði. Landskjörstjórn ákvað í kjölfarið að í næstu Alþingiskosningum skyldu kjördæmissæti Norðvesturkjördæmis vera 8 en 10 í Suðvesturkjördæmi. Skipting þingsæta í kosningunum 2007 var því sem hér segir:
Kjördæmamörkum Reykjavíkurkjördæmanna tveggja var að auki breytt til að taka tillit til þess að mun fleiri bjuggu í norðurkjördæminu en suðurkjördæminu miðað við kosningarnar 2003 þegar íbúafjöldinn var nokkurn veginn jafn. Þá var skiptingin um Miklubraut, Hringbraut, Ártúnsbrekku og Vesturlandsveg en sá hluti Grafarvogshverfis sem stóð austan Vesturlandsvegar var hluti af norðurkjördæminu. Sá hluti verður nú hluti af suðurkjördæminu og skiptist Grafarvogshverfið þá um Kristnibraut, Gvendargeisla og Biskupsgötu.
Framboðsmál
Töluverðar sviptingar höfðu orðið innan flokkanna fyrir þessar kosningar. Jón Sigurðsson hafði tekið við formennsku af Halldóri Ásgrímssyni í Framsóknarflokknum eftir nokkur innanflokksátök, Geir Haarde hafði tekið við formennsku í Sjálfstæðisflokknum af Davíð Oddssyni og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir hafði tekið við af Össuri Skarphéðinssyni í Samfylkingunni. Í Frjálslynda flokknum leiddu innanflokksátök til úrsagna Sverris Hermannssonar, stofnanda flokksins, og Margrétar Sverrisdóttur, auk þess sem borgarstjórnarflokkur flokksins skildi sig frá honum í heilu lagi. Sá eini af þeim flokkum sem höfðu boðið fram áður sem fór í framboð með nokkuð óbreytta forystu var því Vinstri hreyfingin - grænt framboð.
Framsóknarflokkurinn
Eftirfarandi þingmenn Framsóknarflokksins hættu á kjörtímabilinu eða tilkynntu um að þeir stefndu ekki á framboð í næstu kosningum: Árni Magnússon, Dagný Jónsdóttir, Halldór Ásgrímsson, Hjálmar Árnason og Jón Kristjánsson. Í byrjun febrúar tilkynnti Kristinn H. Gunnarsson að hann hygðist ekki taka því sæti á lista flokksins í Norðvesturkjördæmi sem féll honum í skaut í prófkjöri. 8. febrúar gekk hann til liðs við Frjálslynda flokkinn.
Frjálslyndi flokkurinn
Á kjörtímabilinu gekk Gunnar Örlygsson sem kjörinn var þingmaður Frjálslynda flokksins til liðs við Sjálfstæðisflokkinn og bauð sig fram þar 2007. Á síðari hluta ársins 2006 og í ársbyrjun 2007 varð mikið fjölmiðlafár í kringum Frjálslynda flokkinn. Þar bar hæst skoðanaskipti Magnúsar Þórs Hafsteinssonar og Margrétar Sverrisdóttur, sem enduðu með úrsögn Margrétar og Sverris föður hennar úr flokknum. Borgarstjórnarflokkur Frjálslyndra var því næst gerður að óháðu afli innan borgarinnar.
Íslandshreyfingin - lifandi land
Margrét Sverrisdóttir og Ómar Ragnarsson tilkynntu framboð Íslandshreyfingarinnar. Tilkynnt var að flokkurinn „leggi áherslu á umhverfi, nýsköpun og velferð og haldi sig hægra megin við miðju”. Framboðið bauð fram á landsvísu og varð Ómar formaður Íslandshreyfingarinnar en Margrét varaformaður. Jakob Frímann Magnússon, sem hafði sagt sig úr Samfylkingunni, og Ósk Vilhjálmsdóttur, sem unnið hafði innan samtakanna Framtíðarlandið, komu einnig að flokknum.
Samfylkingin
Eftirfarandi þingmenn Samfylkingarinnar hættu á kjörtímabilinu eða tilkynntu um að þeir stefndu ekki á framboð í kosningum 2007: Bryndís Hlöðversdóttir, Guðmundur Árni Stefánsson, Jóhann Ársælsson, Margrét Frímannsdóttir og Rannveig Guðmundsdóttir. Valdimar Leó Friðriksson gekk til liðs við Frjálslynda flokkinn eftir að hafa sagt sig úr Samfylkingunni í nóvember 2006.
Prófkjör voru haldin í öllum kjördæmum:
Sjálfstæðisflokkurinn
Eftirfarandi þingmenn Sjálfstæðisflokksins hættu á kjörtímabilinu eða tilkynntu um að þeir stefndu ekki á framboð í næstu kosningum: Árni Ragnar Árnason (lést á kjörtímabilinu), Davíð Oddsson, Guðmundur Hallvarðsson, Gunnar I. Birgisson, Halldór Blöndal, Sigríður Anna Þórðardóttir, Sólveig Pétursdóttir og Tómas Ingi Olrich.
Framboðslistar voru ákveðnir með prófkjörum í öllum kjördæmum nema norðvestur þar sem kjördæmisráð stillti upp listanum.
Vinstrihreyfingin - grænt framboð
Kjördæmisráð stillti upp framboðslistunum til Norðvestur-, Norðaustur- og Suður-kjördæmi eftir að leiðbeinandi forval hafði verið haldið. Haldið var prófkjör fyrir höfuðborgarsvæðið í byrjun desember 2006. Á kjörskrá voru 1796, greidd voru 1093 atkvæði og kjörsókn því 61%, 35 atkvæði voru auð eða ógild.
Önnur framboð
Nýtt afl sem bauð fram á landsvísu 2003 bauð ekki fram í kosningunum. Forystumenn samtakanna hafa hvöttu stuðningsmenn þeirra til að kjósa Frjálslynda flokkinn.
Áform voru uppi um sérstakan flokk um málefni innflytjenda undir forystu Pauls F. Nikolov en ætlunin var þó að bjóða ekki fram fyrr en í kosningunum 2011. 11. október 2006 var svo tilkynnt að flokkurinn hefði sameinast Vinstri-grænum en Paul F. Nikolov var boðið að taka þátt í forvali þeirra á höfuðborgarsvæðinu.
Haukur Nikulásson hefur tilkynnt framboð Flokksins.
Félagasamtökin Framtíðarlandið – félag áhugafólks um framtíð Íslands héldu fund 8. febrúar þar sem tillaga um að félagið stæði að framboði til kosninga var fellt. Alls voru 2708 kjörskrá, 189 atkvæði voru greidd, 92 studdu tillögu um framboð, 96 greiddu atkvæði gegn henni og einn seðill var auður. Aukinn meirihluta, eða 2/3 hluta, þurfti til þess að samþykkja tillöguna.
Baráttusamtök eldri borgara og öryrkja voru stofnuð 4. mars 2007 á stofnfundi sem haldinn var á Grand Hótel í Reykjavík. Fylgi við framboðið mældist í skoðanakönnunum um og undir 1%. Flokkurinn lagði fram framboðslista fyrir fjögur kjördæmi: Norðausturkjördæmi, Suðurkjördæmi og Reykjavíkurkjördæmin tvö, en vegna þess að síðustu þrír listarnir bárust of seint til yfirkjörstjórnar var þeim hafnað. Allt útlit var þá fyrir að samtökin myndu aðeins bjóða fram í Norðausturkjördæmi en 2. maí tilkynntu þau að hætt hefði verið við framboð.
Framboðslistar eftir kjördæmum
''Aðeins efstu sex frambjóðendur sýndir fyrir hvern flokk. Breiðletraðir eru þeir sem náðu kjöri ásamt númeri sem sýnir hvar í röð þingmanna kjördæmisins þeir lentu.''
Norðvesturkjördæmi
* ''Einar Oddur Kristjánsson lést 14. júlí 2007, eða aðeins tveimur mánuðum eftir kosningar. Herdís Þórðardóttir tók við sæti hans.''
Reykjavíkurkjördæmi suður
* Þar sem yfir 18% kjósenda Sjálfstæðisflokksins í kjördæminu strikuðu yfir nafn Björns Bjarnasonar skiptu þeir Illugi Gunnarsson um sæti á lista flokksins við úthlutun kjörstjórnar.
Suðurkjördæmi
* Þar sem yfir 21% kjósenda Sjálfstæðisflokksins í kjördæminu strikuðu yfir nafn Árna Johnsen skiptu þeir Kjartan Ólafsson um sæti á lista flokksins við úthlutun kjörstjórnar.
Kaffibandalagið
Hugsanlegt samstarf stjórnarandstöðunnar á seinni hluta kjörtímabilsins 2003-2007 var af sumum kallað Kaffibandalagið. Þá var átt við að þeir þrír flokkar sem sátu í stjórnarandstöðu, Samfylkingin, Vinstrihreyfingin - grænt framboð og Frjálslyndi flokkurinn, hefðu innbyrðis samráð um myndun ríkisstjórnar fengju þeir nægilegan fjölda atkvæða til þess. Er dró að kosningum 2007 komu þó brestir í samstarfsáformin þegar frjálslyndir viðruðu stefnu í innflytjendamálum, sem hinum flokkunum þótti ekki boðleg. Nafn Kaffibandalagsins var dregið af þvi að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, formaður Samfylkingarinnar, bauð formönnum fyrrnefndra flokka í kaffisamsæti á heimili sínu til þess að ræða mögulegt samstarf haustið 2006. Rætt var um Kaffibandalagið allt fram á kosninganótt 2007, en þá mátti litlu muna um hríð að það felldi stjórnarmeirihluta Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks. Hann hékk þó á einum manni þegar upp var staðið og var Kaffibandalagið þá í reynd úr sögunni þar sem það hefði þurft stuðning annars hvors stjórnarflokksins til að mynda meirihluta.
Kannanir
thumb|center|500px|Niðurstöður skoðanakannana í aðdraganda kosninganna. thumb|center|500px|Samanlagt fylgi stjórnarflokkanna annarsvegar og kaffibandalagsins hinsvegar skv. sömu könnunum.
Hoya eitapensis
Hoya eitapensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Guíneu.
Jökulsá á Fjöllum
Árfarvegur Jökulsár á Fjöllum er mótaður af miklum jökulhlaupum sem flest tengjast líklega eldgosum í Vatnajökli. Áin rennur austan við Herðubreiðarlindir og markar austurjaðar Ódáðahrauns, norður eftir Kelduhverfi. Sandurinn sem áin hefur borið með hefur myndað sandana og flatlendið í Öxarfirði og Kelduhverfi.
Vatnasvið
Í Jökulsá á Fjöllum berst vatn undan Dyngjujökli og kvíslast um flatar eyrar áður en það safnast einn farveg. Hin meginupptökin eru undan Brúarjökli og heita aðalkvíslarnar Kreppa og Kverká. Þær sameinast fyrst í eitt vatnsfall og síðan vesturkvíslinni rétt austan við Herðubreiðarlindir.
Virkjanahugmyndir
Áin er hvergi virkjuð og sumarið 2008 gaf Landsvirkjun út yfirlýsingu þar sem tekið var fram að ekki stæði til að virkja Jökulsá á Fjöllum.
Árið 2019 var áin friðlýst fyrir orkuvinnslu.
Abrothallus parmeliarum
Margt er óljóst í fari tegundarinnar. Vitað er að hún tilheyrir skiptingu asksveppa en nánari flokkun er ekki ljós. Tegundin hefur ekki enn hlotið íslenskt heiti.
Myndir
<Gallery> Mynd:2016-06-04 Abrothallus parmeliarum (Sommerf.) Arnold 624110.jpg|Gró A. parmeliarum séð í smásjá. Askurinn sést enn utan um gróin. Mynd:Abrothallus parmeliarum (42199975310).jpg|A. parmeliarum sýkir fléttur í Bresku Kólumbíu og litar þal þeirra svart. Mynd:2016-06-04 Abrothallus parmeliarum (Sommerf.) Arnold 624106.jpg|Sýktar snepaskófir af A. parmeliarum. </Gallery>
Vilhjálmur Tell
thumb|right|250px|Stytta af Vilhjálmi og syni hans (ca. 1900)
.rs
.rs er þjóðarlén Serbíu.
Vilhjálmur Tell
Goðsögnin um Villhjálm Tell
Keisarar af Habsborgarætt voru á sínum tíma að reyna að sölsa undir sig Uri. Lénsherran Í bænum Altdorf, sem hét Hermann Gessler, lét reisa stöng með húfu á sem allir voru skyldugir að hneigja sig fyrir. Vilhjálmur Tell neitaði að hneigja sig fyrir stönginni og var handtekinn fyrir vikið. Refsing hans var ákveðin og var hann var neyddur til þess að skjóta af lásboga á epli sem sett hafði verið á höfuð sonar hans. Ef hann neitaði þá yrðu þeir báðir teknir af lífi, en ef hann hitti marks þá yrði honum gefið frelsi. Vilhjálmur lét þetta yfir sig ganga, spennti lásbogann og hafði aðra örina í örvamæli sínum til öryggis. Hann miðar nú vel og skaut og klauf eplið á höfði sonar síns. Þegar þetta var afstaðið spurði Gessler Vilhjálm hvað hann hefði ætlað sér að gera með seinni örina. Vilhjálmur svaraði þá að ef hann hefði misst marks og drepið son sinn þá hefði hann notað hana til þess að drepa Gessler sjálfan. Gessler reiddist við þessi orð og lét handtaka Vilhjálm, binda og fara með hann í kastala sinn í Küssnacht. Vilhjálmur náði þó að flýja þegar verið var að flytja hann þangað og fór í eigin erindagjörðum til Küssnacht og skaut Gessler með síðari örinni. Samkvæmt goðsögninni var þessi ögrun Vilhjálms Tells kveikjan að uppreisn sem leiddi síðan til þess að ríkið Sviss var stofnað.
Hvammshreppur (V-Skaftafellssýslu)
Hvammshreppur var hreppur sunnan Mýrdalsjökuls, vestan til í Vestur-Skaftafellssýslu, kenndur við bæinn Hvamm.
Hreppurinn varð til árið 1887 úr eystri hluta Dyrhólahrepps þegar þeim hreppi var skipt í tvennt. Lágu hin nýju hreppamörk um Dyrhólaós, Brandslæk og Búrfell. Hrepparnir tveir sameinuðust á ný 1. janúar 1984, þá undir nafninu Mýrdalshreppur.
Döðluplóma
thumb|right|Döðluplómur á tré í Japan. Döðluplóma eða persimónía er ætur ávöxtur persimóníutrjáa. Orðið persimmon á rætur sínar að rekja til Cree-indíánanna í Norður-Ameríku og þýðir „þurrkaður ávöxtur“. Persimóníutré vaxa víða og eru döðluplómur yfirleitt gull til dökkrauðar á litinn og á bilinu 1,5-9 cm í þvermál. Döðluplómur innihalda töluvert af þrúgusykri, prótíni og nýtast í efna- og læknisfræðilegum tilgangi.
Oksítanska
thumb|Kort af málsvæðinu. Oksítanska (okkitíska) er indóevrópskt tungumál af ætt rómanskra tungumála. Málið á uppruna sinn í latínu. Það telst til undirflokksins oksítanórómönsk mál.
Rauð blóðkorn
thumb|Rauð blóðkorn úr manni Rauð blóðkorn eða rauðkorn eru algengustu blóðkorn í blóði. Þau eru disklaga, kjarnalaus, og sjá um að tengjast súrefni og koltvísýringi og bera það um líkamann. Rauð blóðkorn eru mynduð í beinmerg en einnig í milta hjá ungviði og eitlum og lifur í fóstri.
Oksítanska
Skáldið Frédéric Mistral sem hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1904 samdi verk sín á oksítönsku og tók einnig saman vandaða orðabók fyrir tungumálið.
Rauð blóðkorn
Rauð blóðkorn eru, eins og nafnið bendir til, rauð að lit sem stafar af hemóglóbíni (eða blóðrauða). Það inniheldur járn sem binst súrefni og koltvísýringi. Koltvísýringur getur þó einnig bundist próteinefni rauðu blóðkornanna.
Líftími rauðkorna eru fáar vikur en stundum mánuðir. Fjöldi þeirra fer eftir súrefnisþörf líkamans. Þannig geta þolin hlaupadýr fengið auka skammt úr milta á meðan önnur dýr, svo sem maðurinn þarf að þjálfa sig upp til að þola slíka áreynslu.
Hjarta
thumb|Þversnið af mannshjarta. Blái liturinn lýsir farvegi súrefnissnauðs blóðs og rauði liturinn lýsir farvegi súrefnisríks blóðs í hjartanu og um nærliggjandi æðar. Hjarta er líffæri sem finnst í flestum dýrum og hefur það hlutverk að dæla blóði um æðakerfið. Hjartað viðheldur þannig hringrás blóðsins. Blóðið ber súrefni og næringarefni til allra fruma í líkamanum og flytur í burtu úrgangsefni til útskilnaðar.