cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Rodríguez Cabrillo
thumb|right|Juan Rodríguez Cabrillo thumb|right|Juan Rodríguez CabrilloJuan Rodríguez Cabrillo (einnig þekktur á portúgölsku sem João Rodrigues Cabrilho) var portúgalskur landkönnuður sem kannaði vesturströnd Ameríku í umboði Spánverja. Cabrillo var fyrsti Evrópubúinn sem sigldi um strendur Kaliforníu í Bandaríkjunum. Hann átti einnig þátt í stofnun borgarinnar Oxaca í Mexíkó.
Uppruni
Lítið er vitað um æskuár Cabrillos, ekki er einu sinni víst hvort hann hafi verið spænskur eða portúgalskur. Flestar ævisögur um hann segja hann hafa verið portúgalskan, en í bókinni Juan Rodriguez Cabrillo heldur sagnfræðingurinn Harry Kelsey því fram að hann hafi verið fæddur á Spáni, líklega í Sevilla eða í Cuellar.
Þá er fæðingarár hans líka á reiki, sem og ætterni, en fyrrnefndur Harry Kelsey heldur því fram að hann hafi verið af fátæku fólki kominn og fæddur í kringum 1498 eða 1500.
Ferðir
Cabrillo sigldi til Havana sem ungur maður og gekk til liðs við Hernán Cortés í Mexíkó. Seinna varð hann einn af ríkustu landvinningamönnunum með því að hneppa indjána í Guatemala í þrældóm og láta þá vinna í gullnámu.
Eftir för Francisco de Ulloa árið 1539 til Kaliforníuflóa var Cabrillio sendur af stað til að fara með leiðangur upp vesturströnd Bandaríkjanna og kanna viðskiptatækifæri. Spánverjar vonuðust jafnvel til að hann finndi leið til Kína, en á þessum tíma var ekki vitað hversu víðfemt Kyrrahafið var.
27. júní árið 1542 hóf Cabrillo för sína frá Navidad (nú Acapulco) í Nueva España (nú Mexíkó). 28. september sama árs kom hann að land í San Diego flóa og nefndi hann San Miguel. Hann sigldi síðan upp með ströndinni alveg upp að Russian River - ánni, áður en vetrarstormar hröktu þá aftur. 23. nóvember komst leiðangurinn til Santa Catalina Island eyju, útaf ströndum Kaliforníu. Þar huggðust þeir hafa vetursetu og lagfæra skipin. Á þessari eyju fótbrotnaði Cabrillo, illt hljóp í sárið og dó hann 3. janúar árið 1543. Leiðangurinn sneri aftur til Navidad 14. apríl árið 1543. Ekki er vitað hvar Cabrillo var grafinn.
Lýsing skrifara leiðangursins er týnd, en annar landkönnuður, Andrés de Urdaneta skrifaði útdrátt úr henni áður en hún týndist.
Arfleifð
Samtímamenn Cabrillo vissu lítið um leiðangur hans og engin af nafngiftum hans á stöðum í Kaliforníu hélst. Þá stofnaði hann enga bæi. Því er Cabrillo í dag fyrst og fremst minnst sem fyrsta Evrópubúans sem sigldi um strendur Kaliforníu, og margar götur og byggingar bera nafn hans þar. Dæmi um það eru Cabrillo College í Aptos, hluti hraðbrautarinnar Pacific Coast Highway 1 er kallaður Cabrillo Highway og í San Diego er minnismerki um hann.
Microsoft Silverlight
Microsoft Silverlight er íforrit, sem er ekki lengur stutt, fyrir vafra sem gerir vefforritum kleift að notast við hreyfimyndir, vigurteikningar og hljóð. Silverlight er þróað af Microsoft og er ætlað að etja kappi við íforrit á borð við Adobe Flash, Adobe Shockwave, Java FX og Apple Quicktime.
Tilraunavefurinn
Tilraunavefurinn er vefur á vegum Háskóla Íslands, þar sem safnað er saman öllum mögulegum tilraunum. Tilraunirnar eru þó flokkaðar eftir hættustigi og hverri tilraun fylgja varnaðarorð ef svo ber við. Starfsmenn Tilraunavefjarins eru nokkrir nemendur skólans.
Campanula tubulosa
Campanula tubulosa er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Krít.
Navarra
thumb|right|Navarra. Navarra (baskneska: Nafarroa) er sjálfstjórnarsvæði á Norður-Spáni, að mestu í og undir rótum Pýreneafjalla. Höfuðstaður þess er Pamplona. Hluti íbúanna er Baskar.
Vorperla
Vorperla (fræðiheiti: Draba verna eða Erophila verna) er lítil einær blómplanta sem finnst í tempraða beltinu á norðurhveli jarðar. Áður var talið að hún hefði flust til Norður-Ameríku frá Evrópu en nú er hún talin frumbyggi á báðum stöðum. Blómin eru með fjórum hvítum klofnum krónublöðum og vaxa á mjóum stilk sem nær 2-15 sm hæð. Hún vex í þurrum jarðvegi og möl. Hún blómstrar mjög snemma á vorin og myndar fljótt fræ.
Navarra
Navarra var eitt sinn sjálfstætt konungsríki, Konungsríkið Navarra, en er nú sjálfsstjórnarsvæði með eigið þing og stjórn, sem ber ábyrgð á heilbrigðismálum, atvinnumálum, menntun, félagsþjónustu, húsnæðismálum og fleiru eins og önnur spænsk sjálfsstjórnarsvæði. Það eru þó aðeins Navarra og Baskaland sem hafa yfirráð í skatta- og fjármálum sínum en verða þó að fylgja reglum sem spænska stjórnin setur.
Vorperla
Á Íslandi er vorperla algengust á Norðurlandi og á Fljótsdalshéraði.
Navarra
Navarra skiptist í 272 sveitarfélög. Íbúatalan árið 2006 var 601.874 og þar af bjó um helmingur í Pamplona og nærliggjandi bæjum. Enginn annar stórbær er á svæðinu.
Þótt Navarra sé ekki ýkja stórt um sig - aðeins 2,2% af flatarmáli Spánar - má þar finna mikla fjölbreytni í landslagi, frá tindum og hlíðum Pýreneafjalla (hæsti tindurinn er Hiru Erregeen Mahaia, 2.428 m) í norðri til sléttanna við Ebro-fljót í suðri. Þar er ræktað hveiti, grænmeti, vínviður og ólífutré.
Navarra er leiðandi í nýtingu sjálfbærrar orku. Árið 2004 var 61% rafmagnsnotkunar svæðisins framleitt á sjálfbæran hátt, ýmist með vindmyllum, litlum vatnsorkuvirkjunum eða sólarorkuverum. Stefnt er á að 100% orkunvinnslunnar verði sjálfbær.
Fjallaskarfakál
Fjallaskarfakál (fræðiheiti: Cochlearia groenlandica) er planta af krossblómaætt.
Fjallaskarfakál er með útbreiðslu í kring um norður heimskautið. Í Norður Ameríku er útbreiðsla þess frá Kanada og Alaska til Oregon og hefur fundist alveg suður til Kaliforníu.
Júlíus Kemp
Júlíus Kemp (f. 2. desember 1967) er íslenskur kvikmyndagerðarmaður. Hann hefur framleitt fjölda mynda fyrir kvikmyndafyrirtækið Kvikmyndafélag Íslands og leikstýrt þrem kvikmyndum, Veggfóðri, Blossa/810551 og Reykjavik Whale Watching Massacre.
Túrban
thumb|right|[[Síkar|Síki með dastar]] Túrban eða vefjarhöttur er höfuðfat sem gert er með því að vefja klæðisstranga um höfuðið. Slíkur höfuðbúnaður er algengur í Suður-Asíu, Suðaustur-Asíu, Suðvestur-Asíu, Norður-Afríku og sums staðar í Austur-Afríku. Túrbanar tengjast sérstaklega síkisma og íslam, þótt þeir tíðkist líka meðal fólks sem aðhyllist önnur trúarbrögð.
1812-forleikurinn
1812-forleikurinn er frægur forleikur eftir Tsjaíkovskíj. Verkið fjallar um sigur Rússlands á Frakklandi, í kjölfar Rússlandsherferðar Napóleons í Napóleonsstyrjöldunum.
Forleikurinn var fyrst fluttur í dómkirkju Krists frelsarans í Moskvu þann 20. ágúst 1882.
Strumpasúpan
Strumpasúpan (franska: La Soupe aux Schtroumpfs) er tíunda bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1976. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna í samvinnu við Yvan Delporte. Hún var jafnframt þriðja strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1980.
Söguþráður
Strumpasúpan er aðalsaga bókarinnar. Hún hefst á því að tveir strumpar verða vitni að því þegar risi nokkur, Lilli að nafni, ber að dyrum hjá Kjartani galdrakarli og krefst þess að fá að borða. Kjartan sér sér leik á borði og sannfærir gestinn um að ekkert sé eins gómsætt og strumpasúpa. Saman halda þeir í leit að strumpum til að snæða. Þeir fara á mis á leiðinni, Kjartan villist en Lilli finnur strumpaþorpið. Hann kvartar í sífellu undan svengd, en strumparnir þykjast ætla að laga strumpasúpu. Í stað strumpasúpunnar byrlar Yfirstrumpur risanum töfraseyði sem gerir hann að afstyrmi. Lilli bregst illur við og kennir Kjartani um ógæfu sína. Að lokum aumka strumparnir sig yfir Lilla og gefa honum móteitur sem gerir hann eðlilegan á ný.
Strumpalæti er safn smáskrítlna, sem hver er ein blaðsíða. Engu að síður stendur utan á íslensku útgáfunni að bókin innihaldi tvær strumpasögur. Í einni smáskrítlunni kemur Strympa við sögu, en íslenskir lesendur höfðu ekki kynnst henni áður.
Íslensk útgáfa
Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1979 (á titilsíðu er bókin þó ranglega sögð frá 1980) í samvinnu við danska forlagið Carlsen. Þýðingin var gefin út undir dulnefninu Strumpur.
Handknattleiksárið 1945-46
Handknattleiksárið 1945-46 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1945 og lauk sumarið 1946. ÍR-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Haukar í kvennaflokki. Engir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
1. deild
ÍR-ingar urðu Íslandsmeistarar í fyrsta sinn eftir úrslitaleik gegn Haukum. Átta lið tóku þátt í Íslandsmóti karla og léku þau einfalda umferð í tveimur fjögurra liða riðlum.
A riðill
B riðill
Úrslitaleikur
Haukar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna á fullu húsi stiga. Leikin var einföld umferð í sex liða deild.
Landslið
Engir formlegir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
Meitilfuglar
Meitilfuglar (fræðiheiti: Coraciiformes) eru ættbálkur litríkra landfugla sem inniheldur meðal annars þyrla, býsvelgi, hrana og horna. Þeir eru venjulega með þrjár klær sem snúa fram og eina aftur.
Hringurinn (kvikmynd)
Hringurinn er tilraunakvikmynd eftir Friðrik Þór Friðriksson. Í myndinni keyrir myndatökumaður Hringveginn (Þjóðveg 1) í kringum Ísland með myndavél á þaki bílsins. Myndavélin tekur svo einn ramma á hverjum 12 metrum. Þegar myndin er svo sýnd á 24 römmum á sekúndu samsvarar það því að ferðast á hljóðhraða. Hringferðin tekur um 80 mínútur.
House
House, einnig þekkt sem House M.D., er bandarísk læknadrama þáttaröð sköpuð af David Shore og Paul Attanasio. Þættirnir fjalla um hóp lækna sem taka að sér erfið mál sem öðrum læknum hefur ekki tekist að leysa. Aðalpersóna þáttanna er Dr. Gregory House sem er leikinn af Hugh Laurie. House á margt sameiginlegt með hinni frægu skáldsagnapersónu Sir Arthur Conan Doyle, Sherlock Holmes.
Geneon
Geneon Entertainment Inc. (ジェネオン エンタテインメント株式会社) (áður þekkt undir nafninu Pioneer Entertainment, eða Pioneer LDC, fyrrum dótturfyrirtæki Pioneer Corporation) er japanskt anime og afþreyingar dreifingarfyrirtæki.
Fyrrum fyrirtækið, Pioneer LDC, var endurskýrt Geneon eftir að hafa verið keypt af Dentsu í Júlí 2003.
Suðursjávarbólan
thumb|300px|Málverk af Suðursjávarbólunni eftir Edward Matthew Ward Suðursjávarbólan er flókinn atburður í fjármálasögunni þar sem stjórnmálafræðilegir, lögfræðilegir og fjármálaþættir skárust og mynduðu eina verstu markaðsbólu sögunnar.
Vaxandi vinsældir
Stjórnandi félagsins John Blunt stóð sig vel í því starfi að skrúfa verð bréfanna sem mest upp með ýmsum aðferðum og hafði m.a. greiðan aðgang að fjölmiðlum sem dreifðu sögusögnum um væntanlegan gróða fyrirtækisins. Orðspor félagsins óx og starfsmenn þess ýktu velgengni fyrirtækisins í augum fjárfesta og slóu ryki í augun á þeim með ríkulegum skrifstofum og íburði. Það komst í tísku að að eiga hlut í Suðursjávarkompaníinu og fjárfestar flykktust að. Félagið bauð reglulega út nýtt hlutafé og reyndi að fækka bréfum á eftirmarkaði á þann máta að afhenda kaupendum ekki bréfin samstundis, í kjölfarið urðu framvirkir samningar á bréf Suðursjávarfélagsins vinsælir. Þessar vinsældir og gríðarleg sala á hlutabréfum á suðursjávarfélaginu náðist án þess að félagið sýndi nokkurn tímann upp á einhvern raunverulegann alvöru rekstur. Til að ná að borga út arð þurfti suðursjávarfélagið stöðugt að fá meira hlutafé og þurfti einnig á því að halda að verð á hlutabréfum þess færi stöðugt upp á við. Í rauninni virkaði félagið eins og það sem er þekkt í dag sem ponzi svikamylla. Þær einkennast af því að fjárfestum er greidd ávöxtun með þeirra eigin fé frekar heldur en að fé þeirra sé notað í fjárfestingar sem skili svo arði sem hægt er að deila út til fjárfesta. Þeir sem höfðu fjárfest hvað fyrst í hlutafé félagsins höfðu stórgrætt þegar leið á og komið var sumar og höfðu margir fjárfestar sex eða sjö faldað höfuðstól sinn. Í kjölfar vinsælda hlutabréfa í suðursjávarfélaginu þá braust út mikið hlutabréfaæði á Englandi. Fyrirtæki með lítinn sem engin rekstraráform eða jafnvel í hæsta máta óvenjulegar hugmyndir um rekstur spruttu upp. Má þar meðal annars nefna fyrirtæki sem ætlaði að finna upp eilífðarvél, annað sem ætlaði að framleiða ferhyrndar byssukúlur, fyrirtæki sem ætlaði að tryggja framtíðarvelferð barna og eitt það undarlegasta af þeim öllum, Fyrirtæki um mjög gróðavænlegan atvinnurekstur sem enginn fær að vita hver er. Þó ótrúlegt megi virðast þá var fjárfest fyrir 2000 pund í síðast nefnda fyrirtækinu. thumbnail|Ævintýralegt ris og svo fall hlutabréfaverðs í Suðursjávarfélaginu
Pirma lyga
Pirma lyga er næstefsta karladeildin í knattspyrnu í Litháen. Í deildinni eru 16 félög.
Suðursjávarbólan
Bólulögin
Í kjölfar vinsælda þessara fyrirtækja fóru stjórnendur Suðursjávarfélagsins að hafa áhyggjur af því að verða af fé til þeirra sem annars hefði verið varið í hlutabréf Suðursjávarfélagsins. Um mitt sumar byrjuðu þeir því að reka áróður fyrir því að bannað yrði að stofna ný hlutafélög nema gegn sérstöku samþykki þingsins. Þetta fór ekki á þann veg sem þeir ætluðu þar sem þingið samykkti lög sem höfðu mun tilþrifameiri áhrif en þeir höfðu búist við. Lögin kváðu á um það að ekki mætti stofna nýtt hlutafélag nema með samþykki breska samveldisins. Allar tilraunir félagsins til að halda verði verðbréfanna uppi mistókust hrapalega og urðu bréf blöðrufyrirtækjanna verðlaus ásamt að draga niður með sér verð í traustum félögum svosem Englandsbanka sem hafði fylgt með í verðhækkuninni. Allur hlutabréfamarkaðurinn hrundi í kjölfarið, verðmæti bréfa hríðféll, ekki bara í hinum bólufyrirtækjunum eins og stjórnendur Suðursjávarfélagsins höfðu vonast til heldur einnig í þeirra eigin félagi. Leiddi þetta til fjölda gjaldþrota fólks í Englandi og var reiði fólks út gagnvart stjórnendum Suðursjávarfélagsins eins og gefur að skilja mjög mikil. Fjöldi fólks úr efri stéttum, eignamenn og jafnvel hirðmenn konungs urðu gjaldþrota og einhverjir gengu algjörlega af göflunum eða frömdu sjálfsmorð. Á einu ári hafði verð hlutabréfa Suðursjávarfélagsins risið úr 100 pundum upp í 1000 pund í byrjun ágústs sama ár. Í september var verðið komið niður í 150 pund og urðu þá bankar og gullsmiðir gjaldþrota þar sem þeir gátu ekki innheimt skuldir fólks sem hafði farið illa útúr hruninu. Einn af þeim sem lét glepjast og keypti hlut í Suðursjávarfélaginu var vísindamaðurinn Isaac Newton. Hann ákvað að selja hlut sinn snemma í bólunni með gróða upp á 7000 pund vegna efasemda, snérist honum hugur og keypti stærri hlut seinna í bólunni og endaði á að tapa 20.000 pundum sem var umtalsverð fjárhæð á þessum tíma. Fræg ummæli voru tekin frá honum í tenglsum við bóluna þar sem hann mælti svo; „Ég get reiknað út hreyfingar stjarnanna en ekki brjálæði mannanna“.
Pirma lyga
Núverandi lið (2022)
Lisens: Í deildinni eru 16 félög.
Suðursjávarbólan
Endalok bólunnar og afleiðingar
Allur hlutabréfamarkaðurinn hrundi í kjölfarið, verðmæti bréfa hríðféll, ekki bara í hinum bólufyrirtækjunum eins og stjórnendur Suðursjávarfélagsins höfðu vonast til heldur einnig í þeirra eigin félagi. Leiddi þetta til fjölda gjaldþrota fólks í Englandi og var reiði fólks gagnvart stjórnendum Suðursjávarfélagsins eins og gefur að skilja mjög mikil.
Pirma lyga
Núverandi lið (2022)
== Lið (2019) ==
Suðursjávarbólan
Endalok bólunnar og afleiðingar
Afleiðingar í kjölfar þessarar bólu voru meðal annars þær að hlutabréfaformið var nærri því gert útlægt í Bretlandi í heila öld. Þetta varð hins vegar einnig til þess að regluverkinu í kringum slík viðskipti var breytt til hins betra í Bretlandi, sem varð þess valdandi að þegar lengra leið frá því að bólan sprakk, voru Bretar jafnvel betur settir en þeir hefðu annars verið. Annað en til að mynda Frakkar sem fóru mjög illa út úr Mississippi bólunni.
Charleroi
Charleroi er stærsta borgin í héraðinu Hainaut í Belgíu með 203 þúsund íbúa (2015). Hún var áður fyrr mikil iðnaðarborg og varð að stórborg við sameiningu nokkurra sveitarfélaga 1977.
Lega og lýsing
Charleroi liggur við ána Sambre sunnarlega í landinu og nánast beint fyrir sunnan Brussel. Næstu stærri borgir eru Mons til vesturs (40 km), Namur til austurs (30 km) og Brussel til norðurs (50 km). Til frönsku landamæranna eru aðeins 15 km. Borgin liggur á miklu kolasvæði og sjást víða yfirgefnar kolanámur í kringum hana.
Fáni og skjaldarmerki
Fáni Charleroi er hvítur og sýnir skjaldarmerki borgarinnar með rauðum hana til hægri. Haninn er konungsmerki og vísar til Karls II Spánarkonungs. Skjaldarmerkið er svartur grunnur, með hvítu hjóli og tólf gylltum stjörnum. Hjólið er merki iðnaðarins, en borgin var mikil stál- og kolaborg. Stjörnurnar eru merki Evrópusambandsins. Fyrir ofan eru fimmtán litlir tíglar, rauðir og hvítir, en þeir merkja bæina og sveitarfélögin sem sameinuðust borginni 1977. Efst er hvítur reitur með liljublaði en það er merki franska konungsins, enda tóku Frakkar borgina þegar hún var nýstofnuð. Skjaldarmerkið var tekið upp 1977 við sameiningu sveitarfélaganna.
Orðsifjar
Borgin Charleroi er nefnd eftir Karli II Spánarkonungi við stofnun hennar 1666. Charle = Karl, roi = konungur (á frönsku).
Söguágrip
Charleroi kom fyrst við skjöl árið 863, en þar er þorp nefnt Carnotus og tilheyrði greifadæminu Namur. Uppruna borgarinnar sem slíka má hins vegar rekja til virkis sem reist var 1666 til varnar erlendum herjum (frá Frakklandi) til Brussel. Virkið lét spænski landstjóri Niðurlanda reisa en hann stjórnaði Niðurlöndum fyrir Karl II Spánarkonung. Virkið hlaut heitið Charleroy (rithátturinn breyttist ekki fyrr en löngu síðar). Áður en virkið var fullklárað hertók Loðvík XIV Frakklandskonungur það. Eftir brotthvarf Frakka myndaðist borg í kringum virkið, sem fljótt hlaut borgarréttindi. Reist var brú yfir ána Sambre og íbúum var fengið ræktarland fyrir landbúnað. Borgin var mýmörgu sinnum hertekin næstu aldir.
thumb|Ráðhúsið og klukkuturninn á aðaltorginu (Place Charles II) 1867 voru gömlu borgarmúrarnir rifnir til að skapa meira byggingarpláss fyrir íbúðir og iðnað. Í iðnbyltingunni myndaðist mikill kola- og stáliðnaður í Charleroi. Á þessum tíma hlaut borgin gælunafnið Pays Noir (svarta landið) sökum mengunar. Síðla á 19. öld urðu verkföll tíð í borginni. Margir iðnaðarmenn fluttust til Vesturheims, aðallega til Nova Scotia og Kanada. Í heimstyrjöldinni fyrri urðu miklir bardagar í Charleroi við Þjóðverja, sem á endanum hertóku borgina. Eftir seinna stríð minnkaði þungaiðnaðurinn stöðugt í borginni og er hann nánast horfinn í dag. 1977 sameinuðust nokkur sveitarfélög við Charleroi og varð borgin við það þriðja stærsta borg Belgíu.
Íþróttir
Aðalknattspyrnufélag borgarinnar er Sporting Charleroi, sem nýverið féll í 2. deild. Besti árangur félagsins er annað sæti í efstu deild 1969. Auk þess hefur félagið tvisvar komist í úrslitaleik belgísku bikarkeppninnar (1978 og 1993), en tapaði í bæði skiptin.
Körfuboltafélagið Spirou BC Charleroi er meðal bestu félaga í Belgíu. Síðan 1996 hefur félagið tíu sinnum orðið belgískur meistari og unnið bikarkeppnina fimm sinnum. Fjórum sinnum tókst félaginu að vinna tvennuna á þessum árum.
Í borðtennis er félagið La Villette Charleroi meðal bestu í Evrópu, enda sigrað Meistaradeildina fimm sinnum, auk þess að vera margfaldur belgískur meistari.
Vinabæir
Charleroi viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Afrekshugur
thumb|right|Afrekshugur fyrir ofan inngang Waldorf Astoria Afrekshugur (enska Spirit of achievement) er myndastytta eftir Nínu Sæmundsson (Jónínu Sæmundsdóttur) frá árinu 1931. Það ár var opnað Hótel Waldorf Astoria á Manhattan, eitt af íburðarmestu hótelum veraldar á sínum tíma og enn í hópi þeirra virtustu. Hóteleigendurnir efndu til samkeppni meðal höggmyndasmiða um táknmynd fyrir hótelið. Í þeirri keppni tóku 400 listamenn þátt samkvæmt því sem fram kemur á heimasíðu Waldorf Astoria hótelsins. Þessa samkeppni vann Nína með verki sínu, Afrekshugur eða Spirit of Achievement. Styttan var sett upp fyrir ofan inngang Waldorf Astoria við 301 Park Avenue á Manhattan í New York og stendur þar enn.
Matthew Lillard
Matthew Lyn Lillard (fæddur 10. apríl 1970) er bandarískur leikari.
Elísabet drottningarmóðir
Elizabeth Angela Marguerite Bowes-Lyon (4. ágúst 1900 – 30. mars 2002) var eiginkona Georgs 6. Bretlandskonungs og móðir Elísabetar 2. Bretadrottningar og Margrétar greifynju af Snowdon. Hún var drottning Bretlands á ríkisárum eiginmanns síns frá 1936 þar til hann lést árið 1952. Eftir dauða Georgs var Elísabet jafnan kölluð Elísabet drottningarmóðir (enska: The Queen Mother) til að forðast rugling við dóttur sína, Elísabetu drottningu.
Elísabet fæddist til breskrar aðalsfjölskyldu og varð þekkt árið 1923 þegar hún giftist Georgi hertoga af York, öðrum syni Georgs 5. konungs og Maríu drottningar. Í augum alþýðunnar urðu Georg og Elísabet fyrirmynd hefðbundinna hugmynda um fjölskyldugildi og þjónustu í þágu ríkisins. Elísabet tók þátt í fjölda opinberra athafna og varð kunn fyrir glaðlegt yfirbragð sitt.
Árið 1936 varð eiginmaður Elísabetar óvænt konungur Bretlands þegar eldri bróðir hans, Játvarður 8., afsalaði sér krúnunni til að geta kvænst fráskilinni Bandaríkjakonu að nafni Wallis Simpson. Elísabet varð þannig drottning. Elísabet fylgdi eiginmanni sínum í ýmsar opinberar heimsóknir til Frakklands og Norður-Ameríku í aðdraganda seinni heimsstyrjaldarinnar. Á tíma styrjaldarinnar átti áræðni Elísabetar þátt í að stappa stálinu í bresku alþýðuna. Sagt er að Adolf Hitler hafi kallað Elísabetu „hættulegustu konu í Evrópu“ vegna þess hve vel henni tókst að uppörva bresku þjóðina á erfiðustu köflum styrjaldarinnar. Eftir stríðið hrakaði heilsu Georgs ört og hann lést árið 1952. Elísabet varð þar með ekkja þegar hún var 51 árs og dóttir hennar, þá 25 ára, varð ný drottning.
Eftir að María, móðir Georgs, lést árið 1953 var gjarnan litið á Elísabetu sem ættmóður bresku konungsfjölskyldunnar. Á síðari æviárum sínum var Elísabet drottningarmóðir einn vinsælasti meðlimur konungsfjölskyldunnar og hélt áfram að njóta vinsælda jafnvel á meðan vinsældir ættingja hennar biðu hnekki vegna ýmissa hneykslismála á tíunda áratugnum. Elísabet var áfram virk í breskum þjóðfélagsmálum þar til aðeins fáeinum vikum áður en hún lést árið 2002. Hún var þá 101 árs og lést aðeins sjö vikum á eftir yngri dóttur sinni, Margréti.
Olympíustrumpurinn
Olympíustrumpurinn (franska: Les Schtroumpfs Olympiques) er ellefta bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1979. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna. Hún var jafnframt sjöunda strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1980.
Söguþráður
Olympíustrumpurinn er eina saga bókarinnar. Efnt er til íþróttamóts í strumpaþorpinu, sem allir strumparnir vilja ólmir taka þátt í eftir að lofað er sigurlaunum, kossi frá Strympu. Óhappastrumpur vill ólmur taka þátt, en vegna hrakfalla hans vilja aðrir strumpar ekki vera með honum í liði. Eftir margvísleg áföll og smáskrítlur í undirbúningnum fyrir íþróttamótið er Óhappastrumpur við það að gefast upp. Yfirstrumpur gefur honum töframeðal til að smyrja á nefbroddinn og Óhappastrumpur vinnur frægan sigur. Við verðlaunaafhendinguna tekur samviskan yfirhöndina og hann játar að hafa beitt ólöglegu töfralyfi, en Yfirstrumpur ljóstrar því upp að um venjulega sultu hafi verið að ræða. Öllum að óvörum hreppir þó dómarinn Gáfnastrumpur kossinn frá Strympu.
Bókin er óvenjuleg að því leyti að allar 28 blaðsíðurnar eru eitt ævintýri, þótt söguþráðurinn sé laus í reipunum á köflum.
Íslensk útgáfa
Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1980 í samvinnu við danska forlagið Carlsen. Þýðingin var gefin út undir dulnefninu Strumpur.
Tónik
thumb|right|Þótt kínínið sé í mjög litlu magni í tónik er það nóg til að drykkurinn ljómi í útfjólubláu ljósi Tónik er kolsýrður gosdrykkur sem inniheldur uppleyst kínín. Drykkurinn var upphaflega drukkinn til að fyrirbyggja malaríu og var framleiddur frá miðri 19. öld til notkunar í hitabeltinu þar sem sjúkdómurinn var algengur. Blandaði drykkurinn gin og tónik er upprunninn í Breska Indlandi. Líklega hefur gini upphaflega verið blandað við tónik til að draga úr beisku bragði kínínsins. Nú til dags inniheldur tónik mun minna af kíníni en áður og er fyrst og fremst drukkið sem beiskur svaladrykkur eitt og sér eða blandað við sítrónusafa eða blandað saman við áfengi eins og gin eða vodka.
Roðamaur
Roðamaur (eða roðamítill eða veggjamítill) er ættkvísl mítla af Tetranynchus-ætt. Þeir eru alvarleg meinsemd á plöntum í gróðurhúsum og híbýlum. Oft má sjá roðamaurinn í gluggakistum eða utan á húsum.
Heytifa
Heytifa (fræðiheiti: Jassargus distinguendus) er skordýrategund sem var fyrst lýst af Flor 1861. Í sænska gagnagrunninum Dyntaxa er notað nafnið Jassargus pseudocellaris. Jassargus distinguendus er í ættkvíslinni Jassargus og ættinni skortítur. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Hún finnst á Íslandi í graslendi.
Napóleon Bónaparte
Napóleon Bónaparte (franska Napoléon Bonaparte) eða Napóleon I (15. ágúst 1769 – 5. maí 1821), nefndur hinn mikli, var herforingi í frönsku byltingunni og þjóðarleiðtogi Frakklands, fyrst sem aðalræðismaður franska lýðveldisins frá 1799 til 1804 og síðan sem Frakkakeisari og konungur Ítalíu til ársins 1814. Hann var giftur tvisvar og átti soninn Napóleon II með seinni konu sinni. Napóleon lagði mestalla Evrópu undir Frakka í Napóleonsstyrjöldunum en var að endingu sigraður og sendur í útlegð til eyjarinnar Elbu árið 1814. Hann slapp þaðan og réði aftur yfir Frakklandi um stutt skeið árið 1815 þar til hann tapaði í orrustunni við Waterloo. Hann lést árið 1821 í útlegð á bresku eyjunni Sankti Helenu, ef til vill úr magakrabbameini.
Almennt um Bonaparte
Napóleon Bonaparte eða Napoleone di Buonaparte eins og hann var upphaflega nefndur fæddist þann 15. ágúst árið 1769 og var hann af ítölskum ættum. Hann fæddist inn í fátæka aðalsfjölskyldu á eyjunni Korsíku í Miðjarðarhafinu, þar sem mikið var um fæðardeilur og blóðug átök. Eyjan sú í Miðjarðarhafinu er staðsett á milli Frakklands og Ítalíu en hefur verið hluti af Frakklandi síðan 1768 eða ári áður en að Napóleon fæddist.
Napóleon var mikið fyrir nám og tók hann það upp aðeins 9 ára að aldri að læra frönsku í skóla til að undirbúa komandi ár tengd skólagöngu og losa sig við korsíska hreiminn. Aðeins fimmtán ára að aldri sótti hann um skólagöngu í herskólanum Brienne-le-Château í París og komst þar inn. Honum vegnaði mjög vel í námi og kláraði námið, sem talið er að hafa átt að vera til tveggja ára, á einungis einu ári. Ári eftir námið varð hann foringi fallbyssudeild í franska hernum, þá aðeins sextán ára gamall. Fyrsti sigur hans var í frönsku byltingunni þegar hann náði borginni Toulon úr höndum uppreisnarmanna frá Frakklandi en við bakið á þeim stóðu Bretar og Spánverjar. Eftir þetta var hann gerður að herforingja í innrásaher Frakka sem lagði undir sig Mílanó, Mantúa og fleiri ríki á Ítalíu.
Karólína Eiríksdóttir
Karólína Eiríksdóttir (fædd 1951) er íslenskt tónskáld. Hún lærði í Tónlistarskólanum í Reykjavík og síðar við University of Michigan. Þar tók hún meistarapróf í tónlistarsögu- og rannsóknum árið 1976 og tveimur árum síðar, eða árið 1978, hlaut hún sömu gráðu í tónsmíðum. Ári síðar flutti hún aftur til Íslands og hefur síðan þá unnið sem tónskáld sem og kennt við ýmsa tónlistarskóla.
Napóleon Bónaparte
Almennt um Bonaparte
Árið 1798 vildi Napóleon byrja innrás inn í Egyptaland sem var þá bresk nýlenda og Bretar voru á þessum tímum helsta ógn Frakklands. Þetta vildi hann gera til að trufla stríðsrekstur Breta. Þeim tókst þetta og sigruðu þeir Egypta en breski flotinn sigraði franska sjóherinn við Níl undir stjórn Horatio Nelson. Napóleon komst þó aftur til Frakklands þótt margir menn hans hafi látið lífið eða verið teknir til Bretlands sem fangar. Vel var tekið á móti honum í Frakklandi. Ríkistjórninn var léleg og spillt og árið 1802 gerði hann með hjálp bróðir síns Lucien Bonaparte uppreisn og var hann kosinn fyrsti ræðismaður og síðan ræðismaður til lífstíðar. Tveimur árum síðar, árið 1804, tók Napóleon sér þess í stað keisaratign, leysti þar með formlega upp fyrsta franska lýðveldið og stofnaði fyrra franska keisaraveldið þess í stað.
Napóleon lagði mikið upp úr því að bæta opinbera ímynd sína og auk þess lagði hann áherslu á það að endurbæta mikið í landinu svo sem menntakerfið og dómskerfið. Hann vildi líka halda öllum lögum Frakklands saman í einni bók og nefndi hann þá bók Napoleonlögin en áður fyrr voru misjöfn lög í hverju héraði.
Napóleonsstyrjaldirnar
Þrátt fyrir að Napóleon hafði krýnt sjálfan sig keisara með páfann staddan sér við hlið sér í athöfninni hélt hann áfram að vera yfirmaður franska hersins og franska flotans. Þetta var enginn ósáttur við þar sem hann var talinn einn mesti herleiðtogi heims.
Reginn (norræn goðafræði)
Reginn er dvergur í norrænni goðafræði sem var sonur Hreiðmars og bróðir Oturs og Fáfnis. Eftir dauða Oturs af völdum Loka, fékk Hreiðmar gull í sonargjöld. Fáfnir drap Hreiðmar og breytti sér í dreka. Til að ná gullinu frá Fáfni gerist Reginn smiður og fóstri Sigurðar Sigmundssonar (síðar Fáfnisbana). Tekst áætlun hans að mestu nema að Sigurður fær pata af svikum Regins og verður fyrri til.
Napóleon Bónaparte
Napóleonsstyrjaldirnar
Napóleon vildi byrja á því að leggja undir sig Ítalíu og Bretland. Hann vissi þó að þeir gætu ekki ráðist einir inn í Bretland en fékk Napóleon því Spánverja með sér í lið. Þeir gátu þó ekki ráðist samstundis inn í Bretland því Napóleon vissi að til þess að herferðin myndi takast þyrfti hann fyrst að ráða yfir höfunum. Hann skipaði flotaforingjanum sínum Pierre-Charles Villeneuve að lokka Nelson í burtu en hann lenti í bardaga og flúði með skipunum sínum sinn að Trafalgar en Bretar eltu þá uppi og unnu stórsigur á móti þeim. Talið er að Horatio Nelson, enski flotaforinginn, og floti hans hafi sökkt í kring um 22 frönskum og spænskum herskipum í þessari sjóorrustu sem er talin vera sú allra stærsta í Napóleonsstyrjöldunum. Orrusta þessi endaði með tapi sameinaða flota Napóleons en tryggðu Bretar sér þar með yfirburði í sjóhernaði næstu 100 árin. Eftir þessa orrustu tók Napóleon þá ákvörðun að loka öllum höfnum í Evrópu svo að varningur frá Bretum kæmist ekki þangað, með það í huga að lama útflutning Breta og eyðileggja þannig efnahag þeirra. Napóleon réðst inn í Spán og tók völdin af Spánarkonungi sem var af ætt Búrbóna og fól bróður sínum, Jósef Bonaparte, krúnuna. Þar með hófst Pýreneaskagastríðið. Þetta var þó ekki eina ósættið sem hann lenti í því þegar hann setti viðskiptabannið á Breta voru Portúgalar og Rússar tregir til að taka þátt í því til lengdar. Þar með lenti Napóleon í stríði við Portúgala árið 1808 sem endaði með tapi þeirra síðarnefndu.
Tveimur árum seinna eða í júní árið 1812 réðst Napóleon inn í Rússland með 700.000 manna her. Þeir komust leiðar sinnar til Moskvu og unnu stórsigur á rússneska hernum við Borodino en þegar þangað var komið höfðu Rússar tekið allar gersemir sínar og flúið. Rússar brenndu síðan borgina og þurfti Napóleon þá að flýja með alla sína menn í átt að Póllandi. Harður vetur var í Rússlandi á þessum tíma og þoldu Frakkarnir illa kuldann. Napóleon komst loks á leiðarenda en aðeins með 20 þúsund menn með sér. Var þetta svakalegur missir fyrir Napóleon og frönsku þjóðina og stór blettur á feril Napóleons auk þess sem þetta var mjög dýrkeypt fyrir Frakkland. Napóleon lét loks undan stjórn þegar bandamenn réðust inn í Frakkland árið 1814 og var honum komið fyrir í útlegð á eyjunni Elbu, í Miðjarðarhafinu. Þar fékk hann að stjórna á meðan Loðvík 18. réði ríkjum í Frakklandi. Frökkum leist illa á þennan nýja foringja og frétti Napóleon af því. Þar með ákvað hann að ferðast aftur til Frakklands til að reyna að taka völdin þar á ný og tókst honum það með prýði.
Sú barátta sem steypti Napóleon endanlega af stóli var orrustan í Waterloo í Belgíu. Fyrst mætti hann prússum við bæinn Ligny, skammt frá Waterloo. Prússar voru undir stjórn Blüchers herforingja og sigraði Napoleon í þeirri orrustu. En tveimur dögum síðar mætti Napoleon Englendingum undir stjórn Wellington lávarðs við Waterloo. Þar hallaði á Englendinga. Á meðan hafði Blücher hins vegar tekist að safna liði sínu á ný og réðist nú á austurvæng Frakka. Sameiginlega tókst Prússum og Englendingum að sigra Frakka. Napoleon flúði heim til Parísar, þar sem hann sagði af sér sem keisari. Stuttu síðar gaf hann sig Englendingum á vald. Þeir fóru með Napoleon heim til Englands, en þaðan var hann sendur með herskipi til eyjarinnar Sankti Helenu sem staðsett er í Suður-Atlantshafinu.
Dauði Bonaparte
left|thumb|Napóleon á dánarbeði sínu, eftir Horace Vernet (1829). Napóleon Bonaparte lést þann 5. maí árið 1821. Til eru tvær kenningar um það hvernig hann lést. Önnur þeirra er sú að hann hafi dáið úr magakrabbameini, sem var í raun skrifað á krufningaskýrslu hans, en aðrir segja að honum hafi verið byrlað arsenik sem er eitur sem getur drepið menn. Kenningin um magakrabbamein er líklegri að margra manna mati og algengari dánarorsök þar sem hann var líka með magasár áður en hann dó. Við krufningu á líkinu þegar það var grafið aftur upp kom í ljós að það var næstum alveg órotið eftir mörg ár grafið í jörðinni en arsenikeitrun hægir verulega mikið á rotnun. Auk þess fannst líka arsenik í hárrót Napóleons. Enginn leið er þó að vita fyrir vissu hvernig herforinginn og keisarinn Napóleon Bonaparte lét lífið og verður það líklegast aldrei vitað fyrir vissu.
Í erfðaskrá sinni hafði Napóleon beðið um að vera grafinn á bökkum Signufljóts en landstjóri Sankti Helenu, Hudson Lowe, ákvað þess í stað að láta grafa hann á eyjunni. Napóleon var grafinn á Sankti Helenu til ársins 1840, en þá fékk Loðvík Filippus Frakkakonungur, að undirlagi Adolphe Thiers forsætisráðherra, leyfi til að flytja lík hans til Frakklands. Napóleon fékk ríkisútför í París í desember þetta ár og var að endingu grafinn í Invalide-hvelfingu Parísarborgar. Grafarminnismerki fyrir Napóleon var vígt í hvelfingunni árið 1861 í valdatíð bróðursonar Napóleons, Napóleons III.
Hjónabönd og börn Napóleons
thumb|Skilnaður Napóleons og Jósefínu, mynd eftir Charles Chasselat. thumb|right|Ensk skopmynd af Napóleon og nýju konunni hans, Marie-Louise, frá árinu 1810. Napóleon var tvíkvæntur:
Napóleon átti að minnsta kosti tvö börn utan hjónabands: Charles Léon með Éléonore Denuelle de La Plaigne og Florian Joseph Colonna greifa af Walewski með Walewsku greifynju. Þar sem Napóleon átti margar frillur á ævi sinni má vera að hann sé faðir fjölmargra annarra barna en hann viðurkenndi ekki opinberlega faðerni sitt nema á hinum tveimur áðurgreindu.
Þráinn NK 70
Þráinn NK 70 var vélbátur sem fórst 5. nóvember 1968 austan við Vestmannaeyjar í aftaka suðaustan veðri og stórsjó og brimi. Með bátnum fórust níu manns og voru átta þeirra frá Vestmannaeyjum. Báturinn var að koma af síldveiðum og á leið til Vestmannaeyja þegar hann fórst fórst í Reynisdýpi út af Vík í Mýrdal. Ekkert fannst af bátnum þrátt fyrir mikla leit á sjó og úr lofti. Báturinn var sænskur eikarbátur sem var endurbyggður á Akureyri um 1960 þá var hann lengdur og settur á nýr framendi og Akureyrarstefni. Með Þráni NK 70 fórust þessir menn:
Jöfnur Maxwells
Jöfnur Maxwells eru mikilvægustu jöfnur innan rafsegulfræðinnar, fyrst settar fram af James Clerk Maxwell 1861.
(Ath. jöfnurnar gilda í lofttæmi.)
Burstapokarotta
Burstapokarotta (fræðiheiti: Glironia virusta) er tegund pokarotta.
Valdimar Ásmundsson
Valdimar Ásmundsson (fullu nafni Jóhann Valdimar Ásmundsson) (10. júlí 1852 – 17. apríl 1902) var stofnandi og ritstjóri Fjallkonunnar. Valdimar var kvæntur Bríeti Bjarnhéðinsdóttur, kvenréttindafrömuði og útgefanda Kvennablaðsins.
Valdimar fæddist að Hvarfi í Bárðardal og ólst upp hjá foreldrum sínum í Þistilfirði. Hann var ekki settur til mennta en stundaði nám upp á eigin spýtur. Milli tvítugs og þrítugs hélt hann til Reykjavíkur og fékkst um hríð við alþýðukennslu þar til hann stofnaði tímaritið Fjallkonuna árið 1884. Annað aðalstarf hans var að búa útgáfu Sigurðar Kristjánssonar á Íslendingasögunum undir prentun og semja vísnaskýringar við sögurnar. Hann samdi einnig bók um íslenskar ritreglur sem brátt varð að alþýðukennslubók síns tíma og var mjög mikið notuð. Valdimar kunni vel þýsku, ensku og frönsku, auk dönsku, en öll þessi tungumál hafði hann kennt sér sjálfur að mestu. Hann var og mætavel að sér í íslensku. Valdimar þýddi Drakúla eftir Bram Stoker sem birtist undir heitinu Makt myrkranna, fyrst í Fjallkonunni en var síðan gefin út á bók árið 1901. Halldór Laxness talar um þýðingu þessa í einni minningarbók sinna.
Valdimar lést eftir tæpa sólarhringslegu úr slagi eða heilameinsemd vart fimmtugur að aldri.
Sóley (kvikmynd)
Sóley er íslensk kvikmynd eftir Rósku frá árinu 1982. Myndin fjallar um ungann mann sem leitar að hestinum sínum sem strauk. Við leitina berst hann við djöfulinn með konu sem minnir helst á guð.
Jövuhaf
thumb|right|Kort sem sýnir Jövuhaf Jövuhaf er stórt grunnt hafsvæði milli eyjanna Jövu, Borneó, Súmötru og Súlavesí. Í norðvestri tengist það Suður-Kínahafi um Karimatasund. Hafið er yfir Sundagrunni og myndaðist þegar sjávarborð hækkaði við lok síðustu ísaldar.
Himeji-kastali
thumbnail|Himeji-kastalinn Himeji-kastalinn er röð japanskra kastala í Himeji, Hyogo-héraðinu, Japan. Kastalinn er álítinn best varðveitta dæmi um dæmigerða byggingalist japanskra kastala. Hann samanstendur af 83 byggingum með varnarkerfi frá lénstímabilinu.
Himeji-kastalinn er frá 1333 þegar Akamatsu Norimura byggði virki ofaná Himeyma hæðinni. Virkið var eyðilagt og endurbyggt sem Himeyama-kastalinn 1346 og svo endurbyggt sem Himeji-kastalinn tveimur öldum síðar. Kastalinn var svo stækkaður 1581 af Toyotomi Hideyoshi sem bætti við þriggja hæða víggirðan turn. 1600 gaf Tokugawa Ieyasu kastalann til Ikeda Terumasa fyrir hjálp sína í baráttunni við Sekigahara og Ikeda stækkaði kastalann frá 1601 til 1909 í röð kastala. Nokkrum byggingum var bætt við síðar af Honda Tadamasa frá 1617 til 1618. Í yfir 400 ár hefur Himeji-kastalinn verið óskaddaður, þrátt fyrir loftárásir á Himeji hæðina í Seinni heimstyrjöldinni og náttúruhamfarir eins og Hashin jarðskjálftann 1995.
Hann er stærsti og mest heimsótti kastali Japans og hann var skráður 1993 sem einn af fyrstu stöðum Japans á Heimsminjaskrá UNESCO.
Sílaþerna
Sílaþerna (Sterna hirundo) er náinn ættingi íslensku kríunnar sem finna má víða um heim en þó ekki á Íslandi. Hún finnst í öllum heimsálfum nema á suðurskautslandinu, einkum við sjó.
Fimm krydda blanda
Fimm krydda blanda er seld sem malað duft|thumbnail Fimm krydda blanda er blanda kryddjurta sem algengt er að nota í kínverskri matargerð. Í blöndunni eru blandað saman í jöfnum hlutföllum kassíu/kanel, stjörnuanís, sichuanpipar, negul og fennikufræi. Í þessari kryddblöndu eru fimm bragðtegundir sætt, súrt og salt.
Sílaþerna
Ekki ólíkt íslensku kríunni ferðast hún mikið og heldur sig við miðbaug um vetur en á mildum svæðum upp undir heimskautsbaug á sumrin.
Á skalanum sem metur hvort tegundin er í útrýmingarhættu er hún metin á hinum endanum, sem sagt í góðum málum.
Eva Longoria
Eva Jacqueline Parker (fædd 15. mars 1975) er bandarísk leikkona. Hún lék Isabellu Braña Williams í sápuóperunni The Young and the Restless. Hún lék Gabrielle Solis í sjónvarpsþáttunum Aðþrengdar eiginkonur til ársins 2012. Hún hefur einnig orðið heimsfræg fyrirsæta eftir að hafa birtst í nokkrum stórum auglýsingum og á blaðsíðum karlatímarita. Eva er einnig þekkt fyrir samband sitt við NBA-körfuboltaleikmanninn Tony Parker en þau giftu sig árið 2007 en þau skildu árið 2011. Í desember 2015 kvæntist hún athafnarmanninum Jose Antonio Baston.
Æska
Eva Jacquelin Longoria fæddist í Corpus Christi í Texas og er dóttir Enrique Longoria Jr. og Ellu Evu Mireles en þau eru Tejanos en það eru mexikóar fæddir í Texas kallaðir, þrátt fyrir að vera af mexikósku bergi brotin hefur fjölskylda Longoria búið í margar kynslóðir í Bandaríkjunum.
Eva er yngst af fjórum systrum og heita systur hennar Elizabeth Judina, Emily Jeannette og Esmeralda Josephina. Fjölskyldan bjó og vann á fjölskyldubúgarðinum en þau áttu oft litla peninga og börðust Enrique og Ella í mörg ár til þess að geta gefið dætrum sínum sæmilegt uppeldi. Í þætti hjá Opruh árið 2006 deildi Eva með áhorfendum hversu fátæklegt líf hennar hafði verið þegar hún var yngri og hvernig það hafði verið að alast upp sem fátæklingur. Hún fór með tökuliði á fjölskyldubúgarðinn og sýndi hvernig líf þeirra hefði verið. Eva sagði að fjárhagurinn hafi ekki batnað fyrr en hún varð fræg. Í öðru viðtali við Stone Phillips hjá Dateline sagði hún hvernig systur hennar hefðu látið við hana. „Ég ólst upp sem litli ljóti andarunginn. Þær kölluðu mig alltaf ‚la prieta fea‘ sem þýðir ‚þessi ljóta dökka‘“, sagði hún.
Evu langaði að verða fyrirsæta og sendi inn myndir til umboðsskrifstofa en var neitað vegna hæðar sinnar. Hún gekk í Marvin P. Baker-grunnskólann og seinna Roy Miller menntaskólann og síðan útskrifaðist hún með B.S.-gráðu úr háskólanum í Texas. Á þessum tíma vann hún titilinn Ungrú Corpus Christi árið 1998. Eftir háskóla tók Eva þátt í hæfileikakeppni sem leiddi hana til Los Angeles og stuttu eftir það var hún uppgvötuð og fékk samning við umboðsmann.
Ferill
thumb|Eva Longoria Parker árið 2006 Eva landaði fyrsta sjónvarpshlutverkinu sínu árið 2000 þegar hún fékk gestahlutverk í þætti af Beverly Hills 90210. Hún lék síðan annað gestahlutverk í Almenna Spítalanum þetta sama ár. Stóra tækifærið kom þegar hún fékk hlutverk í Ung og óþreytandi þar sem hún lék Isabellu Braña Williams á árunum 2001-2003. Tímaritið 'People en Español' sem er bandarískt tímarit gefið út á spænsku, útnefndu hana eina af fallegasta fólkinu árið 2003. Eftir Ung og óþreytandi lék hún í Dragnet. Þrátt fyrir að þátturinn hafi aðeins endst í tvö ár gaf hann Evu annað hlutverk. Eftir Dragnet lék hún í tveimur misheppnuðum kvikmyndum, Señorita Justice, sem fékk slæmar viðtökur, og sjónvarpsmynd sem hét The Dead Will Tell. Árið 2004 kom Eva sér á A-listann. Hún fékk hlutverk Gabrielle Solis í þáttunum Aðþrengdar eiginkonur sem urðu strax vinsælir. Eva hefur samt aldrei hugsað þannig að ferillinn hennar hafi orðið til svona snögglega: „Mér finnst það fyndið þegar fólk segir að ég hafi orðið stjarna á einni nótti, vegna þess að ég hef verið að vinna við þetta í 10 ár.“
Stuttu eftir að hún byrjaði að leika í Aðþrengdum eiginkonum lék Eva í kvikmynd sem hét Carlita's Secret en hún varð ekki vinsæl. Árið 2005 fékk hún verðlaun fyrir frammistöðu sína sem Gabrielle Solis í Aðþrengdum eiginkonum og fékk hún tilnefningu Golden Globe-verðlaunanna fyrir bestu leikkonu í sjónvarpsþáttaröð - Tónlistar- eða gamanþáttaröð ásamt meðleikkonum sínum. Þrátt fyrir að Eva eða einhver annar í leikaraliðinu hafi ekki fengið verðlaun var hún verðlaunuð á ALMA-verðlaununum og valin skemmtikraftur ársins. Hún lék á móti Michael Douglas og Kiefer Sutherland í hasarmyndinni The Sentinel árið 2006 og var það fyrsta stóra hlutverk hennar í kvikmynd. Árið 2005 lék hún Sylviu í Harsh Times sem skartaði Freddie Rodriguez og Christian Bale í aðalhlutverkum.
Longoria heldur áfram að birtast á listum yfir fallegasta fólkið í Hollywood og var valin kynþokkafyllsta (kvenkyns)stjarnan árin 2005 og 2006 af tímaritinu Maxim og varð hún fyrsta konan til að sitja á toppi listans tvö ár í röð. Hún hefur einnig lent á fleiri listum. Það hafa gengið sögusagnir um það að hún muni leika Janet Van Dyne í kvimyndinni Avangers.
Longoria kemur til greina í hlutverk Mariuh Carey í sýningu á Broadway sem á að fjalla um söngkonuna. Leona Lewis er efst á blaði hjá Mariuh. Vanessa Hudgens og Eva koma báðar til greina ef Leona hafnar hlutverkinu.
Í apríl 2009 toppaði Eva People en Español Los 50 Más Bellos-listann. Hún var á forsíðunni ásamt Maite Perroni og Öna Bárbara.
Einkalíf
Longoria var gift General Hospital-stjörnunni Tyler Christopher frá 2002 til 2004.
30. nóvember 2006 trúlofaðist Eva körfuboltaleikmanninum Tony Parker. Parið giftist opinberlega föstudaginn 6. júlí 2007, vegna þess að frönsk lög krefjast þess að gera heit sín opinber í ráðhúsinu. Athöfnin var framin í kirkju þann 7. júlí 2007 í París. Hjónabandið gekk í gegnum sína fyrstu þrekraun þegar franska fyrirsætan Alexandra Paressant sagðist hafa átt í ástarsambandi við Parker. Parker og Longoria skildu árið 2011.
Árið 2008 opnaði Eva veitingastað í Los Angeles sem heitir Beso, sem þýðir „koss“ á spænsku.
Eva á hús í Los Angeles sem hún keypti árið 2006 á 3,6 milljónir dollara. Hún á einnig hús í klúbbnum Velano í Chino hæðum í Kaliforníu.
Eva Longoria kvæntist athafnarmanninum Jose Antonio Baston 13. desember 2015.
Haugesund
thumb|Haugesund. thumb|Ráðhúsið í Haugesund thumb|Kort. Haugesund er borg í Vestur-Noregi og er staðsett í norðurhluta Rogalands og liggur við sundið Karmsundet. Haraldur hárfagri bjó við Avaldsnes í námunda við Haugesund. Bærinn stækkaði mjög upp við síldveiðar og varð bær opinberlega árið 1855 þegar hann klauf sig frá sveitarfélaginu Torvestad. Þá voru íbúar rúmlega 1000. Íbúar eru nú um 36.000 (2015).
Í Haugesund eru haldnar hátíðir árlega eins og Norwegian International Film Festival and Sildajazz jazzhátíðin. Í borginni er stytta af Marilyn Monroe (fædd sem Norma Jeane Mortenson) en faðir hennar er talinn vera Martin Mortensen sem er frá svæðinu.
Heilbrigði trjágróðurs
Heilbrigði trjágróðurs: Skaðvaldar og varnir gegn þeim (ISBN 9979-1-0333-7) er bók um meindýr og sjúkdóma í trjágróðri á Íslandi eftir Guðmund Halldórsson skordýrafræðing og Halldór Sverrisson plöntusjúkdómafræðing. Hún var gefin út af Iðunn árið 1997 og endurútgefin og aukin 2014 (ISBN 978-9979-1-0528-2).
Þríhyrningur
Gerðir þríhyrninga
Mikilvægasta gerð þríhyrninga eru rétthyrndir þríhyrningar. Öllum þríhyrningum, hvort sem þeir eru rétthyrndir eða ekki, er unnt að skipta í tvo rétthyrnda þríhyrninga með því að draga hæð frá stærsta horninu.
Einslaga þríhyrningar
Ef tveir þríhyrningar hafa jafn stór horn, kallast þeir einslaga eða einshyrndir þríhyrningar; hliðarnar þurfa ekki að vera jafn langar, en í einslaga þríhyrningum eru hlutföll á milli samsvarandi hliða jöfn.
Út frá einslaga rétthyrndum þríhyrningum er fundin skilgreining hornafallanna og nokkrar reglur um samband skammhliðanna og hæðar á langhlið, skammhliðar, langhliðar og ofanvarps skammhliðarinnar á langhliðina og samband skammhliðanna við langhlið (regla Pýþagórasar).
Þríhyrningar eru að jafnaði merktir þannig, að hornpunktar þeirra eru táknaðir með upphafsstöfunum A, B og C. Sú hlið, sem liggur á móti hornpunktinum A (á milli B og C) er táknuð með a. Hliðin á móti B er táknuð með b og sú sem er á móti C er táknuð með c. Ef þríhyrningurinn er rétthyrndur er C að jafnaði notað á rétta hornið (C=90°). Góð venja er að merkja minnsta hornið með A og stærsta hornið með C, en það er að sjálfsögðu ekki nauðsynlegt. Sé þessi aðferð notuð er einfalt að leiða í ljós að 60°< C < 180°, það er að segja að stærð stærsta horns í þríhyrningi er alltaf meiri en 60° og minni en 180°. Hornasumma þríhyrnings er 180°, A+B+C=180°.
Flatarmál þríhyrnings
Flatarmál þríhyrnings er afskaplega mikilvægt í flatarmyndafræði, vegna þess að öllum tvívíðum myndum, sem hafa beinar hliðarlínur, má skipta niður í þríhyrninga. Þess vegna er hægt að reikna flatarmál allra slíkra mynda ef hægt er að reikna flatarmál þríhyrninga almennt. Hér verður lýst nokkrum aðferðum til þess að finna flatarmál þríhyrnings:
Fleiri aðferðir eru til, til dæmis er hægt að nota ákveðu fylkis.
.
Níu punkta hringur
Í gegnum fótpunkta hæðanna og miðpunkta hliðanna gengur hringur, sem kallast níu punkta hringur eða Feuerbach-hringur. Hann gengur einnig í gegnum þá þrjá punkta, sem eru mitt á milli O og hornpunkta þríhyrningsins (O=orthocenter, skurðpunktur allra hæðanna).