cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skýrslugjöf
Fyrir dómi teljast skýrslur vera sönnunargögn færðar fram við sönnunarfærslu, og má þar nefna aðilaskýrslur, vitnaskýrslur ásamt skýrslum mats- og skoðunarmanna. Sökum meginreglunnar um frjálst sönnunarmat dómara eru dómarar ekki bundnir af skýrslum sem þessum, en voru það fyrr á tíðum þegar guðsdómar voru við lýði.
Eyja kaffiklúbbsins
thumb|Robert E. Peary sem fann Eyju kaffiklúbbsins Eyja kaffiklúbbsins, á grænlensku Inuit Qeqertaat, er lítil grænlensk eyja sem almennt er talin vera nyrsta fastaland jarðar.
Eyjan var uppgötvuð árið 1900 af bandaríska landkönnuðnum Robert E. Peary. Það var þó ekki fyrr en í leiðangri danska landkönnuðarins Lauge Koch milli 1921 og 1923 sem stigið var fæti á eyjuna og hún kortlögð. Það gerði Lauge Koch ásamt þremur grænlenskum Inuítum sem fóru á hundasleðum um Norður-Grænland til að kortleggja svæðið. Nafn sitt fékk eyjan eftir óformlegum kaffiklúbbi við Steinafræðisafnið í Kaupmannahöfn (Mineralogisk Museum) sem er hluti af Kaupmannahafnarháskóla.
Eyja kaffiklúbbsins er um eins kílómetra löng á 83°40′ norður og 29°50′ vestur, 713,5 kílómetra frá Norðurpólnum. Hún liggur norður af Frederick E. Hyde firði og 37 kílómetra austur af Kap Morris Jesup sem er nyrsti oddi Grænlands og var fram til 1969 talinn nyrsta fastaland heims. Það var síðan kanadískur leiðangur árið 1969 sem mældi það að nyrsti oddi hennar væri 750 metrum norðar en Cape Morris Jesup.
Hún er því almennt talinn nyrsta fastaland í heimi, ef horft er framhjá sandrifinu Oodaaq sem liggur lítið eitt norðar, norð-vestur af Eyju kaffiklúbbsins og fleirum áþekkum sand-og malarrifjum sem fundist hafa síðan 1969 en flest eru þau hverful. Ís færir þau í kaf eða eyðir þeim og ný myndast, ólíkt Eyju kaffiklúbbsins sem er stærri en svo að ís eða sjógangur nái að granda henni.
Greifastríðið
thumb|Kristján 3. var gerður að konungi Danmerkur af danska ríkisráðinu 1534. Greifastríðið var borgarastyrjöld í Danmörku sem stóð frá 1534 til 1536. Stríðið stóð milli stuðningsmanna Kristjáns 2. sem hafði verið settur af árið 1523 og Kristjáns 3. sonar Friðriks 1. sem danski aðallinn hafði komið til valda eftir það og lést 1533. Greifastríðið dregur nafn sitt af Kristófer greifa af Aldinborg sem studdi Kristján 2. til valda ásamt nokkrum hluta danska aðalsins frá Sjálandi og Skáni auk borganna Kaupmannahafnar, Málmeyjar og þýsku borganna Lýbiku og Mecklenburg. Her þessara aðila undir stjórn dansks fríbýttara, Klements skipstjóra, hélt til Jótlands gegn danska háaðlinum sem réði í danska ríkisráðinu. Flestir voru bændur og borgarar. Margir herragarðar voru látnir brenna til kaldra kola í Norður- og Vestur-Jótlandi.
Kristjáni 3. tókst að ná friðarsamningum við Lýbiku og gat þannig losað nokkurn herstyrk til að halda gegn uppreisnarmönnum. Undir stjórn Johans Rantzau elti konungsherinn her Klements til Álaborgar þar sem hann bjóst til varnar. 18. desember réðist her Rantzaus á bæinn og náði honum á sitt vald. Klement var handtekinn og tekinn af lífi 1536. Í janúar 1535 réðist Gústaf Vasa 1. inn í Skán til stuðnings Kristjáni 3. og herjaði þar á stuðningsmenn hans. 11. júní 1535 var afgangurinn af her Kristófers greifa sigraður í orrustunni við Øksnebjerg.
Kaupmannahöfn og Málmey héldu þó áfram mótstöðu til 1536 þegar þær gáfust upp eftir margra mánaða umsátur.
Málmhaus
Málmhaus er íslensk kvikmynd frá 2013 eftir Ragnar Bragason. Hún var frumsýnd á Alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni í Toronto (TIFF) í flokknum samtíma heimskvikmyndir (Contemporary World Cinema).
Billy Celeski
Billy Celeski (fæddur 14. júlí 1985) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Samtök iðnaðarins
Samtök iðnaðarins (SI) eru hagsmunasamtök fyrirtækja í iðnaði á Íslandi.
Samtök iðnaðarins eiga aðild að Samtökum atvinnulífsins.
Urðaskraut
Urðaskraut (fræðiheiti: Rhytidiadelphus loreus) er mosategund sem finnst á Íslandi.
Urðaskraut er hafræn tegund sem vex nálægt sjó. Útbreiðsla þess á Íslandi nær því víða um Suður- og Vesturland og Vestfirði en á Austurlandi finnst það aðeins á litlu svæði við ströndina. Það er sjaldgæft á Norðurlandi og finnst þá aðeins á ystu annnesjum.
Robert Falcon Scott
thumb|Robert Falcon Scott Robert Falcon Scott (f. 6. júní 1868 – d. 29. mars 1912) var foringi í breska konunglega sjóhernum og landkönnuður með mikinn áhuga á Suðurskautslandinu. Í kapphlaupinu um að verða fyrstur á suðurpólinn varð Scott annar á eftir Roald Amundsen. Scott og félagar hans létust allir úr kulda á leið sinni af pólnum og hefur Scott síðan verið nokkurs konar ímynd þeirra fórna sem menn urðu að færa á árdögum landkönnunar á heimskautasvæðunum.
Samtök fjármálafyrirtækja
Samtök fjármálafyrirtækja (SFF) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa í fjármálageiranum á Íslandi. Samtökin voru stofnuð árið 2006 þegar Samtök banka og verðbréfafyrirtækja og Samband íslenskra tryggingafélaga voru sameinuð.
SFF á aðild að Samtökum atvinnulífsins.
Geezer Butler
thumb| Geezer Butler árið 2019 með Deadland Ritual, stuttlifaðri hljómsveit. thumb|Butler með Heaven and Hell árið 2007. Geezer Butler (fæddur Terence Michael Joseph Butler í Birmingham þann 17. júlí árið 1949) er enskur bassaleikari. Hann er þekktastur sem meðlimur þungarokkssveitarinnar Black Sabbath.
Árið 1967 þegar Butler var táningsaldri stofnaði hann hljómsveitina Rare Breed með Ozzy Osbourne. Síðar gengu þeir í hljómsveitina Polka Tulk ásamt gítarleikaranum Tony Iommi og trommaranum Bill Ward en hljómsveitin varð síðar að Black Sabbath eftir lagi sem Butler samdi. Butler samdi yfirleitt texta Sabbath þegar hann var í hljómsveitinni.
Árið 2006 gekk Butler í hljómsveitina Heaven and Hell sem var í raun Black Sabbath með Ronnie James Dio sem söngvara. Eftir andlát Dios 2010 kom Black Sabbath aftur saman með Ozzy, gáfu út sína síðustu plötu 2013 og enduðu ferilinn með sínu síðasta tónleikaferðalagi árið 2017.
Butler er grænmetisæta og heldur með enska knattspyrnuliðinu Aston Villa.
Radio Studio 54 Network
Radio Studio 54 Network er Ítalska útvarpsstöð sem hóf útsendingar 6. júní 1985, höfuðstöðvar þess eru í Locri, Calabria.
Hyalopsora
Hyalopsora er ættkvísl sjúkdómsvaldandi sveppa af stjarnryðsætt. Ættin inniheldur 21 núlifandi tegund. Þar af finnast tvær tegundir á Íslandi, Hyalopsora aspidiotus og tófugrasryð (Hyalopsora polypodii).
Tegundir
Hyalopsora aculeata Hyalopsora adianti-capilli-veneris Hyalopsora aspidiotus Hyalopsora asplenii-wichuriae Hyalopsora cheilanthis Hyalopsora cryptogrammes Hyalopsora deodikarii Hyalopsora diplazii Hyalopsora hakodatensis Hyalopsora japonica Hyalopsora neocheilanthis Hyalopsora nodispora Hyalopsora obovata Hyalopsora orientalis Hyalopsora pasadenae Hyalopsora pellaeicola Hyalopsora polypodii Hyalopsora taiwaniana Hyalopsora waterlotii Hyalopsora yamadana Hyalopsora yunnanensis
Tölvuleikjatónlist
Tölvuleikjatónlist er yfirleitt notað sem hugtak yfir bakgrunnstónlistina sem heyrist í tölvuleikjum. Þetta getur þýtt allt frá 8-bit tónum í Nintendo tölvuleikjum eða lög frá ákveðinni hljómsveit eða tónskáldi sem semur tónlistina sérstaklega fyrir þennan ákveðinn tölvuleik. Tölvuleikjatónlist getur líka flokkast undir tónlist sem að tölvuleikir fá leyfi frá öðrum höfundum til að birta í sínum leik en oftast er þetta hugtak ekki notað í þeim skilning.
Upphaf tölvuleikjatónlistar
Í upphafi voru engin hljóð í tölvuleikjum og þar með engin tónlist. Fyrsti tölvuleikurinn kom út árið 1958 og var gerður af William Higinbothan sem var verkfræðingur í kjarnorkuveri í Brookhaven, Bandaríkjunum. Leikurinn sem hann bjó til hét „Tennis for Two“ eða Tennis fyrir Tvo, hann skapaði leikinn í þeim tilgangi að fá aukinn áhuga almennings á starfsrekstrinum og vísindunum sem fóru fram í Brookhaven. Það var ekki fyrr en árið 1972 þar sem að tæknin leyfði hljóði að koma fram í tölvuleikjum en sá leikur hét „Pong“ og var einnig fyrsti spilakassinn í tölvuleikjaheiminum. Leikurinn var hannaður fyrir tvo spilendur og snerist hann um að koma kúlu framhjá línu andstæðingsins og reyna að passa að andstæðingurinn geri ekki slíkt sama. Hljóðið sem leikurinn gaf frá sér kom þegar kúlan kom við línurnar í leiknum og þetta markaði upphaf hljóðsins í tölvuleikjum.
8. áratugurinn
Eitt af fyrstu handfestu tölvuleiknum sem sló í gegn var leikurinn „Simon“ sem var hannaður af Bradley Milton árið 1974. Leikurinn fólst í því að það voru fjórir mismunandi litir sem að gáfu allir frá sér mismandi hljóð og leikurinn gaf ákveðið mynstur sem þurfti að fylgja (til dæmis rauður, gulur, blár, rauður) og þurfti síðan að endurtaka mynstrið. Leikurinn varð sífellt erfiðari og erfiðari en þessi leikur var sá fyrsti til að nota tónlist eða tóna sem megin svið leiksins.
Það var svo árið 1975 þar sem tölvuleikja fyrirtækið Midway Games notuðu örgjörva í stað þess að nota fastar hringrásir eins og leikir höfðu gert fram að þessu til að koma með byssuhlóð á einni hljóðrás og þetta markaði upphaf mono hljóðsins í tölvuleikjum. Mest áberandi þróun tónlistar í tölvuleikum á þessum áratug er áreiðanlega útgáfan á Space Invaders tölvuleiknum frá Taito. Leikurinn var með frábæra hljóðvinnslu sem var bæði einföld og setti tóninn fyrir leikinn. Tónlistin var mjög ógnvekjandi á þessum tíma og var hún sköpuð í þeim tilgangi að vekja upp ótta og taugaóstyrkni gagnvart óvininum en tónlistin breyttist eftir því sem að þeir urðu erfiðari og því lengra sem þú náðir að fara. Spilendur þáverandi kynslóðar upplifðu mikið stress og kvíða við spilun þessa leiks og sat það eftir í minni þeirra í mörg ár eftir á. Annar tölvuleikur sem gaf spilendum svipaðan hroll var leikurinn Asteroids en hann notaði svipaða hljóðtækni og Space Invaders en bætti samt sem áður ofan á það með auknum og töluvert þróaðri hljóðum en voru í Space Invaders en þessir tveir leikir standa upp úr sem eftirminnilegustu tölvuleikir 8. áratugarins.
9. áratugurinn
Á 9. áratugnum var bylting í tölvuleikjagerð en þáverandi kynslóð sem fæddist á 9. áratugnum voru fyrsta kynslóðin sem ólst upp við það að spila tölvuleiki heima hjá sér af miklu kappi og það má í rauninni segja að tölvuleikir byrjuðu að vera samþykktir af almenning sem lögmæt afþreying. Á þessum áratugi komu út leikir eins og Pac-Man, Donkey Kong, Q*Bert, Tetris, Dragon‘s Lair, Legend of Zelda, Final Fantasy og Mega Man.
Pac-Man (1980) er álitinn af mörgum sem vinsælasti tölvuleikur sem hefur nokkurn tímann komið út. Þetta var fyrsti leikurinn sem hafði tónlist sem að allir gátu tengt við leikinn. Tónlistin var gífurlega vinsæl og hljóðvinnsla leiksins er ein sú eftirminnilegasta sem heimurinn hefur nokkurn tímann séð. Þetta var í fyrsta sinn þar sem að tölvuleikja tónlist varð vinsæl meðal almennings en rokkarinn mikli Ted Nugent gerði sína eigin skopútgáfu af Pac-Man tónlistinni sem endaði númer 9 á topplista Bandaríkin. Hann gerði síðar skoplög út frá öðrum tölvuleikjum eins og Frogger, Donkey Kong og Asteroids en þau lög komu út árið 1999.
Í leiknum Donkey Kong (1981) var það meistarinn Shigeru Miyamoto sem var ábyrgur fyrir hljóðvinnslu leiksins en þessi leikur vann fjölda verðlauna fyrir Nintendo. Þessi leikur bjargaði einnig dvínandi sölum tölvuleikja sem voru áberandi þetta ár og kom þeim aftur á gott skrið. Tónlistin í leiknum var gerð á litlu hljómborði sem Shigeru Miyamoto sá sjálfur um.
Árið 1982 kom út tölvan Atari 5200 sem notaði kubb sem kallast POKEY kubburinn en með þessum kubb gátu þeir spilað leiki á fjórum rásum og gat hver og einn stjórnað stillingu hverrar rásar en kubburinn var hannaður í þeim skilning til að mynda hljóð út frá umhverfi leiksins. Þeir settu líka sína eigin bakgrunnstónlist inn í leikina sína sem að POKEY kubburinn var ekki partur af. Með þessari blöndu náðu Atari að koma með stanslaus hljóð í sínum leikjum og nýjungar í hljóðvinnslu tölvuleikja.
Árið 1982 gerði hljómsveiting Journey tölvuleik í samstarfi við Atari en leikurinn hét „Don‘t Stop Believin“. Leikurinn snerist um það að þú stjórnaðir meðlimum hljómsveitarinnar og sniðgekkst grúppíur og ljósmyndara til að komast í hljómsveitar rútuna. Þessi leikur var fyrsti leikurinn til að nota hljómsveit annarra hljómsveita sem tónlist leiksins.
Árið 1983 kom út fyrsti leikur sem notaði stereo hljóð en það var leikurinn Spy Hunter. Tónlistin í leiknum var einnig mjög auðþekkjanleg en tónlistin sem var notuð í leiknum kom úr þáttunum Peter Gunn sem voru vinsælir þættir frá árunum 1958-1961. Leikurinn náði hinsvegar ekki að komast í sögubækurnar eins og hinir fyrrnefndu leikir þar sem að 1983 leikurinn var eina útgáfan af leiknum sem varð eitthvað vinsæl, framhöldin náðu engum vinsældum.
NES tölvan eða Nintendo Entertainment System kom síðan út árið 1985 og var það mikil bylting í tölvuleikjagerð og tónlist. Þetta var fyrsta 8 bita tölvuleikjavélin en tölvuleikjafyrirtækin Atari og Sega komu síðar út með sínar 8 bita leikjavélar en þær náðu aldrei sömu vinsældum sem að NES náði.
Super Mario Brothers kom síðan út sama ár þar sem að var sérstakt við hljóðvinnslu leiksins var hvernig þeir notuðu gerðir þínar í leiknum sem hluta af tónlistinni, til dæmis þegar hoppað er eða óvinur drepinn. Japaninn Koji Kondo var á bakvið hljóðvinnsluleiksins og hann skapaði mjög eftirminnilegt þemalag sem allir þekkja en þetta markaði byltingu í hljóðvinnslu og tölvuleikjatónlist framtíðarinnar.
Shigeru Miyamoto komst aftur á sjónarsviðið þegar hann gaf út leikinn Zelda: A Legend Begins en þá varð Miyamoto að stórstjörnu innan tölvuleikjageirans og tókst honum að snúa iðnaðinum á hvolf og tókst að koma honum á kortið og gera iðnaðinn að milljarða dollara iðnað. En Miyamoto var ekki eina stórstjarna áratugarins heldur var það japaninn Nobuo Uematsu sem að gerði tónlistina fyrir Final Fantasy leikina sem komu út frá árunum 1987 og alveg inn í 21. öldina. Hann er þekktur fyrir mjög kvikmyndalegan stíl í tölvuleikjatónlist og margir líta á hann sem einn sá besta í geiranum. Útkoma Final Fantasy árið 1987 varð einnig nokkurs konar bylting í tölvuleikjatónlist en leikir fóru þaðan að taka að sér meiri kvikmyndalegri stíl héðan í frá.
10. áratugurinn
Á 10. Áratugnum hélt tölvuleikjaiðnaðurinn að stækka en þá komu tölvur eins og Super Nintendo Entertainment System, Playstation, Nintendo 64 og fullt af öðrum tölvuleikjavélum. Á þessum áratug komu margir nýir tónlistarmenn sem fóru að semja tölvuleikjatónlist. Á þessum áratug fóru menn að nota simfóníur sem partur af tónlist í tölvuleikjum. Tæknin leyfði einnig röddum að koma inn í tölvuleiki og fóru raddir að spila stærra hlutverk í sögusögnum tölvuleikja. Þessi áratugur var tímabil mikilla tækniframfara og út frá því kom meira frelsi í leikjunum. Hefðbundin teknó tónlist var notuð í tölvuleiknum Streets of Rage á Sega Genesis tölvunni en sú tölva spilaði leiki í gegnum geisladisk sem varð til þess að hljóðgæði tónlistarinnar og hljóðsins bættist töluvert mikið.
Nobuo Uematsu hélt áfram að bæta vinsældum þegar hann gerði tónlistina fyrir Final Fantasy 6-9 sem komu út á áratugnum en það sem hann hafði bætt við sig síðan á fyrri áratug voru sér lög fyrir hvern karakter í tölvuleiknum en það skapaði mjög dramatísk áhrif á tón leiksins en verk hans hafa verið tekin í samanburð við meistara eins og John Williams sem var maðurinn á bakvið Star Wars tónlistina.
Margir frægir tónlistarmenn sem hafa fengið mikið lof fyrir kvikmyndatónlistina sína voru líka mjög áberandi í tölvuleikjatónlist á þessum áratug. Trent Reznor, maðurinn á bakvið hljómsveitina Nine Inch Nails gerði t.d tónlistina fyrir tölvuleikinn Quake sem kom út árið 1996. Hann vann óskarsverðlaun síðar árið 2011 fyrir tónlist sína í kvikmyndinni The Social Network. Michael Giacchino sem gerði garðinn frægan fyrir tónlist sína í þáttunum Lost og í myndum eins og Super 8 og Star Trek hóf feril sinn sem tónskáld í tölvuleikjum eins og Medal of Honor og Call of Duty.
Leikurinn Dance Dance Revolution eða DDR kom út árið 1998 en það var fyrsti leikurinn þar sem spilendur spiluðu eftir tónlistinni. Þar átti maður að stíga á þá takka sem að birtust á skjánum og ef þú gerðir það í réttri röð leit það út eins og þú værir að dansa. Leikurinn sló í gegn í spilakössum í Japan en síðar komu út leikir sem voru einnig bundnir við tónlist eins og Guitar Hero og Rock Band.
Tómas Eiríksson
Tómas Eiríksson (d. 1587) var íslenskur prestur og síðar ábóti í Munkaþverárklaustri frá 1546 og var hann síðasti ábóti klaustursins, lét af embætti 1551 við siðaskiptin.
Tómas kann að hafa verið sonur Eiríks Einarssonar, prests á Grenjaðarstað, sem vildi verða ábóti í Munkaþverárklaustri 1487 en fékk ekki vegna barneignar; þar hefur þó vart verið um Tómas að ræða því þá hefði hann orðið 100 ára, en raunar er víst að hann hefur orðið fjörgamall því hann var orðinn kirkjuprestur á Hólum 1520. Hann var Hólaráðsmaður 1526 en um 1530 varð hann prestur á Mælifelli og gegndi því embætti til 1546, þegar hann varð ábóti í Munkaþverárklaustri.
Árið 1551 sór hann ásamt öðrum Danakonungi hollustueið á Oddeyri og þar með lauk ábótadæmi hans. Hann varð síðar prestur og var líklega eini ábótinn sem þjónaði sem lútherskur prestur eftir siðaskipti. Klausturlifnaður hefur lagst niður í Munkaþverárklaustri 1551 þótt einhverjir munkar hafi sjálfsagt dvalið þar áfram. Ormur Sturluson lögmaður fékk klaustrið og eignir þess að léni en það átti meðal annars 57 jarðir.
Fylgikona Tómasar var Þóra Ólafsdóttir, sem var dóttir Helgu Sigurðardóttur, fylgikonu Jóns Arasonar, sem ól Þóru upp sem dóttur sína. Þau áttu fjögur börn saman og er frá þeim mikil ætt.
Margrét prinsessa, greifynjan af Snowdon
Margrét prinsessa, greifynjan af Snowdon (Margaret Rose) (21. ágúst 1930 — 9. febrúar 2002) var yngri dóttir Georgs VI og Elisabetar drottningar. Margrét prinsessa var ávallt umdeildur meðlimur bresku konungsfjölskyldunnar vegna einkalífs hennar sem oftar en ekki lenti á forsíðum bresku blaðanna.
Fjölskylda
Þann 6. maí 1960 giftist Margrét Antony Armstrong-Jones ljósmyndara, og fengu þau eftir brúðkaupið titilinn jarlinn og greifynjan af Snowdon. Þau eignuðust tvö börn:
Hann hannar húsgögn undir nafninu David Linley
Mikið var fjallað um hjónaband þeirra en því var oft haldið fram, árin sem þau voru gift, að hjónaband þeirra stæði á brauðfótum. Þau skildu árið 1978.
Margét prinsessa lést 71 árs gömul, eftir að hafa fengið slag árið 2002.
Stefna
Stefna er skjal sem birt er fyrir móttakanda (oftast stefnda í dómsmáli) þar sem skorað er á hann að mæta fyrir dóm.
Uppruni stefnu
Stefnur geta verið sundurgreindar eftir uppruna, þ.e. réttarstefnu og utanréttarstefnu. Réttarstefna er stefna sem dómstóll gefur út og er krafa í tilteknum tegundum mála, svo sem lögbannsmálum. Þær eru taldar vera gagnlegar að því leyti að dómarinn sjálfur mun koma með ábendingar um möguleg atriði sem gætu varðað frávísun málsins að óbreyttu.
Utanréttarstefnur eru svo stefnur sem stefnandi sjálfur gefur út og fylgir henni áskorun um að mæta á reglulegt dómþing viðkomandi dómstóls sem tileinkað er þingfestingum slíkra mála.
Tilefni stefnu
Stefnur geta einnig verið sundurliðaðar eftir tilefni. Yfirheitið stefna er oftast notað í þeim tilvikum þegar verið er að hefja dómsmálið.
Helstu undirflokkar þeirra sem eiga sér stað eftir upphaf máls eru:
Hringbraut (sjónvarpsstöð)
Hringbraut var einkarekið íslenskt fjölmiðlafyrirtæki sem rak sjónvarpsstöð og vefsíðuna hringbraut.is.
Um fjölmiðilinn
Í umsókn Hringbrautar um starfsleyfi fjölmiðlanefndar, sagði m.a. „að fjölmiðillinn eigi að vera lifandi vettvangur fyrir reynslumikla fjölmiðlamenn og áhrifafólk í þjóðfélaginu sem jöfnum höndum annist þáttastjórn, pistla- og fréttaskrif.”
Saga
Hringbraut var ókeypis sjónvarps- og vefmiðill sem sendi út íslenska dagskrárgerð í fjöldamörgum þáttum í viku hverri viku.
Ritstjórn
Á vef vef fjölmiðlanefndar voru jafnframt birtar reglur Hringbrautar um ritstjórnarlegt sjálfstæði: Þar segir að ritstjórnin sé sjálfstæð og óháð eigendum stöðvarinnar. Ritstjóri sem jafnframt er dagskrárstjóri, er ekki eigandi sjónvarpsstöðvarinnar. Hann ræður einn efnisvali miðilsins og ber ábyrgð á því.
Samstarf við aðra miðla
Við stofnun Hringbrautar lýsti Sigmundur Ernir dagskrárstjóri því í viðtali við Morgunblaðið að stöðin verði „ekki í samkeppni við eina stöð fremur en aðra og raunar viljum við öðru fremur vinna með öðrum fjölmiðlum til að styrkja fjölmiðlun og lýðræði í landinu.“
Í ársbyrjun 2019 var Hringbraut í samstarfi við nokkra fjölmiðla varðandi gerð og birtingu efnis. Má þar nefna vefmiðilinn Kjarnann (Kjarninn miðlar ehf. ) og fréttamiðilinn Víkurfréttir í Reykjanesbæ (Víkurfréttir ehf. )
Ítarefni
Listi fjölmiðlanefndar yfir skráða fjölmiðla Íslandi, en samkvæmt fjölmiðlalögum eru allir þeir fjölmiðlar sem ekki eru leyfisskyldir, skráningarskyldir:
Listi fjölmiðlanefndar yfir leyfisskylda fjölmiðla á Íslandi.
Birgitta Jónsdóttir
Birgitta Jónsdóttir (fædd 17. apríl 1967) er íslensk stjórnmálakona og fyrrum þingmaður Pírata. Birgitta varð mjög virk víða í grasrótarfélögum sem spruttu upp í kjölfar efnahagshrunsins í október 2008. Hún var alþingismaður Borgarahreyfingarinnar, síðar Hreyfingarinnar 2009-2013 og frá 2013. Birgitta tók þátt í að stofna Borgarahreyfinguna og sat í stjórn hennar í aðdraganda kosninga 2009, hún var jafnframt einn af stofnendum Samstöðu, bandalags grasrótarhópa sem var undanfari Borgarahreyfingarinnar.
Ævi
Birgitta hefur meðal annars starfað sem ljóðskáld, rithöfundur, ritstjóri, netskáld og myndlistarkona. Hún gaf út sína fyrstu ljóðabók, Frostdingla sem hún jafnframt myndskreytti, árið 1989 hjá Almenna bókafélaginu. Hún skipulagði fyrstu beinu myndútsendingu á netinu frá Íslandi árið 1996 sem var jafnframt fyrsta margmiðlunarhátíð landsins. Hátíðin hét Drápa en var þekkt erlendis sem „Craters on the Moon“. Vefur, sem var niðurtalning að hátíðinni, var mest sótti vefur landsins á þessum tíma samkvæmt fréttum RÚV og hlaut fjölda alþjóðlegra viðurkenninga (sjá forsíðu vefsins). Birgitta skipulagði einnig „List gegn stríði“ þar sem fjöldi íslenskra listamanna og skálda komu fram til að mótmæla stríðinu í Írak. Birgitta setti upp fyrsta listagalleríið á netinu 1996 í samstarfi við Apple-umboðið undir yfirskriftinni „Listasmiðja Apple umboðsins“.
Verk Birgittu hafa verið sýnileg á internetinu síðan 1995 en þá opnaði hún vefsíðu sína „Womb of Creation“ sem lengi vel var aðeins á ensku en nú má finna svæði inni á vefnum á íslensku. Vefurinn var valinn besta heimasíða einstaklings árið 1996 af Tölvuheimi, BT tölvum og Margmiðlun. Birgitta hefur tekið þátt í fjölda alþjóðlegra verkefna sem tengjast ritstörfum, má þar nefna; „Poets against the War“, „Dialogue among nations through poetry“ og „Poets for Human Rights“. Hún ritstýrði einnig tveimur alþjóðlegum bókum sem heita, The World Healing Book og The Book of Hope. Þar má meðal annarra finna ritsmíðar eftir Lawrence Ferlinghetti, Rita Dove, Dalai Lama, Rabbi Micheal Lerner, John Kinsella og Sigur Rós. Birgitta er einn stofnenda útgáfunnar „Beyond Borders“.
Saga í stjórnmálum
Birgitta Jónsdóttir hefur verið virk í grasrótarstarfi um langa hríð áður en hún tók þátt í að stofna Borgarahreyfinguna. Má þar nefna Saving Iceland, Náttúruvaktin, Vinir Tíbets, Herstöðvarandstæðingar, Snarrót, Flóttamannahjálpin og Skáld gegn stríði. Hún skipulagði mótmæli gegn Íraksstríðinu í aðdraganda þess, þ.m.t. List gegn stríði. Hún tók þátt í að skipuleggja alþjóðlegar mótmælabúðir við Kárahnjúka 2005 og var talsmaður Saving Iceland á þeim tíma. Þá stóð hún fyrir mótmælum fyrir utan kínverska sendiráðið í hverri viku í 9 mánuði til að vekja athygli á ástandinu í Tíbet árið 2008. Hún stofnaði ásamt fjölda annarra Vini Tíbets og var kjörin formaður félagsins.
Árið 1999 bauð Birgitta sig fram í annað sæti í Reykjavík fyrir Húmanistaflokkinn – helsta stefnumál flokksins var afnám fátæktar á Íslandi. Árið 2006 sótti hún um vefumsjónarstarf hjá VG í aðdraganda kosninga og fékk starfið. Hún var beðin um að taka sæti aftarlega á lista sem hún gerði en beitti sér ekki í flokknum – leit á sig fyrst og fremst sem starfsmann. Hún fann samhljóm við grænar áherslur VG.
Í framhaldi af því var Borgarahreyfingin stofnuð, sem var í upphafi nokkurs konar regnhlífarsamtök grasrótarhópa. Borgarahreyfingin bauð fram á landsvísu í alþingiskosningunum 2009 og Birgitta var oddviti í Reykjavík suður. Borgarahreyfingin hlaut 7,2% atkvæða og 4 þingmenn, Birgitta var ein þeirra. Hinir voru Þór Saari, Margrét Tryggvadóttir og Þráinn Bertelsson. Eftir kosningarnar jókst fylgi Borgarahreyfingarinnar stöðugt og var í skoðanakönnunum rúmlega 10-11%. Fljótlega fór að harðna á dalnum og deilur voru á milli þinghópsins og stjórnar flokksins. Borgarahreyfingin hafði fyrir kosningar gefið út að hún teldi hentugast að sótt væri um aðild að Evrópusambandinu og í framhaldinu yrði þjóðaratkvæðagreiðsla. 11. júlí tilkynnti Birgitta að hún vildi að tvöföld þjóðaratkvæðagreiðsla færi fram um umsóknina. Fljótlega snérust Þór Saari og Margrét Tryggvadóttir á sveif með Birgittu. Í atkvæðagreiðslunni á Alþingi um umsóknina 16. júlí greiddi Þráinn Bertelsson einn þingmanna Borgarahreyfingarinnar atkvæði með umsókninni. Eftir þetta spunnust upp miklar innanflokksdeilur. Þráinn Bertelsson gekk úr þingflokki Borgarahreyfingarinnar í ágúst eftir persónulegar deilur við Margréti, sem hélt að hann væri veikur á geði. Borgarahreyfingin missti mikið af styrk sínum og fylgið hrapaði. Landsfundur Borgarahreyfingarinnar í september 2009 samþykkti ný lög fyrir flokkinn í andstöðu við þinghópinn og fráfarandi formann flokksins, Baldvin Jónsson. Þá sauð endanlega upp úr og þríeykið; Birgitta, Þór og Margrét ásamt fleiri fyrrum stuðningsmönnum Borgarahreyfingarinnar stofnuðu nýtt stjórnmálaafl; Hreyfinguna og varð Birgitta þingflokksformaður. . Í kosningunum 2013 bauð hún sig fram fyrir Pírata, nýtt stjórnmálaafl, og náði kjöri ásamt tveimur öðrum úr þeim flokki. Birgitta ákvað að hætta á þingi árið 2017.
Í júlí árið 2019 var Birgitta tilnefnd í trúnaðarráð Pírata en á félagsfundi var tilnefningu hennar hafnað með 55 atkvæðum gegn 13. Enginn af sitjandi þingmönnum Pírata samþykkti tilnefningu hennar og Helgi Hrafn Gunnarsson hélt langa ræðu þar sem hann kvaðst ekki treysta henni til að halda trúnað og sakaði hana um að „[grafa] undan samherjum sínum ef hún sér af þeim ógn“ og „[hóta] samherjum sínum þegar hún fær ekki það sem hún vill“. Birgitta sagðist hafa orðið fyrir „mannorðsmorði“ á fundinum.
Árið 2021 gekk Birgitta til liðs við Sósíalistaflokk Íslands.
Málsvari tjáningarfrelsis
Birgitta hefur mjög beitt sér sem málsvari tjáningarfrelsis, ekki síst á netinu. Hún studdi og vann fyrir WikiLeaks-lekasíðuna og kom að gerð Collateral Murder-myndbandsins og aðstoðaði við gerð handrits að kvikmyndinni Fifth Estate, að sögn til að rétta hlut Julian Assanges, stofnanda WikiLeaks og aðalpersónu myndarinnar. Hún ljáði AWP-lekasíðunni nafn sitt.
Samtök verslunar og þjónustu
Samtök verslunar og þjónustu (SVÞ) eru hagsmunasamtök fyrirtækja sem starfa í verslun og þjónustu á Íslandi.
SVÞ á aðild að Samtökum atvinnulífsins.
Dauðadalur
thumb|Mesquite Flats sandöldurnar í Dauðadal. thumb|Dauðadalur séður úr geimnum.
Dauðadalur er u.þ.b. 225 km langur frá norðri til suðurs og 8-24 km breiður. Hann þekur um 7800 km2 svæði. Dalurinn er á ógreinilegum mörkum milli Lægðarinnar miklu og Mojave-eyðimerkurinnar, milli Amargosa-fjalla og Panamint-fjalla.
Dauðadalur var þröskuldur í vegi landnema og síðar fannst þar hvítagull (borax), sem varð til byggðamyndunar tímabundið í dalnum. Landnemarnir gáfu honum nafnið sem nú er. Nú koma þangað helst ferðamenn og vísindamenn. Dalurinn var lýstur þjóðarminnismerki árið 1933 og þjóðgarðurinn var stofnaður 1994. Þjóðgarðurinn Death Valley National Park samanstendur af aðallega Dauðadal. Vorúrkoma hleypir skammvinnu lífi í margar litskrúðugar blómplöntur en ársúrkoman er í kringum 40 mm. Einnig finnast þar spendýr eins og íkorni og stórhyrningur.
Heimildir
Dauðadalur - Ferðaheimur [https://visindavefur.hi.is/svar.php?id=6794 Hvað getið þið sagt mér um Dauðadal? - Vísindavefur]
New Line Cinema
New Line Film Productions Inc. oftast kallað New Line Cinema er bandarískur kvikmyndaframleiðandi stofnaður árið 1967. Fyrirtækið varð dótturfyrirtæki Time Warner árið 1996. Það var sameinað Warner Bros. árið 2008 eftir vonbrigði með fjárhagslega útkomu kvikmyndarinnar Gyllti áttavitinn.
Blindrahundur
thumb|right|250px|[[Labrador sækir|Labradorhundur leiðir blindan mann.]] Blindrahundur er hundur, sem hefur verið sérstaklega þjálfaður til að leiða og aðstoða blindan einstakling.
Labradorhundar eru oft notaðir sem blindrahundar, því þeir eru mjög fjölhæfir. Það tekur langan tíma að þjálfa þá en þeir verða góðir hjálpahundar, geta til dæmis opnað ólæstar dyr, klætt fólk úr fötunum og komið með síma. Meðal annarra vinsæla blindrahunda eru gullinsækjar og þýskir fjárhundar.
Mjanmar
Mjanmar (búrmíska: မြန်မာ), einnig þekkt sem Búrma, er land í Suðaustur-Asíu. Það á landamæri að Alþýðulýðveldinu Kína í norðri, Laos í austri, Taílandi í suðaustri, Bangladess í vestri og Indlandi í norðvestri. Það liggur að Andamanhafi í suðri og Bengalflóa í vestri. Mjanmar er stærsta landið á meginlandshluta Suðaustur-Asíu og það 10. stærsta í Asíu. Árið 2017 voru íbúar um 54 milljónir. Höfuðborg landsins er Naypyidaw en Jangún (Rangún) er stærsta borgin.
Meðal menningarsamfélaga sem hafa risið í Mjanmar eru Pyu-borgríkin í norðri þar sem íbúar töluðu tíbetóbúrmísk mál, og Mon-ríkin í Neðra-Búrma. Á 9. öld fluttust Bamarar í árdal Irrawaddy, og eftir stofnun Pagan-ríkisins á 11. öld varð búrmíska ásamt Theravada-búddisma smám saman ríkjandi í landinu. Pagan-ríkið féll við innrásir Mongóla og nokkur smærri ríki urðu til. Á 16. öld sameinaði Taungoo-veldið þessi ríki og landið varð um stutt skeið stærsta keisaraveldið í sögu Suðaustur-Asíu. Snemma á 19. öld ríkti Konbaung-veldið yfir því landsvæði sem síðar varð þekkt sem Búrma, auk Assam og Manipúr. Breska Austur-Indíafélagið náði völdum í Mjanmar eftir þrjú stríð Bretlands og Búrma á 19. öld og landið varð bresk nýlenda. Landið fékk sjálfstæði árið 1948. Eftir valdaránið í Búrma 1962 tók við herforingjastjórn Sósíalistaflokks Búrma.
Mjanmar er aðili að Leiðtogafundi Austur-Asíuríkja, Samtökum hlutlausra ríkja, ASEAN og BIMSTEC, en er ekki hluti af Breska samveldinu. Landið er auðugt af jaði og eðalsteinum, olíu, jarðgasi og öðrum jarðefnum. Mjanmar býr líka yfir miklum endurnýjanlegum orkulindum; landið á mestu möguleika til framleiðslu sólarorku af öllum ríkjum á Stór-Mekongsvæðinu. Árið 2013 var landsframleiðsla að nafnvirði 56,7 milljarðar dala. Tekjubilið í Mjanmar er með því mesta sem gerist í heiminum, þar sem stórir hlutar efnahagslífsins eru undir stjórn stuðningsmanna herforingjastjórnarinnar. Samkvæmt Vísitölu um þróun lífsgæða árið 2019 var Mjanmar í 147. sæti af 189.
Heiti
Nafn landsins hefur verið umdeilt, sérstaklega í upphafi 21. aldar, vegna ósættis um pólitískt lögmæti þess að taka Mjanmar fram yfir Búrma. Bæði heitin eru dregin af sama orðinu, gamla búrmíska heitinu Myanma eða Myamma, sem vísar til Bamara, stærsta þjóðarbrotsins í landinu. Uppruni heitisins er óviss. Algeng alþýðuskýring er að það sé dregið af Brahma Desha eftir hindúaguðinum Brama.
Árið 1989 ákvað herforingjastjórnin að breyta opinberlega mörgum enskum útgáfum á nöfnum sem mátti rekja til nýlendutímans eða fyrr, þar á meðal nafn landsins sjálfs: Búrma varð Mjanmar. Nafnabreytingin var og er umdeild. Margir stjórnarandstöðuhópar og minnihlutahópar nota heitið Búrma áfram vegna andstöðu við herforingjastjórnina og lögmæti nafnabreytingarinnar.
Skömmu eftir að hún tók við völdum í apríl 2016, sagði Aung San Suu Kyi um nafnabreytinguna: „þið ráðið því, því það er ekkert í stjórnarskrá landsins sem skyldar fólk til að nota eitt heiti umfram annað“. Hún hélt áfram, „ég nota oft Búrma því ég er vön því, en það þýðir ekki að ég krefjist þess að aðrir noti það. Og ég mun leggja mig fram um að segja Mjanmar við og við svo öllum líði vel.“
Saga
Á fimmtu öld fyrir Krist var stofnað konungsríki í þorpinu Tagaung sem er við efri hluta Irawadi-fljóts, um 160 km norðan núverandi Mandalay. Þar ríktu fimmtíu konungar af sömu ætt þar til Tatarar réðust inn í landið úr norðri og lögðu það undir sig. Þá flúði afkomandi síðasta konungsins suður til Sri Khettara og stofnaði nýtt konungsríki meðal Pyu-ættbálksins. Á svipuðum tíma kom fólk af þjóðflokki Mon-Kmera (annaðhvort kallað Mon eða Talaing (hindí: Telegana)) frá Indlandi og settist að í óshólmum Irawadi. Þetta fólk flutti með sér búddatrú.
Á fyrstu öld fyrir Krist komst konungsríki Pyu undir stjórn Mon. Frændi 27. Pyu-konungsins safnaði saman fólki af Pye ættbálki og leiddi í tólf ára göngu til Pagan, þar sem annað fólk af ættbálki Pyu hafði sest að. Þar varð hin fræga Paganhöfðingjaætt til, en mestur konunga hennar var hinn 42. (Anawrahta) sem var við völd á blómaskeiði ríkisins á 11. öld.
Paganríkið leið undir lok á 13. öld við innrás Mongóla. Eftir innrás Mongóla skiptist ríkið upp í lítil furstadæmi. Höfðingjaætt Ava sameinaði ríkið á ný og ríkti í Ava (nærri núverandi Mandalay) árin 1364-1555. Höfðingjaætt Toungoo ríkti árin 1486-1752. Þekktastur konunga hennar var Bayinnaung sem ríkti árin 1651-1681. Undir hans stjórn varð Búrma að öflugasta og virtasta ríki Suðaustur-Asíu. Árið 1767 kom til styrjaldar við nágrannaríkið Tæland.
Toungoo-ættin missti völd sín aftur til Mon-höfðingjaættarinnar sem endurreist hafði ríki sitt í Pegu. Mon-ættin lagði meðal annars undir sig Arakan (1785) og Manipur og Assam (1819). Mjanmarar háðu þrjár styrjaldir við  Breta, 1824-26, 1852 og 1885 en þær enduðu með ósigri Mjanmara og innlimun landsins í breska heimsveldið. Árið 1886 fluttu Bretar síðasta konung Mon-ættarinnar, Thibaw (1878-1885), til Indlands og gerðu Mjanmar að indversku héraði.
Hinn 2. maí 1962 stýrði Ne Win hershöfðingi valdatöku hersins til að koma í veg fyrir skiptingu ríksins og settist að völdum. Stjórn hans þjóðnýtti alla mikilvægustu atvinnuvegi og leyfði aðeins einn stjórnmálaflokk. Herforingjastjórn stýrði landinu að meira eða minna leyti frá árinu 1962 þar til árið 2011. Árið 1988 urðu mikil mótmæli gegn herforingjastjórninni sem voru brotin á bak aftur. Herinn gaf að lokum upp völd sín og þingkosningar voru fyrst haldnar árið 2010. Í kosningunum árið 2015 komst lýðræðisflokkur Aung San Suu Kyi til valda en hún hafði setið í stofufangelsi eftir mótmælin 1988.
Frá árinu 2016 hafa hrakningar Róhingja-fólks komist í hámæli og talað hefur verið um að gagnvart því hafi herinn stundað þjóðernishreinsanir á þeim.
Herinn hrifsaði völdin á ný í byrjun árs 2021 en flokkur Aung San Suu Kyi vann stórsigur. Flokkurinn USDP galt afhroð en hann er tengdur hernum. Hófst mótmælaalda gegn valdaráninu og herinn skaut og drap mótmælendur þar á meðal börn.
Landfræði
thumb|right|Irrawaddy-fljót. Mjanmar er um 680.000 ferkílómetrar að stærð. Landið liggur milli 9. og 29. gráðu norðlægrar breiddar, og 92. og 102. gráðu austlægrar lengdar. Landið á landamæri í norðvestri að Chittagong-umdæmi í Bangladess, og indversku fylkjunum Mizoram, Manipur, Nagalandi og Arunachal Pradesh. Norður- og norðausturlandamæri Mjanmar liggja að sjálfstjórnarhéraðinu Tíbet og Júnnan í Kína. Í suðri og suðaustri á það landamæri að Taílandi og Laos. Í vestri á Mjanmar yfir 1900 km langa strandlengju að Andamanhafi og Bengalflóa.
Í norðri marka Hengduan-fjöll landamærin að Kína. Fjallið Hkakabo Razi í Kachin-fylki er hæsti tindur Mjanmar, í 5.881 metra hæð. Í Mjanmar eru margir fjallgarðar, eins og Rakhine Yoma, Bago Yoma, Shan-hæðir og Tenasserim-hæðir. Allir þessir fjallgarðar liggja í suður frá Himalajafjöllum og afmarka árdali þriggja helstu vatnsfalla Mjanmar, Irrawaddy, Salween og Sittaung. Lengsta áin er Irrawaddy sem rennur 2.170 km út í Martabanflóa. Í dölunum milli fjallgarðanna eru frjósamar sléttur. Meirihluti íbúa Mjanmar býr í árdal Irrawaddy-fljóts, milli Rakhine Yoma og Shan-hæða.
Veðurfar
thumb|right|Loftslagsbelti í Mjanmar. Stór hluti af Mjanmar liggur á milli nyrðri hvarfbaugs og miðbaugs. Það er innan monsúnbeltisins í Asíu. Á strandsvæðunum er úrkoma yfir 5.000 mm á ári. Við árósana er úrkoma um 2.500 mm á ári, meðan ársúrkoma á þurrlendinu í miðju landsins er innan við 1.000 mm. Norðurhéruð Mjanmar eru svölustu landsvæðin þar sem meðalhiti er um 21 ˚C. Við strendurnar er meðalhiti 32 ˚C.
Stjórnsýslueiningar
thumb|Fylki og héruð Mjanmar. Mjanmar skiptist í sjö fylki (ပြည်နယ်) og sjö héruð (တိုင်းဒေသကြီး), sem áður voru kölluð umdæmi. Héruðin eru svæði þar sem Bamarar, stærsta þjóðarbrot landsins, eru ríkjandi, en fylkin svæði þar sem önnur þjóðarbrot eru í meirihluta. Fylkin og héruðin skiptast í umdæmi sem aftur skiptast í bæjarfélög, hverfi og þorp.
Taflan miðast við skiptinguna eins og hún var árið 2001:
Samfélag
Rangoon (Yangon) var höfuðstaður landsins þar til 2005, en í dag er það borgin Naypyidaw. Rangoon er stærsta borgin með um 5 milljónir íbúa. Aðrar helstu borgir eru Mandalay, Mawlamyine og Bago. Landinu er skipt niður í sjö fylki og sjö héruð. Fylkin fylgja nokkurn veginn þjóðernislínum í landinu. Landið er eitt það fátækasta í heiminum og starfa 2/3 vinnuafls í landbúnaði. Helstu þjóðernishópar eru: Búrmíar, Shan, Karen og Rakhine.
Theravada-búddismi er helstu trúarbrögðin, sem um 90% mannfjöldans aðhyllast. Minnihlutar múslima og kristinna koma þar á eftir.
Université Paris-Saclay
Université Paris-Saclay eða Paris-Saclay University, þekktur sem UPS, er opinber háskóli í París í Île-de-France í Frakkland. UPS leggur mikla áherslu á raunvísinda-og verkfræðigreinar.
Simpsonskvikmyndin
Simpsons kvikmyndin (enska: The Simpsons Movie) er teiknimynd í fullri lengd byggð á þáttaröðinni Simpson-fjölskyldan.
Íslensk talsetning
Davíð Þór Jónsson þýddi kvikmyndina á íslensku fyrir talsetningu og Jakob Þór Einarsson leikstýrði henni. Þeir sem ljáðu raddir sínar voru meðal annars Örn Árnason sem Homer, Margrét Gunnarsdóttir sem Marge, Sigrún Edda Björnsdóttir sem Bart, Álfrún Örnólfsdóttir sem Lisa, Ellert A. Ingimarsson sem Ned Flanders og Gunnar Hansson sem Moe.
Stefnandi
Stefnandi er sá aðili í dómsmáli sem stefnir öðrum til að svara fyrir tiltekið sakarefni. Notað er hugtakið áfrýjandi um þann sem stendur fyrir áfrýjunarstefnu.
Mannanafn
Mannanafn er nafn sem manneskjur bera.
Íslensk mannanöfn
Samkvæmt mannanafnalögum skal hver íslenskur ríkisborgari bera nöfn samkvæmt þessu skipulagi:
Blævar-málið
Mannanafnanefnd úrskurðaði árið 1998 að stúlka, sem nefna átti Blær, gæti ekki borið það nafn þar sem nafnið væri skráð sem karlmannsnafn. Þrátt fyrir þann úrskurð vildu foreldrar hennar ekki gefa henni nýtt nafn og hét hún því í þjóðskrá Stúlka Bjarkardóttir Rúnarsdóttir. Árið 2012 stefndi móðir stúlkunnar ríkinu vegna úrskurðarins og krafðist þess að nafn hennar yrði skráð Blær í þjóðskrá, enda olli það henni vanlíðan og vandræðum þar sem hennar var alltaf vísað til sem Stúlku. Héraðsdómur kvað upp þann dóm árið 2013 að hún skyldi nefnd Blær í þjóðskrá meðal annars af þeirri ástæðu að ígríp ríkisins í nafngjöfina þyrftu að eiga stoð í 8. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu samkvæmt dómi Mannréttindadómstóls Evrópu í málinu Johansson gegn Finnlandi frá 2007 enda væri sú grein sáttmálans efnislega samhljóða ákvæði stjórnarskrár Íslands um friðhelgi einkalífsins.
Sumarólympíuleikarnir 1992
Sumarólympíuleikarnir 1992 voru haldnir í Barcelona á Spáni frá 25. júlí til 9. ágúst.
Keppnisgreinar
Keppt var í 237 greinum. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.
Handknattleikskeppni ÓL 1992
Þremur dögum fyrir setningu Ólympíuleikanna var tilkynnt að vegna samskiptabanns Sameinuðu þjóðanna, yrði Júgóslövum bannað að keppa í hópíþróttum á leikunum. Íslendingum var því boðið að hlaupa í skarðið á síðustu stundu í handknattleikskeppninni.
Íslenska liðið fór rólega af stað. Naumur sigur vannst á liði Brasilíu í fyrsta leik. Því næst fylgdi jafntefli við Tékkóslóvakíu. Stórsigur á Ungverjalandi og sigur á Suður-Kóreu þýddu að liðið var komið í undanúrslit, þrátt fyrir skell gegn heimsmeisturum Svía í lokaleik riðilsins.
Í undanúrslitunum reyndist lið Samveldis sjálfstæðra ríkja of sterkur andstæðingur fyrir íslenska liðið. Samveldið varð að lokum Ólympíumeistari eftir sigur á Svíum í úrslitum. Íslenska liðið tapaði loks fyrir Frökkum í leik um bronsið. Uppskeran varð því fjórða sætið, sem var besti árangur Íslands á stórmóti í handknattleik fram að því.
Þátttaka Íslendinga á leikunum
Auk handknattleikslandsliðsins, sendu Íslendingar þrettán íþróttamenn til Barcelona: fjóra frjálsíþróttamenn, tvær sundkonur, þrjá júdókappa, þrjá badmintonmenn og einn keppanda í skotfimi.
Spjótkastarinn Sigurður Einarsson náði bestum árangri einstaklingsíþróttamannanna, hafnaði í fimmta sæti. Fyrir leikanna hafði Vilhjálmur Einarsson verið talinn líklegastur til afreka, en hann varð fjórtándi og missti naumlega af því að komast upp úr forkeppninni. Kringlukastarinn Vésteinn Hafsteinsson og kúluvarparinn Pétur Guðmundsson höfnuðu fyrir ofan miðjan hóp.
Óvenjufáir íslenskir sundmenn tóku þátt á leikunum, þær Helga Sigurðardóttir og Ragnheiður Runólfsdóttir. Náði sú síðarnefnda nítjánda sæti í 100 metra bringusundi.
Carl J. Eiríksson keppti í skotfimi. Hann var elstur þátttakenda á öllum leikunum, 65 ára að aldri.
Keppendur Íslands í badminton og júdó féllu allir snemma úr keppni.
David Ginola
Utanvallar
Ginola giftist fyrisætunni Coraline árið 1991, þau eiga saman dæturnar Andreu og Cörlu og bjuggu saman í Saint Tropez í Suður-Frakklandi. Þau skildu og núna er hann giftur Maevu Denat og saman eiga þau eitt barn. 19. maí 2016 fékk Ginola hjartaáfall þegar hann var að spila fótbolta í góðgerðarleik. 30. maí sama ár var hann útskrifaður af spítala.
Djúpadalsætt
Djúpadalsætt eru afkomendur Mera-Eiríks Bjarnasonar (1701-1758) og Helgu Ólafsdóttur (f. 1689) sem keyptu jörðina Djúpadal í Skagafirði árið 1733 og fluttu þangað 1734. Ættin situr jörðina ennþá.
1001
Árið 1001 (MI í rómverskum tölum)
Halldór Jónsson hertekni
Halldór Jónsson (1586 – 9. mars 1648), kallaður Halldór hertekni, var íslenskur bóndi og lögréttumaður sem hertekinn var í Tyrkjaráninu og fluttur til Marokkó en sneri aftur heim og var í röð merkari bænda á sinni tíð.
Halldór var sonur séra Jóns Jónssonar prests á Stað í Grindavík og konu hans Guðrúnar Hjálmsdóttur. Hann var hertekinn af sjóræningjum úr Barbaríinu undir stjórn Murat Reis á Járngerðarstöðum í Grindavík 20. júní 1627. Á Járngerðarstöðum bjó einnig systir Halldórs, Guðrún Jónsdóttir, ásamt manni sínum Jóni Guðlaugssyni og tveimur sonum þeirra, Jóni stúdent og Helga. Þau voru öll tekin en Jón bóndi var var skilinn eftir í fjörunni því hann var orðinn aldraður og ræningjunum þótti ekki taka því að hafa hann með. Einnig voru tveir bræður þeirra Halldórs og Guðrúnar teknir.
Fjölskyldan var flutt til Salé í Marokkó ásamt öðrum sem teknir voru í Grindavík en það voru alls tólf Íslendingar og þrír Danir, og þar voru þau seld í ánauð. Halldór og Guðrún systir hans voru ekki lengi í Barbaríinu og er sagt að hollenskur maður hafi greitt lausnargjald fyrir þau. Systkinin komust til Danmerkur 1628 og komu heim til Íslands með vorskipum sama ár, en bræður þeirra og synir Guðrúnar urðu eftir. Bræðurnir Helgi og Jón skrifuðu foreldrum sínum bréf 1630 og voru þá þrælar. Helgi var keyptur laus 1636 og sneri heim en Jón kom ekki aftur.
Halldór hertekni, sem var að sögn fatlaður eftir misþyrmingar ræningjanna, skrifaði frásögn af ráninu og herleiðingunni. Hún var í fórum Árna Magnússonar og brann í eldinum í Kaupmannahöfn 1728 en áður hafði Björn Jónsson á Skarðsá notað hana í frásögn sinni af Tyrkjaráninu og er því efni hennar varðveitt.
Halldór kvæntist Guðbjörgu Oddsdóttur og bjuggu þau á Hvaleyri við Hafnarfjörð. Hann var mektarbóndi, var orðinn lögréttumaður árið 1637 og gegndi því embætti til dauðadags. Frá þeim hjónum eru komnar miklar ættir.
Legsteinn Halldórs hertekna er í Garðakirkjugarði á Álftanesi og hljóðar grafskriftin svo: „Hjer under hvíler greptraður erlegur, krossreindur og rjett-trúaðurr maður, Halldór Jónsson, samtt hans sonarson. Ifirunnu i Christo, eru sigursins hluttakande orðner og deia ekki meir. Vegferðardagar 62 ár. Sofnaðe í guðe anno 1648, 9. Marci.“
Gúrka
Gúrka eða agúrka (fræðiheiti: Cucumis sativus) er jurt í graskersætt sem er oft ræktuð. Jurtin er klifurjurt sem ber sívalan grænan ávöxt. Jurtin á rætur að rekja til Indlands en er nú ræktuð víða um heiminn. Til eru mörg afbrigði af gúrku.
Uppruni orðsins
Orðið á rætur sínar að rekja til síð- gríska orðsins angoúrion (vatnsmelóna). Það orð varð í slavneskum málum ogurk sem í suður- þýsku varð agúrka. Orðið gúrka er stytting á agúrka. Báðar útgáfur orðsins voru til í dönsku og náðu þaðan til Íslands. Í dag er agurk algengari útgáfan í dönsku, en Gurke algengara í þýsku.
Saga
Í Tímariti Hins íslenska bókmenntafélags árið 1890 lýsir garðyrkjufrömuðurinn Hans. J. G. Schierbeck landlæknir tilraunum sínum til gúrkuræktar fáeinum árum fyrr. Eru það mögulega fyrstu tilraunir til ræktunar á gúrku á Íslandi.
Populus heterophylla
Populus heterophylla er lauftré sem var fyrst lýst af Carl von Linné. Populus heterophylla er í Víðiætt.
Fimbulvetur
Fimbulvetur er hinn kaldi og veðrasami vetur er Ragnarök fylgja eftir í ásatrú. Í Snorra Eddu, Ragnarök er þessum vetri lýst svona: ,,Hár segir: ,,Mikil tíðindi eru þaðan að segja mörg. Þau hin fyrstu að vetur sá kemur er kallaður Fimbulbvetur. Þá drífur snær úr öllum áttum. Frost eru þá mikil og vindar hvassir. Ekki nýtur sólar. Þeir fara þrír saman og ekki sumar á milli. En áður ganga svo aðrir þrír vetur að þá er um alla veröld orustur miklar. "
Habib Bourguiba
Æviágrip
Habib Bourguiba fæddist árið 1903 í Monastir í Túnis. Faðir hans var liðsforingi í heimavarnarliði landsins, sem þá var verndarsvæði undir yfirráðum Frakklands. Faðir Habibs sendi hann til náms í París, þar sem Bourguiba nam lögfræði við Parísarháskóla. Hann sneri aftur til Túnis að loknu námi og gerðist málaflutningsmaður. Hann gekk í túnisku sjálfstæðishreyfingunna Destour en sagði skilið við hana árið 1934 vegna ágreinings við íslamista í flokknum og tók þátt í stofnun nýrra sjálfstæðissamtaka, Neo-Destour. Bourguiba varð framkvæmdastjóri nýja flokksins sama ár.