cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spilling í stjórnmálum á Íslandi
Lekamálið (2014-2015)
Lekamálið snérist um upplýsingaleka úr Innanríkisráðuneytinu undir stjórn Hönnu Birnu Kristjánsdóttur til fjölmiðla. Málinu lauk með afsögn ráðherra, en pólitískur aðstoðarmaður hennar, Gísli Freyr Valdórsson, var dæmdur fyrir aðild sína að málinu.
Borgunarmálið (2015-2016)
Í nóvember 2014 seldi Landsbankinn 31,2 prósent hlut sinn í Borgun fyrir 2,2 milljarða. Hluturinn var ekki auglýstur til sölu og voru kaupendur náskyldir fjármálaráðherra. Í febrúar 2015, á aðalfundi fyrirtækisins, var ákveðið að greiða hluthöfum 800 milljónir króna í arð, í fyrsta sinn síðan 2007.
Orka Energy (2015)
Illugi Gunnarsson var í launuðu starfi hjá Orku Energy eftir að hann vék tímabundið af þing eftir hrun. Orka Energy keypti húsið hans, sem hann leigði af þeim þangað til í Desember 2015. Stjórnarformaður Orku Energy, Haukur Harðarson er einnig náinn vinur Illuga. Orka Energy komst í fordæmalausa "stjórnskipulega stöðu" sem framkvæmdaaðili fyrir hönd ríkisins í samstarfi við Kína.
Ráðning Baldurs Guðlaugssonar (2016)
Baldur Guðlaugsson, lögfræðingur, var skipaður formaður hæfnisnefndar sem metur umsækjendur um starf skrifstofustjóra í atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu. Baldur hlaut tveggja ára fangelsisdóm í Hæstarétt 2012 fyrir innherjasvik og brot í opinberu starfi. Ragnheiður Elín Árnadóttir, iðnaðar- og viðskiptaráðherra, skipar hæfnisnefndina. Baldur er tengdur Sjálfstæðisflokknum og var í hinum svonefnda Eimreiðarhóp á yngri árum
Libreville
thumbnail|hægri|Libreville Libreville er höfuðborg Gabon. Borgin stendur við ána Gabon, nálægt Gíneuflóa. Íbúafjöldi borgarinnar er talinn um 362.000 (samkvæmt mati árið 1993).
Borgin var stofnuð árið 1843 og þangað voru sendir frelsaðir þrælar. Árið 1848 hlaut borgin nafnið Libreville, sem þýðir "Frelsisbær" á frönsku.
Elri
Elri eða ölur (fræðiheiti: Alnus) er ættkvísl blómplantna af birkiætt (Betulaceae). Í ættkvíslinni eru um 30 tegundir af trjám og runnum. Elri hefur aðallega útbreiðslu á norðurhveli en til eru elritegundir við Andesfjöll og í Suður-Asíu.
Orðsifjar
Nafnið elri eða ölur er af er upprunnið úr forngermönsku rótinni aliso og aluz. Ættkvíslarheitið Alnus er gamalt latneskt heiti yfir elri. Bæði latínuheitið og germanska heitið koma úr frum-indóevrópsku rótinni el-, í merkingunni "rauður" eða "brúnn", sem er einnig er rótin fyrir orðin elgur og álmur. Beyging heitisins ölur á íslensku er í eintölu: nf. ölur, þf. ölur, þgf. ölri ef. ölurs.
Á Íslandi
Elri beislar næringarefnið nitur úr andrúmsloftinu með hjálp rótargerla við ræturnar. Elritegundir eru landnemaplöntur og geta því hentað vel til landgræðslu. Hérlendis hefur einkum sitkaelri verið reynt í landgræðslu.
Tegundir sem reyndar hafa verið á Íslandi eru m.a.:
thumbnail|Reklar á elri í maí 2008 í Grasagarði Reykjavíkur. thumbnail|Gráelri í Grasagarði Reykjavíkur
Þessar tegundir þrífast vel á Íslandi og á rýru land. Þær þrífast samt best þar sem grunnvatn stendur hátt. Á mjög þurrum melum eiga þær oft erfitt fyrstu árin.
Flokkun
Ættkvíslin skiptist í þrjár undirættkvíslir (subgenera):
Pétur Gautur (leikrit)
Pétur Gautur er leikverk eftir Henrik Ibsen. Leikritið var skrifað árið 1867 og sett á svið í Kristjaníu (Osló) 24. febrúar 1876. Tónlist í leikritinu er eftir Edvard Grieg. Pétur Gautur er eitt þekktasta norska leikverkið.
Elri
Flokkun
Subgenus Alnus:
Subgenus Clethropsis.
Poecilia latipunctata
Poecilia latipunctata er fiskitegund sem var fyrst lýst af Meek, 1904. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Þjóar
Þjóar (fræðiheiti: Pernis) eru ættkvísl hauka.
Elri
Flokkun
Subgenus Alnobetula.
Hugo López-Gatell Ramírez
thumb|Hugo López-Gatell Ramírez Hugo López-Gatell Ramírez (Mexíkóborg, 22. febrúar 1969) er mexíkóskur sóttvarnalæknir, rannsóknarmaður, prófessor og opinber starfsmaður.
Labrador (kvikmyndafyrirtæki)
Labrador er íslenskt kvikmyndafyrirtæki. Það var stofnað árið 1993 og bíður upp á framleiðsluþjónustu bæði á Íslandi og Grænlandi fyrir kvikmyndir, sjónvarpsefni, auglýsingar, heimildarmyndir, tónlistarmyndbönd, og ljósmyndatökur.
1217
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Kabasít
thumb|Kabasít Kabasít er steind og tilheyrir zeólítum.
Lýsing
Kabasít myndar næstum teningslaga kristalla sem oft eru hvítir eða glærir. Gjarnan samvaxnir (tvíburar), glergljái. Litur getur einnig verið gulbrúnn eða roðalitaður. Oftast nokkrir mm að stærð en geta verið allt að 1,5 cm. Geta komið fyrir í mismunandi formum eftir því hvaða hliðar á samvöxnum kristölum koma fram.
Útbreiðsla
Algengast allra zeólíta á Íslandi. Einkennissteind efsta zeólítabeltisins.
Eylaugur
Eylaugur er íslenskt karlmannsnafn.
MÓSA
thumb|right|[[Staphylococcus aureus. Mynd úr rafeindasmásjá]] MÓSA (fræðiheiti Methicillin-resistant Staphylococcus aureus; MRSA) er skammstöfun fyrir meticillín- ónæman Staphylococcus aureus.
MÓSA eru bakteríur sem eru ónæmar fyrir venjulegum sýklalyfjum (methicillin, dicloxacillin, nafcillin, oxacillin o.fl) og cephalosporínum. MÓSA-sýkingar eru sérstakt vandamál í spítölum, fangelsum og dvalarheimilum þar sem sem sjúklingar með opin sár, tæki sem tengt eru líkama og bælt ónæmiskerfi er hættara við smiti en almenningi.
Ashley Young
Ashley Simon Young (fæddur 9. júlí 1985) er enskur fótboltamaður sem spilar sem bakvörður og kantmaður fyrir Enska úrvalsdeildarliðið Everton.
Young hóf feril sinn í fótbolta fyrir Watford árið 2003. Hann varð fljótlega einn af mikilvægari leikmönnum Watford þangað til að hann var seldur til Aston Villa fyrir 8 milljónir punda sem risu á endanum í 9.65 milljónir punda árið 2007. Young spilaði fyrir Aston Villa til ársins 2011 þegar hann var keyptur af Manchester United. Young eyddi stærstum hluta af ferlinum sínum í Manchester borg. Árið 2020 fór hann frítt til Inter Milan, hann var þar í eitt tímabil. Inter Milan bar sigur í ítölsku deildinni tímabilið sem Young var leikmaður þeirra og varð Young því einn af þremur Englendingum til að afreka það, hinir tveir eru Jimmy Greaves sem tókst það með AC Milan árið 1961/1962 og annars vegar Gerry Hitchens sem gerði það einnig með Inter Milan tímabilið 1962/1963. Young snéri síðan aftur til Aston Villa árið 2021 þá orðin 36 ára gamall.
Sérleyfi
thumb|200px|[[McDonald's er dæmi um sérleyfisgjafa]]
Sérleyfi er hugtak í viðskiptum þar sem fyrirtæki notar farsælt viðskiptamódel annars fyrirtækis. Fyrirtæki sem gefur sérleyfi heitir sérleyfisgjafi og gerir það í stað þess að byggja upp sína eigin verslunarkeðju í því skyni að dreifa og selja vörur. Með því að gefa sérleyfi forðast fyrirtæki ábyrgð fyrir verslanirnar. Fyrirtæki sem skrifar undir sérleyfissamning við sérleyfisgjafa heitir sérleyfishafi. Oft skrifar undir sérleyfisgjafi samninga við marga sérleyfishafa til að byggja upp sérleyfisnet.
Velgengni sérleyfisgjafa ræðst af velgengni sérleyfishafa. Sérleyfisnet má samanstanda af nokkrum öðrum fyrirtækjum sem gefa smærri fyrirtækjum sérleyfi. Dæmi um alþjóðleg fyrirtæki sem notar sérleyfismódel eru Subway og McDonald's.
Yfirlit
Í flestum tilfellum sér sérleyfisgjafinn um merki fyrirtækis og markaðssetningu. Hann getur meðal annars gefið sérleyfishöfum fjármagn til að hjálpa með að opna nýja verslun, kaupa tækjabúnað og svo framvegis. Oft eru sérleyfiskeðjur skyndibitastaðir, veitingahús eða smásöluverslanir. Sérleyfisgjafi má gefa sérleyfishafa frelsi til að sniða vörur eða þjónustur fyrirtækis að þörfum fólks á ákveðnu svæði eða hann má ákveða strangar reglur um reksturinn. Skrifað er undir sérleyfissamning milli sérleyfisgjafa og sérleyfishafa, sem gildir í ákveðinn tíma.
Einn sérleyfishafi má reka nokkrar verslanir á einu svæði fyrir hönd sérleyfisgjafans. Sérleyfisgjafi rukkar sérleyfishalda fyrir leyfi að nota merkið og að veita þjálfun, þessi gjöld eru oftast prósentur af sölum eða tekjum.
Steinþór
Steinþór er íslenskt karlmannsnafn.
Eldmaur
Eldmaur er heiti yfir nokkrar tegundir í ættkvíslinni Solenopsis. Þær eru hinsvegar minnihluti í ættkvíslinni, sem telur yfir 200 tegundir af Solenopsis á heimsvísu. Solenopsis eru stingandi maurar.
Tegundir
Listi yfir Solenopsis tegundir Ættkvíslin inniheldur yfir 200 tegundir. Þar á meðal:
Ruth Handler
Ruth Marianna Handler (fædd Mosko; 4. nóvember 1916 - 27. apríl 2002) var bandarísk kaupsýslukona og uppfinningamaður. Hún var stjórnarformaður leikfangaframleiðandans Mattel Inc. Árið 1959 fann hún upp Barbie-dúkkuna sem seldist í yfir milljarði eintaka um allan heim. Hún var stofnandi og forseti stærsta leikfangafyrirtækis heims, sem þegar mest var með 18.000 starfsmenn og yfir 300 milljón dollara ársveltu. Árið 1974 neyddust Handler-hjónin til að segja af sér hjá Mattel og árið 1978 var Ruth Handler dæmd fyrir rangar skýrslur til verðbréfaeftirlitsins.
Fuji
thumb|Fuji. thumb|Mynd af Fuji þar sem sést gígurinn á toppnum. Fuji-fjall er hæsta og frægasta fjall Japans. Það er eldkeila sem er staðsett á eyjunni Honshu, um 100 kílómetra suðvestur af Tókýó og er 3776 metra hátt. Síðasta gos í fjallinu var frá 1707-1708.
Fjallið hefur verið álitið heilagt og var fyrrum talið bústaður guðanna. Allt frá 12.öld trúðu búddistar því, að það væri inngangur í annan heim og allt fram til 1868 var konum bannað að stíga þar niður fæti. Yfir hásumartímann gengur meira en milljón manns á fjallið.
Paris School of Business
Paris School of Business (áður ESG Management School) er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París og Rennes. Hann er stofnaður 1974. PSB býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, IACBE , and CGE. Skólinn á yfir 12 500 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Franck Louvrier (Framkv.stj. (CEO) Publicis Events) og Vianney (Söngvari).
Káldrjóli
Káldrjóli (fræðiheiti: Typhula variabilis) er algengur drjóli sem dregur nafn sitt af því að hann vex á kálblöðum. Hann vex raunar á ýmsum jurtaleifum, t.d. gulrótarblöðum, og myndar dökka „drjóla“ sem liggja í dvala yfir veturinn.
Silfá
Silfá er íslenskt kvenmannsnafn.
Bergþór Másson
Bergþór Másson (fæddur 3. júlí 1995) er íslenskur hlaðvarpsstjórnandi.
Bergþór starfaði um árabil sem umboðsmaður fyrir rapparann Birni og tónlistar dúó-ið ClubDub en lét af störfum í ágúst 2022.
Skoðanabræður
Bergþór er annar helmingur hlaðvarpsins Skoðanabræður sem hefur notið vinsælda á Íslandi seinustu ár eða alveg frá því að það byrjaði í apríl 2019. Hann stjórnar því ásamt Jóhanni Kristófer Stefánssyni, betur þekktur sem Joey Christ, en áður hafði Snorri Másson, bróðir Bergþórs, stjórnað því með honum. Þeir hafa gefið út yfir 200 þætti. Í þáttunum er farið yfir öll helstu mál í heiminum og oft fengið gesti og rýnt í skoðanir þeirra.
Kraftbirtingarhljómur guðdómsins
Frá febrúar 2020 til júlí 2021 gaf Bergþór út hlaðvarpið Kraftbirtingarhljómur guðdómsins. Hann hlaut verðlaun fyrir þá sem framlag til íslenska tónlistargeirans. Kraftbirtingarhljómur guðdómsins er nokkurs konar heimild um sögu rapps á Íslandi en gefið út í formi hlaðvarps og finnst á öllum helstu streymisveitum. Gefnir voru út 38 þættir þar sem rætt er við mismunandi rappara í hverjum þætti.
Einkalíf
Bergþór ólst upp í Reykjavík og gekk í Hagaskóla. Seinna gekk hann í Verzlunarskóla Íslands og tók virkan þátt í félagslífinu þar og starfaði í 12:00 sem er nefnd innan Versló. .Bergþór er bróðir Snorra Mássonar, fréttamanns á Stöð 2.
Steinvarður
Steinvarður er íslenskt karlmannsnafn.
Fuglasmári
Fuglasmári (Trifolium ornithopodioides)  er smári sem var fyrst lýst af Carl von Linné, og fékk sitt núverandi nafn af James Edward Smith. Samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa tilheyrir hann Ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Arnór Hannibalsson
Arnór Hannibalsson (24. mars 1934 – 28. desember 2012) var íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands. Arnór lauk meistaraprófi í heimspeki frá háskólanum í Moskvu og doktorsprófi í heimspeki frá háskólanum í Edinborg á Skotlandi.
Arnór fékkst einkum við fagurfræði, söguspeki, þekkingarfræði og vísindaheimspeki.
Arnór var sonur Hannibals Valdimarssonar og konu hans, Sólveigar Ólafsdóttur og átti sex systkini, þ.á m. Ólaf Hannibalsson og Jón Baldvin Hannibalsson og tvo hálfbræður.
Þóra Arnórsdóttir fjölmiðlakona og frambjóðandi til embættis forseta Íslands árið 2012, er dóttir Arnórs.
Prótagóras
Prótagóras (forngríska: Πρωταγόρας) (490 – 420 f.Kr.) frá Abderu var forngrískur fræðari og heimspekingur. Í samræðunni Prótagóras eignar Platon honum að hafa fyrsti atvinnufræðarinn og dygðarkennari.
Prótagóras virðist hafa verið afstæðishyggjumaður en frægastur er hann fyrir að hafa haldið því fram að „maðurinn [sé] mælikvarði allra hluta, þeirra sem eru að þeir séu og þeirra sem eru ekki að þeir séu ekki“.
Prótagóras var einnig efasemdamaður. Í ritgerð sinni Um guðina, sem er ekki varðveitt, skrifaði hann: „Varðandi guðina hef ég enga leið til þess að vita hvort þeir eru til eða ekki eða hvernig þeir eru, vegna þess hve óljóst málið er og hve lífið er stutt.“
27. desember
27. desember er 361. dagur ársins (362. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 4 dagar eru eftir af árinu.
Kambsmýrarhnjúkur
thumb|Kambsmýrarhnjúkur til hægri á mynd, [[Kambsmýrarjökull í miðju.]] Kambsmýrarhnjúkur er 1214 metra hátt fjall í Kinnarfjöllum við austanverða Flateyjardalsheiði. Norðan hans er Kambsmýrarjökull. Hvort tveggja er kennt við bæinn Kambsmýrar sem fór í eyði 1929.
Donghoiflugvöllur
Dong Hoi-flugvöllur (Sân bay Đồng Hới) er flugvöllurinn í Dong Hoi-borg í Víetnam.
Fannlaug
Fannlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Analsím
thumb|Analsím thumb|Analsím Analsím er algengt og auðþekkjanlegt á kristalforminu og sterkum glergljáa.
Lýsing
Analsím finnst sem aðskildir kristalar eða liggja saman í klösum. Stærðin 0,2-0,5 cm.
Útbreiðsla
Algeng og finnst í ólivínbasalti. Finnst sem analsímbelti í blágrýtisfjöllunum á Íslandi.
Nettie Stevens
thumb|right|Nettie Stevens árið 1904. Nettie Maria Stevens (7. júlí 1861 – 4. maí 1912) var bandarískur erfðafræðingur sem uppgötvaði kynlitninga. Árið 1905, skömmu eftir enduruppgötvun greinar Mendels um erfðafræði árið 1900, sá hún að karlkyns mjölormar framleiddu tvær tegundir af sæði, eina með stóran litning og aðra með lítinn litning. Þegar sæði með stóra litninginn frjóvgaði eggin eignuðust þeir kvenkyns afkvæmi og þegar sæði með litla litninginn frjóvgaði eggin eignuðust þeir karlkyns afkvæmi. Kynlitningaparið sem hún rannsakaði varð síðar þekkt sem X- og Y-litningar.
Kambsjökull
thumb|Kambsjökull og Kambsmýrarhnjúkur. Kambsjökull er smájökull í Kinnarfjöllum við Kambsmýrarhnjúk. Hann sést vel af Flateyjardalsheiði. Kenndur við bæinn Kambsmýrar sem fór í eyði 1929.
Friðrik Sophusson
Friðrik Sophusson (fæddur 18. október 1943 í Reykjavík) er íslenskur lögfræðingur, og núverandi stjórnarformaður Íslandsbanka. Friðrik var áður varaformaður Sjálfstæðisflokksins 1981 til 1988 og frá 1991 til 1999, fjármálaráðherra frá 1991 til 1998 og forstjóri Landsvirkjunar frá 1998 til 2010.
Nám og störf
Á sínum yngri árum var Friðrik formaður Vöku, félags lýðræðissinnaðra stúdenta. Á stjórnmálaferli sínum sat hann í ýmsum nefndum og ráðum, m.a. miðstjórn Sjálfstæðisflokksins, útvarps- og rannsóknaráði, kjaradeilunefnd og stjórnarnefnd Ríkisspítalanna. Hann bauð sig fram til formanns sjálfstæðisflokksins gegn Þorsteini Pálssyni 1982. Friðrik og Guðmundur Gunnarsson faðir Bjarkar Guðmundsdóttur eru systkinabörn.
Hjartavernd
Hjartavernd er samtök sem voru stofnuð árið 1964 og þremur árum seinna Rannsóknarstöð Hjartaverndar. Áhersla var lögð á að finna helstu áhættuþætti hjarta- og æðasjúkdóma meðal Íslendinga. Sú rannsókn hefur staðið í áratugi og hefur orðið grundvöllur þekkingar hérlendis á helstu áhættuþáttum kransæðasjúkdóma. Hjartavernd hefur gefið út Tímarit Hjartaverndar. Starfsmenn eru rúmlega 40 og samanstandur af breiðum hópi fólks sem vinnur saman að því að framkvæma rannsóknir á sem vísindalegastan og áreiðanlegastan hátt.
Azov
Asov (rússneska Азов) er borg skammt ofan við ósa árinnar Don í Rússlandi þar sem hún rennur í Asovshaf. Asov er hafnarborg með um 83 þúsund íbúa (2010). Ofar við ána er borgin Rostov sem er mun stærri borg. Snorri Sturluson taldi að Óðinn og æsir hefðu komið frá þessu svæði til Norðurlanda á sínum tíma eins og hann segir frá í Heimskringlu og að þar hafi Ásgarður verið. Thor Heyerdahl gekkst fyrir fornleifauppgreftri á þessum slóðum árið 2001 og hugðist halda rannsóknum áfram árið eftir, en ekkert varð úr því þar sem að hann dó það ár.
Fjallablöðkur
Fjallablöðkur (fræðiheiti: Lewisia) er ættkvísl plantna nefnd eftir Meriwether Lewis sem kynntist tegundunum árið 1806. Náttúrulegt búsvæði tegundanna er á klettum og hlíðum á móti norðri í vesturhluta Norður Ameríku. Indíánar söfnuðu rótunum í forða og gera jafnvel enn, þær hafa einnig verið notaðar við særindum í hálsi.
FK Panevėžys
thumb|Aukštaitijos stadionas Futbolo klubas Panevėžys er lið sem er í litáísku úrvalsdeildinni í knattspyrnu. Liðið var stofnað árið 2015. Núverandi völlur Aukštaitijos stadionas tekur tæp 4.000 í sæti.
Fjallablöðkur
Lýsing
Lewisíur eru fjölærar fjallaplöntur ættaðar frá vesturhluta Norður-Ameríku. Blómin mynda hvirfingu sem getur verið í fjölda lita. Lewisia cotyledon verður að 0.5 m að hæð og breidd.
FK Panevėžys
Leikmenn
Uppfært: 9. ágúst 2023.
Fjallablöðkur
Lýsing
Flestar tegundir ættkvíslarinnar eru lauffellandi, þar á meðal einkennistegundin Lewisia rediviva; Lewisia longipetala er eina hálflauffellandi tegundin. Sumar tegundirnar, svo sem Lewisia cotyledon, eru sígrænar.
FK Panevėžys
Leikmenn
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Fjallablöðkur
Flokkun
Meriwether Lewis er skráður sem fyrsti Evrópumaðurinn eða Ameríkaninn sem fann Lewisia, en þær höfðu lengi verið þekktar af innfæddum sem bitur-rót. Lewis fann eintak 1806 við Lolo Creek, á fjallgarðinum sem síðar var nefndur "Bitterroot Mountains". Plöntunni var síðar gefið fræðiheitið, Lewisia rediviva, af Frederick Traugott Pursh.
Brigach
Áin Brigach er sú skemri af tveimur þverám sem renna saman og mynda Dóná í Baden-Württemberg í Þýskalandi.
FK Panevėžys
Leikmenn
12px
Brigach
Upptök árinnar eru í 925 metra hæð í bæjarfélaginu St. Georgen í Svartaskógi. Lengd árinnar er 40,4 km. Sjálft nafnið er af keltneskum toga.
Fjallablöðkur
Listi yfir tegundir
Það eru 19 tegundir og allnokkur afbrigði af Lewisia, þar á meðal:
Útbreiðsla og búsvæði
Fjallablöðkur vaxa villtar í vesturhluta Norður-Ameríku. Á vaxtarstöðum sínum á norðurhliðum kletta verða þær fyrir miklum veðuröfgum.
Nytjar
Allar tegundir Lewisia eru ætar. Lewisia rediviva er með stóra rót og hefur þess vegna verið fæða margra ættfokka Indíána á útbreiðslusvæð hennar. Rótin er flysjuð fyrir suðu/gufusuðu; eldun á rótinni dregur úr bitru bragðinu. Reyndar eru áhöld um það hversu bitur hún er og hvort hún þurfi suðu eða að flysja hana.
FK Panevėžys
Leikmenn
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" | Panevėžys / Panevėžys B
Hnébeygja
thumb|Hnébeygja með stöng thumb|Hnébeygja með líkamsþyngd Hnébeygja er styrktaræfing þar sem iðkandi beygir hné og mjaðmir úr standandi stöðu og réttir svo úr sér aftur.
Fjallablöðkur
Nytjar
L. rediviva hefur einnig verið notuð til lækninga; að tyggja rótina hefur verið notað við særindum í hálsi. Hún hefur einnig verið notuð til að auka mjólk í brjóstum.
Í garðyrkju hafa tegundirnar verið settar í steinbeð vegna þess að það líkir eftir náttúrulegum aðstæðum þeirra. Steinhæðir eru líka með gott afrennsli sem tegundirnar þurfa til varnar roti í rótum.
Hnébeygja
Hnébeygja er talin mikilvæg æfing til að auka styrk og stærð líkamsvöðva. Helstu gerandavöðvar sem virkjast við framkvæmd hnébeygju eru fjórhöfðavöðvi (samheiti fjögurra vöðva í framhólfi læris; beins lærvöðva og miðlægs, hliðlægs og millivíðfaðmavöðva), stór aðfærsluvöðvi og stærsti þjóvöðvi. Einnig eru notaðir réttivöðvi hryggjar og kviðvöðvar ásamt öðrum.
alt=animated black outline of a figure squatting|thumb|Hreyfimynd af hnébeygju með líkamsþyngd
Blakksgerði
right|thumb|Blakksgerði Blakksgerði er bær í Svarfaðardal um 6 km frá Dalvík og er næsti bæt innan við Grund. Bærinn er neðan þjóðvegarins og stendur á háum malarhjalla upp af Svarfaðardalsá. Sunnan bæjarins er golfskáli Golfklúbbsins Hamars á Dalvík. Þar er Arnarholtsvöllur, 18 holu golfvöllur, en hann er að mestu í landi Ytra-Garðshorns. Blakksgerði er gamalt örnefni en ekki er vitað til þess að þar hafi verið búið fyrr en 1898 þegar þar var reist íbúðarhús og stofnsett bú. Jörðin tilheyrði Grund til að byrja með en varð svo sjálfstæð bújörð. Þar var búið fram yfir 1950 en nú er gamla íbúðarhúsið notað sem sumarbústaður.
Örnefnið Blakksgerði er nefnt á tveimur stöðum á Svarfdælu. Í fyrra skiptið er það nefnt í sambandi við sérkennilega skipasmíði þar í nágrenninu en í seinna skiptið tengist það frásögninni um það þegar landnámsmaðurinn Þorsteinn Svörfuður var heygður á melnum gegnt Blakksgerði. Þar er að líkindum átt við Arnarholtið en þar fannst mikill kumlateigur úr heiðnum sið um miðja 20. öld.
Stirnir
Stirnir er íslenskt karlmannsnafn.
Króatíuher
thumb|right|Tveir króatískir hermenn á æfingu. Króatíuher er her Króatíu. Herinn skiptist í landher Króatíu, sjóher Króatíu og flugher Króatíu. Forseti Króatíu er yfirmaður heraflans en stjórn hersins heyrir undir varnarmálaráðuneyti Króatíu.
Iva Zanicchi
Iva Zanicchi (f. 18. janúar 1940) er ítölsk söngkona.
Króatíuher
Fjöldi hermanna í Króatíuher er um 14.000 manns auk 6.000 manna varaliðs. Herskylda var afnumin 2008.
Herinn þróaðist út frá Króatíska þjóðverðinum sem var stofnaður í upphafi Borgarastyrjaldarinnar í Júgóslavíu 1991. Í september það ár, eftir Herskálaorrustuna, náði þjóðvörðurinn á sitt vald vopnageymslum Júgóslavneska alþýðuhersins. Í nóvember var hann gerður að Króatíuher en þá var þriggja mánaða töf á gildistöku sjálfstæðis Króatíu sem Króatíuþing samþykkti í júní liðin.
1914
Árið 1914 (MCMXIV í rómverskum tölum)
Dettifoss
thumb|left|350px|Dettifoss [[31. júlí 1972]] thumb|200px|Staðsetning Dettifoss á Íslandi thumb|200px|Dettifoss
1914
Á Íslandi
Fædd
Dettifoss
Dettifoss er aflmesti foss Íslands og næst vatnsmesti foss Evrópu. Dettifoss er 45 metra hár og rúmlega 100 metra breiður foss í Jökulsá á Fjöllum sem á upptök sín í Vatnajökli. Fossinn er hluti af Vatnajökulsþjóðgarði og er skilgreindur sem Náttúruvætti af Umhverfisstofnun. Nálægt honum eru tveir miklir fossar, Hafragilsfoss neðan hans, en Selfoss ofar í ánni.
1914
Á Íslandi
Dáin
Dettifoss
Dettifoss er hluti af sýslumörkum Norður- og Suður-Þingeyjarsýslna.
1914
Erlendis
Fædd Dáin
Lúðrasveit Þorlákshafnar
Lúðrasveit Þorlákshafnar er áhugamannalúðrasveit í Þorlákshöfn. Meðlimir sveitarinnar eru á öllum aldri og stjórnandi sveitarinnar frá upphafi er Róbert Darling tónlistarkennari.
Saga
Lúðrasveit Þorlákshafnar var stofnuð árið 1984 af nokkrum hljóðfæraleikurum í Þorlákshöfn fyrir tilstilli Lionsklúbbs Þorlákshafnar. Róbert Darling var fyrsti stjórnandi sveitarinnar og hefur stjórnað henni nær óslitið síðan. Virkir félagar sveitarinnar eru um 40 manns á öllum aldri. Viðfangsefni lúðrasveitarinnar hafa verið fjölbreytt í gegnum árin. Á hverju ári hefur sveitin tekið þátt í ýmsum hátíðarhöldum í Þorlákshöfn líkt og þjóðhátíðardegi Íslendinga, sjómannadeginum, jólaljósatendrun og Hafnardögum. Sveitin hefur einnig haft aðra fasta punkta eins og jóla- og vortónleika til fjölda ára. Á seinni árum hefur Lúðrasveit Þorlákshafnar ráðist í ýmis óhefðbundnari og meira krefjandi verkefni eins og nýárstónleika, jólatónleika á Selfossi þar sem sveitin spilaði með Páli Óskari, Kristjönu Stefánsdóttur og söngvaranum Daníel Hauki. Stærsta verkefnið sem sveitin hefur ráðist í er verkefnið "Þar sem himin ber við haf" með tónlistarmanninum og gömlum lúðrarsveitarmeðlimi Jónasi Sigurðssyni.
Sveitin hefur frá stofunun tekið þátt í landsmótum lúðrasveita og sjálf haldið landsmót meðal annars í október 2013 þar sem um 200 lúðrasveitarmeðlimir íslenskra lúðrasveita tóku þátt og tróðu upp á stórtónleikum ásamt 200.000 naglbítum, Jónasi Sigurðssyni og Fjallabræðrum.
Þorláksvaka
Um árabil stóð L.Þ. fyrir eigin hátíðarhöldum í Þorlákshöfn, Þorláksvöku, en hún var haldin í fyrsta sinn vorið 1988 og var framkvæmdin alfarið í höndum sveitarinnar. Þá var slegið upp stóru samkomutjaldi í skrúðgarði bæjarins og ýmislegt haft til skemmtunar, bæði fyrir börn og fullorðna. Má segja að þarna hafi komið vísir af bæjarhátíð framtíðarinnar.
Jólakveðjur
Jólakveðjur lúðrasveitarinnar settu í nokkur ár svip á Þorlákshöfn á Þorláksmessu, en þá gat fólk sent vinum og vandamönnum kveðju gegn vægu gjaldi með lúðrablæstri félaga L.Þ. Þótt lúðrasveitin taki ekki lengur við pöntunum á jólakveðjum þá hefur hún lagt það í vana sinn að fara á stúfana rétt fyrir jólin og spila jólalög á nokkrum vel völdum stöðum í bænum.
Popphornið
Landsmót sambands íslenskra lúðrasveita var haldið í Þorlákshöfn haustið 2013. Þessi viðburður var nefndur Popphornið og var hugmyndin sú að fylgja eftir uppgangi lúðrasveita í landinu og auknum sýnileika þeirra vegna þátttöku í ýmsum stórverkefnum undanfarin ár. Þekktir tónlistarmenn sem hafa unnið með lúðrasveitum á landinu tóku þátt í viðburðinum. Þátttakendur voru um 200 talsins auk Jónasar Sigurðssonar, 200.000 naglbítum og Fjallabræðrum. Tónleikarnir voru haldnir í Íþróttamiðstöð Þorlákshafnar og komu um 800 gestir á tónleikana.
Þar sem himinn ber við haf
Verkefnið "Þar sem himinn ber við haf" var samstarfsverkefni Lúðrarsveitar Þorlákshafnar og Jónasar Sigurðssonar. Verkefnið er eitt það stærsta sem Lúðrasveit Þorlákshafnar hefur ráðist í þau ár hún hefur verið starfandi. Um er að ræða frumsamda tónlist frá Jónasi þar sem lúðrasveitin er sérstaklega höfð í huga. Verkið er heilstætt, saga með upphafi, miðju og endi og grunntónninn er hafið, sjávarþorp og lífið.Tónlistin er stór og útsetningar miklar, dramatík og kraftur. Útgáfutónleikar voru haldnir 19. og 20. október í Reiðhöll Guðmundar í Þorlákshöfn. Reiðhöllinni var breytt úr skítugri reiðhöll í glæsilega tónleikahöll sem rúmaði 400 manns í sæti, ásamt stóru sviði og sýningartjaldi.
Kalli á þakinu (teiknimynd)
Kalli á þakinu (s. Karlsson på taket) er sænsk teiknimynd frá árinu 2002. Myndin er byggð á þremur sögum Astrid Lindgren.
Sýslur í Suður-Karólínu
Sýslur í Suður-Karólínu eru 46 talsins.
Feathertop-fjall
thumb|right|Tindur Feathertop. Feathertop-fjall er annað hæsta fjall ástralska fylkisins Victoriu. Það er 1.922 metra hátt. Nafnið „Fjaðratindur“ er dregið af því að snjór situr eftir í lautum í fjallshlíðinni á vorin og líkist fjöðrum.
Samgöngustofa
thumb|right| Aðalskrifstofur Samgöngstofu eru við Ármúla 2 í Reykjavík.
Samgöngustofa er stjórnsýslustofnun samgöngumála á Íslandi. Hún fer með stjórnsýslu og eftirlit er varðar flug, siglingar, umferð, sem og öryggiseftirlit með samgöngumannvirkjum og leiðsögu. Henni er ætlað að stuðla að öruggum, sjálfbærum, greiðum og hagkvæmum samgöngum í landinu. Stofnunin sem hóf starfssemi árið 2013, hefur aðsetur í Reykjavík og er með starfsstöðvar í Stykkishólmi og á Ísafirði.
Almennt
Samgöngustofa er stjórnsýslustofnun samgangna í lofti, vatni og á landi á Íslandi. Stofnunin heyrir undir samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið og starfar í samræmi við lög nr. 119 frá 30. nóvember 2012. Samgöngustofa er ríkisstofnun í svokölluðum A-hluta ríkissjóðs og er starfsemi hennar að stærstum hluta fjármögnuð af skatttekjum ríkissjóðs.
Hlutverk
Samgöngustofa fer með stjórnsýslu flugmála, hafna, siglinga og sjóvarna, umferðar- og vegamála. Meginhlutverk hennar er að stuðla að öruggum, sjálfbærum, greiðum og hagkvæmum samgöngum í landinu.
Samgöngustofa annast eftirlit, vottanir og leyfisveitingar íslenskra fyrirtækja sem starfa á sviði samgangna á landi, í lofti og á sjó, og úttektir á öryggismálum. Stofnunin sinnir undirbúningi og innleiðingu laga og reglna á starfsviði hennar, fer með gerð öryggisáætlana í öllum samgöngugreinum og sinnir fræðslu sem unnin er út frá greiningu á atvikum og slysum.
Alþjóðastarf Samgöngustofu
alt=Mynd af höfuðstöðvum Alþjóðaflugmálastofnunarinnar í Montréal Kanada.|thumb|Höfuðstöðvar [[Alþjóðaflugmálastofnunin|Alþjóðaflugmálastofnunarinnar (ICAO) eru í Montréal Kanada. Samgöngustofa vinnur með ICAO.]]
Mikilvægur þáttur í starfssemi Samgöngustofu er þátttaka í alþjóðlegu samstarfi og mótun alþjóðareglna samkvæmt íslenskum lögum og alþjóðasamningum. Stofnunin annast þannig undirbúning samninga við erlend ríki og alþjóðastofnanir og eftir atvikum gerð slíkra samninga; vinnur að innleiðingu og framfylgd alþjóðasamninga og EES-reglna; og hefur eftirlit með því að Ísland uppfylli alþjóðlegar skuldbindingar og þátttöku í alþjóðlegum úttektum.
Samstarf Samgöngustofu við alþjóðastofnanir er af ýmsum toga: Til að mynda aðild að EUCARIS; EReg; Evrópusamtökum prófunaraðila ökuprófa (CIECA); Alþjóðaflugmálastofnuninni (ICAO); Samtökum flugmálastjórna í Evrópu (ECAC); Alþjóðasiglingamálastofnuninni (IMO); Flugöryggisstofnun Evrópu (EASA), Siglingaöryggisstofnunar Evrópu (EMSA) og Eurocontrol.
Rússasmári
Trifolium trichocephalum er smári sem var lýst af Friedrich August Marschall von Bieberstein. Trifolium trichocephalum er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Samgöngustofa
Saga
thumb|right| Loftmynd af Keflavíkurflugvelli. Allir íslenskir flugvellir eru vottaðir af Samgöngustofu.
Samgöngustofu var komið á fót sem stjórnsýslustofnun samgöngumála með lögum frá 30. nóvember 2012. Öll verkefni sem áður heyrðu undir Flugmálastjórn Íslands og Umferðarstofu færðust þá til Samgöngustofu, svo og stjórnsýslu- og eftirlitsverkefni Siglingastofnunar Íslands auk leyfisveitinga og umferðareftirlits sem áður voru á hendi Vegagerðarinnar. Samhliða þessu færðust framkvæmda- og rekstrarverkefni Siglingastofnunar til Vegagerðarinnar.
Markmiðsskýring
Markmiðsskýring er lögskýringaraðferð þar sem reynt er að ráða markmið lagaákvæðis út frá því sjálfu og/eða öðrum heimildum, svo sem lögskýringargögnum. Í heimfærslu eru markmiðin sem ráðin voru veitt vægi í ljósi fyrirliggjandi málsatvika, þar með talið í ljósi þess hvaðan þau koma og hversu skýrlega þau eiga við um málið.
Samgöngustofa
Skipulag
Ráðherra skipar forstjóra sem ber ábyrgð á starfsemi og rekstri stofnunarinnar, mótar helstu áherslur, verkefni og starfshætti og annast daglega stjórn hennar.
Samgöngustofu er skipti niður í fimm svið.
Starfsfólk
Samkvæmt ársskýrslu Samgöngustofu 2017 voru starfsmenn 142 talsins auk 10 verktaka. Í mars 2018 voru 181 á starfsmannaskrá á vef Samgöngustofu. Ári síðar voru ársverk orðin rúmlega 149 talsins. Samkvæmt ársskýrslu Samgöngustofu árið 2019 voru starfsmenn í árslok voru alls 154, samtals 66 konur (43%) og 88 karlar (57%). . Á vef stofnunarinnar voru í mars árið 2021 listaðir 119 starfsmenn.
Silfrún
Silfrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Suðuramt
Suðuramt var íslenskt amt sem varð til árið 1787 þegar Suður- og Vesturamt var klofið niður í Suðuramt og Vesturamt. Ömtin tvö voru síðan sameinuð á ný árið 1872 með tilkomu embættis landshöfðingja.
GTK
thumb|right|Skjámynd af GIMP 2.4 þar sem viðmótshlutum eins og hnöppum, valmyndum og flipum er stýrt af GTK. GTK eða GIMP Toolkit er verkvangsóháð viðfangasafn fyrir myndræn viðmót. GTK er, ásamt Qt, vinsælasta viðfangasafnið fyrir X gluggaumhverfið. Það var upphaflega þróað fyrir myndvinnsluforritið GIMP árið 1997.
GTK er frjáls hugbúnaður og gefið út með LGPL-hugbúnaðarleyfinu. Það er hluti af GNU-verkefninu.
Talíbanar
Talíbanar (pastúnska: طالبان - ṭālibān, stendur fyrir „nemendur íslamskrar þekkingar“) eru súnní íslömsk hryðjuverkasamtök og pastúnsk þjóðernishreyfing sem hefur ríkt yfir stærstum hluta Afganistans frá ágúst 2021. Hreyfingin var áður við völd í Afganistan frá 1996 til 2001.
Söguágrip
Hreyfingin óx upp í ættbálkahéruðum Pakistans við landamæri Pakistans og Afganistans og varð til sem einn hópur af mörgum í vopnaðri baráttu við her Sovíetríkjanna í Afganistan árin 1979-1989. Talibanar nutu í upphafi stuðnings Bandaríkjanna með vopnum og fjármagni.
Talið er að hreyfingin hafi sprottið upp úr íslömskum trúboðsskólum sem styrktir voru fjárhagslega frá Sádi-Arabíu.
Við brotthvarf hers Sovétríkjanna frá Afganistan árið 1989 tóku við innbyrðis skærur milli ýmissa stríðsherra og trúarlegra fylkinga múslima. Þeim átökum lauk með valdatöku talibana yfir mestum hluta Afganistan árið 1996.
Talibanar undir stjórn Múlla Múhameðs Ómars komu á sjaríalöggjöf í landinu með opinberum aftökum og líkamlegum refsingum, bönnuðu vestræn áhrif og tækjabúnað og bönnuðu menntun og heilbrigðisþjónustu fyrir stúlkur og konur.
Aðrir íslamskir hryðjuverkahópar, eins og Al-Kaída, nutu verndar talibana og starfræktu þjálfunarbúðir í Afganistan á valdatíma þeirra. Stjórn talibana í Afganistan var felld í innrás Bandaríkjahers í landið eftir hryðjuverkaárásir Al-Kaída á Bandaríkin árið 2001. Bandaríkjaher naut stuðnings afganskra stríðsherra frá Norður-Afganistan í stríðinu gegn talibönum.
Frá því að innrásarliðið hrakti Talíbana frá völdum áttu þeir í skæruhernaði við ríkisstjórn Afganistans, herlið NATO sem stendur í Enduring Freedom-aðgerðinni, og Alþjóðlega friðargæsluliðið í Afganistan. Á áratugunum síðan náðu þeir aftur völdum í stórum hlutum Afganistans. Eftir að Bandaríkjamenn hófu að draga herafla sinn burt frá Afganistan árið 2021 hófu Talíbanar leiftursókn um landið og hertóku fjölda héraðshöfuðborga á stuttum tíma. Þann 15. ágúst hertóku Talíbanar höfuðborgina Kabúl og sneru aftur til valda í landinu eftir tuttugu ára skæruhernað.
Lárus Sveinbjörnsson
Lárus E. Sveinbjörnsson eða Lauritz Edvard Sveinbjörnsson (31. ágúst 1834 – 7. janúar 1910) var íslenskur lögfræðingur, sýslumaður, háyfirdómari, alþingismaður og bankastjóri.
Lárus var sonur Kristínar Cathrine Lauritzdóttur Knudsen (27. apríl 1813 – 8. janúar 1874) og Hans Edvard Thomsen (3. júlí 1807 – 27. apríl 1881), verslunarstjóra í Reykjavík og síðar kaupmanns í Vestmannaeyjum, en hann var kvæntur Katrínu systur Kristínar og vakti fæðing drengsins mikið umtal og hneykslun meðal Reykvíkinga. En árið 1840 varð Kristín seinni kona Þórðar Sveinbjörnssonar háyfirdómara, sem var 27 árum eldri en hún, og eignuðust þau saman átta börn, þar á meðal Sveinbjörn Sveinbjörnsson tónskáld. Þórður gekk Lárusi í föðurstað og ættleiddi hann og var hann því jafnan skrifaður Sveinbjörnsson.
Lárus varð stúdent frá Lærða skólanum 1855 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1863. Hann var fyrst kennari hjá Blixen-Finecke barón í Danmörku um hríð en var settur sýslumaður í Árnessýslu 1866 og bjó á Eyrarbakka. Árið 1868 var hann settur sýslumaður í Húnavatnssýslu og bjó þá á Húsavík en 1874 varð hann sýslumaður í Gullbringu- og Kjósarsýslu og bæjarfógeti í Reykjavík. 1878 varð hann dómari og dómsmálaritari í Landsyfirrétti og árið 1889 varð hann háyfirdómari og hélt því þar til hann lét af störfum 1908. Þegar Landsbankinn var stofnaður 1. júlí 1886 varð Lárus fyrsti bankastjóri hans og gegndi því starfi til 1893. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1882-1888 og konungkjörinn þingmaður 1885-1899.
Kona Lárusar var Jörgine Margarethe Sigríður Thorgrimsen (25. apríl 1849 – 6. desember 1915), dóttir Guðmundar Torfasonar Thorgrimsen kaupmanns á Eyrarbakka. Á meðal barna þeirra var Jón Hjaltalín Sveinbjörnsson konungsritari.
Apófyllít
Lýsing
Apófyllít myndar ferstrenda kristala með afsneiddum hornum. Algengasta stærðin er um 1-2 cm en þó hafa fundist miklu stærri. Finnst einnig sem flögur. Hefur glergljáa og skelplötugljáa. Glært, hvítt, oft grænleitt, gulleit eða rauðleitt. Myndar staka kristala eða þyrpingar.
Útbreiðsla
Algengt með zeólítum í ólivínbasalti. Finnst í öllum zeólítabeltunum.
Járntjaldið
thumb|right|Sums staðar tók Járntjaldið á sig efnislega mynd, eins og hér í [[Þýskalandi á landamærum Austur- og Vestur-Þýskalands.]] Járntjaldið var heiti notað um hugmyndafræðileg, sálræn og oft efnisleg „landamæri“, sem skiptu Evrópu í tvennt frá lokum síðari heimsstyrjaldar 1945 til u.þ.b.1991. Hugtakið hafði áður verið notað af ýmsum höfundum, þar á meðal af Ethel Snowden í bókinni Through Bolshevik Russia frá 1920. Nasistaleiðtoginn Joseph Goebbels var fyrstur til að vísa til þess að „járntjald“ kæmi yfir Evrópu eftir heimsstyrjöldina í stefnuyfirlýsingu sem hann gaf út í þýska tímaritinu Das Reich í febrúar 1945. Hugtakið varð fyrst almennt eftir að Winston Churchill notaði það í „Járntjaldsræðunni“ 5. mars 1946.
Járntjaldið skipti Evrópu í „Austur-Evrópu“, sem taldi Sovétríkin og önnur Varsjárbandalagslönd, og „Vestur-Evrópu“ sem taldi þau Evrópulönd sem voru aðilar að NATO. Hugtakið „Mið-Evrópa“ hvarf nánast úr umræðunni á sama tíma.
Baggalútur (hljómsveit)
Baggalútur er útgáfufyrirtæki og hljómsveit. Útgáfufélagið Baggalútur hefur um árabil annast vefsíðuna baggalutur.is sem fór í gang 11. maí 2001 en þar sem má finna ýmis konar fróðleik og fréttir sem aðrir fjölmiðlar sniðganga. Baggalútur hefur gegnum tíðina sent frá sér nokkrar plötur, þar á meðal allnokkur jólalög, stuðningslag íslenska fótboltalandsliðsins og ýmislegt fleira. Sveitina skipa meðlimir úr ristjórn Baggalúts ásamt nokkrum valinkunnum hljóðfæraleikurum, sem flestir halda til í Hljóðrita í Hafnarfirði og tengjast Memfismafíunni með einum eða öðrum hætti.
Ferill
Baggalútur hefur gegnum tíðina sent frá sér fjölda laga og hljómskífna sem hafa notið töluverðrar hylli. Það var síðsumars árið 2005 sem fyrsti geisladiskur Baggalúts, Pabbi þarf að vinna kom út en hann innihélt alíslenska köntrítónlist, með hröðu banjóspili, dillandi fiðluleik og ljúfsárum textum. Plötunni var að vonum vel tekið og hlaut titillag plötunnar meðal annars íslensku tónlistarverðlaunin fyrir besta lag og texta ársins. Árið 2006 kom svo hljómskífan Aparnir í Eden. Þar heldur Baggalútur sig enn á slóðum köntrísins en leggur megináherslu á letilegt sjávarútvegs- og strandköntrí innblásið af svefndrukkinni tónlist Hawaiibúa. En Aparnir í Eden hlaut Íslensku tónlistarverðlaunin fyrir bestu dægurlaga plötuna árið 2007. Sama ár kom fyrri jólaplata Baggalúts, Jól & blíða. Árið 2008 kom svo samkvæmisskífan Nýjasta nýtt og 2009 hin þjóðlagaskotna Sólskinið í Dakota, sem innihélt lög við ljóð vesturíslenskra skálda. Árið 2010 kom svo seinni jólaplata sveitarinnar, Næstu jól. Baggalútur heldur ótrauður áfram að senda frá sér frábært efni.
Plötur
Aparnir í Eden kemur út árið 2006. Hljómskífan geymir 21 köntríslagara - eins og á fyrri skífu Baggalúts, Pabbi þarf að vinna. Nokkur fjöldi gestasöngvara leggur sveitinni lið; þar á meðal Björgvin Halldórsson, Borgardætur, Kristján Kristjánsson og Valgeir Guðjónsson. Einnig koma við sögu fjölmargir innlendir og erlendir hljóðfæraleikarar þar sem hæst ber sláandi fjölbragðagítarleikur Guðmundar Péturssonar og geggjaður lúðrablástur undrabarnanna Neil Rosengarden og Jim Hoke frá Nashville í Bandaríkjunum.
Sama ár kemur út Jól og Blíða en hún er einn vinsælasti jóladiskur á Íslandi. Þar á meðal eru hin geysivinsælu lög „Kósíheit par exelans“ og „Sagan af Jesúsi“.
Nýjasta Nýtt kemur út árið 2008 og hittir beint í mark. Hljómskífan inniheldur einvörðungu splunkuný, frumsamin lög með íslenskum textum – og er innblástur að mestu sóttur til 7. og 8. áratuga síðustu aldar. Valinkunnir hljóðfæraleikarar leika á skífunni, bæði íslenskir og útlenskir. Sérstakir gestir eru rauðbrystingurinn rokksjúki; Eiríkur Hauksson og hin angurværa Sigríður Thorlacius. Sólskinið í Dakota kemur út árið 2009. Hún var upphaflega gerð í tilefni af för Baggalúts á slóðir Vestur-Íslendinga vorið 2009. Skífan er að mestu byggð á kvæðum eftir vestur-íslenska kímniskáldið Káinn, Kristján Níels Júlíus (1860–1936). Káinn bjó lengst af í Norður-Dakota og er grafinn í Þingvalla-kirkjugarðinum skammt utan við smábæinn Mountain – sem Baggalútur heimsótti einmitt í ferðinni. Hann var þekktur fyrir gamansamar vísur sínar og kvæði – þar sem kvenfólk og áfengi komu mjög við sögu. Hljómskífan inniheldur ellefu lög. Níu við texta eftir Káinn og eitt við ljóð Stepháns G. Stephánssonar – auk þess sem ættjarðarsmellurinn Ísland, ég elska þig fær að fljóta með. Guðmundur Pálsson og Karl Sigurðsson syngja flest laganna, en gestasöngvarar eru þjóðargersemarnar Megas og Gylfi Ægisson. Auk þess veita Gamlir Fóstbræður liðsstyrk sinn. Lögin eru eftir Braga Valdimar Skúlason. Ísland ég elska þig er einnig eftir Mikael Svensson og Guðmund Kristinn Jónsson.
Næsta plata er Síðustu jól - Jólatónleikar Baggalúts 2009. Hún kemur út árið 2010. Tónleikarnir fóru fram í Borgarleikhúsinu. Upptökurmar eru einnig fáanlegar með hljómskífu Baggalúts, Næstu jól. Næstu Jól komu einnig út 2010 og Skífan er sjálfstætt framhald hinnar ástsælu Jól & blíða sem kom út árið 2006 og er til á flestum betri heimilum landsins. Næstu jól inniheldur 11 ástsæl og hugheil aðventu- og jólalög. Nokkur þeirra hefur Baggalútur sent frá sér undanfarin ár, s.s. Ég kemst í jólafíling, Það koma vonandi jól og Leppalúða og hafa þau notið mikillar hylli almennings.
Áfram Ísland er næsta plata og kemur út árið 2011. Nokkur ný lög í bland við eldri smelli Baggalúts, svokallaða munaðarleysingja, sem ekki hafa komið út áður, þar á meðal sjálft titillagið, stuðningslag íslenska landsliðsins frá árinu 2003, tvö heil lög um frú Vigdísi Finnbogadóttur, lag tileinkað degi rauða nefsins, fáein reiðileg hrunlög, misskilda sumarsmelli, lög eftir bæði Megas og Magnús Eiríksson, lesbíska ninjasöngva og afar vafasamt lag sem var sérstaklega samið fyrir Landsbankann þegar útrásin var sem svæsnust.
Mamma þarf að Djamma er nýjasta platan þeirra og kom hún út árið 2013. Hún inniheldur þrettán ný lög sem hljómsveitin tók upp í hinu fornfræga hljóðveri Sound Emporium í Nashville, kjörlendi köntrítónlistarinnar. Platan er stútfull af þvottekta sveitatónlist, sem leikin er af þaulreyndum bandarískum tónlistarmönnum, að ógleymdum gítarleikaranum knáa, Guðmundi Péturssyni. Titillag plötunnar er sungið af Jóhönnu Guðrúnu Jónsdóttur en það hefur notið mikilla vinsælda og rauk meðal annars fyrirhafnarlítið á topp vinældalista Rásar 2.
Smáskífur
Áfram Ísland kemur út árið 2003 og er fótboltalag.
Sof Þú mér Hjá kemur út 2007. Á að höfða til íslenskra táninga.
Þjóðhátíð 93' kemur út 2008. Lagið er eftir Braga Valdimar Skúlason og Guðmund Pálsson. Textinn er eftir Braga, en hann er byggður á raunverulegum atburðum. Guðmundur syngur það.
Þetta er Búið kom út árið 2009. Lagið er í senn léttleikandi og grípandi - en hvílir um leið á níðþungri undiröldu þeirrar skelfingar sem íslenskt sam- og þjóðfélag er umlukið um þessar mundir.
Saman við á Ný kemur út 2009. Sumarslagari af bestu gerð, textinn er byggður á nýfundnu kvæði dægurskáldsins Jónasar Hallgrímssonar saman vér hér á ný – sem talið er með elstu kvæðum höfundar.
Gærkvöldið, er einnig sumarsmellur, kemur út 2010. Lagið er óður til glataðra minninga um móðukenndan gleðskap góðærisins og er sungið af borgarbúanum Guðmundi Pálssyni og Karli Sigurðssyni. Lag og texti eru eftir Braga Valdimar Skúlason.
Skaupið kemur út 2011. Lagið er erlent en textinn íslenskur. Lagið er áramótalag um skaupið.
Lesbískar ninjavampírur á flótta kemur einnig út 2011. Baggalútur sendir hér frá sér hér æsispennandi sumarglysrokkslagara úr sönglagasmiðju Braga Valdimars Skúlasonar. Lagið sver sig í ætt við norðuramerískt iðnaðarglys frá upphafi 9. áratugs síðustu aldar og skartar afar vönduðum gítareinleik Guðmundar Péturssonar. Glamúrtenórinn Guðmundur Pálsson þenur raddböndin af þrótt í félagi við útvarpsgoðið og bárujárnstryllinn Andra Frey Viðarsson.
Ónáðið Ekki kemur út árið 2011. Það er samið sérstaklega fyrir sýninguna Nei ráðherra í Borgarleikhúsinu. Lagið syngja saman hinn gamalgróni Baggalútstenór, Guðmundur Pálsson og ungstirnið Fríða Dís úr Klassart. Lag og texti eru eftir Braga Valdimar Skúlason, en það fjallar um hvers kyns dægrastyttingu sem fólk tekur upp á þegar það lokar sig af á hótelhergergi búið helstu nútímaþægindum.
Heims Um Bóleró kemur út 2012 og er jólalag.
Allt og Ég fell bara fyrir flugfreyjum koma einnig út árið 2013.
Bækur
Fyrsta bókin sem þeir gefa út heitir Sannleikurinn um Ísland og kom út árið 2004.
segir Bragi. Í þessu ríkulega myndskreytta alfræðiriti úr smiðju Baggalúts er dregin upp einstæð en um leið uggvænleg mynd af Íslandi og Íslandssögunni. Hér er að finna sannleikann um síamstvíburana í Æðey, Viðeyjardónann, Félag eldri borgara, úlfaldana á Vatnsleysuströnd, Íslendingasögurnar, lesbíuna í Sandey, Brúðubílinn, Papana, hverarefinn, Fjallkonuna, ríkisskattstjóra, marhnútamanninn og ótal margt annað. Einskis er svifist til að koma efninu á framfæri og engum hlíft.
Næsta bók þeirra og sú nýjasta heitir Riddararaddir, en Baggalútur hefur um árabil lagt metnað sinn í að safna íslenskum samhverfum, sem eru orð og setningar sem lesa má jafnt afturábak og áfram. Í þessari bók má sjá úrval þeirra, m.a. riddararaddir, raksápupáskar, apar hrapa, amma sá afa káfa af ákafa á Samma o.fl. Bókin markar upphaf útgáfu Vísdómsrita Baggalúts. Listamaðurinn Bobby Breiðholt myndskreytir hverja samhverfu af mikilli íþrótt og Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor í íslenskri málfræði við HÍ, ritar formála.
Fanny
Fanny er íslenskt kvenmannsnafn.
Arion banki
Arion banki hf. er íslenskur banki sem veitir þjónustu til einstaklinga, fyrirtækja og fjárfesta. Bankinn var stofnaður árið 2008 undir nafninu Nýi Kaupþing banki en fékk nafnið Arion banki 21. nóvember 2009. Rætur Arion banka ná þó aftur til ársins 1930 þegar Búnaðarbanki Íslands tók til starfa.
Búnaðarbanki Íslands (1930–2003)
Búnaðarbanki Íslands tók til starfa 1. júlí 1930 og var þá alfarið eign ríkisins. Árið 1998 var Búnaðarbankinn gerður að hlutafélagi.
Kaupþing (1982–2003)
Kaupþing var fjárfestingarbanki sem átta Íslendingar stofnuðu í febrúar 1982. Árið 1986 seldu stofnfélagarnir 49% hlutabréfa sinna í bankanum til sparisjóðanna. Sama ár var Verðbréfaþing Íslands stofnað og var Kaupþing einn fimm stofnaðila. Árið 1990 eignaðist Búnaðarbankinn 50% hlut og á sama tíma bættu sparisjóðirnir við sig einu prósenti.
Sameinað Kaupþing og Búnaðarbankinn (2003–2008)
Árið 2003 sameinuðust þessir tveir bankar og urðu að Kaupþingi Búnaðarbanka. Árið 2004 tók sameinaður bankinn upp nafnði KB banki en snemma árs 2007 var nafninu enn og aftur breytt í Kaupþing banki.
Bankinn rak 34 útibú á Íslandi auk skrifstofa í Bandaríkjunum, Svíþjóð, Danmörku, Færeyjum, Finnlandi, Noregi, Lúxemborg, Sviss og Bretlandi. Heildareignir bankans í desember 2007 voru 5.347 milljarðar króna og var bankinn með 3.334 starfsmenn.
Lykilmenn í Kaupþingi voru: Hreiðar Már Sigurðsson forstjóri, Sigurður Einarsson stjórnarformaður, Ingólfur Helgason forstjóri Kaupþings á Íslandi, Ólafur Ólafsson einn aðaleiganda Kaupþings, og Magnús Guðmundsson, forstjóri Kaupþings í Lúxemborg.
Í september 2008 seldi Kaupþing katörskum höfðingja að nafni Al Thani 5% hlut í bankanum. Kaupin fjármagnaði Kaupþing sjálft með eigin pening og skapaði þar með eigin eftirspurn. Þess lags sýndarviðskipti eru ólögleg og upp um þau komst eftir bankahrunið. Málið varð eitt umfangsmesta efnahagsbrotamál sem rekið hafði verið fyrir íslenskum dómstólum og var þekkt sem Al Thani-málið.