cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veður
Veðurfyrirbrigði eiga oftast rætur sínar að rekja til hitamismunar á mismunandi stöðum á hnettinum, sem orsakast meðal annars af því að svæði nálægt miðbaug fá meiri orku frá sólinni en svæði sem eru nær heimskautunum. Önnur orsök hitamismunar á jörðinni er að mismunandi yfirborð, svo sem úthöf, skóglendi og jöklar, drekka í sig mismikið ljós og hitna því mismikið þegar sólin skín á þá. Vatnsgufa gegnir lykilhlutberki í veðri jarðar, en þegar hún þéttist myndast vatnsdropar eða ískristallar sem mynda skýin, sem sum gefa úrkomu.
Alexis Sánchez
Sánchez hóf ferilinn með Cobreloa í heimalandinu en hélt til Ítalíu árið 2006 og spilaði með Udinese til 2011. Árin 2006-2008 var hann þó í láni til félaganna Colo-Colo í Síle og River Plate í Argentínu. Hann hélt svo til FC Barcelona og var þar til ársins 2014 og vann nokkra titla með félaginu. Þá fór hann til Arsenal F.C.. Á tímabilinu 2016–2017 skoraði Sánchez 30 mörk og átti 14 stoðsendingar.
Sánchez yfirgaf Arsenal árið 2018 og hélt til Manchester United í skiptum fyrir Armenann Henrikh Mkhitaryan. Gengi hans hjá United var brösugt og meiðsli hrjáðu hann. Hann ákvað að halda til Inter á Ítalíu á láni tímabilið 2019-2020 ásamt félaga sínum úr United Romelu Lukaku og samdi við félagið til 3 ára í ágúst 2020. Hann vann Serie A titil með Inter tímabilið 2020-2021.
Veður
Gerðar eru veðurathuganir á veðurathugunarstöðvum víða um heim, sem eru ýmist mannaðar eða sjálfvirkar. Veðurstofa Íslands framkvæmir veðurathuganir og fylgist með og spáir fyrir veðri á Íslandi og umhverfi þess. Alþjóða veðurfræðistofnunin er alþjóðleg stofnun á svið veðurfræði og skyldra greina.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1999
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1997 var 44. skipti sem Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva var haldin, en hún fór fram í International Convention Center í Jerúsalem í Ísrael 29. maí árið 1999. Kynnar keppninnar voru Yigal Ravid, Dafna Dekel og Sigal Shahamon en það var í fyrsta sinn sem þrír kynnar sáu um að kynna keppnina. Sigurvegarinn í keppninni var Charlotte Nilsson, fulltrúi Svíþjóðar með „Take me to your heaven“, sem hlaut 163 stig. Selma Björnsdóttir náði 2. sæti með lagið All out of Luck sem var best árangur Íslands í keppninni.
Niðurstöður
Tegund atkvæðagreiðslu:
12 Stig
Eftirfarandi lönd gefa 12 stig í ...
Steinasafn Petru
thumb|Nokkrir steinar á Steinasafni Petru thumb|Hús Petru úr lofti Steinasafn Petru er safn á Stöðvarfirði sem sýnir steinasafn Petru Sveinsdóttur (1922 - 2012). Petra hafði lengi safnað steinum og var með þá til sýnis í garðinum sínum. Á sjötta áratuginum var garðurinn svo áberandi að ferðamenn byrjuðu að banka uppá og vildu sjá safnið. Úr því breyttist heimili Petru og Jóns smátt og smátt í safn þar sem heilu rúturnar af ferðamönnum fengu að skoða steinasafnið hennar. Steinana safnaði Petra nær eingöngu á Austfjörðum, sérstaklega Stöðvarfirði. Í safninu eru ótal tegundir af steinum, en helst eru þar þó jaspis og kalsedón. Lengi vel tók Petra engan aðgangseyri inná safnið þótt mikil aðsókn væri á safnið. Í dag er þetta einn vinsælasti áfangastaður ferðamanna á Austfjörðum.
Ástand stofns
Ástand stofns lífveru gefur vísbendingu um það hversu líklegt er að tegundin eigi eftir að lifa af í náinni framtíð á tilteknu svæði eða í heiminum öllum. Mörg atriði eru tekin til greina þegar ástand stofns er metið; ekki aðeins hversu margir einstaklingar eru til, heldur líka aukning eða minnkun stofnsins á tilteknu tímabili, æxlunartíðni, þekktar ógnir, og svo framvegis.
H. Jon Benjamin
thumb|250px|Benjamin árið 2010 Henry Jon Benjamin (fæddur 1966) er bandarískur gamanleikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Bob Belcher í teiknimyndaþáttunum Bob's Burgers.
Upp er boðið Ísaland
Upp er boðið Ísaland: einokunarverslun og íslenskt samfélag 1602 - 1787 er bók eftir Gísla Gunnarsson sagnfræðing. Bókin kom út árið 1987 og byggir á doktorsritgerð Gísla við Háskólann í Lundi í Svíþjóð.
Bókin skiptist í eftirtalda 12 kafla:
Loftslag
Loftslag og veður
Veður lýsir loftslagsfyrirbrigðum yfir skemmri tíma, en loftslag lýsir uppsöfnuðu veðri á tilteknum stað. Engu að síður eru mörkin á milli veðurs og loftslags ekki skýr, og geta farið eftir samhengi. Þegar hugmyndir um að aðskilja hugtökin loftslag og veður komu fyrst upp, voru loftslagsbreytingar ekki vel þekktar, svo 30 ára meðaltal var talið ríflegt til að lýsa varanlegum eiginleikum. Nú er ljóst að loftslagsbreytingar yfir lengri tíma geta átt sér stað, til dæmis vegna gróðurhúsaáhrifa.
Á Veðurstofu Íslands eru m.a. gerðar loftslagsrannsóknir og geymdar skrár um veðurfar á Íslandi.
Hólatorg
Hólatorg er gata í Vesturbæ Reykjavíkur. Það byggðist upp úr lokum Fyrri heimsstyrjaldarinnar.
Fjögur einlyft íbúðarhús með alls 7 íbúðum standa norðan við það, númeruð 2-8, tvö úr timbri (í bárujárns-sveitserstíl, byggð 1919 og 1920) en tvö steinsteypt (í ný-barokkstíl, bæði byggð á árið 1928), en sunnan við það er Hólavallakirkjugarður. Frá austurenda Hólatorgs liggur Kirkjugarðsstígur í austur og Garðastræti í norður, en frá vesturenda þess liggur Sólvallagata í vestur og Ljósvallagata í suður. Gatan er tvístefnugata, með bílastæðum við norðurhliðina. Skipulagsreiturinn sem Hólatorg tilheyrir er verndað svæði í borgarskipulagi, en ekkert húsanna er verndað í sjálfu sér.
Forskeytið „Hóla-“ er dregið af því að gatan liggur um gamla Hólavöll, en viðskeytið „-torg“, sem er ekki algengt götuheiti, er vegna þess að í upphafi stóð til að þar yrði eiginlegt torg, sem næði frá kirkjugarðinum og alveg upp að húsunum. Það varð þó úr að hið fyrirhugaða torg varð venjuleg gata, og hluti landsins sem upphaflega var hugsaður fyrir það varð að allstórum görðum fyrir framan (sunnan) húsin.
„Hólatorg“ mun vera eina götuheitið í Reykjavík sem er til á tveim stöðum, en samnefnt torg er til í Grafarholti.
Babaji Bob Kindler
Babaji Bob Kindler er tónlistarmaður og stjórnandi SRV Associations í Bandaríkjunum. Þess að auki sinnir hann starfi ritstjóra tímaritsins Nectar of Nondual Truth.
Reykjarfjörður (Arnarfirði)
thumb|left|Kort af Vestfjörðum Reykjarfjörður er stuttur fjörður, sem gengur til suðurs inn úr Arnarfirði og er einn af Suðurfjörðum. Austan við fjörðinn er Trostansfjörður og að vestan Fossfjörður. Fjörðurinn er um tveir kílómetrar á lengd og tæplega einn kílómeter á breidd. Lengi var tvíbýli í firðinum, Neðri- og Fremri-Reykjafjörður, en er nú í eyði. Í firðinum er jarðhiti og sundlaug, Reykjarfjarðarsundlaug.
Skorpulifur
Skorpulifur (lat. cirrhosis, dregið af gríska orðinu κιρρος, kirrhos „gulbrúnn“) felur í sér að lifrarvef er skipt út fyrir óvirkan örvef. Þrátt fyrir að nokkrir þættir geti valdið skorpulifur er algengasta ástæða þess ofneysla áfengis. Einkennin fela, eins og í lifrarbólgu, m.a. í sér ógleði og uppköst, minni matarlyst og gulusótt, en auk þess blæðingar, þyngdartap og aukna næmi fyrir lyfjum. Þar sem ekki er hægt að skipta út örvef þá beinist meðferð aðallega að því að hefta framrás sjúkdómsins.
Sveipjurtaætt
Sveipjurtaætt (fræðiheiti: Apiaceae eða Umbelliferae) er ætt dulfrævinga sem venjulega eru lyktsterkir með holan stöngul og blómsveip. Þessari ætt tilheyra meðal annars matjurtir eins og hvönn og gulrót, og kryddjurtir eins og steinselja, dill, kúmen, kóríander og kerfill. Sveipjurtaætt er stór ætt sem telur um 300 ættkvíslir og meira en 3000 tegundir. Blómin eru samhverf með fimm bikarblöð, fimm krónublöð og fimm fræfla.
Nagaland
thumb|right|Kort sem sýnir Nagaland Nagaland er fylki í norðausturhluta Indlands og eitt af systurfylkjunum sjö. Það á landamæri að Assam í vestri, Arunachal Pradesh í norðri, Mjanmar í austri og Manipur í suðri. Höfuðstaður fylkisins er borgin Kohima en stærsta borgin er Dimapur. Íbúar eru um tvær milljónir.
Íbúar Nagalands eru nagar sem tala ýmis tíbesk-búrmísk mál. Opinbert mál fylkisins er enska. Nagaland er eina fylki Indlands þar sem yfir 90% íbúa eru kristnir.
Hreinfífill
Hreinfífill (fræðiheiti: Doronicum altaicum) er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá norðurhluta Asíu.
Gunnar Harðarson
Gunnar Ágúst Harðarson (f. 1954) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands.
Kristen Schaal
thumb|250px|Schaal árið 2010 Kristen Schaal (fædd 24. janúar, 1978) er bandarísk gamanleikkona.
Blönduhlíð
Blönduhlíð er byggðarlag í austanverðum Skagafirði. Sveitin liggur meðfram Héraðsvötnum og nær sunnan frá Bóluá og norður að Kyrfisá.
Brekknapláss er ysti hluti Blönduhlíðar í Skagafirði, frá Þverá út að Kyrfisá. Þar eru nokkrir bæir. Syðst er Þverá, fæðingarstaður séra Jóns Steingrímssonar eldprests. Nokkru utar eru Syðri-Brekkur. Þaðan var Hermann Jónasson forsætisráðherra, faðir Steingríms Hermannssonar forsætisráðherra, og er minnisvarði um hann þar.
Kazuma Watanabe
Kazuma Watanabe (fæddur 10. ágúst 1986) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Lifrarbólga
thumb|Smásjársýni af lifrarbólgu af völdum áfengissýki. Greina má fitubreytingar, frumudauða, og [[:en:Mallory body|Mallory-klumpa.]] Lifrarbólga felur í sér að lifrin bólgnar. Sumir fá engin einkenni, aðrir fá gulleita húð og augu, minni matarlyst, ógleði og uppköst, hita, kvið verki og gulusótt.
Lifrarbólga getur verið bráð eða langvinn. Bráð lifrarbólga getur læknast af sjálfu sér, eða orðið að langvinnri lifrarbólgu. Sjaldgæft er að bráð lifrarbólga leiði til bráðrar lifrarbilunar. Langvinn lifrarbólga getur leitt til öramyndunar í lifrinni, lifrarbilunar, eða lifrar krabbameins.
Algengasta orsök lifrarbólgu eru veirur. Aðrar orsakir geta verið áfengissýki, sum lyf, eiturefni, aðrar sýkingar, sjálfsofnæmissjúkdómar, og fitulifur.
Hægt er að greina bólgu í lifur með blóðprufu. Hægt er að meðhöndla langvinna lifrarbólgu með lyfjum. Ekki er til meðferð við fitulifur fyrir utan það að hætta að drekka áfengi og halda við heilbrigðum lífstíl. Lifrarbólgu af völdum sjálfsofnæmis má meðhöndla með lyfjum sem bæla ónæmiskerfið. Í sumum tilfellum getur lifrar ígræðsla verið ákjósanleg.
Bandaríski örverufræðingurinn Maurice Ralph Hilleman (1919 - 2005) þróaði bóluefni gegn bæði lifrarbólgu A og lifrarbólgu B.
Lifrarbólguveirurnar
thumb|Gulleit augu hjá manni með lifrarbólgu A. Til eru fimm flokkar óskyldra lifrarbólguveira: A, B, C, D og E.
Hægt er að koma í veg fyrir lifrarbólgu A, B, og D með bólusetningu.
Til eru aðrar veirur sem geta valdið bólgu í lifur, t.d. stórfrumuveiran (cytomegaloveiran), Epstein-Barr veiran, og gulusótt.
Austafjord
thumb|Austafjord Austafjord er gamall verslunarstaður í Nærøysund sveitarfélaginu í Þrændalögum í Noregi. Staðurinn er staðsettur við Langsundet í Ytter-Vikna, um 30 km frá Rørvik. Langsundet skilur að eyjarnar Ytter-Vikna og Mið-Vikna. Rétt sunnan Austafjarðar er Langsundsbrúin sem tengir Ytter-Viknu við Mið-Viknu (Fv 770). Austafjörður er endapunktur Fv. 770 frá meginlandinu yfir Innri-Vikna og Mið-Vikna. thumb|Verslunarmiðstöð, leikvangur og skólahúsnæði á Austafirði Á Austafjörðum eru m.a. verslunarmiðstöð, pósthús og bensínstöð. Hér er einnig barnagæsla Austafjarðar, sem samanstendur af Austafjörðsskóla og Austafjarðarleikskóla.
Á Austafirði er íþróttafélagið Ytre Vikna (YVil). YVil fótbolta leikur heimaleiki sína á Austafjarðarvellinum. Við hlið vallarins og barnagæslunnar er íþróttahúsið þar sem YViL handbolti leikur sína leiki.
Bátafélag Austafjarðar og nágrennis er með sína eigin gestahöfn, Austafjord gjestehavn, á staðnum.
Á Austafirði búa 61 íbúa (2021) og er staðurinn verslunar- og skólamiðstöð nærliggjandi svæðis með 417 íbúa.
Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2018
Árið 2018 verður Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna haldið í 37. sinn.
Stigatafla
''Staðan fyrir 18. umferð, 14. september 2018''.
Markahæstu leikmenn
''Staðan eftir 18. umferð, 14. september 2018''.
Svanir
Svanir (Cygnus) eru ættkvísl fugla af andaætt (anatidae) og eru meðal stærstu fljúgandi fugla. Endur og gæsir eru skyldar tegundir. Sex tegundir svana eru til:
Svanir finna sér lífsförunaut út ævina en geta skilið, ef ungar komast ekki á legg eða makinn deyr. Fjöldi eggja er vanalega frá 3-8 og hjálpar karlfuglinn við hreiðurgerð og að sitja á eggjunum. Þeir hafa tenntan gogg þ.e. oddhvassar nibbur á honum. Þeir éta bæði plöntur og smádýr.
Svani má helst finna í tempruðu loftslagi og eru 4 tegundanna bundnar við norðurhvel. Norðurtegundirnar eru alhvítar en suðurtegundir með svartan og hvítan lit
Hoya davidcummingii
Hoya davidcummingii er fjölær jurt í vaxblómaætt. Henni var lýst af Dale Kloppenburg. Útbreiðslan er í Filippseyjum. thumb|vinstri|Blöð og óútsprungin blóm
Cardiff City
thumb|Cardiff City Stadium. Cardiff City F.C. er velskt knattspyrnulið sem stofnað var árið 1899 (sem Riverside A.F.C.). Liðið leikur í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2018-2019. Liðið var þar áður í úrvalsdeildinni tímabilið 2013–14 sem var þeirra fyrsta skipti í 52 ár í efstu deild.
Cardiff er eina liðið utan Englands sem hefur unnið FA-bikarinn (1927). Heimavöllur liðsins er Cardiff City Stadium sem tekur rúma 33.000 í sæti.
Rúgbjór
thumb|right|Bandarískt [[ljósöl gert með rúgi.]] Rúgbjór eða rúgöl er bjór sem gerður er úr meltum rúgi að hluta en meltu byggi eða öðru korni að hluta. Þessi bjór er upprunninn í Bæjaralandi þar sem hann var gerjaður með sama geri og hveitibjór. Rúgbjór er venjulega um 5% að styrkleika og dökkbrúnn á lit en getur verið miklu léttari og ljósari (t.d. kvass og sahti).
Dæmi um rúgbjór eru roggenbier og rauchroggen (Þýskaland), sahti (Finnland), kvass (Mið- og Austur-Evrópa).
Leikfang
thumb|[[Bangsi|Bangsar eru vinsæl leikföng]] Leikfang er hlutur sem notaður er við leik barna, fullorðinna, eða gæludýra. Ótal tegundir af leikföngum eru framleidd til að skemmta og stytta mönnum (og dýrum) stundir. Leikföng eru þó ekki alltaf sérhönnuð sem leikföng. Til dæmis finnst mörgum börnum gaman að leika sér að pottum og pönnum, og fyrr á tímum léku íslensk börn sér að legg og skel.
Leikföng hafa tíðkast frá öræfa alda, og fundist hafa litlir vagnar og önnur leikföng sem eru að minnsta kosti 3.500 ára gömul. Eins er til í dæminu að hlutir sem líta út eins og leikföng séu eingöngu framleiddir til að prýða hillur og verða strax að nokkurskonar safngripum.
Meghalaya
thumb|right|Kort sem sýnir Meghalaya Meghalaya er fylki í norðausturhluta Indlands og eitt af systurfylkjunum sjö. Það á landamæri að Bangladess í suðri og Assam í norðri. Höfuðstaður fylkisins er Shillong. Þriðjungur fylkisins er skógi vaxinn.
Pepe
thumb|200px|Pepe Képler Laveran Lima Ferreira, þekktastur sem „Pepe“, (fæddur 26. febrúar, 1983 í Brasilíu) er portúgalskur knattspyrnumaður sem spilar með FC Porto. Áður spilaði hann með lengi með Real Madrid. Pepe er varnarmaður.
SIM-kort
thumb|250px|Dæmigert SIM-kort
SIM-kort er samrás notuð í farsímum og öðrum fartækjum sem geymir upplýsingar um áskrift notandans og farsímafyrirtækið. Með farsímum sem eru byggðir á GSM-staðlinum er ekki hægt að hringja eða senda skilaboð án viðeigandi SIM-korts. Í kortinu er geymt sérstakt númer sem heitir IMSI; þetta númer auðkennir notandann. Skammstöfunin „SIM“ er úr ensku og stendur fyrir subscriber identity module („áskrifandaauðkenniseining“).
SIM-kortið getur verið sett í hitt og annað tæki. SIM-kort eru svipuð snjallkortum að nokkru leyti. Fyrstu SIM-kortin voru jafnstór kreditkortum (85,60 mm × 53,98 mm × 0,76 mm). Með tilkomu smærri fartækja hefur stærð SIM-kortsins líka verið minnkuð, en til eru nokkrar staðlaðar stærðir.
Geymt í SIM-korti er raðnúmer þess, sem heitir ICCID, IMSI-númerið, öryggisauðkenningar- og kóðunarupplýsingar, tímabundnar upplýsingar um farsímafyrirtækið, listi yfir þjónustur sem notandinn hefur aðgang að og tvö lykilorð: PIN-númer til öryggis, og PUK-kóði sem er notaður til að aflæsa kortið ef PIN-númerið gleymist. Með gömlum símum var hægt að vista tengiliði í SIM-kortinu en með flestum snjallsímum er þetta ekki lengur hægt vegna takmarkaða geymslupláss kortsins.
Sjávarmál
thumb|right|Merki sem sýnir sjávarmál á leiðinni milli [[Jerúsalem og Dauðahafsins.]] Sjávarmál er meðalhæð sjávar miðað við hentugt yfirborðsviðmið. Sjávarmál er notað sem viðmið fyrir hæð landfræðilegra hluta á landi, t.d. hæð fjalla sem gefin er upp í metrum yfir sjávarmáli. Nákvæm mæling sjávarmáls er þó flókin og erfið. Viðmiðunarmörkin geta auk þess breyst í tíma, ýmist vegna breytinga á sjávarhæð eða landriss eða -sigs.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1954
Árið 1954 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 43. skipti. ÍA vann sinn 3. titil. Sex lið tóku þátt; KR, Fram, Víkingur, ÍA, Valur og Þróttur. Þetta var í síðasta skiptið sem ekkert lið féll úr deildinni, fyrir utan árin 1968-69 þegar fjölgað var í deildinni. 2. deild karla var stofnuð árið eftir, árið 1955.
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum
Skorað var 61 mark, eða 4,067 mörk að meðaltali í leik.
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Michael Guigou
Guigou er hornamaður í franska karlalandsliðinu í handknattleik. Með franska landsliðinu vann hann til gullverðlauna á sumarólympíuleikunum í Beijing árið 2008, á heimsmeistaramótinu í handknattleik árið 2009 og á Evrópumeistaramótinu í handknattleik árið 2010. Hann var markahæstur Frakka í úrslitaleiknum á heimsmeistaramótinu árið 2009 með tíu mörk (þar af sjö mörk úr sjö vítaskotum) og var markahæstur Frakka á mótinu með 52 mörk.
Iridín
Almenn einkenni
Iridín er silfurhvítur málmur sem tilheyrir platínuflokknum og líkist platínu en hefur þó örlítið gulan blæ. Sökum gríðarlegar hörku og stökkleika er erfitt að móta og vinna iridín. Þetta er tæringarþolnasti málmur sem þekktur er. Ekki er hægt að leysa það upp með neinni sýru, ekki einu sinni kóngavatni. Þó er hægt að leysa það upp með bráðnum söltum, eins og tildæmis NaCl og NaCN.
Mældur eðlismassi þessa frumefnis er aðeins minni en osmíns, sem af þeim sökum er skráð sem eðlisþyngsta frumefnið. Hins vegar hafa tölvuútreikningar gefið áreiðanlegri tölur en mælingar og sýna þeir fram á að eðlismassi iridíns sé 22.650 kg/m³ á móti 22.610 kg/m³ fyrir osmín. Ekki er því hægt að velja endanlega á milli þeirra eins og stendur.
Algengasta oxunarstig iridíns er +4, þó að +2, +3, og +6 þekkist einnig.
Notkun
Aðalnot iridíns eru sem hersluefni í platínumálmblöndur. Önnur not:
Saga
Smithson Tennant uppgötvaði iridín árið 1803 í London á Englandi, ásamt osmíni, í dökkleitum leifum platínu sem hann hafði leyst upp í kóngavatni. Það var nefnt eftir latneska heitinu á regnboga, iris, vegna þess hversu litsterk sölt þess eru.
Árið 1889 notuðu menn blöndu af 90% platínu og 10% iridíni til að smíða stöðluðu metrastöngina og kílógramm lóðið, sem Alþjóðlega voga- og mælingaskrifstofan varðveitir enn rétt fyrir utan París. Tekin var upp önnur staðallengdareining árið 1960 (sjá krypton) og er metrastöngin því núna minjagripur, en kílógrammlóðið er enn notað sem alþjóðlegur staðall.
KT-mörkin, sem merkja endalok krítartímabilsins og byrjun tertíertímabilsins, fyrir 65 milljón árum síðan, einkennast af þunnu lagi af iridínríkum leir. Hópur vísindamanna, með Luis Alvarez í forsvari, kom fram með þá kenningu að þetta iridín ætti sér ójarðneskan uppruna og væri komið úr loftsteini eða reikistjörnu sem rekist hefði á Jörðina við Yucatan-skagann. Þessi kenning er nú víða samþykkt sem orsök þess að risaeðlurnar dóu út. Þrátt fyrir það hafa Dewey M. Mclean og aðrir fært rök fyrir því, að iridínið hafi frekar komið frá eldgosum, því að kjarni Jarðar er ríkur af iridíni.
Tilvist
Iridín er sjaldgæft á Jörðu en er fremur algengt í loftsteinum.
Samsætur
Til eru tvær náttúrulegar samsætur iridíns, og margar geislasamsætur. Sú stöðugasta þeirra er Ir-192 með helmingunartíma 73,83 daga. Ir-192 betasundrast í platínu-192, en flestar hinna geislasamsætanna sundrast yfr í osmín.
Tony Leondis
Anthony „Tony“ Leondis (fæddur 24. mars 1972) er bandarískur leikstjóri.
No Class
No Class er íslensk hljómsveit, stofnuð árið 2007, sem spilar electro-house með minimal og dubstep ívafi. Hún hefur komið fram á íslensku Northernwave kvikmyndahátíðinni og tók þátt í Músíktilraunum árið 2011. Einnig hefur hljómsveitin spilað á fimmtudagsforleik Hins húsins, Bakkus, Sódóma og Grapevine Grassroots Concerto Electronico Opus 27.
Um
Hljómsveitin var stofnuð árið 2007 í Árbæjarskóla eftir að kennari þar efndi til lagakeppni þar sem nemendur fengu það verkefni að semja lag fyrir hugtakabanka í samfélagsfræði. Eftir það héldu þeir áfram að semja lög og byrjaði ferill þeirra fyrir alvöru veturinn 2011 þegar þeir spiluðu á NorthernWave kvikmyndahátíðinni við mikið lof gesta.
Útgefið efni
Demoútgáfu er að finna á heimasíðu gogoyoko hér.
Tónlist
No Class
Alexandria Ocasio-Cortez
Alexandria Ocasio-Cortez (f. 13. október 1989) er bandarískur stjórnmálamaður og aðgerðasinni. Hún er meðlimur í Demókrataflokknum og hefur setið á fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir 14. kjördæmi New York-fylkis frá 3. janúar árið 2019. Hún er yngsta kona sem náð hefur kjöri á Bandaríkjaþing.
Alexandria Ocasio-Cortez er fædd í Bronx-hverfinu í New York. Faðir hennar er ættaður frá Púertó Ríkó og móðir hennar fædd þar. Ocasio-Cortez útskrifaðist úr Boston-háskóla með bakkalársgráðu í alþjóðasamskiptum með hagfræði sem aukagrein.
Ocasio-Cortez vakti athygli um öll Bandaríkin þann 26. júní árið 2018 þegar hún vann, öllum að óvörum, forkjör Demókrataflokksins fyrir 14. kjördæmið í New York á móti sitjandi þingmanninum og þingflokksleiðtoganum Joe Crowley. Crowley hafði setið á þinginu í tíu kjörtímabil og fáum kom til hugar að hann ætti endurkjör ekki víst. Raunar hafði hann ekki haft fyrir því að mæta í kappræður fyrir forkosninguna á móti Ocasio-Cortez. Í þingkosningunum þann 6. nóvember 2018 sigraði Ocasio-Cortez mótframbjóðanda sinn úr Repúblikanaflokknum, Anthony Pappas, og tók sæti á fulltrúadeild Bandaríkjaþings í janúar næsta ár.
Ocasio-Cortez er meðlimur í samtökum Sósíaldemókrata Bandaríkjanna og hefur talað fyrir vinstrisinnuðum stefnumálum eins og almennri heilbrigðisþjónustu, fæðingarorlofum, háskólamenntun fyrir allar stéttir, hærri skatta á þá ofurríku og endurskipulagningu á réttarkerfinu.
Ásamt þremur flokkssystrum sínum myndar Ocasio-Cortez hóp róttækra, hörundsdökkra þingkvenna á fulltrúadeildinni sem kallaður hefur verið „sveitin“ (e. The Squad) í fjölmiðlaumfjöllun.
Daniel Clowes
thumb|300px|Daniel Clowes
Daniel Clowes (fæddur 14. apríl 1961 ) er bandarískur myndasöguhöfundur. Meðal þekktari verka hans eru myndasögurnar Ghost World og David Boring en eins og flestar af þeim sögum sem hann hefur samið birtust þær upprunalega í tímaritinu Eightball.
Tvær kvikmyndir hafa verið gerðar eftir verkum Clowes, Ghost World og Art School Confidential en þeim var báðum leikstýrt af Terry Zwigoff.
Sveipjurtabálkur
Sveipjurtabálkur (fræðiheiti: Apiales) er ættbálkur dulfrævinga sem telur þekktar tegundir eins og gulrót, ginseng, steinselju og bergfléttu.
Stofnun Þýskalands
thumb|right|Kort sem sýnir Þýska ríkið frá stofnun þess fram að lokum fyrri heimsstyrjaldar. Stofnun Þýskalands var sameining nokkurra þýskumælandi ríkja í eitt ríki 18. janúar 1871 að undirlagi prússneska „járnkanslarans“ Otto von Bismarck. Þetta var því upphaf þess lands sem í dag nefnist Þýskaland, þótt landfræðilega hafi Þýska ríkið verið öllu stærra þar sem Prússland náði þá yfir alla suðurströnd Eystrasalts (Pommern, Vestur-Prússland og Austur-Prússland) og Silesíu. Sameiningin varð til upp úr Norðurþýska bandalaginu sem var arftaki Þýska bandalagsins undir forsæti Austurríkiskeisara. Við stofnunina varð Vilhjálmur 1. Prússakonungur Vilhjálmur 1. Þýskalandskeisari, fyrsti keisari Þýska keisaraveldisins af þremur.
Fábio Coentrão
thumb|200px|Fábio Coentrão
Fábio Alexandre da Silva Coentrão (fæddur 1988 í Portúgal) er portúgalskur knattspyrnumaður sem spilar með Real Madrid. Áður spilaði hann með SL Benfica. Fábio Coentrão er varnarmaður.
Tino Insana
Silvio Peter "Tino" Insana (f. 15. febrúar 1948 - d. 31. maí 2017) var bandarískur leikari.
Vérendrye-rúnasteinninn
Vérendrye-rúnasteinninn á að hafa fundist á fjórða áratug átjándu aldar í einum af fyrstu leiðöngrum sem farnir voru inn á landsvæðið vestur af vötnunum miklu í Norður-Ameríku af fransk-kanadíska landkönnuðinum Pierre Gaultier de Varennes et de La Vérendrye. Fundurinn er hvergi nefndur í opinberum skjölum frá leiðöngrum La Vérandrye en árið 1749 ræddi hann við sænskan vísindamann Pehr Kalm um steininn. Allar upplýsingar sem finnast um steininn koma frá skrifum Pehr Kalm.
Fundur
Samkvæmt skrifum Kalms fann leiðangur Vérendrye-steininn ofan á reistum steini (mögulega kumli). Skrif Kalms segja steinninn vera um það bil 33 cm langan og um 11 cm breiðan. Á steininum á að vera áletrun í óþekktu letri. Menn eru ekki sammála um það í dag hvar steinninn hafi fundist. Hjalmar Holand taldi steinninn hafa fundist í leiðangri árið 1738 á Mandansvæði „við bakka Missouri fljóts“ sem gæti hafa verið í Norður-Dakóta, Bandaríkjunum. Presturinn Antoine Champagne taldi hins vegar að skrif Kalms bentu til þess að leiðangurinn hafi verið á hestbaki og gæti því ekki hafa verið í Norður-Dakóta því engir hestar hefðu verið þar árið 1738. Taldi hann að fyrst fjarlægðin var sögð vera um 900 franskar mílur þá stakk hann upp á stað nálægt Pierre í Suður-Dakóta. Þegar heimamenn voru spurðir þá staðhæfðu þeir að rúnasteinninn og uppreisti steinninn hefðu ávallt verið þarna saman.
Örlög Steinsins
La Vérendrye sagði Kalm að steintaflan hefði verið send aftur til Québec þar sem jesúítaprestar komust að þeirri niðurstöðu að það væri tatarskt letur á steininum. Þeir hafi svo sent steinninn til innanríkisráðherra Frakklands Jean-Frédéric Phélypeaux, greifa af Maurepas. Ekki eru til neinar lýsingar á steininum eftir þann tíma en því hefur verið fleygt fram að steinninn hafi verið fluttur ásamt öðrum forngripum til kirkju í Rouen og hafi síðar grafist undir rústum kirkjunnar er hún var eyðilögð í Seinni Heimsstyrjöldinni. Sögufélag Minnesota hefur boðið 1000 dollara fundarlaun hverjum þeim sem finnur steininn á ný.
Hugsanleg saga
Sumir, þá sérstaklega Hjalmar Holand, telja að áletrunin hafi í raun verið norrænar rúnir og að mögulega væru tengsl milli þeirra og Kensington-steinsins, sem á að hafa verið skilinn eftir af blönduðum leiðangri Norðmanna og Svía árið 1362. Hins vegar ríkir ágreiningur um hvort Kensington steinninn sé raunverulega frá norrænum mönnum eða sögufölsun frá nítjándu öld. Holand vildi meina að „tatarska“ letrið (fornt ungverskt letur) og fyrirrennari þess „Orkhon“-letrið (forn tyrkneskt letur) sem var aðgengilegt jesúítaprestum í Québec innihaldi að stórum hluta sömu tákn og norrænar rúnir. Letrin hafa ekki sama uppruna en hægt sé að gera ráð fyrir að notkunin hafi verið sú sama (áletrun steina) og hafi leitt til svipaðs eða eins útlits stafanna.
Vallhólmur
Vallhólmur er flatlendisflæmi í Skagafirði miðjum, myndað af framburði Héraðsvatna en reyndar líka gamall hafsbotn, og afmarkast að mestu af Héraðsvötnum að austan og Húseyjarkvísl og síðan Vindheimamelum að vestan. Norðan við Hólminn tekur Eylendið við en það nafn er reyndar stundum látið ná yfir hann líka.
Hólmurinn er marflatur og sléttur svo að þar sést varla þúfa að undanskildum tveimur hæðum sem rísa upp af sléttunni, Skiphóli og Vallholti. Utan í Vallholti eru tveir samnefndir bæir, Syðra- og Ytra-Vallholt, og þar skammt frá var Vallalaug, sem oft er nefnd í Sturlungu og öðrum fornum heimildum. Af öðrum bæjum í Hólminum má nefna Velli og Löngumýri. Fáeinir bæir í austanverðum Vallhólmi, sem nú eru í eyði, tilheyra Akrahreppi og bendir það til þess að Héraðsvötn hafi áður runnið vestar en nú, a.m.k. á kafla.
Vallhólmur eða Hólmurinn er grösugur og þar var um árabil starfrækt graskögglaverksmiðja sem nú hefur hætt starfsemi. Hólmurinn þykir líka afbragðsgóður skeiðvöllur og þar hefur jafnan verið mikið um hesta.
Chandigarh
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Chandigarh Chandigarh er borg í norðurhluta Indlands. Borgin er höfuðstaður tveggja fylkja; Púnjab og Haryana. Borgin var fyrsta nýborgin sem reist var á Indlandi eftir að landið fékk sjálfstæði. Frægir vestrænir arkitektar á borð við Le Corbusier, Pierre Jeanneret, Jane Drew og Maxwell Fry hönnuðu hina ýmsu hluta hennar. Íbúar borgarinnar eru tæplega milljón talsins.
Bombus frigidus
Bombus frigidus er tegund af humlum, útbreidd í Kanada og finnst sumsstaðar í Bandaríkjunum.
Lýsing
Hún er svört með gula rönd sitthvorum megin við vænghluta bols. Afturendinn er rauðgulur til gulleitur.
Drottningarnar eru um 17 - 19 mm, þernurnar eru um 8 - 11 mm og druntarnir eru um 10 - 15 mm langir. Tunga í meðallagi löng.
Hún líkist mjög Bombus mixtus og Bombus balteatus.
18. júlí
18. júlí er 199. dagur ársins (200. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 166 dagar eru eftir af árinu.
Max Verstappen
Max Emilian Verstappen (fæddur 30. september 1997) er hollenskur akstursíþróttamaður fyrir Red Bull Racing og ríkjandi og tvöfaldur heimsmeistari í Formúlu 1.
Hann er sonur Jos Verstappen, fyrrverandi ökuþór í Formúlu 1, og Sophie Kumpen.
Cyttaria
Cyttaria er ættkvísl asksveppa. Um 10 tegundir tilheyra Cyttaria, og finnast í Suður-Ameríku og Ástralíu í tengslum við eða vaxandi á trjám af ættkvíslinni Nothofagus. Svonefndur "llao llao" sveppur Cyttaria hariotii, einn af algengustu sveppum í skógum Andes-Patagóníu skóga, hefur reynst geyma gerilinn Saccharomyces eubayanus, sem gæti verið upphaf kuldaþols ræktunargers Saccharomyces pastorianus. Cyttaria var upphaflega lýst af sveppafræðingnum Miles Joseph Berkeley 1842.
GarageBand
thumb|left|350px|GarageBand í notkun
GarageBand er forrit frá Apple Inc. fyrir Mac OS X. Það leyfir notendum að búa til sína eigin tónlist eða hlaðvörp. Forritið er partur af iLife pakkanum sem fylgir með öllum tölvum frá Apple.
Aristófanes
Ekki er vitað hvar eða nákvæmlega hvenær hann fæddist en sennilega var Aristófanes menntaður í Aþenu. Hann var úr aþensku sveitinni Kudaþenæum.
Aristófanes er frægur fyrir gamanleiki sína sem hann samdi fyrir Díonýsosarhátíðina og Lenajuhátíðina í Aþenu. Hann samdi um fjörutíu leikrit en ellefu eru varðveitt. Leikrit hans eru varðveittu gamanleikirnir sem tilheyra skeiði gamla gamanleiksins. Mörg leikritanna voru pólitísk og gerðu oft gys að vel þekktum borgurum og stjórnmálamönnum Aþennu og hegðun þeirra í pelópsskagastríðinu. Vitað er að hann var ákærður fyrir meiðyrði oftar en einu sinni. Frægur gamanleikur, Froskarnir, fékk þann fáheyrða heiður að vera uppfærður öðru sinni. Samkvæmt síðari tíma ævisagnariturum hlaut hann einnig oðinber verðlaun fyrir Froskana.
Aristófanes kemur fyrir í samræðu Platons, Samdrykkjunni, og heldur þar fyndna ræðu með goðsagnakenndri greinargerð fyrir tilvist ástarinnar. Skýin, sem hlutu ekki góðar viðtökur, gerir grín að hinni nýju hreyfingu fræðaranna (sófistanna) sem mjög var í tísku á síðari hluta 5. aldar f.Kr.; Sókrates var aðalpersónan og í leikritinu kemur hann fram sem fræðari, enda þótt hann hafi sjálfur ekki talið sig fræðara. Lýsistrata var samin meðan pelópsskagastríðið geisaði milli Aþenu og Spörtu en þar er settur fram friðarboðskapur á gamansaman mátta: konur borgríkjanna tveggja fara í kynlífsbindindi þar til menn þeirra hætta að berjast.
Ölkelduháls
Ölkelduháls er svæði á milli Tjarnarhnjúks og Ölkelduhnjúks á Hengilsvæðinu. Á svæðinu eru mikill jarðhiti. Kolsýrulaugar eru í þyrpingu frá Ölkelduhálsi suður í Reykjadal og í Hverakjálka.
Bertrand Gille
250px|thumb|right|Bertrand Gille Bertrand Fabien Gille (fæddur 24. mars 1978 í Valence í Drôme) er franskur handknattleiksmaður. Hann er talinn einn af bestu línumönnum heims.
Gille lék fyrir Chambéry SH frá 1996 til 2002 en gekk svo til liðs við HSV Hamburg.
Gille hefur leikið fyrir franska karlalandsliðið í handknattleik frá árinu 1997. Með franska landsliðinu vann hann til gullverðlauna á sumarólympíuleikunum í Beijing 2008, þar sem hann var valinn besti línumaður mótsins. Hann vann einnig gullverðlaun með franska landsliðinu á Evrópumeistaramóti karla í handknattleik árið 2010.
Sameining Þýskalands
thumb|right|Skipting Þýskalands 1949.
Sameining Þýskalands (þýska: Deutsche Wiedervereinigung) átti sér stað 3. október 1990 þegar land sem áður heyrði undir ríkið Austur-Þýskaland var innlimað í Vestur-Þýskaland og ríkin tvö þannig aftur sameinuð í eitt Þýskaland, 41 ári eftir að þau höfðu formlega verið búin til úr hernámssvæðum Bandamanna og Sovétmanna í kjölfar ósigurs Þriðja ríkisins í Síðari heimsstyrjöldini. Sameiningin fór þannig fram að austurþýsku fylkin fimm; Brandenborg, Mecklenborg-Vorpommern, Saxland, Saxland-Anhalt, Þýringaland og (nýsameinuð) Berlín, kusu að ganga í þýska sambandsríkið samkvæmt grein 23 í stjórnarskrá Vestur-Þýskalands. Austur-Þýskaland var því ekki formlega sameinað við Vestur-Þýskaland sem ein heild.
Selárdalur (Vopnafirði)
Selárdalur er dalur í Vopnafirði. Í honum voru 15 bæir og dalurinn allbyggður en nú eru aðeins Hróaldsstaðir í byggð. Tún kól var í dalnum á árunum 1965-70, þannig að bændur töldu endurræktun ómögulega. Þeir seldu veiðifélagi í Reykjavík jarðirnar.
Reykjavík vorra daga
Fyrri hluti kvikmyndarinnar var sýndur í febrúar 1947 og seinni hlutinn haustið 1948. Fyrri hlutinn var án hljóðs en með textaspjöldum. Í seinni hlutanum er hljóð en þar talaði Ævar Kvaran leikari inn á myndina með stálþráð.
Ceuta
Yfir Ceuta gnæfir hæðin Monte Hacho þar sem stendur virki spænska hersins. Monte Hacho er oft talið vera syðri súla Herkúlesar (en stundum er það talið vera Jebel Musa).
Nika-óeirðirnar
Nika-óeirðirnar eru götubardagi og uppþot sem urðu í janúar árið árið 532 í Konstantínópel og beindust gegn Justinianus 1.
Doncaster
thumb|St. Georges Minster
Doncaster er borg í Suður-Yorkshire, Englandi. Íbúafjöldi er um 110.000 (2011) en á stórborgarsvæðinu búa 309.000 (2017). Doncaster er 30 km norðaustur af Sheffield. Borgin á sögu aftur til 1. aldar en þá var þar rómverskt virki. Hún stækkaði með tilkomu kolavinnslu en sá iðnaður dróst saman eftir 1970. Dómkirkjan í borginni, St. Georges Minster, er helsta kennileitið.
Alþjóðaflugvöllurinn Doncaster Sheffield Airport er 5 km suðaustur af borginni.
Trjákvoða
thumb|[[Skordýr fast í trjákvoðu. Steingerð trjákvoða nefnist raf.]]
Vogar (Færeyjum)
thumb|right|Kort af Vágum. thumb|Staðsetning Vága í Færeyjum.
Trjákvoða
Trjákvoða (Resin), stundum kölluð Harpeis, er kolvatnsefnisseyting sem margar jurtir, þá sérstaklega berfrævingar, gefa frá sér. Trjákvoða er meðal annars notuð í lakk og lím.
Vogar (Færeyjum)
Vogar eða Vogey (færeyska: Vágar, Vágoy) er þriðja stærsta eyjan í Færeyjum. Hún liggur sunnan og vestan við Straumey og er næstvestust allra eyjanna, aðeins Mykines er vestar. Íbúar Vága voru 3.367 árið 2020. Á eynni er eini flugvöllur Færeyja, Vogaflugvöllur.
Trjákvoða
Raf er steingerð trjákvoða, sem m.a. er notuð í skartgripi.
Vogar (Færeyjum)
Hæsta fjallið á eynni er Árnafjall (722 m.) Á Vogum eru tvö stærstu stöðuvötn Færeyja, Sørvágsvatn eða Leitisvatn og Fjallavatn. Lögun Voga er oft sögð minna á hundshaus og er þá Fjallavatn auga hundsins en Sørvágsfjörður kjafturinn. Fjöldi hólma og skerja er í kringum eyna.
Byggðir
Bøur og Gásadalur eru á vesturströnd eyjarinnar og var Gásadalur án vegasambands við umheiminn allt til 2004, en þá voru vígð göng þangað. Tvær aðrar afskekktar byggðir fóru í eyði á síðustu öld, Víkar 1910 og Slættanes 1964. Þær voru báðar á norðvestanverðri eynni og er nú sá hluti hennar allur óbyggður. Svo var raunar einnig áður því þessar byggðir voru báðar stofnaðar á 19. öld.
Í Sandavogi var stórbýlið Steig, sem var gert að lögmannssetri árið 1555 og bjuggu flestir lögmenn Færeyja þar eftir það, allt þar til embættið var lagt niður 1816. Síðasti lögmaðurinn á Steig var Jørgen Frants Hammershaimb og þar fæddist sonur hans, V.U. Hammershaimb, prestur og málfræðingur, sem lagði grunn að færeyska ritmálinu. Minnisvarði um hann er á Steig.
Samgöngur
Á eynni er eini flugvöllur Færeyja, Vogaflugvöllur og eru Vogar því viðkomustaður flestra sem til Færeyja koma. Völlurinn var lagður af Bretum í síðari heimsstyrjöldinni en eftir að henni lauk var völlurinn lítið sem ekkert notaður í tuttugu ár. Hann var svo endurnýjaður á sjöunda áratugnum og gerður að alþjóðaflugvelli. Vegna flugvallarins voru Vogar öryggissvæði á heimsstyrjaldarárunum og þurftu íbúar annarra eyja sérstakt leyfi til að fara þangað. Mestallt herlið Breta á eyjunum var staðsett á Vogum, aðallega á Vatnseyrum, og voru íbúar þorpsins fluttir burt á meðan hernámið stóð yfir.
Fyrstu neðansjávargöngin í Færeyjum, Vogagöngin, milli Voga og Straumeyjar, voru opnuð árið 2002. Þau eru um 4900 m löng.
Slite
thumb|right|200px|Slite Slite er þéttbýli í sveitarfélaginu Gotland i Svíþjóð. Þar búa 1.483 manns (2010).
Ömmuskeyti
Ömmuskeyti var orð sem notað var yfir loftskeytasendingar á dulmáli um ferðir varðskipa. Á árunum 1936-1938 voru átta Íslendingar dæmdir fyrir að senda loftskeyti í útlenda togara með upplýsingum um ferðir íslenskra og útlendra togara við landið. Málið var nefnt Ömmuskeytin eða Ömmumálið.
Anganvaxblóm
Anganvaxblóm (fræðiheiti: Hoya odorata ) er fjölær jurt í vaxblómaætt. Henni var lýst af Rudolf Schlechter. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Ömmuskeyti
Á millistríðsárunum var landhelgissamningur Breta og Dana frá 24. júni 1901 um landhelgi við Ísland og Færeyjar í gildi en samkvæmt honum var landhelgin þrjár sjómílur. Innan landhelgi máttu útlendingar ekki stunda botnfiskveiðar nema Danir og Færeyingar sem höfðu sömu réttindi og Íslendingar. Allar botnvörpuveiðar innan landhelgi voru bannaðar bæði Íslendingum og útlendingum. Utan landhelgi var sjósókn alveg stjórn- og eftirlitslaus og á millistríðsárunum jókst sóknin mikið.
Háaleitisvegur
Háaleitisvegur var gata í Reykjavík sem var undanfari núverandi Háaleitisbrautar. Gatan lá frá gamla Múlahverfi, um það bil þar sem nú er Fellsmúli, suður yfir Háaleitis- og Bústaðahverfi og niður í Fossvog, þar sem Stóragerði liggur nú.
Háaleitisvegur hvarf úr gatnakerfi Reykjavíkur um 1965, þegar Miklabraut var lögð austur frá Grensási.
Janry
Janry (2. október 1957), er listamannsnafn Belgans Jean-Richard Geurts. Hann er afkastamikill teiknari myndasagna og kunnastur fyrir vinnu sína við sagnaflokkinn um Sval og Val, sem og bókanna um ævintýri Litla-Svals.
Ferill
thumb|left|Belgíski teiknarinn Janry áritar verk sín á bókamessu í Gautaborg 2008. Janry fæddist í borginni Likasi í Lýðveldinu Kongó, sem þá laut stjórn Belga. Tíu ára að aldri fluttist hann til Brussel, þar sem snemma fór að bera á teikniáhuga hans. Í myndlistarskóla kynntist hann Philippe Vandevelde, sem síðar varð samverkamaður hans í fjölda verkefna. Félagarnir kölluðu sig Tome & Janry, sem var hnyttin vísun í teiknimyndatvíeykið Tom & Jerry.
Snemma á níunda áratugnum var þeim falin gerð sagnanna um Sval og Val, Janry sem teiknari en þeir báðir sem höfundar. Bækurnar urðu fjórtán í allt. Ein þeirra, Furðulegar uppljóstranir, var safn af litlum sögum sem meðal annars fjölluðu um bernskuár Svals. Það gat af sér sjálfstæðan bókaflokk um ævintýri Litla-Svals. Þrátt fyrir nafnið og lyftuvarðarbúning aðalsöguhetjunnar lúta þær sögur eigin lögmálum og í raun engin bein tengsl milli barnunga og fullorðna Svals. Sextán bækur hafa komið út um Litla-Sval á árunum 1990 til 2012.
Árið 2013 hóf Janry að teikna nýjan myndasöguflokk Le Aventures de Poussin 1er ásamt höfundinum Eric-Emmanuel Schmitt. Hann fjallar um kjúkling á hænsnabúi sem glímir við tilvistarlegar spurningar.
Daisuke Matsui
Daisuke Matsui (fæddur 11. maí 1981) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 31 leik og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Flateyjardalsheiði
thumb|Á heiðinni, séð til norðurs thumb|Á heiðinni má sjá nokkra smájökla, þar á meðal Kambsmýrarjökul. Flateyjardalsheiði er heiðardalur á skaganum milli Eyjafjarðar og Skjálfandaflóa, þar sem áður var nokkur byggð. Heiðin nær frá Fnjóskadal í suðri til Eyvindarár og Urðargils í norðri, en þar fyrir norðan er Flateyjardalur, sem heiðin dregur nafn sitt af. Áin Dalsá rennur um heiðina, en fjöll girða hana austan- og vestanmegin.
Fjallgarðurinn vestan heiðarinnar heitir ekki neitt, en meðal fjalla austan hennar má nefna Víknafjöll (sem er farið um til að komast í Náttfaravíkur), Háu-Þóru, Lágu-Þóru, tvo Bræður, tvo Stráka, Siggu, Viggu og nyrst er fjall sem heitir Hágöngur. Kinnarfjöll eru suðaustan megin á heiðinni, þar er t.d. Kambsmýrarhnjúkur. Vestan ósa Skjálfandafljóts í botni flóans er fjall sem heitir ýmist Bakrangi, Ógöngufjall eða Galti, eftir sjónarhorninu.
Norðurmörk Flateyjardalsheiðar eru um Eyvindará vestan Dalsár en Urðargil austan hennar. Þar fyrir norðan var Flateyjarhreppur, en heiðin sjálf tilheyrði Hálshreppi og sóttu íbúarnir kirkju til Fnjóskadals, fyrir utan heimilismenn á Eyvindará, sem höfðu undanþágu til að sækja kirkju á Brettingsstöðum.
Eftir allri heiðinni liggur vegur (F899) sem er fær jeppum og sumum fólksbílum.
Átta eyðibýli eru á Flateyjardalsheiði:
Reykjadalur (Ölfusi)
thumb|Vinsæll baðstaður í heitri ánni Reykjadalur í Ölfusi er dalur upp af Hveragerði. Eftir dalnum rennur Reykjadalsá sem rennur síðan í Ölfusá. Þar eru jarðhiti og hverir.
Hindarfífill
Hindarfífill (fræðiheiti: Doronicum austriacum) er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá fjöllum mið og suður Evrópu.
Hann verður um meter á hæð, jafnvel 1,5m. Blómgast í júlí-ágúst. Sjaldgæfur í ræktun hérlendis
Orlof
Orlof er tími sem þar sem tekið er frí frá vinnu eða námi og sem einstaklingurinn notar til eigin hugðarefna, ferðalaga, hvíldar eða hverrar þeirrar iðju sem viðkomandi kýs. Orlof er yfirleitt notað um frí þegar það stendur í marga daga og eru því frídagar um helgar yfirleitt ekki kallaðir orlof.
Yfirleitt er orðið „orlof“ ekki notað um hina eiginlegu frítöku heldur er talað um sumarfrí, vetrarfrí, páskafrí og jólafrí, (sjá þó húsmæðraorlof).
Orðið „orlof“ hefur breytt um merkingu en fyrr á öldum gat það þýtt „leyfi“ sbr. „eingi þeirra manna sem sigi ero j logriettu nefnder skulu innan uebanda sitia utan orlof“. Á síðari árum hefur orðið tekið merkinguna "frí" eða lausn frá daglegu starfi og tíma sem ætlaður er til hvíldar eða dægrastyttingar umfram þá daga sem sameiginlegir eru öllum sem frídagar, þ.e. lögbundnir frídagar.
Orlofsréttur á Íslandi
Allt launafólk á Íslandi á rétt til orlofs að lágmarki 24 daga á ári miðað við að viðkomandi vinni fullan vinnudag. Með orlofi er átt við að viðkomandi eigi þennan tíma til að hvíla sig, sinna hugðarefnum sínum og fjölskyldu - þrátt að fyrir að orlof sé oft notað til að sinna annarri vinnu eða aukavinnu.
Auk réttar til orlofstöku fjalla lög um orlof um rétt til orlofslauna, að lágmarki 10,17% allra greiddra launa. Orlofslaun skulu greidd næsta virka daga fyrir töku orlofs eða með hefðbundnum launagreiðslum. Þá er og heimilt með samkomulagi við viðkomandi stéttarfélag að launagreiðandi leggi orlofslaun inn á sérstakan orlofsreikning í nafni launamanns og eru þá orlofslaun greidd út um miðjan maí með vöxtum.
Algengt er að launagreiðendur greiði sjálfir dagvinnuhluta orlofs starfsmanna en leggi orlof af yfirvinnu og öðrum breytilegum tekjum inn á orlofsreikninga. Áunnið orlof er greitt er að launagreiðanda skal umreikna í dagvinnustundir og þegar það kemur til greiðslu, greiðist það með þeim dagvinnulaunum sem þá gilda. Svo sem fram kemur í lögunum fjalla þau annars vegar um rétt launamanns til leyfis frá störfum og hins vegar um rétt hans til greiðslu orlofslauna þann tíma sem hann er frá störfum. Oftast fer þetta tvennt saman en þarf þó ekki að gera það. Þannig getur starfsmaður, sem nýlega hefur hafið störf, átt rétt til leyfis án þess að eiga rétt á greiðslum í leyfinu frá núverandi atvinnurekanda. Hann hefur þá áður fengið uppgerð orlofslaun frá fyrri atvinnurekanda. (Vinnuréttur - vefur ASÍ)
Samkvæmt orlofslögum er orlofstímabilið frá 2. maí til 15. september(í sumum kjarasamningum er ákvæði um 30. september.) Í almennum kjarasamningi SGS við SA er ákvæði um að sumarorlof, þ.e. orlof tekið á orlofstímabilinu, sé að lágmarki 20 dagar. Fái starfsmaður ekki 20 daga sumarorlof skal hann fá álag, 25%, á það sem á vantar af 20 daga orlofi, til viðbótar við þá orlofsdaga sem hann tekur utan þess tímabils.
Orlofsárið er 1. maí til 30. apríl, þ.e. réttur til orlofs og orlofslauna reiknast á þessu tímabili.
Orlofsuppbót er árleg eingreiðsla sem greidd er til launafólks 15. júní og er ætluð til að auðvelda launafólki töku orlofs. Upphæð orlofsuppbótar er mismunandi eftir kjarasamningum en er 2008 24.300 kr. í almennum kjarasamningum en yfir 100.000 kr. í einstaka sérkjarasamningum, t.d. vinnustaðasamningi AFLs Starfsgreinafélags og ALCOA Fjarðaáls.
Saga orlofsréttar á Íslandi
Árið 1942 öðlaðist allt íslenskt launafólk rétt til orlofs, samkvæmt lögum. Áður en til lagasetningarinnar kom, hafði þó verið gert samkomulag við atvinnurekendur um að koma á rétti til orlofs. Lögin gerðu því ekki annað en að staðfesta það sem verkalýðshreyfingin hafði náð fram í samningum gagnvart atvinnurekendum. Málið hafði um nokkurt skeið legið fyrir þingi, en fékkst ekki afgreitt fyrir en orlofsrétturinn var orðinn að veruleika.
Aðdragandi þessa máls var nokkur. Árið 1939 höfðu verið sett lög á Alþingi sem takmörkuðu verðlagsbætur á grunnlaun, þó verðhækkanir væru miklar. Síðan skall stríðið á og eftir að landið var hernumið þurfti setuliðið á miklu vinnuafli að halda, þannig að skortur varð á verkafólki. Við þessar aðstæður var mjög erfitt fyrir íslenska atvinnurekendur að keppa um vinnuafl, ekki síst vegna þess að þeim var óheimilt að bjóða hærri laun.
Lögin um takmörkun á verðlagsuppbótum voru numin úr gildi um áramótin 1941/42, en þá höfðu ýmis verkalýðsfélög boðað til verkfalla. Ríkisstjórnin setti bráðabirgðalög, þar sem settur var gerðardómur í kaupgjaldsmálum og verðlagsmálum, en grunnkaupshækkanir bannaðar. Jafnframt voru verkföll og verkbönn óheimil. Verkalýðsfélögin aflýstu verkföllum en fólk mætti samt sem áður ekki til vinnu. Þessar aðgerðir verkafólks gengu undir nafninu Skæruhernaðurinn og stóðu hæst sumarið 1942. Aðgerðirnar höfðu mikil áhrif á framgang verkefna sem mörg töfðust eða stöðvuðust. Ýmsir atvinnurekendur ákváðu því að hækka laun til að fá fólk til vinnu, jafnvel þó í því fælust lögbrot. Lögin voru þar með ekki annað en orðin tóm og voru skömmu síðar numin úr gildi.
Eftir þennan mikilvæga sigur launafólks voru gerðir almennir kjarasamningar, þar sem náðust margir mikilvægir áfangar í kjarabaráttu launafólks. Samningurinn fól m.a. í sér ákvæði um átta stunda vinnudag, réttinn til orlofs, hækkun yfirvinnutaxta, auk næstum 40% launahækkunar.
Orlofsrétturinn skiptist annars vegar í rétt til leyfis frá störfum og hins vegar í rétt til launa á þeim tíma. Með samningunum 1942 fékkst 12 daga sumarleyfi og atvinnurekendur samþykktu að greiða 4% í orlofssjóð. Þetta hlutfall hækkaði í 5% árið 1952 og hefur hækkað nokkrum sinnum síðan.
Samkvæmt núgildandi kjarasamningum skal orlof vera að lágmarki 24 virkir dagar, tveir dagar fyrir hvern unninn mánuð og orlofslaun skulu vera 10,17% af öllu kaupi, hvort sem um er að ræða dagvinnu eða yfirvinnu. Þetta hlutfall hækkar síðan með auknum starfsaldri og orlofsdögum fjölgar. Nánar er kveðið á um orlofsrétt og orlofslaun í kjarasamningum mismunandi starfsstétta.