cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orkubú Vestfjarða
Tilgangur
Tilgangur Orkubús Vestfjarða ohf. er að virkja vatnsafl og jarðhita á Vestfjörðum, eiga og reka orkuver og raforkustöðvar til raforkuframleiðslu, ásamt nauðsynlegum mannvirkjum til raforkuflutnings og raforkudreifingar. Þá er fyrirtækinu ætlað að eiga og reka jarðvarmavirkjanir og reka fjarvarmakyndistöðvar ásamt nauðsynlegu dreifikerfi.
Fyrirtækið á og rekur 7 vatnsaflsvirkjanir, sem framleiða u.þ.b. 90.000 MWh á ári, sem er um 60% af orkunotkun Vestfjarða. Flutningskerfið telur 1,036 km af rafmagnslínum og jarðstrengjum sem er viðhaldið af starfsmönnum þess.
Virkjanir
Uppsett rafafl og raforkuframleiðsla í virkjunum Orkubús Vestfjarða ohf. var á árinu 2017:
Starfsmenn
Orkubús Vestfjarða ohf. er að fullu í eigu ríkissjóðs og fer fjármálaráðherra fer með eignarhlut ríkisins.
Orkubússtjóri veitir fyrirtækinu forstöðu og er framkvæmdastjóri þess. Starfsmenn eru um 70 talsins á þremur starfssvæðum og þjónusta þeir dreifikerfi fyrir Vestfirði og sölukerfi, sem nær til landsins alls.
Þruma
Þruma er það hljóð sem heyrist þegar eldingar slá niður. Nákvæma hljóðið sem kemur fram réðst af fjarlægð þrumuveðurs til hlustandans og tegund af þrumum. Það getur verið stuttur, háttur smellur eða lágur, langur drunur. Þrumur verða til þegar loft þenjast út óðfluga vegna þrýstings- og hitastigsaukninga orsakaðra af eldingum.
Stokkrósaætt
Stokkrósaætt (Fræðiheiti Malvaceae) er ætt blómplantna sem inniheldur 244 ættkvíslir með 4225 þekktum tegundum. Þekktar jurtir af stokkrósaætt eru okra, baðmull og kakó.
Ljósfræði
Ljósfræði er undirgrein eðlisfræðinnar og fæst við rannsóknir á eiginleikum ljóss og víxlverkun þess við efni. Þeir sem leggja stund á greinina kallast ljósfræðingar.
Rupert Murdoch
Keith Rupert Murdoch (f. 11. mars 1931) er bandarískur viðskipta- og fjölmiðlajöfur af áströlskum uppruna. Hann er eigandi fjölmiðlasamsteypunnar News Corporation og í gegnum hana á hann fjölda dagblaða og fréttamiðla um allan heim, meðal annars The Sun og The Times í Bretlandi, The Daily Telegraph, Herald Sun og The Australian í Ástralíu og The Wall Street Journal og The New York Post í Bandaríkjunum. Vegna eignarhalds síns í svo stórum hluta enskumælandi fjölmiðla í þessum löndum er Murdoch gjarnan talinn njóta verulegra áhrifa í bandarískum, breskum og áströlskum stjórnmálum.
Æviágrip
Faðir Ruperts Murdoch, Sir Keith Murdoch, var virtur stríðsfréttaritari í fyrri heimsstyrjöldinni fyrir blaðið Melbourne Herald, stærsta blað Ástralíu á þeim tíma. Rupert fór ungur að árum til Bretlands í nám við Oxford-háskóla. Eftir að hann útskrifaðist úr námi hóf hann störf við blaðamennsku hjá blöðunum Daily Express og News Chronicle.
Murdoch sneri brátt aftur til Ástralíu. Þegar faðir hans lést árið 1952 erfði Murdoch 57 prósenta eignarhlut hans í dagblaðinu Adelaide News. Blaðið átti á þeim tíma minnkandi vinsældum að fagna en eftir að Rupert Murdoch tók við stjórn þess jukust áhrif þess verulega. Árið 1960 keypti Murdoch samsteypu sem átti og gaf út 24 héraðsdagblöð í Nýja Suður-Wales, auk þess sem hann eignaðist miðlana Daily Mirror og The Truth í Sydney og Brisbane. Tveimur árum síðar keypti Murdoch jafnframt meirihluta í sjónvarpsstöðinni Nine Network TV og árið 1964 hóf hann útgáfu á dagblaðinu The Australian, sem var dreift á landsvísu um Ástralíu.
Murdoch keypti upp fjölda dagblaða sem rekin voru með hallarekstri og tókst að koma rekstri margra þeirra á réttan kjöl. Hagnaðinn notaði hann til að fjármagna frekari yfirtökur. Meðal annars reyndi hann að kaupa sér leið inn á ástralska sjónvarpsmarkaðinn með yfirtöku á sjónvarpsstöð í Wollongong en gat það ekki þar sem áströlsk lög bönnuðu honum að eiga bæði dagblað og sjónvarpsstöð í sömu borg. Murdoch beitti dagblöðum sínum óspart til þess að kalla eftir því að þessum lögum yrði breytt.
Árið 1969 keypti Murdoch dagblöðin The Sun og News of the World í Bretlandi. Hann lét leysa fjölda starfsmanna blaðanna frá störfum og komst þannig upp á kant við bresku verkalýðshreyfinguna í deilum sem enduðu með uppþotum. Á áttunda áratugnum seildist veldi Murdochs til áhrifa í Bandaríkjunum með yfirtöku á blöðunum San Antonio Express árið 1973 og The New York Post árið 1976. Hann hélt jafnframt áfram útþenslu í breskri dagblaðaútgáfu með kaupum á blöðunum The Times og The Sunday Times. Murdoch hét því við þessi tilefni að hann myndi virða sjálfstæði ritstjórna The Times en margir Bretar treystu ekki þessum fyrirheitum hans.
Murdoch stofnaði fjölmiðlasamsteypuna News Corporation utan um dagblaða- og sjónvarpsstarfsemi sína árið 1980. Á níunda áratugnum jók Murdoch mjög umsvif sín í sjónvarpsrekstri með stofnun Fox Network í Bandaríkjunum og yfirtöku á 20th Century Fox. Á tíunda áratugnum varð Murdoch að selja talsverðan hluta þeirra dagblaða sem hann hafði keypt í Bandaríkjunum vegna mikilla skulda sem fyrirtækjasamsteypa hans hafði safnað upp.
Árið 2011 lenti fjölmiðlasamsteypa Murdochs í miðju hneykslismála þegar upplýst var um að blöð hans hefðu beitt símhlerunum og innbrotum í talhólf til þess að afla upplýsinga. Blöð Murdochs voru sökuð um að hafa hlerað farsíma allt að 4.000 manns og mútað lögreglumönnum til að komast yfir upplýsingar. Ásakanirnar leiddu til þess að Murdoch lét hætta útgáfu á blaðinu News of the World.
Stjórnmálaskoðanir og pólitísk umsvif
Rupert Murdoch er hægrisinnaður og fjölmiðlaveldi hans er gjarnan talið draga taum Repúblikanaflokksins í bandarískum stjórnmálum. Gagnrýnendur Murdochs hafa gjarnan sakað hann um að beita miðlum sínum óspart til að greiða veg hægrisinnaðra stjórnmálamanna á borð við Ronald Reagan, Margaret Thatcher, John Howard og George W. Bush. Í aðdraganda Íraksstríðsins árið 2003 lýstu öll 173 dagblöðin í eigu Murdochs yfir stuðningi við stríðið. Í þingkosningum Bretlands árið 1997 fóru Murdoch og blöð hans hins vegar að styðja Tony Blair og „nýja Verkamannaflokkinn“ í Bretlandi. Murdoch snerist síðar gegn eftirmanni Blair, Gordon Brown, og blöð hans fóru aftur að styðja Íhaldsflokkinn frá og með þingkosningum ársins 2010.
Í dægurmenningu
Persónan Elliot Carver, illmennið í James Bond-kvikmyndinni Tomorrow Never Dies, er sagður byggður á Rupert Murdoch. Sjónvarpsþættirnir Succession eru jafnframt taldir byggja á sögu Murdochs.
776
Árið 776 (DCCLXXVI í rómverskum tölum)
Sellandafjall
thumb|Sellandafjall. Sellandafjall er móbergsstapi í fjallahring við suðurjaðar Mývatnssveitar. Fjallið er áberandi þegar horft er til suðurs frá Mývatni. Það nær 988 m.y.s.
Reyndís
Reyndís er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigfreður
Sigfreður er íslenskt karlmannsnafn.
Fetaostur
Fetaostur er saltur og þurr ostur sem er upprunninn í Grikklandi. Fetaostur er framleiddur úr kindamjólk eða blöndu af kinda- og geitamjólk (allt að 30%). Á Íslandi er ígildi fetaosts hins vegar framleitt úr kúamjólk.
Stjärnsund
60.43222°N, 16.2125°W
thumb|right|200px|Stjärnsund mansion.
Stjärnsund er þéttbýli í sveitarfélaginu Hedemora i Svíþjóð. Þar búa 161 manns (2010).
Draupnir (mannsnafn)
Draupnir er íslenskt karlmannsnafn.
Dögg (nafn)
Dögg er íslenskt kvenmannsnafn.
Reynheiður
Reynheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Sýslur í Virginíu
Sýslur í Virginíu eru 95 talsins. Það eru ennfremur 38 sjálfstæðar borgir.
Kaliforníuháskóli í San Francisco
right|200px|The Seal of The University of California, San Francisco (UCSF) thumb|right|250px|Mission Bay Campus í San Francisco Kaliforníuháskóli í San Francisco (e. University of California, San Francisco, UC San Francisco eða UCSF) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í San Francisco í Kaliforníu í Bandaríkjunum og einn þeirra tíu háskóla sem mynda Kaliforníuháskóla. Hann var stofnaður árið 1873. Skólinn er í fremstu röð í heilbrigðisvísindum. Í skólanum er ekki boðið upp á grunnnám, heldur einungis framhaldsnám og nám í heilbrigðisvísindum.
Við skólann starfa tæplega 1700 háskólakennarar og fræðimenn og þar nema tæplega 3 þúsund nemendur.
Pembrokeshire Coast-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning. thumb|Pentre Ifan er talið vera leifar af fornu grafhýsi.
Pembrokeshire Coast-þjóðgarðurinn (velska: Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro) er þjóðgarður við strandlengju Pembrokeshire í suður-Wales. Hann var stofnaður árið 1952 og spannar 640 km². Sendnar strendur, óshólmar, skarpir klettar og eyjar eru meðal landslagsþátta þar. Gönguleiðir eru um ströndina.
Dögun (mannsnafn)
Dögun er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigfús
Sigfús er íslenskt karlmannsnafn.
Djúpsjávarfiskur
thumb|[[Svartdjöfull af ættkvísl svörtu sædjöflanna er dæmi um djúpsjávarfisk]] Djúpsjávarfiskur er í fiskifræði hver sá saltvatnsfiskur sem á heimkynni sín fyrir neðan ljóstillífunarbeltið. Langflestir djúpsjávarfiskar eru færir um að lífljóma. Dæmi um djúpsjávarfiska eru laxsíldir, lampaglyrnur og stirnar.
Rauðtoppur
Rauðtoppur (fræðiheiti Lonicera tatarica ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá austur Evrópu, mið Síberíu og norður Kína. Hann verður um 2-3 m hár og álíka breiður. Dauft ilmandi blómin eru bleik til rauð og berin rauð. Myndar gjarnan blendinga með vindtoppi.
Hann hefur reynst harðgerður á Íslandi.
Reynhildur
Reynhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Corbin Bleu
Corbin Bleu Reivers (f. 21. febrúar 1989) er bandarískur leikari og söngvari. Hann byrjaði leikferil sinn árið 1996 og varð þekktur meðal yngri áhorfenda eftir að hafa leikið í Disney Channel bíómyndinni High School Musical.
Siggeir
Siggeir er íslenskt karlmannsnafn.
Dufgus
Dufgus er íslenskt karlmannsnafn.
Læknisfræði
Læknisfræði er sú fræðigrein sem fjallar um lækningar og viðbrögð við sjúkdómum. Í víðum skilningi orðsins eru nokkrar starfsstéttir sem starfa að lækningum, svo sem læknar, hjúkrunarfræðingar, lyfjafræðingar og sjúkraþjálfar. Oft er orðið þó notað til að fjalla sérstaklega um þann þátt lækninga sem er á herðum lækna.
Elstu heimildir um lækningar fjalla um notkun á ýmsum plöntum og líffærum dýra til að lina þjáningar og bæta líðan. Oft á tíðum voru þessi not nátengd göldrum, eins og orðið galdralæknir gefur til kynna. Smátt og smátt þróaðist læknisfræðin og aðferðir lækna þróuðust í átt að hinni vísindalegu aðferð. Það olli kaflaskilum í þróun læknisfræðinnar þegar menn uppgötvuðu að gerlar orsökuðu sjúkdóma og tóku að nota sótthreinsun í skurðaðgerðum, við barnsburð og fleiri tilefni þar sem hætta á sýkingu er mikil.
Rósablaðka
Lewisiopsis tweedyi er blómstrandi planta og eina tegund ættkvíslarinnar Lewisiopsis. Tegundin sem er betur þekkt sem Lewisia tweedyi, er nú flokkuð í ættinni Montiaceae. Hún er einlend í vesturhluta Norður-Ameríku í Washington og Bresku-Kólumbíu.
Læknisfræði
Pensilín og fleiri sýklalyf gerðu síðan meðferð smitsjúkdóma miklum mun skilvirkari og björguðu mörgum mannslífum. Nýlegar framfarir í læknisfræði hafa í auknum mæli byggst á notkun erfðafræði.
Rósablaðka
Orðsifjar
Fræðiheitið tweedyi ver gefið til heiðurs Frank Tweedy, 18du aldar amerísks staðfræðings.
Berkeley
Berkeley getur átt við:
Kaliforníuháskóli í Berkeley
right|200px|The seal of the University of California, Berkeley 1868 thumb|right|250px|Berkeley Kaliforníuháskóli í Berkeley (enska: University of California, Berkeley, einnig nefndur Berkeley og UC Berkeley) er ríkisrekinn rannsóknarháskóli í Berkeley í Kaliforníu í Bandaríkjunum: Skólinn er einn þeirra tíu háskóla sem mynda Kaliforníuháskóla og jafnfram elstur þeirra, stofnaður árið 1868 þegar einkaskólinn College of California og hinn ríkisrekni Agricultural, Mining, and Mechanical Arts College sameinuðust.
Við skólann stunda rúmlega 25 þúsund nemendur grunnnám og rúmlega 10 þúsund nemendur framhaldsnám.
Akhenaten
thumb|Stytta af Akhenaten Akhenaten var faraó í Egyptalandi. Hann var fyrstu fimm ár sautján ára valdaferils síns þekktur undir nafninu Amenhotep IV. Hann ríkti í 17 ár og er talinn hafa látist árið 1336 f.Kr. eða 1334 f.Kr. Hann reyndi að koma á eingyðistrú í Egyptalandi. Eftir fjögur ár í valdastólik hóf hann að byggja nýja höfuðborg Egyptalands sem helguð var sólguðinum Aten. Eftir andlát hans tóku landsmenn upp fjölgyðistrú. Varðveist hefur óður til sólguðsins Aten frá þessum tíma. Akhenaten var gleymdur þar til grafhýsi hans fannst. DNA-rannsóknir frá 2010 sýna að Tutankhamun var sonur Akhenatens.
1920
thumb|right|[[Matthías Jochumsson.]] thumb|right|Áfengi hellt niður á [[Áfengisbann|bannárunum í Bandaríkjunum.]] thumb|right|Lið [[Winnipeg Falcons á leið á Ólympíuleikana.]] thumb|right|[[Douglas Fairbanks verst fjandmanni sínum fimlega í kvikmyndinni The Mark of Zorro.]]
Árið 1920 (MCMXX í rómverskum tölum)
Guns N' Roses
thumb|right|Guns N' Roses árið 2017. Guns N' Roses er bandarísk rokkhljómsveit stofnuð í Los Angeles árið 1985. Hljómsveitin skaust up á stjörnuhimininn með plötunni Appetite for destruction en þar eru meðal þeirra þekktustu laga: Paradise city og Welcome to the jungle. Hljómsveitin var þekkt fyrir villt líferni og áttu meðlimirnir flestir í áfengis- og vímuefnavanda. Smám saman liðaðist sveitin í sundur og aðeins Axl Rose hélt merkinu á lofti frá um 1996-2016 með ýmsum nýjum meðlimum og gaf út eina plötu sem lengi var í bígerð; Chinese democracy. Slash, McKagan og Matt Sorum stofnuðu hljómsveitina Velvet Revolver (2002-2008) með söngvara Stone Temple Pilots í fararbroddi; Scott Weiland. Slash var einnig með ýmis sólóverkefni.
Árið 2016 ákváðu hins vegar upprunalegi gítarleikarinn Slash og bassaleikarinn Duff McKagan að snúa aftur í hljómsveitina og tónleikaferð um heiminn varð raunin. Nýtt efni með upprunalegum meðlimum er hugsanlegt.
Sumarið 2018 hélt hljómsveitin tónleika á Laugardalsvelli, eina þá stærstu sem hafa verið haldnir á Íslandi, en þar var rými fyrir um 25.000 manns (seldist þó hvorki upp í stæði né stúku).
Karaókí
Karaókí eða karíókí (úr japönsku カラオケ kara 空 „tómt“ og ōkesutora オーケストラ „hljómsveit“) er skemmtunarform þar sem maður syngur með tónlist með hljóðnema. Sú tónlist, sem sungið er með, er oftast popptónlist án aðalsöngs. Texti lagsins er sýndur á skjá, með tákni sem fylgir eftir textanum til að hjálpa söngvaranum. Í sumum löndum heitir karaókítæki KTV. Skammstöfun þessi getur líka átt við útgáfu lags án aðalsöngs.
Olía
Olía er almennt heiti á hvers kyns lífrænum vökva sem ekki blandast vatni.
Olía er annars vegar þau kolvetni sem finnast í jörðu og eru fljótandi við herbergishita og afurðir unnar úr þeim og hins vegar ýmis tríglyseríð sem eru vökvar við herbergishita, unnin úr plöntum og dýrum (til dæmis ólífuolía og lýsi). Ástæðan fyrir því að þessir tveir flokkar efna eru báðir nefndir olíur er sögulegs eðlis.
Úr jarðlegnum dýraleifum
Orðið „olía“ í þegar átt er við vökva úr jarðlegnum dýraleifum er líklega tökuorð úr danska orðinu olje sem kemur líklega úr latnesku orðunum oleum („olía“), olīvum („ólífuolía“).
Fituefni úr ólífum
Orðið „olía“ í þegar átt er við fljótandi fituefni úr ólífum er líklega tökuorð úr miðlágþýska orðinu olie sem kom úr latnesku orðunum oleum („olía“), olīvum („ólífuolía“).
Ebba
Ebba er íslenskt kvenmannsnafn.
Gammafallið
thumb|right|325px|Gammafallið á [[rauntala|rauntalnaásnum.]]
Gammafallið er ósamfellt fall, táknað með Γ og skilgreint með eftirfarandi heildi:
Með hlutheildun fæst:
Þegar n er náttúrleg tala má leiða eftirfarandi út:
sem sýnir tengsl gammafallsins við aðfeldi, en líta má á gammafallið sem útvíkkun aðfeldis yfir tvinntölurnar.
Gammafallið er venslað zetufalli Riemanns með eftirfarandi jöfnu:
sem gildir fyrir Re(z) > 1. thumb|right|Gammafallið í [[tvinntala|tvinntalnasléttunni]]
Carl Friedrich Gauss notaði annan, einfaldari rithátt fyrir það, sem í dag nefnist gammafallið, nefnilega:
Thomas Malthus
Þekktasta rit Malthusar er Ritgerð um lögmál sem stýra mannfjölda (e. Essay on the Principle of Population) sem út kom árið 1798. Þar heldur hann því fram að fæðuframboð ykist eftir línulegum vexti en að mannfjöldi ykist eftir veldisvexti. Þessi ályktun hans leiddi svo að annarri ályktun, sem nefnd hefur verið Gildra Malthusar, þess efnis að tekjur fólks hafi lítið batnað fram að Iðnbyltingunni vegna þess að allar tæknilegar og félagslegar framfarir hafi ávallt orðið til aukinnar fólksfjölgunar frekar en batnandi lífsgæða.
Æviágrip
Thomas Robert Malthus var breskur hagfræðingur og prestur. Hann fæddist í Surrey á Englandi í febrúar árið 1766. Malthus kom af efnaðri fjölskyldu, hann var annar sonur föður síns, Daniels Malthus. Á yngri árum fékk Malthus menntun sína heiman frá og árið 1784 fékk hann inngöngu í Jesus College í Cambridge. Þaðan útskrifaðist hann árið 1788 með fyrstu einkunn í stærðfræði og árið 1791 útskrifaðist hann úr sama skóla með meistaragráðu. Malthus fékk stöðu sem félagi (e. fellow) við fyrrnefndan háskóla árið 1793 og gengdi þeirri stöðu þar til hann gekk í hjónaband við Harriet Eckersall árið 1804. Þau áttu saman tvær dætur og einn son. Malthus eyddi ævi sinni í allskyns rannsóknar vinnu, frá 1805 til dauðadags starfaði hann sem fyrsti prófessor í stjórnmálahagfræði við East Indian College sem er staðsettur nálægt London og hann var einnig prófessor í sagnfræði við sama skóla.
Meðfram starfi sínu sem prófessor sinnti Malthus hinum ýmsu störfum. Árið 1819 var hann kjörinn félagi (e. fellow) í Konunglega Breska Vísindafélagið (e. Royal Society) og árið 1821 varð hann meðlimur í Political Economy Club, á meðal meðlima þar voru hagfræðingarnir David Ricardo og James Mill. Árið 1834 stofnaði Malthus London Statistical Society ásamt öðrum enskum fræðimönnum. Thomas Malthus lést þann 23.desember sama ár í Bath, England. Malthus var hvað þekktastur fyrir bók sína Ritgerð um lögmál sem stýra mannfjölda, þar kom fram kenningin um að mannfjölgun mun ávallt yfirgnæfa vöxt matvælaframboðs, sem á endanum mun leiða til hungurs.
Kenningar um mannfjöldaþróun
Malthus vakti fyrst athygli með ritgerð sinni An Essay on the Principle of Population (1798). Ritgerðin hans var skrifuð sem svar við kenningum útópíska sósíalistans William Godwin annars vegar og gagnrýni yfir bjartsýnum sjónarmiðum sem faðir hans og vinir föður hans höfðu gagnvart framtíðarbata samfélagsins hins vegar.
Í fyrstu útgáfu ritsins lagði Malthus fram tvær forsendur um eðli mannkyns. Sú fyrri var að matur sé nauðsynlegur fyrir tilveru mannkyns og sú seinni var að ástríða á milli kynja sé nauðsynleg og helst óbreytt.
Malthus komst að þeirri niðurstöðu að fólksfjölgun eykst hraðar en framboð á fæðu. Það er, fólkfjölgun eykst rúmfræðilega (e.geometrically) (1, 2 ,4 ,8…) en framboð eftir fæðu reikningslega (e. arithmetically) (1, 2, 3, 4 …). Því hélt hann fram að það væru valdaþættir fátækni og eymd þar sem ekki er hægt að framleiða fæðu fyrir alla.
Að setja fram hindranir var lausn Malthusar til að draga úr fólksfjölgun og ná jafnvægi á milli þessara tveggja þátta. Hann setti fram tvær hindranir sem skiptar voru í afdráttarlausar (e. postive) og fyrirbyggjandi (e. preventive) hindrun. Afdráttarlausar hindranir endurspeglast í aukinni dánartíðni, sem dæmi hungursneyð, stríð og barnadauði. Fyrirbyggjandi hindrun endurspeglast í lækkun fæðingartíðni, þar sem einstaklingar meta fyrirsjáanlegan kostnað við uppeldi barna, sem dæmi seinkun hjónabanda og getnaðarvarnir.
Í niðurstöðunum gerði Malthus sér ekki grein fyrir möguleikanum á tækniþróun í landbúnaði. Það var ekki var tekið tillit til Lögmálsins um minnkandi afrakstur í landbúnaði en hann gerði sér þó grein fyrir því að land sé takmörkuð auðlind. Það voru einnig engar tölfræðilegar sannanir á bakvið fullyrðingar hans um fólksfjölgun og framboð eftir fæðu.
Seinni útgáfur
Seinni útgáfa ritgerðarinnar kom út árið 1803 og var tilgangur verksins, aðferðafræðin, röksemdir og niðurstöðurnar frá fyrstu útgáfunni endurskoðaðar. Tilgangur Malthusar var ekki lengur gagnrýni á skoðunum föður hans og Godwin, heldur var tilgangurinn sá að skoða vandann við fólksfjölgun  út frá vísindalegu sjónarhorni með fyrirliggjandi gögn. Niðurstöður og fullyrðingar voru rökstuddar af tölfræðilegum gögnum sem ekki voru til staðar í fyrri útgáfu.
Í fyrstu útgáfunni var niðurstaðan sú að hindranir leiddu til fátæktar og eymdar, en niðurstöður breyttust í annarri útgáfu ritsins þar sem Malthus tilgreindi nýja hindrun, siðferðilegt aðhald. Siðferðilegt aðhald er þegar seinkun er á hjónabandi án ástríðu á milli kynja fyrir hjónabands. Malthus komst að þeirri niðurstöðu að seinkun hjónabands myndi einungis leiða til siðspillingu og eymdar, þar sem ástríða fyrir hjónabands myndi alltaf eiga sér stað. Hindrunin myndi ekki hafa áhrif á eymd einstaklinga svo lengi sem grunnforsendur hans um eðli mannkynsins héldust. Þessi röksemd fer gegn þeim rökum sem Malthus hafði gegn útópistum en hann hélt því fram að þetta myndi draga úr fátækt lægri stétta.
Í síðari útgáfum lagði hann áherslu á mannlega eymd sem mun ávallt hrjáa samfélagið og myndu aukin lífskjör draga úr fólksfjölgun. Ritgerðin hans Malthusar málar upp erfiðan raunveruleika mannsins og í ljósi þess hafa einstaklingar vísað í hagfræðina sem „hin döpru vísindi“ (e. dismal science).
Járnlögin
Járnlögin eiga rætur sínar að rekja til kenningu Malthusar um fólksfjölgun. Sú kenning gaf það til kynna að fólksfjölgun eykst hraðar en framboð fæðu. Þegar raunlaun hækka meira en eðlilega byrja manneskjur að fjölga sér hraðar en venjulega en matarframboð eykst ekki jafn hratt því gæði jarðarinnar eru takmörkuð. Þetta mun á endanum leiða til þess að raunlaun lækka aftur og ná þar af leiðandi jafnvægi.
Kornlögin
Á tímum Napóleonsstyrjaldanna, þá hafði verið ákveðin stöðnun á innflutningi og útflutningi á korni. Þetta leiddi til þess að almennt hafði verðlag hækkað. Þetta gerði það að verkum að kaupmennirnir gátu rukkað hærri verð fyrir kornið, og þar af leiðandi gátu landeigendur rukkað kaupmenn um hærra verð fyrir afnot af landinu sínu. En þegar fór að líða undir lok stríðsins þá höfðu bæði kaupmennirnir og landeigendurnir áhyggjur af því að verðin ættu eftir að lækka með aukningu á innflutningi á korni til Bretlands. Fóru þeir þá til þingsins og kröfðust verndar, og upp úr því voru sett lög sem settu verulegar hömlur á innflutning á korni, í þeim tilgangi að vernda innlenda framleiðslu og halda verðinu uppi.
Malthus var ákafur í því að sýna að hann gæti lagt sitt af mörkum í umræðunni um opinber málefni. Árið 1814 gaf hann út bæklinginn Observations on the effects of the Corn laws, en fyrir Malthus þá var tilgangurinn með þessum bæklingi ekki að segja hvort hann hafi verið með eða á móti kornlögunum, heldur að koma á framfæri helstu kosti og ókosti við kornlögin. Það var ekki fyrr en í þriðju útgáfu Observations sem að Malthus tók sér afstöðu með kornlögunum.
Hann hafði miklar áhyggjur af því að fæðuframboð Bretlands yrði framleitt í öðrum löndum. Einnig sagði hann líka að ef kornlögin yrðu fjarlægð þá gæti skyndileg lækkun í kornverði haft skaðleg áhrif á samfélag í Bretlandi, þar helst myndu verð lækka og þar með myndu laun vinnuaflsins einnig lækka. Hann taldi að kornlögin þýddu meiri stöðugleika í verðum ef þau væru rétt framkvæmt og að þau væru betri heldur en alveg frjáls viðskipti, þar sem erfitt væri að sjá fyrir einhverri þróun.
Deilur Malthusar og Ricardo
Malthus og hagfræðingurinn Ricardo voru góðir vinir en þó voru þeir ekki sammála um allt. Helsta deilan þeirra á milli er deilan um kornlögin. Sama ár og kornlögin voru sett á byrjuðu Malthus og Ricardo að skrifast á og deila um ýmis málefni. Þetta hófst með því að Ricardo sendi Malthus bréf þar sem hann lýsti yfir skoðun sinni um að með mannfjölgun og auknu fjármagni mun hagnaður bónda lækka vegna takmarkaðra auðlinda. Malthus var hins vegar ósammála þessu og í bréfum þeirra á milli tókust þeir á um þetta málefni. Þetta leiddi allt til þess að þeir fóru að deila á um kornlögin. Malthus var þeirrar skoðunar að kornlögin væru nauðsynleg fyrir landbúnað landsins en Ricardo var hins vegar þeirrar skoðunar að Kornalögin væru að hindra vöxt landbúnaðar landsins. Malthus og Ricardo komust aldrei að sameiginlegri niðurstöðu um kornlögin, en þrátt fyrir það voru þeir góðir vinir.
Neo-Malthusianismi
Talið er að þessi hugsunarháttur hafi lagt grunninn fyrir þvingunarstefnur á sviðum getnaðarvarna. Sem dæmi má nefna eins barns stefnuna sem Kína setti á laggirnar 1980. Þessi stefna bannaði fólki að eignast fleira en eitt barn og ef fólk reyndist brjóta þessa stefni, þá gæti það mögulega sætt háum sektum, þvingaðri fóstureyðingu eða átt í hættu að missa vinnuna sína. Yfirvöld töluðu fyrir því að þetta væri lykilþáttur í að styðja við uppsveifluna í efnahagi Kína. Kínverjar hafa síðan slakað á þessari stefnu og nu er fólki leyft að eignast þrjú börn.
Neo-malthusianismi hefur sætt mikilli gagnrýni alveg frá því að þessi hugsunarháttur kom fyrst á sjónarsviðið, þá sérstaklega fyrir sínar neikvæðu spár um framtíð mannkynsins. Hagfræðingurinn Julian L. Simon hélt því fram í bókinni sinni “The Ultimate Resource” að Neo-malthusistar væru fastir í fortíðinni og væru ekki að taka til greina þær framfarir sem hafa átt sér stað á sviði landbúnaðar og matarframleiðslu.
Dartmoor-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning. thumb|Landslag. thumb|Granítklettarnir Bench Tor. thumb|Bautasteinninn (menhir) Beardown man. thumb|Fossinn White Lady í Lydford-gljúfri.
Dartmoor-þjóðgarðurinn er verndað mýrlendi í suður-Devon í suðvestur-England. Stærð þess er 954 km2 og er hæsti punkturinn High Willhays; 621 metrar. Hæðir á svæðinu eru yfirleitt úr graníti (kallaðar tor) og er mór algengur í mýrlendinu. Annar hæsti foss Englands, Canonteign Falls, er þar. Má finna þar þónokkuð af fornminjum frá bronsöld og talsvert af bautasteinum. Þjóðgarðurinn ber nafn frá Dart-ánni sem rennur um svæðið.
Helmingur þjóðgarðsins er í einkaeigu en þó má ganga um það land. Breski herinn hefur lengi notað svæðið undir æfingar og er 11% þess tileinkað því.
Íbúar svæðisins eru um 33.000 og er stærsti bærinn Ashburton. Þjónustumiðstöð ferðamanna er í Princetown og Postbridge. Kajak- og kanóróður og klettaklifur eru meðal afþreyingarmöguleika í Dartmoor.
thumb|800px|center|Burrator-lónið
Sporting Clube de Portugal
Sporting Clube de Portugal er portúgalskt knattspyrnufélag. Það var stofnað árið 1906 af José Alvalade og spilar leiki sína á Estádio José Alvalade, til heiðurs stofnanda félagsis.
Angasmári
Angasmári, Trifolium micranthum or slender hop clover, er jurtategund í ertublómaætt.
Gormferill
Gormferill er heiti ferils, sem hringar sig eins og gormur.
Angasmári
Útbreiðsla hans er í mið og vestur Evrópu á sandöldum við ár. Þetta er einær tegund með egglaga til lensulaga smáblöðum, og miðblaðið með styttri stilk.
Acer erianthum
Acer erianthum er lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá Kína (Gansu, Guangxi, Hubei, Shaanxi, Sichuan og Yunnan). Hann verður um 15 m hár.
Angasmári
Stönglar blómanna drúpa lítillega. Blómskipanirnar eru 5 til 7 á stönglinum, skær gul til rauðgul í maí til júlí.
Ram Nath Kovind
Ram Nath Kovind (f. 1. október 1945) er indverskur stjórnmálamaður sem var forseti Indlands frá árinu 2017 til ársins 2022. Kovind er fjórtándi forseti landsins. Hann er meðlimur í hindúska hægriþjóðernisflokknum Bharatiya Janata (BJP) og hafði fyrir forsetatíð sína verið þingmaður í efri deild indverska þingsins frá 1994 til 2006 og ríkisstjóri í héraðinu Bihar frá 2015 til 2017. Kovind er menntaður í lögfræði og starfaði sem lögfræðingur í sextán ár áður en hann hóf feril sinn í stjórnmálum.
Angasmári
Belgirnir vísa í eina átt.
Ram Nath Kovind
Kovind er úr stétt dalíta, eða „hinna stéttlausu“, lægstu stéttinni í stéttarkerfi hindúismans. Hann er annar forseti Indlands úr þeirri stétt. Sem talsmaður BJP árið 2010 vakti Kovind athygli þegar haft var eftir honum að kristni og íslam pössuðu ekki inn í stéttaþjóð Indlands. Talsmenn flokksins segja þó að ummæli hans hafi verið misskilin og að hann hafi notað orðið „notion“ (hugmynd) en ekki „nation“ (þjóð).
Kovind kom í opinbera heimsókn til Íslands í september árið 2019 og var þetta í fyrsta sinn sem hann heimsótti norrænt ríki. Hann fundaði með Guðna Th. Jóhannessyni forseta á Bessastöðum og hélt fyrirlesturinn „Indland og Ísland fyrir græna plánetu“ við Háskóla Íslands.
Veghald
Veghald merkir forræði yfir vegi, þe. vegagerð, þjónustu og viðhald.
Listi yfir CSI:Miami (8. þáttaröð)
Áttunda þáttaröðin af CSI: Miami var frumsýnd 21. september 2009 og sýndir voru 24 þættir.
Leikaraskipti
Þrír nýir meðlimir bætast í hópinn: myndlistasérfræðingurinn Walter Simmons af dagvaktinni (Omar Benson Miller), fyrrverandi MDPD og LAPD lögreglumaðurinn Jesse Cardoza (Eddie Cibrian) og réttarlæknirinn Dr. Tom Loman (Christian Clemenson).
Garðahlynur
Garðahlynur (fræðiheiti: Acer pseudoplatanus) er stórvaxið lauftré af ættkvísl Hlyna (Acer). Hann getur náð 30 til 40 metra hæð og orðið 500 ára.
13. nóvember
13. nóvember er 317. dagur ársins (318. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 48 dagar eru eftir af árinu.
Garðahlynur
Lýsing
Garðahlynur kýs rakan, frjósaman og kalkríkan jarðveg en rótarkerfi hans er djúpstætt og næringarfrekt. Hann kýs sólríka og skjólgóða staði en getur þó komist á legg í hálfskugga. Hann er viðkvæmur gagnvart haustkali og vex best þar sem haust eru löng og mild. Hann verður salt- og vindþolinn með aldrinum auk þess sem hann þolir mengun allvel og því algengt götutré og prýði í stórborgum.
Laufblöðin eru stór, dökkgræn með rauðan blaðstilk. Þau eru fimmsepótt á hjartalaga grunni og alls um 8 til 15 sentímetra á lengd og breidd. Haustlitur trésins er gulur til appelsínugulur þó rauð blöð sjáist inn á milli.
Tréð blómstrar fyrir laufgun og eru blómin 8 til 10 sm langir klasar sem hanga niður. Þau eru gulgræn á lit. Garðahlynur setur fræ um 6 mánuðum eftir frjóvgun. Fræin eru tvö og tvö saman, umlukin hnot. Vængirnir mynda 60 til 90° horn og eru 1 til 3 sm á lengd.
Útbreiðsla
Hann vex víða í fjalllendi í mið- og suður-Evrópu.
Notkun
Í heimkynnum sínum sáir garðahlynur sér sjálfur og getur sprottið á ótrúlegustu stöðum, t.d. í þakrennum. Honum er fjölgað með fræjum en ræktunarafbrigði eru einnig grædd á önnur tré. Tréð er nýtt sem timburtré t.d. á Nýja-Sjálandi og Norður-Ameríku og er viðurinn nýttur til hljóðfæragerðar (sérstaklega í fiðlur), sem parket og í húsgögn. Þá er það talið illgresi í sumum hlutum Ástralíu.
Á Íslandi
Garðahlynur hefur vaxið í görðum í Reykjavík síðan 1886-1888 (Laufásvegi 5) og myndar víða krónumikil garðtré. Hann er löngu farinn að sá sér út í görðum. Notkun í skógrækt er takmörkuð. Hann hefur verið valinn tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands á Bíldudal, Borgarfirði og Í Reykjavík.
Tegundinni hættir við haustkali fyrstu 10-20 árin.
Hungursneyðin í Sovét-Úkraínu
thumb|right|Svæði í Sovétríkjunum sem fóru hvað verst út úr hungursneyðinni 1933. Svæði A eru neytendur korns, svæði B eru framleiðendur korns. thumb|right|Svelt fólk á götum úti. thumb|right|Viðurkenning ríkja á hungursneyðinni sem þjóðarmorði: {{legend|#005bbb|Opinberlega viðurkennd sem þjóðarmorð}} {{legend|#65a6e0|Opinberlega fordæmd sem útrýmingaraðgerð}} {{legend|#cccccc|Ekki opinberlega viðurkennd sem þjóðarmorð}} Hungursneyðin í Sovét-Úkraínu eða Holodomór (hið upphaflega úkraínska heiti, dregið frá moryty holodom („myrt með hungri“)) var hungursneyð af mannavöldum í Sovét-Úkraínu árin 1932 og 1933 sem dró milljónir Úkraínumanna til dauða. Á þessum árum geisaði hungursneyð á þeim svæðum Sovétríkjanna sem framleiddu korn. Ástæður þess voru líklega blanda margra þátta: dræmrar uppskeru vegna þurrka, aukinnar eftirspurnar vegna iðnvæðingar, vegna lélegs skipulags á samyrkjubúskap, útflutnings á korni, og vegna stjórnarstefnu ríkisins.
Ástandið dró á milli 3,3 til 7,5 milljónir Úkraínumanna til dauða.
Viðurkenning á hungursneyðinni sem þjóðarmorði
Sumir telja að hungursneyðin hafi verið skipulögð af Jósef Stalín leiðtoga Sovétríkjanna til að útrýma sjálfstæðishreyfingu Úkraínumanna. Undir miðstýringu Stalíns voru hvers kyns framleiðendum, korn-framleiðendum þar með töldum, settir kvótar á framleiðslu sína. Korn-framleiðendum voru settir háir framleiðslukvótar þrátt fyrir lélega uppskeru og leiddi það til hungusneyðar sem var leyft að versna. Ríkisstjórnin afþakkaði mataraðstoð erlendis frá og fólki var ekki leyft að flytja milli landsvæða. Vegna þessara þátta er hungusneyðin stundum nefnd þjóðarmorð, en það er umdeilt. Í dag viðurkennir ríkisstjórn Úkraínu ásamt 15 öðrum ríkjum hungursneyðina sem þjóðarmorð. Með notkun orðsins Holodomór er reynt að undirstrika manngerða hluta hungursneyðarinnar.
Alþingi Íslendinga samþykkti ályktun um að hungursneyðin hefði verið þjóðarmorð þann 23. mars árið 2023.
740–731 f.Kr.
740–731 f.Kr. var 7. áratugur 8. aldar f.Kr.
Gunnar Salómonsson
Gunnar Salómonsson (oft nefndur Gunnar Úrsus) (15. júlí 1907 – 3. janúar 1960) var íslenskur aflraunamaður og sýningarmaður aflrauna á Íslandi og víða erlendis.
Gunnar var fæddur að Laxárbakka í Miklaholtshreppi. Foreldrar hans voru Lárentsína Lárusdóttir Fjeldsted og Salómon Sigurðsson. Ársgamall missti Gunnar föður sinn og nokkru seinna varð móðir hans að láta hann frá sér í fóstur að Helgafelli í Helgafellssveit, og ólst hann upp með fósturforeldrum þar og síðar á Kóngsbakka í sömu sveit.
Árið 1936 fór Gunnar til Þýskalands í hópi íþróttamanna og kennara sem þá voru boðnir sem áhorfendur á ólympíuleika sem þá voru haldnir í Berlín. Eftir ólympíuleikina lá leið Gunnars til Kaupmannahafnar og þar réð hann sig til starfa hjá fjölleikaflokki og sýndi þrautir sínar með þeim í Kaupmannahöfn og víðar í Danmörku. Þar hófst hið eiginlega ævistarí Gunnars og að því hafði hann starfað í 23 ár er hann lést.
Gunnar sýndi mest í Danmörku, en einnig í Noregi og Þýskalandi fyrir stríðið og gat sér orðstír fyrir þrautir sínar. Sagt er að fáir eða engir gætu leikið allar þrautir hans eftir honum. Eitt sinn tók Gunnar þátt í keppni aflraunamanna í Kaupmannhöfn og fór með sigur af hólmi. Á stríðsárunum 1939 – 1945 tók hann að sýna sjálfstætt og ferðaðist um alla Danmörku og viðar og eftir stríðið sýndi hann mest í Danmörku, Noregi og Svíþjóð.
Gunnar átti sjö börn. Síðasta eiginkona hans var Elín Þórarinsdóttir. Ævisaga Elínar nefnist: Allt önnur Ella en hana skráði Ingólfur Margeirsson.
Rikka
Rikka er íslenskt kvenmannsnafn.
Sighvatur
Sighvatur er íslenskt karlmannsnafn.
Runnsledda
Runnsledda (fræðiheiti: Pimpla arctica) er sníkjuvespa sem finnst helst í birkiskógum, kjarrlendi eða runnum og gróðurríkum húsagörðum í Norður-og Mið-Evrópu, austur Rússlandi og Síberíu allt til Kamchatka.
Útlit
Runnsledda er frekar stórvaxin sníkjuvespa og getur orðið um 20 millimetrar en mikill stærðarmunur getur verið milli einstaklinga sem talið er að stafi af mis fæðuríkum hýslum. Bolur runnsleddu er svartur og er varpbroddur um helmingur af lengd afturbols og er hann þráðbeinn, svartur og sterklegur. Fæturnir eru rauðir nema stofnliðir fram- og miðfóta og langliður afturfóta eru svartir.
Mozilla
thumb|right|Merki Mozilla. Mozilla er samfélag um frjálsa hugbúnaðarþróun stofnað árið 1998 af hópi í kringum hugbúnaðarfyrirtækið Netscape. Mozilla-samfélagið hefur þróað hugbúnað af ýmsu tagi sem byggist á frjálsum hugbúnaðarleyfum og opnum stöðlum. Sjálfseignarstofnunin Mozilla Foundation og dótturfyrirtæki hennar, Mozilla Corporation, eru stuðningsaðilar samfélagsins.
Þekktustu afurðir Mozilla-samfélagsins eru vafrinn Firefox, tölvupóstforritið Thunderbird, snjalltækjastýrikerfið Firefox OS, villurekjarinn Bugzilla, myndsetningarvélin Gecko, greinaumsýsluforritið Pocket, og fleiri.
Benjamin Tucker
Benjamin Rickertson Tucker (17. apríl 1854 — 22. júní 1939) var bandarískur talsmaður stjórnleysis einstaklingshyggju og útgefandi og eigandi blaðsins Liberty.
Liberty kom út á tveggja vikna fresti á árabilinu 1881-1908 og birti greinar og skoðanaskipti um anarkisma.
Dufþakur
Dufþakur er íslenskt karlmannsnafn.
Suðurganga
thumb|300 px|Þýskt miðaldakort yfir pílagrímaleiðir til Rómar, athuga ber að suður snýr upp á við Suðurganga er heiti sem Íslendingar höfðu á miðöldum um pílagrímsferðir helgra staða suður í löndum. Oftast var farið til Rómar en einnig tíðkuðust suðurgöngur til annarra helgra staða, svo sem Santiago de Compostela á Spáni eða jafnvel allt til Jórsala (Jerúsalem).
Fjölmargir Íslendingar fóru í suðurgöngu á miðöldum og hafa þær sjálfsagt hafist þegar við kristnitöku. Í Njálu er sagt að Flosi Þórðarson hafi farið í suðurgöngu eftir Njálsbrennu og Kári Sölmundarson einnig. Hin víðförla Guðríður Þorbjarnardóttir gekk til Rómar og gerðist einsetukona þegar hún kom heim. Í gestabók klaustursins í Reichenau, þar sem skráð eru nöfn allra pílagríma sem þar komu við á 9., 10. og 11. öld, er að finna 39 nöfn karla og kvenna sem sögð eru vera frá Hislant terra (Íslandi).
Margir fóru líka í suðurgöngu á 12. og 13. öld og í Sturlungu eru nefndir fjölmargir Íslendingar sem gengu suður. Frægust er frásögnin af Sturlu Sighvatssyni, sem leiddur var um Róm og hýddur en konur og karlar máttu ekki vatni halda að sjá svo fríðan mann jafnhörmulega leikinn. Gissur Þorvaldsson, Kolbeinn ungi, Órækja Snorrason og fleiri höfðingjar gengu líka suður. Nikulás ábóti á Munkaþverá (d. 1159) skrifaði leiðarlýsingu fyrir pílagríma og studdist þar við eða þýddi erlendar leiðarlýsingar. Gissur Hallsson skrifaði ferðabók sem hét Flos peregrinationis og mun hún hafa verið á latínu en hún er nú glötuð.
Margir pílagrímar fóru fótgangandi til Rómaborgar og tók ferðin þá langan tíma, oft nokkur ár. Þorvaldur Vatnsfirðingur er til dæmis sagður hafa verið þrjú ár í sinni ferð. Höfðingjar fóru þó oft ríðandi og voru mun fljótari í förum. Sumir lögðu lykkjur á leið sína og heimsóttu marga staði, til dæmis Hrafn Sveinbjarnarson, sem fór fyrst til Kantaraborgar á Englandi, síðan til Iliansborgar (St. Giles), þá til Santiago de Compostela á Spáni og að lokum til Rómar. Sumir voru reyndar fljótir í ferðum þótt fótgangandi væru; Ketill prestur, sendimaður Guðmundar biskups Arasonar, fór gangandi til Rómaborgar í erindum biskups og var svo feginn þegar honum tókst að fá páfabréfið sem hann var sendur til að sækja að hann hljóp norður eftir löndum, allt norður til Rostock.
Páll biskup Jónsson virðist hafa haft áhyggjur af tíðum suðurgöngum presta því að hann lét telja bæði presta og kirkjur í biskupsdæminu, þar sem hann vildi leyfa prestum að fara ef þess væri gætt að nægir væru eftir hverju sinni til að sinna prestþjónustu.
Margir sneru aldrei aftur, veiktust á leiðinni og dóu. Þórlaug dóttir Páls prests Sölvasonar í Reykholti og Þórir auðgi maður hennar höfðu eignast nokkur börn saman en þau dóu öll og hét Þórlaug þá Rómarferð. Maður hennar var tregur til en lét þó til leiðast "fyrir ástar sakir við hana" en þau dóu bæði í ferðinni og einnig barn sem þau eignuðust í Noregi og skildu eftir það. Páll prestur og Hvamm-Sturla deildu um arf eftir þau og leiddu þær deilur á endanum tl þess að Snorri Sturluson fór í fóstur í Odda.
Margvíslegar ástæður voru fyrir suðurgöngum. Oft voru þær eingöngu af trúarlegri þörf, vegna áheita eða farnar í yfirbótarskyni af eigin hvötum en menn voru líka oft dæmdir til suðurgöngu eða hún var hluti af sættagerð. Sumir áttu líka erindi við páfa.
Suðurgöngur héldu áfram á 14. öld þótt sennilega hafi dregið úr þeim og á 15. og 16. öld virðast fáir hafa farið. Þó er til dæmis sagt um Helga Höskuldsson (d. um 1560) ábóta á Þingeyrum að hann hafi farið þrisvar til Rómar.
Þeir voru færri sem fóru í Jórsalaferðir en Björn Einarsson Jórsalafari fór þó þangað 1406 og kona hans með honum. Hann skrifaði eða lét skrifa bók um ferðir sínar en hún er ekki lengur til.
Lofsöngur
thumb|Lofsöngur thumb|Árið 1974 lét [[Menntamálaráðuneytið koma fyrir minningartöflum að London Street 15 í Edinborg, sú fyrri er á íslensku og á henni stendur: „Íslenski þjóðsöngurinn, “Ó, Guð vors lands” lagið og hluti ljóðsins var saminn í þessu húsi árið 1874 af Sveinbirni Sveinbjörnssyni og Matthíasi Jochumssyni“ og á töflunni fyrir neðan hana er ritað á ensku: „The Icelandic national anthem “Ó, Guð vors lands” by the composer Sveinbjörn Sveinbjörnsson and the poet Matthías Jochumsson was written and composed in this house in 1874.“ Frumkvæðið að því að koma fyrir töflunum átti dr. Símon Jóhannes Ágústsson, sem ritaði ráðuneytinu um málið, en sendiráð Íslands í Lundúnum og aðalræðismaðurinn í Edinborg aðstoðuðu við framkvæmd þess. Tvennt er athugavert við textann á töflunum, í fyrsta lagi er á þeim báðum staðhæft að lag og ljóð hafi verið samið 1874 en í æviminningum Matthíasar kemur fram að það hafi verið veturinn 1873-1874, í öðru lagi er misræmi á milli þeirra eftir tungumálum, á íslensku útgáfunni er staðhæft að ljóðið hafi að hluta til verið samið í húsinu sem er rétt en á þeirri ensku er staðhæft að það hafi verið samið þar sem er rangt, en síðari versin voru samin í Lundúnum.]] thumb|Víðmynd af minningartöflunum tveim við London Street 15.
Straumlínustjórnun
Straumlínustjórnun er stjórnunaraðferð sem snýr að því að hámarka virðissköpun í fyrirtækjum. Þessi stjórnunaraðferð var upphaflega þróuð í bílaiðnaði í Japan þar sem áhersla var lögð á að greina og fjarlægja sóun án þess að framleiðni minnkaði.
Lofsöngur
Lofsöngur er sálmur eftir Matthías Jochumsson við lag Sveinbjörns Sveinbjörnssonar samið fyrir þjóðhátíð í tilefni af þúsund ára afmæli Íslandsbyggðar árið 1874. Lag og ljóð voru frumflutt af blönduðum kór við hátíðarguðsþjónustu sem hófst klukkan 10:30 í Dómkirkjunni í Reykjavík sunnudaginn 2. ágúst 1874 sem Lofsöngur í minningu Íslands þúsund ára og var konungur Danmerkur (og þar með konungur Íslands), Kristján IX, viðstaddur þá athöfn.
Ljóðið öðlaðist í kjölfar þess vinsældir meðal almennings sem þjóðsöngur og var flutt sem slíkt við fullveldistökuna 1918, sú staða ljóðs og lags var svo fest í „lög um þjóðsöng Íslendinga“, sem voru samþykkt á Alþingi 8. mars 1983 og tóku gildi 25. mars sama ár. Áður var vísan Eldgamla Ísafold eftir Bjarna Thorarensen við lagið God Save the Queen oft sungin sem einhvers konar þjóðsöngur, en það þótti ekki hæfa að notast við sama lag og aðrar þjóðir nota við þjóðsöng sinn.
Lofsöngurinn gengur oftast undir heitinu Ó, Guð vors lands, sem er fyrsta ljóðlína hans og er það meðal annars notað sem heiti ljóðsins í lögum um þjóðsönginn, en er þó skrifað þar án kommu á eftir ó|ó-inu.
Saga
Gefinn var út konungsúrskurður þann 8. september 1873 þess efnis að opinber guðsþjónusta skyldi haldin í öllum kirkjum landsins í tilefni 1000 ára afmæli Íslandsbyggðar sumarið 1874, og átti biskup Íslands samkvæmt honum að ákveða messudag og ræðutexta, Pétur Pétursson sem þá þjónaði sem biskup ákvað að messudagurinn skyldi vera 2. ágúst 1874 og að sálmurinn sem flytja skyldi væri 90. Davíðssálmur, 1.-4. og 12.-17. vers, og urðu þau vers innblástur Matthíasar Jochumssonar að Lofsöngnum:
Umræður um að skipta um þjóðsöng
Reglulega hefur sú hugmynd komið upp í þjóðfélagsumræðunni að skipta um þjóðsöng og hafa þá oft verið nefnd lögin Ísland er land þitt eftir Magnús Þór Sigmundsson við texta Margrétar Jónsdóttur og ljóð Eggerts Ólafssonar Ísland ögrum skorið við lag Sigvalda Kaldalóns og Öxar við ána, lag Helga Helgasonar við ljóð Steingríms Thorsteinssonar. Þjóðsöngurinn hefur einkum verið gagnrýndur fyrir að þykja torsunginn; að vera of langur, en iðulega þarf að auka spilunarhraða lagsins eða stytta það, oftast niður í fyrsta erindið, við alþjóðlega kappleiki og aðrar þjóðlegar samkomur; fyrir að vera torskilinn og að lokum fyrir að fjalla aðallega um Guð kristinna manna.
Árið 1996 (121. löggjafarþing, 35. mál) var lögð fram þingsályktunartillaga um „endurskoðun á lögum um þjóðsöng Íslendinga“ og m.a. lagt til að taka upp annan þjóðsöng ásamt lofsöngnum og hafa þá tvo þjóðsöngva (líkt og t.d. Nýja Sjáland hefur gert), tillagan var felld.
Við fyrri spurningunni svöruðu 60% „Ó guð vors lands“, 1,8% „Lofsöngur“, 6% nefndu aðra söngva, 32% aðspurðra kváðust ekki vita nafn þjóðsöngsins. Mikill munur var eftir aldri á því hvort aðspurðir vissu hver þjóðsöngurinn væri, eða um 30% 15-24 ára fólks og 90% 55-69 ára.
Við seinni spurningunni svöruðu 65% því að þeir vildu halda sig við núverandi þjóðsöng, tæplega 5% kusu Öxar við ána.
Í annarri Gallupkönnun sem gerð var í nóvember 1996 í kjölfar umræðna á Alþingi um hvort skipta ætti um þjóðsöng, vildu 68% halda núverandi þjóðsöng og tæplega 32% vildu nýjan. Stuðningur við þjóðsönginn jókst með hækkandi aldri en fór þó aldrei niður fyrir 50%. Athuga skal, að í hvorugri könnuninni gaf Gallup upp stærð úrtaks eða svarhlutfall.
Lagaleg staða
„Lög um þjóðsöng Íslendinga“, þar sem söngurinn er nefndur „Ó Guð vors lands“, voru samþykkt á Alþingi 8. mars 1983 og tóku gildi 25. mars sama ár. Þar er m.a. staðhæft að hann sé eign íslensku þjóðarinnar, að hann skuli ekki flytja eða birta í annarri mynd en hinni upprunalegu, að eigi sé heimilt að nota hann í viðskipta- eða auglýsingaskyni, að forsætisráðherra skuli skera úr um allan ágreining um rétta notkun hans og að forsætisráðuneytið fari með umráð yfir útgáfurétti hans. Forsetinn hefur svo vald til að setja nánari ákvæði um notkun hans með forsetaúrskurði ef þörf þykir.
Brot á lögunum vörðuðu upprunalega varðhaldi allt að 2 árum, en því var breytt með lögum nr. 82, 16. júní 1998. Eftir að þau tóku gildi varðaði brot á lögum um þjóðsöng Íslendinga fangelsisvist allt að 2 árum.
Ljóðið
Lofsöngurinn samanstendur af þremur erindum og er yfirleitt látið nægja að syngja það fyrsta við opinberar samkomur.
Tenglar
Greinar um lofsöngin
Lýsislampi
thumb|Lýsislampi|300px Lýsislampi (grútarlampi eða grottarlampi) var lampi sem notaður var á Íslandi og hafði lýsi til ljósmetis og oftast þurrkaða fífu fyrir kveik. Lýsislampinn var tvöfaldur, meðan kolan var einföld, en hún var oft aðeins holaður steinn eða gerð úr lélegum málmi (þá stundum nefnd lýsispanna). Lýsislampinn var því eilítil framför frá kolunni, ljósmagnið öllu meira, og eins og segir í Horfnum starfsháttum, eftir Guðmund Þorsteinsson frá Lundi: „Á síðustu öldum voru kolur orðnar tvöfaldar, kölluðust þá lampar og þóttu mestu þing og fyrirmyndarljósfæri“. Lýsislampar lögðust almennt niður á Íslandi á árunum 1870-1880 þegar olíulamparnir tóku við.
Á 19. öld voru flestir lýsislampar úr kopar. Þeir voru dálítið í laginu eins bókstafurinn J á hlið og eins og Q að ofan séð og voru samansettir úr efri og neðri skál. Ljósmetið var í efri skálinni og sömuleiðis kveikurinn, sem lá í vörinni á lampanum. Ef kveikurinn dró upp úr efri skálinni meira lýsi en brann þá draup afangurinn niður í undirlampann. Þannig var hægt að nýta lýsið „aftur“.
Elding
thumb|250px|Elding
Elding er útrás af rafmagni úr skýi og henni fylgir oft þruma. Eldingar koma helst fyrir í þrumuveðri en stundum við eldgos, sandbylji og skógarelda. Hraði eldinga getur verið allt að 60.000 m/s og hitastigið allt að 30.000 °C. Á þessu hitastigi er nógu heitt að bræða kísl saman í sandi og við þetta getur gler myndast. Það eru um það bil 16 milljónir þrumuveðra á hverju ári um allan heim. Eldingar valda jónun í loftinu í kringum þær og svo myndast köfnunarefnisoxíð sem breytist þá í saltpéturssýru sem plöntur geta neytt.
Ekki er vitað nákvæmlega hvernig eldingar myndast. Það eru til margar mismunandi kenningar um myndun þeirra, til dæmis skoðaðar hafa verið breytingar í loftinu (í vindhraða, rakastigi, núningi og loftþrýstingi) og áhrif sólvinds. Framkoma íss í skýjum er talin koma einhverju við myndun eldinga og stungið hefur verið upp á að hann geti breytt rafhleðslu skýs og þá valdið eldingum.
Åska