cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fjallaþinur
Á Íslandi
thumb|Keilulaga fjallaþinur í Skorradal. Hefur verið ræktaður hérlendis frá 1905 og til í í flestum landshlutum en best hefur gengið að rækta hann inn til dala. Stálpuð tré finnast í trjásafninu í Hallormsstaðarskógi, 12-15 m há tré sem komu frá Noregi 1937. Einnig eru stæðileg tré í Skorradal og Þjórsárdal. Hæstu tré hafa náð 20 metrum. Tilraunir hafa verið gerðar með ágræðslu fjallaþins í Fnjóskadal. Ætlunin er að framleiða úrvalsfræ af fjallaþin til jólatrjáaræktar.
Lúkasarmálið
Atburðir
Upp kom sú saga að á Bíladögum á Akureyri (15. til 17. júní) hefði hópur pilta á aldrinum 16 til 21 fundið hundinn, komið honum fyrir í íþróttatösku, og drepið hann með því að sparka töskunni á milli sín þar til hundurinn hætti að veina. Verknaðurinn var kærður til lögreglu í lok júní.
Peseti
Peseti (spænska: peseta) getur átt við um:
Lúkasarmálið
Atburðir
Samkvæmt sögunni var höfuðpaurinn á bak við þetta verk ungur maður úr Reykjavík, Helgi Rafn Brynjarsson. Málið vakti gríðarlega reiði og fóru netverjar öllum illum orðum um hann. Honum var hótað lífláti, setið var um hús hans, og ráðist var á hann í matvöruverslun. Að auki missti Helgi vinnuna sem ljósmyndari.
Fjallaþinur
Á Íslandi
Árið 2016 brotnuðu tveir toppar í stórviðri af aldargömlum fjallaþin í Mörkinni, Hallormsstað. Það er eitt sverasta tré landsins og vinsælt er að klifra í því.
Lúkasarmálið
Atburðir
Minningarathafnir voru haldnar bæði á Akureyri og í Reykjavík. Kertum var fleytt við Blómaval á Akureyri og Geirsnef í Reykjavík, um hundrað manns mættu á hvora athöfnina.
16. júlí 2007 fannst hundurinn svo á lífi við ruslahaug nálægt Vaðlaheiði. Hundurinn leit víst nokkuð illa út.
Zjytomyr
Zjytómýr (úkraínska: Житомир) er borg í Norður-Úkraínu og með sögufrægari stöðum Garðaríkis. Borgin er tuttugusta stærsta borg Úkraínu. Í borginni búa um 270 þúsund manns og er hún stjórnarsetur fyrir Zjytómýr-sýslu eða Zjytómýrfylki (úkraínska: Житомирська о́бласть, Zjytómýrska oblast).
Lúkasarmálið
Eftirmálar
Hundrað manns voru kærðir fyrir ærumeiðingar í garð Helga. Helgi fékk 200 þúsund krónur í miskabætur í dómi gegn einnri konu árið 2011.
Zjytomyr
Saga
Borgin varð til undir forystu konungs í Garðaríki, Höskuldi, árið 884. Elstu heimildir um borgina eru frá árinu 1321.
Lúkasarmálið
Eftirmálar
Lúkas dó árið 2011, þá fimm ára gamall.
Zjytomyr
Landafræði
Zjytómýr er 130 km vestur af Kænugarði. Í gegnum borgina rennur Téterév sem tæmist í Danparfljót og tengir borgina við Svartahafið og Azovhafið. Loftslag er þurrt og er meðalhiti á sumrin +20 °C og á veturna –10 °C.
Sigrún Pálína Ingvarsdóttir
Sigrún Pálína Ingvarsdóttir (fædd 8. nóvember 1955, látin 2. apríl 2019) var íslenskur þroskaþjálfi og brautryðjandi í baráttunni gegn kynferðislegu ofbeldi á Íslandi. Sigrún Pálína lauk námi frá Þroskaþjálfa­skóla Íslands árið 1977 og starfaði við fagið hér á landi til ársins 1996 er hún flutti bú­ferl­um til Dan­merk­ur þar sem hún starfaði lengst af sem þroska- og markþjálfi og meðferðarráðgjafi.
Lúkasarmálið
Eftirmálar
Leikhópurinn Norðurbandalagið setti upp leikrit um málið á Akureyri 2013. Helga var boðið sem heiðursgesti og var að sögn mjög hrifinn.
Sigrún Pálína Ingvarsdóttir
Sigrún Pálína var ein þeirra kvenna sem stigu fram árið 1996 og greindu opinberlega frá því að sr. Ólafur Skúlason biskup Íslands hefði framið kynferðisbrot gegn þeim á þeim tíma er hann starfaði sem sóknarprestur í Bústaðakirkju. Sigrún Pálína hafði allt frá árinu 1988 reynt að ræða málið innan Þjóðkirkjunnar en ekki haft erindi sem erfiði. Hún sendi erindi til siðanefndar Prestafélags Íslands árið 1996 og í kjölfarið komst málið í opinbera umræðu. Biskup mótmælti málflutningi kvennanna og hlaut málið, sem gekk undir nafninu Biskupsmálið, mikla umfjöllun í fjölmiðlum. Konurnar mættu víðast hvar fálæti og biskup leitaði m.a. til embættis ríkissaksóknara með það fyrir augum að kæra konurnar fyrir rangar sakargiftir. Eftir skýrslutökur hjá embættinu beindi ríkissaksóknari því til biskups að láta málið niður falla sem hann og gerði. Málið tók nýja stefnu eftir andlát Ólafs árið 2008 er dóttir hans, Guðrún Ebba Ólafsdóttir gekk á fund Karls Sigurbjörnssonar þáverandi biskups og óskaði eftir því að málið yrði tekið fyrir með formlegum hætti innan kirkjunnar og að Sigrún Pálína fengi áheyrn biskups og Kirkjuráðs, auk opinberrar afsökunarbeiði frá Þjóðkirkjunni. Yfirstjórn kirkjunnar aðhafðist ekkert frekar í málinu þrátt fyrir ítrekaðar óskir Guðrúnar Ebbu þar að lútandi. Það var svo árið 2010 að loks var skipuð rannsóknarnefnd sem leiddi í ljós hvernig kirkjan brást þessum konum og voru þeim dæmdar bætur.
Sigrún Pálína hlaut Jafnréttisviðurkenningu Stígamóta árið 2010.
Nútímabörn
Nútímabörn var íslensk þjóðlagarokksveit sem starfaði árið 1969 og gaf út eina breiðskífu, Nútímabörn, sama ár. Platan innihélt mest erlend lög með íslenskum textum en líka tvö frumsamin lög eftir Ágúst Atlason. Hljómsveitina skipuðu Drífa Kristjánsdóttir, Ágúst Atlason, Ómar Valdimarsson, Snæbjörn Kristjánsson og Sverrir Ólafsson.
Halmaherahaf
thumb|right|Kort af Mólúkkaeyjum sem sýnir Halmaherahaf Halmaherahaf er hafsvæði í Kyrrahafi milli indónesísku eyjarinnar Halmahera og Raja Ampat-eyja sem tileyra Papúu Nýju-Gíneu. Hafið tengist Kyrrahafi í norðaustri og Seramhafi í suðri.
Keys to Tulsa
Svartnætti (enska: Keys to Tulsa) er bandarísk kvikmynd frá árinu 1997 sem Leslie Greif leikstýrði og er byggð á samnefndri bók eftir Bryan Fair Berkey. Eric Stolts og James Spader fara með aðalhlutverkin.
Huntingtonssjúkdómur
Huntingtonssjúkdómur (HD) er erfðasjúkdómur þar sem heilafrumur hrörna smán saman. Fyrstu einkenni eru oft persónuleikabreytingar og  skert andleg hæfni. Sjúkdómurinn hefur áhrif á hreyfigetu og  koma fram óeðlilegar og óvenjulegar hreyfingar, grettur og hægar stjórnlausar hreyfingar, skyndilegir og stundum öfgafullir kippir í útlimum, andliti og fleiri líkamshlutum og óöruggt göngulag. Smám saman minnkar talgeta og færni til að samhæfa hreyfingar. Einkenna verður yfirleitt vart á milli 30 og 50 ára en geta byrjað á öllum aldri. Um 8% tilfella greinast fyrir  20 ára aldur  og eru þá með einkennum sem svipa til parkinsonsveiki. Norskur héraðslæknir í Setesdalen, Johan Christian Lund að nafni, lýsti sjúkdóminum fyrst árið 1860 en honum var lýst kerfisbundið síðar af George Huntington. Sjúkdómurinn gekk í Noregi undir nafninu ”Setesdalsrykkja” eða ”rykkja” og er líklegt að sjúkdómurinn hafi stafað af einangrun og innrækt. Um 250 manns eru greindir með sjúkdóminn í Noregi.
Louvre
thumb|200px|Louvre-minjasafnið. [[Louvre-píramídinn er til vinstri.]]
Louvre-minjasafnið (franska: Musée de Louvre) er listasafn í París í Frakklandi. Það er mest heimsótta listasafn í heimi, sögufrægt minnismerki og þjóðminjasafn Frakklands. Það er landamerki miðsvæðis á hægri austurbakka Signu. Þar eru næstum 35.000 smíðisgripir frá 7000 f.Kr. til 19. aldarinnar.
Minjasafnið er í Louvre-höllinni (Palais du Louvre), sem er virki byggt á 12. öldinni af Filippusi 2., rústir virkisins eru enn sýnilegar. Smám saman þróaðist mannvirkið í að verða að höll. Árið 1674 ákvað Loðvík 14. að búa í Versölum og var þá konunglegt safn sýnt þarna. Í frönsku byltingunni tilkynnti Þjóðsamkoman að Louvre-byggingin ætti vera notuð sem minjasafn.
Minjasafnið opnaði þann 10. ágúst 1793 með 537 málverk að mestu leyti frá eignum kirkjunnar eða kóngafólksins. Árið 1796 var minjasafnið lokað til 1801 vegna byggingarvandamála. Þegar Napóleon var við stjórnvöl jókst stærð safnsins og var það kallað Musée Napoléon. Eftir að Napóleon fór halloka í Waterloo var mikið af safngripunum skilað til upprunalegu eigendanna. Á ríkisárunum Loðvíkar 18. og Karls 10. var bætt við það og fékk minjasafnið 20.000 smíðisgripi á tíma síðara keisaradæmis Frakklands.
Safnið hefur að geyma rúmlega 500 listaverk og þar af er eitt best þekkta myndlistaverk heims, Móna Lísa, en það eftir endurreisnarmanninn fræga Leonardo da Vinci.
13. mars
13. mars er 72. dagur ársins (73. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 293 dagar eru eftir af árinu.
Phyllostachys carnea
Phyllostachys carnea er bambustegund sem var lýst af Guang Han Ye og Zheng Ping Wang. Hún getur orðið 2,5 m há og stönglarnir 14 til 15 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Hunan).
Jerez de la Frontera
Jerez de la Frontera eða Jerez er spænsk borg í Cádiz-héraði í Andalúsíu á Spáni. Sveitarfélag er samnefnt borginni. Íbúar eru um 213.000 (2015). Á stórborgarsvæði Jerez búa um 650.000. Nafnið má rekja til Fönikíumanna sem nefndu hana Xeres.
Áfengi drykkurinn sérrí hefur nafn sitt af borginni. Einnig er borgin þekkt fyrir flamenco, hesta og mótorhjól.
Cholodkovskya
Cholodkovskya er ættkvísl af skordýrum sem var lýst af  Carl Julius Bernhard Börner 1909. Cholodkovskya er í ættinni Adelgidae.
Ættkvíslin inniheldur bara eina tegund; Cholodkovskya viridana.
Einingarvigur
Einingarvigur eða einingarvektor er í stærðfræði vigur í stöðluðu vigurrúmi sem hefur lengdina 1.
Einingarvigur er oft táknaður með lágstaf með „hatti“ ofan á (sjá ). Einingarvigur með stefnuhornið v er táknaður með og hefur hnitin.
Einingarvigur í stefnu x-ássins er oft táknaður með eða i og einingarvigur í stefnu y-ássins með   eða j.
Dæmi: = [6, 6, 3]' =  þ.a. lengd  =  = 9. Andhverfa 9 er 1/9 þannig að =
Andesgæs
Andesgæs (fræðiheiti: Chloephaga melanoptera) er tegund gæsa.
Átröskun
Um tíunda hver kona á Íslandi er með átröskun.
Xenofanes
Xenofanes frá Kolofon (forngríska ; 570 – 480 f.Kr.) var forngrískur heimspekingur og skáld. Einungis brot eru varðveitt úr ritum hans, í tilvitnunum hjá seinni tíma höfundum. Xenofanes gagnrýndi trúarbrögð síns tíma og manngervingu guðanna.
Heimspeki
Xenofanes hafnaði manngervingu guðanna og benti á að Eþíópíumenn segðu að guðirnir væru dökkir á hörund en Þrakíumenn segðu þá vera bláeygða. Hann hélt því enn fremur fram að ef uxar gætu lýst guðunum myndu þeir lýsa þeim sem uxum og að ef hestar og ljón gætu teiknað myndu þau tekna guðina sem hesta og ljón en ekki sem menn.
Í þekkingarfræði hélt Xenofanes því fram að sannleikur væri til um raunveruleikann en að dauðlegir menn væru ekki færir um að þekkja hann.
Kozo Arai
Kozo Arai (fæddur 24. október 1950) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 47 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Lawrence Kohlberg
Lawrence Kohlberg (25. október 1927 – 19. janúar 1987) var bandarískur sálfræðingur, heimspekingur og menntunarfræðingur. Hann er þekktur fyrir að skoða siðferðisvitund í víðu samhengi með hliðsjón af sálfræðirannsóknum á siðferðisþroska og með reynslu sinni á framkvæmd slíkra fræðikenninga í skólastarfi
Kohlberg skoðar siðferðisþroska einstaklinga út frá þroskakenningum Jeans Piaget og heimspeki Immanuels Kant. Kohlberg setti fram kenningu um stigaskiptingu siðferðisþroskans þar sem hann skiptir siðferðisþroska einstaklinga í sex stig. Síðasta stigið „algild siðalögmál“ er mjög umdeilt. Kolhberg athugaði siðferðisvitund fólks með hliðsjón af hvert er viðhorf fólks til þess að varðveita líf, skyldurækni í sambændum og viðhorf til laga og refsinga. Hann notaði klípusögur í rannsóknum sínum svo sem sögur þar sem einstaklingur þarf að velja milli tveggja siðareglna eins og eignarétti og virðingu fyrir lífi.
Jörfi
Jörfi getur átt við eftirfarandi:
Fáni Ekvador
thumb|250px|Núverandi fáni frá 1860.
Fáni Ekvador er samanstendur af þremur láréttum borðum. Sá efsti er tvöfalt breiðari en hinir tveir og skjaldarmerki landsins. Fáninn tók löglega gildi 26. september 1860. Hlutföll hans eru 2:3.
Merking litanna er eftirfarandi:
Panamaflói
thumb|right|Kort sem sýnir Panamaflóa Panamaflói er flói í Kyrrahafi við suðurströnd Panama. Hann tengist Karíbahafi um Panamaskurðinn. Höfuðborg Panama, Panamaborg, stendur við strönd flóans.
Rjóðurlykill
Rjóðurlykill (fræðiheiti Primula geraniifolia) er blóm af ættkvísl lykla.
Jessica Capshaw
Jessica Brooke Capshaw (fædd 9. ágúst 1976) er bandarísk leikkona. Hún er þekkt fyrir hlutverk sitt sem Jamie Stringer í lögfræðidramanu The Practice og einnig hlutverk sem Dr. Arizona Robbins í Grey's Anatomy.
Einkalíf
Jessica var fædd í Columbia, Missouri, er dóttir leikkonurnar Kate Capshaw. Hún er stjúpdóttir Steven Spielberg.
Rauða kauphúsið í Freiburg
thumb|Rauða kauphúsið er eldrautt og stórglæsilegt Rauða kauphúsið í Freiburg (Historisches Kaufhaus) stendur gegnt Maríukirkjunni í miðborg Freiburg og þykir eitt allra fallegasta hús borgarinnar. Húsið er eldrautt og mjög áberandi á markaðstorginu.
Söguágrip
Ekki er nákvæmlega vitað hvenær húsið var reist en það mun hafa verið á 14. öld. Húsið kemur fyrst við skjöl 1378 og var þá verslunarhús og tollhús. 1520 var húsið stækkað í átt að Maríukirkjunni og fékk þá hina fögru framhlið. Framkvæmdir stóðu til 1532. Árið 1550 fékk húsið svalirnar sem eru undir styttunum stóru. Stytturnar eru af Maximilian I keisara, Filippus konung hinn fagra, Karl V keisara og Ferdinand I keisara. Að innan er keisarasalurinn stærsti salur hússins, en hann er nefndur eftir Vilhjálmi I Þýskalandskeisara. Bæði að utan og innan er húsið hið glæsilegasta. Eftir fallbyssuárás Frakka 1744 stórskemmdist húsið og varð að gera það upp. 1946-51 var húsið notað sem þinghús, enda var Freiburg þá höfuðborg Baden, þ.e. franska hernámssvæðisins. Árið 1951 var Baden-Württemberg stofnað sem sambandsland Þýskalands og höfuðborgin færð til Stuttgart. Síðustu breytingar á húsinu voru gerðar 1988. Húsið er í dag notað fyrir sérstaka viðburði.
Kalúgafylki
thumb|300px|Kalúgafylki innan Rússlands
Kalúgafylki (rússneska: Калу́жская о́бласть) er fylki (oblast) í Rússlandi. Höfuðstaður fylkisins er Kalúga. Íbúafjöldi var 1,010,930 árið 2010.
Vinir Sjonna
Vinir Sjonna var strákaband sem flutti lagið Aftur heim í virðingarvotti við Sigurjón Brink (Sjonna). Meðlimir voru þekktir úr íslenskum hljómsveitum: Gunnar Ólason í Skítamóral, Vignir Snær Vigfússon var í Írafár, Pálmi Sigurhjartarson í Sniglabandinu, Matthías Matthíasson í Pöpunum, Hreimur Örn Heimisson í Landi og sonum og loks Benedikt Brynleifsson í Todmobile.
Vinir Sjonna hafa tvisvar sinnum tekið þátt í söngvakeppni sjónvarpsins. Í fyrsta skiptið fluttu þeir lagið Waterslide árið 2009 með Sjonna Brink. Nafnið Vinir Sjonna festist þó ekki við hópinn fyrr en tilkynnt var af ættingjum og vandamönnum Sigurjóns Brink að sex vinir hans myndu flytja lagið Aftur heim fyrir hans hönd árið 2011. Lagið vann keppnina hér á landi og keppti í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpstöðva í Dusseldorf, Þýskalandi í maí. Þar hafnaði það í 20. sæti.
Engjamunablóm
Engjamunablóm (fræðiheiti: Myosotis scorpioides) er fjölært blóm af munablómaætt. Blóm þess eru heiðblá og 7 til 8 mm í þvermál. Það líkist gleym-mér-ei en þekkist á styttri aldinleggjum og stærri blómum. Þá er gleym-mér-ei eilítið hærðari.
Holland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Holland hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 61 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni ásamt sjö öðrum löndum átti sér stað árið 1956. Landið hefur aðeins misst af fjórum keppnum, tvisvar vegna árekstra dagsetningu við þjóðardaginn Dodenherdenking (1985 og 1991) og tvisvar vegna lélegrar niðurstöðu árin á undan (1995 og 2002). Holland hélt keppnina í Hilversum (1958), Amsterdam (1970), tvisvar í Haag (1976 og 1980) og í Rotterdam ( 2020, 2021).
Yfirlit þátttöku (niðurstöður)
<references group="lower-alpha" />
Kínverskt rokk
thumbnail|Cui Jian hefur verið kallaður faðir hins kínverska rokks. Kínverskt rokk (kínverska: Yaogun yinyue, 摇滚音乐) er samheiti yfir fjölmörg afbrigði af rokktónlist frá löndum sem tala kínversku. Kínverskt rokk er undir áhrifum frá tónlist frá Bandaríkjunum, Bretlandi og Japan ásamt því að taka mikið frá hefðbundinni kínverskri tónlist. Kínverskt rokk á uppruna sinn að rekja til stefnu sem kallast Norðvestanvindurinn og þá sérstaklega til tónlistarmannsins Cui Jian sem er talinn vera einn helsti brautryðjandi stefnunnar og alls rokks í Kína.
Einkenni og helstu stefnur
Tónlistarmenn sem spila rokk í Kína hafa átt á hættu að verða gagnrýndir fyrir að spila ófrumlega tónlist út af uppruna rokksins úr vestrinu. Margir tónlistarmenn af fyrstu kynslóð rokk tónlistarmanna í Kína svo sem He Yong og Again spila þess vegna tónlist sem notast við svipmyndir af Kína í textum sínum til að viðhalda ímynd sinni sem frumlegir tónlistarmenn en ekki eftirhermur.
Þessa stefnu tónlistarmanna til að reyna að hljóma kínverskir mætti túlka sem þjóðernishyggju en kínverskir tónlistarmenn tala um að þeir vilji semja tónlist um daglegt líf í Kína og jafnvel tjá hatur í garð vestrænna áhrifa á Kína. Hljómsveitin Tang Dynasty er dæmi um hljómsveit sem tekur þessa stefnu í textaskrifum en þeir spila Þungamálm og syngja ljóð frá tímum Song keisaraaldarinnar. Á tíunda áratugnum fór rokkið að taka nýjar og áður óþekktar stefnur þegar hljómsveitir eins og Sober spiluðu tónlist sem var undir áhrifum af bresku poppi sem minnir á Bítlana. Þessi tónlist hefur hlotið gagnrýni frá fyrri kynslóð rokk tónlistarmanna og kallaði sjálfur Cui Jian þessar hljómsveitirr meðal annars „menningarlausar“.
Í kringum árið 1997 byrjaði að þróast ný kynslóð af kínverskum listamönnum sem lögðu ekki eins mikla áherslu á að nota kínversk hljóðfæri eða texta til að skilgreina sig og raska oft merkingu þjóðlegra texta ef þeir notast við þá til að skapa nýtt fyrirbæri. Nýja hljóðhreyfingin frá Peking varð til vegna þess að nýja kynslóðin átti mun auðveldari aðgang að vestrænni tónlist heldur en fyrsta kynslóðin í formi kassetta og geisladiska af svarta markaðinum. Listamennirnir höfðu aðgang að fleiri tegundum af tónlist og hafði það áhrif á tónlistarsköpun þeirra
Mikilvægir atburðir fyrir kínverskt rokk
Fyrstu stóru tónleikar í sögu kínverska rokksins var þegar hljómsveitin Wham! spilaði í Peking árið 1985. Þetta voru fyrstu vestrænu rokktónleikarnir sem haldnir voru í Kína og höfðu þess vegna mikil áhrif á senunna og upprennandi tónlistarmenn af því að aðgengi almennings að rokktónlist var lélegt í Kína og að sjá hljómsveit eins og Wham! spila á tónleikum þótti mikil upplifun. Hljómsveitirnar Queen og the Rolling Stones reyndu einnig að fá leyfi til að halda tónleika í Kína á þessum tíma en hvorugri tókst það. Rolling Stones fengu að koma til Kína og halda tónleika í fyrsta sinn árið 2006. . Ári seinna voru haldnir tónleikar á Verkamannavellinum í Peking og spilaði Cui Jian þar frumsamda lagið sitt „Nothing To My Name“ við góðar undirtektir en þeir tónleikar voru fyrsta skref hans til frægðar.
Rokkið hélt áfram að verða vinsælla í Kína og árið 1990 voru haldnir stórir rokktónleikar í Capital Gymnasium-salnum í Peking sem er einn stærsti salur borgarinnar. Á tónleikunum spiluðu hljómsveitirnar Tang Dynasty, Cobra, ADO, Baby Brother, 1989 og Breathing og eiga um átján þúsund manns að hafa sótt tónleikana.
Norðvestanvindurinn (kínverska Xibei feng)
Norðvestanvindurinn var fyrsta stefna í kínverskri tónlist sem tók við áhrifum frá rokktónlist vestanhafs. Nafnið vísar til dreifingar rokktónlistar í norðurhluta Kína. Stefnan varð til í byrjun níunda áratugarins með neðanjarðar böndum sem spiluðu kínverska rokktónlist. Cui Jian var einn af þeim listamönnum og sá sem átti stærstan þátt í að stefnan náði vinsældum á landsvísu
Cui Jian
Cui Jian er söngvari, lagahöfundur, trompet- og gítarleikari frá Peking. Cui er einn af fyrstu og áhrifamestu rokktónlistarmönnum í Kína og hefur verið kallaður faðir hins kínverska rokks. Fyrsta tónlist hans er dæmigerð fyrir fyrstu ár rokksins í Kína. Tónlist Cuis er í stíl við vestræna rokktónlist að viðbættum kínverskum hljóðfærum og söng og melódísku næmi og skilur sig þannig frá hinu vestræna rokki. Cui sló fyrst í gegn með hinu umdeilda lagi „Nothing To My Name“ árið 1984 sem varð seinna óformlegt baráttulag fyrir stúdentamótmælin á Torgi hins himneska friðar árið 1989. Cui er einn af fáum tónlistarmönnum af fyrstu kynslóð kínverskra rokkara ásamt Dou Wei úr hljómsveitinni Black Panther sem hafa verið starfandi síðan á níunda áratugnum og haldið áfram að gefa út áhugavert og fjölbreytilegt efni.
Nýja hljóðhreyfingin í Peking og Modern Sky-útgáfan
Á seinni hluta tíunda áratugarins var rokksenan í Peking orðin fjölbreytt eftir að þrjár kynslóðir tónlistarmanna höfðu mótað hana. Frá byrjun tíunda áratugarins hafa ekki einungis kínversk ríkisfyrirtæki sem og útlend útgáfufyrirtæki dreift kínverskri rokktónlist heldur einnig einkareknar útgáfur svo sem Modern Sky-útgáfan sem hefur gefið út listamenn á borð við The Fly, Sober, NO og New Pants. Þessir listamenn hafa mótað hina Nýju hljóðhreyfingu í Peking. Þessir listamenn eiga það sameiginlegt að hafa alist upp á níunda áratugnum þar sem ríkti nokkurs konar velmegun í kínversku samfélagi ólíkt fyrri tveimur kynslóðunum.
Árið 1997 stofnaði Shen Lihui, söngvari og gítarleikari hljómsveitarinnar Sober, útgáfufyrirtækið Modern Sky eftir að hafa rekið prentsmiðju um nokkurra ára skeið. Fyrsta plata útgáfunnar „It’s Great!?“ kom út 1997 og seldist vel í Kína, Taívan og Hong Kong. Síðan þá hefur útgáfan gefið út 17 plötur til viðbótar og er stærsta óháða plötuútgáfa í Kína og gefur út það sem Shen kallar „neðanjarðartónlist fyrir nýju kynslóðina“. Modern Sky-útgáfan er mikilvæg fyrir kínversku rokksenuna út af neðanjarðartónlistinni og óþekktu tónlistarmönnunum sem hún gefur út þó hún sé mjög vinsæl.
Tónlistarmennarnir sem skilgreina hreyfinguna eru til dæmis The Fly sem hafa verið kallaðir „Gruggkóngar Kína“ og „fulltrúar neðanjarðar pönksenunnar í Peking“. Stíll þeirra er hraður og harður og þeim hefur verið lýst sem „skítugasta og ruslalegasta bandi Kína“. Textar þeirra draga upp myndir af einmana einstaklingum og lýsa ömurlegum stórborgarhversdagsleika.
Zuoxiao Zuzhou er söngvari, laga- og textahöfundur fyrir hljómsveitina NO sem spilar tónlist sem er undir áhrifum frá pönki, trash málmi, rokki og mjúkum blús. NO notast við hefðbundin kínversk hljóðfæri en reynir að nota þau öðruvísi heldur en fyrri kynslóðir rokkara svo að þau séu óþekkjanleg. Viðfangsefni texta hljómsveitarinnar er svipað The Fly en textar Zuzhou eru sagðir vel skrifaðir, djúpir og heiðarlegir.
New Pants eru taldir besta pönk-popp-band í Kína. Þeir spila einfalt og ferskt pönk og semja oft fyndna texta við lög sín. New Pants eru undir áhrifum frá hinum bresku Ramones.
Shen Lihui hefur gagnrýnt kínversku rokksenuna undir lok 20. aldar og lýsir henni sem „uppreisn sem hefur fengið flensu“. Með þessu meinar hann að pólítiskur boðskapur og samfélagsleg gagnrýni listamanna á borð við Ciu Jian sé úrelt og eigi sér ekki lengur stað innan senunnar. Hann lýsir Jian sem „hauslausum öskrara“ og segir að hlutirnir sem hann tali um hafi ekkert að gera með „okkur“.
Munurinn á fyrstu tvemur kynslóðum rokksins og þeirri þriðju má rekja til þess hvers konar innblástur þær sækja sér og hvað mótar tónlistina. Það var hetjuskapur og hugmyndafræði sem rokkarar fyrstu tíu áranna sóttu í en ríkjandi raunsæi sem hafði áhrif á þriðju kynslóðina.
Joyside og Wasted Orient
Pönkhljómsveitin Joyside samanstendur af Xiao Hong, Liu Hao, Guan Zheng og Brian Yuan hafa verið starfandi síðan árið 2001. Eftir þriggja ára starf gaf hljómsveitin út sína fyrstu plötu sem fékk nafnið „Drunk is Beautiful“ og fór í framhaldi af því á tónleikaferðalag um allt Kína. Heimildarmyndagerðarmaðurinn Kevin Fritz slóst með þeim í för á þessu tónleikaferðalagi og tók það upp. Árið 2006 gaf hann síðan út myndina Wasted Orient sem er heimildarmynd um hljómsveitina unnin upp úr myndum úr ferðalaginu. Myndin sýnir hljómsveitina spila fyrir orkumikla mannfjölda og slæpast um í áfengisvímu þegar þeir eru ekki að spila. Myndin gefur okkur góða sýn á listamenn sem reyna að spila pönk tónlist fyrir samfélag sem er talsvert á eftir hinum vestræna heimi á sviði tónlistarlegrar þróunar og hvernig hugmyndafræði pönksins fellur inn í hið kínverska tónlistar samfélag. Myndin hefur verið umdeild en hlotið engu að síður þrenn verðlaun og verið sýnd víða um heim.
Stapafell
thumb|Stapafell thumb|Stapafell séð frá Arnarstapa
Stapafell er um 526 m hátt mænislaga bert og skriðurunnið móbergsfjall sem gengur suður úr undirhlíðum Snæfellsjökuls, um 3 km norður frá Hellnum og fyrir ofan Arnarstapa. Vegur liggur upp með fjallinu að austan norður um Kýrskarð og Jökulháls til Ólafsvíkur. Norðaustan við Stapafell er Botnsfjall sem í er Rauðfeldargjá og er hægt að ganga inn eftir gjánni inn að botni. Efst á Stapafelli er kletturinn Fellskross, fornt helgitákn en fellið er talið vera bústaður dulvætta.
Donald Tusk
Donald Franciszek Tusk (fæddur 22. apríl 1957 í Gdańsk) er pólskur stjórnmálamaður sem var formaður Borgaraflokksins (Platforma Obywatelska) og forsætisráðherra Póllands frá 16. nóvember 2007 til 22. september 2014. Tusk var forseti evrópska ráðsins frá árinu 2014 til ársins 2019.
Tusk hefur verið virkur í pólskum stjórnmálum frá byrjun tíunda áratugarins. Hann hefur stofnað nokkra stjórnmálaflokka og hefur gegnt kjörnum embættum nánast samfellt frá árinu 1991. Tusk var einn af stofnendum Frjálslynda lýðræðisráðsins (Kongres Liberalno-Demokratyczny, KLD), miðhægriflokks sem beitti sér fyrir markaðsfrelsi. Hann var kjörinn á neðri deild pólska þingsins árið 1991 en tapaði þingsæti sínu eftir að lýðræðisráðið hlaut afhroð í kosningum árið 1993. Árið 1994 sameinaðist lýðræðisráðið pólska Lýðræðisbandalaginu og myndaði með því Frelsisbandalagið. Árið 1997 var Tusk kjörinn á efri deild þingsins og varð varaforseti þess. Árið 2001 tók hann þátt í stofnun nýs miðhægriflokks, Borgaraflokksins, var aftur kjörinn á neðri þingdeildina og varð varaforseti hennar. Tusk var kjörinn forsætisráðherra árið 2007 og var endurkjörinn eftir þingkosningar árið 2011. Hann var fyrsti forsætisráðherra Póllands sem hlaut endurkjör frá falli kommúnismans.
Árið 2014 var Tusk kjörinn forseti evrópska ráðsins. Hann var endurkjörinn árið 2017. Tusk sagði af sér sem forsætisráðherra Póllands til að taka við evrópska forsetaembættinu og hafði þá setið lengur en nokkur annar forsætisráðherra þriðja pólska lýðveldisins.
Lahore
thumb|230px|[[Listasafnið í Lahore, byggt á tíma Breska Indlands]]
Lahore (úrdú: لاہور, púndjabí: لہور) er höfuðborg pakistanska héraðsins Punjab og er önnur stærsta borg landsins en sá stærsta er Karachi. Lahore er 34. stærsta borg í heimi og er meðal heimsins þéttbyggðustu borga. Borgin var stofnuð árþúsundi síðan en hún er ein helsta menningarborg Pakistans. Hún var höfuðborg Punjab-fylkisins í Breska Indlandi á 19. og 20. öldum.
Árið 2010 voru íbúarnir 8.590.000 samkvæmt mati frá pakistönsku ríkisstjórninni.
Eisenach
Eisenach er borg í þýska sambandslandinu Þýringalandi og er með 42 þúsund íbúa (2019). Borgin var einn starfsvettvangur Marteins Lúthers, ekki síst Wartburgkastalinn þar í grennd sem er eitt þekktasta kastalavirki Þýskalands. Í Eisenach var auk þess stjórnmálaflokkurinn SPD stofnaður og þar voru bílaverksmiðjur Wartburg-bifreiðarinnar á tímum Austur-Þýskalands. Johann Sebastian Bach er fæddur í borginni.
Lega
thumb|300px|Horft yfir Eisenach Eisenach er vestasta borgin í Þýringalandi og liggur við landamerkin að Hessen. Næstu borgir eru Erfurt til austurs (40 km), Kassel til norðvesturs (50 km) og Göttingen til norðus (60 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki borgarinnar sýnir heilagan Georg í herklæðum. Í vinstri hönd heldur hann á skildi með rauðum krossi og er kornöx þar fyrir ofan. Í hægri hönd heldur hann á spjóti með rauða krossinum á borða. Bakgrunnurinn er blár, en auk þess er hvítur riddarakross til vinstri. Heilagur Georg hefur verið á innsiglum borgarinnar alveg frá 13. öld, enda dýrkaði landgreifinn Ludwig der Springer hann og valdi hann sem verndardýrling borgarinnar.
Orðsifjar
Heitið Eisenach er samsett úr Isen (eða Ysen) og Ache. Isen gæti merkt járn (þýska: Eisen). Ache merkir lækur.
Upphaf
thumb|Kastalavirkið Wartburg Talið er að frankneskir landnemar hafi fyrst sest að á svæðinu á 8. öld. Hins vegar kemur bærinn ekki við skjöl fyrr en eftir að kastalavirkið Wartburg er reist frá og með árinu 1067 af Ludwig dem Springer. Í lok 12. aldar varð Wartburg aðalaðsetur landgreifanna í Thüringen og við það efldist Eisenach og varð að borg. Meðan Wartburg varð að einu merkasta menningarsetri þýska ríkisins, var lífið í Eisenach sjálfri frekar fábreytt. Listamenn og trúbedúrar fóru oft úr virkinu í borgina og léku listir sínar en Wartburg var eitt þekktasta aðsetur trúbedúra í ríkinu á miðöldum.
Dauði og listir
thumb|Eisenach 1647. Virkið Wartburg má sjá á í bakgrunni. Mynd eftir Matthäus Merian. Eisenach kom ekki við sögu í 30 ára stríðinu sjálfu, en leið mikið af afleiðingum stríðsins. 1617 og 1636 urðu stórbrunar í borginni og 1626 geysaði svarti dauðinn þar. Seinna á 17. öld voru einstaklingar í Bach fjölskyldunni þekktir tónlistarmenn. Johann Sebastian Bach fæddist þar 1685 og var skirður í Georgskirkjunni. Eftir aldamótin bjó Georg Philipp Telemann í Eisenach og samdi þar mörg af verkum sínum. Síðla á 18. öld voru margir þekktir listamenn í borginni og má þar nefna þjóðskáldið Goethe.
19. öldin
1807 kom Napoleon til Eisenach til að hvílast. Hann var þá búinn að sigra prússa í mörgum orrustum og hafði samið frið við þá og við Rússa. Frakkar voru með herstöð í borginni og vopnabúr. 1810 varð stórslys er vopnabúrið sprakk í loft upp. Stór hluti borgarinnar eyðilagðist í sprengingunni og eldinum sem braust út. 70 manns biðu bana. Frakkar voru aftur fjölmennir í Eisenach eftir hrakfarir Napoleons í Rússlandi veturinn 1813-14. Þreyttir og veikir hermenn komu í herstöðina, en við það braust út taugaveikisfaraldur. Seinna á árinu 1814 kom rússneski keisarinn Alexander I til Eisenach, en þá voru allir Frakkar á bak og burt. Fyrsta Wartburghátíðin var haldin 1817 til minningar um siðaskiptin, en þá voru liðin 300 ár frá því að Lúther hengdi upp mótmælarit sín á kastalakirkjuna í Wittenberg. Síðan þá hafa tvær aðrar Wartburghátíðir farið fram: 1848 og 1948. Um miðja 19. öldina hóf iðnbyltingin innreið sína í Eisenach. Fyrstu stóru iðngreinarnar voru vefnaður og málningaframleiðsla. 1847 fékk borgin járnbrautartengingu til austurs (Gotha og Erfurt). Til að greiða leið fyrir verkafólki stofnuðu August Bebel og Wilhelm Liebknecht sósíaliska vinnuflokkinn 1869, sem breyttist í stjórnmálaflokkinn SPD 6 árum síðar. Fleiri iðngreinar fylgdu í kjölfarið. 1896 var bifreiðaverksmiðja stofnuð í borginni en Eisenach varð þó ekki að bílaborg fyrr en á eftirstríðsárunum.
20. öldin
thumb|Dæmigerð Wartburg bifreið Íbúum fjölgaði og voru þeir orðnir 40 þúsund við lok heimstyrjaldarinnar fyrri. Verksmiðjum fjölgaði. BMW-verksmiðja tók til starfa og framleiddi meðal annars flugvélar. Á árum heimstyrjaldarinnar síðari voru stríðsfangar gjarnan notaðir í þessum verksmiðjum. Langflestir voru frá Úkraínu og Rússlandi (tæplega 3.500). Eisenach varð fyrir nokkrum loftárásum bandamanna í stríðinu. Skemmdir voru þó tiltölulega litlar. Flestar byggingar voru lagfærðar strax eftir stríð. Borgin var á sovéska hernámssvæðinu og var landamæraborg í Austur-Þýskalandi. Þegar múrinn mikli var reistur milli Austur- og Vestur-Þýskalands, var vestasti hluti borgarinnar á bannsvæði landamæranna og ekki aðgengilegur almenningi. Á kommúnistatímanum var Eisenach lítil iðnarðarborg. Þar voru Wartburg verksmiðjurnar stofnaðar 1956 en árleg framleiðsla á bifreiðunum nam tugum þúsunda, mest 1985 (74 þúsund bifreiðar). Vegna mikils iðnaðar, bílaumferðar og kolakyndingar fór rykmengun einatt yfir hættumörk í borginni. Vandamál þetta hvarf ekki fyrr en með sameiningu Þýskalands 1990. Árið 1998 sótti Bill Clinton borgina heim í boði kanslarans Helmuts Kohl.
Viðburðir
Sommergewinn í Eisenach er ein stærsta vorhátíð Þýskalands. Hátíðin er ævagömul og á uppruna sinn í heiðni. Hér eru vetur og sumar látin mætast. Hús borgarinnar eru fagurlega skreytt eftir fornum sið. Hlaupið er með brennandi vagnhjól í fjölfarinni skrúðgöngu. Herra Vetur og frú Sunna sitja á rökræðum, en vitanlega fer frú Sunna með sigur á hólmi að lokum. Hún táknar sólgyðjuna. Veturinn er síðan brenndur í formi hálmdúkku.
Thüringer Bachwochen er tónlistarhátíð tileinkuð Johann Sebastian Bach.
Snemmsumars hittast hundruðir gamalla bíla í miðborginni og taka rúntinn í kringum borgina.
Vinabæir
Eisenach viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Georgskirkjan thumb|left|Nikulásarkirkjan og Nikulásarhliðið. Styttan af Marteini Lúther er til vinstri.
Yngvi Þ. Eysteinsson
Yngvi Þórir Eysteinsson (fæddur 2. nóvember 1987) er íslenskur útvarpsmaður og plötusnúður. Hann hefur starfað í fjölmiðlum frá árinu 2005. Fyrst á útvarpsstöðinni Flass 104,5 og svo á útvarpsstöðinni FM 957.
Austur-Kínahaf
thumb|right|Kort af Austur-Kínahafi Austur-Kínahaf er hafsvæði í Kyrrahafi milli meginlands Kína og Ryukyu-eyja. Í suðri er eyjan Tævan og Suður-Kínahaf og í norðri er japanska eyjan Kyushu. Norðvestan við Austur-Kínahaf er Gulahaf og í norðaustri tengist það Japanshafi um Kóreusund. Japan, Alþýðulýðveldið Kína, Lýðveldið Kína og Suður-Kórea eiga strönd að Austur-Kínahafi.
Freddy Adu
Freddy Adu (fæddur Fredua Koranteng Adu 2. júní 1989 í Tema í Gana) er Bandarískur knattspyrnumaður af ganverskum uppruna sem leikur með AS Monaco leiktíðina 2008-2009. Hann er þó samningsbundinn SL Benfica í Portúgal. Áður lék hann með DC United í Major League Soccer-deildinni í Bandaríkjunum. Hann spilaði sinn fyrsta landsleik fyrir Bandaríkin gegn Gana árið 2006, þar sem að aðdáendur bandaríska landsliðsins voru orðnir óþolinmóðir á því að bíða eftir fyrsta landsleik Adu. Hann var þó ekki valinn í tuttugu og þriggja manna hóp landsliðsins sem lék á Heimsmeistaramótinu í Þýskalandi 2006.
Eiðar
Eiðaskóli
Á Eiðum var stofnaður búnaðarskóli árið 1883. Hann starfaði til 1919. Þá var honum breytt í alþýðuskóla, sem starfaði til 1998, en þá tók Menntaskólinn á Egilsstöðum endanlega yfir starfsemi Eiðaskóla. Hafði skólinn þá verið rekinn sem útibú frá Menntaskólanum í nokkur ár. Helstu byggingar staðarins tengjast skólastarfinu og eru teiknaðar af þekktum íslenskum arkitektum, eins og Guðjóni Sigvaldasyni, Rögnvaldi Ólafssyni og Sigvalda Thordarsyni.
Útvarpið
Á Eiðum var 220 metra hátt mastur sem var notað af Ríkisútvarpinu til að senda á 207 kHz eða AM. Það var 100 kW. (Hinn langbylgjusendirinn er á Gufuskálum.) Mastrið var reist á árunum 1996 til 1998 og fellt 1. mars 2023.
Marteinshliðið
thumb|Marteinshliðið séð í átt að miðborginni Marteinshliðið (þýska: Martinstor) er gamalt borgarhlið frá miðöldum í Freiburg í Þýskalandi, eitt af tveimur sem enn standa í borginni.
Saga Marteinshliðsins
Ekki er nákvæmlega vitað hvenær Marteinshliðið var reist, en aldursgreiningar hafa gefið upp ártalið 1202. Árið 1238 kemur hliðið fyrst við skjöl og hét þá Porta Sancti Martini (Hlið heilags Marteins). Hliðið var suðurútgangur úr borginni. Þar lá þjóðvegurinn til Basel. Á miðöldum var hliðið einnig notað sem fangelsi. Á 17. öld fékk norðurhlið hliðsins stóra veggmynd af heilögum Marteini og hefur það nokkrum sinnum verið lagfært, enda opið fyrir veðri og vindum. Stærstu breytingar á hliðinu voru gerðar 1901. Sökum þess að verslanahús beggja vegna hliðsins voru orðin svo há, var ákveðið að stækka hliðið. Það var þá hækkað í 60 metra og núverandi þak sett á. Auk þess var annað gat gert á hliðið til að rýmka fyrir vaxandi umferð. Það er opið fyrir bílaumferð. Þar keyra einnig sporvagnar í gegn. Hliðið slapp að mestu við skemmdir í loftárásum heimstyrjaldarinnar síðari og þurfti ekki mikilla viðgerða við. Myndin af heilögum Marteini var fjarlægð 1968/69 og voru það síðustu breytingar sem gerðar hafa verið á hliðinu. Marteinshliðið þykir eitt fegursta borgarhlið Þýskalands.
Eiturþörungar
Eiturþörungar eru svifþörungar í sjó sem innihalda eiturefni sem skaðleg eru mönnum og dýrum. Við ákveðin hagstæð skilyrði fjölgar þörungum mikið og þeir mynda stórar breiður í sjónum sem kallast þörungablómi. Eitrun hjá mönnum lýsir sér sem skelfiskeitrun þ.e. menn veikjast eftir að hafa neytt eitraðs skelfisks sem nærst hefur á eitruðum þörungum.
Eftirlit með eiturþörungum
Með vaxandi fisk- og skeldýraeldi er fylgst betur með magni eitraðra svifþörunga í sjó og þörungablóma. Eitranir af völdum þörunga virðast hafa aukist og er það talið geta verið af manna völdum t.d. vegna aukinna skipaferða og vegna þess að aukið magn næringarefna berst til sjávar vegna mengunar af mannavöldum. Sennilegt er þó talið að stóraukið eftirlit og mælingar skýri aukninguna að stóru leyti og eitrun af völdum þörunga sé ekki nýtt fyrirbæri í mannkynssögunni.
Sagnir um eiturþörunga
Sagnir herma að fyrir mörgum öldum hafi Indjánar í Norður-Ameríku forðast að borða kræklinga vissa hluta ársins. Elsta ritaða heimildin um þörungablóma eitraðra þörunga er í Biblíunni í Mósebók 7. versi 20-21 en þar stendur að allt vatn í ánni Níl hafi orðið að blóði og fiskarnir dáið. Fyrsta skráða tilvikið í heiminum um dauðsfall vegna skelfiskeitrunar er frá árinu 1793 í Bresku Kolumbíu í Kanada en þá lést maður úr áhöfn landkönnuðarins Georg Vancouver eftir neyslu skelfisks.
Eiturþörungar og efnavopn
Nokkrar tegundir skoruþörunga framleiða eitrið saxitoxin. Það er baneitrað og afar skjótvirkt og er eitt af þeim efnum sem mögulegt er að nota sem efnavopn í hernaði.
Tegundir eiturþörunga
Tegundir eiturþörunga sem þekktar eru úr strandsjónum við Ísland:
Cerastium dominici
Cerastium dominici er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Tyrklandi og Grikklandseyjum.
Pavlódarfylki
Pavlódarfylki (kasakska: Павлодар облысы, rússneska: Павлодарская область) er fylki í Norður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Pavlódar.
Kostromafylki
thumb|300px|Kostrómafylki innan Rússlands
Phyllostachys dulcis
Phyllostachys dulcis er bambustegund sem var lýst af C.Y.Yao og Shao Yun Chen. Hún getur orðið 10 m há og stönglarnir 57 til 60 mm í þvermál. Ættuð frá Kína (Fujian, Jiangsu og Zhejiang).
Kostromafylki
Kostrómafylki (rússneska: Костромска́я о́бласть) er fylki (oblast) í Rússlandi. Höfuðstaður fylkisins er Kostróma. Íbúafjöldi var 667,562 árið 2010.
Columbia Records
Nokkrir listamenn og hljómsveitir sem hafa unnið með Columbia eru m.a. AC/DC, Adele, Aerosmith, Louis Armstrong, Leonard Bernstein, Beyoncé, David Bowie, Mariah Carey, Johnny Cash, The Chainsmokers, The Chicks, The Clash, Tyler, the Creator, Leonard Cohen, Miles Davis, Doris Day, Neil Diamond, Céline Dion, Bob Dylan, Duke Ellington, Billie Holiday, Billy Joel, Janis Joplin, George Michael, Willie Nelson, Pink Floyd, Iggy Pop, Frank Sinatra, Simon & Garfunkel, Bruce Springsteen, Barbra Streisand, Andy Williams, auk fjölda annarra.
Franki
thumb|right|Fyrsti frankinn var sleginn á ofanverðri 14. öld Franki (₣) er heiti á nokkrum gjaldmiðlum. Helsti gjaldmiðillinn notaður í dag sem ber nafnið „franki“ er svissneski frankinn. Frankinn var líka notaður í Frakklandi þangað til evran tók við af honum árið 2002. Heitið er talið eiga rætur að rekja til latneskrar áletrunar á gömlum frönskum myntu, francorum rex (Frankakonungur), eða franska orðsins franc sem merki „frjáls“.
Meðal þeirra landa sem nota frankann í dag eru Sviss, Liechtenstein og mörg frönskumælandi lönd í Afríku. Áður en evran var tekin upp var frankinn líka notaður í Frakklandi, Belgíu og Lúxemborg. Hann var einnig notaður óopinberlega í Andorra og Mónakó. Frankinn var líka víða notaður í nýlendum Franska heimsveldisins, þar á meðal Alsír og Kambódíu.
Í flestum tilfellum skiptist frankinn í 100 hundraðshluta (centimes). Franska táknið fyrir frankann var tvístrikað F (₣) en oftar bara venjulegt F.
Gatklettur
Gatklettur getur átt við
Sundfélag ÍBV
Heimildir um sund og knattspyrnukennslu Björgúlfs Ólafssonar læknis ná aftur til ársins 1903. Sundfélag ÍBV var stofnað árið 1977.
Formaður félagsins er Drífa Þöll Arnardóttir
Þjálfari
Yfirþjálfari Sundfélags ÍBV er Svanhildur Eiríksdóttir.
Jaroslav Jevdokímov
Yaroslav Evdokimov - (Євдокимов Ярослав Олександрович (uk.) - (f. 11. desember 1946) er úkraínskur barítónsöngvari.
Hvolsvöllur
thumbnail|Bensínstöð á Hvolsvelli. Hvolsvöllur er þorp í Rangárþingi eystra. Það byggðist út úr Stórólfshvoli eftir að Kaupfélag Hallgeirseyjar stofnaði þar útibú árið 1930. Þar bjuggu 1036 manns 1. janúar 2020, fyrsta skiptið sem íbúafjöldinn fer yfir 1000.
Saga
Tveimur árum eftir að útibú Kaupfélagsins var opnað var fyrsta íbúðarhúsið risið en það var kaupfélagsstjórahúsið Arnarhvoll. Sama ár voru byggðar brýr á Þverá, Affall og Ála. Þannig urðu allir flutningar um Rangárvallasýslu auðveldari og var ákveðið að flytja höfuðstöðvar Kaupfélagsins frá Hallgeirsey að Hvolsvelli. Lítið var byggt um sinn nema frystihús og díselrafstöð. 1957 opnaði kaupfélagið kjörbúð við Austurveg en hún var þá ein af fyrstu slíkum á landinu.
Sýslumaður Rangárvallasýslu hefur haft sæti sitt á Hvolsvelli frá 1938 og var barnaskóli stofnaður í plássinu 1943.
Lögreglustjórinn á Suðurlandi hefur aðalskrifstofur sínar á Hvolsvelli frá stofnun embættisins 1. janúar 2015.
Ukulellur
Ukulellur er íslensk hljómsveit frá árinu 2018. Hljómsveitin er skipuð 13 hinsegin konum sem spila á ukulele, bassa og slagverk, ásamt því að syngja. Flest lögin þeirra eru þekkt erlend lög með nýjum textum, en einnig eiga þær frumsamin lög. Ukulellurnar spiluðu á WorldPride í Kaupmannahöfn árið 2022.
Tenglar
Úkúlellurnar: „Við hittum allar hjásvæfur á 22“
Facebook síðan Ukulellur
Tryggingarsjóður innstæðueigenda og fjárfesta
Tryggingarsjóður innstæðueigenda og fjárfesta (eða TIF) er sjálfseignastofnun sem veitir innistæðueigendum „í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laganna.“ Tryggingarsjóður er undir eftirliti Fjármálaeftirlitsins.
Markmið með lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta er að veita viðskiptavinum lánastofnana og fyrirtækja í verðbréfaþjónustu lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis. Samkvæmt lögum um sjóðinn skal heildareign innstæðudeildar nema að minnsta kosti 1% af meðaltali tryggðra innstæðna í viðskiptabönkum og sparisjóðum og heildareign verðbréfadeildar nema að minnsta kosti 100 m.kr.
Karmídes (Platon)
Karmídes er samræða eftir Platon sem fjallar um eðli og nytsemi hófstillingar.
Yfirlit yfir efni samræðunnar
Karmídes, hinn ungi og fagri Aþeningur sem samræðan er nefnd eftir, er að ræða við Sókrates og leggur í upphafi til að hófstilling sé að gera hvaðeina rólega og þannig að lítið fari fyrir því. Þessi skilgreining er hrakin, því Karmídes sjálfur fellst á að hófstilling sé að öllu leyti góð og engan vegin slæm; en stundum er betra að gera hlutina hratt og með látum. Þess vegna getur hófstilling - að því gefnu að hún sé alltaf góð - ekki verið það að gera hvaðeina rólega og án láta.
Karmídes setur þá fram skilgreiningu á hófstillingu sem hógværð. Sókrates hrekur þessa skilgreiningu einnig og vitnar í fullyrðingu Hómers í Ódysseifskviðu að hógværð sé ekki góð þurfandi manni. Og þar sem hófstilling er á endanum alltaf góð getur hún ekki verið hógværð.
Þegar hér er komið sögu segir Karmídes Sókratesi frá skilgreiningu sem hann heyrði annan mann halda fram: að skipta sér af sínum eigin málum.
Samræðunni lýkur án niðurstöðu.
Írskt pund
Írskt pund (enska: Irish pound, írska: Punt Éireannach) var gjaldmiðill notaður á Írlandi áður en evran var tekin upp árið 2002. Einn franki skiptist í 100 penní (enska: penny, írska: pingin). Við upptöku evrunnar var gengið fest í 1 EUR = 0,787564 FRF.
Pólverjar
Pólverjar (pólska: Polacy) eru vesturslavneskt þjóðarbrot ættað frá Póllandi. Talið er að 37,394,000 Pólverjar búi í Póllandi. Í gegnum söguna hafa Pólverjar sest að á ýmsum slóðum þar á meðal Stóra-Póllandi, Litla-Póllandi, Masóvíu, Slesíu, Pommern, Kujavíu, Ermlandi, Masúríu og Podlakíu.
Fyrir þúsund árum tókst ættflokki Polananna, sem átti heimslóðir í Stóra-Póllandi á svæðinu í kringum Giecz, Gniezno og Poznań, að sameina ýmsa aðra ættflokka í eitt ríki undir stjórn Píastanna.
Pólverjar búa margir í öðrum Evrópulöndum (einkum í Þýskalandi, Frakklandi, Bretlandi, Rússland, Hvíta-Rússlandi, Litháen, Tékklandi, Lettlandi og Úkraínu), Ameríku (Bandaríkjunum, Brasilíu, Kanada og Argentínu) og Ástralíu. Stærsta samsöfnun Pólverja í heimi er á stórborgarsvæði Katowice, þar sem 2,7 milljón Pólverjar eiga heima.
Mýralykill
Mýralykill (fræðiheiti Primula helodoxa) er blóm af ættkvísl lykla.
Nobuo Kawakami
Nobuo Kawakami (fæddur 4. október 1947) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 41 leiki með landsliðinu.
Roger Martin du Gard
thumb|right|Roger Martin du Gard Roger Martin du Gard (23. mars 1881 – 22. ágúst 1958) var franskur rithöfundur sem hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1937.
Prince Buster
Árið 1960 framleiddi hann plötu fyrir Folkes Brothers (mento-hljómsveit) undir gælunafninu Prince Buster. Platan sló í gegn og brátt fór Prince Buster að framleiða lög bæði eftir sjálfan sig og aðra og lagði megináherslu á ska. Frá 1963 átti hann margar metsöluplötur á Jamaíka. Á sama tíma fór hann í tónleikaferðir um Bretland og varð fyrstur tónlistarmanna frá Jamaíku til að eiga smáskífu á metsölulista þar (smáskífan Al Capone).
Roger Martin du Gard
Ævi og störf
Martin du Gard nam fornfræði og handritafræði lauk doktorsprófi aðeins 26 ára að aldri og sendi frá sér sína fyrstu skáldsögu árið eftir. Árið 1913 skrifaði hann skáldsöguna Jean Barois sem fjallar um ólguna í Frakklandi í kjölfar Dreyfus-málsins og vakti hún athygli á honum meðan bókmenntafólks. Hans langstærsta og kunnasta verk var þó Le Thibaults, átta skáldsagna flokkur um uppvaxtarár tveggja bræðra sem lýkur við lok fyrri heimsstyrjaldarinnar. Bækur þessar komu út á árunum 1922-41 og var það fyrst og fremst fyrir þær sem höfundurinn hlaut Nóbelsverðlaunin 1937.
Prince Buster
Á 8. áratugnum vann hann fyrst og fremst við að framleiða efni eftir aðra tónlistarmenn. Reggí hafði þá tekið við af ska-tónlist sem vinsælasta tónlistarstefnan á Jamaíka og Prince Buster lék meðal annars aukahlutverk í kvikmyndinni The Harder They Come, sem átti þátt í að koma reggítónlist á kortið um allan heim. Undir lok áratugarins var hann kominn í alvarleg fjárhagsvandræði vegna misheppnaðra viðskiptaævintýra, en bjargaðist þegar önnur bylgja ska-tónlistar gekk yfir í Bretlandi, með hljómsveitum eins og Madness og The Specials, auk pönkhljómsveita eins og The Clash, sem áttu til að taka upp gömul lög eftir Prince Buster.
Roger Martin du Gard
Ævi og störf
Skýr áhrif frá friðarstefnu og sósíalisma má kenna í verkum Martin du Gard. Sjálfur blandaði höfundurinn sér þó lítt í umræður um stjórnmál og var raunar svo hlédrægur að hann veitti nánast aldrei viðtöl.
Prince Buster
Breska hljómsveitin Madness og tónlistarmaðurinn Judge Dread (Alexander Minto Hughes) eru nefnd eftir lögum eftir Prince Buster.
Útikennsla
thumb thumb Útikennsla er kennsluaðferð sem fer fram utandyra og reynir að fara skapandi leiðir við kennslu á bóklegum fögum sem venjulega eru kennd innandyra, til dæmis stærðfræði. Útikennsla er aðallega hugsuð fyrir börn á grunnskólaaldri.
Útikennsla fer fram utan skólastofunnar og getur falið í sér margt í senn. Í henni er fjallað um viðfangsefnin á faglegan hátt, en jafnframt lögð áhersla á persónulega upplifun nemendanna og að þeim gefist tækifæri til að nota öll skilningarvitin við námið. Útikennslan höfðar til margra greindarþátta, til dæmis umhverfis og náttúrugreind, og á því að henta lang flestum nemendum.