cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reynslunám
Hlutar
Reynslunám getur átt sér stað án kennara og sný eingöngu að því hvernig nám verður merkingabært gegnum beina reynslu einstaklings. Kolb segir að til að læra af reynslu þá verði nemandinn að hafa ferns konar færni:
1884
Árið 1884 (MDCCCLXXXIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Trifolium trichocalyx
Trifolium trichocalyx er tegund blómstrandi plantna ertublómaætt.
Útbreiðsla
Trifolium trichocalyx er einlendur í Monterey County, Kaliforníu, þar sem hann hefur eingöngu fundist á Monterey skaga, í "closed-cone pine forest" búsvæði.
Í Del Monte skógi er hann með Potentilla hickmanii og Piperia yadonii. Þessi tegund er skráð í útrýmingarhættu af U.S. Federal Government og Kaliforníuríki.
Tungan
Tungan er hverfahluti í Miðborg Reykjavíkur. Hverfahlutinn telst vera svæðið sunnan Laugavegar að Snorrabraut, norðan og vestan við Skólavörðustíg og Eiríksgötu.
365 miðlar
250px|right
365 miðlar er íslenskt fjölmiðla- og þjónustufyrirtæki á sviði blaðaútgáfu, sjónvarps- og útvarpsreksturs og vefmiðlunar. Fyrirtækið rak sex sjónvarpsstöðvar (fyrir utan + og extra stöðvar), þar á meðal Stöð 2, elstu áskriftarstöð landsins; sex útvarpsstöðvar, þar á meðal Bylgjuna, elstu einkareknu útvarpsstöð landsins; Fréttablaðið, vefinn Vísi. Árið 2017 keypti Sýn megnið af fyrirtækinu
Eignarhald
Stærsti eigandi A hluta í 365 miðlum var Ingibjörg Pálmadóttir en hún seldi sinn hluta árið 2018.
Nafnabreyting sjónvarpsstöðva 2008
Nafnabreyting varð á sjónvarpsstöðvum 365 miðla 13. mars 2008 en þá urðu allar sjónvarpsstöðvar kenndar við Stöð 2 ásamt frekara auðkenni. Þannig fékk Sýn nafnið Stöð 2 Sport, Sýn 2 varð Stöð 2 Sport 2, Sirkus varð Stöð 2 Extra, Fjölvarpið (Endurkast erlendra sjónvarpsstöðva) fékk nafnið Stöð 2 Fjölvarp en Stöð 2 Bíó hélt sínu nafni. Vildarklúbburinn M12 fékk einnig nýtt nafn, Stöð 2 Vild.
Sjónvarpsstöðvar
365 miðlar voru með Fréttastöðina eða NFS frá Október 2005 til September 2006
Svanlaugur
Svanlaugur er íslenskt karlmannsnafn.
Fangabúðirnar við Guantanamo-flóa
right|thumb|Fangar við komu til Camp X-Ray í janúar 2002. Fangabúðirnar við Guantanamo-flóa eru fangabúðir við herstöðina við Guantánamo-flóa sem hafa verið í umsjá Joint Task Force Guantanamo frá árinu 2002. Búðunum er skipt í þrjú svæði: Camp Delta (sem Camp Echo er hluti af), Camp Iguana og Camp X-Ray (sem nú er búið að loka). Tilgangur búðanna er að einangra og yfirheyra meinta hryðjuverkamenn sem tengjast al-Qaeda eða Talíbönunum en þar er einnig fjölda manna haldið sem taldir eru saklausir en bíða þess að vera fluttir annað. Þeir sem fluttir eru til búðanna hafa verið skilgreindir af bandarískum yfirvöldum sem óvinveittir bardagamenn og þannig komist hjá því að veita þeim þá réttarstöðu sem þeim væri að öðrum kosti tryggð með Genfarsáttmálunum og bandarískum lögum. Niðurstaðan er því sú að bandaríska ríkisstjórnin hefur nær ótakmarkað vald yfir þessum mönnum og hefur þetta verið umdeilt umfjöllunarefni.
Frá því að stríðið í Afghanistan hófst í lok árs 2001 hafa 775 fangar verið fluttir til Guantánamo-fangabúðanna, þar af hafa 420 verið látnir lausir. Um 335 fangar eru þar í dag, fimmtungur þeirra bíða þess að vera látnir lausir. Bandarísk yfirvöld hafa gefið það út að þau muni sleppa flestum en sækja á bilinu 60-80 til saka.
Friðdís
Friðdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Ormur ánauðgi Bárðarson
Ormur ánauðgi Bárðarson var landnámsmaður í Vestmannaeyjum samkvæmt því sem segir í Sturlubók Landnámu, en í Melabók og Hauksbók segir að Herjólfur hafi fyrstur byggt í eyjunum og búið í Herjólfsdal og Ormur hafi verið sonur hans. Í Sturlubók er Ormur aftur á móti sagður hafa verið sonur Bárðar Bárekssonar og bróðir Hallgríms sviðbálka. Dóttir hans var Halldóra, kona Eilífs Valla-Brandssonar, sem bjó á Völlum á Landi.
Samkvæmt Sturlubók voru eyjarnar veiðistöð og engra manna veturseta þar áður en Ormur nam þær. Vera má að menn hafi ekki þorað að byggja eyjarnir fyrir landvættum en vættatrúin er talin frumstæðari sjálfri goðatrúnni.
Vinulág
Vinulág er lóðrétt dæld eða lægð í eftri vörinni sem liggur undir miðsnesinu á fólki að amorsboga.
Vinulág heitir philtron (φιλτρον) á grísku, sem kemur úr philein (φιλειν) sem merkir „að elska, kyssa“. Íslenska orðið vinulág er hugsað rétt eins og það gríska það er að segja „lág“ (sem merkir „dæld“) vinkonunnar eða vinar. Þetta nýyrði er talið komið frá Bjarna Pálssyni, landlækni. Nokkrir sem skrifuðu pistlahöfundi íðorðagreina í Læknablaðinu vildu um tíma nefna þetta miðsnesisgróf og efrivararrennu, en hvorgt heitið hefur þó náð festu í íslensku máli.
Meinafræði
Ef vinulágin nær ekki að myndast fullkomlega getur myndast skarð í vör. Flöt eða slétt vinulág getur verið merki um að móðir viðkomandi hafi neytt áfengis á meðgöngutíma.
Reykjavíkurdætur
Reykjavíkurdætur er íslenskur listahópur sem eingöngu er skipaður konum. Hópurinn var stofnaður árið 2013 og hefur komið fram á fjölda tónlistarhátíða erlendis og einnig hlotið viðurkenningar og verðlaun á erlendum vettvangi.
Reykjavíkurdætur tóku til starfa árið 2013 en þær Þuríður Blær Jóhannsdóttir og Kolfinna Nikulásdóttir höfðu frumkvæði að því að fá til liðs við sig konur sem voru áhugasamar um rapp. Þær hófu að koma fram á rappkonukvöldum á skemmtistöðum í Reykjavík og upp frá því varð sveitin til. Í sveitinni eru nú 11 konur en yfirleitt eru þær átta saman á sviði hverju sinni.
Fyrsta plata sveitarinnar RVK DTR kom út árið 2013 og var hún fjármögnuð í gegnum hópfjármögnun á Karolina Fund.
Textar Reykjavíkurdætra vísa til mismunandi þátta mannlífsins og hafa gjarnan pólitískar skírskotanir og taka á viðfangsefnum eins líkamsskömm, kynjamisrétti og valdeflingu kvenna. Flestir textarnir eru á íslensku en einnig hafa þær tekið upp nokkur lög á ensku.
Árið 2019 hlutu Reykjavíkurdætur MMETA verðlaunin (Music Moves Europe Talent Awards) á Eurosonic tónlistarhátíðinni í Groningen í Hollandi. Á Degi íslenskrar tungu í nóvember árið 2019 var Reykjavíkurdætrum veitt sérstök viðurkenning er verðlaun Jónasar Hallgrímssonar voru veitt. Ráðgjafanefnd verðlaunanna taldi Reykjavíkurdætur „hafa verið valdeflandi fyrirmyndir sem hafi sýnt að hægt er að fella margbrotinn reynsluheim ungra Íslendinga í orð.“
Seglagerð
thumb|right|Seglaloft með fölsku gólfi. Seglagerð er fyrirtæki sem fæst við hönnun og framleiðslu segla, einkum fyrir seglbáta, en líka fyrir ýmsa aðra notkun eins og tjöld og hlífar. Verkstæðið þar sem segl eru búin til er kallað seglaloft. Sum seglaloft eru innréttuð með fölsku gólfi þannig að seglagerðarmaðurinn geti setið undir gólfinu meðan seglið er saumað. Sérstakar saumavélar, saumnálar og kósavélar eru notaðar við seglagerð, auk sérhæfðra verkfæra eins og melspíra.
Segl eru framleidd úr ýmsum efnum og eru bæði gerð úr trefjastriga úr náttúrulegum eða tilbúnum trefjum og lagskiptri plastfilmu. Algeng seglaefni eru pólýesterstrigi (Dakron og Pentex) eða kevlarþræðir með plastfilmu límda yfir báðum megin. Seglagerð felst í því að hanna seglið (oftast gert með sérhæfðum tölvuforritum nú til dags), sníða efnið til (oft gert með laserskurðarvél), líma það saman í rétt form, sauma það saman og ganga frá jöðrum og kósum. Strigasegl eru meðhöndluð í lokin með kvoðu til að þétta þau og stífa. Áður fyrr voru segl börkuð með því að sjóða þau með kvoðuríkum trjáberki til að þétta þau.
Ennisblað
thumb|right|Skýringarmynd af mannsheila þar sem ennisblaðið er litað blátt. Ennisblað (latína: lobus frontalis) er heilablað sem myndar fremsta hluta heilans í spendýrum. Í ennisblaðinu er aðalmiðstöð hreyfifærni þaðan sem boð eru send niður mænuna til vöðva líkamans og þeim gefin fyrirmæli um ákveðnar hreyfingar. Í ennisblaðinu eru einnig sérstakar stöðvar fyrir stjórn augnhreyfinga og á vinstra heilahveli er málstöð sem stjórnar tali og samræðum.
Zugspitze
thumb|Zugspitze séð frá [[Þýskalandi]] Zugspitze er hæsta fjall Þýskalands og nær 2.962 m.y.s.
Ennisblað
Á ennisblaðinu neðanverðu er framennissvæði sem hefur með minni, tilfinningar og vitrænar aðgerðir að gera. Þetta svæði stjórnar hegðun út frá dómgreind og forsjálni.
Zugspitze
Landafræði
Zugspitze er í þeim hluta Alpanna sem Þjóðverjar kalla Wettersteingebirge. Þau marka landamæri Bæjaralands í Þýskalandi og Tírols í Austurríki, rétt suðvestan við skíðabæinn Garmisch Partenkirchen. Við tindinn eru tveir jöklar, Schneeferner og Höllentalferner. Báðir eru hopandi.
Ussss
Ussss er íslensk kvikmynd frá árinu 2003.
Finnlaugur
Finnlaugur er íslenskt karlmannsnafn.
Svanmundur
Svanmundur er íslenskt karlmannsnafn.
Jägarna
Jägarna er sænsk kvikmynd frá 1996 leikstýrð af Kjell Sundvall og með Rolf Lassgård og Lennart Jähkel í aðalhlutverkum. Myndin var frumsýnd í Svíþjóð þann 31. janúar 1996.
Zürich
Zürich er stærsta borg Sviss með 404 þúsund íbúa (2014) og jafnframt höfuðborg kantónunnar Zürich. Borgin er helsta viðskiptamiðstöð landsins. Hún er einnig mesta samgöngumiðstöð Sviss, en járnbrautarstöðin þar og flugvöllurinn eru stærstu umferðarmiðstöðvar landsins.
Lega og lýsing
thumb|left|Áin Limmat rennur í gegnum miðborgina thumb|Fánaberi frá 1585 Zürich liggur við norðurenda Zürichvatns norðarlega í Sviss og rennur áin Limmat í gegnum borgina. Næstu borgir eru Winterthur til norðausturs (25 km), Aarau til vesturs (45 km), Schaffhausen til norðurs (50 km) og Luzern til suðvesturs (60 km). Stórborgarsvæði Zürich nær meðfram allt norðanvert Zürichvatn og búa þar rúmlega 1,1 milljón manns. Svisslendingar tala gjarnan um Zürich sem heimsborg, þrátt fyrir smæðina.
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Zürich eru tvær rendur á ská. Fyrir ofan til hægri er hvítt, en fyrir neðan til vinstri er blátt. Merki þetta kom fram á 15. öld sem dómsinnsigli. Ekki hefur tekist að útskýra tilurð litanna. Í gegnum tíðina hefur ýmislegt skraut verið sett í kringum merkið, svo sem ljón og ríkisörninn. Stundum er það enn notað. Skjaldarmerki kantónunnar Zürich og borgarinnar Zürich eru nákvæmlega eins.
Orðsifjar
Á 9. öld hét bærinn Turigum og er talið að heitið sé germanskt, ekki latneskt. Bærinn hét einnig þýska heitinu Ziurichi. Merking heitanna er óviss. Gæluheiti borgarinnar er Limmatstadt (Borgin við ána Limmat) og Zwinglistadt (Borg siðaskiptamannsins Zwinglis).
Upphaf
thumb|Felix og Regúla. Málverk eftir Hans Leu. Það voru Rómverjar sem reistu fyrstu byggðina þar sem nú er Zürich. 15 f.Kr. var reist þar lítil herstöð og seinna þorp sem kallaðist Turicum. Þar var einnig tollstöð fyrir vörur sem aðallega voru fluttar yfir Zürichvatn. Á 3. öld liðu systkinin Felix og Regúla píslarvættisdauða og voru grafin í Zürich. Þau voru tekin í tölu dýrlinga og voru tilbeðin þar fram að siðaskiptum. Felix og Regúla eru verndardýrlingar Zürich. Á 4. öld var hafist handa við að reisa virki við bæinn. En Rómverjar yfirgáfu héraðið árið 401 og fluttu þá alemannar þangað í staðinn. Þeir munu hafa haldið húsum og virkinu óbreyttu. Árið 610 er virkinu lýst í ferðasögum heilags Columbans frá Írlandi. En elsta heimildin þar sem nafnið Zürich kemur fram er að finna í klaustrinu í St. Gallen frá árinu 806/810. Þá hefur þar verið þorp. Árið 929 er Zürich lýst sem borg (civitas) í skjölum. Árið 853 stofnaði Lúðvík hinn þýski, fyrsti keisari hins eiginlega þýska ríkis, nunnuklaustur í Zürich. Stofnskjalið er elsta varðveitta skjalið í sögusafninu í Zürich. Borgarmúra fékk Zürich ekki fyrr en í lok 12. aldar.
Síðmiðaldir
thumb|left|Fulltrúar Zürich sverja eiðinn við inngönguna í svissneska sambandið 1351 thumb|Rudolf Stüssi, borgarstjóri Zürich, ver brúna gegn Svisslendingum 1443 en fellur að lokum í valinn Zürich hlaut borgarréttindi 1250. Eftir að konungar og keisarar þýska ríkisins voru tíðir gestir í Zürich í nokkrar aldir, veitti erlendi konungur þýska ríkisins, Ríkharður af Cornwall, borginni fríborgarstatus 1262. Þá var nýbúið að mynda borgarráð. Ráðið ákvað að gera bandalag við héruðin Uri og Schwyz 1291. Þetta passaði ekki í kramið hjá Habsborgurum, en Albrecht fógeti þeirra sat í borginni Winterthur fyrir norðan Zürich. Borgarráðið sendi því her til Winterthur til að berja á fógetanum. En leiðangurinn mistókst hrapallega. Í bardaganum þar féllu svo margir úr her Zürich að borgin stóð nærri því varnarlaus eftir. Albrecht sendi því her til Zürich skömmu síðar og sat um borgina. Þá tóku konurnar í Zürich til sinna ráða og klæddu sig karlaföt og gripu til vopna. Þannig mynduðu þær herdeild og stilltu sér upp svo Albrecht gæti séð. Albrecht varð undrandi og taldi að borgin hefði á einhvern hátt náð að sækja varnarlið annars staðar frá. Hann létti því á umsátrinu og fór heim. Albrecht náði hins vegar að hertaka Zürich ári síðar. Borgin var í því í Habsborgarhöndum næstu áratugi á eftir. Her frá Zürich neyddist til að ganga með Habsborgurum til orrustu gegn Svisslendingum við Morgarten 1315, en hinir síðarnefndu höfðu stofnað svissneska sambandið tveimur áratugum fyrr. Við Morgarten gjörsigruðu Svisslendingar hins vegar óvini sína. Sökum mikils óróa, bæði efnahagslegra og stjórnmálalegra, leitaði borgarráðið eftir samstarfi við Sviss. Og 1351 fékk borgin og landsvæðið í kring formlega inngöngu í svissneska sambandið. Það var í fyrsta sinn sem nýtt hérað fékk inngöngu eftir stofnun sambandsins. Zürich varð að fimmtu kantónunni. Albrecht II af Habsborg varð ævarreiður. Þrisvar sinnum sat hann um borgina Zürich, 1351, 52 og 54 en varð ætíð frá að hverfa. Eftir fráfall hans naut Zürich friðar í heila öld. En 1439 ásældist borgin landsvæði við Zürichvatn í eigu kantónunnar Schwyz. Þar sem hinar kantónurnar studdu allar Schwyz í þessu, leitaði Rudolf Stüssi, borgarstjóri Zürich, til Habsborgara með málið. Þetta töldu Svisslendingar vera drottinsvik og lýstu stríði á hendur Zürich. Árið 1443 dró til orrustu við borgardyr Zürich. Þar biðu borgarmenn lægri hlut fyrir sameinuðum Svisslendingum og féll Stüssi borgarstjóri sjálfur. Miklar efnahagsþrengingar tóku við hjá borginni, en íbúum hennar fækkaði við þetta úr 7.000 niður í 5.000. En borgin náði sér þó furðu fljótt aftur. Þrátt fyrir að vera í útjaðri Sviss vestanmegin, varð Zürich fljótt að mesta efnahagssvæði Sviss. Þar að auki keypti borgin nokkur landsvæði síðla á 15. öld, svo sem héraðið Winterthur.
Siðaskiptin
thumb|left|Ulrich Zwingli árið 1531. Málverk eftir Hans Asper. thumb|Zürich 1581 1518 var Ulrich Zwingli ráðinn sem prestur við dómkirkjuna (Grossmünster) í Zürich. Hann hóf brátt að predika nýja trú í kirkjunni. Árið 1523 var söfnuður endurskírenda stofnaður sem hafnaði kaþólskri trú. Leiðtogar þeirra voru dæmdir og teknir af lífi. En Zwingli hélt áfram sinni eigin siðbót. Hann reyndi að samræma nýju trú sína við siðbót Lúthers í Þýskalandi, en trúarmunurinn var of mikill. Þrátt fyrir það tóku borgarbúar við nýju trúnni. Zürich var þar með fyrsta kantónan þar sem siðaskiptin fóru fram. Hinar kantónurnar, sem enn voru allar kaþólskar, litu hornauga á atburðina gerast og reyndu að stöðva þá. Zürich gerði þá bandalag við aðrar siðaskiptaborgir í nágrenninu, svo sem Schaffhausen, St. Gallen og Basel (sem enn voru ekki svissneskar á þessum tíma). Þetta litu hinar kantónurnar sem samsæri við sig og blésu til stríðs. Fyrsta Kappeler-stríðið 1529 lauk með samningum án átaka. En 1531 hófst annað Kappeler-stríðið gegn kaþólskum borgum innan svissneska sambandsins. Í orrustunni við Kappeln sigruðu kaþólikkar og féll Zwingli sjálfur í valinn. Aðeins fimm árum síðar héldu siðaskiptin samt áfram er eftirmaður Zwinglis stofnaði reformeruðu kirkjuna í Sviss. Nýja trúin breiddist út í Sviss og náði með tímanum að útiloka kaþólsku kirkjuna í nær öllum kantónum. Ásamt Genf varð Zürich að miðstöð reformeruðu kirkjunnar og kalvínismans. Eftir þetta lægði trúaróróinn og við tók mikil menningarleg uppsveifla í borginni næstu tvær aldir. Kaþólsk kirkja var ekki leyfð í borginni á ný fyrr en 1807.
Franski tíminn
thumb|Frakkar skjóta á Zürich 1803 Þegar franska byltingin gekk í garð 1789 varð mikill órói í nærsveitum Zürich, sem vildu meira sjálfræði gagnvart borginni. Margir heimtuðu meira að segja ákveðnar nýjungar sem byltingarmenn í Frakklandhöfðu komið á. Árið 1798 réðust Frakkar inn í Sviss og hertóku landið í einni svipan. Borgríkið Zürich var þá lagt niður og var innlimað í helvetíska lýðveldinu. Tvær orrustur áttu sér stað við borgardyr Zürich milli Frakka og Austurríkismanna. Árið 1799 sigruðu Austurríkismenn, sem við það frelsuðu borgina. En strax ári síðar birtust Frakkar aftur og sigruðu Austurríkismenn í síðari orrustunni. Í kjölfarið hertóku þeir borgina, lögðu skatt á borgarbúa og breyttu stjórnarfarinu. Árið 1802 yfirgáfu Frakkar borgina. Íhaldsstjórnin sem þá tók við var svo óvinveitt helvestíska lýðveldinu (þ.e. Sviss), að Svisslendingar sendu herlið þangað til að neyða Zürich til hlýðni. Þessum óróa lauk ekki fyrr en Frakkar hertóku borgina á nýjan leik. Árið 1804 var kantónan Zürich endurskipulögð. Borgin Zürich varð höfuðborg hennar og var fremsta borg Sviss á þeim tíma.
Nýrri tímar
thumb|Credit Suisse er einn af fjölmörgum bönkum í Zürich Eftir fall Napoleons var ný stjórnarskrá samin fyrir kantónuna, en í henni var gert ráð fyrir að öll sveitarfélög yrðu jafnrétthá og borgin sjálf í kantónuþinginu. Önnur stjórnarskrá fylgdi 1831, þar sem lýðfrelsi og skattajöfnun var í hávegum haft. Stjórnarskrá þessi þótti með eindæmum frjálsleg og var höfð að fyrirmynd víða í Evrópu. Eftir að borgarmúrarnir voru rifnir niður 1830 fór borgin að þenjast út. Mikill efnahagssveifla fylgdi í kjölfarið. Árið 1833 var háskóli stofnaður. Árið 1847 var fyrsta járnbrautin í Sviss tekin í notkun, en hún gekk milli Zürich og Baden. Sama ár var fyrsti nútíma bankinn í borginni stofnaður, en borgin er í dag eitt mesta bankaveldi Evrópu. Zürich varð á 19. öld að mjög nútímalegri borg, reyndar svo mikið að öðrum borgum í Sviss leist ekki á blikuna. Íbúum fjölgaði hratt. Árið 1885 voru þeir enn aðeins 40 þúsund en voru komnir í 200 þúsund árið 1915. Zürich varð að stærstu borg Sviss, bæði hvað varðaði íbúafjölda og efnahag. Í heimstyrjöldinni síðari greip mikill ótti um sig í borginni, sérstaklega er nasistar réðust inn í Holland, enda hafði Zürich engar varnir. Borgin varð tvisvar fyrir loftárásum, í bæði skiptin af nasistum. 27. desember 1940 og aftur 4. mars 1945 gerðu létu þýskar flugvélar sprengjum rigna yfir borgina. Menn veltu fyrir sér hvort hér var um hefnd að ræða fyrir ætlaðar vopnasendingar frá borginni til bandamanna. Skömmu eftir stríð heimsóttu bandarískir hermenn borgina, en þeir ferðuðust þangað gjarnan í fríi frá bandaríska hernámssvæði Þýskalands. Winston Churchill sótti borgina heim 1946 og hélt þrumuræðu í háskólanum um sameinaða Evrópu. Á sama ári var alþjóðaflugvöllurinn í Zürich-Kloten tekinn í notkun. Í dag er Zürich enn langstærsta borgin í Sviss og að sama skapi efnahagsleg og menningarleg miðstöð landsins.
Íþróttir
Aðalknappspyrnulið borgarinnar eru tvö: Grasshopper Club Zürich og FC Zürich. Grasshoppers hefur 27 sinnum orðið svissneskur meistari (síðast 2003) og átta sinnum bikarmeistari. FC Zürich hefur ellefu sinnum orðið svissneskur meistari (síðast 2007) og sjö sinnum bikarmeistari. Auk knattspyrnufélaganna er alþjóðaknattspyrnusambandið, FIFA, með aðalskrifstofur í borginni.
Árlega er Maraþonhlaup þreytt í Zürich, síðan 2003. Þolkeppnin Ironman Switzerland fer einnig árlega fram í Zürich.
Skákfélag borgarinnar, SG Zürich, er elsta nústarfandi skákfélag heims en það var stofnað 1809. Þekktasti meðlimur félagsins er Viktor Kortschnoi, sem flutti til Sviss 1976.
Í Zürich er mesti fjöldi sundhalla í Evrópu miðað við höfðatölu eða 25 alls. Þær eru sóttar af um tveimur milljónum baðgesta árlega.
Viðburðir
thumb|Böögg brenndur árið 2005 í Sechseläuten-hátíðinni Sechseläuten er mikil vorhátíð í Zürich. Hún er haldin í tilefni af vorkomunni. Bjalla í dómkirkjunni hringdi þá klukkan sex að kvöldi á vorjafndægri og þaðan kemur heitið. Hátíðin byrjar á skrúðgöngu gildanna um götur borgarinnar en þau eru 26 talsins. Allir eru í búningum og yfirleitt fylgir þeim tónlist. Klukkan 18 er risabrúða brennd. Brúðan er tákn um snjókarlinn (veturinn kvaddur) og heitir Böögg. Í höfði brúðunnar eru flugeldar og springa þeir með látum þegar eldurinn magnast. Við það tætist höfuð Böögg-brúðunnar í sundur. Því fljótar sem hún missir höfuðið, því fegurra verður sumarið. Í lok brennunnar er siður að áhorfendur noti heita öskuna til að grilla kjötmeti sem þeir koma með.
Street Parade er heiti á teknógöngu í Zürich og er hún sú stærsta í heimi síðan að Loveparade í Berlín lagði upp laupana. Gangan er einnig stærsti árlegi viðburður sem fram fer í borginni. Árið 2010 tóku 650 þús manns þátt í hátíðinni.
Zürifäscht er stórhátíð sem fram fer á þriggja ára fresti í miðborginni og við Zürichvatn. Hér er um langstærstu fólkshátíð í Sviss að ræða. Hátíðin stendur yfir í þrjá daga og sækja um milljón manns borgina heim þegar flugeldasýningin í lok hátíðarinnar fer fram. Á hátíðinni er boðið upp á tónlistarviðburði utandyra, mat hvaðanæva að úr heiminum, markaði, flugsýningar og margt fleira. Hún fer yfirleitt fram í byrjun júlí.
Frægustu börn borgarinnar
Nokkrir þekktir einstaklingar leituðu hælis í Zürich meðan stríð geysaði í Evrópu. Má þar nefna Lenin, James Joyce (sem hvílir í borginni), Thomas Mann og Bertolt Brecht. Albert Einstein starfaði um tíma sem prófessor í háskólanum.
Vinabæir
Zürich viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Dómkirkjan Grossmünster
Umbúðir
thumb|250px|Töflur í pakka sem var sjálfur í kartoni úr [[pappi|pappa.]]
Umbúðir eða pökkun er það sem er notað til að umlykja og vernda vörur svo að þær geti verið fluttar tryggilega. Umbúðir vernda vöru í skiptum, geymslu, sölu og notkun. Þær þurfa að verið hannaðar til að uppfylla þarfir vörunnar og merkingar eru mikilvægir þegar maður er að hanna umbúðir. Merkingar eiga oft að fara eftir staðbundnum lögum. Þær valda líka skaðlegum áhrifum nú til dags en þetta er orðið af umhverfisvanda.
Tilgangar
Það eru oft mörg tákn og upplýsingar á umbúðum. Til dæmis eru strikamerki, UPC-númer, vörumerki, upplýsingar um endurvinnslu, upplýsingar um næringu fyrir matavörur og upplýsingar um flutning öll yfirleitt á umbúðum.
Sítrín
thumb|250px|Sítrín Sítrín er kvarssteinn.
Lýsing
Sítrín er gulleitt afbrigði af kvarsi. Smágert og hálfgegnsætt á Íslandi. Liturinn er vegna járnhydroxíðs.
Útbreiðsla
Mjög sjaldgæft en finnst sem holufylling í grennd við djúpbergsinnskot. Þegar það hitnar myndast ametýst gulleitt. Talið að sítrín fái gula litinn frá hitanum frá innskotum.
Heimild
Quartz
Friðdóra
Friðdóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Kerecis
Kerecis er líftæknifyrirtæki sem fæst við þróun lækningarvara úr fiskipróteinum. Fyrirtækið var stofnað á Ísafirði árið 2009. Fyrirtækið vinnur meðal annars að þróun á nýrri tegund lækningavara sem hjálpa til við endurnýjun vefja. Kerecis hefur vakið athygli á heimsvísu fyrir sárabindi fyrir þrálát sár gerð úr fiskroði.
Halla Jónsdóttir
Halla Jónsdóttir var íslenskur útilegumaður. Hún var eiginkona Fjalla-Eyvindar.
Listi yfir fjölmennustu borgir heims
Eftirfarandi er listi yfir fjölmennustu borgir heims miðað við íbúafjölda innan borgarmarka. Íbúafjöldinn er ekki miðaður við stórborgarsvæði hverrar borgar. Sjá lista yfir fjölmennustu þéttbýlissvæði heims og lista yfir fjölmennustu stórborgarsvæði heims.
Tengt efni
ar:ملحق:قائمة المدن حسب عدد السكان Liste der größten Städte der Welt Maiores cidades do mundo הערים הגדולות בעולם Lista di città del mondo per popolazione მსოფლიოს უდიდესი ქალაქები Pasaules lielākās pilsētas pēc iedzīvotāju skaita Senarai bandar raya mengikut populasi Списак градова по броју становника Список тридцяти найбільших міст світу
Vatnaöldur
Í gosinu 870 var framleiðslan nær eingöngu dökk basísk gjóska, en þar sem sprungan skar Torfajökulssvæðið varð til súr ljós gjóska. Hraunrennsli var lítið og var einkum bundið við syðri enda sprungunnar.
1883
Árið 1883 (MDCCCLXXXIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Vestfjarðakjördæmi
Vestfjarðakjördæmi var myndað árið 1959 úr fjórum sýslum Vestfjarða: Barðastrandasýslu, Strandasýslu, Vestur-Ísafjarðarsýslu og Norður-Ísafjarðarsýslu frá 1959 til 2003. Í þrennum þingkosningum, 1963, 1967 og 1971 hlaut Framsóknarflokkurinn flest atkvæði á Vestfjörðum, og þar af leiðandi fyrsta þingmann Vestfjarða. Í öll önnur skipti státaði Sjálfstæðisflokkurinn sig af fyrsta þingmanni Vestfjarða.
Við breytingu á kjördæmaskipan árið 1999 varð Vestfjarðakjördæmi hluti af Norðvesturkjördæmi ásamt Vesturlandskjördæmi og Norðurlandskjördæmi vestra utan Siglufjörður sem varð hluti af Norðausturkjördæmi
Ráðherrar af Vestfjörðum
Hannibal Valdimarsson, Matthías Bjarnason, Steingrímur Hermannsson og Sighvatur Björgvinsson voru einnig ráðherrar hluta þess tíma sem þeir sátu á þingi fyrir kjördæmið.
Þingmenn Vestfjarðakjördæmis
(*) Í Alþingiskosningunum 1991 endaði "Flakkarinn" á Vestfjörðum
Finnur
Finnur er íslenskt karlmannsnafn.
Í barndómi
Í barndómi er síðasta bók íslenska rithöfundarins Jakobínu Sigurðardóttur. Bókin kom út árið 1994 en Jakobína lést þá fyrr um árið. Í bókinni koma fram minningarbrot úr barnæsku höfundar í Hælavík á Hornströndum sem fæddist þar árið 1918. Í bókinni er sagt frá daglegu lífi í fátækt og einangrun í harðbýlli víkinni, skólagöngu Jakobínu og drauma hennar um líf laust við strit foreldra sinna.
Í eftirmála bókarinnar segir dóttir Jakobínu, Sigríður Þorgrímsdóttir, frá því að þó endanlegur frágangur að bókinni hafi ekki verið búinn hafi handritið að bókinni hafi verið að mestu fullgert. Með Sigríði hafi meðal annars yngri systir Jakobínu, rithöfundurinn Fríða Á. Sigurðardóttir, aðstoðað við lokafrágang bókarinnar.
Jakobína var frænka Þórleifs Bjarnasonar, höfundar Hornstrendingabókar sem sagði frá lífi og starfi fólks áður en Hornstrandir lögðust í eyði um miðja 20. öld. Henni hafi þótt skorta heimildir um daglegt líf innanbæjar og hafi rætt um Í barndómi sem heimildarrit um bæinn Hælavík og líf fólksins í bænum.
Jakobína var komin á áttræðisaldur þegar hún lést. Glíman við gleymskuna og hvað minnið er slitrótt er oft nefnd í bókinni. Í bréfi Jakobínu til frænku sinnar haustið 1992 sagði hún svo frá tilurð bókarinnar: „Árum saman hef ég reynt að tína saman brot um bæina þar, minnið er svikult og ævin orðin löng. Það er víst meir en áratugur síðan ég byrjaði að leita, fyrst í eigin minni, síðan til þeirra sem enn eru eftir af hópnum, sem átti þar heima og eru næstir mér í aldri. En minni þeirra er eins og mitt, brot en ekkert heilt.“
Erfðaskrá
Erfðaskrá er skjal, gjarnan formlegt og mögulega staðfest af þar til bærum yfirvöldum, þar sem maður (kallaður arfleifandi) tilgreinir hvernig ráðstafa skuli eignum hans að sér látnum. Þegar menn deyja og hafa gert erfðaskrá er reynt að fara eftir þeim þegar dánarbú eru gerð upp og arfi úthlutað til erfingja.
Landsveit
Austur af Landsveit, fyrir austan Ytri-Rangá eru Rangárvellir, sem ná að Eystri Rangá. Landsveit er tæplega 30 km. löng, frá norðri til suðurs.
Landnámsmenn á svæðinu voru helstir Ketill Örriði, Ketill einhendi, Þorsteinn lunan og Steinn snjalli Baugsson. Bera Lunansholt og Snjallsteinshöfði enn nöfn þeirra.
Þar sem mörg býli á svæðinu bera nöfn sem víðar koma fyrir eru þau jafnan aðgreind með -á Landi, Skarð á Landi, Mörk, Stóruvellir.
Ametýst
thumb|250px|Ametýst Ametýst (ametyst eða blákvars) er bláleitt afbrigði af kvarsi.
Lýsing
Ametýst er fjólublátt afbrigði af kvarsi en líkist annars bergkristal í kristalbyggingu. Gegnsæir eða hálfgegnsæir kristallar. Stærð 15-20 cm á lengd, 4-5 cm breidd.
Útbreiðsla
Finnst sem sprungu- og holufylling í vel ummynduðu storkubergi. Á Íslandi má finna ametýst í Hornafirði, Lóni, Borgarfirði eystra og Gerpi.
Snæfríður
Snæfríður er íslenskt kvenmannsnafn.
Doris Löve
Doris Benta Maria Löve, áður Wahlén (fædd 2 janúar 1918 í Kristianstad – látin 25 februar 2000 í San Jose, Kaliforníu) var sænskur kerfis-grasafræðingur, sérstaklega virk á norðurslóðum.
Biography
Doris Löve fæddist í Kristianstad, Svíþjóð. Hún nam grasafræði við háskólanum í Lundi frá 1937. Hún giftist samnemenda sínum og félaga, hinum íslenska Áskeli Löve. Hún lauk PhD í grasafræði 1944. Viðfangsefni doktorsritgerðarinnar var kyngerðir Melandrium ættkvíslarinnar. Eftir nám fluttu hjúin til Íslands og þar eftir til Winnipeg 1951, til Montreal 1955, og til Boulder 1965. Doris gat ekki setið í háskólum þar sem Áskell kenndi á sama tima. Að lokum fluttu þau til San Jose í Kaliforníu, 1974.
Í sameiningu rannsökuðu Áskell og Doris litningafjölda plantna og hlut þeirra í flokkun tegunda. Þau gáfu út fjölda greina á því sviði og eru talin upphafsmenn frumuflokkunarfræði.
Hún stóð fyrir vísindaráðstefnu 1962, um North Atlantic Biota and their History með framlögum m.a. frá: Eric Hultén, Tyge W. Böcher, Hugo Sjörs, John Axel Nannfeldt, Knut Fægri, Bruce C. Heezen og Marie Tharp.
Doris Löve þýddi einnig tvær bækur eftir Níkolaj Vavílov yfir á ensku.
Áskell Löve, maður hennar var neyddur til þess að segja af sér 1974, þá með stöðu prófessors og nefndarmaður við líffræðideild við hákólann í Boulder, Colorado. 1997 skrifaði hún fjölskyldusöguna, 86 blaðsíðna rit sem er með ýtarlega lýsing á því þegar maður hennar var neyddur til að segja af sér. Ritið var geymt í Hunt Botanical Library í Pittsburgh 1997 og átti að vera þar óútgefið til 2018.
Valdar útgáfur
Styttingin D.Löve er notuð þegar vísað er á hana í grasafræði.[3]
Greinargerðir ráðstefnunnar 1962
Verk hennar við flokkun gerði Joceliyn, konu Kenneth Hare fært að setja saman jurtasafn plantna frá Kaumajetfjöllum.
Bollagötumálið
Bollagötumálið var deila með málaferlum, á árunum 1983-1984. Deilan snerist um íbúð á Bollagötu, arf eftir látinn mann, sem málið dregur nafn sitt af.
Þar sem vinstri-róttæka bylgjan á áttunda áratugnum var að mestu leyti yfirstaðin, gerðu aðeins ein samtök tilkall til arfsins -- Baráttusamtökin fyrir stofnun kommúnistaflokks (BSK). Vináttufélag Íslands og Víetnam (VÍV) fór í mál við BSK, ásamt Menningarfélagi Íslands og Kína (MÍK). Atli Gíslason sótti málið fyrir VÍV og MÍK, en Ragnar Aðalsteinsson varði það fyrir hönd BSK. Krafa VÍV og MÍK var að eini lögerfingi konunnar fengi íbúðina við Bollagötu, en til vara að VÍV og MÍK yrði falið að ráðstafa henni. Borgarfógeti tók málið fyrir snemma árs 1983 og úrskurðaðií febrúar 1984, eða um ári síðar. Kröfu BSK til arfsins var vísað frá, og lögerfingjanum dæmd íbúðin. Hann var föðurbróðir hinnar látnu konu, var 97 ára, og svo vildi til að hann lést í sömu viku og dómsuppkvaðningin var hjá Héraðsdómi Reykjavíkur, svo íbúðin rann til dánarbús hans. Dómnum var ekki áfrýjað.
Friðey
Friðey er íslenskt kvenmannsnafn.
Fyrsti apríll
1 apríll er íslensk kvikmynd eftir Hauk M. Hrafnsson frá árinu 2003. Hún segir frá aprílhrekk sem fer úrskeiðis.
Magnús Jónsson (f. 1919)
Magnús Jónsson frá Mel (fæddur á Torfmýri í Akrahreppi 7. september 1919, látinn 13. janúar 1984) var íslenskur stjórnmálamaður. Hann lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1940 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands 1946. Hann gengdi stöðu framkvæmdastjóra Sjálfstæðisflokksins á árunum 1953 til 1960 og var bankastjóri Búnaðarbankans á árunum 1961 til 1965 og 1971 til 1984. Hann var alþingismaður 1953-1974, fjármálaráðherra 1965-1971 og varaformaður Sjálfstæðisflokksins 1973-1974.
Melanotaenia ajamaruensis
Melanotaenia ajamaruensis er tegund af regnbogafiskum sem er einlend í Ayamuru-vötnum í Nýju-Gíneu. Hún líkist mjög Melanotaenia boesemani.
Lucille Ball
thumb|right|Lucy Ball árið 1955. Lucille Désirée Ball, þekktust sem Lucy Ball (6. ágúst 1911 – 26. apríl 1989), var bandarísk leikkona, grínisti og framleiðandi. Hún var tilnefnd til 13 Primetime Emmy-verðlauna, vann þau fimm sinnum, og hlaut nokkrar aðrar viðurkenningar, svo sem Golden Globe Cecil B. DeMille-verðlaunin og tvær stjörnur á Hollywood Walk of Fame. Ball vann til margra viðurkenninga, þar á meðal Crystal Award fyrir konur í kvikmyndum, inngöngu í Television Hall of Fame, Lifetime Achievement Award frá Kennedy-sviðslistamiðstöðinni og Governors Award frá Academy of Television Arts & Sciences.
Ferill Ball hófst árið 1929 þegar hún fékk vinnu sem fyrirsæta. Stuttu síðar hóf hún leikferil á Broadway undir sviðsnafninu Diane (eða Dianne) Belmont. Hún lék síðan í kvikmyndum á fjórða og fimmta áratugnum sem samningsbundin leikkona hjá RKO Radio Pictures, þar sem hún var ráðin sem dansari eða í svipuðum hlutverkum, með aðalhlutverk í B-myndum og aukahlutverk í A-myndum. Á þessum tíma hitti hún kúbverska hljómsveitarstjórann Desi Arnaz og þau giftu sig á laun í nóvember 1940. Á sjötta áratugnum fór Ball að leika í sjónvarpi, þar sem hún og Arnaz bjuggu til gamanþættina I Love Lucy. Ball eignaðist sitt fyrsta barn, Lucie, árið 1951, og Desi Arnaz Jr. árið 1953. Ball og Arnaz skildu í mars 1960 og hún giftist grínistanum Gary Morton árið 1961.
Ball framleiddi og lék aðalhlutverk í Broadway-söngleiknum Wildcat frá 1960 til 1961. Árið 1962 varð Ball fyrsta konan sem sá um rekstur á stóru sjónvarpsstúdíói, Desilu Productions, sem framleiddi marga vinsæla sjónvarpsþætti á borð við Mission: Impossible og Star Trek. Eftir Wildcat hóf Ball aftur samstarf við Vivian Vance, meðleikkonu hennar í þáttunum I Love Lucy, í The Lucy Show. Vance hætti í þáttunum árið 1965, en þeir héldu áfram, með Gale Gordon, til 1968. Ball hóf strax að leika í nýrri þáttaröð, Here's Lucy, með Gordon, Mary Jane Croft og Lucie og Desi Jr. Sú þáttaröð hélt áfram til 1974.
Ball hætti aldrei alveg að leika og árið 1985 tók hún að sér dramatískt hlutverk í sjónvarpsmyndinni Stone Pillow. Næsta ár lék hún í Life with Lucy, sem var, ólíkt öðrum gamanþáttum hennar, ekki vel tekið. Framleiðslu þáttanna var hætt eftir þrjá mánuði. Hún lék í kvikmyndum og sjónvarpshlutverkum það sem eftir var ferils síns þar til hún lést í apríl 1989 úr ósæðargúlp í kviðarholi og æðakölkun, 77 ára að aldri.
Blámannshattur
thumb|Horft á Blámannshatt úr Öxnadal Blámannshattur er um 1.200 metra hátt fjall við austanverðan Eyjafjörð, nánar tiltekið nálægt Höfðahverfi í Grýtubakkahreppi. Er það með hærri fjöllum við austanverðan fjörðinn og hærri en Kaldbakur.
Finnvarður
Finnvarður er íslenskt karlmannsnafn.
League of Legends
League of Legends eða LOL er MOBA leikur sem hannaður er og gefinn út af Riot Games fyrir Microsoft Windows,Nintendo og Mac OS X. Leikurinn er byggður á hugmyndum frá Defense of the Ancients (DotA) fyrir tölvuleikinn Warcraft III: The Frozen Throne''. Það er ókeypis að spila leikinn en hann er kostaður af örviðskiptum. Leikurinn kom á markað 27. október 2009 og hefur síðan notið sívaxandi vinsæld og var í árið 2012 samkvæmt upplýsingum í Forbes tímaritinu sá PC leikur sem mest var spilaður í Norður-Ameríku og Evrópu miðað við hve margar klukkustundir fóru í leikjaspilun.
Í leiknum League of Legends eru spilarar í hlutverki eða "champion" og hafa sérstaka eiginleika og berjast við lið á móti öðrum leikendum eða tölvustýrðum champions. Í vinsælasta leikham er markmið hvers liðst að eyða nexus hjá liðum andstæðinga en það er bygging sem er í hjarta vígis sem er umlukið varnarvirkjum. Hver League of Legends-leikur byrjar á að allir champions eru veikir og eflast með að safna gulli og reynslu gegnum leikinn.
Öflugt samfélag er kringum leikinn. Riot Games skipuleggur keppnir þar sem átta atvinnulið eru í hverri heimsálfu.
LindGen
LindGen er fyrirtæki í eigu bandarísku rannsónastofnunarinnar Cold Spring Harbor Laboratories. LindGen vinnur t.d. að sérhæfðum rannsóknum í erfðarannsóknum þar sem notaðar eru örflögur við meingenaleit og upplýsingaöflun um erfðamengi mannsins.
Elías Mar
thumb|right|Leiði Elíasar Mar í Hólavallakirkjugarði. Elías Mar (22. júlí 1924 – 23. maí 2007) var íslenskur rithöfundur, ljóðskáld og þýðandi. Foreldrar hans voru Elísabet Jónína Benediktsdóttir verkakona og Cæsar Hallbjörnsson Mar kaupmaður. Elías var fæddur og uppalinn í Reykjavík, en móðir hans lést úr bráðaberklum þegar hann var á öðru ári. Elías ólst upp hjá ömmu sinni Guðrúnu Jónsdóttur, en hún lést þegar hann var sautján ára.
Elías Mar var einn fyrsti íslenski rithöfundurinn til að skrifa samtímasögur úr Reykjavík og skáldsagan Vögguvísa er einatt talin fyrsta unglingasaga sem skrifuð hefur verið á íslensku. Einnig hefur því verið haldið fram að í skáldsögunni Man eg þig löngum komi í fyrsta skipti í íslenskum bókmenntum fram samkynhneigð sögupersóna. Sögur Elíasar hafa verið þýddar á eistnesku, esperanto, færeysku, norsku og þýsku.
Elías Mar starfaði lengst af sem prófarkalesari á Þjóðviljanum.
Þýðingar
Auk þess þýddi Elías fjölda útvarpsleikrita og framhaldssagna fyrir útvarp
Melrakkaslétta
thumb|Melrakkaslétta Melrakkaslétta eða Slétta er skagi milli Öxarfjarðar og Þistilfjarðar, í Norður-Þingeyjarsýslu á Íslandi. Eins og nafnið ber með sér er hún mjög flatlend. Á henni eru tvö þorp, Kópasker og Raufarhöfn. Nyrsti tangi Melrakkasléttu er Rifstangi sem jafnframt er nyrsti tangi íslenska fastalandsins.
Leżajsk
Leżajsk er bær Suðaustur-Póllands. Íbúar voru 13 390 árið 2022. Svæði borgarinnar 20,58 km².
Elsta metið frá 1346. Síðan 1525 hefur bjór verið bruggaður í Leżajsk. Á árunum 1618-1628 var reist Basilíka boðunar Maríu meyjar, þar sem er orgel - ein verðmætasta minnisvarða af þessari gerð í Evrópu. Frá 1772 starfaði tzaddik Elimelech frá Leżajsk hér. Leżajsk ohel hans er áfangastaður pílagrímsferða gyðinga frá öllum heimshornum.
Snælaug
Snælaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Halldóra Briem
Halldóra Valgerður Briem Ek (13. febrúar 1913 - 21. október 1993) var íslenskur arkítekt sem starfaði í Svíþjóð. Halldóra var fyrsta íslenska konan sem lauk námi í arkítektúr.
Halldóra fæddist að Hrafnagili í Eyjafirði og voru foreldrar hennar séra Þorsteinn Briem prófastur á Akranesi og ráðherra og fyrri kona hans Valgerðar Lárusdóttur en hún lést þegar Halldóra var ellefu ára. Halldóra og sænski læknirinn Jan Ek gengu í hjónaband árið 1941 og eignaðist þau fimm börn. Jan lést árið 1963.
Halldóra lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1935 og námi í arkítektúr frá Kungliga Tekniska Högskolan í Stokkhólmi árið 1940. Hún hóf störf sem arkítekt hjá sænsku samvinnuhreyfinginni árið 1941 og starfaði þar til ársins 1943. Hún starfaði um tíma sjálfstætt sem arkítekt en árið 1949 hóf hún störf hjá Svenska rikisbyggen og starfaði þar til ársins 1960 er hún hóf störf hjá húsameistara sænska ríkisins. Á ferli sínum hannaði Halldóra fjölda bygginga í Svíþjóð m.a, fjölbýlishús, barnaheimili, félagsheimili og hjúkrunarheimili.
Ævisaga Halldóru kom út árið 1994 undir heitinu Saga Halldóru Briem: Kveðja frá annarri strönd. Steinunn Jóhannesdóttir rithöfundur ritaði bókina.
Skúfsmári
Skúfsmári aða Trifolium glomeratum er einær smári sem var lýst af Carl von Linné. Hann er upprunninn í Evrasíu og Norður Afríku, en annarsstaðar sem hann þekkist er hann innfluttur. Hann kemur sér auðveldlega fyrir á röskuðum svæðum, og verður gjarnan illgresi. Hann er jarðlægur til uppréttur, að mestu hárlaus á blöðum. Blöðin eru þrískift, smáblöðin eru egglaga, 1,2 sm löng. Blómskipunin eru í blaðöxlum, kúlulaga, 8 til 12 mm í þvermál, hvert blóm 4 til 5 mm langt, með bleik krónublöð með þríhyrndum enda.
Hin fjögur fræknu
Hin fjögur fræknu er nafn á teiknimyndasöguflokki á íslensku sem á frönsku heitir Les 4 as, fjórir ásar (í spilum), alslemma. Höfundarnir voru Georges Chaulet handritshöfundur og François Craenhals teiknari.
Upphaflega voru þetta 6 barnabækur eftir Georges Chaulet í stíl við bækur Enid Blyton, og komu út frá 1957 til 1962 hjá Casterman útgáfunni.
Árið 1964 komu út fyrstu þrjár myndasögubækurnar, og urðu vinsældir þeirra meiri en rituðu barnabókanna. Þá var ákveðið að halda áfram að gefa þær út.
Frá árinu 1988 til 2005 aðstoðaði Jacques Debruyne François Craenhals við teikningarnar, og tvær bækur teiknaði Debuyne alveg einn, Hin fjögur fræknu og stóridómur 2004 og Marsförin 2005.
Bókina um Tasmaníuúlfinn gerði teiknarinn François Craenhals alveg einn 2003, handrit og myndir, og handritið að næstu bók, um stóradóm árið 2004.
Svanþór
Svanþór er íslenskt karlmannsnafn.
Hin fjögur fræknu
Síðustu bókina, Söguljóðið um hin 4 fræknu árið 2007 gerðu nýir höfundar, Sergio Salma og Alain Maury, en þær urðu ekki fleiri.
Bækurnar í útgáfuröð
1. Hin fjögur fræknu og sæslangan, 1964. (Iðunn, Reykjavík 1981, Jón Gunnarsson þýddi, # 11).
2. Hin fjögur fræknu og loftfarið, 1964. (Iðunn, Reykjavík 1981, Jón Gunnarsson þýddi, # 10).
3. Hin fjögur fræknu og búkolla, 1964. (Iðunn, Reykjavík 1981, Jón Gunnarsson þýddi, " 12).
4. Hin fjögur fræknu og vofan, 1965. (Iðunn, Reykjavík 1977, Geirlaug Þorvaldsdóttir þýddi, # 1).
5. Hin fjögur fræknu og þrumugaukurinn, 1966. (Iðunn, Reykjavík 1980, Jón Gunnarsson þýddi, # 7).
6. Hin fjögur fræknu og gullbikarinn, 1967. (Iðunn, Reykjavík 1980, Jón Gunnarsson þýddi, # 8).
7. Hin fjögur fræknu og snjódrekinn, 1968. (Iðunn, Reykjavík 1979, Jón Gunnarsson þýddi, #6).
8. Hin fjögur fræknu og kappaksturinn mikli, 1969. (Iðunn, Reykjavík 1977, Geirlaug Þorvaldsdóttir þýddi, # 2).
9. Hin fjögur fræknu og Róbinson, 1970. (Iðunn, Reykjavík 1978, Jón Gunnarsson þýddi, # 4).
10. Hin fjögur fræknu og harðstjórinn, 1971. (Iðunn, Reykjavík 1979, Jón Gunnarsson þýddi, # 5).
11. Hin fjögur fræknu og gullæðið, 1973. (Iðunn, Reykjavík 1978, Jón Gunnarsson þýddi, # 3).
12. Hin fjögur fræknu og Picasso málverkið, 1974. (Iðunn, Reykjavík 1984, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 18).
13. Hin fjögur fræknu og F-sprengjan, 1975. (Iðunn, Reykjavík 1983, Jón B. Guðlaugsson þýddi, # 15).
16. Hin fjögur fræknu og draugaskipið, 1978. (Iðunn, Reykjavík 1981, Jón Gunnarsson þýddi, # 9).
17. Hin fjögur fræknu og blái demanturinn, 1979. (Iðunn, Reykjavík 1982, þýðanda ekki getið, # 13).
18. Hin fjögur fræknu og einhyrningurinn, 1980. (Iðunn, Reykjavík 1986, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 22).
19. Hin fjögur fræknu og ísjakinn, 1981. (Iðunn, Reykjavík 1986, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 23).
20. Hin fjögur fræknu og hryllingshöllin, 1982. (Iðunn, Reykjavík 1985, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 21).
21. Hin fjögur fræknu og kóróna keisarans, 1983. (Iðunn, Reykjavík 1984, Þorvaldur Kristinsson þýddi, # 19).
22. Hin fjögur fræknu og bankaránið, 1984. (Iðunn, Reykjavík 1984, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 17).
23. Hin fjögur fræknu og tímavélin, 1985. (Iðunn, Reykjavík 1985, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 20).
24. Hin fjögur fræknu og illfyglið, 1987. (Iðunn, Reykjavík 1988, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 24).
25. Hin fjögur fræknu og sjávargyðjan, 1988. (Iðunn, Reykjavík 1989, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 25).
26. Hin fjögur fræknu og geimflaugin, 1989. (Iðunn, Reykjavík 1990, Bjarni Fr. Karlsson þýddi, # 26).
27. Hin fjögur fræknu og risahákarlinn, 1990
28. Hin fjögur fræknu og skýstrókurinn, 1991
29. Hin fjögur fræknu og frumskógarleyndarmálið, 1992
30. Hin fjögur fræknu og geimverurnar, 1993
31. Hin fjögur fræknu og leyndardómur fjallsetursins, 1994
32. Hin fjögur fræknu og vélmennið, 1995
33. Hin fjögur fræknu og Atlantis, 1996
34. Hin fjögur fræknu og galdranornirnar, 1997
35. Hin fjögur fræknu og risaeðlurnar, 1998
36. Hin fjögur fræknu og múmían, 1999
37. Hin fjögur fræknu og draugarnir, 2000
Jónas Guðlaugsson
Jónas Guðlaugsson (27. ágúst 1887 – 15. apríl 1916) var íslenskt ljóðskáld, ritstjóri, blaðamaður og rithöfundur. Hann skrifaði í fyrstu ljóð á íslensku og gaf seinna út smásögur, skáldsögur og ljóð á dönsku. Hann skrifaði einnig greinar í norsk blöð, dönsk og sænsk.
Hin fjögur fræknu
Bækurnar í útgáfuröð
39. Hin fjögur fræknu og hrekkjavakan, 2002
Jónas Guðlaugsson
Uppvaxtarár
Jónas fæddist að Staðarhrauni í Mýrarsýslu, sonur séra Guðlaugs Guðmundssonar og Margrétar Jónasdóttur. Jónas fór að heiman um tólf ára aldur og fór þá að búa sig undir skóla. Faðir hans gat ekki liðsinnt honum mikið vegna vaxandi ómegðar. Þrátt fyrir lítil peningaráð tókst Jónasi að komast í skóla og settist í Latínuskólann, þar var hann m.a. bekkjarbróðir Ásmundar Guðmundssonar biskups. Jónas lauk ekki stúdentsprófi og var ástæðan sú að öllum í bekk hans var vikið úr skóla vegna óspekta. Seinna var þeim gefinn kostur á að ljúka prófinu en ekki vildi Jónas þá þekkjast það boð. Þess í stað fór hann átján ára gamall að starfa við blaðamennsku og stjórnmál. Hann var um tíma ritsjóri Valsins á Ísafirði. Hann var ekki nema sextán ára þegar hann var orðinn áróðursmaður fyrir Landvarnarflokkinn.
Hin fjögur fræknu
Bækurnar í útgáfuröð
40. Hin fjögur fræknu og Tasmaníuúlfurinn, 2003
41. Hin fjögur fræknu og stóridómur, 2004
Jónas Guðlaugsson
Jónas kvænist
Snemma ætlaði Jónas sér stóra hluti og hann taldi sig enga framtíð eiga á Íslandi og vildi komast til útlanda. Fyrst fór hann í ferðalag með móðurbróður sínum til Danmerkur, en það ferðalag reyndist honum afdrifaríkt. Á hóteli er þeir frændur gistu í ferðinni kynntist Jónas óvenjulega glæsilegri konu, Thorborg Schójen að nafni. Hún var dóttir yfirhershöfðingja Norðmanna.
Hin fjögur fræknu
Bækurnar í útgáfuröð
42. Marsförin, 2005
43. Söguljóðið um hin fjögur fræknu, 2007
Jónas Guðlaugsson
Skilnaður
Nokkru eftir dauða dóttur þeirra fóru ungu hjónin til Noregs þar sem þau dvöldu um tíma í góðu yfirlæti hjá móður Thorborgar. Jónas skrifaði þar í blöð og orti kvæði og kynntist norskum skáldum sem urðu góðir vinir hans. En fátæktin plagaði þau. Þaðan fór Jónas með konu sinni til Kaupmannahafnar. Eftir að þau fluttust þangað þurfti Jónas að fara í ferðalag til Þýskalands. Á meðan hann var í Þýskalandi kynntist Thorborg sænskum barón af tignum ættum og giftist honum nokkru seinna og bjó á Skáni.
Jónas vann fyrir nauðþurftum sínum sem blaðamaður hjá Politiken. Nokkru seinna lenti hann í illdeilum við Valtý Guðmundsson og lyktaði þeim deilum með því að Jónas missti stöðuna. Hann slóst í hóp hinna ungu upprennandi skálda sem hópuðust í kringum Jóhann Sigurjónsson. Ekki voru allir jafn hrifnir af Jónasi. Sagt er að Gunnar Gunnarsson hafi haft Jónas að fyrirmynd persónunnar Davíðs Jónmundssonar í Fjallkirkjunni. Um það eru deildar meiningar. Aðrir voru mjög hrifnir af Jónasi, þar á meðal Guðmundur G. Hagalín.