cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Póstskipið Phønix
Saga skipsins & strandið
15. janúar 1881 lagði póstskipið Phønix frá Kaupmannahöfn, ferðinni var heitið til Íslands, með viðkomu í Skotlandi og Færeyjum. Á þessum árum voru gufuskipaferðir til Íslands ekki algengari en það að hingað gekk aðeins eitt skip - Póstskipið - og kom það til Reykjavíkur síðustu ferð ársins í nóvember. Síðan kom ekkert skip fyrr en seint í janúar, miðvetrarskipið, og eftir það var aðeins farin ein ferð í mánuði. Þessi janúar mánuður 1881 hefur verið kallaður Þorrabylurinn en hann var einn mesti frosta og harðindavetur sem gengið hefur yfir Ísland. Faxaflói að innanverðu hafi allur verið ísilagður, ein hella.
Næstu daga var reynt að bjarga einhverju af farmi skipsins en það reyndist miklum erfiðleikum bundið. Margir misstu mikið við strand þetta enda mikið af nauðsynjavörum var um borð. Nokkrar ferðir voru farnar um borð í skipið þar sem það hékk á skerinu en lestin var full af sjó og því ógerlegt að bjarga póstpokum skipsins þar sem hann var allur geymdur í skuti skipsins. Töluverður reki varð úr flakinu og náði rekasvæðið alla leið frá strandstað að Búðum á Snæfellsnesi. Sagt var að rekasvæðið hafi verið allt að 10 mílur. Uppboð á rekamunum voru haldin af sýslumanni og gat fólk boðið í þá hluti sem ekki voru merktir einhverjum ákveðnum eiganda.
Þess ber að geta að árið áður en skipið fórst eða 4. maí 1880 voru jarðneskar leifar Jóns Sigurðssonar og konu hans, frú Ingibjargar flutt með Phønix frá Danmörku til Íslands. Til heiðra minningu þeirra voru listamenn og myndhöggvarar fengnir til að koma með hugmyndir, gera teikningar og kostnaðaráætlanir að gerð minnismerkis, sem setja átti upp á Íslandi við leiði þeirra hjóna. Þessar tillögur og teikningar voru sendar með Phönix í þessari örlagaríku ferð. Einnig eru heimildir fyrir því að marmaraplata sem setja átti á leiði skáldsins Kristjáns Jónssonar, Fjallaskálds, hafi verið með í skipinu. Er þetta aðeins hluti af þeim munum og skjölum sem fóru niður með skipinu.
Póstskipið, SS Phønix, var byggt í Skotlandi árið 1861. Phønix var 60 metra langt gufu og seglskip, 628 tonn á þyngd. Skipið var í eigu “Det forenede Dampskibsselskab” (DFDS) í Danmörku sem gerði skipið út til Íslands.
Fyrsta ferð Phønix til Íslands var 7. júni 1864 og var það á áætlunum til landsins allt til þess tíma er það fórst. Phønix var fyrsta gufuskipið sem sinnti svokölluðum miðsvetrarferðum til Íslands. Á þessum tíma skipti það Íslendinga miklu máli að fá ýmsar vörur og halda uppi samgöngum á milli Íslands og Evrópu yfir vetrartímann. Friðlýsingin á flakinu.
Leitin að skipsflaki Phønix
Leitin að flaki Phønix hófst í janúar 2006. Arnar Þór Egilsson, kafari, hóf undirbúningsvinnu, gerð áætlana og sá um að setja saman leiðangra til þess að freista þess að reyna að finna flakið. Ýmsar ástæður voru fyrir því hvers vegna var farið út í leit að þessu flaki en ekki einhverju öðru. Leitað var upplýsinga og gagna á mörgum stöðum. Tvö ár liðu, þar til framkvæmdar voru kafanir á líklegasta leitarsvæðinu. Var það gert með aðstoð kafarahóps Ríkislögreglustjórans. Trausti Skúlason og Guðríður Kristjánsdóttir, landeigendur á Syðra-Skógarnesi, voru í samráði og veittu þau leyfi sitt svo leiðangurshópurinn fengi að fara um jörð þeirra og athafna sig. Það var svo þann 16. apríl 2009 að flakið fannst eftir ítarlega leit. Leiðangursmenn voru Arnar Þór Egilsson, Eggert Magnússon og Eiríkur Ó. Jónsson. Í kjölfarið af fundinum var haft samband við Fornleifavernd Ríkisins og þeim kynnt málið. engin|thumb|432x432dp|Köfunarleiðangur Phönix (Arnar Egilsson 2011)
Friðlýsing á flakinu
Það var nokkuð ljóst þegar flakið fannst að eitthvað yrði að gera til að vernda það. Þarna var að finna áhugaverða og merkilega sögu og var flakið algjörlega óhreift af mannanna völdum frá því að skipið sökk. Ákveðið var að óska eftir sérstakri friðlýsingu á flakinu. Helstu ástæður fyrir því að friðlýsa flakið voru tvíþættar.
Flakið af Póstskipinu Phønix var friðlýst þann 20. október 2010 af Fornleifavernd Ríkisins að beiðni finnanda flaksins, Arnars Þórs Egilssonar. Friðlýsingin felur í sér köfunarbann yfir flakinu og í 20 metra radíus í kringum það.
Meginn markmið rannsóknarinnar
Sunnanvert Snæfellsnes er kjörinn staður til að þróa aðferðafræði í íslenskri neðansjávarfornleifafræði þar sem að mörg skip frá öllum tímum hafa farist á þessu svæði. Póstskipið Phønix er ákjósanlegur æfinga- og þjálfunarstaður fyrir kafara í fornleifafræði þar sem skipið liggur grunnt og aðgengi tiltölulega auðvelt.
Þessi rannsókn mun umbreyta skilningi okkar á minjum neðansjávar og gera okkur kleift að þróa aðferðafræði neðansjávarfornleifafræði við íslenskar aðstæður.
Að því sem best er vitað er rannsóknin fyrst til að:
1) Þjálfa kafara til fornleifarannsókna neðansjávar við íslenskar aðstæður. 2) Taka sýni til að kanna varðveislugildi og ástand neðansjávarminja við Snæfellsnes. 3) Heildarrannsókn á ákveðnu flaki við Ísland
Rannsóknin mun vera gríðarleg viðbót við þekkingu okkar í íslenskri fornleifafræði og marka upphaf aðferðafræðilegrar þróunar í íslenskri neðansjávarfornleifafræði.
Mikilvægt er að þróa aðferðafræði í neðansjávarfornleifafræði við íslenskar aðstæður. Verkefnið miðar að því að þau gögn og reynsla sem safnast við rannsóknina á póstskipun Phønix munu nýtast við frekari rannsóknir á minjum neðansjávar.
Fjölmargir einstaklingar á Íslandi eru með sportskafararéttindi en nær engir eru þjálfaðir til að stunda fornleifarannsóknir neðansjávar. Mikilvægt er að til verði í landinu hópur fólks, bæði áhugamanna og vísindamanna sem getur stundað neðansjávarrannsóknir. Verkefnið stefnir að því að hefja þjálfun einstaklinga við fornleifarannsóknir neðansjávar.
Um rannsóknina
Árið 2011 hófst rannsókn á póstskipinu Phønix sem fórst við Syðra Skógarnes á Snæfellsnesi (Ragnar Edvardsson og Arnar Þór Egilsson 2012). Allar þessar rannsóknir hafa sýnt að neðansjávarrannsóknir hafa alla burði til að auka skilning okkar á fortíðinni, samfélagsþróun og efnahagssögu þjóðarinnar.
Á seinni hluta 19. aldarinnar urðu miklar breytingar í verslunar- og farþegasiglingum til og frá Íslandi með tilkomu gufuskipa. Gufuskip komu fyrst fram á sjónarsviðið um aldamótin 1800 en þegar komið var fram á seinni hluta aldarinnar höfðu þau að mestu leiti tekið við af seglskipum sem farþega og flutningaskip. Í lok 18. aldar hófust reglulegar áætlunarferðir milli Íslands og Danmerkur með svonefndum póstskipum. Í fyrstu voru aðeins farnar 1 – 2 ferðir á ári en á seinni hluta 19. aldarinnar voru ferðir póstskipanna allt að 6 á ári. Árið 1858 hóf fyrsta gufuskipið, „Arcturus“, ferðir milli Íslands og Danmerkur og árið 1861 hóf Phønix reglulegar áætlunarferðir til Íslands. Frekari fjölgun varð í gufuskipaflota póstskipanna á árið 1882 bættist gufuskipið „Laura“ við og á tímabilinu milli 1882 – 1900 sigldu fjölmörg póstskip milli Kaupmannahafnar og Reykjavíkur (Heimir Þorleifsson 2004).
Síðari hluti 19. aldarinnar var mikilvægur í sögu íslensku þjóðarinnar og þá sérstaklega í ljósi sjálfstæðisbaráttu Íslendinga. Í apríl 1880 flutti póstskipið Phønix lík Jóns Sigurðssonar forseta og konu hans Ingibjargar Einarsdóttur til landsins og var útför þeirra gerð frá Dómkirkjunni í Reykjavík (Þórir Stephenssen 1996). Tæpu ári síðar, í janúar 1881, þegar Phønix sigldi aftur til Íslands voru um borð bæði nauðsynjavörur og persónulegir munir áhafnarinnar. Samkvæmt farmsskrá skipsins voru einnig um borð persónulegir munir ýmissa einstaklinga sem sendir höfðu verið til Íslands. eðal þessara gripa var marmaraplata sem átti að nota á minnisvarða Kristjáns Jónssonar fjallaskálds. Ljóst er að skipið og farmur þess hefur talsvert sögulegt gildi og mun vera mikilvæg viðbót við sögu Íslendinga á síðari hluta 19. aldar (Ísafold jan. 1881, Þjóðólfur 12.feb. 1881).
Mikilvægt er að halda áfram skrásetningu á þeim munum sem liggja á víð og dreif við flakið til að fá betri hugmynd um farm skipsins og þá muni sem tilheyrðu áhöfn þess. Í framtíðarrannsóknum á póstskipinu Phønix er mikilvægt að gripir verði skrásettir og síðan fjarlægðir til forvörslu og er það sérstaklega vegna þeirrar hefðar sem skapast hefur á meðal sportkafara að taka minjagripi úr flökum sem þeir kafa niður á. Staðreyndin er sú að flest þau þekktu flök á grunnsævi við Íslandsstrendur hafa verið rænd að meira eða minna leiti og þannig hafa glatast mikilvægar fornleifafræðilegar upplýsingar. Enn sem komið er hefur tekist að halda staðsetningu skipsins leyndri en reynslan hefur kennt að slíkt er ekki mögulegt í langan tíma.
Forrannsóknin á póstskipinu Phønix sýnir að fornleifarannsóknir neðansjávar við Ísland eru vel framkvæmanlegar og geta aukið skilning okkar á fortíðinni til muna. Íslendingar hafa í gegnum aldirnar byggt afkomu sína á því sem hafið gaf. Auk þess sem samskipti við önnur lönd, innflutningur og útflutningur voru að mestu yfir hafið. Því geta neðansjávarrannsóknir á sokknum skipum, verslunarstöðvum, hvalveiðistöðvum, ofl. hjálpað okkur að skilja betur hvernig verslun og viðskiptum var háttað fyrr á tímum og þannig aukið þekkingu okkar á samskiptum íslendinga við önnur lönd. Rannsóknin á póstskipinu Phønix hefur þegar opnað nýjan kafla í íslenskri fornleifafræði sem fræðigrein og gefa greininni fleiri möguleika á að túlka fortíðina og skilning á sögu íslensku þjóðarinnar.
Afrakstur og ávinningur verkefnisins
Rannsóknarverkefnið “Póstskipið Phønix” markar tímamót í íslenskri fornleifafræði og margfalda þær upplýsingar sem við eigum um neðansjávarminjar. Staðsetning flaksins af Phønix var óþekkt þar til í árið 2009 þegar það fannst og því er hér fundið markvert minningarmark um einstakan atburð sem átti sér stað árið 1881.
Niðurstöður þessarar rannsóknar munu hafa áhrif á kenningar og aðferðafræði í íslenskri fornleifafræði. Að auki mun rannsóknin gefa tækifæri á nýrri nálgun í rannsóknum í fornleifa- og sagnfræði.
Meðal mælanlegs ávinnings má nefna: *    Birting rannsóknarniðurstaðna í ritrýndum tímaritum. *    Skilningur á þeim umhverfisþáttum sem hafa áhrif á niðurbroti minjastaða neðansjávar. *    Upplýsingar um eðli og umfang neðansjávarrannsókna og áhrif á kafara. *    Þróun aðferðafræði í neðansjávarrannsóknum. *    Grunnrannsókn fyrir frekari rannsóknir á neðansjávarminjum
Fréttagreinar og ritrýnd tímarit
Heimildir
Eðalþinur
Abies procera, Eðalþinur, erlendis kallaður noble fir, red fir og Christmastree, er þinur ættaður úr vesturhluta Norður Ameríku, Fossafjöllum og Kyrrahafsstrandfjöllum lengst í norðvestur-Kalifornía og vestur-Oregon og Washington í Bandaríkjunum. Þetta er háfjallategund, kemur yfirleitt fyrir í 300 til 1500 metra hæð, einstöku sinnum upp í trjálínu.
Lýsing
Abies procera er náskyldur Rauðþin (Abies magnifica), sem tekur við honum lengra suðaustur syðst í Oregon og Kaliforníu, eru þeir best greindir á því að barrið er með gróp eftir miðstrengnum ofan á; rauðþinur hefur þetta ekki. Rauðþinur hefur einnig tilhneigingu að vera með gisnara barr, með sprotann vel sýnilegan, þar sem sprotinn er að mestu falinn undir barrinu á eðalþini. Könglar rauðþins eru yfirleitt með styttri stoðblöðkur, nema hjá Abies magnifica var. shastensis; þetta afbrigði er talið af sumum grasafræðingum vera blendingur milli tegundanna.
Nytjar
Eðalþinur er vinsælt jólatré. Viðurinn er notaður í byggingariðnaði og pappírsframleiðslu.
Laura Prepon
thumb|right|Laura Prepon Laura Prepon (fædd 7. mars 1980) er bandarísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt sem „Donna“ í That '70s Show.
9. ágúst
9. ágúst er 221. dagur ársins (222. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 144 dagar eru eftir af árinu.
Megineldstöð
thumbnail|300px|[[Hekla er mjög ung megineldstöð]] thumbnail|300px|[[Lassen, megineldstöð í Bandaríkjunum]] thumbnail|300px|[[Askja (fjall)|Askja ber nafn með rentu.]] thumbnail|left|[[Eldstöðvarkerfi|Eldstöðvakerfið]]
Megineldstöð  er stór eldstöð yfir kvikuhólfi þar sem gos eiga sér stað á mjög löngu tímaskeiði. Á ensku er fyrirbærið ýmist kallað central volcano eða volcanic center. Á Íslandi er sprungukerfi oftast tengt megineldstöðinni.
Aldur
Megineldstöðvar geta orðið allt að 2.500.000 ára gamlar áður en virkniskeiði þeirra lýkur.
Þróun
Þegar útkulnaðar megineldstöðvar á Austurlandi voru rannsakaðar komu í ljós fimm æviskeið þeirra, sbr. í Dyrfjallaeldstöðinni.
Fyrst myndast grunnur eldstöðvarinnar þegar frumstæð basalthraun taka að renna. Í byrjun er oft ekkert til nema sprungkerfið – eins og nú er t.d. í Grímsnesi - en þegar kvika nær að koma upp um sprungurnar úr iðrum jarðar, getur með tímanum þróast mjög þétt gangaþyrping og hún breyst í grunnstæð innskot, t.d. sillur eða eitla. Haldi innskotavirkni og tíð eldgos áfram, byggist upp eldstöð á yfirborðinu og kvikan sem hreiðrar um sig, ýmist storkin eða hlutbráðin, jafnvel albráðin, myndar kvikuhólf. Þá er eldstöðin komin yfir á næsta skeið og byrjar að senda frá sér þróaðri, súr hraun og ösku. Á Íslandi er næsta stigið oftast upphleðsla stórs eldfjalls sem er að mestu leyti úr basaltlögum. Svo eldist eldstöðin og þá getur orðið skyndilegt og gríðarmikið sprengigos – eins og gerðist síðast í Öskju 1875 -, þak eldstöðvarinnar hrynur og víðáttumikil askja myndast. Að lokum fyllist askjan af yngri hraunum sem meira og minna drekkja eldstöðinni.
Hermannssúla
250px|thumb|Hermannssúla
Hermannssúla (þýska: Hermannsdenkmal) er minnisvarði í Þýskalandi. Þjóðverjar létu reisa hana til að heiðra þjóðhetjuna Arminíus (sem er oft kallaður Hermann í Þýskalandi) sem sigraði gegn rómverjum í Þjóðborgarskógi. Hún var vígð árið 1875 og er um 60 metra á hæð. Listamaðurinn Ernst von Bandel bjó til Hermannssúlu.
Allan
Allan er íslenskt karlmannsnafn.
Cerastium soleirolii
Cerastium soleirolii er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Korsíku.
Jónas Þórir - Sveitin milli sanda
Jónas Þórir - Sveitin milli sanda er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1978. Á henni leikur Jónas Þórir íslensk dægurlög. Jónas Þórir leikur á Baldwin-orgel, Baldwin syntha-sound og Yamaha flygil. Kristján Þórarinsson leikur á rafmagns- og kassagítara. Guðjón B. Hilmarsson leikur á trommur. Sigurður Árnason leikur á rafmagnsbassa í Gvendur á eyrinni. Jónas Þórir Dagbjartsson leikur á fiðlu í Stúlkan mín og Ég leitaði blárra blóma. Upptakan fór fram hjá Tóntækni h.f. síðari hluta ársins 1977. Upptöku annaðist Sigurður Árnason. Ljósmynd á framhlið: Jóhannes Long
1070
Árið 1070 (MLXX í rómverskum tölum)
Kúsjanaveldið
thumb|right|[[Búddamynd frá Kúsjanaríkinu. ]] Kúsjanaveldið var ríki sem stóð á 1. öld til 3. aldar og var á hátindi veldis síns um 105-250. Það náði frá Tadsjikistan að Kaspíahafi til Afganistan og teygði sig niður eftir Gangesfljóti. Ríkið var stofnað af Kúsjönum, ættkvísl úr Júesí þjóðflokknum frá Sinkíang í Kína, sem hugsanlega voru skyldir Tokkörum. Ríkið átti í viðskiptum við Rómverja, Sassanída í Persíu og Kína og var um skeið miðstöð samskipta milli austurs og vesturs.
Laxá (Leirársveit)
Laxá í Leirársveit er lindá í Borgarfirði. Upptök hennar teljast í Eyrarvatni í Svínadal en í rauninni rennur hún milli allra vatnanna í Svínadal og heitir efst Draghálsá, þar sem hún fellur í Geitabergsvatn, síðan Þverá milli þess og Þórisstaðavatns og á milli Þórisstaðavatns og Eyrarvatns heitir hún Selós.
Áin fellur svo um Leirársveit og til sjávar norðan við Akranes. Kallast víðáttumikið ósasvæði hennar Leirárvogar eða Grunnafjörður og er friðland fyrir fugla. Ósasvæðið er um 6 km langt að sjó, áin sjálf, frá ósasvæðinu að Eyrarvatni, er um 14 km að lengd og vötnin og árnar þar fyrir ofan um 10 km.
Laxá er ein af betri laxveiðiám landsins. Áður var hún aðeins laxgeng upp að Eyrarfossi, um 2 km neðan við Eyrarvatn, en árið 1950 var gerður laxastigi í fossinn og er hún síðan laxgeng alveg upp í Draghálsá.
Um kynlega kvitti
Um kynlega kvitti (De mirabilibus auscultationibus) er safn af stuttum frásögnum sem er ranglega eignað Aristótelesi.
Stjörnukisi
Stjörnukisi er hljómsveit sem vann Músíktilraunir árið 1996 sem sex manna sveit, sama ár kemur út 10" vínil platan "Veðurstofan". Nokkrar mannabreytingar áttu sér stað, og stóðu Úlfur Chaka, Bogi Reynisson og Gunnar Óskarsson eftir sem meðlimir sveitarinnar. Þröngskífan (EP) "Geislaveisla" kom út árið 1997, en jafnframt áttu þeir tvö lög á safnplötunni Spírur sem Sproti gaf út. Annað þeirra, Reykeitrun, er ekki að finna á útgefnum skífum sveitarinnar. Árið 1998 kom smáskífan "Flottur Sófi" út (ókeypis) í samvinnu við tónlistartímaritið Undirtóna. Það ár voru þeir einnig með lagið Krómósóm á Sprota-safnplötunni Kvistir. Lítið bar á hljómsveitinni í nokkur ár og á því tímabili fengu þeir trommara til liðs við sig. Árið 2001 kom út fyrsta breiðskífa Stjörnukisa, Góðar stundir.
Aneby
thumb|right|200px|Aneby Aneby er þéttbýli í sveitarfélaginu Aneby í Svíþjóð. Þar búa 3.496 manns (2015).
Saarlenska karlalandsliðið í knattspyrnu
Saarlenska karlalandsliðið í knattspyrnu var fulltrúi Saarlands í knattspyrnu á árunum 1950 til 1956. Liðið tók þátt í forkeppni HM í Sviss 1954 en var leyst upp eftir sameiningu héraðsins við Vestur-Þýskaland.
Saga
Við uppskiptingu Þýskalands við lok síðari heimsstyrjaldarinnar var Saar-héraðið skilið frá hinu nýja Vestur-Þýskalandi. Sjálfstætt knattspyrnusamband var stofnað árið 1948. Félagslið Saarlands léku í sjálfstæðri héraðsdeild, ef frá er talið hið sterka lið ''1. FC Saarbrücken'' sem lék í frönsku 2. deildinni sem FC Sarrebruck veturinn 1948-49. Liðið vann deildina en var meinað að færast upp í efstu deild á fundi franskra knattspyrnuliða. Ákvörðunin olli Jules Rimet slíkum vonbrigðum að hann sagði af sér sem forseti franska knattspyrnusambandsins.
1. FC Saarbrücken brást við höfnuninni með því að efna til alþjóðlegrar knattspyrnukeppni, Saarlandpokal, sem sumir telja kveikjuna að Evrópukeppni meistaraliða, en 1. FC Saarbrücken tók þátt í þeirri keppni þegar hún var haldin í fyrsta sinn árið 1955.
Knattspyrnusamband Saarlands fékk aðild að FIFA þann 12. júní 1950, á undan bæði Vestur- og Austur-þýsku knattspyrnusamböndunum. Árið eftir keppti Saarland sinn fyrsta landsleik, þótt raunar kysu Saarlendingar að tala um liðið sem úrvalslið fremur en eiginlegt landslið, enda litu þeir ekki á sig sem sjálfstæða þjóð. Úrvalslið þetta lék alls nítján leiki á næstu árum, þar af tíu gegn B-landsliðum. Fyrsti leikurinn var einmitt gegn B-liði Sviss. Allar fóru þessar viðureignir fram í Evrópu ef frá er talin einn leikur gegn Úrúgvæ í Montevídeó.
Í þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1955 var samruni Saarlands og Vestur-Þýskalands samþykktur, frá og með 1. janúar 1957. Saarlendingar léku sinn síðasta landsleik í Amsterdam í júní 1956 og lauk honum með naumu 3:2 tapi.
Uppistöðulón
thumb|[[Hálslón við Kárahnjúkavirkjun]] thumb|Þversnið af vatnsaflsvirkjun þar sem vatn kemur úr uppistöðulóni. Uppistöðulón, vatnsþró eða vökvatankur er oftast náttúrulegt stöðuvatn sem hefur verið stækkað eða tilbúið stöðuvatn eða tjörn eða inntakslón (e. impoundment) vatnsaflsvirkjunar sem búið hefur verið til af stíflu eða fyrirstöðu til að geyma vatn. Uppistöðulón getur verið búið til margs konar hátt. Slík lón eða tankar eru skilgreind sem geymslustaðir fyrir vökva og í uppistöðulónum eða tönkum geta verið vatn eða gastegundir. Geymar eða tankar geta verið í jarðhæð, hátt uppi eða grafnir í jörðu.
Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði
Þetta er listi yfir handhafa Nóbelsverðlaunanna í læknis- og lífeðlisfræði. Karólínska stofnunin í Stokkhólmi útdeilir verðlaununum.
Athugasemdir við töflu
A. Nöfnin eru stafsett á þann hátt sem Nóbelnefndin gerir á síðu sinni, nobelprize.org.
Lífviður
Thuja er ættkvísl barrtrjáa í Cupressaceae (Grátviðarætt). Það eru fimm viðurkenndar tegundir í ættkvíslinni, tvær ættaðar frá Norður-Ameríku og þrjár í austur Asíu.
KV
KV getur átt við:
Lífviður
Tegundir
Tegundir sem áður voru taldar til Thuja eru: og margar aðrar.
Auðnutittlingur
thumb|Auðnutittlingur Á Íslandi. Auðnutittlingur (fræðiheiti: Carduelis flammea) er smávaxin finka sem lifir norðarlega í Norður-Ameríku og Evrópu. Hann lifir á birkifræjum og heldur sig í nágrenni birkiskóga. Hann hefur rauðleitar ennisfjaðrir og gjarnan með áberandi rauða slikju á bringu.
Á Íslandi er undirtegundin Carduelis flammea islandica og á Grænlandi og Baffineyju er undirtegundin Carduelis flammea rostrata.
Runa
thumb|200px|Runa sem er hvorki vaxandi né minnkandi né samleitin né [[Cauchyruna|Cauchy, en hún er á hinn boginn takmörkuð.]] Runa er í stærðfræði óendanleg fjölskylda af stökum ásamt vísismenginu \mathbb{N}. Óformlega má líta á runu sem keðju af fyrirbærum sem koma eitt á fætur öðru, og enginn endir er á. Dæmi um runur væri:
Runu má hugsa sér sem fall með formengið \mathbb{N} og því gilda ýmis hugtök úr fallafræði um þær. Runa er gjarnan táknuð, líkt og fjölskyldur almennt, með svigum, t.d. (a). Þá er það oft ritað, til þess að gefa til kynna að um sé að ræða fjölskyldu þar sem að hvert stak hefur vísi úr mengi náttúrlegra talna. Þá er n-ta stak rununnar táknað a_n.
Vaxandi og minnkandi runur
Runa er sögð vaxandi ef hún stækkar eftir því sem á líður, þ.e., að fyrir öll n gildir. Sömuleiðis er runa sögð minnkandi ef að hún minnkar, þ.e., að fyrir öll n gildir.
Runur sem eru annað hvort vaxandi eða minnkandi eru kallaðar einhalla.
Hlutruna
Hlutruna er búin til úr runu með því að eyða nokkrum gildum út úr runu. Til dæmis væri hægt að smíða runu úr þriðja hverju gildi annarrar runu:
Samleitni
Hafi runa grannmynstur getur hún verið samleitin. Runa er sögð samleitin ef að hún hefur markgildi.
Formlega, fyrir runu (a)_n,, á firðrúmi M með firð d, þá fyrir L \in M segjum við að L sé markgildi rununnar og ritum:
Það er að segja, að fyrir öll \epsilon sem eru stærri en 0, þá sé til tala N, þannig að ef að n > N þá sé fjarlægðin milli a_n og L minni en \epsilon.
Takmarkaðar runur
Runa er takmörkuð ef til er endanleg tala M, þ.a. |a_n| < M fyrir öll n. Runa, sem ekki er takmörkuð kallast ótakmörkuð runa. Til dæmis getur runa haft markgildi og þá sögð vera samleitin en ósamleitin ef hún hefur ekki markgildi. Ef að fjarlægð milli staka minnkar eftir því sem líður á rununa kallast runan Cauchyruna á firðinni sem fjarlægðin er mæld með.
Röð
Röð er runa af summum annarar runu. Til dæmis ef (x1, x2, x3, ...) er runa, þá má skoða hlutsummurununa (S1, S2, S3, ...), með
Armeria alliacea
Armeria alliacea er jurt af gullintoppuætt.
Raforka
Raforka er orka sú, sem flutt er með rafstraumi, oftast mæld í kílóvattstundum, skammstafað kWh. Virkjanir breyta orku náttúrufyrirbæra í raforku, sem flutt er með dreifikerfi til notenda, sem greiða ákveðið gjald fyrir hverja kílóvattstund. Hagkvæmast er að flytja raforku yfir landi með riðstraumi, en undir sjó er jafnstraumur hagkvæmari.
Yosuke Kashiwagi
Yosuke Kashiwagi (fæddur 15. desember 1987) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki með landsliðinu.
Tokkarar
thumb|right|250px|"Tokkarar" Tokkarar voru indó-evrópsk þjóð sem bjó í Tarímdældinni, þar sem nú er sjálfstjórnarhéraðið Sinkíang í norðvesturhluta Kínverska alþýðulýðveldisins. Menning þeirra stóð frá 1. árþúsundinu f.Kr. til 8. aldar e.Kr. Til eru ritaðir textar á tokkarísku frá 6. öld.
Um hljóð
Um hljóð (De audibilibus) er ritgerð sem eignuð er Aristótelesi en að líkindum ranglega. Sennilegt þykir að Straton frá Lampsakos sé höfundur hennar. Um hljóð fjallaði um eðlisfræði hljóðs. Ritgerðin er illa varðveitt.
La Palma
thumb|Lega eyjunnar. thumb|Kort. thumb|Gervihnattamynd af La Palma. thumb|Skógar kanaríeyjafuru.
La Palma (einnig þekkt sem San Miguel de La Palma) er norðvestust Kanaríeyja. Stærð hennar er 706 ferkílómetrar og eru íbúar um 86.000. Santa Cruz de la Palma er höfuðstaðurinn en stærri þéttbýlisstaður er Los Llanos de Aridane.
Hæsti punktur eyjunnar er Roque de los Muchachos; 2.426 metrar að hæð (annar hæsti punktur eyjanna á eftir Teide-fjalllendinu). Banana-, vínviðar- og avókadórækt er meðal mikilvægra landbúnaðargreina.
Caldera de Taburiente-þjóðgarðurinn er meðal fjögurra þjóðgarða á Kanaríeyjum. Þjóðgarðurinn samanstendur af öskju sem er 9 km. breið og 1500 metra djúp. Askjan myndaðist fyrir um hálfri milljón ára þegar Taburiente-eldfjallið féll saman. Frá því að Spánverjar tóku yfir eyjuna hefur gosið á mismunandi stöðum átta sinnum.
Kanaríeyjafura (Pinus canariensis) myndar stóra skóga á La Palma. Nokkrar tegundir eðla og fugla eru einlendar á eyjunni.
Eldgos 2021
Þann 19. september 2021 hófst eldgos á sprungu á suðurhluta eyjunnar, í Cubre Vieja eldfjallinu sem gaus síðast 1949. Hins vegar gaus síðast á eyjunni í Teneguía árið 1971. Yfir 7000 manns urðu að yfirgefa heimili sín og um 3.000 hús eyðilögðust vegna hraunstraums. Eldgosið færðist í aukana með tímanum og gaus úr 5 sprungum. Hraunið rann til sjávar 28. september og myndaði nýjan skaga. Á jóladag var lýst yfir lokum gossins.
Pedro Sánchez, forsætisráðherra Spánar lofaði að tryggja húsnæði fyrir þá sem misstu hús sín.
Sveitarfélög
Eyjan er hluti af héraðinu Santa Cruz de Tenerife og skiptist í 14 sveitarfélög:
Cerastium soratense
Cerastium soratense er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.
Gnosjö
thumb|right|200px|Gnosjö Gnosjö er þéttbýli í sveitarfélaginu Gnosjö í Svíþjóð. Þar búa 4.326 manns (2010).
Um jurtir
Um jurtir (De Plantis) er rit um jurtafræði, sem er eignað Aristótelesi en ranglega. Talið er að Nikolás frá Damaskus sé höfundur ritsins.
Nám
Nám er tiltölulega varanleg breyting á hugsun, hegðun og heilastarfsemi lífveru sökum reynslu hennar.
Hell Awaits
Hell Awaits er önnur breiðskífa ensku þungarokkshljómsveitarinnar Slayer. Platan var gefin árið 1985 af Metal Blade.
Friðurinn (leikrit)
Friðurinn (á forngrísku: Εἰρήνη (Eirēnē); á latínu: Pax) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið árið 421 f.Kr. og vann til annarra verðlauna á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu það ár. Í leikritinu gerir Aristófanes meðal annars grín að harmleikjaskáldinu Evripídesi og stjórnmálamanninum Kleoni.
Sölpur
Sölpur (fræðiheiti: Salpidae) eru sviflífverur sem tilheyra flokki möttuldýra. Möttuldýr eru ein af undirfylkingum seildýra og eru sjávarhryggleysingjar.
Útlit og lifnaðarhættir
Sölpur eru gegnsæjar tunnulaga lífverur, líkami þeirra er opinn í báða enda, margar hverjar lýsa og eru undirtegundir salpa fjölmargar. Lifa þær bæði í samfélagi þar sem þær eru tengdar saman í keðju, en geta líka lifað einar. Tjáskiptamáti þeirra sín á milli er í formi rafboða. Sölpur eru mjög fljótar að fjölga sér við réttar aðstæður. Getur stærð þeirra verið frá nokkrum millimetrum uppí nokkra sentímetra og geta sölpukeðjurnar orðið allt að fimm metrar á lengd. Þær hreyfast úr stað með því að soga til sín sjóinn og nærast í leiðinni en soga þær fæðuna í gegnum holan líkama sinn þar sem slímnet sér til þess að smásæjar plöntur og dýrasvif sitji eftir. Svo má segja að þær færist ekki úr stað öðruvísi en að næra sig og næra sig ekki öðru vísi en að færast úr stað, það getur orðið vandamál þegar sölpur eru í litlu hlutfalli á móti næringunni sem til staðar er í sjónum.
Útbreiðsla
Þær má finna víða en eru algengastar á suðurhveli jarðar. Sjómenn tala um sultu þegar þeir fá sölpur í veiðarfærin. Þær nærast helst á plöntusvifi og þegar plöntusvif er í hámarki þá geta þær einfaldlega ofmettast og sökkva þá til botns og drepast. Á þeim svæðum sem sölpur lifa er því algeng sjón við strendur þegar plöntusvif er í hámarki að sjá hvernig sölpuhræin hafa safnast saman í sjávarmálinu. Hér fyrir neðan má sjá hvernig sölpukeðjurnar líta út. Það þykir tilkomumikil sjón að sjá þær liðast um í sjónum í löngum keðjum.
Skátafélagið Hraunbúar
Skátafélagið Hraunbúar er virkt skátafélag með aðsetur í Hafnarfirði sem var stofnað þann 22. febrúar árið 1925.
Tengill
Vefsíða Hraunbúa
Með hjartað í buxunum
Söguþráður
Svalur og Valur undirbúa ferðalag til Túbútt-Sjan við landamæri Nepals. Tilgangurinn er að grennslast fyrir um afdrif vísindaleiðangurs Frakkans Adriens Maginot og Þjóðverjans Günters Siegfried, sem hurfu sporlaust árið 1938 í leit að hinum goðsagnakennda Dal útlaganna, en samkvæmt fornum sögnum höfðu sveitir Mongólaleiðtogans Djengis Khans rekið uppreisnargjarnan þjóðflokk til útlegðar í dalnum mörgum öldum fyrr. Í dag er Túbútt-Sjan hins vegar hernumið land og óaðgengilegt blaðamönnum.
Félagarnir eiga í stökustu vandræðum með að fjármagna leiðangurinn. Svalur reynir að afla fjár með fyrirlestrarhaldi, en sögur hans reynast of æsilegar fyrir áheyrendur sem leggja á flótta eða hníga í yfirlið. Sálfræðingurinn Doktor Plasíbó fær snjalla hugmynd. Meðal sjúklinga hans eru einstaklingar sem þjást af krónískum hiksta og vonast sálfræðingurinn til að þeir geti læknast af kvillanum með hjálp ótta.
Doktor Plasíbó býðst til að fjármagna leiðangurinn gegn því að sjúklingarnir fái að slást í hópinn. Það reynist kyndugur samtíningur, þar á meðal leigumorðingi, olíufursti og skógarbjörn í dulargervi. Þrátt fyrir að vera með alla hersinguna í eftirdragi tekst Sval og Val að laumast inn í landið og forðast árásir hermanna jafnt sem skæruliða. Munar þar mikið um Greppa, smávaxinn sherpa sem gerist leiðsögumaður þeirra félaganna.
Í lok bókarinnar bjarga Svalur og Valur lífi hermanns sem veitt hafði þeim eftirför, en hrapa í leiðinni niður í beljandi stórfljót. Ferðalangar þeirra fylgjast skelfingu lostnir með. Þeir læknast af hikstanum, en vita ekki frekar en lesandinn í bókarlok hvort Svalur og Valur séu lífs eða liðnir…
Íslensk útgáfa
Bókin kom út í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar á vegum Iðunnar árið 1989. Þetta var 26. bókin í íslensku ritröðinni.
Barrfinka
thumb|Carduelis spinus
Barrfinka (fræðiheiti: Carduelis spinus) er smávaxin finka sem lifir norðarlega í Evrópu og í austurhluta Asíu.
Norrahammar
thumb|right|200px|Norrahammar Norrahammar er byggð í sveitarfélaginu Jönköping í Svíþjóð.
Hello Kitty
thumb|right|Hello Kitty búð. Hello Kitty (ハローキティ) er japönsk skáldsagnapersóna með enskt heiti og útleggst á íslensku sem „Halló kisa“. Hello Kitty er ein þekktasta persóna japanska fyrirtækisins Sanrio. Hún var sköpuð árið 1974 af Sanrio fyrirtækinu í Tokyo í Japan og er núna orðin heimsfrægt vörumerki.
Tenglar
erlendir
Laxá í Nesjum
Laxá er bergvatnsá í sveitinni Nesjum í Hornafirði í Austur-Skaftafellssýslu, skammt vestan við Höfn. Hún rennur milli bæjanna Akurness og Meðalfells ofan við þjóðveginn en neðan við hann rennur hún milli Árnaness og Borga. Um 1960 var grafinn farvegur fyrir ána frá Borgum vestur í Hoffellsá við Skógey og lagður flugvöllur þar sem áin rann áður. Fyrri flugvöllur í Hornafirði var á Suðurfjörutanga og varð þá að róa yfir Hornafjörð til að komast á flugvöllinn.
Umhverfi Laxár þykir fallegt og áin er lygn og oftast fremur vatnslítil. Úr henni hafa stundum komið stórir laxar.
Fuglarnir (leikrit)
Fuglarnir (á forngrísku: Ὄρνιθες (Orniþes); á latínu: Aves) er gamanleikur eftir forngríska gamanleikjaskáldið Aristófanes. Það var fyrst sett á svið árið 414 f.Kr. á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu.
Leikritið er, ólíkt flestum öðrum leikritum Aristófanesar, ekki ádeila á tiltekinn einstakling eða atburð. Það er talið sækja innblástur sinn til Sikileyjarsóknar Aþeninga í Pelópsskagastríðinu árið 415 f.Kr.
Abies milleri
Abies milleri, er útdauð tegund af þin, þekkt af steingervingum frá Washington ríki. Og eru þeir úr jarðlögum sem eru um 49.5 milljóna ára gömul, og eru þá elstu staðfestu eintök ættkvíslarinnar. Tegundinni var lýst af 81 steingervingisem safnað var á stað númer A0307 í Ferry County, Washington. Tegundarheitið milleri, var til heiðurs Charles N. Miller Jr fyrir framlög hans til rannsókna og skilnings á Þallarætt Pinaceae. A. milleri sýnir líkindi við A. kawakamii og A. chensiensis frá Asíu og A. concolor og A. lasiocarpa frá Norður Ameríku. A. milleri sýnir ekki einkenni sem geta staðsett hann í eina deild Abies frekar en aðra. Þau 81 eintök sem voru rannsökuð fyrir lýsinguna á A. milleri voru með samanlagt 40 köngulhreistur, 21 frævængi, 10 laufgaðar greinar, og tvær stakar nálar.
Lanzhou
alt=Horft yfir Lanzhou borg í Gansu héraði í Kína.|thumb|450px|Horft yfir Lanzhou borg í [[Gansu héraði í Kína.]]
alt=Landakort sem sýnir legu Lanzhou borgar í Gansu héraði í Kína.|thumb|Kort af legu Lanzhou borgar (gulmerkt) í [[Gansu héraði í Kína.]]
Glasgow Celtic
Celtic Football Club er skoskt félag, sem að spilar heimaleiki sína í Parkhead hverfinu í Glasgow, félagið leikur í Skosku úrvalsdeildinni. Félagið var stofnað árið 1887 og lék sinn fyrsta opinbera knattleik árið 1888. Celtic hefur orðið skoskur meistari 53 sinnum síðast árið 2023. Heimavöllur Keltanna heitir Celtic Park og er stærsti knattspyrnu leikvangur Skotlands og tekur um það bil 60 þúsund áhofendur í sæti. Helstu erkifjendur Celtic eru Glasgow Rangers.
Eftir að hafa komist í úrslitaleik evrópukeppni bikarhafa árið 1967, tókst félaginu einnig að verða fyrsta breska félagið til að ná þeim árangri. Árið 2003 komst félagið í úrslitaleik UEFA bikarsins þar sem þeir töuðu fyrir portúgalska félaginu FC Porto leikurinn var spilaður í Sevilla á Spáni og rúmlega 80 þúsund manns mættu til að styðja sína menn. Nokkrir Íslendingar hafa leikið með félaginu, Jóhannes Eðvaldsson er þeirra þekktastur. Meðal erlendra þekktra leikmanna eru Virgil van Dijk og Teemu Pukki.
Lanzhou
Lanzhou (kínverska: 兰州; rómönskun: Lánzhōu; Lan-chou), er höfuðborg og stærsta borg Gansu héraðs í norðurvesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Hún er stjórnsýslu-, efnahags- vísinda- menningar- og samgöngumiðstöð héraðsins. Borgin situr í miðju héraðsins við bakka efri hluta Gulafljóts. Hún er lykill að svæðisbundnum samgöngum sem tengja svæði vesturhluta Kína með járnbrautum til austurhluta landsins. Norðursilkivegurinn forðum lá um borgina og henni er ætlað að verða framtíðartenging Kína við Evrasísu. Lanzhou er borg stóriðju og jarðefnaiðnaðar. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Lanzhou um 5,3 milljónir manna.
Glasgow Celtic
Celtic mætti KR í forkeppni Meistaradeildar Evrópu árin 2014 og 2020.
Lanzhou
Staðsetning
alt=Mynd af Gulafljóti við Lanzhou borg, Kína.|thumb|Gulafljót við Lanzhou borg.
Glasgow Celtic
Upphafsárin
Celtic F.C. var formlega stofnað þann 6. nóvember árið 1887 af bróður Walfrid, presti úr kaþólskri trúarreglu í Glasgow með það að markmiði að safna fé fyrir fátæk börn í borginni. Hugmyndin um að reka fótboltafélag í fjáröflunarskyni á þennan hátt var fengin frá Edinborgarliðinu Hibernian F.C. sem stofnað hafði verið nokkru fyrr af írskum innflytjendum. Walfrid stakk sjálfur upp á nafninu Celtic til að leggja áherslu á hinar írsku og skosku rætur félagsins.
Lanzhou
Staðsetning
Lanzhou er höfuðborg Gansu héraðs, í norðvestanverðu Kína. Borgin er í suðausturhluta héraðsins og situr við bakka efri hluta hins mikla Gulafljóts, þar sem fljótið kemur úr fjöllunum og rennur frá austri til vesturs og sameinast Huangshui-fljóti suðvestur af borginni.
Glasgow Celtic
Upphafsárin
Fyrsti opinberi leikur Celtic var gegn Rangers í maímánuði 1888 og lauk með 5:2 sigri nýliðanna. Búningar Celtic í þessum fyrsta leik voru hvítar treyjur og svartar buxur, en græni liturinn var þó sjáanlegur bæði á treyjukraga og sokkum. Árið eftir komst Celtic alla leið í úrslit skoska bikarsins á sínu fyrsta keppnisári en tapaði þar fyrir Third Lanark. Árið 1892 fór liðið á ný í úrslitin og fór þá með sigur af hólmi, unnu Queen Park F.C. í úrslitum. Þetta reyndist fyrsti titill félagsins af mörgum. Síðar sama ár fluttist Celtic á nýjan heimavöll sinn, Celtic Park og varð þar Skotlandsmeistari í fyrsta sinn árið 1893, eftir að hafa m.a. unnið Dundee F.C. 11:0, sem var nýtt met.
Þrír stjórar á 68 árum
Árið 1897 var Celtic gert að hlutafélagi. Lokaár nítjándu aldarinnar og byrjun þeirrar tuttugustu var mikið sigurskeið það sem félagið varð t.a.m. Skotlandsmeistari sex sinnum í röð á árunum 1905-10. Árin 1907 og 1908 varð liðið jafnframt bikarmeistari og þar með fyrst allra til að vinna tvöfalt. Ár fyrri heimsstyrjaldarinnar reyndust sömuleiðis heilladrjúg fyrir Celtic sem varð fjórum sinnum meistari og lék m.a. 62 leiki í röð án ósigurs á árunum 1915-17. Á þriðja áratugnum var framherjinni Jimmy McGory í aðalhlutverki og 550 mörk í 547 leikjum á sextán ára leikferli, sem enn í dag er breskt met.
Lanzhou
Staðsetning
Suður og norður af borginni liggja Qilian fjöll.
Glasgow Celtic
Þrír stjórar á 68 árum
Knattspyrnustjóri Celtic allt frá 1897-1940 var Willie Malley. Hann dró sig í hlé 71 árs að aldri og hafði þá þjónað félaginu í ýmsum hlutverkum í nærri 52 ár. Við tók Jimmy McStay sem gegndi starfinu um fimm ára skeið, en vegna seinni heimsstyrjaldarinnar fór lítið fyrir formlegu keppnishaldi en þess í stað áttust skosku félögin við á héraðsmótum og vináttuleikjum.
Fyrrum leikmaður og fyrirliði félagsins, Jimmy McGrory, tók við starfi knattspyrnustjóra árið 1945 og gegndi því næstu tvo áratugina. Undir hans stjórn vann Celtic krýningarbikar Elísabetar 2. árið 1953. Árið eftir varð félagið tvöfaldur meistari í Skotlandi. Seinni hlutinn af stjórnartíð McGrory einkenndist þó af algjörri titlaþurrð.
Afrek í Evrópu
Jock Stein tók við stjónartaumunum árið 1965 og varð bikarmeistari á fyrstu mánuðum sínum í embætti. Árið eftir varð Celtic meistari í fyrsta sinn í tólf ár. Árið 1967 er letrað gylltum stöfum í sögu Celtic. Það ár fór liðið með sigur af hólmi í öllum þeim keppnum sem það tók þátt í: skosku deildarkeppninni, bikarnum, deildarbikarnum og Evrópukeppni meistaraliða. Celtic sigraði Inter Mílanó 2:1 í úrslitunum og urðu þannig fyrstu Evrópumeistararnir frá Bretlandseyjum.
Lanzhou
Staðsetning
Borgin liggur við mót hásléttu Tíbets og Löss-hásléttunnar (stundum kölluð „Gula-framburðarsvæðið“), og hásléttu Innri Mongólíu. Gulafljót og liggur yfir þéttbýlið í austri. Borgin er alls 13.192 ferkílómetrar að flatarmáli.
Glasgow Celtic
Afrek í Evrópu
Sérstaka athygli vakti að allir byrjunarliðsmenn Celtic í úrslitaleiknum voru fæddir í Glasgow og nágrenni og hlaut hópurinn viðurnefnið Ljónin frá Lissabon, en þar fóru úrslitin fram.
Lanzhou
Saga
alt=Mynd af Chanyuan hofi í Lanzhou borg, Kína.|thumb|Chanyuan hofið í Lanzhou borg.
Glasgow Celtic
Afrek í Evrópu
Árið 1970 komst Celtic á nýjan leik úrslit Evrópukeppninnar, en tapaði þar 2:1 fyrir hollenska liðinu Feyenoord. Á heimavígstöðvunum voru yfirburðir Celtic sömuleiðis miklir. Árið 1974 varð félagið Skotlandsmeistari níunda árið í röð en ekkert félag í heiminum hafði á þeim tíma orðið landsmeistari oftar í röð. Jock Stein lét af störfum árið 1978.
Lanzhou
Saga
alt=Mynd af götumarkaði í Lanzhou borg, Kína.|thumb|Götumarkaður í Lanzhou borg.
Glasgow Celtic
Fjármálaóreiða og óstöðugleiki
Níundi áratugurinn var gjöfull fyrir Celtic sem varð fjórum sinnum Skotlandsmeistari og þrívegis bikarmeistari. Í upphafi tíunda áratugarins tók að síga hratt á ógæfuhliðina. Árið 1994 var upplýst um veruleg fjárhagsvandræði félagsins þegar upplýst var að yfirdráttur þess í Bank of Scotland væri hærri en fimm milljónir punda. Celtic rambaði á barmi gjaldþrots uns fjárfestirinn Fergus McCann yfirtók stjórn félagsins úr höndum fjölskyldnanna sem stýrt höfðu félaginu frá því að það varð að hlutafélagi. Undir stjórn McCyann var heimavöllurinn Celtic Park endurbyggður. Celtic varð loks meistari á ný árið 1998 og afstýrði því þar með að Rangers ynni níunda meistaratitilinn í röð og jafnaði þar með metið.
Lanzhou
Saga
Það landsvæði sem Lanzhou stendur nú var upphaflega á yfirráðasvæði Xi Qiang þjóða en varð hluti af yfirráðasvæði Qinveldisins á 6. öld f.Kr. Á valdatíma Hanveldisins (206 f.Kr. – 220 e.Kr.) varð það árið 81 f.Kr. aðsetur Jincheng xian (sýslu) og síðar að Jincheng stjórnarsetrinu er sýslan fékk nafnið Yunwu.
Glasgow Celtic
Fjármálaóreiða og óstöðugleiki
Martin O'Neill tók við stjórn félagsins sumarið 2000. Undir hans stjórn varð Celtic meistari þrisvar á fimmm árum, þar af þrefaldur meistari fyrsta árið. Árið 2003 ferðuðust 80 þúsund Celtic-stuðningsmenn til Sevilla til að sjá lið sitt tapa með minnsta mun fyrir Porto í úrslitaleik UEFA bikarsins. Vöktu stuðningsmennirnir almenna aðdáun fyrir prúðmannlega framkomu og hlaut Celtic háttvísisverðlaun UEFA að launum.
Lanzhou
Saga
Á 4. öld var Lanzhou stuttlega höfuðborg óháða ríkisins Qian Liang.
Glasgow Celtic
Níu í röð
Í lok keppnistímabilsins 2004-05 tók Gordon Strachan við O´Neill sem knattspyrnustjóri Celtic. Hann varð Skotlandsmeistari á sínu fyrsta ári við stjórnvölinn og náði síðar þeim árangri að hampa Skotlandsmeistaratitlinum þrjú ár í röð. Undir hans stjórn komst Celtic í fyrsta sinn í útsláttarkeppni Meistaradeildar Evrópu veturinn 2006-07 og aftur árið eftir. Strachan var þó sagt upp störfum 2009 eftir að hafa misst af meistaratitlinum.
Lanzhou
Saga
Norður Weiveldið (386–534 / 535) endurreisti síðan Jincheng stjórnarsetrið og endurnefndi sýsluna Zicheng.
Glasgow Celtic
Níu í röð
Celtic endurheimti meistaratitilinn árið 2012 undir stjórn Neil Lennon. Tveimur árum síðar vann félagið þriðja meistaratitil sinn í röð þar sem markvörðurinn Fraser Foster setti nýtt met með því að halda markinu hreinu í 1.256 mínútur í deildarleikjum. Norðmaðurinn Ronny Deila tók við stórn liðsins og landaði tveimur meistaratitlum, en slælegur árangur í Evrópukeppnum og skoska bikarnum kostaði hann starfið.
Lanzhou
Saga
Á tímum Suiveldisins (581–618) varð borgin aðsetur Lanzhou-héraðs í fyrsta sinn og hélt því nafni undir Tangveldinu (618–907).
Glasgow Celtic
Níu í röð
Englengindurinn Brendan Rodgers tók við af Norðmanninum vorið 2016. Hann leiddi Celtic til 100asta meistaratitils í stærri keppnum emð sigri á Aberdeen í deildarbikarnum sama ár. Celtic varð þrefaldur meistari í Skotlandi árin 2017 og 2018. Í kjölfarið var Rodgers ráðinn sem knattspyrnustjóri Leicester City F.C. en Neil Lennon tók við keflinu á nýjan leik.
Lanzhou
Saga
Árið 763 hernámu Tíbetar svæðið en var aftur tekið af Tangveldinu árið 843. Seinna féll það í hendur Vestur Xia veldisins og árið 1041 í hendur Songveldisins (960–1127), sem endurreisti nafnið Lanzhou.
Eftir 1127 féll svæðið í hendur Jinveldisins (1115–1234), en eftir árið 1235 féll það í hendur hins mongólska Júanveldis (1271–1368).
Á öðrum og þriðja áratug síðustu aldar varð Lanzhou miðstöð sovéskra áhrifa í norðvestur Kína. Í stríði Kína og Japans (1937–45) varð Lanzhou borg sem trengd hafði verið Xian með þjóðvegi árið 1935, mikilvæg endastöð 3.200 kílómetra brautar milli Kína og Sovétríkjanna, fyrir sovéskar birgðir ætlaðar Xian svæðinu. Í stríðinu varð Lanzhou fyrir miklu sprengjuregni Japana.
Lýðfræði
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Lanzhou 3.012.577 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 4.359.446.
Menntir og vísindi
alt=Mynd af aðalhliði hins virta Lanzhou háskóla í Lanzhou borg.|thumb| Aðalhlið Lanzhou háskóla.
Í Lanzhou eru nokkrar rannsóknarstofnanir auk útibúi kínversku vísindaakademíunnar.
Borgin er aðsetur nokkurra háskóla. Þar er fremstur Lanzhou háskólinn sem stofnaður var árið 1909 og telst einn lykilháskóla Kína. Hann er rannsóknaháskóli með um 33.000 nemendur. Norðvestur kennaraháskólinn sem á rætur til ársins 1902. Í honum eru um 35.000 nemendur.
Samgöngur
alt=Mynd frá aðalestarstöðinni í Lanzhou borg af Lanzhou-Xinjiang háhraðalestinni.|thumb| Lanzhou-Xinjiang [[Háhraðalest|háhraðalestin á aðalestarstöð Lanzhou borgar.]]
Lanzhou, var aldir mikilvæg borg á hinum forna Silkivegi enda nálægt landfræðilegri miðju Kína. Hin umfangsmikla uppbygging samgöngu- og fjárfestingaráætlunar kínverskra stjórnvalda um Belti og braut gerir ráð fyrir að Lanzhou borg sem einni aðalmiðstöð hinnar nýju evrasísku landbrúar.
Auk hefðbundinna járnbrauta hefur verið byggt upp kerfi háhraðalesta bæði til austurs (Xuzhou – Lanzhou háhraðalestin) og til vesturs (Lanzhou – Xinjiang háhraðalestin). Í byggingu er einnig háhraðalestar frá Lanzhou til Yinchuan og Chengdu.
Í borginni hefur á síðustu árum verið byggt upp kerfi snarlesta.
Lanzhou Zhongchuan alþjóðaflugvöllurinn er meginflughöfn Lanzhou borgar, staðsett um 70 kílómetrum norður af borginni. Flugvöllurinn býður upp á beinar tengingar meira en 70 innlenda og alþjóðlega áfangastaði.
Knattspyrnufélag Vesturbæjar
Knattspyrnufélag Vesturbæjar (KV) var stofnað 17. september 2004. Stofnendur félagsinns eru 11 ungir drengir úr Knattspyrnufélagi Reykjavíkur, vildu ekki hætta að leika fyrir félagið þegar þeir gengu uppúr 2. flokk félagsinns. Síðan þá hefur Knattspyrnufélag Vesturbæjar verið hugsað fyrir þá KR-inga sem vilja halda áfram fótbolta. KV spilar á gervigrasvelli KR við Frostaskjól, sem hefur hlotið nafnið KV-park af stuðningsmönnum félagsinns. Stuðningsmannasveit KV heitir Miðjan. KV er í dag ekki eingöngu fótboltalið, heldur hefur félagið stofnað kvennalið, handknattleikslið, körfuknattleikslið og borðtennislið.
Í kvennafótbolta KV sigraði meistaraflokkur 3. deild íslandsmótsinns, árið 2007. Kvennaliðið hafði fyrrum landsliðsþjálfarann Þorberg Aðalsteinsson sér innan handar á sama tímabili. Önnur lið KV hafa komist í 32 liða úrslit bikarkeppna á sínu sviði. Handknattleikslið KV datt út úr 32 liða úrslitum SS bikarkeppnarinnar gegn FH, árið 2006. Í körfuboltanum mætti liðið B-liði Snæfells í 32 liða úrslitunum ári síðar, eða á árinu 2007. Körfuliðið mætti svo nýstofnuðu liði Körfuknattleiksliði Ísafjarðar, í Reykjavík, en andstæðingarnir eru skipaðir uppöldum KFÍ leikmönnum. Körfulið KV náði jafntefli í fyrri hálfleik leiksinns, en annars hafði KFÍ-R yfirhöndina og vann leikinn 41-32.
Knattspyrnufélag Vesturbæjar spilar í svartri og hvítri peysu með svörtum buxum og sokkum, sem aðalbúning félagsinns. Varabúningur félagsins er bleik peysa við svartar buxur og svart-hvíta (röndótta) sokka. Stjórn félagsins í dag skipa (í stafrófsröð): Björn Berg Gunnarsson, Guðmundur Óskar Pálsson, Gunnar Kristjánsson, Jón Bjarni Kristjánsson og Páll Kristjánsson, sem jafnframt er formaður.
Heimavöllur
KV-Park er heimavöllur KV. Völlurinn hefur verið heimavöllur félagsins frá því fyrsti leikur þess var leikinn árið 2005.
Þekktir stuðningsmenn
Spennusagna og metsölu rithöfundurinn Arnaldur Indriðasson heldur með liðinu og sonur hans, Örn Arnaldsson spilaði með félaginu. Hann mætir þó einstaka sinnum á æfingar til að halda sér við.
Tenglar
Opinber heimasíða KV
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2016 var haldin í Stokkhólmi í Svíþjóð eftir að Måns Zelmerlöw vann keppnina 2015 með lagið „Heroes“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 10. og 12. maí, og aðalkeppnin var haldin 14. maí. 42 lönd tóku þátt í keppninni, þar sem Bosnía og Hersegóvína, Búlgaría, Króatía og Úkraína sneru aftur. Portúgal og Rúmenía tóku ekki þátt í þessari keppni.
Úkraína var sigurvegari í keppninni, en Jamala vann með lagið „1944“. Þetta var annar sigur Úkraínu, sá fyrri var 2004. Þetta var í fyrsta skipti síðan að dómnefnd var kynnt til sögunnar 2009 að sigurvegarinn var hvorki í efsta sæti dómnefndar, þar sem Ástralía vann það sæti, né í efsta sæti símakosningar, þar sem Rússland var í því sæti. Þetta var fyrsta lagið með texta á Krímeskri Tatar sem hefur unnið eða verið flutt í keppninni.