cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thomas Frank
The Conquest of the cool
Bókin byrjaði upphaflega sem doktorsverkefni Franks í háskólanum í Chicago. Í bókinni skoðar Frank sjöunda áratug síðustu aldar og reynir að skilja byltingu æskulýðsins gegn neyslumenningunni og þeim hefðum og gildum sem þá ríktu. Frank telur að byltingin hafi ekki átt sér stað, heldur verið mislukkaða og falska, þar sem hún hafi átt sér stað innan neyslumenningarinnar sjálfrar. Frank rannsakaði menningaframleiðni frekar en neytendur og taldi auglýsinga- og tískuiðnaðinn móta fólkið og búa til viðhorf þess og fengið það til að upplifa sjálft sig sem byltingarsinna. Einnig skein í gegnum auglýsingar sú regla að það væri engin regla til dæmis í klæðnaði. En tískuiðnaðurinn hóf framleiðslu á óhefðbundnum fötum áður en byltingin í raun hófst. Þannig telur Frank byltinguna hafa fallið um sjálfa sig, auglýsingarnar neyddu fólk til undirgefni. Að kapítalismi í allri sinni mynd var það afl sem hrinti byltingunni af stað sem í raun var verið að berjast gegn.
Þorleikur
Þorleikur er íslenskt karlmannsnafn.
Microsoft Windows
right|thumb|265px|Merki notað á Windows 8 til og með Windows 10, en ekki Windows 11, þar svipað en ferkantað. Microsoft Windows er fjölskylda stýrikerfa fyrir einkatölvur þó að aðrar útgáfur séu til, t.d. fyrir netþjóna. Microsoft hannar, þróar, styður, og er framleiðandi Windows stýrikerfanna og Windows er ein af stærstu framleiðsluvörum þeirra. Windows 11 og Windows 10 eru einu útgáfurnar sem nú er seldar heimanotendum. Þó er Windows 8.1 enn líka studd útgáfa (nú í "extended support" fasa) en ekki aðrar útgáfur (fyrir utan útgáfur sem eru ekki fyrir heimanotendur, "Server" útgáfurnarnar), sem dæmi eru Windows 7 og 8 og eldri útgáfur s.s. Windows XP ekki lengur studdar.
Á hefðbundum einkatölvum er Windows enn ráðandi, eftir að hafa farið framúr Mac OS, sem kom á sviðið 1984. Hins vegar viðurkenndi Microsoft 2014 að hafa tapað heildar stýrikerfismarkaðinum til Android, út af mikill sölu á Android símum. Þá voru fjórir Android símar seldir fyrir hverja hefðbundna tölvu með Windows. Og síðan þá hefur Windows aldrei náð Android sem er nú ráðandi stýrikerfi.
Byrjunin
Microsoft kynnti stýrikerfið Windows fyrst til sögunnar árið 1985. Var það þá viðbót við MS-DOS sem mótsvar við hinu grafíska notendaviðmóti sem Apple Macintosh gerði frægt. Með samningum við IBM, stærsti tölvuframleiðandinn á þessum tíma, náði Microsoft markaðsyfirráðum í stýrikerfasölu með um 90% markaðshlutdeild sem hefur síðan látið undan síga. Frá 2012 hefur Android selst í meirihluta, þegar allar tölvur eru taldar - frá þeim hefðbundu niður í síma og selst nú í mörgum sinnum fleiri eintökum á hverju ári. Windows hefur þó mikið forskot ef einungis hefðbundnar PC-tölvur (þar með talið fartölvur) eru taldar; þá fram yfir t.d. macOS, Chromebook eða Android sem allar sækja á og geta keyrt á eins vélbúnaði. Aðrar útgáfur af Windows, t.d. Windows Phone (sem sameinaðist hefðbunda Windows í útgáfu 10) hafa náð afar lítilli útbreiðslu miðað, við samkeppnina, en þó þriðja sæti, og Microsoft hefur hætt þróun á nokkurri útgáfu af Windows fyrir farsíma en styður nú Android og iOS.
MS-DOS vinnuumhverfi
Fyrsta útgáfan af Windows, Windows 1.0, kom út árið 1985 eins og áður segir en var ekki heilt stýrikerfi heldur grafískt viðmót fyrir MS-DOS en sú útgáfa náði aldrei miklum vinsældum. Windows 2.0 kom út 1987 og náði aðeins meiri vinsældum en forveri þess. Það var í útgáfu 2.03 varð mikil breyting, þá voru kynntir svokallaðir fljótandi gluggar. Apple Inc. lögsótti þá Microsoft þar sem talið var að höfundarréttur Apple væri brotinn. Þremur árum seinna lét Microsoft frá sér útgáfu 3.0. Sú útgáfa var sú fyrsta frá Microsoft til að seljast í meira en 2 milljónum eintaka fyrsta hálfa árið á markaðnum. Það hafði mun þróaðra viðmót og hægt var að vera með mörg forrit í gangi í einu.
Windows 9x
Síðan komu Windows 9x stýrikerfin sem voru stýrikerfi frekar en vinnuumhverfi þótt þau byggðu á MS-DOS kóða. Nokkur þeirra eru:
Windows NT
Windows NT stýrikerfin eru með nýjan stýrikerfiskjarna en MS-DOS og eru nýjustu stýrikerfin fyrir heimanotendur (“skjáborðs tölvur“) og eru meðal annars Windows XP, Windows Vista og hið fyrirhugaða Windows 7 stýrikerfi í þessum flokki.
Windows ME
Það kerfi átti að vera mikið tímamótaverkefni en fór í vaskinn vegna skorts á stöðugleika, Windows ME var oft kallað Mistake Edition. Með Windows ME kom einnig Windows Movie Maker til sögunnar og var síðasta Windows stýrikerfið sem notaðist við Windows 9x kjarnann.
Windows XP
Í október 2001 sendi Microsoft frá sér Windows XP. Það var nokkuð endurbætt útgáfa af Windows NT kjarnanum. Með Windows XP kom einnig endurbætt notandaviðmót. Windows XP var hannað með bæði skrifstofu- og heimanotkun í huga og gefnar voru út tvær útgáfur, Windows XP Home Edition og Windows XP Professional. Í raun voru kerfin eins að því undanskildu að ýmsir eiginleikar voru faldir eða óvirkir í Home Edition. Árið 2003 kom svo út Media Center-viðbótin.
Windows Vista
Vista var sett í sölu til almennings 30. janúar 2007. En þá var það búið að vera í boði fyrir stórnotendur frá 30. nóvember 2006.
Windows 7
Windows 7 kom út árið 2009. Windows 7 varð mjög vinsælt, vinsælla en Windows XP, sem Vista náði aldrei, og hélt þeim vinsældum þar til Windows 10 varð vinsælasta útgáfan (þó svo að Windows 7 hafði enn yfir 50% hlutdeild í einstaka löndum fram á árið 2020).
Windows 8
Windows 8 kom út árið 2012.
Windows 8.1
Windows 8.1 kom út árið 2013.
Windows 10
Windows 10 kom út þann 29. júlí 2015. Það sem vakti athygli var að engin útgáfa kom út nefnd "Windows 9". Windows 10 átti að leyfa forritun sem keyrir á hefðbundnum PC tölvum niður í síma (á Windows 10 Mobile, en sú síma-útgáfa er ekki lengur studd, og ), þ.e. að ekki þurfi að forrita sérstaka útgáfu fyrir "Windows Phone" sem verður ekki lengur til sem vörumerki. Þó þurfti að aðlaga forrit eitthvað svo þau virki vel á mismunandi skjástærðum og með snertingu en ekki mús eða öfugt. Forrit munu hins vegar ekki virka sjálfkrafa á öðrum stýrikerfum s.s. Android eða iOS ("iPhone") eða öfugt.
Windows 11
Windows 11 kom út þann 5. október 2021. Það er með uppfært viðmót og getur líka keyrt Android forrit að sögn Microsoft. Og Linux forrit, eins og eldra Windows 10.
Lækjasilmý
Lækjasilmý (fræðiheiti: Ormosia hederae ) er fluga af silmýsætt. Útbreiðslan er a.m.k. í vestanverðri Evrópu og eitthvað í norður Asíu, á Íslandi um land allt.
Skolpdýr
Skolpdýr (fræðiheiti: infusoria) er heiti sem notað er sameiginlega yfir nokkra hópa frumdýra en er ekki líffræðileg flokkunareining.
Skolpdýr eru flóknari að líkamsbyggingu en önnur frumdýr. Þau hafa mörg, lítil bifhár og eru ýmist þakin bifhárum um allan líkamann eða eingöngu með bifhár á ákveðnum hlutum yfirborðsins. Frumdýrafylkingunni er oft skipt í fjóra flokka, og er þá flokkað eftir hreyfifærum dýranna á aðalskeiði ævinnar. Flokkarnir eru: svipudýr (Flagellata), slímdýr (Rhizopoda), gródýr (Sporozoa) og skolpdýr.
1460
Árið 1460 (MCDLX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Gunnar Ingi Birgisson
Gunnar Ingi Birgisson (fæddur 30. september 1947 í Reykjavík; d. 14. júní 2021) var alþingismaður, bæjarstjóri Kópavogs og bæjarstjóri Fjallabyggðar.
1460
Erlendis
thumb|right|[[Hinrik 6. Englandskonungur.]]
Gunnar Ingi Birgisson
Nám
Gunnar tók stúdentspróf frá MR 1972 og lauk prófi í verkfræði frá HÍ 1977. Hann fór til Edinborgar og útskrifaðist með M.Sc.-próf í byggingaverkfræði frá Heriot-Watt University árið 1978. Hann lauk doktorsprófi í jarðvegsverkfræði frá University of Missouri í Bandaríkjunum 1983.
Stjórnmálaferill
Gunnar var formaður bæjarráðs Kópavogs frá 1990 til 2005 þegar hann tók við embætti bæjarstjóra. Hann var alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjaneskjördæmi og síðar Suðvesturkjördæmi frá 1999 til 2005 þegar hann vék af þingi vegna bæjarstjórastarfa og Sigurrós Þorgrímsdóttir tók sæti hans. Gunnar var bæjarstjóri í Kópavogi til 2009. Gunnar var ráðinn bæjarstjóri Fjallabyggðar í janúar 2015 og gegndi því starfi til 2019. Hann gegndi einnig tímabundið starfi sveitarstjóra Skaftárhrepps árið 2020.
1460
Erlendis
Fædd
Hlín (mannsnafn)
Hlín er íslenskt kvenmannsnafn.
Yrsa
Yrsa er íslenskt kvenmannsnafn.
Melanotaenia wanoma
Melanotaenia wanoma er tegund af regnbogafiskum sem er frá Nýju-Gíneu.
Böðvar Guðmundsson
Böðvar Guðmundsson (f. 9. janúar 1939) er íslenskur rithöfundur, ljóðskáld, söngtextahöfundur, lagasmiður, gítarleikari, þýðandi, leikskáld og kennari. Þekktustu verk hans eru vesturfarasögurnar svokölluðu en það eru bækurnar Híbýli vindanna og Lífsins tré.
Ævi
Böðvar fæddist á Kirkjubóli í Hvítársíðu. Foreldrar hans voru Guðmundur Böðvarsson skáld (1904-1974) og Ingibjörg Sigurðardóttir húsfreyja (1911-1971). Böðvar lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1962 og varð cand mag. í íslensku frá Háskóla Íslands árið 1969. Hann stundaði nám í Þýskalandi 1964-1965 og í Frakklandi 1972-1973. Hann var stundakennari við Réttarholtsskóla 1962-1963 og síðar við Christians Albrechts Universität í Kiel, var íslenskukennari við Menntaskólann við Hamrahlíð 1969-1974, var stundakennari við heimspekideild Háskóla Íslands 1970-1972 og kenndi við Menntaskólann á Akureyri 1974-1980. Hann var stundakennari við Leiklistarskóla Íslands 1981-1983 og sendikennari við Háskólann í Bergen 1983-1987.
Böðvar hlaut m.a. Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 1996 fyrir skáldsöguna Lífsins tré, sjálfstætt framhald Híbýla vindanna. Bækurnar nutu mikilla vinsælda og var leikgerð bókanna sett á svið í Borgarleikhúsinu leikárið 2004 - 2005. Böðvar var tilnefndur til íslensku bókmenntaverðlaunanna fyrir skáldsöguna Enn er morgunn 2009. Böðvar hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1999.
Böðvar hefur þýtt fjölmargar bækur, ljóð og texta. Meðal verka hans má nefna bókina Kalli og Sælgætisgerðin  en fyrir þá bók fékk Böðvar viðurkenningu fyrir best þýddu barnabókina árið 1983.
Söngvasafn
Alþýðusöngbókin (2009)
Þýðingar Böðvars Guðmundssonar yfir á íslensku;
Þá eru ótaldar fjölmargar ljóða- og textaþýðingar í ýmsum verkum.
Blois
thumb|200px|Leira (fljót)
Blois er borg í Miðju Frakklands. Hún liggur um það bil 170 km fyrir sunnan París. Blois er höfuðstaður sýlsunnar Loir-et-Cher. Borgin liggur við ána Leiru.
Árið 2013 voru íbúar borgarinnar 45.539 manns.
Danio dangila
Danio dangila, (á ensku; moustached danio) er ferskvatnsfiskur, og er stærstur af eiginlegum Danio tegundum; allt að 15 sm langur. Nafnið kemur vegna sérstaklega langra anga í munnvikunum. Hann getur orðið 3 til 5 ára. Hann er stundum hafður í fiskabúrum.
Danio
Danio er ættkvísl smárra ferskvatnsfiska í ættinni Cyprinidae frá suður og Suðaustur Asíu, gjarnan hafðir í fiskabúrum. Þeir eru gjarnan með mynstur af láréttum röndum, röum af blettum eða lóðréttum röndum. Sumar tegundirnar eru með tvo skegglíka skynþræði í munnvikum svipað og hjá styrjum. Tegundir af þessari ættkvísl éta smá skordýr, krabbadýr og orma.
Flokkun
Nafnið "danio" kemur úr Bengalska orðinu dhani, sem þýðir "af hrísakrinum". Danio var lýst snemma á 19du öld af Francis Hamilton. Tvær af tegundunum sem var lýst af honum í ættkvíslinni, eru enn gildar; D. dangila og D. rerio. Um öld síðar (1916) og með mörgum öðrum tegundum lýst í millitíðinni, var ættkvíslinni skift; stærri tegundirnar töldust til Danio og smærri tegundirnar til ættkvíslarinnar Brachydanio. En 1991 voru ættvíslirnar lagðar saman aftur; margar stærri tegundirnar sem voru í ættkvíslinni Danio hafa verið endurflokkaðar í ættkvíslina Devario. Einnig, Brachydanio er nú samnefni af Danio.
Tegundir
Það eru nú 27 viðurkenndar tegundir í ættkvíslinni:
Hallur
Hallur er íslenskt karlmannsnafn.
Utrecht (fylki)
Utrecht er minnsta hérað Hollands með aðeins 1.560 km2. Það var í margar aldir stjórnað af furstabiskupum úr borginni Utrecht. Rætt er á hollenska þinginu um að leysa héraðið upp og sameina það Norður-Hollandi og Flevoland í eitt stórt hérað.
Iðnó
thumbnail|Iðnó (hægra megin), Tjörnin og ráðhús Reykjavíkur. thumb|Iðnó um 1900. Hægra megin við miðju. thumb|[[Megas og Spilverk þjóðanna á leiksviðinu í Iðnó]] thumb|right|Opinn borgarafundur í Iðnó árið 2009. Iðnaðarmannahúsið, oftast kallað Iðnó, er veitingahús og samkomuhús sem stendur við Vonarstræti 3 í miðbæ Reykjavíkur. Þar var Leikfélag Reykjavíkur lengi til húsa.
Utrecht (fylki)
Lega og lýsing
Utrecht er nokkuð miðsvæðis í Hollandi. Fyrir norðvestan er Norður-Holland, fyrir suðvestan er Suður-Holland, en fyrir sunnan og austan er Gelderland. Nyrsti hluti Utrecht nemur við stöðuvatnið Eemmeer, sem tengist Ijsselmeer. Syðst er Rínarfljót (bæði Lek og Oude Rijn). Mikill skipaskurður gengur mitt í gegnum héraðið (og borgina Utrecht), sem tengir Rín við Amsterdam. Héraðið er aðeins 1.560 km2 að stærð og er þar með minnsta hérað Hollands. Íbúar eru 1,4 milljónir. Höfuðborgin heitir sömuleiðis Utrecht.
Þormar
Þormar er íslenskt karlmannsnafn.
Utrecht (fylki)
Skjaldarmerki og fáni
Skjaldarmerki Utrecht er mjög flókið. Skjöldurinn er fimmskiptur. Tvisvar kemur rauða ljón Hollands fyrir og tvisvar kemur hvíti krossinn á rauðum grunni fyrir, en það var merki furstabiskupanna af Utrecht. Fyrir miðju er skjöldur borgarinnar Utrecht. Öll merkin eru þegar til á fyrri öldum en skjaldarmerkið eins og það lítur út í dag var tekið upp 14. apríl 1858.
Fáninn er líkur fána Póllands, það er að segja hvít rönd að ofan og rauð rönd að neðan. En efst til vinstri er hvíti kross biskupanna af Utrecht. Litirnir eru teknir úr skjaldarmerkinu. Fáninn var tekinn upp 15. janúar 1952.
Orðsifjar
Héraðið heitir eftir borginni Utrecht, en hún hét Traiectum ad Rhenum á tímum Rómverja. Það merkir ferjustaður eða vað yfir Rín. Úr Traiectum verður seinna Uit Trekt (frá Trekt) og loks Utrecht.
Söguágrip
Í borginni Utrecht var biskupssetur stofnað árið 722 af heilögum Willibrord. Í gegnum miðaldirnar var svæðinu í kringum Utrecht stjórnað af biskupum, sem fóru með völd fyrir keisara þýska ríkisins. Völd þeirra spönnuðu stærra svæði, en megnið af héraðunum Overijssel og Drenthe voru á yfirráðasvæði þeirra. Árið 1527 seldu biskuparnir Karli V keisara yfirráðin, en hann var af Habsborgarætt. Þegar Hollendingar hófu uppreisn sína gegn Spáni (spænsku Habsborgaralínunni), gengu íbúar Utrecht til liðs við Hollendinga 1579 og hrundu af sér erlendu yfirráðin. Utrecht var stofnhérað í sjálfstæðu Hollandi og hefur ætíð verið minnsta héraðið. Eftir heimstyrjöldina síðari hefur Utrecht verið stækkað örlítið á kostnað svæða í Suður-Hollandi. Uppi eru hugmyndir um það að sameina Utrecht, Norður-Holland og Flevoland í eitt stórt hérað, sem fengi heitið Randstad.
Borgir
Stærstu borgir í Utrecht. (2021)
1520
thumb|right|[[Montesúma 2. Teikning úr handriti frá 16. öld.]] thumb|right|[[Stokkhólmsvígin. Koparstunga frá 17. öld.]] Árið 1520 (MDXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Iðnó
Saga
Húsið var um árabið helsta samkomuhús Reykjavíkur. Þar var heimastjórn fagnað 1. febrúar 1904, sýning á lifandi myndum hófst þar árið 1903 og í húsinu var haldin veisla þegar Kristján 10. Danakonungur kom til Íslands árið 1921. Á fjórða og fimmta áratug tuttugustu aldar voru þar vinsælar revíusýningar. Salurinn rúmaði á fyrstu árunum 256 manns í sæti og voru tveir fremstu bekkirnir ætlaðir börnum og nefndir barnabekkir.
Iðnaðarmannafélag Reykjavíkur átti húsið til 1918 og seldi það þá dönskum bakarameistara, Frantz Håkansson að nafni. Hann rak veitingasölu í Iðnó til 1929 en þá keypti Fulltrúaráð verkalýðsfélaganna húsið. Árið 1940 seldi Fulltrúaráðið húsið aftur hlutafélaginu Alþýðuhúsi Reykjavíkur. Sú sala var tilkomin vegna klofnings Alþýðuflokksins og mun hafa verið gjörningur til að hindra að húsið lenti í höndum pólítískra andstæðinga. Það urðu málaferli út af sölunni á Iðnó en Hæstiréttur dæmdi að hún skyldi standa óhögguð.
Iðnó endurgert og glerskáli byggður og rifinn
Þegar Leikfélagið flutti úr Iðnó 1989 var allt óráðið um framtíð hússins. Alþýðuleikhúsið setti þar upp tvær leiksýningar, skömmu áður en það leið undir lok. Á sérstökum hátíðarfundi við vígslu Ráðhúss Reykjavíkur 1992 samþykkti borgarstjórn Reykjavíkur að kaupa Iðnó í félagi við nokkra aðila og gera húsið upp. Viðbyggingar frá 1930 og sjöunda áratugnum voru fjarlægðar og í staðinn var settur glerskáli með dökku gleri. Hann þótti ekki fara vel við húsið og var hann fjarlægður. Í maí 1998 tóku Leikfélag Íslands og Iðnó við Tjörnina við lyklavöldum. Frá 2001-2017 hafði Iðnó ehf undir forystu Margrétar Rósu Einarsdóttur umsjón með rekstri hússins.
Rekstur Iðnó lá niðri í Covid-19-faraldrinum en haustið 2021 tók Guðfinnur Karlsson athafnamaður við rekstrinum og lagði áherslu á veitingar og viðburði.
Staðallíkan
thumb|Víxlverkanir [[öreinda samkvæmt staðallíkaninu. Efst eru fermíeindír, þ.e. létteindir og kvarkar, í miðjunni kraftmiðlandi eindir, þ.e. ljóseindir, W og Z-bóseindir og límeindir, en neðst Higgs-bóseindin]]
Staðallíkanið er líkan í nútímaeðlisfræði, sem lýsir öreindum og þeim kröftum, sem verka á þær eða þá krafta sem þær bera samkvæmt skammtasviðskenningu. Helsti ókostur staðallíkansins er að það skýrir ekki þyngdarafl.
Öreindirnar skiptast gróflega í tvo hópa, fermíeindir, með hálftöluspuna og bóseindir (bósónur) með heiltöluspuna. Minnstu fermíeindirnar, sem ekki virðast samsettar úr öðrum smærri eindum, eru létteindir og kvarkar. Hver kjarneind (þungeind), sem samsett er úr þremur kvörkum, myndar ásamt rafeindum (létteind) frumeindir, sem eru bygginareiningar efnis. Miðeindir (mesónur) eru samsettar úr pörum kvarka og andkvarka. Nokkrar bóseindir miðla kröftum: ljóseindir (fótónur) rafsegulkrafti, kvarðabóseindir veika kjarnakraftinum, en límeindir þeim sterka. Margar öreindir, t.d. raf- og róteind, hafa rafhleðslu, en ekki nifteind, fiseind né ljóseind.
Hel
thumb|right|[[Hermóður hinn hvati|Hermóður krýpur fyrir framan Hel á mynd eftir John Charles Dollman (1909).]] Hel eða Helja er eitt þriggja afkvæma Loka og Angurboðu en í norrænni goðafræði ríkir hún yfir undirheimum. Þegar Hel fæddist kastaði Óðinn henni niður í Niflheim þar sem hún skyldi ríkja yfir níu undirheimum, en þangað fóru þeir sem ekki dóu í bardaga. Í heiðinni hefð er Hel einnig nafn á undirheimum þessum.
Staðallíkan
Fermíeindir
Hafa hálftöluspuna.
Hel
Helju er lýst sem blárri í framan til hálfs en hinn helmingurinn er húðlitur. Heimkynnum hennar er lýst sem gríðarmiklum og kallast salur hennar Éljúðnir. Disk á hún sem kallast Hungur, hníf sem nefnist Sultur. Hel hefur yfir að ráða ambátt og þræl sem nefnast Ganglati og Ganglöt. Rúm hennar kallast Kör.
Til er saga af því þegar Hermóður hinn hvati heimsótti Helju til að freista þess að fá Baldur lausan þaðan. Hel sagði Hermóði að hún skyldi láta Baldur lausan ef allir hlutir heims, bæði lifandi og dauðir myndu syrgja hann og gráta. Hermóður bar ásum skilaboðin og grétu allir hlutir heims Baldur að einni tröllkonu undanskilinni er Þökk hét. Segir sagan að þar hafi Loki Laufeyjarson verið í dulargervi.
Staðallíkan
Létteindir
Eru efnisminnstu öreindirnar, en jafn vel er talið að fiseindir hafi engan massa. Massi raf- og jáeindar er 511 keV/c2.
Kvarkar
Eru byggingareiningar efnis og mynda kjarneindir, sem ásamt rafeindum mynda efni. Sterkeindir eru samsettar úr kvörkum og hafa sterka víxlverkun.
Þungeindir
Eru sterkeindir samsettar úr þremur kvörkum, t.d. róteind (p) og nifteind (n), sem eru myndaðar úr upp- „u“ og niður-kvörkum „d“ þ.a. p=uud og n=udd. Massi kjarneindanna er um 940 MeV/c2.
Bóseindir
Bóseindir hafa heiltöluspuna.
Kratfmiðlandi eindir
Sex bóseindir (kraftmiðlarar) miðla frumkröftunum fjórum: Rafsegulkrafti, veika- og sterka kajarnakraftinum og þyngdarkraftinum.
Higgs-bóseindin gegnir lykilhlutverki í staðallíkaninu, en hefur þrátt fyrir mikla leit ekki fundist enn. Vonir eru bundnar við að finna hana í tilraunum með Stóra sterkeindahraðalinn.
Miðeindir
Eru sterkeindir samsettar úr pörum kvarka og andkvarka.
NordGen
NordGen (sænska: Nordiskt Genresurscenter) er norræn stofnun um varðveislu og nýtingu jurta, dýra og skóglendis og varðveislu nytjaplantna fyrir landbúnað. Stofnunin er fjármögnuð af Norrænu ráðherranefndinni. Hún sér um rekstur Alþjóðlegu fræhvelfingarinnar á Svalbarða.
NordGen var stofnuð 1. janúar 2008 og tók þá yfir starfsemi Norræna genabankans, Norræna húsdýragenabankans og Fræ- og plönturáðs norrænnar skógræktar.
1240
thumb|right|[[Valdimar Birgisson Svíakonungur.]] Árið 1240 (MCCXL í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Erlendis
Fædd
Dáin
Bourges
thumb|200px|Dómkirkja Bourges
Bourges er borg í Miðju Frakklands. Hún liggur um það bil 1900 km fyrir sunnan París. Bourges er höfuðstaður sýlsunnar Cher.
Árið 2013 voru íbúar borgarinnar 67.189 manns.
Hrafnista
Hrafnista er dvalarheimili aldraðra í Reykjavík og Hafnarfirði. Hrafnista tók fyrst til starfa á sjómannadaginn 2. júní 1957 í Reykjavík. Hrafnista í Hafnarfirði var opnuð á sjómannadaginn 5. júní 1977. Heimilin voru byggð fyrir forgöngu stéttarfélaga sjómanna í Reykjavík og Hafnarfirði sem dvalar- og hjúkrunarheimili aldraðra sjómanna. Heimilin mynda með sér Sjómannadagsráð, sem stofnað var 25. nóvember 1937.
Megintekjur til uppbyggingar Hrafnistu koma frá fyrirtækjum sjómannadagsins, Happdrætti DAS og Laugarásbíói.
Þyngdarhröðun
Þyngdarhröðun er hröðun sem frjáls hlutur verður fyrir í þyngdarsviði annars mun stærri hlutar, þegar þeir eru í tómarúmi. Ef hlutirnir eru hins vegar kyrrir miðað við hvorn annan er frekar talað um þyngdarkraftinn á milli þeirra. Þyngd hlutar er mælikvarði á þyngdarhröðun/-kraft.
þar sem G er þyngdarfastinn og hefur nálgunargildið G = 6,67 × 10−11 N m² kg-2. Þegar annar massinn er lítill í samanburði við hinn og nálægt yfirborði massameiri hlutarins þá er gerð sú nálgun að öll breyting á r er hlutfallslega lítil sem réttlætir að þessi jafna er oft skrifuð sem
Á jörðinni hefur g meðalgildið 9,82 m/s².
1470
thumb|right|[[Karl Knútsson Bonde eða Karl 8. Svíakonungur.]] Árið 1470 (MCDLXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Glenn Beck
Fjölmiðlaeign Becks er uppspretta mikilla vinsælda og ríkidæmis en samtímis er hann mjög umdeildur og sætir mikilli gagnrýni. Meðal stuðningsmanna hans er hann lofaður fyrir að vera staðfastur málsvari stjórnarskrárinnar og fyrir að standa vörð um hefðbundin bandarísk gildi gegn trúlausum framfarasinnum. Aftur á móti halda gagnrýnendur hans því fram að hann stuðli að samsæriskenningum og skapi múgæsing með ræðumennsku sinni til að auka á vinsældir sínar.
Einkalíf
Glenn Lee Beck fæddist í Everett í Washington-fylki og var alinn upp við rómversk-kaþólska trú. Þegar hann var þrettán ára vann hann keppni þar sem verðlaunin voru að vera skífuþeytir í útvarpsþætti á vegum útvarpsstöðvarinnar KBRC. Eftir útskrift úr framhaldsskóla starfaði hann á ýmsum útvarpsstöðvum í Utah, Washington og Connecticut og hitti hann eiginkonu sína, Claire, á meðan hann starfaði á útvarpsstöðinni WPGV. Saman eiga þau tvær dætur sem heita Hannah og Mary en Mary þjáist af krampalömun vegna heilablóðfalla sem hún fékk á meðan fæðingu hennar stóð. Glenn og Claire skildu árið 1994 og var ástæðan fyrir skilnaðinum fíkniefnanotkun hans. Hann hefur verið greindur með ofvirkni (ADHD) og er óvirkur alkahólisti og eiturlyfjaneytandi. Beck giftist seinni konu sinni, Tania, árið 1999 og eiga þau tvö börn, Raphe (ættleiddur) og Cheyenne, og hafa þau hjónin bæði skipt yfir í mormónatrú.
Stjórnmálaskoðanir
Beck lýsir sjálfum sér sem íhaldsmanni með frjálslyndar tilhneigingar og snúast gildi hans um réttinn til lífs, trúfrelsi, takmörkuð afskipti stjórnvalda og fjölskylduna sem hornstein samfélagsins. Hann styður byssueign almennings og er andvígur löggjöf um skotvopn og er ekki sannfærður um að hlýnun jarðar sé í raun af manna völdum. Hann hefur sætt gagnrýni fyrir að nota framleiðslufyrirtæki sín í pólitískum tilgangi en hann svarar því með að segja að fyrirtæki hans framleiði eingöngu efni til afþreyingar. Framfarasinnar eiga ekki upp á pallborðið hjá honum en hann fyrirlítur þá og kallar þá krabbamein í bandarísku samfélagi og telur þá jafnframt ekki bera neina virðingu fyrir frelsi einstaklingsins og einkaeign, því samkvæmt framfarasinnum gangi ríkisvaldið fyrir og er það mjög andstætt frjálshyggjusjónarmiðum. Beck hefur stutt teboðshreyfinguna frá byrjun og deilir svipuðum skoðunum með liðsmönnum hennar þegar kemur að takmörkuðum afskiptum stjórnvalda.
Châteauroux
thumb|200px|Ráðhúss
Châteauroux er borg í Miðju Frakklands. Hún liggur um það bil 210 km fyrir sunnan París. Châteauroux er höfuðstaður sýlsunnar Indre.
Árið 2013 voru íbúar borgarinnar 45.209 manns.
Grænlenska
Grænlenska (kalaallit oqaasii eða kalaallisut) er Inúítamál af eskimó-aleútísku málaættinni sem töluð er á Grænlandi og er náskylt þeim málum sem Inúítar tala í Kanada og Bandaríska fylkinu Alaska. Um það bil 50.000 manns tala grænlensku en hluti þeirra er tvítyngdur og talar dönsku sem annað mál. Mælendur grænlensku eru þar með fleiri en mælendur allra annarra eskimó-aleútískra mála samanlagt.
Saga Grænlands hefur verið rannsökuð lengi og málvísindamenn og fornleifafræðingar eru nú á þeirri skoðun að forfeður núverandi Grænlendinga (burtséð frá evrópskum innflytjendum) hafi flust til landsins í fjórum lotum. Fólkið, sem settist þar að, var í öllum tilvikum Thule-inuítar. Mállýskurnar í grænlensku endurspegla á vissan hátt þessar lotur.
Stöðluð grænlenska sem nú er notuð í fjölmiðlum, skólum og opinberu samhengi hefur þróast aðallega úr miðvesturgrænlenska mállýskusvæðinu. Þar er höfuðborgin Nuuk, sem áður var kölluð á dönsku Godthåb. Grundvöllurinn að grænlenskri bókmenntahefð var lagður þar á árunum um 1860.
Þróun ritmáls
Þróun ritmáls á grænlensku á sér stutta sögu enda höfðu inuítar þar ekkert eigið ritmál fremur en aðrir inuítar fyrir komu evrópumanna til Grænlands í annað sinn. Fyrstu skipulögðu tilraunina til að skrifa grænlensku gerði Hans Egede (1680-1758) og meðhjálpara hans Albert Topp en árið 1728 gerðu þeir tilraun til þess að þýða sköpunarsögu Biblíunar. Sonur Hans Egedes, Poul Egede (1708-1789), gaf út orðabók á grænlensku, dönsku og latínu. Grundvöllur að fyrstu kerfisbundnu stafsetningunni lagði hins vegar mótmælendatrúboðinn, herrnhutarinn Samuel Kleinschmidt (1814-1886) árið 1851. Kleinschmidt var hljóðfræðingur sem bjó til grænlenska stafsetningu sem varðveitti form stofna og viðskeyta á líkan hátt í öllum samsetningum. Málið varð þess vegna auðvelt í lestri en stafsetningin erfið vegna þess að það voru engin augljós tengsl á milli hljóðs og ritunar. Framburður viðskeytanna fer nefnilega eftir umhverfinu. Stafsetning Kleinschmidts kom að góðum notum við þýðingu Biblíunnar en til þess varð að þróa grænlenskan orðaforða á fleiri sviðum, t.d. hugtök um samfélagstengsl, tegundir náttúru og siðfræðihugtök sem höfðu ekki verið áður til í grænlensku.
Réttritun Kleinschmidts var notuð fram til 1973 þegar tekin var upp ný hljóðfræðistafsetning sem auðveldaði ritun grænlensku mikið vegna þess að ritmálið endurspeglar nú að mestu framburðinn. Sjá grein um grænlenska stafrófið.
Grænlenskar mállýskur
Í grænlensku eru þrjár meginmállýskur: avanersuaq (nyrsti hluti Grænlands), tunu (Austur-Grænland) og kitaa (Vestur-Grænland). Innan þessara meginsvæða eru allmargar undirmállýskur, sérstaklega á það við um vesturgrænlensku. Þrátt fyrir að mállýskur ystu mállýskusvæðanna séu ekki beinlínis gagnkvæmt skiljanlegar er uppbygging tungumálsins á öllu svæðinu eins.
Nokkur einkenni grænlensku
Grænlenska, kalaallisut, er mjög greinilega frábrugðin indóevrópskum málum. Í þeim málum eru yfirleitt einn eða fáir stofnar í hverju orði (eins og t.d. skólabók sem er samsett af stofnunum skóli + bók) en í kalaallisut eru oftast margir stofnar í einu orði. Það hefur í för með sér að orðin eru löng og flókin. Tungumál þar sem stofnar eru límdir saman eru kölluð viðskeytamál.
Sérhvert orð getur tekið við næstum óendanlega mörgum myndum ummæla eða orðatiltækja. Viðskeytin geta stigbreyst, sýnt blæbrigði, tíma, staðfest eða hrakið o.s.frv. Það hefur stofn, mörg viðskeyti og persónuendingu. En einnig er hægt að tengja endingar við stofna og láta þar með í ljós ákveðið fall.
Fleirtala er mynduð með -t, þannig er inúit fleirtala af inúk sem merkir maður.
Hlökk
Hlökk er íslenskt kvenmannsnafn.
Till Ugluspegill
thumb|left|200px|Hrekkjalómurinn Till Ugluspegill með uglu og spegil, sem voru táknmyndir hans thumb|200px|Ugluspegilssafn í Schöppenstedt Till Ugluspegill (en oftast aðeins nefndur Ugluspegill) var þýskur flakkari og hrekkjalómur sem uppi var á fyrri hluta 14. aldar (dáinn 1350). Fæðingarstaðurinn er Kneitlingen í Norðurþýskalandi. Ugluspegill er þekktastur fyrir hrekkjabrögð sín og eru til um hann margar sögur. Sögunum var síðan safnað saman í lok 15. aldar og þær gefnar út 1515. Ugluspegill andaðist í Mölln og er þar grafinn og hefur legsteinn hans staðið þar síðan á 16. öld. Í Schöppenstedt er Ugluspegilssafn. thumb|200px|Kneitlingen, fæðingarstaðurinn Ugluspegils thumb|200px|Minnismerki um Ugluspegil í Kneitlingen Sögurnar um Ugluspegil komu út á íslensku árið 1956 í þýðingu Eiríks Hreins Finnbogasonar. Nefndist bókin: Till Ugluspegill - Ærsl og strákapör.
Niflheimur
Samkvæmt norrænum sköpunarfrásögnum var Niflheimur í upphafi lengst í norðri. Sköpunarfrásögn Snorra Eddu segir að í upphafi hafi Ginnungagap verið milli Niflheims í norðri og Múspells í suðri. Í Niflheimi var afskaplega kalt en í Múspelli var funheitt og þegar hrím Niflheims og gneistar Múspells mættust urðu til jötuninn Ýmir og kýrin Auðhumla. Úr Ými gerðu Óðinn og bræður hans Vilji og Vé svo jörðina.
Camden (borgarhluti)
thumb|200px|Camden á [[Stór-Lundúnasvæðið|Stór-Lundúnasvæðinu.]]
Camden (enska: London Borough of Camden) er borgarhluti í London og er hluti innri London. Borgarhlutinn inniheldur nokkur svæði í Mið-London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 224.962 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Kai von Ahlefeldt
Kai von Ahlefeldt er fyrst getið í bréfum sumarið 1503 og hefur hann líklega fengið hirðstjórn það ár. Hann er enn á landinu 1504 því 13. júlí það ár skrifar hann upp á skuldaviðurkenningu þess efnis að hann hafi fengið þrjár lestir skreiðar lánaðar hjá Stefáni biskupi, en skreiðin var hluti af tekjum páfastóls af Skálholtsbiskupsdæmi, og lofaði hirðstjórinn að endurgreiða umboðsmanni heilagrar Rómarkirkju skilvíslega.
Á fundi í Kaupmannahöfn 17. júlí 1505 dæmdi norska ríkisráðið Kai von Ahlefeldt frá hirðstjórn á Íslandi vegna þess að hann hafði farið frá landinu án vilja konungs, gerst þjónn annarra á meðan hann var fógeti á Íslandi, hafði ekki gegnt stefnu konungs og hafði ekki skilað páfafénu.
Kai von Ahlefeldt féll vorið 1520 í orrustu við Uppsali í Svíþjóð.
Wham-O
Wham-O Inc. er leikfangaframleiðandi í Kaliforníu, Bandaríkjunum. Fyrirtækið var stofnað 1948 og er frægt fyrir að hafa sett nokkur fræg leikföng á markað, eins og húlahopphringinn og frisbeediskinn. Fyrirtækið er nú í eigu kínversks fyrirtækis, Cornerstone Overseas Investment Limited.
Steinunn Sigurðardóttir (rithöfundur)
Steinunn Sigurðardóttir (26. ágúst 1950) er íslenskur rithöfundur og ljóðskáld. Hún hlaut m.a. Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 1995 fyrir skáldsögu sína Hjartastaður. Foreldrar hennar eru Sigurður Pálsson og Anna Margrét Kolbeinsdóttir.
Steinunn útskrifaðist úr Menntaskólanum í Reykjavík 1968 og lauk heimspeki- og sálfræðinámi við University College í Dyflinni 1972. Hún gaf út sína fyrstu ljóðabók aðeins 19 ára gömul. Bækur hennar hafa verið þýddar á fjölda tungumála. Frönsk kvikmynd byggð á sögu hennar Tímaþjófnum kom út árið 1999.
Steinunn er nú búsett á Selfossi og í Berlín.
Sambandsflokkurinn (Færeyjar)
Sambandsflokkurinn (færeyska: Sambandsflokkurin) er færeyskur stjórnmálaflokkur, stofnaður árið 1906. Hann er elsti flokkur landsins. Stofndagurinn er ekki þekktur með vissu en þann 18. ágúst 1906 tilkynntu 13 af 22 þingmönnum á Lögþinginu að þeir hefðu myndað með sér þingflokk sem þeir kölluðu „sambandsmenn“. Flokkurinn er íhaldssamur/frjálslyndur borgaralegur flokkur og vill að Færeyjar tilheyri áfram Danmörku.
Hallvarður
Hallvarður er íslenskt karlmannsnafn.
Verðlaun
Verðlaun er það sem veitt er einstaklingi eða hópi einstaklinga til að viðurkenna afrek á tilteknu sviði. Verðlaun fela oft í sér verðlaunagripi eða titla og oft fylgja fjárupphæðir. Frægustu verðlaun heims eru án efa Nóbelsverðlaunin sem veitt eru ár hvert.
Útisetur
Nafn bókarinnar er sótt í Jónsbók en þar er talað um óbótamenn sem líflátnir voru fyrir „fordæðu ok forneskjuskap ok spáfarir allar ok útisetur at vekja tröll upp eðr fremja heiðni“.
Alþingiskosningar 2013
thumb|right|Kosningarnar 2013 voru þær fyrstu reglulegu eftir [[Bankahrunið á Íslandi|Bankahrunið á Íslandi haustið 2008.]] Alþingiskosningar 2013 voru haldnar 27. apríl 2013. Þær voru 21. kosningarnar til Alþingis frá lýðveldisstofnun. Til viðbótar við þá fjóru flokka sem sögulega hafa myndað það sem kallað hefur verið íslenska fjórflokkakerfið, boðuðu 11 ný framboð þátttöku. Framboðin voru því 15 í allt og hafa aldrei verið fleiri í alþingiskosningum en 11 þeirra buðu fram í öllum kjördæmum.
Undanliðið kjörtímabil einkenndist af hörðum deilum um mörg stór mál á borð við aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu, Icesave, stjórnarskrármál og breytingar á fiskveiðistjórnunarkerfinu. Í ýmsum málum var ekki samstaða innan stjórnarmeirihlutans á þingi og gengu nokkrir þingmenn úr þingflokkum stjórnarflokkanna þannig að síðustu mánuði sína í embætti var stjórnin í raun minnihlutastjórn sem naut hlutleysis óflokksbundinna þingmanna. Sú staða er óvenjuleg í íslenskum stjórnmálum en mikil hefð er fyrir sterkum meirihlutastjórnum.
Úrslit kosninganna
<!--
Úrslit í einstökum kjördæmum
Kjörnir alþingismenn 2013
Framkvæmd
Kosningarnar fóru fram 27. apríl 2013, fjórum árum og tveimur dögum eftir alþingiskosningar 2009. Frestur til þess að skila inn framboðslistum var til 12. apríl. Kosningarnar voru þær fyrstu á Íslandi þar sem fatlaðir kjósendur hafa lögbundinn rétt til þess að velja sér sjálfir aðstoðarmann til þess að aðstoða þá við kosninguna fremur en að fulltrúi kjörstjórnar geri það.
Í kosningunum 2009 var fjöldi atkvæðabærra manna á kjörskrá á bakvið hvert þingsæti ríflega tvöfalt meiri í Suðvesturkjördæmi en í Norðvesturkjördæmi en lögin um kosningar til Alþingis kveða á um munurinn megi ekki vera meiri en tvöfaldur og að færa skuli kjördæmissæti á milli kjördæma til þess að ná fram því markmiði. Samkvæmt tilkynningu landkjörstjórnar færist því eitt sæti frá norðvesturkjördæmi til suðvesturkjördæmis. Þetta er í annað skiptið sem þingsæti flyst á milli kjördæma með þessum hætti eftir að núverandi kjördæmaskipan var tekin upp en í fyrra skiptið fluttist eitt sæti á milli sömu kjördæma fyrir kosningarnar 2007. Skipting þingsæta í kosningunum 2013 var því sem hér segir:
Ákvörðun landskjörstjórnar um mörk Reykjavíkurkjördæmanna var birt 26. mars 2013 en mörkin eru óbreytt frá kosningunum 2009 og liggja eftir Hringbraut, Miklubraut og Vesturlandsvegi og í gegnum mitt Grafarholtshverfi.
Framboð
15 framboð voru í boði, þar af 11 sem bjóða fram á landsvísu. Farið er yfir mál hvers og eins framboðs hér fyrir neðan. Fyrst eru taldir í stafrófsröð þeir flokkar sem fengu kjörna fulltrúa á þing 2009. Önnur framboð fylgja í stafrófsröð þar á eftir.
Björt framtíð (A)
Róbert Marshall, þingmaður Samfylkingarinnar, sagði sig úr þeim flokki 11. október 2012 og gekk til liðs við Bjarta framtíð. Flokkurinn hefur því tvo menn á þingi en sérstakur þingflokkur Bjartrar framtíðar hefur þó ekki verið stofnaður. Val á framboðslista Bjartrar framtíðar í öllum kjördæmum fór fram með uppstillingu sérstakrar sex manna nefndar en tillögur hennar voru síðar samþykktar af 40 manna stjórn flokksins.
Framsóknarflokkurinn (B)
Af sitjandi þingmönnum Framsóknarflokksins ákváðu Siv Friðleifsdóttir og Birkir Jón Jónsson að gefa ekki kost á sér áfram. Í norðausturkjördæmi, suðurkjördæmi og suðvesturkjördæmi var valið á framboðslista flokksins með tvöföldu kjördæmisþingi en í norðvesturkjördæmi og Reykjavíkurkjördæmunum var uppstilling kjörnefndar. Sérstaka athygli vakti að formaður flokksins, Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, kaus að bjóða sig fram í Norðausturkjördæmi frekar en í Reykjavík þar sem hann hafði áður verið í framboði. Höskuldur Þórhallsson var ósáttur við þessa ákvörðun formannsins en hann var í öðru sæti í norðausturkjördæmi 2009 og ætlaði sér fyrsta sætið á listanum eftir brotthvarf Birkis Jóns. Upp kom deila um það hvort að Höskuldur hafi vitað af ákvörðun Sigmundar um að sá síðarnefndi hygðist bjóða sig fram í norðausturkjördæmi þegar sá fyrrnefndi tilkynnti sjálfur um þá fyrirætlan.
Á tvöföldu kjördæmisþingi í Mývatnssveit 1. desember 2012 var Sigmundur Davíð valinn til þess að leiða listann með 63% atkvæða á móti 35% atkvæða sem féllu Höskuldi í vil. Þegar sú niðurstaða lá fyrir bauð Höskuldur sig fram í annað sæti listans og fékk stuðning 63% atkvæða í það sæti.
Bamakó
Bamakó er stærsta borg og höfuðborg Malí. Hún er staðsett við Nígerfljót í suðvesturhluta landsins. Á borgarlandinu eru góð ræktunarskilyrði vegna Nígerfljótsins og það liggur einnig vel við samgöngum og verslunarleiðum sem byggðust upp frá Vestur-Afríku til Sahara.
Alþingiskosningar 2013
Framsóknarflokkurinn (B)
Flokksþing Framsóknarflokksins fór fram 8.–10. febrúar 2013. Sigmundur Davíð var þar einn í framboði til formanns og hlaut 97,6% greiddra atkvæða en Sigurður Ingi Jóhannsson bauð sig einn fram til varaformennsku og hlaut 94,7% greiddra atkvæða.
Sjálfstæðisflokkurinn (D)
Sjálfstæðisflokkurinn fékk verstu útkomu sögu sinnar í kosningunum 2009 en hefur þó verið stærsti flokkurinn í stjórnarandstöðu á kjörtímabilinu. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, Ólöf Nordal og Ásbjörn Óttarsson sóttust ekki eftir áframhaldandi þingsetu.
Í öllum kjördæmum nema einu var valið á framboðslista í lokuðum prófkjörum. Í norðvesturkjördæmi var kosið í fjögur efstu sæti listans á tvöföldu kjördæmisráði. Í prófkjörinu í suðvesturkjördæmi vakti athygli að Bjarni Benediktsson formaður flokksins skyldi fá tvö mótframboð í fyrsta sæti listans frá Ragnari Önundarsyni sem sóttist sérstaklega eftir 1. sæti og Vilhjálmi Bjarnasyni sem sóttist efir 1.–6. sæti listans. Bjarni vann fyrsta sætið með 56% greiddra atkvæða sem þótti slök niðurstaða fyrir sitjandi formann en forystusætið var þó aldrei í hættu þar sem önnur atkvæði dreifðust á marga frambjóðendur. Vilhjálmur Bjarnason fékk rúmlega 13% fylgi í fyrsta sætið og Ragnheiður Ríkharðsdóttir um 9% fylgi þrátt fyrir að sækjast aðeins eftir öðru sæti listans. Vilhjálmur endaði í fjórða sæti í prófkjörinu og Elín Hirst í því fimmta en þau hafa ekki áður setið á þingi.
Chartres
thumb|200px|Cathedral
Bamakó
thumb|right|250px|Bamakó séð frá nálægri hæð
Chartres
Chartres er borg í Miðju Frakklands. Hún liggur um það bil 100 km fyrir sunnan París. Chartres er höfuðborg sýlsunnar Eure-et-Loir.
Alþingiskosningar 2013
Sjálfstæðisflokkurinn (D)
Staða formannsins Bjarna Benediktssonar hefur verið mikið til umræðu. Hanna Birna Kristjánsdóttir bauð sig fram gegn honum á landsfundi flokksins 2011 en Bjarni stóðst þá atlögu. Samkvæmt skoðanakönnun í febrúar 2013 töldu 82% aðspurðra að Hanna Birna yrði sterkari formaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn á móti 9% sem töldu Bjarna sterkari formannskost. Hanna Birna sóttist þó ekki eftir formannsembættinu en bauð sig fram til varaformanns á landsfundi en það embætti losnaði með brotthvarfi Ólafar Nordal. Á landsfundi var Bjarni endurkjörinn formaður með 79% atkvæða en Hanna Birna fékk 18,5% atkvæða þrátt fyrir að vera ekki í framboði til formanns. Hún var hins vegar ein í framboði í til varaformanns og hlaut 95% gildra atkvæða í það embætti.
Chartres
Árið 2013 voru íbúar borgarinnar 38 840 manns.
Alþingiskosningar 2013
Hægri grænir (G)
Hægri grænir eru stjórnmálaflokkur sem stofnaður var 17. júní 2010 undir formennsku Guðmundar Franklín Jónssonar. Flokkurinn telur sig til hægri í stjórnmálum og leggur m.a. áherslu á umhverfismál, skuldavanda heimila og andstöðu við Evrópusambandsaðild.
Lýðræðisvaktin (L)
Tilkynnt var um fyrirhugað framboð Lýðræðisvaktarinnar 16. febrúar 2013. Að henni stóðu meðal annars Lýður Árnason, Þorvaldur Gylfason, Pétur Gunnlaugsson og Örn Bárður Jónsson en allir sátu þeir stjórnlagaráði. Lýður starfaði áður með Dögun en sagði sig úr þeim flokki í janúar 2013 þar sem hann var ósammála áherslum þar. Pétur Gunnlaugsson sagði sig úr flokknum 25. mars vegna málefnaágreinings. Framboðið fékk listabókstafinn „L“.
Samfylkingin – jafnaðarmannaflokkur Íslands (S)
Samfylkingin – jafnaðarmannaflokkur Íslands hefur leitt ríkisstjórn undanliðins kjörtímabils en Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra og fyrrum formaður flokksins, sóttist ekki eftir endurkjöri. Hún hættir því á þingi eftir 35 ára samfellda setu þar. Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir sem hefur verið forseti Alþingis lengst af kjörtímabilsins mun einnig hætta.
Í öllum kjördæmum var notast við lokað prófkjör („flokksval“) við val á framboðslista. Sérstök athygli beindist að prófkjöri flokksins í suðvesturkjördæmi þar sem Árni Páll Árnason – sem þá hafði gefið það út að hann sæktist eftir formannsembætti í Samfylkingunni – var í framboði til sætis og atti þar kappi við Katrínu Júlíusdóttur sem einnig var talin líkleg til þess að stefna á formannsframboð. Prófkjörið fór fram 9. – 10. nóvember og Árni Páll sigraði með 1041 atkvæði í fyrsta sætið en Katrín hlaut 910 atkvæði í fyrsta sætið. Nýjir frambjóðendur sem ekki hafa áður setið á þingi en náðu ofarlega á lista í prófkjörum Samfylkingarinnar eru til dæmis Björk Vilhelmsdóttir borgarfulltrúi í þriðja sæti í Reykjavík suður, Erna Indriðadóttir upplýsingafulltrúi Alcoa í öðru sæti í norðausturkjördæmi. Af sitjandi þingmönnum hafnaði Sigmundur Ernir Rúnarsson í 4. sæti í norðausturkjördæmi og á litla möguleika á að komast á þing nema fylgi Samfylkingarinnar verði mun meira en skoðanakannanir gefa til kynna.
Landsfundur Samfylkingarinnar fór fram 1. – 3. febrúar 2013. Jóhanna Sigurðardóttir og Dagur B. Eggertsson létu þá af embættum sínum sem formaður og varaformaður flokksins. Árni Páll Árnason og Guðbjartur Hannesson voru í framboði til formanns en kosning til þess embættis fór fram rafrænt og var opin öllum skráðum meðlimum flokksins. 5.621 greiddu atkvæði og sigraði Árni Páll með 62,2% greiddra atkvæða. Í framboði til varaformanns voru Katrín Júlíusdóttir og Oddný G. Harðardóttir og náði Katrín kjöri með atkvæðum 308 landsfundarfulltrúa á móti 214 atkvæðum Oddnýjar.
Dögun (T)
Dögun eru stjórnmálasamtök sem urðu til úr Borgarahreyfingunni með aðkomu Hreyfingarinnar, Frjálslynda flokksins og nokkurra einstaklinga sem sátu í stjórnlagaráði. Framboðið hefur fengið úthlutað listabókstafnum T. Sérstök 13 manna nefnd mun stilla upp framboðslistum í öllum kjördæmum. Þór Saari er oddviti nefndarinnar en Guðjón Arnar Kristjánsson varamaður hans. Meðal þeirra sem eru tengdir framboðinu eru Andrea J. Ólafsdóttir, Gísli Tryggvason og Margrét Tryggvadóttir.
Vinstrihreyfingin – grænt framboð (V)
Vinstrihreyfingin - grænt framboð býður fram til Alþingis í fimmta skiptið en nú í fyrsta skiptið eftir að hafa setið heilt kjörtímabil í ríkisstjórn. Hreyfingin fékk 14 menn kjörna í kosningunum 2009 en fjórir þingmenn, þau Atli Gíslason, Ásmundur Einar Daðason, Jón Bjarnason og Lilja Mósesdóttir, sögðu skilið við þingflokkinn á tímabilinu á meðan einn, Þráinn Bertelsson, gekk til liðs við hreyfinguna. Þar að auki lét Guðfríður Lilja Grétarsdóttir af þingmennsku um áramót 2012 og 2013. Af þingmönnum hreyfingarinnar í lok tímabils sækjast Þráinn Bertelsson og Þuríður Backman ekki eftir áframhaldandi setu á þingi.
Í fimm kjördæmum var valið á framboðslista með prófkjörum (forvali) en í suðurkjördæmi var stillt upp á framboðslista. Í prófkjöri í suðvesturkjördæmi buðu Ögmundur Jónasson og Ólafur Þór Gunnarsson sig fram í fyrsta sætið. Ögmundur sigraði með 53% atkvæða í fyrsta sætið en Ólafur lenti í öðru sæti. Vegna kynjareglu var Ólafur færður niður í þriðja sætið en Rósa Björk Brynjólfsdóttir var í öðru sæti. Björn Valur Gíslason flutti sig um kjördæmi og bauð sig fram í Reykjavík frekar en norðausturkjördæmi en var ekki á meðal efstu manna í prófkjörinu þar. Lilja Rafney Magnúsdóttir varð í fyrsta sæti í prófkjörinu í norðvesturkjördæmi og Steingrímur J. Sigfússon í norðausturkjördæmi. Í suðurkjördæmi var Arndís Soffía Sigurðardóttir valin í efsta sæti listans af uppstillingarnefnd.
16. febrúar 2013 tilkynnti Steingrímur J. Sigfússon formaður hreyfingarinnar að hann myndi hætta sem formaður á landsfundi VG sem fram fer 22.-24. febrúar. Steingrímur hefur verið formaður hreyfingarinnar frá stofnun hans 1999. Daginn eftir tilkynnti Katrín Jakobsdóttir, varaformaður um framboð sitt til formanns. Katrín var ein í framboði til formanns og hlaut stuðning 98% greiddra atkvæða. Björn Valur Gíslason sigraði í kosningu til varaformanns með ríflega 50% atkvæða gegn tveimur mótframbjóðendum.
Píratar (Þ)
Píratar á Íslandi stofnuðu stjórnmálaflokk að fyrirmynd erlendra pírataflokka 24. nóvember 2012. Birgitta Jónsdóttir fyrrum þingmaður Hreyfingarinnar kom að stofnuninni og bauð sig fram til setu á framboðslista Pírata. Stefnumál flokksins eru mótuð á sérstökum umræðu- og kosningavef flokksins og þar sem jafnframt var valið á framboðslista hans. Flokkurinn fékk úthlutað listabókstafnum Þ.
Húmanistaflokkurinn (H)
Húmanistaflokkurinn var stofnaður árið 1984 og hefur í þrígang boðið fram til Alþingis, síðast 1999. Hann stefnir á framboð í öllum kjördæmum og hefur fengið úthlutað listabókstafnum „H“.
Sturla Jónsson (K)
Sturla Jónsson vörubílsstjóri er með framboð í eigin nafni en framboðið hét áður Framfaraflokkurinn. Framboðið hefur fengið úthlutað listabókstafnum K. Það býður einungis fram í Reykjavíkurkjördæmi suður.
Landsbyggðarflokkurinn (M)
Stofnfundur sérstaks landsbyggðarflokks fer fram 23. febrúar 2013 en undirbúningshópur hafði þá verið starfandi undir stjórn Magnúsar Hávarðssonar á Ísafirði. Aðstandendur flokksins telja hallað á landsbyggðina í ýmsum málaflokkum og að stefna annarra flokka mótist um of af tenglsum þeirra við höfuðborgarsvæðið. Flokkurinn stefndi að framboði í landsbyggðarkjördæmunum þremur en skilaði aðeins framboðslista í norðvesturkjördæmi.
Alþýðufylkingin (R)
Alþýðufylkingin var stofnuð 13. janúar 2013 en framhaldsstofnfundur átti sér stað 16. febrúar. Flokkurinn er róttækur vinstri flokkur sem ætlar sér að vera „baráttutæki íslenskrar alþýðu til að bæta hag sinn með því að heimta sitt úr höndum auðstéttarinnar.“ Formaður flokksins er Þorvaldur Þorvaldsson og varaformaður er Vésteinn Valgarðsson. Alþýðufylkingin hefur listabókstafinn R og bauð fram í Reykjavíkurkjördæmunum tveim.
Framboð sem eru óvirk eða hafa hætt við framboð
Hér að neðan eru listuð þau framboð sem voru til umræðu í aðdraganda kosninga en buðu ekki fram.