cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miðbaugs-Gínea
Íþróttir
Miðbaugs-Gínea á þekkta sundmenn eins og Eric Moussambani og Paula Barila Bolopa, sem tóku þátt í Sumarólympíuleikunum 2000.
Vinsældir körfuknattleiks hafa farið vaxandi í landinu.
Ari Þorgilsson sterki
Ari sterki Þorgilsson (d. 18. júní 1188) var íslenskur goðorðsmaður á 12. öld. Hann bjó á Stað á Ölduhrygg á Snæfellsnesi og var sonur Þorgils prests á stað, sonar Ara fróða. Ari átti hálft Þórsnesingagoðorð. Hann var kvæntur Kolfinnu, dóttur Gissurar Hallssonar, og átti með henni eina dóttur, en eftir lát Hvamm-Sturlu 1183 tók hann saman við Guðnýju Böðvarsdóttur ekkju hans og gerðust með þeim kærleikar miklir, eins og segir í Sturlungu. Þau Guðný fóru síðar til Noregs en áður gekk Þórður sonur Guðnýjar að eiga Helgu dóttur Ara og fékk forræði yfir búi hans og goðorði. Ari dó í Noregi; hann var að bera langskipsrá með öðrum mönnum en þeir hlupu undan af því að þeir vissu að hann var sterkari en aðrir menn en hann sligaðist undan ránni og beið bana. Guðný kom aftur heim eftir lát hans og bjó lengi í Hvammi.
1978
Árið 1978 (MCMLXXVIII í rómverskum tölum) var 78. ár 20. aldar sem hófst á sunnudegi.
Janúar
thumb|right|Veðurkort af Vötnunum miklu 26. janúar 1978
Febrúar
thumb|right|Rhode Island eftir hríðina
Mars
thumb|right|Olíuskipið Amoco Cadiz sekkur
Apríl
thumb|right|Forsetahöllin í Kabúl daginn eftir valdaránið
Maí
thumb|right|Hundasleðinn sem Uemura notaði til að komast á Norðurpólinn.
September
thumb|right|Carter, Begin og Sadat í Camp David
Nóvember
thumb|right|Jonestown ári eftir fjöldasjálfsmorðin.
Fædd
thumb|right|Ashton Kutcher thumb|right|Eiður Smári Guðjohnsen
Dáin
thumb|right|Margaret Mead
Jamtaland
thumb|Lega héraðsins.
Jamtaland (sænska: Jämtland) er sögulegt hérað í mið-Svíþjóð. Það er um 34.000 ferkílómetrar og eru íbúar um 117.000 (2018). Það spannar 8,3% af landinu og er næststærsta héraðið. Flestir íbúar bú við Storsjöbygden, svæðið umhverfis vatnið Storsjön. Östersund er eina borg Jamtalands. Í Åre er vinsælt skíðasvæði. Noregur réð yfir svæðinu frá tímabilinu 1178-1645. Raknar hafa verið mannvistarleifar frá 7000-6000 fyrir Krist þar.
Miklir skógar af aðallega rauðgreni þekja Jamtaland. Stór spendýr lifa þar eins og brúnbjörn, hreindýr, elgur og gaupa
Andókídes
Andókídes (forngríska Ανδοκίδης, 440 – 390 f.Kr.) var einn af attísku ræðumönunum tíu samkvæmt alexandrísku hefðinni.
Bjarnarhellir
Bjarnarhellir er náttúrlegur hellir við fjallið Foxufell skammt frá Hítarvatni á Mýrum. Í hellinum hafa rúnir verið meitlaðar í stein og sæti verið hoggið í bergið.
Ísajos
Ísajos (uppi á 4. öld f.Kr.) var einn af attísku ræðumönnunum tíu samkvæmt alexandrísku hefðinni. Hann var nemandi Ísókratesar í Aþenu en kenndi síðar Demosþenesi auk þess að vinna fyrir sér sem ræðuhöfundur fyrir aðra. Einungis ellefu ræður eru varðveittar eftir Ísajos auk brota úr þeirri tólftu. Þær fjalla að mestu leyti um erfðamál en ein þeirra fjallar um borgaraleg réttindi. Díonýsíos frá Halikarnassos líkti stíl hans við stíl Lýsíasar en Ísajos virðist hafa verið hrifnari af hvers kyns rökbrellum.
Böðvar Bjarki Pétursson
Böðvar Bjarki Pétursson (fæddur 1962) er íslenskur kvikmyndagerðarmaður sem gerði heimildirarmyndina Glíman, erótísku stuttmyndina Bráðin og leikstýrði Gæsapartí sem er leikin kvikmynd í fullri lengd frá árinu 2001. Hann er ef til vill þekktastur fyrir að framleiða heimildarmyndina Í skóm drekans sem vakti mikla umræðu. Böðvar Bjarki er einnig stofnandi Kvikmyndaskóla Íslands.
Demodex
Demodex er ætt örsmárra sníkjumítla sem lifa í eða nálægt hársekkjum spendýra. Þekktar eru um 65 tegundir af Demodex en þessir hársekkjamaurar eru meðal smæstu liðdýra sem finnast. Tvær þessara tegunda lifa á mönnum, það eru Demodex folliculorum og  Demodex brevis sem báðar eru augnháramítlar. Tegundin Demodex canis lifir á hundum. Demodex smit er algengt og veldur sjaldnast einkennum en stundum valda þessir maurar húðsjúkdómum.
Storsjön
thumb|Storsjön. thumb|Kort. Storsjön er fimmta stærsta stöðuvatn Svíþjóðar og er í Jamtalandi. Það 464 km2 og er dýpi mest 74 metrar. Borgin Östersund er við austurhluta vatnsins. Ferjur ganga yfir vatnið þegar það ísfrítt. Skrímslið Storsjöodjuret ku vera í vatninu.
Ronald Syme
Sir Ronald Syme (11. mars 1903 – 4. september 1989) var nýsjálenskur sagnfræðingur og fornfræðingur.
Æviágrip
Syme var fæddur og uppalinn á Nýja sjálandi. Hann nam franskar bókmenntir og fornfræði við háskólann í Auckland. Árin 1925 –1927 nam hann fornfræði við Oxford háskóla á Bretlandi og brautskráðist þaðan með gráðu í fornaldarsögu og heimspeki. Árið 1949 hlaut hann stöðu Camden-prófessors í fornaldarsögu við Brasenose College í Oxford og gegndi hann þeirri stöðu til starfsloka. Syme var einnig félagi á Wolfson College í Oxford frá 1970, þar sem árlegur fyrirlestur er haldinn í minningu hans.
Hann var aðlaður árið 1959. Syme hélt áfram skrifum sínum um fornfræði þar til hann lést 86 ára gamall.
Ritverk
Helsta rit Symes var The Roman Revolution (1939), sem var greining á rómverskum stjórnmálum í kjölfar morðsins á Júlíusi Caesar.
Syme samdi einnig ævisögu Tacitusar í tveimur bindum (1958) og rit um rómverska sagnaritarann Sallústíus (1964).
Heilarit
thumb|right|220px|Skautum er komið fyrir á sjúkli til heilaritunar
Heilarafritun eða EEG er taugalífeðlisfræðileg mæling á rafvirkni í heila.
Heilarit er mælikvarði á heildartaugavirkni heilans, einkum heilabarkar. Þau eru venjulega tekin af höfuðkúpu en það kemur fyrir að þeim er beint af heilaberki. Það sem skiptir máli við túlkun ritsins er tvennt, annars vegar sveifluvídd og hins vegar tíðni bylgnanna. Þessi heilarit veita einnig ákveðnar upplýsingar um starfsemi heilans. Það hefur komið í ljós með þessum heilaritum að í svefni má greina fimm stig, breytileg eftir dýpt svefns og hvort draumar komi fram. Einnig hafa ritin komið sér vel við kortlagningu flogaveiki, heilaæxla og heilaskemmda. Nú á dögum er hægt að rannsaka heilann með þessum hætti og hægt að sjá mismunandi starfsemi í ólíkum hlutum heilans. Heilarit eru gróf mæling á heilavirkni, þau mæla virkni á stóru svæði og gefa ekki nákvæma hugmynd um hvaða svæði eru virk við ákveðna hegðun. thumb|right|220px|Hans Berger Hans Berger var fyrstur til að nota heilarit í rannsóknum árið 1930.
Da Vinci lykillinn
Da Vinci lykillinn getur átt við eftirfarandi:
Arnar
Arnar er íslenskt karlmannsnafn.
21. ágúst
21. ágúst er 233. dagur ársins (234. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 132 dagar eru eftir af árinu.
Doppler
Doppler eða doppler getur átt við:
Díodóros frá Sikiley
Díodóros frá Sikiley (Forngríska: Διόδωρος Σικελιώτης) var forngrískur sagnaritari sem var uppi á 1. öld f.Kr. Hann fæddist á í Agíru á Sikiley en lítið annað er vita um ævi hans.
Díodóros samdi sagnfræðirit í 40 bókum sem er venjulega nefnt upp á latínu Bibliotheca historica. Bækur 1–5 og 11–20 eru varðveittar. Fyrstu sex bækurnar fjölluðu um goðsagnir fram að Trójustríðinu og hafa að geyma mikinn landfræðilegan fróðleik. Í fyrstu bók fjallar Díodóros um sögu og menningu Egyptalands; í annarri bók er fjallað um Mesópótamíu, Indland, Skýþíu og Arabíu; þriðja bók fjallar um Norður-Afríku og fjórða, fimmta og sjötta bók fjalla um sögu og menningu Grikklands og Evrópu. Bækur 7-17 fjalla um sögu heimsins frá lokum Trójustríðsins til dauða Alexanders mikla. Bækur 17-40 fjölluðu um sögu heimsins frá dauða Alexanders til annaðhvort ársins 60 f.Kr. eða upphafs Gallatríðanna.
Pierre Savorgnan de Brazza
thumb|right|Pierre Savorgnan de Brazza Pierre Paul François Camille Savorgnan de Brazza (ellegar Pietro Savorgnan di Brazzà), fæddur 26. janúar 1852 í Róm, dáinn 14. september 1905 í Dakar, var ítalsk-franskur greifi og landkönnuður. Hann rannsakaði stór svæði í Mið-Afríku fyrir Frakkland og stofnaði Brazzaville, sem í dag er höfuðborg Vestur-Kongó.
Boogie woogie
Boogie woogie er pardans úr fjölskyldu sveifludansa. Hann er bæði sósíaldans og keppnisdans.
Að leika af fingrum fram og tónlistartúlkun
Í mörgum dönsum er notast við kóreógraferingu. Það þýðir að dansararnir hafa undirbúið röð skrefa sem eru dönsuð við tónlistina. Oft er kóreógraferingin löguð þannig að hún falli eins og flís við rass við ákveðið lag. Í boogie woogie er ekki notast við kóreógraferingu heldur er dansinn saminn jafnóðum á dansgólfinu.
Maður gæti ímyndað sér að ókóreógraferaður dans tveggja einstaklinga einkenndist af ósamhæfðum og tilviljanakenndum hreyfingum, en sú er ekki raunin. Eitt af því sem gerir boogie woogie að spennandi dansi að horfa á og dansa er að dansararnir hafa þróað með sér tilfinningu fyrir tónlistinni og geta túlkað hana í sameiningu. Góð boogie woogie pör geta dansað við ríkulegt úrval tónlistar þannig að það virðist næstum kóreógraferað, meiri að segja þó þau hafi aldrei heyrt tónlistina áður!
Að leiða og fylgja
Í kóreógraferuðum dansi vita bæði herrann og daman hvað gerist næst, svo í raun væri hægt að dansa án leiðingar (að frátöldum þeim skrefum sem krefjast líkamlegrar snertingar, t.d. lyftum). Að herrann leiði og daman fylgi gerir okkur kleyft að leika af fingrum fram í boogie woogie. Góðir boogie woogie dansarar eru hæfileikaríkir í að leiða og fylgja.
Að leiða og fylgja gerir boogie woogie dönsurum kleift að að dansa við og túlka stórt úrval tónlistar - með hvaða félaga sem er! Á danskvöldum getur maður oft séð tvo einstaklinga sem hafa aldrei hist áður dansa frábærlega við tónlist sem þau hafa aldrei heyrt áður. Þannig er það innbyggt í boogie woogie að vera sósíal dans.
Fótaburður
Í öllum sveifludönsum finnast grunnskref. Þessi skref eru endurtekin í gegnum mestallan dansinn og ákvarða áferð dansins. Í boogie woogie finnast mörg mismunandi grunnskref, en þau hafa það öll sammerkt að nota sex slög í tónlistinni. Eitt þeirra atriða sem gerir boogie woogie frábrugðinn öðrum sveifludönsum er að grunnskrefin eru oft hröð, íburðarmikil og tápmikil á meðan efri hluti líkamans er í mun meiri ró.
Ísland
Kennsla í boogie woogie hófst á Íslandi með stofnun Háskóladansins haustið 2007 en skyldir dansar hafa verið dansaðir á landinu áður fyrr.
Nostradamus
thumb|right|250px|Nostradamus Michel de Nostredame eða Nostradamus (1503 – 1566) var franskur læknir og spámaður.
Da Vinci lykillinn (bók)
Da Vinci lykillinn (e. Da Vinci Code) er metsölubók eftir Dan Brown, sem fjallar um táknagæjann Robert Langdon.
TextEdit
TextEdit er textaritill fyrir Mac OS X. Forritið er staðalbúnaður í Mac OS X.
Amentotaxus hatuyenensis
Amentotaxus hatuyenensis er tegund af barrtrjám frá Hà Giang héraði í norður Víetnam. Það er hægvaxta runni eða lítið tré (allt að 20m).
Erkibiskup
Erkibiskup (úr grísku orðunum αρχή, arkhe, „uppspretta“, „uppruni“ eða „vald“, og επισκοπος, episkopos, „eftirlitsmaður“, „formaður“) er embættistitill í kaþólsku kirkjunni, biskupakirkjunni og nokkrum mótmælendakirkjum.
Kaþólska kirkjan
Í rómversk-kaþólsku kirkjunni er erkibiskup fremstur biskupa í umdæmi sínu, Provincia ecclesiastica, en undirmaður kardínála og páfa.
Erkibiskupsembættið var stofnað á fyrsta kirkjuþinginu í Nicaea árið 325. Ástæðan var að sóknir voru orðnar margar og ýmis biskupsdæmi orðin mjög stór. Voru erkibiskuparnir upphaflega biskupar í höfuðborgum héraða í Rómaveldi. Erkibiskupinn er primus inter pares (fremstur meðal jafninga) og hefur ekki lögsögu né formlegt vald yfir hinum biskupunum. Á miðöldum höfðu erkibiskuparnir þó í raun mikil völd. Í rétttrúnaðarkirkjunum er samsvarandi titill metrópólít.
Biskupakirkjan
Yfir hverri sjálfstæðri kirkju í Heimssambandi biskupakirkna er erkibiskup og í mörgum þeirra stærri fleiri en einn. Hlutverk þeirra og valdsvið er öllu meira en í kaþólskum sið. Erkibiskupinn í Kantaraborg (Canterbury) í Englandi er æðsti yfirmaður biskupakirkjunnar á heimsvísu.
Lútherskar kirkjur
Við siðaskiptin var embætti erkibiskups lagt niður í flestöllum mótmælendasöfnuðum. Sænska þjóðkirkjan hélt þó áfram að nefna æðsta yfirmann kirkjunnar erkibiskup og þegar sjálfstæð evangelísk-lúthersk kirkja var stofnuð í Finnlandi 1809 var yfirmaður hennar einnig nefndur erkibiskup. Sama gildir um evangelísk-lúthersku kirkjurnar í Eistlandi og Lettlandi. Í öllum þessum kirkjum er erkibiskup talsmaður og leiðtogi inn á við og út á við og vígir meðal annars nýja biskupa.
Norðurlönd fyrir siðaskipti
Fyrsta erkibiskupsdæmið á Norðurlöndum var stofnað 1104 í Lundi (sem þá var í Danmörku) og náði það yfir öll Norðurlönd. Árið 1153 var stofnað erkibiskupsdæmi i Niðarósi sem náði yfir Noreg, Ísland, Grænland, Færeyjar, Mön, Hjaltland og Orkneyjar. Árið 1164 var stofnað erkibiskupsdæmi í Uppsölum sem náði yfir þáverandi Svíþjóð (sem náði þá að mestu yfir núverandi Finnland en ekki Skán). Fyrir 1104 tilheyrðu Norðurlönd erkibiskupsdæminu í Hamborg-Bremen.
Heimild
Aðalheimild: Enzyklopädie der Religionen, Verlag GmbH, Karlsfeld beim München, 2005
Davíð (Michelangelo)
thumb|right|250px|Höggmyndin Davíðs Davíð er höggmynd af Davíð konungi eftir Michelangelo í ítölsku borginni Flórens.
Lófóten
thumbnail|Reine, Lófóten. thumbnail|Kort af Lófóten.
Lófóten (eða Lófót á íslensku) er eyjaklasi í norðvesturhluta Noregs. Hann er rómaður fyrir náttúrufegurð. Landsvæði eyjaklasans þekur 1,227 km² og eru íbúar um 24.000. Helstu þéttbýlisstaðir á Lófóten eru Svolvær og Leknes. Sveitarfélögin eru sex: Vågan, Vestvågøy, Flakstad, Moskenes, Værøy og Røst.
Fuglalíf eru ríkulegt á eyjunum. Hæsti punkturinn er Higravstinden (1,161 m).
Mýlisslíður
Flestar taugafrumur hafa mýlisslíður sem er fituvefur myndaður af mýlisfrumum. Mýlisslíður er umhverfis taugasímann og er þykkt þess ólík eftir taugum. Mýlisslíður hafa áhrif á leiðsluhraða taugaboða og vernda taugasímana. Frumur með þykkt mýlisslíður flytja taugaboð hraðar en frumur með þunnt mýlisslýður en slíðrið virkar sem einangrun sem eykur boðhraðann. Á mýlisslíðrinu eru göt eða mót með reglulegu millibili sem kölluð eru Ranvier-mót og á milli þeirra hoppa taugaboðin hraðar en ella. Mýlisslíður finnst aðeins í "æðri" dýrum.
Frumurnar sem mynda slíðrið eru tvenns konar stoðfrumur, annars vegar fágriplufrumur (e. oligodendrocytes) sem mynda mýlisslíður í miðtaugakerfinu og Schwann-frumur sem mynda slíðrið í úttaugakerfinu.
Hrörnun slíðursins veldur truflun í leiðni tauganna, afleiðingin er MS-sjúkdómurinn svonefndi (multiple sclerosis). Einnig geta eitranir af völdum þungmálma valdið skaða á slíðrinu með svipuðum afleiðingum.
Taj Mahal
thumb|Taj Mahal er [[leghöll sem Shah Jahan keisari lét byggja fyrir persneska konu sína]] Taj Mahal er leghöll í Agra á Indlandi sem Mógúlkeisarinn Shah Jahan lét byggja í minningu um persneska eiginkonu sína, Mumtaz Mahal. Höllin var 23 ár í byggingu (frá 1630 – 1653) og er meistaraverk mógúlskrar byggingarlistar.
Hráefni
Efniviðurinn í höllina var fluttur frá gervöllu Indlandi og öðrum hlutum Asíu. Yfir 1,000 fílar voru notaðar til að flytja byggingarefni meðan á framkvæmdum stóð. Hvíti marmarinn var fluttur frá Rajasthanhéraði, jaspisinn frá Punjabsvæðinu, jaðinn og kristallarnir frá Kína, túrkísinn frá Tíbet, asúrsteinarnir frá Afganistan, safírinn frá Srí Lanka og kalsedónsteinarnir frá Arabíu. Allt í allt voru 28 gerðir af gimsteinum greyptir í marmarann.
Höllin kostaði allt í allt 40 milljón rúpíur en á þeim tíma kostaði gramm af gulli um 1,3 rúpíur.
Bullmastiff
Bullmastiff eða bolameistari afbrigði af stórra og öflugra hunda. Tegundin hlaut viðurkenningu árið 1924 en sagt er að þeir hafi orðið til með blöndun Mastiff-hunds og bolabíts. Bullmastiff voru ræktaðir sem varðhundar en hafa einnig orðið vinsælir fjölskylduhundar. Einnig er talið að það hafi verið bloodhound í ræktuninni, af því að þeir eru með svo gott lyktarskyn.
Stærð
Bullmastiff eru stórir hundar. Rakkar geta orðið 63-68 cm háir á herðarkamb og geta vegið 50-60 kg en tíkur verða sjaldnast hærri en 66 cm og vega yfirleitt 40-50 kg.
Skapgerð
Bullmastiff hundar eru hugrakkir, húsbóndahollir og rólegir hundar en hafa sterkt varðeðli. Þeir verja hiklaust heimilið fyrir ókunnugum en ráðast þó sjaldnast á fólk. Þeir eiga beita fremur stærð sinni með því að taka sér stöðu og hleypa engum fram hjá sér.
1130
thumb|right|[[Innósentíus II (lengst til vinstri) með dýrlingunum Lárentíusi og Kalixtusi.]] Árið 1130 (MCXXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ofskautun
Ofskautun er:
Salsa
Salsa getur átt við:
Árbjört
Árbjört er íslenskt kvenmannsnafn.
1131
Árið 1131 (MCXXXI í rómverskum tölum)
Torreya fargesii
Torreya fargesii er tegund af barrtrjám frá mið og suður Kína. Það er lítið til meðalstórt tré (allt að 20m).
Skautahöllin í Laugardal
thumb|Leikur Skautafélags Reykjavíkur og UMFK Esju árið 2015 í Skautahöllinni í Laugardal. Skautahöllin í Laugardal er íþróttamannvirki sem reist var árið 1997 af Íþróttabandalagi Reykjavíkur og opnaði árið 1998. Hún er notuð fyrir íshokkí, listskauta og skautanámskeið. Skautafélag Reykjavíkur æfir þar. Rými er fyrir um 1000 manns í stæði þar. Stærð er um 3700 fermetrar en sjálft svellið er 1800 fermetrar.
Smættun
Smættun er það kallað þegar eitthvert fyrirbæri er útskýrt algerlega og fullkomlega með meiri grundvallarhugtökum. Dæmi um vel heppnaða smættun er til dæmis greinargerð nútímavísinda fyrir varma sem „engu nema hreyfingu sameinda“.
KSC Lokeren
KSC Lokeren OV (Koninklijke Sporting Club Lokeren Oost-Vlaanderen) var belgískur fótboltaklúbbur í Lokeren sem spilar í efstu deildinni í Belgíu, svonefndri Jupiler League.
Ari Freyr Skúlason og Arnar Þór Viðarsson spiluðu með félaginu.
Þrepaskattur
Þrepaskattur er haft um skattaálagningarkerfi þar sem skattaprósentan er mismikil eftir tekjum, og þannig álögð að mismikið er tekið af ákveðnum tekjueiningum, allt eftir því sem ríkið ákveður. Þrepaskattur hefur það markmið að stuðla að tekjujöfnun. Fjölþrepaskattur er skattur sem hefur ótiltekin fjölda skattþrepa.
Í byrjun nóvember 2009, í kjölfar bankahrunsins, var lagt til á Íslandi að upp yrði tekinn þriggjaþrepaskattur, og hann skilgreindur þannig:
sem hefði það í för með sér að skattgreiðandi með 350.000 krónur í laun þyrfti að greiða samtals 131.350 krónur í skatt, en það skiptist þannig niður að 36,1% fara í skatt af fyrstu 250.000 krónunum (90.250 krónur) og 41,1% af eftirstandandi 100.000 krónunum (41.100 krónur) sem hann aflaði sér. Persónuafsláttur dregst síðan frá upphæðinni (131.350 mínus 42.205), þannig að heildarskattur viðkomandi væri samtals 89.145.
Jáeindaskanni
thumb|Á þessari jásjármynd má sjá í miðjunni [[Meinvarp|meinvörp í lifur, meinvörpin koma frá ristilkrabbameini. Að auki sjást eðlileg nýru og heili (heilinn notar mikinn glúkósa og nýrun sía aftur upp mikinn glúkósa úr þvagi) og neðst niðri sést þvagblaðran þar sem geislavirka efnið er losað út með þvagi. ]] thumb|Jáeindaskanni thumb|Ferlið Jáeindaskanni (einnig nefnt jásjá eða PET af enska heitinu positron emission tomography) er sneiðmyndatæki sem notað er til að nema efnaskipta hraða, efnaupptöku og blóðflæði á mismunandi svæðum líkamans. Það er gert með því að setja geislavirkt efni inn í líkamann og nema jáeindir sem efnið gefur frá sér.
Til að nema krabbamein er geislavirkri samsætu af flúori komið fyrir í glúkósasameind. Efnaskipti eru hröð í krabbameinsvef, hann tekur því til sín meira af geislavirka glúkósanum en annar vefur og það getur jáeindaskanninn numið.
Jáeindaskannar eru talsvert dýrari en aðrir nemar. Fyrsti jáeindaskanninn var tekinn í notkun á Íslandi árið 2018, og var það Íslensk erfðagreining sem fjármagnaði kaupin með 720 milljón króna styrk.
Stjørdalshalsen
thumb|Stjørdalshalsen thumb|Skjaldarmerki sveitarfélagsins Stjørdalshalsen er borg og stjórnsýslumiðstöð Stjørdal sveitarfélagsins í Þrændalögum með 13.378 íbúa. Fjöldi íbúa í sveitarfélaginu er 24.287 (2022). Stjørdalshalsen er staðsett á milli Stjørdalselva og Gråelva útrásarinnar í Stjørdalsfjarðar, armi Þrándheimsfjarðar.
Stjørdalshalsen er talin umferðarmiðstöð. E6 liggur yfir E14 við Halsø gatnamótin. Um E6 er það 34 km suður til Þrándheims og 48 km norður til Levanger. 10 km suður, milli Stjørdalshalsen og Þrándheims, liggur Hommelvik.
Járnbrautirnar Dovrebanen, Nordlandsbanen og Meråkerbanen mætast við Hell rétt vestan við miðbæ Stjørdalshalsen.
Frá Hell liggur Fv705 einnig frá E6, um Lånke, Selbu og Tydal til Brekken.
Þrándheimsflugvöllur, Værnes,  sem er aðalflugvöllur svæðisins og síðan 2006 fjórði umferðasti flugvöllur landsins, er staðsettur við Stjørdalshalsen. thumb|Equinor Stjørdal Stjørdalshalsen er miðstöð verslunar og samgangna. Olíu- og gastækni, orku- og umhverfistækni, vélræn vöruþróun og upplýsingatækni eru nokkrar aðrar mikilvægar atvinnugreinar í atvinnulífi Stjørdalshalsen. Borgin er umtalsverð iðnaðar- og þjónustumiðstöð, með verslunarmiðstöðvum eins og Torgkvartalet verslunarmiðstöðinni og Hellsenteret, auk vélaiðnaðar, framleiðslu steinefna, plastvöruiðnaðar og matvælaiðnaðar. Rekstrarstjórn Equinor fyrir miðsvæðið í Noregshafi er staðsett í borginni. Stjórn Helse Midt-Norge hefur einnig aðsetur hér.
Ferðaþjónustan hefur verið í stöðugum vexti í sveitarfélaginu og í dag er Stjørdalshalsen með umtalsverðan hluta gistirýmis í sýslunni. Atvinna í hótel- og veitingabransanum er einnig nokkuð yfir landsmeðaltali. Scandic Hell Hotel er eitt stærsta ráðstefnuhótel landsins utan Osló. Meðal annarra hótela má nefna Quality Hotel Airport Værnes í miðbænum og Radisson Blu Hotel, Þrándheimsflugvöllur á flugvellinum. vinstri|thumb|Værnes Dagblaðið Stjørdalens Blad var stofnað árið 1892. Það kemur út í Stjørdalshalsen og nær yfir sveitarfélögin Stjørdal, Malvik og Meråker. Blaðið er með 56,2% heimilisumfjöllun í sveitarfélagunum.
Stjørdalshalsen er skólasetur og hér er einn stærsti skóli sýslunnar, Ole Vig Videregående skole (menntaskóla),  með yfir 1.200 nemendur.
Hér er einnig umferðarkennaraskóli ríkisins. Stjørdalshalsen hefur nokkra, bæði opinbera og einkarekna, grunn- og framhaldsskóla.
Stjørdalshalsen var stofnað sem eigið byggingarsveitarfélag árið 1875 og er þetta talið stofnár borgarinnar.
Salsa (dans)
thumb|Hópur af fólki að dansa salsa Salsa er dans af spænskum uppruna og er sambland af mörgum dansstílum sem má einna helst rekja til Karíbahafsins og Suður-Ameríku. Salsa þróaðist út frá mambo, danzón, guaguancó, cuban son og öðrum suðuramerískum dönsum. Hvortveggja í dansinum og salsa tónlistinni má finna sterk afrísk áhrif.
Salsa er yfirleitt dansaður sem pardans en hann býður einnig upp á einstaklingsspor eða hringdansa með mörgum pörum þar sem allir dansa við alla. Listræn tjáning og félagsdans er stór hluti af salsa en hann er einnig notaður sem keppnisdans og sýningardans.
Mismunandi tegundir
Til eru mismunandi tegundir af salsa, LA-stíll, New York-stíll og Kúbustíll.
Í LA-stíl og New York-stíl dansar parið á beinni línu, þar sem herrann færir sig af línunni á meðan daman færist fram og til baka eftir línunni en í Kúbustíl dansar daman meira í kringum herrann. Helsti munurinn á LA-stíl og New York-stíl felst í því hvar áhersla á taktinn er. Í LA-stíl hefst grunnsporið á fyrsta takti í tónlistinni en í New York-stíl hefst grunnsporið á öðrum takti. Grunnsporin eru þó öll sex takta spor.
Undir Kúbustíl mætti síðan flokka rueda de casino eða salsa rueda. Salsa rueda þróaðist í Havana á Kúbu, á árunum 1950-1960. Hér mynda pör dansara hring og danssporin eru kölluð af stjórnanda. Flest sporin fela í sér að skipt er um dansfélaga og því dansa allir við alla. Milli dansspora er síðan dansað grunnspor.
Skautahöllin
Skautahöllin getur átt við:
Morsárfoss
thumb|Morsárfossar sjást koma undan jöklinum. thumb|Morsárfoss. Morsárfoss eða Morsárfossar eru kallaðir þeir fossar sem falla undan klettabelti innst hjá Morsárjökli, skriðjökuls Vatnajökluls í Vatnajökulsþjóðgarði. Morsárfossarnir komu fyrst í ljós um árið 2007 eftir bráðnun samnefnds jökuls Mælingar sýna að einn fossanna er 227 metrar á hæð sem er um 30 metrum hærra en Glymur sem áður taldist hæsti foss landsins
Þrjú nöfn komu til greina þegar valið var nafn á fossinn: Skoðanakönnun sem fór fram á vegum mbl.is gaf að nafnið Morsárfoss væri vinsælast með 119 atkvæði. Morsi og Klettafoss voru jöfn með 56 atkvæði og Jökulfoss var þriðji með 50. Örnefnanefnd Árnastofnunnar lagði til að nafnið Morsi yrði notað en það er þó ekki staðfest. Örnefnanefnd hefur ekki staðfest nafn í ársskýrslum sínum.
Árdís
Árdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Perú
Perú er land í vesturhluta Suður-Ameríku, með landamæri að Ekvador og Kólumbíu í norðri, Brasilíu í austri, Bólivíu í austri, suðaustri og suðri og Chile í suðri. Í vestri liggur landið að Kyrrahafinu.
1132
Árið 1132 (MCXXXII í rómverskum tölum)
Perú
Í Perú stóð Norte Chico-menningin, elsta fornmenning Ameríku, frá 30. öld f.Kr. til 18. aldar f.Kr. Þar var líka vagga Inkaveldisins þar til Francisco Pizarro lagði það undir Spán 1532 til 1536. Síðasti Inkaleiðtoginn, Túpac Amaru var þó ekki drepinn fyrr en 1572. Spænska heimsveldið gerði Perú að varakonungsdæmi með Líma sem höfuðborg. Þaðan var öllum nýlendum Spánar í Suður-Ameríku stjórnað. Landið fékk sjálfstæði í kjölfar herfara José de San Martín og Simón Bolívar árið 1821. Um miðja 19. öld batnaði efnahagur landsins vegna útflutnings á gúanói en það gekk til þurrðar um 1870. Perú beið ósigur fyrir Chile í Kyrrahafsstríðinu 1879-1883. Eftir heimskreppuna 1930 skiptust borgaralegar stjórnir og herforingjastjórnir á að fara með völd. Eftir 1979 hefur lýðræði verið virkt en á sama tíma hafa staðið yfir hörð innanlandsátök vegna starfsemi eiturlyfjahringja og skæruliðasamtaka á borð við Skínandi stíg og Byltingarhreyfinguna Túpac Amaru.
Íbúar Perú eru rúmlega þrjátíu milljónir og þar af búa tæplega þrjár milljónir í höfuðborginni, Líma. Spænska er opinbert tungumál landsins þótt frumbyggjamálin quechua og aymara njóti einnig opinberrar stöðu. Yfir 80% íbúa eru rómversk-kaþólskir. Um helmingur starfa er í þjónustugeiranum en helstu útflutningsvörur landsins eru málmar á borð við kopar, sink og gull, auk jarðolíu.
Heiti
Nafn landsins er hugsanlega dregið af Birú sem var nafn höfðingja sem bjó við San Miguel-flóa við Panama, snemma á 16. öld. Spænskir landvinningamenn sem komu þangað árið 1522 töldu það vera syðsta hluta Nýja heimsins. Þegar Francisco Pizarro réðist inn í landið sunnan við það kölluðu þeir það Birú eða Perú.
Önnur skýring er frá rithöfundinum Inca Garcilaso de la Vega, sem var sonur Inkaprinsessu og landvinningamaður. Hann segir að nafnið Birú hafi verið nafn venjulegs indíána sem varð á vegi áhafnar skips sem var í könnunarleiðangri á vegum landstjórans Pedro Arias de Ávila. Frásögninni fylgja fleiri dæmi um misskilning vegna ólíkra tungumála.
Innan Spænska heimsveldisins varð nafnið opinbert við uppgjöf Toledo árið 1529, þar sem Inkaveldið var gert að héraðinu Perú. Undir spænskum yfirráðum fékk landið heitið Varakonungdæmið Perú, sem varð Lýðveldið Perú eftir sjálfstæðisstríð Perú.
Héruð
Perú skiptist í 25 héruð og Límaumdæmi. Í hverju héraði er lýðræðislega kjörin stjórn með héraðsforseta sem situr í fjögur ár. Yfir Líma er borgarráð.
Landfræði
Í vestri er ströndin (costa), mjótt láglendissvæði sem er að mestu þurrt fyrir utan nokkra dali sem árstíðabundin vatnsföll hafa skapað. Í Andesfjöllunum (sierra) er Andeshálendið, Altiplano, og hæsti tindur landsins, Huascarán, sem nær 6.768 metra hæð yfir sjávarmáli. Þriðja landsvæðið er skógurinn (selva) á Amasónsvæðinu austan við fjöllin. Um 60% af landinu eru þetta svæði. Í Perú eru 54 vatnasvið; 52 þeirra eru lítil vatnasvið sem renna út í Kyrrahafið, eitt er hluti af vatnasviði Amasónfljóts sem rennur út í Atlantshaf og nær yfir 75% af landsvæði Perú, og eitt er lokað vatnasvið Titikakavatns. Í Perú er að finna 4% af ferskvatni jarðar.
Flestar ár Perú eiga upptök sín í Andesfjöllum og renna út í ýmist Kyrrahaf, Amasónfljót eða Titikakavatn. Þær ár sem renna út í Kyrrahafið eru stuttar og árstíðabundnar. Þverár Amasónfljóts eru lengri og hægari eftir að þær renna út úr fjallgarðinum. Þær ár sem renna út í Titikakavatn eru stuttar og breiðar. Lengstu ár Perú eru Ucayali, Marañón, Putumayo, Yavarí, Huallaga, Urubamba, Mantaro og Amasónfljót.
Stærsta stöðuvatn Perú er Titikakavatn sem liggur á landamærum Perú og Bólivíu, hátt í Andesfjöllum, og er jafnframt stærsta stöðuvatn Suður-Ameríku. Í strandhéruðunum eru stór uppistöðulón.
Veðurfar
thumb|right|Loftslagsbelti í Perú. Veðurfar í Perú er fjölbreytt og stafar af staðsetningu landsins suður af miðbaug, háum fjöllum, breytilegri landfræði, Humboldt-straumnum og El Niño-sveiflunni. Við ströndina er hiti tempraður, lítil úrkoma og mikill raki nema í norðurhlutanum þar sem er meiri hiti. Í fjallahéruðunum er mikil úrkoma á sumrin og hiti og raki minnka eftir því sem ofar dregur, upp að ísi lögðum tindum Andesfjalla. Amasónsvæðið í Perú einkennist af rigningu og háum hita, nema í syðsta hlutanum þar sem eru kaldir vetur og árstíðabundin úrkoma.
Jón Loftsson
Jón Loftsson (1124 – 1. nóvember 1197) var íslenskur goðorðsmaður á 12. öld og talinn mesti höfðingi landsins á sinni tíð. Hann var af ætt Oddaverja, sonur Lofts Sæmundssonar í Odda, sem var sonur Sæmundar fróða, og Þóru (d. um 1175) laundóttur Magnúsar berfætts Noregskonungs. Hann ólst upp í Konungahellu í Noregi til 1135, en fór þá til Íslands með foreldrum sínum, sem bjuggu í Stóra-Dal undir Eyjafjöllum, og síðar í Odda á Rangárvöllum eftir að Eyjólfur bróðir Lofts lést 1158.
Jón Loftsson var mikill stjórnmálaskörungur og fór með öll goðorð í Rangárþingi. Hann var talinn vitrasti maður landsins, var vinsæll og var mjög oft leitað til hans til að dæma í málum og sætta menn. Hann var þó harður í horn að taka og í staðamálum fyrri (1179) veitti hann Þorláki helga Skálholtsbiskupi harða mótspyrnu. Þar var tekist á um kröfu kirkjunnar um forræði yfir kirkjustöðum og vann Jón sigur í þeirri deilu, þótt kirkjuvaldið hefði betur síðar og brytist undan hinu veraldlega valdi.
Á þessum tíma var kirkjuvald og veraldlegt vald mjög samtvinnað og faðir og afi Jóns voru prestar en sjálfur var hann djákni að vígslu. Hann stofnaði líka klaustur á Keldum á Rangárvöllum en það var skammlíft. Í Odda var mikið fræða- og menningarsetur. Árið 1181 leitaði séra Páll Sölvason í Reykholti liðsinnis Jóns í deilum við Hvamm-Sturlu og þvingaði Jón Sturlu til að ganga til sátta en bauð honum í staðinn að fóstra Snorra son hans, sem þá var þriggja ára. Snorri ólst upp í Odda til 19 ára aldurs og hlaut þar menntun sína.
Kona Jóns var Halldóra Brandsdóttir og áttu þau tvö börn, Solveigu konu Guðmundar gríss Ámundasonar á Þingvöllum og ömmu Gissurar Þorvaldssonar, og Sæmund Jónsson goðorðsmann í Odda. Jón átti einnig nokkrar frillur og með þeim allmörg börn. Þekktastir eru þeir Páll biskup í Skálholti og Ormur Breiðbælingur. Móðir þeirra var Ragnheiður Þórhallsdóttir, systir Þorláks helga.
Theravada-búddismi
thumb|Dhamma-hjólið, tákn búddismans Theravada eða teravada (ath. að framburðurinn er aldrei þeravaða, tannmælt önghljóð, það er þ og ð, eru ekki til í neinum af þeim helstu málum sem notuð eru þar sem theravada-hefðin er ríkjandi, (palí, helgimálið), singalíska, taí, laoska og khmer) (á palí: theravāda; á sanskrít: स्थविरवाद sthaviravāda;, „kenning öldunganna“, eða „hin forna kenning“) er elsta trúarhefð búddista og hefur um aldir verið helsta trú íbúa Sri Lanka (um 70% íbúa fylgja þessari trúarhefð ) og einnig í flestum meginlandslöndum suðaustur Asíu, (Kambódíu, Laos, Mjanmar og Taílandi). Minnihlutahópar í suðaustur Kína og í Víetnam auk fleiri landa fylgja einnig þessari trúarhefð búddista. Endurvakning búddisma á Indland á síðustu áratugum hefur mjög aukið fjölda áhanganda en þeir eru taldir vera yfir 100 miljónir samanlagt. Önnur aðalgrein búddismans nefnist mahayana.
Saga
Theravāda-trúarhefðin á rætur í þeim hópi sem nefndur er Vibhajjavāda sem mótaðist um árið 250 f.Kr. á stjórnartíma Asoka keisara á Indlandi. Hugtakið „theravada“ er dregið af sanskrítarnafninu Tāmraparnīya, sem þýðir „Sri Lanka-arfleiðin“. Það er ekki með öllu ljóst hvenær farið var að kenna þessa hefð við Sri Lanka en fylgjendur hennar telja hana hafa mótast við þriðja þing búddista sem haldið var ár 250 f.Kr. thumb|250px|Munkar á pílagrímaferð. Þar sem sanskrít var og er notað sem helgimál var hefðin upphaflega nefnd sthaviras en þeir sem nota palí kölluðu hana theras. Orðin „sthaviras“ (á sanskrit) og „theras“ (á palí) þýða bókstaflega öldungarnir.
Samkvæmt söguhefðinni var það Mahinda, einn af sonum Asoka Indlandskeisara, sem fyrstur boðaði búddisma á Sri Lanka á þriðju öld fyrir Krist. Eitt af því sem Mahinda gerði var að stofna þá munkareglu sem eru upphaf allra munkareglna í Theravada-búddisma.
Asoka keisari er einnig sagður hafa sent trúboða til lands sem nefnt var Suvannabhumi. Ekki ber sagnfræðingum saman um hvar þetta land var en það hefur verið á því svæði sem nú er láglendissvæði Burma, Taílands, Laos, Kambódíu eða Malaysíu.
Vitað er að sú þjóð er nefnd er Mon og búsett var á láglendissvæði núverandi Burma snerist til theravada-búddisma þegar á þriðju öld f.Kr. Fornleifafundir sýna að Mon-þjóðin hafði náin samskipti við suðurhluta Indlands og Sri Lanka á þesum tíma. Þjóðflokkur Burma tóku upp trú Mon-þjóðarinnar eftir að þeim tókst að leggja undir sig Thaton konungsríki Mon-þjóðarinnar árið 1057. Á sama hátt tók Taí-þjóðflokurinn upp trú Mon eftir að þeim tókst að leggja Haripunjaya, annað konungsríki Mon-þjóðarinnar undir sig árið 1292. Með theravada-búddismanum fylgdi stafagerð palí og er hún uppruni ritmála Taílands, Laos og Kambódíu. Palí hefur einnig haft gífurlega mikil áhrif á tungumál þessara landa, ekki ósvipað og latína á tungumál Vestur-Evrópu.
Sæmundur Jónsson
Sæmundur Jónsson (1154 – 7. nóvember 1222) var íslenskur goðorðsmaður á 12. og 13. öld. Hann bjó í Odda á Rangárvöllum og var af ætt Oddaverja, sonur Jóns Loftssonar í Odda og afkomandi Sæmundar fróða. Hann erfði ríki föður síns og naut mikillar virðingar. Um daga hans fór þó veldi Oddaverja heldur hnignandi, einkum eftir lát Páls biskups bróður Sæmundar 1211, og í valdabaráttu Sturlungaaldar voru þeir í aukahlutverki þótt þeir væru enn ein helsta höfðingjaættin og Sæmundur og börn hans kæmu víða við sögu.
Theravada-búddismi
Heimspeki
Grundvallarhugmynd theravada-búddisma er sú að það sé ekki til neinn guð, lífið sé þjáning og sé endurtekið genum endurfæðingu einstaklingsins í alls kyns lífsformum og endurfæðingin stjórnist af gjörðum undanfarandi lífs. Þessi trúarhefð byggir á því sem á palí er nefnt Vibhajjavada, sem bókstaflega þýðir „kenningin um skilgreiningu“. Samkvæmt þessari kenningu er einungis hægt að öðlast innsýn gegnum reynslu, rannsókn og röksemdafærslu en ekki gengum blinda trú. Rit theravadin-hefðarinnar leggja þó einnig áherslu á nauðsyn þess að fara að ráðum viturra manna.
Sæmundur Jónsson
Sæmundur var tvígiftur og átti einnig börn með frillum sínum. Á meðal barna hans má nefna Hálfdan á Keldum, mann Steinvarar Sighvatsdóttur, Helgu síðari konu Kolbeins unga, Solveigu konu Sturlu Sighvatssonar, Margréti konu Kolbeins kaldaljóss og móður Brands Kolbeinssonar, og Harald, Andrés, Vilhjálm og Filippus, sem allir voru goðorðsmenn nema Vilhjálmur, sem var prestur í Odda. Nöfn þeirra bræðra voru nýstárleg á sinni tíð og voru þeir hver um sig með allra fyrstu Íslendingum til að bera nafn sitt. Raunar hélst frumleiki í nafngjöfum áfram í ættinni því að á meðal barna bræðranna má nefna Theobaldo og Kristófórus Vilhjálmssyni og Randalín Filippusdóttur, og sonarsonur eins þeirra hét Karlamagnús.
Theravada-búddismi
Heimspeki
Takmark þeirra er fylgja theravada-hefðinni er frelsi frá þjáningunni. Það er hægt að uppná þessu frelsi gegnum nibbana, sem bindur endi á hina eilífu hringrás fæðingar, elli, sjúkdóma og dauða, samsara. Samkvæmt theravada-hefðinni er fljótasta leiðin (en ekki sú eina) til að uppná nibbana að fylgja kenningum Búddha og gerast Arhat (einnig skrifað Arahant) (Sá verðugi).
Samkvæmt kenningum theravada-greinarinnar er hægt að uppná nibbana innan eins lífs en fyrir þá flesta tekur það ómældan fjölda endurfæðinga þar sem viska bætist við visku að losna undan þjáningu samsara.
Helgirit
Sutta og Vinaya-hlutar Tipitaka er að miklu leyti samstæðar þeim textum sem er að finna í svo nefndum Agamas-textum sem eru grundvallartextar mahayana-hefðarinnar. Fræðimennum ber því saman um að þetta séu elstu textar búddismans. Sennilegast bárust palíritsafnið til Sri Lanka þegar á tímum Ashoka Indlandskeisara (f. 301 f.Kr., d. 232 f.Kr.). Þeir voru hins vegar ekki skráðir á blað fyrr en á síðustu öld f.Kr. heldur voru varðveittir í munnlegri hefð.
Leikmenn og munkar
thumb|250px|Ungum dreng eru færð ný föt Af hefð hefur theravada-hefðin gert talsverðan mun á kröfum til venjulegra leikmanna annars vegar og munka (og áður einnig nunna) hins vegar sem hafa valið að helga líf sitt andlegri viðleitni. Þó möguleiki leikmanna til andlegs vaxtar sé viðurkenndur í theravada þá er allt önnur áhersla á það í mahyana og vajrayana hefðunum.
Hlutverk leikmanna er einkum að safna safna verðleikum (sem á palí er nefnt punna), til dæmis með því að gera góðverk. Að færa munkum mat og aðrar gjafir, gefa klaustrum og musterum gjafir, brenna reykelsi og kveikja á kertum við líkneski af Búdda og lesa úr trúarritum eru meðal helstu leiða til að safna verðleikum.
Karlar geta orðið munkar þegar þeir hafa náð tvítugsaldri. Yngri drengir geta þó gengið í klaustur allt frá sjö ára aldri, þeir raka höfuðið og ganga í rauðgulum klæðum eins og munkarnir. Sumir þessara drengja velja þegar þeir ná tvítugsaldri að gerast munkar en jafn algengt er að þeir yfirgefi klaustrin og gerast leikmenn.
Í þeim löndum þar sem theravada er ráðandi er það venja að allir ungir menn gerist munkar í ákveðin tíma. Getur það verið allt frá nokkrum vikum til nokkurra ára. Að yfirgefa munkaregluna er ekki litið hornauga af theravada búddistum. Sögulega hafa munkaklaustrin verið einu menntastofnanirnar í theravada-löndunum og eru enn mikilvægar í því samhengi.
System of a Down
System of a Down (oft nefnd SOAD eða System) er bandarísk rokkhljómsveit stofnuð í Los Angeles árið 1995. Allir meðlimirnir fjórir, Serj Tankian, Daron Malakian, Shavo Odadjian og John Dolmayan, eru af armenskum uppruna og eru þekktir fyrir það að láta í ljós stjórnmálaskoðanir sínar með lagasmíðum. Þekktustu lög fjórmenningana eru „Chop Suey“, „Toxicity“, „Aerials“, „B.Y.O.B. (Bring Your Own Bombs)“, „Question!“, „Lonely Day“, „Sugar“ og „Hypnotize“.
Upphafið (1995-1998)
Þegar Soil, hljómsveit Tankian og Malakian flosnaði upp, tóku þeir sig saman og bjuggu til nýja hljómsveit. Þeir báðu Odadjian, sem þá var í annarri hljómsveit, um að vera með hljómsveitinni og hann vann fyrst í stað sem umboðsmaður hljómsveitarinnar. Hann fékk þó fljótlega hlutverk bassaleikara í nýju hljómsveitinni, System of a Down. Ein af fyrstu útgáfum sveitarinnar var lagið „Sugar“ sem er spilað á hverjum tónleikum sveitarinnar. Andy Khachaturian kom inn í hljómsveitina sem trommuleikari og með honum hljóðritaði sveitin nokkrar prufuplötur.
Fyrsta platan (1998)
Eftir útgáfu þriðju prufuplötunnar hætti Khachaturian í hljómsveitinni og John Dolmayan var fenginn í stað hans. Sveitin skrifaði undir samning við plötufyrirtæki Rick Rubin og sumarið 1998 kom fyrsta platan út - var hún samnefnd hljómsveitinni. Platan hlaut engar geysivinsældir en þó varð Sugar vinsælt í útvarpi. Á eftir komu smáskífurnar Spiders og War?. System of a Down fór í tónleikaferðalag og hituðu upp meðal annars fyrir Slayer. Á Ozzfest-tónlistarhátíðina komust fjórmenningarnir og spiluðu þar á næst stærsta sviðinu. Upp frá því fóru þeir í tónleikaferðalag með Fear Factory og Incubus. Árið 2000 hljóðrituðu þeir ábreiðu (e.: cover) af Black Sabbath-laginu „Snowblind“ og komst hún á plötuna Nativity in Black 2.
Farsælt gengi: Toxicity/Steal this album! (2001)
Undir lok árs 2001 láku nokkur óútgefin lög hljómsveitarinnar út á Netið. Hljómsveitin gaf frá sér yfirlýsing að lögin væru óklárað efni og í nóvember 2002 gáfu þeir þau út á B-hliðarbreiðskífunni Steal This Album!. Útlitið líktist skrifanlegum diski sem hafði verið krabbað á með tússpenna. 50.000 ólík eintök voru gefin út, hver með sínu útliti, og voru þau hönnuð af meðlimum sveitarinnar. Nafn disksins var svar við bók Abbie Hoffman sem nefndist Steal This Book og skilaboð til þeirra sem dreifðu lögunum um Netið og stunduðu dreifingu ólöglegs efnis.
Smáskífurnar Innervision og I-E-A-I-A-I-O voru einungis gefnar út í því skyni að kynna útvarpsstöðvum þær en fengu aftur á móti mikla spilun. Myndband við Boom! var leikstýrt af Michael Moore og var þar sýnd andstaða við stríðið í Írak.
Mezmerize/Hypnotize (2005)
Á árunum 2004 og 2005 fóru fram upptökur á nýrri tvöfaldri breiðskífu, Mezmerize/Hypnotize, og kom hvor hluti út með 6 mánaða millibili. Fyrri platan, Mezmerize, kom út í maí 2005 og hlaut lof gagnrýnenda - fyrst vikuna seldust 800 þúsund eintök. Hún komst í efsta sæti vinsældalistanna í Bandaríkjunum, Kanada, Ástralíu og víðar. Mezmerize var því önnur plata hljómsveitarinnar sem komst í efsta sætið. Smáskífan B.Y.O.B, sem hlaut Grammy-verðlaun, komst á Billboard Modern Rock og Mainstream Rock vinsældalistana en hún fjallar um stríð og er andmæli við stríðinu í Írak. Eftir að Mezmerize kom út fóru fjórmenningarnir í tónleikaferðalag um Bandaríkin og Kanada með The Mars Volta og Bad Acid Trip sem stuðningshljómsveitir. Fyrsta smáskífan af Hypnotize, samnefnd, kom út í nóvember 2005. Líkt og Mezmerize komst hún í 1. sæti bandaríska listans, sem gerði System of a Down þriðju hljómsveitina til að koma tveimur hljóðversplötum í toppsæti þess lista á sama ári - komust þeir þá í hóp Bítlanna og DMX. Í febrúar 2006 hlaut hljómsveitin svo Grammy-verðlaun fyrir „bestu þungarokksframkomuna“ fyrir B.Y.O.B og skildu þannig þekkta tónlistamenn á borð við Nine Inch Nails og Robert Plant eftir með sárt enni. Önnur smáskífan af Hypnotize var Lonely Day sem kom út í Bandaríkjunum í mars 2006. Hljómsveitin var jafnframt eitt stærsta númerið á Ozzfest og spiluðu á þeim stöðum þar sem Ozzy Osbourne kom ekki fram.
Hlé og framtíð hljómsveitarinnar
Í maí 2006 tilkynnti hljómsveitin að hún hygðist fara í hlé. Malakian staðfesti þetta við MTV og sagði að pásan myndi trúlega verða einhver ár, en tók það fram að System of a Down væri ekki hætt að fullu. Hann sagðist jafnframt þurfa pásu til að „geta lifað lífinu enn frekar“. Malakian hélt áfram að spila með hljómsveit sinni Scars on Broadway. Tankian hóf sólóferil en Dolmayan opnaði teiknimyndasölu á Netinu.
Hljómsveitin kom aftur saman árið 2011 og hefur farið í nokkur tónleikaferðalög síðan þá. Árið 2020 gaf hljómsveitin út 2 ný lög til að vekja athygli á brotum á armenska þjóðarbrotinu í Artsak-lýðveldinu.
Tónlistarstefna
Tónlist System of a Down fellur undir rokktónlist en það hefur verið deilt um í hvaða undirflokk tónlistin fellur. Margir telja hana „nü metal“ vegna þess að hljómsveitin gaf út fyrstu plötuna þegar nü metal var hvað vinsælast – en System of a Down var farin að semja tónlist löngu fyrr. Einnig hafa þeir verið orðaðir við „thrash metal“ sem er mun hraðara. Fjórmenningar hafa einnig verið bendlaðir við svokallað „progressive rock“ (ísl: framúrstefnurokk) en við því sagði Malakian „að fólk ætti eftir að bendla þá við þá tónlistarstefnu sem væri í tísku hverju sinni“. Það er því erfitt að setja tónlist System of a Down í einhvern sérstakan flokk, en tónlistin einkennist helst af hröðum hljóðfæraleik og taktbreytingum. Síbreytileg rödd Tankian er einnig einkennandi og hvernig raddir hans og Malakians mynda andstæður hvor við aðra.
Áhrif
Helstu áhrifavaldar System of a Down koma af sviði rokktónlistar, þungarokks, djass, úr armenskri tónlistarhefð sem og líbanskri tónlist. Hljómsveitin hefur nafngreint Bítlana og KISS sem áhrifavalda.
Hljóðfæri sem hljómsveitin notar eru ekki öll hin hefðbundnum þungarokkshljóðfæri heldur nota þeir t.d. sítar og mandólín.
Jens Steindór Benediktsson
Hann giftist Guðríði Guðmundsdóttur árið 1940 og sama ár eignuðust þau dóttur. Um sama leyti hóf hann nám í guðfræði við Háskóla Íslands og tók að sér blaðaskrif í lausamennsku fyrir Morgunblaðið, einkum knattspyrnulýsingar. Hann lauk prófi í guðfræði árið 1942 og átti að taka við prestsembætti að Hvammi í Laxárdal ári síðar. Þegar til kom var prestsetrið ekki laust til ábúðar. Hann ákvað því að verða um kyrrt í Reykjavík og gerðist blaðamaður hjá Morgunblaðinu. Þar fékkst hann við ritdóma og íþróttafréttir. Hann tók meðal annars þekkt viðtal við Halldór Laxness á Gljúfrasteini sem birtist í Morgunblaðinu 4. september 1946.
Jens gaf út eitt smásagnasafn með frumsömdum sögum, Vor á nesinu, sem kom út 1941 en áður hafði ein saga eftir hann birst í Eimreiðinni. Hann fékkst nokkuð við þýðingar og þýddi meðal annars Norsk æfintýri eftir Asbjørnsen og Moe, Sumar og ástir eftir Vicki Baum og Stríðsherrann á Mars eftir Edgar Rice Burroughs. Jens skrifaði hluta fyrsta bindis uppflettiritsins Hvar - Hver - Hvað ásamt Geir Aðils sem kom út 1946.
Hann varð bráðkvaddur 36 ára gamall eftir aðeins fjögurra daga veikindi. Þau Guðríður eignuðust tvær dætur.
Taugamót
right|thumb|300px|Venjuleg taugamót samanstanda af símaenda (e. axon terminal), taugamótaglufu (e. synaptic cleft) og griplunibbu (e. dendritic spine).Taugamót er svæðið þar sem boðskipti taugafrumna fara fram. Nánar tiltekið á þetta yfirleitt við um símaenda taugasíma taugafrumunnar sem sendir boðin, griplunibbu á griplu taugafrumunnar sem tekur við þeim, og taugamótaglufuna sem er bilið á milli þeirra.
Rafboð í miðtaugakerfi
Rafboð sem berst eftir taugafrumu er mismunandi út-og innstreymi jóna líkamans. Við þetta verður afskautun á frumuhimnunni og boðið berst eftir endilöngum taugafrumusímanum. Þetta rafboð kemur að enda símans og við taka taugamót. Til að koma rafboðinu yfir á næstu taugafrumu, þ.e. gripluna, verður boðefnalosun á endanum yfir í taugamótabilið. Þekktustu boðefnin sem losna eru noradrenalín, dópamín, serótónín, adrenalín, GABA og Glútamat og bindast þá viðtökum sínum. Þeir eru annaðhvort á næstu frumu - griplunni - eða á frumunni sem frumunni sem losaði boðefnið - símanum.
Lyf og taugamót
Lyf hafa mörg hver áhrif á viðtakana og má gróflega skipta í tvo flokka. Agonistar eru lyf sem virkja viðtakana og magna upp áhrif boðefnisins sem binst við þá.
Armeria pungens
Armeria pungens er jurt af gullintoppuætt.
Askja (aðgreining)
Askja getur átt við:
1139
Árið 1139 (MCXXXIX í rómverskum tölum)
Samheitaorðabók
Samheitaorðabók er orðabók sem inniheldur orð í stafrófsröð og við hvert orð eru gefin upp samheiti og stundum andheiti. Í samheitaorðabókum, ólíkt venjulegum orðabókum, eru engar orðskýringar eða framburðarlýsingar. Upphafsmaður íslensku samheitaorðabókarinnar var Þórbergur Þórðarson.
Í bókasafns- og upplýsingafræði er einnig rætt um kerfisbundna efnisorðaskrá eða kerfisbundin efnisorðalykil, sem er þó ekki það sama og efnisorðaskrá.
Blackburn Rovers
Blackburn Rovers er knattspyrnulið frá Blackburn í Lancashire. Liðið spilar nú í ensku meistaradeildinni.
Alan Shearer er þekktasti fyrrum leikmaður liðsins en hann leiddi liðið til sigurs í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 1994-1995.
Arnór Sigurðsson gerði samning við félagið sumarið 2023.
Hrifrit
Hrifrit (e. event-related potential (ERP)) er sérstök tegund af heilaritum.
Event-related potential ERP (fysiologia) Event-Related Potential Potenziale evento-correlato 事象関連電位 사건 관련 전위 Event-related potential Potenciais de eventos relacionados 事件相关电位