cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heidelberg
Trúarumrót
1518 var Marteini Lúther boðið til Heidelberg til að taka þátt í trúarumræðum. Siðaskiptin höfðu þá enn ekki hafist af alvöru, en Lúter var orðinn landsþekktur „uppreisnarmaður“. Umræðurnar fóru fram í háskólanum og var tilgangur þeirra að þagga niður í manninum. Lúter stóð hins vegar fastur fyrir og predikaði nýju hugmyndir sínar. Þær fengu engan hljómgrunn meðal munka og kennara, en meðal áhorfenda voru margir stúdentar sem seinna áttu eftir að verða mikilsmetnir siðaskiptamenn. Það var þó ekki fyrr en 1544 sem kjörfurstinn Friðrik II tók siðaskiptum. 1556 var allt héraðið Pfalz að heita mátti lúterskt. Það var þó aðeins byrjunin. Fram á 18. öld skipti héraðið samtals sjö sinnum um trú. Kjörfurstinn Friðrik III snerist til dæmis til kalvínisma. Eftirmaður hans innleiddi aftur lúterskan sið, meðan eftirmaður hans innleiddi kalvínismann á nýjan leik. Í hvert sinn varð að „hreinsa út“ alla kennara háskólans, þar sem mjög mikilvægt var að hafa kennarana í réttri trú. miðja|thumb|810x810dp|Frá vinstri: Jesúíta kirkja, Providence kirkja og kirkja heilags anda í gamla bæ Heidelberg við Neckar ána.
30 ára stríðið
thumb|Heidelberg brennur 1693 Kjörfurstinn Friðrik V kvæntist ensku prinsessunni Elisabeth Stuart, dóttur Jakobs I og barnabarn Maríu Stúart. Friðrik var mikill trúaráhugamaður og var kosinn leiðtogi siðaskiptabandalagsins. En með honum hlaut kjörfustadæmið skjótan enda. Þegar mótmælendur í Prag höfnuðu keisaranum Ferdinand II og hentu fulltrúum hans út um glugga á kastalanum í Prag, leystu þeir úr læðingi 30 ára stríðið. Þeir kusu svo Friðrik kjörfursta sem nýjan konung sinn, þar sem hann var vel lúterskur og þótti skörungur mikill. Friðrik hikaði hins vegar, því hann taldi að hann gæti ekki staðið í hárinu á Habsborg og keisara þeirra. En hann gekkst við embættinu 1819 og fór til Prag til að láta krýna sig. Fyrsta stórorrusta 30 ára stríðsins fór fram við Hvítafjall (Bila Hora) nálægt Prag. Þar beið Friðrik mikinn ósigur gegn kaþólska hernum undir stjórn Tillys og fór í útlegð til Niðurlanda. Friðrik var því aðeins konungur í 13 mánuði og gekk inn í söguna sem „Vetrarkonungurinn“. Eftir orrustuna var kjörfurstaembættið tekið af Pfalz og léð Bæjaralandi. Næsta ár, 1622, fór Tilly með mikinn her til Pfalz og sat um Heidelberg. Borgin þráaðist við og þraukaði í 3 mánuði, uns hún gafst upp. Tilly hernam borgina og neyddi kaþólska trú upp á alla borgarbúa. Háskólinn var leystur upp. Háskólabókasafnið var sent til Rómar og gefið Gregoríus páfa XV. Heidelberg var í rústum. 1633 komu Svíar til Heidelberg og náðu að hertaka hana til skamms tíma. Íbúar urðu lúterskir aftur. En það stóð stutt yfir. Keisaraherinn hrakti Svía burt skömmu seinna og allt féll í sama far aftur. Þegar 30 ára stríðinu lauk 1648 fékk Karl Lúðvík, sonur Friðriks, að snúa aftur til Heidelberg. Hann fékk að halda héraðinu Pfalz, sem hafði verið minnkað talsvert, og hann fékk meira að segja kjörembættið til baka. Það mikilvægasta sem hann gerði var að innleiða jafnrétti trúfélaga og að endurreisa háskólann.
Erfðastríðið í Pfalz
Karl Lúðvík gerði hörmuleg mistök 1671 er hann gifti dóttur sína, Elisabetu Charlottu, hertoganum Filippus I af Orleans, bróður sólkonungsins Loðvíks XIV. Sonur Karls Lúðvíks dó 1685 barnlaus og Karl Lúðvík lést 1680. Nýr kjörfursti varð Filippus Vilhjálmur, frændi þeirra. En sólkonungurinn í Frakklandi sá ástæðu til að krefjast krúnunnar fyrir hönd bróður síns og réðist með her inn í Pfalz. Þetta var upphafið á erfðastríðinu í Pfalz (oft kallað 9 ára stríðið) sem stóð frá 1688-97 og varð að stórstríði. Heidelberg kom mjög illa út úr stríðinu. Tvisvar hertóku Frakkar borgina. Fyrst 1688 og síðan 1693. Í seinna skiptið nær gjöreyddu þeir borginni og drápu íbúana. Nær öll hús voru jöfnuð við jörðu. Kastalann mikla sprengdu þeir og hefur hann staðið í rústum allar götur síðan. Borgin var endurreist, en kjörfurstinn flutti til Mannheim. Þar með varð Heidelberg að venjulegri borg.
Napoleonstíminn og 19. öldin
1798 hertóku Frakkar allt héraðið Pfalz og þar með Heidelberg. Kjörfurstadæmið var endanlega lagt niður 1803 þegar Pfalz var innlimað stórhertogadæminu Baden. Stórhertoginn Karl Friðrik endurreisti háskólann og bar hann síðan nafn hans, ásamt nafn stofnandans, Ruprechts (Ruprecht-Karls-Universität). Margir þekktir prófessorar kenndu við háskólann, s.s. heimspekingurinn Hegel og efnafræðingurinn Bunsen. 1840 fékk borgin járnbrautartengingu, en iðnbyltingin lét þó á sér standa. Heidelberg var landbúnaðarbær og háskólaborg. Ferðamennskan hélt hins vegar innreið sína í borgina. Það var ekki síst kastalanum fyrir að þakka, þrátt fyrir að rústir hans minntu á mikla niðurlægingu í gömlum stríðum. Borgin óx þó ekki fyrr en í lok 19. aldar, er íbúafjöldinn nær fjórfaldaðist á skömmum tíma.
Nýrri tímar
thumb|Nasistar búnir að sprengja gömlu brúna Heimstyrjöldin fyrri hafði lítil áhrif á Heidelberg. Við stríðslok varð Friedrich Ebert, eitt þekktasta barn borgarinnar, fyrsti forseti Weimar-lýðveldisins. Þegar hann féll frá 1925, var hann lagður til hinstu hvílu í borginni að viðstöddu miklu fjölmenni. Í heimstyrjöldinni síðari varð Heidelberg aðeins fyrir örfáum „léttum“ loftárásum og urðu skemmdir óverulegar. Þetta má rekja til þess að iðnaður var lítill í borginni og hún hafði ekkert hernaðarlegt vægi. Stærstu skemmdirnar voru orsakaðar af nasistum sjálfum, en þeir sprengdu brýrnar yfir ána Neckar til að tefja fyrir herjum bandamanna undir stríðslok (í mars 1945). Aðeins degi síðar hertóku Bandaríkjamenn borgina, án teljandi mótspyrnu. Heidelberg varð hluti af bandaríska hernámssvæðinu. Sökum þess að engar skemmdir voru unnar í henni meðan stríðið geysaði, fluttu þangað margir flóttamenn. Bandaríkjamenn starfræktu stóra herstöð í Heidelberg næstu áratugi sem sett hefur mikinn svip á borgina. Árið 2004 sótti borgin um að kastalarústirnar og miðborgin væru sett á heimsminjaskrá UNESCO en umsókninni var hafnað.
Íþróttir
HeidelbergMan er þríþraut sem haldin er í Heidelberg að sumri til. Keppnin hefur verið haldin síðan 1990. Syntir eru 1,7 km, hjólað eru 36 km og síðan er hlaupið 10 km. Árið 2010 var straumurinn í Neckar of mikill fyrir sund. Því var brugðið á það ráð að hlaupa 5 km, hjóla 32 km og hlaupa aftur 10 km. Keppnin er afar vinsæl meðal borgarbúa.
Í apríl er hlaupið hálfmaraþon í borginni. Þátttakendur hafa verið í kringum 3.500.
Heidelberg er þekkt fyrir ruðning. Í borginni einni saman eru fimm ruðningsfélög, þar af eru fjögur þeirra í efstu deild (tíu liða deild).
Vinabæir
Heidelberg viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Kastalinn í Heidelberg eru stærstu kastalarústir Þýskalands
TRNA
Bygging
thumb|right|Bygging tRNA. CCA hali er appelsínugulur, Viðtakastilkur er fjólublár, D stilkur er rauður, andtáknastilkur er blár og inniheldur andtákna sem er svartur, T stilkur er grænn. tRNA hefur fyrsta stigs byggingu, annars stigs byggingu (“smáralaga” bygging) og þriðja stigs byggingu (allar tRNA sameindir hafa svipaða L-laga þrívíddarbyggingu svo þær passi í P og A set netkornsins. Gormlaga RNA þráðurinn pakkast á þann hátt að “smáralaga” byggingin verður L-laga í þrívídd, en sú lögun er algeng þriðja stigs bygging RNA.
Andtákni
Andtákni er röð þriggja kirna sem samsvara hinum þremur bösum mRNA táknanna. Hvert tRNA inniheldur einn ákveðinn andtákna sem getur parast við einn eða fleiri tákna fyrir amínósýru. Til dæmis er tákninn fyrir lýsín AAA og samsvarandi andtákni lýsín tRNA er UUU. Sumir andtáknar geta parast við fleiri en einn tákna vegna þess sem kallað hefur verið reikipörun. Fyrsta kirnið í andtáknanum er oft annað tveggja kirna sem ekki finnast í mRNA; ínósín eða pseudóúridín, sem geta myndað vetnistengi við fleiri en einn basa í samsvarandi tákna. Algengt er að ein amínósýra sé táknuð með öllum fjórum kirnunum í 3. sæti táknans, eða a.m.k. báðum pýrimídín bösunum. Þannig er amínósýran glýsín táknuð með GGU, GGC, GGA og GGG í erfðatáknrófinu.
Ef hver tákni sem skráir fyrir amínósýru hefði sína tRNA sameind þyrfti 61 mismunandi tRNA sameind í hverri frumu. Margar frumur innihalda þó færri en 61 gerð tRNA sameinda þar sem reikipörunin gerir hverju þeirra kleift að bindast nokkrum táknum fyrir hverja amínósýru. Að minnsta kosti 31 gerð tRNA sameinda þarf þó til að þýða alla 61 tákna erfðatáknrófsins.
Amínóasýlering
Amínóasýlering er það ferli þegar amínóasýl hóp er bætt á efni. Með því er amínósýra fest með samgildu tengi á CCA 3'-enda tRNA sameindarinnar.
Hver tRNA sameind er amínóasýlerað (eða hlaðið) með ákveðinni amínósýru af amínóasýl tRNA synthetasa. Venjulega er einn amínóasýl tRNA synthetasi fyrir hverja gerð amínósýra, þó fyrir hverja amínósýru geti verið fleiri en ein gerð tRNA og fleiri en einn andtákni. Synthetasinn þekkir ekki tRNA sameindina á andtáknanum einum saman og viðtakastilkurinn leikur þar oft stórt hlutverk. Hvarf:
Fyrir kemur að ákveðnar lífverur skortir einn eða fleiri amínóasýl tRNA synthetasa. Þetta getur leitt til rangrar hleðslu tRNA með efnafræðilega skyldri amínósýru. Rétta amínósýran er búin til af ensímum sem breyta hlöðnu amínósýrunni í þá réttu.
Til dæmis vantar glútaminýl tRNA synthetasa í bakteríuna Helicobacter pylori. Því er hleður glútamat tRNA synthetasi tRNA-glútamín (tRNA-Gln) með glútamati. amíðótransferasi breytir í kjölfarið hliðarkeðju glútamatsins úr sýru í amíð og myndar þannig rétthlaðinn gln-tRNA-Gln flóka.
Binding við netkorn
Netkorn hafa þrjú bindiset fyrir tRNA sameindir: A (amínóasýl), P (peptidýl) og E (exit) svæði. Á meðan á þýðingu stendur binst A-setið við amínóasýl-tRNA í samræmi við þann tákna sem er í setinu. Þessi tákni skráir fyrir næstu amínósýru sem bæta á við peptíðkeðjuna. A-setið getur ekki bundist nýju amínóasýl-tRNA fyrr en fyrsta amínóasýl-tRNA sameindin hefur bundist P-setinu. Tákninn í P setinu er bundinn peptidýl-tRNA, sem er tRNA bundið þeirri peptíðkeðju sem þegar hefur myndast við tengingu amínósýra. P-setið er raunar fyrsta setið sem binst amínóasýl-tRNA. tRNA sameindin í P-setinu er tengd peptíðkeðjunni sem þegar hefur verið mynduð. E-setið inniheldur óhlaðna tRNA sameind sem er við það að losna frá netkorninu.
tRNA gen
Fjöldi tRNA gena í erfðamengjum lífvera er mismunandi. Þráðormurinn C. elegans, sem er mikið notaður við erfðafræðirannsóknir, hefur 29.647 gen í erfðamengi sínu og 620 þeirra skrá fyrir tRNA. Gersveppurinn Saccharomyces cerevisiae hefur 275 tRNA gen í erfðamengi sínu. Í erfðamengi mannsins, sem inniheldur 27.161 gen samkvæmt nýjustu upplýsingum eru um 4.421 kóðalaus RNA gen, þar á meðal tRNA gen. Alls eru 22 tRNA gen í hvatberum; 497 gen í kjarnanum sem skrá fyrir tRNA sameindum í umfrymi og 324 möguleg gervigen sem eiga uppruna sinn í tRNA genum.
Umfrymis tRNA gen er hægt að flokka í 49 fjölskyldur á grunni andtákna sina. Þessi gen finnast á öllum litningum nema 22 og Y. Mikinn fjölda er að finna á litningi 6p (140 tRNA gen), sem og á litningi 1.
Peterborough
thumb|250px|Dómkirkjan í Peterborough Peterborough (borið fram eða ) er borg og þéttbýli í Austur-Englandi. Árið 2017 voru íbúar um það bil 199.000 manns. Borgin er í sögulegu sýslunni Cambridgeshire. Miðpunktur borgarinnar, ráðhúsið, liggur 121 km fyrir norðan Charing Cross í London. Áin Nene rennur gegnum borgina og þaðan til sjávar í Norðursjóinn um 48 km til norðausturs. Járnbraut tengir Peterborough öðrum stöðum í Austur-Englandi.
TRNA
tRNA gen
tRNA sameindir eru umritaðar (í heilkjarnafrumum) af RNA pólýmerasa III, ólíkt mRNA sem er umritað af RNA pólýmerasa II. Forvera-tRNA inniheldur innraðir; í bakteríum eru þær fjarlægðar með sjálfsplæsingu en í heilkjörnungum og fornbakteríum eru þær fjarlægðar með tRNA splæsikjarnsýruinnkljúf. .
Flest tRNA gen eru umrituð sem forveraRNA og eru svo verkuð frekar. 5'-röðin er fjarlægð með RNasa P, en 3'-endinn er fjarlægður af tRNasa Z. Áhugaverð undantekning er fornbakterían Nanoarchaeum equitans sem hefur ekki RNasa P ensím og stýrillinn er staðsettur þannig að umritun hefst við 5'-enda tRNA sameindarinnar. Í sumum bakteríum, eins og t.d. E. coli, er RNasi E notaður til að verka 3'-enda forvera RNAsins sem er svo snyrtur frekar af kjarnsýruútkljúfum.
Saga
Francis Crick kom fyrstur fram með kenningar um tilvist tRNA á þeirri forsendu að til þess að hægt væri að þýða stafróf RNA yfir í stafróf prótína, þyrfti að koma til einhvers konar tengisameind. Miklar rannsóknir á byggingu fóru fram snemma á 7. áratug 20. aldar undir stjórn Alex Rich og Don Caspar í Boston, rannsóknarhóps Jacques Fresco við Princeton háskólann og bresks hóps við King's College í London. Fyrsta stigs byggingunni var lýst af Robert W. Holley í grein sem kom út 1965. Árið 1974 var svo annars stigs og þriðja stigs byggingu lýst með röntgenkristallagreiningu í tveimur greinum eftir bandarískan og breskan rannsóknarhóp, sem Alexander Rich og Aaron Klug leiddu.
Peterborough
Söguágrip
Upp úr seinni heimsstyrjöldinni var stækkun borgarinnar takmarkuð þar til hún varð New Town í sjöunda áratugnum. Íbúum fjölgar aftur og miðborgin er núna í endurreisn. Eins og í öðrum borgum á Bretlandi hefur iðnaðarstörfum fækkað vegna nýrra fjármála- og útdreifingarstarfa.
Íþróttir
Knattspyrnulið borgarinnar er Peterborough United, stofnað 1934.
Íslandsmeistari
Íslandsmeistari er einstaklingur eða lið sem hefur unnið keppni í vissri íþróttagrein á íslandsmóti í efstu deild viðkomandi íþróttagreinar.
Mótin geta tekið allt frá einum degi eða spannað yfir stærstan hluta ársins, allt eftir því um hvaða íþróttagrein er um að ræða eða hverjar reglurnar eru sem lúta að titlinum.
Slot
Slot getur átt við um:
Fjallabláklukka
Fjallabláklukka (fræðiheiti: Campanula uniflora) er lítil fjölær jurt sem ber aðeins eitt blátt blóm á hverjum stilk. Hún er algeng á norðurslóðum þar sem hún vex í kalkríkum jarðvegi til fjalla.
Á Íslandi er fjallabláklukka fremur sjaldséð og algengust í fjallshlíðum við Eyjafjörð.
Á heimsvísu er hún er útbreidd í norðanverðri Norður-Ameríku, þ.m.t. Klettafjöllum og Grænlandi, Asíumegin við Beringshaf og á Íslandi, Svalbarða, fjöllum Skandinavíu og Novaja Zemlja.
Samlífi
Á Íslandi vex niðurbrotssveppurinn grasmúrgróungur (Pleospora herbarum) á dauðum vefjum ýmissa plöntutegunda, meðal annars á fjallabláklukku.
Með víkingum
Með víkingum (franska: Le Serment des Vikings) er fimmta bókin í sagnaflokknum um Hinrik og Hagbarð eftir belgíska myndasöguhöfundinn Peyo. Sagan birtist í myndasögublaðinu Sval á árunum 1955 til 1956 en kom út á bókarformi árið 1957.
Söguþráður
Hinrik og Hagbarður eru á ferðalagi og kasta mæðinni hjá fátækum sjómanni. Meðan á dvöl þeirra stendur kemur hópur víkinga og rænir Oddi litla, ungum pilti af bænum. Ræningjarnir sleppa naumlega undan Hinrik og Hagbarði, sem rekast á annan hóp víkinga sem leggja þeim lið í eftirförinni.
Í ljós kemur að félagarnir veðjuðu á rangan hest. Oddur litli reyndist konungssonur í felum og ferðafélagar Hinriks og Hagbarðs í raun útsendarar valdaræningjans Sigurðar. Hinrik og Hagbarður slást í lið með vinum Odds litla og hafa hendur í hári Sigurðar.
Íslensk útgáfa
Með víkingum kom út hjá bókaútgáfunni Iðunni árið 1984 í þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Hún var fimmta og síðasta Hinriks og Hagbarðs-bókin sem kom út á íslensku, en jafnframt sú elsta.
Oddviti
Oddviti er titill formanns hreppsnefndar á Íslandi og þar með titill sveitarstjóra í sumum sveitarfélögum, einkum þeim sem eiga rætur sínar að rekja til hreppa fyrri tíma.
Sara Riel
Sara Riel (f. 19. maí 1980) er íslensk myndlistarkona úr Reykjavík, Hún gekk í Listaháskóla Íslands og árið 2001 gekk hún Weißensee listaháskólanum í Berlín og útskrifaðist þaðan 2006. Sara hefur unnið að fjölbreyttum verkum í gegnum árin en hún er líklegast þekktust fyrir strætislist/graffiti verk sín. Hægt er að tengja stíl Söru við grafíska hönnun, myndskreytingar, teiknimyndir og hefðbundna graffiti list en hún vinnur með ýmsa miðla svosem vidjó, málverk, ljósmyndun og teikningu. Sara segist sjálf dansa á ósýnilegri línu á milli myndlistar og hönnun.
Sara er í félagi í alþjóðlegu graffitilistagengi sem nefnist Big Geezers og í Myndhögvara félagi Reykjavíkur. Sara hefur tekið þátt í ótal samsýningum og þó nokkrum einkasýninngum víðsvegar um heiminn Evrópu, Kína, Japan, Canada, Íran, Bandaríkjunum og hérlendis hefur hún haldið sýningar í Listasafni Akureyrar, Kling Bang, Listasafni Árnesinga, Safnasafninu og Listasafni Reykjavíkur.->
Sara Riel hefur hlotið nokkrar viðurkenningar meðal annars Guðmunduverðlaunin, heiðursverðlaun Baileys og Listastyrk Svavars Guðnasonar og Ástu Eiriksdóttur.->
Vegglistaverk Söru hafa fengið góðar viðtökur og nú vinnur hún að röð vegglistaverka sem hvert á að tákna eitt af sex ríkidæmum náttúrunnar. Á sýningunni Slangur á Listasafni Árnesinga eru ljósmyndir af verkum sem Sara gerði árið 2006 en verkin eru hús víðsvegar um landið þar sem Sara hefur graffað slanguryrði og prufar með liti og letur.->
Markmiðið hennar er að endurspegla, endursegja og endurraða þáttum úr nátturunni og sögusögnum. Útkomuna úr rannsóknum sínum færir hún í stílinn. Stíllinn á uppruna sinn í grafískri hönnun, teiknimyndum/myndskreytingum og strætislist/graffiti. Hún reynir að dansa á ósýnilegri línu á milli myndlistar og hönnunar.->
Loðköngurapar
Loðköngurapar (fræðiheiti: Brachyteles) eru ættkvísl apa.
2006
Árið 2006 (MMVI í rómverskum tölum) var í gregoríska tímatalinu almennt ár sem hófst á sunnudegi.
Janúar
thumb|right|New Horizons skotið á loft með Atlasflaug.
Febrúar
thumb|right|Mótmæli gegn Múhameðsteikningunum í París 11. febrúar.
Mars
thumb|right|Bílbruni í mótmælum í París 18. mars.
Apríl
thumb|right|[[Tsakoshandritið með Júdasarguðspjalli.]]
Maí
thumb|right|Svartfellingar fagna niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 21. maí.
Júní
thumb|right|Adele Bloch-Bauer I eftir Gustav Klimt.
Júlí
thumb|right|Reykur stígur upp af líbönsku borginni Týros eftir loftárásir Ísraelshers.
Ágúst
thumb|right|Emma Maersk í Árósum.
Salman bin Abdul Aziz al-Sád
Salman bin Abdulaziz Al Sád (سلمان بن عبد العزیز آل سعود á arabísku letri) (f. 31. desember 1935) er konungur Sádi-Arabíu, forsætisráðherra Sádi-Arabíu og verndari hinna tveggja heilögu moska frá byrjun ársins 2015.
2006
September
thumb|right|Stuðningsmenn Bandalagsins í Svíþjóð fagna sigri í þingkosningum.
Salman bin Abdul Aziz al-Sád
Salman var aðstoðarríkisstjóri og síðar ríkisstjóri Ríad-fylkis í 48 ár, frá 1963 til 2011. Hann var þá útnefndur varnarmálaráðherra ríkisins. Árið 2012 var hann útnefndur ríkisarfi að krúnu Sádi-Arabíu eftir dauða bróður síns, Nayef bin Abdulaziz. Salman var krýndur konungur Sádi-Arabíu þann 23. janúar árið 2015 eftir að hálfbróðir hans, Abdúlla konungur, lést.
Meðal þess sem Sádar hafa gert á konungstíð Salmans er hernaðarinngrip í borgastyrjöldina í Jemen. Sádar hafa einnig kynnt áætlun (Saudi Vision 2030) um að draga úr mikilvægi olíuframleiðslu í sádi-arabíska efnahagnum. Árið 2018 gaf Salman einnig út konunglega tilskipum sem gáfu konum í Sádi-Arabíu ökuréttindi. Sonur Salmans, krónprinsinn Múhameð bin Salman, stóð að baki margra þessara ákvarðana og er af mörgum talinn hinn eiginlegi valdsmaður á bak við krúnuna.
2006
Október
thumb|right|Merki Icesave.
Listi yfir íslenska sjónvarpsþætti
Listi yfir íslenska sjónvarpsþætti, það er þáttaraðir sem framleiddar hafa verið fyrir íslenskar sjónvarpsstöðvar. Listinn er ekki tæmandi.
2006
Nóvember
thumb|right|Framkvæmdir við DR Byen í Danmörku 2006.
Desember
thumb|right|Mótmæli vegna Ungdomshuset í Kaupmannahöfn.
Háskólinn í Greenwich
thumb|270px|Byggingar á lóð Old Royal Naval College. Stjörnuathugunarstöðin [[Royal Observatory er í bakgrunni.]]
Háskólinn í Greenwich er háskóli í borgarhlutanum Greenwich í London. Aðalháskólalóðin heitir Maritime Greenwich og liggur á suðurbakka Thamesár í miðjum Greenwich, nálægt Canary Wharf, fjármálastöð borgarinnar.
Háskólinn er staðsettur á gömlu lóð skólans Old Royal Naval College sem hefur langa sögu um menntun sjóhermanna. Byggingin var hönnuð á 17. öld og var á þeim tíma sjúkrahús fyrir sjómenn. Arkitekinn var Christopher Wren. Nú er þessi bygging ásamt lóðinni á heimsminjaskrá UNESCO.
Aðrar lóðir í eigu háskólans eru staðsettar í Medway og Eltham í suðausturhluta London.
Háskólinn á rætur sínar að rekja til ársins 1890 þegar Tækniskólinn í Woolwich var stofnaður. Árið 1970 sameinaðist hann nokkrum öðrum háskólum og bar svo nafnið Thames Polytechnic. Á næstu árum sameinuðust Dartford College (1976), Avery Hill College (1985), Garnett College (1987), og nokkrar deildir Goldsmith College og City of London College (1988) skólanum og svo fjölgaði námskeiðum hans.
Jarðvegsgerð
Jarðvegsgerð er flokkun á jarðvegi eftir áfoki, lífrænu efni og hversu blautur jarðvegur er.
Jarðveg er skipt í þessa flokka:
Íslenskur jarðvegur er að stærstum hluta eldfjallajörð (andosol). Það er sérstök jarðvegsgerð sem myndast á eldfjallasvæðum heimsins. Einkenni eldfjallajarðar eru frjósemi jarðvegs, lítil rúmþyngd og skortur á samloðun. Þessi skortur á samloðun gerir eldfjallajörð viðkvæma fyrir roföflum s.s. vindi.
Joshua Malina
Joshua Malina (fæddur Joshua Charles Malina 17. janúar 1966) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Sports Night, The West Wing og Scandal.
Einkalíf
Malina fæddist í New York-borg en ólst upp í New Rochelle. Stundaði nám í leiklist við Yale-háskóla.
Hefur verið giftur Melissa Merwin síðan 1996 og saman eiga þau tvö börn.
Leikhús
Malina var varaleikari í leikritinu A Few Good Men frá 1989-1991 á Broadway.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Malina var árið 1993 í Bob. Frá 1998-2000 lék hann Jeremy Goodwin í Sports Night og síðan árið 2002 var honum boðið hlutverk í dramaþættinum The West Wing. Lék hann Will Bailey til ársins 2006.
Malina hefur komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við The Larry Sanders Show, Stargate SG-1, CSI: Crime Scene Investigation, Psych, CSI: Miami, American Horror Story, The Big Bang Theory og Leap Year.
Verðlaun og tilnefningar
Screen Actors Guild-verðlaunin
Generación del 27
Generación del 27 (íslenska: Kynslóð 27) er kynslóð skálda og rithöfunda kennd við árið 1927 en um það leyti komu fram mörg ung skáld og rithöfundar á Spáni. Í spænskri bókmenntasögu tíðkast það talsvert að kenna skáldakynslóðir við tiltekin ártöl - oft er þá miðað við árið sem flest þeirra koma fram einna fyrst. Kynslóðin næst á undan kynslóðinni frá 1927 er þannig til dæmis kennd við árið 1898. Fræg skáld af 27-kynslóðinni er t.d. Federico García Lorca, Vicente Aleixandre og Pedro Salinas.
Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Sádiarabíska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Sádi-Arabíu í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi lands síns.
Ertusýprus
Ertusýprus (fræðiheiti: Chamaecyparis pisifera ) er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá mið og suður Japan, á eyjunum Honshū og Kyūshū.
Lýsing
Þetta er hægvaxta sígrænt tré, fullvaxta um 35 til 50 m hátt, allt að 2m í stofnþvermál. Börkurinn er rauðbrúnn, með sprungur lóðrétt.
Ræktun
Chamaecyparis pisifera þrífst best í rökum jarðvegi með góðu frárennsli, í góðu skjóli og birtu. Fjöldi ræktunarafbrigði með mismunandi vaxtarlag, vaxtarhraða og lit á barri hafa verið valin til ræktunar. Í Lystigarðinum Akureyri er ein planta í beði síðan 2001, hefur kalið stöku sinnum.
Viðurinn er með sítrusilmi og ljósleitur, léttur en sterkur og þolinn gegn fúa. Hann er þó ekki eins góður og viðurinn af C. obtusa.
Lathrolestes luteolator
Lathrolestes luteolator er tegund af vespum í ættinni Ichneumonidae. Hún er upprunnin í Norður-Ameríku og snýkir lirfur af ýmsum tegundum sagvespna. Á tíunda áratug síðustu aldar byrjaði hún að sníkja á lirfum ágengrar tegundar af blaðvespu, Profenusa thomsoni, í Alberta. Þegar þetta meindýr dreifðist til Alaska var vespan notaður við líffræðilega meindýraeyðingu.
Vistfræði
Eins og aðrar sníkjugeitungar í fjölskyldunni Ichneumonidae, notar fullorðna kvenkyns L. luteolator varppípu þess til að stinga eggi inni í líkama bráðar sinnar, venjulega lirfustigi sagvespna. Þegar eggin klekjast út éta þær lirfurnar upp innan frá. Ráðist er á ýmsar lirfur, þar á meðal Profenusa alumna. og Caliroa cerasi.
Hún var samþykkt til notkunar sem lífræn vörn í Alberta 1990, gegn Profenusa thomsoni, en það hafði birst í héraðinu tuttugu árum fyrr og verið mikil plága í birki (Betula). Mikið hrun varð í stofni meindýranna og virðist nú vera undir stjórn.
Árið 2003 hafði útbreiðsla Profenusa thomsoni náð til Alaska og þar sem það dreifðist fyrst um Anchorage vatnasvæðið og síðar í vatnasvið Eagle River og Matanuska-Susitna dalinn og suður til Bird Ridge, sem olli alvarlegri eyðingu af birkitrjám. Lífrænar varnir gegn plágunni með Lathrolestes luteolator var hafin árið 2004.
Níkos Anastasíaðís
Níkos Anastasíaðís (grískt letur: Νίκος Αναστασιάδης; f. 27. september 1946) er kýpverskur stjórnmálamaður sem var forseti Kýpur frá árinu 2013 til ársins 2023. Hann var leiðtogi hægrisinnaða stjórnmálaflokksins DISY (Lýðræðissamkundunnar) frá 1997 til 2013.
Æviágrip
Níkos Anastasíaðís er fæddur í þorpinu Pera Pedi á suðvesturhluta Kýpur. Hann nam lögfræði við Háskólann í Aþenu og útskrifaðist með lagagráðu og gráðu í sjóflutningum frá University College London árið 1971. Hann er kvæntur og á tvær dætur. Anastasíaðís starfaði sem viðskiptalögfræðingur áður en hann hóf feril í stjórnmálum. Anastasíaðis er hlynntur Evrópusamstarfi og sat samfellt á þingi kýpverska lýðveldisins frá 1981 til 2013. Hann var einn af stofnendum DISY-flokksins.
Rocky Mountain-þjóðgarðurinn
thumb|Kort. thumb|Longs Peak. thumb|Trail Ridge Road. thumb|Hallet Peak. thumb|Odessa Lake. thumb|[[Nöturösp og blágreni.]] Rocky Mountain-þjóðgarðurinn (enska: Rocky Mountain National Park) er þjóðgarður í Colorado í Bandaríkjunum. Hann er í Klettafjöllum, tæpa 80 km frá borginni Denver og var stofnaður árið 1915. Stærð hans eru 1074 ferkílómetrar. Þjóðgarðurinn er einn af hæstu þjóðgörðum landsins en hann er frá um 2400 - 4350 metrum. Sextíu toppar fara yfir 3700 metra. Uppruni Coloradofljóts er í fjöllum þjóðgarðsins. Meðal barrtrjáa sem vaxa á svæðinu eru degli, stafafura, fjallaþinur,blágreni og broddgreni. Ýmis spendýr lifa þar eins og stórhyrningur, svartbjörn, bjór, fjallaljón og vapítihjörtur. Trail Ridge Road er hæsti þjóðvegur Bandaríkjanna og nær yfir 3700 metra hæð. Þjóðgarðurinn er með fimm þjónustukjarna. Ýmsir þjóðskógar eiga landamæri að honum.
Níkos Anastasíaðís
Æviágrip
Anastasíaðís bauð sig fram í forsetakosningum Kýpur árið 2013. Hann gagnrýndi ríkisstjórnina fyrir viðbrögð hennar við efnahagskreppunni í landinu og mælti með samþykkt á björgunarpakka Evrópusambandsins í stað þess að grípa til niðurskurðaraðgerða. Hann vann sigur í annarri umferð kosninganna með 57,48 % atkvæða á móti Stavros Malas, frambjóðanda kommúnistaflokksins AKEL, sem hlaut 42,52 %.
Anastasíaðís atti aftur kappi við Malas í forsetakosningum Kýpur árið 2018. Hann lenti þar í fyrsta sæti í fyrri umferð og var síðan endurkjörinn með 55,99 % atkvæða í annarri umferð. Á forsetatíð sinni hefur Anastasíadís meðal annars unnið að kerfisumbótum að beiðni framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins til þess að Kýpur geti hlotið efnahagshjálp.
Anastasíaðís hefur lækkað framlög til velferðarmála og lífeyrissjóða en hefur hækkað virðisaukaskatta og eldsneytisskatta. Hann ákvað jafnframt að láta fækka embættismönnum.
Ársverk
Ársverk er notað sem mælieining á starfsemi fyrirtækja eða atvinnugreina og er nálgun á fjölda starfa á viðkomandi sviði. Um er að ræða reiknaða tölu sem miðast við ákveðnar forsendur. Hjá Hagstofu Íslands er miðað við að ársverk samsvari 52 vinnuvikum eða fullt starf eins einstaklings í ár. Yfirleitt er miðað við meðaltöl þegar ársverk eru reiknuð og ekki tekið tillit til þess að mismunandi fjöldi vinnustunda getur staðið á bak við vinnu hvers einstaklings á ári, m.a. vegna yfirvinnu. Ekki er því endilega samræmi á milli fjölda ársverka og fjölda starfandi fólks.
Dyrehavsbakken
thumb|right|Úr Dyrehavsbanen. Rutchebanen til vinstri. Dyrehavsbakken, í daglegu tali Bakken er skemmtigarður í Danmörku, norðan við Kaupmannahöfn, og er elsti skemmtigarður í heimi sem enn er starfandi. Gestir garðsins eru um 2,5 milljónir árlega.
Upphafið má rekja til þess að árið 1583 var komið á fót markaði við hinn konunglega dýragarð og varð þar brátt vinsæll áfangastaður Kaupmannahafnarbúa. Á sumrin slógu trúðar og leikarar upp tjöldum við markaðinn og skemmtu fólki. Vinsældir Bakken jukust smátt og smátt og á seinni hluta 19. aldar fóru hús að koma í stað tjaldanna. Á Bakken er nú fjöldi leiktækja, þar á meðal fimm rússibanar. Sá þekktasti heitir einfaldlega Rutchebanen og var tekinn í notkun árið 1932.
Einkennismerki Bakken er trúðurinn Pierrot og hefur hann komið fram í garðinum frá árinu 1800.
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2018
Heimsmeistaramótið í knattspyrnu árið 2018 var haldið í Rússlandi dagana 14. júní til 15. júlí 2018. Frakkland sigraði mótið.
Val á gestgjöfum
Rússland sótti árið 2009 formlega um að halda HM í knattspyrnu 2018. Alþjóðaknattspyrnusambandið ákvað að úthluta keppnunum 2018 og 2022 samtímis. Níu umsóknir bárust og voru úrskurðaðar gildar. Fljótlega tilkynntu öll umsóknarlöndin utan Evrópu að þau sæktust aðeins eftir að halda mótið 2020. Vegna reglna Alþjóðaknattspyrnusambandsins um að ekki skyldi halda mótið í sömu heimsálfu tvisvar í röð var því ljóst að evrópsku umsóknirnar fjórar kæmu einvörðungu til greina fyrir 2018 keppnina.
Auk Rússa sóttust Englendingar eftir hnossinu en einnig bárust tvær sameiginlegar umsóknir, annars vegar frá Belgíu og Hollandi en hins vegar frá Portúgal og Spáni. Kosið var milli umsækjendanna í höfuðstöðvum Alþjóðaknattspyrnusambandsins og úrslit tilkynnt þann 2. desember 2010. Engin umsókn fékk hreinan meirihluta í fyrstu umferð, þar sem Rússar fengu 9 atkvæði, Portúgal/Spánn 7, Belgía/Holland 4 og Englendingar ráku lestina með 2 atkvæði. Í annarri umferð var kosið milli þriggja efstu og hlutu Rússar þá 13 atkvæði og þar með gestgjafaréttinn.
Riðlakeppnin
Keppt var í átta riðlum, hverjum með fjórum keppnisliðum. Tvö efstu liðin fóru í 16-liða úrslit.
A-riðill
Heimamenn Rússar byrjuðu með látum og unnu 5:0 sigur á Sádi-Aröbum í opnunarleik mótsins. Það var stærsti sigur heimaþjóðar í fyrsta leik frá því að Ítalir unnu Bandaríkin 7:1 á HM 1934. Rússneska liðið bætti um betur og tryggði sér sæti í næstu umferð með 3:1 sigri á Egyptum. Afríska liðið hafði mætt til leiks með miklar væntingar en meiðsli stjörnu þeirra, Mohamed Salah skömmu fyrir mótið setti strik í reikninginn. Úrúgvæ sýndi engan stjörnuleik í 1:0 sigrum á Sádum og Egyptum, en tryggðu sér svo toppsætið í riðlinum með 3:0 sigri á gestgjöfunum.
B-riðill
Spánn og Portúgal mættust í fyrstu umferð riðilsins í viðureign sem var almennt talin úrslitaleikurinn. Cristiano Ronaldo skoraði þrennu í 3:3 jafntefli og jafnaði metin undir lok leiksins. Í hinni viðureigninni tryggði sjálfsmark andstæðings á sjöttu mínútu uppbótartíma Írönum öll stigin þrjú. Evrópsku liðin unnu bæði 1:0 sigra á mótherjum sínum í annarri umferðinni. Portúgal virtist ætla að næla sér í toppsætið þegar komið var fram í uppbótartíma í lokaleikjunum tveimur. Þá jöfnuðu Íranir gegn Portúgölum og Spánverjar björguðu eigin skinni og efsta sætinu með því að jafna 2:2 gegn Marokkó.
C-riðill
Fyrsta vítaspyrnan á grunni myndbandsdómgæslu var dæmd í viðureign Frakka og Ástrala. Frakkar og Danir höfnuðu í tveimur efstu sætunum og luku keppni með markalausu jafntefli. Perú og Ástraía sátu eftir með þrjú og eitt stig.
D-riðill
Íslendingar hófu keppni sína á HM með óvæntu jafntefli gegn Argentínu þar sem Hannes Þór Halldórsson varði vítaspyrnu frá Lionel Messi. Íslenska liðinu tókst ekki að fylgja eftir þessari góðu byrjun og mátti sætta sig við töp í tveimur seinni leikjunum. Vandræði Argentínumanna jukust enn eftir 3:0 skell gegn Króötum í öðrum leik sínum og þurftu sigurmark á lokamínútunum gegn Nígeríu til að skríða áfram ásamt Króötum.
E-riðill
Brasilíumenn unnu riðilinn eins og búist var við. Þeir komust þó í hann krappann gegn Kosta Ríka en skoruðu tvívegis í uppbótartíma. Serbar unnu fyrsta leik sinn og virtust ætla að ná jafntefli gegn Svisslendingum en sigurmark þeirra síðarnefndu fór langleiðina með að tryggja liðinu annað sætið í riðlinum.
F-riðill
Þjóðverjar bættust í hóp ríkjandi heimsmeistara sem mistókst að komast upp úr riðlakeppninni á næsta heimsmeistaramóti. Eftir að hafa herjað út sigur gegn Svíum í öðrum leik sínum virtust meistararnir ætla að sleppa með skrekkinn og dugði sigur í lokaumferðinni gegn Suður-Kóreu sem fallin var úr keppni. Eftir stífa sókn þýska liðsins skoruðu Kóreumennirnir tvívegis í uppbótartíma. Niðurstaðan varð sú að Svíar og Mexíkóar komust upp úr riðlinum.
G-riðill
Panama tapaði öllum leikjunum á sínu fyrsta heimsmeistaramóti, þar á meðal 6:1 gegn Englendingum sem reyndist vera stærsti sigurinn á mótinu. Markasúpan dugði Englendingum þó aðeins til annars sætisins á eftir Belgum sem unnu innbyrðisviðureignina í Kaliningrad.
H-riðill
Kólumbía tapaði upphafsleik sínum en náði samt toppsæti riðilsins. Pólverjar úr efsta styrkleikaflokki ollu stuðningsmönnum sínum miklum vonbrigðum, töpuðu tveimur fyrstu leikjunum og enduðu að lokum neðstir. Japan og Senegal urðu jöfn að stigum og með nákvæmlega sömu markatölu í öðru og þriðja sæti. Þá þurfti að grípa til háttvísisstiga og þar höfðu Japanir betur og komust í næstu umferð. Sú niðurstaða þótti sérlega kaldhæðnisleg í ljósi þess að japanska liðið lagði árar í bát síðustu mínúturnar í lokaleiknum gegn Pólverjum, reyndi ekki að jafna metin heldur gættu þess eins að næla sér ekki í fleiri spjöld. Fram komu kröfur um að FIFA refsaði Japönum fyrir þetta en við slíku var ekki orðið.
(*) Japan komst í 16-liða úrslit út á færri gul spjöld en Senegal.
---
16 liða úrslit
Argentínumenn komust í 2:1 í æsilegum sjö marka leik gegn Frökkum sem höfðu að lokum betu, 4:3. Mark Benjamin Pavard var síðar kosið það fallegasta í keppninni. Edinson Cavani skoraði tvisvar í sigurleik gegn Portúgal, en meiddist og þar með var þátttöku hans lokið á mótinu. Velgengni heimaþjóðarinnar hélt áfram, Rússar slógu Spánverja úr leik eftir vítaspyrnukeppni. Einnig þurfti að grípa til vítaspyrna til að knýa fram úrslit í viðureign Króata og Dana þar sem þeir fyrrnefndu reyndust sterkari. Brasilía og Mexíkó mættust í fimmta sinn í sögu úrslitakeppni HM og sem fyrr héldust Brasilíumenn ósigraðir. Það stefndi í gríðarlega óvænt úrslit í viðureign Belgíu og Japan þar sem Asíubúarnir komust tveimur mörkum yfir en Belgar svöruðu með þremur mörkum, því síðasta í uppbótartíma. Svíar unnu Svisslendinga í tilþrifalitlum leik. Kólumbía jafnaði gegn Englandi í blálokin en enska liðið hafði betur í vítaspyrnukeppni.
Undanúrslit
Belgar töpuðu sínum fyrsta leik frá því í september 2016 þegar Frakkar unnu þá 1:0 og komust í sinn fyrsta HM-úrslitaleik. Í hinni undanúrslitaviðureigninni komust Englendingar yfir snemma leiks en Króatar jöfnuðu og skoruðu svo sigurmark í seinni hálfleik framlengingarinnar.
Bronsleikur
Belgar höfðu best náð fjórða sæti á HM 1986 en gerði einu betur með því að tryggja sér bronsverðlaunin með 2:0 sigur á þreyttu ensku liði. Tíu leikmenn skoruðu fyrir belgíska liðið í keppninni.
Markahæstu leikmenn
Harry Kane hreppti gullskó FIFA með sex mörk skoruð, tveimur meira en næstu menn. Alls voru 169 mörk skorað, þar af voru tólf sjálfsmörk sem var nýtt met.
Hleðslustöð
thumb|250x250dp|Röð hleðslustöðva í [[San Francisco]]
Hleðslustöð, jafnframt kölluð hlaða, er stöð þar sem hlaða má rafbíla eða önnur rafknúin ökutæki. Hleðslustöðvum fer fjölgandi í mörgum löndum vegna innleiðingar rafbíla. Hleðslustöðvar má finna á ólíkum stöðum, svo sem í götunni, á bílaplönum við skrifstofur og verslunarmiðstöðvar og við stofnbrautir.
Tíðkast hefur að bjóða rafmagn til hleðslu rafbíla gjaldfrjálst en gjaldtaka er hafin í nokkrum löndum eftir því sem markaðshlutdeild virkra rafbíla eyskt. Til er fjöldi mismunandi tengja en til að mæta þörfum eigenda bíla frá ólíkum framleiðendum er boðið upp á breytistykki. Sumar hleðslustöðvar eru þó reknar af bílaframleiðendum, svo sem Tesla, sem einskorða notkun hleðsustöðva við sína eigin bíla.
Plötufrystir
Plötufrystir hefur verið notaður við frystingu fisks frá upphafi þeirrar vinnsluaðferðar. Inni í frystinum eru plötur sem frysta þá vöru sem þær snerta. Öskjum er raðað á þar til gerða bakka eða settar í þar til gerð form sem fara inn í frystinn og teknir út þegar varan er frosin. Öskjurnar snerta plöturn frystisins. Plöturnar eru kældar með kælimiðlum, svo sem ammoníaki eða freoni. Plöturnar geta verið lóðréttar eða láréttar.
Fiskmarningur og þunnildi eru fryst með plötufrystum, eins tíðkast það að ákveðnir viðskiptavinir kjósi að kaupa lítil flök fryst með þessum hætti í blokk, með eða án plasts inni í blokkinni til að skilja á milli flaka.
Garrí Kasparov
thumb|right|Garrí Kasparov (2007) Garrí Kílmovítsj Kasparov (f. 13. apríl 1963) er rússneskur skákmeistari og stjórnmálamaður.
Garrí varð yngsti skákmeistari sögunnar þegar hann varð FIDE meistari árið 1985 og hélt titlinum til ársins 1993 þegar upp komu ósætti milli hans og stjórnar FIDE sem leiddi til þess að hann og Nigel Short stofnuðu annað skáksamband sem kallaðist samband atvinnuskákmanna.
Árið 2007 ætlaði Kasparov að bjóða sig fram til forsetakosninganna í Rússlandi sem framboðsaðili stjórnmálasamtakanna Hið Annað Rússland, en náði ekki að skrá inn framboð sitt áður en framboðsfresturinn rann út.
Kasparov býr í Króatíu í dag og er með króatískan ríkisborgararétt.
Ólafsdalsskólinn
thumb|Ólafsdalsskólinn Ólafsdalsskólinn var bændaskóli sem starfræktur var 1880 til 1907 í Ólafsdal í Gilsfirði. Skólastjóri hans var Torfi Bjarnason.
Ólafsdalsskólinn var fyrsti bændaskóli á Íslandi og tilgangur með stofnun hans að kenna bændum verklega og bóklega jarðrækt. Húnvetningar höfðu haft hug á að stofna til þessa sérstaklega fyrirmyndarbú og fá Torfa til forustu þess. Í því skyni sigldi Torfi til Skotlands til að læra jarðyrkju fyrstur íslendinga og hafði Torfi meðferðis til baka búfræðiþekkingu frá Skotlandi. Ólafsdalsskóli var settur á stofn fyrir sakir áhrifa strauma erlendis frá, en með stofnun hans var formgerð þekking Torfa og fleiri sem þá störfuðu víða um land sem farandbúfræðingar. Skólinn var settur i fyrsta sinn 1. júní 1880 þegar fimm ungir menn hófu þar nám. Var námsárið frá vori til vors og námstíminn tvö ár. Voru nemendur ráðnir til ársvistar í senn með áskilnaði um skipulagt jarðræktarnám. Áhersla í námi var á kennslu í notkun hestaverkfæra við jarðræktarstörf og heyskap og komu nemendur jafnframt að smíði á eigin verkfærum. Bókleg kennsla var í reikningi, efnafræði, grasa- og jarðræktarfræði, hagfræði og teikningu, húsdýrafræði og eðlisfræði. Nemendur gengu jafnt til allra verka sem og undirbúnings fyrirlestra kennarans. Innritaðir nemendur á starfstíma Ólafsdalskóla 1880-1907 töldu 154 alls. Í Skotlandsdvöl sinni 1866-1867 kynnti Torfi sér m.a steinsmíði er nýttist vel við uppbyggingu húsakosts í Ólafsdal. Skólahúsið frá 1896 var viðgert og allt yfirfarið 1995-1996 og stendur þar enn.
CARICOM
thumb|right|Fáni CARICOM. CARICOM (skammstöfun fyrir Caribbean Community eða „Karabíska samfélagið“) eru samtök um efnahagssamstarf og fríverslun milli 15 ríkja í Mið- og Suður-Ameríku. Samtökin voru stofnuð árið 1973 af fjórum fyrrum breskum nýlendum: Jamaíku, Barbados, Trínidad og Tóbagó og Gvæjana. Flest aðildarríkin eru enskumælandi lönd og enska er vinnumál samtakanna. Árið 1995 bættist Súrínam í hópinn (hollenskumælandi) og Haítí (frönskumælandi) árið 2002. Karíbahafseyjar sem enn eru undir breskri stjórn eiga aukaaðild að samtökunum og nokkur önnur Mið- og Suður-Ameríkuríki eiga þar áheyrnarfulltrúa. Höfuðstöðvar samtakanna eru í Georgetown í Gvæjana.
Qeqertarsuaq
thumb|300 px|Bærinn Qeqertarsuaq Qeqertarsuaq eða Godhavn eins og bærinn heitir á dönsku (og var því nefndur Góðhöfn á íslensku) er um 850 (2013) manna þorp á suðurströnd Bjarneyjar (eða Diskó-eyju) sem á grænlensku heitir sömuleiðis Qeqertarsuaq, og er á Vestur- Grænlandi. Grænlenska nafnið þýðir stór eyja. Bjarney er einnig stærst eyja við Grænlandi, um 9700 km2. Qeqertarsuaq er hluti af sveitarfélaginu Avannaata.
Diskó-flói hefur verið ein helsta veiðistöð á Grænlandi frá því að menn fóru að flytjast þangað. Elstu fornminjar á Diskó-eyju eru um 5000 ára gamlar og þar hefur fundist mikið af minjum frá hinum ýmsu tímum búsetu Inuíta og forvera þeirra. Grænlendingar hinir fornu höfðu eflaust oft viðkomu á Diskó-eyju enda er hún í miðri Norðursetu. Líklegt er að sú Bjarney sem nefnd er í fornum heimildum hafi einmitt verið Diskó-eyja.
Þorpið Qeqertarsuaq var stofnað 1773 af hvalveiðimanninum Svend Sandgreen og kallaði hann staðinn Godhavn enda er hér mjög góð höfn frá náttúrunnar hendi. Höfðu evrópskir hvalveiðimenn aðstöðu hér fram á 19. öld. Hvalveiðar eru nú lítið stundaðar enda fátt orðið um hvali. Þorpsbúar lifa aðallega á fiskveiði og fiskverkun auk selveiða.
Útgáfur af Windows Vista
Windows Vista kemur í sex útgáfum, Windows Vista Starter, Windows Vista Home Basic, Windows Vista Home Premium, Windows Vista Business, Windows Vista Enterprise og Windows Vista Ultimate. Allar útgáfur nema "Windows Vista Starter" styðja bæði 32-bit(x86) og 64-bit(x64)
Windows Vista Starter
Mjög líkt Windows XP Starter Edition verður þessi útgáfa fyrir lönd eins og Brasilíu, Kólumbíu, Indland, Taíland, Indónesíu og Filippseyjar, aðallega til að bjóða löglegar útgáfur til að fólk steli ekki öðrum útgáfum. Hún er ekki fáanleg í Bandaríkjunum, Kanada, Evrópu eða Ástralíu.
Windows Vista Home Premium
Þessi útgáfa inniheldur alla eiginleika frá Home Basic og fleira, til dæmis HDTV stuðning. Þessi útgáfa er sambærileg Windows XP Media Center Edition. Windows Aero fylgir með þessari útgáfu.
Windows Vista Business
Þessi útgáfa er sambærileg Windows XP Professional og Windows XP Tablet PC Edition. Henni er beint að minni fyrirtækjamarkaði. Hún inniheldur alla eiginleika Home Premium nema Windows Media Center og allt sem því fylgir. Hún inniheldur í staðinn eiginleika sérstaklega ætlaða fyrirtækjum.
Windows Vista Enterprise
Þessi útgáfa er aðeins fyrir fyrirtæki. Enterprise er sér hannað fyrir stærri fyrirtæki og aðeins fáanlegt fyrir þá sem eru í hópi "Microsoft's Forrits Triggingu". Hún er með alla eiginleika Windows Vista Business og nokkra til viðbótar.
Norsk króna
Norsk króna (norska: norsk krone, nýnorska: norsk krona) er gjaldmiðill Noregs. Ein norsk króna skiptist í 100 aura (øre).
Lýrufuglar
Lýrufuglar (fræðiheiti: Menuridae) eru ætt spörfugla, sem telur aðeins tvær tegundir, skartlýrufugl (Menura novahollandiae) og prinslýrufugl (Menura alberti) sem báðar lifa í Ástralíu. Stundum eru lýrufuglar flokkaðir í sér undirættbálk ásamt kjarrhölum. Á mörgum myndum af skartlýrufuglum eru þeir með stélfjaðrinnar upp eins á páfugli en í raun leggja þeir þær alveg yfir sig. Skartlýrufuglar herma stundum eftir hljóðum. Lýrufuglar voru lengi veiddir vegna fjaðranna og eru þeir núna sjaldgæfir. Lítið er vitað um hinn mannfælna prinslýrufugl.
Miðjarðarhafslanga
Miðjarðarhafslanga (fræðiheiti: Molva macrophthalma) er fisktegund sem var fyrst lýst af Rafinesque, 1810. Engar undirtegundir er að finna.
Nýja England
thumb|250px|right|Staðsetning Nýja Englands í Bandaríkjunum. Nýja England (New England) er svæði á norðausturhorni Bandaríkjanna sem afmarkast af Atlantshafi, Kanada og New York-fylki. Fylki Nýja Englands eru sex talsins; Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island, og Connecticut.
Kingston (Tennessee)
thumb Kingston er borg í Tennessee í Bandaríkjum. Íbúafjöldi var 5.840 árið 2016.
Sagnarandi
Sagnarandi er fyrirbæri sem er vel þekkt í íslenskri þjóðtrú. Sagnarandi segir eiganda sínum allt sem hann vil vita og talar helst í rosaveðri og austanátt.
Sá sem vill fá sér sagnaranda þarf að fara afsíðis frá öðrum mönnum, því líf hans liggur við ef á hann er yrt á meðan hann seiðir andann til sín. Hann þarf að leggjast niður í skugga og snúa mót norðri og hafa yfir vitum sér líknarbelg af hryssufóstri og fara með særingar í bland við guðsþulur afturábak.
Kozo Tashima
Kozo Tashima (fæddur 21. nóvember 1957) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Sagnarandi
Þá mun andinn, sem er vofa eftir dauðan mann koma og reyna að fara ofan í manninn en líknarbelgurinn verður fyrir honum svo það ríður á að maðurinn verði snöggur að bíta saman tönnunum svo andinn festist á milli. Þá skal líknarbelgurinn með andanum í settur ofan í bauk með áristum sagnarandastaf sem er galdrastafur. Sleppi sagnarandinn úr bauknum þá gerir hann þann mann brjálaðan sem fangaði hann.
Sagnarandinn mælir ekki orð fyrr en dreypt hefur verið yfir hann helgu víni og dögg sem fellur í maímánuði.
Þegar eigandi sagnarandans er feigur þá byrjar sagnarandinn að ljúga að eigandanum og þá er best að afhenda hann nýjum eiganda eða lóga honum með því að grafa hann í jörðu í bauknum, vel signdum Rotaskrossi.
Þau álög fylgja sagnaranda að hjónum kemur illa saman á jörð þeirri sem hann er grafinn í. Einkum verður eiginkonan svo ákaflega málgefin, að eiginmaðurinn getur ekkert sagt nema: „Þú hefur rétt að mæla elskan mín“, einmitt þegar frúin rausar og lýgur sem mest.
Skollakambur
Skollakambur (fræðiheiti: Struthiopteris spicant) er burkni sem er algengur um alla Evrópu.
Á Íslandi er skollakambur fremur sjaldgæfur en vex á láglendi þar sem snjóþyngsli eru mjög mikil í fjörðum á Vestfjörðum, Norðurlandi og Austfjörðum. Smávaxinn burkni, tunguburkni (Struthiopteris fallax) var áður talinn vera afbrigði skollakambs en er nú flokkaður sem sértegund. Tunguburkni vex á jarðhitinu við Deildartunguhver en er ekki þekktur annars staðar og er hann alfriðaður.
Lausfrystir
Lausfrystir Er frystitæki sem er notað við frystingu verðmætra matvæla. Lausfrystir frystir hverja einingu fyrir sig, hvert flak, hvern sporð, hverja rækju, ólíkt plötufrysti, hvar matvæli, nokkrar einingar í senn, er frystar í einni og sömu öskju, að tiltekinni stærð og þyngd. Verðmætustu afurðirnar eru gjarnan frystar með lausfrysti.
Í lausfrysti er köldu lofti blásið á matvælin sem berast á færibandi að, inn í og út úr lausfrystinum.
Amritsar
thumb|right|[[Gullna hofið í Amritsar.]] Amritsar er höfuðstaður Amritsarumdæmis í Púnjab-héraði á Norður-Indlandi. Íbúafjöldinn er áætlaður yfir ein milljón. Fjöldamorðin í Amritsar áttu sér stað í borginni 1919.
Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Bólivíska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Bólivíu í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi lands síns.
Saga
thumb|left|Treyjur leikmanna Bólivíu vöktu athygli á HM 1930.Knattspyrnusamband Bólivíu var stofnað árið 1925 en enskir athafnamenn höfðu fyrst kynnt knattspyrnuíþróttina í landinu undir lok nítjándu aldar. Fyrstu leikir landsliðsins voru á Copa America árið 1926 þar sem liðið tapaði öllum sínum leikjum með miklum mun. Allt fór á sömu lund árið eftir og hættu Bólivíumenn í kjölfarið þátttöku í Suður-Ameríkukeppninni um alllangt skeið.