cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Táknsaga
Dæmi um allegóríur
Menn hafa einnig leitað að allegóríum í verkum samtímahöfunda. Skáldsaga Svövu Jakobsdóttur Leigjandinn var túlkuð sem allegóría þar sem leigjandinn var ameríski herinn. Sagan Dýrabær eftir George Orwell er oft talin vera allegóría og sumir telja að Hringadróttinssaga eftir J.R.R. Tolkien sé nýrómantísk allegóría sem snýst um iðnvæðingu.
Dauðadans er táknsaga frá miðöldum um dauðann.
Þófaplanta
thumb|right|[[Lambagras er dæmi um þófaplöntu]] Þófaplanta kallast sú planta sem vex í eða myndar þúfur. Þetta gera plöntur til að verjast kælingu og eru blöðin oft þannig sett að þau hitni sem mest af sólarljósi. Algengastar eru þófaplöntur til fjalla og heimsskautssvæðum jarðar. Lambagras er dæmi þófaplöntu.
Hermann Hreiðarsson
Hermann Hreiðarsson (11. júlí 1974) er íslenskur fyrrum knattspyrnumaður og núverandi þjálfari ÍBV. Hermann Hreiðarsson hóf að spila í ensku úrvalsdeildinni árið 1997, þegar hann gekk í raðir Crystal Palace á frjálsri sölu frá verðandi Íslandsmeisturum ÍBV. Hermann náði þó ekki að hindra liðið frá falli sama ár.
Berunes
thumb|Berunes II. Berunes er bær í Berufirði í sveitarfélaginu Múlaþingi. Berunes er tvíbýli og farfugla heimli er rekið meðal annars í gamla bænum á Berunesi I sem var byggt árið 1907. Í dag er rekið fjárbú á Berunesi II. Við Berunes er kirkja. Fyrir ofan bæinn stendur fjallið Berunestindur og austan við er Steinketill.
Svartsengisvirkjun
Hér er um að ræða virkjun sem er hvort tveggja „Single flash“, það er að segja borholur með tvífasa streymi þar sem þarf að aðskilja gufu og vökva, og hins vegar ORC – (Organic Rankine Cycle) þar sem um er að ræða lokaðan vinnuhring þar sem notaður er lokaður varmaskiptir fyrir jarðhitavökvann.
Berunes
Kirkjan
Kirjan er lítil timburkirkja og var reist 1874 eða 1877. Danski málarinn Rudolph Carlsen málaði altaristöfluna árið 1890. Í kaþólskum sig er kirkjan helguð Maríu guðsmóður.
Hermann Hreiðarsson
Í september 1998 gekk hann til liðs við þriðjudeildarliðið Brentford fyrir 750 þúsund pund sem var þá metupphæð fyrir leikmann í þeirri deild. Brentford vann deildina þetta ár, en í óktóber 1999 fór Hermann til úrvalsdeildarliðsins Wimbledon FC fyrir 2,5 milljónir punda. Líkt og hann gerði hjá Crystal Palace náði hann ekki að hindra liðið frá falli tímabilið 1999-00, þó vakti hann mikla athygli meðal margra liða.
Tímabilið 2000-01 gerði hann 4,5 milljóna punda samning við Ipswich Town sem voru þá nýlega búnir að komast upp í efstu deildina á Englandi og hafði félagið þá aldrei eytt svo miklu í leikmann áður. Ipswich náði fimmta sæti á sínu fyrsta ári í ensku úrvalsdeildinni og tryggðu sér þá þátttökurétt í UEFA Cup. 12 mánuðum seinna voru Ipswich menn ekki eins heppnir og þeir voru á síðasta tímabili og féllu niður um deild. Á sama tíma missti félagið þeirra bestu leikmenn en Hermann neitaði hins vegar að ganga til liðs við þáverandi nýliðana í ensku úrvalsdeildinni West Bromwich Albion sem buðu honum samning.
Svartsengisvirkjun
Framvindan
Árið 1976 var hafist handa við fyrsta virkjanaáfangann, Orkuver 1, OV1. Hér var í fyrsta sinn reist jarðvarmaorkuver þar sem tvinnað var saman framleiðslu á hitaveituvatni og rafmagni og var það alfarið hannað af Íslendingum. Með þessari samnýtingu náðist góð nýtni á gufunni og með fjórar varmaskiptarásir náðist alls 50 MW varmaaflsgeta og tveir gufuhverflar sem hvor um sig framleiddu 1 MW af raforku
Hermann Hreiðarsson
Í mars 2003 hélt Hermann til úrvalsdeildarliðsins Charlton Athletic fyrir 800 þúsund pund. Hann skrifaði undir þriggja og hálfs árs samning við félagið, auk þess sem að liðið fengi 100 þúsund pund ef þeir næðu að halda sér uppi tímabilið 2003-04. Hermann sannaði að hann væri eins og klettur í vörninni þegar að hann spilaði sinn fyrsta leik fyrir félagið þegar Charlton sigraði Manchester City á heimavelli 3-0. Sama tímabil missti hann aðeins af fimm leikjum af leiktíðinni og var reglulega í byrjunarliði hjá félaginu. Í lok tímabilsins 2006-07 féllu Charlton niður um deild, þá var það í fjórða skiptið sem Hermann féll niður úr úrvalsdeildinni, og allt með mismunandi liðum. Hermann var með klásúlu í samningnum sínum sem gerði honum kleyft að yfirgefa félagið ef það félli niður um deild.
Þann 25. maí 2007 gerði hann tveggja og hálfs árs samning við úrvalsdeilarliðið Portsmouth FC. Hann skoraði sitt fyrsta mark fyrir félagið þegar hann skoraði í 7-4 sigri Portsmouth gegn Reading. Síðar gekk hann til liðs við Coventry, en spilaði lítið fyrir félagið vegna meiðsla.
Svartsengisvirkjun
Framvindan
Annar virkjanaáfanginn, Orkuver 2, OV2, var byggður á árunum 1979 – 80 og framleiðir hann einungis hitaveituvatn. Hann er byggður upp á þremur varmaskiptarásum, 3 x 25 MW sem samtals farmleiða 75 MW af varmaafli sem þíðir afköst upp á 75 l/sek af 125°C heitu vatni.
Hermann Hreiðarsson
Hermann sneri sér að þjálfun eftir knattspyrnuferil sinn. Hann hefur þjálfað Fylki og ÍBV. Árið 2018 hélt hann til Indlands til að þjálfa lið frá Kerala.
Hermann Hreiðarsson var kvæntur Rögnu Lóu Stefánsdóttur og eiga þau tvær dætur saman.
Svartsengisvirkjun
Framvindan
Þriðji virkjanaáfangi, Orkuver 3, OV3 var gangsettur í lok árs 1980 og er hann raforkuvirkjun með einum 6 MW mótþrýstigufuhverfli frá Fuji Electric. Inn á hverfil fara um 40 kg/sek af 160°C heitri gufu við 5 bara þrýsting. Vegna slæmrar reynslu og ýmissa vandamála í rekstri 1 MW jarðgufuhverflanna í Orkuveri 1, sem höfðu ekki verið sérhannaðir jarðhitahverflar, voru gerðar sérstakar kröfur um efnisval og innri gerð nýja hverfilsins.
Fjórði virkjanaáfangi, Orkuver 4, OV4. Hér kemur til sögunar samstarf við Ormat í Ísrael um uppsetningu á tvívökvavirkjun. Hér er í meginatriðum um raforkuvirkjun að ræða, sem samanstendur af sjö 1,2 MW hverflum, samtals 8,5 MW, en einnig skilar áfangin töluverðu magni af heitu vatni, eða um 30 MW sem fara til heitavatnsvinnslunnar. Fyrstu þrír hverflarnir voru gangsettir 1989 en fjórir seinni 1993.
Fimmti virkjanaáfangi, Orkuver 5, OV5. Hér er samofið orkuver með 30 MW jarðgufuhverfli til raforkuframleiðslu, sem gangsett var síðla hausts 1999, og 75 MW hitaveituafli sem tekið var í notkun árið 2000. Fuji Electric smíðuðu hverfillinn í samstafi við HS Orku og er hann sá eini sinnar tegundar í heiminum þar sem sérstaklega var tekið mið af rekstrarreynslu jarðgufuhverflanna í Svartsengi.
Sjötta virkjunaráfangi, Orkuver 6, OV6. Um er að ræða 30 MW jarðgufuhverfil sem var smíðaður af Fuji Electric í nánu samstarfi við HS Orku. Hér eru grunnhugmyndirnar og samtvinnun orkuversins í heild unnar af íslenskum verkfræðingum HS Orku. Sökum flókinnar hönnunar og margra inn og úttaka fékk hverfillinn fljótt vinnuheitið Kolkrabbinn og hefur haldið því nafni æ síðan. Um er að ræða svokallaða fjölþrýstivél þar sem inntökin eru hvert með sinn þrýsting og gufumagn, og fer það eftir hlutverki hvers inntaks fyrir sig. Með þessu móti var unnt að auka nýtni jarðhitavinnslunnar og auka sveigjanleika í rekstri orkuveranna sem fyrir eru. Orkuverin eru nú öll samtengd bæði hvað varðar gufufæðingu og framleiðslu á hitaveituvatni.
Á þessum tíma hefur stöðvarhúss virkjunarinnar verið stækkað eftir þörfum og er nú að grunnfleti 2.650 m², kjallarinn er 1.291 m², 1. hæð 2.650 m² og 2. hæð 650 m² þannig að heildar flatarmál hússins er samtals 4.590 m². Einnig er dælustöð og kæliturn sem eru að grunnfleti 1.030 m².
Borholurnar
Upphafið að smíði jarðaflsvirkjunar eru rannsóknir á virkjunarstað með borun rannsóknarhola, grunnra hola, svokallaðra hitastigulshola, sem segja til um legu hitans í jarðlögunum. Þegar boranir fyrir jarðhitaleit í Svartsengi hófust undir lok árs 1971 var borun mjög kostnaðarsöm og því aðeins ein hola boruð. Hún varð 262 m djúp og reyndist hitinn í henni vera um 37°C. Árið eftir voru tvær holur boraðar, sú fyrri 239 m djúp og sú seinni varð 402 m á dýpt. Dýpri holan náði rétt niður í hið eiginlega jarðhitakerfi í Svartsengi og var hitinn í henni yfir 215 °C en heldur lægri í þeirri grynnri, en hún var ónothæf. Sú dýpri var virkjuð og notuð fram til ársins 1981. Við borun þessara hola var staðfest tilvist jarðhitakerfisins í Svartsengi. Áfram var haldið og tvær holur voru boraðar árið 1974 niður á 1713 m og þegar hér var komið sögu höfðu alls fimm holur verið boraðar og árið 1976 hóf Hitaveita Suðurnesja vinnslu á svæðinu. Á næstu sex árum bættust við sex holur og jafnt og þétt jókst framleiðslugetan. Upp úr 1980 voru elstu holurnar farnar að ganga úr sér og hætta varð notkun þeirra vegna skemmda á fóðringum. Næst var borað 1993 og bættust þá tvær holur við og í kringum síðustu aldamót voru boraðar sex holur samfara stækkun orkuversins og um það leyti var niðurdæling hafin og jókst hún næstu árin. Árið 2008 voru boraðar þrjár holur, ætlaðar fyrir frekari aukningu á raforkuframleiðslu. Alls hafa 24 holur verið boraðar í Svartsengi.
Marbach-kastalinn í Marburg
thumb|Marbach-kastalinn gnæfir yfir borgina Marburg Marbach-kastalinn er kastalavirki í þýsku borginni Marburg og myndaðist bærinn upphaflega í kringum hann. Hann var reistur í áföngum frá og með 11. öld. Í honum hófust siðaskiptin í Hessen 1526. Í honum var háskólinn stofnaður ári síðar. Og í honum fór trúfundurinn mikli fram 1529.
.bs
.bs er þjóðarlén í Bahamaeyjum. Háskóli Bahamas (e. University of The Bahamas) hefur yfirumsjón með léninu.
Tenglar
Toppdomän
Dumbarton F.C.
Dumbarton Football Club er knattspyrnufélag frá samnefndum bæ í vestanverðu Skotlandi. Félagið var stofnað árið 1872 og var eitt hið sigursælasta á nítjándu öld. Dumbarton varð á þeim árum tvívegis Skotlandsmeistari og einu sinni bikarmeistari. Í seinni tíð hefur félagið verið langdvölum í neðri deildunum og er langt frá því að ná fyrri styrk.
Saga
Árið 1872 horfði hópur ungra manna frá Dumbarton á knattspyrnuleik milli stórliðanna Queen's Park og Vale of Leven og ákváðu í kjölfarið að stofna knattspyrnulið. Árið eftir varð félagið meðlimur í Skoska knattspyrnusambandinu og á skömmum tíma varð það eitt af öflugustu liðum í Vestur-Skotlandi.
Á árunum 1881 til 1897 komst Dumbarton sex sinnum í úrslitaleik bikarkeppninnar, þar af varð liðið einu sinni bikarmeistari eftir sigur á Vale of Leven árið 1883. Í kjölfar þess sigurs mætti liðið ensku bikarmeisturunum í Blackburn Rovers og sigruðu þá 6:1.
Atvinnumennska var heimiluð í skoska boltanum árið 1893. Dumbarton var þó í hópi þeirra félaga sem ákvað að halda tryggð við áhugamennskuhugsjónina. Sú ákvörðun reyndist dýrkeypt þar sem flestir bestu leikmennirnir gengu til liðs við önnur félög. Vorin 1895 og 1896 hafnaði liðið í neðsta sæti og þurfti að leita endurkjörs hjá öðrum aðildarfélögum. Í seinna skiptið var félagið fellt niður um deild og eftir að enda í neðsta sæti annarar deildar árið 1897 drógu stjórnendur liðsins það úr keppni.
Eftir nokkurra ára eyðimerkurgöngu utan deilda fékk Dumbarton að nýju þátttökurétt í deildarkeppninni árið 1906. Dumbarton náði nokkrum árum í efstu deild í kringum fyrri heimsstyrjöldina en var oftast um miðja næstefstu deild. Við tóku tíðindalitlir áratugir, þar sem félagið átti oft í talsverðum rekstrarvanda.
Árið 1970 mátti litlu muna að Dumbarton kæmist í úrslit deildarbikarsins þar sem liðið tapaði 4:3 í framlengdum undanúrslitaleik gegn Celtic. Tveimur árum síðar varð liðið meistari í annari deild og komst þar með í fyrsta sinn í áratugi í hóp þeirra bestu. Dvölin þar varð ekki löng. Deildarkeppnin var endurskoðuð árið 1975 og úrvalsdeild sett á laggirnar með færri liðum. Dumbarton færðist niður um deild á nýjan leik og við tók erfiður tími, þar sem helsta ljósið í myrkrinu var undanúrslitaleikur í bikarkeppninni árið 1976.
Dumbarton lék í síðasta sinn í efstu deild leiktíðina 1984-85. Eftir góða byrjun missti liðið allan vind úr seglunum í lokaumferðunum og fallið varð ekki umflúið. Upp frá því hefur Dumbarton ekki komist nærri því að leika meðal þeirra bestu. Leiktíðina 2021-22 er félagið í þriðju efstu deild.
Hagasnjáldra
Hagasnjáldra (fræðiheiti: Crocidura leucodon) er tegund snjáldra.
Litla hryllingsbúðin (söngleikur)
Litla hryllingsbúðin er söngleikur eftir Alan Menken (tónlist) og Howard Ashman (texti). Söngleikurinn, sem byggður er á samnefndri kvikmynd frá árinu 1960 í leikstjórn Roger Corman, var frumsýndur í útjaðri leikhússlífsins í New York, í WPA-leikhúsinu 6. maí 1982, en 27. júlí sama ár var söngleikurinn sýndur í Orpheum-leikhúsinu í New York, sem svokölluð Off-Broadway sýning. Þegar sýningum var hætt, eftir 2209 skipti, hafði söngleikurinn fengið fjölmörg verðlaun og viðurkenningar og af söngleikjum sem sýndir hafa verið í lengstan tíma samfellt var Litla hryllingsbúðin í þriðja sæti.
Litla hryllingsbúðin hefur verið sýnd víða um heiminn og meðal annars var gerð kvikmynd eftir söngleiknum árið 1986. Söngleikurinn hefur einnig verið vinsælt viðfangsefni áhugaleikfélaga.
Söguþráður
Litla hryllingsbúðin segir frá munaðarleysingjanum Baldri sem lifir frekar óspennandi lífi. Hann vinnur í lítilli blómabúð í skuggahverfi borgarinnar, hjá Músnikk, sem tók Baldur í fóstur. Viðskiptin ganga fremur illa og blómabúðin er um það bil að leggja upp laupana. Í blómabúðinni vinnur einnig Auður, sæt ljóska sem Baldur er ástfanginn af. En hún á kærasta, leðurklæddan og ofbeldisfullan tannlækni, sem ferðast um á mótorhjóli og beitir Auði ofbeldi. Dag einn kaupir Baldur dularfulla plöntu, sem hann nefnir Auði II. Eftir því sem plantan vex og dafnar aukast viðskiptin stöðugt meira í blómabúðinni og Baldur verður sífellt vinsælli. Kvöld eitt uppgötvar hann að plantan getur talað og hún lofar honum frægð og frama, gulli og grænum skógum. En sá galli er á gjöf Njarðar að plantan nærist á manna blóði og vill helst fá ferskt mannakjöt að borða. Matarvenjur plöntunnar hafa skelfilegar afleiðingar.
Sýnt á Íslandi
Á Íslandi hefur Litla hryllingsbúðin verið sett upp þrisvar sinnum í atvinnu leikhúsum. Samhliða þessum þremur uppfærslum var tónlistin úr sýningunum gefin út á plötum/geisladiskum. Einnig hefur Hryllingsbúðin verið sýnd af áhugamannaleikhópum víða um landið, s.s. í grunn- og framhaldsskólum.
1985
thumb|Forsíðumynd af leikskrá frá árinu 1985 Fyrsti atvinnuleikhópurinn sem sýndi Litlu hryllingsbúðina á Íslandi var Hitt leikhúsið. Sýnt var í Gamla bíó (Íslensku óperunni) við Ingólfsstræti í Reykjavík og fór frumsýningin fram 13. janúar 1985. Sýningum lauk í byrjun desember sama ár og voru þær þá orðnar fleiri en 100. Sýningargestir urðu u.þ.b. 50.000 og fram að þeim tíma hafði aðeins eitt leikhúsverk verið betur sótt á Íslandi: Fiðlarinn á þakinu. Yfirumsjónarmenn sýningarinnar voru Sigurjón Sighvatsson og Páll Baldvin Baldvinsson. Einar Kárason þýddi laust mál í sýningunni en Magnús Þór Jónsson (Megas) þýddi söngtextana.
Á hljómplötu/segulbandsspólu sem kom út með tónlistinni úr sýningunni voru eftirtalin lög:
1999
thumb|Forsíðumynd af leikskrá frá árinu 1999 Leikfélag Reykjavíkur var annað atvinnuleikfélagið sem sýndi Litlu hryllingsbúðina. Hún var sýnd á stóra sviði Borgarleikhússins, frumsýnt var 4. júní 1999. Að þessu sinni var það Gísli Rúnar Jónsson sem þýddi og staðfærði verkið, en áfram var notast við söngtexta Megasar. Sýningin var 468. verkefni Leikfélags Reykjavíkur. Sýningar urðu samtals 66 og sýningargestir urðu 29.603. Leikstjóri var Kenn Oldfield. Leikarar í sýningunni voru:
Hljómsveit sýningarinnar skipuðu: Jón Ólafsson (Hljómborð og tónlistarstjóri), Karl Olgeirsson (Hljómborð), Jón Elvar Hafsteinsson (Gítar), Friðrik Sturluson (Bassi), Jóhann Hjörleifsson (Trommur, slagverk).
Geisladiskur kom út með nokkrum lögum úr sýningunni, á honum er að finna þessi lög:
2006
thumb|Forsíðumynd af leikskrá frá árinu 2006 Þriðja íslenska atvinnuleiksýningin á Hryllingsbúðinni var sett upp af Leikfélagi Akureyrar, í samstarfi við Íslensku óperuna og var hún frumsýnd 24. mars 2006 í Samkomuhúsinu á Akureyri. Sýnt var á Akureyri allt vorið, en í maí var farið með sýninguna til Reykjavíkur og var hún frumsýnd í Íslensku óperunni við Ingólfsstræti þann 13. maí. Sýnt var í Reykjavík í maí og júní, en í september voru sýndar nokkrar aukasýningar á Akureyri. Einar Kárason þýddi laust mál og enn var notast við söngtextaþýðingar Megasar. Andrea Gylfadóttir hlaut Grímuverðlaunin 2006 sem besti söngvari fyrir hlutverk sitt í söngleiknum, en auk þess var Ástrós Gunnarsdóttir, danshöfundur sýningarinnar, tilnefnd til sömu verðlauna sem danshöfundur ársins. Leikstjóri sýningarinnar var Magnús Geir Þórðarson. Leikarar í sýningunni voru:
Hljóðfæraleikarar í sýningunni voru þeir Kristján Edelstein (Gítar, hljómsveitarstjóri), Arnór Vilbergsson (Hljómborð, aðstoðarhljómsveitarstjóri), Stefán Ingólfsson (bassi) og Halldór G. Hauksson (trommur).
Eins og áður var tónlistin úr sýningunni gefin út á geisladiski og er eftirtalin lög að finna á honum:
Íþaka (Bandaríkjunum)
Íþaka er heiti sex borga í Bandaríkjunum:
Brjóstahaldari
thumb|Kona í hvítum blúndubrjóstahaldara.
Brjóstahaldari (stundum einnig brjóstahald eða brjóstahöld) er flík sem konur klæðas til að halda uppi brjóstunum og styðja við þau. Brjóstahaldarar eru með skálum sem lykja um brjóstin og í neðri jöðrum þeirra eru oft vírar til stuðnings.
Saga
Sérstakar flíkur til að hylja og styðja brjóstin hafa þekkst í þúsundir ára og voru stundum notaðir lindar sem reyrðir voru um brjóstin, stundum til að þrýsta þeim upp. Á síðmiðöldum urðu lífstykki algeng og eitt hlutverk þeirra var að lyfta brjóstunum og móta þau. Talið er að nútímabrjóstahaldarar hafi þróast út frá lífstykkjum en fyrsta flíkin sem segja má að kallast geti brjóstahaldari var hönnuð af Oliviu P. Flynt árið 1876. Flíkin sem hún fékk einkaleyfi á var þó með stuttum ermum en ekki hlýrum. Umdeilt er hvort það hafi verið Herminie Cadolle eða Mary Phelps Jacob sem skapaði fyrsta brjóstahaldarann með nútímasniði en Jacob fékk einkaleyfi fyrir sínum haldara árið 1914.
Nú eru til fjölmargar gerðir brjóstahaldara, svo sem upplyftingar (e. push-up) og aðrir slíkir sem láta brjóstin virðast stærri og gera meira úr brjóstaskorunni en ella en einnig eru til brjóstahaldarar sem láta brjóstin sýnast minni. Einnig eru til hlýralausir haldarar, íþróttabrjóstahaldarar, meðgöngubrjóstahaldarar og brjóstagjafahaldarar, auk annarra gerða. Flestir brjóstahaldarar eru kræktir á bakinu með krókum og höldum en einnig eru til brjóstahaldarar sem eru kræktir að framan.
Stærðir
Stærðaflokkun brjóstahaldara er tvöföld, annars vegar er um að ræða ummál líkamans undir brjóstum og hins vegar skálastærð. Því eru brjóstahaldrar framleiddir í mun fleiri stærðum en aðrar flíkur og er ekki óalgengt að hver tegund sé framleidd í 36 mismunandi stærðum og jafnvel fleiri. Skálastærðin er táknuð með bókstöfum og gefur til kynna mismuninn á ummáli undir brjóstum og um brjóstin; því er skálarnar á C 38-brjóstahaldara í raun mun stærri en á C 32-brjóstahaldara.
Minnsta stærðin sem fæst í verslunum er A (í Bandaríkjunum er AA minnst) en þá er innan við 10 cm munur á brjóstmáli og ummáli undir brjóstum. D táknar að munurinn sé um 18 cm en þegar komið er í stærri stærðir er í raun ekki um neina stöðlun að ræða og þegar munur á ummáli og brjóstmáli er um 25 cm kallast skálastærðin G í Bretlandi en I, J eða K í Bandaríkjunum. Stærstu brjóstahaldarar sem fást í almennum undirfataverslunum eru yfirleitt af stærð G, GG eða H í Bretlandi og J-L í Bandaríkjunum. Konur sem þurfa stærri skálar þurfa að leita til sérverslana.
Ólafur Jóhannesson (f. 1913)
thumb|Ólafur Jóhannesson Ólafur Jóhannesson (fæddur 1. mars 1913 í Stór Holti í Fljótum, dáinn 20. maí 1984) var íslenskur stjórnmálamaður sem gegndi tvisvar embætti forsætisráðherra fyrir Framsóknarflokkinn en hann var formaður flokksins 1968-1979.
Náms- og starfsferill
Ólafur starfaði sem lögfræðingur og endurskoðandi SÍS 1939-43. Hann rak samhliða eigin málflutninsskrifstofu með Ragnari Ólafssyni hrl. Ólafur kenndi sem stundakennari við Samvinnuskólann 1937-43 og Kvennaskólann 1942-44. Hann var framkvæmdastjóri félagsmáladeildar SÍS og lögfræðilegur ráðunautur þess 1944. Ólafur var prófessor við lagadeild HÍ 1947-78 (kenndi ekki frá 1971). Hann gegndi oft varadómarastörfum við Hæstarétt 1949-71. Hann var forsætis-, dóms- og kirkjumálaráðherra 1971-74 og 1978-79, dóms- og kirkjumálaráðherra og viðskiptaráðherra 1974-78 og utanríkisráðherra 1980-83.
Hann var þingmaður Skagafjarðarsýslu 1959, Norðurlands vestra 1959-79 og Reykjavíkur 1979-84. Vilmundur Gylfason, sakaði Ólaf, sem þá var dómsmálaráðherra, um að hafa haft óeðlileg afskipti af Geirfinnsmálinu.
Fjölskylda
Ólafur kvæntist 1941 Dóru Guðbjartsdóttur (f. 1915). Þau eignuðust þrjú börn.
Arfgeng heilablæðing
Arfgeng heilablæðing (fræðiheiti Hereditary cystatin C amyloid angiopathy (HCCAA)) er séríslenskur erfðasjúkdómur, sem erfist ókynbundið ríkjandi. Hann stafar af stökkbreytingu sem veldur því að stökkbreytt prótín hleðst upp sem mýlildi (amyloid) í heilaslagæðum arfbera og veldur heilablæðingum í ungu fólki.
Tristramskvæði
Sögusviðið er tekið úr niðurlagi Tristrams sögu ok Ísöndar eftir Bróður Róbert en sagan var þýdd á norræna tungu úr frönsku einhvern tímann á 13. öld. Talið er að Hákon Hákonarson hinn gamli (1204-1263) konungur Noregs hafi pantað norræna þýðingu á Tristrams sögu.
Tristramskvæði hefur varðveist í mörgum pappírshandritum en hefur gleymst á vörum Íslendinga einhvern tímann undir lok 18. aldar. Kvæðið er talið ort hér á landi einhvern tímann á 15. öld og telst því meðal elstu sagnadansa á Íslandi. Kvæðið er laust við erlend tökuorð.
Tristrams kvæði er af mörgum talinn vera einn fegursti sagnadansinn á íslenskri tungu.
Efni kvæðisins
Tristram berst við heiðingja við Lundúnabrú en hann særist illa í bardaganum. Hann vill ekki láta græða sár sín nema af hendi Ísoddar hinnar björtu, ástkonu sinnar, sem þá var stödd í fjarlægu landi. Tristram sendir menn sína til þess að sækja hana, þó með þeim skilyrðum að þeir skyldu sigla til baka undir bláum seglum, ef Ísodd kæmi með þeim, en ef ekki, þá svörtum. Sendimennirnir sigla yfir haf til hennar og reka erindi hins særða Tristrams. Ísodd biður um leyfi til fararinnar af konungi sínum en hann bregst illa við og segist ekki vera hlynntur þessari för með þeim rökum að Tristram væri þegar við dauðans dyr. Ísodd blíðkar konung með faðmlögum og loks gefur hann henni leyfi til fararinnar. Skipin sigla þá til baka með björtu Ísodd, undir bláum seglum, og eru komin nálægt ströndinni. Þá kemur til sögunnar Ísodd hin svarta en hún virðist hafa verið stödd með hinum særða Tristrami. Ísodd hin svarta kemur auga á skipin í fjarska en lýgur að Tristrami, að seglin væru ekki blá, heldur svört.
Tristram hinn helsærði bregst illa við þessum tíðindum og hjartað hans springur (deyr). Í sömu andrá er Ísodd hin bjarta stigin á land og gengur meðfram strandlengjunni en heyrir klukknahljóð (pípnahljóð) í fjarska og grunar hana þegar hvað orðið hafði um Tristram. Ísodd hin bjarta hleypur í kirkju og sér þar ástmann sinn Tristram örendan og presta syngjandi yfir honum. Ísodd hin bjarta faðmar lík Tristrams og springur loks af harmi í þeim faðmlögum. Í sömu andrá hringja Rínarklukkur og prestar syngja sálma yfir þeim.
Undir lok kvæðist tekur Ísodd hin svarta til máls og segir að þau Tristram og Ísodd hin bjarta myndu ekki njóta samvista í himnaríki. Tristram og Ísodd hin bjarta eru að lokum sett í helgan stein. Síðasta erindi kvæðisins er að lokum á þessa leið: „Runnu upp af leiðum þeirra / lundar tveir, / upp af miðri kirkjunni / mætast þeir."
Varðveisla kvæðisins
Tristrams kvæði er varðveitt heilt í fjórum uppskriftum. Tvær eru frá 17. öld og hinar tvær frá 18. öld. Kvæðið hefur gleymst á vörum manna einhvern tímann undir lok 18. aldar. Lag við Tristrams kvæði má finna í bókinni sem ber heitið Vikivakar og söngleikir eftir Helga Valtýsson, gefin út árið 1930.
1004
Árið 1004 (MIV í rómverskum tölum)
Varúðarreglan
Varúðarreglan er meginregla sem kveður á um að ef grunur leikur á um að tiltekin framkvæmd eða stefna geti valdið almenningi eða umhverfi tjóni þá skuli skortur á vísindalegri fullvissu um að aðgerðin valdi tjóni ekki koma í veg fyrir fyrirbyggjandi aðgerðir. Sönnunarbyrðin fellur því á þann sem hyggst takast framkvæmdina á hendur og aðilar geta ekki skýlt sér á bak við skort á öruggum rannsóknarniðurstöðum sem skera úr um skaðsemi framkvæmdarinnar. Reglan felur í sér viðurkenningu á þeirri félagslegu ábyrgð að verja almenning og umhverfið fyrir hugsanlegum skaða.
Kveðið er á um varúðarregluna í ýmsum alþjóðasamningum og hún hefur verið lögfest í sumum löndum en útfærsla og túlkun hennar getur verið mjög mismunandi. Það er til dæmis ekki samstaða um það hvort hún eigi að teljast meginregla eða möguleg nálgun. Hún hefur verið gagnrýnd á þeim forsendum að ströng beiting hennar geti staðið í vegi fyrir allri nýsköpun og sumir hafa haldið fram að ströng beiting varúðarreglunnar útiloki varúðarregluna sjálfa.
Suðurnes
thumb|right|Kort af Íslandi sem sýnir Suðurnes lituð rauð. thumb|right|Kort af Suðurnesjum ásamt helstu örnefnum. Suðurnes er samheiti þeirra byggðarlaga sem eru á Reykjanesskaga sunnan Hafnarfjarðar, eða sunnan Straums eins og Suðurnesjamenn segja oft. Þessi byggðarlög eru Vogar í samnefndu sveitarfélagi á Vatnsleysuströnd, Reykjanesbær (sem var myndaður 1994 úr Innri- og Ytri Njarðvík, Keflavík og Höfnum en sameining var felld í öðrum byggðarlögum), Suðurnesjabær (sem myndaður var 2018 úr Garði og Sandgerði) og Grindavík. Á þessu svæði er landnám Steinunnar gömlu, frændkonu Ingólfs, en henni gaf hann Rosmhvalanes allt sunnan Hvassahrauns, eins og Landnáma kemst að orði. Einnig landnám Molda-Gnúps, sem nam Grindavík. Annars er frásögn Landnámu um þetta svæði mjög óljós.
Íbúafjöldi
Heildaríbúafjöldi svæðisins er 25.770 manns (skv. Hagstofu Íslands 1. jan. 2018). Í Sveitarfélaginu Vogum búa 1268, í Reykjanesbæ 17.805, í Garði 1595, í Sandgerði 1779, í Grindavík 3323. Lengst af á seinni hluta 20. aldar var heilt byggðarlag á Keflavíkurflugvelli þar sem bandarískir hermenn og fjölskyldur þeirra bjuggu og voru þar yfir 5000 manns þegar mest var, en Keflavíkurstöðin var lögð niður árið 2006. Haustið 2007 hófst útleiga til námsmanna á íbúðum sem áður tilheyrðu varnarliðinu og var þetta hverfi fyrst nefnt Vallarheiði, síðar nefnt Ásbrú og tilheyrir Reykjanesbæ.
Efnahagur
Suðurnesin hafa löngum verið einhver mestu útgerðarpláss landsins vegna legu sinnar og nálægðar við fengsæl fiskimið. Dregið hefur úr útgerð og fiskvinnslu síðan kvótakerfið var tekið upp og hafa Suðurnesjamenn selt kvóta í miklum mæli til annarra landshluta. Einnig hafa þeir misst mikinn kvóta vegna sameiningar fyrirtækja. Mest útgerð og fiskvinnsla er í Grindavík, sem byggir afkomu sína nánast eingöngu á þessum atvinnugreinum og beinni og óbeinni þjónustu við þær. Svipað má segja um Sandgerði, en þó hefur dregið talsvert úr útgerð þar á allra síðustu árum. Í Garði er allmikil fiskvinnsla, en lítil sem engin útgerð er þaðan vegna skorts á hafnaraðstöðu. Reykjanesbær er að mestu þjónustu-, iðnaðar- og verslunarbær. Allt svæðið er eitt atvinnusvæði og vinnur fjöldi manns úr öllum byggðarlögunum á Keflavíkurflugvelli eða við Leifsstöð í þjónustu við flugið. Flugstöðin er í reynd stærsti atvinnuveitandinn á svæðinu. Helst er að Grindavík skeri sig úr í þessu sambandi vegna þess að sá bær liggur fjærst hinum. Á árunum eftir hrunið var hlutfall atvinnuleysis á Suðurnesjum viðvarandi hæst á landinu, sem stafaði fyrst og fremst af samdrætti í umsvifum hersins á Keflavíkurflugvelli auk áhrifanna af bankahruninu. Hefur það valdið Suðurnesjamönnum talsverðum búsifjum, en mun að líkindum þegar fram í sækir stuðla að breyttum atvinnuháttum með aukningu í iðnaði og þjónustu.
Á svæðinu eru átta grunnskólar, einn framhaldsskóli, eitt sjúkrahús, sjö kirkjur, eitt kvikmyndahús og auk þess fjöldi verslana og annarra þjónustufyrirtækja.
Campanula strigillosa
Campanula strigillosa er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi.
Bjarnfreðarson
Bjarnfreðarson er íslensk kvikmynd sem var frumsýnd 26. desember 2009. Tökur hófust í júní 2009 og þeim lauk í ágúst sama ár.
Bjarnfreðarson er framhald Vaktaseríanna (Næturvaktin, Dagvaktin og Fangavaktin) og er lokakaflinn í sögu Georgs Bjarnfreðarsonar, Ólafs Ragnars Hannessonar og Daníels Sævarssonar.
.mv
.mv er þjóðarlén í Maldíveyjum.
Tenglar
Toppdomän
Martie Maguire
Martie Maguire (fædd Martha Elenor Erwin 12. október 1969) er bandarísk tónlistarkona. Hún er meðlimur og einn stofnenda hljómsveitarinnar The Chicks (áður Dixie Chicks). Hún hefur unnið landskeppnir í fiðluleik ung að aldri. Hún er systir Emily Robison.
Árið 1987 lenti Maguire í öðru sæti og tveimur árum síðar í þriðja sæti í landskeppninni í fiðluleik sem haldin var á Walnut Valley Festival í Winfield í Kansas.
Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constant
Paul Henri Benjamin Balluet d'Estournelles de Constant, de Constant de Rebecque barón (22. nóvember 1852 – 15. maí 1924), var franskur erindreki og stjórnmálamaður sem vann friðarverðlaun Nóbels árið 1909 fyrir stuðning sinn við stofnun alþjóðlegra gerðardómstóla.
Æviágrip
Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constant fæddist í La Flèche í Loire-dalnum og var kominn af gamalli aðalsætt sem gat rakið sögu sína aftur til krossferðanna. Franski byltingarmaðurinn og rithöfundurinn Benjamin Constant var ömmubróðir hans. Estournelles de Constant nam lögfræði og austurlandamál við háskólann Lycée Louis-le-Grand í París og hóf síðan störf í utanríkisþjónustunni árið 1876.
Snemma á diplómataferli sínum var Estournelles de Constant staðsettur í Svartfjallalandi, Tyrkjaveldi, Hollandi og Túnis. Árið 1882 sneri hann aftur til Parísar til að gegna stöðu aðstoðarframkvæmdastjóra skrifstofu franska utanríkisráðuneytisins fyrir Botnalönd. Árið 1890 var hann sendur sem bráðabirgðasendiherra til Lundúna og átti þar þátt í að afstýra stríði vegna nýlendudeilna milli Frakklands og Bretlands. Estournelles de Constant bauð sig fram á franska þingið árið 1895 og náði kjöri á neðri þingdeildina. Hann náði síðan kjöri á öldungadeild þingsins árið 1904 og hélt því þingsæti til starfsloka sinna árið 1924.
Ephedrus koponeni
Ephedrus koponeni er skordýrategund sem var lýst af Halme 1992. Hún sníkir á sitkalús í Finnlandi.
Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constant
Æviágrip
Sem þingmaður hafði Estournelles de Constant afskipti af nýlendumálefnum og beitti sér jafnan gegn nýlendustefnu þriðja lýðveldisins. Hann talaði fyrir því að nýlendusæti á franska þinginu yrðu lögð niður og mælti með því að nýlendurnar yrðu gerðar að verndarsvæðum í stað þess að vera aðlagaðar að franskri menningu samkvæmt stefnu lýðveldistímans. Estournelles de Constant var harður andstæðingur stofnunar franskrar nýlendu á Madagaskar og mótmælti jafnframt skiptingu stórveldanna á Kína. Innanlands mótmælti hann því sem hann kallaði „hneykslum gagnvart góðum siðum“ (fr. outrages aux bonnes mœurs). Hann studdi Alfred Dreyfus í Dreyfus-málinu og barðist fyrir því að líkamsleifar Émile Zola yrðu lagðar í Panthéon-hvelfinguna í París vegna baráttu Zola í þágu Dreyfusar.
Ofar öllu beitti Estournelles de Constant sér fyrir bættum milliríkjasamskiptum og var dómari við Fasta gerðardómstólinn í Haag frá árinu 1900. Hann var fulltrúi Frakka á báðum friðarráðstefnunum í Haag árin 1898 og 1907 og lýsti þar hugmyndum sínum um sameinaða Evrópu.
Estournelles de Constant samdi ýmis sagnfræði- og stjórnmálarit og jafnvel einstaka leikrit. Hann samdi gjarnan greinar fyrir fréttablöðin Le Temps, La Revue de Paris og La Revue des deux mondes. Þar sem hann var kvæntur Bandaríkjakonu, Daisy Sedgwick Berend, ferðaðist hann einnig talsvert og skrifaði um Bandaríkin.
Nafngiftir
Skóli í heimabæ Estournelles de Constant, La Flèche, er nefndur eftir honum: le lycée général et technologique d'Estournelles de Constant. Hringleikahús í þjálfunar- og rannsóknardeild Maine-háskólans í Frakklandi ber jafnframt nafn hans.
Júkagír
Júkagír er ætt tveggja náskýldra paleósíberískra mála töluð í kringum Kolyma-fljót í Austur-Rússlandi. Samkvæmt manntalinu 2002 töluðu 604 manns þessi tvö mál en talið er að fjöldi málhafa hafi verið ofmetinn enda sýna gögn frá 2009 að málhafar málanna tveggja eru í kringum 75 manns. Ættin er því talin í bráðri útrýmingarhættu.
Natalie Maines
Natalie Maines (fædd 14. október 1974) er bandarísk söngkona. Hún er þekktust sem aðalsöngkona The Chicks.
Rádýrabrimsa
Rádýrabrimsa (fræðiheiti: Cephenemyia stimulator) er tegund sníkjuflugna af brimsuætt. Flugan finnst víða um skóga Mið-Evrópu, en þekktist ekki á Norðurlöndum. Rádýrabrimsan er lík hunangsflugu að stærð og útliti, brúnloðin. Hún verpir á granir rádýra og lirfurnar skríða inn um nasirnar. Á löngum tíma holgrafa lirfur hennar nefhol, gómfyllur eða hálsvefi, grafa sig síðan út eða er hóstað út og púpa sig á jörðinni í hrufóttu hylki.
Sjökonungaríkið
thumb|Konungsríki í [[Bretlandi árið 800.]]
Sjökonungaríkið (á ensku „heptarchy“, komið úr grísku ἑπτά + ἀρχή sjö + ríki) er haft um engilsaxnesku konungaríkin sjö á miðöldum, en það voru ríki sem síðar sameinuðust og mynduðu konungsríkið England. Skotland og Wales voru einnig talin vera smákonungsríki. Orðið á ensku hefur verið notað síðan á 16. öld.
Sjökonungaríkið á við eftirfarandi aðalkonungsríki:
og einnig þessi þrjú:
Sjökonungaríkið var til á tímabilinu frá 500 e.Kr. til ársins 850 e.Kr. sem flokkast til hinna myrku miðalda. Nú á dögum nota sagnfræðingar ekki orðið heptarchy, þar eð þeim finnst það geigandi lýsing á stöðu Bretlands á þessum tíma. Hins vegar er það enn í notkun í daglegu tali.
Þórarinn Hjartarson (sagnfræðingur)
right|thumb|Hljómdiskur Ragnheiðar Ólafsdóttur og Þórarins Hjartarsonar með textum Páls Ólafssonar. Þórarinn Hjartarson, sagnfræðingur og plötusmiður, er fæddur á Tjörn í Svarfaðardal 5.12. 1950. Foreldrar, Hjörtur Eldjárn Þórarinsson (1920-1996) og Sigríður Hafstað (1927).
Nám og störf
Þórarinn lauk stúdentsprófi frá MA 1971. Síðan stundaði hann nám við Landbúnaðarháskólann að Sketlein í Noregi og útskrifaðist þaðan. Hann lauk námi í plötusmíði við Iðnskólann á Akureyri 1978. Síðar innritaðist hann í Óslóarháskóla og lauk þaðan mastersprófi í sagnfræði 1991 með áherslu á Sögu Sovíetríkjanna. Lokaverkefni hans var Upphaf Stalínismans og túlkun hans í sagnfræði Vesturlanda. Þórarinn hefur lengst af starfað við Slippstöðina á Akureyri en einnig kennt við Menntaskólann á Akureyri og Verkmenntaskóla Akureyrar.
Ritstörf og tónlist
Þórarinn hefur stundað ritstörf, einkum á sviði sagnfræði og en einnig á sviði stjórnmála og bókmennta. Þórarinn hefur skrifað og birt tímaritsgreinar í Skírni, tímaritið Sögu og Tímarit Máls og menningar. Þar að auki fjölmargar greinar í dagblöð og netmiðla um margvísleg efni. Allmikið efni liggur einnig eftir hann í héraðsblaðinu Norðurslóð í Svarfaðardal. Hann hefur enn fremur þýtt leikrit og söngleiki fyrir Þjóðleikhúsið, Leikfélag Akureyrar og Ferðaleikhúsið (í Tjarnarbíói). Auk þessa hefur hann stundað þáttagerð fyrir Ríkisútvarpið og gert þáttaraðir um skáldin Pál Ólafsson og Stephan G. Stephansson. Hann er sjálfmenntaður tónlistarmaður og hefur víða komið fram sem trúbador og kvæðamaður og hefur samið og þýtt fjölmarga söngtexta.
Söngur riddarans
Árið 2001 gaf Þórarinn út, ásamt Ragnheiði Ólafsdóttur, hljómdiskinn Söngur riddarans þar sem sungin voru 25 ljóð Páls Ólafssonar. Sjálf fluttu þau söngvana ásamt fjórum hljóðfæraleikurum. Að hluta voru notuð eldri lög og þjóðlög en við sextán ljóðanna sömdu lagasmiðir ný lög. Diskinum fylgdi bæklingur með söngljóðum Páls og dálítilli ritgerð Þórarins um skáldið.
Einkahagir
Fyrri kona Þórarins er Katjana Edvardsen. Börn þeirra: Seinni kona Þórarins er Margrét Guðmundsdóttir, sagnfræðingur.
Heimildir
Æviskrár MA-stúdenta 1969-1973, 5. bindi. Ritstj. Gunnlaugur Haraldsson. Steinholt, Reykjavík, 1994
Paleósíberísk tungumál
Paleósíberísk tungumál er orð sem notað er í málvísindum til að flokka saman hóp lítilla tungumálaætta og óskýldra stakmála sem töluð eru í Norðaustur-Síberíu og Austur-Rússlandi. Paleósíberísk mál eru ekki skyld en þau eru flokkuð saman því talið er að þau hafa verið töluð á þessu svæði fyrr en núráðandi mál eins og tyrkísk mál og rússneska bárust þangað.
Helst þessara mála er tjúktsí sem á sér um 12.000 mælendur í því ýtarlegasta Norðaustri-Síberíu þar sem skemmst er til Alaska. Skylt tjúktsí er korjak, talað af um 6.000 á innri hluta Kamsjatkaskaga. Á svipuðum slóðum er að finna þriðja málið skylt þessum—ítelmen—sem aðeins á sér nú um 500 mælendur.
Kerið
thumb|Kerið að vetrarlagi thumb|Kerið Kerið er gíghóll í Grímsnesi. Það er 270 m langt og um 170 m breitt. Gígurinn er 55 m djúpur og niðri í honum er tjörn. Dýpt tjarnarinnar fer eftir grunnvatnsstöðu, hún er 7 til 14 m djúp.
Kerið var áður talið sprengigígur en núna er talið að það sé niðurfall eftir hrun gjallgígs. Talið er að þessi gjallgígur hafi verið einn af mörgum gjallgígum sem gusu þarna fyrir 6500 árum og mynduðu Grímsneshraun.
Kerið er eign Kerfélagsins, sem tekur aðeins gjald af þeim ferðamönnum sem koma að skoða það.
Ólafía Jóhannsdóttir
Ólafía Jóhannsdóttir (1863 – 1924) var íslensk kona sem starfaði að líknarmálum á Íslandi og í Noregi. Hún var fósturdóttir Þorbjargar Sveinsdóttur. Hún skrifaði bók um reynslu sína af starfi með fólki sem á um sárt að binda og kom sú bók fyrst út á norsku með titlinum De ulykkeligste. Bókin kom út á íslensku undir titlinum Aumastir allra.
Í Osló er gata nefnd eftir Ólafíu en það er gatan Olafiagangen og heilsumiðstöðin Olafiaklinikken og verðlaunin Olafiaprisen eru líka kennd við hana.
Konrad Gesner
thumb|right|Teikning af Konrad Gesner. Konrad Gesner (Conrad Gessner, Konrad Gessner, Conrad Geßner, Conrad von Gesner, Conradus Gesnerus, Conrad Gesner; f. 26. mars 1516 – 13. desember 1565) var svissneskur náttúrufræðingur og bókasafnsfræðingur. Fimm binda verk hans Historiae animalium eða Rannsóknir á dýrum (1551–1558) er talið marka upphaf dýrafræðinnar á nýöld. Dulfrævinga-ættkvíslin Gesneria er nefnd í höfuðið á honum. Árið 1546 gaf hann út bókina Bibliotheca Universalis, alþjóðlega bókaskrá yfir öll útgefin verk eftir gríska, latneska og hebreska höfunda sem Gesner komst á snoðir um.
Talnareikningur
Talnareikingur er elsta grein stærðfræðinnar. Í ákveðnum skilningi er hægt að líta á hana sem forvera nútíma stærðfræði. Talnareikningur er rannsókn á tölum, sérstaklega við grunnaðgerðirnar í reikningi, það er samlagningu, frádrátt, deilingu og margföldun.
Bari
thumb|Bari. thumb|right|250px|Háskólinn í Bari. Bari (einnig stundum nefnd Bár á íslensku) er borg í héraðinu Apúlía á sunnanverðri Ítalíu við Adríahafið. Íbúar Bari eru um 327 þúsund (2015) en á stórborgarsvæðinu búa um 750 þúsund manns.
.sc
.sc er þjóðarlén í Seychelleseyjum.
Seiichiro Maki
Seiichiro Maki (fæddur 7. ágúst 1980) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 38 leiki og skoraði 8 mörk með landsliðinu.
.sc
Tenglar
Toppdomän
Hvamm-Sturla
Hvamm-Sturla Þórðarson bjó í Hvammi í Dölum. Hann var fæddur árið 1115 og dó 23. júlí 1183. Foreldrar hans voru Vigdís Svertingsdóttir og Þórður Gilsson goði á Staðarfell í Dölum. Sturla var goði eins og faðir hans. Hann var stórbokki og lét aldrei sinn hlut fyrir nokkrum manni. Hann stóð í illdeilum við Pál Sölvason prest í Reykholti (f. 1118, d. 1185) og gekkst höfðinginn Jón Loftsson í Odda fyrir sáttum þeirra með því að bjóða Sturlu að fóstra yngsta son hans, Snorra.
Sturla var að minnsta kosti tvígiftur og var fyrri kona hans Ingibjörg Þorgeirsdóttir. Þau áttu tvær dætur. Seinni eða síðasta kona hans var Guðný Böðvarsdóttir frá Görðum á Akranesi. Hún var móðir bræðranna Þórðar, Sighvatar og Snorra, sem mest koma við sögu í upphafi Sturlungaaldar. Sturla átti líka nokkrar frillur og með þeim að minnsta kosti sjö börn sem upp komust. Eitt þeirra var Þuríður, móðir Dufgusar Þorleifssonar og amma Dufgussona.
Magadanfylki
thumb|300px|Magadanfylki innan Rússlands
Magadanfylki (rússneska: Аму́рская о́бласть) er fylki í Rússlandi. Fylkið er tæplega 150.000 km² að flatarmáli en íbúar þess voru rúmlega 830 þúsund árið 2010.
Hverafugl
Hverafugl er þjóðsagnavera sem sagt er að hafi haldið sig í hverum og átti að geta synt á sjóðandi vatni. Frá honum segir í íslenskum þjóðsögum.
Í tímaritinu Náttúrufræðingnum 1944 segir: Keldusvínið hefir jafnan verið álitinn afar dularfullur og einkennilegur fugl og efalaust hafa flestar sagnir um hverafugla átt eitthvað skylt við það.
Sogblettir
thumb|300px|Sogblettir 1987 Sogblettir var íslensk pönkhljómsveit sem starfaði á árunum 1986 til 1988. Sogblettir var ein af fyrstu hljómsveitunum sem Smekkleysa gaf út á plötu. Arnar Sævarsson (hálfbróðir Bjarkar Guðmundsdóttur), Ari Eldon og Gunnar Sæmundsson höfðu spilað saman í nokkur ár áður en Jón Júlíus Filippusson fór að syngja með þeim veturinn 1986-87. Sogblettir voru iðnir við tónleikahald og þykir ein eftirminnilegasta rokkhljómsveitin frá þessum tíma, enda valin efnilegasta hljómsveit ársins af umsjónarmanni rokksíðu Morgunblaðsins 1987. Tónlist Sogbletta var hrá og kraftmikil og textarnir ágengir. Fyrir jólin 1987 sendi sveitin frá sér sína fyrstu plötu og Jón söngvari hætti skömmu seinna. Nýr söngvari, Grétar, tók við og eftir þetta fór vegur Sogbletta minnkandi. Hljómsveitin hætti eftir aðra plötu sína síðla árs 1988. Arnar og Jón spiluðu seinna saman í hljómsveitinni Niður (1992-1997) og Ari Eldon með hljómsveitinni Bless (1988-1990).
Eldklóin
thumb|right|Bob Moran Nr. 4 Eldklóin er unglingasaga eftir Henri Vernes.
Söguþráður
„Oss vantar ungan verkfræðing, sem kann allt varðandi efnafræði, jarðfræði, eldfjallafræði, mann, sem er undir það búinn að láta að sér kveða og ver þó jafnan rólegur og skýr í hugsun....“ stóð í hinu leyndardómsfulla bréfi, sem Bob Moran fékk einn morguninn með póstinum. Moran var nú einmitt vanur því að starfa af atorku og láta sér ekki allt fyrir brjósti brenna. En Bombu-héraðið við M'Bangivatnið í Mið-Afríku reyndist mjög óheilnæmt fyrir Bob Moran - og ekki aðeins hvað líkmalega hollustuhætti snerti. Bob Moran verður að taka á öllu snarræði sínu og ráðsnilld til þess að sigrast á örðugleikunum. Á botni stöðuvatnsins er sem sé verðmæt, en hættuleg gastegund, sem breytt getur Bombu í nýja Pompeii á fáum sekúndum, ef hún leysist of fljótt úr sambandi. Ef hraunflóðið — sannkölluð eldtunga — nær alla leið fram að vatninu, munu allir íbúar borgarinnar og héraðsins í kring bíða hinn hörulegast dauðdaga.
Þeir Bob og Packart prófessor vita, hvað þeirra bíður, ef þeim tekst ekki í tíma að hafa hemil á náttúruöflunum.
Aðalpersónur
Bob Moran, Jacques Lamartin, Jan Packart, Brúnó Sang, Louis Van Dorf, Venega höfðingi Bajabongóanna
Sögusvið
París, Frakkland - Bomba, M'Bangi-vatn, Kalíma, Mið-Afríku
Vamm
VAMM var íslenskt tímarit, sem kom út mánaðarlega frá því í júní 2004 þar til í maí 2005 en þá lagði það upp laupana. Tímaritið fjallaði um tónlist, lífsstíl og menningu ungs fólks á Íslandi.
William Thomson
thumb|right|Ljósmynd af Kelvin William Thomson (26. júní 1824 – 17. desember 1907), einnig þekktur sem lávarðurinn af Kelvin eða einfaldlega Kelvin, var breskur stærðfræðingur, eðlisfræðingur og verkfræðingur. Hann var fæddur í Belfast á Norður-Írlandi. Hann stundaði eðlisfræðilegar rannsóknir á sviði rafmagnsfræði, segulorku og í vökvaaflfræði. Þróaði hann stærðfræði sem hentar til slíkra útreikninga. Hann starfaði sem stærðfræðiprófessor við háskólann í Glasgow.
Vamm
Blaðið náði aldrei almennilegri fótfestu á auglýsingamarkaði. Náðarhöggið í rekstri blaðsins var veitt þegar dægurmálaútvarp Rásar 2 tók fyrir forsíðuviðtal blaðsins við Andra Frey, útvarpsmann á X-inu, og hvatti í framhaldi af því auglýsendur til að endurskoða birtingar sínar í tímaritinu.
William Thomson
William Thomson var þekktur undir nafninu Lord Kelvin. Í Glasgow stendur stór glerhöll inni í Botanical Gardens, sem hann flutti í heilu lagi um langan veg og þótti það mikið verkfræðilegt afrek. Er þessi bygging við hann kennd og kallast Kelvin Hall. Einnig er þetta nafn hans þekkt af Kelvin hitakvarðanum.
Lord Kelvin reyndi líka að meta aldur jarðar. Hann taldi innri hita jarðar stafa af því að jörðin hefði í upphafi verið glóandi hnöttur og væri nú að kólna. Niðurstaða hans reyndist röng. Samt var hún byggð á útreikningum, sem eru réttir, en hann vantaði eina forsendu, sem hann vissi ekkert um, enda uppgötvaðist hún ekki fyrr en síðar og það var geislavirkni.
Mánagöltur
Mánagöltur (fræðiheiti: Echinosorex gymnura) er tegund broddgalta.
Þorsteinn M. Jónsson
right|thumb|Þorsteinn M. Jónsson Þorsteinn M. Jónsson (f. 18. febrúar 1963) er fyrrum stjórnarformaður og eigandi Vífilfells hf. og fyrrum stjórnarformaður Glitnis hf. . Hann hefur átt sæti í stjórnum ýmissa fleiri fyrirtækja, þeirra á meðal FL Group hf. , Refresco Holding BV., 365 hf. og Teymis hf.
Nám og starfsferill
Þorsteinn lauk Cand. oecon prófi (BA í hagfræði) frá Háskóla Íslands árið 1988 og hlaut MA gráðu í hagfræði frá Northwestern University árið 1991.
Þorsteinn starfaði sem hagfræðingur, fyrst hjá Seðlabanka Íslands og síðan Samtökum Iðnaðarins þar til hann var ráðinn sem framkvæmdastjóri Vífilfells 1996. Því starfi gegndi hann til ársins 2005 þegar hann tók við sem stjórnarformaður fyrirtækisins. Þorsteinn hefur samhliða störfum sínum gegnt hlutverki fjárfestis og hefur tekið þátt í margvíslegum verkefnum á Íslandi og erlendis á undanförnum árum.
Hann var kosinn stjórnarformaður Glitnis í febrúar 2007,.
Faðir Þorsteins er Jón Þórarinsson, tónskáld.
Engirella
Engirella eða engjasvín (fræðiheiti Crex crex) er frekar lítill fugl af vatnahænsnaætt (rallidae) og skyldur keldusvíni, bleshænu, blesönd en er þó sérstök ættkvísl (crex). Nefið er miklu styttra en um leið hærra en á keldusvíni.
Útlit
Sumarbúningur karl- og kvenfugla er þannig að á miðju enni og hvirfli og skiptast á gulbrúnar og brúnsvartar langrákir, höfuð á hliðum blágrátt, taumur (rák frá efra skolti að auga), fjaðrirnar í kringum augað og rák aftur frá því, ljósgulbrún. Að ofan (einnig á stéli) er fuglinn annars brúnsvartur með breiðum gulbrúnum, framan til á fjöðrunum öskugráum, fjaðrajöðrum. Handflugfjaðrir dökkmóbrúnar, innfanirnar dekkri og brúnni en útfanirnar, armflugfjaðrirnar rauðari, þær innstu eins á lit og bakið, yfirvængþökur dökkrauðbrúnar, innan til oft með meira eða minna greinilegum gráhvítum þverflikrum. Á kverk og á framanverðum hálsi ofan til er fuglinn gráhvítur með rauðgulleitum blæ, aðrir hlutar framanverðs háls og hálshliðar öskugráar eða blágráar með gulbrúnleitum blæ. Á miðri bringu, kviði og undirgumpi er hann hvítur, undirstélþökur eru hvítar, á síðunum skiftast á hvítar og rauðbrúnar þverrákir. Axlarfjaðrir og undirvængþökur dökkrauðbrúnar, að undanskildum þeim yztu, sem eru hvítar. Lithimnan ljósbrún. Nef og fætur brún-holdlitaðir.
Á veturna er rákin yfir auganu og höfuð á hliðum ryðrautt, framanverður háls og uppbrjóst ljósryðbrúnt og vottar þá hvergi fyrir gráum lit á þessum stöðum. Að öðru leyti eru vetrar- og sumarbúningar eins. Ungir fuglar eru eins á lit og fullorðnir fuglar í vetrarbúningi en brúnsvörtu blettirnir á fuglinum ofanverðum eru minni, yfirvængþökur ljósari og þverrákir á síðum óreglulegri.