cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu
1970-1991
Árið 1986 voru Mexíkóar gestgjafar aftur og var því ekki í CONCACAF meistaramótinu árið áður. Á heimsmeistarakeppninni var Mexíkó í riðli með Paragvæ, Belgíu og Írak. Mexíkó. Fyrsti leikurinn var gegn Belgum, sem þeir mættu í annað sinn á heimavelli í heimsmeistarakeppninni. Mexíkóar skoraði tvö mörk. Það fyrra skoraði Fernando Quirarte og það síðara var fyrsta og eina mark Hugo Scanchez á HM. Erwin Vandenbergh minnkaði rétt fyrir hlé en Mexíkó vann 2-1. Í næsta leik gerðu þeir jafntefli 1-1 gegn Írak.
1991-1994
Í undankeppninni fyrir heimsmeistarakeppnina 1994 tók Mexíkó þátt í seinni hlutanum, 1992, lenti í undankeppninni í riðli með með Kosta Ríka, Hondúras og Sankti Vinsent og Grenadíneyjum. Mexíkó sigraði Hondúras heima og gerði síðan jafntefli gegn Hondúras og lokum sigruðu þeir Kosta Ríka bæði heima og heiman en Kosta Ríka lagði Mexíkó heima og tapaði. Það þýddi að Hondúras og Mexíkó tryggðu sig áfram.
Erlen
Erlen er íslenskt kvenmannsnafn.
Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu
1991-1994
Næsta og síðasta umferð var spiluð í apríl 1993. Þegar Bandaríkin hýsti keppnina var Mexíkó í uppáhaldi í hóp með Hondúras, El Salvador og Kanada. Á sama tíma hafði Mexíkó sýnt veikleika gegn Hondúras. Í fyrsta leiknum, fjarri El Salvador, sýndu þeir aftur veikleika og töpuðu 1-2. Þá Mexíkó vann allar hina viðureigninar, nema þá síðustu gegn Kanada, þar sem það vann 2-1 eftir að hafa snúið 0-1. Mexíkó var þar með tryggt áfram í heimsmeistarakeppninni.
Mjólkurbúð
Mjólkurbúð er verslun sem verslar nær eingöngu með mjólk og hvítan mat.
Mjólkurbúðir á Íslandi
Farið var að stofna sérhæfðar mjólkurbúðir í Reykjavík um 1910 vegna krafna um aukið hreinlæti við meðferð mjólkurafurða. Í kjölfar afurðasölumálsins sem lyktaði með því að samvinnufélögin fengu einkaleyfi á sölu ýmissa landbúnaðarafurða voru allar mjólkurbúðir eftir 1934 reknar af Mjólkursamsölunni. Mjólk fékkst þá ekki seld í matvörubúðum, nema með vissum undantekningum. Síðasta mjólkurbúðin var lögð niður 1. febrúar 1977, en þá féllu úr gildi rúmlega 40 ára gömul lög varðandi mjólkursölu og matvöruverslanir tóku að sér alla smásölu mjólkurvara. Nokkrar sérhæfðar mjólkurbúðir störfuðu þó áfram um allt land í nokkur ár en reyndu að auka vöruúrval, meðal annars með sölu rjómaíss. Síðasta mjólkurbúð Mjólkursamsölunnar við Laugarveg 162 lokaði 1986. Mjólkurbúð á horni Háteigsvegar og Rauðarárstígs var breytt í bakarí um 1990.
Mexíkóska karlalandsliðið í knattspyrnu
1991-1994
í næstu umferð biðu þeirra Búlgarir. Áður en heimsmeistarakeppnin hófst hafði Búlgaría aldrei unnið leik. Í riðlakeppninni HM 1994 tókst Búlgörum nokkuð óvænt að vinna bæði Grikkland og Argentínu. Búlgarir voru þó sterkari að þessu sinni og duttu Mexíkóar því úr leik í 16. liða úrslitum.
She's the One
She's the One er bandarísk gamanmynd frá árinu 1996 sem Edward Burns leikstýrði og skrifaði. Burns fer einnig með eitt af aðalhlutverkunum í myndinni ásamt Jennifer Aniston og Cameron Diaz.
Bengaltígur
Bengaltígur (fræðiheiti: Panthera tigris tigris) er undirtegund tígrisdýra sem er að finna á meginlandi Asíu. Nú eru eftirtaldar (var endurskoðað 2017) undirtegundir taldar til hans:
Sjá einnig
Síberíutígur
Amalgam
Amalgam (stundum nefnt vatnssilfur) er málmblanda (kvikasilfursblendingur), t.d. blendingur kvikasilfurs og t.d. kopars, silfurs, gulls, tins eða sinks. Amalgam er einkum notað í tannfyllingar og speglagerð.
Týr
thumb|right|Týr (með báðar hendur) á mynd úr íslensku handriti frá 18. öld. Týr er einhentur guð hernaðar í norrænni goðafræði, en einnig goð himins og þings. Hann missti höndina þegar æsir plötuðu Fenrisúlfinn til að láta binda sig með galdrakeðjunni Gleipni og gera þannig Miðgarð að öruggari stað fyrir mannkynið. Týr er talinn vera sonur Óðins, en hann hefur einnig verið talinn sonur Hymis út frá því sem sagt er í Hymiskviðu. Hann var hugprúðastur og djarfastur allra ása og eru af honum margar sagnir. Stríðsmenn ristu galdrastaf hans á skefti sverða sinna og ákölluðu hann áður en þeir lögðu til atlögu í bardaga. Týsdagur var nefndur eftir ásnum.
Hvernig Týr missti höndina
Fenrisúlfur var eitt af ógurlegum afkvæmum Loka. Meðan hann var lítill hvolpur höfðu Æsir bara gaman af honum, en hann stækkaði hratt og varð að risavöxnum úlfi sem ógnaði öllum sem komu nálægt honum og Týr, djarfastur Ása, var sá eini sem þorði að fóðra hann. Því hafði einnig verið spáð að Fenrir myndi vinna Ásum óbætanlegt tjón svo þeir urðu að finna leið til að halda honum í skefjum. Eftir tvo misheppnaða fjötra fengu þeir dverga úr Svartálfaheim til að smíða fjötur sem nefndist Gleipnir er gæti fjötrað úlfinn endanlega. Fjöturinn leit sakleysislega út, hann líktist þunnum spotta en var í raun búinn göldrum. En Úlfinn grunaði að þetta væri enginn venjulegur spotti og neitaði að láta binda sig nema einhver Ásanna myndi leggja hönd sína í kjaft hans. Týr var sá eini sem þorði að leggja hönd sína að veði og galt fyrir hugrekki sitt með henni, Fenrisúlfurinn beit af honum höndina og heitir þar úlfliður hvar höndin hrökk af. Fenrisúlfur stendur síðan bundinn í Jötunheimum til Ragnaraka staðráðinn að ná hefndum á Ásunum sem sviku hann.
Ragnarök
Í Ragnarökum berst Týr við hundinn Garm sem var bundinn fyrir Gnipahelli í Hel. Týr er vanur að berjast við úlfkynjaða óvætti og berst hraustlega en Garmur er sterkari og gleypir Tý. Áður en Týr gefur upp öndina í kviði Garms stingur hann sverði sínu í hjarta hundsins innanfrá og verður þeim báðum að bana.
Stílbrot
Stílbrot er þegar skyndilega er skipt um stíltegund. Oftast er það til lýta. Stundum eru stílbrot þó notuð af rithöfundum til að ná fram vissum áhrifum og jafnvel stugga við lesanda eða áheyranda. Til þess þarf töluverða færni.
Hér eru þrjú dæmi um stílbrot af verri endanum og eru þau auðkennd með breyttu letri:
Ibiza
Ibiza (stundum skrifað Íbíza eða Íbísa á íslensku) (katalónska Eivissa) er ein Baleareyjum í Miðjarðarhafi, nokkuð vestur af Majorka. Ibiza tilheyrir Spáni. Ibiza er stundum nefnd „eyjan hvíta“ eftir hvítmáluðu húsunum á eyjunni.
heiti eyjarinnar er er komið úr fönikísku frá Ibossim sem þýðir "eyja (guðsins) Bes".
Cistanthe longiscapa
Cistanthe longiscapa er plöntutegund sem var fyrst lýst af François Marius Barnéoud, og fékk sitt núverandi nafn af Carolin og M.A. Hershkovitz.
Samfélag trúlausra
SAMT er samfélag trúlausra á Íslandi sem var stofnað 1998 af nokkrum félögum Siðmennt.
Indverska úrvalsdeildin
Indverska úrvalsdeildin er atvinnumannadeild í krikket karla, keppt af tíu liðum úr tíu indverskum borgum. Deildin var stofnuð af stjórn krikket á Indlandi árið 2007.
Indverska úrvalsdeildin er mest sótta krikketdeild í heimi og var árið 2014 var í sjötta sæti í meðalaðsókn allra íþróttadeilda. Árið 2010 varð Indverska úrvalsdeildin fyrsti íþróttaviðburðurinn í heiminum til að vera í beinni útsendingu á YouTube. Vörumerkisverðmæti IPL árið 2019 var 6,3 milljarðar Bandaríkjadala punda, samkvæmt Duff &amp; Phelps. Samkvæmt stjórn krikket á Indlandi lagði Indverska úrvalsdeildin tímabilið 2015 til 150 milljónir Bandaríkjadala punda til landsframleiðslu indverska hagkerfisins.
Það hafa verið fjórtán tímabil í mótinu. Núverandi titilhafar eru Chennai Super Kings, sem unnu 2021 tímabilið.
Sigurdóra
Sigurdóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Neitunarvald
Neitunarvald er það vald sem veitt er einum einstökum aðila gegn lýðræðislegu meirihlutaræði til að fella tilögur eða nema úr gildi lög sem meirihlutinn hefur sett.
Sem dæmi hefur forseti Íslands slíkt vald og getur sett tillögur eða lög í þjóðaratkvæðagreiðslu í stað þess að samþykkja þau. Á Íslandi var því beitt í fyrsta skiptið árið 2004 af Ólafi Ragnar Grímssyni þegar hann neitaði lögum um eignarhald fjölmiðla.
Opinberun Hannesar
Opinberun Hannesar er kvikmynd eftir Hrafn Gunnlaugsson byggð á smásögu Davíðs Oddssonar, Glæpur skekur húsnæðisstofnun. Kvikmyndin vakti mikla athygli og varð fyrir mikilli gagnrýni. Hún er jafnvel talin hafa komið óbeint við sögu við einkavæðingu Landsbankans.
Opinberun Hannesar og styrkirnir
Mikill fyrirgangur var við fjármögnun myndarinnar frá upphafi. Kvikmyndasjóður var á þessum árum undir stjórn Þorfinns Ómarssonar og undir stjórn hans hafnaði Kvikmyndasjóður fjárstuðningi við myndina þegar sótt var um 60 milljón króna styrk. Stuttu síðar rak þáverandi menntamálaráðherra, Tómas Ingi Olrich, Þorfinn úr starfi, en hann var síðan ráðinn á ný eftir að sérskipuð nefnd hafði fjallað um málið. Þorfinnur veitti þó styrk til gerðar Opinberunar Hannesar rétt fyrir afsögn sína og var sá styrkur 22 milljónir. Sú styrkveiting fór fyrir Ríkisendurskoðanda. Seinna sama ár var Kvikmyndasjóður lagður niður og stofnuð var Kvikmyndamiðstöð Íslands og auglýst eftir nýjum forstöðumanni en Laufey Guðjónsdóttir var ráðin í starfið haustið 2003.
Um líkt leyti komu Björgólfur Guðmundsson og sonur hans, Björgólfur Thor til sögunnar og styrktu myndina um 10 milljónir króna til viðbótar. Þetta var á sama tíma og Davíð Oddsson, höfundur sögunnar sem myndin er unnin eftir, var að velja sér kaupanda að Landsbankanum. Fór lítið fyrir þessari staðreynd í aðdraganda einkavæðingarinnar. Styrkurinn var sagður fjárfesting á dreifingarrétti myndarinnar í Þýskalandi. Auk alls þessa keypti Ríkissjónvarpið sýningarréttinn á 10 milljónir.
Þegar hinir ýmsu álitsgjafar fóru í saumana á myndinni, eftir að hún var frumsýnd, þótti flestum þeirra sem myndin hefði kostað öllu minna en framleiðendur höfðu fengið til gerðar hennar.
Gagnrýni
Myndin var smá í sniðum; tekin á litla handhæga tökuvél, lýsing lítil sem engin og leikarar fáir. Þótti mörgum þessar staðreyndir renna stoðum undir þá kenningu að myndin væri í heild sinni ekki dýr og hefði verið meira en ofgreitt fyrir hana af almannafé. Þá vakti það undrun að hún var sýnd í Ríkissjónvarpinu daginn áður en hún var frumsýnd í kvikmyndahúsum sem var líklega aðalástæðan fyrir að hún fékk litla sem enga aðsókn. Myndin varð fyrir mikilli gagnrýni. Hún þótti einstaklega lítilfjörleg, gagnrýnendur voru á einu máli og þótti lítið til myndarinnar koma, nema Sæbjörn Valdimarsson, kvikmyndagagnrýnandi Morgunblaðsins, sem var mjög hrifinn og gaf henni þrjár stjörnur. Hallgrímur Helgason skrifaði nokkrum dögum síðar:
Hrafn um Opinberun Hannesar
Í viðtali við Fréttablaðið árið 2007 tjáði Hrafn sig um Opinberun Hannesar. Hann sagði orðrétt:
Hrúðurflétta
Hrúðurflétta er flétta sem hefur skorpulaga- eða hrúðurkennt vaxtarlag. Hrúðurfléttur vaxa því þétt upp við undirlagið sem getur verið jarðvegur, grjót, trjábörkur og fleira. Það er því nánast ómögulegt að losa hrúðurfléttur frá undirlaginu í heilu lagi.
Yfirborð hrúðurfléttna er yfirleitt hörð skorpa með sprungum sem geta opnast og lokast eftir því hversu rakt þal fléttunnar er. Margar hrúðurfléttur hafa sérstaka hæfni til að þola þurrk og að ljóstillífa í beinu sólarljósi eða lifa af við krefjandi aðstæður.
Erlín
Erlín er íslenskt kvenmannsnafn.
Þverbanda hjólbarði
Þverbanda hjólbarðar voru fundnir upp af Michelin fyrirtækinu og komu fyrst á markað árið 1946.
Kostir og gallar
Kostir við að nota þverbanda hjólbarða:
Gallar:
CSI: NY
CSI: NY (Crime Scene Investigation: New York) er bandarískur sjónvarpsþáttur sem fylgir eftir réttarrannsóknarmönnum New York borgar og rannsóknum þeirra. Þátturinn var þróaður af Anthony E. Zuiker, Carol Mendelsohn og Ann Donahue.
Framleiddar voru níu þáttaraðir og var fyrsti þátturinn sýndur 9. maí 2002 í þætti af CSI: Miami. CSI: NY er systur þáttaröð ''CSI: Crime Scene Investigation og CSI: Miami.
Framleiðendur
Þann 10. maí 2013, tilkynnti CBS að þátturinn hafi verið aflýst.
Tökustaðir
Innisenur eru teknar upp í CBS Studio Center í Los Angeles, Kaliforníu. Margar útisenur eru teknar upp í miðbæ Los Angeles sem líkjast hverfum New York. Yfirlitstökur og útitökur eru teknar í sjálfri New York borginni þegar á við.
Eyðimerkurgaupa
Eyðimerkurgaupa (fræðiheiti: Caracal caracal) er kattardýr sem finnst í Afríku, Mið-Austurlöndum, Mið-Asíu og í hluta af norðvestur Pakistan og Indlandi.
Spritt
Spritt er sótthreinsivökvi eða gel blandað etanóli og vatni. Handspritt er oftast með 60-85% etanóli. Það er t.d. notað við smitgát á sjúkrahúsum og við faraldra. Spritt leysir upp himnu baktería og vírusa. Þess utan er mælt með handþvotti með sápu.
CSI: NY
Söguþráður
Þátturinn fylgir eftir New York réttarrannsóknar liði sem notar nýjustu tækni við rannsókn glæpamála. CSI liðið er stýrt af Rannsóknarfulltrúanum Mac Taylor (Gary Sinise) sem lifir fyrir vinnuna sína og er fyrrum sjóliði sem tók þátt í flugskeytaárás á Írak. Telur hann að allt sé tengt og allir hafi sögu að segja. Nýjasti meðlimur liðsins er Rannsóknarfulltrúinn Josephine “Jo‘‘ Danville (Sela Ward) frá Washington DC. Drifkraftur hennar er umhyggja fyrir fórnarlömbum. Auk þeirra eru í liðinu Danny Messer (Carmine Giovinazzo), sem er hress, en á erfiðleika heima fyrir, sem að hann notar mikið í starfi sínu. Messer var handvalinn af Mac í liðið og reynir hann að standast þann heiður og ábyrgð á hverjum degi. Sheldon Hawkes (Hill Harper) er fyrrverandi réttarlæknir liðsins sem færði sig yfir í rannsóknarstofuna. Ásamt þeim er Don Flack (Eddie Cahill), harður en virtur rannsóknarlögreglumaður með góðan húmor og úr fjölskyldu sem hefur mestöll unnið við lögreglustörf. Lindsay Monroe Messer (Anna Belknap), ung og virk CSI rannsóknarkona frá Montana sem er tilbúin að taka hvaða starf að sér en er hlédræg þegar kemur að upplýsa um leyndarmál sitt sem fékk hana til að taka að sér starfið. Lindsay og Danny eru gift og eina dóttur, Lucy. Aðstoðarmenn liðsins eru rannsóknarstofurottan Adam Ross (A.J. Buckley) og hinn sérvitri réttarlæknir Dr. Sid Hammerback (Robert Joy).
Söguþráðs skipti
CSI: NY var gerður út frá þætti í annarri þáttaröð af CSI: Miami titlaður MIA/NYC Nonstop sem var frumsýndur 17. maí 2004. Í þeim þætti fer Horatio til NY í leit sinni að morðingja sem drap foreldra ungrar stúlku.
CSI: NY hafði önnur söguþráðs skipti í seríu tvö í þættinum, Manhattan Manhunt þegar Henry Darius flýr til New York og Horatio fylgir Mac til þess að klára rannsóknina. Áður hafði Mac Taylor komið til til Miami til að aðstoða Horatio í að elta uppi Henry Darius í CSI: Miami þættinum Felony Flight.
Í þriðju seríunni í þættinum Cold Reveal hafði CSI: NY söguþráðs skipti við Cold Case þegar rannsóknarfulltrúinn Scotty Valens ferðast til NY til að rannsaka gamalt morðmál tengt Stellu. Þetta er fyrsti þátturinn sem persónur úr öðrum þáttum en CSI veldinu hafa söguþráðs skipti í CSI-þætti.
Í seríu sex, hefur CSI: NY þriggja hluta söguþráðs skipti við CSI: Crime Scene Investigation og CSI: Miami með Laurence Fishburne sem Raymond Langston í aðalhlutverki.
Í seríu níu, hefur CSI: NY söguþráðs skipti við CSI: Crime Scene Investigation. Í CSI þættinum In Vino Veritas ferðaast Mac til Las Vegas til að hitta Christine kærustu sína, nema hann kemst að því að hún er týnd. Í CSI: NY þættinum Seth and Apep þá ferðast Mac og D.B. Russell til New York í leit sinni að Christine.
Leikaraskipti
Leikkonan Vanessa Ferlito yfirgaf þáttinn eftir aðra þáttaröðina og í staðinn kom leikkonan Anna Belknap í byrjun þriðju þáttaraðar. Í lok sjöttu þáttaraðarinnar þá yfirgefur leikkonan Melina Kanakaredes þáttinn og í staðinn kom leikkonan Sela Ward.
Pilot - CSI NY
Ung stúlka kemur heim eftir partýstand og finnur foreldra sína myrta, rannsóknin leiðir Horatio til New York í leit sinni að morðingjanum. Í NY hittir Horatio, Mac Taylor yfirmann CSI rannsóknarstofunnar í NY sem er að rannsaka morð á leynilögreglumanni, sem virðist vera aðalsökudólgurinn í máli Horatio í Miami. Rannsókn á morði lögreglumannsins leiðir í ljós að hefur verið látinn í 72 tíma og gat ekki verið í Miami þegar morðin áttu sér stað. Við frekari rannsókn komast Horatio og Taylor að því að hinn raunverulegi morðingi hafi drepið lögreglumanninn og notað nafn hans til þess að fara til Miami og er enn ófundinn.
Verðlaun og tilnefningar
American Society of Cinematographers
BMI Film & TV verðlaunin
Emmy verðlaunin
Image verðlaunin
Romm handa Rósalind
Romm handa Rósalind er sjónvarpsleikrit eftir Jökul Jakobsson. Það er fyrsta íslenska leikritið sem sett var sérstaklega upp fyrir sjónvarp og var sent út í Ríkisútvarpinu 4. mars 1968. Leikstjóri var Gísli Halldórsson og Andrés Indriðason stjórnaði upptökunni. Leikarar voru Þorsteinn Ö. Stephensen (skósmiðurinn), Anna Kristín Arngrímsdóttir (Rósalind) og Nína Sveinsdóttir (kona skósmiðsins). Leikritið var tekið upp 7. og 8. febrúar þetta ár.
Verkið gerist á verkstæði skósmiðs þar sem gamall skósmiður staupar sig á rommi og gefur Rósalind, fatlaðri stúlku sem býr í nágrenninu, með sér meðan þau ræða um líf sitt.
Sólbjartur
Sólbjartur er íslenskt karlmannsnafn.
Grjótaþorp
thumb|Unuhús var eitt sinn mikill samkomustaður listamanna. Þekkt skáld eins og [[Halldór Laxness, Þórbergur Þórðarson og Steinn Steinarr voru þar tíðir gestir.]] Grjótaþorp er hverfi í Reykjavík og telst vera fyrsta úthverfi hennar. Það afmarkast af Aðalstræti, Túngötu, Garðastræti, og Vesturgötu. Húsaskipan og lega gatna eru nokkuð óregluleg, enda náði bæjarskipulag Reykjavíkur ekki yfir Grjótaþorp fyrr en eftir að stór hluti þess var þegar byggður. Meðal sögufrægra húsa í Grjótaþorpi má telja Hlaðvarpann, Unuhús og hús Sögufélags. Í austurjaðri Grjótaþorpsins, við Aðalstræti, stóð auk þess kvikmynda- og samkomuhúsið Fjalakötturinn.
Saga Grjótaþorpsins
Grjótaþorpið er nefnt eftir bæ sem nefndist Grjóti og var upphaflega hjáleiga frá Vík og er þannig talið í Jarðabókinni. Fyrir norðan bæinn var Grjótatún. Þegar farið var að byggja Dómkirkjuna, var grjótið til hennar rifið upp úr Grjótatúni og það ónýtt. Komu þar þá kálgarðar. Um miðbik 18. aldar var komið þarna bæjarhverfi sem nefndist Grjótaþorpið. Heimir Þorleifsson sagnfræðingur hefur sagt að Grjótaþorp sé fyrsta úthverfi Reykjavíkur. Það heyrði ekki beinlínis undir þorpið Reykjavík og byggðin þar er því sundurleitari og handahófskenndari en gamli bærinn almennt.
Ekki má gleyma að nefna Vinaminni (Mjóstræti 3) meðal sögufrægra húsa í Grjótaþorpi. Þar rak Sigríður Einarsdóttir (sem reisti húsið), kona Eiríks Magnússonar bókavarðar, kvennaskóla veturinn 1891 til 1892. Síðar voru bæði Verslunarskólinn og Iðnskólinn settir á koppinn í þessu húsi.
Fullyrðing Heimis Þorleifssonar sagnfræðings í þá veru að Grjótaþorp sé fyrsta úthverfi Reykjavíkur er nokkuð hæpin. Gæta ber þess að Grjótaþorp stendur aðeins steinsnar frá Innréttingum Skúla fógeta en þær teljast upphaf þéttbýlismyndunar í Reykjavík. Grjótaþorp er því frá fyrstu tíð hluti þess þorps, sem kennt er við landnámsjörð Ingólfs Arnarsonar. Hingað til hefur verið talað um Skuggahverfi, sem fyrsta úthverfi Reykjavíkur.
Sölvahnútur
Sölvahrútur (fræðiheiti: Ligia oceanica) er krabbadýr af ættbálki jafnfætla. Hann er háður sjó og finnst efst í klapparfjörum og á klettum og sjávarfitjum þar sem seltuáhrifa gætir. Hann finnst oft ofan við mörk stórstraumsflóðs. Sölvahrútur heldur sig í fylgsnum á daginn og fer á stjá á nóttunni í fæðuleit. Hann étur ýmis konar þörunga og getur orðið þriggja ára en á afkvæmi aðeins einu sinni og þá á síðasta ári æviskeiðsins. Hann getur orðið meira en 3 sm að lengd.
Útbreiðsla við Ísland
Sölvahrútur finnst á Íslandi á svæði við Reykjanes frá Reykjanesvita norður að Reykjanesvirkjun. Hann var áður algengur á Heimaey en hefur ekki orðið vart þar síðan 1920. Sölvahrútur er á mörkum þess að vera landdýr eða sjávardýr.
Orrustan um Stalíngrad
Orrustan um Stalíngrad (nú Volgograd) var ein sú mannskæðasta og um leið ein mikilvægasta orrusta í seinni heimsstyrjöldinni, milli Sovétríkjanna annars vegar og Þjóðverja og nokkurra bandamanna þeirra hins vegar. Orrustan hófst með umsátri þýska hersins um borgina Stalíngrad í Suður-Rússlandi 17. júlí 1942. Í kjölfar umsátursins hófust blóðugir bardagar um hluta borgarinnar sem Sovétmenn vörðu frækilega. Orrustunni lauk með árangursríku aðgerðinni Úranus sem fól í sér að Rauði herinn umkringdi sjötta her Þjóðverja sem hafði náð stærstum hluta Stalíngrads. Þjóðverjar gáfust upp 2. febrúar 1943. Mannfall var gríðarlegt og er áætlað um tvær milljónir manna hafi látist, sem gerir orrustuna eina blóðugustu í sögunni. Hún gjörbylti gangi styrjaldarinnar en her Þriðja ríkisins varð fyrir svo miklum skakkaföllum að hann náði aldrei aftur fyrri styrk. Sigur Sovétmanna, sem einnig urðu fyrir miklu tjóni, breytti gangi stríðsins og tókst þeim smám saman að frelsa hernumin svæði í Sovétríkjunum og síðar að gjörsigra her Þriðja ríkisins vorið 1945.
Upphaf umsátursins
17. júlí 1942 er talað um að orrustan um Stalíngrad hafi hafist en þann 23. ágúst komust hersveitir sjötta hers Þjóðverja fyrst að úthverfum hinnar miklu iðnaðarborgar við bakka Volgu. Með því hófst hið blóðuga umsátur um Stalíngrad sem átti eftir að verða vendipunktur í seinni heimsstyrjöldinni. Þremur dögum áður hafði opinber tilkynning verið gefin út í Þýskalandi um að Stalíngrad væri hernaðarlegt takmark þýska innrásarhersins í Rússlandi. Hertaka Stalíngrads var fyrst eingöngu hluti af áætlun um að ná olíulindum Sovétmanna í Kákasus og með því næðu Þjóðverjar að loka á samgöngur til Suður-Rússlands. Í Stalíngrad fór fram mikil framleiðsla á hergögnum, dráttarvélum og T-34 skriðdrekum Sovétmanna. Hins vegar varð fljótlega megin orsök að svo hart var barist um borgina að hún bar nafn leiðtoga Sovétríkjanna. Hitler var uppfullur af gremju og hatri eftir að hafa mistekist að ná Moskvu veturinn áður og vildi sanna yfirburði Þýskalands með því að hertaka borgina sem táknrænan yfirburð. Þjóðverjar bjuggust við því að borgin myndi falla á nokkrum dögum en Stalín var ekki á því að tapa borginni sem bar nafn hans og gerði allt til að tapa henni ekki og með því varð meiri áhersla lögð á að ná Stalíngrad en olíulindunum í Kákasus sem voru þó hernaðarlega mikilvægari.
Götubardagar
Í upphafi umsátursins lét þýski flugherinn rigna sprengjum yfir borgina sem olli eyðileggingu og dauða. Áhrif loftárásarinnar urðu hins vegar öfug miðað við hvað Þjóðverjar bjuggust við. Sovétmenn urðu fokvondir og fylltust gífurlegu baráttuþreki. Vasílíj Tsjújkov, hershöfðingi varnarhersins, lagði allt í sölurnar til að verja Stalíngrad. Tsjújkov fyrirskipaði að allir í borginni ættu að víggirða hverja einustu götu og til þess voru rústir hrundra húsa notaðar ásamt öðru tiltæku. Hermennirnir áttu að berjast hart um hvert einasta hús í borginni, ekki gefa neitt eftir fyrr en í fulla hnefana. Með loftárásunum voru Þjóðverjar búnir að gera besta mögulega vígvöll fyrir Sovétmenn til að verja borgina.
Þýski herinn gat lítið nýtt sína tæknilegu yfirburði í götubardögunum en hertæknin sem þurfti að beita stríddi gegn öllu sem þýsku hermennirnir höfðu lært í hernaðarlist. Lítið var um stóra bardaga heldur endalausar skærur að hálfu Sovétmanna. Sex til átta manna árásarhópar voru settir saman og komu þeir sér upp ýmsum vopnum sem gátu drepið hljóðlaust svo sem hnífum og tálguðum skóflum. Sovétmenn voru sérlega góðir í því að fela sig og þurftu Þjóðverjar sífellt að vera viðbúnir umsátri hvort sem það var dagur eða nótt. Árásarhópar réðust mjög oft til atlögu á nóttunni svo það var lítið um svefn hjá Þjóðverjunum sem minnkaði baráttuþrek þeirra. Sovéski flugherinn gerði sitt besta til að halda Þjóðverjunum vakandi með stöðugum loftárásum á næturna en svona sluppu óreyndu rússnesku flugmennirnir við að berjast við reynda flugmenn Þjóðverja. Með óhugnalegu návígi og stöðugum næturárásum brutu Sovétmenn niður allan baráttuanda Þjóðverja.
Hetjur Stalíngrads
Til þess að bæta „móralinn“ í Rauða hernum var hafið upp á ýmsum mönnum sem höfðu sýnt mikið hugrekki eða hæfileika í orrustunni og þeir notaðir til að hvetja aðra í hernum til að gera hið sama. Flestar hetjurnar voru leyniskyttur Rauða hersins og auglýstu stjórnvöld hve marga fasista hver skytta hafði drepið. Frægasta leyniskyttan var Vasílíj Zajtsev og tókst honum að drepa 149 Þjóðverja. Zajtsev var settur yfir þjálfun ungra leyniskyttna og nemendur hans voru kallaðir zajtsjata eða unghérar en Zajtsev þýðir héri. Hin hljóðláta leyniskytta Zíkan drap hins vegar flesta Þjóðverja en hann drap 224. Hetjurnar voru hins vegar ekki bara leyniskyttur en Manenkov var þekktur fyrir skot sín með skriðdrekariffli en í einum bardaganum náði hann að eyðileggja sex skriðdreka. Vínogradov var einnig þekktur sem besti handsprengjuvarparinn og sagður einn besti „Fritzaveiðarinn“.
Þjóðverjar blekktir
Þótt varðlið Sovétmanna hefði varist vel gátu þeir ekki haldið aftur af Þjóðverjunum og neyddust alltaf til að hörfa lengra inn í borgina, nær bökkum Volgu. Sovétmenn áttu orðið erfitt með að fá hergögn og liðsauka vegna þess að allir flutningar fóru um Volgu. Flutningarnir fóru fram á ýmsum bátum og prömmum sem sigldu frá austurbakkanum en Þjóðverjar gerðu sitt besta til að sökkva sem flestum bátum Sovétmanna með loft- og stórskotaárásum. Þegar veturinn harðnaði byrjaði Volga að frjósa sem gerði flutninga enn erfiðari yfir ánna. Þjóðverjarnir áttuðu sig á þessu og héldu að þeim væri að takast að sigra varnarliðið. En sama hversu slæmt ástandið leit út héldu Zhúkov hershöðingi og menn hans sig við einkunnarorð varnarliðsins „Fyrir varnarlið Stalíngrad er ekkert land handan Volgu“. Ekki var þó öll von Rússa úti því yfirmaður herráðs Rauða hersins, Georgíj Zhúkov, skipulagði aðgerð Úranus sem átti eftir að umturna gangi stríðsins. Zhúkov lét safna gífurlega stórum her með mikilli leynd. Hann sendi herinn síðan að frekar rólegum stöðum við víglínuna til að þjálfa hann en þetta villti um fyrir þýsku leyniþjónustunni. Aðgerð Úranus fól í sér að umkringja innrásarher Þjóðverja í Stalíngrad og ná Stalíngrad aftur. Zhúkov og hershöfðingjar hans skipulögðu árásina í þaula. Þeir létu alla óbreytta borgara flytja í burtu sem voru innan við 24 kílómetra frá víglínunni svo herinn gæti notað hús þeirra til að fela sig á leið sinni í átt að víglínunni. Leyndin var svo mikil við herflutningana að þeir færðu sig aðeins á milli staða á nóttunni. Á meðan voru aðrar herdeildir annars staðar við víglínuna en þar sem Úranus aðgerðin átti að fara fram að þykjast gera sig klára fyrir sókn til að villa um fyrir Þjóðverjum. Þann 19. nóvember var búið að safna saman rúmlega milljón manns við þrjár víglínur við Stalíngrad. 7:20 að rússneskum tíma hlóðu hermennirnir á sprengjuvörpu-stöðvunum og stórskotaliðið vopn sín og fljótlega skalf jörðin undan kraftinum í stórskotaliðinu sem hóf skotárás sína á Þjóðverja.
Sovéskir hermenn sem voru annars staðar á víglínunni höfðu ekki hugmynd um hvað var að gerast því tekist hafði að halda aðgerðinni Úranus leynilegri. Ráðist var á víglínurnar norðan og sunnan megin við Stalíngrad. Bandamenn Þjóðverja, Rúmenar, vörðust frækilega við víglínurnar en áttu ekki möguleika gegn þessari stórsókn og mættust herir Rússanna þann 22. nóvember og voru þar með búnir að umkringja Stalíngrad. Sovétmenn þjörmuðu síðan smátt og smátt að Þjóðverjunum og neyddu þá til að hörfa í átt að Stalíngrad. Friedrich Paulus var hershöfðingi yfir sjötta her Þjóðverja í Stalíngrad. Hann fékk þær skipanir frá Hitler að halda borginni, ekki reyna að brjótast út úr hring Sovétmenna og berjast til síðasta manns. Eina leið Þjóðverja til að fá birgðir var flugleiðina en aldrei náðist að flytja nægar birgðir svo herinn var að svelta og ekki hjálpaði að veturinn harðnaði með gífurlegu frosti. Þann 8. janúar var Paulusi boðið að gefast upp en hann harðneitaði og þann 24. janúar var honum aftur boðið að gefast upp en þá bannaði Hitler alla uppgjöf en Paulus hafði beðið Hitler um að fá að bjarga lífi hermanna sinna. 31. janúar 1943 gafst Paulus upp gegn skipunum Hitlers ásamt 24 öðrum hershöfðingjum og 2. febrúar gafst allur herinn upp. Eingöngu voru 91.000 hermenn eftir lifandi af sjötta hernum en upphaflega voru um 330.000 menn í honum. Stór hluti uppgjafarhermannanna létust í haldi Sovétmanna en þeir hugsuðu lítið um fangana fyrst um sinn og píndu þá eins mikið og þeir gátu uppfullir af hatri gagnvart framferði Þjóðverja gegn Sovétmönnum í innrás sinni.
Áhrif orrustunnar
Sigur Sovétmanna í orrustunni um Stalíngrad markaði upphaf hruns Þjóðverja en sjötti herinn hafði verið einn kröftugasti her sem Þjóverjar höfðu safnað. Framleiðsla Sovétmanna og Bandaríkjamanna á vígbúnaði varð margfalt meiri en framleiðsla Þjóðverja svo að þeir áttu aldrei séns á að ná aftur fyrri styrk. Talið er að yfir 800.000 hermenn frá Öxulveldunum hafi týnt lífi sínu í kringum orrustuna en á móti er talið að Rauði herinn hafi tapað um 1.100.000 hermönnum og 40.000 óbreyttir borgarar látist. 1945 var Stalíngrad tilnefnd sem Hetjuborg Sovétríkjanna fyrir vörnina á móðurlandinu. 40 árum eftir orrustuna lést Tsjújkov hershöfðingi sem hafði stjórnað vörnum Stalíngrads og síðar leitt Rauða herinn í vel heppnaðri innrás í Berlín.
Pandabjörn
Pandabjörn, Bambusbjörn eða risapanda (fræðiheiti: Ailuropoda melanoleuca), til aðgreiningar frá rauðu pöndunni, er spendýr sem tilheyrir ætt bjarndýra (Ursidae) og á heimkynni sín í Miðvestur- og Suðvestur-Kína. Tegundin er auðþekkt á stórum svörtum skellum í kringum augun, yfir eyrum og um miðjan líkamann.
Þótt pandabjörninn tilheyri hópi rándýra nærist hann nær eingöngu á bambus. Pandabjörninn étur líka hunang, egg, fisk, appelsínur og banana ef slíkt er innan seilingar.
Siðmennt
Siðmennt - félag siðrænna húmanista á Íslandi, var stofnað 1990. Félagið er málsvari mannúðarstefnu eða húmanisma, öllu heldur veraldlegs húmanisma og frjálsrar hugsunar, óháð trúarsetningum, og stendur fyrir borgaralegum athöfnum. Árið 2013 hlaut félagið skráningu sem veraldlegt lífskoðunarfélag en breyting á lögum um skráð trú- og lífskoðunarfélög gerði skráninguna mögulega. Með skráningu sem veraldlegt lífsskoðunarfélag er Siðmennt skráð hjá Þjóðskrá og er hægt að skrá sig þar sem félagsmann Siðmenntar en við það renna sóknargjöld frá ríkinu til félagsins.
Pandabjörn
Pandabjörninn lifir í fjalllendi um miðbik Kína, það er í Sichuan, Shaanxi, og Gansu. Hann lifði eitt sinn á láglendinu en maðurinn hefur, með landbúnaði, eyðileggingu skóglendis og stækkandi byggð, þvingað hann upp í fjöllin. Pandabjörninn er í útrýmingarhættu af mannavöldum. Samkvæmt skýrslu sem kom út árið 2007 var 239 risapöndum haldið föngnum í Kína auk 27 utan Kína. Talið er að á bilinu 1.500-3.000 risapöndur lifi í náttúrunni.
Siðmennt
Athafnir
Siðmennt hefur skipulagt borgaralega fermingu með tilheyrandi námskeiði frá árinu 1990 en slíkar fermingar voru fyrst haldnar 1989 fyrir tilstuðlan Hope Knútsson sem síðar varð formaður Siðmenntar. Félagið hefur leiðbeint fólki um fleiri athafnir svo sem borgaralega útför og nafngjöf án skírnar og hefur gefið út bæklinga í því skyni. Árið 2008 hóf Siðmennt athafnaþjónustu sína við aðrar athafnir en fermingu.
Pandabjörn
Feldur pandabjarnarins er gljáandi svart-hvítur. Fullorðnir birnir mælast um 1,2 til 1,9 m á lengd, þar af er skottið gjarnan um 10-15 cm, og 60 til 90 cm háir á herðakambinn. Karldýr geta vegið allt að 160 kg en kvendýrin (birnurnar) eru almennt 10-20 % minni en karldýrin og geta vegið allt niður í 70 kg, þótt þær geti einnig vegið allt að 125 kg. Meðalþyngd fullorðinna dýra er 100 til 115 kg.
Siðmennt
Athafnir
Félagið menntar athafnastjóra með sérstöku námskeiði er varðar borgaralegar eða veraldlegar athafnir.
Afstaða, umræða og starfsemi
Félagið hefur staðið fyrir umræðufundum um ýmis mál er tengjast mannúðarstefnu, siðrænum húmanisma eða borgaralegum athöfnum. Má þar nefna málefni eins og stefnu félagsins, trúarbragðafræðslu í skólum, mannréttindi samkynhneigðra, trúarskoðanir Schuberts, um að taka dauðann í sátt, sorg og sorgarviðbrögð, dánaraðstoð, hugsanlegt trúfélag trúlausra, um erlend félög siðrænna húmanista, tjáningarfrelsi, múslima o.fl.
Siðmennt tekur yfirleitt ekki beina afstöðu í stjórnmálum og félagsmálum. Þó er það ósk félagsins að jafna stöðu allra trúarbragða og lífsskoðana og styður það aðskilnað ríkis og kirkju á Íslandi. Einnig hefur félagið látið til sín taka varðandi mannréttindamál eins og tjáningarfrelsi.
Siðmennt hefur frá 2009 haldið hugvekju við setningu Alþingis fyrir þá Alþingismenn sem hafa ákveðið að velja þann valkost fram yfir messu í Dómkirkjunni.
Frá 2005 hefur Siðmennt árlega veitt húmanistaviðurkenningu og fræðslu- og vísindaviðurkenningu.
Árið 2015 var framkvæmdastjóri ráðinn til að sinna verkefnum félagsins og var skrifstofa opnuð á Hallveigarstöðum í Túngötu, Reykjavík. .
Í byrjun árs 2016 kom út könnun sem Siðmennt lét framkvæma fyrir sig um lífsskoðun Íslendinga. Niðurstöður könnunarinnar bentu til þess að veraldlegar lífsskoðanir séu í mikilli sókn á Íslandi.
Félagið er með tengsl við önnur félög veraldlegra húmanista eins og Human-Etisk Forbund í Noregi og British Humanist Association í Bretlandi. Einnig er það meðlimur í alþjóðasamtökum húmanista International Humanist and Ethics Union (IHEU).
Meðlimir
Þann 3. maí 2013 þegar félagið hlaut skráningu sem veraldlegt lífskoðunarfélag voru meðlimir um 300. 1. janúar 2016 var meðlimafjöldi kominn í 1456.
Meðlimir voru um 5.647 1. ágúst 2023 eða um 1,4 % mannfjöldans.
Cistanthe maritima
Cistanthe maritima er plöntutegund sem var fyrst lýst af Thomas Nuttall, og fékk sitt núverandi nafn af Carolin og M.A. Hershkovitz.
Jaðarlífvera
Jaðarlífvera eða jaðarvera er lífvera sem getur lifað við umhverfisaðstæður sem eru fjandsamlegar eða erfiðar flestum öðrum lífverum á jörðinni. Flestar jaðarlífverur eru örverur.
Flokkar jaðarlífvera
Það eru til margar gerðir af jaðarlífverum, þessi upptalning er ekki tæmandi:
Vesturöræfi
Vesturöræfi eru heiðalönd í um 6-700 metra hæð vestan Snæfells og austan Jökulsár á Brú. Þar ásamt Brúaröræfum eru meginstöðvar hreindýra á Íslandi. Einnig eru þar ýmsir fuglar eins og heiðagæs. Á Vesturöræfum er að mestu gróið land frá Hrafnkelsdal og inn undir Brúarjökul. Vesturöræfi eru hluti af Miðhálendinu.
Sigurdríf
Sigurdríf er íslenskt kvenmannsnafn.
Sorpkvörn
thumb|right|Sorpkvörn með hreinsiblásara Sorpkvörn (eða skolpkvörn) er rafmagnstæki sem er fest er undir vaska (oftast eldhúsvaska) á milli niðurfalls (svelgs) og vatnslássins. Sorpkvörnin tætir í sig matarafganga og smáleifar sem setjast í niðurfallið og smættar þá í minni en 2 mm agnir sem þannig komast betur niður í affallsrörið. Sorpkvörnin minnkar líkurnar á að vaskurinn stíflist.
Þjóðhöfðingjar Skotlands
thumb|250px|Skjaldarmerki Skotakonunga, fram til 1603 Upp úr miðri 11. öld eða jafnvel fyrr voru Skotakonungar farnir að tala um sjálfa sig á latínu sem „rex Scotorum“ eða konung Skota. Sá titill var notaður til 1707, þegar konungsríkið Skotland sameinaðist konungsríkinu Englandi og úr varð konungsríkið Stóra-Bretland. Anna drottning telst því síðasti þjóðhöfðingi Skotlands (og raunar líka Englands) og um leið fyrsti þjóðhöfðingi Stóra-Bretlands. Ríkin tvö höfðu þó haft sameiginlegan konung frá 1603. Síðasti konungur sem krýndur var í Skotlandi var Karl 2., árið 1651.
Dunkeldsætt, 1034–1286
Dungaður varð konungur eftir móðurafa sinn, Melkólf 2. Hann var svo drepinn af Makbeð, sem ríkti lengi við nokkuð góðan orðstír. Á árunum 1057-1058 barðist Melkólfur 3., sonur Dungaðs við Makbeð og síðan stjúpson hans, Lulach, og settist í hásætið. Eftir að Melkólfur féll í orrustu barðist Dómald bróðir hans við syni hans um völdin. Þeir urðu konungar hver af öðrum en eftir daga Davíðs 1. gekk skoska krúnan jafnan í erfðir frá föður til elsta sonar eða þá bróður.
Sverrisætt (1286–1290)
Alexander 3. var síðasti konungur af Dunkeldsætt. Eini erfingi hans þegar hann lést af slysförum var Margrét, dóttir Margrétar dóttur hans og Eiríks prestahatara Noregskonungs. Hún var þá þriggja ára. Hún var send til Skotlands haustið 1290 til að alast þar upp en dó á leiðinni. Hún var aldrei krýnd og steig aldrei fæti á skoskt land og er því stundum ekki talin með í skosku konungaröðinni.
Bruce-ætt (1306–1371)
Skotland var konungslaust í tíu ár en Skotar neituðu að sætta sig við yfirráð Englendinga. Fyrst leiddi William Wallace baráttuna gegn þeim en síðar tók Róbert Bruce (sonarsonur Róberts Bruce sem keppti um krúnuna 1292) við því hlutverki. Árð 1306 var Róbert krýndur konungur Skota og þar sem Játvarður 2. Englandskonungur reyndist mun veikari en faðir hans hafði verið tókst Skotum að komast undan yfirráðum Englendinga og árið 1329 var gert samkomulag þar sem Englendingar samþykktu sjálfstæði Skotlands. En þegar Róbert dó var Davíð sonur hans barn að aldri og Englendingar hófu ófriðinn að nýju. Davíð eyddi miklum hluta ævinnar í útlegð eða í ensku fangelsi. Hann sneri aftur 1357 og settist í hásæti en dó barnlaus 1371 og þar með leið Bruce-ætt undir lok.
Stewart (1371–1567)
Róbert Stewart var dóttursonur Róberts 1. og erfði ríkið eftir Davíð 2. móðurbróður sinn, sem þó var yngri en hann. Þá var Róbert orðinn gamall og Róbert 3. sonur hans, sem tók við af honum, var fatlaður eftir slys. Eftir þeirra dag var Skotlandi iðulega stýrt af ríkisstjórum því konungarnir voru oft barnungir þegar þeir tóku við ríkjum. Stúart-tímabilið einkennist þess vegna af því að konungsvald veiktist en voldugir aðalsmenn fóru sínu fram. Á milli komu svo tímabil þar sem konungar reyndu að auka vald sitt. Jakob 3. féll í valinn í borgarastyrjöld milli konungs og aðalsmanna. Á endanum var María 1. neydd til að segja af sér og kornungur sonur hennar, Jakob 6., varð konungur.
Stuart (1567–1651)
Jakob 6. varð konungur Englands og Írlands sem Jakob 1. árið 1603, þegar Elísabet 1. frænka hans lést. Eftir það höfðu konungarnir aðsetur í Englandi þótt krúnurnar væru enn aðskildar. Borgarastyrjöld hófst 1642 og Karl 1., sonur Jakobs, var tekinn af lífi 1649 og stofnun lýðveldis lýst yfir í Englandi. Eftir nokkurt hik samþykkti skoska þingið að rjúfa tengslin við England og taka Karl, son Karls 1., til konungs. Hannn ríkti sem konungur í Skotlandi til 1651 en þá lögðu herir Olivers Cromwell Skotland undir sig og ráku hann í útlegð.
Stuart-ætt (endurreist) (1660–1707)
Með endurreisn konungdæmisins ríkti Stuart-ættin aftur yfir Skotlandi en virti ekki rétt Skota. Karl 2. lagði skoska þingið niður og útnefndi Jakob bróður sinn landstjóra í Skotlandi. Jakob varð konungur 1685 en var rekinn frá völdum eftir þrjú ár. Í stað hans kom María dóttir hans og eiginmaður hennar, Vilhjálmur af Orange. Skoska þingið samþykkti þau sem þjóðhöfðingja eftir nokkurt hik. Anna systir Maríu tók við krúnunni eftir dauða Vilhjálms. Ekkert hinna fjölmörgu barna Önnu komst á legg. Englendingar vildu að krúnan gegni til Soffíu af Hanover, dótturdóttur Jakobs 6., en Skotar vildu fá Jakob prins, son Jakobs 7. og hálfbróður Önnu og Maríu, sem var í útlegð í Frakklandi. Þeir hótuðu að slíta ríkjasambandinu. Englendingar lögðu þá fram áætlun um að sameina ríkin tvö og stofna konungsríkið Stóra-Bretland, sem hefði aðeins einn þjóðhöfðingja og eitt þing. Skotar féllust á þetta með tregðu, aðallega af fjárhagsástæðum, og þar með var sögu konungsríkisins Skotlands lokið.
Titlarnir Konungur Skota og Drottning Skota hafa ekki verið til síðan 1707. Um þjóðhöfðingja eftir þann tíma, sjá Lista yfir þjóðhöfðingja Bretlands.
Fábio Silva
Fábio Silva getur átt við eftirfarandi:
Vaskur (aðgreining)
Vaskur getur átt við:
Beinabúr
Beinabúr (beinaklefi eða beinahús ) (latína: ossuarium) er sérstök bygging, neðanjarðarhús, herbergi eða jafnvel kistill beina (oftast) frá miðöldum, þar sem höfuðkúpur og bein látinna manna eru geymd. Oft eru beinabúrin í kirkjukjöllurum eða á öðrum vígðum stöðum, og hafa bein verið flutt þangað úr yfirfullum kirkjugarði (eða kirkjugörðum).
Ernst
Ernst er íslenskt karlmannsnafn.
Stórmeistari (skák)
Stórmeistari í skák er skákmaður, sem náð hefur þremur stórmeistaraáföngum og a.m.k. 2500 alþjóðlegum skákstigum (FIDE-stig). Að teknu tilliti til höfðatölu eru á Íslandi flestir stórmeistar í skák af öllum löndum í heiminum.
Sigurdrífa
Sigurdrífa er íslenskt kvenmannsnafn.
Stórmeistari (skák)
Íslenskir stórmeistarar í skák í tímaröð
Bobby Fischer, fyrrum heimsmeistari í skák, fékk íslenskan ríkisborgararétt 2005 og bjó á Íslandi síðustu æviár sín. Með góðum vilja má kalla hann íslenskan stórmeistara í skák, þó hann hafi aldrei teflt kappskák sem Íslendingur. Þess má einnig geta að Fischer hlaut stórmeistaratitilinn sama ár og Friðrik Ólafsson (1958), þá aðeins 15 ára gamall, en hann var þá sá yngsti í heiminum, sem hlotið hafði stórmeistaratitil.
Bogi Thorarensen
Bogi Bjarnason Thorarensen (18. ágúst 1822 – 3. júlí 1867) var íslenskur sýslumaður og settur amtmaður í Vesturamti 1861-1865.
Bogi var sonur Bjarna Thorarensen amtmanns og konu hans Hildar Bogadóttur og hét eftir afa sínum, Boga Benediktssyni í Hrappsey. Hann útskrifaðist úr Bessastaðaskóla 1846 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1853. Hann varð sýslumaður í Snæfellsnessýslu 1854, í Mýra- og Hnappadalssýslu 1855 og Dalasýslu frá 1860. Hann bjó fyrst í Hjarðarholti í Stafholtstungum og síðan á Staðarfelli á Fellsströnd og dó þar. Frá 11. júlí 1861 til 8. maí 1865 var Bogi settur amtmaður í Vesturamtinu.
Kona Boga var Jósefína Thorlacius, dóttir Árna Thorlacius umboðsmanns í Stykkishólmi.
Gráloddur
Gráloddur eða grápöddur eru stórkrabbar af ættbálki þanglúsa (Isopoda). Þær hafa tiltölulega lítinn haus með fálmurum, bitmunni og augum og sporöskjulaga liðskiptan bol. Gráloddur hafa sjö pör fóta og anda með eins konar lungum og eru þær með tvö til fimm pör slíkra á milli fóta. Þær eru mjög háðar raka og finnast oft undir steinum eða í þéttum rökum gróðri og jarðvegi. Þær lifa á rotnandi plöntuleifum.
Fundist hafa sjö tegundir af gráloddum á Íslandi. Þær eru allar áþekkar í útliti. Þær finnast einna helst við jarðhita og í og við gróðurhús. Þær geta líka verið í húsagörðum þar sem gróður er þéttvaxinn og gróskumikill. Ein tegund sölvahrútur, finnst við sjó. Hún er í raun tengiliður þanglúsa í fjöru og grálodda á landi.
Gleipnir
Gleipnir var galdrafjötur sem æsir notuðu til að binda Fenrisúlf.
Sagan af tilkomu Gleipnis
Eftir að Fenrir hafði slitið tvo hlekki sem æsir komu á hann, ákváðu þeir að leita hjálpar hjá dvergi nokkrum sem var víðkunnur galdrameistari. Skírnir boðberi Freys var sendur til neðanjarðarsmiðju dvergsins til að fá hann til að smíða galdra fjötur fyrir æsi.
Dvergurinn féllst á að taka verkið að sér en bað Skírni um að koma aftur eftir mánuð, því að það tæki nokkuð langan tíma að afla efnispartanna sem þyrfti í fjötrana.
Skírnir kom aftur að mánuði liðnum og spurði dverginn um fjötrana. Dvergurinn sagði: „Fjöturinn er fullbúinn og ég skal segja þér úr hverju hann er gerður. Ég hef sett hann saman úr sex efnispörtum svo haglega tengdum, að hvergi hattar fyrir.“
„Hverjir eru þessir frábæru efnispartar?“ spurði Skírnir.
Hann er gerður úr dyn kattarins, skeggi konunnar, rótum bjargsins, sinum bjarnarins, anda fisksins og af fugls hráka. „Ekki fæ ég trúað þessu,“ mælti Skírnir. „Enginn hefur nokkurn tíma heyrt getið um dyn af hlaupi kattarins og ekki hafa konur skegg né fiskar andardrátt né björg rætur. Þessir hlutir eru einfaldlega ekki til.“ „Þess vegna tók mig mánuð að finna þá“ mælti dvergurinn.
Skírnir sneri aftur til Valhöll með örþunnann þráðinn fullur efasemda.
Æsir voru ekki síður vantrúaðir þegar Skírnir sneri aftur með fjöturinn, en Óðinn ákvað að reyna hann samt sem áður vegna orðspors dvergsinns.
Helgi Áss Grétarsson
Helgi Dagbjartur Áss Grétarsson er íslenskur stórmeistari í skák. Hann varð heimsmeistari í unglingaskák árið 1994.
Gleipnir
Sagan af tilkomu Gleipnis
Úlfurinn sagði: „Mér líst þannig á þennan dregil að enga frægð muni ég hljóta af að slíta svo mjótt band.“ En úlfinn grunaði að bandið væri gert með einhverjum töfrum, svo að hann fékkst ekki til að setja það á sig, nema einhver ásanna myndi legga hönd sína í munn hans að veði.
Enginn ásanna nema Týr þorði að leggja hönd sína í munn Fenris. Þegar Fenrir áttaði sig á að Gleipnir var gerður með göldrum, beit hann tönnunum saman og höndina af Tý.
Þegar ljóst var að máttur Gleipnis var svo mikill að Fenrir gat ekki slitið hann, drógu æsir endann á þræðinum í gegnum hellu eina sem nefnist Gjöll, og festu helluna langt niður í jörð. Þá tóku þeir stórt bjarg og skutu enn lengra, það hét Þviti, og höfðu það fyrir festarhælinn. Þar mun Fenrisúlfur liggja til Ragnaraka.
Línakradalur
Nafnið hefur verið talið benda til línræktar en margir telja þó sennilegra að það sé komið af því að í mýrunum í dalslakkanum óx mikið af fífu, sem hafi minnt Skinna-Björn, landnámsmann í Miðfirði og Línakradal, eða aðra frumbyggja á línakra í heimalöndum sínum.
Skáldkonan Nína Björk Árnadóttir var fædd á Þóreyjarnúpi í Línakradal en flutti þaðan um eins árs aldur. Förumaðurinn Jóhann Bjarnason beri var frá Vigdísarstöðum í Línakradal. Ættarnafnið Líndal er dregið af heiti Línakradals en að minnsta kosti þrjár ótengdar ættir munu hafa tekið það upp.
Erna
Erna er íslenskt kvenmannsnafn.
Binni Glee
Brynjar Steinn Gylfason (8. september 1999), betur þekktur sem Binni Glee er íslenskur áhrifavaldur og raunveruleikastjarna. Binni varð vinsæll á Snapchat árið 2016 og kom m.a. fram í þáttunum Snapparar á Stöð 2. Binni Glee hefur notið mikilla vinsælda í raunveruleikaþáttunum Æði á Stöð 2. Binni Glee er mjög þekktur áhrifavaldur á Íslandi.
Esja
Esja (oft með greini, Esjan) er fjall á Kjalarnesi, sem nú er innan borgarmarka Reykjavíkur, og er eitt af einkennum höfuðborgarsvæðisins. Hæsti tindur Esju er 914 metrar. Nokkrar gönguleiðir eru upp á fjallið og þar eru vinsæl útivistarsvæði, til að mynda við skógræktina við Mógilsá. Vinsælt er að ganga upp að Steini í 597 metrum og þaðan upp á Þverfellshorn í um 780 metrum.
Esja er syðsta blágrýtisfjall á Íslandi. Hæsti kambur á Esju miðri, séð úr Reykjavík, heitir Kerhólakambur. Hætta er á snjóflóðum í fjallinu á ákveðnum stöðum. Hafa 4 látist í snjóflóðum frá 1979, síðast árið 2020.
Nafn
Nafnið er líklega tengt norræna orðinu esja sem þýðir „flögusteinn“.
Í Kjalnesinga sögu er talað um bæinn Esjuberg þar sem landnámsmaðurinn Örlygur Hrappsson bjó þegar hann kom til Íslands frá Suðureyjum í Skotlandi. Í sögunni er sagt frá því að írsk kona að nafni Esja hafi komið í Kollafjörð.
thumb|800px|center|Útsýni frá Þverfellshorni.
Menorka
Menorka er ein af Baleareyjunum í Miðjarðarhafi og tilheyrir Spáni. Nafn eyjarinnar er komið úr latínu: balearis minor, síðar Minorica og merkir minni eyja en það er væntanlega vegna nálægð hennar við Majorku, sem er á latínu nefnist: insula maior eða stærri eyja.
Václav Jan Staněk
thumb Václav Jan Staněk (1907–1983) var tékkneskur náttúrufræðingur (dýrafræðingur, sveppafræðingur og grasafræðingur). Hann var einnig dýragarðsstjóri, ljósmyndari, kvikmyndagerðarmaður og rithöfundur. Meðal rita eftir hann er alfræðirit um skordýr sem var birt á Íslandi sem Stóra skordýrabók Fjölva í þýðingu Þorsteins Thorarensens. Kvikmyndir eftir hann munu vera yfir 30 talsins, stuttar og meðallangar.
Sérstakt áhugamál hans voru sveppir, ekki síst ættkvíslin Geastrum og fékk hann eintök til greiningar langt að úr heiminum, jafnvel frá Ástralíu.
Gullsmári
Gullsmári, eða Trifolium aureum,  er tegund af smára sem vex um mestalla Evrasíu.
Gullsmári er smávaxin, upprétt tvíær jurt, 10 til 30 sm há. Eins og allir smárar er hann með blöðin skift í þrjú smáblöð, sem eru 15 til 25 mm löng og 6 til 9 mm breið. Gul blómin eru í smáum, aflangt rúnnuðum blómskipunum 12 til 20 mm í þvermál, á enda stönguls. Eftir því sem þau eldast, verða blómin brún og pappírskennd. Fræbelgurinn er yfirleitt með tvö fræ.