cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vilhjálmur 1. Englandskonungur
Ríkisstjórn Vilhjálms
thumb|right|Ensk mynt frá ríkisárum Vilhjálms 1. með andlitsmynd hans Vilhjálmur dvaldi lítið í Englandi. Hann var um kyrrt í Normandí og stýrði með tilskipunum. Eftir að hann náði Englandi á sitt vald jukust áhrif og mikilvægi hertogadæmisins Normandí til mikilla muna og Vilhjálmur reyndi að ná Bretagne á sitt vald. Hann átti í útistöðum og deilum við ýmsa aðra franska hertoga en alvarlegasta ógnunin var þó uppreisn sem elsti sonur hans, Róbert, efndi til gegn honum og þurfti Vilhjálmur að leita aðstoðar Frakkakonungs. Í bardaga árið 1079 veitti Róbert föður sínum sár með sverði en áttaði sig þá á því hvern hann var að berjast við og hlífði honum. Árið 1080 tókst Matthildi drottningu þó að sætta feðgana. Hún er sögð hafa haft góð áhrif á Vilhjálm og stjórn hans varð mun harðari eftir að hún lést 1083.
Miklar breytingar urðu í Englandi á konungsárum Vilhjálms. Hann dró úr áhrifum aðalsmanna og jók miðstýringu. Hann lét byggja kastala og virki víða um landið og kom þar fyrir liði til að bæla niður uppreisnir. Hann setti normannska aðalsmenn í staðinn fyrir nær allan engilsaxneska aðalinn; suma hrakti hann í útlegð eða rak af landi sínu og lét eignir þeirra og titla í hendur Normanna. Árið 1086, þegar Dómsdagsbókin var skráð, voru aðeins 8% jarðeigna í höndum engilsaxneskra aðalsmanna.
Dauði og erfingjar
Í umsátri um borgina Mantes árið 1087 féll Vilhjálmur af hestbaki og hlaut meiðsli sem drógu hann til dauða. Hann dó í Rouen 9. september og hafði áður skipt löndum sínum og eignum milli þriggja eftirlifandi sona sinna, en sá næstelsti, Ríkharður hertogi af Bernay, var þá látinn. Róbert fékk hertogadæmið Normandí, Vilhjálmur rauður fékk England í sinn hlut og varð Vilhjámur 2. og yngsti sonurinn, Hinrik, fékk fimm þúsund pund silfurs sem hann átti að nota til að kaupa sér land. Hann varð seinna Hinrik 1. Englandskonungur þar sem Vilhjámur 2. dó barnlaus.
Massi
Jafngildi þyngdar- og tregðumassa
Séu þyngdarlögmál Newtons og annað lögmál hans (annað þeirra lýsir jú tregðumassa en hitt þyngdarmassa) sameinuð fæst eftirfarandi jafna:
Sikileyjarvörn, Scheveningen afbrigði
6.Bg5
Svartur hefur það val að leika 6...a6 sem verður að gamla aðalafbrigði Najdorf afbrigðis, 6...Rc6 sem verður að Richter-Rauzer árásinni eða 6...Be7 sem er algengasta val svarts í stöðunni. Eftir 6...Be7 er algengasta framhaldið 7.Dd2 a6 8.0-0-0 þar sem svartur leikur ...b5, ...Bb7, ...Dc7 og ...0-0.
Massi
Jafngildi þyngdar- og tregðumassa
þar sem „M“ táknar þyngdarmassa en „m“ tregðumassa.
Sikileyjarvörn, Scheveningen afbrigði
Vitolins afbrigði (6.Bb5+)
Þetta afbrigði kallast Vitolins afbrigði og er nefnt eftir lettneska stórmeistaranum Alvis Vitolinš. Vitolinš beitti afbrigðinu alls ellefu sinnum með árangrinum 50% (4 töp, 3 jafntefli og 4 sigrar). Velimirovic notaði afbrigðið einnig gegn Hulak í Sarajevo, 1984 og bar sigur úr bítum.
Heimilisréttarland
thumb|Kanadískt landnámsbýli (teikning Gertruder Spurr Cutts frá 1892)
Massi
Jafngildi þyngdar- og tregðumassa
Hér má sjá hvernig hlutfall þyngdar- og tregðumassa er fasti (hér táknaður með „K“) þá og því aðeins að allir hlutir í frjálsu falli hafi þyngdarhröðunina „g“. Með þyngdarhröðun jarðar sem fasta og athuganir Galileo að vopni, sést að K er í raun fasti eins og við héldum fram. Þyngdarmassi og tregðumassi eru því jafngildir.
Sikileyjarvörn, Scheveningen afbrigði
Vitolins afbrigði (6.Bb5+)
Stórmeistarar hafa verið að velja annaðhvort 6...Bd7 og skipta þannig upp á hvítreita biskupunum eða 6...Rbd7 þar sem svartur hefur biskupaparið ef hvítur ákveður að skipta upp á d7.
Heimilisréttarland
Heimilisréttarland var mælieining sem notað var um landsvæði sem landnemar í Vesturheimi máttu taka til búsetu. Í Kanada var miðað við að fjölskylduhöfuð og karlmenn 18 ára eða eldri gætu tekið sér 160 ekrur fyrir heimilisréttarland ef landið var ekki áður tekið eða sérstakt stjórnarland. Landnemar þurftu að búa á landinu að minnsta kosti í sex mánuði í þrjú ár til að fá eignabréf fyrir landið.
Massi
Massi og nútímaeðlisfræði
Albert Einstein sýndi árið 1905 fram á að massi og orka séu í raun jafngildir hlutir. Ekki verður sú útleiðsla hans útskýrð hér, heldur hinni frægu jöfnu sem lýsir þessu sambandi aðeins kastað fram:
Heimilisréttarland
Landnemasvæðum var skipt í sektíonir sem mynduðu svokölluð township samkvæmt sérstökum lögum, Dominion landalögunum. Þingvallabyggð sem var í Township nr. 22 og 23 um 250 mílur norðaustur af Winnipeg var stofnsett 1885. Kanadíska kerfið var líkt því kerfi sem var um landsnámsjarðir í Bandaríkjunum.
Massi
Massi og nútímaeðlisfræði
þar sem „E“ táknar orku, „m“ massa og „c“ ljóshraða. Í hverju kílógrammi af efni býr samkvæmt þessu gríðarmikil orka, sem samsvarar hér um bil 9.1016 Joule (þar sem c = 3.108 m/s).
Massi er einnig eitt aðalviðfangsefni almennu afstæðiskenningarinnar. Hún gerir ráð fyrir að massi sveigi tímarúmið, sem hefur margvíslegar afleiðingar. Nálægt gríðarmassamiklum hlutum svo sem svartholum getur þessi sveigja orðið mælanleg sem ljósvik; aðeins þannig eru svarthol greinanleg. Þá er talið að þyngdarbylgjur verði til þegar mikill massi umbreytist snögglega í orku (svo sem við Miklahvell eða þegar sprengistjarna springur).
Þyngdarkrafturinn er sá kraftur þar sem massi kemur mest við sögu. Einna minnst er þó vitað um þann kraft af höfuðkröftunum fjórum, en uppi eru hugmyndir um að þyngdarkrafturinn sé orsök samspils efnis við hina svonefndu „Higgs-bóseind“ („Guðseindina“ svokölluðu). Sú kenning myndi einnig útskýra af hverju hlutir hafa yfirhöfuð massa. Stóri sterkeindahraðallinn í CERN á að gefa svar við því hvort þessi kenning fái staðist eður ei.
Grágæs
Grágæs (fræðiheiti: Anser anser) er stór gæs sem verpir í Evrópu og Asíu. Grágæs og heiðagæs verpa á Íslandi og skipta með sér landinu þannig að grágæs er nær eingöngu á láglendi (neðan 300 yfir sjávarmáli) en heiðargæs er ofar. Grágæsir geta náð 23 ára aldri.
Stofninn á Íslandi telur um 60.000 fugla árið 2021 og hefur honum farið fækkandi.
Fáni Barbados
thumb|Núverandi fáni Barbados frá 1966.
Fáni Barbados var tekinn í notkun á sjálfstæðisdegi landsins þann 30. nóvember 1966. Fáninn samanstendur af tveimur bláum borðum aðskildum af gulum borða í miðjunni. Í miðjum gula borðanum er höfuð á þrítenntum gafli. Svarti gafallinn táknar sjálfstæði frá Bretlandi. Blái liturinn táknar himininn og hafið en sá guli táknar sandinn á Barbados. Hlutföllin eru 2:3.
Kamilla Einarsdóttir
Kamilla Einarsdóttir (f. 11. janúar 1979) er íslenskur rithöfundur. Árið 2016 birtist smásagan Læsi í Burkina Faso og aðrar aðferðir til að taka einhvern á löpp eftir Kamillu í bókinni Ástarsögur íslenskra kvenna: frásagnir úr raunveruleikanum sem er samansafn reynslusagna íslenskra kvenna af ástinni. Fyrsta skáldsaga Kamillu er samtímasagan Kópavogskrónika og kom út árið 2018. Önnur skáldsaga hennar, Tilfinningar eru fyrir aumingja, kom út árið 2021. Árið 2020 var frumsýnt samnefnt leikverk í Þjóðleikhúsinu upp úr Kópavogskróniku í leikstjórn Silju Hauksdóttur. Kamilla er dóttir rithöfundarins Einars Kárasonar.
Savanna tríóið - Skemmtilegustu lög Savanna tríósins
Savanna tríóið - Skemmtilegustu lög Savanna tríósins er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1974. Hönnun umslags: Björn Björnsson. Ljósmyndir á umslagi tók Troels Bendtsen og eru þær frá upptöku sjónvarpsins á "Bílavísum" í apríl 1974. Lögin hafa einnig komið út á kasettu.
Savanna tríóið skipa: Þórir Baldursson,Troels Bendtsen og Björn Björnsson.
Ísold Uggadóttir
Ísold Uggadóttir (f. 9. júní 1975) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og handritshöfundur.
Mannaaskur
Mannaaskur (fræðiheiti: Fraxinus ornus ) er tegund af aski sem vex í suður Evrópu (Albanía, Austurríki, Búlgaría, Korsíku, Tékkóslóvakíu, Grikklandi, Ungverjalandi, Ítalíu, Rúmeníu, Sardinínu, Sikiley, Spáni, Svisslandi,Júgóslavíu) og suðvestur Asíu (Tyrklandi, Líbanon, Sýrlandi og Kákasus).
Xavi
thumb|200px|Xavi, 2012 Xavi Hernández Creus (fæddur 25. janúar 1980) er spænskur knattspyrnustjóri og fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði sem miðjumaður fyrir FC Barcelona (24 ár) og landslið Spánar og Katalóníu. Hann er núverandi stjóri Barcelona.
Thórstína Jackson Walters
Thórstína Jackson Walters (Þórstína Sigríður Þorleifsdóttir) (27. júlí 1891 - 2. febrúar 1959) var bandarískur rithöfundur af íslenskum ættum. Hún fæddist í Íslendingabyggð í Norður-Dakota. Foreldrar hennar voru Þorleifur Jóakimsson Jackson sagnfræðingur og Guðrún Jónsdóttir Jackson ljósmóðir. Thórstína stundaði nám við Wesley college og var um skeið kennari í Winnipeg. Hún skrifaði m.a. bækurnar Saga Íslendinga í Norður Dakota árið 1926, og The Story of the Icelanders in North America árið 1953. Thórstína var gift listmálaranum Emile Walters.
Hljómskálinn
thumb|right|Hljómskálinn. Hljómskálinn er lágvaxin áttstrend og turnlaga bygging sem stendur á horni Skothúsvegar og Sóleyjargötu, austan megin við Tjörnina í Reykjavík. Hann var fullreistur síðla ársins 1923 og var byggður til að hýsa starfsemi Lúðrasveitar Reykjavíkur. Skálinn var teiknaður af Guðmundi H. Þorlákssyni húsameistara. Hljómskálagarðurinn er nefndur eftir byggingunni.
Hljómskálinn er 5,5 x 7,3 x 7,5 metrar að stærð. Hann er fyrsta hús í Reykjavík sem var byggt sérstaklega sem tónlistarhús. Endurbætur voru gerðar á húsinu 1995, þá voru gluggar settir í upprunalegt horf og árið 2000 voru settir nýir pílárar í brjóstriðið á þakbrún skálans.
Mótmælasamtökin Nýir tímar
Nýir tímar voru samtök mótmælenda sem störfuðu um skamma hríð haustið 2008 undir forystu Kolfinnu Baldvinsdóttur, dóttur Bryndísar Schram og Jóns Baldvins Hannibalssonar, fyrrverandi utanríkisráðherra. Samtökin héldu sinn fyrsta mótmælafund 25. október 2008 við Ráðherrabústaðinn við Tjarnargötu. Þau hófust einni klukkustund eftir mótmælafund Radda fólksins, undir forystu Harðar Torfasonar, sem þá var að halda sinn þriðja skipulagða mótmælafund á Austurvelli í röð.
Vikuna á undan undirbjó Kolfinna mótmælin ásamt Snorra Ásmundssyni, myndlistarmanni, og fleirum. Var það ekki síst vegna óanægju með þau mótmæli sem Hörður Torfason hafði staðið að vikurnar á undan. Opnuð var vefsíðan www.nyjirtimar.com, sem þó hefur verið lokað fyrir margt löngu. Slagorð samtakanna var: "VÍK BURT RÍKISSTJÓRN" og kynntu þau sig sem þverpólitísk samtök. Nýir tímar kröfðust þess að ríkisstjórn Íslands færi frá völdum, að þjóðstjórn tæki við og að boðað yrði til kosninga við fyrsta mögulega tækifæri. Krafan um afsögn Davíðs Oddssonar, seðlabankastjóra, og Jónasar Fr. Jónssonar, forstjóra Fjármálaeftirlitsins, var einnig hávær meðal samtakanna.
Samtökin létu útbúa fyrir sig merki þar sem táknið var rauður skálaga kross á nær alsvörtum feldi með fjóra kreppta hnefa í miðju. Mörgum þótti myndmálið minna á hakakross nasista og aðrir sáu vísanir í bolsévisma og blóðuga byltingu. Var merkinu breytt og krossinn gerður hornréttur og í stað hins rauðsvarta bakgrunns komu fánalitirnir.
Mótmælin 18. október 2008
Raddir fólksins voru með mótmæli þann 18. október klukkan 15:00 á Austurvelli þar sem á bilinu 500 til 2.000 manns komu saman. Beindust mótmælin að Davíð Oddssyni Seðlabankastjóra og var þess krafist að hann segði af sér. Kolfinna Baldvinsdóttir er sögð ein af skipuleggjendum mótmælanna en samtökin Nýir tímar hvergi nefnd. Á fundinum kvaddi hún sér hljóðs og mælti „röggsamlega“ eins og greint er frá í bókinni Hrunið, Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar, eftir Guðna Th. Jóhannesson. Aðrir aðstandenur mótmælanna voru; Hörður Torfason, Birgir Þórarinsson, Dr. Gunni og Andri Sigurðsson.
Mótmælin 25. október 2008
Kolfinna birti færslu á facebook-síðunni Nýjan seðlabankastjóra þann 22. október og boðaði til kyndilgöngu frá Austurvelli að ráðherrabústaðnum þann 25. október 2008. Í færslunni segir hún:"„Krafan er einföld, og þverpólitísk, RJÚFUM ÞÖGN RÁÐAMANNA. Mætum öll á Austurvöll - til að hittast, til að sýna fram á að við höfum rödd, að við erum til. Sýnum hvert öðru samhyggð, að við stöndum saman, og ef ekki einfaldlega til að finna að við erum ekki ein - og að við finnum til. Kyndla er hægt að kaupa í Rúmfatalagernum (en búast má við að kyndlar verði til sölu á Austurvelli, ekki komið á hreint).“"Fyrsti og eini mótmælafundur Nýrra tíma hófst svo við ráðherrabústaðinn í Tjarnargötu kl. 16:00, laugardaginn 25. október 2008. Þar tóku til máls; Jón Baldvin Hannibalsson, fyrrverandi utanríkisráðherra, Ómar Ragnarsson, fréttamaður, og Arnþrúður Karlsdóttir, útvarpsstjóri Útvarps Sögu. Á þessum fyrstu mótmælum Nýrra tíma var kveikt í fána Landsbanka Íslands fyrir utan ráðherrabústaðinn.
Kolfinna boðaði í viðtali við DV í vikunni áður að samtímis yrði boðað til mótmæla á Akureyri, Ísafirði og á Seyðisfirði og var það gert. Sagðist Kolfinna vera að verða ær og að þögnin væri að fara með hana í gröfina. Hún lýsti mótmælunum sem þverpólitískum og þau væru ætluð til að rjúfa þögn ráðamanna, þar gætu allir tekið þátt, hvort sem þeir væru á hægri eða vinstri væng stjórnmálanna. Meðal þeirra sem Kolfinna nefndi við DV að stæðu að mótmælunum með henni voru faðir hennar Jón Baldvin Hannibalsson, Þorvaldur Gylfason, prófessor, Páll Óskar Hjálmtýsson, tónlistarmaður, Daníel Ágúst Haraldsson, tónlistarmaður, og Ómar Ragnarsson, fréttamaður.
Ekki sátt um mótmæli í tvennu lagi
Einhverjir voru til þess að gagnrýna að hafa tvenn mótmæli á sama degi. Þar á meðal bloggarinn Jenný Anna Baldursdóttir sem hvatti menn til að vita „hvort þeir væru að koma eða fara.“ Á bloggsíðu Björns Bjarnasonar, fyrrverandi menntamálaráðherra, eru dregin saman ýmis ummæli sem menn viðhöfðu eftir mótmælin og gagnrýni á þau. Þar er meðal annars vitnað í Helgu Völu Helgadóttur, lögfræðing, sem var óánægð með að til illinda hefði komið á milli mótmælenda og sagði á vefsíðu sinni: "„Þetta voru tvenn mótmæli.. sem bæðevei er algerlega ótrúlegt.. en ... mér fannst leitt að það þyrfti að koma til illinda milli hópa mótmælenda, og að sá hópur sem fannst á sér traðkað skyldi eyða hálfum fundi í að tala um að “hinir illu traðkarar” væru að fara illa með sig. Þetta hefði vel getað runnið saman, enda var það raunin fyrir fjölmarga sem mættu á báða staðina. En fyrir þá sem kannski voru að mæta í fyrsta sinn, virkaði þetta ekkert sérlega vel.“"
Ásakanir ganga á víxl
Eftir mótmælin gengu í fjölmiðlum ásakanir á víxl milli Kolfinnu og Harðar um ástæður þess að mótmælt væri í tvennu lagi. Sagði Hörður m.a. að Kolfinna vildi innvinkla stjórnmálamenn í mótmælin sem hann væri alfarið á móti. Kolfinna aftur á móti ásakaði Hörð um að vera sjálfan orðinn mjög pólitískan í sínum mótmælum og sagði að hann væri talandi dæmi um ástæður þess að Íslendingar gætu aldrei unnið saman.
Áður, eða eftir mótmælin 18. október, hafði einnig verið töluverður hiti í umræðunni. Þannig ritar Kolfinna Baldvinsdóttir á facebook-síðu Ákalls til þjóðarinnar 20 október 2008: „Við undirrituð hörmum orð Dr Gunna í þætti Egils síðastliðinn sunnudag 20. okt. Þar fór hann niðrandi orðum um þá sem að mótmælunum stóðu sem Egill tók undir með“. Í framhaldinu gagnrýndi hún Dr. Gunna fyrir að hafa ekki látið sjá sig við skipulagningu mótmælanna 18. október og Egil fyrir að mótmæla ekki orðum Dr. Gunna í téðum sjónvarpsþætti.
Sama dag birtir Kolfinna aðra færslu á facebook-síðunni Ákall til þjóðarinnar og gagnrýnir íslenska fjölmiðla fyrir að gefa ekki út réttar upplýsingar til lesenda sinna. Meðal þess sem hún gagnrýnir er að íslenskir fjölmiðar hafi gefið út að einungis 500 mótmælendur hafi mætt á Austurvöll laugardaginn 18. október - en í erlendum fjölmiðlum, þ.á.m. Reuters, hafi verið sagt frá því að um 2.000 manns hafi mætt til mótmælanna. Í DV þann 24. október 2008 er haft eftir lögreglunni að fjöldi mótmælenda hafi verið um 500.
Aðilar ná sátt um að mótmæla saman
Að lokum fór svo að Nýir tímar náðu samkomulagi við Hörð Torfason og Raddir fólksins um að mótmæla sameiginlega. Kolfinna dró sig þó fljótlega út úr skipulagsstarfinu og Snorri Ásmundsson stuttu síðar og kom ekki aftur til þess að mótmæli á sköruðust líkt og 25. október 2008. Nýir tímar héldu þó áfram störfum með öðrum hætti.
Skjaldborg slegin um Alþingi
Nýir tímar stóðu fyrir því að fólk myndaði keðju utan um Alþingi 12. nóvember 2008. Um var að ræða friðsamlega aðgerð sem miðaði að því að sýna að valdið væri hjá fólkinu. Viku síðar, 19. nóvember 2008, kom hópur aftur saman við Alþingi og myndaði keðju utan um húsið á táknrænan hátt. Þau mótmæli fóru að mestu leyti friðsamlega fram en einn mótmælanda kastaði þó eggi að ráðherrabíl Björns Bjarnasonar.
Gagnrýni á Hörð Torfason
Þrátt fyrir að sátt hafi náðst milli hreyfinganna um að Raddir fólksins standi ein að mótmælum á Austurvelli er ljóst að töluverð óánægja hefur verið viðloðandi á störf Harðar Torfasonar og í DV þann 27. nóvember 2008 var rætt við nokkra aðila sem gagnrýna Hörð harðlega. Þar kallar Kolfinna eftir nýju fyrirkomulagi á mótmælunum og gagnrýnir Hörð Torfason fyrir að hann einn ákveði hverjir fái að tala á mótmælunum og aðrir tóku í sama streng í umfjöllun DV. Þar sagði Kolfinna m.a.:"„Ég fór af stað með mín eigin mótmæli þar sem við gengum að Ráðherrabústaðnum og þá kom upp fýla af hálfu Harðar Torfasonar vegna þess að hann taldi að framhjá honum hefði verið gengið.“"Hún sagðist hafa lagt áherslu á að þetta væri samstarf ólíkra félagasamtaka en að hún skildi ekki í hvaða tilgangi Hörður Torfason væri að mótmæla og fyrir hvaða hreyfingu hann talaði. Sagði hún að skýrt þyrfti að vera og greinilegt hverju væri verið að mótmæla. Þá sagðist Kolfinna hafa útskýrt fyrir Herði að hún hefði ekki talið sig þurfa leyfi frá honum til þess að standa fyrir mótmælum.
Að lokum fór svo að Nýir tímar lognuðust út af hurfu úr opinberri umræðu. Kolfinna Baldvinsdóttir var þó mjög áberandi í umræðunni áfram ein og sér. Hún reyndi m.a. fyrir sér í prófkjöri fyrir Vinstri hreyfinguna grænt framboð fyrir þingkosningarnar 2009 en náði þó ekki árangri í því.
Myrk
Myrk var svartmálmshljómsveit úr Reykjavík sem var starfandi á árunum 2000-2004 og gaf út eina plötu í fullri lengd hjá ásamt 2 demóum.
Bruno Cortez
Bruno Cortez (fæddur 11. mars 1987) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Toi, la musique et moi
Toi, la musique et moi var framlag Mónakó til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1976.
Gnaeus Naevius
Gnaeus Naevius (um 270 – eftir 200 f.Kr.) var rómverskt leikskáld sem samdi bæði harmleiki og gamanleiki. Hann samdi einnig söguljóð.
Lítið er vitað um ævi Naeviusar annað en að hann barðist í fyrsta púnverska stríðinu. Hann hóf að semja kvæði um 235 f.Kr. Hans er einkum minnst fyrir gamanleiki sína, sem byggðu margir á grískum fyrirmyndum. Á gamals aldri samdi hann söguljóðið Púnverska stríðið (Bellum Punicum).
Jeddah
Jeddah er borg í Sádi-Arabíu.
Marcus Pacuvius
Marcus Pacuvius (220 – um 130 f.Kr.) var rómverskt harmleikjaskáld. Hann var frændi skáldsins Enníusar. Hann var þekktur sem Pacuvius doctus eða Pacuvius lærði. Cicero mat Pacuvius mikils og taldi hann meðal mestu harmleikjaskálda Rómverja.
Jeddah
Vinabæir
Jeddah er vinabær:
Hoya microphylla
Hoya microphylla er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Rudolf Schlechter. Útbreiðslan er í Nýju-Guíneu.
Silius Italicus
Silius Italicus (fullu nafni Tiberius Catius Asconius Silius Italicus; um 26 – 101) var rómverskt skáld.
Hann vakti snemma athygli sem hæfileikaríkur ræðumaður og síðar sem varkár stjórnmálamaður. Hann var ræðismaður árið sem Neró lést (68).
Stafli (tölvunarfræði)
thumb|Hlaði
Stafli (einnig kallaður hlaði eða troðröð ) er mikið notuð gagnagrind. Það einkennist af því að nýjasta stakið á hlaðanum er það fyrsta sem fjarlægist. Líta má á hlaðann sem nokkurskonar rör sem er lokað að neðan, þar sem að til þess að ná neðsta stakinu úr þarf að fjarlægja öll stökin ofan af.
Aðgerðirnar á stafla eru tvær:
Til eru staflabundin forritunarmál t.d. Forth og PostScript, og staflavélar (e. stack machine), t.d. Burroughs B6700, voru einu sinni algeng högun fyrir tölvur (og er enn notað fyrir sumar sýndarvélar, t.d. JVM, fyrir Java), en gistuvélar (e. register machine) eru nú algengari.
Herbert Fandel
Herbert Fandel (f. 9. mars 1964 í Kyllburg) er þýskur knattspyrnudómari. Hann dæmdi meðal annars úrslitaleikinn í Evrópubikarnum árið 2006 þegar Middlesbrough mætti Sevilla. Síðasti leikurinn sem hann dæmdi á ferli sínum var leikurinn milli Danmerkur og Svíþjóðar í undankeppni EM 2008 þann 2. júní 2007. Á 89. mínútu leiksins fljótaði hann leikinn af og dæmdi Svíþjóð sigurinn, 3-0, eftir að stuðningsmaður Danmerkur réðst á hann. Staðan í leiknum var jöfn 3-3 áður en Fandel dæmdi hann af. Áhorfandi hljóp inn á leikvöllinn eftir að Fandel hafði gefið leikmanni Danmerkur, Christian Poulsen, rautt spjalld og vítuspyrnu vegna brot hans.
Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2007
Herbert Fandel dæmdi í úrslitaleik meistaradeildar Evrópu 2007, sem var haldinn á Ólympíuleikvanginum í Aþenu.
ISO 216
ISO 216 er alþjóðlegur staðall fyrir pappírsstærðir sem er í notkun í flestum löndum heims í dag. Staðallinn skilgreinir "A" og "B" pappírsstærðaraðir, þar á meðal A4 stærðina sem er algengust í heiminum í dag. Staðallinn er grundvallaður á þýska DIN 476-staðlinum frá 1922. ISO 216 er með tveimur sniðhlutföllum: A og B. Þó er C staðallinn, sem skilgreindur er samkvæmt ISO 269 staðlinum oft nefndur með A og B stærðunum (C er staðall fyrir umslög).
ISO 216 og ISO 269 staðlarnir hafa báðir sama myndhlutfall, þ.e. 1:\sqrt{2}. Þetta hlutfall hefur ISO 217 staðallinn líka. Þetta hlutfall á milli hliðalengda hefur þann einstaka eiginleika að þegar blað er klippt eða brotið saman til helminga hafa helmingarnir sama myndhlutfall. Hver ISO 216 pappírsstærð hefur því helming flatarmáls næstu stærðar fyrir ofan.
A-röð
Pappír sem er með stærð í A-röðinni hefur myndhlutfall af sem er þó námundað að næsta millímetra. A0 hefur flatarmál sem samsvarar einum fermetra. Stærðin sem er oftast notuð er A4 (210 × 297 mm). Til samanburðar er A4 6mm mjórri og 18 mm lengri en „Letter“ (216 × 279 mm) pappírsstærðin sem er notuð í Bandaríkjunum.
Rúmfræðileg ástæða þess að nota myndhlutfall sem byggist á kvaðratrótinni af tveimur er til þess að viðhalda myndhlutfalli hvers ferhyrnings sem kemur á eftir því að brjóta A-raðar blað í tvennt samhliða langhliðinni.
Formúlan til þess að finna lengd langhliðar An í metrum án þess að námunda er því an=2(1-2n)/4 og fyrir lengd skammhliðar an=2(-1-2n)/4. Svo pappírsstærðin An hefur því stærðarhlutföllin an×an+1.
Nákvæma stærð í millímetrum má því finna með formúlunum an=(1000/(2(2n-1)/4)+0,2 fyrir langhliðina og an=(1000/(2(2n+1)/4)+0,2 fyrir styttri hliðina.
Þá má einnig finna n númer An pappírs með formúlunni n=(4log2(an+1)-1)/-2, þar sem an+1 er lengd lengri hliðar pappírsins í metrum. Þetta má yfirfæra yfir á styttri hliðina og þá nota formúluna n=(4log2(an)+1)/2 þar sem an er lengd styttri hliðarinnar í metrum.
Formúla fyrir flatarmál blaðs í A-röðinni er því F=2-n og ummál U=2(3-2n)/4(1+√2).
Helgafell (Hafnarfirði)
thumb|Helgafell frá Heiðmörk. Helgafell er 338 metra hár móbergsstapi suðaustur af Hafnarfirði. Fjallið myndaðist við gos undir jökli seint á ísöld. Efst uppi á fjallinu er varða, sem er í raun berggangur sem grjóti hefur verið hlaðið í kringum. Í suðaustri er klettadrangur í fjallinu, sem heitir Riddari. Þaðan er fær gönguleið niður af fjallinu og liggur hún í gegnum stóran steinboga.
Nafn fjallsins kann að vera komið til vegna einhvers konar helgi á fjallinu til forna en einnig gæti það verið skylt mannsnafninu Helgi.
Fjallið er vinsælt meðal Hafnfirðinga og annarra íbúa á höfuðborgarsvæðinu og er tiltölulega auðvelt uppgöngu. Greinileg slóð liggur að fjallinu frá Kaldárbotnum, þaðan sem flestir hefja för sína. Gengið er með sléttu helluhrauni upp að norðausturhlíð fjallsins, þar sem einfaldast er að hefja gönguna. Þaðan er gengið eftir troðinni slóð sem liggur upp með fjallshlíðinni. Fyrst er gengið upp gróna brekku en síðan eftir móbergsfláum þar til komið er upp á topp fjallsins.
Útsýnið af toppnum er gott, þó að fjallið sé ekki mjög hátt. Þaðan sést vel yfir höfuðborgarsvæðið og Reykjanesskaga.
Best er að fara sömu leið niður, því fjallið er bæði bratt og klettótt. Þó er hægt að fara ýmsar aðrar leiðir, bæði upp og niður.
Geimfar
thumb|[[Geimflaugin Columbia í flugtaki]]
Geimfar eða geimskip er farartæki sem hannað er fyrir geimflug. Geimför eru notuð í mismunandi tilgangi, meðal annars til samskipta, jarðarathugunar, veðurfræði, siglingafræði, reikistjörnukönnunar og flutninga manna og farms. Í undirsporbrautarflugi (e. sub-orbital flights) fer geimfar út í geiminn og kemur svo aftur til jarðar án þess að fara á sporbraut. Í sporbrautarflugum (e. orbital flights) fer geimfarið á sporbaug um Jörðina eða önnur stjarnfræðileg fyrirbæri.
Geimför notuð til mannaðra geimferða flytja fólk annaðhvort sem starfsmenn eða farþega. Tölvustýrð geimför (e. robotic spacecraft) eru ómönnuð og er stjórnað á sjálfvirkan hátt frá Jörðinni. Ómönnuð geimför notuð til rannsókna heita könnunarhnettir (e. space probes). Nokkur geimför eru á leiðinni út úr sólkerfinu, til dæmis Pioneer 10 og 11, Voyager 1 og 2 og New Horizons.
Vinsælt er að ræða um geimför í vísindaskáldskap.
Xabi Alonso
thumb|200px|Xabi Alonso Xabi Alonso (fæddur 25. nóvember 1981) er spænskur fyrrum knattspyrnumaður. Hann spilaði sem miðjumaður fyrir meðal annars félagsliðin Liverpool FC, Real Madrid og Bayern München. Einnig spilaði hann fyrir spænska landsliðið.
Ulrike Meinhof
thumb|right|Ulrike Meinhof árið 1964. Ulrike Marie Meinhof (7. október 1934 – 9. maí 1976) var þýskur hryðjuverkamaður og einn stofnmeðlima kommúniska hryðjuverkahópsins Rote Armee Fraktion (RAF eða „rauða herdeildin“). Hópurinn var einnig oft kallaður „Baader-Meinhof-hópurinn“ í höfuðið á Meinhof og meðstofnanda hópsins, Andreas Baader. Samtökin frömdu ýmis ódæðisverk í Vestur-Þýskalandi á sjöunda og áttunda áratugnum og voru um hríð stimpluð sem „þjóðfélagsóvinur númer eitt“ af stjórnvöldum og fjölmiðlum.
Campione d'Italia
thumbnail|Loftmynd af héraðinu thumbnail|Fáni héraðsins Campione d'Italia er hérað á Ítalíu. Íbúar eru um 2200.
Ulrike Meinhof
Áður en hún snerist til hryðjuverka var Meinhof blaðamaður í vinstrisinnaða stúdentablaðinu Konkret og hafði þar vakið athygli fyrir ofstækisfullar og byltingarsinnaðar skoðanir sínar. Meinhof tók árið 1969 þátt í að skipuleggja flótta Andreasar Baader úr fangelsi eftir að hann hafði verið handtekinn fyrir að kveikja í tveimur verslunarhúsum í mótmælaskyni gegn Víetnamstríðinu og stofnaði síðan með honum og kærustu hans, Gudrun Ensslin, samtökin RAF. Samtökin frömdu meðal annars bankarán upp á um eina milljón þýskra marka, komust í skotbardaga við lögreglumenn og sprengdu sprengjur við bandaríska sendiráðið í Frankfurt am Main.
Baader og Meinhof voru handsömuð af vestur-þýskum stjórnvöldum árið 1972; Meinhof nokkuð síðar en Baader. Réttarhöldum yfir Meinhof var enn ekki lokið árið 1976, en þá fannst hún látin í fangaklefa sínum. Opinber skýring var sú að Meinhof hefði framið sjálfsmorð en margir drógu þessa skýringu í efa og dauði hennar vakti því talsverðar deilur í Vestur-Þýskalandi.
Porcupine Tree
thumb|Steven Wilson. thumb|John Wesley. thumb|Gavin Harrison. thumb|Colin Edwin. thumb|Richard Barbieri.
Porcupine Tree er bresk hljómsveit sem stofnuð var árið 1987 af Steven Wilson. Hljómsveitin byrjaði sem sólóverkefni Wilsons en árið 1993 vildi hann vinna með hljómsveit og fékk til liðs við sig nokkra tónlistarmenn á bassa, trommur, gítar og hljómborð. Hljómsveitin var undir áhrifum frá sýrurokki og framsæknu rokki en svo fór hljómsveitin að spila aðgengilegra rokk og á 21. öld voru áhrif meðal annars frá framsæknu þungarokki. Eftir 10. breiðskífu Porcupine Tree ákvað Wilson að einbeita sér að sólóferli og því var ekki útlit að hljómsveitin starfaði áfram.
Sveitin ákvað hins vegar að koma saman með nýja plötu og fylga henni eftir með tónleikaferðalagi 12 árum síðar, 2022.
Hljómsveit Ingimars Eydal - Vor í Vaglaskógi
Vor í Vaglaskógi er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966. Á henni syngja Vilhjálmur Vilhjálmsson og Þorvaldur Halldórsson fjögur lög ásamt hljómsveit Ingimars Eydal.
Katla (sjónvarpsþættir)
Söguþráður
Einu ári eftir eldgos í Kötlu hefur lífið í friðsæla smábænum Vík breyst til muna. Eldstöðin er ennþá virk og jökulísinn ofan við gosopið að einhverjum hluta bráðnaður.
Bærinn hefur verið rýmdur og eins svæðið í kring en einungis er hægt að komast þangað með því að fara yfir Markarfljót.
Þeir örfáu bæjarbúar sem eftir eru ná að halda nauðsynlegri þjónustu í samfélaginu gangandi og þrátt fyrir frábæra staðsetninguna er Vík orðin að nokkurs konar draugabæ.
Ástandið verður svo enn ógnvænlegra þegar dularfull fyrirbæri byrja að koma undan jöklinum og hafa í för með sér afleiðingar sem enginn gat séð fyrir.
Þróun
Í október 2019 var greint frá því að RVK Studios væri að þróa seríu byggða á yfirnáttúrulegu eldfjalladrama fyrir Netflix, í leikstjórn Baltasars Kormáks og Sigurjóns Kjartanssonar.
Peter Adler Alberti
thumb|200px|Peter Adler Alberti Peter Adler Alberti (10. júní 1851 – 14. júní 1932) var dómsmálaráðherra í Danmörku og Íslandsráðherra. Hann var lögfræðingur að mennt og var í stjórn sparisjóðs bænda á Sjálandi.
Ævi
Árið 1888 stofnaði hann fyrirtæki til að flytja út danskt smjör. Hann bauð sig fram fyrir stjórnmálaflokkinn Venstre og var kosinn á þing 1892. Hann gaf út dagblaðið Dannebrog. Árið 1901 varð hann dómsmálaráðherra og er tíma hans í því embætti helst minnst fyrir að hann lögleiddi hýðingar vegna kynferðisafbrota sem voru þannig að karlar á aldrinum 15 til 55 ára sem fundnir voru sekir um að nauðga konum eða fremja kynferðisafbrot gagnvart ungum stúlkubörnum átti að rassskella 27 sinnum með priki. Þessar hýðingar voru afnumdar árið 1911.
Alberti var ásakaður um að misnota vald sitt og varð að segja af sér ráðherraembætti eftir sjö ár í embætti en fékk nafnbótina og tignarheitið "geheimekonferensråd" af konungi. En málið varð ennþá verra þegar í ljós kom einnig mikið fjármálahneyksli, Alberti hafði dregið að sér óhemju mikla fjármuni úr sparisjóð bænda. Hann hafði árum saman stolið úr sjóðnum til að fjármagna fjárglæfra sína m.a. að kaupa gullhlutabréf.
Þann 8. september 1908 gaf hann sig fram við löggæsluyfirvöld og játaði brot sín en í ágústbyrjun sama ár hafði Privatbanken staðfest að tölur pössuðu ekki í bókhaldi sparisjóðsins. Ritstjóri Politiken beitti einnig þrýstingi til að fá fram sannleikann og Alberti gaf sig fram þegar ljóst var að svik hans myndu vera afhjúpuð í fjölmiðlum.
Þetta varð reginhneyksli og hafði mikil áhrif í stjórnmálalífi Dana. Alberti var ekki ráðherra þegar fjárdrátturinn komst upp og hann hafði ekki dregið sér fé á meðan hann gegndi stöðu dómsmálaráðherra. Hins vegar hafði Friðrik 8. Danakonungur veitt Alberti tign sem leyndarráð vegna meðmæla frá J. C. Christensen forsætisráðherra og vegna þessa máls beið stjórnin álitshnekki og J. C. Christensen varð að segja af sér í október 1908 og afhenda Niels Neergaard stjórnartaumana.
Alberti var dæmdur í átta ára tugthúsvist og sat inn árin 1912 til 1917. Hann hafði fangamarkið 75 og  var 172 sm hár og mittismál hans var 155 sm. Alberti vóg 138,5 kg við komuna í fangelsið. Í fangelsinu vann hann á sokkaprjónavél sem prjónaði sokka fyrir fangana. Hann veslaðist upp í fangelsinu og var árið 1912 aðeins 70 kg.
Hann dó eftir að sporvagn keyrði á hann árið 1932.
Alberti var Íslandsráðherra í Kaupmannahöfn og það var hann sem valdi Hannes Hafstein til að gegna fyrsta ráðherraembættinu með aðsetur á Íslandi.
Kanada
Kanada er annað stærsta land í heimi að flatarmáli (aðeins Rússland er stærra) og nær yfir nyrðri hluta Norður-Ameríku, frá Kyrrahafi í vestri til Atlantshafs í austri og að Norður-Íshafinu í norðri. Í suðri og vestri á Kanada 8.891 km löng landamæri að Bandaríkjunum sem eru lengstu landamæri tveggja landa í heiminum. Kanada er sambandsríki, sem tíu fylki og þrjú sjálfstjórnarsvæði mynda. Ottawa er höfuðborg Kanada, en stærstu þéttbýli landsins eru í kringum Toronto, Montreal og Vancouver.
Í Kanada er þingræði og þingbundin konungsstjórn. Stjórnkerfi landsins byggist á Westminster-kerfinu. Forsætisráðherra Kanada er stjórnarleiðtogi en Bretakonungur, Karl 3., er þjóðhöfðingi landsins. Kanada er samveldisland og tvö alríkistungumál, enska og franska, eru í landinu. Landið situr hátt á listum yfir gagnsæi, borgaraleg réttindi, lífsgæði, viðskiptafrelsi og menntun. Það er fjölmenningarsamfélag sem varð til við aðflutning fólks frá mörgum löndum. Samband Kanada við Bandaríkin hefur haft mikil áhrif á efnahag þess og menningu.
Kanada er þróað ríki sem er í 20. sæti lista yfir lönd eftir vergri landsframleiðslu á mann og 16. sæti á vísitölu um þróun lífsgæða. Hagkerfi landsins er það tíunda stærsta í heimi og byggist aðallega á ríkulegum náttúruauðlindum og víðtækum alþjóðlegum viðskiptatengslum. Kanada á aðild að fjölmörgum alþjóðastofnunum og samtökum eins og Sameinuðu þjóðunum, NATO, Sjö helstu iðnríkjum heims, Tíu helstu iðnríkjum heims, G20, USMCA, Breska samveldinu, Samtökum frönskumælandi ríkja, Efnahagssamstarfi Asíu- og Kyrrahafsríkjanna og Samtökum Ameríkuríkja.
Heiti
Nafnið Kanada er talið eiga uppruna sinn í Írókesaorðinu kanata sem þýðir „þorp“, „byggð“ eða „kofaþyrping“. Árið 1535 noturðu frumbyggjar orðið til að vísa landkönnuðinum Jacques Cartier á þorpið Stadacona, þar sem nú stendur borgin Quebec. Cartier notaði síðan orðið Canada yfir allt svæðið sem heyrði undir Donnacona, höfðingja Stadacona. Árið 1545 voru evrópsk kort farin að nota nafnið yfir landsvæðið við Lawrence-fljót.
Frá 16. til 18. aldar vísaði heitið Canada til þess hluta af Nýja Frakklandi sem stóð við Lawrence-fljót. Árið 1791 varð þetta svæði að tveimur breskum nýlendum sem nefndust Efri Kanada og Neðri Kanada, saman nefndar Kanödurnar (enska: The Canadas) þar til þær voru sameinaðar í eina Kanadasýslu árið 1841.
Þegar landið var gert að sambandsríki árið 1867 var Canada tekið upp sem opinbert heiti hins nýja ríkis á Lundúnaráðstefnunni og talað um það sem „sjálfstjórnarsvæði“ (enska: dominion). Á 6. áratug 20. aldar var hætt að kalla landið sjálfstjórnarsvæði á opinberum skjölum.
Kanadalögin frá 1982 nota aðeins heitið „Kanada“ og síðar sama ár var nafni þjóðhátíðardags Kanada breytt í „Kanadadagurinn“ úr „Dominion day“.
Frumbyggjar Kanada
Almennt er talið að landnám manna í Ameríku hafi átt sér stað fyrir um 14.000 árum og að fyrstu mennirnir hafi komið þangað um landbrú yfir Beringssund frá Síberíu. Elstu minjar um fornindíána í Kanada hafa fundist í Old Crow Flats og Bluefish Caves. Samfélög frumbyggja einkenndust af föstum bústöðum, landbúnaði og víðtækum viðskiptatengslum. Sum menningarsamfélög frumbyggja voru horfin af sjónarsviðinu á 15. öld og hafa uppgötvast við fornleifarannsóknir.
Talið er að frumbyggjar Kanada hafi verið milli 200.000 og 2 milljónir þegar Evrópumenn komu þangað. Talan 500.000 er notuð af Konunglegri nefnd um málefni frumbyggja sem viðmið. Í kjölfar landnáms Evrópumanna fækkaði frumbyggjum um 40 til 80% og sumar frumþjóðir, eins og Beóþúkkar, hurfu alveg. Fækkunin stafaði bæði af sjúkdómum sem Evrópumenn fluttu með sér (eins og inflúensu, mislingum og bólusótt) og frumbyggja skorti ónæmi gegn, átökum við landnema og stjórnvöld þeirra, og landráni sem takmarkaði aðgang frumbyggja að náttúruauðlindum sem þeir höfðu áður nýtt sér til viðurværis.
Þrátt fyrir átök voru samskipti frumbyggja Kanada við evrópska Kanadabúa oftast friðsamleg. Frumþjóðirnar og Métisar (afkomendur frumbyggja og evrópskra Kanadabúa) léku lykilhlutverk í nýlendustofnun Evrópubúa í Kanada, sérstaklega með því að aðstoða skinnakaupmenn og landkönnuði í skinnaversluninni. Samskipti Bresku krúnunnar og frumþjóðanna hófust á nýlendutímanum en Inúítar höfðu minna af evrópskum landnemum að segja framan af. Frá lokum 18. aldar hófu evrópskir Kanadabúar að reyna að aðlaga menningu frumþjóðanna að þeirra eigin menningu. Þetta náði hápunkti á 19. og 20. öld þegar kerfi heimavistarskóla var komið upp af ríkisstjórn Kanada þar sem börn frumbyggja voru neydd til að dveljast fjarri fjölskyldum sínum og taka upp evrópska siði og venjur, um leið og þau máttu þola margvíslegt ofbeldi og misnotkun af hálfu starfsliðs skólanna. Sérstakri sáttanefnd var komið á fót af ríkisstjórninni 2008 til að ræða viðbrögð og mögulegar bætur handa þessum börnum.
Landnám Evrópubúa
Fyrstir Evrópubúa til að heimsækja landið voru norrænir menn frá Grænlandi, sem námu þar land í kringum árið 1000 eftir Krist, kölluðu það Vínland og settu á fót byggð í stuttan tíma. Fornleifar sem fundist hafa á L'Anse aux Meadows á norðurodda Nýfundnalands eru taldar leifar af slíkri byggð. Eftir að sú byggð lagðist af komu engir Evrópubúar þangað svo vitað sé fyrr en 1497, þegar ítalski sæfarinn Giovanni Caboto sigldi að Atlantshafsströnd Kanada og gerði tilkall til landsins í nafni Hinriks 7. Englandskonungs. Árið 1534 kannaði franski landkönnuðurinn Jacques Cartier Lawrence-flóa þar sem hann reisti 10 metra háan kross með áletruninni „lengi lifi konungur Frakklands“ og gerði þar með tilkall til Nýja Frakklands í nafni Frans 1. Frakkakonungs. Snemma á 16. öld hófu Baskar hval- og fiskveiðar út frá bækistöðvum á Atlantshafsströnd Kanada. Fyrstu landnemabyggðirnar voru skammlífar vegna erfiðra veðurskilyrða, ótryggra siglingaleiða og samkeppni frá Norðurlöndunum.
Ævintýri Lísu í Undralandi
thumb|350px|Myndskreyting sem sýnir Lísu, hérann og óða hattarann í teboði sem átti ekki að taka enda. Ævintýri Lísu í Undralandi eða Lísa í Undralandi (e. Alice's Adventures in Wonderland) er skáldsaga eftir breska heimspekinginn Lewis Carroll. Á frummálinu var hún fyrst gefin út árið 1865.
Kanada
Landnám Evrópubúa
Frakkar námu svo land við Saint Lawrence-fljót og á Atlantshafsströnd Kanada (Akadía) á 16. og 17. öld. Skinnakaupmenn og trúboðar könnuðu Vötnin miklu, Hudson-flóa og vatnasvið Mississippifljóts allt til Louisiana. Bjórastríðin um yfirráð yfir skinnaversluninni brutust út um miðja 17. öld.
Englendingar stofnuðu fleiri nýlendur á Nýfundnalandi eftir 1610 og Nýlendurnar þrettán voru stofnaðar sunnar í álfunni skömmu síðar. Fjögur stríð brutust út milli frumþjóðanna og Frakka frá 1689 til 1763, en síðustu styrjaldirnar á svæðinu tengdust Sjö ára stríðinu. Bretar náðu yfirráðum yfir meginlandshluta Nova Scotia árið 1713 með Utrecht-samningnum og Kanada, ásamt meirihluta Nýja Frakklands, féllu í hlut Breta eftir að Sjö ára stríðinu lauk 1763.
Breska Norður-Ameríka
Frakkland afsalaði því nær öllu Nýja Frakklandi, eins og þeir nefndu það, til Bretlands, ásamt Akadíu, með Parísarsáttmálanum 1763. Bretland kom á fót nýlendunum Nova Scotia, Neðra Kanada og Efra-Kanada. Bretonhöfði var sérstakt svæði sem var seinna sameinað Nova Scotia. Með Konungstilskipun 1763 var Quebec gert að sérstöku fylki með meiri sjálfstjórn, þar sem staða frönskunnar, kaþólskrar trúar og fransks réttar var tryggð. Land nýlendunnar var stækkað þannig að það náði að Vötnunum miklu og árdal Ohio-fljóts. Með þessu reyndu bresk yfirvöld að forðast átök við frönskumælandi íbúa svæðisins á sama tíma og enskumælandi Nýlendurnar þrettán í suðri voru í auknum mæli farnar að mótmæla breskum yfirráðum. Sérréttindi Quebec urðu sem olía á þann eld sem síðar braust út sem Frelsisstríð Bandaríkjanna.
Með Parísarsáttmálanum 1783 var sjálfstæði Bandaríkjanna viðurkennt og þau fengu allt land sunnan við Vötnin miklu og austan við Mississippifljót. Þar á meðal voru svæði sem áður tilheyrðu Quebec. Fyrir og eftir Frelsisstríðið yfirgáfu margir þeir sem hliðhollir voru Bretum Nýlendurnar þrettán og settust að í Kanada. Breytt íbúasamsetning strandhéraðanna varð til þess að Nýja-Brúnsvík var aðskilin frá Nova Scotia og Saint John varð fyrsta borg Kanada. Sama gerðist í Quebec sem var skipt í enskumælandi Efra-Kanada (síðar Ontario) og frönskumælandi Neðra-Kanada (síðar Quebec). Hvor nýlenda hafði sitt eigið þing.
Kanadanýlendurnar tvær urðu vígvöllur í Stríðinu 1812 milli Bretlands og Bandaríkjanna. Þegar samið var um frið 1815 var engum landamærum breytt.. Aðflutningur fólks frá Bretlandseyjum jókst mikið og 960.000 fluttu til Kanada milli 1815 og 1850. Margir innflytjendur voru að flýja Hallærið mikla á Írlandi og Hálandahreinsanirnar í Skotlandi. Fjórðungur til þriðjungur allra innflytjenda til Kanada fyrir 1891 létust af völdum smitsjúkdóma.
Uppreisnirnar 1837 hófust í Kanadanýlendunum vegna kröfunnar um ábyrgðarstjórn. Í kjölfarið var gerð skýrsla þar sem mælt var með ábyrgðarstjórn og aðlögun frönskumælandi Kanadabúa að enskri menningu. Sambandslögin 1840 sameinuðu Kanadanýlendurnar í eitt Kanadafylki og ábyrgðarstjórn var komið á í öllum nýlendum Bresku Norður-Ameríku fyrir 1849. Með Oregonsamningnum 1846 var bundinn endir á deilur um landamæri Oregon og landamæri Kanada lengdust í vestur eftir 49. breiddargráðu. Með þessu opnaðist leið fyrir stofnun bresku nýlendanna á Vancouver-eyju 1849 og Bresku Kólumbíu 1858. Kaup Bandaríkjanna á Alaska frá Rússaveldi 1867 bjuggu til landamæri að Kanada í vestri en deilur héldu áfram um nákvæma staðsetningu þeirra.
Stofnun sambandsríkis
thumb|Söguleg þróun fylkja Kanada Þann 1. júlí 1867 voru fjórar nýlendur, Ontario, Quebec, Nova Scotia og Nýja-Brúnsvík, sameinaðar í eitt sambandsríki Kanada með Bresku Norður-Ameríkulögunum. Kanada tók við stjórn Róbertslands og Norðvestursvæðisins sem voru sameinuð sem Norðvesturhéruðin en eftir Rauðáruppreisnina þar sem Métisar gerðu uppreisn gegn Kanadastjórn var fylkið Manitóba stofnað 1870. Breska Kólumbía og Vancouver-eyja (sem höfðu sameinast 1866) gengu í sambandið 1871 gegn loforði um að járnbraut næði til Victoria innan 10 ára, og Eyja Játvarðs prins gekk í sambandið 1873. Þegar gullæðið í Klondike hófst í Norðvesturhéruðunum var Júkon skilið frá þeim. Alberta og Saskatchewan urðu fylki 1905. Milli 1871 og 1896 fluttist nær fjórðungur íbúa Kanada suður til Bandaríkjanna.
Til að opna vesturhluta landsins fyrir nýjum landnemum var samþykkt að gera þrjár járnbrautir þvert yfir landið (þar á meðal Kanadísku Kyrrahafsjárnbrautina), hefja landnám á sléttunum samkvæmt kanadísku þjóðlendulögunum (Dominion Lands Act) og stofna kanadísku riddaralögregluna til að treysta yfirráð alríkisstjórnarinnar yfir svæðunum. Þessi útþensla landnáms í vesturátt varð til þess að frumþjóðirnar á sléttunum hröktust inn á verndarsvæði indíána og evrópskir landnemar stofnuðu þar nýlendublokkir sem skiptust eftir uppruna landnemanna. Við þetta hrundu stofnar vísunda á sléttunum sem voru lagðar undir landbúnað í stórum stíl, aðallega nautgriparækt og hveitirækt. Frumbyggjar á sléttunum misstu hefðbundnar veiðilendur sínar og féllu úr hungri og sjúkdómum. Neyðaraðstoð frá alríkisstjórninni var háð því skilyrði að indíánar flyttu sig inn á verndarsvæðin. Á þessum tíma voru kanadísku indíánalögin samþykkt, en þau fólu í sér að alríkisstjórnin tók sér vald yfir samfélögum frumbyggja, stjórnkerfi þeirra, menntun og lagalegum réttindum.
Upphaf 20. aldar
Eftir þetta gengu aðrar breskar nýlendur og sjálfstjórnarsvæði fljótlega í bandalag við Kanada og frá og með 1880 náði Kanada yfir það svæði, sem að það nær yfir í dag, fyrir utan Nýfundnaland og Labrador, sem sameinuðust Kanada árið 1949. Þar sem Bretland fór með utanríkismál landsins gilti stríðsyfirlýsing Breta 1914 sjálfkrafa einnig fyrir Kanada, sem þar með varð þátttakandi í Fyrri heimsstyrjöld. Sjálfboðaliðar sem fóru á Vesturvígstöðvarnar urðu síðar hluti af kanadísku herdeildinni sem tók þátt í orrustunni um Vimy-hálsinn og fleiri stórorrustum. Af þeim 625.000 Kanadabúum sem tóku þátt í heimsstyrjöldinni létust 60.000 og 172.000 særðust. Herkvaðningarkreppan braust út 1917 þegar Sambandsflokkurinn vildi taka upp almenna herkvaðningu til að bæta við minnkandi raðir hermanna í virkri herþjónustu og íbúar Quebec brugðust við með harðri andstöðu. Herþjónustulögin sem komu á herskyldu urðu til þess að auka enn á andstöðu frönskumælandi Kanadabúa og ollu klofningi innan Frjálslynda flokksins. Eftir að stríðinu lauk gerðist Kanada sjálfstæður aðili að Þjóðabandalaginu 1919. Með Westminister-lögunum frá 1931 fékk Kanada opinberlega fulla sjálfstjórn.
Efnahagslíf Kanada varð fyrir áfalli í Kreppunni miklu á 4. áratugnum og lífskjör versnuðu um allt land. Til að bregðast við samdrættinum kom flokkurinn Co-operative Commonwealth Federation í Saskatchewan á umbótum í anda velferðarríkja undir forystu Tommy Douglas á 5. og 6. áratugnum. Samkvæmt ráði forsætisráðherrans William Lyon Mackenzie King lýsti Kanada Þýskalandi stríði á hendur 10. september 1939 með yfirlýsingu Georgs 6., sjö dögum á eftir Bretlandi. Töfin átti að undirstrika sjálfstæði Kanada.
Fyrstu kanadísku hersveitirnar komu til Bretlands í desember 1939. Alls tóku yfir milljón Kanadabúar þátt í Síðari heimsstyrjöld, um 42.000 létust og 55.000 særðust. Kanadískar hersveitir léku stór hlutverk í nokkrum lykilorrustum stríðsins, þar á meðal í árásinni á Dieppe 1942, innrás Bandamanna á Ítalíu, innrásinni í Normandí, Overlord-aðgerðinni og orrustunni um Scheldt 1944. Hollenska konungsfjölskyldan fékk hæli í Kanada eftir að Þjóðverjar hernámu Holland og Kanada hlaut heiðurinn af því að frelsa Holland undan hernámsliðinu.
Efnahagur Kanada blómstraði í stríðinu þar sem landið framleiddi hergögn fyrir Bretland, Kína og Sovétríkin. Þrátt fyrir aðra herkvaðningarkreppu í Quebec 1944 stóð efnahagur landsins mjög vel þegar stríðinu lauk.
Samtíminn
Fjármálavandræði í kjölfar Kreppunnar miklu leiddu til þess að Sjálfstjórnarríkið Nýfundnaland gaf eftir ábyrgðarstjórn sína og gerðist krúnunýlenda undir stjórn bresks landstjóra. Eftir tvær þjóðaratkvæðagreiðslur 1949 kusu íbúar Nýfundnalands að gerast fylki í Kanada.
Hagvöxtur í kjölfar Síðari heimsstyrjaldar og stefna frjálslyndra ríkisstjórna eftir stríð leiddu til þess að til varð kanadísk sjálfsmynd. Fáni Kanada var tekinn upp árið 1965, franska og enska voru gerð að tveimur opinberum málum landsins 1969, og fjölmenning varð opinber stefna landsins 1971. Ýmsar breytingar í anda sósíaldemókratisma voru útfærðar, eins og Sjúkratryggingakerfi Kanada, Lífeyriskerfi Kanada og Námslánakerfi Kanada, þrátt fyrir andstöðu sumra fylkisstjórna.
Eftir röð ráðstefna um stjórnarskrá landsins voru Kanadalögin 1982 samþykkt af breska þinginu, en með þeim voru síðustu leifar yfirráða breska þingsins afnumin. Réttindaskrá Kanada var jafnframt tekin upp. Síðan þá hefur Kanada verið sjálfstætt og fullvalda ríki, þótt Bretadrottning sé áfram þjóðhöfðingi landsins. Árið 1999 varð Nunavut þriðja sjálfstjórnarsvæði Kanada eftir nokkrar samningaviðræður við alríkisstjórnina.