cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kirkjubæjarklaustur (klaustur)
Kirkjubæjarklaustur var nunnuklaustur af Benediktsreglu í Kirkjubæ á Síðu í Vestur-Skaftafellssýslu, stofnað árið 1186 af Þorláki biskupi Þórhallssyni. Skyldu abbadísir þar hafa fullt vald í öllum málum, öfugt við það sem var í Reynistaðarklaustri seinna, en þar heyrði klaustrið undir Hólabiskup.
Fyrsta abbadísin var Halldóra Eyjólfsdóttir en eftir að hún dó 1210 er ekkert vitað um klausturlifnaðinn allt til ársins 1293, en hluta þess tíma voru feðgarnir Digur-Helgi Þorsteinsson og Ögmundur Helgason staðarhaldarar í Kirkjubæ.
Um miðja 14. öld, í tíð Jórunnar abbadísar, sannaðist það á eina nunnuna, Katrínu (eða Kristínu) að hún hefði gefið sig fjandanum með bréfi, farið óvirðulega með vígt brauð og lagst með mörgum mönnum og var hún brennd á báli. Aðrir segja að nunnurnar hafi verið tvær og hin hafi talað óvirðulega um páfann. Leiði þeirra er sagt vera á Systrastapa, skammt frá Kirkjubæjarklaustri, og samkvæmt þjóðsögum er annað leiðið jafnan grænt en hitt grænkar aldrei.
Halldóra abbadís í Kirkjubæ dó í Svartadauða 1402 ásamt helmingi systranna sem þar voru. Sagt er að Kirkjubæ hafi þrisvar eytt af mannfólki í pestinni og var á endanum svo komið að nunnurnar þurftu sjálfar að mjólka ærnar og kýrnar og kunnu flestar lítt til þeirra verka, enda flestar hefðarmeyjar eða dætur betri bænda.
Klaustrið var lagt af við siðaskiptin í Skálholtsbiskupsdæmi. Konungur hugðist stofna lestrarskóla í Kirkjubæ og gaf út bréf um það 1542 en það var síðar tekið aftur og klaustrið selt á leigu ásamt jörðunum 42 sem það átti, en konungur sá nunnunum fyrir uppeldi meðan þær lifðu. Árið 1544 voru 6 nunnur í klaustrinu auk Halldóru abbadísar: Guðríður, Oddný (systir Gissurar biskups), Arnleif, Ástríður, Margrét og Valgerður.
Engjaskófir
Engjaskófir (fræðiheiti: Peltigera) eru ættkvísl fléttna af engjaskófarætt. Þær vaxa oftast á grónum jarðvegi og eru af formgerð blaðfléttna. Ættkvíslin er útbreidd um allan heim og inniheldur 66 tegundir. Lífefnafræði fléttnanna er lítt þekkt en þær gefa margar hverjar frá sér lífvirkar annars stigs efnaskiptaafurðir. Meðal nýlegra rannsókna sem stundaðar hafa verið á engjaskófa fléttum má nefna kennigreiningu ljósbýlinga fléttnanna, en innan ættkvíslarinnar er að finna tegundir sem nýta sér grænþörunga og blágerla til ljóstillífunar. Í ljós hefur komið að ljósbýlingar engjaskófa eru um margt frábrugðnir sömu bakteríu- eða þörungahópum sem lifa sjálfstæðu lífi utan fléttunnar
Tegundir á Íslandi
Listinn er byggður á skrá yfir fléttur á Íslandi frá árinu 2009 nema annað sé tekið fram. Íslensk heiti eru frá Herði Kristinssyni.
Snorri Þorfinnsson
Snorri Þorfinnsson (f. um 1004) var bóndi í Glaumbæ í Skagafirði á 11. öld. Hann var fæddur á Vínlandi og er talinn fyrsta barnið af evrópskum uppruna sem fæddist í Ameríku.
Foreldrar Snorra voru Þorfinnur karlsefni Þórðarson frá Glaumbæ og kona hans, Guðríður Þorbjarnardóttir. Þau fóru til Vínlands og ætluðu að setjast þar að. Þar voru þau í þrjá vetur og á fyrsta ári þeirra þar fæddist Snorri, líklega 1004. Þau hurfu þó frá landnámi, einkum vegna átaka við innfædda, og settust að í Glaumbæ, þar sem Snorri ólst upp. Þegar Þorfinnur lést bjó Guðríður áfram í Glaumbæ með sonum sínum, Snorra og Þorbirni, en þegar Snorri kvæntist og tók einn við búi hélt Guðríður í suðurgöngu til Rómar. Á meðan hún var í pílagrímsferðinni reisti Snorri kirkju, hina fyrstu í Glaumbæ.
Kona Snorra hét Yngvildur en ætt hennar er óþekkt. Dóttir þeirra var Hallfríður, móðir Þorláks Runólfssonar biskups í Skálholti, en sonur þeirra var Þorgeir, faðir Yngvildar, móður Brands Sæmundssonar biskups í Skálholti. Þorbjörn bróðir Snorra var svo afi Björns Gilssonar Hólabiskups.
Jakobítar
thumb|right|[[Charles Edward Stuart, „bonnie prince Charlie“, með hvítan borðahnút, merki jakobíta, í hatti sínum.]] Jakobítar voru pólitísk hreyfing í Bretlandi og á Írlandi sem stefndi að endurheimt konungdæmis Stúartættarinnar eftir að síðasti Stúartkonungurinn, Jakob 2. Englandskonungur, var hrakinn frá völdum af Vilhjálmi Óraníufursta frá Hollandi. Jakobítar gerðu nokkrar uppreisnir frá 1689 til 1746.
Eftir Dýrlegu byltinguna 1688 lifðu Jakob 2. og afkomendur hans í útlegð í Frakklandi en gerðu nokkrar tilraunir til að endurheimta breska konungdæmið. Stuðningsmenn þeirra voru aðallega í skosku hálöndunum, Írlandi og í norðurhluta Englands (Northumberland og Lancashire). Þó nokkra stuðningsmenn var líka að finna í Suðvestur-Englandi og Wales.
Jakobítar litu svo á að valdataka Maríu og Vilhjálms væri ólögleg. Kaþólskir íbúar Bretlands vonuðu auk þess að Stúartættin myndi aflétta hömlum á trú þeirra og mismunun gegn þeim. Í Skotlandi blandaðist málstaður jakobíta við skoska ættbálkakerfið.
Merki jakobíta er hvítur borðahnútur. Jakobítar halda 10. júní, afmælisdag James Francis Edward Stuart, hátíðlegan sem dag hvítu rósarinnar.
Vilmundur Jónsson
Vilmundur Jónsson (1889 – 1972) var landlæknir Íslands á árunum 1931 – 1959. Vilmundur lauk læknisnámi árið 1916 og starfaði á sjúkrahúsum í Svíþjóð og Danmörku í nokkur ár eftir það. Hann var héraðslæknir á Ísafirði 1919 – 1931. Vilmundur sat á Alþingi fyrir Alþýðuflokkinn í tvígang, 1931 – 1934 og 1937 – 1941. Hann fékkst við nýyrðasmíð og ritstörf og eftir hann liggja ýmis skrif, einkum um heilbrigðismál, en einnig æviminningar. Úrval úr verkum Vilmundar, Með hug og orði, kom út árið 1985. Vilmundur var gerður að heiðursdoktor við Háskóla Íslands árið 1959.
Gaggenau
Gaggenau getur átt við um:
Isoetes kirkii
Isoetes kirkii er tegund af álftalaukum sem var lýst af Addison Brown. Hún er ættuð frá Nýja-Sjálandi.
Georges Méliès
thumb|right|Georges Meliès um 1890 Marie-Georges-Jean Méliès (8. desember 1861 – 21. janúar 1938) var franskur töframaður og kvikmyndagerðarmaður sem var frumkvöðull í notkun tæknibrellna á árdögum kvikmyndanna, svo sem tvítöku, tímatöku, myndblöndun og handmálun á filmur. Tvær af frægustu kvikmyndum hans eru Ferðin til tunglsins (1902) og Le Voyage à travers l'impossible (1904). Hann gerði yfir 500 kvikmyndir fyrir fyrirtæki sitt Star Film til 1914 en varð á endanum gjaldþrota og missti kvikmyndaverið til Pathé. Franski herinn bræddi yfir 400 filmur með myndum hans í Fyrri heimsstyrjöld og þegar Pathé tók yfir kvikmyndaver Meliès árið 1923 eyðilagði hann sjálfur allar negatívur sem hann geymdi í kvikmyndaverinu auk leikmynda og búninga. Meðal annars vegna þessa hafa einungis um 200 kvikmyndir varðveist eftir hann. Á 3. áratugnum dró hann fram lífið sem sælgætis- og leikfangasölumaður á Montparnasse-lestarstöðinni í París. Seint á 3. áratugnum óx áhugi kvikmyndagerðarmanna á myndum hans og hann var heiðraður á margvíslegan hátt, meðal annars með orðu franska heiðursvarðarins, og fékk síðan inni á elliheimili Frönsku kvikmyndasamtakanna í Orly 1932. Þar vann hann með mörgum yngri kvikmyndagerðarmönnum til æviloka. Hann lést úr krabbameini eftir langvinn veikindi 1938.
Ævi hans varð innblástur fyrir myndskreyttu bókina The Invention of Hugo Cabret eftir Brian Selznick sem Martin Scorsese gerði kvikmyndina Hugo eftir árið 2011.
Hey, Johnny!
Hey Johnny! er fyrsta breiðskífa Mínus. Hún var tekin upp og framleidd í október 1999 af Jón Skugga í Stúdíó Grjótnáman.
Lagalisti
Öll lög samin og flutt af Mínus. Guðni úr Klink syngur með á "Kolkrabbinn".
Cuxhaven
Cuxhaven er hafnarborg í þýska sambandslandinu Neðra-Saxlandi með 48 þúsund íbúa (31. desember 2013). Þangað hafa íslensk fiskiskip siglt svo árum skipti. Cuxhaven og Hafnarfjörður eru vinabæir.
Lega
thumb|Hluti hafnarinnar. Til vinstri er fiskmarkaðurinn. Cuxhaven liggur á nyrsta odda Neðra-Saxlands, við suðurmynni árinnar Saxelfar (Elbe). Næstu borgir eru Bremerhaven til suðurs (35 km) og Hamborg til suðausturs (70 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Cuxhaven er gamla innsiglingarmerkið á gulum grunni. Neðst má sjá í bláan sjóinn. Merkið var tekið upp 1913.
Orðsifjar
Svæðið hét upphaflega Koogshaven. Það er dregið af orðunum Koog og Hafen. Koog merkir leirur eða flæðiland sem verið er að þurrka og gera nýtilegt. Að skrifa -haven með v-i er saxneskur (lágþýskur) ritháttur.
Söguágrip
thumb|Rækjubátur frá Cuxhaven 1394 eignaðist Hamborg svæðið. Þar var mynduð lítil höfn og virki gegn sjóræningjum. 1872 var litla höfnin sameinuð landsvæðinu í kring og úr því myndaðist lítill bær. Hann var á þessum tíma enn í eigu Hamborgar. 1883 var lítil herstöð sett upp í bænum, ásamt því að Cuxhaven varð að heimahöfn nokkurra herskipa til að gæta innsiglingarinnar í Saxelfi og innsiglingarinnar í Kílarskurðinn Norðursjávarmegin. 1907 sameinuðust nokkrir litlir bæir í nærsveitum Cuxhaven, sem þar með fékk loks borgarréttindi. Það var þó ekki fyrr en 1937 að Cuxhaven varð að eigið sveitarfélagi, er nasistar slitu tengslin við Hamborg. Í heimstyrjöldinni síðari fóru fram ýmsar tilraunir með eldflaugum í borginni. Hún slapp að öllu leyti við loftárásir stríðsins.
Vinabæir
Cuxhaven á sér nokkra vinabæi, þar á meðal Hafnarfjörð á Íslandi. Í Hafnarfirði er gata sem heitir Cuxhavengata og í Cuxhaven er torg sem heitir Hafnarfjordurplatz. Aðrir vinabæir Cuxhavens eru meðal annars Nuuk á Grænlandi.
Íþróttir
thumb|Strandíþróttir í Cuxhaven
Byggingar og kennileiti
thumb|Siglingamerkið Kugelbake er einkennismerki Cuxhavens
Náttúruminjasafn Íslands
Náttúruminjasafn Íslands er eitt þriggja höfuðsafna Íslands. Hlutverk þess er að varpa ljósi á náttúru Íslands, náttúrusögu landsins, nýtingu náttúruauðlinda og náttúruvernd, auk þess að varpa ljósi á samspil manns og náttúru og á náttúru landsins í alþjóðlegu samhengi. Náttúruminjasafnið er afsprengi Hins íslenska náttúrufræðifélags, sem stofnað var 16. júlí 1889, en bygging myndarlegs náttúrugripasafns í Reykjavík var eitt helsta markmið stofnenda félagsins, og nú, heilli öld síðar og 20 árum betur, er það enn baráttumál félagsins að þjóðin eignist slíkt safn. Annað afsprengi Hins íslenska náttúrufræðifélags er rannsóknastofnunin Náttúrufræðistofnun Íslands. Sú stofnun hafði umsjón með Náttúrugripasafni Íslands fram til vorsins 2008, en þá var sýningarsölunum tveimur að Hlemmi lokað. Náttúrufræðistofnun Íslands er ekki safn, því hlutverki sinnir Náttúruminjasafnið.
Með setningu Safnalaga (lög nr. 106/2001) var tekið skref í þá átt að þjóðin eignist almennilegt safn í náttúrufræðum sem hæfir landi og þjóð. Í lögunum er ríkisstofnunin Náttúruminjasafn Íslands gerð að einu þriggja höfuðsafna landsins. Annað skref var stigið árið 2007 með setningu laga um Náttúruminjasafn Íslands (lög nr. 35/2007) þar sem kveðið er á um hlutverk og skipan í starfsemi stofnunarinnar.
Húsnæðismál safnsins
Náttúrugripasafn Íslands breyttist árið 1965 í Náttúrufræðistofnun Íslands. Sýningar voru 1967-2008 í tveimur sölum á jafnmörgum hæðum að Hlemmi 3-5. Safn í eigu Akureyrarbæjar var opið nokkur ár en hefur nú verið lokað í rúman áratug. Safninu á Hlemmi var lokað vorið 2008. Umræður um nýtt húsnæði fyrir Náttúrufræðistofnun annar vegar og Náttúruminjasafnið hins vegar hafa lengi staðið nokkurn tíma, en safnið er enn á hrakhólum meðan stór hluti safnkostsins er í vörslu Náttúrufræðistofnunar. Umræður voru um það árið 2004 að Náttúrugripasafn Íslands væri vel staðsett í Skagafirðinum, en þær hugmyndir fengu lítið brautargengi. Sama er að segja um aðra staði út um land, enda safninu best fyrir komið í Reykjavík. Árið 1989 var ákveðið að byggja nýtt hús yfir stofnunina í Vatnsmýrinni en árið 2007 var þeirri lóð úthlutað til Listaháskóla Íslands sem fljótlega skipti á lóðinni og annarri lóð við Laugaveg í eigu eignarhaldsfélagsins Samson Properties. 2006 komst safnið enn til umræðu þegar rafmagn var óvart tekið af geymslum sem hýstu safngripi með þeim afleiðingum að 2000 gripir eyðilögðust og í desember sama ár gaf sig heitavatnslögn í húsnæðinu við Hlemm með þeim afleiðingum að heitt vatn flæddi um sýningarrýmið. Eftir það var einn verðmætasti gripur safnsins, uppstoppaður geirfugl, fluttur á Þjóðminjasafn Íslands.
2007 leit loks út fyrir að húsnæðisvandinn myndi leysast þegar samið var við Ístak um byggingu nýs húss í Urriðaholti í Garðabæ. Þórunn Sveinbjarnardóttir umhverfisráðherra tók fyrstu skóflustungu að húsinu 1. júlí það ár og áætlað var að stofnunin myndi flytja í nýtt húsnæði haustið 2009. Dráttur varð á byggingunni en Náttúrufræðistofnun flutti inn í nýtt húsnæði í október 2010.
Náttúruminjasafn Íslands var tímabundið til húsa að Brynjólfsgötu 5, 107 Reykjavík. Núverandi forstöðumaður NMÍ er dr. Hilmar J. Malmquist.
Árið 2018 fékk safnið rými í Perlunni og var opnuð þar fyrst sýningin Vatnið í náttúru Íslands þann 1. desember.
Konungssamband
Konungssamband eða persónusamband er þegar tvö aðskilin fullvalda ríki viðurkenna sama einstakling sem þjóðhöfðingja þeirra beggja. Slíkt samband kemur einungis upp þar sem um er að ræða konung eða keisara en ekki þar sem um er að ræða forseta þar sem forseti er yfirleitt kosinn af ríkisborgurum síns ríkis. Þekktasta dæmið um konungssamband er breska samveldið þar sem drottning Bretlands er þjóðhöfðingi margra ríkjanna og auk þess höfuð samveldisins sjálfs.
Into the Wild
Into the Wild er kvikmynd sem var gefin út 2007, framleidd af Sean Penn. Sagan fjallar um Christopher A. McCandless, nýútskrifaðan framhaldskólastúdent. Hann ákvað að fara í puttaferðalag til þess að uppgötva sjálfan sig. Á leiðinni fór hann upp og niður Austur Bandaríkin, fór í heimsókn til Mexíkó og endaði í Alaska.
Christopher kemur frá fjölskyldu þar sem bæði hann og systir hans, Carrie, voru lausaleiksbörn. Faðir hans var enn giftur annarri konu þegar að hann átti þau tvö. Faðir hans, Walt McCandless rak og stofnaði flug ráðgjafar fyrirtæki ásamt eiginkonu sinni og stjúpbróður. Walt, og kona hans áttu mörg rifrildi sín á milli, sem leiddu til þess að bæði Christopher og systir hans Kerin minnkuðu samskipti sín við foreldra sína. Kerin fór þó aldrei það langt að yfirgefa foreldra sína, eins og Christopher gerði.
Í leit sinni að hvernig lífið ætti að vera fór hann í puttaferðalag. Hann ákvað að hann myndi vera eins lengi og hann þyrfti til að gera upp hug sinn. Hann gaf háskólasjóð sinn til til góðgerðarmálefnisins Oxfram áður en hann fór. Christopher er ekki mjög félagslynd persóna en hann kann bækur eftir Lev Tolstoj, Henry David Thoreau og Jack London utanað. Hann er gjarn á að vitna úr bókum þessara þriggja höfunda.
Saga
Kvikmyndin var leikstýrð af Sean Penn og gefin út 21. september 2007. Kvikmyndin hefur áherslu á þau persónulegu tengsl sem Christopher myndar með sér á leiðinni. Kvikmyndin flakkar á milli þriggja sjónarhorna. Fyrsta sjónarhornið er frá æsku Christophers, annað sjónarhornið sýnir frá ferð hans í Alaska og það þriðja frá ferð hanns um Bandaríkin. Öll þessi sjónarhorn koma fyrir til skiptis í kvikmyndinni og fyrir vikið þá fylgir myndin engann veginn tímaröð þeirra atburða sem að Christopher lenti í.
Fótgangandi um Bandaríkin
Á ferðalögum sínum kallaði hann sig "Alexander Supertramp". Alexander er millinafn Christopher McCandless og "supertramp" er til marks um ferðalög hans. Hann skildi við bíl sinn í Arizona eyðimörkinni og hélt áfram gangandi í austurátt. Á leið sinni rakst hann á ferðalanga í hjólhýsum. Í Suður Dakóta vann hann hjá Wayne Westerberg við hrísgrjónaframleiðslu. Christopher hélt góðum samskiptum við Wayne, þangað til hann lét verða af enn stærri draum sínum, að ferðast til Alaska. Ferðir Cristophers héldu áfram á kanó, sem hann keypti sjálfur, niður Colorado ánna. Hann fór alla leið suður að Hoover stíflunni. Þar fór hann í gegnum flóðgáttir stíflunnar. Hinum megin stíflunnar var mýrlendi, en hann hélt áfram til Mexíkó og varð síðar fundinn af leiðsögumönnum í fuglaveiði. Hann var vísaður úr landi og endaði í Las Vegas þar sem hann bjó á götunni, árið 1991.
Ferð til Alaska
Í aprílmánuði, 1992 fór hann til Alaska, fyrst til Fairbanks og byrjaði ferð sína þar rétt sunnan við Healy. Hann tók með sér 6kg af hrísgrjónum og hélt áfram Stampede gönguleiðina. Eftir aðeins tvo daga, féll hann í ísilagt vatn, samkvæmt dagbók hans. Á fjórða degi göngunnar fann hann yfirgefna rútu sem notuð er af veiðimönnum. Hann kallaði rútuna "Magic Bus", í dagbók sinni. Á 67 degi, eða eftir rúmlega tíu vikur í Alaska hélt hann til baka til Healy. Hann gekk 16km og þá stöðvaði fljótið Tenlankika för hans. Miklir vatnavextir voru í ánni, og Christopher komst ekki lengra. Hann fór því aftur í rútuna og reyndi að lifa af. Síðustu dagbókarfærslur Christophers segja frá að hann hafi verið í sínu versta ástandi ævi sinnar. Christopher dó að lokum í rútunni og vóg 30kg. Hann fannst eftir að veiðimaður hafði lokið veiðiferð sinni á elg. Þar sem rútan er hefðbundinn hvíldarstaður veiðimanna á svæðinu, hélt hann áfram þangað og fann Christopher. Við dánarbeð hans fannst bækurnar The terminal man, Doctor Zhivago og Education of a wandering man. Ásamt bókunum var 22 kalíbera riffill, myndavél og dagbók sem lýsti 113 dögum hans í Alaska allt fram til ágústsmánuðar. Í rútunni hafði Christopher skrifað: "Enginn sími. Enginn sundlaug. Engin gæludýr. Engar sígarettur. Algjört frelsi...aldrei aftur fangelsaður af samfélaginu flýr hann og gengur einn í óbygðum til þess að verða týndur í óbyggðum."
Faizon Love
Langston Faizon Santisima (f. 4. júní 1968) er bandarískur leikari og uppistandari.
FS Jelgava
Futbola skola Jelgava er Lettneskt knattspyrnufélag. Þeir eru með aðsetur í Jelgava. Það spilar í lettnesku úrvalsdeildinni sem heitir Virslīga.
Keflavík Kingston
Keflavík Kingston er breiðskífa Hjálma sem kom út árið 2010.
Go Oiwa
Go Oiwa (fæddur 23. júní 1972) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Þriðja krossferðin
thumb|right|Umsátrið um Akkó Þriðja krossferðin eða Konungakrossferðin var krossferð sem Hinrik 2. Englandskonungur og Filippus 2. Frakkakonungur leiddu til Landsins helga til að ná aftur þeim löndum sem Seljúkveldið hafði lagt undir sig. Krossferðin náði markmiðum sínum að mestu og krossfarar lögðu borgirnar Akkó og Jaffa undir sig, en mistókst að ná Jerúsalem.
Filippus og Leópold 5. hertogi, arftaki Friðriks, sneru heim frá Landinu helga þegar þeir höfðu lagt Akkó undir sig 12. júlí 1191. Ríkharður hélt áfram og lagði Jaffa undir sig, sem var forsenda fyrir árás á Jerúsalem. Í nóvember sótti her hans til Jerúsalem en neyddist til að hörfa. Í júlí árið eftir náði Saladín Jaffa aftur á sitt vald en Ríkharður lagði borgina fljótt aftur undir sig. Eftir það ákvað Saladín að semja um frið við Ríkharð sem hvarf frá Landinu helga 9. október 1192.
Hefðarfrúin og umrenningurinn 2: Vaskur í ævintýraleit
Hefðarfrúin og umrenningurinn 2: Vaskur í ævintýraleit (enska: Lady and the Tramp II: Scamp's Adventure) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2001 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Hefðarfrúin og umrenningurinn. Myndin var aðeins dreift á mynddiski.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1951
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Skorað var 41 mark, eða 4,1 mark að meðaltali í leik.
Töfluyfirlit
Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Dominic Calvert-Lewin
Dominic Calvert-Lewin er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Everton og enska karlalandsliðið í knattspyrnu. Hann var í yngri flokkum í Sheffield United en var lánaður mestmegnis þegar hann komst í aðalliðið.
Calvert-Lewin fór til Everton 2016 og tók það hann nokkurn tíma að vinna sér sess í byrjunarliðinu. Árið 2020 varð hann fyrsti leikmaður Everton til að skora þrennu tvívegis í sama mánuði síðan 1931 (Dixie Dean). Hann var valinn leikmaður septembermánaðar tímabilið 2020-2021.
DCL hóf frumraun sína með aðalliði Englands í október 2020 eftir að hafa skorað 8 mörk í 5 leikjum með Everton skömmu áður. Hann skoraði fyrsta landsliðsmarkið í vináttulandsleik gegn Wales með skalla.
Campanula drabifolia
Campanula drabifolia er einær tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Grikklandi.
Þorvaldur veili
Þorvaldur veili eða Þorvaldr (inn) veili var skáld á Ísland á seinasta hluta 10. aldar. Njála segir frá örlögum hans. Þorvaldur var heiðinn og andsnúinn kristni. Í Ólafs sögu Tryggvasonar segir Snorri Sturluson frá því að Þorvaldur hafi ort níð um trúboðann Þangbrand sem Ólafur sendi til Íslands til að kristna landið. Þegar Þangbrandur kom í hérað Þorvalds í Grímsnesið safnaði Þorvaldur liði til að drepa hann og félaga hans Guðleif Arason. En leikar fóru svo að Þorvaldur var drepinn.
Þorvaldur hafði beðið skáldið Úlf Uggason að hjálpa sér að klekkja á Þangbrandi sem Þorvaldur kallaði argan goðvarg. Beiðni Þorvalds er sett fram í lausavísu og er hún það eina sem hefur varðveist af kveðskap hans. Snorri segir frá því í Háttatali að Þorvaldur sé höfundur drápu um Sigurðarsögu. Sú drápa var sérstök af því hún var steflaus og skjálfhent.
Lausavísa Þorvalds veila er svona:
Ísöld 3: Risaeðlurnar rokka
Ísöld 3: Risaeðlurnar rokka (enska: Ice Age: Dawn of the Dinosaurs) er bandarísk teiknimynd frá árinu 2009 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Ísöld og Ísöld 2: Allt á floti.
Karlsborg
thumb|right|240px|Karlsborg Karlsborg er bær í Sveitarfélaginu Karlsborg í Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 3551 manns.
Vichy-stjórnin
thumb|right|Kort sem sýnir skiptingu Frakklands eftir ósigurinn 1940 Vichy-stjórnin var ríkisstjórn Frakklands eftir ósigurinn gegn Þjóðverjum í orrustunni um Frakkland í júlí 1940 þar til Bandamenn leystu Frakkland undan hernámi Þjóðverja í ágúst 1944.
Eftir ósigurinn skipaði forseti Frakklands, Albert Lebrun, Philippe Pétain forsætisráðherra. Stjórnin kom saman í bænum Vichy í Auvergne. Eftir undirritun friðarsamninga við Þýskaland fékk Pétain aukin völd og heimild til að afnema lagareglur og endurskrifa stjórnarskrána. Pétain kom á alræði í verki þótt hann legði ekki niður stofnanir Þriðja lýðveldisins: lýðræði var afnumið og lýðræðislega kjörnir fulltrúar látnir víkja fyrir skipuðum fulltrúum stjórnarinnar, borgaraleg réttindi voru afnumin og refsingar teknar upp fyrir gagnrýni á stjórnina. Engu að síður studdi meirihluti fransks samfélags nýju stjórnina til að byrja með. Hún var álitin nauðsynleg til að Öxulveldin, Þýskaland og Ítalía, skiptu Frakklandi ekki á milli sín. Þessi stuðningur fór minnkandi eftir því sem á leið og andspyrna óx að sama skapi.
Friðarsamningarnir við Þjóðverja fólu í sér að Vichy-stjórnin hélt stjórn alls Frakklands að nafninu til. Þjóðverjar réðu í reynd yfir öllu Norður- og Vestur-Frakklandi (Zone occupée) en Vichy-stjórnin yfir Mið- og Suður-Frakklandi (Zone libre) að undanskilinni mjórri ræmu við landamæri Ítalíu og Sviss sem Ítalir höfðu hernumið í upphafi styrjaldarinnar. Af nýlendum Frakka réði stjórnin yfir norðurhluta Alsír og Frönsku Vestur-Afríku en missti fljótlega yfirráð yfir nýlendum í Mið-Afríku og Asíu. Sumar nýlendur kusu heldur að taka afstöðu með útlagastjórninni í London en Vichy-stjórninni. Tvær milljónir franskra hermanna voru áfram í haldi Þjóðverja og notaðir sem vinnuafl í Þýskalandi. Franskir hermenn sem störfuðu áfram í Zone libre voru undir stjórn þýska hersins. Stjórninni bar auk þess að greiða fyrir uppihald þýskra hermanna í Zone occupée. Vichy-stjórnin vann náið með þýsku hernámsstjórninni enda réði þýski herinn í raun líka yfir Zone libre. Meðal þess sem stjórnin gerði var að handtaka gyðinga og pólitíska flóttamenn og koma þeim í hendur Þjóðverja sem fluttu þá í fangabúðir. Í samstarfi við þýska herinn stóð Vichy-stjórnin fyrir stofnun vopnaðra hópa, Milices, til að berjast gegn andspyrnumönnum.
Hið íslenska náttúrufræðifélag
left|thumb|Merki HÍN right|thumb|Tímaritið Náttúrufræðingurinn er félagsrit Náttúrufræðifélagsins right|thumb|180px|Benedikt Gröndal, yngri, fyrsti formaður HÍN.
Hið íslenska náttúrufræðifélag (HÍN) er íslensk félagasamtök sem stofnuð voru 16. júlí árið 1889. Tilgangur félagsins er að efla íslensk náttúruvísindi, glæða áhuga og auka þekkingu manna á öllu sem snertir náttúrufræði og tengdar greinar. Félagið stendur fyrir fræðslufyrirlestrum um náttúrufræðileg efni mánaðarlega, frá október til maí, að jafnaði síðasta mánudag hvers mánaðar. Fræðsluferðir til alhliða náttúruskoðunar eru farnar að sumarlagi. Innganga í félagið er öllum heimil. Hið íslenska náttúrufræðifélag gefur út félagsbréf og dreifir til félagsmanna sinna.
Tímaritið Náttúrufræðingurinn er félagsrit Náttúrufræðifélagsins.
Náttúrugripasafn
Einn aðaltilgangurinn með stofnun HÍN var „að koma upp sem fullkomnustu náttúrugripasafni á Íslandi.“ Slíku safni var ætlað að vera landssafn, sem hefði setur sitt í höfuðborg landsins. HÍN stofnaði síðan og rak náttúrugripasafn í 58 ár, á tímabilinu 1889–1947, eða þangað til safnið var afhent ríkinu til eignar og rekstrar, ásamt vænum húsbyggingarsjóði, sem félagið hafði safnað í tímans rás. Náttúrugripasafnið þróaðist síðan í Náttúrufræðistofnun Íslands. Safnið var lengi hluti af stofnuninni og hafði sýningaraðstöðu á Hlemmi. Árið 2007 voru sett ný lög um Náttúruminjasafn Íslands og nú er unnið að því að skapa því viðunandi sess koma upp nýrri sýningaraðstöðu. Af þessu sést að Náttúrufræðistofnunin og Náttúruminjasafnið eru bæði afsprengi Hins íslenska náttúrufræðifélags.
Eddie Vedder
thumb|Eddie Vedder 2006. thumb|Eddie Vedder 2018. Eddie Vedder (fæddur 23. desember árið 1964 sem Edward Louis Severson í Chicago, Illinois) er bandarískur tónlistarmaður. Hann er söngari og einn af þremur gítarleikurum rokk-hljómsveitarinnar Pearl Jam.
Árið 2007 gaf Vedder út sína fyrstu sólóplötu sem var tónlist úr myndinni Into the Wild. Vedder er áhugamaður um brimbrettabrun. Hann á tvær dætur með konu sinni.
Hofsá
Hofsá getur átt við:
Núðla
thumb|250px|Núðlugerð í [[Taívan.]] Núðlur eru matur gerður úr gerlausu deigi og eru yfirleitt soðnar í vökva en stundum steiktar eða djúpsteiktar. Til eru ýmsar tegundir af núðlum. Sumar eru matreiddar um leið og þær hafa verið búnar til en aðrar eru geymdar til síðari tíma og eru þá þurrkaðar eða kældar.
Orðið núðla er komið úr þýsku, Nudel, og gæti verið tengt latneska orðinu nodus (sem þýðir „hnútur“). Núðlur eru til í ýmsum formum þótt mjóar lengjur, ýmist sívalar eða flatar, séu algengastar. Pasta er í rauninni núðlur en á íslensku og ýmsum öðrum málum er gerður greinarmunur á því og öðrum núðlum og yfirleitt einungis átt við austurlenskar núðlur þegar talað er um núðlur.
Núðlur eru borðaðar víða, til dæmis í Kína, Japan, Kóreu, Indónesíu og ýmsum Evrópulöndum, svo sem Þýskalandi. Á Vesturlöndum eru núðlur yfirleitt búnar til úr hveiti og oft einnig eggjum. Hveitinúðlur eru einnig algengar í Asíu en þar eru núðlur þó ekki síður úr hrísgrjónum. Einnig eru núðlur gerðar úr bókhveiti og fleiri korntegundum, kartöflum eða baunum.
Núðlur eiga sér langa sögu. Í Kína fundu fornleifafræðingar árið 2002 leirskál með núðlum sem taldar voru um 4000 ára gamlar og voru ágætlega varðveittar. Þær voru gerðar úr tveimur tegundum af hirsi. Núðlur eru fyrst nefndar í skriflegri kínverskri heimild sem er að minnsta kosti 1800 ára gömul og er talið að þær hafi verið orðnar algengur matur í Kína um það leyti.
Á 5. öld voru Arabar farnir að hafa með sér núðlur sem nesti á langferðum og er það elsta heimildin sem þekkt er um þurrkaðar núðlur eða pasta. Þeir fluttu að líkindum pasta eða núðlur úr durumhveiti með sér þegar þeir lögðu Sikiley undir sig seint á 7. öld og til eru skriflegar lýsingar á itriyya, löngum og mjóum hveitinúðlum, frá 9. öld. Pasta hefur því borist með Aröbum til Ítalíu en ekki með Marco Polo, eins og stundum er haldið fram.
Þýskar eggjanúðlur, spätzle, eru fyrst nefndar í heimildum 1725 en eru taldar mun eldri.
Friðarsúlan
thumbnail Friðarsúlan (enska: Imagine Peace Tower) er útilistaverk eftir Yoko Ono reist í Viðey í Kollafirði til að heiðra minningu látins eiginmanns listakonunnar, John Lennons. Listaverkið var vígt á afmæli Johns Lennons þann 9. október 2007. Friðarsúlan er tákn fyrir baráttu Ono og Lennons fyrir heimsfriði, sem hófst á sjöunda áratug 20. aldar. Ono segist hafa fengið hugmyndina að friðarsúlu árið 1967. Á stalli súlunnar eru grafin orðin „hugsa sér frið“ eða „imagine peace“ á 24 tungumálum, þar á meðal á íslensku, ensku, þýsku, japönsku og hebresku. Enska heitið er vísun í lagið „Imagine“ eftir John Lennon.
Uppbygging
Bygging friðarsúlunnar var fjármögnuð af Yoko Ono, Reykjavíkurborg og Orkuveitu Reykjavíkur, sem einnig greiðir rekstrarkostnað.
Upplýsing
Friðarsúlan logar samfellt frá sólarlagi til miðnættis eftirtalin tímabil:
Eins er mögulegt, við sérstök tilefni, af fá leyfi hjá listakonunni til að kveika á friðarsúlunni utan ofantaldra tímabila.
St. Louis
thumb|250px|right|St. Louis að næturlagi. Saint Louis er borg í Missouri í Bandaríkjunum. Borgin var stofnuð árið 1763 rétt sunnan við ármót Mississippi- og Missourifljóts. Borgin var nefnd í höfuðið á Lúðvíki níunda Frakklandskonungi. Áætlaður íbúafjöldi St. Louis árið 2020 var 302.000.
Acer tegmentosum
Acer tegmentosum er lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá austast í Rússlandi (Primorsky Krai), norðaustur Kína (Heilongjiang, Jilin, Liaoning) og Kóreu. Hann getur orðið allt að 15 m hár.
Listi yfir stjörnumerki
thumb|[[Stóribjörn eins og hann lítur út séður með berum augum]] Listi yfir stjörnumerki inniheldur öll 88 stjörnumerki sem Alþjóðasamband stjarnfræðinga viðurkennir. Í tímans rás hafði fjöldi stjörnumerkja vaxið mikið en noktun þeirra var handahófskennd og ókerfisbundin. Á fyrsta fundi sambandsins árið 1922 var útbúinn listi yfir 88 staðfest stjörnumerki. Eftir annan fund sambandsins árið 1925 var Eugène Delporte beðinn um að skilgreina nákvæm mörk þeirra, sem voru síðan samþykkt á þriðja aðalfundinum árið 1928.
Níkaragva
Níkaragva er land í Mið-Ameríku með landamæri að Hondúras í norðri og Kosta Ríka í suðri. Það á strönd að Kyrrahafi í austri og Karíbahafi í vestri.
Uppruni nafnsins Níkaragva er nokkuð óskýr en sú kenning er uppi að það sé dregið að nafninu Nicarao sem þýðir höfðingi á máli innfæddra og orðinu Agua sem þýðir vatn á spænsku. Um 6 milljónir manna búa í Níkaragva og um fjórðungur þjóðarinnar býr í höfuðborginni, Managua sem er þriðja stærsta borg Mið-Ameríku. Í Níkaragva er fjölþjóðasamfélag og koma íbúar þess að indíjána ættbálkum ættuðum frá Moskítóströndinni, Evrópu, Asíu, Afríku og Mið-Evrópu. Opinbert tungumál landsins er spænska en innfæddir ættbálkar á austurströndinni tala einnig Miskito, Sumo, Rama og Creole-ensku. Landframleiðsla á mann er um 1000 bandaríkjadollarar (USD). Um 48% þjóðarinnar lifir undir fátækrarmörkum. 79% þjóðarinnar lifa á minna en tveimur bandaríkjadölum á dag. 27% þjóðarinnar er vannærð. Samkvæmt Global Finance er landið í 48. sæti yfir fátækustu lönd í heiminum. thumb|Kort.
Söguágrip
Árið 1909 gerðu Bandaríkjamenn innrás í Níkaragva. Landið þótti verðmætt vegna staðsetningar þess. Bandaríkjamenn höfðu áhuga á að grafa skipaskurð þar til þess að stytta þeim ferðir til Suður-Ameríku frá Bandaríkjunum. Bandaríkjamenn afhentu völdin í landinu til Anastasio Somoza García sem varð einræðisherra og setti á fót ættarveldi sem réð Níkaragva til ársins 1979. Somoza-ættin varð alræmd í heiminum fyrir spillingu, þjófnað og hrottaskap.
Árið 1961 var stofnuð svokölluð FSLN-hreyfing (Frente Sandinista de Liberación Nacional). Meðlimir hennar kölluðu sig Sandinista (Sandinistas). Leiðtogi hreyfingarinnar var Daniel Ortega. Árið 1974 hóf hreyfingin baráttu við Somoza-veldið og borgarstyrjöld braust út árið 1978. Forsetinn Anastasio Somoza Debayle naut stuðnings Bandaríkjanna þar til að menn hans myrtu bandarískan blaðamann. FSLN-hreyfingin náði að hrekja Somoza frá völdum og hann flúði landið. Daniel Ortega var kosinn forseti Níkaragva í lýðræðislegum kosningum árið 1984. Árið 2006 var hann síðan endurkjörinn sem forseti landsins og er enn þann dag í dag.
Árið 1990 varð Violeta Chamorro forseti Níkaragva og einnig fyrsti lýðræðislega kjörni kvenforsetinn í Suður-Ameríku.
David Beckham
Einkalíf
Beckham er giftur pop-söngkonunni Victoriu Beckham, áður Viktoria Adams. Hún var þekkt undir nafninu „Posh Spice“ í stúlknabandinu Spice Girls sem gerði garðinn frægan á seinni hluta tuttugustu aldarinnar. David og Victoria giftu sig 4. júlí 1999 en hann bað hennar árinu áður 24. janúar á veitingastað í Englandi. David og Victoria eiga saman þrjá stráka, Brooklyn Joseph Beckham (fæddur 4.mars 1999 í London, Englandi), Romeo James Beckham (fæddur 1.september 2002 í London) og Cruz David Beckham (fæddur 20. febrúar 2005 í Madríd, Spáni; nafnið Cruz er spænskt og þýðir kross). Þau eiga lika eina dóttur, Harper Seven, fædda árið 2011.
Þórdís Kristmundsdóttir
Þórdís Kristmundsdóttir (f. 13. nóvember 1948) er prófessor emerita í lyfjafræði við Háskóla Íslands. Hún er fædd og uppalin í Reykjavík.
Ferill
Hún lauk stúdentsprófi frá MR 1968 og M.Sc.-prófi í lyfjafræði og síðar doktorsprófi frá háskólanum í Manchester á Englandi 1976. Hún hlaut sérfræðiviðurkenningu LFÍ (Lyfjafræðingafélags Íslands) árið 1977 og var Post-Doctoral Research Fellow á vegum I.C.I. Pharmaceuticals við lyfjafræðideild háskólans í Manchester 1977-79.
Haustið 1979 hóf Þórdís störf við deild lyfjafræði lyfsala við HÍ sem sérfræðingur. Hún varð prófessor í lyfjagerðarfræði við HÍ 1986, sem er hennar sérsvið, og þar með önnur konan sem skipuð var prófessor við HÍ. Sú fyrsta var Margrét Guðnadóttir veirufræðingur.
Rannsóknir
Rannsóknir Þórdísar hafa m.a. beinst að þróun og prófunum á lyfjaformum sem innihalda sýkladrepandi fitusýrur og mónóglýseríð sem virk efni, í þeim tilgangi að fyrirbyggja smit um slímhimnur og til meðferðar á húð- og slímhimnusýkingum. Niðurstöður rannsókna hennar sýna kosti þess að nýta lípíð til að meðhöndla sýkingar í húð eða slímhúð en þau lípíð sem hún hefur unnið með eru örverudrepandi, erta hvorki né valda ofnæmi og vekja ekki upp mótsvörun líkamans. Rannsóknir hennar sýna að lípíð gætu orðið ódýr uppspretta örverudrepandi efna til að takast á við sýkingar. Þórdís hefur víða haldið fyrirlestra og ritað fjölda greina og bókarkafla um viðfangsefni sín.
Ýmis störf og verkefni
Þórdís var ritstjóri Tímarits um lyfjafræði 1980-84 og í fræðslunefnd LFÍ 1985-1988. Hún var framkvæmdastjóri Lyfjafræðingafélags Íslands 1979-1991, sat í framhaldsmenntunarráði félagsins 1994-96 og í stjórn Norrænu samtakanna um menntun lyfjafræðinga 1997-2001 (NFFU). Þórdís átti sæti í stjórn Lyfjafræðistofnunar Háskóla Íslands 1997-1999 og í stjórnarnefnd lyfjafræði lyfsala (læknadeild) og var formaður stjórnarnefndarinnar 1986-1987, 1989-91, 1993-1995, 1997-1999, 2000-03 og 2009-11. Hún var kjörin fyrsti deildarforseti Lyfjafræðideildar er hún var stofnuð og sat í deildarráði Læknadeildar 1988-92 og 1996-2000. Þórdís var í forystu við uppbyggingu Lyfjafræðideildar í Haga ásamt Þorsteini Loftssyni prófessor og Kristínu Ingólfsdóttur, fyrrum rektor HÍ, og var stjórnarformaður Reykjavíkurapóteks-Háskólaapóteks.
Þórdís var fulltrúi Heilbrigðisvísindasviðs í háskólaráði 2006-2008 og átti sæti í nefnd háskólaráðs þar sem endurskoðuð voru ákvæði laga og reglna um dómnefndir og fleiri þætti ráðningarmála 2000-2002. Hún var í stjórn líf- og læknisfræðideildar Vísindasjóðs 1987-94 og varaformaður sjóðsins 1991-94. Þá sat hún í stjórn fagráðs Tæknisjóðs Rannís 1998-2002 og átti sæti í vísindasjóði HÍ 1995-2005, í vísindanefnd skólans 2001-2005 og 2011-2014 og í fagráði heilbrigðisvísinda vegna úthlutunar úr Eimskipafélagssjóðnum 2002.
Þórdís sat í stjórnarnefnd í norræna vísindasjóðnum Nordisk Forskarudannings Akademi (NorFa) (1990-1991) og var fulltrúi Íslands í norrænu rannsóknarnámskeiðunum Nordiska Forskarkurser (NordForsk) 1991-96 og Nordisk Federation for Farmaceutisk Undervisning (NFFU) 1997-2001. Þórdís sat í stjórn vísindasjóðs Krabbameinsfélags Íslands 1989-92, var varaformaður sjóðsins 1990-91 og formaður 1991-92. Einnig og var hún fulltrúi Krabbameinsfélags Íslands í stjórn rannsóknarsjóðs Norrænu Krabbameinssamtakanna (Nordisk Cancer Union) 1990-92. Þá sat hún í stjórn Rannsóknaþjónustu Háskóla Íslands og var fyrsti formaður hugverkanefndar Háskóla Íslands og LSH 2002-2009. Þórdís og var fyrsti formaður doktorsnámsnefndar Heilbrigðisvísindasviðs háskólans 2014-2017. Hún átti einnig sæti í kærunefnd í málefnum nemenda við HÍ, var fulltrúi HÍ í stefnunefnd í sameiginlegum málefnum HÍ og Landspítala og gegndi formennsku í afreks- og hvatningarsjóði HÍ.
Á árunum 1986-1988 var Þórdís varaformaður Félags háskólakennara og hún varð fyrst kvenna til að ganga í Rótarý Reykjavík (ásamt Sigríði Snævarr) og sat í stjórn klúbbsins 1997-1998. Hún hefur setið í ýmsum nefndum á vegum háskólaráðs og rektors HÍ, unnið að skipulagningu fjölmargra vísindaráðstefna, setið í masters- og doktorsnefndum, ýmsum dómnefndum vegna stöðuveitinga lektora, dósenta og prófessora og sinnt fjölmörgum öðrum stjórnunar- og trúnaðarstörfum innan HÍ.
Viðurkenningar
Þórdísi voru veitt Nýsköpunarverðlaun Tækniþróunar hf. (ásamt W. Peter Holbrook og Skúla Skúlasyni) 1998, og verðlaun International Association for Dental Research (IADR) og GlaxoSmithKline (GSK) fyrir rannsóknir á lyfjagjöf við munnholssjúkdómum 2005 (ásamt W. Peter Holbrook, Halldóri Þormar og Skúla Skúlasyni ). Í nóvember 2018 var Þórdísi veitt gullmerki Lyfjafræðingafélags Íslands fyrir ötult og fórnfúst starf í þágu lyfjafræðimenntunar og Lyfjafræðingafélags Íslands.
Einkalíf
Foreldrar Þórdísar voru Kristmundur Jakobsson (f. 1923, d. 2014), loftskeytamaður og símvirki, og Ástdís Gísladóttir (f. 1926, d. 1999) húsfreyja. Þórdís er gift Eiríki Erni Arnarsyni, (f. 1949), prófessor emeritus við Læknadeild HÍ og sérfræðingi í klínískri sálfræði. Dætur Þórdísar og Eiríks eru Hildur viðskiptafræðingur og Kristín Björk lyfjafræðingur.
Salaskóli
Salaskóli er grunnskóli í í Salahverfi, Kópavogi. Nemendur voru 550 árið 2015. Bekkir eru frá 1.-10. bekkur í 26 bekkjardeildum. Starfsmenn eru 80.
Tenglar
Salaskóli
Chariots of Fire
Chariots of Fire er bresk kvikmynd frá árinu 1981. Hún var leikstýrð af Hugh Hudson. Hún er byggð á sannsögulegri sögu tveggja breskra íþróttamanna sem kepptu í ólympíuleikunum 1924. Samnefnt lag sem samvið var fyrir kvikmyndina er oft kallað ólympíulagið.
27. júní
27. júní er 178. dagur ársins (179. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 187 dagar eru eftir af árinu.
Stökkmús
Stökkmýs eru lítil nagdýr af músaætt. Þau lifa á þurrum svæðum; eyðimörkum og á hrjóstrugum gresjum í Afríku og Asíu. Til eru 110 ættkvíslir stökkmúsa. Stökkmýs eru hópdýr sem reiða sig á lyktarskyn, þau grafa holur í jörð fyrir bústaði sína. Vinsælt er að halda þau sem gæludýr.
Gínea (aðgreining)
Gínea getur merkt:
Uusimaa
thumb|Uusimaa. thumb|Sveitarfélög innan héraðsins. thumb|Bærinn Hanko. Uusimaa (sænska: Nyland) er hérað í suður-Finnlandi. Helsinki og stórhöfuðborgarsvæðið er þar og eru íbúar héraðsins um 1,7 milljónir (2019) sem gerir það fjölmennasta hérað landsins.
Uusimaa samanstendur af 26 sveitarfélögum, þar af eru 13 bæir eða borgir.
Kjörsókn
Kjörsókn er það hlutfall kjósenda á kjörskrá sem kýs í kosningum.
Racibórz
Raciborz er borg í miðhluta Póllands. Íbúar voru 55.818 árið 2014. Hún liggur við ána Odru.
Pinus arizonica
Pinus arizonica er meðalstór fura sem vex í norður Mexíkó, suðaustur Arizona, suðvestur New Mexico, og vestur Texas í Bandaríkjunum. Hún verður 25 til 35 m há, með að 1,2 m stofnþvermál. Barrnálarnar eru í búnti 3, 4 eða 5, og eru fimm nálar í búnti algengastar. Þessi breytileyki gæti bent til blöndunar við hina náskyldu gulfuru (Pinus ponderosa). Könglarnir eru stakir, í pörum, eða 3 í hvirfingu, 5 til 11 sm langir.
Flokkun
Pinus arizonica var lengi almennt talin afbrigði af gulfuru, en hefur að minnsta kosti síðan 1997 verið viðurkennd sem sjálfstæð tegund af flestum.
Þremur afbrigðum hefur verið lýst;
Tegundin blandast við Pinus ponderosa var. scopulorum og við Pinus engelmannii þar sem búsvæði þeirra skarast, og getur líklega blandast við aðrsr tegundir í undirdeildinni Ponderosae.
Djöflatað
Djöflatað (fræðiheiti: Ferula assafoetida) er smávaxin jurt steinseljuættar og vex í Mið-Austurlöndum, aðallega Íran og Afganistan. Það er ýmist notað þurrkað í dufti eða í kvoðu. Djöflatað lyktar afar illa, en þegar búið er hita það í olíu, þá er gefur það réttinum nýtt og áhugavert bragð. Það var nær eingöngu notað í grænmetisrétti og þá jafnvel í stað lauks eða hvítlauks, en það gefur steiktu og grilluðu kjöti sérstakt bragð. Kvoðan er mjög bragðsterk og verður að nota með fyllstu varúð, en duftið er bragðminna enda yfirleitt blandað með hrísmjöli. Djöflatað var mjög vinsælt krydd á dögum Rómverja og allt fram á miðaldir, en féll þá í gleymsku.
Réttlæting
Réttlæting getur átt við um:
Farviður
Farviður er einu nafni nefnt allir þeir lausir hlutir er fylgja skipi og nauðsynlegir eru í hverri sjóferð, svo sem: möstur, árar, stjaki, skorður, stýri og stýrissveif, austurtrog og lóðahjól. Orðabók Eddu útskýrir farvið sem: árar, reiði og stýri báts. Farviður er þó ekki veiðarfæri.
Arvika
thumb|right|240px|Arvika Arvika er borg í Sveitarfélaginu Arvika í Svíþjóð. Þar búa 13.926 manns (2015).
Martin Klebba
thumb|Klebba árið [[2007]] Martin Klebba (f. 23. júní 1969) er bandarískur leikari.
Kvikuhólf
thumbnail|Eldfjall með kvikuhólf
Kvikuhólf er rými neðanjarðar fyllt albráðinni kviku. Kvikuhólf verður til þegar kvika úr kvikuþró rennur um innskot og nær að einangra sig frá kvikuþrónni. Hólf þessi geta verið um 20 til 200 km3 að stærð og eru á eins til þriggja kílómetra dýpi.
Heimildir
Magmaherd
Alþjóðasamband stjarnfræðinga
thumb|280px|Samtök frá 73 löndum eru meðlimir í Alþjóðasambandi stjarnfræðinga
Alþjóðasamband stjarnfræðinga (ASS, enska: International Astronomical Union eða IAU, franska: Union astronomique internationale eða UAI) er samtök fagmannlegra stjarnfræðinga sem eru með að minnsta kosti doktorspróf og eru virkir í rannsóknum og kennslu í stjörnufræði. Samtökin hafa yfirráð yfir útnefningu stjarnfræðilegra fyrirbæra (stjarna, pláneta, smástirna, o.s.frv.) og kennileita á yfirborði þeirra.
Alþjóðasamband stjarnfræðinga er meðlimur í Alþjóðlega vísindaráðinu. Aðalhlutverk þess er að efla og vernda stjörnufræði að öllu leyti með alþjóðlegri samvinnu. Höfuðstöðvar samtakann eru í París.
11. öldin f.Kr.
11. öldin fyrir Krists burð eða '''11. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 1100 f.Kr. til enda ársins 1001 f.Kr.
Babýlon
Babýlon var fornaldarborg í Mesópótamíu, en leifar hennar má enn sjá í borginni Al Hillah í Babilfylki, Írak, um það bil 80 km frá Bagdad. Í Babýlon voru garðar sem venjulega eru nefndir Hengigarðarnir í Babýlon.
Babýlóníumenn eru höfundar Gilgameskviðu og Enuma Elish, sem má telja til fyrstu varðveittu bókmenntaverka.
Acer tschonoskii
Acer tschonoskii er lítið tré eða runni af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá Japan og Kúrileyjum. Hann getur orðið allt að 13 m hár.
Mertensia davurica
Mertensia davurica er fjölær jurt sem er ættuð frá Rússlandi og Mongólíu.
Oświęcim
Þýskt nafn bæjarins, Auschwitz, er ennþá notað þegar vísað er til fangabúða nasista í seinni heimsstyrjöldinni.
Campanula dolomitica
Campanula dolomitica er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Kákasus.
Piet Mondrian
Pieter Cornelis Mondriaan, sem nefndi sig  Piet Mondrian frá 1912, (f. Amersfoort, Hollandi, 7. mars 1872 — d. New York, 1. febrúar 1944) var hollenskur listmálari.
Ella Fitzgerald
thumb|right|Ella Fitzgerald á ljósmynd eftir [[Carl Van Vechten frá 1940.]] Ella Fitzgerald (25. apríl 1917 – 15. júní 1996) var bandarísk djasssöngkona sem hafði gríðarleg áhrif á djasssöng á 20. öld. Hún hlaut þrettán Grammy-verðlaun á ferli sínum. Ella byrjaði snemma að  syngja. Þegar hún  var 16  ára  gömul  tók  hún  þátt í  samkeppni  ungra söngvara á Apollo leikhúsinu í  New  York. Um þær  mundir heyrði  trommuleikarinn og  hljómsveitarstjórinn  Chick  Webb hana  syngja, og  réð  hana  til að  koma  fram  með  hljómsveit sinni.
Bútanska karlalandsliðið í knattspyrnu
Bútanska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Bútans í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
Tomoyuki Hirase
Tomoyuki Hirase (fæddur 23. maí 1977) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Aconitum neosachalinense
Aconitum neosachalinense er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá Shakalin eyju.
Hann er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur.
Robert Lewandowski
thumb|Lewandowski árið 2009 með Lech Poznań. Robert Lewandowski (fæddur 21. ágúst, 1988) er pólskur knattspyrnumaður sem spilar með FC Barcelona og pólska karlalandsliðinu í knattspyrnu. Hann hefur skorað yfir 320 mörk í Bundesliga og er sá næstmarkahæsti í deildinni frá upphafi. Í öllum keppnum er Lewandowski með nær 650 mörk. Hann er í 8. eða 15. sæti yfir markahæstu menn allra tíma eftir því hvaða viðmið eru notuð.
Lewandowski hóf atvinnuferil sinn árið 2006 með Znicz Pruszków þar sem hann var markahæstur í 2. og 3. deildunum. Árið 2008 fór hann til efstudeildarliðsins Lech Poznań og vann með þeim deildina (Ekstraklasa) tímabilið 2009–10.
Borussia Dortmund
Árið 2010 hélt hann til Þýskalands og spilaði með Borussia Dortmund frá 2010-2014. Hann vann tvo Bundesliga-titla með félaginu og varð markahæstur eitt tímabil.
Bayern
Frá 2014 hefur hann verið með Bayern München. Þar hefur hann blómstrað og unnið 6 deildartitla, marga bikartitla og Meistaradeild Evrópu. Haustið 2015 skoraði Lewandowski 5 mörk á 9 mínútum í leik gegn VfL Wolfsburg þar sem hann kom inn á sem varamaður. Á tímabilinu 2016-2017 skoraði hann 30 mörk; var markahæstur í deildinni og var valinn leikmaður tímabilsins í Bundesliga. Tímabilið 2019-2020 varð hann markahæstur í Bundesliga og var það í fjórða skipti sem hann hlaut þann heiður. Lewandowski hlaut UEFA verðlaun sem leikmaður tímabilsins 2019-2020. Þá skoraði hann 55 mörk í 47 leikjum. Hann þótti líklegur til að hneppa Ballon d'Or en þeim var aflýst vegna COVID-19. Hann hlaut einnig verðlaun FIFA sem leikmaður ársins 2020. Í lokaleik tímabilsins 2020-2021 skoraði hann á síðustu mínútunni í 5-2 sigri á Augsburg. Hann sló þar með tæpt 50 ára met Gerd Müllers og náði 41 marki skoruðu á einu tímabili í Bundesliga. Í byrjun næsta tímabils náði hann 300. marki sínu fyrir Bayern og það 300. í Bundesliga. Hann sló svo aftur met Mullers þegar hann skoraði 43 mörk í deildinni á einu ári.
Í maí 2022 tilkynnti Lewandowski að tími sinn hjá Bayern væri búinn. Hann var orðaður við Barcelona, PSG og Chelsea.
FC Barcelona
Í júlí 2022 gerði Lewandowski 4 ára samning við FC Barcelona fyrir 50 milljón evrur.
Hann skoraði þrennu í fyrsta meistaradeildarleik sínum fyrir félagið. Lewandowski vann La Liga á sínu fyrsta tímabili fyrir félagið og varð markahæstur í deildinni.
Landslið
Lewandowski hefur spilað með landsliði Póllands frá 2008. Hann hefur verið valinn pólskur leikmaður ársins níu sinnum.
Arboga
thumb|right|240px|Arboga Arboga er borg í Sveitarfélaginu Arboga í Svíþjóð. Þar búa 10.841 manns (2015).
Í grennd við Arboga finnast leifar ævifornrar byggðar, Halvardsborg. Arboga var þegar orðið þéttbýlt á 13. öld þegar munkaklaustur var stofnað þar (1285). Nafn borgarinnar mun á fornsænsku hafa verið Arbughi.
Hofsá (Vopnafirði)
Hofsá er laxá í Hofsárdal í Vopnafirði. Hún er 85 kílómetra löng.
Júgóslavía
thumb Júgóslavía var land á Balkanskaga í Suðaustur-Evrópu mestalla 20. öldina. Nafnið þýðir „land suður- Slavanna“. Í raun var um að ræða þrjú aðskilin ríki sem komu hvert á eftir öðru.