cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armfætlur
Lífsferill og atferli
Eftir að ungviði klekjast tekur við tímabil sem er nokkuð frábrugðið eftir því hvort um ræðir armfætlu með tenntan lið eða liðamótalausa. Afkvæmi liðamótalausra armfætlna synda um sem svif í nokkra mánuði og eru þá í mynd foreldra sinna, þau nærast því strax með síun. Þegar dýrin stækka og skeljarnar þyngjast sökkva þær til botns og festa sig við undarlag. Afkvæmi armfætlna með tenntan lið eru aðeins sviflæg í nokkra daga eftir klak áður en þau verða botnlæg, þau festa sig þó ekki við undirlag fyrr en þau umbreytast yfir í mynd foreldra sinna. Þau byrja ekki að nærast með síun fyrr en eftir umbreytingu en fyrir þann tíma nærast þau á forða (yolk) sambærilegum við eggjarauðu.
Skeljar sumra tegunda armfætlna mynda árhringi sem unnt er að nota til aldursgreiningar, í köldum sjó er vöxtur þeirra árstíðarbundinn og í sumum tilfellum léttast þær yfir vetrartímann. Næringarþörf sumra tegunda er svo lítil að einstaklingar geta lifað í meira en ár án þess að fá næringu. Jafnframt er súrefnisþörf armfætlna svo lítil að lágmarksþörfin er ómælanleg.
Ármiðaldir
thumb|right|[[Engilsaxar|Engilsaxneskur spangarhjálmur úr skipshaugnum Sutton Hoo í Englandi frá 7. öld.]] Ármiðaldir eru tímabil í sögu Evrópu sem nær frá lokum fornaldar sem markast af falli Vestrómverska ríkisins árið 476 til upphafs hámiðalda árið 1000. Það hefst þannig í miðju þjóðflutningatímabilinu, nær yfir hinar myrku aldir, útbreiðslu Íslams og karlungatímabilið og lýkur við lok víkingaaldar sem miðast við orrustuna við Hastings árið 1066.
Heinrich Himmler
Heinrich Luitpold Himmler (7. október 1900 – 23. maí 1945) var yfirmaður Gestapó og SS sveitanna í Þýskalandi og einn af valdamestu mönnum landsins á tímum Hitlers og nasismans. Hann fæddist í München í kaþólska miðstéttarfjölskyldu. Faðir hans var Joseph Gebhard Himmler kennari og skólastjóri við fínan menntaskóla en móðir Anna Maria Himmler (upprunalega Heyder). Hann átti tvo bræður, annan yngri og hinn eldri. Himmler var handtekinn í lok stríðsins þann 22. maí og voru fljótlega borin kennsl á hann. Hann framdi sjálfsmorð daginn eftir með blásýrupillu.
Æviágrip
Himmler gekk í þýska Nasistaflokkinn og steig metorðastigan hratt. Himmler varð einn áhrifamesti maður innan flokksins. Á eftir Adolf Hitler var Heinrich Himmler sennilega sá maður sem hafði hve mest áhrif í heiminn úr röðum nasista á tímum seinni heimstyrjaldarinnar. Hann var skipaður foringi SS-sveitanna (Schutzstaffel) og lögreglusveita í Þýskalandi þar með talinni leynilögreglunni Gestapo. SS-sveitirnar undir stjórn Himmlers báru að stórum hluta ábyrgð á útrýmingu gyðinga og annarra minnihlutahópa í seinni heimstyrjöldinni. Hann var skipaður innanríkisráðherra Þýskalands árið 1943. Þegar Þýskaland beið ósigur 1945 gerði Himmler misheppnaða tilraun til að fara í felur undan Bandamönnum en það komst upp auðkenni hans fljótlega eftir uppgjöf Þýskalands. Heinrich Himmler svipti sig lífi 23. maí 1945 líkt og margir kollegar hans höfðu gert við fall Þriðja ríkisins.
Æska
Heinrich Himmler var fæddur 7. október 1900 í München í Þýskalandi. Hann var alinn upp í strangtrúaðri kaþólskri fjölskyldu af millistétt. Faðir hans hét Joseph Gebhard Himmler og var skólastjóri í menntaskóla. Móðir hans hét Anna Maria Himmler. Hann átti einn yngri bróður að nafni Ernst Hermann Himmler og annan eldri Gebhard Ludwig Himmler. Faðir Heinrich Himmler hafði verið einkakennari margra barna úr valdamiklum fjölskyldum í Þýskalandi. Þessi áhrifaríku sambönd urðu til þess að prins Heinrich af Bæjaralandi var guðfaðir Heinrich Himmler og hét hann í höfuðið á honum.
Heinrich Himmler var full ungur til þess að ganga í her Þýskalands sem barðist í fyrri heimstyrjöldinni en lagði sitt af mörkum með því að aðstoða lögreglusveitir. Aðal áhugamál Heinrich Himmler var landbúnaður. Hann vann á bóndabýli í stuttan tíma þegar hann var búin með grunnnám en eftir það fór hann í tækniháskólann í München og lærði þar búfræði. Á þessum tíma kviknaði stjórnmálaáhugi Himmlers. Himmler gekk í Nasistaflokkinn undir stjórn Adolfs Hitler. Áhrifamikill maður innan Nasistaflokksins að nafni Gregor Strasser réð Himmler sem aðstoðamann sinn til að byrja með. Það starf fól aðalega í sér að sjá um skrifstofustarfsemi og áróðursherferðir. Skipulagshæfileikar Himmler leyndu sér ekki og stjórnaði hann fljótlega SS-sveitunum í Suður-Bæjaralandi. Himmler hélt áfram að klifra metorðastigann og í janúar árið 1926 útnefndi Adolf Hitler hann foringja SS-sveitanna.
SS-sveitirnar
thumb|right|Himmler ásamt [[Rudolf Hess í Dachau árið 1936 fyrir framan líkan af Dachau-fangabúðunum.]] Á þeim tíma sem Heinrich Himmler tók við foringjatitli sveitanna voru þær ekki stórar í smíðum, taldi um 300 menn. SS-sveitirnar voru gerðar algjörlega óháðar SA-sveitunum í janúar 1929. Völd Ernst Röhm foringja SA-sveitanna ógnuðu valdastöðu Hitlers og fyrirskipaði hann því Himmler og SS-sveitum hans að ráða af dögum alla hæst settu leiðtoga SA sveitanna, þar á meðal Ernst Röhm. Þessi atburður er kallaður nótt hinna löngu hnífa.
Aukin völd
Með tímanum öðlaðist Himmler sífellt meiri völd og í apríl 1934 var hann orðin einn af hæst settu mönnum í Gestapo, leyniþjónustu nasista. Í júní 1936 var Himmler skipaður yfirmaður allra lögreglusveita Þýskalands. 1943 tók Heinrich Himmler við af Wilhelm Frick sem innanríkisráðherra Þýskalands.
Helförin
Árið 1941 fyrirskipaði Adolf Hitler með samráði Himmlers og annara háttsettra nasistaforingja algjöra útrýmingju gyðinga. Þetta kölluðu þeir lokalausnina. Fyrir það höfðu gyðingar verið einangraðir í sérstökum hverfum og auðkenndir með því að bera gula stjörnu. Fjöldamargir gyðingar höfðu einnig verið látnir vinna nauðungarvinnu. Alls höfðu um tólf milljónir fanga starfað hjá þýskum iðnaðarfyrirtækjum. SS-sveitirnar undir forustu Himmler ráku sex útrýmingarbúðir, 22 fangabúðir, 165 þrælkunarbúðir og fleiri minni búðir. Gyðingum var smalað saman, jafnvel látnir grafa sínar eigin grafir, pyntaðir og myrtir. Gyðingar sem létust af völdum helfararinnar voru um sex milljónir. Sígaunar, geðsjúkir, vangefnir og samkynhneigðir urðu einnig fyrir barðinu á helför nasista. Tala látinna úr þeirra hópi var að minnsta kosti 500 þúsund.
Kynþáttahyggja
Himmler var einn þeirra sem voru helteknir af þeirri hugmynd að norrænn kynstofn, svokallaðir aríar, væru æðri en aðrir kynstofnar. Himmler hvatti menn sína til að eiga að minnsta kosti fjögur börn, ekki endilega bara með eiginkonu sinni heldur líka hvaða konu sem er af þessum sama kynstofni.
Himmler hrinti í framkvæmd útrýmingaraðferð sem fólst í að dæla gasi inn í þar til gerða klefa. Þetta gerði hann til þess að létta sálarbyrði SS-manna og þurfa ekki að skjóta fólk beint með byssum. Þessi aðferð varð til þess að mjög margir SS-manna sem voru í útrýmingarbúðunum í Auschwitz sluppu við réttarhöld og refsingu eftir stríðið.
Örlög
thumb|right|Lík Himmlers árið 1945. Hitler og fleiri hátt settir nasistar frömdu sjálfsmorð í kjölfar ósigurs Þýskalands en Himmler var ekki jafn staðfastur. Hann reyndi bæði að skipta gíslum úr röðum gyðinga fyrir pening og ná friðarsamningum við Bandamenn án samþykkis Hitlers. Þann 5. maí 1945 hélt hann síðasta fund sinn með háttsettum mönnum í SS. Hann skipaði þeim að dulbúast sem hermenn því líklegra væri að þeir myndu sleppa við refsingu en ef þeir myndu koma fram sem meðlimir SS-sveitanna. Sjálfur sagði hann að örlagadísirnar hafi ætlað honum nýtt verkefni. Honum varð þó fljótt ljóst að Bandamenn myndu ekki semja frið við mann eins og hann. SS-sveitirnar undir forystu og leiðsögn hans höfðu myrt milljónir manna. Með því að dulbúast og sýna falska pappíra reyndi Himmler að leyna auðkenni sínu. Bretar handsömuðu og komu upp um auðkenni Heinrichs Himmlers fljótlega eftir uppgjöf Þjóðverja og 23. maí 1945 framdi hann sjálfsmorð með því að taka inn blásýruhylki.
Snæbjörk
Snæbjörk (fræðiheiti: Betula utilis) er tegund af birkiætt ættuð frá Himalajafjöllum, þar sem hún vex upp í 4500 m hæð. Nafnið utilis vísar til hinna mörgu nytja af mismunandi hluta trésins. Næfrarnar af trénu voru notaðar til forna til að skrifa á Sanskrít ritningar og texta. Hann er enn notaður til að rita á hinar heilögu möntrur, þar sem börkurinn er settur í verndargrip. Hún er ræktuð víða um heim á sama tíma og hún er að tapa svæði vegna ofnýtingar í heimkynnum sínum í eldivið.
Lýsing
Í heimkynnum sínum myndar snæbjörk skóga, og vex sem runni eða tré að 20m hátt. Það vex oft með dreifðum barrtrjám, með undirgróðri af runnum sem eru yfirleitt sígrænar lyngrósir. Jarðvegsrakinn er vegna snjóbráðar en ekki monsúna. Þau verða oft sveigð vegna vetrarsnjóa í Himalajafjalla.
Blöðin eru egglaga, 5 til 10 sm löng, með tenntum jaðri, og lítið eitt hærð. Blómgun er frá maí til júlí, með fáum karlreklum, og stuttum, stökum (sjaldan í pörum) kvenreklum.Fræin þroskast í september til október.
Þunnur, pappírskenndur börkurinn er mjög gljáandi, rauðbrúnn, hvítur með rauðum blæ, eða hvítur, með láréttum loftaugarákum. Börkurinn flagar af í breiðum, láréttum næfrum sem er mjög hentugt til að gera tiltölulega stórar síður fyrir texta. Sveppvöxtur kallaður bhurja-granthi, myndar stóra svarta klumpa á trénu og getur orðið að 1 kg.
Viðurinn er mjög harður og þungur, og mjög stökkur. Kjarnviðurinn er bleikur eða ljós rauðbrúnn.
Rammaáætlun
Rammaáætlun (eða: áætlun um vernd og orkunýtingu landsvæða) er áætlun sem umhverfis- og auðlindaráðherra leggur fram sem tillögu til Alþingis eigi síðar en á fjögurra ára fresti í samvinnu við þann ráðherra er fer með orkumál. Í rammaáætlun eru hugmyndir um orkunýtingu flokkaðar í orkunýtingarflokk, verndarflokk eða biðflokk. Fyrsta rammaáætlunin var samþykkt 14. janúar 2013.
Með áætluninni er leitað málamiðlunar milli verndar, annarrar nýtingar náttúrugæða og orkuframkvæmda.
Gráblika
Gráblika (latína: Altostratus) er tegund miðskýja. Gráblika er gráleit og samfelld skýjaþula sem er víðáttumikil en misþykk. Oftast rignir úr grábliku, en hún er getur verið undanfari regnþykknis.
Sandvíkurhreppur
Sandvíkurhreppur var hreppur í vestanverðum Flóa í Árnessýslu, kenndur við Sandvíkurbæina í miðjum hreppnum.
Hreppurinn hét Kaldnesingahreppur til forna, þá kenndur við bændur í Kaldaðarnesi.
Listi yfir þjóðhöfðingja Englands
200px|thumb|Skjaldarmerki Englands.
Þetta er listi yfir þjóðhöfðingja Englands. Sá fyrsti sem notaði nafnbótina Englandskonungur var Offa af Mersíu árið 774 þó svo að listar hefjist oftast á Egbert af Wessex árið 829. Nafnbótin var notuð til ársins 1707 þegar Bretland varð til.
Mersíuætt
( +OFFA•REX+ ) 774-796 || 100px|Offa || u.þ.b. 730 sonur Thingfriths || Cynethryth 5 börn || 26. eða 29. júlí 796 um 66 ára
Wessexætt
''Yfirleitt hefur listinn hafist á Egbert konungi af Wessex sem var fyrstur konunga til að hafa lénsdrottinsstöðu yfir Englandi öllu. Hann sigraði Mersíumenn og varð Bretwalda árið 829. Varanleg eining náðist árið 927 undir Aðalsteini.''
(Ecgberht) 829-839 || 100px|Egbert || u.þ.b. 775 sonur Ealhmunds af Kent || Redburga 3 börn || 4. febrúar 839 um 64 ára (Æþelwulf) 5. febrúar 839-856 || 100px|Aðalúlfur || Aachen sonur Egberts og Redburgu || (1) Osburga 6 börn
(2) Júdit af Flæmingjalandi 1. október 853 engin börn || 13. janúar 858 aldur óþekktur (Æþelbald) 856-860 || 100px || u.þ.b. 831 sonur Aðalúlfs og Osburgu || Júdit af Flæmingjalandi engin börn || 20. desember 860 um 29 ára (Æþelberht) 21. desember 860-866 || 100 px || u.þ.b. 835 sonur Aðalúlfs og Osburgu || ekki vitað 2 börn || 865 um 30 ára (Æþelræd) 865-871 || 100px || u.þ.b. 837 sonur Aðalúlfs og Osburgu || Wulfrida 868 2 börn || 23. apríl 871 um 34 ára (Ælfræd) 24. apríl 871–899 || 100px|Statue of Alfred the Great in Wantage || u.þ.b. 849 Wantage sonur Aðalúlfs og Osburgu || Ealhswith Winchester 868 6 börn || 26. október 899 um 50 ára (Eadweard) 27. október 899–924 || 100px|Játvarður eldri || u.þ.b. 871-877 sonur Alfreðs mikla og Ealhswith || (1) Ecgwynn 893 3 börn
(2) Aelffaed u.þ.b. 902 10 börn
(3) Edgiva frá Kent 905 4 börn || 17. júlí 924 Farndon í Cheshire um 50 ára (Ælfweard) 18. júlí - 2. ágúst 924 || Engin þekkt mynd eða mynt af Elfward er til || u.þ.b. 902 sonur Játvarðs eldri og Aelffaed || ógiftur || 2. ágúst 924 um 22 ára (Æþelstan) 3. ágúst 924–939 || 100px|The tomb of King Athelstan in Malmesbury Abbey || 895 sonur Játvarðs eldri og Ecgwynn || ógiftur || 27. október 939 um 44 ára (Eadmund) 28. október 939–946 || 100px|Imaginary portrait of Edmund 1. || u.þ.b. 921 sonur Játvarðs eldri og Edgivu af Kent || (1) Elgiva 3 börn
(2) Æthelflæd frá Damerham 944 engin börn || 26. maí 946 Pucklechurch um 25 ára (myrtur) (Eadred) 27. maí 946–955 || 100px|Imaginary line engraving of Edred made by un unknown engraver after an unknown artist || u.þ.b. 923 sonur Játvarðs eldri og Edgivu af Kent || ógiftur || 23. nóvember 955 Frome um 32 ára (Eadwig) 24. nóvember 955–959 || 100px|Line engraving of Edwy made by an unknown engraver after an unknown artist || u.þ.b. 940 sonur Játmunds stórfenglega og Elgivu || Elgiva || 1. október 959 um 19 ára (Eadgar) 2. október 959–975 || 100px|King Edgar of England || u.þ.b. 943 Wessex sonur Játmunds stórfenglega og Elgivu || (1) Ethelflaed u.þ.b. 960 1 sonur
(2) Wulfthryh 1 dóttir (3) Ælfthryth u.þ.b. 964 2 synir || 8. júlí 975 Winchester um 32 ára (Eadweard) 9. júlí 975–978 || 100px|St. Játvarður the Martyr || u.þ.b. 962 sonur Játgeirs friðsama og Ethelflaed || ógiftur || 18. mars 978 Corfe-kastali um 16 ára (myrtur) (Æþelræd Unræd) 19. mars 978–1016 || 100px|Image of Ethelred 2. with an oversize sword from the illuminated manuscript "The Chronicle of Abingdon" || u.þ.b. 968 sonur Játgeirs friðsama og Ælfthryth || (1) Ælflaed af Norðymbralandi 4 börn
(2) Aelgifu 991 6 börn
(3) Emma af Normandí 1002 3 börn || 23. apríl 1016 Lundúnir um 48 ára (Eadmund) 24. apríl – 30. nóvember 1016 || 100px|Edmund Ironside || u.þ.b. 993 sonur Aðalráðs ráðlausa og Ælflaed af Norðymbralandi || Edit af Austur-Anglíu 2 börn || 30. nóvember 1016 Glastonbury um 23 ára
Danmerkurætt
''England féll undir stjórn danskra konunga eftir ríkisár Aðalráðs ráðlausa. Sumir þeirra, en ekki allir, voru einnig konungar Danmerkur.
(Sweyn Forkbeard) 25. desember 1013–1014 || 100px|Sweyn Forkbeard, from an architectural element in the Swansea Guildhall, Swansea, Wales || u.þ.b. 960 í Danmörku sonur Haralds blátannar og Gyríðar Ólafsdóttur || (1) Gunnhildur Búrisláfsdóttir af Póllandi u.þ.b. 990 7 börn
(2) Sigríður stórráða u.þ.b. 1000 1 dóttir || 3. febrúar 1014 Gainsborough um 54 ára (Canute) 1. desember 1016–1035 || 100px|King Canute the Great from an illustrated manuscript || u.þ.b. 995 sonur Sveins tjúguskeggs || Alfífa frá Northampton 2 börn
Emma af Normandí 1017 || 12. nóvember 1035 Shaftesbury um 40 ára (Harold Harefoot) 13. nóvember 1035–1040 || 100px || u.þ.b. 1016/7 sonur Knúts og Alfífu af Northampton || Aelgifa 1 sonur || 17. mars 1040 Oxford 23 eða 24 ára (Harthacanute) 18. júní 1040–1042 || 100px || 1018 sonur Knúts og Emmu af Normandí || ekki vitað || 8. júní 1042 Lambeth um 24 ára
Wessexætt (aftur)
(Edward the Confessor) 9. júní 1042–1066 || || u.þ.b. 1005 Islip í Oxfordshire sonur Aðalráðs ráðlausa og Emmu af Normandí || Edit af Wessex 23. janúar 1045 engin börn || 5. janúar 1066 Westminsterhöllin um 60 ára (Harold Godwinson) 6. janúar – 14. október 1066 || 100px || u.þ.b. 1020 sonur Guðina jarls af Wessex og Gyðu Þorkelsdóttur || Edit svanaháls (ógift) 6 börn
Ealdgyth af Mersíu York u.þ.b. 1064 1 sonur || 14. október 1066 Hastings um 46 ára (féll í bardaga) (Edgar the Atheling) 15. október – 17. desember 1066 || 100px || u.þ.b. 1053 Ungverjaland sonur Játvarðs útlaga og Agötu || ógiftur || u.þ.b. 1125 um 72 ára
Normandíætt
(eða sigursæli) 25. desember 1066–1087 || 100px|Vilhjálmur sigurvegari í orrustunni um Hastings; bútur af Bayeux-reflinum || u.þ.b. 1027 Falaise-kastali sonur Róberts 2., hertoga af Normandí og Herleifar || Matthildur af Flæmingjalandi Notre Dame-kapellan í Eu-kastala í Normandí 1053 10 börn || 9. september 1087 St. Gervais-klaustur um 60 ára (William II Rufus) 26. september 1087–1100 || 100px|Vilhjálmur rauður, mynd úr Stowe-handritinu || u.þ.b. 1060 Normandí sonur Vilhjálms bastarðs og Matthildar af Flæmingjalandi || ógiftur || 2. ágúst 1100 New Forest um 40 ára (Henry I Beauclerc) 5. ágúst 1100–1135 || 100px|Hinrik 1. || september 1068 Selby sonur Vilhjálms bastarðs og Matthildar af Flæmingjalandi || (1) Edit af Skotlandi Westminster Abbey 11. nóvember 1100 4 börn
(2) Adeliza af Louvain Windsor-kastali 29. janúar 1121 engin börn || 1. desember 1135 Saint-Denis-le-Fermont 67 ára (Stephen) 22. desember 1135–1154 || 100px|Stefán || u.þ.b. 1096 Blois sonur Stefáns greifa af Blois og Adelu af Normandí || Matthildur af Boulogne Westminster 1125 5 börn || 25. október 1154 Dover-kastali um 58 ára (Matilde) 7. apríl–1. nóvember 1141 || 100px || 7. febrúar 1102 Sutton Courtenay dóttir Hinriks 1. og Edit af Skotlandi || (1) Hinrik 5. keisari Mainz 6. janúar 1114 engin börn
(2) Geoffrey 5., greifi af Anjou Le Mans-dómkirkja 22. maí 1128 4 börn || 10. september 1167 Notre Dame des Prés-klaustur 65 ára
Plantagenetætt
''Fyrstu Plantagenetarnir stýrðu mörgum landsvæðum í Frakklandi og litu ekki á England sem heimaland sitt fyrr en eftir að Jóhann landlausi tapaði flestum frönsku eignunum. Ættin var lengi við völd og er henni oftast skipt í þrjár greinar.''
Angevinar
(Henry II Curtmantle) 19. desember 1154–1189 || 100px|Hinrik 2. || 5. mars 1133 Le Mans sonur Geoffreys af Anjou og Matthildar || Elinóra af Akvitaníu Bordeaux-dómkirkja 18. maí 1152 8 börn || 6. júlí 1189 Château Chinon 56 ára (Richard I the Lionheart) 3. september 1189–1199 || 100px|Ríkharður ljónshjarta, mynd úr 12. aldar handriti || 8. september 1157 Beaumont-höll sonur Hinriks 2. og Elinóru af Akvitaníu || Berengaría af Navarra Limassol 12. maí 1191 engin börn || 6. apríl 1199 Chalus 41 ára (John Lackland) 27. maí 1199–1216 || 100px|Tomb effigy of Jón || 24. desember 1167 Beaumont-höll sonur Hinriks 2. og Elinóru af Akvitaníu || (1) Ísabella af Gloucester Marlborough-kastali 29. ágúst 1189 engin börn
(2) Ísabella af Angoulême Bordeaux-dómkirkja 24. ágúst 1200 5 börn || 19. október 1216 Newark-kastali 48 ára 28. október (Henry III) 1216–1272 || 100px || 1. október 1207 Winchester-kastali sonur Jóhanns og Ísabellu af Angoulême || Elinóra af Provence dómkirkjan í Kantaraborg 14. janúar 1236 9 börn || 16. nóvember 1272 Westminsterhöllin 65 ára (Edward I Longshanks) 20. nóvember 1272–1307 || 100px || 17. júní 1239 Westminsterhöll sonur Hinriks 3. og Elinóru af Provence || (1) Elinóra af Kastilíu Las Huelgas-klaustur 18. október 1254 17 börn
(2) Margrét af Frakklandi 10. september 1299 3 börn || 7. júlí 1307 Burgh by Sands 68 ára (Edward II) 7. júlí 1307 – 25. janúar 1327 || 100px || 25. apríl 1284 Caernarfon-kastali sonur Játvarðar 1. og Elinóru af Kastilíu || Ísabella af Frakklandi Boulogne-dómkirkja 25. janúar 1308 5 börn || 21. september 1327 Berkeley-kastali 43 ára (myrtur) (Edward III) 25. janúar 1327–1377 || 100px || 13. nóvember 1312 Windsor-kastali sonur Játvarðar 2. og Ísabellu af Frakklandi || Filippa af Hainault York-dómkirkja 24. janúar 1328 14 börn || 21. júní 1377 Sheen-höll 64 ára (Richard II) 21. júní 1377 – 29. september 1399 || 100px|Ríkharður 2., by André Beauneveu, 1390s || 6. janúar 1367 Bordeaux sonur Játvarðar svarta prins og Jóhönnu af Kent || (1) Anna af Bæheimi 14. janúar 1382 engin börn
(2) Ísabella af Valois Calais 4. nóvember 1396 engin börn || 6. janúar 1400 Pontefract-kastali 33 ára
Lancaster-ætt
(Henry IV Bolingbroke) 30. september 1399–1413 || 100px|Hinrik 4. || 3. apríl 1366/7 Bolingbroke-kastali sonur John af Gaunt og Blanche af Lancaster || (1) María de Bohun [rundel-kastali 27. júlí 1380 7 börn
(2) Jóhanna af Navarra Winchester-dómkirkja 7. febrúar 1403 engin börn || 20. mars 1413 Westminster Abbey 45 eða 46 ára (Henry V) 20. mars 1413–1422 || 100px|Hinrik 5. || 9. ágúst 1387 Monmouth-kastali sonur Hinriks 4. og Maríu de Bohun || Katrín af Valois Troyes-dómkirkja 2. júní 1420 1 sonur || 31. ágúst 1422 Château de Vincennes 35 ára (Henry VI) 31. ágúst 1422 – 4. mars 1461
30. október 1470 – 11. apríl 1471 || 100px|Hinrik 6. || 6. desember 1421 Windsor-kastali sonur Hinriks 5. og Katrínar af Valois || Margrét af Anjou Titchfield-klaustur 22. apríl 1445 1 sonur || 21. maí 1471 Tower of London 49 ára (myrtur)
Yorkætt
(Edward IV) 4. mars 1461 – 3. október 1470
11. apríl 1471–1483 || 100px|Játvarður 4. || 28. apríl 1442 Rouen sonur Ríkharðs Plantagenet og Cecily Neville || Elísabet Woodville Grafton Regis 1. maí 1464 10 börn || 9. apríl 1483 Westminsterhöllin 40 ára (Edward V) 9. apríl–25. júní 1483 || 100px || 2. nóvember 1470 Westminster sonur Játvarðs 4. og Elísabetar Woodville || ógiftur || u.þ.b. 1483 London um 12 ára (myrtur) (Richard III) 26. júní 1483–1485 || 100px|Ríkharður 3. || 2. október 1452 Fotheringham-kastali sonur Ríkharðs Plantagenet og Cecily Neville || Anna Neville Westminster Abbey 12. júlí 1472 1 sonur || 22. ágúst 1485 Bosworth-vellir 32 ára (féll í bardaga)
Túdorætt
22. ágúst 1485–1509 || 100px|Hinrik 7., by Michel Sittow, 1505 || 28. janúar 1457 Pembroke-kastali sonur Edmunds Tudor og Margrétar Beaufort || Elísabet af York Westminster Abbey 18. janúar 1486 8 börn || 21. apríl 1509 Richmond-höll 52 ára 21. apríl 1509–1547 || 100px|Hinrik 8., by Hans Holbein, u.þ.b. 1536 || 28. júní 1491 Greenwich-höll sonur Hinriks 7. og Elísabetar af York || (1) Katrín af Aragon Greenwich 11. júní 1509 1 dóttir
(2) Anna Boleyn Westminsterhöll 25. janúar 1533 1 dóttir
(3) Jane Seymour Whitehall-höll 30. maí 1536 1 sonur
(4) Anna af Cleves Greenwich-höll 6. janúar 1540
(5) Katrín Howard Hampton Court-höll 28. júlí 1540
(6) Katrín Parr Hampton Court-höll 12. júlí 1543 || 28. janúar 1547 Whitehall-höll 55 ára 28. janúar 1547–1553 || 100px|Játvarður 6., by Hans Eworth || 12. október 1537 Hampton Court-höll sonur Hinriks 8. og Jane Seymour || ógiftur || 6. júlí 1553 Greenwich-höll 15 ára („Níudagadrottningin“) 10. júlí–19. júlí 1553 || 100px|Jóna, by Streatham || október 1537 Bradgate Park dóttir Henry Grey og Lafði Frances Brandon || Guildford Dudley lávarður The Strand 21. maí 1553 engin börn || 12. febrúar 1554 Tower of London 16 ára (hálshöggvin) („Blóð-María“) 19. júlí 1553–1558 || 100px|María 1., by Antonius Mor, 1554 || 18. febrúar 1516 Greenwich-höll dóttir Hinriks 8. og Katrínar af Aragon || Filippus 2. Spánarkonungur Winchester-dómkirkja 25. júlí 1554 engin börn || 17. nóvember 1558 St. James’s-höll 42 ára („Meydrottningin“) 17. nóvember 1558–1603 || 100px || 7. september 1533 Greenwich-höll dóttir Hinriks 8. og Önnu Boleyn || ógift || 24. mars 1603 Richmond-höll 69 ára
Stuartar
''Eftir að Elísabet 1. dó án erfingja varð Jakob (James) 6. Sotlandskonungur (sonur Maríu Stuart) jafnframt konungur Englands undir heitinu Jakob (James) 1. Árið 1604 tók hann upp titilinn Konungur Stóra-Bretlands.''
24. mars 1603–1625 || 100px|Jakob 1., by Paulus van Somer || 19. júní 1566 Edinborgarkastali sonur Henry Stuart og Maríu Skotadrottningar || Anna af Danmörku Ósló 23. nóvember 1589 9 börn || 27. mars 1625 Theobalds-hús 58 ára 27. mars 1625–1649 || 100px|Karl 1., by Anthony van Dyck || 19. nóvember 1600 Dunfermline-höll sonur Jakobs 1. og Önnu af Danmörku || Henríetta María af Frakklandi St. Augustine’s-klaustur 13. júní 1625 9 börn || 30. janúar 1649 Whitehall-höll 48 ára (tekinn af lífi)
Samveldi
''Enginn konungur var við völd frá 1649, þegar Karl 1. var tekinn af lífi, til 1660, þegar Karl 2. tók við völdum. Á þessum tíma fóru eftirtaldir með æðstu völd:''
16. desember 1653–1658 || 100px|Oliver Cromwell, an unfinished portrait miniature by Samuel Cooper || 25. apríl 1599 Huntingdon sonur Roberts Cromwell og Elizabethar Stewart || Elizabeth Bourchier St Giles 22. ágúst 1620 9 börn || 3. september 1658 Whitehall 59 ára ("Tumbledown Dick") 3. september 1658 – 7. maí 1659 || 100px|Richard Cromwell, u.þ.b. 1650 || 4. október 1626 Huntingdon sonur Olivers Cromwell og Elizabethar Bourchier || Dorothy Maijor maí 1649 9 börn || 12. júlí 1712 Cheshunt 85 ára
Stuartar (aftur)
Þó svo að einveldi kæmist á aftur 1660 náðist ekki stöðugleiki fyrr en 1688, þegar þingið samþykkti að það gæti kosið hvern sem því sýndist til konungs.
8. maí 1660–1685 || 100px || 29. maí 1630 St. James’s-höll sonur Karls 1. og Henríettu Mariu af Frakklandi || Katrín af Braganza Portsmouth 21. maí 1662 3 börn (dóu öll í æsku) || 6. febrúar 1685 Whitehall-höll 54 ára 6. febrúar 1685 – 23. desember 1688 || 100px || 14. október 1633 St. James’s-höll sonur Karls 1. og Henríettu Mariu af Frakklandi || (1) Anna Hyde The Strand 3. september 1660 8 börn
(2) María af Modena Dover 21. nóvember 1673 7 börn || 16. september 1701 Château de Saint-Germain-en-Laye 67 ára (Willem Hendrik, Prins van Oranje) 13. febrúar 1689–1702 || 100px || 4. nóvember 1650 Haag sonur Vilhjálms 2., prins af Óraníu og Maríu Stuart || rowspan=2 | St James’s-höll 4. nóvember 1677 3 börn (dóu öll í æsku) || 8. mars 1702 Kensington-höll 51 ára 13. febrúar 1689–1694 || 100px || 30. apríl 1662 St James’s-höll dóttir Jakobs 2. og Önnu Hyde || 28. desember 1694 Kensington-höll 32 ára 8. mars 1702-1707 Stóra-Bretland 1. maí 1707-1714 || 100px || 6. febrúar 1665 St James’s-höll dóttir Jakobs 2. og Önnu Hyde || Georg af Danmörku St James’s-höll 28. júlí 1683 17 börn || 1. ágúst 1714 Kensington-höll 49 ára
''England og Skotland gengu í ríkjasamband með Sambandslögunum 1707, en hvort um sig hélt þó lögum sínum og ýmsu fleiru. Framhald af þessum lista er að finna í Listi yfir þjóðhöfðingja Bretlands.''
Claytonia gypsophiloides
Claytonia gypsophiloides er plöntutegund sem var lýst af Fischer & C. A. Meyer. Hún er einlend í Kaliforníu.
Edduverðlaunin 2000
thumb|Veggspjald kvikmyndarinnar [[Englar alheimsins (kvikmynd)|Englar alheimsins]] Edduverðlaunin 2000 voru afhending Edduverðlauna Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar í Þjóðleikhúsinu sunnudaginn 19. nóvember árið 2000. Veitt voru verðlaun í ellefu flokkum, en nýir flokkar voru leikari og leikkona í aukahlutverkum. Auk þess var tekið upp á þeirri nýjung að velja sjónvarpsmann ársins í netkosningu sem fram fór á vefnum mbl.is. Stjórnendur voru Jón Ársæll Þórðarson, sjónvarpsmaður og Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir, leikkona.
Mikið var rætt um kosningasmalanir, áróður og jafnvel mútur fyrir kosningu akademíunnar úr tilnefningum dómnefndar. Almenningur gat einnig kosið í öllum flokkum á mbl.is og giltu þau atkvæði 30% á móti 70% vægi atkvæða akademíunnar nema í kosningunni um sjónvarpsmann ársins þar sem atkvæði almennings giltu 100%.
Kvikmyndin Englar alheimsins eftir Friðrik Þór Friðriksson, byggð á bók Einars Más Guðmundssonar, hlaut flestar tilnefningar, átta talsins og sjö verðlaun auk þess að vera valin sem framlag Íslands til forvals Óskarsverðlaunanna.
Tilnefningar og handhafar Edduverðlaunanna
Handhafar verðlauna í hverjum flokki eru feitletraðir.
Tampereen Pyrintö (körfuknattleikur)
Tampereen Pyrintö er körfuboltalið frá Tampere í Finnland sem spilar í Korisliiga. Heimavöllur liðsins er Pyynikin palloiluhalli. Körfuboltliðið var stofnað árið 1941.
1262
thumb|right|[[Mindaugas, eini konungur Litháen.]] Árið 1262 (MCCLXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ketill Jensson - A canzone 'e Napule
Ketill Jensson syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur Ketill Jensson tvö lög við píanóundirleik Fritz Weishappel. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Hoya bhutanica
Hoya bhutanica er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í suður Bútan.
Édouard Manet
thumb|right|Ljósmynd af Manet eftir [[Felix Nadar frá því um 1910.]] Édouard Manet (23. janúar 1832 – 30. apríl 1883) var franskur listamaður sem hafði mikil áhrif á fyrstu impressjónistana með umdeildum verkum eins og Hádegisverður á grasinu og Ólympía frá 1863. Hann forðaðist samt síðar að taka þátt í sýningum þeirra og vildi ekki láta kenna sig við þann hóp. Faðir og móðir Manet hétu Eugénie-Desirée Fournier og Charles Fournier. Manet átti yngri bróðir og hét hann Eugene og var hann lyfjalæknir. Eugene giftist Berthe Morisot og eignuðust þau dóttir sem hét Julie Manet
Josh Stewart
Josh Stewart (fæddur Joshua Regnall Stewart, 6. febrúar 1977) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Criminal Minds, Third Watch og Dirt.
Einkalíf
Stewart fæddist í Diana, Vestur-Virginíu. Stewart stundaði nám við West Virginia Wesleyan College í eitt ár áður en hann flutti sig yfir til West Virginia háskólann, en þaðan útskrifaðist hann með gráðu í markaðsfræði. Stewart lærði leiklist við T. Schreiber Studio í New York-borg, ásamt því að vera meðlimur að 13th Street Repertory Theatre. Hélt hann áfram að koma fram í leikhúsum í Los Angeles, þar sem hann lék á móti Robert Forster og Brooke Shields í Beacon. Stewart er giftur Deanna Brigidi og saman eiga þau tvö börn.
Sjónvarp
Fyrsta hlutverk Stewart var sem aukaleikari í þættinum To Green, With Love í Dawson's Creek. Árið 2004 þá fékk hann hlutverk sem lögreglumaðurinn Brendan Finney í Third Watch sem hann lék til ársins 2005. Frá 2007-2008 þá lék hann á móti Courteney Cox Arquette í Dirt. Kom Stewart síðan fram sem gestaleikari í þáttum á borð við ER, CSI: Miami, The Mentalist og Ghost Whisperer. Hefur síðan 2007 verið með stórt gestahlutverk í Criminal Minds sem William LaMontagne Jr., sem barnsfaðir og kærasti Jennifer Jareau.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Stewart var árið 2006 í Lenexa, 1 Mile. Síðan þá hefur hann komið fram í kvikmyndum á borð við Jekyll, The Curious Case of Benjamin Button, Law Abiding Citizen og Rehab.
Dacrycarpus kinabaluensis
Dacrycarpus kinabaluensis er sígrænt tré (að 13m hátt) frá Kinabalu-fjalli í Nýju-Gíneu.
Stokkseyrarhreppur
Hinn 7. júní 1998 sameinuðust hrepparnir tveir á ný og Sandvíkurhreppur og Selfossbær að auki undir merkjum sveitarfélagsins Árborgar.
Þyrla
thumb|Þyrla 1922 thumb|right|Hin vinsæla [[Aerospatiale SA360-þyrla.]] Þyrla er loftfar með vélknúna spaða sem gera þyrlunni kleift að taka á loft og lenda lóðrétt, haldast kyrri á lofti og fljúga aftur á bak og áfram. Þyrlur hafa að minnsta kosti tvö sett af þyrluspöðum. Algengasta útfærslan er á þann veg að stórir láréttir spaðar á toppi þyrlunnar hefja hana til flugs og knýja hana áfram og á halanum eru láréttir minni spaðar sem vinna gegn tilheigingu búksins til að snúast með stærri spöðunum.
Þyrlur eru mikið notaðar til björgunarstarfa, í hernaði og á svæðum þar sem fáir flugvellir eru. Eldri nöfn eru kofti og þyrilvængja. Orðið þyrla, sem þýðing á enska orðinu helicopter, kom fyrst fram í Vísi þann 8. mars 1958.
Glóbrystingur
thumb|vinstri| Erithacus rubecula
Glóbrystingur (Erithacus rubecula) er fugl í grípaættinni.
Posta
Posta (áður Postverk Føroya) er færeyskt póstflutningsfyrirtæki og er að öllu leyti í eigu færeyska ríkisins. Fyrirtækið skiptist í frímerkjadeild og póstafgreiðsludeild. Frímerkjadeildin sér um alla framleiðslu, útgáfu og sölu frímerkja.
Skjútsskipanin
thumb|Færeyskir árabátar. Fyrir tíma áætlunarsiglinga var sérstakt flutningskerfi notað til þess að fara með fólk og skilaboð á milli eyjanna. Þetta var svokallað „skjúts“ sem mætti kalla skutl. Hver byggð átti að útnefna sérstakan mann eða „skjútsskaffara“ sem hafði það hlutverk að útvega menn til að ferja fólk, bréf eða pakka á milli eyja. Allir verkfærir menn á aldrinum 15-50 ára voru skyldugir til að annast slíka flutninga ef til þeirra var leitað og fengu sekt ef þeir neituðu.
Fyrstu lögin um þessar siglingar voru sett árið 1865 og lögþingið ákvarðaði farmgjaldið á fimm ára fresti. Gjaldflokkar farþegaflutninga voru þrír: embættismenn greiddu lægsta gjaldið, prestar greiddu ögn meira og almenningur greiddi hæsta gjaldið. Gjaldið var lágt og ferjumenn fengu lítið í sinn hlut en þetta var þó framför þar sem ekkert hafði verið greitt fyrir siglingarnar á árunum fyrir löggjöfina.
Fimm árum síðar, 1. mars 1870 var fyrsta pósthúsið stofnað í Þórshöfn. Annað pósthús eyjanna var stofnað 1. mars 1884 í Tvøroyri og þann 1. maí 1888 bættist það þriðja við í Klakksvík. Í öllum þremur pósthúsanna voru sýslumenn sem stjórnuðu þeim.
Farkostirnir sem notaðir voru við skjútsið voru árabátar og gilti þetta fyrirkomulag fram undir fyrri heimsstyrjöld en fjaraði þá út því póstflutningar voru hlutfallslega ódýrari og vélbátar og strandferðaskip voru komin til sögunnar. Þetta fyrirkomulag var því lagt niður. Árið 1927 keypti Samson Joensen vélbátinn Guttaberg. Samson var póstmaður í Klakksvík og silgdi þaðan til Kunoyarbygð og Kalsoynna. Sama árs hóf Ólaf á Stonum siglingar á vélbáti á milli Klakksvíkur, Árnafjarðar og byggðarfélaganna austan Múla.
Vélbátavæðing
thumb|150px|Frímerki með mynd af nýja pósthúsinu í Þórshöfn. Reglulegir farmflutningar á milli eyjanna hófust árið 1895. Þá var stofnað fyrirtækið A/S J. Mortensens eftf. á Tvøroyri sem hóf strandferðarsiglingar með skipunu Smirli og sigldi það um allar eyjarnar og annaðist jafnframt póstflutninga. Á næstu árum fjölgaði pósthúsum jafnt og þétt. Árið 1903 voru sjö pósthús reist og 1. desember 1905 flutti pósthúsið í Þórshöfn í nýbyggingu í miðbæ bæjarinns. Nýja pósthúsið í Þórshöfn var það fyrsta sem var sérbyggt sem pósthús, því öll pósthúsin sem höfðu verið stofnuð voru starfrækt í eldri húsum.
Strandferðafyrirtækið A/S J. Mortensens fékk þó samkeppni árið 1908 þegar að fyrirtækið A/S Thorsavn Mælkeforsyning og Margarinefabrik var stofnað 1. ágúst 1908. Skip þess sigldi á milli Þórshafnar og Hvalvíkur og til Sandeyjar. Fyrirtækið annaðist póstflutninga á milli Þórshafnar og nokkurra byggða í Færeyjum um 70 ára skeið.
Pósthúsum snarfjölgaði á næstu 20 árum og var póstafgreiðslustöðvum komið á fót í öllum byggðum landsins. Árið 1918 voru opnaðar 15 nýjar póstafgreiðslur. Mörgum þessara pósthúsa hefur nú verið lokað aftur og þess í stað annast póstafgreiðslumenn póstþjónustu í smærri byggðum. Er það hluti af hagræðingu í færeysku póstþjónustunni á síðustu árum.
thumb|150px|5 aura frímerki, yfirstimplað og notað sem 2 aura frímerki. Um og eftir báðar heimsstyrjaldirnar urðu vandræði með frímerki í Færeyjum. Skortur var á frímerkjum með réttu verðgildi og þurfti að nýta þau frímerki sem til voru með yfirstimplunum og öðrum ráðum. Þann 8. desember 1918 fékk póstmiðstöðin í Færeyjum bréf frá Kaupmannahöfn sem var póstlagt þann 16. nóvember 1918. Í bréfinu var boðuð hækkun á gildandi póstgjöldum. Innanlandsburðargjald hækkaði úr 5 aurum í 7 og burðargjald á póstkortum til Danmerkur sömuleiðis úr 4 aurum í 7 aura. Þessi gjaldskrárbreyting tók gildi 1. janúar 1919.
Lárus Ýmir Óskarsson
Lárus Ýmir Óskarsson (f. 1. mars 1949) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri og kvikmyndagerðarmaður.
Posta
Vélbátavæðing
Vegna slæms sambands Færeyja við umheiminn var ómögulegt að fá nýju 7 aura frímerkin til Færeyja fyrir gildistöku nýju gjaldskrárinnar. Ekki var nóg til af eins, tveggja, þriggja og fjögurra aura frímerkjum til að mæta eftirspurninni. Póstmiðstöðin í Þórshöfn fékk því leyfi til að klippa 4 aura frímerkin í tvennt og nýta þau þannig sem 2 aura frímerki. Þessi 2 aura frímerki kláruðust svo og Póstmiðstöðin í Þórshöfn fékk þá leyfi til að yfirstimpla 5 aura frímerin svo þau nýttust sem 2 aura frímerki.
Aftur komu upp vandræði árið 1940. Vegna hernáms Þjóðverja í Danmörku var ekki unnt að fá frímerki þaðan. Þá var aftur gripið til þess að yfirstimpla frímerki og var það gert þar til unnt var að fá frímerki aftur frá Danmörku.
Yfirtaka ríkisins
thumb|Póstkassi Postverks Føroya Árið 1970 var fyrirkomulagi póstmála breytt þannig að póstmiðstöð landsins var í Þórshöfn og pósthús voru í Klakksvík, Tvøroyri, Vági, Vestmanna og Saltangará. Aðrar póstafgreiðslustöðvar hétu „brevsamligssteder“ (bréfhirðingarstöðvar) og „postudvekslingssteder“ (póstdreifingarstöðvar).
Í lögþingskosningum í nóvember 1974 komust jafnaðarflokkurinn, Fólkaflokkurinn og þjóðveldisflokkurinn í meirihluta. Þeir ákváðu að Færeyingar skyldu sjálfir yfirtaka póstafgreiðslu á eyjunum. Árið 1975 voru samráðsfundir haldnir á milli dönsku ríkistjórnarinnar og landsstjórnar Færeyja og var niðurstaða þeirra að heimastjórnin yfirtók póstafgreiðslu þann 1. apríl 1976. Þessi nýja stofnun fékk nafnið Postverk Føroya og merki félagsins er hrútshorn.
Um sama leyti, eða 30. janúar 1975 byrjaði danski pósturinn, Post- og Telegrafvæsnet, að prenta færeysk frímerki. Færeyingar höfðu áður notast við dönsk frímerki. Póstafgreiðslan í Færeyjum nýtir sér þessi frímerki til póstsendinga og til sölu til frímerkjasafnara.
Armeníublágresi
Armeníublágresi (fræðiheiti: Geranium psilostemon) er hávaxin og harðgerð fjölær blómplanta af blágresisætt. Armeníublágresi getur orðið allt að 120 sm að hæð og þarf stuðning. Það er eins og aðrar blágresitegundir oft notað sem undirgróður við rósarunna.
Claytonia joanneana
Claytonia joanneana er plöntutegund sem var lýst af Johann Jakob Roemer & Schult..
Fáni Belgorod
thumb|Fáni Belgorod Núverandi fáninn var samþykktur 22. júlí 1999 með ákvörðun borgarráðs Belgorod nr. 321 og færður í skjaldarmerkjaskrá Rússlands með skráningarnúmer 978 árið 2002.
Þyrilvængja
thumbnail|Nýleg þyrilvængja með skrúfu að aftan og lokaðri yfirbyggingu Þyrilvængja (enska: Autogyro) er loftfar sem svipar til þyrlu í útliti en virkar á allt annan hátt. Þyrilvængja notar þyrluspaða tengdar við rotor með engum mótor og snýst því frjálst en er með skrúfu að aftan knúin af mótor til að ýta henni áfram. Þegar þyrilvængja fer áfram myndast loftstreymi á spöðunum sem býr til lyftikraft (svipar til hvernig lyftikraftur myndast á flugvélum) Ólíkt þyrlum getur þyrilvængja ekki sveimað kyrr í loftinu (enska: hover).
Þyrilvængja þarf flugbraut til að taka á loft en þarf litla sem enga flug braut til að lenda, þyrilvængja þarf hinsvegar mun styttri flugbrautarlengd heldur en flugvél með föstum vængjum.
Hoya bicknellii
Hoya bicknellii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Teknetín
Teknetín er frumefni með skammstöfunina Tc og sætistöluna 43 í lotukerfinu. Dimitri Mendeleev sagði fyrir um marga af eiginleikum frumefnis 43, sem hann kallaði ekamangan, löngu áður en það var uppgötvað. Fyrsta gervifrumefnið sem framleitt var, árið 1937, var samsæta teknetíns, Tc-97, og því fékk efnið nafn sitt af gríska orðinu τεχνητος, sem þýðir tilbúið eða framleitt.
Mestallt teknetín sem framleitt er í dag er aukaafurð frá klofningi úrans-235 í kjarnaofnum og er unnið úr eldsneytisstöngum. Engin samsæta teknetíns hefur lengri helmingunartíma en 4,2 milljónir ára (Tc-98), þannig að mæling þess í rauðum risum 1952 ýtti undir kenningu um að stjörnur gætu framleitt þyngri frumefni en járn. Á jörðu finnst teknetín eingöngu í úrangrýti sem afurð sjálfklofnunar, í magni sem er örlítið en samt mælanlegt.
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2010
Kosið var til borgarstjórnar í sveitarstjórnarkosningunum 29. maí 2010 og ný borgarstjórn tók til starfa 11. júní 2010. Á fundi borgarstjórnar 18. júní 2013 var Elsa Hrafnhildur Yeoman kosin forseti borgarstjórnar til eins árs, Björk Vilhelmsdóttir var kosin 1. varaforseti og Karl Sigurðsson var kosinn 2. varaforseti.
Teknetín
Almenn einkenni
Teknetín er silfurgrár, geislavirkur málmur sem líkist mjög platínu. Oftast kemur það fyrir sem grátt duft. Staða þess í lotukerfinu er á milli reníns og mangans og eiginleikar þess eru, eins og sagt var fyrir um samkvæmt lotureglunni, mitt á milli þessara tveggja frumefna. Þetta frumefni er óvenjulegt meðal léttari frumefnanna sökum þess að það engar stöðugar samsætur og er þar af leiðandi mjög sjaldgæft í náttúrunni.
Málmform teknetíns tærist hægt og rólega í röku lofti. Oxíð þess eru TcO2 og Tc2O7. Algeng oxunarstig þess eru 0, +2, +4, +5, +6 og +7. Það leysist upp í kóngavatni, saltpéturssýru og óblandaðri brennisteinssýru en ekki í saltsýru. Málmform þess er örlítið meðseglað, sem þýðir að segulskaut þess samstillast við ytra segulsvið þrátt fyrir að teknetín sé yfirleitt ekki segulmagnað.
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2010
Úrslit
skipting borgarfulltrúa í Reykjavík 2010
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu borgarstjórn:
Teknetín
Geislalæknisfræði
Tc-99m („m“ gefur til kynna að þetta sé hálfstöðugur systurkjarni, ‚metastable‘' á ensku) er notað sem samsæta í geislalæknisfræði, til dæmis sem geislavirkt sporefni sem lækningatæki geta mælt í líkamanum. Það gegnir því hlutverki vel því það gefur frá sér vel mælanlega 140 keV gammageisla, og hefur stuttan (6,01 klukkustundar) helmingunartíma.
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2010
Myndun borgarstjórnarmeirihluta
Besti flokkurinn bauð fram í fyrsta sinn og fékk sex borgarfulltrúa kjörna. Oddviti flokksins, Jón Gnarr, myndaði meirihluta með Samfylkingunni að kosningum loknum. Dagur B. Eggertsson, oddviti Samfylkingarinnar varð formaður borgarráðs.
Teknetín
Geislalæknisfræði
Þegar Tc-99m er blandað saman við tin binst það við rauð blóðkorn og gerir kleift að kortleggja röskun í blóðrásarkerfinu. Tvífosfatjónir með Tc-99m bindast við kalsínset í skemmdum hjartavöðva, sem hjálpar til við að segja til um skemmdir eftir hjartaáfall. Miltað tekur upp brennisteinskvoðulausn af Tc-99m, sem gerir mögulegt að mynda það líffæri.
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2010
Kjörtímabil
Meirihlutasamstarf Besta flokksins og Samfylkingarinnar entist allt kjörtímabilið. Haustið 2013 tilkynnti Jón Gnarr að hann myndi ekki bjóða sig fram á ný og að Besti flokkurinn rynni saman við Bjarta framtíð.
Teknetín
Geislalæknisfræði
Hægt er að halda geislavirkri mengun við geislagreiningu í lágmarki. Þótt Tc-99m sé nokkuð geislavirkt (sem gerir kleift að mæla það í litlu magni) hefur það stuttan helmingunartíma og hrörnar því fljótlega í Tc-99 sem er minna geislavirkt. Teknetín er notað þannig að báðar samsætur þess hreinsast nokkuð fljótt úr líkamanum (yfirleitt eftir nokkra daga).
Iðnaður
Tc-99 hrörnar næstum eingöngu við betahrörnun, gefur frá sér betaeindir með stöðuga, veika orku og enga meðfylgjandi gammageislun (Tc-99m gefur aftur á móti frá sér gammageisla en engar betaeindir). Sömuleiðis minnkar þessi útgeislun fremur hægt með tímanum, vegna þess hversu helmingunartími efnisins er langur. Einnig er hægt að vinna það úr geislaúrgangi í mjög hreinu formi, bæði efnafræðilega og sem samsætu. Af þessum sökum er það staðalbetagjafi og notað til að kvarða mælitæki.
Líkt og renín og palladín, er hægt að nota teknetín sem hvata. Í sumum efnahvörfum, eins og til dæmis vetnissviptingu ísóprópanóls, er það mun virkara en bæði hin tvö efnin. Geislavirkni þess kemur þó í veg fyrir það það komi að almennum notum.
Einkunn
Einkunn er fallorð sem stendur með öðru fallorði og lýsir því nánar. Einkunn myndar eina heild með fallorðinu. Einkunn getur staðið í öllum föllum (nefnifalli, þolfalli, þágufalli og í eignarfalli). Ef einkunn stendur í eignarfalli kallast hún eignarfallseinkunn.
Rauðóni
Rauðóni (fræðiheiti: Furnarius rufus) er rauðbrúnn fugl ættaður frá austurhluta Suður-Ameríku.
Fíaskó
Fíaskó var fyrsta kvikmynd Ragnars Bragasonar. Hún skiptist í þrjá kafla og fjallar um þrjár kynslóðir í sömu fjölskyldu sem búa undir sama þaki í miðbæ Reykjavíkur. Fyrsti hlutinn fjallar um ellilífeyrisþegan Karl Barðdal Róbert Arnfinnsson sem gerir hosur sínar grænar fyrir heldri frú Kristbjörg Kjeld sem þjáist af Alzheimers. Miðkaflinn fjallar um Júlíu Barðdal Silja Hauksdóttir, unga konu sem lifir í óvissu um hver barnsfaðir sinn sé. Þriðji og síðasti hlutinn fjallar um Steingerði Barðdal og samband hennar við predikara Eggert Þorleifsson sem er í alvarlegum ógöngum. Kvikmyndin hlaut verðlaun dómnefndar á Kvikmyndahátíðinni í Kairó árið 2001.
Hagåtña
thumb|right|Hagåtña. Hagåtña (spænska: Agaña) er höfuðstaður bandaríska yfirráðasvæðisins á Gvam. Hagåtña var áður helsta byggðin á eyjunni, en er nú annað minnsta þorpið, bæði að stærð og íbúafjölda. Íbúar eru um 1.000. Stærsti bærinn á Gvam er Dededo með um 45 þúsund íbúa.
Kattalemúr
Kattalemúrinn (fræðiheiti: Lemur catta) er sú tegund lemúra sem er hvað best þekkt. Tegundin heldur til á Madagaskareyjunni og þekkist af röndóttum hala sínum.
Fæða
Kattalemúrar eru aðalega jurtaætur, þar sem þeir borða margar tegundir að plöntum. Þeir borða líka alskonar ávexti, lauf, blóm og berki. Þeir eiga það til að borða stundum skordýr og minni dýr, og jafnvel fuglaegg.
Útlit og einkenni
Karlkyns og kvenkyns lemúrarnir eru svipað stórir. Mældir 43.5 cm frá haus til rass og vega milli 2207 – 2313 g. Í náttúrunni er það sjaldgjæft fyrir kvennkyns kattalemúra að lifa lengur en 16 ár, elsta sem er vitað um var í kringum 18-20 ára. Það er ekki vitað eins mikið um karldýrin en það er vitað um að þeir geta lifað allt að 15 ára aldri. Í haldi geta kattalemúrar lifað allt að 27 ár.
Karlkyns kattalemúrar eru með dökka lyktarkitla á úlnliðunum en kirtlarnir eru með kvassa nögl. Þeir nota þessa kirtla til að merkja sér svæði. Karlkynið hefur einnig lyktarkirla á bringunni mjög nálægt handakrikanum. Bæði karlkyns og kvenkyns kattalemúrar hafa lyktar kitla í kringum rassin og kynfæri.
Kattalemúrar hafa einstakar tennur. Þeir hafa sér hæfðar tennur á neðrikjálka til að hjálpa við þrif og virka þær eins og greiða. Tennurnar eru langar og mjóar og fara næstum því beint áfram frá kjálkanum.
Búsvæði
Kattalemúra er aðeins hægt að finna vilta á Madagaskar. Madagaskar liggur í suðaustur strendur við Afríku og er hún fjórða stærsa eyja í heimi. Það er aðeins hægt að finna kattalemúra á suður og suðvestur hluta af Madagaskar. Kattalemúrum hefur verið að fækka á miklum hraða, stofnin hefur fallið til 2000- 2400 lemúrar. Þessar tölur segja að það eru færri viltir kattalemúrar en eru í dýragörðum í kringum heimin. Mikið af búsvæði þeirra hefur verið breytt vegna mannaáhrifa með því að hreinsa fyrir landbúnað, brenna fyrir framleiðslu kols og hreinsa fyrir manna þorp. Kattalemúrar þurfa skóg til að lifa af og eru þeir ekki mjög hrifnir að síðvexti.