cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bookboon
Bookboon er alþjóðlegt útgáfufyrirtæki rafbóka og býður upp á fjölbreytt úrval bóka, yfir 900 kennslubækur og 600 rafbækur fyrir viðskiptafræðinga á mörgum mismunandi tungumálum.
Þær 900 kennslubækur Bookboon sem eru fáanlegar án gjalds á vefsíðu þeirra eru skrifaðar af fræðimönnum og eru fjármagnaðar af (employer branding?) auglýsingum sem eru settar á bækurnar og gerir þeim þannig kleift að bjóða upp á ókeypis niðurhal.
Nemendur út um allan heim njóta góðs af kennslubókum Bookboon, meðal annars í Afríku þar sem margir hafa ekki bolmagn til þess að fjárfesta í þeim. Bookboon er því lausn fyrir þá til þess að hafa aðgang að gæða bókmenntum.
Bookboon býður einnig upp á 600 rafbækur fyrir viðskiptafræðinga sem hægt er að kaupa beint í gegnum Bookboon Premium - sem er áskriftarþjónusta sem hófst árið 2014.
Þau viðfangsefni sem kennslubækur Bookboon ná yfir eru hagfræði, verkfræði, tölvunarfræði og náttúruvísindi. Viðskiptafræðirafbækurnar leggja meðal annars áherslu á persónulega þróun, markaðssetningu, stjórnun, bókhald og hugbúnaðarverkfræði. Árið 2014 var einnig sett á laggirnar auk áskriftarþjónustunni, sameiginlegt rafbókasafn sem er lausn sem fyrirtæki geta nýtt í starfsþróun starfsmanna sinna.
Saga og bakgrunnur
Fyrirtækið var stofnað árið 1988 í Danmörku sem fjölskyldufyrirtækið Ventus. Á þeim tíma var lögð áhersla á að gefa út kennslubækur sem voru skrifaðar af starfsmönnum fyrirtækisins og öðrum sjálfstæðum rithöfundum. Eigendur Ventus eiga tvo syni sem heita Thomas Buus Madsen og Kristian Buus Madsen. Bræðurnir tveir stofnuðu Bookboon. Kristian Buus Madsen fékk hugmyndina að stofna Bookboon þegar hann var í háskólanámi þegar hann varð vitni að því að bekkjarfélagi hans tók kennslubók að láni í skólabókasafninu, tók 50 afrit af bókinni sem hann seldi nemendum fyrir framan kennslustofuna. Hann gerði sér því grein fyrir því að það væri mikil eftirspurn fyrir ókeypis eða ódýrum kennslubókum. Stuttu seinna, þegar bræðurnir voru að hefja útgáfu Metro, ókeypis sænskt fréttablað, að þeir þróuðu nýstárlegt viðskiptamódel. Ókeypis rafbækur sem voru fjármagnaðar með auglýsingum sem settar voru inn í bækurnar, en mörkin voru sett á 15% auglýsingarými. Þeir sem auglýstu í bókunum voru fyrirtæki sem voru að höfða til starfsframa fólks í hópi nemenda og annarra sérfræðinga.
Paul Bocuse
thumb|right|Paul Bocuse Paul Bocuse (11. febrúar 1926 – 20. janúar 2018) var franskur matreiðslumaður sem er þekktur fyrir hágæða franska matargerð og lúxusveitingastaðinn L'Auberge du Pont de Collonges nærri Lyon. Staðurinn er með þrjár Michelin-stjörnur. Hann lærði hjá Eugénie Brazier og er einn af þeim frönsku matreiðslumönnum sem kenndir eru við nouvelle cuisine eða „nýju frönsku matargerðina“.
Alþjóðlega matreiðslukeppnin Bocuse d'Or sem haldin er í Lyon á tveggja ára fresti er kennd við hann. Hann átti sjálfur þátt í stofnun keppninnar árið 1987.
Valdarno
thumb|right|Efri hluti Valdarno séð frá [[Pratomagno.]] Valdarno er langur dalur í Toskana á Ítalíu þar sem Arnó rennur frá Arezzo til Flórens og lengra, allt vestur að Písa. Dalurinn var á miðöldum bitbein borganna tveggja og síðar vettvangur fyrstu bylgju iðnvæðingar á svæðinu. Hann skiptist í efri Valdarno (ofan Flórens) og neðri Valdarno (neðan Flórens).
Víkingaöld
thumb|400px|[[Langskip. Framfarir í skipasmíði voru ein helsta forsenda útrásar víkinga.]] Víkingaöld er tímabil í sögu Norður-Evrópu sem nær frá árinu 793 til 1066. Tímabilið einkenndist af mikilli útrás sæfara frá Norðurlöndum sem bæði stunduðu verslun og strandhögg (ránsferðir) og síðar landnám í mismiklum mæli. Upphaf víkingaaldar er miðað við fyrstu skjalfestu árás víkinga á England, árásinni á Lindisfarne árið 793, og henni lauk með ósigri Haraldar harðráða Noregskonungs á Englandi 1066.
Víkingar frá því svæði sem síðar varð Danmörk herjuðu mest á strendur Englands, Fríslands og Frakklands, en þeir sem komu frá því svæði er síðar varð Noregur sigldu mest til Skotlands, Orkneyja, Írlands, Færeyja, Íslands og Grænlands. Sænskir víkingar fóru mest í Austurveg, allt suður til Býsans.
Víkingaöldinni er oft skipt í þrjú tímaskeið:
Á fyrri hluta þessa tímabils skiptust Norðurlönd í litlar stjórnsýslueiningar undir stjórn höfðingja eða smákonunga. Um 1000 fara að myndast stærri yfirráðasvæði eða ríki sem síðar festu sig í sessi.
Víkingaöldin er hluti af miðöldum í Evrópu, en á Norðurlöndum teljast miðaldir hefjast við lok víkingaaldar.
Barnaskóli Reykjavíkur
thumb|right|Pósthússtræti 3 þar sem barnaskólinn var til húsa um tíma. Barnaskóli Reykjavíkur var stofnaður í Reykjavík árið 1862 og lærðu börn þar lestur, skrift, reikning, biblíusögur, réttritun, landafræði og dönsku.
Á árunum 1883 til 1898 var Barnaskólinn til húsa við Pósthússtræti 3-5. Það hús var byggt sérstaklega til þess að hýsa barnaskólann og var teiknað af F. Bald sem hafði nýlega lokið við smíði Alþingishússins. Áður hafði barnaskólinn verið í Flensborgarhúsi, gömlu timburhúsi við Hafnarstræti þar sem mikill fúi var og aðstæður bágbornar. Árið 1898 var nýtt skólahús byggt við Tjörnina til þess að anna eftirspurn. Fyrsta árið voru þar 285 börn. Eftir 1930 var nafni skólans breytt í Miðbæjarskólinn. Þá voru einnig teknir til starfa Austurbæjarskóli, árið 1930, Landakotsskóli, árið 1909 og Barnaskóli Ásgríms Magnússonar (Fríkirkjuskólinn), árið 1904.
Grobiņas SC
Grobiņas sporta centrs (Sport Centre of Grobiņa) er lettneskt knattspyrnufélag með aðsetur í Grobiņa. Það spilar í 1. deild Lettlands sem heitir '''1. līga'''.
Fjallaljón
Fjallaljón (fræðiheiti: Puma concolor) er kattardýr af undirættinni Felinae sem eru smákettir og er eina tegundin innan puma-ættkvíslarinnar. Þó að ljónið teljist til smákatta er það frekar stórt.
Fjallaljón lifa í Norður- og Suður-Ameríku. Fjallaljónið er það spendýr sem hefur mesta útbreiðslu á meginlandi Ameríku, eða frá Eldlandi sem er syðst í Suður-Ameríku allt norður til suðurhluta Alaska í Norður-Ameríku.
Litur
Litur fjallaljónsins er breytilegur, frá gulbrúnum yfir í grábrúnan.
Heildarstofnstærð fjallaljóna er ekki með öllu þekkt vegna þess að nákvæmar stofnstærðmælingar liggja ekki fyrir frá stórum svæðum í suðurhluta útbreiðslusvæðis þeirra. Eins og oft vill verða hefur sambúð fjallaljóna og manna verið dýrunum í óhag.
Í skrifum frá árinu 1959 var sagt að fjallaljónin eða panþerar eins og þau voru kölluð væru til mikilla vandræða fyrir búfénað og upp úr því voru skipulagðar víðamiklar útrýmingarherferðir gegn þeim og öðrum stórum rándýrum. Þeim var útrýmt af stórum svæðum og fækkað verulega annars staðar. Eins og langflestar aðrar kattategundir helga högnar fjallaljóna sér óðul sem innihalda óðul nokkurra kvendýra og fara dýrin reglulega um óðulin og míga utan í tré og eru þá að merkja óðalsmörkin
Æxlun og kettlingar
Fjallaljónin eru að mestu einfarar, nema fullorðnu dýrin umbera hvert annað í fjóra til sex daga á æxlunartíma, einnig virðast bræður halda saman í nokkra mánuði eftir að þeir yfirgefa móðurina.
Pörunartími fjallaljóna fer eftir því á hvaða svæði þau eru, á nyrstu svæðunum er æxlunartíminn bundinn við desember til mars, en á regnskógasvæðunum er ekki neinn sérstakur æxlunartími.
Rannsóknir sýna að læðurnar gjóta að meðaltali á tveggja ára fresti og er gotstærðin allt frá einum upp í sex kettlinga. Meðgöngutíminn er á bilinu 82-96 dagar og eru kettlingarnir á spena í allt að 40-45 daga. Þeir fæðast blindir en opna augum 10-14 daga gamlir. Sex vikna bragða þeir fyrst á kjöti og yfirgefa móður sína yfirleitt um eins árs aldur en kvendýrin halda sig lengur hjá móðurinni. Rannsóknir hafa sýnt að fjallaljón verða yfirleitt ekki eldri en tólf ára.
Fæði
Fjallaljónin eru kjötætur eins og önnur kattardýr og er allt of löng upptalning að nefna öll þau dýr sem fjallaljón veiða sér til matar en spendýr eru algengust á matseðli þeirra. Einstöku sinnum éta þeir fugla og jafnvel snigla þegar hart er í ári.
Undirtónar
Undirtónar var íslenskt tímarit sem gefið var út á árunum 1996 – 2003. Tímaritið fjallaði í upphafi aðallega um tónlist en þegar líða tók á útgáfuna breytti blaðið um áherslur og meira fór að bera á umfjöllun um önnur efni eins og kvikmyndir, tölvuleiki og myndasögur. Stofnendur blaðsins voru Ísar Logi Arnarsson og Snorri Jónsson. Ritstjórar blaðsins voru í tímaröð; Ísar Logi Arnarsson, Snorri Jónsson og Ari S. Arnarsson.
Gyrófórinsýra
250px|thumb|Bygging gyrófórinsýru Gyrófórinsýra er lífræn sýra sem finnst í sumum fléttum. Dæmi um fléttutegundir sem framleiða gyrófórinsýru eru: tíguldofra (Schaereria fuscocinerea), skeljaskóf (Placopsis gelida), dílaskóf (Peltigera leucophlebia), þéluskóf (Peltigera scabrosa), æðaskóf (Peltigera venosa), flannaskóf (Peltigera aphthosa), klettaskóf (Peltigera collina), glitskóf (Peltigera polydactylon), broddskilma (Ochrolechia frigida) og mundagrös (Cetrariella delisei).
Gamma (fjármálafyrirtæki)
GAMMA (eða GAMMA Capital Management hf) er rekstrarfélag verðbréfasjóða sem var stofnað í júní árið 2008.
GAMMA er nú (árið 2017) með um 140 milljarða króna í stýringu   fyrir m.a. lífeyrissjóði, tryggingarfélög, innlendar og erlendar bankastofnanir, fyrirtæki og einstaklinga. Félagið rekur fjölda sjóða, bæði hefðbundna verðbréfasjóði, fjárfestingarsjóði og fagfjárfestasjóði. Þá hefur félagið jafnframt sinnt mörgum samfélagsverkefnum styrkt við menningu og listir, bæði á Íslandi og erlendis.
Höfuðstöðvar GAMMA eru í Reykjavík en félagið rekur einnig skrifstofur í London og New York.
Stjórn félagsins skipa þau Hlíf Sturludóttir (stjórnarformaður), Gunnar Sturluson hrl. og Sveinn Biering Jónsson.
Eigendur GAMMA
GAMMA er stofnað af Gísla Haukssyni og Agnari Tómasi Möller. Þeir eru jafnframt stærstu eigendur félagsins.
== Ráðgjöf == GAMMA Ráðgjöf hefur frá stofnun félagsins veitt fyrirtækjaráðgjöf mörgum af stærstu fyrirtækjum landsins. Meðal þeirra fyrirtækja sem GAMMA Ráðgjöf hefur veitt þjónustu eru Marel, Reitir, TM, Sjóvá, CCP, Bláa lónið, MP Banki, HB Grandi, HS Orka og fleiri. Þá hefur félagið einnig sinnt ráðgjafaverkefnum fyrir aðra aðila, s.s. fyrirtæki, opinberar stofnanir, lífeyrissjóði og sveitafélög auk þess að veita minni fyrirtækjum ráðgjöf auk þess að sinna efnahagsráðgjöf og greiningum fyrir stjórnvöld, sjóði, sveitarfélög, fyrirtæki og erlenda aðila.
Útgefin ráðgjafaverkefni GAMMA eru meðal annars: Skýrsla GAMMA um sæstreng hlaut mikla athygli  og vakti umræðu  í þjóðfélaginu eftir að hún var gefin út. Tveimur árum áður hafði GAMMA gefið út skýrslu um efnahagsleg áhrif af rekstri og arðsemi Landsvirkjunar sem einnig vakti athygli.
Árið 2015 vann GAMMA Ráðgjöf ítarlega skýrslu  fyrir HS Orku og Bláa Lónið þar sem fjallað var um efnahagsleg áhrif Auðlindagarðs á Reykjanesi. Samkvæmt skýrslunni má ætla verðmætasköpun innan Auðlindagarðsins hafi verið umtalsvert meiri en sem nemur verðmætasköpun þjóðarbúsins á árunum 2008-2013  og að Auðlindagarðurinn hafi verið uppspretta nýrra starfa á Reykjanesi. Í skýrslunni kemur fram að ætla megi að atvinnuleysi á Suðurnesjum hefði verið um tveimur prósentustigum hærra ef garðsins hefði ekki notið við þar sem eitt af hverjum fjórum nýjum störfum sem urðu til á Suðurnesjunum mætti rekja til Auðlindagarðsins.
Samfélagsverkefni
GAMMA hefur frá stofnun félagsins lagt mikla áherslu á hin ýmsu samfélagsverkefni, þá sérstaklega þeim sem tengjast menningu og listum. GAMMA hefur verið styrktaraðili Sinfóníuhljómsveitar Íslands frá árinu 2011 og aðalstyrktaraðili frá árinu 2013. Samningur GAMMA og Sinfóníuhljómsveitarinnar gildir til ársins 2020.
GAMMA er einnig aðalstyrktaraðili Reykjavíkurskákmótsins 2015-2018 og bakhjarl hins íslenska bókmenntafélags , sem er elsta starfandi félag á Íslandi en það var stofnað árið 1816.
GAMMA er jafnframt styrktaraðili Little Sun verkefnisins. Little Sun er sólarljós hannað af Ólafi Elíassyni í samstarfi við verkfræðinginn Frederik Ottesen til að gefa sem flestum kost á vistvænum ljósgjafa.
Frá árinu 2017 er GAMMA jafnframt aðalstyrktaraðili listamannasetursins Berangurs, undir Heklurótum, sem reist er í minningu listmálarans Georgs Guðna, sem féll frá langt um aldur fram árið 2011. Þá var GAMMA jafnframt aðalstyrktaraðili sýningarinnar Other Hats: Icelandic Printmaking hjá Alþjóðlegu grafíkmiðstöðinni í New York (IPCNY) vorið 2017, aðalstyrktaraðili hinnar margverðlaunuðu tónlistarhátíðar Reykjavík Midsummer Music  sem haldin er að frumkvæði píanóleikarans Víkings Heiðars Ólafssonar auk þess sem félagið hefur styrkt aðra viðburði.
GAMMA rekur einnig sitt eigið listagallery fyrir samtímalist, sem staðsett er í höfuðstöðvum GAMMA í Reykjavík.
Haustið 2017 undirrituðu Breska sendiráðið, GAMMA og Framtíðin lánasjóður (sem er í eigu sjóða GAMMA), samkomulag til tveggja ára um að bjóða upp á Chevening námsstyrk á Íslandi. Styrkurinn er fyrir nám á meistarastigi við háskóla í Bretlandi og nemur 10.000 Sterlingspundum á ári.
Haustið 2017 gerðist GAMMA jafnframt styrktaraðili Arctic Circle-ráðstefnunnar til fimm ára.
GAMMA hefur einni komið að hinum ýmsu verkefnum við gerð íslenskra sjónvarpsþátta og kvikmynda. GAMMA fjárfesti í framleiðslu hinna vinsælu sjónvarpsþátta Ófærð  auk þess sem félagið kom að fjármögnun og fjármálaráðgjöf vegna íslensku spennumyndarinnar Ég man þig sem byggð er á metsölubók Yrsu Sigurðardóttur.
Novus og Anglia hneikslið
Af hálfu gamma var niðurfærslan m.a. útskýrð með því að raunveruleg framvinda tiltekinna verkefna hefði verið ofmetin. „Þá hefur fram­kvæmda­kostn­aður verið tals­vert yfir áætl­unum á árinu"
Meðal þeirra verkefna sem fóru fram úr áætlun var bygging129 íbúða við Hafnarbraut 12 á Kársnesi.
Tenglar
Úr fjölmiðlum
Francisco Ernandi Lima da Silva
Francisco Ernandi Lima da Silva (fæddur 2. júlí 1959) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Tsuga forrestii
Tsuga forrestii er tegund barrtrjáa í þallarætt (Pinaceae). Hún er talin afbrigði af Tsuga chinensis (þ.e., T. c. var. forrestii) af sumum höfundum. Hún vex í blönduðum skógum í fjöllum og dölu norðaustur Guizhou, suðvestur Sichuan, og norðvestur Yunnan, í 2000 - 3000 metra hæð.
Hoya micrantha
Hoya micrantha er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Indókína, Myanmar og Taílandi.
Tora Torapa
Tora Torapa er 23. bókin í bókaflokknum um Sval og Val og sú fjórða eftir listamanninn Fournier. Sagan birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval árið 1973 og kom út á bókarformi sama ár. Bókin hefur enn ekki verið þýdd á íslensku.
Söguþráður
Sagan hefst á setri Sveppagreifans. Töframaðurinn Ító Kata er í heimsókn ásamt Sval og Val. Þeir félagarnir aðstoða greifann og Zorglúbb við tilraunir á staðsetningarbúnaði fyrir rannsóknir á fuglum. Skyndilega koma dularfullir menn aðvífandi og nema Zorglúbb á brott.
Papa Pop telur Zorglúbb trú um að Þríhyrningurinn vinni nú að almannahag og sannfærir hann um að búa til tæki sem dragi til sín allar heimsins mýflugur. Hinn raunverulegi tilgangur er þó að beita mýflugunum sem vopni til að ná á sitt vald kjarnorkuvopnum úr nálægri herstöð og öðlast heimsyfirráð.
Svalur og félagar komast til eyjarinnar og kynnast þar hugdjarfri stúlku, Óróreu. Þau uppgötva að Papa Pop er í raun Sammi frændi Vals. Zorglúbb áttar sig á að hann hafi verið plataður og kemur bæði mýflugunum fyrir kattarnef og skilur Samma frænda og þrjóta hans eftir á björgunarbáti á hafi úti.
Mýrin
Mýrin getur átt við eftirfarandi:
Skautafélag Reykjavíkur íshokkídeild
alt=Einkennismerki (logo) SR íshokkí ( Skautafélag Reykjavíkur íshokkídeild )|thumb|Einkennismerki (logo) SR íshokkí ( Skautafélag Reykjavíkur íshokkídeild ) SR íshokkí er deild innan Skautafélags Reykjavíkur. SR íshokkí teflir fram liðum í íslandsmótum Íshokkísambands Íslands (U14/U16/U18/U20), Hertz-deildum karla og kvenna ásamt því að taka þátt í barnamótum í U12 og yngri.
Dímítrís Krístofías
Dímítrís Krístofías (gríska: Δημήτρης Χριστόφιας; 29. ágúst 1946 – 21. júní 2019) var sjötti forseti Kýpur. Krístofías var formaður kommúnistaflokksins AKEL og er fyrsti og hingað til eini þjóðarleiðtogi innan Evrópusambandsins sem er kommúnisti.
Yngri ár
Krístofías fæddist í Dikomo í Kýreníuhéraði í tyrkneska hluta Kýpur. Hann byrjaði snemma í pólitík og gegndi nokkrum embættum í ungliðahreyfingu AKEL (Framsóknarflokkur verkamanna á Kýpur). Faðir hans, sem dó árið 1987, var meðlimur í PEO (Sameinaða Kýpverska alþýðubandalagið). Hann lauk efri-skóla menntun árið 1964. Þegar hann var 14 ára gerðist hann meðlimur í Framsæknu samtökum efri-skólanemenda og þegar hann var 18 ára gekk hann í EDON (ungliðahreyfing AKEL), PEO og AKEL. Krístofías stundaði nám við Félagsvísindastofnunina og Félagsvísindaakademíuna í Moskvu þar sem hann lauk námi og útskrifaðist með doktorspróf í heimspeki í sögu.
Tatarstan
Tatarstan (rússneska: Республика Татарстан, tataríska: Татарстан Республикасы, er sjálfstætt lýðveldi innan Rússneska sambandsríkisins. Landið sem er í miðjum austanverðum Evrópuhluta Rússlands er um 68.000 km² og íbúar þess eru um 3.800.000 (2010) Landið liggur á miðju vatnasvæði Volgu þar sem árnar Volga og Kama koma saman. Höfuðborg þess er Kazan.
Landlýsing
thumb|right|400px|Kortið sýnir legu Lýðveldisins Tatarstan innan hins víðfeðma rússneska sambandsríkis Áin Volga rennur frá norðri til suðurs yfir vesturhluta lýðveldisins Tatarstan, en áin Kama, sem er stærsta þverá Volgu, myndar austur-vestur ás í gegnum stóran hluta landsins. Árnar Vyatka og Belaya eru helstu þverár Kama. Mestur hluti landsins er láglendar sléttur. Vestan Volgu rís land upp í 235 metra hæð, þar eru hálendari sléttur Volgusvæðisins. Í austri hækkar land að rótum Úralfjalla.
Stærstur hluti lýðveldisins eru sléttur og einn sjötti er skógi vaxinn. Mikið vatnakerfi kvíslaðist um landið en með gerð uppistöðulónanna Nizhnekamsk og Samara, sem samtals ná yfir 2.850 ferkílómetra, hvarf hluti þess við Volgu og neðanverða Kama.
Veðurfar
Í Tatarstan er meginlandsloftslag, með löngum, köldum vetrum og heitum sumrum. Árlegt regn er 420-510 mm sem nær hámarki að sumri.
Til forna
Fyrstu byggð á landsvæði Tatarstan má rekja til síðari hluta steinaldar. Í landinu eru fornleifar frá steinöld og bronsöld. Á járnöld (8. – 3. öld f.Kr.) var þar landbúnaðarmenning eða svokölluð Ananino-menning sem líklega má rekja til fólks af finnsk-úgrískum uppruna. Það var einkum á svæðum við efri Volgu og í árdölum Kama. Á fimmtu öld f.Kr. varð Gorodets-menning ríkjandi í vesturhluta Tatarstan.
Á fjórðu öld f.Kr. hertóku ættkvíslir af İmänkiskä menningu stóran hluta Volga-Kama svæðisins. Og í upphafi fyrstu aldar e.Kr. kom svonefnd Pyanobor-menning fram við neðri hluta Kama árinnar,.
Volga Búlgaría
thumb|left|200px|Ívan grimmi lét byggja dómkirkju heilags Basils í Moskvu sem minnismerki um sigra Rússa í Kazan árið 1552. Elstu þekkta skipulagða ríki innan landamæri Tatarstan var Volga Búlgaría sem var við lýði á árunum 700 til 1238. Var þar stofnað til viðskiptasambanda meðal annars við víkinga, innri Evrasíu, Miðausturlönd og Eystrasaltsríki. Volgu-Búlgarar urðu múslimar upp úr 900 þegar íslam var boðað með trúboði frá Bagdad. Tryggðu þeir þannig samband sitt við Kalífatið.
Um 1230 féll ríki Volgu Búlgaríu fyrir herjum mongólska prinsins Batú Kan úr Gullnu hirðinni. Gullna hirðin klofnaði svo upp á 15. öld. Þá var borgin Kazan byggð upp sem höfuðborg sjálfstæðs kanats. Varð borgin að mikilvægri viðskiptamiðstöð, þar sem árlegar kaupstefnur voru haldnar á eyju í Volgu.
Kanatið átti lengi í átökum við Moskvu en árið 1469 náði Ívan III. borginni á sitt vald en leppur hans (kan) skipulagði fjöldamorð Rússa árið 1504. Á 15. og á þeirri 16. voru Rússnesku-Kazan stríðin háð en það var röð stríða á milli kanatsins í Kazan og Moskvuveldisins í Rússlandi.
Innan Rússlands
Árið 1552 tók Ívan grimmi (Ívan IV) borgina eftir langt umsátur og innlimaði kanatið í Rússland. Hið gamla virki Tataranna var endurbyggt sem rússneskur kastali (kreml).
Húnavatnsprófastsdæmi
Húnavatnsprófastsdæmi er prófastsdæmi á norðurlandi vestra. Núverandi prófastur er Guðni Þór Ólafsson. Í Húnavatnsprófastsdæmi eru fimm prestaköll sem eru:
Tatarstan
Innan Rússlands
Þegar Síbería tók að opnast meir, óx mikilvægi Kazan sem viðskiptamiðstöðvar og iðnaður tók að þróast þar strax á 18. öld. Í kringum aldamótin 1900 var hún ein stærstu iðnaðarborga Rússlands.
Húnavatnsprófastsdæmi
Heimildir
Upplýsingar um Húnavatnsprófastsdæmi á kirkjan.is
Tatarstan
Innan Rússlands
Á 19. öld varð Tatarstan að miðstöð svokallaðs jadidisma, en það er trúarsöfnuður innan íslamska er boðar umburðarlyndi fyrir öðrum trúarbrögðum. Átti þetta nokkurn þátt í vinsamlegum samskiptum Tatara við aðrar þjóðir innan Rússlands.
Rússneska borgarastyrjöldin
Árið 1919 lýstu bolsévikar yfir stofnun Sovéska sjálfstjórnarlýðveldinu Tatar-Bashkir, en svæðið var á þeim tíma að miklu leyti undir yfirráðum hvítliða. Sigur kommúnista leiddi til stórfellds fólksflótta, einkum meðal þeirra efnameiri. Rússneska borgarastyrjöldin í Tatarstan tók enda þegar andkommúnísk bændabylting var bæld niður árið 1920 og Sovétlýðveldinu var loks komið á fót það ár. Í hönd fór svokallaður „stríðskommúnismi“ á árunum 1921-1922. Olli það mikilli hungursneyð í Tatarstan sem felldi um hálfa milljón manna.
Seinni heimstyrjöldin
Á tímum Stalíns var kúgun landsmanna mikil, þjóðareinkenni Tatara voru bönnuð, tatörsk tunga bönnuð og rússneska lögleidd í skólum. Trúarbrögð, þó sérstaklega íslam, voru bönnuð.
Meira en 560.000 hermenn frá Tatarstan tóku þátt í seinni heimsstyrjöldinni og ríflega 300.000 þeirra féllu. Margir sovéskar verksmiðjur og starfsmenn þeirra, sem og Vísindaakademía Sovétríkjanna, voru flutt til Tatarstan í seinni heimstyrjöldinni. Í stríðinu fundust þar mjög stórar olíulindir. Við þróun og nýtingu þeirra iðnvæddist Tatarstan hraðar en mörg önnur ríki innan Sovétríkjanna.
Eftir seinna stríð
Á árunum 1960 til 1970 var olíuiðnaður í Tatarstan þróaður enn frekar. Bílaverksmiðja KamAZ gerði borgina Naberezhnyje Tsjelny að annarri stærstu borg lýðveldisins.
Í dag er Tatarstan eitt þróaðasta ríkið innan Rússneska sambandslýðveldisins.
Efnahagur
thumb|right|300px|Kort af Tatarstan. Efnahagslíf lýðveldisins byggir einkum á olíuframleiðslu, efnaiðnaði og öðrum iðnaði. Í landinu er fjölbreyttur landbúnaður.
Tatarstan er olíuríki. Miklar olíulindir fundust í Tatarstan árið 1943. Síðan þá hefur þróun þess iðnaðar verið hröð. Olíuleiðslur liggja til austurs og vesturs frá olíulindum Almetyevsk. Jarðgas er framleitt í í Nizhnaya Maktama.
Efnaiðnaðurinn hefur aðallega þróast í borgunum Kazan, Mendeleyevsk og Nizhnekamsk. Í landinu eru stórar gifsnámur. Verksmiðjur eru að mestu í borgunum meðfram Volgu og Kama, einkum í Kazan, Zelyonodolsk og Chistopol. Í borginni Naberezhnye Chelny er stór vörubílaverksmiðja. Pappír og pappírsdeig er unnið í Mamadysh og nálægum borgum. Framleiðsla á sápu og fituvörum er umfangsmikil í Kazan.
Helstu landbúnaðarvörur eru hveiti, korn (maís), hirsi, grænmeti, kartöflur, sykurrófur, hampur, tóbak, epli, mjólkurafurðir og búfé.
Íbúar
Samkvæmt manntali 2010 eru íbúar Tatarstan 3.786.488. Þrír fjórðu þeirra (74%) búa í þéttbýli og um fjórðungur (26%) í dreifbýli. Í höfuðborginni Kazan býr um 1 milljón manna. thumb|right|250px|Hin fagra Qolsharif Moska var byggð innan Kremlarveggja Kazan borgar á 1000 ára afmæli borgarinnar. Moskan sem var vígð 2005, var að miklu leyti byggð fyrir gjafafé frá Sádi-Arabíu, Sameinuðu arabísku furstadæmunum og fleirum. Sagan er skammt undan: Moskan dregur nafn sitt af trúarleiðtoganum Qolsharif sem varðist Ívani grimma og Rússum frækilega árið 1552.
Tatarstan er fjölþjóðlegt lýðveldi. Áætlað er að í landinu séu um 115 þjóðarbrot og ættflokkar. Af þeim þjóðarbrotum sem telja fleiri en 10 þúsund eru Tatarar ríflega tvær milljónir (52,9% íbúa), Rússar eru um 1,5 milljón manna (39,5%), Sjúvar eru 126.500 (3,4%). Meðal smærri þjóðarbrota eru Mordvinar, Údmúrtar, Marar og Basjkírar.
Um helmingur íbúa Tatarstan (Tatarar og Basjkírar) eru Súnní-múslimar. Flestir Rússar aðhyllast hins vegar rússnesku rétttrúnaðarkirkjuna. Opinber stefna lýðveldisins er að styðja við það jafnvægi sem er á milli íslam og rússnesku rétttrúnaðarkirkjunnar. Í lögum er kveðið á um jafnrétti allra trúarbragða og umburðarlyndi á grundvelli virðingar fyrir mannréttindum og trúarlegum fjölbreytileika. Um 1.400 mismunandi trúarsamtök eða söfnuðir voru opinberlega skráð í Tatarstan árið 2008.
Suðurpóllinn
thumb|right|Landfræðilegi Suðurpóllinn. Suðurpóllinn er sá punktur, syðst á Jörðinni, þar sem allir lengdarbaugar koma saman og mætast í einum punkti. Ásamt Norðurpólnum er hann sá punktur á jarðkringlunni sem er fjarlægastur miðbaug. Norðmaðurinn Roald Amundsen komst fyrstur manna á Suðurpólinn þann 14. desember 1911.
Óaðgengipóllinn - landfræðileg miðja
Sá staður á Suðurskautslandinu þar sem jafnlangt er í allar áttir til strandar Suðurhafsins kallast óaðgengipóllinn. Mun erfiðara er að komast að honum en hinum landfræðilega pól sem er í tæplega 900km fjarlægð. Fyrsti hópur gangandi manna komst á pólinn þann 20. janúar 2007 eftir sjö vikna för en fyrst komust menn að honum árið 1958, þá á vélsleðum.
Tónlistarsafn Íslands
Tónlistarsafn Íslands var komið á fót með samningi Kópavogsbæjar og menntamálaráðuneytisins og var staðsett að Hábraut 2 í Kópavogi frá árinu 2009 til 2017. Árið 2017 var safnið síðan flutt úr Kópavogi í Þjóðarbókhlöðuna.
Tónlistarsafninu er ætlað að vera þjónustu-, fræðslu- og miðlunarsetur fyrir tónlist sem þjónar almenningi, söfnum og stofnunum í landinu með upplýsingum um listgreinina.
Strandhögg
Strandhögg er skyndiárás af sjó á land, yfirleitt til að ræna kvikfé eða öðrum verðmætum og valda usla (tjóni). Strandhögg var áberandi í hernaðartækni víkinga. Reyndu þeir að koma á óvart, ná miklum feng á skömmum tíma og hverfa svo á brott áður en heimamenn næðu að safna liði.
Stundum var orðið strandhögg notað um ránsfenginn sjálfan, til dæmis kvikfé sem rekið hafði verið til strandar og var yfirleitt slátrað þar, a.m.k. að hluta, og sett um borð í skipin sem vistir fyrir leiðangursmenn. Einnig gat verið um margs konar varning að ræða sem auðvelt var að flytja með sér og koma í verð. Á fyrri hluta víkingaaldar tóku þeir stundum fólk til að selja á þrælamörkuðum, bæði konur og karla.
Orðið er ennþá notað í íslensku, um athafnamenn eins og svokallaða útrásarvíkinga.
Miklaholt
Miklaholt er kirkjustaður og fyrrum prestssetur í Miklaholtshreppi. Þar hefur verið byggð frá því nokkuð fyrir 1200 og er elsti máldagi Miklaholtskirkju sennilega frá 1181. Í kaþólskum sið var kirkjan í Miklaholti helguð Jóhannesi skírara, en eftir 1645 var þar útkirkja frá Rauðamel. Þegar ný sóknarkirkja var vígð á Fáskrúðarbakka og kirkja lögð af í Miklaholti árið 1936, féll það í grýttan jarðveg þar um slóðir og við svo búið var ráðist í endurreisn staðarkirkju. Nýja kirkjan var byggð úr steinsteypu árið 1945 og vígð 1946. Altari og predikunarstóll eru úr gömlu kirkjunni og meðal annarra kirkjugripa er söngtafla sem talin er gerð af Sölva Helgasyni, altaristafla gerð af Kurt Zier skólastjóra og skírnarsár eftir Ragnar Kjartansson myndhöggvara.
Kolmónoxíðeitrun
Kolmónoxíðeitrun eru eitrunaráhrif kolmónoxíðs í blóði.
Kolmónoxíð (CO) er litarlaust, bragðlaust og lyktarlaust gas og það veldur engu áreiti og því hóstar maður ekki við innöndun þess eða áttar sig á því. Venjulega binst CO öðru O atómi og er því mest um CO þar sem er takmarkað súrefni. Hægt er að greina kolmónoxíð í andrúmslofti með sérstökum mælitækjum. Svo lítið sem 0,04 % (400 ppm) geta valdið dauða manna. Eitrunaráhrifin stafa af því að kolmónoxíð binst hemóglóbíni í blóði en það losnar margfalt hægar en súrefni eða koltvíoxíð. Það er að segja hemóglóbínið sem venjulega flytur súrefni er fullt af kolmónoxíð, því flyst minna súrefni til vefja líkamans og byrja þeir að skemmast. Mikið magn í blóði getur valdið heilaskemmdun eða leitt til dauða. Kolmónoxíð myndast til dæmis við lausagang bifreiða. Kolmónoxíð er í þeim reyk sem reykingamenn anda að sér en það er venjulega ekki nóg til að valda eitrun.
Stundum hafa starfsmenn slökkviliðs látist úr þessari eitrun við störf sín. Fólk hefur framið sjálfsmorð með þessum hætti og enn fremur hafa þau slys orðið að gat hefur komið á þessar pípulagnir í venjulegum bílum og fólk hefur dáið en það er þó afar sjaldgæft.
Í mörgum löndum er kolmónoxíðeitrun algengust banvænna eitrana. Það er að segja af þeim sem deya úr eitrunum er þetta sú algengasta.
Monossido di carbonio
Skuldaraskipti
Skuldaraskipti í kröfurétti eiga sér stað þegar skuldara kröfu er skipt út fyrir annan.
Meginreglan er sú, ólíkt kröfuhafaskiptum, að skuldaraskipti eru háð samþykki kröfuhafa og má rekja ástæðuna til þess að þau gætu haft afdrifarík áhrif á möguleika kröfuhafa til að fá fulla greiðslu. Á þessu eru lögmæltar undantekningar, svo sem tilfærsla yfir til erfingja við skipti á dánarbúi, og tilfærsla yfir til eftirlifandi maka rétthafa ábúðarréttar við andlát rétthafans. Einnig eru til ólögfestar undantekningar eins og tilfærsla skyldna seljanda gagnvart leigjandi fasteignar yfir til kaupanda fasteignarinnar.
Geirfuglsmálið
Geirfuglsmálið var landssöfnun sem fór fram snemma árs 1971 til að safna fyrir kaupum á uppstoppuðum geirfugli, sem boðinn yrði upp hjá Sotheby's uppboðsfyrirtækinu í London. Valdimar Jóhannesson, þá blaðamaður og síðar lögmaður, var forgöngumaður söfnunarinnar. Um tvær milljónir króna söfnuðust. Fuglinn var boðinn upp rétt fyrir kl. 13, fimmtudaginn 4. mars 1971, og féll hann Íslendingum í skaut fyrir 9.000 sterlingspund eftir snarpa sennu við fulltrúa DuPont ættarinnar. Þetta var gríðarlegt verð fyrir slíkan grip, líklega heimsmet á þeim tíma. Fyrri eigandi fuglsins var Raben-Levetzau barón.
Náttúrugripasafn Íslands fékk geirfuglinn til varðveislu og er hann þar til sýnis, sá eini á landinu.
Kristadelfíanar
thumb|200px|Christadelphian Hall, Bath, England Kirkja Kristadelfíanar (Christadelphians, "bræður og systur í Kristi", frá grísku Christos adelphoi) var stofnuð árið 1848~1850 í Bandaríkjunum og Bretlandi.
Samanlagt í heiminum eru safnaðarfélagar fleiri en 60.000.
Hreiðar Stefánsson
Hreiðar Stefánsson (3. júní 1918 - 10. mars 1995 ) var íslenskur kennari og rithöfundur, búsettur á Akureyri.
Hreiðar var höfundur á þriðja tug barna- og unglingabóka ásamt konu sinni Jennu Jensdóttur. Öddu bækurnar eru hvað þekktastar. Hjónin stofnuðu einnig skóla á Akureyri sem nefndur var Hreiðarskóli.
Hoya trukensis
Hoya trukensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Caroline-eyjaklasanum norður af Nýju-Gíneu.
Regína (kvikmynd)
Regína er íslensk dans- og söngvamynd eftir Maríu Sigurðardóttur eftir handriti Sjóns og Margrétar Örnólfsdóttur. Hún var frumsýnd 4. janúar 2002.
Linda Hunt
Linda Hunt (fædd Lydia Susanna Hunter, 2. apríl 1945) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín sem dvergurinn Billy Kwan í The Year of Living Dangerously og Hetty Lange í NCIS: Los Angeles.
Einkalíf
Hunt fæddist í Morristown í New Jersey en ólst upp í Westport í Connecticut. Hún stundaði nám við Interlochen Arts Academy og við Goodman School of Drama í Chicago (nú sem DePaul háskólinn í Chicago). Hunt er samkynhneigð og hefur búið með Karen Kline í 22 ár í Los Angeles.
Kvikmyndir
Fyrsta hlutverk Hunt í kvikmynd var árið 1980 í Popeye. Árið 1982 var henni boðið hlutverk dvergsins Billy Kwan í The Year of Living Dangerously, sem hún fékk óskarsverðlaunin fyrir sem besta leikkona í aukahlutverki árið 1983. Síðan þá hefur komið fram í kvikmyndum á borð við Dune, Kindergarten Cop, Maverick, Dragonfly og Once Upon a Tide.
Sjónvarp
Fyrsta hlutverk Hunt í sjónvarpi var árið 1976 í Great Performances og síðan þá hefur komið fram í þáttum á borð við: Nightmare Classics, Carnivàle, Without a Trace og The Unit. Árið 1997 þá var henni boðið gestahlutverk í The Practice sem dómarinn Zoey Hiller sem hún lék til ársins 2002. Hunt hefur síðan 2009 leikið eitt af aðalhlutverkunum í NCIS: Los Angeles sem yfirmaður Los Angeles-deildarinnar Henrietta „Hetty“ Lange.
Leikhús
Music Box Theatre
Circle in the Square Theatre
Joseph Papp Public Theater/Martinson Hall
American Place Theatre
Delacorte Theater
Pasadena Playhouse
Samfélagssáttmáli
Samfélagssáttmálinn er meginhugtak svonefndra sáttmálakenninga um eðli og undirstöður mannlegs samfélags, siðferðis og réttmæti ríkisvalds. Hugmyndin er í grófum dráttum sú að óskrifaður sáttmáli ríki um að einstaklingar gefi upp tilkall sitt til tiltekinna réttinda en feli ríkisvaldi í hendur valdstjórn til þess að viðhalda reglu í samfélaginu og tryggja öryggi þegnanna. Yfirleitt er því ekki haldið fram að menn hafi bókstaflega komist að samkomulagi un undirstöður samfélagsskipunarinnar á einhverjum tilteknum tíma heldur ríki samkomulagið á svipaðan hátt og samkomulag ríkir um merkingu orða í tungumálinu.
Samfélagssáttmálinn
Samfélagssáttmálinn (Du contrat social) er rit um stjórnmálaheimspeki eftir franska heimspekinginn Jean-Jacques Rousseau sem kom fyrst út árið 1762. Í ritinu setur Rousseau fram stjórnspekikenningu sína, sem er sáttmálakenning. Kenningunni var ætlað að taka á þeim félagslegu vanköntum sem Rousseau hafði þegar bent á í ritinu Orðræðu um ójöfnuð (1754).
Samfélagssáttmáli
Sáttmálakenningar eru til í mörgum afbrigðum. Þær hafa verið notaðar til að réttlæta konungsstjórn, frjálshyggju og félagshyggju. Sáttmálakenningar voru þungamiðjan í þeirri hugmynd að réttmætti valdhafanna byggi á samþykki þegnanna og voru hornsteinninn í heimspekilegri réttlætingu lýðræðisins sem kom fram á 17. og 18. öld.
Linda Hunt
Leikhús
Önnur Leikhúsverk
Samfélagssáttmáli
Flestar sáttmálakenningar byrja á einhvers konar greiningu á ímynduðu samfélagi án ríkisvalds og félagslegrar skipunar; þetta ástand er venjulega nefnt „náttúrulegt ástand“. Í slíku ástandi, segja flestar sáttmálakenningar, eru einu hömlurnar á einstaklinginn máttur hans og samviska. Ýmsar útfærslur eru síðan til á svarinu við spurningunni hvers vegna skynsamur einstaklingur hefur hag af því að láta eftir hluta af frelsi sínu til þess að koma á félagslegri skipan og valdstjórn.
Linda Hunt
Verðlaun og tilnefningar
Óskarsverðlaunin
Australian Film Institute
Samfélagssáttmáli
Vísi að sáttmálakenningu má finna í ritum forngríska heimspekingsins Platons en sáttmálakenningar urðu þó ekki vinsælar fyrr en á nýöld. Helstu kenningasmiðir sáttmálakenninga voru þeir Thomas Hobbes (1651), John Locke (1689) og Jean-Jacques Rousseau (1762). Merkasti sáttmálakenningahöfundur 20. aldar var John Rawls (1971).
Linda Hunt
Verðlaun og tilnefningar
Boston Society of Film Critics verðlaunin
Golden Globes verðlaunin
National Board of Review
New York Film Critics Circle verðlaunin
Teen Choice verðlaunin
Viewers for Quality Television verðlaunin
Western Heritage verðlaunin
Badaga
Eitt af hinum smærri dravídamálum. Talað af um 30 000 manns í fjallahéraði austur af Mangalore á Indlandi.
Mangalore
Mangalore er strandborg á vesturströnd Indlands með um 620 000 íbúa.
Skuldari
Skuldari er einstaklingur og/eða lögaðili sem hefur skuldbundið sig til að inna af hendi greiðslu til annars aðila. Mögulegt er að sundurgreina hugtakið niður í aðalskuldara og peningaskuldara sem má gróflega skilgreina þannig að peningaskuldari er aðili sem á að inna af hendi peningagreiðslu en aðalskuldari sá sem á að inna af hendi annars konar greiðslu, svo sem í formi fasteignar, hluts eða þjónustu.
Tanganjika
thumb|right|Fáni lýðveldisins Tanganjika frá 1962 til 1964. Tanganjika var ríki í Austur-Afríku innan Breska samveldisins, og hét í höfuðið á Tanganjikavatni sem myndaði vesturlandamæri þess. Það var hluti af nýlendunni Þýsku Austur-Afríku þar til Bretar lögðu hana undir sig í Fyrri heimsstyrjöldinni. Þeir stýrðu svo landinu þar til það fékk sjálfstæði 9. desember 1961. Árið 1964 sameinaðist það Sansibar í ríkinu Tansaníu. Nafnið Tansanía er myndað úr fyrstu stöfum nafnanna Tanganjika og Sansibar.
Fyrsti forseti ríkisins var Julius Nyerere frá árinu 1962-1964. Hann var forsætisráðherra frá 1961-1962 en þá var Elísabet 2. þjóðhöfðingi landsins.
Listi yfir Liljutegundir
Listi yfir Lilju tegundir
Tegundir sem eru viðurkenndar í ættkvíslinni Lilium (fræðiheiti: Liliaceae) frá apríl 2015, með áætlaðri náttúrulegri útbreiðslu
Tómlæti
Tómlæti er matskennt ástand um hvort aðila hafi verið nógu annt um rétt sinn að hann sótti fullnustu eða staðfestingar hans tímanlega. Á sviði lögfræðinnar leiðir vanræksla að þessu leyti að jafnaði til þess að réttur þess er sýndi tómlætið fellur niður. Ýmis hugtök eru notuð til að lýsa tómlæti og má þar á meðal nefna „án ástæðulauss dráttar“ og „eins fljótt og unnt er“.
Búrbónar
thumb|right|[[Filippus 5. Spánarkonungur, Elísabet af Parma og afkomendur þeirra 1743.]]
Búrbónar (franska: Maison de Bourbon) eru mikilvæg konungsætt í Evrópu. Þeir eru grein af Kapetingum sem tóku við af Karlungum sem konungsætt Frakklands árið 987. Búrbónar komust fyrst til valda í Navarra og síðan í Frakklandi á 16. öld. Eftir Spænska erfðastríðið á 18. öld voru Búrbónar einnig við völd á Spáni, Napólí, Sikiley og Parma. Núverandi Spánarkonungur og hertoginn af Lúxemborg eru af ætt Búrbóna.
Molinn
Molinn er ungmennahús Kópavogs staðsett að Hábraut 2. Molinn opnaði í maí 2008 og er ætlaður ungu fólki á aldrinum 16-25 ára. Í Molanum er að finna listagallerí, lítið kaffihús, tónleika- og ráðstefnuaðstöðu og margt fleira. Molinn er opinn þriðjudaga til föstudaga frá 14:00-23:00. Það er ýmislegt um að vera í Molanum til dæmis fjallgöngur, spilakvöld, bíókvöld og ýmsir aðrir atburðir.
Sólblóm
Sólblóm (fræðiheiti: Helianthus annuus), einnig kallað sólfífill, er blómategund frá í Norður-Ameríku en er nú líka að finna í Evrópu.
Hausinn á henni er stór og gulur og þaðan kemur nafn hennar. Stilkurinn er ósléttur og loðinn en laufblöðin eru breið og gróf. Hausinn samanstendur af 1.000 til 2.000 einstökum blómum sem eru tengd saman.
Jurtin var flutt til Evrópu á 16. öld og þá urðu hún og olía hennar vinsælar í matreiðslu þar.
Strætisvagnar Akureyrar
Strætisvagnar Akureyrar er fyrirtæki sem sér um almenningssamgöngur á Akureyri fyrir hönd Akureyrarbæjar.
Frá og með 2007 voru ferðir með vögnunum gerðar gjaldfrjálsar. Í frétt á mbl.is kemur fram að farþegum hafi fjölgað um rúm 60% eftir þetta, eða úr 640 í þriðju viku ársins 2006 í að meðaltali 1020 um sama leiti 2007.
Bocuse d'Or
thumb|right|Stuðningsmenn Íslands og Noregs í undankeppninni í Búdapest árið 2016. Bocuse d'Or (eða Concours mondial de la cuisine) er alþjóðleg keppni í matreiðslu sem fer fram á tveggja ára fresti með undankeppni árið áður sem haldin er á mismunandi stöðum í heiminum. Keppnin sjálf tekur tvo daga og er haldin í janúar í Lyon í Frakklandi. Bocuse d'Or er ein af þekktustu og virtustu matreiðslukeppnum heims og er stundum lýst sem jafngildi Ólympíuleika í matreiðsluheiminum. Mjög mikið er lagt upp úr framsetningu og samsetning fer fram fyrir framan áhorfendur.
Keppnin á rætur í vörusýningunni Salon des Métiers de Bouche sem haldin var fyrst í Lyon árið 1983 (síðar nefnd Salon international de la restauration de l'hôtellerie et de l'alimentation eða SIRHA). Franski matreiðslumeistarinn Paul Bocuse var heiðursforseti sýningarinnar og fékk þá hugmynd að halda alþjóðlega kokkakeppni í tengslum við hana. Fyrsta keppnin var haldin árið 1987. Síðan hafa tvær aðrar keppnir bæst við vörusýninguna SIRHA, Heimsbikarmótið í kökugerð (Coupe du Monde de la Pâtisserie) og Heimsmeistaramótið í brauðbakstri (Mondial du Pain).
Ísland tók fyrst þátt í keppninni 1999 þegar Sturla Birgisson keppti. Tveimur árum síðar vann Hákon Már Örvarsson bronsverðlaun í keppninni.
Jón Thoroddsen yngri
Jón Thoroddsen (f. 18. febrúar 1898, d. 1. janúar 1925) var skáld og lögfræðingur.
Ævi og störf
Jón fæddist á Ísafirði. Foreldrar hans voru Skúli Thoroddsen sýslumaður, bæjarstjóri, ritstjóri og alþingismaður, og kona hans Theodóra Thoroddsen húsfreyja og skáldkona.
Hann ólst upp á miklu menningarheimili á Ísafirði, Bessastöðum á Álftanesi og í Vonarstræti 12 í Reykjavík. Hann var einn þrettán systkina; systkini hans eru: Unnur húsfreyja, Guðmundur er prófessor og yfirlæknir, Þorvaldur lést í frumbernsku, Skúli yfirdómslögmaður og alþingismaður, Þorvaldur fór til Vesturheims, Kristín Ólína yfirhjúkrunarkona og skólastýra, Katrín læknir, alþingismaður og bæjarfulltrúi, Ragnhildur húsfreyja, Bolli borgarverkfræðingur, Sigurður verkfræðingur og alþingismaður, Sverrir bankafulltrúi og María Kristín húsfreyja.
Jón varð stúdent úr Menntaskólanum í Reykjavík 1918. Hann lauk prófi í lögum frá Háskóla Íslands 1924.
Jón var einn mesti efnismaður sinnar kynslóðar, mikils var vænst af honum á sviði skáldskaparlistar og stjórnmála, hugsjónamaður af hjarta og atkvæðamikill í félagslífi. Bauð sig fram fyrir Sósíalistaflokkinn í N.-Ísafjarðarsýslu 1923, en tapaði naumlega.
Eftir Jón liggja Flugur, útg. í Rvk. 1922, 1986, 2002, 2020 (útg. 2020 er þýðing á ensku ásamt þulum móður hans). Flugur er fyrsta prósaljóðabók íslensks höfundar; María Magdalena, Rvk. 1922. Þá birti hann ljóð í Eimreiðinni, Iðunni og Skírni.
Jón lést af slysförum 26 ára gamall, varð fyrir sporvagni á jóladag 1924, þá nýkominn til Kaupmannahafnar; lést réttri viku síðar, á nýársdag 1925.
„Afbragð ungra manna um gáfur, mannkosti og glæsileik.“ (Alþ., 3. jan. 1995).
Tómas Guðmundsson orti erfiljóð eftir Jón: Jón Thoroddsen, cand jur., In Memoriam. Þykir eitt fegursta erfiljóð ort á íslenska tungu. Einar Scheving og Sigurður Guðmundsspn flytja ljóðið á youtube.
Húgenottar
thumb|right|[[Bartólómeusarvígin 1572.]] Húgenottar voru meðlimir Frönsku siðbótarkirkjunnar frá 16. öld til 18. aldar. Húgenottar aðhylltust kenningar Kalvíns. Áður hafði gallikanismi verið áberandi í Frakklandi og var í opinberri andstöðu við páfann í Róm. Gallikanistinn Jacques Lefevre gaf út eigin þýðingu á Nýja testamentinu 1523 og síðan alla Biblíuna á frönsku 1528. Meðal nemenda hans voru margir sem snerust til lútherstrúar, eins og Kalvín sjálfur. Eftir 1550 var farið að tala um þessa frönsku mótmælendur sem „húgenotta“.
Húgenottar nutu oft umburðarlyndis hjá konungi en um leið óx andstaða kaþólsku kirkjunnar við þá. Eftir að Katrín af Medici gaf út Saint-Germain-tilskipunina 1562 þar sem húgenottar voru í fyrsta skipti formlega viðurkenndir og leyft að stunda trú sína á laun hófust Frönsku trúarbragðastyrjaldirnar sem stóðu með hléum til 1598. Í þeim urðu húgenottar pólitískt afl sem nutu stuðnings Búrbóna og Hinriks af Navarra. Með Nantes-tilskipuninni batt Hinrik 4. endi á styrjaldirnar og gaf húgenottum jafnan rétt á við kaþólikka.
Eftir að Loðvík 14. komst til valda jukust ofsóknir á hendur húgenottum aftur og árið 1685 afturkallaði hann öll þau réttindi sem þeir höfðu fengið með Nantes-tilskipuninni með Fontainebleau-tilskipuninni. Afleiðingin var sú að franskir húgenottar flúðu til nálægra landa þar sem mótmælendatrú var leyfð, s.s. Englands, Hollands, Sviss, Danmerkur-Noregs og Prússlands. Stórir hópar húgenotta voru aðeins eftir í einu héraði, Cévennes, í Suður-Frakklandi þar sem þeir gerðu uppreisn 1702-1715.
Hudsonflói
thumb|Kort. thumb|right|Gervihnattarmynd af Hudsonflóa í maí
Hudsonflói (enska: Hudson Bay; inuktitut: Kangiqsualuk ilua; franska: baie d'Hudson) er stór flói sem gengur inn í norðvesturhluta Kanada. Flóinn tengist við Norður-Atlantshaf um Hudsonsund og við Norður-Íshaf um Foxe-sund. Úr flóanum suðaustanverðum gengur minni flói sem nefnist James-flói. Hann er yfirleitt talinn til Atlantshafsins enda rennur vatn úr honum aðallega þangað. Í flóann rennur mikið af ferskvatni úr vatnasviði sem nær yfir stóran hluta af Kanada og Bandaríkjunum. Flóinn er aðeins 100 metra djúpur að meðaltali. Hann er ísi lagður meirihluta ársins. Flóinn dregur nafn sitt af breska landkönnuðinum Henry Hudson sem kannaði flóann í upphafi 17. aldar og týndist þar árið 1611.
Kistufell
Kistufell er 1.450 metra hátt fell skammt frá rótum Dyngjujökuls, norður af Vatnajökli. Kistufell er þekkt jarðskjálftasvæði og þar er björgunarskýli.
Engir stórir skjálftar, 4 til 5 á Richter, hafa mælst við Kistufell síðan gaus í Gjálp árið 1996. Þann 26. apríl árið 2010 varð skjálfti þar sem mældist 3,3 stig samkvæmt heimasíðu Veðurstofunnar.
Balíska
Ástrónesískt tungumál talað á Balí í Indónesíu af um þrem milljónum manna.
Ritað með bæði balísku og latnesku stafrófi.
Heimilisiðnaðarsafnið
Heimilisiðnaðarsafnið er safn á Blönduósi um hina gleymdu iðju frá fortíð til nútíðar. Innsýn er veitt í vinnu kvenna og karla sem fór fram á heimilum og átti stóran þátt í hinu daglega lífi. Í safninu má greina hluta af atvinnusögu þjóðarinnar og sjá hvernig sjálfsþurftarbúskapur og heimilisiðja mæta nútíma viðskiptabúskap á seinni hluta nítjándu aldar og fram á þá tuttugustu. Safnið er til húsa í Kvennaskólanum, húsi sem áður hýsti Kvennaskólann á Blönduósi og nýbyggingu sem byggð var sérstaklega fyrir safnið.
Saga
Heimilisiðnaðarsafnið var fyrst opnað á 100 ára afmæli Blönduósbæjar árið 1976 sem verslunarstaður. Grunninn að safninu lögðu konur innan raða Sambands austur-húnvetnskra kvenna en safnið varð til vegna óánægju þeirra eftir að ákveðið var að hafa Byggðasafn Húnvetninga og Strandamanna á Reykjum í Hrútafirði.
Fyrst um sinn var safnið einungis haft opið um helgar en með tíð og tíma var opnunartími safnsins lengdur. Það kom fljótlega í ljós að lítil félagssamtök gátu ekki rekið safnið með sómasamlegum hætti og var því árið 1993 mynduð sjálfseignarstofnun um safnið með aðild sveitarfélaga héraðsins. Í framhaldi af því fékk safnið afsal fyrir gamla safnhúsinu en það var í eigu ríkisins að 75 % hluta og héraðsins 25 % hluta.
Árið 2001 var ákveðið að hefja framkvæmdir við stækkun húsnæðisins og úr varð að nýtt hús var byggt sem tengdist gamla safnhúsinu. Þeim framkvæmdum lauk á stuttum tíma en nýja húsið var vígt í maí 2003. Rúmum tveimur árum síðar var stofnkostnaður að fullu greiddur.
Hoya plicata
Hoya plicata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Malakkaskaga.
Vanefnd
Vanefnd lýsir sér þannig að einhver (skuldari) efnir ekki skuldbindingu með umsömdum hætti sem viðkomandi skuldari er skuldbundinn til að efna. Aðili sem á kröfu (kröfuhafi) um efndir getur í slíkum tilvikum átt rétt á beitingu vanefndaúrræða til að knýja skuldara til að efna skuldbindingu sína, greiða sér skaðabætur eða með öðrum viðunandi hætti.
Kranavatn
thumb|250px|Kranavatn
Kranavatn er vatn sem veitt er til heimila um krana. Kranavatn er notað til neyslu, eldunar, þrifa og í klósett. Kranavatni er dreift um hús í gegnum pípulagnir. Þótt slíkar lagnir hafi verið notaðar í árþúsundir voru þær ekki algengar fyrir seinni hluta 19. aldar í þróuðum löndum. Aðgangur að kranavatni í þróunarlöndum batnaði mikið á 20. öld.