cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josip Broz Tito
Josip Broz fæddist í þorpinu Kumrovec í Króatíu og var sonur króatísks föður og slóvenskrar móður. Hann var kvaddur í herinn og vann sér inn góðan orðstír með því að gerast yngsti yfirliðþjálfi í austurrísk-ungverska hernum á þeim tíma. Eftir að hann var alvarlega særður og handsamaður af rússneskum hermönnum í fyrri heimsstyrjöldinni var Josip sendur í vinnubúðir í Úralfjöllum. Hann tók þátt í októberbyltingunni og gekk síðar til liðs við varðsveit rauðliða í Omsk. Þegar Broz sneri heim var búið að stofna sjálfstætt konungsríki í Júgóslavíu. Hann gekk óðara til liðs við hinn nýstofnaða júgóslavneska kommúnistaflokk (KPJ).
Hann var aðalritari (síðar formaður) Kommúnistabandalags Júgóslavíu (1939–80) og átti síðar eftir að leiða skæruhernað júgóslavneskra andspyrnumanna gegn hernámi nasista (1941–45). Eftir að stríðinu lauk varð Tito forsætisráðherra Júgóslavíu (1944–63), síðan forseti (síðar forseti til lífstíðar) (1953–80) sósíalíska sambandslýðveldisins Júgóslavíu. Frá árinu 1943 til dauðadags var hann marskálkur Júgóslavíu og æðsti yfirmaður júgóslavneska hersins. Í kalda stríðinu var Tito virtur beggja megin við Járntjaldið og hlaut 98 erlend heiðursverðlaun, þar á meðal í Frakklandi og Bretlandi.
Tito var helsti hönnuður síðara júgóslavneska ríkisins, sósíalísks ríkjasambands sem entist frá árinu 1942 til ársins 1992. Þrátt fyrir að vera einn stofnenda Kominformsins, alþjóðasambands kommúnistaflokka, varð Tito fyrsti meðlimur þess sem óhlýðnaðist yfirráðum Sovétríkjanna og sá eini sem tókst að segja sig úr Kominforminu og reka áfram eigin túlkun á sósíalisma. Tito studdi sjálfstæðar brautir til sósíalisma (sem stundum voru kallaðar „þjóðerniskommúnismi“). Árið 1951 innleiddi hann sjálfsstjórnarkerfi verkamanna sem skar Júgóslavíu mjög úr hópi annarra sósíalískra ríkja. Eftir að hafa innleitt kerfi byggt á markaðssósíalisma óx hagkerfi Júgóslavíu á sjötta og sjöunda áratugnum en skrapp aftur saman á þeim áttunda. Í innanríkismálum beitti Tito sér fyrir bælingu á þjóðerniskennd stakra ríkja innan Júgóslavíu og ræktun „bræðralags og sameiningar“ á milli þeirra. Eftir að Tito lést árið 1980 óx ágreiningur milli júgóslavnesku lýðveldanna á árunum 1991–92 og ríkið leystist upp í hriðu styrjalda og óeirðar sem entist út áratuginn og hefur enn áhrif á mörg fyrrverandi júgóslavnesk lýðveldi.
8. nóvember
8. nóvember er 312. dagur ársins (313. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 53 dagar eru eftir af árinu.
Ragnheiður
Ragnheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
.gq
.gq er þjóðarlén Miðbaugs-Gínea.
Tenglar
Toppdomän
Draumey
Draumey er íslenskt kvenmannsnafn.
Chicago-hagfræðingarnir
Hópur hagfræðinga í Chile hefur líka verið kenndur við Chicago-háskóla, Chicago-drengirnir (e. Chicago Boys) svonefndu, en þeir höfðu numið í Chicago-háskóla eða orðið fyrir miklum áhrifum frá kennurum þar. Þeir fengu miklu um það ráðið, að í stjórnartíð Augustos Pinochets einræðisherra var atvinnufrelsi stóraukið. Þeir höfðu þá aðallega með í ráðum Arnold Harberger, en Milton Friedman gegndi minna hlutverki, þótt hann kæmi til Chile í stjórnartíð Pinochets og héldi þar erindi.
Rannsóknir Miltons Friedmans á peningamálasögu Bandaríkjanna sýna, að verðbólga er ætíð háð peningamagni í umferð. Heimskreppan stafaði að sögn hans aðallega af því, að niðursveifla í atvinnulífinu breyttist í harða kreppu vegna mistaka í stjórn peningamála, en síðan gerðu margvísleg viðskiptahöft um heim allan illt verra. Ekki væri því hægt að kenna frjálsum viðskiptum um heimskreppuna, eins og oft er haldið fram, heldur ríkisafskiptum.
Rannsóknir Georges J. Stiglers á ýmsum afskiptum ríkisins sýna, að þau hafa ekki haft þau áhrif, sem til var ætlast. Til dæmis hefur samkeppnislöggjöf ekki stuðlað að aukinni samkeppni og verðlagseftirlit ekki haldið niðri verðlagi.
Rannsóknir Garys Beckers á mismunun á markaði (e. discrimination) sýna, að hún kemur ekki síður niður á þeim, sem mismuna, en hinum, sem mismunað er. Þegar einn maður neitar sér til dæmis um þjónustu annars manns, af því að hann er svartur, neitar hann sér oft um hagkvæmasta kostinn. Rannsóknir Beckers á afbrotum sýna, að tilhneiging manna til að fremja afbrot er háð því tvennu, hversu þung viðurlög eru við brotinu og hversu líklegt er, að upp um brotamanninn komist. Þess vegna geta refsingar verið mildari á Íslandi en í Bandaríkjunum (líklegra er á Íslandi, að upp um brotamanninn komist).
Rannsóknir Thomas Sowells sýna, að minnihlutahópar eru oft betur settur úti á markaðnum, þar sem þeir geta selt þjónustu sína í samkeppni við aðra, en þegar þeir leita á náðir ríkisins.
Rannsóknir Aarons Directors sýna, að skipting fjár í stjórnmálasamningum er líkleg til að gagnast best þeim, sem hafa mest stjórnmálaáhrif, en ekki þeim, sem kunna að þurfa helst á fénu að halda eða verðskulda það.
Rannsóknir Sams Peltzmans sýna, að lyfjaeftirlit Bandaríkjanna hefur líklega kostað fleiri mannslíf en það hefur bjargað, þar sem það hefur ýmist stöðvað eða tafið leið ýmissa nauðsynlegra lyfja út á markaðinn, þótt það hafi einnig stöðvað ýmis hættuleg lyf. Þær sýna líka, að öryggisbelti í bílum minnka sennilega ekki heildarkostnaðinn af bílslysum, heldur flytja hættuna frá ökumönnum til gangandi vegfarenda.
Rómargangan
Rómargangan (ít. Marcia su Roma) var nafn á skipulögðum mótmælum í október árið 1922, sem leiddu til þess að Benito Mussolini og ítalski fasistaflokkurinn náðu völdum í Konungríkinu Ítalíu. Síðla í október árið 1922 lögðu leiðtogar fasistaflokksins á ráðin um uppreisn sem ætti að eiga sér stað þann 28. október. Þegar fasískir hermenn nálguðust Róm hugðist Luigi Facta forsætisráðherra lýsa yfir neyðarástandi en Viktor Emmanúel 3. konungur kom í veg fyrir það. Næsta dag, þann 29. október árið 1922, útnefndi konungurinn Mussolini forsætisráðherra og fól fasistunum því völdin án bardaga.
Aðdragandi
Í mars árið 1919 stofnaði Benito Mussolini vopnuðu sveitirnar Fasci Italiani di Combattimento (ísl. „ítölsku bardagaknippin“) við upphaf „rauðu áranna tveggja“ (biennio rosso). Mussolini bað ósigur í þingkosningum árið 1919, einkum þar sem hann hafði þar reynt að hlaupa til vinstri við sósíalista í ýmsum málefnum. Eftir þingkosningar árið 1921 komst Mussolini þó á þing.
Fasistar höfðu eigin hersveitir á sínum snærum sem kölluðust svartstakkar vegna einkennisbúninga sinna. Í ágúst árið 1920 beittu fasistar hernaðarvæng sínum til að brjóta upp allsherjarverkfall sem hafði hafist í bílaverksmiðju Alfa Romeo. Eftir að hægrisinnaði héraðsráðgjafinn Giulio Giordani var myrtur í nóvember 1920 tóku svartstakkar þátt í ofbeldisfullum bælingum á sósíalistahreyfingunni (sem taldi til sín ýmsa meðlimi sem hlynntir voru stjórnleysis-samtakahyggju), sérstaklega í Pódalnum.
Stéttarfélög voru í kjölfarið leyst upp og vinstrisinnaðir bæjarstjórar sögðu af sér. Fasistarnir tóku þátt í kosningabandalagi við forsætisráðherrann Giovanni Giolitti í kosningum í maí 1921 og unnu 35 sæti. Mussolini dró til baka stuðning sinn við Giolitti og Frjálslynda flokkinnn síðar sama ár og reyndi að semja um tímabundið vopnahlé við Sósíalistaflokkinn, svokallað „friðþægingarsamkomulag“. Róttækari meðlimir fasistahreyfingarinnar voru mjög ósáttir við þetta, sér í lagi svartstakkarnir og foringjar þeirra, hinir svokölluðu „hertogar“. Í júlí árið 1921 reyndi Giolitti án árangurs að leysa upp svartstakkahreyfinguna. Fasistar rufu vopnahlé sitt við sósíalista á þriðja flokksþingi sínu í nóvember 1921. Þar kynnti Mussolini nýja þjóðernissinnaða stefnuskrá og endurnefndi fasistahreyfinguna „Fasíska þjóðernisflokkinn“. Síðla árs 1921 taldi flokkurinn til sín um 320.000 meðlimi. Í ágúst blésu andfasistar til alsherjarverkfalls en náðu ekki stuðningi ítalska þjóðarflokksins (Partito Popolare Italiano) og fasistar kváðu síðan verkfallið í kútinn. Fáeinum dögum fyrir gönguna ráðfærði Mussolini sig við bandaríska sendiherrann Richard Washburn Child og spurði hann hvort ríkisstjórn Bandaríkjanna myndi mótmæla þátttöku fasista í væntanlegri stjórn Ítalíu. Child hvatti hann til að halda áfram á sömu miðum. Þegar Mussolini frétti að forsætisráðherrann Luigi Facta hefði falið Gabriele D'Annunzio að skipuleggja fjöldasamkomu þann 4. nóvember 1922 til að fagna sigri Ítala í fyrri heimsstyrjöldinni ákvað hann að flýta áætlunum sínum til að þurfa ekki að eiga í samkeppni um alþýðuhyllina.
Gangan
Fjórmenningaráðið sem fór fyrir stjórn Fasistaflokksins, Emilio De Bono, Italo Balbo, Michele Bianchi og Cesare Maria de Vecchi, skipulögðu gönguna á meðan Mussolini beið í Mílanó. Hann tók ekki þátt í göngunni, en leyfði þó ljósmyndurum að taka myndir af sér í för með fasísku göngumönnunum. Hann kom ekki til Rómar fyrr en næsta dag. Hershöfðingjarnir Gustavo Fara og Sante Ceccherini hjálpuðu til við undirbúning göngunnar þann 18. október. Meðal annarra skipuleggjenda göngunnar voru markgreifinn Dino Perrone Compagni og Ulisse Igliori.
Þann 24. október 1922 lýsti Mussolini yfir fyrir framan 60.000 manns á flokksþingi fasista í Napólí: „Stefna okkar er einföld: Við viljum ráða yfir Ítalíu.“ Á meðan náðu svartstakkar, sem höfðu hertekið Pódalinn, stjórn á öllum hernaðarlega mikilvægum svæðum landsins. Þann 26. október gerði fyrrverandi forsætisráðherrann Antonio Salandra eftirmanni sínum, Luigi Facta, viðvart um að Mussolini hefði krafist afsagnar hans og hygðist nú gera atlögu á Róm. Facta trúði Salandra ekki og hélt að Mussolini yrði fús til að ganga friðsamlega í stjórn við hlið hans. Til að mæta ógninni sem stafaði af fasistaliðum sem söfnuðust nú saman fyrir utan Róm lagði Facta (sem hafði sagt af sér en ekki látið af embætti) fram neyðartilskipun þar sem lýst skyldi yfir umsátursástandi í Róm. Hann hafði þá rætt við konunginn um aðferðir til að bæla niður ofbeldisaðgerðir fasista og taldi sig því eiga stuðning hans vísan. Viktor Emmanúel 3. konungur neitaði hins vegar að undirrita neyðarlögin. Þann 29. október kallaði konungurinn Mussolini, sem naut stuðnings hersins, viðskiptastéttarinnar og hægrisinna, á sinn fund og skipaði hann forsætisráðherra Ítalíu.
Aðeins tæplega 30.000 menn tóku þátt í göngunni en konungurinn óttaðist að borgarastyrjöld kynni að brjótast út þar sem svartstakkar höfðu þegar náð stjórn á Pódalnum og stórum hlutum landsins og ekki var lengur litið á fasisma sem ógn við stjórnarkerfið. Mussolini var boðið að mynda eigin stjórn þann 29. október 1922 á meðan um 25.000 svartstakkar marseruðu um götur Rómar. Mussolini komst því löglega til valda í samræmi við stjórnarskrá Ítalíu. Rómargangan var ekki valdaránið sem fasistar áttu síðar eftir að fagna, heldur hvati að valdatilfærslu innan vébanda stjórnarskrárinnar. Þessi valdatilfærsla gerði yfirvöldum kleift að gefast upp fyrir hótunum fasista á löglegan hátt. Margir leiðtogar í fjármálageiranum töldu að hægt yrði að nýta sér Mussolini, sem hafði í gömlum ræðum sínum lagt áherslu á markaðsfrelsi og talað gegn ríkisafskiptum af efnahaginum. Þessar vonir urðu ekki að veruleika þar sem samráðshyggja Mussolini gerði ráð fyrir algerum ríkisyfirráðum á fyrirtækjum í gegnum iðnaðarráð sem fasistaflokkurinn stýrði. Samkvæmt þessu kerfi héldu fyrirtækin ábyrgð á eignum sínum en nutu lítils sem einskis frelsis yfir þeim. Árið 1934 sagðist Mussolini hafa þjóðnýtt „þrjá fjórðu af ítalska efnahaginum, bæði í iðnaði og landbúnaði“, meira en nokkuð annað ríki að Sovétríkjunum undanskyldum.
Mussolini lét í fyrstu sem hann gæti látið sér nægja að taka við ráðuneyti í ríkisstjórn sem Giolitti eða Salandra skyldu leiða en krafðist síðan forsætisráðherraembættisins. Af ótta við átök gegn fasistum afhenti valdastéttin Mussolini því völdin og leyfði honum að koma á einræði eftir að sósíalistastjórnmálamaðurinn Giacomo Matteotti var myrtur þann 10. júní árið 1924. Matteotti hafði nýlokið við að skrifa verk undir titlinum Fasistar afhjúpaðir: Ár af fasískri harðstjórn þegar fasisti að nafni Amerigo Dumini myrti hann.
Ketill Þorláksson (lögsögumaður)
Ketill Þorláksson (d. 11. febrúar 1273) var íslenskur lögsögumaður og prestur á 13. öld.
Faðir hans var Þorlákur Ketilsson goðorðsmaður í Hítardal og víðar. Ketill giftist Halldóru, dóttur Þorvaldar Gissurarsonar og systur Gissurar jarls, árið 1221 og bjuggu þau í Hítardal. 1224 seldi Ketill Lofti biskupssyni Hítardal, þegar hann kom aftur úr útlegð sinni, en keypti sjálfur Skarð ytra á Landi og bjó þar til um 1235. Þá flutti hann aftur vestur og var prestur á Kolbeinsstöðum til dauðadags 1273. Ketill var lögsögumaður 1259-1262 og gegndi því embættinu þegar Gamli sáttmáli var gerður.
Sonur þeirra Halldóru var Þorleifur hreimur Ketilsson lögsögumaður.
Vögguprent
Vögguprent er haft um bækur sem prentaðar voru með lausaletri fyrir árið 1501, og á Norðurlöndum fyrir 1550. Nafnið er sótt í titil skrár sem nefnist Incunabula typographiae (Vagga prentlistarinnar) og kom út 1688 og var yfirlit yfir vögguprent. Latneska nafnið incunabula (eintala: incunabulum), sem haft er um vögguprent á mörgum tunguálum, þýðir í raun reifar (sbr. reifabarn) eða vagga, en það kemur til af því að prentlistin var svo að segja „nýfædd“ þegar þær bækur (eða það prentefni) sem hér um ræðir voru prentaðar. Vögguprent hefur stundum einnig verið nefnt fornprent á íslensku.
Afrocarpus
Afrocarpus er ættkvísl sígrænna barrtrjáa og runna frá Afríku og nærliggjandi eyjum (t.d. Madagaskar). Tegundirnar eru tvær til sex.
Schreiteria macrocarpa
Schreiteria macrocarpa er plöntutegund sem var lýst af Roger Charles Carolin. Hún er eina tegund ættkvíslarinnar.
Schreiteria macrocarpa er frá Argentínu.
.gg
.gg er þjóðarlén Guernsey.
Tenglar
Toppdomän
790–781 f.Kr.
790–781 f.Kr. var 2. áratugur 8. aldar f.Kr.
Sigfús Halldórsson - Við Vatnsmýrina
Sigfús Halldórsson syngur og leikur eigin lög er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1952. Á henni syngur Sigfús Halldórsson tvö laga sinna Í dag og Við Vatnsmýrina og leikur undir á píanó. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Um plötuna
Í apríl 1952 fóru fram í Ríkisútvarpinu upptökur með Sigfúsi Halldórssyni á lögunum Litlu flugunni, Tondeleyo, Í dag og Við Vatnsmýrina (IM 2 og IM 7). Prufuplötur bárust um sumarið en endanlegar plötur komu ekki í sölu í Drangey fyrr en 21. desember, meðal annars vegna verkfalls sem hafði áhrif á innflutning til landsins. Þessi plata er sérstök að því leyti að hún er óvenjulega stór (30 cm.) og því náði hún minni sölu en ella hefði verið því lögin eru bæði klassískar perlur. Þetta var eina plata Íslenzkra tóna sem var í þessari stærð.
Bersi goðlaus Bálkason
Bersi Bálkason goðlaus var landnámsmaður sem byggði fyrstur Langavatndal í Mýrasýslu. Í Landnámabók segir að hann hafi fyrst búið á Bersastöðum (Bessastöðum) í Hrútafirði, en hann var sonur Bálka Blængssonar, sem nam Hrútafjörð allan. Síðan flutti hann sig um set og nam Langavatnsdal. Í Hauksbók Landnámu segir að landnámsjörð hans hafi heitið Torfhvalastaðir. Sagnir eru um byggð og jafnvel kirkjustað í dalnum fyrr á öldum en hann hefur þó yfirleitt legið í eyði.
Kona Bersa er sögð hafa verið dóttir Þórhadds landnámsmanns í Hítardal en sonur þeirra var Arngeirr faðir Bjarnar Hítdælakappa sem saga er um.
Laxárvatnsvirkjun
Laxárvatnsvirkjun er vatnsaflsvirkjun í Húnavatnshrepp í nágrenni við Blönduós sem var gangsett árið 1953 og afl hennar er 480 kw. Eigandi virkjunarinnar er RARIK ohf.
Virkjunin er þar sem Laxá á Ásum rennur úr Laxárvatni, Áin þykir með bestu laxveiðiám á landinu.
Rjúkandavirkjun
Tenglar
Rjúkandavirkjun á vef Orkusölunnar
Transfóbía
Transfóbía er hugtak yfir fjandsamleg viðhorf í garð trans fólks. Transfóbía getur vísað til hræðslu, haturs, andúðar, ofbeldis, reiði eða óþæginda gagnvart trans fólki eða fólki sem fellur ekki að hefðbundnum kynjaímyndum. Transfóbía er náskyld hugtakinu hómófóbía.
Transfóbía getur haft mjög alvarlegar afleiðingar og eru vanlíðan og þunglyndi mjög algeng meðal trans fólks enda eru oft á tíðum miklar lagalegar og samfélagslegar fyrirstöður sem koma í veg fyrir að þau fái að lifa í réttu kynhlutverki. Sjálfsvígstilraunir meðal trans fólks eru mjög algengar og allt að 41% trans fólks reynir sjálfsvíg einhvern tímann á lífsleiðinni. Trans fólk verður oft á tíðum fyrir miklum ofsóknum og bæði andlegu og líkamlegu ofbeldi og í mörgum löndum hafa þau engin lagaleg réttindi og hefur sá skortur oft alvarlegar afleiðingar. Heimilisleysi og fátækt eru hlutfallslega há hjá trans fólki, oft vegna slæmra viðbragða fjölskyldu eða annara nákominna þegar einstaklingurinn kemur út sem trans og/eða fordóma frá vinnuveitendum. Vegna þessarar neyðar leiðist hluti trans fólks út í vændi til þess að verða sér úti um einhverja peninga. Vændinu og heimilisleysinu fylgir aukin hætta á sjúkdómum, ofbeldi og auknum afskiptum af hendi lögreglu og af öllum hópum hinsegin samfélagsins þá verða trans konur af öðrum uppruna en hvítum verst úti hvað þetta varðar.
Veggjaskeggi
Útlit og búsvæði
Veggjaskeggi er tvíkynja, dökkgrænn, brúnleitur eða grár efst og brúnn neðan til. Hann verður 4-8 mm að hæð, oft greinóttur með gula og slétta rætlinga. Hann vex á steyptum veggjum og sandsteinsklettum.
.pl
.pl er þjóðarlén Póllands.
Tenglar
Toppdomän
Jimi Hendrix
thumb|right|Gröf Jimi Hendrix í Washingtonfylki. Jimi Hendrix (f. 27. nóvember 1942 í Seattle, d. 18. september 1970 í London) var bandarískur tónlistarmaður. Hann var skírður Johnny Allen Hendrix en var síðan nefndur James Marshall Hendrix. Hann var söngvari, lagasmiður og gítarleikari. Hann var þekktur sem einn áhrifamesti gítarleikari rokktónlistarinnar. Hann varð heimsfrægur árið 1967 þegar hann spilaði á Monterey Popphátíðinni. Hann var fyrst gítarleikari hjá hljómsveitum eins og Isley Brother, Little Richard, King Kurtis og fleirum. Seinna byrjaði hann að spila með bandi sem sérhæfði sig í blús, það hét John Hammonds Jr's Band. Það var bassaleikarinn í Animals Chas Chandler sem uppgvötvaði Hendrix og bauð honum að flytja til London og hefja sólóferil. Hann lést eftir að hafa tekið inn svefnlyf með sterku áfengi árið 1970, 27 ára gamall.
Agnes af Frakklandi, keisaraynja
Agnes af Frakklandi (1171 – eftir 1204) eða Anna keisaraynja var frönsk konungsdóttir á 12. og 13. öld, keisaraynja í Býsansríkinu og var orðin ekkja eftir tvo býsanska keisara þegar hún var fjórtán ára.
Loðvík samþykkti ráðahaginn og Agnes litla var send til Konstantínópel til að alast upp við hirð eiginmanns síns tilvonandi, eins og algengt var á miðöldum þegar hjónaband hafði verið ákveðið milli hefðarfjölskyldna. Alys hálfsystir Agnesar, sem átti að giftast Ríkharði ljónshjarta, ólst til dæmis upp við ensku hirðina frá níu ára aldri og þær systur sáust aldrei. Agnes sigldi frá Montpellier til Konstantínópel um páskana 1179 og fylgdu henni 19 skip. Tekið var á móti brúðinni ungu með miklum hátíðahöldum en þótt hana skorti þrjú ár upp á venjulegan lágmarksgiftingaraldur segja heimildir að hún og Alexíos, sem var tveimur árum eldri, hafi verið gefin saman ári síðar, 2. mars 1180, og hjónabandið hafi verið fullkomnað. Agnesi var þá gefið nafnið Anna.
Þau Agnes/Anna voru gift í tvö ár en þá var Andronikosi steypt af stóli. Hann reyndi að flýja Konstantínópel með Agnesi og einni hjákonu sinni en náðist og var pyndaður og tekinn af lífi 12. september 1185.
Önnu var ekki gert mein og næst fréttist af henni 1193 en þá er hún sögð vera ástkona Teódórs Branas, eins af herforingjum keisaradæmisins. Vitað er að þau giftust sumarið 1204 (sennilega ekki fyrr vegna þess að Anna tapaði lífeyri sínum við að giftast ótignum manni). Eftir það er ekkert um Önnu vitað en Teódór Branas var herforingi í keisarahernum að minnsta kosti til 1219. Vitað er að þau áttu eina dóttur. Nafn hennar er ekki þekkt en hún giftist Narjot de Toucy, sem var ríkisstjóri keisaradæmisins um tíma.
Rauðar íslenskar
thumb|Rauðar Íslenskar Rauðar íslenskar eru yrki af kartöflum sem algengt er í ræktun á Íslandi. Þær þykja bragðgóðar og hafa mikið þurrefnainnihald. Þær eru viðkvæmar fyrir kartöflumyglu. Talið er að rauðar íslenskar séu komnar frá kartöflum sem Björn Halldórsson í Sauðlauksdal setti niður árið 1760 og séu sama yrki og gömul norsk og sænsk t.d. Gammel svensk röd.
1936 til 1942 vann Ólafur Jónsson ráðunautur að því að velja úr íslenskum rauðum til að jafna stærð og þyngd og var sá stofn kallaður Ólafsrauðar.
Þrjú á palli ásamt Sólskinskórnum - Ný barnaljóð eftir Jónas Árnason
Þrjú á palli ásamt Sólskinskórnum - Ný barnaljóð eftir Jónas Árnason er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1975. Hljóðritun annaðist Pétur Steingrímsson. Öll ljóðin á þessari plötu eru eftir Jónas Árnason. Þau eru gerð við írsk og skozk þjóðlög og þá einnig við amerísk barnalög. Útsetningar gerði Jón Sigurðsson, sem einnig leikur á bassa á plötunni. Ljósmynd á framhlið tók Helgi Sveinbjörnsson, en ljósmyndir á bakhlið tók Troels Bendtsen.
Þrenningarkirkjan
thumb|200px|Þrenningarkirkjan í Kaupmannahöfn
Þrenningarkirkjan er kirkja í miðbæ Kaupmannahafnar. Kirkjan er hluti af Trinitatis byggingarreitnum en þar eru auk kirkjunnar fyrsta háskólabókasafnið, sem nú er sýningarsalur yfir kirkjunni og stjörnuathugunarstöðin Sívaliturn.
Fyrstu hugmyndir um kirkju fyrir stúdenta við Regensen eru frá 1635. Í fyrstu átti að byggja kirkjuna innan háskólagferningsins en árið 1636 var ákveðið að kirkjan skyldi reist á horninu á Landemærket og Købmagergade. Þá höfðu hugmyndir einnig breyst frá því að byggja eingöngu kirkju í að byggja saman kirkju, bókasafn og stjörnuathugunarstöð. Kristjáni 4. Danakonungur átti hugmyndina að þessari samsetningu.
Hornsteinn að byggingunum var lagður 7. júlí 1637 og fyrsti hlutinn, Sívaliturninn var tilbúinn árið 1642. Kirkjan var vígð 1. júní 1656 og bókasafnið 7. júlí 1657.
Myndir af Þrenningarkirkju
Peak District-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning. thumb|Thor's cave. thumb|Chatsworth House. thumb|Ladybower uppistöðulónið. thumb|Göngufólk.
Peak District er þjóðgarður og hálent svæði á Norður-Englandi við suðurenda Pennínafjalla. Þjóðgarðurinn var sá eini í landinu þegar hann var stofnaður 1951 og liggur að mestu í Derbyshire héraðinu, en einnig í héruðunum Cheshire, stærra-Manchester, Staffordshire og Yorkshire.
Flatarmál hans er 1.440 km2 og meðalhæð yfir sjávarmáli er yfir 300 metrum, en hæsti punkturinn er í um 636 metrum. Um 8% þjóðgarðsins er skógi vaxinn. Svæðinu er skipt í norðursvæðið Dark Peak, þar sem sandsteinn er áberandi bergtegund, og suðursvæðið White Peak, þar sem kalksteinn er ráðandi og þéttbýlla er. Stærsti þéttbýlisstaðurinn, og jafnframt sá eini sem talist getur bær fremur en þorp, er Bakewell.
Þjóðgarðurinn er vinsælt svæði til útivistar, sér í lagi vegna nálægðar við ýmsa þéttbýlisstaði, svo sem Manchester, Leeds og Sheffield. Þar hægt að stunda fjölbreytt úrval afþreyingar, til að mynda göngur, reiðmennsku, hjólreiðar og svifflug.
Eignarhald þjóðgarðsins er blandað og á ríkisstofnunin National Trust 12% af svæðinu.
Rómverska lýðveldið
thumb|right|Rómverska lýðveldið á tímum Júlíusar Caesars. Rómverska lýðveldið var tímabil í sögu Rómaveldis sem einkenndist af afar flóknu stjórnarfari sem skilgreint hefur verið sem lýðveldi. Ríkjandi valdastofnun innan lýðveldisins var rómverska öldungaráðið sem skipað var í af virtustu og ríkustu valdaættum Rómar. Lýðveldið hófst með falli konungdæmisins 510 f.Kr. og stóð þar til það breyttist, eftir röð af borgarastyrjöldum, í keisaradæmi á 1. öld f.Kr. Hvenær það gerðist er ekki alveg ljóst en algengt er að miða við annað hvort árið þegar Júlíus Caesar var kjörinn alræðismaður ævilangt 44 f.Kr., orrustuna við Actíum 31 f.Kr. eða árið 27 f.Kr. þegar öldungaráðið veitti Octavíanusi titilinn „Ágústus“.
Watford
thumb|right|Ráðhús Watford. Watford er borg í Hertfordshire á Englandi um 27 km norðvestan við London og innan við hringveginn M25. Íbúar eru um 90 þúsund. Bærinn fékk kaupstaðarréttindi á 12. öld.
Rómverska lýðveldið
Saga
Rómverska lýðveldið var stofnað um 509 f.Kr., samkvæmt því sem seinni tíma höfundar á borð við Lívíus segja, eftir að Tarquinius drambláti, síðasti konungur Rómar, hafði verið hrakinn frá völdum. Rómverjar ákváðu þá að koma á kerfi þar sem valdhafarnir voru kjörnir í kosningum. Enn fremur voru ýmsar ráðgjafasamkundur og þing stofnaðar. Mikilvægustu embættismennirnir voru ræðismenn („konsúlar“), sem voru tveir og kjörnir til eins árs í senn. Þeir fóru með framkvæmdavaldið í formi imperium eða herstjórnar. Ræðismennirnir kepptu við öldungaráðið, sem var upphaflega ráðgjafasamkunda aðalsins, eða „patríseia“, en óx bæði að stærð og völdum er fram liðu stundir. Meðal annarra embættismanna lýðveldisins má nefna dómara (praetor), edíla og gjaldkera (quaestor). Í upphafi gátu einungis aðalsmenn gegnt embættum en seinna gat almúgafólk, eða plebeiar, einnig gegnt embættum.
Rómverjar náðu hægt og bítandi völdum yfir öllum öðrum þjóðum á Ítalíu-skaganum, þar á meðal Etrúrum. Síðasta hindrunin í vegi fyrir algerum yfirráðum Rómverja á Ítalíu var gríska nýlendan Tarentum, sem leitaði aðstoðar hjá Pyrrhusi konungi frá Epírus árið 282 f.Kr., en mótstaðan var til einskis. Rómverjar tryggðu yfirráð sín með því að stofna eigin nýlendur á mikilvægum stöðum og héldu stöðugri stjórn sinni á svæðinu.
Watford
Knattspyrnulið borgarinnar er Watford F.C.
Rómverska lýðveldið
Saga
Bandamannastríðið svonefnda braust út árið 91 f.Kr. þegar bandamenn Rómverja á Ítalíuskaganum fengu ekki borgararéttindi. Það stóð til ársins 88 f.Kr.. Endurskipulagning Gaiusar Mariusar á rómverska hernum varð til þess að hermenn sýndu oft herforingja sínum meiri meiri tryggð en borginni. Valdamiklir herforingjar gátu náð kverkataki á bæði öldungaráðinu og borginni. Þetta leiddi til borgarastríðs milli Mariusar og Súllu sem endaði með einveldistíð Súllu 81-79 f.Kr. thumb|left|110px|[[Pompeius|Pompeius Magnus.]] thumb|right|110px|[[Júlíus Caesar|Gaius Júlíus Caesar.]] Um miðja 1. öld f.Kr. mynduðu þeir Júlíus Caesar, Pompeius og Crassus með sér leynilegt bandalag um stjórn ríkisins, hið svonefnda fyrra þremenningasamband. Þegar Caesar hafði náð Gallíu undir rómversk yfirráð leiddi árekstur milli hans og öldungaráðsins til annars borgarastríðs, þar sem Pompeius stjórnaði herjum öldungaráðsins. Caesar hafði sigur og var gerður einvaldur (dictator) til lífstíðar. Árið 44 f.Kr. var Caesar ráðinn af dögum af hópi öldungaráðsmanna sem voru mótfallnir einveldi Caesars og vildu koma á löglegri stjórn að nýju. Það mistókst en í kjölfarið varð til síðara þremenningasambandið með samkomulagi milli Oktavíanusar, erfingja Caesars, og tveggja fyrrum stuðningsmanna Caesars, Marcusar Antoniusar og Lepidusar og skiptu þeir með sér völdunum. Þetta bandalag leystist fljótt upp og varð til þess að Oktavíanur og Marcus Antonius kepptust um völd. Þegar skarst í odda með þeim sigraði Oktavíanus Marcus Antonius og Kleópötru Egyptalandsdrottningu í orrustunni við Actíum árið 31 f.Kr.
Í kjölfarið varð Oktavíanus óumdeildur valdhafi Rómar, og þótt að nafninu til hafi hann einungis gegnt ýmsum embættum rómverska lýðveldisins var hann þó í raun nokkurs konar einvaldur allt til æviloka. Hann hélt völdum í yfir fjóra áratugi og mótaði á þeim tíma vald keisarans. Venjan er að telja Oktavíanus fyrsta keisarann og miða upphaf keisaratíðar hans við árið 27 f.Kr. er samkomulag náðist milli hans og öldungaráðsins um völd hans en öldungaráðið veitti honum að því tilefni virðingarheitið Ágústus.
Skrúðgarður
Skrúðgarður eða lystigarður er (stór) almenningsgarður með ýmiss konar plöntum, gangstígum o.fl. þar sem njóta má gróðurs og útiveru. Frægir skrúðgarðar á Íslandi eru t.d. Skrúður, garður Sigtyggs Guðlaugssonar á Núpi í Dýrafirði, garður Guðbjargar í Múlakoti og elsti trjágarðurinn á Íslandi sem er á Skriðu í Hörgárdal. Aðrir frægir skrúðgarðar á Íslandi eru Hljómskálagarðurinn við Tjörnina í Reykjavík, garðurinn bakvið Alþingishúsið (Alþingishúsgarðurinn), Hellisgerði (skrúðgarður Hafnfirðinga) og Lystigarður Akureyrar.
Tome
thumb|Tome (Philippe Vandevelde)
Tome (24. febrúar 1957 - 5. október 2019) var listamannsnafn belgíska myndasöguhöfundarins Philippe Vandevelde. Eftir hann liggja fjölmargar sögur, en kunnastur var hann sem höfundur bókanna um Sval og Val, ævintýri Litla-Svals og leynilögreglumannsins Soda.
Ferill
Vandevelde fæddist í Brussel og fékk snemma brennandi áhuga á myndasögum. Hann gerðist aðstoðarteiknari hjá myndasagnahöfundinum Dupa, þar sem hann kynntist Janry sem átti eftir að verða samstarfsmaður hans um árabil. Jafnframt starfaði hann sem aðstoðarmaður fleiri kunnra listamanna. Má þar nefna Turk höfund myndasagnanna um uppfinningamanninn Leonard og De Groot höfund Clifton-bókanna. Þeir Tome og Janry voru ráðnir til tímaritsins Svals árið 1979, en listamannsnöfn þeirra voru vísun í bandaríska teiknimyndaparið Tomma og Jenna. Tome fór fljótlega í hlutverk höfundarins en Janry sá meira um teiknihlutann, auk þess að koma að handritsgerðinni.
Þegar Fournier hætti skyndilega störfum sem aðalhöfundur Svals og Vals-sagnaflokksins ákváðu stjórnendur Dupuis-útgáfunnar að hverfa frá þeirri stefnu að hafa einn aðalhöfund. Þess í stað fólu þeir nokkrum listamönnum eða listamannatvíeykjum að semja sögurnar samhliða. Sögur þeirra Tome og Janry féllu best í kramið og urðu þeir senn aðalhöfundar.
Alls gerðu félagarnir fjórtán bækur um Sval og Val. Út frá þeirri spratt nýr sagnaflokkur um ævintýri Litla-Svals. Þrátt fyrir nafnið, rautt hárið og lyftuvarðarbúninginn hefur sú persóna í raun engin tengsl við Sval sjálfan. Tome segir að ævintýri Litla-Svals byggist að miklu leyti á hans eigin bernskuminningum og ævintýrum dóttur hans. Alls hafa sautján bækur komið út um Litla-Sval, sú síðasta árið 2015.
Samhliða vinnunni að þessum sagnaflokkum, samdi Tome efni fyrir raunsæislegri myndasögur. Þar eru kunnastar sögurnar um Soda, sem teiknaðar eru af Bruno Gazzotti. Þær eru blóðugar spennusögur af lögreglufulltrúa í New York sem berst við glæpamenn, en dulbýr sig þó sem kaþólskur prestur til að róa aldraða móður sína. Alls urðu bækurnar þrettán í ritröðinni.
Á árunum 1997 til 2002 samdi Tome þriggja bóka verk, Berceuse assassine, ásamt teiknaranum Ralph Meyer. Um er að ræða afar myrka sögu af hjartveikum leigubílsstjóra í New York sem dregst inn á brautir glæpa. Fyrsta ævintýri bókaflokksins Le Cœur de Telenko (Ísl. Hjarta Telenko) kom út á íslensku á vegum Nordic Comics árið 1999 undir heitinu Vögguvísa morðingjans.
Guðrún Á. Símonar - Svanasöngur á heiði
'''Guðrún Á. Símonar syngur''' er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Guðrún Á. Símonar tvö lög við píanóundirleik Fritz Weisshappel. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
720–711 f.Kr.
720–711 f.Kr. var 9. áratugur 8. aldar f.Kr.
Varta
Ekki má rugla saman vörtu og geirvörtum eða spunavörtum kóngulóa.
Tryggðakrókus
Tryggðakrókus (fræðiheiti Crocus chrysanthus) er blómplanta af ættkvísl krókusa, ættaður frá Balkanskaga og Tyrklandi.
Hann er með skær appelsínugul skállaga blóm. Minni hnýði og blóm en en vorkrókus en myndar hann fleiri blóm á lauk en vorkrókusinn. Hæð um 3 til 4 sm. Á ensku hefur hann verið nefndur "snow crocus" vegna þess hve snemma hann blómstrar, eða um tvemur vikum á undan vorkrókusnum og oft upp í gegn um snjó síðvetrar eða snemma vors. Blöðin eru mjó með silfraðri miðrönd. Latneska heiti hanns, chrysanthus, þýðir gullinblómstrandi.
Ræktunarafbrigði
Ræktunarafbrigði tryggðakrókus eru úrval af Crocus chrysanthus og bendinga þessarar tegundar við nokkrar undirtegundir af páskakrókus og Crocus aerius. Gul afbrigði eru úrval af Crocus chrysanthus. Blá og hvít afbrigði eru blendingar við Crocus biflorus.
Íslensk menning
Íslensk menning er menning Íslendinga. Hún er þekkt fyrir bókmenntasögu sína, sem er byggð á höfundum frá 12. og 14. öldum.
Bókmenntir
Elstu íslensku bókmenntirnar eru skrifaðar í kringum 1100, þó þær eigi sér mun eldri rætur í munnlegri geymd. Það sem fyrst var skrifað voru lög, áttvísi (ættfræði) og þýðingar helgar (kristinfræði), auk Fyrstu málfræðiritgerðarinnar og Íslendingabókar Ara fróða. Sögur af konungum fylgdu svo í kjölfarið og þá Íslendingasögur, riddarasögur og fornaldarsögur.
Kvikmyndir
Árlega eru veitt verðlaun fyrir afrek liðins árs í kvikmyndagerð á Íslandi. Verðlaunin, sem hafa Óskarsverðlaunin bandarísku sem fyrirmynd, eru kölluð Edduverðlaunin.
Myndlist
Myndlist á Íslandi er ung á alþjóðamælikvarða. Áður voru það aðallega málverk sem voru gerð, en um 1965 varð til hópur sem kallaði sig SÚM og þeir komu með nýjar stefnur í íslenska myndlist í fyrsta sinn. Innsetningar, gjörningar og fleira í þeim dúr kom í fyrsta sinn til landsins og var listamaðurinn Dieter Roth helsta driffjörðin í SÚM.
Annað
Þekktustu Íslendingarnir eru líklega tónlistarkonan Björk Guðmundsdóttir og rithöfundurinn Halldór Laxness, Nóbelsverðlaunahafi í bókmenntum árið 1955.
Labradorstraumurinn
thumb|right|Iður í Labradorstraumnum Labradorstraumurinn er kaldur hafstraumur í Norður-Atlantshafi. Hann flæðir úr Norður-Íshafi meðfram strönd Labrador, umhverfis Nýfundnaland og áfram suður með Nova Scotia. Hann er framhald á Vestur-Grænlandsstraumnum og Baffinseyjarstraumnum.
Hann mætir Golfstraumnum á Miklabanka suðvestan við Nýfundnaland og aftur norðan við Ytribanka undan Norður-Karólínu. Samspil þessara tveggja strauma skapar bæði miklar þokur og auðug fiskimið.
Surimi
thumb|right|300px|Surimi deig tilbúið til vinnslu thumb|250px| Krabbalíki unnið úr surimi Surimi (擂り身) eða krabbalíki er hakk eða marningur oftast unnið úr fiski og er fiskurinn marinn inn í jafning sem er eins og þykkt hlaup þegar hann er eldaður. Surimi er hluti af asískri matarmenningu og er surimi deigið formað í á ýmsa vegu, oft sem eftirlíkingar af dýrum matvörum en vinsælast sem krabbar eða fiskstönglar.
Margra alda hefð er fyrir mótun mats úr fiskbolludeigi en skil urðu í iðnaðarframleiðsla á surimi árið 1969 þegar fiskverkendur í Japan fundu leið til að nýta fisk sem áður fór í fóður til manneldis. Aðallega var unnið surimi úr alaskaufsa.
Síðustu ár hafa árlega um 2-3 milljónir tonna af fiski eða milli 2-3 % af fiskafla farið í surimi og afurðir sem byggja á surimi.
Framleiðslan fer þannig fram að fiskhold er marið, kælt og þvegið þar til það verður að þykkum massa. Fiskurinn er skolaður nokkrum sinnum í vatni til að losna við lykt. Massinn eða maukið er svo blandað með vatnsbindiefnum og ýmsum efnum svo sem sterkju, eggjahvítu, salti, jurtaólíu, sorbitól, sykri, sojapróteini, kryddi og MSG. Hreinsað og þvegið fiskmaukið er vanalega bragðlaust og það verður að bæta í það bragðefnum.
Þegar surimi er framleitt úr fiski þá myndast gel úr próteini úr fisknum. Feitir uppsjávarfiskar hafa ekki rétt prótein og eru ekki notaðir í surimi. Sumir fiskar mynda ekki gelkennt surimi nema með því að bæta við eggjahvítu og kartöflumjöli (sterkju). Áður en kúariða braust út var algengt í iðnaði að blanda blóðvökva úr sláturdýrum við fiskdeigið til að auka gelmyndun.
Beringshaf
thumb|275px|Kort sem sýnir Beringshaf fyrir miðju, til hægri er Alaska og til vinstri Síbería með Kamtjatkaskaga Beringshaf (á ensku Bering Sea; á rússnesku Бе́рингово мо́ре) er hafssvæði í nyrsta hluta Kyrrahafsins milli Alaska í austur, austurströnd Síberíu og Kamtjatkaskaga í vestur, Alaskaskaga og Aleuteyjum í suður og suðaustur. Í norður tengist það Tjúktahafi og Norður-Íshafi í gegnum Beringssund.
Hafið dregur nafn af danska landkönnuðinum Vitus Bering sem fyrstur Evrópumanna fór þar um árið 1728 og síðar 1741.
Beringshaf er 2 315 000 km² að flatarmáli, og mæting hafsstrauma norðan úr Íshafi og sunnan úr Kyrrahafi gera það að einu ríkasta sjávarlífríki á jörðu. Bæði Bandaríkin og Rússland eiga landhelgi á Beringshafi auk alþjóðlegs hluta sem nefndur er „Donut Hole“ á ensku.
Miklibanki
Blöndun kaldsjávar og hlýsjávar skapar líka oft þoku á þessu svæði. Skipið Titanic sökk skammt sunnan við Miklabanka.
Peder Hansen Resen
Æviágrip
Peder Resen var sonur Hans Hansen Resen, Sjálandsbiskups. Hann útskrifaðist með próf í guðfræði frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1645 og fór þá í hefðbundna námsreisu ásamt m.a. Rasmusi Bartholin til Hollands og Frakklands þar sem hann lagði stund á lögfræði og textafræði (fílólógíu). Eitt ár dvaldi hann í Padúa á Ítalíu og lærði lög. 1657 varð hann prófessor við háskólann í Kaupmannahöfn. Árið 1664 gerði konungur hann að borgarstjóra Kaupmannahafnar og 1669 að assessor í hæstarétti. Hann þjáðist af liðagigt síðustu ár sín og lést, barnlaus, í Kaupmannahöfn.
Útgáfustarfsemi
Peder Resen hafði mikinn áhuga á útgáfu fornra norrænna lögbóka og gaf út 1675 norsku Hirðskrána og ýmsar gamlar danskar lögbækur í tengslum við lögfræðikennslu sína við háskólann. Hann varð fyrstur til að gefa út á prenti íslensku fornritin Snorra-Eddu, Hávamál og Völuspá (1665), auk orðabókarinnar Lexicon Islandicum (1683) eftir Guðmund Andrésson.
Þorleifur hreimur Ketilsson
Þorleifur Ketilsson hreimur (d. 1289) var íslenskur lögsögumaður á 13. öld og síðastur lögsögumanna á Íslandi.
Hann var sonur Ketils Þorlákssonar lögsögumanns og tók við af honum 1263. Móðir hans var Halldóra Þorvaldsdóttir, alsystir Gissurar jarls. Hann var mikið með Gissuri móðurbróður sínum og er fyrst nefndur þegar Órækja Snorrason fór að Gissuri í Skálholti í ársbyrjun 1242, þá var hann sendur til að safna liði í Grímsnesi og Ölfusi. Hann gæti þá hafa verið um tvítugt.
Hann fór til Noregs með Gissuri 1246 og í suðurgöngu til Rómar 1249. Hann var í brúðkaupinu á Flugumýri 1253 en reið burtu daginn fyrir Flugumýrarbrennu, var með Gissuri að elta uppi brennumenn og fór til Noregs með honum 1254. Hann var líka með Gissuri þegar Þórður Andrésson og bræður hans fóru að honum í Bræðratungu 1264. Hann var sagður hreystimenni. Kona hans var systir Gróu Álfsdóttur, konu Gissurar, en ekki er vitað hvað hún hét. Þorlákur sonur þeirra bjargaðist úr Flugumýrarbrennu, tíu ára að aldri, og loguðu föt hans þegar hann hljóp út.
Þorleifur var þrisvar lögsögumaður, fyrst 1263-1266, svo 1268 í eitt ár og síðast 1271 í eitt ár, síðastur í röð lögsögumanna. Í sumum annálum er sagt að Sigurður Þorvaldsson (eða Guðmundsson) hafi verið kosinn lögsögumaður 1266 en aðrar heimildir nefna hann ekki en segja að Þorleifur hafi verið lögsögumaður í fjögur ár. Um Sigurð þennan er ekkert vitað, hafi hann á annað borð verið til.
Drífa
Drífa er íslenskt kvenmannsnafn.
Knúts saga heimska
Knúts saga heimska (eða Sagan af Knúti Steinssyni heimska) er riddarasaga síðari tíma. Söguhetjan er sonur ríks bónda í Svíþjóð. Hún kom fyrst út á prenti árið 1911 hjá Bókaverslun Odds Björnssonar á Akureyri.
Geum sylvaticum
Geum sylvaticum er jurt af rósaætt frá vesturhluta Miðjarðarhafssvæðisins (Alsír, Marokkó, Frakkland, Portúgal og Spánn).
Austurlönd
thumb|250px|Kort sem sýnir lausleg landamörk Austurlanda eins og þau voru kölluð fyrir nýöld með rauðu. Austurlönd eiga ýmist við um lönd allrar Asíu eða í sértækari merkingu ákveðin lönd í Asíu. Talað erum Austurlönd nær og fjær. Fyrir nýöld áttu Austurlönd gjarnan við um svipað svæði og það sem við köllum Austurlönd nær í dag, þ.e. Botnalönd og svo hluta Tyrklands, Mesópótamíu, Írans og Egyptalands. Það svæði er á mörgum tungum nefnt Levant sem kemur úr latínu og vísar til þess að austur er átt rísandi sólar. Þetta svæði er þó illa skilgreint.
Erpur Eyvindarson
Erpur Þórólfur Eyvindarson (f. 29. ágúst 1977), einnig þekktur sem Blaz Roca og Johnny National, er íslenskur rappari, myndlistamaður og sjónvarpsmaður.
Hann er einn liðsmaður hljómsveitarinnar XXX Rottweilerhunda. Hann var með þættina Íslensk kjötsúpa, Johnny International og Johnny Naz á Skjá einum. Þá kom hann fram í Loga í beinni veturinn 2009 auk þess sem hann vann að Steindanum okkar vorið 2010 (ásamt Steinþóri Hróari Steinþórssyni). Erpur sá einnig stöku sinnum um útvarpsþáttinn Harmageddon á útvarpsstöðinni X-inu 977. Erpur hlaut gullplötu fyrir sína fyrstu breiðskífu, Kópacabana (2010), eftir að hún seldi yfir 5.000 eintök.
Dagur vatnsins
Dagur vatnsins er alþjóðlegur hátíðisdagur sem er haldinn 22. mars ár hvert. Hann var upphafleag tillaga í Dagskrá 21 sem var samþykkt á Heimsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun í Ríó 1992. Fyrsti dagur vatnsins var haldinn hátíðlegur árið 1993.
Ýmsir viðburðir tengjast degi vatnsins um allan heim. Mörg félagasamtök nýta daginn til upplýsingamiðlunar og fjáröflunar fyrir verkefni sem snúast um að taka á vatnsskorti, vatnsmengun og skorti á sorphreinsun.
Skýrsla Sameinuðu þjóðanna um þróun vatns í heiminum kemur út hvert ár á þessum degi.
Þurrlendi
thumb|right|Kort sem sýnir þurrlendi Jarðar. Þurrlendi, þurrt land, fast land eða einfaldlega land eru þeir hlutar af yfirborði Jarðar sem ekki eru undir yfirborði sjávar eða vatns. Þurrlendi þekur 29,2% af yfirborði Jarðar. Megnið af starfsemi mannsins fer fram á þurrlendi, eins og landbúnaður, föst búseta og nýting margra náttúruauðlinda. Uppruni lífs á Jörðinni var í sjónum og landplöntur og landdýr þróuðust út frá sjávargróðri og sjávardýrum.
Reykjavíkurvitar
thumb|right|Höfðaviti við Sæbraut er nýjasti vitinn í Reykjavík og fyrsti nýi vitinn á Íslandi í 30 ár. Reykjavíkurvitar eru nokkrir vitar við innsiglinguna í Reykjavíkurhöfn og Sundahöfn. Þetta á þó ekki við um Gróttuvita og Engeyjarvita sem eru oftast taldir sérstaklega. Reykjavíkurvitar eru því: tveir vitar við mynni Reykjavíkurhafnar, einn á Ingólfsgarði og einn á Norðurgarði (báðir reistir upphaflega 1917, en núverandi hús frá 1993), ljóseinkenni Fl R 2s og Fl G 2s; Höfðaviti við Sæbraut við Höfða (reistur 2017), ljóseinkenni Iso WRG 4s; og viti á Skarfakletti (reistur 2014), ljóseinkenni Fl G 2s. Allt eru þetta stálgrindarvitar.
Áður höfðu verið vitar við enda Vitastígs frá 1897 (rifinn 1927), á endanum á Faxagarði í innri höfninni (frá 1927 þar til hann féll í sjóinn í óveðri 1945), og viti í turni Sjómannaskólans (frá 1945 til 2014), en árið 2008 varð ljóst að nýbyggð háhýsi við Höfðatorg byrgðu sýn á hann. Höfðaviti tók við af honum.
Auk vitanna eru nokkrar ljósbaujur sem vísa leiðina til Reykjavíkurhafnar og Sundahafnar, eins og við enda Engeyjarrifs, við Skarfasker og Viðey, við Akurey og fleiri. Auk þeirra eru leiðarljós í landi á ýmsum stöðum, eins og á enda Eyjargarðs og Ingólfsgarðs, Gufuneshöfða, Ártúnshöfða og fleiri stöðum.
Hljómar - Hljómar 1965-68
Hljómar - Hljómar 1965-68 er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1975. Á henni flytja Hljómar frá Keflavík öll sín bestu lög.
Sorturák
Sorturák (latína līnea nigra eða „svarta línan“) kallast dökk eða brúnleit rák sem sést á maga margra óléttra kvenna. Rákin liggur lóðrétt frá klyftabeininu (os pubis, einnig lífbein) upp kvið þeirra og að flagbrjóskinu.
Rákinni veldur oflitunen sem orsakast af aukinni framleiðslu á litkorninu melanín (sem nefnist einnig sortuefni). Talið er að estrógen orsaki þessa auknu framleiðslu sortuefnis, en sú aukna framleiðsla veldur einnig dökknun vörtubauganna.
730–721 f.Kr.
730–721 f.Kr. var 8. áratugur 8. aldar f.Kr.
Alaskaufsi
Alaskaufsi (fræðiheiti Gadus chalcogrammus) er fiskur af þorskaætt. Alaskaufsi er mikilvægur matfiskur og er einn af stærstu fiskstofnum heims. Hann er mikið notaður í surimi framleiðslu í Japan. Árið 2009 var Alaskaufsi í 4. sæti yfir mest veiddu fiskitegundir heims í tonnum:
Sósíalistafélagið
Sósíalistafélagið er íslenskt félag sem var stofnað árið 1994, með það fyrir augum að safna þráðum íslensks sósíalisma að nýju eftir hrun Sovétríkjanna, og stofna nýjan íslenskan sósíalistaflokk. Það var virkt í nokkur ár, hélt m.a. „Rauðan fyrsta maí“ í samvinnu við fleiri félög að kvöldi 1. maí í nokkur ár og efndi einnig til funda um sósíalisma og fleiri málefni. Það er ennþá til, en hefur verið óvirkt í mörg ár. Formaður þess er Þorvaldur Þorvaldsson.
Davíð
Davíð er íslenskt karlmannsnafn.
Þjalar-Jóns saga
Þjalar-Jóns saga er íslensk riddarasaga, líklega samin á 14. öld. Hún segir frá börnum Svipdags jarls en bróðirinn Jón (Þjalar-Jón) verður viðskila við móður sína og systur eftir að faðir þeirra er myrtur. Jón dulbýr sig og fer til Vilhjálms konungs í Vallandi. Eiríkur sonur hans verður ástfanginn þegar hann sér mynd af systurinni Marsilíu og hjálpar Jóni til að bjarga henni og móður þeirra Jóns.
Gunnlaugur Þórðarson gaf söguna út árið 1857. Önnur útgáfan kom út árið 1907.
Dimitar Berbatov
'''
Dimitar Ivanov Berbatov (b. Димитър Иванов Бербатов) (f. 30. janúar 1981 í Blagoevgrad í Búlgaríu) er búlgarskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði stöðu framherja. Hann vann fjórum sinnum til Búlgörsku verðlaunanna „leikmaður ársins“.
Ferill
Ferill Berbatov byrjaði hjá félaginu Pirin Blagoevgrad og hélt áfram þar þangað til þjálfarinn Dimitar Penev kom auga á hann.
CSKA Sofia
Þegar Berbatov var 17 ára gamall fetaði hann í fótspor föður síns og fór til félagsins CSKA Sofia. Hann var þar frá 1998 til 2001. Það sama ár skoraði hann 14 mörk í 27 deildarleikjum.
Bayer Leverkusen
Markatala hans, 9 mörk í 11 leikjum 2000-2001, tryggði Berbatov samning hjá Bayer Leverkusen í janúar 2001. Fyrsta leiktíð hans hjá Bayer Leverkusen gekk sæmilega en hann skoraði einungis 16 mörk í fyrstu 67 leikjum sínum. Berbatov spilaði hinsvegar stórt hlutverk í meistaradeildarleik á fyrstu leiktíð sinni og skoraði mjög minnisstætt mark gegn Lyon og annað gegn Liverpool í 4 liða úrslitum. Hann kom líka inn sem varamaður á 38. mínútu fyrir Thomas Brdaric í úrslitaleik gegn Real Madrid.
Tottenham Hotspurs
Þann 1. júlí 2006 gekk Berbatov svo í raðir úrvalsdeildarliðsins Tottenham Hotspur F.C. fyrir 10,9 milljón punda sem gerði hann að dýrasta búlgarska knattspyrnumanni sögunnar. Berbatov skoraði tvö mörk á tveimur mínútum í fyrsta leik sínum fyrir Tottenham í vinaleik gegn Birmingham City.
Manchester United
Þann 1. september 2008 fór Berbatov til Manchester United fyrir um það bil £30.75 million punda og fékk hann þar treyju númer 9, fyrrverandi númer Louis Saha.
Berbatov skoraði svo sín fyrstu 2 mörk í 3-0 sigri United í meistaradeildarleik gegn liði Álaborgar, Aalborg BK. Hann skoraði svo sitt fyrsta deildarmark í 4-0 sigri á West Bromwich Albion þann 18. október 2008.
Fulham
Þann 31.ágúst 2012 fór Berbatov til Fulham og skrifaði han undir 2 ára samning en kaupverðið var ekki gefið upp. Berbatov hélt sama treyjunúmeri og hjá Manchester United eða númer 9.
Simbabve
Simbabve er landlukt land í sunnanverðri Afríku á milli ánna Sambesí og Limpopo. Það á landamæri að Suður-Afríku í suðri, Botsvana og Namibíu í vestri, Sambíu í norðri og Mósambík í austri. Landið var áður kallað Suður-Ródesía og síðan aðeins Ródesía frá 1965 til 1980 þegar það var nefnt Simbabve eftir fornri höfuðborg Monomotapaveldisins á 15., 16. og 17. öld. Höfuðborg Simbabve og stærsta borgin er Harare en næststærsta borgin er Bulawayo. Um 15 milljónir manna búa í Simbabve og þar eru 16 opinber tungumál, en enska, sjóna og ndebele eru algengust.
Frá 11. öld hefur þetta landsvæði verið hluti af ýmsum ríkjum, þar á meðal Rozvi og Mthwakazi, auk þess að vera þjóðleið fyrir verslun og fólksflutninga. Núverandi land Simbabve var fyrst afmarkað 1890 af Breska Suður-Afríkufélaginu undir stjórn Cecil Rhodes þegar félagið lagði undir sig Mashonaland og síðan Matabeleland 1893 eftir stríðsátök sem nefndust Fyrsta Matabelestríðið. Félagsræði í Ródesíu lauk 1923 þegar Suður-Ródesía var stofnuð sem bresk nýlenda með heimastjórn. Árið 1965 lýsti hvít minnihlutastjórn nýlendunnar einhliða yfir sjálfstæði sem Ródesía. Landið var einangrað á alþjóðavettvangi auk þess sem þar stóð yfir borgarastyrjöld milli stjórnarhersins og skæruliðahreyfinga þeldökkra þjóðernissinna. Átökunum lauk eftir 15 ár með friðarsamkomulagi sem kom á almennum kosningarétti og viðurkenningu á sjálfstæði landsins 1980. Simbabve gerðist aðili að Breska samveldinu en var rekið þaðan 2002 fyrir brot stjórnar Robert Mugabe á alþjóðalögum.