cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
1. Ísbjarnarblús (Bubbi Morthens)
2. Hiroshima (Utangarðsmenn)
3. Stórir strákar fá raflost (Egó)
4. Fjöllin hafa vakað (Egó)
5. Lög og regla (Bubbi Morthens)
6. Blindsker (Das Kapital)
7. Kona (Bubbi Morthens)
8. Er nauðsynlegt að skjóta þá (Bubbi Morthens)
9. Skyttan (Bubbi og MX-21)
10. Háflóð (Bubbi Morthens)
12. Fjólublátt flauel (Bubbi Morthens)
13. Kossar án vara (Bubbi og Sierra Maestra)
14. Það er gott að elska (Bubbi Morthens)
15. Sumar Konur (Bubbi Morthens)
16. Með vindinum kemur kvíðinn (Bubbi Morthens)
17. Við Gróttu (Bubbi, Stríð og friður)
18. 1000 kossa nótt (Bubbi, Stríð og friður)
19. Fallegi lúserinn minn (Egó)
Diskur tvö:
21. Stál og hnífur (Bubbi Morthens)
22. Agnes og Friðrik (Bubbi Morthens)
24. Móðir (Egó)
25. Afgan (Bubbi Morthens)
26. Strákarnir á Borginni (Bubbi Morthens)
27. Talað við Gluggann
28. Augun mín
29. Aldrei fór ég suður
30. Foxtrot (Bubbi Morthens)
31. Sonnetta (Bubbi Morthens)
32. Kaupmaðurinn á horninu (GCD)
33. Þingmannagæla (Bubbi og Sierra Maestra)
34. Sem aldrei fyrr (Bubbi Morthens)
Údmúrt
Údmúrt (удмурт кыл, udmurt kyl; áður vótjak) telst til úralskrar greinar finnsk-úgrískra mála. Údmúrt er mál Údmúrta sem búa flestir í Údmúrtíu, þar sem údmúrt er opinbert tungumál ásamt rússnesku. Mælendafjöldi um 340.000. Málið er ritað með kýrillisku stafrófi.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
36. Með þér (Bubbi Morthens)
37. Kveðja (Bubbi, Stríð og friður)
Údmúrt
10–30 % orðaforðans eru tökuorð úr tatarísku og rússnesku.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
38. Ástin getur aldrei orðið gömul frétt (Bubbi Morthens)
39. Grafir og bein (Bubbi Morthens)
Framtíðin
thumbnail|200px|Merki Framtíðarinnar Framtíðin er annað tveggja nemendafélaga Menntaskólans í Reykjavík og elsta nemendafélag á Íslandi, stofnað árið 1883. Framtíðin varð til við sameiningu Bandamannafélagsins og Nemendafélagsins Ingólfs. Framtíðin var í upphafi stofnuð til að efla mælsku- og ritlist innan skólans en einnig var það stefna félagsins að halda skemmtanir fyrir nemendur.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
40. Engill ræður för (Egó)
Diskur þrjú:
Framtíðin
Forsagan
Bandamannafélagið var fyrsta nemendafélag Menntaskólans í Reykjavík, stofnað 1. apríl 1867 og var fyrsti forseti þess Valdimar Briem. Félagið var þó lagt niður um nokkurt skeið haustið 1873 en var endurreist tveimur árum síðar.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
41. Hrognin eru að koma (Bubbi Morthens)
42. Kyrlátt kvöld (Utangarðsmenn)
Framtíðin
Forsagan
Árið 1878 var nokkrum félagsmönnum Bandamannafélagsins vikið úr félaginu og í kjölfar þess stofnuðu þeir sitt eigið félag Ingólf. 1883 voru þessi tvö félög þó sameinuð aftur og úr varð félagið Framtíðin.
Á vegum Bandamannafélagsins var gefið út tímaritið Fjölsvinnur. Fyrsti útgáfudagur blaðsins var 6. apríl 1867 og voru alls gefnir út níu árgangar af blaðinu.
Útgáfa
Félagið Framtíðin gefur út elsta skólablað landsins Skinfaxa sem kom fyrst út 6. janúar 1898. Síðan árið 2010 hefur blaðið verið gefið út með Skólablaðinu, næstelsta skólablaði landsins, og hefur ein ritstjórn annast útgáfu beggja blaðanna. Síðan þá hefur gjarnan verið talað um blöðin tvö sem eitt, Skólablaðið Skinfaxa.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
45. Fatlafól (Bubbi og Megas)
Betlehem
thumb|right|Hverfi í Betlehem Betlehem (arabíska: بيت لحم‎ Bēt Laḥm; hebreska: בֵּית לֶחֶם‎ Bēṯ Leḥem; gríska: Βηθλεὲμ, Beþleem) er borg í Palestínu á Vesturbakkanum rétt sunnan við Jerúsalem. Íbúar eru um 25.000. Í hebresku biblíunni er Betlehem nefnd sem heimabær Davíðs og í Nýja testamentinu er Betlehem fæðingarstaður Jesú. Efnahagslíf borgarinnar byggist aðallega á ferðaþjónustu. Þar eru bæði Fæðingarkirkjan sem kristnir pílagrímar sækja og gröf Rakelar sem gyðingar líta á sem sinn þriðja mesta helgidóm.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
46. Leyndarmál frægðarinnar (Das Kapital)
Framtíðin
Útgáfa
Auk þess gefur það út tímaritið Loka Laufeyjarson nokkrum sinnum á ári. Á hverju skólaári hafa tvær ritstjórnir umsjá með útgáfu blaðsins — ein fyrir áramót og ein eftir áramót. Blaðið var fyrst gefið út skólaárið 1996 – 1997 þegar Framtíðin og Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík ákváðu að skólablöðum innan veggja skólans skyldi fjölgað en áður höfðu félögin gefið út skólablaðið Menntaskólatíðindi í sameiningu. Síðarnefnda blaðið fór undir umsjá Skólafélagsins og Framtíðin skóp Loka Laufeyjarson.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
47. Rómeó og Júlía (Bubbi Morthens)
Framtíðin
Útgáfa
Einu sinni á ári, nánar tiltekið á MR-VÍ-daginn, gefur ritstjórn blaðsins út sameiginlegt blað með Kvasi, tímariti NFVÍ, og nefnist blaðið Loki-Kvasir. Blaðinu er dreift í MR og Versló.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
49. Frelsarans slóð (Bubbi Morthens)
50. Silfraður bogi (Bubbi Morthens)
Framtíðin
Starfsemi
Lengi vel einkenndist starf félagsins af pólitískri baráttu og var svo að innan félagsins skiptust menn í pólitískar fylkingar og voru stjórnir kosnar og settar af eftir stjórnmálaskoðunum. Margir stjórnmálamenn hafa byrjað feril sinn innan vébanda félagsins og hefur félagið því stundum verið kallað „elsti stjórnmálaskóli landsins“. Áherslan á stjórnmál minnkaði þó með árunum.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
51. Friðargarðurinn (Bubbi Morthens)
52. Stúlkan sem starir á hafið (Bubbi Morthens)
Framtíðin
Starfsemi
Félagið sér um Morfíslið skólans og sá um lið skólans í spurningaþættinum Gettu betur framan af en þurfti að láta það af hendi sökum fjárskorts.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
53. Mýrdalssandur (GCD)
Framtíðin
Starfsemi
Frúardagur er leikfélag Framtíðarinnar.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
54. Sumarið er tíminn (GCD)
55. Afkvæmi hugsanna minna (Bubbi Morthens)
Framtíðin
Starfsemi
Forseti Framtíðarinnar er æðsti embættismaður félagsins og var fyrsti forseti þess Valtýr Guðmundsson. Fyrsti kvenforsetinn var Ingibjörg Pálmadóttir árið 1949 en alls hafa þrettán stúlkur gegnt embættinu af 146 forsetum. Þrír forsetar Framtíðarinnar urðu síðar forsætisráðherra Íslands og tveir urðu síðar forseti Íslands.
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
56. Ég sé ljósið (GCD)
Framtíðin
Starfsemi
Meðal þjóðkunnra einstaklinga sem gegnt hafa stöðu forseta Framtíðarinnar má nefna:
Sögur af ást, landi og þjóð 1980-2010
Lagalisti
57. Trúir þú á engla (Bubbi Morthens)
58. Jesús Pétur Kiljan og hin heilaga Jómfrú og aumingja ég (Bubbi Morthens)
59. Fallegur dagur (Bubbi Morthens)
60. Í hjarta mér (Egó)
Steinbrjótsætt
Steinbrjótsætt (latína: Saxifragaceae) er ætt blómplantna. Ættin inniheldur aðallega fjölærar smávaxnar jurtir en nokkrar eru einærar eða runnar. Margar tegundir af steinbrjótsætt hafa norðlæga útbreiðslu.
Einkenni
Innan steinbrjótsættar eru bæði sígrænar plöntur og sumargrænar. Yfirleitt eru laufblöðin einföld og stakstæð en geta verið samsett, gagnstæð eða skert. Sumar tegundir ættarinnar hafa blaðhvilfingu sem vax í rósettu. Stönglar sumra tegunda eru trjákenndir.
Mýlildi
thumb|right|Mynd sem sýnir mýlildi uppsöfnun (bleikt) í smágirni Mýlildi (fræðiheiti amyloid) er útfelling prótína í vefjum, prótein hlaðast upp á óeðlilegan hátt.
Á Íslandi er þekkt arfgeng heilablæðing sem stafar af einu geni og kemur fram sem mýlildismein í heilaæðum þannig að tiltekið prótín safnast upp í smáum slagæðum heilans og veldur æðarofi og heilablóðfalli.
Tenglar
Amyloid עמילואיד アミロイド Amyloid Amiloide Amyloidi Amyloid 類澱粉蛋白
Gamli kastalinn í Stuttgart
thumb|Gamli kastalinn stendur við Schillerplatz í miðborginni thumb|Gamli kastalinn að innanverðu Gamli kastalinn í Stuttgart er frá 10. öld og er eitt elsta nústandandi mannvirki borgarinnar Stuttgart.
Elsti hluti kastalans er frá 950 og var reistur til verndar stóðgarða keisaranna þýska ríkisins. Á þeim tíma var stórt og mikið síki í kringum kastalann. Á 14. öld varð kastalinn aðsetur greifanna í Württemberg. Honum var svo breytt í glæsihöll í endurreisnarstíl 1553-1578 og þótt þá fegursti endurreisnarkastali ríkisins. Í kastalanum var kapella. Síkin í kringum kastalann voru fjarlægð á 18. öld. 1931 brann hluti kastalans, þar á meðal hringturnarnir. Áður en viðgerðum var lokið skall heimstyrjöldin síðari á og stórskemmdist kastalinn á ný í loftárásum. Kastalinn var gerður upp eftir stríð, en framkvæmdum var ekki lokið fyrr en 1971. Kastalinn er safn í dag. Undir kapellunni er grafhvelfing. Þar hvíla m.a. Karl I konungur Württembergs og eiginkona hans, Olga.
Bandalag starfsmanna ríkis og bæja
BSRB (áður Bandalag starfsmanna ríkis og bæja) eru samtök launafólks í opinbera geiranum (ríkis og sveitarfélaga, auk fyrirtækja í almannaþjónustu) á Íslandi. Að BSRB standa 24 aðildarfélög og er samanlagður fjöldi félaga um 21 þúsund. Um 67% félaga eru konur. Formaður BSRB er Sonja Ýr Þorbergsdóttir.
Saga BSRB
Bandalagið var stofnað 14. febrúar árið 1942 og voru þá félagar 1550 talsins. Aðildarfélögin við stofnunina voru 14 talsins, og fór stofnfundurinn fram á kennarastofu Austurbæjarskólans. Fyrsti formaðurinn var Sigurður Thorlacius. Ári eftir stofnunina voru fyrstu lögin um lífeyrissjóði sett og þótt það góður árangur svo ungra samtaka. Af öðrum áföngum í baráttunni fyrir kjararéttindum má nefna setningu laga um réttindi og skyldur opinberra starfsmanna 1954, samið var um verkfallsrétt 1976 og var hann nýttur til allsherjarverkfalla 1977 og 1984. Núverandi formaður BSRB er Sonja Ýr Þorbergsdóttir.
Podocarpus tepuiensis
Podocarpus tepuiensis er sígrænt tré frá Venesúela.
Liaoning
alt=Landakort sem sýnir legu Liaoning hérað í norðausturhluta Kína.|thumb|Kort af legu Liaoning héraðs í Kína. Liaoning (kínverska: 辽宁; rómönskun: Liáoníng), er strandhérað í norðausturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það er staðsett við norðurströnd Gulahafs og er nyrsta strandhérað Kína. Það dregur nafn sitt frá Liao-fljóti sem rennur um miðju héraðsins. Héraðið var áður hluti af Mansjúríu. Íbúafjöldi árið 2010 var 43.7 milljónir. Héraðshöfuðborgin er Shenyang í austurhluta Liaoning.
Landfræðileg afmörkun
Liaoning er þekkt á kínversku sem „Gullni þríhyrningurinn“ út frá lögun sinni og staðsetningu. Héraðið er að mestu á miðlægu láglendi, með héraðshöfuðborgina Shenyang í miðju, og fjallagörðum til austurs og vesturs. Lenging hálendis til suðurs myndar Liaodong-skagi. Fjögur helstu staðháttasvæði héraðsins eru: miðslétturnar; Liaodong-skagi, vesturhálendið og austurfjallasvæðið. Héraðið afmarkast af Gulahafi (Kóreuflóa og Bóhaíhafi) í suðri, Norður-Kóreusku héruðum Norður-Pyongan og Chagang í suðaustri, Jilin til norðaustur, Hebei í suðvestri og Innri Mongólíu í norðvestri. Yalu-fljót sem markar landamæri héraðsins við Norður- Kóreu, rennur í Kóreuflóa milli Dandong í Liaoning og Sinuiju í Norður-Kóreu. Liao-fljót rennur um miðju héraðsins. Þaðan dregur héraðið Liaoning nafn sitt.
Saga
Héraðið hefur tilheyrt Kína frá fyrstu tíð. Nær allt núverandi hérað Liaoning var innan fyrsta Kínamúrsins sem byggður var á valdatíma Shihuangdi, fyrsta keisara Qin veldisins (221–210 f.Kr.). Umhverfið og hefðbundin kínversk siðmenning miðléttunnar í Liaoning teygði sig áfram inn á Norður-Kína sléttuna og til Shandong í suðri. Efnahagur byggði á framleiðslu kínverskra bænda á sléttunum; á jaðrinum byggðist hagkerfið á smalamennsku, skógrækt, fiskveiðum, námuvinnslu og búrekstri. Pólitísk völd á svæðinu fóru þó oft til þjóða sem stóðu utan landbúnaðar, af mongólskum eða mansjú ættum. Khitan þjóðin réðst inn á svæðið á 10. öld e.Kr. og stofnaði Liao-veldið. Sama gerði Mansjúfólkið (Jurchen eða Manchu) sem stofnaði Jin-veldið á 12. öld. Á tíma Mongólaveldisins (1206–1368) voru áhrif kínverska keisaraveldisins endurheimt yfir svæðinu og héldust tengsl svæðisins náin á tíma Mingveldisins (1368–1644). Á tímum Tjingveldisins (1644–1912), sem átti uppruna sinn á svæði mansjú þjóðarbrotsins, voru opinberar tilraunir gerðar til að verja norðaustursvæðið gegn ágangi Kínverja, að undanskildu gamla kínverska landsvæðinu í Liao-árdalnum. Þessi stefna var þó smá saman yfirgefin, meðal annars vegna þrýstings um rússnesk áhrif í norðurhéruðum. Undir lok 19. aldar og fram á 20. öld þrýsti tvennt á róttæka nýbreytni í Liaoning héraði. Annars vegar voru afskipti erlendra aðila - rússnesk og síðar japönsk. Hins vegar var stóraukinn fjöldi kínverskra innflytjenda. Þetta leiddi af sér mikinn hagvöxt. Á fyrri hluta 20. aldar fjölgaði íbúum héraðsins gríðarlega. Á árunum 1896 til 1903 byggðu Rússar Suður- Mansjúríu járnbrautina sem tengdi höfn Dalian borgar við Changchun borg í Jilin héraði sem og Harbin í Heilongjiang héraði, og einnig við Trans-Siberian lestarkerfið. Eftir Stríð Rússlands og Japans 1904–05 (sem að miklu var í og við Liaoning) færðust rússnesk járnbrautar-, hafnar- og landhelgisréttindi til Japana. Frá þeim tíma styrkti Japan stöðugt ítök sín á efnahag Liaoning og Mansjúríu, að hluta til með harðstjórn en einnig með árangursríkri fjárfestingarstefnu og og efnahagslegri útþenslu. Yfirtaka Japana á Shenyang borg árið 1931 var upphaf innrásar Japans í Mansjúríu. Við hertöku Mansjúríu árið 1932 stofnuðu Japanir leppríkið Mandsjúkó og settu Puyi fyrrum keisara Tjingveldisins yfir því. Allt til loka síðari heimsstyrjaldarinnar, miðaði stefna Japana að því að þróa auðlindir Liaoning héraðs til að styrkja Japan efnahagslega. Stóriðja var þar sérstaklega þróuð. Shenyang borg var tekin yfir af kínverskum kommúnistum árið 1948. Iðnaðarmannvirki Liaoning höfðu orðið fyrir miklum stríðsskemmdum. Þá haldlögðu Sovétríkin birgðir og vélar í héraðinu. Ný ríkisstjórn Alþýðulýðveldisins setti síðan endurreisn norðaustur Kína í forgang. Liaoning hérað nútímans var upphaflega stofnað árið 1907 sem Fengtian hérað, en var endurnefnt Liaoning árið 1929. Stjórn japanska leppríkisins Mandsjúkó tók aftur upp fyrra nafn en nafnið Liaoning var endurreist árið 1945 og enn árið 1954.
Íbúar
Meirihluti íbúa Liaoning er Han kínverskur. Fjölmennasti minnihlutahópurinn er af Mansjú þjóðarbrotinu. Keisaraætt Tjingveldisins (einnig nefnt Mansjúveldið) kom af Mansjú fólki í Mansjúríu. Mansjú (Manchu) þjóðarbrotið býr aðallega í austurhluta héraðsins og norður af Liaodong-skaga. Næst fjölmennasti minnihlutahópurinn eru Mongólar, sem búa við landamörk Innri Mongólíu í vestri. Fámennt kóreskt þjóðarbrot býr nálægt landamærunum við Kóreu.
Borgir
Íbúafjöldi Liaoning héraðs árið 2010 var um 43.7 milljónir. Héraðshöfuðborgin Shenyang (hét áður Mukden), er í austurhluta Liaoning. Höfuðborgarbúar voru árið 2010 um 8.1 milljónir. Allar stærri borgir héraðsins eru iðnaðarborgir. Sumar þeirra hafa vaxið gríðarlega frá á fimmta áratug síðustu aldar. Helstu borgirnar eru: Dalian borg með 6.7 milljónir íbúa; Anshan 3.6 milljónir; Jinzhou 3.1 milljónir; Chaoyang (3 milljónir); Tieling 2.7 milljónir; Huludao 2.6 milljónir; Dandong 2.4 milljónir; Yingkou 2.4 milljónir; Fushun 2.1 milljónir; Liaoyang 1.9 milljónir; Fuxin 1.8 milljónir; Benxi 1.7 milljónir; og Panjin með 1.4 milljónir íbúa.
Efnahagur
Efnahagslegs er Liaoning lang sterkasta hérað norðaustur Kína. Það er eitt öflugasta héraðshagkerfi landsins og eitt helsta iðnaðarhéraðið. Ein ástæða mikillar þróunar í Liaoning er mikil fjármögnun, byggð bæði á fjárfestingum sem kínversk stjórnvöld hafa ráðist í síðan 1949, en einnig byggð á umfangsmiklum erlendum fjárfestingum á árunum milli 1896 og 1945, af Rússum en aðallega af Japönum.
Hnúfubakur
Hnúfubakur (fræðiheiti: Megaptera novaeangliae, enska: humpback whale), einnig kallaður hnúðurbakur og skeljungur, er skíðishvalur af ætt reyðarhvala.
Lýsing
Hnúfubakur er frekar kubbslega vaxinn, sverastur um miðjuna en mjókkar til beggja enda. Fullorðinn er hann 13 til 17 metra langur og 25 til 40 tonn á þyngd. Kýrnar eru heldur stærri en tarfarnir eins og er um alla skíðishvali. Hausinn er um þriðjungur af heildarlengd hvalsins. Skíðin eru svört á lit og öllu styttri en skíði annarra skíðishvala af svipaðri stærð. Hnúfubakurinn hefur 330 pör af skíðum og eru þau um 60 cm á lengd og 30 cm á breidd þar sem þau eru breiðust, sú hlið skíðanna sem snýr inn að munnholi er alsett hárum.
Eitt helsta sérkenni hnúfubaks eru gríðarlöng bægsli. Þau geta orðið fimm til sex metra löng eða um einn þriðji af skrokklengd. Fremri brún bægslanna er alsett misstórum hnúðum. Sveifla hvalirnir bægslunum stundum upp úr sjónum og lemja þeim í yfirborðið, að því er virðist í leik. Þeir velta sér einnig iðulega í yfirborðinu og stökkva upp úr sjónum með miklum bægslagangi. Bægsli hnúfubaksins eru lengstu útlimir sem þekkjast í dýraríkinu í dag.
Hnúfubakur hefur lítið horn aftarlega á bakinu og er það mjög breytilegt að stærð og lögun. Hornið er á eins konar upphækkun á bakinu og er sérlega áberandi þegar hvalurinn setur á sig kryppu fyrir djúpköfun. Nafn hans á íslensku (og mörgum öðrum málum) er dregið af því. Hvalirnir eru yfirleitt fimm til sjö mínútur í kafi en stundum mun lengur. Dæmi er um köfun í allt að hálftíma. Áður en þeir kafa koma þeir upp til að anda þrisvar til fjórum sinnum. Þegar hnúfubakar fara í djúpköfun lyfta þeir nánast alltaf sporðinum upp úr sjónum. Þá kemur í ljós sérstakt hvítt litamynstur neðan á sporðblöðkunni sem nota má til þess að greina að einstaklinga. Sporðurinn er breiður með djúpri skoru í miðju og er aftari brún hans óreglulega tennt.
Fæða og félagskerfi
Fæða hnúfubaka er fjölbreytt og mismunandi eftir árstíma en er fyrst og fremst svif, áta og smáfiskur, s.s. sandsíli og loðna.
Félagskerfi húfubaka er betur þekkt en flestra annarra hvala og er hann eina tegundin sem hefur þekkt, afmörkuð og aðgengileg æxlunarsvæði. Tegundin í Norður-Atlandshafi hefur æxlunarsvæði í Karíbahafi.
Á fartíma á haustin og fengitíma að vetri gefa tarfarnir frá sér fjölbreytileg hljóð sem líkja mætti við fuglasöng. Ekki er ljóst hvort þeir eru með þessa að laða til sín kýrnar eða hræða burtu aðra tarfa. Söngurinn er breytilegur eftir hafssvæðum en tarfar á sama svæði syngja sömu stefin. Nýlegar rannsóknir sýna að söngurinn getur gjörbreyst á skömmum tíma þegar nýtt stef verður vinsælt.
Veiðar
Fyrir daga sprengiskutulsins voru hnúfubakar miklu meira veiddir en aðrar tegundir reyðarhvala. Bæði var að þeir héldu sig oft nálægt ströndum og einnig synda þeir hægar en frændur þeirra. Hnúfubakur var án efa meðal þeirra tegunda sem voru skutlaðar við Ísland fyrr á öldum. Með nýrri tækni í lok 19. aldar, gufuknúnum skipum og sprengiskutlum, gekk hratt á hnúfubaksstofna heimsins. Talið er að 2800 hnúfubakar hafi verið veiddir við Vestfirði og Austfirði á árunum 1889 til 1915 en fyrir þann tíma var hvalurinn mjög algengur við strendur landsins. Eftir þessar miklu veiðar urðu hnúfubakar mjög sjaldgæfir við Ísland. Veiddust einungis 6 hvalir af þessari tegund frá því að hvalstöðin í Hvalfirði tók til starfa 1948 þar til hnúfubakar voru friðaðir 1955. Veiðar annars staðar á Norður-Atlantshafi voru öllu minni en við Ísland eða mill 2 og 3 þúsund dýr samanlagt en Alþjóðahvalveiðiráðið alfriðaði hnúfubak þar 1956.
Í Norður-Kyrrahafi voru um 28 þúsund hnúfubakar veiddir frá 1905 til 1965 þegar tegundin var friðuð þar. Á suðurhveli jarðar voru veiddir meira en 150 þúsund hnúfubakar frá aldamótum 1900 fram til 1963 þegar þeir voru friðaðir.
Á síðustu áratugum hefur hnúfubak fjölgað mjög, og er Norður-Atlantshafsstofninn talinn vera á bilinu 12.000 til 14.000 dýr árið 2003 en nálægt 10.000 samkvæmt talningu 2015. Fjöldi hnúfubaka í Norður-Kyrrahafi er talinn 6000 til 8000 dýr og á suðurhveli jarðar um 17.000
Gabriel Metsu
Gabriel Metsu (1629 í Leiden – 24. október 1667 í Amsterdam) var hollenskur listmálari.
Ricoh Arena
thumb|300px|Ricoh Arena að utan Ricoh Arena (Ricoh-leikvangur) er knattspyrnuvöllur í ensku borginni Coventry og er heimavöllur félagsins Coventry City. Leikvangurinn var tekinn í notkun 2005 og er gjarnan notaður fyrir ýmsa viðburði, auk knattspyrnu.
Saga leikvangsins
Það var árið 1997 að ákvörðun var tekin um að reisa nýjan knattspyrnuvöll fyrir Coventry City. Í raun reis heil þyrping húsa. Fyrir utan knattspyrnuvöllinn er þar hótel, sýningarhöll, spilavíti og verslunarmiðstöðin Arena Park. Samstæðan var reis 2005-2007 eftir nokkrar tafir. Leikvangurinn átti upphaflega að taka 45 þúsund manns í sæti og vera þannig með stærri leikvöllum Englands. En þegar uppi var staðið var ákveðið að hafa völlinn minni, þannig að hann tekur eingöngu 32 þúsund manns. Byrjað var að leika knattspyrnu á vellinum haustið 2006. Fyrsti landsleikurinn fór fram 6. október 2006 og áttust þá við England U21 og Þýskaland U21 sem England vann 1-0. Samstæðan öll, þar á meðal völlurinn, var formlega opnuð 24. febrúar 2007 af hlaupakonunni Kelly Holmes og íþróttamálaráðherra landsins Richard Caborn.
Heitið
Heitið Ricoh kemur frá aðalstyrktaraðila samstæðunnar, fjölföldunarfyrirtækinu Ricoh. Upphaflega stóð til að bílaverksmiðjan Jaguar yrði styrktaraðilinn og átti leikvangurinn að heita Jaguar Arena, en samningur við fyrirtækið var leyst upp 18 mánuðum eftir að hann var gerður. Samningurinn við Ricoh var undirritaður 26. apríl 2005 og voru framkvæmdir við samsteypunnar þegar vel á veg komnar.
Íþróttasaga
thumb|Ricoh Arena að innan Ricoh Arena varð heimavöllur Coventry City í upphafi leiktíðar 2005-2006, en þá var leikvangurinn ekki að fullu kláraður. Áður hafði liðið leikið sína leiki á Highfield Road. Fyrsti leikurinn var gegn QPR í B-deildinni (20. ágúst) og vannst hann 3-0. Fyrsti tapleikur liðsins á Ricoh-leikvanginum var 24. september sama ár gegn Hull City 0-2. Áhorfendamet vallarins var slegið 7. mars 2009 í bikarleik Coventry City og Chelsea, sem hinir síðarnefndu unnu 2-0, en 31.407 manns sóttu leikinn. Tæknilega séð var uppselt, því stúkur voru enn í smíðum á þessum tíma. Þegar framkvæmdum var lokið er rúm fyrir 32.609 manns. 21. maí 2011 var völlurinn notaður fyrir úrslitaleik bikarkeppninnar kvenna í knattspyrnu en þá sigraði Arsenal Ladies. Á Ólympíuleikunum 2012 var völlurinn notaður fyrir knattspyrnuleiki, bæði í karla- og kvennaflokki. Af öðrum íþróttum sem nota völlinn má nefna rúgbý og ruðning.
Tónleikar
Fyrir utan íþróttir er Ricoh Arena gjarnan notaður fyrir stórtónleika. Fyrstu tónleikarnir voru haldnir 23. september 2005 fyrir Bryan Adams. Tónleikar sem haldnir hafa verið á leikvanginum:
Áætlað er að Muse og Bruce Springsteen muni halda tónleika í leikvanginum árið 2013.
Handknattleiksárið 1958-59
Handknattleiksárið 1958-59 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1958 og lauk sumarið 1959. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og KR-stúlkur í kvennaflokki. Karlalandslið Íslands lék nokkra æfingaleiki á tímabilinu.
1. deild
Fram féll í 2. deild.
2. deild
Afturelding sigraði í 2. deild á fullu húsi stiga og tryggði sér sæti í 1. deild. Leikin var einföld umferð í fimm liða deild.
1. deild
KR-ingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Leikin var einföld umferð í sex liða deild.
Landslið
Íslenska karlalandsliðið í handknattleik hélt í keppnisferð um Norðurlönd. Liðið tapaði fyrir Norðmönnum og Svíum, en vann góðan sigur á Dönum, 16:23 í Slagelse. Var sigrinum fagnað gríðarlega á Íslandi.
Úsbekistan
Úsbekistan (úsbekíska: Oʻzbekiston) er tví-landlukt land í Mið-Asíu með landamæri að Kasakstan í vestri og norðri, Kirgistan og Tadsikistan í austri og Afganistan og Túrkmenistan í suðri. Sjálfstjórnarlýðveldið Karakalpakstan nær yfir allan norðvesturhluta landsins. Úsbekistan er annað af tveimur tvílandluktum löndum heims; hitt er Liechtenstein.
Til forna var landsvæðið sem nú er Úsbekistan hluti af írönskumælandi héruðunum Transoxíana og Turan. Fyrstu íbúar sem heimildir eru til um voru hirðingjaþjóðin Skýþar sem stofnuðu ríkin Khwarazm, Baktríu, Sogdíu, Fergana og Margiana í fornöld. Landið varð hluti af ríki Akkamenída og síðan Parþaveldinu, eftir stutt skeið undir yfirráðum Makedóna. Sassanídar ríktu þar fram að landvinningum múslima á 7. öld. Á þeim tíma varð íslam ríkjandi trúarbrögð á svæðinu og borgirnar Búkara, Khiva og Samarkand blómstruðu sem áfangastaðir á Silkiveginum frá Kína. Þar fæddust rithöfundar sem höfðu mikil áhrif á Gullöld íslams, eins og Muhammad al-Bukhari, Al-Tirmidhi, Ismail Samani, al-Biruni og Avicenna. Khwarazm-veldið féll við innrásir Mongóla á 13. öld og tyrkískar þjóðir lögðu landið undir sig. Mongólski herforinginn Tímúr fæddist þar í borginni Shahrisabz. Hann stofnaði Tímúrveldið á 14. öld með Samarkand sem höfuðborg. Þar var miðstöð Tímúrendurreisnarinnar undir forystu Ulugh Beg. Á 16. öld réðust Úsbekar inn í landið frá heimaslóðum sínum norðan Aralvatns og stofnuðu Búkarakanatið. Landsvæðið skiptist þá í þrjú ríki: Khiva-kanatið, Kokandkanatið og emíratið Búkara. Babúr, stofnandi Mógúlveldisins á Indlandi, fæddist í Andijan við Fergana á 15. öld og flúði þaðan undan árásum Úsbeka. Á 19. öld hófu Rússar að leggja löndin í Mið-Asíu undir sig. Taskent varð höfuðstaður Rússneska Túrkestans. Úsbekistan varð hluti af Sovétríkjunum sem Sovétlýðveldi Úsbeka árið 1924. Landið lýsti yfir sjálfstæði við upplausn Sovétríkjanna 31. ágúst 1991. Islam Karimov, forseti sovétlýðveldisins, var kjörinn fyrsti forseti landsins og sat hann í embætti þar til hann lést árið 2016.
Menningarlega er Úsbekistan mjög fjölbreytt vegna sögu landsins og legu þess. Úsbekíska er opinbert mál landsins. Úsbekíska er tyrkískt mál skrifað með latínuletri og er talað af um 85% íbúa. Rússneska er útbreidd sem samskiptamál og í stjórnsýslunni. Úsbekar eru um 81% landsmanna, en þar á eftir koma Rússar (5,4%), Tadsikar (4%), Kasakar (3%) og aðrir (6,5%). Um 79% íbúa eru múslimar, 5% fylgja rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni og 16% aðhyllast önnur trúarbrögð eða eru trúlaus. Meirihluti Úsbeka eru múslimar utan fylkinga. Úsbekistan er aðili að Samveldi sjálfstæðra ríkja, Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, Sameinuðu þjóðunum og Samvinnustofnun Sjanghæ. Landið er opinberlega skilgreint sem lýðveldi, en mannréttindasamtök hafa skilgreint Úsbekistan sem „alræðisríki með takmörkuð borgararéttindi“.
Sem sjálfstætt lýðveldi er Úsbekistan veraldlegt, miðstýrt forsetaræði. Landið skiptist í 12 héruð (viloyatlar), borgina Taskent og sjálfstjórnarlýðveldið Karakalpakstan. Taskent er bæði stærsta borg landsins og höfuðborgin. Shavkat Mirziyoyev, sem tók við forsetaembætti eftir lát Karimovs, breytti um stefnu sem var lýst sem „byltingu að ofan“. Hann lýsti því yfir að hann hygðist binda endi á nauðungarvinnu í bómullarframleiðslunni, kerfislæga barnaþrælkun og útgönguáritanir. Hann hugðist endurhæfa skattkerfið og koma á frísvæðum. Hann náðaði nokkra samviskufanga. Samskipti landsins við nágranna sína, Kirgistan, Tadsíkistan og Afganistan, stórbötnuðu. Í skýrslu Amnesty International fyrir 2017/2018 var sagt frá því að þrátt fyrir töluverðar umbætur væru enn til staðar þvingandi reglur og skortur á réttarreglum, hluti verkafólks á bómullarökrum væri enn í nauðungarvinnu, auk þess sem samviskufangar sem hefðu verið látnir lausir byggju við takmarkað frelsi. Skýrsla Human Rights Watch frá 2020 fagnaði umbótunum, en gagnrýndi mikil völd öryggissveita, áframhaldandi útbreidda nauðungarvinnu í bómullariðnaðinum, og ógnanir við stofnanir réttarríkisins.
Efnahagslíf Úsbekistan byggist aðallega á framleiðslu hrávöru eins og bómullar, gulls, úrans og jarðgass. Í Úsbekistan eru fjórðu mestu gullnámur heims. Vöxtur hefur verið hraður en þróun frá áætlunarbúskap í markaðsbúskap hefur verið mjög hæg. Gjaldmiðill landsins hefur verið skiptanlegur á markaðsvirði frá því í september 2017. Úsbekistan er stór bómullarframleiðandi á heimsvísu. Í landinu eru risavaxin orkuver frá Sovéttímanum sem, auk stórra jarðgaslinda, gera Úsbekistan að stærsta orkuframleiðanda Mið-Asíu. Árið 2018 fékk landið lánshæfismatið BB-. Meðal styrkleika landsins eru aðgengi að veltufjármagni, mikill vöxtur og lágar skuldir; en meðal veikleika eru lág verg landsframleiðsla miðað við höfðatölu.
Heiti
Nafnið „Uzbegistán“ kemur fyrir í ritinu Tarikh-i Rashidi frá 16. öld.
Viðskeytið -stan kemur úr írönskum málum og merkir „staður“ eða „land“. Þrjár tilgátur eru til um uppruna fyrri hlutans:
Allar þrjár tilgáturnar ganga út frá því að miðhlutinn sé dreginn af tyrkíska titlinum beg.
Landfræði
Úsbekistan er 447.400 ferkílómetrar að stærð. Það er 56. stærsta land heims og það 42. fjölmennasta. Innan SSR er það það 4. stærsta og 2. fjölmennasta.
Úsbekistan liggur milli 37. og 46. breiddargráðu norður, og 56. og 74. lengdargráðu austur. Landið er 1.425 km á lengd frá vestri til austurs, og 930 km á breidd frá norðri til suðurs. Úsbekistan á landamæri að Kasakstan og Aralkumeyðimörkinni í norðri og norðvestri, Túrkmenistan og Afganistan í suðvestri, Tadsíkistan í suðaustri, og Kirgistan í norðaustri. Landið er stærsta Mið-Asíuríkið og það eina sem á landamæri að öllum hinum fjórum. Landamærin að Afganistan eru aðeins 150 km að lengd.
Úsbekistan er þurrt landlukt land. Það er annað tveggja landa heims sem er tvílandlukt, eða umkringt landluktum löndum (hitt er Liechtenstein). Landið liggur innan klasa af dældum og engin af ám þess rennur til sjávar. Innan við 10% af landsvæðinu er ræktarland með áveitum, við ár og í vinjum og áður við Aralvatn, sem var þurrkað upp. Þurrkun Aralvatns hefur verið kölluð eitt af stærstu umhverfisslysum sögunnar. Afgangurinn af landinu liggur í Kysylkumeyðimörkinni og í fjalllendi.
Hæsta fjall Úsbekistan er Hazrat Sulton, 4.643 metrar á hæð. Það er í suðurhluta Gissarfjalla í Surxondaryo-héraði við landamærin að Tadsíkistan, suðvestan við Dúsjanbe.
Í Úsbekistan eru sex vistsvæði: Alai-Vestur-Tian Shan-steppan, Gissaro-Alai-skógarnir, Bagdhyz og Karabil-hálfeyðimörkin, Norðureyðimörkin í Mið-Asíu, Árskógarnir í Mið-Asíu og Suðureyðimörkin í Mið-Asíu.
Stjórnsýslueiningar
Úsbekistan skiptist í tólf héruð (viloyatlar, eintala viloyat), eitt sjálfstjórnarlýðveldi (Karakalpakstan) og eina sjálfstjórnarborg (Taskent).
Héruðin skiptast síðan í umdæmi (tuman).
Nasaret
thumb|right|Frá Nasaret Nasaret (hebreska נָצְרַת Natzrat eða Natzeret; arabíska اَلنَّاصِرَة‎ an-Nāṣira eða an-Naseriyye) er stærsta borgin í Norðurumdæmi Ísraels og þekkt sem „arabísk höfuðborg Ísraels“ þar sem meirihluti íbúa eru arabar, þar af um 70% múslimar og um 30% kristnir. Íbúar eru rúmlega 80.000 talsins. Í Nýja testamentinu er Nasaret lýst sem heimabæ Jesú og því er borgin vinsæll viðkomustaður kristinna pílagríma.
Hræbokka
Hræbokka (fræðiheiti: Cynomya mortuorum) er flugutegund sem var fyrst lýst af Carl von Linné 1761. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Kirkjubokka finnst víðast á norðurhveli nema á Norður-Ameríku og þá á Íslandi nær öllu.
Ron Hardy
Ron Hardy (f. 8. maí 1958 - d. 2. mars 1992) var bandarískur plötusnúður. Hann var plötusnúður í Chicago og spilaði á skemmtistaðnum The Music Box. Hann ásamt Frankie Knuckles í klúbbnum The Warehouse lögðu mikið til grunninn að House tónlist og velgengni hennar.
DJ Pierre Fór til the Music Box og Lét Ron Hardy fá upptöku af fyrsta Acid House laginu. Það hét upprunalega „In Your Mind“ en var skýrt aftur af Ron Hardy „Acid Trax“ af því að allir í skemmtistaðnum kölluðu það „Ron Hardy's Acid Trax“.
Hvítyllir
Blöðin eru samsett. Hvít blómin eru í stórum klösum og verða að gljáandi hvítum berjum, 3–6 sm í þvermál.
Nytjar
Sæt, hvít berin eru étin af innfæddum.
Birkivendill
Birkivendill (fræðiheiti: Taphrina betulina ) er sveppur sem var fyrst lýst af danska grasafræðingnum Emil Rostrup 1883. Hann smitar blöð á birki og er algengur á Íslandi. Birkivendill orsakast af asksvepp sem lifir í sprotum og brumum og veldur því að fjöldi smásprota myndast. Á nokkrum árum myndast greinavöndur, svonefndur nornavöndur.
Skrúður
thumb|right|220px|Skrúður
Skrúður er 160 metra há hamraeyja út frá mynni Fáskrúðsfjarðar. Þar sem hún er breiðust er hún 530 metrar en á lengd 590 metrar. Fjölskrúðugt fuglalíf er í eynni. Eggja- og fuglatekja var mikil í eyjunni fyrrum. Eyjan var friðlýst árið 1995. Skrúður er gerður úr basalti og súru gosbergi. Skrúður heyrir undir jörðina Vattarnes. Vestan megin við hann er eyjan Andey.
Skrúðsbóndinn
Samkvæmt þjóðtrúnni býr í Skrúðnum Skrúðsbóndinn, sem er vættur sem rændi sauðum bænda, sem létu fé sitt ganga í eyjunni. Skrúðsbóndinn seiddi einu sinni til sín prestdóttur til fylgilags. Sagnir eru til um að Skrúðsbóndinn hafi bjargað mönnum úr sjávarháska.
Fuglalíf
18 fuglategundir verpa í eyjunni. Lundi er algengasti varpfuglinn þar en talið er að um 150.000 lundahjón byggi Skrúðinn. Svartfuglar eins og langvía og stuttnefja eru algengir varpfuglar í eynni, en álka og teista eru sjaldgæfari. Súla hóf að verpa í Skrúðnum árið 1943 og hefur henni fjölgað jafnt og þétt. Fýll og rita eru algengir bjargfuglar í Skrúðnum. Silfurmáfur, sílamáfur og svartbakur hafa sést í eynni. Þar hafa einnig sést æðarkollur, þúfutittlingar, maríuerlur, snjótittlingar, grágæsir, hrafnar, sæsvölur og stormsvölur.
Skrúðshellir
Í eyjunni er sérkennilegt náttúrufyrirbæri sem er stór hellir, sem skiptist í tvo minni hella, þann ytri og þann innri. Fremri hellirinn er áætlaður um 3200 m² og sá innri 2600 m². Hellirinn er talinn vera um 125 metra langur, 85 metra breiður og mesta hæð hans er 22 metrar. Í hellinum er lundavarp. Fyrr á tímum var róið úr Skrúðnum og þá höfðust vermenn við í Skrúðshelli.
Þann 26. desember 1986 fórst tankskipið Syneta við Skrúðinn og létust allir skipverjar. Bubbi Morthens hefur sungið eigið ljóð um þetta sjóslys.
Doktor Mugg
Doktor Mugg er sænskur barnasjónvarpsþáttur. Hann var sýndur á sænsku sjónvarpsstöðinni TV4 frá 2001 til 2005.
Daron Malakian
Ævisaga
Malakian er einbirni hjónanna Vartan og Zepur Malakian, en þau fluttu frá Írak til Hollywood árið sem Daron fæddist. Hann lét sig dreyma um að spila á trommur í hljómsveit og ungur að árum kynntist hann hljómsveitum á borð við Van Halen, Iron Maiden, Judas Priest og Motörhead. 12 ára fór hann að fikta við gítarleik. Í skóla kynntist hann síðan Serj Tankian og saman stofnuðu þeir hljómsveitina Soil sem síðan breyttist í System of a Down.
Kosningar í Bandaríkjunum 2019
Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 5. nóvember árið 2019.
Vatnahöfrungar
Vatnahöfrungar (fræðiheiti: Platanistidae) er ætt hvala.
Skömmtun
thumb|right|Breskur matvörukaupmaður stimplar í skömmtunarbók viðskiptavinar í [[Síðari heimsstyrjöldinni.]] Skömmtun er miðstýrð dreifing á vörum og þjónustu sem takmarkar það hversu mikið fólk má kaupa. Skömmtun stjórnar stærð skammtsins sem fyrirtæki, einstaklingi eða fjölskyldu er ætlað að fá á tilteknum tíma. Skömmtun er yfirleitt tekin upp vegna þess að upp hefur komið vöruskortur á tilteknum nauðsynjavörum (t.d. vegna stríðs) eða gjaldeyrisskortur þar sem greitt er fyrir vöruna í erlendum gjaldeyri sem skortur er á. Skömmtun getur einnig verið form neyslustýringar til að takmarka neyslu áfengra drykkja og tóbaks til dæmis. Skömmtun fer stundum þannig fram að miðstjórnarvaldið (t.d. ríkið) gefur út skömmtunarmiða eða skömmtunarbækur sem tilgreina þann fjölda skammta sem hver og einn má taka út af tilteknum vörum.
Jacob Grimm
thumb|right|Jacob Grimm Jacob Ludwig Karl Grimm (4. janúar 1785 - 20. september 1863) var þýskur málvísindamaður sem ásamt yngri bróður sínum safnaði þýskum þjóðsögum, svo sem Mjallhvíti og dvergunum sjö. Er honum umfram yngri bróðurinn eignaðar grimmsreglurnar um breytingar frá Indó-Evrópsku til frum-germönsku.
Árið 1822, kom út eftir hann Deutsche Grammatik þar sem hann fer yfir breytingar sem verða til frumgermansks málstigs og vegna þess er germanska hljóðfærslan stundum nefnd eftir honum. Bar hann þar þýsk orð saman við latnesk og forn-grísk orð á meðan Rasmus Christian Rask notaðist meira við indversk mál. Jacob samdi ásamt yngri bróður sínum Wilhelm Grimm, Deutsches Wörterbuch, stærstu þýsku orðabókina.
Árið 1835, lauk hann við Deutsche Mythologie, samansafn af þýskum þjóðsögum.
Ennfremur ásamt bróður sínum reit hann Fiabe del focolare.
24. apríl
24. apríl er 114. dagur ársins (115. á hlaupári) samkvæmt gregoríanska tímatalinu. 251 dagur er eftir af árinu.
Grímur geitskör
Grímur geitskör var fóstbróðir Úlfljóts, fyrsta lögsögumanns Íslands, sem fór til Noregs í því skyni að finna löggjöf sem gæti hentað Íslandi.
Í Íslendingabók Ara fróða segir um Grím: „En svá er sagt, at Grímr geitskör væri fóstbróðir hans, sá er kannaði Ísland allt at ráði hans, áðr alþingi væri átt. En honum fekk hverr maðr penning til á landi hér, en hann gaf fé þat síðan til hofa.“
Áður voru orð Ara túlkuð þannig að Grímur hefði farið um landið til að leita að heppilegum þingstað og loks fundið hann þar sem nú eru Þingvellir við Öxará. Nú er talið að hann hafi aðallega farið um til að afla lögunum og hinni nýju stjórnskipan fylgis, en Kjalarnesþingmenn hafi líklega verið búnir að ákveða hinn nýja þingstað á Þingvöllum, enda var Alþingi að nokkru arftaki Kjalarnesþings. Sagt er frá því í Íslendingabók að landið sem lagt var undir Alþingi hafi þá þegar verið komið í almenningseign. Á Þingvöllum kom Alþingi saman í fyrsta sinn sumarið 930.
Neotapesia saliceti
Neotapesia saliceti er tegund smásveppa af doppuætt (Dermateaceae). Á Íslandi hefur Neotapesia saliceti aðeins fundist á greinum gulvíðis í Vaglaskógi en greining þess svepps er þó ekki með öllu viss og því má ekki slá því föstu að sveppurinn vaxi hér á landi.
Innósentíus 6.
thumb|right|Innósentíus 6. á málverki frá 18. öld Innósentíus 6. (1282 eða 1295 – 12. september 1362), áður Étienne Aubert, var páfi frá 18. desember 1352 til dauðadags. Hann var franskur og fimmti Avignon-páfinn.
Afþreyingarfyrirtæki
Afþreyingarfyrirtæki eða Skemmtifyrirtæki eru fyrirtæki sem skemmta fólki, með til dæmis frásögn, tónlist, kvikmyndum, leiklist og dansi.
thumb|alt=Pólskir strákar að horfa á sjónvarpið.|Pólskir strákar að horfa á sjónvarpið.
Yadollah Sharifirad
Yadollah Sharifierad er íranskur rithöfundur og var herinn attache og herflugmaður í stríðinu milli Íraks og Írans.Talið er farsælasta flugmaður Northrop F-5 á stríðinu Íran-Írak. Hann er sagður hafa skotið niður 5 óvinaflugvélar(4 MiG-21 og 1 Su-22). Árið 1978 var hann flugmaður flug hópsins gullna kórónu. Árið 2010 gaf hann út bók sem heitir Flight of a Patriot.
Boltafélag Norðfjarðar
Boltafélag Norðfjarðar 1996 sem er í daglegu tali kallað BN96 var stofnað árið 1996 af nokkrum norðfirskum drengjum
Guðlaugur Jón Bjarnason
Guðlaugur Jón Bjarnason myndlistarmaður er fæddur 1949 á Selfossi. Hann nam fyrst myndlist í Myndlista- og handíðaskóla Reykjavíkur. Síðar lauk hann námi við myndhöggvaradeild MHÍ 1988 og steinhöggvaranámskeiði á Gotlandi sama ár. Hann var þáttakandi í sumarakademíunni í Salzburg í Austurríki 1989 og um haustið hélt hann til Edinborgar. Þar lauk hann Diploma of fine Art í Sculpture Scool of Edinburgh árið 1990. Síðar sama ár settist hann í Kunstakademie Dusseldorf og útskrifaðist þaðan sem Meisterschuler hjá Magdalena Jetelova 1994. Árið 1995 settist hann að í Berlín og bjó þar til ársins 2012 er hann snéri á ný til Íslands og hefur búið í Reykjavík síðan.
Guðlaugur hefur hefur ástundað málaralist, höggmyndalist, ljósmyndun og innsetningar ýmiskonar. Hann hefur haldið fjölda sýningar hérlendis og erlendis og tekið þátt í samsýningum og ýmsum verkefnum og listrænum uppákomum í Skotlandi, Póllandi, Svíþjóð og Þýskalandi.
Síðustu sýningar:
Semísk tungumál
thumb|200px|Blaðsíða úr [[Kóraninn|Kóraninum á arabísku.]]
Semísk tungumál eru ætt tungumála og mállýskna töluð af yfir 567 milljónum í Mið-Austurlöndum, Norður-Afríka og Horni Afríku. Þau eru grein afróasísku tungumálaættarinnar og eina grein í þessari ætt tungumála sem er töluð í bæði Afríku og Asíu. Stærsta semíska málið er arabíska, sem er móðurmál 322 milljóna manna. Hin stærstu semísku málin eru amharíska (27 milljónir), tigrinya (6,7 milljónir) og hebreska (5 milljónir).
Mörg ólík letur eru notuð til að skrifa semísk tungumál. Nokkur dæmi um slík letur eru úgarítiskt, fönískt, aramískt, hebreskt, sýriskt, arabískt og suðurarabískt. Föníska stafrófið notaði hljóðstafaletur sem talið er vera forveri gríska, latneska og arabíska stafrófsins.
Orðið „semískt“ er dregið af Shem, sonur Nóa í Biblíunni.
Tsuneyasu Miyamoto
Tsuneyasu Miyamoto (fæddur 7. febrúar 1977) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 71 leik og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Veturnætur
Veturnætur eða vetrarnætur eru forn tímamót sem haldin voru hátíðleg á Norðurlöndunum áður en þau tóku Kristni. Voru hátíðarhöldin haldin í október til að fagna upphafi vetrar, en í gamla norræna misseristalinu var vetrarmisseri talið á undan sumarmisseri svo mögulega voru þetta einskonar áramót. Nafngiftin er skýrð þannig að í gamla norræna tímatalinu sem byggist á vikum var síðasti dagur sumars á miðvikudegi, þar sem sumardagurinn fyrsti er á fimmtudegi, en fyrsti vetrardagur á laugardegi. Dagarnir tveir þarna á milli voru kallaðir vetrarnætur eða veturnætur.
Uppruni
Veturnáttablóta eða boða um veturnætur er oft getið í fornsögum sem eiga að gerast fyrir eða um kristnitöku, svo sem Gísla sögu Súrssonar, Laxdælu, Reykdæla sögu, Njálu og Landnámu. Raunar má segja, að engin árstíðabundin boð eða blót séu nefnd eins oft nema um jólaleytið.
Ekki er vitað hve hefðin er gömul og þótt minnst sé á blót eða boð í ýmsum íslenskum handritum, kemur mjög lítið fram hvernig hátíðin fór fram. Í Egils sögu, Víga-Glúms sögu og fleiri handritum er einnig minnst á dísablót sem haldin voru í Skandinavíu í október og má skilja á samhengi textanna þar að þau hafi verið haldin í námunda við vetrarnætur eða mögulega á þeim og gætu þessar tvær hátíðir því hafa verið hinar sömu eða svipaðar hvað varðar siði og athafnir. Dísir voru kvenkyns vættir, hugsanlega gyðjur eða valkyrjur og vetrarnætur oft kenndar við kvenleika. Talið er mögulegt að kvenvættir eins og Grýla og nornir í evrópskri þjóðtrú séu leifar af þessari fornu dísatrú.
Veturnætur virðast hafa verið tengdar dauða sláturdýranna og þeirri gnægð sem þau gáfu á þessum tíma árs, myrkri og kulda komandi vetrar, en einnig nýju upphafi. Samkvæmt gamla norræna misseristalinu er vetrarmisseri sem byrjar á fyrsta degi gormánaðar, fyrsta vetrardag, á undan sumarmisseri, svo talið er mögulegt að litið hafi verið á að árið hafi byrjað með vetrinum en ekki sumrinu eins og fram kemur hér að ofan og kann það að skýra hve dagurinn var vinsæll sem brúðkaupsdagur, enda markar brúðkaup nýtt upphaf. Þó er ekki vitað hvar norræna misseristalið setti niður áramót þótt þessi tími sé einn af þeim sem talinn er líklegur.
Hvernig hátíðin fór fram
Minnst er á ýmis veisluhöld í Íslendingasögum en þeim ber ekki saman um hvers konar hátíð þetta hafi verið né hvort aðeins voru haldnar ýmiskonar veislur á þessum tíma til að heiðra komu vetrar. Á þessum árstíma var til nóg af mat eftir sláturtíð svo tilefnið var til staðar. Til dæmis er nefnt að Snorri goði, Ólafur pá, og Ósvífur, Gísli Súrsson, Þorgrímur mágur hanns, Ólafur á Haukagili, Gunnar og Njáll héldu allir haustboð á vetranóttum. En hinsvegar héldu Breiðvíkingar knattleiki. Oft er minnst á brúkaup á vetrarnóttum svo sá dagur virðist hafa verið vinsæll sem slíkur og gæti það verið tengingin við konur líkt og á dísablótum. Heimildir geta þess að kristnum mönnum hafi ekki líkað við þessa hátíð og sem dæmi stendur í Gísla sögu:
Því virðist þessi siður ekki eingöngu hafa tengst heiðnum trúarbrögðum þar sem kristnir virðast hafa líka haldið hátíð þessa daga þótt ekki væri um blót að ræða.
Ekkert er minnst á veturnætur sem hátíð í heimildum á 12., 13., né 14., öld en sá siður að halda brúðkaup á þessum tíma virðist þó halda sér. Eins virðist nafnið hafa haldist um þessa ákveðnu daga því stundum er vísað til þess að eitthvað hafi verið gert eða átt sér stað um veturnætur þótt það hafi ekki tengst neinum veisluhöldum.
Arfleið vetrarnátta
Eftir að Norðurlönd tóku kristni yfirtók Allraheilagramessa sem var frá 8. öld haldin 1. nóvember hlutverk þessarar hausthátíðar. Ýmsir hrekkjavökusiðir kunna að eiga rætur í siðum sem tengjast veturnóttum, eins og öðrum heiðnum hausthátíðum á borð við keltnesku hátíðina Samhain. Einna helst er þó talið mögulegt að tímasetning þeirra hafi haft áhrif á keltnesku hátíðirnar sökum þess hve norrænir menn réðu lengi yfir Bretlandseyjum.
Veturnáttablót í dag
Hátíðin virðist hafa lagst af fljótlega eftir kristni. En þennan sið að halda veturnæturhátíð tók Íslenska Ásatrúarfélagið upp seint á 20. öld og heldur Veturnáttablót fyrsta vetrardag.
Íris Grönfeldt
Íris Inga Grönfeldt (fædd 8. febrúar 1963 í Borgarnesi) er íslenskur spjótkastari. Hún tók þátt í Sumarólympíuleikunum 1984 í Los Angeles og 1988 í Seoul.
Podocarpus coriaceus
Podocarpus coriaceus er sígrænt tré sem vex á eyjum Karíbahafisins.
Torfbær
thumb|right|Torfbær (burstabær) á [[Skógar|Skógum.]] Torfbær (stundum einnig talað um torfkofa eða torfhús) er hús sem er reist úr torfi að mestu eða nær öllu leyti. Torfbæir voru með timburgrind (og/eða steinhleðslum), og voru helsta hústegund á Íslandi frá 9. til 19. aldar. Þeir voru þó ekki alltaf burstabæir eins og flestir þeir bæir sem varðveist hafa, slíkir bæir komu ekki til sögunnar fyrr en seint á 18. öld.
Einangrun torfbæjanna
Torfbæirnir voru býsna vel einangraðir, þ.e. héldu vel heitu innandyra þó kalt væri úti, og þurftu enga upphitun.
Torf var líka töluvert notað sem einangrun milli þilja í timburhúsum á fyrri hluta 20. aldar. Annar kostur við torfbæi var að byggingarefnið var ódýrt og yfirleitt auðvelt að nálgast það. Torftekja var talin til hlunninda fyrr á tíð og var torfið skorið í mýrum. Besta torfið er það sem er að uppistöðu rótarkerfi votlendisplantna og inniheldur lítið sem ekkert af leir og sandi. Torfið var ýmist rist með torfljá eða stungið með skóflu. Torfið var látið þorna áður en hlaðið var úr því, annars var hætta á að það sigi saman og veggir aflöguðust.