cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krýsuvík
Jarðhitasvæði Krýsuvíkur
Hveravirknin í Trölladyngju er frekar dauf. Þar eru tveir hverir, gufur með brennisteini, hverasprengigígur og hitaskellur í Oddafelli. Á gossprungunum eru miklir gall- og sprengigígjar. Mesta jarðvegsbreytingin er í Sogum þar sem mikið af svæðinu eru ummyndað í klessuleir, þar eru líka miklir sprengigígjar allt frá fornöld og er ennþá í dag vatn í sumum. Tvær borholur eru í Trölladyngju, báðar um 260°c heitar ofarlega en önnur kólnar eftir því sem neðar er farið. Dýpri holan endar í 320°C á rúmlega tveggja km dýpi.
Eldvirkni
Eldstöðvakerfi er kennt við svæðið og þekktustu umbrot á svæðinu eru Krýsuvíkureldar á 12. öld.
Uppruni nafnsins
Sagt er frá í þjóðsögu að Krýsuvík sé nefnd eftir Krýs sem bjó í Krýsuvík. Hún átti í deilum um landmerki við nágrannakonu sína, Herdísi í Herdísarvík. Þær töldu sig báðar vera beittar órétti og ákváðu að skera úr í deilimáli sínu í eitt skipti fyrir öll. Þeim kom saman um að leggja af stað frá bæjum sínum við sólarupprás og ákveða mörk landa sinna þar sem þær mættust. Þegar þær hittust síðan á Deildarhálsi taldi Krýs að Herdís hefði lagt fyrr af stað en samið var um. Þær tóku þá að biðja hvor annarri óbæna ásamt jörðum þeirra. Herdís lagði á Krýsuvík að allur silungur í Kleifarvatni skyldi verða að loðsilungi en Krýs mælti svo fyrir að ein eða fleiri skipshafnir skyldu drukkna í Herdísarvíkurtjörn. Þessi saga um landaþrætu kerlinganna hefur lifað meðal Krýsvíkinga í hinum ýmsu myndum.
Yoshi
Yoshi (japanska: ヨッシー) er græn og hvít risaeðla sem var búin til af Nintendo árið 1990. Hann birtist fyrst í tölvuleiknum Super Mario World það ár, sem aðstoðarmaður Luigis og Marios. Í flestum Mario-leikjum er Yoshi reiðskjóti Marios. Yoshi er með langa tungu sem hann notar til að veiða andstæðinga auk þess að verpa eggjum sem verða síðan skotfæri. Yoshi fékk sína eigin leikjaröð frá 1993. Hugmyndin að Yoshi kom frá Shigeru Miyamoto, aðalhönnuði Mario-leikjanna.
Antonía
Antonía er íslenskt kvenmannsnafn.
Pétur Ottesen
Pétur Ottesen (fæddur á Ytra-Hólmi í Innri-Akraneshreppi 2. ágúst 1888, lést 16. desember 1968) var alþingismaður fyrir Borgarfjörð frá 1916 til 1959.
Pétur er sá þingmaður sem setið hefur lengst á þingi eða tæp 43 ár.
Lifandi fæðing
Lifandi fæðing (viviparus) er þróun fósturvísis inni í líkama móðurs.
Ú
Ú eða ú (borið fram ú) er 25. bókstafurinn í íslenska stafrófinu.
Ísak
Ísak er íslenskt karlmannsnafn.
Tylftarbjörk
Tylftarbjörk, eða Betula megrelica, er tegund af trjám í birkiætt (Betulaceae). Þetta er mjög sjaldgæf tegund og vex aðeins þekkt á tvemur fjöllum í Mingrelíu í Georgíu. Þar er það í 1,700-2,000 m hæð yfir sjávarmáli. Tylftarbirki er smávaxinn runni, yfirleitt um 1 til 4 metrar á hæð.
Billings
thumb Billings er borg í Montana í Bandaríkjunum. Rúmlega 110.000 manns búa þar (2017).
12. janúar
12. janúar er 12. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 353 dagar (354 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Kristín Guðbrandsdóttir
Kristín Guðbrandsdóttir (1574 – 1. október 1652) var íslensk kona á 16. og 17. öld, húsfreyja í Ögri við Ísafjarðardjúp og kona Ara Magnússonar bónda þar.
Kristín var dóttir Guðbrandar Þorlákssonar biskups á Hólum og Halldóru Árnadóttur konu hans. Síðsumars 1594 kom Ari í Ögri, sem var þá einn helsti höfðingi landsins og hafði erft mikinn auð við lát föður síns um vorið, til Hóla með fríðu föruneyti til að biðja Kristínar. Biskup mun hafa tekið því dræmt því hann átti í útistöðum við Jón lögmann, föðurbróður Ara. Sagt er að Ari hafi þá riðið á brott en Kristín hafði séð hann út um glugga á biskupssetrinu og litist vel á manninn og þegar faðir hennar sagði henni hvert erindi hans hefði verið gat hún talið hann á að láta senda eftir biðlinum aftur. Var kaupmáli þeirra gerður á Hólum 22. september 1594. Ari lofaði við það tækifæri biskupi að vera börnum herra Guðbrands til styrks og forsvars utanlands og innan, hvað honum er mögulegt og við hverja, sem er að eiga. Ekki þótti Ari þó efna það loforð vel.
Ásta B. Þorsteinsdóttir
Ásta Bryndís Þorsteinsdóttir (1. desember 1945 - 12. október 1998) var alþingismaður og hjúkrunarfræðingur. Hún var ötul baráttukona fyrir réttindum fatlaðra og var formaður Þroskahjálpar um árabil. Hún var einnig varaformaður Alþýðuflokksins um tíma.
Ævi
Ásta fæddist í Reykjavík og foreldrar hennar voru Þorsteinn Þorsteinsson, sjómaður og fisksali, og Ásdís Eyjólfsdóttir, skattendurskoðandi. Ásta átti tvö systkini, Víglund Þorsteinsson (1943-2018) framkvæmdastjóra BM-Vallá og Hafdísi Björgu Þorsteinsdóttur (f. 1955).
Ásta lauk hjúkrunarfræðiprófi frá Hjúkrunarskóla Íslands árið 1968 og stundaði framhaldsnám í hjúkrunarstjórn við Nýja hjúkrunarskólann frá 1987-1988. og nám í skurðhjúkrun á Íslandi og í Danmörku.
Hún starfaði sem skurðhjúkrunarfræðingur á Borgarspítalanum frá 1968-1969, hjúkrunarfræðingur á geðdeild í Árósum árið 1971 og skurðhjúkrunarfræðingur í Árósum frá 1972-1980. Hún var hjúkrunarfræðingur við göngudeild Landspítalans frá 1980–1981, skurðhjúkrunarfræðingur við skurðdeild kvennadeildar Landspítalans frá 1982-1988 og var hjúkrunarframkvæmdastjóri á Landspítalannum frá 1988-1997.
Ásta var ötul baráttukona fyrir réttindum fatlaðra og var formaður Þroskahjálpar frá 1987-1995. Hún sat í fjölda opinberra nefnda um málefni fatlaðra og sat einnig í stjórnum norrænna hagsmunasamtaka fatlaðra.
Eiginmaður Ástu var Ástráður B. Hreiðarsson, læknir. Börn þeirra eru: Arnar Ástráðsson (f. 1967) læknir, Blær Ástríkur Stefán Ástuson Ástráðsson (1970-2021) táknmálsfræðingur og laganemi og Þorsteinn Hreiðar Ástráðsson (1975) læknir.
Ardís
Ardís er íslenskt kvenmannsnafn.
Trygve Lie
Trygve Halvdan Lie (16. júlí 1896 – 30. desember 1968) var norskur stjórnmálamaður, verkalýðsleiðtogi, ríkiserindreki og rithöfundur. Hann var utanríkisráðherra í norsku ríkisstjórninni sem sat í útlegð í London á meðan hernám nasista stóð frá 1940 til 1945. Frá 1946 til 1952 var Lie fyrsti aðalritari Sameinuðu þjóðanna. Lie var gjarnan talinn skynsamur en staðfastur stjórnmálamaður.
Lie útskrifaðist úr laganámi árið 1919 og varð í kjölfarið ritari norska Verkamannaflokksins. Árið 1935 varð Lie dómsmálaráðherra í stjórn Johans Nygaardsvold. Alvarlegasta málið sem kom til kasta Lie á ráðherratíð hans var hvort veita skyldi Lev Trotskíj, þá útlægum frá Sovétríkjunum, landvistarleyfi. Trotskíj var leyft að dvelja í Noregi um sinn þar til Jósef Stalín þrýsti á Lie og aðra ráðamenn að reka hann úr landi.
Sem aðalritari Sameinuðu þjóðanna studdi Trygve Lie stofnun Ísraels og Indónesíu. Hann hvatti til þess að Alþýðulýðveldinu Kína yrði veitt aðild að Sameinuðu þjóðunum en mótmælti því að Spánn fengi sæti þar sem hann hafði ímugust á stjórn Francisco Franco.
Þann 1. nóvember árið 1950 kaus allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna, þvert á vilja Sovétríkjanna, að framlengja embættistíð Lie með 46 atkvæðum gegn fimm. Kallað var til þessarar atkvæðagreiðslu til að leysa úr pattstöðu þar sem Sovétríkin neituðu að taka Lie til greina sem aðalritara vegna afskipta hans af Kóreustríðinu en Bandaríkin neituðu að taka nokkurn annan en Lie til greina. Sovétríkin neituðu í kjölfarið að viðurkenna Lie sem aðalritara. Staða Lie varð jafnframt enn erfiðari þar sem bandaríski öldungadeildarþingmaðurinn Joseph McCarthy sakaði hann um að ráða „ótrúa“ Bandaríkjamenn í embættisstöður hjá Sameinuðu þjóðunum. Lie sagði að endingu af sér þann 10. nóvember árið 1952.
1852
thumb|right|Sveinbjörn Egilsson. thumb|right|Napóleon 3. Árið 1852 (MDCCCLII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Golden State Warriors
thumb|Wilt Chamberlain var með að meðaltali 41.5 stig og 25 fráköst fyrir Warriors. thumb|Stephen Curry.
Wilt Chamberlain sem talinn er einn besti körfuknattleiksmaður allra tíma spilaði með liðinu árin 1959–1965.
Meðal þekktra leikmanna í liðsins síðustu ár eru Stephen Curry, Kevin Durant, Draymond Green og Klay Thompson.
1581
Árið 1581 (MDLXXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|Sir [[Francis Drake, mynd frá 1581 eftir Nicholas Hilliard.]]
Fædd
Dulfrævingar
Dulfrævingar (eða blómplöntur) er annar tveggja helstu hópa fræplantna. Þeir skera sig frá öðrum fræplöntum að því leyti að þeir hylja fræ sín aldini. Þeir bera þar að auki blóm sem inniheldur æxlunarfæri þeirra. Inni í blóminu er fræblað og inni í því er eggbúið. Af þessum ástæðum eru þeir nefndir dulfrævingar. Hjá stærsta hópi fræplantna, berfrævingunum, eru eggbúið hvorki hulið fræblaði né fræin hulin aldini.
Dulfrævingar skiptast í einkímblöðunga og tvíkímblöðunga.
Konný
Konný er íslenskt kvenmannsnafn.
Lakkes (Platon)
Lakkes er sókratísk samræða eftir forngríska heimspekinginn Platon, sem fjallar um eðli hugrekkis.
Í samræðunni leita Lýsimakkos Aristídesarson og Melesías Þúkýdídesarson ráða hjá herforingjunum Lakkesi og Níkíasi um menntun sona sinna. Eftir stutta stund leita þeir ráða hjá Sókratesi. Sókrates kemur sér undan því að svara en spyr þess í stað hvaða tilgangi menntunin eigi að þjóna. Þeir komast að þeirri niðurstöðu að menntunin eigi að gera drengina dygðuga, ekki síst hugrakka. Sókrates spyr þá Lakkes og Níkías hvað hugrekki sé en megnið af samræðunni er fólgin í leit að skilgreiningu á hugrekki. Á endanum er öllum tillögunum hafnað en gefið er í skyn að tilraunirnar hafi fyrst og fremst mistekist vegna þess að þeir hafi ekki áttað sig á því að hugrekki er aðeins ein birtingarmynd dygðarinnar sem er enn óskilgreind.
Dundee F.C.
Dundee United Football Club er skoskt knattspyrnufélag, stofnað árið 1893, með aðsetur í Dundee.
Saga
Dundee F.C. var stofnað árið 1893 við samruna tveggja staðarliða, Dundee East End og Dundee Our Boys með það að markmiði að sækja um keppnisrétt í skosku deildarkeppninni. Umsóknin fékk náð fyrir augum stjórnenda deildarinnar og lék Dundee F.C. því sinn fyrsta deildarleik þá um haustið sem lauk með 3:3 jafntefli gegn Rangers. Gengið var misjafnt fyrstu árin. Í tvígang náði félagið fimmta sæti í deildinni og komst jafnoft í undanúrslit bikarkeppninnar. Inn á milli komu verri skellir, þannig tapaði Dundee árið 1895 fyrir Glasgow Celtic 11:0, sem enn er met.
Leiktíðina 1902-03 hafnaði Dundee í öðru sæti og fékk einungis tólf mörk á sig allt tímabilið, sem er met í breskri knattspyrnusögu. Árin 1906-07 og 1908-09 komu silfurverðlaunin aftur í hlut Dundee, en í seinna skiptið var félagið aðeins einu stigi frá meistaratitlinum. Ekki tókst liðinu þó að verða Skotlandsmeistari á þessu tímabili en veturinn 1909-10 varð það þó bikarmeistari í fyrsta og eina sinn eftir sigur á Clyde í úrslitum.
Dýrasti leikmaðurinn
Knattspyrnukeppni féll niður í Skotlandi á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar. Að henni lokinni byrjaði Dundee að krafti og var yfirleitt í hópi efri liða. Lykilmaður á þeim árum var Dave Halliday, einn mesti markahrókur í sögu félagsins. Hann getði m.a. garðinn frægan í keppnisferðum Dundee til Spánar þar sem mörg af kunnustu félögum landsins voru lögð að velli.
Gullöldin
Veturinn 1958-59 beið Dundee gríðarlega óvæntan og niðurlægjandi ósigur fyrir áhugamannaliðinu Fraserburgh í skoska bikarnum og er það enn talin verstu skellur félagsins. En bjartari tímar voru í vændum. Sama haust tók Bob Shankly, bróðir Bill Shankly hins kunna þjálfara Liverpool við stjórn Dundee. Undir hans stjórn varð félagið Skotlandsmeistari í fyrsta og eina sinn leiktíðina 1961-62. Meistaratitillinn varð ekki í höfn fyrr en með sigri á St Johnstone í lokaumferðinni, sem jafnframt felldi St Johnstone niður um deild.
Meistaratitillinn veitti Dundee þátttökurétt í Evrópukeppni meistaraliða árið eftir þar sem félagið komst alla leið í undanúrslit en tapaði þar fyrir AC Milan. Leiktíðina 1967-68 endurtók félagið afrekið, að þessu sinni í borgakeppni Evrópu þar sem Dundee tapaði naumlega fyrir verðandi meisturum Leeds United í undanúrslitunum.
Hallar undan fæti
Dundee hafði alla tíð talist sterkara liðið af borgarfélögunum tveimur en um og uppúr 1970 tóku nágrannarnir í Dundee United yfirhöndina. Dundee varð deildarbikarmeistari leiktíðina 1973-74, en það reyndist síðasti stóri titillinn til þessa. Árið eftir var liðum í efstu deild fækkað niður í tíu og vorið 1976 féll Dundee niður um deild. Næstu árin rokkaði liðið milli tveggja efstu deildanna, komst hæst í 6. sæti í efstu deild og varði tíunda áratugnum á flakki milli deilda á nýjan leik.
Árið 2000 vakti það mikla athygli þegar Dundee samdi við argentínska framherjann Gabriel Batistuta og fylgdu nokkrar fleiri áhugaverðar ráðningar í kjölfarið. Ráðningar af þessu tagi skiluðu þó takmörkuðum árangri inni á vellinum en stuðluðu því frekar að fjárhagslegum vandræðum félagsins sem hefur ýmist fallið úr efstu deild eða strögglað við að halda sæti sínu þar.
Úrtalningarromsa
Úrtalningarromsur eru þulur sem börn þylja með þeim tilgangi að telja út eitthvað eða eitthvern.
Þulur
Úllen dúllen doff
Ugla sat á kvisti
Tegundir lúpínu
Flokkun
Ættkvíslin Lupinus L. og, sérstaklega, Norður-Amerísku tegundirnar var skift af Sereno Watson (1873) í þrjá hluta: Lupinus, Platycarpos, og Lupinnelus. Mismunur á búsvæði og fjöldi fræhirsla voru grunnur flokkunnarinnar. Meginhluti fjölærra og einærra tegunda frá Ameríku voru taldar til Lupinus. Nokkrar einærar tegundir með tvær legrými í fræhirslu og tvö fræ í belgnum (L. densiflorus, L. microcarpus, osfr..) voru taldar til Platycarpos deildar. Deildin Lupinnelus samanstóð af einni tegund (L. uncialis).
Verk Watsons var byggt aðallega á Norður-Amerískum tegundum og seinni fræðingar eins og Ascherson & Graebner (1907) byggðu á því og létu ná yfir allar lúpínur frá eystra og vestra heimshveli, og notuðu einnig fjölda fræja í belg til að greina á milli. Þeir lýstu tvemur undirættkvíslum, Eulupinus og Platycarpos. Flestar tegundirnar lentu í subgen. A. Eulupinus. Subgen. B. Platycarpos taldi nokkrar einærar tegundir frá austurhveli með tvö fræ í belg.
Núverandi flokkun heldur þessari flokkun að mestu, en notar nöfnin Platycarpos og Lupinus. Nú er undirættkvíslin Platycarpos (S.Wats.) Kurl. með einærar og fjölærar tegundir frá Ameríku, með að lágmarki tvö fræ í belg. Undirættkvíslin Lupinus inniheldur 12 tegundir frá Afríku og Miðjarðarhafi með fjögur fræ í bleg eða fleiri.
Flokkun Lupinus hefur alltaf verið flókin. Hversu margar sjálfstæðar tegundir eru til, eða hvernig þær flokkast innan ætthvíslarinnar er ekki ljóst. Plönturnar eru breytilegar og tegundirnar oft ekki vel aðgreinilegar frá öðrum. Sumar Amerískar tegundir eru kannski nær því að vera undirtegundir en að ekki. Mat á fjölda lúpínutegunda fellur almennt á milli 200 og 500. Ein heimild telur 267 tegundir á heimsvísu.
Subgenus Platycarpos
Fræhirslan inniheldur tvö eða fleiri fræ. Fræin eru almennt smá, með vanþroskað kím og lítið af fræhvítu. fræblöðin eru smá, með langan stöngul. Fyrstu eiginlegu blöðin eru stakstæð. Litningatala 2n = 36, 48, eða 96. Þessi undirættkvísl er með útbreiðslu umnorður, mið og suður Ameríku. Sumar tegundirnar eru ræktaðar (L. mutabilis, L. polyphyllus).
Hún samanstendur af eftirfarandi tegundum:
Subgenus Lupinus
Í núverandi umfangi, telur undirættkvíslin Lupinus 12 tegundir frá Miðjarðarhafssvæðinu og Afríku með að minnsta kosti fjögur fræleg í belgnum:
Tegundir með óvissa stöðu
Staða eftirfarandi tegunda er ekki staðfest:
Blendingar
Eftirfandi blendingum hefur verið lýst:
Arey
Arey er íslenskt kvenmannsnafn.
Helgi Hjörvar
Helgi Hjörvar (f. 9. júní 1967) var borgarfulltrúi R-listans 1998 þar til hann var kjörinn á þing fyrir Samfylkinguna  i kosningunum 2003 en þar átti hann sæti til 2016.
Hann lærði heimspeki við Háskóla Íslands og var meðal annars formaður og framkvæmdastjóri Blindrafélagsins 1994 til 1998, en hann er með arfgengan augnsjúkdóm (sjónufreknur), sem leiðir til hrörnunar nethimnunnar og blindu.
Borgarfulltrúi
Helgi var kjörinn borgarfulltrúi í Reykjavík fyrir hönd Reykjavíkurlistans árið 1998. Hann sat borgarráði Reykjavíkur 1998-2000 og 2001-2002. þá var hann forseti borgarstjórnar Reykjavíkur 1999-2002. Helgi var formaður félagsmálaráðs Reykjavíkur og stjórnkerfisnefndar Reykjavíkur 1998-2002. Formaður borgarmálaráðs Samfylkingarinnar 1999-2002. Í samgöngunefnd Reykjavíkur 2000-2002. Sat í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur frá-2002. Í hafnarstjórn Reykjavíkur 2002-2006. Í stjórn Fasteignastofu Reykjavíkur 2003-2006
Alþingi
Helgi var kjörinn á þing fyrir Samfylkinguna 2003. Hann sat í fjárlaganefnd Alþingis frá 2003-2007, í félagsmálanefnd frá 2003-2005 og frá 2006-2007, í iðnaðarnefnd 2005-2007 og 2009, í kjörbréfanefnd frá 2007-2011, í sjávarútvegs- og landbúnaðarnefnd 2007-2011, var formaður umhverfisnefndar 2007-2009 og formaður efnahags- og skattanefndar 2009-2011, í utanríkismálanefnd frá 2009-2013. Þá áttii hann hann sæti í sérnefnd Alþingis um stjórnarskrármál 2010-2011.
Helgi var formaður sendinefndar Íslands í Norðurlandaráði á árunum 2009 til 2013 og var forseti Norðurlandaráðs 2010. Helgi var formaður þingflokks Samfylkingarinnar frá 2013 til 2016.
Stjórnarstörf
Helgi var framkvæmdastjóri Blindrafélagsins o g Blindravinnustofunnar 1994-1998. Sat í stjórn Norrænu blindrasamtakanna 1994-1998. Stjórnarformaður hússjóðs Öryrkjabandalagsins 1998-2007. Formaður Blindrafélagsins 1996-1998. Í stjórn Sjónverndarsjóðsins 1996-2009. Í stjórn Blindrabókasafnsins 2003-2009. Þá sat hann í stjórn Landsvirkjunar 1999-2006.
Í nafnlausu bréfi sem Samfylkingunni barst árið 2016 var Helgi sakaður um kynferðlislega áreitni gegn ýmsum konum á stjórnmálaferli sínum. Meðal annars sakaði finnsk kona hann um að ganga á hana um kynlíf á ráðstefnu Norðurlandaráðs í Helsinki árið 2012 og gefa í leið um skyn að hann gæti haft áhrif á starfsframa hennar. Árni Páll Árnason, þáverandi formaður Samfylkingarinnar, hvatti Helga til þess að draga framboð sitt til formanns þetta ár til baka vegna ásakananna en Helgi lét ekki verða af því. Hann bauð sig fram til formanns á flokksþingi Samfylkingarinnar árið 2016 en tapaði fyrir Oddnýju Harðardóttur.
Tilvísanir
<references group="https://stundin.is/grein/8143/" />
John Hancock
John Hancock (fæddur 23. janúar 1737, látinn 8. október 1793) var bandarískur kaupmaður og stjórnmálamaður ásamt því að vera mikilvægur þátttakandi í bandarísku byltingunni. John Hancock er talinn til „landsfeðra“ Bandaríkjanna.
Fjölskylda
Hancock var fæddur í Braintree Massachusetts foreldrar hans voru John Hancock og Mary Hawke Thaxter. Eftir andlát föður hans (1744) var hann sendur til að búa hjá frænda sínum Thomas Hancock og konu hans Lydia (Henchman) Hancock. Í æsku kynntist hann John Adams sem síðar varð forseti Bandaríkjanna.
Menntun og störf
John Hancock gekk í Boston Latin School og útskrifaðist þaðan 1750 eftir það stundaði hann nám í Harvard-háskóla og útskrifaðist þaðan 1754. Eftir útskriftina byrjaði hann að vinna í skipafyrirtæki frænda síns en á sama tíma var háð stríð milli Bretlands og Frakklands í Norður-Ameríku (1754-1763). Frá 1760 til 1761 bjó hann í Bretlandi þar sem hann vann að myndun betri viðskiptasambanda fyrir fyrirtækið, þegar hann sneri til baka var heilsa frænda hans farin að versna, árið 1763 varð hann meðeigandi í fyrirtækinu. Fljótlega eftir að hann hafði orðið meðeigandi lést frændi hans og hann erfði allt fyrirtækið árið 1764.
Stjórnmálaferill
Á stjórnmálaferli sínum starfaði hann sem forseti Annars meginlandsþings Bandaríkjanna, sem undirritaði sjálfstæðisyfirlýsingu Bandaríkjanna, og var einnig sá fyrsti til að undirrita hana. Sjálfstæðisyfirlýsingin sem var formleg útskýring á því hvers vegna þingið hefði ákveðið að slíta stjórnmálatengslum við England, hún var samþykkt þann 4 júlí 1776 sem hefur síðan verið þjóðhátíðardagur Bandaríkjanna. Hancock gegndi einnig embætti sem fyrsti og þriðji ríkisstjóri Massachusetts. Fyrir byltinguna var hann mjög auðugur maður eftir að hafa erft stórt skipa fyrirtæki frá frænda sínum. Hancock hóf sinn feril í stjórnmálum í Boston þar sem hann var lærlingur Samuel Adams en hann var áhrifamikill stjórnmálamaður þess tíma. Eftir að spenna jókst á milli Breta og Bandaríkjamanna valdi Hancock að nota auðæfi sín í að styrkja byltinguna en hann naut mikillar hylli fyrir það í Massachusetts.
Þátttaka hans í byltingunni
Uppi hafa verið deilur um hvort Hancock hafi í raun verið að smygla varningi, hann var þó ákærður í nokkrum tilfellum án þess að hann væri dæmdur sekur. Orðspor hans gerði hann að vinsælum manni meðal alþýðunnar þó það hafi aldrei verið sannað að hann væri smyglari.
Norm Macdonald
Norm Macdonald (17. október 1959 – 14. september 2021 ) var kanadískur gamanleikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Lucky í Dr. Dolittle.
Þröstur Þórhallsson
Þröstur Þórhallsson er íslenskur stórmeistari í skák. Hann varð Íslandsmeistari 2012.
Emily Browning
Emily Jane Browning (fædd 7. desember 1988) er áströlsk leikkona.
Ísgeir
Ísgeir er íslenskt karlmannsnafn.
Arinbjörg
Arinbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.
Frumulíffæri
thumb|right|400px|Mynd af innri gerð plöntufrumu, einnig sjást heiti á flestum líffærum frumunar. Frumulíffæri eru starfseiningar frumunnar. Það eru frumulíffærin sem í raun gera allt það sem frumunni er ætlað að gera.
Helstu frumulíffærin eru þessi:
Kornelía
Kornelía er íslenskt kvenmannsnafn.
1580
Árið 1580 (MDLXXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|Nútímaendurgerð Gullnu hindarinnar, skips [[Francis Drake.]]
Fædd
Dáin
Theodor Herzl
Theodor Herzl (2. maí 1860 – 3. júlí 1904) var austurrísk-ungverskur blaðamaður, leikritaskáld, pólitískur aðgerðasinni og rithöfundur. Hann er þó þekktastur fyrir að það að vera talinn faðir Síonismans. Theodor stofnaði Samtök Síonista, hvatti til aðflutnings gyðinga til Palestínu og stofnun ríkis þeirra þar.
Æviágrip
Theodor Herzl fæddist og ólst upp í Búdapest ástamt foreldrum sínum og systur sem var einu ári eldri hann. Foreldrar hans, Jakob og Jeanette Herzl, voru veraldlegir gyðingar og Theodor hlaut ekki trúarlegt uppeldi. Fjölskylda hans var þýskumælandi og hafði Theodor mikið dálæti á því sem þýskt var. Á unglingsárum sínum á Theodor að hafa þróað með sér óbeit á gyðingdómnum og talið að að ungverskir gyðingar, líkt og hann sjálfur, ættu að „hrista“ gyðingdóminn af sér og verða að siðmenntuðum Evrópubúum líkt og Þjóðverjar voru.
Árið 1878 var systir Theodor bráðkvödd og flutti fjölskyldan í kjölfarið til Vínarborgar þar sem Theodor hóf nám í lögfræði við Háskóla Vínarborgar. Eftir útskrift úr háskólanum og stuttan feril sem lögfræðingur hóf hann störf sem blaðamaður við Neue Freie Presse, sem var austurrískt blað en Theodor flutti til Parísar og varð tengiliður blaðsins þar í borg. Hann fjallaði náið um Dreyfus-málið svokallaða þar sem að Alfred Dreyfus, höfuðsmaður í franska hernum, var sakaður um föðurlandssvik. Málaferlar yfir Dreyfus stóðu í 12 ár og einkenndust af óréttlæti og gyðingahatri. Theodor sagði seinna meir að Dreyfus-málið hafi haft djúpstæð áhrif á sig og að það hafi átt veigamikinn þátt í að snúa honum til Síonisma.
Theodor fór að láta málefni evrópskra gyðinga sig miklu varða og beitti hann sér fyrir því að brjóta niður múra fordóma og haturs í garð gyðinga í Evrópu. Theodor komst þó að þeirri niðurstöðu að því að slík barátta gegn gyðingahatri væri vonlaus og eina lausnin fyrir gyðinga væri að flýja slíka fordóma og setjast að utan Evrópu. Hann skrifaði leikrit og blaðagreinar um raunir evrópskra gyðinga en ritsjórar blaðsins Neue Freie Presse neituðu að birta pólitísk skrif hans. Þess í stað hóf hann að skrifa og gefa út pólitíska bæklinga ætlaða gyðingum og árið 1896 gaf hann út bæklinginn Der Judenstaat (Ríki gyðinga). Í bæklingnum gefur Theodor mögulega lausn við hinu svokallaða vandamáli gyðinga en það beindist að pólitískri og samfélagslegri stöðu þeirra í Evrópu á þessum tímum. Theodor færði rök fyrir því að gyðingar ættu að yfirgefa Evrópu og flytja til sögulegra heimkynna sinna í Palestínu. Hann taldi gyðinga búa yfir sameiginlegu þjóðerni og það eina sem þá vantaði var þeirra eigið þjóðríki. Aðeins með því að stofna sjálfstætt ríki gyðinga gætu þeir loksins sloppið undan fordómum, kúgun og hatri og fengið að iðka trú sína án kvaða. Skrif Theodor bárust eins og eldur um sinu um samfélög gyðinga í Evrópu og hlutu mikla athygli.
Hugmyndir Theodor hlutu einnig töluverðan hljómgrunn utan samfélaga gyðinga. Fékk hann meðal annars áheyrn frá ýmsum evrópskum þjóðarleiðtogum, þar á meðal Vilhjálmi II. Þýskalandskeisara, en hann taldi að stuðningur slíkra leiðtoga myndi skipta sköpum í að fá gyðinga til að flykkjast að málstaði hans. Theodor ferðaðist einnig til Istanbúl árið 1896 í þeirri von um að hljóta áheyrn sjálfs soldánins af Ottómanveldinu. Hann vildi ræða við hann um mögulega stofnun ríki gyðinga í Palestínu, sem að þá var hluti Ottómanveldisins. Þau áform urðu hinsvegar ekki að veruleika en þrátt fyrir það hitti hann og ræddi við nokkra háttsetta ráðamenn.
Bragi Þorfinnsson
Bragi Þorfinnsson (fæddur 10. apríl 1981) er íslenskur skákmaður. Hann hlaut nafnbótina alþjóðlegur meistari í skák árið 2003. Bragi var útnefndur stórmeistari árið 2018.
Theodor Herzl
Æviágrip
Frá Istanbúl ferðaðist Theodor til London og hitti þar fyrir síonísk samtök sem kölluðu sig Makkabea. Hann hafði fundað með forsvarsmönnum samtakanna ári áður en hlaut þar takmarkaða áheyrn og féllu tillögur hans í grýttan jarðveg. Nú í júlí 1896 var annað uppi á teningnum og tóku Makkabear honum fagnandi. Í austurhluta London bjó töluvert af gyðingum sem höfðu flust til borgarinnar frá Austur-Evrópu og hélt Theodor ræður fyrir hópinn á fjölmennum útifundi. Hlaut hann mikið lof fyrir og mikinn stuðning við hugmyndir sínar um ríki gyðinga. Makkabear útnefndu Thedor tals- og forystumann hinnar síonísku hreyfingar. Eftir útnefningu uxu umsvif og fylgi hreyfingarinnar fiskur um hrygg og hóf Theodor útgáfu fyrsta síoníska fréttablaðsins Die Welt en blaðið hafði bækistöðvar í Vín. Theodor skipulagði og leiddi hina fyrstu ráðstefnu síonista í Basel í Sviss þann 29. ágúst 1897. Þar voru Heimssamtök síonista formlega stofnuð og var Theodor kosinn leiðtogi þeirra. Á ráðstefnunni voru samankomnir um 200 gyðingar frá sautján ríkjum. Á ráðstefnunni, sem stóð yfir í þrjá daga, voru stefnumál Heimssamtaka síonista ákveðin en þau snérust flest að því að stofna ríki gyðinga í Palestínu og hvetja gyðinga til að setjast þar að. Theodor hélt áfram leiðangri sínum í leit að stuðningi frá valdamiklum leiðtogum eða einstaklingum við málstað gyðinga. Hann hitti Vilhjálm II. Þýskalandskeisara aftur, nú í Jerúsalem, og sóttist einnig eftir áheyrn Píusar páfa en án árangurs. Mestum árangri náði hann innan Bretlands þar sem töluvert af ráðamönnum, gyðingum og öðrum, voru samúðarfullir gagnvart málstaði síonista.
Árið 1903 buðu bresk yfirvöld Theodor og síonistum landsvæði í Úganda sem þá var hluti breska heimsveldisins. Þar gátu gyðingar sest að og notið sjálfstjórnar innan heimsveldisins en þó aðeins upp að vissu marki en Bretar vildu fá að stjórna öllum málefnum svæðisins sem snéri að utanríkis- og alþjóðasviðinu. Síonistar höfnuðu tilboði Breta og stefndu áfram að markmiði sínu um að stofna ríki gyðinga í Palestínu. Theodor Herzl, faðir síonismans, sá aldrei draum sinn uppfyltan en hann lést þann 3. júlí 1904.
Bragi Þorfinnsson
Sem hvítur teflir Bragi yfirleitt drottningarpeðsbyrjun en sem svartur teflir hann yfirleitt Sikileyjarvörn, sérstaklega Najdorf afbrigðið, gegn kóngspeðsbyrjun en drottningarindverska- eða nimzóindverska vörn gegn drottningarpeðsbyrjun.
Handan góðs og ills
Handan góðs og ills: Forleikur að heimspeki framtíðar (á frummáli: Jenseits von Gut und Böse: Vorspiel einer Philosophie der Zukunft) er heimspekiritverk eftir Friedrich Nietzsche sem kom fyrst út 1886 á þýsku.
Útgáfa verksins var fjármögnuð í fyrstu af Nietzsche sjálfum en það þótti ekki merkilegt á sínum tíma. Í því fjallar Nietzsche um það sem hann kallar fordóma heimspekinga og hafnar þeim grunnhyggnu (kristnu) siðferðisreglum sem eiga að hafa blindað þá í hugsun og gagnrýni. Hann fjallar um frjálsan vilja, trúmál og ýmislegt fleira sem viðkemur meintum fordómum heimspekinganna og talar um nýju heimspekinganna og nýju heimspeki þeirra sem væru þá lausir við slíka fordóma. Ritið hafði áhrif á tilvistarstefnu 20. aldar eins og flest rit hans.
Verkið hefur verið gefið út af Hinu íslenzka bókmenntafélagi í íslenskri þýðingu Þrastar Ásmundarsson og Arthúrs Björgvins Bollasonar.
Poul Nyrup Rasmussen
Poul Oluf Nyrup Rasmussen (f. 15. júní 1943) er danskur stjórnmálamaður úr Jafnaðarmannaflokknum sem var forsætisráðherra Danmerkur frá 1993 til 2001. Hann sat á Evrópuþinginu frá 2004 til 2009 og var þá kjörinn á þingið með fleiri atkvæðum en nokkur annar frambjóðandi í sögu þess.
Frá 2004 til 2011 var Rasmussen formaður Flokks evrópskra sósíalista á Evrópuþinginu.
Bakgrunnur og starfsferill
Poul Nyrup Rasmussen útskrifaðist með stúdentspróf frá ríkisskólanum í Esbjerg árið 1962 og með gráðu í hagfræði frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1971. Hann vann sem hagfræðingur hjá Danska alþýðusambandinu (LO) og var höfuðhagfræðingur samtakanna frá 1980 til 1986. Frá 1986 til 1988 var hann framkvæmdastjóri Kreppusjóðs launþega í Danmörku.
Nyrup Rasmussen var varaformaður Jafnaðarmannaflokksins frá 1987 til 1992 og formaður flokksins frá 1992 til 2002. Hann sat á danska þinginu fyrir kjördæmið Ringkøbing frá 1988 til 2004. Á þinginu var hann formaður viðskiptanefndar frá 1988 til 1992.
Forsætisráðherra Danmerkur (1993–2001)
Nyrup Rasmussen myndaði fjórar ríkisstjórnir frá 1993 til 2001.
Þegar Svend Auken, þáverandi formanni Jafnaðarmanna, mistókst að mynda ríkisstjórn með miðjuflokkum eftir kosningar árið 1992 ákvað Nyrup Rasmussen að bjóða sig fram gegn honum í formannskosningum og vann sigur. Næsta ár sagði Poul Schlüter forsætisráðherra af sér vegna Tamílamálsins svokallaða og í kjölfarið ákváðu Róttæki vinstriflokkurinn, Miðdemókratarnir og Kristilegi þjóðarflokkurinn að slíta stjórnarsamstarfi við hægriblokkina og mynda nýja stjórn með Nyrup og Jafnaðarmönnum.
Þrátt fyrir ýmsar framfarir í Danmörku á þessum tíma fékk Nyrup oft slæma útreið í fjölmiðlaumfjöllun. Hann var oft uppnefndur „ullmunnur“ (danska: „uld i mund“) þar sem hann þótti oft óskýr í máli. Árið 1995 hjólaði Nyrup ásamt öðrum Dönum í mótmælum gegn kjarnorkutilraunum Frakka en þátttöku hans var aðallega minnst fyrir það að hann hafði allt of lítinn hjálm á höfðinu á meðan hann hjólaði.
Í kosningaherferð sinni árið 1998 lofaði Nyrup Rasmussen því að hreyfa ekki við ellilífeyri Dana en gerði engu að síður breytingar á lífeyriskerfinu sama ár. Á stjórnartíð Nyrups á tíunda áratugnum var Danski þjóðarflokkurinn stofnaður og byrjaði baráttu gegn aðflutningi fólks til Danmerkur. Nyrup geðjaðist lítið að framkomu þeirra og ávítaði meðlimi flokksins fyrir skort á mannasiðum á danska þinginu.
Árið 2001 báðu Jafnaðarmenn mikinn kosningaósigur gegn Anders Fogh Rasmussen og Venstre eftir kosningabaráttu þar sem umræðan um innflytjendur var í fyrirrúmi. Nyrup sat áfram sem formaður Jafnaðarmannaflokksins í stjórnarandstöðu og reyndi að endurnýja ímynd flokksins með því að stokka upp stjórn hans og breyta nafni flokksins úr Socialdemokratiet í Socialdemokraterne. Aðeins einu ári eftir kosningarnar ákvað Nyrup hins vegar að segja af sér sem flokksformaður og eftirlét formannsstólinn Mogens Lykketoft.
Ferill á Evrópuþinginu
Poul Nyrup Rasmussen var kjörinn á Evrópuþingið árið 2004. Á þinginu gagnrýndi Nyrup meðal annars hegðun vogunarsjóða. Árið 2009 lenti Nyrup í fimmta sæti á lista Financial News yfir 100 áhrifamestu einstaklingana á evrópskum fjármálamörkuðum.
Eftir Evrópuþingkosningar árið 2009 nefndi Politiken Nyrup sem mögulegan eftirmann José Manuel Barroso sem forseta framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Ekkert varð þó úr þessu því Barroso ákvað að gegna öðru kjörtímabili í embættinu.
Poul Nyrup Rasmussen bauð sig ekki fram til endurkjörs í Evrópuþingkosningunum árið 2009. Hann tók hins vegar þátt í ráðstefnu um málefni fólks með geðsjúkdóma sem haldin var þann 3. október 2009 í gagnfræðiskólanum í Frederiksberg.
Einkahagir
Poul Nyrup Rasmussen er sonur verkamannsins Olufs Nyrup Rasmussen (d. 1993) og ræstikonunnar Veru Nyrup Rasmussen (d. 2004). Hann kvæntist Helle Mollerup árið 1966 og eignaðist með henni dótturina Signe (f. 1969), sem framdi sjálfsmorð eftir geðræn vandamál þann 20. ágúst árið 1993. Nyrup skildi við Helle Mollerup árið 1976 og var í sambúð með Anne Hagendam frá 1979 til 1987.
Árið 1994 kvæntist Nyrup Lone Dybkjær, stjórnmálakonu úr Róttæka vinstriflokknum. Hjónin eiga engin börn. Lone Dybkjær átti börn úr fyrra hjónabandi. Hún lést árið 2020.
Árið 1999 var upplýst um að faðir Nyrups hafði verið skráður í Danmerkurdeild Nasistaflokksins árið 1941.
13. janúar
13. janúar er 13. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 352 dagar (353 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Sesambein
Sesambein er bein sem liggur í sin eða einhvers konar mjúkvef og myndar ekki liði með öðrum beinum. Hnéskel er dæmi um sesambein.
Newt Gingrich
Newton Leroy „Newt“ Gingrich (fæddur 17. júní 1943) er bandarískur stjórnmálamaður sem gegndi embætti forseta fulltrúadeildar Bandaríkjaþings frá árinu 1995 til ársins 1999. Gingrich sat á þingi fyrir Repúblikanaflokkinn frá 1979 þar til hann sagði af sér 1999 í kjölfar kosninganna 1998 til Bandaríkjaþings þar sem repúblikanaflokkurinn tapaði 5 þingsætum til demókrata. Gingrich hefur í seinni tíð verið harður gagnrýnandi Barack Obama forseta Bandaríkjanna en Gingrich hefur meðal annars skrifað bókina To Save America: Stopping Obama's Secular-Socialist Machine sem var gefin út 2010.
Ævi og menntun
Newt Gingrich var fæddur þann 17. júní árið 1943 í Harrisburg, Pennsylvaníu. Hann lærði sagnfræði við Emory-háskóla í Atlanta og síðar Tulane-háskóla í New Orleans, en við þann síðarnefnda hlaut hann doktorsgráðu í evrópskri samtímasagnfræði árið 1971. Doktorsritgerð Gingrich fjallaði um menntastefnu Belga í Kongó á árunum 1945 til 1960. Að loknu námi tók Gingrich upp kennslu á háskólastigi og kenndi allt fram til 1978.
Stjórnmál
Í janúar 1995 var Gingrich kjörinn forseti fulltrúadeildarinnar og varð í kjölfarið, í nokkrum skilningi, andlit repúblikanaflokksins og andstöðu hans gegn þáverandi forseta Bandaríkjanna, Bill Clinton. Í þingkosningunum 1998 galt repúblikanaflokkurinn afhroð og tapaði 5 sætum til andstæðinga sinna í demókrataflokknum. Í kjölfarið lét Gingrich af embætti sínu bæði sem forseti fulltrúadeildarinnar og sem fulltrúadeildarþingmaður.
Gingrich hefur haldið áfram að vera hávær rödd í bandarískri stjórnmálaumræðu og er tíður gestur í útvarps- og sjónvarpsþáttum sem snúa að stjórnmálum. Gingrich gaf kost á sér í forvali Repúblikanaflokksins fyrir forsetakosningarnar árið 2012. Hann vann próf­kjör Repúblikana í tveim­ur fylkjum, Suður-Karólínu og Georgíu, en dró sig úr forvalinu þann 2. maí 2012 eftir að ljóst var orðið að Mitt Romney hefði tryggt sér útnefningu flokksins.
Hlíðarendahverfi
Hlíðarendahverfi er nýr hverfahluti í Hlíðum í Reykjavík, rétt við íþróttaaðstöðu Vals að Hlíðarenda. Hverfið er hannað sem randbyggð með görðum milli samfelldra raða fjölbýlishúsa á fjórum reitum sem afmarkast af Nauthólsvegi í suðri og vestri, Valshlíð í norðri og Hlíðarenda í vestri. Göturnar á milli húsaþyrpinganna heita Smyrilshlíð, Fálkahlíð og Haukahlíð. Áætlað er að fullbyggt verði hverfið með um 800 íbúðir, en gert er ráð fyrir verslun og þjónustu á fyrstu hæðum. Framkvæmdir við byggingu hverfisins hófust árið 2015 og fyrstu íbúðirnar fóru í sölu árið 2018.
Atviksorð
Atviksorð eru smáorð sem beygjast hvorki í falli né í tíðum (óbeygjanleg) og lýsa því oft hvernig, hvar eða hvenær eitthvað gerist. Þau líkjast lýsingarorðum enda hafa atviksorð þá sérstöðu á meðal smáorða að sum atviksorð stigbreytast (eins og ‚aftur - aftar - aftast‘; ‚lengi - lengur - lengst‘; ‚inn - innar - innst‘; ‚vel - betur - best‘), en eru þau þó annars eðlis en lýsingarorð. Fyrir utan stigbreytinguna eru þau óbeygjanleg eins og önnur smáorð. Oft eru atviksorð „stirðnuð“ föll, gamlir aukafallsliðir, og stundum álitamál hvernig greina skuli.
Meginhlutverk atviksorða
Meginhlutverk atviksorða er að standa með sögnum, lýsingarorðum eða öðrum atviksorðum og skerpa eða að greina nánar um merkingu setningarinnar, eða orðanna sem þau standa með. Atviksorð standa ekki með nafnorðum.
Að standa með sögnum
Atviksorð standa oftast með sögnum til að þrengja eða tilgreina nánar merkingu þeirra.
Að standa með lýsingarorðum
Atviksorð geta staðið með lýsingarorðum og skerpt eða ákvarðað nánar merkingu þeirra.
standa með öðrum atviksorðum
Atviksorð geta staðið með öðrum atviksorðum og ákvarðað enn frekar eða kveðið nánar á um merkingu þeirra.
Flokkun atviksorða
Atviksorð lýsa ekki hlutum en ákveða nánar hvar, hvernig, hvenær, hve oft o.s.frv. eitthvað er eða gerist:
Nokkur ao. standa utan allrar flokkunar; t.d. ekki, já, nei, einnig, líka o.s.frv.
Atviksorð verður oftast að forsetningu þegar það stýrir falli en fallstýring er ekki hlutverk atviksorða. Hvorugkyn lýsingarorða verður oft að atviksorði.
Atviksorð og lýsingarorð
Þótt atviksorðum svipi til lýsingarorða er setningarleg staða þeirra ólík, enda laga atviksorð sig ekki að fallorði en það gera lýsingarorð. Með því að breyta tölu fallorðsins eða kyni má greina hvort vafaorðið lagi sig að fallorðinu eða ekki.
Algengt er að atviksorð hafi endinguna -lega (‚fallega‘, ‚bráðlega‘, ‚seinlega‘). Ef hægt er að setja endinguna -lega á vafaorðið án þess að merking setningarinnar afbakist er það oftast atviksorð.
Ísidór
Ísidór er íslenskt karlmannsnafn.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1990
Árið 1990 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir nafninu 1. deild.
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin.
Tælenska karlalandsliðið í knattspyrnu
Tælenska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Tælenska knattspyrnusambandsins, og leikur fyrir hönd Tælands. Þeir hafa aldrei komist á heimsmeistaramótið, enn oft tekið þátt í asíubikarnum og einu sinnu tekist að næla í brons, það var á þeirra fyrsta móti árið 1972. Þjálfari liðsins er Japaninn knái Akira Nishino.
Slóvakíska
Slóvakíska er opinbert tungumál Slóvakíu en auk þess tala hana minnihlutahópar í Bandaríkjunum, Tékklandi, Ungverjalandi og fleiri löndum.
Slóvakíska er nokkuð flókið tungumál og hefur flókna málfræði.
Ritháttur
Slóvakíska er rituð með latneska stafrófinu, en auk þess eru nokkrir sérstakir stafir.
Slóvakíska stafrófið í heild sinni:
Athugið að farið er með "dz", "dž" og "ch" sem einstaka stafi.
Íþróttabandalag Akraness
Íþróttabandalag Akraness (ÍA) er íþróttabandalag íþróttafélaga á Akranesi og starfar samkvæmt lögum Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands og íþróttalögum.
Íþróttamaður Akraness
Íþróttamaður Akraness hefur verið valinn á hverju ári frá 1977 en þar áður hafði valið farið fram árin 1972 og 1965.
2011-2020
2001-2010
1991-2000
1981-1990
1965-1980
Krista
Krista er íslenskt kvenmannsnafn.
Arisa
Arisa er íslenskt kvenmannsnafn.
Kauphöllin í Frankfurt
thumb|250px|Kauphallarbyggingin að ofan.
Kauphöllin í Frankfurt (þýska: Frankfurter Wertpapierbörse eða FWB) er þýsk kauphöll í Frankfurt í Þýskalandi. Hún er sú stærsta í Þýskalandi og ein sú mikilvægasta í heimi.
George J. Stigler
George Joseph Stigler (17. janúar 1911 - 1. desember 1991) var bandarískur hagfræðingur, einn Chicago-hagfræðinganna svonefndu. Hann hlaut Nóbelsverðlaunin í hagfræði 1982 og var einn af stofnendum Mont Pèlerin-samtakanna, alþjóðlegs málfundafélags frjálshyggjumanna, 1947.
WOW Cyclothon
"WOW Cyclothon er stærsta götuhjólreiðakeppni á Íslandi og hefur hún verið haldin árlega frá 2012. Hjólað er hringinn í kringum Ísland með boðsveitarformi þar sem liðsfélagar skipta á milli sín kílómetrunum 1358. Einnig er í boði að hjóla í sóló-flokk en þá hjólar einn keppandi alla kílómetrana."
George J. Stigler
Stigler fæddist í Seattle í Washington-ríki. Foreldrar hans voru innflytjendur frá Þýskalandi og Austurríki. Faðir hans hafði verið bruggari, en eftir að áfengisbann tók gildi í Bandaríkjunum, sneri hann sér að húsaviðgerðum. Stigler stundaði nám í Washington-háskóla, Norðvesturháskólanum (Northwestern University) og Chicago-háskóla, en þaðan lauk hann doktorsprófi í hagfræði 1938. Hann varð þar eins og fleiri nemendur fyrir miklum áhrifum frá Frank H. Knight, sem var í senn efagjarn og frjálslyndur. Stigler kenndi síðan í ýmsum háskólum, þar á meðal Minnesota, Brown og Columbia, uns hann gerðist 1958 prófessor í Chicago-háskóla. Hann var afkastamikill fræðimaður, en aðallega kunnur fyrir rannsóknir sínar á eðli og afleiðingum margvíslegra ríkisafskipta. Hann skrifaði margt um sögu hagfræðikenninga, en líka um kostnaðinn af upplýsingaöflun (e. economics of information). Stigler var kvæntur, og áttu þau hjón þrjú börn.
WOW Cyclothon
"Keppendur í WOW Cyclothon keppast ekki einungis við að verða fyrstir í mark heldur fer fram keppni í áheitasöfnun þeirra á milli þar sem liðin leitast við að ná sem flestum áheitum til styrktar því málefni sem keppnin styrkir hvert ár."
Flokkar
Hægt er að keppa í fjórum flokkum. Þeir eru A-flokkur, B-flokkur, Sóló og Hjólakraftur. Í A- og B-flokki er svo keppt í þremur undirflokkum: karla, kvenna og blönduðum flokki.
Kristín Gottskálksdóttir
Kristín Gottskálksdóttir (d. 14. apríl 1578) var íslensk kona á 16. öld, húsfreyja á Möðruvöllum í Eyjafirði og síðar á Geitaskarði í Langadal. Hún var óskilgetin dóttir Gottskálks Nikulássonar Hólabiskups, sem kallaður var hinn grimmi, og Valgerðar Jónsdóttur frá Mannskaðahóli á Höfðaströnd. Hálfsystkini hennar voru Oddur Gottskálksson lögmaður og Guðrún Gottskálksdóttir.
Kristín hefur líklega verið fædd um 1490. Hún giftist 3. september 1508 Þorvarði Erlendssyni lögmanni, sem þá var rúmlega fertugur, og var hún seinni kona hans. Þorvarður lést í Noregi 1513. Þau áttu eina dóttur, Margréti húsfreyju á Fitjum í Skorradal, sem þó er í sumum heimildum talin dóttir fyrri konu Þorvarðar.
Kristín giftist aftur 21. janúar 1515 Jóni Einarssyni sýslumanni á Geitaskarði í Langadal og bjuggu þau þar uns Jón dó 1534. Kristín var þar áfram hjá Agli syni þeirra og síðan ekkju hans og börnum. Hún náði háum aldri og hefur líklega verið farin að nálgast nírætt þegar hún lést því það var tæpum 70 árum eftir að hún giftist fyrri manni sínum. Hún var sögð hin ágætasta kona. Önnur börn þeirra Jóns voru Kristín, húsfreyja í Vík í Skagafirði, Guðrún, sem giftist Erlendi Þorvarðarsyni, stjúpsyni móður sinnar og var miðkona hans, Ólafur, sem bjó í Snóksdal og var kvæntur Steinunni ekkju séra Björns Jónssonar á Melstað, og Gottskálk prófastur í Glaumbæ.
Bók
thumb|Fornar bækur í [[bókasafni Merton háskóla í Oxford]] Bók er safn blaða fest saman í band, oftast í umgjörð sem er sterkari en efnið í blöðunum (og kallast umgjörðin þá kápa). Blöðin geta m.a. verið úr skinni, pappír og pergamenti.
Tilgangur bóka er oftast að miðla upplýsingum með texta, táknum og myndum. Bókasöfn eru staðir þar sem margar bækur eru, oft til útláns eða lestrar almenningi.
Ísleifur
Ísleifur er íslenskt karlmannsnafn.
Íðusdagur
Íðusdagur (eða íðus) (latína: Idūs) var dagur í Róm til forna sem kom upp á 15. degi mars, maí, júlí og október en var 13. dagur annarra mánaða ársins. Íðusdagur marsmánaðar 44 árum f.Kr. var sá dagur sem Júlíus Caesar var myrtur.
Í gömlum bókum íslenskum er oft talað um íðus(dag) og þegar átt var um daga fyrir íðus var það gert með vissum hætti. Ef talað var um fjórða íðus(dag) september var átt við 9. september. Það útskýrist þannig: Íðus september kom upp á 13. september og fjórum dögum áður var 9. september. Áttundi íðus(dagur) mars var því 7. mars, o.s.frv. Oft var það skráð með latneskum hætti, eins og t.d.:
Sambandssinnaflokkurinn
Sambandssinnaflokkurinn (enska: The Federalist Party) var bandarískur stjórnmálaflokkur sem var starfandi á tímabilinu 1792 – 1816. Flokkurinn var stofnaður af Alexander Hamilton, sem á fyrsta kjörtímabili George Washington sem forseti byggði upp hóp stuðningsmanna sem að mestu voru aðilar innan fjármála- og bankakerfisins, til að styðja við efnahagsstefnu sína. Sambandssinna flokkurinn lagði megin áherslu á borgaraleg gildi, þjóðernishyggju og efnahagslega trausta stjórn ríkjasambandsins.
Stefna
Stefna sambandssinna var að koma á fót opinberum seðlabanka, setja á tolla ásamt því að stuðla að góðum samskiptum við Breta. Leiðtogi rebúblikana-demókrata, Thomas Jefferson, fordæmdi ásamt flokki sínum stefnu Sambandssinna í meginatriðum. Sérstaklega varðandi Seðlabankann og samskiptin við Breta. En rebúblikanar töldu að með stefnu sambandssinna væri verið að svíkja hugsjónir lýðveldissinna í hendur breska heimsveldinu.
Áhrif og afdrif
Sambandssinnar héldu sterkri stöðu á þéttbýlli svæðum Bandaríkjanna en rebúblikana-demókratar voru sterkari í dreifðari byggðum suðurríkjanna. Í kosningunum árið 1800 sigruðu rebúblikanar og sambandssinnar náðu aldrei aftur völdum en þeir þóttu of hallir undir yfirstéttina og áttu því erfitt með að sækja stuðning til millistéttarinnar. Að lokum þurkaðist flokkurinn nánast út eftir stríðið við Breta 1812.
Áhrifa sambandssinna og stefnu þeirra gætir þó enn í formi styrkra stoða undir ríkisstjórnina ásamt traustum grunni fjármálakerfisins.
Bragi Valdimar Skúlason
Bragi Valdimar Skúlason (f. 26. ágúst 1976) er íslenskur tónlistarmaður, textasmiður og íslenskufræðingur. Hann er þekktastur fyrir að semja texta og lög fyrir Baggalút. Bragi fæddist í Reykjavík og bjó til fjögurra ára aldurs á Ísafirði, þá í Hnífsdal og síðan flutti til Reykjavíkur árið 1991. Árið 2012 stofnaði Bragi auglýsingastofuna Brandenburg.
Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið
Íslenska kvennaknattspyrnudeildakerfið er íslenskt deildakerfi í knattspyrnu í flokki kvenna.
Aríanna
Aríanna er íslenskt kvenmannsnafn.
Lisp
Lisp er fjölskylda listavinnsluforritunarmála sem notar málskipan sem einkennist af svigum sem nefnast S-segðir. Lisp var fyrst tilgreint árið 1958 og er elsta hámál enn í notkun á eftir Fortran. Margar Lisp-mállýskur í notkun í dag eins og Common Lisp, Scheme og nýlega Clojure.
Lisp var upprunalega byggt á lambda-reikningi og var mikið notað innan gervigreindarfræði fyrst um bil. Mörg hugtök innan tölvunarfræði komu fyrst fram í Lisp, eins og tré, ruslasöfnun, kvikleg tögun og sjálfhýstur þýðandi.
Orðið LISP er dregið af enska hugtakinu list processing („listavinnsla“) enda eru keðjulistar ein aðalgagnagrind Lisp-mála sem er einnig notuð til að tákna frumþulu og er málið því sammynda (eða samtákna, samtáknandi) og því er hægt að meðhöndla Lisp-kóða eins og venjuleg gögn — þetta er mikið nýtt við fjölvagerð sem gerir forriturum kleyft að breyta málskipun málsins og að skrifa forrit sem búa til önnur, jafnvel flóknari, forrit.
IJsselmeer
thumb|250px|Hollenskt kort af IJsselmeer IJsselmeer er stærsta stöðuvatn Hollands og jafnframt eitt stærsta manngerða stöðuvatn heims, 1.850 km2 Það var áður fyrr fjörður sem hét Zuiderzee. Fjörðurinn náði djúpt inn í landið en var lokaður af með sjóvarnargarði árið 1932.