cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hóll
Hóll er mishæð í landslagi en ekki nógu há til að kallast fell eða fjall. Hólar setja mikinn svip á landslagið og oft erfitt að sjá hvað leynist bakvið hólinn. Hóla er að víða að finna um lönd og álfur og einnig neðansjávar. Sums staðar einkennist landslagið af hólum og þeir koma oft fram í örnefnum. Margir bæir bera nafnið eða nafnliðinn hóll. Dæmi: Hólahólar, Vatnsdalshólar, Hólar í Hjaltadal, Hóll í Svarfaðardal, Mannskaðahóll, Hólabak.
Berserkjasveppur
Á Íslandi
Á Íslandi er berserkjasveppur algengastur á norðurlandi í Eyjafirði, við Ásbyrgi og Mývatn. Hann finnst þó mun víðar í birkiskógum og við fjalldrapa, meðal annars í Heiðmörk við Reykjavík og á Fljótsdalshéraði á austurlandi.
Íslenskt heiti sitt fékk sveppurinn fyrst í kennslubók Stefáns Stefánssonar, Plönturnar: kennslubók í grasafræði, sem kom fyrst út 1913 og er þar sagður vera erlendur sveppur. Sveppurinn fannst raunar ekki á Íslandi að neinu ráði fyrr en undir miðja 20. öld. Sem dæmi má nefna að það þótti talsvert fréttnæmt þegar tveir slíkir fundust árið 1959, annar í Vaglaskógi en hinn við Bjarkarlund í Reykhólasveit.
Alan Keyes
Hann sóttist eftir tilnefningu repúblikana í forsetakosningunum árið 2008 en hlaut ekki stöðuna. Hann bauð því fram sjálfstætt.
Sykra
Hægt er að rita flestar sykrur Cn(H2O)m þar sem m og n gildið er þrír eða hærri tala og oftast er sama hlutfall vetnis og súrefnis og í vatni. Einföldustu sykrurnar eru því C3(H2O)3 og eru kallaðar 3C-sykrur og fæst nafnið af kolefnisfjöldanum í sykrunni. thumb|left|160px|Sakkarósi eða matarsykur, tvísykra Eins og sést hér til vinstri á myndinni eru hýdroxýlhópar tengdir flestum kolefnunum. Þegar sykrur bindast saman og mynda tví- eða fjölsykrur, losnar hýdroxýlhópur af annarri sykrunni og vetni af hinni og verða þá til laus tengi svo að efnin geta bundist, afgangs verður vatn. Einliða sykrur tengjast eingöngu á þennan hátt og mynda svokölluð 1,4-tengi. Til hliðar er mynd af sakkarósa, sem er tvísykra, og á henni sést hvernig frúktósi og glúkósi hafa bundist saman.
Íslenskt mannanafn
Tenglar
Greinar um mannanöfn
Tricia Helfer
Einkalíf
Helfer er fædd og uppalin í Donalda, Alberta í Kanada og er af þýskum, enskum, sænskum og norskum uppruna.
Þegar Helfer var sautján ára var uppgötvaði fyrirsætuútsendari hana fyrir utan kvikmyndahús.
Helfer hefur verið gift lögfræðingnum Jonathan Marshall síðan 2003.
Helfer og samleikkona hennar Katee Sackhoff úr Battlestar Galactica stofnuðu vefsíðuna Acting Outlaws, sem opin er fyrir framlögum til mismunandi styrktarverkefna og málstaða.
Yukio Shimomura
Yukio Shimomura (fæddur 25. janúar 1932) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Tricia Helfer
Fyrirsæta
Árið 1992 vann Helfer Ford Models Supermodel of the World keppnina og skrifaði síðan undir samning við Elite Model Management og seinna meir við Trump Model Management. Helfer hætti sem tískufyrirsæta árið 2002. Hefur hún komið fram í auglýsingum fyrir Ralph Lauren, Versace, Chanel og Giorgio Armani. Hefur hún einnig komið fram í tískusýningum fyrir Carolina Herrera, Christian Dior, Claude Montana, Givenchy, John Galliano og Dolce & Gabbana. Helfer hefur verið framan á tískutímaritum á borð við Flare, Amica, ELLE, Cosmopolitan, Marie Claire og Vogue.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Helfer var árið 2002 í Jeremiah. Hefur hún komið fram sem gestaleikkona í þáttum á borð við Supernatural, CSI: Crime Scene Investigation,  Chuck (sjónvarpsþáttur), Lie to Me og Criminal Minds. Árið 2004 þá var henni boðið hlutverk í Battlestar Galactica sem Númer Sex, sem hún lék til ársins 2009. Hún lék stór gestahlutverk í Burn Notice sem Carla og í Dark Blue sem Alex Rice. Hefur síðan 2012 verið sérstakur gestaleikari í The Firm sem Alex Clark.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Helfer var árið 2000 í Eventual Wife. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við The Genius Club, The Green Chain, Open House og Bloodwork.
Verðlaun og tilnefningar
Leo-verðlaunin
Roy O. Disney
Roy O. Disney, fullt nafn Roy Oliver Disney (1893–1971) var bandarískur kvikmyndagerðamaður sem ásamt Walt Disney bróður sínum stofnaði Disney-fyrirtækið í október árið 1923. Fyrstu myndirnar sem fyrirtækið framleiddi tilheyrðu myndasyrpu sem kallaðist á ensku Alice Comedies þar sem Lísa í Undralandi var einhverskonar fyrirmynd. Í myndunum lenda Lísa og kötturinn Júlíus í ýmsum ævintýrum. Fyrsta mynd Disney-fyrirtækisins um Lísu nefndist Alice‘s Day at Sea og þar bregður Júlíusi rétt aðeins fyrir. Walt Disney hafði reyndar gert mynd um Lísu áður en þeir bræður stofnuðu fyrirtæki sitt en sú mynd fór ekki í dreifingu í kvikmyndahúsum. Hana má hins vegar sjá á YouTube. Myndirnar um Lísu eru ekki hreinræktaðar teiknimyndir þar sem Lísa er leikin persóna en Júlíus er aftur á móti teiknimyndapersóna.
Pandita Ramabai
thumb|Pandita Ramabai Sarasvati Pandita Ramabai Sarasvati (23. apríl 1858 – 5. apríl 1922) var indversk baráttukona og brautryðjandi varðandi menntun kvenna og frelsun kvenna úr ánauð. Hún var fyrst konan sem bar titilinn Pandita en Pandit er virðingarheiti sanskrít fræðimanna. Sarasvati er einnig virðingarheiti og merkir mælskugyðja.
Skútagrýta
Skútagrýta (fræðiheiti: Solorina saccata) er fléttutegund af ættkvísl grýtna. Hún er ein fimm tegundum grýtna sem vaxa á Íslandi.
Útbreiðsla
Skútagrýta finnst á heimskautasvæðum, um Evrasíu í tempraða beltinu og hitabeltinu og Norður-Ameríku. Skútagrýta vex í lítt grónum jarðvegi, mosa, á klettaveggjum, hellisskútum eða á blautu móbergi.
Hundadagar
Hundadagar eru tiltekið skeið sumars um heitasta tímann á norðurhveli, nú talið frá 13. júlí (Margrétarmessu) til 23. ágúst í Almanaki Háskólans, eða 6 vikur.
Skútagrýta
Útbreiðsla
Á Íslandi er skútagrýta algeng frá láglendi upp í 600 metra hæð en finnst hæst í Nýjadal í 870 metra hæð og í Gæsavötnum í 930 metra hæð. Skútagrýta er nokkuð algengari á Suðurlandi en á Norðurlandi.
Hundadagar
Nafnið mun komið frá Rómverjum, er sóttu hugmyndina til Forn-Grikkja. Grikkir settu sumarhitana í samband við stjörnuna Síríus, sem Íslendingar kölluðu hundastjörnuna allt frá fyrrihluta 18. aldar, sem er bjartasta stjarnan í stjörnumerkinu Stóri-hundur (Canis Major), sem um þetta leyti árs fór að sjást á morgunhimninum. Forn-Egyptar tengdu einnig árið við stjörnumerkið Stórahund og kölluðu það Síríus-ár, en hinn árlegi vöxtur árinnar Níl hófst á þessum tíma. Aftur á móti tengdu Grikkir og Rómverjar hitann við hundastjörnuna og þá aðallega skaðleg áhrif hans á gróður, menn og skepnur. Þótti til dæmis meiri hætta á hundaæði á þessum tíma.
Skútagrýta
Efnafræði
Engar þekktar fléttusýrur finnast í skútagrýtu. Þalsvörun hennar er K-, C-, KC- og P-.
Hundadagar
Tímasetning hundadaga
thumb|Hjá Íslendingum er hundadaganafnið aðalega tengt minningunni um Jørgen Jørgensen, oftast kallaður Jörundur hundadagakonungur. Bæði hérlendis og erlendis hefur nokkuð verið á reiki hvenær hundadagatímabilið teldist byrja og hve lengi það stæði. Grikkir munu hafa tekið eftir því að Síríus birtist þegar sól gekk í ljónsmerki og með hliðsjón af því eru hundadagar stundum reiknaðir frá 23. júlí til 23. ágúst.
Skútagrýta
Greining
Skútagrýta er lík móagrýtu í útliti. Þær er hægt að greina í sundur á því að skútagrýta hefur fjögur gró í hverjum aski en móagrýta hefur átta minni gró í hverjum aski. Einnig er þalsvörun skútagrýtu KC- en móagrýta hefur þalsvörun KC+ í miðlagi vegna litunar fléttuefnisins methýlgýrófórats.
Hundadagar
Íslenskar heimildir
Hundadaga er ekki getið í forníslenskum fingrarímfræðum enda sumarhiti ekki sama vandamál svona norðarlega sem og suður við Miðjarðarhaf. Elsta heimildin er í rímtali Arngríms Jónssonar lærða og Guðbrands Þorlákssonar biskups frá 1597 en þar stendur við 16. ágúst: „endast hunda dagar“ en ekki er tekið fram hvenær þeir byrja. 1671 setur Þórður Þorlásson biskup í handbók sína hundadagar við 14. júlí og „hund. endast“ við 14. ágúst. Á 17. öld er í rímhandritum upphaf hundadaga ýmist sett á 11., 12., eða 13. júlí en lok þeirra við 17. eða 18. ágúst. Hvorki eru hundadaga getið í rími Jóns Árnasonar biskups frá 1707 né fingrarími frá 1739. Í almanaki sínu frá 1837 setur Finnur Magnússon upphaf hundadaga við 23. júlí og lok þeirra við 23. ágúst. Þær dagsetningar héldust síðan í Íslandsalmanaki hans, Jóns Sigurðssonar og Þjóðvinafélagsinns til 1924 en þá var upphaf þeirra fært yfir á 13. júlí, Margrétarmessu. Líku var farið víðasthvar í Evrópu að upphaf og endir hundadaga voru lengi vel á reiki.
Hjá Íslendingum er hundadaganafnið helst tengt minningunni um Jörund, Jørgen Jørgensen sem tók sér völd á Íslandi 25. júní 1809, en var hrakinn frá völdum 22. ágúst sama ár, en hann hefur almennt verið kallaður Jörundur hundadagakonungur.
Gömul veðurtrú
Sú veðurtrú var áður fyrr á Íslandi að ef á Margrétarmessu þann 13. júlí væri rigning eða dögg, myndi það sem eftir lifði sumars og hausts verða það líka eins og þessi veðurvísa segir:
Orkustofnun
Að auki skal Orkustofnun annast eftirlit með fyrirtækjum sem starfa samkvæmt raforkulögum (nr. 65/2003). Eftirlit stofnunarinnar varðar setningu tekjumarka og eftirlit með gjaldskrám fyrir sérleyfisstarfsemi raforkufyrirtækja, bókhaldslegan aðskilnað fyrirtækja sem stunda mismunandi starfsemi samkvæmt lögunum og eftirlit með gæði raforku.
Jarðhitaskóli Háskóla Sameinuðuþjóðanna (JHS) starfar innan vébanda Orkustofnunar. Íslenskar orkurannsóknir (ÍSOR) voru fyrrum hluti Orkustofnunar en eru nú sjálfstætt ríkisfyrirtæki.
Forveri Orkustofnunar var Raforkumálaskrifstofan, sem var sett á fót 1946. Henni var breytt í Orkustofnun 1. júlí 1967 um svipað leyti og Landsvirkjun og Rafmagnsveitur ríkisins voru skildar frá henni.
Þjórsá
thumb|300px|Þjórsá með[[Búrfell (Þjórsárdal)| Búrfell í bakgrunni.]] thumb|Þjórsárferja nærri Stórinúpi um 1900. Þjórsá er lengsta á Íslands, alls 230 km löng. Hún er jökulá að uppruna sem á meginupptök sín í Hofsjökli og rennur í suður til sjávar vestan Þykkvabæjar. Í hana falla fjölmargar dragár og lindár. Þjórsá er sýslumörk Rangárvallasýslu og Árnessýslu og er sóttvarnarlína hvað varðar búfjárveikivarnir. Ennfremur er Þjórsá næstvatnsmesta á landsins með 363 rúmmetra á sekúntu eftir einungis Ölfusá sem hefur um 400.
Merking
Orðið þjór merkir naut og er Þjórsá því Nautsá. Orðið þjór kemur nokkrum sinnum fyrir í fornritum, en lifir nú einungis í örnefnum. Í nágrannamálunum eru til samsvarandi orð: danska - tyr, sænska - tjur, latína - taurus, írska - tarbh. Íslendingar tóku upp úr írsku orðið „tarfur“, og hefur það ef til vill rutt orðinu „þjór“ úr málinu.
Samgöngur
Tvær brýr eru á ánni, önnur á þjóðvegi nr. 1 neðan við Þjórsártún og hin við Sandafell rétt neðan Sultartangavirkjunar. Gamla brúin við Þjótanda var tekin í notkun árið 1895 og endurgerð nokkru neðar árið 1949. Nýja brúin, sem leysti þá gömlu af hólmi, var tekin í notkun árið 2003 og er tæpur kílómetri á milli þeirra.
Nokkur vöð eru á ánni, þau helstu eru Nautavað við Þjórsárholt og Hagavað við bæinn Haga.
Gamla Sprengisandsleiðin lá inn Gnúpverjaafrétt og yfir Þjórsá á vaði á móts við Sóleyjarhöfða, sem er austan árinnar. Þarna vestan ár er fjallkofi fyrir fjallmenn Gnúpverja, sem kallast Bólstaður.
Fossar
Í Þjórsá eru margir fagrir fossar. Sé talið ofan frá er röðin eftirfarandi: Hvanngiljafoss (Kjálkaversfoss), Dynkur, Gljúfurleitarfoss, Tröllkonuhlaup, Þjófafoss, Minna-Núps flúðir, Búðafoss og Hestfoss sitt hvoru megin við Árnes og að lokum Urriðafoss.
Eyjar
Árnes og Hagaey eru meðal stærstu eyja í ánni. Eyjan Viðey (gengur einnig undir heitinu Minnanúpshólmi) hefur nýlega verið friðuð og er sérstök vegna gróskumikils birkiskógar. Traustholtshólmi er skammt upp frá ósum árinnar þar var samnefndur bær sem nú er kominn í eyði.
Fiskigengd
Miklar nytjar eru af veiði í Þjórsá en þar er einkum stunduð netaveiði. Í ánni lifa þær fisktegundir sem algengar eru í ám og vötnum landsins, lax, urriði, bleikja, hornsíli og áll. Flundra hefur einnig veiðst í Þjórsárósi. Í Þjórsá og þverám hennar er að finna einn af stærri laxastofnum landsins og góður stofn sjóbirtings gengur á vatnasvæðið. Þar eru einnig staðbundin bleikja og urriði. Mestur hluti villtra laxa sem ganga á vatnasvæðið er alinn upp í Þjórsá sjálfri. Selir ganga upp í Þjórsá, allt upp að Urriðafossi, til lax- og silungsveiða.
Virkjanir
Í Þjórsá og þverám hennar Tungnaá og Köldukvísl eru sjö vatnsaflsvirkjanir í eigu Landsvirkjunar: tvær Búrfellsstöðvar, Sultartangastöð, Hrauneyjafossstöð, Sigöldustöð, Vatnsfellsstöð og Búðarhálsvirkjun. Á teikniborðinu eru þrjár til viðbótar; Hvammsvirkjun, Holtavirkjun og Urriðafossvirkjun.
Stuttmyndadagar í Reykjavík
Stuttmyndadagar í Reykjavík er kvikmyndahátíð sem var haldin árlega í Reykjavík frá 1992 til 2002 og var endurreist vorið 2008. Hátíðin var upphaflega haldin af Kvikmyndafélagi Íslands, fyrirtæki Júlíusar Kemp og Jóhanns Sigmarssonar. Myndirnar voru sýndar á Hótel Borg 27. til 29. apríl 1992. Meðal fyrstu myndanna sem sýndar voru var Sjúgðu mig Nína eftir Óskar Jónasson og Spurning um svar eftir Sævar Guðmundsson og Filmumenn. 1993 var hátíðinni breytt í keppni þar sem veitt voru verðlaun fyrir bestu myndina. 40 myndir bárust það ár og fyrstu verðlaun hreppti stuttmyndin Athyglissýki eftir Reyni Lyngdal og Arnar Jónasson. Meðal verðlaunahafa í gegnum tíðina má nefna Róbert Douglas, Ragnar Bragason og fleiri sem hafa verið áberandi í gerð kvikmynda í fullri lengd.
Vaxtavextir
Vaxtavextir eru vextir af vöxtum.
Til forna var litið á vaxtavexti sem hið versta okur og voru þeir til að mynda bannaðir í Rómarrétti auk þess að vera lagðir til jafns við guðlast í flestum útbreiddustu trúarbrögðum veraldar, og átti það einnig við í öndverðu á Íslandi eða allt fram að siðaskiptum.
Nú til dags er misjafnt eftir löndum hvort notaðir séu vaxtavextir, en á Íslandi hefur það almennt verið heimilt samkvæmt nútímalöggjöf. Fjallað er um vaxtavexti í 12. gr. núgildandi laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, þar sem segir að sé vaxtatímabil lengra en tólf mánuðir án þess að vextirnir séu greiddir skuli þeir lagðir við höfuðstól og nýir vextir reiknaðir af samanlagðri fjárhæð. Ekki má þó bæta vöxtum við höfuðstól oftar en á tólf mánaða fresti, nema um sé að ræða innlánsreikninga lánastofnana (banka).
Vaxtavextir birtast líka í þeirri aðferð sem notuð hefur verið á Íslandi síðan árið 1979 við verðtryggingu lánsfjár, sem felst í því að færa verðbótaþátt vaxta ofan á höfuðstól láns áður en nafnvextir eru reiknaðir af hinum nýja höfuðstól á hverjum gjalddaga, sem jafngildir því að reiknaðir séu grunnvextir af þeim hluta heildarvaxta sem svarar til verðbótaþáttarins. Þetta er þó ekki augljóst af því hvernig vextir eða verðtrygging virka ein og sér, heldur er það sprottið af samspili þeirra þegar bæði koma saman í slíkri útfærslu. Óverðtryggð lán með svokölluðu vaxtagreiðsluþaki geta einnig tekið á sig svipaða eiginleika ef breytilegir vextir þeirra hækka yfir umsamin mörk.
13. febrúar
13. febrúar er 44. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 321 dagur (322 á hlaupári) er eftir af árinu.
Taxus contorta
Taxus contorta er trjátegund í ættkvíslinni Taxus. Hann er upprunninn í tempruðum skógum Afghanistan, norður Indlands, Tíbet og Pakistan.
María Reyndal
María Reyndal (f. 27. nóvember 1970) er íslensk leikkona og handritshöfundur.
Laugargerðisskóli
Laugargerðisskóli er lítill sveitaskóli á sunnanverðu Snæfellsnesi.
Kvikmyndaskoðun
Kvikmyndaskoðun, áður Kvikmyndaeftirlit ríkisins, er sex manna nefnd skipuð af menntamálaráðherra samkvæmt tillögum ráðherra félagsmála og dómsmála auk fulltrúa Félags kvikmyndagerðarmanna. Kvikmyndaskoðun er ætlað að framfylgja banni við framleiðslu eða innflutningi ofbeldiskvikmynda og sjá um úthlutun skoðunarvottorða sem eru forsenda þess að leyfi fáist til að sýna kvikmynd. Sjónvarpsstöðvarnar sjá þó sjálfar um skoðun þess efnis sem þær senda út í samráði við Kvikmyndaskoðun.
Flokkanir
Lög um kvikmyndaeftirlit ríkisins voru fyrst sett á Íslandi árið 1932.
Callitris canescens
Callitris canescens er barrtré af einisætt (Cupressaceae)
Það finnst einvörðungu í Ástralíu.
Broadway (skemmtistaður)
Broadway var skemmtistaður í Ármúla í Reykjavík. Staðurinn var stofnaður af Ólafi Laufdal árið 1981 við Álfabakka í Breiðholti en flutti 1987 í nýbyggt Hótel Ísland við Ármúla. Staðurinn lokaði árið 2014.
Á Broadway voru haldnar ýmsar samkomur, skemmtanir, árshátíðir, verðlaunaafhendingar og tónleikar.
Meðal erlendra listamanna sem tróðu þar upp voru Tom Jones, Jerry Lee Lewis, Fats Domino, The Shadows, The Strokes, Nick Cave og Rod Stewart.
Vallhnúfa
Vallhnúfa (fræðiheiti: Camarophyllus pratensis) er fremur lítill ætisveppur sem vex í graslendi. Hatturinn verður allt að 7 sm breiður. Hún er ljósbrún með ljósan, fremur stuttan, staf og fanir og engan kraga. Hún er algeng um allt Ísland.
Píus 10.
Píus 10. (2. júní 1835 – 20. ágúst 1914), fæddur undir nafninu Giuseppe Melchiorre Sarto, var páfi kaþólsku kirkjunnar frá 1903 til 1914.
Æviágrip
Giuseppe Melchiorre Sarto fæddist í þorpinu Riese í Venetó. Foreldrar hans voru póstmaðurinn Giovanni Battista Sarto og eiginkona hans, Margarita. Sarto tók prestsvígslu árið 1858 og sem ungur prestur nam hann bæði kirkjurétt og kenningar Tómasar af Aquino. Árið 1884 varð Sarto biskup af Mantúa og í júní árið 1893 var hann útnefndur kardínáli. Árið 1896 var hann síðan útnefndur patríarki yfir Feneyjum. Útnefning hans var ekki óumdeild þar sem veraldleg yfirvöld Ítalíu gerðu tilkall til réttarins til að skipa patríarka líkt og austurrísk yfirvöld höfðu gert þegar Feneyjar voru á yfirráðasvæði austurríska keisaradæmisins. Staðan var enn snúnari vegna ríkjandi andklerkastefnu ítölsku stjórnarinnar og biturðar kaþólsku kirkjunnar yfir landmissi Páfaríkisins við sameiningu Ítalíu árið 1870. Að endingu lúffuðu ítölsk stjórnvöld fyrir vilja kirkjunnar og Sarto var leyft að taka við embætti patríarka. Hann viðhélt þó alla embættistíð sína kröfum um að Páfaríkinu skyldi skilað landi sem ítalska þjóðríkið hafði haft af því.
Páfatíð
Eftir að Leó 13. páfi lést árið 1903 var Sarto kjörinn nýr páfi af ráði kardínálanna þann 4. ágúst með 55 af 60 atkvæðum. Áður en Sarto var kjörinn höfðu kardínálarnir hallast að því að velja Mariano Rampolla sem nýjan páfa en Frans Jósef Austurríkiskeisari beitti lögbundnu neitunarvaldi sínu (lat. jus exclusivae) til að koma í veg fyrir kjör Rampolla á páfastól. Sarto var afar ósáttur við að vera kjörinn páfi undir þessum kringumstæðum og íhugaði jafnvel að neita að taka við páfaembættinu í mótmælaskyni. Að endingu tók hann við embætti en eftir að hann varð páfi lét hann umsvifalaust afnema neitunarvald kaþólskra einvalda í páfakjörinu og lýsti yfir að hver sem hygðist beita því yrði bannfærður.
Sarto var krýndur páfi þann 9. ágúst 1903 undir nafninu Píus tíundi. Við embættistöku sína varaði hann við „fölskum nýjum vísindum“ og sagðist munu „endurnýja allt í Kristi“ (lat. Instaurare Omnia in Christo), þ.e. leggja áherslu á hefðbundið helgilíferni klerka og leikmanna. Hann kallaði umbótasinnaða mótmælendur „hrokafulla uppreisnarseggi og óvini Krists“. Píus lagði áherslu á að prestsstörf skyldu byggja á biblíutúlkun Tómasar Aquinasar og krafðist þess árið 1910 að guðfræðikennsla í háskólum skyldi hafna módernískum túlkunum, svokallaðri nýguðfræði, og leggja áherslu á skilyrðislausa hlýðni við páfastólinn. Áherslur hans leiddu til þess aukinnar ritskoðunar og til þess að módernískir kenningasmiðir innan kaþólsku kirkjunnar á borð við írska jesúítaprestinn George Tyrell og hinn franska Alfred Loisy voru bannfærðir. Andstöðu kaþólsku kirkjunnar við nýguðfræði var viðhaldið til ársins 1967. Píus var djúpt snortinn af byrjun fyrri heimsstyrjaldarinnar, sem hófst fáeinum vikum áður en hann lést. Deilt hefur verið um hvort hann hafi reynt að koma í veg fyrir hana og hvort aðstoðarmenn hans hafi stutt hann í þeirri viðleitni. Saga gengur af því að við byrjun stríðsins hafi páfinn neitað að blessa austurrísk-ungverska hermenn og hafi sagt: „Ég blessa ekki heri, bara friðinn.“ Sumir sagnfræðingar taka þessa sögu þó ekki trúanlega.
Píus 12. páfi tók Píus 10. í heilagra manna tölu árið 1954 og þakkaði honum fyrir að „afhjúpa falska lærimeistara og mæta þeim með nauðsynlegri hörku“.
Samgöngusamningur
Rök
Nokkur mismunandi rök eru nefnd fyrir því að taka upp samgöngusamninga.
Tegundir á Íslandi
Það mætti segja að til séu þrenns konar samgöngusamninga, í röð frá mesti til minnsti umbunarmöguleika :
Fyrstu vinnustaðir sem tóku upp samgöngusamninga voru
( Gilda um hjólreiðar, göngu, aðrir virkir, grænir og heilbrigðir samgöngumátar. Gilda einnig um almenningssamgöngur. Reynt er að hafa listann í tímaröð )
Aðrir
Hér er listi í lauslegri tímaröð, háð vitneskju.
Samgöngusamningar án fulls stuðnings við hjólreiðar, göngu og almenningssamgöngur til vinnu
Hafa gert samning við Strætó um samgöngukort og eru mögulega einnig að styrkja aðra samgöngumáta
Handknattleiksárið 1989-90
Handknattleiksárið 1989-90 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1989 og lauk vorið 1990. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Framstúlkur í kvennaflokki.
2. deild
Fram sigraði í 2. deild og færðist upp í 1. deild ásamt Selfyssingum. Keppt var í tíu liða deild með tvöfaldri umferð.
3. deild
Keppt var í tveimur riðlum, þar sem Völsungur og Víkingur-b fóru með sigur af hólmi. Völsungar urðu 3.deildarmeistarar eftir sigur í úrslitum. Eftir tímabilið var þó nýtt keppnisfyrirkomulag tekið upp þar sem b-lið hurfu úr deildarkeppninni.
A-riðill
B riðill
Úrslitaleikur Völsungur - Víkingur B-lið 34:23
Bikarkeppni HSÍ
Valsarar sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Víkingum. 31 lið skráði sig til leiks.
1. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Undanúrslit
Úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Valsmenn kepptu í Evrópukeppni meistaraliða, en féllu úr leik í 16-liða úrslitum.
1. umferð 16-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
Stjörnumenn kepptu í Evrópukeppni bikarhafa og féllu út í fyrstu umferð.
1. umferð
Evrópukeppni félagsliða
1. umferð
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í átta liða deild með þrefaldri umferð.
KR og Haukar féllu niður um deild.
2. deild
Selfoss sigraði í 2. deild og fór upp í 1. deild ásamt ÍBV. Leikin var þreföld umferð í sjö liða deild.
Bikarkeppni HSÍ
Framstúlkur sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Stjörnunni.
8-liða úrslit Undanúrslit Úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Framstúlkur kepptu í Evrópukeppni meistaraliða, en féllu út í fyrstu umferð.
1. umferð
Forræðishyggja
Forræðishyggja eða forsjárhyggja er það þegar yfirvöld taka fram fyrir hendurnar á almennum borgurum og setja á einn eða annan hátt skorður á frjálsar athafnir borgaranna, annað hvort með beinum eða óbeinum hætti, t.d. með valdboði, svo sem lögum eða reglum. Meginhugsunin í forræðishyggju er sú að almennir borgarar séu almennt ekki færir um að hugsa skynsamlega eða rökrétt, þess vegna þurfi að stjórna og stýra athöfnum þeirra með valdboði til að tryggja það að þeir fari sér ekki að voða eða geri ekki eitthvað sem yrði þeim að til skaða eða öðrum samborgurum.
Hugtakið forræðishyggja er gjarnan notað um stjórnmálastefnur sem vilja hafa ríkisvaldið sterkt, lagaboð mörg og athafnafrelsi einstaklinga takmarkað meðan ríkisvaldið tekur ákvarðanir fyrir fólkið og stendur í framkvæmdum. Hugtakið er þannig notað um ýmsar stjórnmálastefnur bæði til hægri (t.d. íhaldsstefnu og fasisma), fyrir miðju (t.d. kristilega demókrata) og vinstri (t.d. sósíalisma). Einnig eru jafnaðarmannaflokkar á Norðurlöndum taldir vera mikið fyrir forræðishyggju vegna þess að að þeir vilja tryggja að allir fái sem jafnastan hluta af gæðum samfélagsins. Þá er hugtakið einnig notað utan stjórnmálanna í þeim almenna skilningi að einstaklingur sem aðhyllist forræðishyggju leitast við að hugsa fyrir annað fólk, enda á þeirri skoðun að fólk sé almennt ekki fært um það.
Piktar
thumb|Eftirgerð af Hilton of Cadboll steininum. Piktar (eða Péttar) (latína: picti) voru bandalag ættbálka á svæði sem seinna varð mið- og norðurhluti Skotlands frá tímum Rómaveldis fram á 11. öld. Uppruni orðsins piktar er óviss, en það er oft skýrt sem „hinir máluðu“. Sumir telja að nafnið merki hestverði eða njósnaskip og eigi við varðgæslu þjóðflokksins í sambandi við eyjarnar.
Pils
thumb|Pils með doppum Pils er keilulaga flík sem hangir um mittið og þekur alla eða hluta af leggjunum. Í vesturlöndum er pilsið yfirleitt talað kvenkyns fatnaður þó eru nokkrar undantekningar. Skotapilsið er hefðbundið pils frá Skotland og Írlandi sem aðeins karlmenn klæða sig í. Sumir tískuhönnuðir, svo sem Jean Paul Gaultier, hafa hannað pils sérstaklega fyrir menn. Sumum karlmönnum finnst þó betra að fara í kvenkyns pils því meira úrval er af stílum.
Pils eru oftast úr léttum eða miðþungum fataefnum eins og dením og bómull, og geta annaðhvort verið plíseruð eða ekki.
Paleógentímabilið
Paleógentímabilið eða forna tímabilið er jarðsögulegt tímabil sem hófst fyrir 65,5 milljónum ára og lauk fyrir 23,03 milljónum ára. Það nær yfir fyrsta hluta nýlífsaldar og markast upphaf þess af fjöldaútdauða jurta og dýra, meðal annars risaeðlanna, sem batt endi á krítartímabilið.
Paleógentímabilið einkenndist af þróun spendýra sem urðu stærri og ríkjandi tegundir. Fuglar þróuðust líka í tegundir sem líkjast nútímafuglum. Loftslag kólnaði og innhöf hurfu frá Norður-Ameríku.
Paleógentímabilið skiptist í paleósentímabilið, eósentímabilið og ólígósentímabilið.
Beiskjuefni
thumb|200px|Fyrsta beiskjuefnið sem eingangrað var úr jurtum var morfín sem var einangrað árið 1804 úr blómum ópíumvalmúa (Papaver somniferum)
Beiskjuefni eða lýtingur (fræðiheiti alkaloid), alkalóíði eða  plöntubasi  er flokkur basískra, lífrænna köfnunarefnissambanda sem myndast í plöntum. Beiskjuefni var fyrst einangrað úr plöntum árið 1804 og fyrst kynnt sem sérstakt hugtak árið 1819 í grein eftir þýskan efnafræðing, Carl F.W. Meissner.
Auk kolefnis, vetnis og köfnunarefnis, geta einnig verið í beiskjuefnum súrefni, brennisteinn og sjaldnar efnin eins og klór, bróm og fosfór. Ýmis konar lífverur svo sem bakteríur, sveppir, jurtir og dýr framleiða beiskjuefni. Mörg beiskjuefni eru eitruð fyrir aðrar lífverur. Þau eru oft notuð sem deyfilyf eða vímuefni eins og kókaín, psílósín, koffín, nikótín, morfín og sem lækningalyf eins og berberín, krabbameinslyfið vinkristín, lyf sem hamla bjúgsöfnun eins og reserpín, galantamín, atrópín, vinkamín og kvinídín, asmalyfið efedrín og malaríulyfið kínín.
Búnaðarsamband Suðurlands
Saga
Búnaðarsamband Suðurlands var stofnað af hreppabúnaðarfélögunum og átti fyrst að sjá um kennslu í búháttum, s.s. hvernig ætti að plægja og auðvelda störf á bæjunum. Voru jarðabætur aðal verkefni félagsins fyrst um sinn. Fyrsti ráðunautur í röðum Bssl var Guðjón A. Sigurðsson sem kom til starfa 1932. Ekki fyrr en 1946 hófust skipulegar leiðbeiningar í búfjárrækt en þá var Hjalti Gestsson frá Hæl í Eystri-Hrepp ráðinn í hálft starf. Hann var þá nýútskrifaður frá Kaupmannahafnarháskóla. Síðar meir, árið 1953 var þriðji ráðunauturinn ráðinn til starfa, enda starf þess komið á blússandi siglingu með Gunnarsholt, undir stjórn Kristjáns Karlssonar, sem aðalbú.
Rekstur
Í dag rekur Bssl leiðbeiningarþjónustu fyrir bændur, búgreinafélög og búnaðarfélög á sambandssvæðinu hvort sem það sé að vinna sæðingaáætlanir fyrir kýr, vinna bændabókhald eða skattframtöl. Markmið þess eru að efla og bæta landbúnað á svæðinu, fylgja eftir landslögum sem fjalla um landbúnað og nýtingu auðlinda, taka út heybirgðir og aðstöðu við búfé (búfjáreftirlit) og margt fleira. Þá vinnur það náið með Bændasamtökum Íslands. Félagssvæðið nær fyrir Árnes-, Rangárvalla- og Vestur-Skaftafellssýslur. Þess að auki heyrir Austur-Skaftafellsýsla til starfssvæðisins. Um 10 ráðunautar starfa nú hjá Bssl.
John McCain
thumb|right|John McCain John Sidney McCain III (29. ágúst 1936 – 25. ágúst 2018) var forsetaframbjóðandi repúblikana í forsetakosningunum 2008 og öldungardeildarþingmaður fyrir Arizona fylki. Hann beið lægri hlut fyrir Barack Obama, frambjóðanda Demókrata.
McCain var í bandaríska sjóhernum þegar Bandaríkjamenn tóku þátt í Víetnamstríðinu. Í stríðinu var hann tekinn sem stríðsfangi og þurfti að þola hryllilegar pyntingar. McCain var kjörinn þingmaður í öldungadeildinni árið 1986. Hann gaf kost á sér til embættis forseta Bandaríkjanna árið 2000 en varð undir í forkosningaslag fyrir George W. Bush, sem var síðar kjörinn forseti.
John McCain hlaut útnefningu sem forsetaefni Repúblikanaflokksins 4. mars 2008 - með sigri í Texas, Vermont, Rhode Island og Ohio náði hann lágmarkinu, 1.191 þingfulltrúa. Í lok ágúst 2008 tilnefndi hann Söruh Palin sem varaforsetaefni sitt.
Hefði McCain náð kjöri hefði hann á þeim tíma orðið elsti maður til að setjast í embætti forseta Bandaríkjanna, þá orðinn 72 ára gamall. Joe Biden, sem varð forseti árið 2021, hefur þó síðan þá tekið við embætti á hærri aldri.
Aristarkos frá Samos
Aristarkos frá Samos (um 310 f.Kr. – um 230 f.Kr.) var forngrískur stjörnufræðingur og stærðfræðingur. Hann lagði fyrstur fram sólmiðjukenninguna og hefur verið nefndur „hinn forni Kópernikus“.
Kjalfell ehf
Kjalfell ehf er þjónustufyrirtæki á Blönduósi sem skiptist í tvo megin hluta, dekkjaverkstæði og tölvuþjónustu. Í húsnæði fyrirtækisins að Efstubraut 2 á Blönduósi er að finna dekkjaverkstæði, smurþjónustu, kerrusmíði og sprautuverkstæði. Í leiguhúsnæði að Húnabraut 19 á Blönduósi er að finna verslun og tölvuþjónustu.
Saga
Það var snemma árs 2005 að bræðurnir Rúnar og Kristján sem báðir eru fæddir og uppaldir Blönduósingar en búsettir í Reykjavík og Akureyri fóru að sá í fyrirtækjarekstur á Blönduósi. Í júní byrjun sama ár var svo fyrirtækið Kjalfell ehf var stofnað og með í för voru Ásgeir Blöndal og Bryndís Bragadóttir. Haustið 2007 eignuðust svo Rúnar og Kristján fyrirtækið að fullu þegar þeir keyptu hlut hinna stofnfélaganna. 17.ágúst 2005 hófst svo starfsemin opinberlega eftir að húsnæðið að Efstubraut 2 hafði verið breytt og sniðið að kröfum nýrrar starfsemi. Í upphafi var Kjalfell einungis hjólbarðaverkstæði, smurstöð og tölvuþjónusta, og öll starfsemin var til húsa að Efstubraut 2 en í febrúar 2006 fluttist tölvuþjónustan að Húnabraut 19 og þá opnaði tölvutengda verslunin. Fljótlega fór Kjalfell ehf út í að smíða vélsleðakerrur og svo ýmis fjölnota kerrur og tölvuþjónustan opnaði verslun. Áramótin 2007-8 var gengið frá kaupum á húsnæði við hliðina á verkstæðinu að Efstubraut og þar opnar sprautuverkstæði á fyrri hluta ársins 2008.
Af hverju Kjalfell ?
Nafnið Kjalfell var ákveðið eftir helgarferð með fjölskyldunni á Áfangafelli. Kjalfell er um 900m hátt fell á milli Langjökuls og Hofsjökuls, 7 km vestan við Kjalveg og 10km sunnan við Hveravelli (N64 46.621 W19 32.007). Áður en Kjalfells nafnið var ákveðið var reynt til þrautar að finna nafn á fyrirtækið sem lýsti starfsemi þess.
Austurver
Austurver er verslunarmiðstöð sem stendur við Háaleitisbraut í Reykjavík. Auk matvöru- og sérvöruverslana er Landsvirkjun með aðalskrifstofur sínar í byggingunni sunnanverðri og Læknavaktin norðan til. Austurver opnaði dyr sínar fyrst í lok árs 1967.
Fleiri verslunarmiðstöðvar í Reykjavík með nöfn af sama toga voru Vesturver, Norðurver og Suðurver sem enn starfar undir því nafni.
Barnagæla
Barnagæla er hefðbundið ljóð eða vísa sem notuð er til þess að hugga börn, hafa þau góð og svæfa. Þá er börnum hér á landi einnig kennt að fara með íslenskar og erlendar barnagælur og þær sungnar. Þær aðstoða barnið við að læra móðurmálið auk litanafna, að telja o.fl.
Barnagælur geta annað hvort verið ein lausavísa (eitt erindi) eða löng kvæði sem innihalda mörg erindi. Þá eru margar íslenskar þulur síðari alda oft skilgreindar sem barnagælur.
Fyrr á öldum, á tímum gamla bændasamfélagsins, var farið með svokallaðar barnafælur og Grýlukvæði ef börnin voru óþæg og létu illa og sinntu ekki skyldum sínum t.d. við prjónaskapinn.
Flokkun íslenskra barnagælna
Hefð er fyrir því að flokka íslenskar barnagælur í eftirfarandi flokka. Íslenskar barnagælur tilheyra flokki íslenskra þjóðkvæða:
Pungrækjur
Pungrækjur (Fræðiheiti : cumacea) er ættbálkur innan stórkrabba sem telur meira en 1400 tegundir sem finnast um allan heim. Við Ísland hafa fundist um 30 tegundir pungrækja. Flestar voru uppgötvaðar í danska Ingolf-leiðangrinum, sem farinn var 1895 til 1896.
Vistfræði
Tegundir innan pungrækjuættbálksins má finna allt frá fjöruborði og niður á 1500 metra dýpi. Flestar tegundir lifa skemur en ár, en þær sem lifa á mestu dýpi hafa hægari efnaskipti og geta því lifað örlítið lengur.
Þær lifa á þörungar, dýrasvifi og mest öllu öðru sem fellur til botns og er nógu lítið fyrir þær til að éta. Sumar tegundir pungrækja hafa þróað með sér gadd, sem vex fram úr neðri á þeirra, sem þær nota til að að veiða og drepa minni krabbadýr. Sumar tegundir sem lifa í á grunnsævi taka upp á því að synda upp að yfirborðinu á næturnar í fæðuleit.
Rannsóknir
Ivan Ivanovich Lepechin var fyrstur til að lýsa pungrækjum árið 1780 en í þá daga voru vísindamenn ekki vissir að um nýtt fyrirbæri væri að ræða og héldu því fram að Lepechin hefði fundið rækjur á lirfustigi. Það var ekki fyrr en Henrik Nicolaj Krøyer, danskur dýrafræðingur, gerði ítarlegar rannsóknir á pungrækjum árið 1844, að menn áttuðu sig á því að hér væri um nýtt fyrirbæri að ræða.
Genesis (hljómsveit)
Genesis er ensk framsækin rokk-hljómsveit sem var stofnuð árið 1967 í Godalming, Surrey í England af Peter Gabriel, Tony Banks, Mike Rutherford og Phil Collins.
Flórgoði
Flórgoði (eða sefönd og stöku sinnum flóðskítur) (fræðiheiti Podiceps auritus) er fugl af goðaætt, og eini fuglinn af goðaætt sem verpir á Íslandi. Flórgoðinn er sjaldgæfur varpfugl á Íslandi, en algengastur við Mývatn og þar í grennd. Ekki má rugla honum saman við frænda sinn, sefgoðann.
Fullorðnu fuglarnir nærast helst á hornsílum, en ungarnir éta líka vatnaskordýr og krabbadýr. Flórgoðinnhann er kúkalabbarnir er óvenjulegur að því leyti að hann étur töluvert af sínum eigin fjöðrum, trúlega til að eiga auðveldara með að melta fæðuna.
Namco
Namco (japanska: 株式会社ナムコ, Kabushiki Kaisha Namuko) er japanskt fyrirtæki sem er þekktast fyrir þróun og útgáfu tölvuleikja. Í september 2005 sameinaðist það leikfangafyrirtækinu Bandai og myndaði Namco Bandai Games. Namco var síðan endurreist utanum rekstur spilasala og skemmtigarða fyrirtækisins. Höfuðstöðvar þess eru í Ōta í Tókýó.
Namco er frægast fyrir að hafa þróað nokkra af þekktustu sígildu tölvuleikjum spilasalanna eins og Galaxian (1979), Pac-Man (1980), Galaga (1981) og Dig Dug (1982).
Vangelis
thumb|Vangelis. Evángelos Odysséas Papathanassíou (f. 29. mars 1943 – d. 17. maí 2022), betur þekktur sem Vangelis, var grískt tónskáld sem samdi klassíska, framúrstefnu og raftónlist. Meðal verka hans er tónlist við myndirnar Chariots of Fire og Blade Runner. Hann hlaut Óskarsverðlaun fyrir fyrri tónlist myndarinnar.
Á 9. áratugnum gerði Vangelis plötur með söngvara Yes, Jon Anderson, undir nafninu Jon & Vangelis. Þættirnir Cosmos með Carl Sagan notaðist við tónlist Vangelis. Meira en 50 plötur voru gefnar út af honum.
Jared Leto
thumb|Jared Leto (2018) Jared Joseph Leto (fæddur 26. desember 1971) er bandarískur leikari, kvikmyndaleikstjóri, framleiðandi og tónlistarmaður. Hann varð frægur fyrir að leika hjartaknúsarann Jordan Catalano í vinsælu sjónvarpsþáttaröðinni „My So-Called Life“ sem gerði hann að stjörnu. Hann hefur síðan þá leikið í mörgum vinsælum kvikmyndum þar á meðal „The Thin Red Line“, „Girl, Interrupted“, „Urban Legend“ og „Requiem for a Dream“. Leto hefur unnið með leikstjóranum David Fincher í myndunum „Fight Club“ og „Panic Room“. Leto er einnig aðalsöngvari hljómsveitarinnar 30 Seconds to Mars. Hann og eldri bróðir hans, Shannon Leto stofnuðu hljómsveitina árið 1998 og hafa þeir síðan gefið út fjórar plötur.
Makki
Makki getur átt við:
Skátafélagið Árbúar
Skátafélagið Árbúar (stofnað 1977) er skátafélag í Árbæ, Reykjavík. Félagið býður upp á skátastarf fyrir 7-25 ára börn og ungmenni. Félagið er aðili að Bandalagi íslenskra skáta og Skátasambandi Reykjavíkur.
Vesturver
Vesturver var verslunarmiðstöð í Reykjavík að Aðalstræti 6. Þar voru nokkrar sérvöruverslanir undir einu þaki. Vesturver opnaði síðla árs 1955.
Skátafélagið Árbúar
Saga
Saga Skátafélagsins Árbúa hefst árið 1974 þegar skátar gengu í hús til að safna undirsskriftum til stuðnings stofnunar nýs skátafélags í Árbæjarhverfi. Undir þetta rituðu 60 manns. Undirbúningur að stofnun félagsins hófst svo haustið 1976 þegar boðað var til fundar í Framfarafélagshúsinu 23. október. Skátafélagið var í húsnæðishraki fyrstu árin og fundaði ýmist í kofa í skólagarði fyrir neðan Árbæjarsafn, heima hjá skátum eða í andyri kirkjunnar. Félagið fékk svo aðstöðu í félagsmiðstöðinni Árseli árið 1981 og flutti árið 2003 í eigin húsnæði að Hraunbæ 123. Félagið hóf starf haustið 1976 en var svo formlega stofnað á skátadaginn 22. febrúar, 1977.
Skátasveitir
Í Skátafélaginu Árbúum starfa fjórar skátasveitir:
Buffalo
thumb|Buffalo að kvöldi Buffalo er næstfjölmennasta borg New York-fylkis í Bandaríkjunum og 81. fjölmennasta borg Bandaríkjanna. Íbúar eru um 260 þúsund. Borgin er staðsett í vesturhluta New York-fylkis við strendur Erie-vatns, rétt við Niagara-fljót. Buffalo er stærsta sveitarfélagið á Buffalo-Niagarafossa-stórborgarsvæðinu þar sem búa um 1,2 milljónir. Borgin er höfuðstaður Erie-sýslu. Borgin er mikilvægur verslunarstaður við landamæri Bandaríkjanna og Kanada.
Fyrir 17. öld bjuggu Írókesar á svæðinu þar sem Buffalo stendur. Síðar tóku franskir landnemar að setjast þar að. Borgin óx hratt á 19. og 20. öld vegna innflytjenda sem komu til að vinna við Erie-skurðinn og járnbrautirnar. Borgin naut þess að vera staðsett við helstu verslunarleiðir til Miðvesturríkjanna. Korn-, stál- og bílaiðnaður einkenndu efnahagslíf borgarinnar á 20. öld. Hnignun iðnaðar á síðari helmingi 20. aldar leiddi til fólksfækkunar. Stærsti geiri atvinnulífs Buffalo eftir Samdráttinn mikla í upphafi 21. aldar er þjónusta, með áherslu á heilbriðisþjónustu, rannsóknir og háskólamenntun.
Buffalo stendur á austurbakka Erie-vatns við upptök Niagara-fljóts, 26 km sunnan við Niagara-fossa. Borgin rafvæddist snemma og fékk viðurnefnið „ljósaborgin“. Borgin er líka þekkt fyrir borgarskipulag Joseph Ellicott frá upphafi 19. aldar og almenningsgarða Frederick Law Olmsted frá síðari hluta 19. aldar. Í borginni eru mörg dæmi um merkilega byggingarlist frá öllum tímum. Menning borgarinnar er blanda af hefðum frá Miðvesturríkjunum og Norðausturríkjunum. Meðal árlegra bæjarhátíða eru Taste of Buffalo og Allentown Art Festival. Tvö atvinnumannalið eru í borginni, fótboltaliðið Buffalo Bills og íshokkíliðið Buffalo Sabres.
Heiti
Buffalo dregur nafn sitt af Buffalo-læk sem rennur út í Buffalo-á. Breski verkfræðingurinn John Montresor minntist á Buffalo-læk í dagbók sinni 1764. Það er hugsanlega elsta vísunin í þetta heiti.
Landfræði
Buffalo stendur á austurströnd Erie-vatns við staðinn þar sem Niagara-fljót rennur úr vatninu til norðurs í átt að Niagara-fossum og Ontario-vatni. Hinum megin við ána er bærinn Fort Erie. Borgin er 80 km suðsuðaustan við Torontó í Kanada. Borgin er fremur flatlend en í suðurhverfunum, Southtowns, taka Bostonhæðir við og síðan Appalasíufjöll. Norður og austur af borginni er flatlendi. Jarðfræði svæðisins einkennist af setlögum, kalksteini og leirsteini.
Þótt þar hafi ekki orðið stórir jarðskjálftar á sögulegum tíma situr Buffalo á skjálftabelti við sunnanverð Vötnin miklu.
Þrír vatnavegir liggja um borgina; Niagara-fljót, Buffalo-á og Buffalo-lækur, Scajaquada-lækur og Black Rock-skipaskurðurinn.
Samkvæmt Manntalsskrifstofu Bandaríkjanna er landsvæði Buffalo 136 km² þar sem 105 km² eru land og afgangurinn vatn.
Loftslag
thumb|right|Gervihnattarmynd af Niagara-eiðinu með Niagara-fossum (í miðju) og Buffalo (til hægri). Loftslag í Buffalo er rakt meginlandsloftslag (loftslagsbelti Dfb) líkt og annars staðar við Vötnin miklu. Vetur eru snjóþungir en sjaldnast mesti snjórinn í New York-fylki. Snjóhríðin 1977 stafaði af miklum vindi og uppsöfnuðum snjó á ísi lögðu Erie-vatni. Snjókoma verður sjaldan til þess að stöðva starfsemi í borginni en getur valdið tjóni á haustin, eins og í Aphid-storminum 2006. Í nóvember 2016 varð metstormur með 170 cm snjó. Sumrin í Buffalo eru þau sólríkustu í öllum helstu borgum Norðausturríkjanna, en þó með nægri úrkomu fyrir gróður. Sumrin einkennast af mikilli sól og hæfilegum raka og hita. Buffalo nýtur líka jákvæðra áhrifa af nálægðinni við vötnin, eins og svalandi golu sem temprar heitustu sumardagana. Afleiðingin er sú að hitinn fer sjaldan yfir 32°C. Úrkoma er í meðallagi og fellur aðallega á nóttunni. Vegna temprandi áhrifa Erie-vatns er lítið um þrumuveður en mikið um sól í júlí. Úrkoma og hiti aukast í ágúst. Hæsti hiti sem mælst hefur var 37°C 27. ágúst 1948 og lægsti hiti sem mælst hefur var -29°C 9. febrúar 1934 og 2. febrúar 1961.
Matur
thumb|right|Buffalovængir Matargerð í Buffalo einkennist af blöndu matarhefða innflytjenda frá Ítalíu, Írlandi, Þýskalandi, Póllandi og Grikklandi, auk innlendra matarhefða. Árið 2015 setti tímaritið National Geographic Buffalo í þriðja sæti á lista yfir 10 helstu matarborgir heims. Í borginni er að finna veitingastaði sem bjóða upp á kínverskan, þýskan, japanskan, kóreskan, víetnamskan, taílenskan, mexíkóskan, ítalskan, arabískan, indverskan, karabískan og franskan mat, og bandarískan sálarmat frá Suðurríkjunum. Pítsur í Buffalo eru þekktar fyrir að vera miðja vegu milli þunnbotna New York-pítsu og pönnupítsunnar frá Chicago. Meðal þekktra rétta eru beef on weck-kjötlokur, kielbasa-pylsur, karamellufrauð, smjördeigshjörtu, pierogi-dumplingar og fiskur og franskar úr ýsu. Buffalo er líka þekkt fyrir drykk úr loganberjum. Teressa Bellissimo hóf að selja hina frægu kjúklingavængi sem kenndir eru við borgina á veitingastaðnum Anchor Bar árið 1964.
Nokkur þekkt matvælafyrirtæki eru staðsett í Buffalo. Rich Products var stofnað þar 1945 eftir að Robert E. Rich fann upp aðferð við að gera þeyttan jurtarjóma. Fyrirtækið er einn af stærstu atvinnurekendum borgarinnar. Hluti af starfsemi General Mills er í Buffalo og ýmsar þekktar vörur eins og Wheaties og Cheerios eru framleiddar þar. Stærsta hveitimylla fyrirtækisins Archer Daniels Midland er í borginni. Höfuðstöðvar matvælaþjónustufyrirtækisins Delaware North eru í borginni.
Menntun
thumb|right|Hluti Buffalo-háskóla. Í Buffalo eru 78 opinberir skólar sem eru flestir reknir af Buffalo Public Schools. Hluti þeirra er einkarekinn fyrir opinbert fé. Árið 2006 voru 41.089 nemendur skráðir í þessa skóla og 1 kennari á hverja 13,5 nemendur. Útskriftarhlutfallið var 52% árið 2008, og hafði hækkað úr 45% árið áður og 50% árið 2006. Meira en 27% kennara eru með meistaragráðu eða hærri gráðu og meðalkennslureynsla þeirra er 15 ár. Á stórborgarsvæðinu starfa 292 skólar með 172.854 nemendur.
Skólakerfið er með svokallaða segulskóla sem reyna að höfða til nemenda með ólíkum áherslum eins og raunvísindakennslu, tvítyngdu námi og frumbyggjanámi. Sérhæfðir skólar eru meðal annars Buffalo Elementary School of Technology, Dr Martin Luther King Jr., Multicultural Institute, International School, Dr. Charles R. Drew Science Magnet, BUILD Academy, Leonardo da Vinci High School, PS 32 Bennett Park Montessori, Buffalo Academy for Visual and Performing Arts (BAVPA), Riverside Institute of Technology, Lafayette High School/Buffalo Academy of Finance, Hutchinson Central Technical High School, Burgard Vocational High School, South Park High School og Emerson School of Hospitality.
Í borginni eru 47 einkaskólar (150 á stórborgarsvæðinu). Flestir þeirra eru kaþólskir. Auk þess eru tveir íslamskir skólar og skólar sem eru ótengdir trúfélögum.
Fullorðinsfræðsla heyrir líka undir opinbera skólakerfið.
Fylkisháskóli New York rekur þrjá háskóla í borginni. Buffalo-háskóli er stærsti opinberi háskóli fylkisins. Hann er líka eini háskóli borgarinnar sem er flokkaður sem 1. þreps rannsóknarháskóli. Aðrir opinberir háskólar eru Buffalo State College og Erie Community College. Einkareknir háskólar eru tveir, Canisius College og D'Youville College, báðir kaþólskir.
Laufey Valdimarsdóttir
Laufey Valdimarsdóttir (1. mars 1890 – 9. desember 1945) var íslensk kvenréttindakona. Hún var dóttir Bríetar Bjarnhéðinsdóttur ritstjóra Kvennablaðsins og Valdimars Ásmundssonar ritstjóra Fjallkonunnar. Bróðir hennar var Héðinn Valdimarsson stjórnmálamaður og verkalýðsforingi.
Laufey lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík fyrst íslenskra kvenna árið 1910 með 1. einkunn og hóf nám við Kaupmannahafnarháskóla en lauk ekki prófi þaðan. Hún varð formaður Kvenréttindafélags Íslands árið 1927 og fyrsti formaður Mæðrastyrksnefndar 1928. Hún lést í París þar sem hún var á leið á alþjóðaþing kvenna í Sviss.
Vetrarólympíuleikarnir 1936
Vetrarólympíuleikarnir 1936 voru settir 6. febrúar 1936 í bænum Garmisch-Partenkirchen í Bæjaralandi. Sumarólympíuleikarnir 1936 voru líka haldnir í Þýskalandi þetta ár í Berlín.
Friðarráðstefnan í París 1919-1920
Fyrri heimsstyrjöldinni lauk formlega með undirritun Versalasamningsins þann 28. júní 1919. Þrjátíu og tvö lönd komu saman í París í janúar 1919 til að halda ráðstefnu sem myndi tryggja frið eftir fyrri heimsstyrjöldina, ráðstefnan hefur verið kölluð Friðarráðstefnan.
Taxus celebica
Taxus celebica er stórt sígrænt tré af ýviðarætt (Taxaceae), útbreiddur í Kína upp í 900m hæð.
Lýsing
Þetta er tré að 14 m hátt og breitt og runnkennt þegar það er ræktað. Barrið er að 4 sm langt — breiðara en á öðrum ýviðartegundum — og endar oft á mjög mjóum og hvössum oddi. Neðan á barrinu eru tvær breiðar og gular loftaugarákir.
Hann eins og aðrar ýviðartegundir er ofnýttur vegna þess að börkur og barr innihalda efni (Taxol) sem er nýtt í krabbameinsmeðferð.
DV
DV (upphaflega skammstöfun fyrir Dagblaðið-Vísir) er íslenskt blað sem kemur út vikulega. DV varð til þegar Dagblaðið og Vísir sameinuðust árið 1981. DV er gefið út af útgáfufélaginu Torg ehf og kemur út á föstudögum en auk þess birtir fjölmiðillinn fréttir á dv.is.
Sagan
DV á rætur að rekja til dagblaðsins Vísis sem hóf göngu sína árið 1910. Fyrstu áratugina sem Vísir var gefinn út var blaðið einkum bæjarblað sem sagði fréttir úr Reykjavík. Blaðið var lengi vel hallt undir Sjálfstæðisflokkinn en árið 1967 varð Jónas Kristjánsson ritstjóri þess og í kjölfarið fór blaðið að fjarlægjast flokkspólitík. Vegna átaka innan Vísis um flokkspólitík var Dagblaðið stofnað árið 1975 og varð Þorsteinn Pálsson ritstjóri þess. Blöðin tvö sameinuðust svo aftur árið 1981 og urðu Jónas og Ellert B. Schram ritstjórar blaðsins. DV var síðdegisblað á þessum árum og kom út í kringum hádegi og var þá borið í hús en einnig selt í lausasölu í verslunum og á götuhornum.
Eignarhald
Skömmu síðar var blaðið endurvakið af nýjum eigendum undir ritstjórn Mikaels Torfasonar og Illuga Jökulssonar. Árið 2007 komst blaðið í eigu útgáfufélags undir forystu Hreins Loftssonar og varð Sigurjón M. Egilsson þá ritstjóri þess og skömmu síðar varð Reynir Traustason meðritstjóri hans. Í desember 2007 tók Jón Trausti Reynisson við af Sigurjóni. Í ágúst 2008 tók útgáfufélagið Birtingur yfir rekstur DV og skömmu síðar varð Hreinn Loftsson aðaleigandi Birtings.