cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gljásilfri
Gljásilfri (fræðiheiti: Margarites helicinus) er lítill sæsnigill. Kuðungurinn er aðeins um 3 mm hár og litur hans er getur verið frá appelsínugulu til brúns með grænu eða fjólubláu mynstri. Gljásilfra má finna undir steinum eða fasta við þang við neðri mörk flæðarmáls og í fjörupollum.
Máfuglar
Máfuglar (fræðiheiti: Lari) eru undirættbálkur strandfugla sem inniheldur máfa, skúma, þernur og bakkaskara. Aðrir undirættbálkar eru vaðfuglar og svartfuglar en þeir síðastnefndu eru stundum flokkaðir sem máfuglar. Máfuglar eru yfirleitt stærri en aðrir strandfuglar og lifa á fiskveiðum á hafi úti en nokkrar tegundir ræna aðra fugla og sumir hafa aðlagast lífi inni í landi.
Gengi
Gengi er verð gjaldmiðils reiknað í öðrum gjaldmiðli.
Kólibrífugl
Kólibrífuglar (fræðiheiti: Trochilidae) eru ætt lítilla þytfugla sem hafa þann hæfileika að geta haldið sér kyrrum í loftinu með því að blaka vængjunum ótt og títt. Þeir geta þannig haldið kyrru fyrir meðan þeir lepja blómasafa með langri og mjórri tungunni. Kólibrífuglar eru einu fuglarnir sem geta flogið afturábak. Hunangsbríi (Mellisuga helenae) er minnsti fugl í heimi, aðeins um 5 sm langur.
Í Sibley-Ahlquist-flokkuninni eru kólibrífuglar flokkaðir sem sérstakur ættbálkur, Trochiliformes.
Game & Watch
thumb|right|Donkey Kong 2 Game & Watch frá 1983 Game & Watch var vörulína af vasatölvuleikjum frá Nintendo. Game & Watch-línan var hönnuð af Gunpei Yokoi frá 1980 til 1991. Í hverju tæki var einn leikur sem hægt var að spila á LCD-skjá en tækin voru líka með með klukku og vekjaraklukku. Flestir leikir höfðu GAME A- og GAME B-takka. Leikur B var vanalega erfiðari útgáfa af leik A.
Fyrsti Game & Watch-leikurinn var Ball sem kom út 28. apríl 1980. Í honum stjórnaði notandinn manni sem kastaði og greip bolta. Ball var hluti af silfurlínunni en gulllínan hóf göngu sína 1981. Wide Screen-röðin hóf göngu sína 1982 og sama ár kom fyrsti leikurinn með tveimur skjám, Oil Panic. Árið 1983 kom Panoramalínan út með óupplýstan litaskjá sem sneri niður að spegli til að nýta umhverfislýsingu um gagnsætt bak. Sama ár komu fyrstu Tabletop-leikirnir út á tölvum sem litu út eins og agnarsmáir spilakassar með stýripinna og litaskjá. Árið 1984 komu út leikir með einföldum lituðum kristalsskjá í Super Color-línunni og sama ár komu út leikir fyrir tvo leikmenn í Micro vs. System-línunni. Síðasta Game & Watch-leikjalínan var Crystal Screen þar sem skjárinn var gagnsær og bauð upp á hliðarskrun. Árið 1989 tók Game Boy leikjatölvan við sem vasaleikjatölva Nintendo.
Abidjan
right|250px|thumb|Staðsetning Abidjan innan Fílabeinsstrandarinnar Abidjan er stærsta borg Fílabeinsstrandarinnar og fyrrum höfuðborg. Núverandi höfuðborg er Yamoussoukro. Borgin er fjórða stærsta frönskumælandi borg heims, á eftir París, Kinshasa og Montréal. Einkenni Abidjan er mikill iðnaður og dreifbýli. Borgin er í Ebrié-lóninu á eyrum og eyjum sem eru tengdar með brúm. Aðalútfutningsvörur frá borginni eru kaffi, kakó, timbur, bananar, ananas og pálma- og fiskafurðir. Árið 2014 var talið að íbúar borgarinnar væru um 4,4 milljónir Borgin stækkaði eftir byggingu nýrrar bryggju árið 1931 og á þeim tíma sem borgin varð höfuðborg, árið 1933. Bygging Viridi skipaskurðsins 1951 opnaði fyrir möguleika borgarinnar að verða að hafnarborg. Árið 1983 var Yamoussoukro valin sem höfuðborg landsins, en flestar skrifstofur ríkisins og sendiráð eru enn í Abidjan.
Landafræði
Abadjan liggur á suðaustur strönd landsins í Gíneuflóa. Borgin er staðsett á eyrum Ebrie lónsins. Viðskiptahverfi borgarinnar Le Plateau er miðborg hennar ásamt Cocody, Deux Plaeaux (ríkasta hverfi borgarinnar) og fátækrahverfið Adjamé á norðurströnd lónsins.
Hitastig
Borgin er með hitabeltisloftslag með langri regntíð frá maí til júlí og stuttri regntíð frá september til nóvember. Borgin er rök allt árið, með rakastig um eða yfir 80%. Yfir regntímabilið getur rignt stanslaust yfir nokkra daga eða ákaft yfir einn klukkutíma. Úrkoma borgarinnar er 2.000 mm á ári.
Kjói
Kjói (fræðiheiti Stercorarius parasiticus) er sjófugl af kjóaætt (Stercorariidae) en skúmur tilheyrir einnig þeirri ætt. Hann er farfugl á Íslandi og kemur til landsins snemma í maí. Kjói er algengur um allt land upp að 700 metrum en velur helst sandauðnir nálægt sjó fyrir varp. Hann er um 45 sm langur og vænghaf hans er um 120 sm. Hann verpir allt að fjórum ólífugrænum eggjum.
left|thumb|Kjói eltir fugl til að ræna fæðu Kjóinn lifir á ýmis konar smádýrum og hann tekur oft unga eða egg frá öðrum fuglum og  stelur fæðu frá sjófuglum með því að elta þá þar til þeir sleppa fæðunni. Stofnstærð kjóa hér á landi er talin frá 5.000 til 10.000 pör.
Tvær aðrar tegundir kjóa; ískjói (Stercorarius pomarinus) og fjallkjói (Stercorarius longicaudus) koma stundum til Íslands. Ískjóar verpa ekki á Íslandi en örfáir fjallkjóar (innan við 50 fuglar) verpa á Norðurlandi.
Paramaríbó
right|250px|thumb|Hús í Paramaríbó.
Paramaríbó er höfuðborg og stærsta borg Súrínam. Borgin stendur við Súrinamfljót og er um 15 km frá Atlantshafi. Árið 2012 voru 240.924 íbúar í Paramaríbó.
Konungsríki
thumb|300px|right|{{legend|#007f00|[[Þingræði þar sem tign valdalausra eða -lítilla þjóðhöfðingja erfist*}} {{legend|#00ff00|Breska samveldið}} {{legend|#ff7f40|Þingræði þar sem tign þjóðhöfðingja með töluverð völd erfist*}} {{legend|#ff0000|Einveldi}} {{legend|#ff00ff|Konungdæmi í einstökum fylkjum}} ]] Konungsríki eða konungdæmi er ríki þar sem þjóðhöfðinginn er konungur eða drottning. Venjulega er konungurinn valinn úr tiltekinni konungsætt þar sem titillinn gengur til þess næsta í tiltekinni erfðaröð. Konungurinn heldur stöðu sinni oftast ævilangt nema eitthvað sérstakt komi til.
Nú eru 32 einstaklingar sem fara með konungsvald í 46 löndum heims. Fimmtán samveldislönd heyra undir Karl 3. Bretakonung.
Snasi
Snasi eða schnauzer er hundategund sem upprunalega var ræktuð í Þýskalandi.
Schnauzerhundar eru til í þrem mismunandi stærðarflokkum: dvergschnauzer sem eru á stærð við kjölturakka. Meðalstór schnauzer sem er eins og nafnið gefur til kynna, meðalstór hundur og svo risaschnauzer en þeir eru nokkuð stórir. Allir hafa þessir hundar svipuð einkenni, mikið skegg, eru til í nokkrum litaafbrigðum og þykja einstaklega góðir heimilishundar.
Dúsjanbe
right|250px|thumb|Staðsetning Dúshanbe innan Tadsjikistan.
Dúsjanbe (tadsikíska: Душанбе) er höfuðborg og stærsta borg Tadsikistan. Árið 2014 bjuggu tæp 800.000 manns í borginni.
Katmandú
Katmandú (nepalska: काठमाडौं, काठमान्डु, nepalskt basamál: यें) er höfuðborg og stærsta borg Nepal. Upprunalegir íbúar Katmandú eru Nevar, sem að tala nepalskt basamál. Borgin er u.þ.b. 1300 m yfir sjávarmáli. Talið er að u.þ.b. 2,5 milljónir manns búi í borginni og 4 milljónir á stórborgarsvæðinu (2019). Katmandú er leitt af -Kasthamandap sem var nafn á einstöku húsi.
Montevídeó
right|220px|thumb|Staðsetning Montevídeó innan Úrúgvæ thumb|Svipmyndir. thumb|Puerto del Buceo.
Montevídeó (framburður: [monteβi'deo]) er höfuðborg Úrúgvæ. Hún er jafnframt stærsta borg landsins og aðalhafnarborg þess. Árið 2011 bjuggu 1,7 milljón manns í borginni.
Uppruni nafnsins
Þrátt fyrir að borgin sé ekki ýkja gömul er uppruni nafns hennar ekki fyllilega skýr. Borgin stendur við fjall og engin vafi leikur á því að það á við fyrri hlutan en um síðari hlutan eru ýmsar getgátur, frá því að vera afbökun á portúgölsku vide eu: Sé ég, (ekki talin sú líklegasta) til þess að síðari hlutinn sé stafsetningarorð úr spænsku Monte vi de este a oeste: Fjall ég sá frá austri til vesturs. og loks að fjallið sé kennt við heilagan Ovidio sem Portúgalar hafa haldið mikið upp á og borgin tilheyrði um tíma Portúgal.
thumb|800px|center|Plaza de armas.
Dakka
right|
thumb|300px|left| Shahid Sriti Stombho - Sohrawardy Uddan.
Dakka (bengalska: ঢাকা; framburður: [ɖʱaka]) er höfuðborg Bangladess. Hún stendur við Búrígangafljót. Íbúafjöldi er 14,5 milljónir en á stórborgarsvæðinu búa nálægt 19 milljónir, sem gerir hana eina af fjölmennustu borgum jarðar.
right|250px|thumb|Sadarghathöfn í Daka
Eggjastokkar
Eggjastokkurinn er líffæri sem er hluti af æxlunarfæri kvendýrsins. Eggjastokkurinn er kynkirtill eða mjaðmagrindarhnúður og eru þeir tveir talsins í legi kvendýrsins. Þessir kynkirtlar eru taldir vera “opnir kirtlar”. Kirtlarnir framleiða kynfrumur þ.e eggfrumur. (Louisa Thompson, 2020). Eggjastokkarnir eru möndlulag og aflangir u.þ.b. 2,5-4,5 cm að lengd,  0,5 -1,0 cm að þykkt og tæp 6 grömm að þyngd. Kynkirtlarnir eru starfandi frá kynþroskaaldri (10 -16 ára allt til að tíðarhvörfum kvendýrsins kemur (45 - 50 ára) (Krabbameinsfélag Reykjavíkur, 2011). Eggjastokkurinn hefur teningalag þekju svokallaða spírunarþekju. Undir þessum þekjuvef er heilabörkur, ytra lag og innra lag. Heilabörkurinn samansettur af bandvef en þar eru aflangar frumur og trefjaeyðublöð sem eru byggingareining þess (Louisa Thompson, 2020).
Staðsetning
Eggjastokkurinn eru staðsettir í grindarholinu beggja vegna í legi kvendýrsins. Eggjastokkarnir tengjast leginu með örmjóum sveigjanlegum pípum sem nefnast eggjaleiðarar (Louisa Thompson, 2020).
Starfsemi líffæris
Eggjastokkarnir gegna því lykilhlutverki að framleiða egg og kynhormóna. Þeir stjórnakynþroska og frjósemi kvendýrsins. Á eggjastokknum eru vökvafylltar blöðrur sem nefnast eggbú. Eggbúið sér um það að mynda hormóna eggjastokksins og að framleiða eggfrumu sem ferðast svo niður frá stokknum gegnum eggjaleiðarann og endar svo í leginu þar sem frógvun getur átt sér stað ef allt er með eðlilegum hætti. Eggjastokkarnir sjá til þess að framleiða eggfrumur ásamt því að framleiða kynhormón. Kynhormón sem hann framleiðir er bæði estrógen og prógesterón. Hormónanir gegna lykilhlutverki í tíðahring og frjósemi kvendýrsins (Louisa Thompson, 2020).
Dæmi um sjúkdóma í eggjastokkum
Fjölblöðrueggjastokkaheilkenni (e.polycyctic ovary syndrom eða PCOS er innkirtlasjúkdómur. Hann lýsir sér þannig að blöður taka á sig mynd á eggjastokkunum og um leið hækka þær magnið af andrógeni í blóði en það veldur truflun á tíðahring. Truflun kemur yfirleitt fram að óregla verðu á egglosi og getur þar af leiðandi valdið minni frjósemi og þá getur kvendýrið átt í erfiðleikum með getnað. Einkenni PCOS eru aukið insúlínónæmi sem eykur líkurnar á sykursýki týpu 2, hækkun á blóðgildum þríglýseríða, óeðlilegur hárvöxtur og offita sem þó er ekki algilt. Talið er að þessi sjúkdómur leggst á allt að 5-12% kvenna (Katla Sigurðardóttir, Rebekka Rós Baldvinsdóttir, Sveinbjörn Gizurarson, 2016).
Endómetríósa er krónískur sjúkdómur sem veldur ýmsum mismikulum áhrifum og einkennum á daglegt líf. Sjúkdómurinn er einnig fjölkerfa og genatískur. Endómetríósa er iðjulega kallaður endó en áður var hann betur þekktur sem legslímuflakk. Sjúkdómurinn lýsir sér þannig að endómetríósufrumur setjast á yfirborðsþekju á hinum ýmsu líffærum og valda bólgum. Einstaklingur með endó getur því verið með innvortis blæðingar í hverjum mánuði þar sem frumurnar eru. Það getur síðan leitt til samgróninga á milli líffæra og innan kviðarholsins. Algengasti staður þessa legslímuvefs er á eggjastokkum og getur það valdið ófrjósemi. Ein af hverjum tíu þjást af sjúkdómnum (Samtök endómetíósíu, e.d.).
Æxli í eggjastokkum er iðjulega genatískur sjúkdómur sem getur þó átt sér fjölmarga aðra aðdraganda. Sjúkdómurinn kemur til vegna óeðlilegs vaxtar á vef eggjastokks. Í eggjastokkunum getur myndast fjöldin allur af æxlum, ýmist illkynja eða góðkynja. Langflest þeirra eru góðkynja en tíðni illkynja fer hækkandi með hverju aldursári. Fyrr á öldum var þetta algengasta krabbameinið og dróg margar konur til dauða. Tilfellum hefur þó fækkað hvað varðar algengustu illkynja æxlin og verulega hefur dregið úr fjölda þeirra á síðustu árum á Íslandi (Krabbameinsfélag Reykjavíkur, 2011).
Managva
right|250px|thumb|Þjóðarhöllin í Managva.
Eggjastokkar
Dæmi um sjúkdóma í eggjastokkum
.
Managva
Managva er höfuðborg og stærsta borg Níkaragva og stendur borgin við Managvavatn. Borgin var gerð að höfuðborg landsins árið 1857. Árið 2012 bjuggu 1.028.808 manns í borginni.
Eggjastokkar
Heimildir
Katla Sigurðardóttir, Rebekka Rós Baldvinsdóttir, Sveinbjörn Gizurarson. (2016). Metformíngjöf til barnshafandi kvenna með fjölblöðrueggjastokkaheilkenni (PCOS). Ljósmæðrablaðið, 94(2), 26-28. Sótt af https://www.ljosmaedrafelag.is/GetAsset.ashx?id=1619
Krabbameinsfélag Reykjavíkur. 2011. Krabbamein í eggjastokkum. Sótt af https://www.krabb.is/media/baeklingar/eggjastokkakrabb.pdf
Louisa Thompson. (2020, 9. apríl). The ovaries. Sótt af https://teachmeanatomy.info/pelvis/female-reproductive-tract/ovaries/
Samtök endómetíósíu. (e.d.) Hvað er endómetíósía. Sótt af https://endo.is/endometriosa/hvad-er-endometriosa/
Bertálknar
Bertálknar (fræðiheiti: Opisthobranchia) eru tegund lindýra. Í hefðbundinni dýrafræði voru þeir áður flokkaðir sem undirtegund snigla í fylkingu lindýra en nú er litið á þá sem sérstakan ættbálk. Bertálknar draga nafn sitt af því að oft eru tálknin utanáliggjandi og mynda einskonar krans utan á dýrinu. Algengt er þó einnig að bertálknar hafi ekki tálkn heldur andi gegnum húðina og hafa þeir oft ýmsar fellingar þannig að líkamsyfirborðið verður stærra sem gerir öndun um húð auðveldari.
Þeir hafa langoftast hvorki möttulhol né loku eins og fortálknar. Margar tegundir hafi ekki kuðung eða hann (skelin) er staðsettur inni í sniglunum. Ef þeir hafa kuðung þá er hann mjög lítill ólíkt hjá fortálknum sem hafa stóra og sterka kuðunga. Margar tegundir bertálkna eru skrautlegar og litríkar t.d. sjófiðrildi (e. sea butterfly) og sjóhéri (e. sea hare). Þekktar eru um 4000 tegundir af bertálknum.
Keilir (aðgreining)
Keilir getur átt við eftirfarandi:
Golfklúbburinn Keilir
Golfklúbburinn Keilir (skammstöfun GK) er íslenskur golfklúbbur staðsettur í Hafnarfirði. Golfklúbburinn rekur tvo golfvelli; Hvaleyrarvöll og hinn svokallaða 9 holu golfvöll.
Saga
Golfklúbburinn Keilir var stofnaður 18. febrúar 1967 í félagsheimili Kópavogs.
Flókadalur
Flókadalur getur átt við tvo staði á Íslandi:
Asmara
right|250px|thumb|Staðsetning Asmara innan Erítreu. Asmara (ge'ez: አሥመራ; arabíska: أسمرا) er höfuðborg og stærsta þéttbýli Erítreu. Í borginni búa um 800.000 manns (2017). Borgin er rúmlega 2.300 metra yfir sjávarmáli. Handverk og föt, unnar kjötvörur, bjór, skór og leirverk eru helstu iðngreinar borgarinnar. Borgin er á heimsminjaskrá UNESCO fyrir vel varðveittan nútíma arkitektúr.
Aleksandr Kerenskíj
Aleksandr Fjodorovítsj Kerenskíj (rússneska: Алекса́ндр Фёдорович Ке́ренский; 4. maí 1881 – 11. júní 1970) var rússneskur lögfræðingur sem gegndi lykilhlutverki í rússnesku byltingunni árið 1917. Eftir febrúarbyltinguna árið 1917 sem neyddi Nikulás 2. til að segja af sér myndaði hann rússneska bráðabirgðastjórn, fyrst sem dómsmálaráðherra, svo hermálaráðherra og loks forsætisráðherra. Kerenskíj var meðlimur í hófsamari væng Trúdóvikahópsins, sósíalískum byltingarflokk, og einnig varaformaður Pétursborgarsovétsins. Þann 7. nóvember var ríkisstjórn hans steypt af stóli af Bolsévikum undir stjórn Vladímírs Lenín í októberbyltingunni. Kerenskíj eyddi því sem eftir var ævinnar í útlegð í París og New York og vann lengi hjá Hoover-stofnuninni.
Æviágrip
Aleksandr Kerenskíj fæddist í Símbírsk við Volgu þann 1. maí 1881. Faðir hans, Fjodor Kerenskíj, var kennari sem kenndi m. a. Vladímír Úljanov (Lenín). Kerenskíj- og Úljanovfjölskyldurnar voru kunnugar og vinveittar hver annarri. Árið 1899 gekk Kerenskíj í háskóla í Sankti Pétursborg og nam sagnfræði, heimspeki og síðan lögfræði. Hann fékk lögfræðigráðu árið 1904 og kvæntist Olgu Lvovnu Baranvskaju, dóttur rússnesks hershöfðingja, sama ár. Eftir byltinguna árið 1905 vann Kerenskíj sem ráðgjafi fórnarlamba ofbeldisins í byltingarátökunum. Hann fékk brátt orð á sig fyrir að vinna oft sem verjandi ýmissa grunaðra byltingarsinna.
Árið 1912 náði Kerenskíj kjöri á rússneska þingið sem þingmaður Trúdóvika, hófsams verkamannaflokks sem kenndi sig ekki við marxisma en var þó bendlaður við sósíalíska byltingarflokka. Flokkurinn var hluti af Frímúrarareglu sem beitti sér fyrir sameiningu lýðveldissinna sem vildu afnema keisaraembættið og vinna að lýðræðislegri endurnýjun Rússlands.
Þann 28. maí 1914, eftir inngöngu Rússlands í fyrri heimsstyrjöldina, sendi Kerenskíj beiðni til öldungadeildarinnar um að koma lista af ráðleggingum sem fara þyrfti eftir til þess að vinna stríðið til keisarans. Þar á meðal ráðlagði Kerenskíj keisaranum að breyta innanríkisstefnu sinni, frelsa pólitíska fanga, gefa Finnlandi stjórnarskrá á ný, gefa Póllandi aukið sjálfstæði, gefa minnihlutahópum menningarlegt sjálfstæði, hætta mismunun á grundvelli trúarbragða og hætta að áreita lögleg stéttarfélög.
Febrúarbyltingin
Kerenskíj var einn helsti leiðtogi febrúarbyltingar ársins 1917. Þegar Nikulás 2. sagði af sér varð Kerenskíj dómsmálaráðherra nýju bráðabirgðastjórnarinnar. Ríkisstjórnin var stokkuð upp þegar kom í ljós að hún ætlaði sér að halda stríðsrekstrinum áfram og Kerenskíj varð þar með stríðsmálaráðherra. Hann heimsótti austurvígstöðvarnar og flutti ræður til að stappa stálinu í hermennina. Þóttu ræðurnar tilkomumiklar en ekki svo mjög að þær hefðu nein varanleg áhrif. Þann 17. júní hleypti Kerenskíj af stað „Kerenskíj-áhlaupinu“ gegn suðurher Miðveldanna. Í fyrstu tókst áhlaupið vel upp en brátt var það stöðvað og rekið til baka af gagnárás Þjóðverja og Austurríkismanna. Mannfallið var hátt í Rússahernum og há tíðni liðhlaups, skemmdarverka og uppreisna sýndu greinilega að herinn vildi ekki lengur gera árás.
Fortálknar
thumb|Fortálknar, mynd úr bók Ernst Haeckel Artforms of Nature, 1904 thumb|Fortálknar Fortálknar (fræðiheiti: Prosobranchia) eru undirflokkur snigla sem hafa möttulhol og loku úr hornkenndri plötu sem gerir þeim kleift að loka munna kuðungsins. Flestar tegundir þeirra lifa í sjó en færri í ferskvatni og nokkrar eru landsniglar.
Aleksandr Kerenskíj
Febrúarbyltingin
Herinn gagnrýndi Kerenskíj harðlega fyrir frjálslynd stefnumál sín, þ. á m. að gefa byltingarsinnuðum „hermannanefndum“ stjórn yfir hernum frekar en liðsforingjum og að afnema dauðarefsingar.
Fortálknar
Flestir fortálknar gjóta eggjum í þunnum, hornkenndum eða leðurkenndum hylkjum sem dýrin festa saman í sívala ströngla eða eggjabú og festa það á þara eða steina. Unginn kemur oftast úr egginu sem lítt þroskað svifdýr eða lirfa, með aðeins vísi að fæti og skel sem rétt er farin að myndast. Þó eru nokkrar tegundir sem ljúka lirfustiginu í egginu en aðrar lifa sem svifdýr uns þær ná fullum þroska. Nokkrar tegundir fæða lirfur í stað eggja og af íslenskum tegundum gera klettadoppa og brúðarhetta það.
Aleksandr Kerenskíj
Febrúarbyltingin
Þann 2. júli 1917 var ríkisstjórnin stokkuð upp á ný. Eftir að Kerenskíj tókst að bæla tímabundið niður uppgang Bolsévikanna með því að saka Lenín um að vera á málum hjá Þjóðverjum varð Kerenskíj forsætisráðherra. Eftir misheppnað valdarán íhaldsafla í ágúst varð hann einnig yfirmaður hersins. Þann 15. september lýsti Kerenskíj yfir stofnun lýðveldis í Rússlandi.
Fortálknar
Þekktar eru um 33.000 tegundir af fortálknum en einungis 135 þeirra hafa fundist við Ísland innan 400 metra dýptarlínu.* Meðal fortálkna eru kóngar svo sem beitukóngur og hafkóngur og doppur eins og fjörudoppa og þangdoppa.
Aleksandr Kerenskíj
Októberbyltingin
Kerenskíj komst undan og flúði til Pskov, þar sem hann safnaði liði og reyndi að leiða gagnárás til að endurheimta Pétursborg. Liðssveit hans tókst að hertaka Tsarskoje Selo en var sigruð næsta dag við Pulkovo. Kerenskíj tókst með naumindum að flýja og faldi sig næstu vikurnar áður en hann flúði land og kom loks til Frakklands. Í rússnesku borgarastyrjöldinni studdi hann hvoruga fylkinguna því hann var andsnúinn bæði Bolsévikum og hvítliðum.
Útlegð
Kerenskíj settist að í París og heimsótti Bandaríkin stöku sinnum til að safna fjárheitum fyrir málstað sinn. Árið 1939 skildi Kerenskíj við konu sína og kvæntist ástralskri blaðakonu að nafni Lydiu „Neil“ Tritton. Parið flutti til Bandaríkjanna þegar Þjóðverjar réðust inn í Frakkland árið 1940.
Eftir að Þjóðverjar gerðu innrás í Sovétríkin árið 1941 bauð Kerenskíj Jósef Stalín stuðning sinn, en lýsti þó yfir efasemdum um að Sovétmenn gætu unnið bug á innrásarliðinu. Eftir dauða konu hans árið 1946 flutti Kerenskíj varanlega til Bandaríkjanna þar sem hann vann hjá Hoover-stofnuninni og Stanford-háskóla í Kaliforníu. Hann lést á heimili sínu í New York árið 1970 og var þá einn síðasti eftirlifandi þátttakandi í rússnesku byltingunni árið 1917.
Gullbringusýsla
alt=|thumb|320x320dp|Gullbringusýslu má sjá á þessu korti nærri höfuðborgarsvæðinu. Gullbringusýsla var ein af sýslum Íslands. Hún náði yfir Suðurnes, Álftanes og Seltjarnarnes að Elliðaám. Hún var hluti af Kjalarnesþingi. Sýslur eru ekki lengur opinberlega í gildi sem stjórnsýslueining eftir lagabreytingu árið 1989, en þó er í daglegu tali oft talað um sýslur.
Gullbringusýslu er fyrst getið árið 1535. Þann 19. mars 1754 voru hún og Kjósarsýsla sameinaðar og Gullbringu- og Kjósarsýsla búin til.
1903 voru búin til tvö sýslufélög undir einum sýslumanni í Hafnarfirði og mörkin milli þeirra færð að mörkum Garðabæjar og Álftaness.
1974 varð bæjarfógetinn í Keflavík sýslumaður Gullbringusýslu sem þá náði að Hafnarfirði. Sýslumaður í Kjósarsýslu var bæjarfógetinn í Hafnarfirði.
Gerpla (skáldsaga)
Gerpla er skáldsaga eftir Halldór Kiljan Laxness gefin út árið 1952. Gerpla er nokkurskonar skopstæling á Fóstbræðrasögu, sem rekur æviferil fóstbræðranna Þorgeirs Hávarssonar og Þormóðar Kolbrúnarskálds í upphafi elleftu aldar.
Adam Curtis
thumb|Adam Curtis staddur á San Francisco International Film Festival árið 2005 Adam Curtis (f. 1955) er breskur heimildarmyndagerðarmaður sem nú starfar hjá bresku sjónvarpsstöðinni BBC. Hann hefur unnið til fjölda verðlauna fyrir heimildarmyndir sínar, sem taka skýra afstöðu til umfjöllunarefnisins og verða oft mjög umdeildar.
XPointer
XPointer er XML-mál sem að notað er til að búa til nákvæma hlekki í XML-skjölum.
XPath
Tenglar
XSL
XQuery
XQuery er spurnarmál notað til að sækja gögn úr XML-skjölum og meðhöndla.
XSL Formatting Objects
XSL Formatting Objects (skammstafað XSL-FO) er XML-mál notað til að setja stíla á XML-skjöl.
RDF
RDF (Resource Description Framework) er XML-mál notað til að lýsa gögnum á vefnum.
WML
WML getur meðal annars þýtt:
RSS
RSS (Really Simple Syndication) er XML-mál notað til að dreifa gögnum einnar vefsíðu yfir á margar.
Ungverska
thumb|right|300px|Ungverska í [[Evrópa|Evrópu]]
Ungverska er finnsk-úgrískt tungumál sem er talað í Ungverjalandi og nokkrum nágrannaríkjum. Það tilheyrir úrölsku tungumálafjölskyldunni.
Sigurður Guðmundsson
Sigurður Guðmundsson getur átt við um:
Wireless Markup Language
WML (Wireless Markup Language) er XML-samskiptamál hannað til að sýna vefsíðuefni á farsímum.
Hringur (skartgripur)
thumb|right|Hringar á málverki frá 1559. Hringur eða baugur (sbr. baugfingur)) er skartgripur sem oftast er borinn á fingri, annaðhvort til skrauts eða til staðfestingar á trúlofun eða giftingu. Táhringur er borinn á tám (sjaldnast um þumaltána) og nefhringur er borinn í gati í nasavængnum eða í miðsnesinu. Til forna var fingurgull hringur hafður á fingri, en baugur og hringur voru orð sem höfð voru aðallega um armbauga sem voru miklu stærri og þyngri en fingurgullin.
Willum Þór Þórsson
Ævi og störf
Willum er fæddur í Reykjavík og foreldrar hans eru Þór Guðmundsson (f. 1940) sjómaður og Ágústa Þyri Andersen (1941-2006) ritari. Kona Willums er Ása Brynjólfsdóttir lyfjafræðingur og eiga þau fimm börn.
Hann lauk stúdentsprófi frá Verslunarskóla Íslands árið 1983, cand. oecon. prófi í viðskiptafræði frá Háskóla Íslands árið 1987, cand. merc. prófi í rekstrarhagfræði frá Verslunarháskólanum í Kaupmannahöfn árið 1996, B.Ed. kennaraprófi frá Háskóla Íslands árið 2003 og atvinnuþjálfararéttindum, UEFA Prolicence, frá enska knattspyrnusambandinu árið 2010.
Hann var fyrst kjörinn á þing fyrir Framsóknarflokkinn í Suðvesturkjördæmi í alþingiskosningunum 2013 og tók við embætti heilbrigðisráðherra í nóvember árið 2021.
Knattspyrnuferillinn
Willum var í ungmennalandsliðunum í körfubolta og knattspyrnu en valdi knattspyrnuna fram yfir körfuboltann. Willum hóf feril sinn sem leikmaður hjá KR, fór þaðan til Breiðabliks og síðar til Þróttar þar sem hann hóf feril sinn sem þjálfari.
1997 kom hann Þrótti í Úrvalsdeildina, liðið féll svo úr deildinni 1998 á markatölu. Árið 2000 tók hann við Haukum.
2002 var hann ráðinn þjálfari KR og leiddi þá til sigurs í úrvalsdeildinni 2002 og 2003. 2004 varð KR um miðja deild og samningur Willums var ekki endurnýjaður.
Hann tók þá við Val sem voru að snúa aftur í Úrvalsdeildina og leiddi þá til annars sætis í deildinni 2005 ásamt því að vinna VISA-bikar karla. 2006 endaði Valur í þriðja sæti deildarinnar. Valur varð svo Íslandsmeistari 2007. Willum hætti að þjálfa Val 1. júlí 2009.
Willum var ráðinn fyrsti landsliðsþjálfari Íslands í futsal í nóvember 2010.
Hann tók síðar við KR á ný á miðju tímabili 2016 og stýrði þeim í Evrópuleikjunum, en fyrsti deildarleikurinn undir hans stjórn, var markalaust jafntefli gegn nýliðum Víkings Ólafsvíkur, á Alvogen-vellinum
XSLT
XSLT (eða XSL) er XML-mál notað til að setja stíla á XML skjöl. Það er W3C-staðall.
Web Services Description Language
Web Services Description Language (skammstafað WSDL) er XML-mál hannað til að lýsa vefþjónustu. WSDL 2.0 er W3C-tilmæli.
SOAP
thumb|right|220pxSOAP (Simple Object Access Protocol) er einfalt XML-samskiptamál sem gerir vefsíðum einfaldara fyrir að senda gögn yfir HTTP.
Flókadalur (Borgarfirði)
Flókadalur er dalur í Borgarfjarðarsýslu og liggur frá vestri til austurs á milli Reykholtsdals og Lundarreykjardals. Hann er breiður en grunnur og liggur á milli lágra hálsa.
Flókadalur þykir fremur sviplítill. Hlíðarnar og dalbotninn eru aflíðandi og dalurinn rennur í raun saman við hálendið án greinilegra marka. Dalbotninn er ekki sléttur, heldur er hæðahryggur eftir miðjum dalnum sem skiptir honum í tvennt. Nokkur smávötn og tjarnir eru í lægðum í hryggnum. Um syðri dalinn rennur Flóka eða Flókadalsá en Geirsá um þann nyrðri. Allnokkrir bæir eru í dalnum en hann var þó ekki sérstakt sveitarfélag, heldur heyrði hann til Reykholtsdalshreppi og síðan Borgarfjarðarsveit og er nú í Borgarbyggð.
Klasahús
thumb|right|[[Bukit Batok New Town í Singapúr.]] Klasahús eru íbúðarhús sem eru hönnuð samtímis og reist í litlum þyrpingum, oft utan um þjónustumiðstöð.
Ávaxtafluga
Ávaxtafluga einnig þekkt sem Bananafluga (fræðiheiti: Drosophila melanogaster) er skordýr af geirflugnaætt.
Útlit
thumb|left|220px|Kvenfluga vinstramegin og karlfluga hægramegin Ávaxtaflugur eru með rauð augu og gulbrúnar á lit með svarta hringi. Kvendýrin eru um 2.5 mm löng og karldýrin eru örlítið minni og bak þeirra er dekkra. Auðvelt er að kyngreina ávaxtaflugur á litamun.
Lífshlaup
thumb|left|220px|Villt ávaxtafluga (vinstri) hefur skynjara á meðan fluga með skynjara stökkbreytingu hefur aukafót í staðinn fyrir skynjara. Þroski ávaxtaflugu ræðst af hitastigi. Þroski (egg til fullvaxta flugu) tekur skemmstan tíma eða 7 daga við 28 °C. Þroski tekur lengri tíma við hærra hitastig (30 °C, 11 daga) vegna streitu við svo háan hita. Bestu skilyrðin eru við 25 °C 8,5 daga, við 18 °C tekur þroskinn 19 daga. Þroskatíminn lengist ef mergð flugna er mikil. Kvendýr verpa 400 eggjum, um fimm í einu inn í rotnandi ávöxt eða aðra hentuga staði t.d. rotnandi sveppi. Eggin sem eru um 0,5 mm löng klekjast út eftir 12-15 klukkustundir (við 25 °C). Lirfran vex í 4 daga (við 25 °C) og nærist á meðan á örverum sem valda rotnun ávaxtarins sem og af sykri hans. Lirfan púpar sig og eftir fjóra daga (við 25 °C) koma fullorðnar flugur úr púpunum.
Kvendýrin verða frjó um 8 - 12 klukkustundum eftir að þær skríða úr púpu.
Rannsóknir
Ávaxtaflugan er sú lífvera sem mest hefur verið rannsökuð. Ástæður eru þessar:
Lén (líffræði)
thumb Lén er flokkur í vísindalegri flokkun lífvera.
Árið 1990 stakk Carl Woese upp á því að raungerlar, forngerlar og heilkjörnungar væru þrjár helstu þróunarlínur lífvera og gerði þá í samræmi við það að lénum sem hann kallar Bacteria, Archaea og Eucarya. Þetta þriggja léna kerfi hefur fengið á sig mikla gagnrýni en hefur engu að síður að mestu tekið við af tveggja léna kerfi Chattons sem leið til að flokka ríkin sjálf. Tveggja léna kerfi Chattons flokkaði lífverur í dreifkjörnunga og heilkjörnunga.
Flókadalur (Skagafirði)
Flókadalur er bæði dalur og byggðarlag í Skagafjarðarsýslu og er kenndur við Hrafna-Flóka Vilgerðarson, sem sagður er hafa numið þar land þegar hann sneri aftur til Íslands löngu eftir að hann hafði vetrardvöl í Vatnsfirði og gaf landinu nafn.
Framan við Flókadal er Hópsvatn og skilur lágur malargrandi það frá hafinu. Inni í dalnum er Flókadalsvatn. Um Flókadal rennur Flókadalsá. Allnokkrir bæir eru í dalnum, sem er grösugur en snjóþungur á vetrum. Nokkrir þverdalir ganga inn úr Flókadal og er þar afrétt sveitarinnar.
Láglendisræman við ströndina, frá mörkum Sléttuhlíðar við Stafá og að mynni Flókadals, kallast „á Bökkum“. Þar er Reykjarhóll, sérkennilegur, strýtulaga hóll og er laug í kolli hans. Hann er á náttúruminjaskrá.
Rúmenska
Rúmenska er rómanskt mál skylt ítölsku talað af 24-26 milljónum að móðurmáli og 4 milljónum sem annað mál. Það er 34. mest talaða mál heims sem móðurmál.
Rúmenska er rituð með afbrigði af Latnesku letri. Ekki er langt síðan latnest letur var tekið upp og ósamræmi tal- og ritmáls því með minnsta móti.
Elstu textar
sá elsti einstaki texti sem varðveist hefur á rúmensku er bréf frá 1521, svokölluð ritsending Neacșu. Er hún bréf sent af Neacșu Lupu, verslunarmanni í Câmpulung, til Johannes Benkner, prins af Brașov, og er innihald bréfsins viðvörun um innrás Tyrkja inn í Transylvaníu og Vallakíu.
Málfræði
Ákveðinn greinir er viðskeyttur en óákveðinn undansettur. Nafnorð hafa 3 föll: Nefnifall, eignarfall og ávarpsfall. Ennfremur hafa nafnorð 3 málfræðileg kyn.
Lýsingarorð í rúmensku beygjast eftir tölu, falli og kynjum og eru oft eftirsett líkt og í vest-rómönsku málunum. Ennfremur líkt og í öðrum rómönskum málum hafa sagnorð tvö ósamsett þátíðarform, nálæga þátíð (Imperfect) og fjarlæga þátíð(Mai mult ca perfect). Ólíkt öðrum rómönskum málum hinsvegar er framtíð mynduð með hjálpar sögn en ekki með ósamsettu formi(sérstakri endingu), og er hjálparsögnin leidd af að ætla eða vilja líkt og í þýskum málum, (sbr. gottneska munan hyggjast, ætla).
Listi yfir hljómplötur Íslenzkra tóna
Þetta er listi yfir hljómplötur sem Íslenzkir tónar (1948-1965) gáfu út:
Sókrates (nafn)
Sókrates er íslenskt karlmannsnafn af grískum uppruna.
Krullujárn
thumb|right|Gömul tegund sléttujárns. Krullujárn (einnig sléttujárn, áður nefnt bárujárn) er áhald sem breytir formi hárs með notkun hita. Krullujárn eru notuð til að krulla hárið, á meðan sléttujárn eru notuð til að slétta hár.
Saga
Krullujárnið var þekkt í Róm til forna, en þar nefndist það calamistrum sem kom af því að það var holt að innan eins og reyr en hann nefndist calamus. Krullujárnið var oft hitað í viðarösku er oft minnst í ritum Cícerós og þá var notkun þess algeng á meðal ungmenna og hefðarkvenna í Róm.
Súla
Súla getur átt við:
Ríkarður Jónsson
Ríkarður Rebekk Jónsson (20. september 1888 - 17. janúar 1977) var íslenskur myndhöggvari og tréskurðarlistamaður.
Menntun og ferill
Ríkarður nam tréskurð í Reykjavík og stundaði listnám í Kaupmannahöfn. Hann fór námsferðir til Ítalíu. Hann gerði mannamyndir og minnisvarða en einnig rismyndir og tréskurðarverk í kirkjur og aðrar opinberar byggingar.
Safír
Safír getur átt við:
Sessilía
Sessilía er íslenskt kvenmannsnafn.
Sophia
Sophia er íslenskt kvenmannsnafn.
Svani
Svani er íslenskt karlmannsnafn.
Kóstanæfylki
Kóstanæfylki (kasakska: Қостанай облысы, rússneska: Костанайская область) er fylki í Mið-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Kóstanæ.
ASP
ASP (Active Server Pages) er túlkur notaður á vefþjónum. Forrit í ASP eru oftast skrifuð í forritunarmálinu VBScript en hægt er að nota mörg önnur forskriftumál.
Flautuleikari
thumb|right|Flautuleikarinn eftir [[Édouard Manet.]] Flautuleikari er sá maður sem spilar á flautu.
Málhreinsun
Málhreinsun, hreintungustefna eða málhreinsunarstefna er sú stefna að viðhalda tungumáli hreinu, með því að t.d. forðast tökuorð og slangur. Mikil vinna er lögð í það af íslenska ríkinu að búa til nýyrði yfir ný tæknileg fyrirbæri í íslensku.
Inna
Inna getur átt við:
Kóreska
Kóreska (Suður-Kóreska: 한국어, hangugeo; Norður-Kóreska:  조선말 , chosŏnmal) er fyrsta mál um 80 milljón manns, mest af kóreskum uppruna, sem gerir það að þrettánda mest talaða tungumáli heims. Það er málið sem er notað bæði í  Norður- og Suður-Kóreu (þ.e. landfræðilega á Kóreuskaganum). Þessi tvö lönd nota málið aðeins mismunandi, og munurinn er svipaður og á milli meginlands Kína og Taívan, en stjórnmálalegur ágreiningur hefur aukið þann mun. Norður-Kórea hefur sett lög sem gera suður-Kóreska afbrigðið ólöglegt, að viðlagðri dauðarefsing, og menntun og fjölmiðlar í Suður-Kóreu lýsa afbrigðinu úr norðri sem skrítnu og óþægilegu.
Fyrir utan notkun í Kóreu, er málið líka minnihlutamál í t.d. hluta af Kína, þ.e. í Jilin, og hjá hluta fólks á rússnesku eyjunni Sakhalín, sem er norður af Japan. Kóreska hefur 7 málsnið (sjá nánar hér) og málið er líka með virðingarkerfi varðandi formleika í mismunandi aðstæðum, t.d. til að sýna auðmýkt
One basic rule of Korean honorifics is ‘making oneself lower’; the speaker can use honorific forms and also use humble forms to make themselves lower
Ekki hefur tekist að sýna fram á skyldleika kóresku við neitt annað tungumál. Helmingur orðaforðans eru tökuorð úr kínversku.
Engin tilvísunarfornöfn eru til í kóresku og enginn greinir. Nafnorð flokkast ekki í kyn og taka engum breytingum í fleirtölu. Kóreska er ýmist rituð lóðrétt eða lárétt með Hangul sem hefur 40 bókstafi. 21 bókstafur táknar sérhljóð (tíu einhljóð og ellefu tvíhljóð) en nítján bókstafir tákna samhljóð, þar af tákna fimm stafir tvö samhljóð í einu. Grundvallarorðaröð er frumlag — andlag — sögn.
Elstu ritheimildir eru frá um 1100.
Nútíma kóreska er skrifuð frá vinstri til hægri (en líkt og með kínversku getur líka verið skrifuð lóðrétt) með kóreska stafrófinu (sem heitir hangúl, 한글, í Suður-Kóreu en chosŏn'gŭl, 조선글, í Norður-Kóreu). Hangúl (e. hangul) er stundum skrifað hangeul á ensku. Letrið styðst við 24 einfalda stafi (jamo) og 27 flóknari stafi sem búnir er til úr þeim einföldu.
Þjóðvaki
Þjóðvaki var stórnmálaafl sem Jóhanna Sigurðardóttir stofnaði ásamt Ágústi Einarssyni árið 1994 eftir að hafa klofið sig út úr Alþýðuflokknum.
Flokkurinn fékk 4 þingmenn kjörna í Alþingiskosningunum 1995. Þingmenn flokksins voru Jóhanna Sigurðardóttir, Ágúst Einarsson, Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir og Svanfríður Jónasdóttir.
Þingflokkur Þjóðvaka og þingflokkur Alþýðuflokksins sameinuðust 2. október 1996 í Samtök jafnaðarmanna. Þjóðvaki gekk formlega inn í Samfylkinguna árið 2000.
Kilían
Kilían er íslenskt karlmannsnafn.
Listi yfir forritunarmál í stafrófsröð
Tilgangur þessa lista yfir forritunarmál er að ná yfir öll markverðug forritunarmál sem til eru, bæði þau sem eru notuð í dag og söguleg, í stafrófsröð. Aðrir listar yfir forritunarmál:
Java
thumb|right|Staðsetning Jövu Java (indónesíska, javaíska, og súndíska Jawa) er indónesísk eyja, um 	126.700 km² að stærð. Höfuðborg Indónesíu, Djakarta, er á eyjunni. Java er fjölmennasta eyja heims.
Vápni
Vápni er íslenskt karlmannsnafn.
Kristin
Kristin er íslenskt kvenmannsnafn.
Róbjörg
Róbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.
Randý
Randý er íslenskt kvenmannsnafn.
Róman
Róman er íslenskt karlmannsnafn.
Kaktus (mannsnafn)
Kaktus er íslenskt karlmannsnafn.
Blásturshljóðfæri
thumb|Erke Blásturshljóðfæri er hljóðfæri sem að blásið er í gegnum til að mynda hljóð. Þau mynda hljóðið með titringi loftsúlu innan í þeim. Tíðni bylgjunnar sem kemur fer eftir lengd loftsúlunnar og lögun hljóðfærisins, á meðan hljómblær hljóðsins fer eftir byggingu hljóðfærisins og hvernig hljóðið er framkallað. Þessum flokki hljóðfæra er venjulega skipt niður í Tréblásturshljóðfæri og Málmblásturshljóðfæri.
Kaktus (mannsnafn)
Kaktus er einnig plöntutegund
Rannva
Rannva er íslenskt kvenmannsnafn.
MS-DOS
thumb|right|Skipanalína DOS sem sýnir að núverandi rótarmappa er drif C. MS-DOS (Microsoft Disk Operating System) er stýrikerfi, sem er ekki lengur stutt, framleitt af Microsoft. Það var útbreiddasta stýrikerfið í DOS-fjölskyldunni og vinsælasta stýrikerfið fyrir einkatölvur á níunda áratugnum. Það var byggt á Intel 8086-örgjörvafjölskyldunni. MS-DOS var með skipanalínuviðmót en það var síðar notað sem grunnur undir fyrstu Microsoft Windows-stýrikerfin og meira að segja sumar útgáfur af Linux.
Síðasta útgáfan af MS-DOS kom út 14. september 2000.
Stýrikerfið var fyrst skrifað af Seattle Computer Products. Microsoft keypti það fyrir 50.000 dollara því fyrirtækið hafði gert samning við IBM um að framleiða stýrikerfi fyrir þá en höfðu ekki tíma til þess. Áður en Microsoft keypti MS-DOS hét það QDOS (Quick & Dirty Operating System)/86-DOS.
Löngu eftir að hætt var að styðja stýrikerfið, sem hafði verið séreignarhugbúnaður, var það gefið út frjálst undir MIT leyfinu.
BG og Ingibjörg - Fyrsta ástin
Fyrsta ástin er 45 snúninga (45 r.p.m.) vinyl hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1971. Á henni flytja BG og Ingibjörg tvö lög. Ingibjörg Guðmundsdóttir syngur.
Sprotafyrirtæki
Sprotafyrirtæki eru fyrirtæki sem eru á því stigi að þróa viðskiptahugmynd og rannsaka markaðinn fyrir hana.
Dæmi
Google er gott dæmi um sprotafyrirtæki sem núna er fyrirtæki á almennum hlutabréfamarkaði. Mörg Web 2.0 fyrirtæki hófu rekstur sinn sem sprotafyrirtæki áður en þau voru keypt af stærri fyrirtækjum. YouTube var upprunalega sprotafyrirtæki en var seinna keypt af Google og einnig Myspace sem var tekið yfir af News Corporation, stærsta fjölmiðlafyrirtæki heims.
Tóki
Tóki er íslenskt karlmannsnafn.
Rikharður
Rikharður er íslenskt karlmannsnafn.
Tristana
Tristana er íslenskt kvenmannsnafn.
Railteam
Railteam er bandalag sem samanstendur af sjö evrópskum fyrirtækjum sem reka háhraðalestir. Markmið bandalagsins er samræma brottfarar- og komutíma sína til þess að geta kept við flugfélög um ferðir á milli stórborga í Evrópu. Fyrirtækið stefnir að því að auka farþegafjölda sinn úr 15 milljónum á ári í 25 milljónir á ári, árið 2010.
Tildra
Tildra (fræðiheiti: Arenaria interpres) er vaðfugl af snípuætt.
Útbreiðsla
thumb|left|250px|Tildra í vetrarbúningi, en þá er hún mikið mun daufari á litin en í sumarbúningi sínum Tildra er farfugl sem verpir á Norðurslóðum oftast stutt frá sjó. Undirtegundin Arenaria interpres morinella verpir í norður Alaska, heimskautasvæði Kanada og allt austur að Baffinslandi. Hin eiginlega tildra, Arenaria interpres verpir í vestur Alaska, Grænlandi, Skandinavíu, Eistlandi og Norður-Rússlandi. Hún verpti áður fyrr við strendur Þýskalands og mögulega líka í Skotlandi og Færeyjum.
Í Ameríku hafa tildrur vetursetu frá Washington-fylki og Massachusetts suður til syðsta odda Suður-Ameríku þótt þær séu fáar í Chile og Argentínu og aðeins óstaðfestar fréttir af þeim frá Falklandseyjum. Í Evrópu hafa þær vetursetu frá vestustu ströndum, Íslandi, Noregi og Danmörku og suður eftir álfunni. Aðeins lítill fjöldi hefur þó fundist við strendur Miðjarðarhafs. Í Afríku eru þær algengar allt suður til Suður-Afríku og fjölmennar á nálægum eyjum. Í Asíu eru þær fjölmennar og dreifðar um allan suðurhlutann, frá Suður-Kína og Japan (aðalega á Ryukyu eyju). Þær finnast suður á Tasmaníu og Nýja-Sjálandi og má finna þær á ýmsum eyjum Kyrrahafsins. Margir ókynþroska fuglar halda til sumum vetrarstöðvunum allt árið um kring.
Á Íslandi er tildran fargestur og kemur hér við vor og haust á ferð sinni milli varpstöðva og vetrarstöðva. Þær tildrur sem koma við á Íslandi koma flestar frá Bretlandseyjum en sumar alt frá Máritaníu í Norðvestur-Afríku. Þær koma í maí byrjun og dvelja á fjörusvæðum aðalega á suð-vesturlandi í 3 - 4 vikur og safna fituforða fyrir för sína til varpstöðva á Grænlandi og Norður-Kanada. Seinnipart júlí koma þær svo aftur við á Íslandi leið sinni suður eftir til vetrarstöðva sinna. Talið er að um 40 þúsund tildrur fljúgi um Ísland. Einnig hafa á milli tvö-til fimmþúsund fuglar vetrarsetu á Íslandi.
Einkenni
Lengd: 22 – 24 cm.
Tildran er frekar smá og kubbslegur fugl. Svartur goggurinn er um 2 til 2,5 sentimetra langur og örlítið uppbrettur. Fæturnir eru frekar stuttir miðað við vaðfugla eða um 3,5 sentimetrar og skær appelsínugulir á lit.
Bæði vetur og sumar er tildran með svart og hvítt blettótt mynstur á bakinu en varpfuglar verða rauðbrúnir að ofan með svörtum skellum. Höfuðið er aðalega hvítt með svörtum rákum ofaná og svörtu mynstri í andlit. Brjóstið er svart en þó með tvem hvítum strikum sem liggja niður frá hálsinum til beggja hliða. Að öðruleiti er fuglinn hvítur að neðan. Kvenfuglinn er örlítið daufari á litin en karlfuglinn og er með mun brúnna höfuð með meiri rákum.
Ókynþroska fuglar auk fugla utan varptíma eru mun daufari á litin og eru grábrúnir að ofan með svörtum blettum. Bringan er þó með nánast svörtum kraga en alsekki eins dökkum og miklum og í varpbúningnum.
Fæða
Fæða tildrunnar eru aðalega skordýr en einnig ýmis konar lindýr eins og gljásilfri, þangdoppa og þarastrútur. Hún veltir oft við steinum til að ná í æti og er enskt nafn hennar turnstone dregið af því. En einnig er hún þekkt fyrir að leggjast á egg annarra fugla og jafnvel eigin tegundar.
Varp
Egg, lengd: 4,1 cm.
Eggin geta verið mismunandi á litin en oftast þó föl grænbrún með dökkbrúnum doppum. Tildran liggur á eggjunum í 22 til 24 daga og er það aðalega kvenfuglinn sem liggur á en oft kemur karlfuglinn líka til hjálpar undir lokin.
Ungarnir fæðast mjög þroskaðir og geta yfirgefið hreiðrið fljótlega eftir að hafa skriðið úr eggi. Þeir eru daufgulir á litin á baki með gráum flekkjum en hvítir að neðan. Þeir eru færir um að afla sér fæðu sjálfir strax en eru verndaðir að foreldrunum, sérstaklega karlfuglinum. Þeir eru orðnir fleygir eftir 19 til 21 dag.
Muggur
thumb|right|Ljósmynd af Mugg, tekin einhvern tímann á öðrum áratug 20. aldarinnar af [[Magnús Ólafsson (ljósmyndari)|Magnúsi Ólafssyni.]] thumb|1924. Guðmundur Pétursson Thorsteinsson, betur þekktur sem Muggur, (5. september 1891 – 26. júlí 1924) var íslenskur listamaður frá Bíldudal, sonur athafnamannsins Péturs J. Thorsteinssonar og Ásthildar Guðmundsdóttur. Knattspyrnumennirnir Samúel, Gunnar og Friðþjófur voru bræður Muggs.
Æviágrip
Guðmundur fluttist til Danmerkur árið 1903 12 ára gamall með fjölskyldu sinni til Kaupmannahafnar. Hann bjó ýmist á Íslandi eða í Danmörku og ferðaðist mikið. Af helstu verkum Muggs má nefna klippimyndina Sjöundi dagur í Paradís en eftirprenntun af þeirri mynd er til víða, blýantsteikninguna Kossinn, altaristöfluna Kristur læknar sjúka sem er í Bessastaðakirkju, myndina Kolaburður af kolaburði kvenna í Reykjavík, en ekki tíðkaðist á Bíldudal að konur væru látnar skipa upp kolum, ólíumálverið Snæfellsjökull og Den bedrövede Prins eða Hryggi prinsinn. Hann vann fjölbreytt verkefni með olíu, vatnslitum, kolum og klippimyndum, meðal annars „Sjöundi dagur í Paradís“ og barnabókina Sagan af Dimmalimm. Hann teiknaði margar myndir sem tengjast efni íslenskra þjóðsagna. Sumar þeirra eru mjög fyndnar og skemmtilegar. Hann teiknaði myndir af fólki og hann málaði myndir af blómum og landslagi. Hann myndskreytti líka íslensk spil sem voru fyrstu spilin á Íslandi og urðu mjög vinsæl. Muggur var ekki einungis heillaður af myndlistinni heldur var hann afbragðs leikari og lék eitt af aðalhlutverkunum í fyrstu leiknu kvikmyndinni sem gerð var á Íslandi, Sögu Borgarættarinnar janúar 1921.
Muggur stundaði listnám sitt í Danmörku í Det Kongelige danske Kunstakademi í Kaupmannahöfn árin 1911-1915, en hann fór víða í námsferðum sínum, meðal annars til Þýskalands, Bandaríkjanna og Ítalíu. Muggur var aðeins 32 ára gamall þegar hann andaðist úr berklum á heilsuhælinu í Søllerød. Í sama herberginu stuttu áður dó bróðir hans Gunnar, einnig úr berklum. Öll listaverk eftir Mugg eru úr höfundarétti samkvæmt íslenskum höfundalögum. Verk eftir hann í eigu opinberra stofnanna er að finna í Listasafni Íslands.
Þórarinn Ólafsson
Þórarinn Ólafsson (fæddur 27. október 1937) er íslenskur tónlistarmaður sem spilar á píanó og þverflautu. Frá 1955 til 1972 var hann í dasshljómsveitum, Sinfóníuhljómsveit Íslands frá 1963 til 1972 og útlendingahersveitinni frá 1996 til 2007.
Muggur
Æviágrip
Gröf Muggs er í Hólavallakirkjugarði.
Sýningar
Listaverk eftir Guðmund hafa verið sýnd um allt land, þar á meðal:
Nóa
Nóa er íslenskt kvenmannsnafn.
Þorgrímur Jónsson
Þorgrímur Jónsson (fæddur 29. maí 1976) er íslenskur tónlistarmaður. Hann lauk burfararprófi af djassbraut félags íslenskra hljómlistarmanna vorið 2001. Hann fór í framhaldsnám í Haag, Hollandi og lauk B.M. gráðu þar 2006. Hann er bróðir Ólafs Jónssonar saxófónleikara.
Náttmörður
Náttmörður er íslenskt karlmannsnafn.
Ómar Ragnarsson - Gamanvísur og annað skemmtiefni
Gamanvísur og annað skemmtiefni er 33-snúninga LP-hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966. Á henni flytur Ómar Ragnarsson gamanvísur og annað skemmtiefni hljóðritað að viðstöddum áheyrendum. Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar leikur undir í 1 og 6 á hlið A og 2 og 4 á hlið B. Jafnframt leikur Magnús einn undir, í 5 á hlið B. Allan annan undirleik annast Haukur Heiðar Ingólfsson, hinn reglulegi undirleikari Ómars. Ljósmyndir á framhlið eru eftir Óla Pál Kristjánsson.
Naomi
Naomi er íslenskt kvenmannsnafn.
Nicolas
Nicolas er íslenskt karlmannsnafn.
Ómar Ragnarsson - Krakkar mínir komið þið sæl
Krakkar mínir komið þið sæl er 33-snúninga LP-hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni flytur Ómar Ragnarsson jólalög fyrir börnin - Telpnakór aðstoðar - Útsetningar og hljómsveitarstjórn: Magnús Ingimarsson. Teikning á framhlið gerði Halldór Pétursson. Ljósmynd á bakhlið tók Kristján Magnússon. Platan var hljóðrituð hjá Ríkisútvarpinu. Hljómsveitina skipuðu Magnús Ingimarsson, Garðar Karlsson, Grettlr Björnsson, Gunnar Ormslev, Karl Lillendahl, Ólafur Gaukur, Pétur Björnsson, Svavar Gests og Vilhjálmur Guðjónsson.
Viðurlag
Viðurlag er fallorð sem er ákvæðisorð með nafnorði. Viðurlag getur verið fast eða laust.
Í síðasta dæminu sparast tíðarsetning = hann vann þetta verk, þegar hann var ungur.
Termos acessórios da oração
Ólafur Stolzenwald
Fæddur 8. október 1961. Hóf tónlistarnám um tvítugt í Tónlistarskóla Rangæinga. Stundaði nám í tónlistarskóla FÍH á árunum 1980-1985, með áherslu á rafmagnsbassa. Einnig einkatímar hjá Tómasi R. Einarssyni og Jóni Páli Bjarnasyni í nokkra vetur.
Ólafur hefur komið fram með helstu jassleikurum landsins síðustu tvo áratugina: á tónleikum, jasshátíðum og við önnur tækifæri.
Aímaríska
Aímaríska (Aymara) er aímarískt tungumál sem er talað í Suður-Ameríku.
Aíníska
Aíníska (Aini) er tyrkískt tungumál sem er talað í Vestur-Kína. Það er leynilegt tungumál sem er bara talað af karlmönnum.
Flauta
thumb|250px|Ýmiss konar flautur
Flauta er blásturshljóðfæri sem fundið var upp fyrir 30.000 til 37.000 áru, en sumar gamlar flautur eru allt að 43.000 ára gamlar. Til eru mismunandi gerðir af flautum, til dæmis pikkólóflauta, altflauta og bassaflauta. Allar tegundir flauta eiga það sameiginlegt að ganga fyrir lofti og gefa frá sér samfleytt hljóð.
Saga
Fornar flautur eins og þær sem notaðar voru á steinöld voru oft gerðar úr beinum dýra sem drápin höfðu verið til matar. Stórt bein var tekið úr dýrinu, mergurinn fjarlægður og göt gerð þá í. Svo var blásið í.