cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gullkóngakrabbi
Veiðar
Í Norður-Kyrrahafi má einungis veiða karlkyns krabba og einnig eru strangar reglur um lágmarksstærð krabba sem má veiða. Þessi lágmarksstærð er sett til að gefa öllum karlkröbbum að minnsta kosti eitt tækifæri á að fjölga sér áður en hann er veiddur og einnig til að koma í veg fyrir ofveiði. Gull kóngakrabbinn er mikilvæg markaðsafurð við Aleut-eyjar, Austur-Beringshaf og Suð-Austur-Alaska og varð það sérstaklega eftir hrun annarra krabbategunda eins og Rauða kóngakrabbans og Norður-Kyrrahafskrabbans á svæðinu snemma á níunda áratugnum.
Veiðum á Gullkóngakrabbanum er helst stjórnað með stærðar-, kyns- og árstíðarhöftum en einnig eru takmörk fyrir því hversu margir fá að veiða hann, kvóti fer eftir svæðum og jafnvel svæðalokunum ef stofninn er talinn í hættu. Stærð sem miðað er við er 177,8 millimetrar. Veiðitímabilið er venjulega frá febrúar til maí eða þangað til hvert svæði fyrir sig hefur klárað sinn kvóta. Hann er nær eingöngu veiddur í gildrur þó svo að það gerist af og til að hann komi sem meðafli í net.
Veiðum á krabbanum er skipt í tvö megin svæði, fyrir austan og vestan 174°W lengdargráðu. Heildarkvótinn sem gefinn var út af Alaska Board of Fisheries var 1501 tonn fyrir austan og 1013 tonn fyrir vestan 174°W árið 2017/2018 sem er á svipuðu róli og það hefur verið undanfarin ár, þó að það hafi aðeins lækkað á vesturhliðinni árið 2015 þegar kvótinn var 1351 tonn.
Samkvæmt upplýsingum frá FAO námu veiðar á gullkóngakrabbanum árið 2015 upp á 3256 tonn og var eingöngu veiddur af Rússum en þeir eiga margar af eyjum Aleut-eyjaklasans.
Markaðir
Sökum ofveiði Rússa á Gullkóngakrabbanum er fólki bent á að forðast það að kaupa hann frá þeim en það hefur einnig gert það að verkum að Rússar hafa ranglega merkt vörurnar sínar sem Alaska Gullkóngakrabbar á Bandaríkjamarkaði.
Swansea
thumb|Miðborg Swansea. thumb|200px|Bátahöfn í Swansea. thumb|Gervihnattamynd af Swansea. Swansea (velska: Abertawe, fornnorræna: Sveinsey) er borg og sýsla í Wales. Hún er önnur þéttbyggðasta borg í Wales eftir Cardiff og er þéttbyggðasta sýsla í Wales eftir Cardiff og Rhondda Cynon Taff. Swansea er við sendna strönd í Suður-Wales. Á 19. öld var Swansea aðalmiðstöð kopariðnaðarins.
Árið 2016 var íbúafjöldi borgarinnar um það bil 245.500 manns.
Borgarlína
Borgarlína er fyrirhugað almenningssamgangnakerfi á höfuðborgarsvæðinu sem var kynnt í svæðisskipulagi Samtaka sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu árið 2015. Hugmyndin gengur út á að tengja sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu saman með skilvirku samgöngukerfi sem hafi áhrif á ferðavenjur almennings í þá veru að draga úr notkun einkabílsins. Markmiðið er að tvöfalda hlutdeild almenningssamgangna í ferðum á höfuðborgarsvæðinu þannig að hún verði 12% fyrir árið 2030.
Í maí 2017 hafði ekki enn verið ákveðið hvar línan muni liggja né hvaða farartæki yrðu fyrir valinu. Einkum hafa verið bornir saman kostir léttlesta og hraðvagnakerfis á tveimur leiðum; norður-suður-ás milli Hafnarfjarðar og Mosfellsbæjar, og austur-vestur-ás milli Elliðaárdals og miðborgar Reykjavíkur. Í júní 2017 var svo greining danska ráðgjafarfyrirtækisins COWI á helstu leiðakostum kynntar. Fjármögnun verkefnisins er líka óviss, en rætt hefur verið um aðkomu ríkisins og virðisföngun með sérstöku innviðaálagi á lóðir í nágrenni línunnar.
Garður (bær)
thumb|right|Eldri vitinn á Garðskaga. Garður (áður Gerðahreppur) er bær á nyrsta odda Reykjanesskagans, á innanverðu Miðnesi. Íbúar voru tæplega 1900 talsins árið 2023, en voru um 1200 árið 2001. Bærinn skiptist í tvö hverfi: Útskálahverfi eða Útgarð, og Gerðar eða Inngarð. Á milli þeirra er Garðshöfn (áður Gerðahöfn eða Gerðabryggja) í Gerðavör, þar sem er steyptur bryggjukantur. Í Garðsjó norðaustan við Garð eru gjöful fiskimið. Milli Útgarðs og Inngarðs eru líka Sundlaugin í Garði og íþróttamiðstöð. Bærinn dregur nafn sitt af Skagagarði, miklu mannvirki sem var reist á utanverðum Garðskaga á miðöldum. Garður var áður sérstakt sveitarfélag en sameinaðist Sandgerði þann 10. júní 2018. Sameinaða sveitarfélagið heitir Suðurnesjabær.
Gerðahreppur var stofnaður 15. júní 1908 við seinni uppskiptingu Rosmhvalaneshrepps. Hinn hlutinn, sem tilheyrði Keflavíkurkauptúni, sameinaðist Njarðvíkurhreppi og varð að Keflavíkurhreppi.
Múlakot
Múlakot er bær í Fljótshlíð. Bæjarhúsin voru reist í áföngum á árunum 1898 til 1946 á rústum torfbæjar sem enn má sjá í kjallara hússins. Múlakot var lengi gisti- og greiðasölustaður. Hluti bygginga og listigarður í Múlakoti eru friðuð.
Garður (bær)
Garðskagaviti er eitt helsta kennileiti bæjarins. Á Garðskaga var reist fyrsta leiðarmerki fyrir sæfarendur á Íslandi og var það hlaðin grjótvarða á ströndinni. Síðar var sett á hana ljósmerki. Fyrsti eiginlegi vitinn var hins vegar reistur á Reykjanesi. Eldri Garðaskagavitinn var reistur 1897, og sá yngri 1944. Á Garðskaga var fyrsti flugvöllurinn á Reykjanesskaga, Skagavöllur, gerður af breska hernámsliðinu 1941. Utan við Garðskaga er Garðskagaflös þar sem mörg skip hafa farist.
Múlakot
Menning
Ólafur Túbals listamaður bjó í Múlakoti. Móðir hans Guðbjörg Þorleifsdóttir gerði árið 1897 lystigarð sem er nú einn elsti og merkasti garður á Íslandi. Ásgrímur Jónsson málaði olíumyndirnar Múlakot og Morgunn í Fljótshlíð á staðnum. Ólafur Túbals fékk fyrstu tilsögn í myndlist hjá Ásgrími. Ólafur fór seinna til listnáms í Danmörku og dvöldu margir vinir hans meðal listamanna í Múlakoti á sumrin, þar á meðal Gunnlaugur Scheving, Jón Engilberts, Kristín Jónsdóttir og Júlíana Sveinsdóttir. Ólafur var leiðsögumaður listmálarans Johannes Larsen sem ferðaðist um Ísland sumurin 1927 og 1930.
Garður (bær)
Gerðaskóli er einn elsti starfandi barnaskóli á landinu, stofnaður 1872 af séra Sigurði B. Sívertsen, sem var prestur á Útskálum í rúmlega hálfa öld. Hann átti einnig frumkvæði að byggingu núverandi Útskálakirkju árið 1861 og tók saman Suðurnesjaannál.
Björgunarsveitin Ægir var stofnuð 1935 og Knattspyrnufélagið Víðir í Garði var stofnað 1936.
Prestastefna
Prestastefna er í lúterskum sið þing presta í tilteknu biskupsdæmi sem boðað er til af viðkomandi biskupi og sem hefur það hlutverk að fjalla um mál er varða presta, helgisiði og kenningu kirkjunnar.
Frumkvöðull
Frumkvöðull er kallast sá sem hrindir í framkvæmd nýstárlegri hugmynd, t.d. á sviði viðskipta. Frumkvöðullfyrirtæki kallast sprotafyrirtækis.
Siglingafélagið Ýmir
thumb|[[Jullan Optimist. 10 bátar af þessari gerð eru í eigu félagsins.]] Siglingafélagið Ýmir er siglingafélag í Kópavogi með aðstöðu á Kársnesi. Það var stofnað 4. mars 1971. Það heldur reglulega siglinganámskeið og stendur fyrir keppnum.
Saga
Sigurjón Hilaríusson Rúnar Steinsen Brynjar Valdimarsson Steinn Steinsen Bjarni Jarlsson Kjartan Jarlsson Valdimar Karlsson Stefán Stephensen Skeggi Guðmundsson Jóhanna Jónsdóttir Guðrún Helga Andrésdóttir Benedikt Lövdahl Ásgeir Ásgeirsson Valgerður Snæland Jónsdóttir
Eitt fyrsta verk fundarins var að kjósa stjórn og voru þessir kjörnir til eins árs:
Formaður: Rúnar Steinsen Varaformaður: Brynjar Valdimarsson Gjaldkeri: Bjarni Jarlsson Ritari: Valgerður Snæland Jónsdóttir Spjaldskrárritari: Steinn Steinsen Eftirlitsmaður með bátakosti: Valdimar Karlsson
Eftir stjórnarkjör fóru fram umræður um framtíð og markmið félagsins. “Ákveðið var að koma saman á þriggja vikna fresti og hafa þá ýmislegt til skemmtunar.” Settur var á fót hugmyndabanki m.a., um nafn á hið nýstofnaða félag. Margt fleira var rætt og sett í hendur stjórnar til frekari vinnslu. Fundinum lauk síðan með að sýndar voru tvær kvikmyndir: önnur frá siglingaklúbbi við Garelock í Skotlandi og hin frá ferð Æskulýðsráða Kópavogs og Reykjavíkur 1967.
Bátakostur félagsins var í upphafi: “Lánsbátur frá Æskulýðsráði, 1 seglbátur, og trillubátur sem hafði verið breytt í seglbát”. Fljótlega hófu félagsmenn smíði nýrra báta og voru fyrstu fjórir bátarnir af tegundinni “International Fireball” smíðaðir veturinn 1971-72 og voru þeir teknir í notkun þá um sumarið.
Eitt af verkum fyrstu stjórnar var að setja félaginu lög. Fyrstu lög félagsins voru því samþykkt 1972 og fólu þau í sér markmið og hvernig skyldi unnið að framgangi þeirra. Aðal markmið félagsins var skilgreint svo í 2. grein: “Markmið félagsins er að starfa að siglingum sem íþrótt”. Hvernig þessu markmiði skyldi náð er lýst í 3. grein: “Markmiði sínu hyggst félagið ná með því að veita félögum þess aðstöðu til smíða á bátum og geymslu á þeim. Einnig skal félagið beita sér fyriri bættri siglingaaðstöðu”.
Auk þess að skapa félagsmönnum aðstöðu til smíða og geymslu á bátum sínum vann félagið jafnframt að framgangi siglinga sem viðurkendrar íþróttagreinar. Það gerði félagið með því að gerast aðili að Ungmennasambandi Kjalarnesþings, UMSK og þar með löglegur aðili að stofnun Siglingasamanbands Ísland, SÍL sem stofnað var 25. október 1973, og var það 15 sérsamband ÍSÍ. Félagar Ýmis hafa allar götur síðan verið virkir þátttakendur í starfi og stefnumótun SÍL.
Á 5. ára afmæli félagsins 1976 hefur félögum fjölgað úr 14 í 76, bátum félagsmanna fjölgað og þeir stækkað með tilkomu kjölbáta. Í fréttatilkynningu segir svo: “Félagsmenn eiga báta sína sjálfir og eru nú á vegum félagsins eftirtaldir bátar: 1 Cresent, 2 Flipper og 8 Fireball seglbátar. 2 25 feta Quarter Tonner, 1 27 feta Vega og 1 38 feta Ohlson”.
1977 hófst bygging á félagsaðstöðu Ýmis. Leyfi fékkst til að staðsetja húsið til bráðabirgða fyrir ofan skemmuna. Bygging hússins tók mörg ár enda fjármagn af skornum skammti og húsið alfarið byggt í sjálfboðavinnu. Húsið var tekið almenna notkun 1986. Upphaflega var gert ráð fyrir sturtuaðstöðu en þegar sturtu- og búningsaðstaða fékkst í húsi Kópaness var hætt við þá fyrirætlun og húsið nýtt til funda og kennslu.
Mikill uppgangur var á þessum upphafsárum og fjölgaði þátttakendum og bátum ört. Kænum fjölgaði ört og tegundaflóran varð fjölbreyttari. Optimist, Topper og Mirror fyrir yngri hópinn, Laser, Wayfarer, 470, 505, Finn og Star fyrir þá eldri. Einnig voru flutt inn mót og smíðaðir voru nokkrir Micro 18, PB63 og Tur 84 kjölbátar auk þess sem siglingar á seglbrettum bættust við.
Eftir því sem tíminn leið, iðkendum fjölgaði og bátar stækkuðu varð krafan um bætta aðstöðu sífellt háværari. Krafan um höfn með flotbryggjum, rýmra uppsátur auk aðstöðu til viðhalds og viðgerða stærri báta Kynnti félagið meðal annars hugmyndir Gunnlaugs Jónassonar sem gert hafði teikningar og líkan að höfn og aðstöðu fyrir Ými auk bryggjuhúsa. Þess má til gamans geta að þessi bryggjuhús voru nánast eins og þau sem nú standa við Hafnarbraut ofan Kópavogshafnar. Því miður töluðu félagsmenn fyrir daufum eyrum bæjaryfirvalda og þvi var það að þegar flotbryggja var tekin í notkun í Reykjavíkurhöfn 1989 leystu flestir kjölbátar landfestar og sigldu á brott. Þetta var mikil blóðtaka fyrir félagið, því þó flestir hafi haldið tryggð við félagið og keppt fyrir þess hönd næstu árin þá fækkaði þeim og sá kraftur sem hafði einkennt félagsstarfið dvínaði. Til að halda starfseminni gangandi tók Ýmir við rekstri Kópaness og vildi með því stuðla að viðgangi íþróttarinnar í Kópavog i. Sú starfsemi gekk ágætlega til að byrja með en sífellt dró úr fjárframlögum og að endingu varð félagið að gefa þessa starfsemi frá sér.
Félagið keypti um svipað leyti tvo 26 feta kjölbáta af Secret 26 gerð. Var tilgangurinn sá að laða kjölbátaáhugamenn að félaginu, stunda kennslu og þjálfun og einnig átti að nota bátana við tvíliðamót. Þetta starf gekk vel í upphafi og lögðu margir félagsmenn á sig mikla sjálfboðavinnu. Aðstöðuleysi og fámenni varð þó til þess að draga kraftinn úr starfinu smátt og smátt þó bátarnir væru notaðir áfram af félögum og við barnastarf.
1997 var sett á fót aðstöðunefnd sem falið var það hlutverk að kanna skilgreina og vinna að markvissri áætlun um framtíðaraðstöðu Siglingafélagsins Ýmis. Hlutverk nefndarinnar breytist síðan og verður hún í framhaldinu að byggingarnefnd. Það verður sjálfsagt ekki á neinn hallað að halda því fram að potturinn og pannan í því starfi sem hér var sett af stað og það sem á eftir fylgdi var Margrét Björnsdóttir. Það var svo árið 2000 að hugmynd kviknaði að byggingu hafnarhverfis með aðstöðu fyrir Siglingafélagið Ými við Fossvog. Hugmyndinni var komið á framfæri við Byggingarfélag Gunnars og Gylfa sem tóku henni vel og ásamt Björgun í samstarfi við Björn Ólafs arkitekt hófust handa við undirbúning og kynningu hugmyndarinnar. Fékk hún samþykki bæjarstjórnar og var hafist handa við uppfyllinguna.
Vegna framkvæmda var öll starfsemi í lausu lofti og staðan 2006 erfið. Því var gripið til þess ráðs að færa félagsheimilið út í Kópavogshöfn og halda starfinu þar áfram á meðan á framkvæmdum stæði. Samstarf byggingarnefndar og arkitekts hófst 2007 þar sem farið var yfir þau atriði sem vörðuðu þarfir Ýmis. Þegar niðurstaða lá fyrir og hönnun lauk var ekki eftir neinu að bíða með að hefja framkvæmdir.
Fyrsta skóflustungan að nýrri aðstöðu Ýmis var tekin 6. júní 2008. Unnið var að byggingu húss og frágangi á lóð næsta árið. Gamla félagsheimilið var selt 2009 og svo var það stóra stundin. 25. júlí 2009 sigldu kjölbátar inn Skerjafjörðinn þöndum seglum í siglingakeppni, gesti dreif að og við hátíðlega athöfn fór fram formleg afhending nýrrar og glæsilegrar aðstöðu. Langþráður draumur var orðinn að veruleika, Siglingafélagið Ýmir hafði fengið fast aðsetur að Naustavör 20.
Saybia
Saybia er dönsk rokkhljómsveit sem á rætur sínar að rekja til Nyborg árið 1993. Um það leiti saman stóð bandið af fjórum meðlimum, einn þeirra hætti og eftir stóðu Søren Huss, Jeppe Langebek Knudsen og Palle Sørensen. Þá myndaðist hljómsveitin eins og hún þekkist í dag:
Útgefið efni
Þeir hafa gefið sumt efni út á vínil og einstaka lög á smáskífum. Hér er listi yfir hljómplötur hljómsveitarinnar:
Sigurdís Harpa Arnarsdóttir
Sigurdís Harpa Arnarsdóttir (fædd 3. maí 1964 í Vestmannaeyjum) er íslenskur myndlistarmaður. Hún útskrifaðist úr Myndlistaskóla Akureyrar árið 1994. Sigurdís hefur haldið fjölda einka- og samsýninga á Íslandi og einnig sýnt verk sín í Danmörku, Noregi, Finnlandi og Þýskalandi.
Petr Pavel
Petr Pavel (f. 1. nóvember 1961) er tékkneskur stjórnmálamaður, fyrrum hershöfðingi í tékkneska hernum og núverandi forseti Tékklands. Hann var áður formaður hermálanefndar Atlantshafsbandalagsins frá 2015 til 2018 og yfirmaður herafla Tékklands frá 2012 til 2015.
Fjöruarfi
Fjöruarfi (fræðiheiti: Honckenya peploides) er einær jurt með þykk og safarík blöð er af hjartagrasaætt sem vex í fjörusandi. Á Íslandi er mest er af fjöruarfa á söndunum miklu við suðurströndina, sérstaklega á svæðinu milli Kúðafljóts og Eldvatns í Skaftárhreppi. Fjöruarfi blómgast í júní og júlí. Krónublöð eru hvít eða fölfjólublá. Aldin arfans eru stór og áberandi. Fjöruarfi var nýttur til manneldis. Hann var saxaður smátt með káljárni og soðinn í sauðamjólk eða látinn út í flóaða kúamjólk. Varasamt þótti þó að borða of mikið af fjöruarfa, þá fengi fólk gullleitan blæ í andrit. Fjöruarfi var talin góð beitarjurt fyrir sauðfé sem sótti í arfabreiðurnar á söndunum en talin óholl fyrir kýr.
Petr Pavel
Pavel var kjörinn forseti Tékklands í seinni umferð forsetakosninga þar í landi þann 28. janúar 2023. Hann tók við af Miloš Zeman sem forseti þann 9. mars.
Æviágrip
Petr Pavel hóf feril sinn í tékkneska hernum árið 1983. Pavel var meðlimur í Kommúnistaflokki Tékkóslóvakíu á yngri árum og hefur hlotið gagnrýni fyrir það í seinni tíð. Hann hefur lýst aðild sinni að flokknum sem mistökum en segir þó að flokksaðild hafi verið eðlileg hjá fjölskyldu hans á þessum tíma. Á námsárum sínum í herskóla lagði Pavel stund á nám sem tengdist leyniþjónustustörfum. Hann sagði upp aðild sinni að kommúnistaflokknum þegar kommúnistastjórn Tékkóslóvakíu leið undir lok árið 1989 en hélt áfram þjálfun sinni til leyniþjónustustarfa.
Pavel hlaut jafnframt þjálfun sem sérsveitarliði í fallhlífadeild hersins. Í Júgóslavíustríðunum árið 1993 tók Pavel þátt í því að bjarga frönskum hermönnum sem voru í sjálfheldu milli Serba og Króata í Króatíu. Hann hlaut fyrir þetta viðurkenningar og frægð í Frakklandi.
Pavel kom meðal annars til Íslands á vegum Atlantshafsbandalagsins árið 2016. Pavel sagði við það tilefni að hann teldi framtíð Atlantshafsbandalagsins byggjast á breiðri samvinnu, meðal annars við tví- og marghliða öryggisstofnanir. Hann tók jafnframt fram að Rússar hefðu breytt stefnu sinni á undanförnum árum og virtust vilja stefna að því að endurheimta stöðu sína sem heimsveldi, meðal annars með hernaðaríhlutun sinni í Transnistríu, stríðinu í Georgíu og innlimun sinni á Krímskaga. Hann taldi þó ekki tilefni til varanlegrar veru NATO á Íslandi.
Pavel gaf kost á sér sem óháður frambjóðandi í forsetakosningum Tékklands árið 2023. Í kosningabaráttunni talaði Pavel fyrir auknum stöðugleika í landinu og sagðist hafa orðið var við að kjósendum þætti ríkisvaldið ekki sinna skyldum sínum nægilega vel. Pavel lenti í fyrsta sæti í fyrri umferð kosninganna og atti kappi við fyrrum forsætisráðherrann og viðskiptajöfurinn Andrej Babiš í seinni umferðinni. Kosningabaráttan varð óvægin og meðal annars varð Pavel að bera á bak falska orðróma um að hann væri dauður á samfélagsmiðlinum Twitter. Pavel hefur stutt Úkraínumenn í yfirstandandi innrás Rússa í Úkraínu og því sakaði Babiš hann jafnframt um að vilja leiða Tékkland í stríð gegn Rússlandi.
Pavel vann afburðasigur í seinni umferð kosninganna þann 28. janúar 2023 með 57 prósentum atkvæða gegn 43 prósentum sem Andrej Babiš hlaut.
Eftir að Pavel vann kosningarnar ræddi hann símleiðis við Tsai Ing-wen, forseta Lýðveldisins Kína á Taívan, sem óskaði honum til hamingju með kjörið. Leiðtogar Alþýðulýðveldisins Kína á meginlandinu brugðust illa við símtalinu og sökuðu Pavel um að hafa skipt sér að innanríkismálum Kína með því að eiga í samskiptum við leiðtoga Taívans, sem Kínverjar líta á sem hluta af Kína.
Austur-Landeyjahreppur
Austur-Landeyjahreppur var hreppur í Landeyjum í Rangárvallasýslu, milli Affalls og Markarfljóts.
Hinn 9. júní 2002 sameinaðist Austur-Landeyjahreppur Hvolhreppi, Fljótshlíðarhreppi, Vestur-Landeyjahreppi, Vestur-Eyjafjallahreppi og Austur-Eyjafjallahreppi undir nafninu Rangárþing eystra.
Káljárn
Káljárn er verkfæri til að skera grænmeti. Káljárn var líkast hófjárni í laginu, nema sköftin sneru upp eins og á tóbaksskurðarjárni.
Zichyújfalu
thumb|250px|right|Zichyújfalu Zichyújfalu er þorp í Ungverjalandi, skammt frá Székesfehérvár. Íbúar í Zichyújfalu eru 944 (2011) og flatarmál 10,82 km². Þéttleiki byggðarinnar er 87,25 íbúar á ferkílómetra. Kirkja hefur verið í þorpinu frá 1239.
Guðbjörg Þorleifsdóttir
Guðbjörg Þorleifsdóttir (27. júlí 1870 – 8. júlí 1958) var húsfreyja að Múlakoti í Fljótshlíð. Hún kvæntist Túbal Magnússyni frá Kollabæ í Fljótshlíð þann 26. júní 1893 og stóðu þau fyrir búi í Múlakoti til 1934 en þá tók sonur þeirra Ólafur Túbals við búskapnum. Árið 1897 hóf Guðbjörg skóg- og blómarækt í Múlakoti en þá sótti bróðir hennar skógarhríslu í Nauthúsagil og var það fyrsta tréð í garðinum. Guðbjörg helgaði sig garðræktinni og varð garður hennar þjóðkunnur. Hann hefur nú verið friðaður ásamt elstu húsum í Múlakoti.
Félag eldri borgara Skagafirði
Félag eldri borgara Skagafirði er innan Landssambands eldri borgara.
Claire Forlani
Claire Antonia Forlani(fædd 17. desember 1971) er ensk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Mallrats og CSI: NY.
Einkalíf
Forlani fæddist í Twickenham, London á Englandi og er af ítölskum og enskum uppruna. Þegar Forlani var ellefu ára hóf hún nám við Arts Educational skólann í London og þar lærði hún leiklist og dans.
Forlani giftist leikaranum Dougray Scott í júní 2007 og á með honum tvö stjúpbörn.
Ferill
Fyrsta hlutverk Forlanis var í sjónvarpsþættinum Press Gang sem Judy Wellman og kom hún fram í tveim þáttum.
Foreldrar Forlanis fluttust til San Francisco árið 1993, svo hún ætti meiri möguleika á hlutverkum í Hollywood kvikmyndum. Fyrsta hlutverk hennar í Bandaríkjunum var í sjónvarps míniseríunni J.F.K.: Reckless Youth og í kvikmyndinni Police Academy: Mission to Moscow. Forlani lék í Mallrats kvikmynd Kevin Smiths frá árinu 1995. Síðan lék hún dóttir Sean Connery í spennumyndinni The Rock. Árið 2006 var henni boðið gestahlutverk í sjónvarpsþættinum CSI: NY sem réttarlæknirinn Payton Driscoll. Hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við: Meet Joe Black, Hooligans, Flashbacks of a Fool og The Medallion.
Kano
thumb|right|Kano Kano er borg í Nígeríu og höfuðstaður Kano-fylkis í Norður-Nígeríu. Stórborgarsvæðið er það stærsta í Nígeríu ef Lagos er undanskilin. Íbúar borgarinnar eru rúmar tvær milljónir en tæpar þrjár á öllu stórborgarsvæðinu. Borgin er aðallega byggð hausum og var höfuðborg konungsríkis þeirra frá 999 þar til Sokoto-kalífadæmið lagði það undir sig 1807 og konungdæmið varð Furstadæmið Kano.
Hannibal (aðgreining)
Hannibal getur átt við eftirfarandi:
1816
thumb|right|[[Mary Shelley.]] Árið 1816 (MDCCCXVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ólafur Elíasson
Ólafur Elíasson (fæddur 5. febrúar 1967 í Kaupmannahöfn í Danmörku) er dansk-íslenskur listamaður. Ólafur er þekktastur fyrir skúlptúra og umsvifamiklar innsetningar þar sem hann notar fyrirbæri eins og ljós, vatn og lofthita til að auka reynslu áhorfandans af verkinu. Árið 1995 stofnaði hann Studio Ólafs Elíassonar í Berlín sem er tilraunastofa fyrir rýmisrannsóknir. Ólafur Elíasson var fulltrúi Danmerkur á Feneyjatvíæringnum árið 2003 og síðar það ár setti hann upp The Weather Project í The Turbine Hall í Tate Modern, London.
Ólafur Elíasson hefur tekið þátt í fjölda verkefna á opinberum stöðum, þar á meðal íhlutuninni Green River sem fór fram í ýmsum borgum á árunum 1998–2001, í Serpentine Gallery Pavilion 2007, London, tímabundið Pavilion sem hann hannaði með norska arkitektinum Kjetil Thorsen, New York City Waterfalls árið 2008 sem var á vegum Public Art Fund árið 2008.
Ævi
thumb|Ólafur Elíasson segir frá verki sínu The New York City Waterfalls Ólafur Elíasson er fæddur í Kaupmannahöfn árið 1967 og á íslenska foreldra. Hann stundaði nám við Konunglegu listaakademíuna í Kaupmannahöfn á árunum 1989–1995.
Hann útskrifaðist frá skólanum árið 1995 eftir að hafa flutt til Kölnar í eitt ár og eftir það til Berlínar þar sem hann hefur verið með vinnustofu síðan. Hún var upphaflega staðsett í vöruhúsi við hliðina á Hamburger Bahnhof en árið 2008 flutti hann vinnustofuna í gamalt brugghús í Prenzlauer Berg.
Árið 1996 hóf Ólafur Elíasson samstarf með Einari Þorsteini arkitekti og sérfræðingi í rúmfræði. Einar Þorsteinn er 25 árum eldri en Ólafur Elíasson og gamall vinur Buckminster Fuller sem var bandarískur kenningasmiður, arkitekt og hönnuður.
Fyrsta verk þeirra Ólafs Elíassonar og Einars Þorsteins kölluðu þeir 8900054, það var ryðfrí stálhvelfing sem var 9,1 metri á breidd og 2,1 metra há. Verkið var hannað þannig að það leit út fyrir að vaxa úr jörðinni. Þar sem áhrif verksins eru sjónhverfing á mannshugurinn erfitt með að trúa því að mannvirkið sé ekki hluti af stærra og meira ferli djúpt í iðrum jarðar.
Kunnátta Einars Þorsteins á rúmfræði og rými er samofin listrænni framleiðslu Ólafs Elíassonar, þessi áhrif eru auðséð á rúmfræðilegum verkum hans með ljós jafnt sem hvelfingar, göng og verkefnum hans tengd myndavélum. Mörg verkefni vinnur listamaðurinn í samvinnu við sérfræðinga á ýmsum sviðum, þeirra á meðal eru arkitektarnir Einar Þorsteinn og Sebastian Bechmann (báðir hafa verið reglulegir samtarfsmenn Ólafs Elíassonar), rithöfundurinn Svend Åge Madsen (The Blind Pavilion), landslagsarkitektinn Gunther Vogt (The Mediated Motion), Cedric Price hugmyndasmiður í arkitektúr (Chaque matin je me sens différent, chaque soir je me sens le même) og norski arkitektinn Kjetil Thorsen (Serpentine Gallery Pavilion, 2007). Studio Ólafs Elíassonar í Berlín er í dag tilraunastofa fyrir rýmisrannsóknir þar vinnur teymi sem inniheldur 30 arkitekta, verkfræðinga, iðnaðarmenn og aðstoðarfólk sem prófa, búa til og byggja upp innsetningar, skúlptúra, umsvifamikil verk og sjá um skipulagningu.
Sem prófessor í Universität der Künste Berlin, setti Ólafur Elíasson á laggirnar stofnun fyrir tilraunir með rými (Institut für Raumexperimente, IfREX) sem opnaði á sama stað og vinnustofa hans árið 2009.
Ventilator
Eitt af fyrri verkum Ólafs Elíassonar felur í sér sveiflubundnar og rafdrifnar viftur sem hanga niður úr loftinu. Ventilator (1997) sveiflast fram og aftur og í hringi um leið og það hringsnýst um eigin möndul. Quadrible light ventilator mobile (2002–2007) er rafdrifinn órói sem snýst og er ljóskastari og fjórar viftur sem blása lofti um sýningarsalinn og skanna það með ljóskeilu.
The weather project
The weather project var sett upp í Tate Modern safninu í Lundúnum 2003 sem hluti af hinni vinsælu Unilever syrpu. Innsetningin fyllti opna rýmið í Turbine salnum í galleríinu.
Ólafur notaði rakatæki til að búa til fíngerðan úða í loftinu blandaðan sykri og vatni ásamt hálf-kringlóttum diski gerðum úr hundruðum einlitum lömpum sem gáfu frá sér eina tíðni af gulu ljósi. Loftið í salnum var þakið stórum speglum þar sem gestir gátu séð sjálfa sig sem örlitla svarta skugga gagnvart massa af rauðgulu ljósi. Margir gestir brugðust við sýningunni með því að leggjast á bakið og veifa handleggum og fótleggjum. Verkið var sýnt í hálft ár og um tvær milljónir gesta sáu það, þar af margir oftar en einu sinni.
Ljósasýningar
Ólafur hefur þróað ýmsar tilraunir með þéttleika andrúmsloftsins í sýningarsölum. Í Room for one colour (1998), gangur sem var lýstur upp með gulum eintíðnis túbum, upplifði þátttakandinn herbergi fyllt af ljósi sem hafði áhrif á skynjun hans á öllum öðrum litum. Önnur sýning, 360 degrees Room for all colours (2002), sýndi hringlaga ljós-skúlptúr þar sem þátttakendur misstu rýmisskynjun og áttavit, ásamt því að finnast þeir vera hluti af mjög áköfu ljósi. Seinna verk Ólafs, Din blinde passager (2010), umbeðið af Arken nýlistasafninu, er 90 metra löng göng. Þegar gestur gengur inn í göngin er hann umkringdur þéttri þoku. Gestir safnsins geta aðeins séð einn og hálfan meter frá sér og þurfa því að reiða sig á önnur skilningarvit en sjónina til að átta sig á kringumstæðum. Í Feelings are facts, vann Ólafur í fyrsta sinn með kínverska arkitektinum Yansong Ma, þetta var einnig hans fyrsta sýning í Kína. Þar setur Ólafur þétta þokubakka líða um Samtímalistasafn Ullens í Peking. Hundruðum flúorljósa var komið fyrir í lofti safnsins í formi grinda með rauð, græn og blá svæði.
Your black horizon
Þetta verkefni, ljósasýning umbeðin af Samtímalistasafni Thyssen-Bornemisza fyrir Feneyjatvíæringinn í samstarfi við breska arkitektinn David Adjaye, var sýnt frá 1. ágúst til 31. október 2005. Verkið var sýnt á eyjunni San Lazzaro í lóni í grennd við Feneyjar á Ítalíu. Sýningartjald var sett upp á lóð klausturs San Lazzaro til að hýsa sýninguna. Tjaldið samanstóð af svartmáluðu ferhyrningslaga rými, eina lýsingin í rýminu var þunn ljóslína sem lág inni í öllum fjórum veggjum rýmisins í augnhæð sýningargesta. Lýsingin átti að tákna lárétta skiptingu á milli þess sem er fyrir ofan og neðan. Tjaldið var opnað aftur frá júní 2007 þar til í október 2008 á eyjunni Lopud undan ströndum Króatíu, nálægt borginni Dubrovnik.
The New York City Waterfalls
Ólafur Elíasson var ráðinn af The Public Art Fund til að skapa fjóra manngerða fossa, sem kallaðir eru The New York City Waterfalls, hæð þeirra er frá 27,4-36,6 metrar í New York Harbor. Uppfærsla þeirra var á tímabilinu 26. júní til 13. október 2008. Kostnaðurinn sem var 15,5 milljónir bandaríkjadala gerði þetta að dýrasta listaverkinu síðan Christo og Jeanne-Claude settu upp The Gates í Central Park.
Harpa
Ólafur Elíasson hannaði hjúpinn sem umlykur Hörpu, hina nýju tónleikahöll og ráðstefnumiðstöð Reykjavíkur sem var tilbúinn árið 2011. Í náinni samvinnu við vinnustofuteymi sitt, Henning Larsen Architects og Batteríið arkitekta hönnuði byggingarinnar, hefur Ólafur hannað einstakan hjúp sem er myndaður úr stórum tólfhliða staflanlegum mótum af stáli og gleri. Hjúpurinn mun endurspegla borgarlífið og mismunandi birtu sem er blanda af hreyfingum sólarinnar og fjölbreytilegu veðri. Á kvöldin eru glersteinarnir lýstir af LED ljósum af mismunandi litum. Byggingin var vígð 13. maí 2011. thumb|Your rainbow panorama í [[ARoS Aarhus Kunstmuseum í Árósum]]
Your rainbow panorama
Árið 2007 var hugmynd Ólafs að listaverki sem fullgera átti ARoS Aarhus-listasafnið í Árósum valin ásamt fimm öðrum tillögum af dómnefnd. Listaverk Ólafs, Your rainbow panorama, samanstendur af rúmlega 45 metra löngum og tæplega eins metra breiðum hringlaga gangi úr gleri í öllum regnbogans litum. Hið litríka meistaraverk er 52 metrar í þvermál og stendur á grönnum súlum þrjá og hálfan metra ofan við þak safnsins. Á kvöldin og nóttunni er verkið lýst upp að innan af kösturum í gólfinu. Bygging verksins kostaði 60 milljónir danskra króna. Hún hófst í maí 2009 og lauk í maí 2011.
Önnur verkefni
Árið 2006 var listaverk eftir Ólaf pantað af Louis Vuitton; lampar sem nefndir voru Eye See You og var þeim komið fyrir í jólagluggum verslana hönnuðarins. Lampi sem nefndur var You See Me var settur í varanlega sýningu í einni verslananna sem staðsett er á Fifth Avenue í New York. Þær fjárhæðir sem söfnuðust af verkinu voru ánafnaðar 121Ethiopia.org, góðgerðarstofnun sem Ólafur kom á laggirnar ásamt konu sinni.
Árið 2007 þróaði Ólafur sviðsmyndina fyrir Fædru, óperuuppsetningu í Ríkisóperunni í Berlín.
Ólafur var hluti af hönnunarteymi High Line-garðsins í New York ásamt landslagsarkitektafyrirtæki James Corner, Field Operations og arkitektafyrirtækinu Diller Scofidio + Renfro.
Sýningar
Ólafur hélt fyrstu einkasýningu sína ásamt Nicolaus Schafhausen í Köln árið 1993, áður en hann flutti til Berlínar árið 1994. Árið 1996 hélt hann fyrstu sýningu sína í Bandaríkjunum í Tanya Bonakdar-galleríinu. Nýlistasafnið í San Francisco (SFMOMA) skipulagði fyrstu stóru yfirlitssýningu Ólafs í Bandaríkjunum, Take Your Time: Ólafur Elíasson, sem sýnd var frá 8. september 2007 til 24. febrúar 2008. Sýningin spannaði feril listamannsins frá 1993 til 2001 og var stýrt af forstjóra Samtímalistasafnsins í Chicago, Madeleine Grynsztejn og síðar deildarstjóra málverka- og höggmyndadeildar SFMOMA, Elise S. Haas, í nánu samstarfi við listamanninn. Yfirlitssýningin innihélt staðbundnar innsetningar, umsvifamikil tilbúin umhverfi, frístandandi skúlptúra, ljósmyndir og sérverkefni í röðum samliggjandi herbergja og ganga. Loftgluggahvelfingu safnsins var breytt í innsetningu sem nefnd var One-way colour tunnel.[16] Eftir opnun sýningarinnar í San Francisco ferðaðist hún milli staða og var sett upp í Nútímalistasafninu (MOMA) og Samtímalistamiðstöðinni í New York 2008, Dallas-listasafninu í Texas 2008–2009, Samtímalistasafninu í Chicago 2009 og Samtímalistasafninu í Sydney 2009–2010. Ólafur hefur einnig haldið stórar einkasýningar meðal annars í Bregenz-listhúsinu, Nútímalistasafninu í París og ZKM í Karlsruhe 2001, Schirn-listhöllinni í Frankfurt 2004, Hara-samtímalistasafninu í Tokyo 2006, Samtímalistasafninu í Kanazawa, Ishikawa, 2009 og Martin-Gropius-Bau í Berlín 2010. Ólafur hefur enn fremur tekið þátt í fjölda samsýninga, meðal annars í São Paulo-tvíæringnum og Istanbul-tvíæringnum 1997, Feneyjatvíæringnum 1999, 2001 og 2005 og Carnegie-alþjóðalistsýningunni 1999.
Listamaðurinn er kynntur af Tanya Bonakdar Gallery í New York, Koyanagi-galleríinu í Tokyo, PKM Gallery í Seoul/Beijing og Neugerriemschneider í Berlín.
Viðurkenningar
Ólafur fékk hin svokölluðu Benesse-verðlaun sem veitt eru af Benesse-samsteypunni fyrir verk sitt The Spiral Pavilion, sem hann hannaði árið 1999 fyrir Feneyjatvíæringinn og er nú um stundir til sýnis í Bielefeld-listhöllinni. Árið 2007 vann hann fyrstu Joan Miró-verðlaunin, sem veitt eru af Joan Miró-stofnuninni.
Írski elgurinn
Írski elgurinn (Megaloceros giganteus), einnig kallaður risadýr eða írsk dádýr, er útdauð dádýr af ættkvíslinni Megaloceros og er ein stærsta dádýr sem lifað hefur. Útbreiðsla þess náði yfir Evrasíu á Pleistósen, frá Írlandi til Baikalvatns í Síberíu. Nýjustu leifar tegundarinnar hafa verið kolefnisársett fyrir um 7.700 árum síðan í vesturhluta Rússlands.
Guðrún Kristín Magnúsdóttir
Guðrún Kristín Magnúsdóttir (fædd 27. september 1939 í Reykjavík) er verðlaunarithöfundur og listamaður. Hún var fyrirsæta þegar hún var unglingur og hefur einnig leikið í kvikmyndunum Hrafninn flýgur og Myrkrahöfðinginn.
Guðrún er stúdent úr Verzlunarskóla Íslands, 1962, lauk prófi frá Myndlista- og handíðaskóla Íslands, 1973, lærði uppeldisfræði í Háskóla Íslands og nam, í fjarnámi, vitundarvísindi við Maharishi University of Management í Bandaríkjunum. Hún hefur einnig lært sanskrít í mörg ár.
Guðrún er goði Undir fjöllum. Frá 1990 hefur Guðrún sérhæft sig í að útskýra táknmál og launsögn hins forna menningarafs okkar; rannsóknarverkefnið Óðsmál.
Guðrún Kristín hefur gefið út meira en 130 bækur á ensku og íslensku. Barnabækur, unglingabækur, leikrit og Óðsmál bækurnar, sem voru styrktar af Mennta- og menningarmálaráðuneytinu 2011 og Hagþenki.
Hún hefur einnig fengið styrk til fræðistarfa frá Menntamálaráði 1988.
Guðrún fékk 1. og 2. verðlaun fyrir unglingasmásögur handa grunnskólum, útgefnar af Námsgagnastofnun 1992.
Bækur Guðrúnar
Bókaflokkurinn Hannesar saga Grásteins:
Krakka-Óðsmál in fornu, flokkur 40 bóka:
Óðsmál for bairns, flokkur 40 bóka, ensk þýðing á bókaflokknum Krakka-Óðsmál in fornu. (aths. „bairns þýðir „krakkar“ á fornri ensku):
Vestur-Eyjafjallahreppur
Vestur-Eyjafjallahreppur var hreppur í austanverðri Rangárvallasýslu, milli Markarfljóts og Holtsóss. Hreppurinn varð til árið 1871 þegar Eyjafjallasveit var skipt í tvennt.
Hinn 9. júní 2002 sameinaðist Vestur-Eyjafjallahreppur Austur-Eyjafjallahreppi, Hvolhreppi, Fljótshlíðarhreppi, Vestur-Landeyjahreppi og Austur-Landeyjahreppi undir nafninu Rangárþing eystra.
Grænkarpi
Grænkarpi (fræðiheiti: Carassius carassius) er ferskvatnsbotnfiskur en finnst einnig í söltu vatni þar sem vatn og sjór blandast. Hann er botnfiskur og ferðast um ferskvatn. Grænkarpi heldur sig á um 5m dýpi og þolir hitastig frá 2°C upp í 22°C. Hámarkslengd hefur verið skráð 64.0 sm fyrir hæng,, en meðalstærð er um 15 sm og 1,5 kg (þyngsti tilkynnti fiskurinn var 3 kíló. ), hæsti aldur er 10 ár (Luna, Susan M.). Grænkarpar eru þekktir fyrir að vera harðgerðir, en til eru dæmi um þar sem þeir hafa lifað tímum saman á þurru landi. Hann getur lifað í vatni með litlu sem engu súrefni og miklu gruggi. Hann hefur lifað í vatni sem var undir frostmarki og einstaklingar geta mögulega lifað af í nokkra daga með ysta lag þeirra frosið. Hann hefur þá hæfni að geta notað loftfirrt efnaskipti og lifað í nokkra mánuði við lágt hitastig og lágt súrefnismagn sem dæmi í vötnum þar sem ís er yfir. Í þeirra náttúrulega umhverfi getur fæðumagn snarminnkað í nokkra mánuði og leggst þá fiskurinn í einskonar dvala, en hann er í hvíldarstöðu yfir vetrarmánuðina þegar loftmagn í tjörnum minnkar og þær þekjast af ís. (Pamela J. Schofield, Leo G. Nico and Pam Fuller, 2011) Stofnstærð villta grænkarpans er ekki í neinni hættu, til er nóg af fiskinum en stofnstærð fer þó minnkandi (The IUCN Red List of Threatened Species, á.á). Grænkarpinn virðist vera veikur keppinautur en hann finnst venjulega ekki í vötnum þar sem er mikið fiskilíf og mikið af afræningum. Hann finnst í miklu magni í vötnum sem hafa eru færri fiskitegundir og því minni samkeppni fyrir grænkarpann ( IUCN).
Útlit
Grænkarpinn er þéttur og þykkur með kúlulaga kvið. Höfuð hans er lítið og stutt með stuttri trjónu. Munnurinn vísar upp, neðri kjálkinn er þónokuð stærri en sá efri, vísar upp og er bogalaga. Hann er silfur grár, dekkri litur á neðri efri hluta líkamans og ljósari yfir kviðinn. Uggarnir eru gráir (Fisheries and Aquaculture Department). Breytileiki lögunar grænkarpa er mjög mikil og er þeim annars staðar lýst sem svo; yfirleitt "skínandi gullin-grænir", samkvæmt nákvæmari heimildum eru ungir fiskar gullin-brons litaðir en dökkna með þroska, þar til þeir verða dökkgrænir á bak, djúp bronslitaðir ofan til á síðumun, og gylltir neðantil og á kviði, og rauðleitir eða rauðgulir uggar, þó önnur litbrigði þekkist.
Þegar hann er í umhverfi með ránfiskum eins og geddu eða Perca fluviatilis, þá verður breyting í stofninum, frá straumlínulagaðri í breiðari lögun, í næstum disklögun með vel rúnnuðum uggum, sem gerir það erfitt fyrir ránfiska að gleypa bráðina. Eitt greiningareinkenni er ávöl kúpt sporðblaðka, öfugt við gullfisk (og blendinga) sem eru með íhvolfa sporðblöðku.
Dreifing / búsvæði
Yfirleitt takmarkast búsvæði grænkarpans við grunnar tjarnir, gróðurrík vötn og straumlitlar ár. Grænkarpinn þolir vel sumarhita og lágt súrefni í vatni yfir sumar og undir ís. Hann getur sofið í nánast frosnu vatni og nánast þurru búsvæði með því að grafa sig í leðju. Hann hrygnir í þéttum gróðri undir yfirborði vatnsins (IUCN). Grænkarpi finnst á mörgum stöðum í Evrópu og Asíu, frá Englandi til Rússlands; hann finnst norður að heimskautabaug í Skandinavíu og suður til mið Frakklands og Svartahafs. Það hefur verið staðfest að hann er upprunalegur í Englandi en ekki innfluttur. . Honum var sleppt í vötn í Ítalíu, Englandi og Frakklandi. Að minnsta kosti eitt land gefur út skýrslur um skaðleg vistfræðileg áhrif tegundarinnar á svæði sem honum var sleppt á. (Luna, Susan M., á.á). Honum gæti þó mögulega oft verið ruglað saman við Carassius gibelio (IUCN). Grænkarpa fer smám saman fækkandi í mörgum vötnum, séstaklega í afrennsli frá Dóná og í Mið-Evrópu, sem gæti stafað af samkeppni við aðrar tegundir eins og við Carassius gibelio (Luna, Susan M.).
Líffræði
Hængarnir fjölga sér í fyrsta sinn þegar þeir hafa náð þriggja ára aldri en hrygnurnar hrygna á mismunandi tíma eftir búsvæðum. Þær hrygna fjögurra ára í mið og austur Evrópu en tveggja ára í suður Evrópu. Hrygning fer fram í maí–júlí í yfir 18°C hita. Ein hrygna getur fjölgað sér með mörgum hængum. Hængar elta þroskaðar hrygnur, oft með miklum gusugangi og látum. Hrygnur hrygna 3–5 sinnum yfir hrygningartímann. Klístruð hrognin límast við gróður í vatninu (IUCN). Matseðill grænkarpans er fjölbreyttur, hann étur bæði plöntur og önnur dýr. Hann nærist allan sólarhringinn en mest yfir nóttina á svifi, botndýrum, plöntum og úrgangi (IUCN). Í fiskeldi nærast þeir vel á manngerðri fæðu sem dæmi fóðurkögglum og aukaafurðum úr korn- og olíu vinnslu (Fisheries and Aquaculture Department).
Það hefur verið tilkynnt um blöndun á grænkarpa og gullfiskum, sem hefur verið staðfest með blendingum í stýrðu umhverfi (laboratory conditions). Þó að blendingarnir séu ófrjóir, eða því sem næst, veldur þetta áhyggjum um erfðafræðilegri mengun á náttúrulegum stofnum; jafnvel þó að blendingarnir væru ófrjóir, þá eru fyrstu kynslóðar blendingar ( F1 ) með blendingsþrótt, eru til dæmis betri að finna mat heldur en hvort foreldrið, sem getur verið neikvætt fyrir innfædda stofninn.
Fiskeldi
Kínverjar voru fyrstir til að hefja fiskeldi á ættkvíslinni og elstu heimildir, fornleifar og skriflegar heimildir, rekja fiskeldið aftur til austur-Han veldisins sem ríkti frá árinu 25–189 eftir Krist til Song veldisins. Hins vegar var framleiðslan takmörkuð og lítil. Fiskeldi tegundarinnar var upphaflega takmarkað við Kína og Japan þangað til um 1960. Síðan þá hefur eldið aukist og hafist í fleiri löndum eins og Tævan, Hvíta-Rússland, Suður-Kóreu og Úsbekistan. Mest af framleiðslunni hefur þó alltaf farið fram í Kína, en framleiðslan þar hefur aukist úr tæpum 2000 tonnum árið 1950 í tæplega 1,7 milljón tonna árið 2002 sem var 99,6% af framleiðslu heimsins af grænkarpa (Fisheries and Aquaculture Department, á.á). Framleiðsla af grænkarpa er í 6. sæti af öllu ferskvatns fiskeldi í heiminum. Þrátt fyrir að vera mikið framleiddur í Kína er hann ekki talin mikilvæg tegund þar í landi vegna þess að það er til nóg af auðlindum í náttúrulegum vötnum auk þess sem grænkarpinn er hægvaxta. Undanfarin ár hefur verið lögð áhersla á að hraða vexti fisksins í eldi. Framleiðsla hefur minnkað undanfarin ár sem er líklegast afleiðing breyttum kröfum neytenda. Þrátt fyrir að grænkarpinn þykir góður á bragðið og góð áferð á kjötinu hefur fiskurinn mikið af fínum beinum sem gæti haft áhrif á val neytenda. Það að geta framleitt stærri fisk, um 500 gr stærri, myndi leysa þetta vandamál. Framfarir hafa orðið í erfðafræðinni sem hefur aukið vaxtarhraða og stærð sem gerir hann vinsælli á markaði og búist er við því að framleiðsla á honum mun aukast (Fisheries and Aquaculture Department).
Veiðar
Grænkarpinn er vinsæll hjá sportveiðimönnum og er aðallega veiddur af þeim. Það getur hinsvegar reynt á þolinmæðina þar sem þeir éta svo fínlega. Þeir virðast narta svo varlega í beituna að best er að veiða þá með örsmáu flotholt. Sé flotholtið of stórt nemur það ekki fínlegu bitin frá grænkarpanum. Hann er einnig veiddur í Asíu af veiðimönnum sem stundað hafa veiðarnar í áraraðir og selja sér til viðurværis. (Fisheries and Aquaculture Department).
Markaður
Í dag er grænkarpinn mest borðaður þar sem hann er framleiddur. Hann er ekki mikilvæg útflutningsvara. Hann er venjulega neyddur ferskur. Nánast öll framleiðsla grænkarpa úr fiskeldinu er sett á markað annað hvort lifandi eða ferskur. Hann er nánast ekkert unnin nema þurrkaður eða saltaður af innan lands veiðimönnum sem veiða hann í sínu náttúrulega umhverfi og hafa stundað þessar veiðar í áraraðir. Hann þykir á sanngjörnu verði fyrir fólk sem hefur meðal- eða lágmarkstekjur. Grænkarpi þykir góður kostur í flestum hlutum Kína vegna þess að kjötið þykir gott og næringarríkt.
Pump-Pump
Pump-Pump var framlag Finnlands til Söngvakepni Evrópu árið 1976. Lagið var sungið af Fredi sem tók þátt í keppninni árið 1967 og lenti í 12. sæti og fimm vinum hans. Lagið var ellefta lagið sem flutt var á sviðinu og náði sama sæti eða 11. sæti með 44 stig. Pump-Pump þýðir ekkert og þetta var annað sinn sem Finnar reyndu að senda lag sem var með titli sem þýddi ekkert. Hitt lagið var Tom tom tom árið 1973. Síðar áttu þeir eftir að reyna Yamma-yamma og Da da dam. Í textanum, sem sunginn er á ensku, kemur fyrir setning sem er svohljóðandi:
Þessi setning er sú setning sem lýsir titli lagsins mest, þrátt fyrir að hann þýðir ekkert.
Brandur Brynjólfsson
Brandur Brynjólfsson (f. 21. desember 1916 - d. 27. júlí 1999) var fyrsti fyrirliði íslenska landsliðsins í knattspyrnu sem keppti gegn Dönum á Melavelli árið 1946.
Foreldrar hans voru Brynjólfur Kjartansson skipstjóri í Reykjavík og Ingveldur Brandsdóttir húsfreyja.
Hann varð stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1937 og cand. juris. frá Háskóla Íslands árið 1943 og rak eigin lögmannsstofu í Reykjavík frá 1946. Brandur tók alla tíð virkan þátt í íþrótta- og félagsstarfi Knattspyrnufélagsins Víkings og var formaður félagsins um hríð.
Brandur lék knattspyrnu með Víkingi frá 1933–1947 og var lengi fyrirliði liðsins og landsliðs Íslands. Brandur var valinn knattspyrnumaður Reykjavíkur 1938 í skoðanakönnun sem Alþýðublaðið stóð fyrir.
Hann þótti ekki síðri handknattleiksmaður og sundmaður. Þá átti hann bestan árangur í spretthlaupum á tímabili og hljóp 100 metra á 10,9 sekúndum. Einnig fékkst Brandur við þjálfun og árið 1940 þjálfaði hann alla flokka Víkings.
Hjalteyri
thumb|271x271dp|Litið út á síldarverksmiðjuna á Hjalteyri. Hjalteyri er smábyggð norðan við Akureyri á Galmaströnd í Eyjafirði. Fiskeldi Eyjafjarðar starfaði þar um árabil við tilraunir á lúðueldi. Árið 2011 bjuggu þar 43 manns. Hjalteyri er hluti af sveitarfélaginu Hörgársveit.
Saga
Norðmenn hófu síldarsöltun um 1880, Svíar, Þjóðverjar og Skotar bættust í hópinn og upp byggðist sjávarpláss með mörgum þorsk- og síldveiðiskipum. Þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út 1914 hurfu útlendingarnir á brott og Thor Jensen athafnamaður, sem tekið hafði Hjalteyri á leigu ári áður byggði upp síldarvinnslu. Árið 1937 var byggð stór síldarverksmiðja við Hjalteyri, sú stærsta í Evrópu á þeim tíma samkvæmt sumum heimildum. Eftir því sem leið á 20. öldina dró úr umsvifum Thorsaranna og eftir að síldarbresturinn varð á sjöunda áratugnum var síldarverksmiðjunni lokað 1966.
Fyrsti aðilinn til að gera út á Hjalteyri var Friðrik Jónsson frá Siglunesi, en hann átti hákarlaskipið Mínervu. Þetta var árið 1854. Jón Antonsson frá Arnarnesi (f. 1845) var næstur í röðinni, en hann verkaði saltfisk á Hjalteyri. Annar þekktur útgerðarmaður var Óli P. Möller, en hann átti fjögur hús á Hjalteyri, bryggju og hafði þar fiskverkun. Við hann er kennt Möllershús sem enn stendur, og var byggt árið 1906. Bein útgerð útlendinga á Hjalteyri er talin hafa byrjað árið 1906. Þá er miðað við þær útgerðir sem höfðu þar varanlega aðstöðu, en ekki aðeins tímabundin afnot af undirlendi eyrarinnar. Umsvif Þjóðvera voru mikil um tíma. Þeir ráku félag sem nefndist Nordsee og höfðu átta togara á sínum snærum við Ísland á tímabili. Þessum umsvifum lauk öllum þegar heimsstyrjöldin fyrri skall á. Þetta var vissulega áfall fyrir atvinnu á staðnum, en til mótvægis kom að hluta að Thor Jensen og félag hans Kveldúlfur hf. hóf fiskverkun á Hjalteyri 1913. Var þetta upphafið að áratugalöngum rekstri Kveldúlfs á staðnum. Kveldúlfur keypti loks Hjalteyri árið 1924. Mesta síldarsöltun sem getur um á Hjalteyri var árið 1916, 21.000 tunnur.
Fyrsti kaupmaðurinn til að stofna verslun á Hjalteyri var Gunnar Einarsson frá Nesi (1884). Seinna ráku verslanir á Hjalteyri Ásgeir Pétursson og Snorri Jónsson, en þeir voru báðir útgerðarmenn og kaupmenn sem stunduðu útgerð og fiskvinnslu á Hjalteyri, Akureyri og víðar.
Viti sem enn stendur og er notaður var byggður á eyrinni skammt norðan við síldarbræðsluna árið 1920. Upphaflega var notuð steinolía til lýsingarinnar í vitanum. Vitinn er á 10 metra hárri járngrind. Barnaskóli var reistur á Hjalteyri 1947. Húsið er á tveimur hæðum, 500 fermetrar að grunnfleti. Barnastúkan Hjalteyrarblómið númer 36 starfaði við barnaskólann frá 1948 til 1966 undir stjórn Guðmundar Frímannssonar, skólastjóra, en eftir að hann flutti frá Hjalteyri 1966 var Berhta Bruvik gæslumaður stúkunnar. Arnarneshreppur keypti Hjalteyri af Landsbanka Íslands árið 1979 fyrir 53 milljónir króna.Við það eignaðist sveitarfélagið allt land og byggingar á Hjalteyri sem höfðu áður verið í eigu Kveldúlfs hf.
Kveldúlfur hf. setti upp skreiðarhjalla fyrir 500 til 600 smálestir af skreið árið 1955 á Hjalteyri, og var áform félagsins að hafa þar mikla skreiðarframleiðslu. Einnig var á Hjalteyri aðstaða til saltfiskverkunar á vegum Kveldúlfs hf. Eftir að Hjalteyri varð verslunarstaður 1884 var rekin verslun þar í smáum stíl allt til ársins 1978. Engin verslun var á staðnum næstu tvö árin, en árið 1980 stofnaði Kaupfélag Eyfirðinga þar lítið útibú. Kaupfélagið setti á fót fiskmóttöku á þessum árum og keypti allan fisk sem landað var á staðnum, auk þess sem fiskur var fluttur til verkunar frá Dalvík. Framleiddur var saltfiskur og skreið. Hjalteyri varð aðal skreiðarframleiðslustaður og skreiðargeymsla fyrir Kaupfélag Eyfirðinga og þangað var flutt verkuð skreið frá Hrísey og Grímsey til geymslu í gömlu verksmiðjuhúsunum.