cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Horatio Nelson
Horatio Nelson, fyrsti vísigreifinn af Nelson (29. september 1758 – 21. október 1805) var flotaforingi í breska konungsflotanum. Hann var rómaður fyrir leiðtogahæfni sína, herkænsku og frumleika sem gerðu honum kleift að vinna marga frækna sigra í sjóorrustum, sérstaklega í Napóleonsstyrjöldunum. Hann særðist nokkrum sinnum á vígvellinum: Hann missti sjónina á öðru auga í Korsíku og mestallan hægri handlegginn í misheppnaðri tilraun til að hertaka Santa Cruz de Tenerife. Hann var skotinn til bana eftir að hafa unnið sinn hinsta sigur í orrustunni við Trafalgar árið 1805.
Æviágrip
Nelson fæddist inn í sæmilega efnaða fjölskyldu í Norfolk og gekk í sjóherinn undir leiðsögn frænda síns, Maurice Suckling, sem sjálfur var hátt settur sjóliði. Hann kleif metorðastigann fljótt og vann með mörgum helstu sjóliðsforingjum síns tíma áður en hann varð sjálfur foringi árið 1778. Hann vann sér inn góðan orðstír vegna hugrekkis síns og herkænsku en var oft veikur og atvinnulaus eftir lok bandarísku byltingarinnar. Byrjun frönsku byltingarstríðanna gerði Nelson kleift að snúa aftur í flotann, þar sem hann var sérlega virkur á Miðjarðarhafinu. Hann barðist í ýmsum minniháttar bardögum við Toulon og tók þátt í hertöku Breta á Korsíku. Árið 1797 vakti Nelson mikla athygli sem skipstjóri HMS Captain í orrustunni við Sankti Vincent-höfða.
Stuttu eftir orrustuna tók Nelson þátt í árás Breta á Santa Cruz de Tenerife en var sigraður og illa særður: Hann glataði hægri handleggnum og neyddist til að snúa aftur til Englands til að jafna sig. Næsta ár vann hann frækinn sigur gegn Frökkum í orrustu á Nílarfljóti og var síðan áfram á Miðjarðarhafinu til að styðja Konungsríkið Napólí gegn hugsanlegri innrás Frakka. Árið 1801 var hann sendur til Eystrasalts og vann annan sigur, í þetta sinn gegn Dönum í sjóorrustu við Kaupmannahöfn. Stuttu síðar sat hann um fyrir frönsku og spænsku flotunum við Toulon og elti þá til og frá Vestur-Indíum en tókst ekki að ginna þá til bardaga. Eftir stutta heimsókn til Englands tók hann við forystu á hafnarbanni við Cádiz árið 1805. Þann 21. október 1805 sigldu frönsku og spænsku flotarnir úr höfn og Nelson mætti þeim í orrustunni við Trafalgar. Úr varð mesti hernaðarsigur Breta á sjó fyrr og síðar en í bardaganum var Nelson, um borð á herskipinu HMS Victory, ráðinn af dögum af franskri leyniskyttu. Lík hans var flutt heim til Englands, þar sem honum var veitt ríkisútför.
Sigur Nelsons og dauði við Trafalgar gerði hann að þjóðhetju í augum Breta. Enn í dag er oft vitnað í kjörorð hans, „England væntir þess að sérhver maður sinni skyldu sinni“. Fjölmörg minnismerki standa í Bretlandi til heiðurs Nelson, þ.á.m. Nelson-súlan á Trafalgar-torgi í London og Nelsonsminnismerkið í Edinborg.
Bandaríska karlalandsliðið í körfuknattleik
150px|right Bandaríska karlalalandsliðið í körfuknattleik er fulltrúi Bandaríkjanna á alþjóðamótum í körfuknattleik karla. Liðið er það sigursælasta á Ólympíuleikunum frá upphafi og var ósigrað allt til ársins 1972 þegar það tapaði á lokasekúndum í úrslitaleik gegn Sovétríkjunum.
Árið 1992 fékk liðið gælunafnið Draumaliðið (Enska: Dream Team) þegar NBA leikmenn fengu að vera hluti af leikmannahóp í fyrsta sinn eftir að FIBA breytti regluverki sínu. Árið 2006 töpuðu Bandaríkin undanúrslitaleik Heimsmeistaramótsins gegn Grikkjum í Japan 95-101. Bæði 2010 og 2014 urðu Bandaríkin hins vegar aftur heimsmeistarar.
thumb|right|upright=1.5|Leikmenn liðsins árið 2012: [[Kobe Bryant, Carmelo Anthony, Deron Williams, Chris Paul, Kevin Durant og LeBron James]]
Vörpudrif
Vörpudrif (enska: Warp drive) er tæki í Star Trek vísindaskáldsagnarheiminum sem teygir eða strekkir á tímarúminu fyrir framan geimfarið og hrúgar því fyrir aftan það og gerir því farinu kleift að ferðast hraðar en ella.
Hjálmar (mannsnafn)
Hjálmar er íslenskt karlmannsnafn.
Ísmey
Ísmey er íslenskt kvenmannsnafn.
Björg Magnúsdóttir
Hún er fædd í Reykjavík og alin upp í Hafnarfirði. Foreldrar hennar eru Magnús Pálsson forstöðumaður MBA-náms við Háskóla Íslands og Laura Scheving Thorsteinsson hjúkrunarfræðingur og sérfræðingur hjá embætti landlæknis.
Björg lauk stúdentsprófi frá Verslunarskóla Íslands, BA gráðu í stjórnmálafræði, MA-námi í hagnýtri menningarmiðlun frá Háskóla Íslands og árið 2018 lauk hún námi í athafnastjórnun hjá Siðmennt.
Hún hefur verið formaður Stúdentaráðs HÍ, blaðamaður á Blaðinu, fréttamaður á RÚV, umsjónarmaður Síðdegisútvarps Rásar 2 og fleiri þátta á RÚV.
Björg hefur skrifað tvær bækur, skáldsögurnar Ekki þessi týpa (2013) og Þessi týpa (2014) og er einn þriggja handritshöfunda sjónvarpsþáttaraðarinnar Ráðherrann (2020).
Egilsstaðaflugvöllur
thumb|Flugstöð Egilsstaðaflugvallar árið 2018 Egilsstaðaflugvöllur er einnar brautar flugvöllur staðsettur á Egilsstöðum á Íslandi. Icelandair flýgur þaðan til Reykjavíkur daglega. Frá og með maí 2023 ætlar flugfélagið Condor að vera með áætlunarflug til Frankfurt frá flugvellinum.
Tónlistarskóli FÍH
Tónlistarskóli FÍH er íslenskur tónlistarskóli sem stofnaður var árið 1980 og er starfræktur af FÍH. Skólinn er til húsa við Rauðagerði 27 í Reykjavík og er honum skipt í tvær megindeildir, grunndeild og framhaldsdeild. Innan framhaldsdeildar standa síðan til boða tvær námsbrautir, sígild braut og djass- og rokkbraut. Skólastjóri skólans er Róbert Þórhallson.
Egilsstaðaflugvöllur
Saga
Upprunnulega var lögð malarbraut á nesinu milli Egilsstaða og Fellabæjar árið 1951 og komið fyrir brautarljósum árið 1954. Á árunum 1963 til 1968 var byggð flugstöð norðanmegin við flugbrautina. Flugstöðin var stækkuð á árunum 1987 til 1999. Árið 1993 var stóráfangi þegar ný flugbraut með bundnu slitlagi var vígð hinumegin við flugstöðina. Nýr komusalur var opnaður 2007. Frá 1970 til 1971 var flugfélagið Austurflug með farþegaflug og póstflug sem var gert út frá Egilsstaðaflugvelli. Flugfélag Austurlands stundaði áætlunar-, leigu- og sjúkraflug á árunum 1972-1997 og voru með höfuðstöðvar á Egilsstaðaflugvelli. Sumarið 2016 var Flugfélagið Discover The World með áætlunarflug milli Egilsstaða og London..
Geimher Bandaríkjanna
thumb|right|Fáni geimhersins kynntur á skrifstofu Bandaríkjaforseta 2019. Geimher Bandaríkjanna er geimher Bandaríkjahers, einn af sex heröflum Bandaríkjanna og ein af sex einkennisþjónustum Bandaríkjanna. Geimherinn er auk þess eini sjálfstæði geimher heims, eins og sakir standa. Geimherinn heyrir undir flughermáladeild varnarmálaráðuneytisins. Geimherinn er minnsti herafli Bandaríkjanna, með tæplega 5.000 liðsmenn og 77 geimför á sínum snærum.
Andrzej Nowicki
thumb|140px|right|Andrzej Nowicki thumb|140px|right|Hluti af bókasafni Nowicki með merkimiðum á kínversku. Andrzej Rusław Fryderyk Nowicki (27. mai 1919 - 1. desember 2011) var pólskur heimspekingur. Hann var menntaður í menningar-, heimspeki- og trúleysissögu, heimspeki endurreisnartímans á Ítalíu, áhugamaður um myndlist, skáld og stjórnmálamaður.
Hjálmþór
Hjálmþór er íslenskt karlmannsnafn.
Ísold
Ísold er íslenskt kvenmannsnafn.
Maríuvendlingur
Maríuvendlingur (fræðiheiti: Gentiana tenella) er einær jurt af maríuvandarætt.
Lýsing
Blöðin eru gagnstæð, oddbaugótt og oft blámenguð. Jurtin nær 3 til 12 sentímetra hæð og vex gjarnan á grónum lækjar- og árfarvegum s.s. í innsveitum og á hálendum svæðum.
Skammtasmug
Skammtasmug er sá eiginleiki agna að geta ferðast í gegnum svæði sem krefst meiri orku en svo að þær gætu það samkvæmt sígildri eðlisfræði.
Acmopyle pancheri
Acmopyle pancheri er sígrænt tré (5 til 25m hátt) frá Nýju-Kaledóníu.
Félag íslenskra hljómlistarmanna
Félagið hefur starfrækt tónlistarskóla, Tónlistarskóla FÍH, frá árinu 1980.
Hugverkastofan
alt=Merki Hugverkastofunnar. Merkið var hannað af Oscar Bjarna.|thumb|Merki Hugverkastofunnar Hugverkastofan er opinber stofnun sem var sett á laggirnar (þá sem Einkaleyfastofan) 1. júlí 1991 og tók þá við hlutverki einkaleyfa- og vörumerkjadeildar iðnaðarráðuneytisins. Skipulag og starfssvið markast af auglýsingu nr. 187/1991 og reglugerð nr. 188/1991 og hún heyrir undir atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið. Hlutverk stofnunarinnar er að fara með málefni varðandi einkaleyfi, vörumerki, hönnunarvernd, byggðarmerki og önnur hliðstæð réttindi sem kveðið er á um í lögum, reglugerðum og alþjóðasamningum um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar. Stofnuninni ber að veita einstaklingum, stofnunum og fyrirtækjum upplýsingar og ráðgjöf varðandi hugverkaréttindi í iðnaði. Þá ber stofnuninni að stuðla að því að ný tækni og þekking sem felst í skráðum hugverkaréttindum verði aðgengileg almenningi. Hugverkastofan er einnig opinber faggildingaraðili.
Árið 2019 breytti Einkaleyfastofan nafninu sínu yfir í „Hugverkastofan“.
Enskt heiti Hugverkastofunnar er Icelandic Intellectual Property Office og notast er við skammstöfunina ISIPO í takt við aðrar hugverkastofur og alþjóðastofnanir á sviði hugverkaréttinda.
Á árinu 2018 tók stofnunin við 4.260 vörumerkjaumsóknum, 1.554 einkaleyfaumsóknum og 109 hönnunarumsóknum. Í lok árs voru í gildi 60.770 vörumerkjaskráningar, 7.522 einkaleyfi og 965 hönnunarskráningar á Íslandi.
Forstjóri Hugverkastofunnar er Borghildur Erlingsdóttir, lögfræðingur.
Ísól
Ísól er íslenskt kvenmannsnafn.
Hjálmtýr
Hjálmtýr er íslenskt karlmannsnafn.
Víkurkirkja
Víkurkirkja getur átt við um:
Rolls series
Rolls Series, opinber titill: The Chronicles and Memorials of Great Britain and Ireland during the Middle Ages, er mikið safn frumheimilda og fornra sagnfræðirita um sögu Bretlandseyja og Írlands. Þessi rit voru gefin út á seinni helmingi 19. aldar, nánar tiltekið 1858–1896. Alls eru í ritröðinni 99 verk, sem fylla 255 bindi.
Íslensk rit í Rolls Series
Nokkur íslensk rit komu út í þessari ritröð. Öll snerta þau á einhvern hátt sögu Bretlandseyja.
Acmopyle sahniana
Acmopyle sahniana er sígrænt tré frá Fídjí-eyjum.
Kawhi Leonard
Kawhi Anthony Leonard (fæddur 29. júní, 1991) er bandarískur körfuknattleiksmaður sem spilar fyrir Los Angeles Clippers í NBA-deildinni.
Leonard hóf ferilinn í NBA með San Antonio Spurs 2011 og vann deildartitil með liðinu 2014 og var valinn MVP í úrslitunum. Hann spilaði eitt tímabil með Toronto Raptors og vann fyrsta deildartitil félagsins árið 2019 og var aftur valinn MVP aftur í úrslitum. Leonard skoraði 732 stig í úrslitakeppninni 2019 sem er það þriðja hæsta í sögunni ( Eftir LeBron James (748, 2018) og Michael Jordan (759, 1992).
Leonard hefur 4 sinnum verið valinn í stjörnuliðið og tvisvar verið valinn varnarmaður ársins; 2014-15 og 2015-16. Hann er nefndur Klóin ("Claw" eða "Klaw") en hendur hans eru óvenjulega stórar miðað við líkamsstærð.
Kongsberg
Kongsberg er sveitarfélag og borg í Buskerud-fylki í Noregi. Íbúafjöldi er um var 27.000 (2016) og flatarmál sveitarfélagsins er 792 km². Kongsberg er syðsta sveitarfélag fylksins og liggur að Þelamörku og Vestfold. Nágrannasveitarfélög þess eru Flesberg, Øvre Eiker, Hof, Skien, Siljan, Lardal, Notodden og Sauherad.
Í gegnum bæinn rennur áin Numedalslågen.
Saga
Kongsberg var stofnað af Kristjáni IV árið 1624, en árið áður hafði fundist silfur á staðnum. Konungur kallaði til þýska námumenn og voru námur grafnar inn í bergið á svæðinu. Mikið silfur var unnið allt fram til ársins 1805, en þá var námunum lokað. Vinna í þeim hófst síðan aftur árið 1816 en lokað að alvöru árið 1957.
Í mannfjöldatalningu árið 1764 var Kongsberg annar stærsti bær Noregs, á eftir Björgvin sem þá var stærsti bærinn. Kongsberg fékk kaupstaðarréttindi árið 1802.
Menning
Í Kongsberg er einkar gott skíðasvæði og Kongsberg Jazz Festival hefur verin haldin á hverju ári síðan 1964.
Vinabæir
Vinabæir Kongsberg eru:
Kraftmálmur
thumb|Í Þýskalandi er powermetal með vinsælari undirtegundum rokktónlistar. Helloween á sviði. thumb|Hljómborð eiga upp á pallborðið í powermetal. Henrik Klingenberg úr Sonata Arctica með sinn keytar. thumb|Eric Adams úr Manowar klæðir sig þröngt.
Kraftmálmur (enska: Power metal) er undirflokkur þungarokks sem blandar saman hefðbundnu þungarokki við speedmetal, stundum með sinfónískum áhrifum. Stíll kraftmálms er oft með léttara yfirbragð en til dæmis dauðarokk og þrass, textagerðin fantasíukenndari, takturinn er oft hraður, viðlögin eru sterk og áhersla er á grípandi melódíur.
Kanadíski mannfræðingurinn Sam Dunn rekur upphaf kraftmálms til miðs 8. áratugarins. Hljómsveitin Rainbow var m.a. áhrifamikil. Ritchie Blackmore úr Deep Purple og söngvarinn Ronnie James Dio fóru fyrir sveitinni og draumórakenndir textar Dio og öflugar lagasmíðar áberandi. Judas Priest hafði mikil áhrif á stefnuna og meðal annars falsetturaddbeiting Rob Halfords söngvara. Nokkru síðar kom á sjónarsviðið Iron Maiden sem var einnig áhrifamikil og kom með enn epískari nálgun á tónlistina. Hljómsveitin Queen hefur haft áhrif á sum bönd innan stefnunar eins og Blind Guardian.
Textagerð kraftmálms hefur oft þema tengt: Fantasíum, goðafræði, skáldskap, samheldni, hetju, von, ást, stríð og dauða. Notkun hljómborða er algeng og áberandi í sumum hljómsveitum. Sinfónísk og þjóðlagaáhrif eru meðal tónlistarþemu sveita og hafa skapast ýmsar undirtegundir geirans.
Kraftmálmur hefur verið vinsælli geiri í Evrópu en í Bandaríkjunum. Í Þýskalandi eru vinsælar hljómsveitir þaðan meðal annars Blind Guardian og Helloween. Í Finnlandi hafa komið fram Stratovarius, Nightwish og Sonata Arctica. Children of Bodom er talin vera hljómsveit með kraftmálmsáhrifum í hljóðfæraleik en þó er raddbeiting á dauðarokkssviðinu. Frá Svíþjóð koma meðal annars Hammerfall og Sabaton. Í Bandaríkjunum hafa Manowar verið þekktir fyrir sína ofurhetjuímynd og texta. Hljómsveitir eins og Symphony X, Nevermore og Iced Earth eru stundum taldar til kraftmálms en teljast einnig til eða eru undir áhrifum frá þrassi og framsæknu þungarokki.
Árið 2021 gerði íslenska sveitin Power Paladin plötusamning við alþjóðlega útgáfu.
Listi með hljómsveitum sem hafa kraftmálm í lagasmíðum sínum
(Listinn er ekki tæmandi)
Eiríkur af Pommern
Eiríkur af Pommern (sænska: Erik av Pommern) (f. 1382, d. 4. apríl 1459) varð konungsarfi í Kalmarsambandinu þegar Margrét Valdimarsdóttir mikla ættleiddi hann árið 1389 eftir lát Ólafs sonar hennar. Hann var síðan konungur Noregs 1389-1442 sem Eiríkur 3., konungur Danmerkur 1396-1439 sem Eiríkur 7. og konungur Svíþjóðar 1396-1439, en þar hafði hann ekkert númer og var einfaldlega kallaður Eiríkur af Pommern, eins og hefur raunar einnig verið gert í hinum ríkjunum eftir hans dag.
Kalmarsambandið
Eiríkur hét upphaflega Bugislav og var sonur Vratislavs af Pommern og Maríu af Mecklenburg, eina eftirlifandi barnabarns Valdimars atterdag. Hann var einnig afkomandi Magnúsar hlöðuláss Svíakonungs og Hákonar háleggs Noregskonungs.
Hjónaband
Árið 1402 hóf Margrét drottning samningaviðræður við Hinrik 4. Englandskonung um bandalag milli Englands og Norðurlanda. Hún vildi að Eiríkur gengi að eiga Filippu, dóttur Hinriks, en sonur Hinriks, sem síðar varð Hinrik 5., giftist Katrínu systur Eiríks. Af bandalaginu varð þó ekki vegna þess að Englendingar vildu draga Norðurlönd inn í Hundrað ára stríðið við Frakka, sem þá geisaði, en Margrét vildi það ekki. Ekkert varð af tvöfalda brúðkaupinu en þó varð úr að Eiríkur og Filippa giftust 26. október 1406 í Lundi. Hún var þá tólf ára. thumb|left|Samtímateikning af Eiríki konungi. Fátt er vitað um hjónaband þeirra en Eiríkur treysti Filippu meðal annars til að stýra ríkinu þegar hann fór í langferð um Evrópu og raunar allt til Landsins helga 1423-1425. Þau voru hins vegar barnlaus, nema hvað Filippa ól andvana barn árið 1429, eftir meira en tuttugu ára hjónaband, og lést svo ári síðar. Katrín systir Eiríks giftist aftur á móti Jóhanni af Pfalz-Neumarkt og varð móðir Kristófers af Bæjaralandi, arftaka Eiríks.
Samtímaheimildir benda til þess að Eiríkur hafi verið vel gefinn, framsýnn og dugmikill og hann var einnig heimsmaður, vel máli farinn og átti auðvelt með að heilla fólk, ekki síst konur. En hann virðist líka hafa verið skapmikill og mjög þrjóskur. Hann var ljósrauðhærður og rauðbirkinn, vel vaxinn og góður íþróttamaður.
Konungur og sjóræningi
Eitt helsta keppikefli Eiríks var að draga úr völdum og áhrifum Hansasambandsins á Norðurlöndum og árið 1422 bannaði hann Hansakaupmönnum að versla milliliðalaust í Danmörku. Og árið 1429 kom hann á Eyrarsundstollinum sem átti eftir að verða aðaltekjulind danskra konunga fram á miðja 19. öld. Öll erlendi skip sem sigldu um Eyrarsund urðu að koma við á Helsingjaeyri og greiða toll af farmi sínum.
Ríkisár Eiríks af Pommern einkenndust þó öðru fremur af átökum við greifana í Holtsetalandi um yfirráð yfir Suður-Jótlandi. Honum varð þó ekkert ágengt en átökin íþyngdu efnahag ríkisins sem leiddi til þess að aðallinn í Svíþjóð og Danmörku varð honum andsnúinn og norskir bændur gerðu uppreisn.
Þegar Filippa drottning lést 1430 var Eiríkur nærri fimmtugur og barnlaus. Hann vildi að frændi hans, Bugislav af Pommern, yrði arftaki sinn en það vildi danski aðallinn ekki samþykkja. Þá fór Eiríkur í eins konar konunglegt verkfall og flutti til Visby á Gotlandi 1439. Þar lifði hann meira eða minna á sjóránum.
Árið 1440 var hann settur af og systursonur hans, Kristófer af Bæjaralandi, tók við konungdómi í ríkjunum þremur. Eiríki var við það tækifæri boðið að vera áfram konungur Noregs, enda héldu Norðmenn lengur tryggð við hann en aðrir, en er sagður hafa svarað því til að betra væri að vera sjóræningjaforingi á Gotlandi en konungur í Noregi. Á Íslandi hélt þó Teitur ríki Gunnlaugsson í Bjarnanesi tryggð við Eirík til dauðadags, kvaðst aldrei hylla annan konung að Eiríki lifandi og neitaði að hylla bæði Kristófer af Bæjaralandi og Kristján 1.
Tears for Fears
thumb|Tears for Fears, 2017.
Hljómsveitin var í byrjun bendluð við New Wave-stefnuna snemma á 9. áratugnum en fór síðar í rokk-átt. Önnur plata þeirra, Songs from the Big Chair (1985) fór á toppinn á Billboard 200-listanum í Bandaríkjunum og rokseldist einnig í Bretlandi. Lagið Everybody Wants to Rule the World er það þekktasta af þeirri skífu. Ósætti Smiths og Orzabal varð til þess að Smith yfirgaf hljómsveitina árið 1991 og gaf Orzabal út 2 plötur undir hljómsveitarnafninu án hans. Þeir sættust um árið 2000 og gáfu út eina plötu ásamt því að fara í tónleikaferðalög.
Listi fjölmennustu eyja heims
Listi fjölmennustu eyja heims er listi yfir eyjar þar sem íbúar eru 100 þúsund eða fleiri. Ekki skiptir máli hvort eyjan er sjálfstætt ríki, er hluti af eyríki eða skiptist milli tveggja eða fleiri ríkja.
Íbúafjöldi eyja heims er rúmlega 730 milljónir, eða 11% íbúa heimsins.
Kirsten Vangsness
Kirsten Vangsness (fædd Kirsten Simone Vangsness, 7. júlí 1972) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Criminal Minds og Criminal Minds: Suspect Behavior sem Penelope Garcia.
Listi fjölmennustu eyja heims
Eyjar með 500 þúsund til 1 milljón íbúa
Til samanburðar með undir 400 þúsund íbúa nær Ísland ekki á lista hér er er í 15. sæti yfir fjölmennustu eyjar Evrópu (12. sæti ef eyjur líkt og Tenerife, sem tilheyrir Spáni, eru ekki taldar með, sem landfræðilega eru ekki Evrópskar) Stóra-Bretland er fjölmennasta (og stærsta) eyjan í Evrópu (Grænland er stærsta eyjan í heiminum, en mjög fámenn).
Kirsten Vangsness
Einkalíf
Vangsness fæddist í Pasadena í Kaliforníu og er af norskum uppruna. Vangsness er samkynhneigð og hefur verið í sambandi með Melanie Goldstein síðan 2006.
Leikhús
Vangsness byrjaði feril sinn í leikhúsi og hefur hún unnið til nokkurra verðlauna þar á meðal 15 Mintues of Female of Best Actress verðlaunin, Los Angeles Drama Critics verðlaunin sem Upprennandi grínleikkona og Golden Betty verðlaunin. Vangsness hefur komið fram í leikritum á borð við A Mulholland Christmas Carol, Fan Maroo og Steaming City.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Vangsness var árið 2004 í Phil of the Future. Vangsness hefur síðan 2005 leikið eitt af aðalhlutverkunum í Criminal Minds sem Penelope Garcia.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Vangsness var árið 1998 í Sometimes Santa´s Gotta Get Whacked. Síðan þá hefur Vangsness komið fram í kvikmyndum á borð við Tranny McGuyver, In My Sleep og A-List.
Listi fjölmennustu eyja heims
Asía
Athugasemdir:
Evrópa
Athugasemdir:
Eyjaálfa
Athugasemdir:
Karl Dönitz
Karl Dönitz (16. september 1891 – 24. desember 1980) var þýskur flotaforingi sem stýrði þýska sjóhernum í seinni heimsstyrjöldinni. Dönitz tók í stuttan tíma við af Adolf Hitler sem þjóðhöfðingi Þýskalands eftir dauða Hitlers.
Dönitz hóf feril sinn í sjóher þýska keisaraveldisins fyrir fyrri heimsstyrjöldina. Árið 1918 var hann settur við stjórn kafbátsins SM UB-68 en breski herinn sökkti kafbátnum stuttu síðar og tók Dönitz til fanga. Á meðan Dönitz var stríðsfangi þróaði hann hertækni sem hann átti síðar eftir að kalla Rudeltaktik. Í byrjun seinni heimsstyrjaldarinnar var Dönitz yfirmaður kafbáta í þýska sjóhernum (Kriegsmarine). Hann tók þátt í því að gera þýska kafbátaflotann þann stærsta í heimi í andstöðu við Versalasamninginn. Í janúar 1943 var Dönitz gerður að stórflotaforingja og tók við af Erich Raeder sem yfirmaður þýska flotans.
Þann 30. apríl 1945, eftir dauða Adolfs Hitler, var Dönitz lýstur eftirmaður hans og forseti Þýskalands í samræmi við erfðaskrá Hitlers. Hann varð jafnframt yfirmaður þýska hersins. Til að byrja með skipaði Dönitz þýska hernum að berjast áfram til þess að flotinn hefði meiri tíma til að framkvæma Hannibalsaðgerðina svokölluðu til að bjarga þýskum hermönnum og borgurum sem rauði herinn var búinn að umkringja meðfram Eystrasalti. Dönitz neyddist til að ganga til samninga til að gefast upp fyrir bandamönnum eftir að stjórnin frétti að her Bernards Montgomery hefði komist til Jótlands á undan sovéska hernum og þar með lokað undankomuleiðinni sem Dönitz hafði hugsað sér að nota.
Þann 7. maí 1945 skipaði Dönitz Alfred Jodl að undirrita uppgjöf Þjóðverja í Reims í Frakklandi. Dönitz varð áfram þjóðhöfðingi Flensborgarstjórnarinnar, eins og hún varð síðar kölluð, þar til bandamenn leystu hana upp þann 23. maí. Í Nürnberg-réttarhöldunum var Dönitz sakfelldur fyrir stríðsglæpi er snertu óhamdan kafbátahernað Þjóðverja. Hann var hins vegar náðaður af ákæru um glæpi gegn mannúð og því dæmdur til tíu ára fangelsisvistar fremur en til dauða eins og margir samstarfsmenn hans. Eftir að honum var sleppt settist hann að í þorpi nálægt Hamborg og lifði þar rólegu lífi þar til hann lést árið 1980.
Sjómannadagsráð
Sjómannadagsráð eru nefndir sem koma að undirbúningi sjómannadagsins á Íslandi. Þannig hafa starfað meðal annars sjómannadagsráð Ólafsfjarðar, sjómannadagsráð Grindavíkur, sjómannadagsráð Patreksfjarðar og sjómannadagsráð Vestmannaeyja.
Þekktasta sjómannadagsráðið er Sjómannadagsráð höfuðborgarsvæðisins sem var stofnað af ellefu stéttarfélögum sjómanna í Reykjavík og Hafnarfirði 25. nóvember 1937. Sjómannadagsráð höfuðborgarsvæðisins hefur mun meiri starfsemi með höndum en undirbúning sjómannadagsins og hefur frá 1939 komið að uppbyggingu dvalarheimila fyrir aldraða sjómenn, stofnað Happdrætti DAS árið 1953, opnað dvalarheimilið Hrafnistu 1959 og rekið þar kvikmyndahúsið Laugarásbíó. Árið 2001 stofnaði Sjómannadagsráð leigufélagið Naustavör til að standa fyrir uppbyggingu leiguíbúða. Starfsfólk á vegum þess er á annað þúsund.
Hjálmur (mannsnafn)
Hjálmur er íslenskt karlmannsnafn.
Einar Jónsson (aðgreining)
Einar Jónsson getur átt við:
Listi yfir flugvelli á Íslandi
Listi yfir flugvelli á Íslandi, röðuðum eftir staðsetningu.
Ísrún
Ísrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Kristni
thumb|right|Ýmsar Kristsmyndir. Kristni er eingyðistrú af abrahamískum stofni. Upphafsmaður trúarbragðanna og sá sem þau eru kennd við var Jesú frá Nasaret sem meðal kristinna manna er kallaður Jesús Kristur. Kristni er stærstu trúarbrögð heims, með um 2,5 milljarða fylgjenda. Kristnir eru í meirihluta í 157 löndum heims. Kristnir trúa því að Jesús hafi verið sá messías sem Hebreska biblían (sem þeir kalla Gamla testamentið) boðar að muni koma. Flestir kristnir söfnuðir trúa því að hann hafi verið sonur guðs og risið upp frá dauðum, svo að þeir sem á hann trúi öðlist eilíft líf. Sagt er frá lífi hans og boðskap í Nýja testamentinu, sem er síðari hluti Biblíunnar, trúarrits kristinna manna.
Kristni er fjölbreytt trúarbrögð með mörg afbrigði. Henni er gjarnan skipt í vesturkirkju og austurkirkju, en hún skiptist líka eftir afstöðu söfnuða gagnvart guðfræðilegum atriðum eins og réttlætingu og eðli frelsunarinnar, kirkjufræði, prestvígslum og kristsfræði. Trúarjátningar flestra kristinna söfnuða ganga út frá því að Jesús hafi verið sonur Guðs sem boðaði trú, þoldi píslir og var krossfestur, en reis upp frá dauðum til að frelsa mannkynið, sem er kallað fagnaðarerindið. Viðurkenndu guðspjöllin fjögur; Matteusarguðspjall, Markúsarguðspjall, Lúkasarguðspjall og Jóhannesarguðspjall, segja frá lífi og boðskap Jesú, en Gamla testamentið myndar bakgrunn þeirra.
Upphaf kristinnar trúar má rekja til sértrúarsafnaðar gyðinga á tímum annars musterisins í Jerúsalem, í rómverska skattlandinu Júdeu á 1. öld. Lærisveinar Jesú og fylgismenn þeirra breiddu trúna út um Mið-Austurlönd og til Evrópu, Anatólíu, Mesópótamíu, Suður-Kákasus, Egyptalands og Eþíópíu. Þrátt fyrir ofsóknir á hendur kristnum mönnum fyrstu aldirnar í Rómaveldi dró trúin að sér fólk utan gyðingdómsins sem varð til þess að hún fjarlægðist hefðir gyðinga. Eftir fall Jerúsalem árið 70, sem markar endalok tímabils annars musterisins, greindist kristni enn frekar frá gyðingdómi. Konstantínus mikli gerði kristni löglega í Rómaveldi með Mílanótilskipuninni árið 313. Hann boðaði líka kirkjuþingið í Níkeu árið 325 þar sem kristnin mótaðist í þá mynd sem varð ríkiskirkja Rómaveldis árið 380. Fram til 313 er talað um „stórkirkjuna“, áður en stóru klofningarnir áttu sér stað. Í frumkristni voru samt til kristnir klofningshópar eins og gnostíkerar og kristnir gyðingar. Eftir kirkjuþingið í Efesos 431 klofnaði kirkjan í austur- og vesturkirkju og eftir kirkjuþingið í Kalkedónos 451 klauf austræni rétttrúnaðurinn sig frá vegna deilna um kristsfræði. Í kirkjusundrunginni árið 1054 klofnaði kirkjan í rétttrúnaðarkirkjuna og kaþólsku kirkjuna vegna deilna um vald páfans í Róm. Á 16. öld klufu margir mótmælendasöfnuðir sig frá kaþólsku kirkjunni í kjölfar siðaskiptanna vegna ýmissa guðfræðilegra og kirkjufræðilegra álitamála. Kristni lék stórt hlutverk við mótun vestrænnar menningar frá síðfornöld og fram á miðaldir. Í kjölfar landafundanna breiddist kristni út til Ameríku, Eyjaálfu, Afríku og Asíu með markvissu trúboði.
Fjórar stærstu greinar kristni eru rómversk-kaþólsk trú (1,3 milljarðar/50,1%), mótmælendatrú (920 milljónir/36,7%), rétttrúnaðarkirkjan (230 milljónir) og kirkjur austræna réttrúnaðarins (62 milljónir). Rétttrúnaðarkirkjur eru samanlagt 11,9% kristinna. Þúsundir minni safnaða eru til, þrátt fyrir tilraunir til sameiningar. Þótt aðild að kristnum söfnuðum hafi minnkað á Vesturlöndum er kristni enn ríkjandi trúarbrögð í heimshlutanum þar sem um 70% telja sig kristna. Auk þess fer fjöldi kristinna vaxandi í Asíu og Afríku. Kristnir menn sæta ofsóknum sum staðar í heiminum, einkum í Mið-Austurlöndum, Norður-Afríku, Suður-Asíu og Austur-Asíu.
Saga
Kristni er upprunnin fyrir botni Miðjarðarhafs, þaðan sem Jesús var, en fljótlega færðist þungamiðja trúarbragðanna til Rómar, sem var á þeim tíma langöflugasta miðstöð menningar við Miðjarðarhafið. Til að byrja með voru kristnir fáir og litið niður á þá, og voru þeir ofsóttir í Rómaveldi vegna þess að þeir neituðu að dýrka keisarann sem guð. En árið 313 veitti Konstantín keisari kristnum mönnum trúfrelsi og hætti ofsóknum í Róm þar með. Árið 391 gerði Theodosius I kristni að ríkistrú í rómaveldi. Kristni breiddist einnig út í nágrannalöndum, árið 301 varð kristni gerð að ríkistrú í Armeníu og var það fyrsta kristna ríkiskirkjan í heiminum. Til að byrja með var lítil miðstjórn meðal kristinna og miklar deilur um ýmis trúaratriði, til dæmis eðli Jesú og Heilaga þrenningu. Keisarinn var yfir kirkjunni, en það var aðeins að nafninu til. Af og til voru haldin kirkjuþing, þar sem saman komu helstu trúspekingar samtímans og embættismenn hinna ýmsu kirkjudeilda, til að taka ákvarðanir um stefnur og strauma er fylgja skyldi. Smám saman fór þó biskupinn í Róm að auka völd sín og varð embætti hans smám saman að því, sem við í dag köllum páfa. Þetta sætti patríarkinn í Konstantínópel (nú: Istanbúl) sig ekki við, þannig að kirkjan klofnaði í rómversk-kaþólsku kirkjuna (sem einnig var nefnd Vesturkirkjan) og rétttrúnaðarkirkjuna (sem einnig var nefnd Austurkirkjan). Á 16. öld varð svo enn klofningur, þegar þeir, sem eru enn í dag kallaðir mótmælendur, mótmæltu valdi páfa og spillingu innan kirkjunnar og klufu sig frá henni í ýmsar deildir, svo sem lúterstrú og kalvínista.
Kristni í dag
Nú er kristin trú fjölmennustu trúarbrögð heimsins, með um 2 milljarða fylgjenda. Rúmur helmingur þeirra telst til rómversk-kaþólsku kirkjunnar, 367 milljónir eru mótmælendur og 216 milljónir tilheyra grísku/rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni. Kristnir búa flestir í Norður- og Suður-Ameríku, Evrópu og Ástralíu. Hlutfallslega eru kristnir mun færri í Asíu og Afríku en í hinum álfunum en þar eru þó margir kristnir, meðal annars í Eþíópíu, þar sem kristni hefur verið við lýði frá 330.
Kristni á Íslandi
Kristni var lögtekin á Íslandi annaðhvort árið 999 eða 1000. Margir Íslendingar höfðu tekið kristna trú fyrr og breiddist kristnin hratt út í landinu.
Siðaskiptin á Íslandi urðu á 16. öld þegar danakonungur setti á mótmælendatrú í stað kaþólskunnar. Nokkur átök urðu og var Jón Arason, síðasti kaþólski biskupinn, hálshöggvinn.
Upp úr því varð Þjóðkirkjan. Hún er ríkisstyrkt trúarstofnun á Íslandi og eru um 60% landsmanna meðlimir hennar (2021).
Hjartaklukka
Hjartaklukka (fræðiheiti: Campanula carpatica) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Karpatíufjöllum.
Dóra S. Bjarnason
Dóra S. Bjarnason (f. 20. júlí 1947 - d. í ágúst 2020) var prófessor emeritus í félagsfræði og fötlunarfræði/skólastefnu sem kennd hefur verið við skóla án aðgreiningar á Menntavísindasviði Háskóla Íslands.
Ferill
Dóra lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1967, BA prófi í félagsfræði við Manchesterháskóla, MA prófi við Keele háskóla og Dr. philos í fötlunarfræði-sérkennslu frá Oslóarháskóla 2003. Haustið 1971 hóf hún störf við Kennaraháskóla Íslands sem stundakennari, var fastráðin 1981. Hún var prófessor við Kennaraháskólann 2004 sem haustið 2008 varð Menntavísindasvið Háskóla Íslands.
Þá var hún einnig gestakennari við fjölmarga erlenda háskóla. Til dæmis var hún gistiprófessor við Girona Háskóla í Kataloniu á Spáni vormisserið 2019, gistiprófessor við Chapman University í Kaliforníu 15. mars til 15. maí 2009, við Stirling University í Skotlandi og við London Institute of Education (haust) 2006. Árið 1991 var hún gestafyrirlesari við Victoria háskóla í Nýja-Sjálandi og við Melbourne háskóla í Ástralíu. Enn fremur var hún gistiprófessor við Danmarks Pedagogiske Universitet. 2000-2001, 2004 (vor), 2006 (vor) og við Syracuse háskólann í New York fylki og University of Oregon 1985-86.
Rannsóknir
Rannsóknir Dóru voru einkum á sviði félagsfræði menntunar, fötlunarfræði og skólastefnunnar skóli án aðgreiningar, sögu og afrakstri sérkennslu, jaðarsetningu fatlaðs fólks, og á reynslu þriggja kynslóða fatlaðra ungmenna af skóla og samfélagi samfara breytingum á kerfislægum og almennum stuðningi við það á ungum fullorðinsárum. Þá hefur hún líka unnið að samanburðarrannsókn á reynslu foreldra fatlaðra barna af formlegum og óformlegum stuðningi við fjölskyldur vegna fötlunar á tímabilinu 1974 til 2004 og samskonar reynslu innlendra og erlendra foreldra eftir hrun. Einnig hefur hún kannað nokkuð meðgöngu og tækni og spurninguna: Í hverju felst stuðningur við verðandi foreldra ef grunur leikur á “fósturskaða”? Frá aldamótum 2000 lagði hún áherslu á að fjalla um stefnumótun í menntamálum, jaðarsetningu mismunandi hópa og tengjast skrif hennar ofangreindu og hugmyndum um lýðræði, mannréttindi og menntun.
Dóra var í ritstjórn nokkurra bóka, síðast margbreytileikans'' sem kom út 2016 og eftir hana liggja einnig fjöldi fræðibóka og fræðigreina. Árið 1996 sendi Dóra frá sér bókina Und­ir huliðshjálmi – Sag­an af Bene­dikt, sem fjallaði um lífs­hlaup þeirra hennar og sonar hennar Benedikts Hákons Bjarnasonar sem fæddist árið 1980 og er fatlaður. Árið 2019 sendi hún frá sér bók­ina Brot – Kon­ur sem þorðu, sem fjallaði um lífs­hlaup þriggja kyn­slóða kvenna á tíma­bil­inu 1867 til 2004.
Stjórnun og nefndarstörf
Hún var í dómnefnd fyrir aðlþjóðlegu verðlaunanna UNESCO/Emir Jaber al-Ahmad al-Jaber al–Sabah Prize frá 2012 til 2016. Þau verðlaun eru veitt fyrir framúrskarandi verkefni á heimsvísu á sviði skóla margbreytileikans.
Viðurkenningar
Dóra hlaut ýmsar viðurkenningar og var meðal annars Morris Ginsberg fellow við London School of Economics 1977-1978.
Áramótaskaup 2017
Áramótaskaup 2017 var áramótaskaup sem sýnt var á RÚV 31. desember 2017. Leikstjóri var Arnór Pálmi Arnarsson. Höfundar handrits voru þau Anna Svava Knútsdóttir, Arnór Pálmi Arnórsson, Bergur Ebbi Benediktsson, Dóri DNA og Saga Garðarsdóttir en þau léku einnig flest aðalhlutverkin. Dóra Jóhannsdóttir hafði yfirumsjón með handriti.
Dacrycarpus cinctus
Dacrycarpus cinctus er sígrænt tré (að 30m hátt ) frá Indónesíu og Nýju-Gíneu.
Richmond upon Thames (borgarhluti)
thumb|200px|Richmond upon Thames á [[Stór-Lundúnasvæðið|Stór-Lundúnasvæðinu.]]
Richmond upon Thames (enska: London Borough of Richmond upon Thames) er borgarhluti í Suðvestur-London og er hluti ytri London. Árið 2012 var íbúatala um það bil 189.145 manns. Nokkur hverfi á svæðinu eru:
Ingibjörg Eiríksdóttir af Danmörku
Ingibjörg Eiríksdóttir (um 1244 – 24./26. mars 1287) var dönsk konungsdóttir, drottning Noregs frá 1263 til 1280 og var valdamikil á ríkisstjórnarárum Eiríks sonar síns þótt hún væri ekki ríkisstjóri.
Ingibjörg var næstelsta dóttir Eiríks plógpenings Danakonungs og Juttu af Saxlandi. Hún var aðeins um sex ára að aldri þegar faðir hennar var drepin. Móðir hennar sneri aftur til Saxlands og giftist að nýju en Ingibjörg og systur hennar þrjár ólust að mestu leyti upp við hirð Kristófers 2. föðurbróður síns og Margrétar Sambiria drottningar. Þær voru erfingjar að víðáttumiklum lendum í Danmörku og því eftirsóttir kvenkostir.
Hákon gamli Noregskonungur hafði augastað á einhverri Plógpeningsdætra handa eina eftirlifandi syni sínum, Magnúsi. Sú elsta, Soffía, var þegar gift Valdimar Birgissyni Svíakonungi, og hafði Kristófer konungur komið því til leiðar skömmu fyrir dauða sinn 1259, þvert gegn vilja Margrétar drottningar. Hún var nú orðin ríkisstjóri og Hákon konungur sendi fulltrúa sína til að biðja um hönd næstelstu dótturinnar en Margrét hafði engan áhuga á að missa yfirráð á eignum fleiri Plógpeningsdætra og sendi Ingibjörgu í klaustur við Horsens.
Hákon sendi nýja sendinefnd sumarið 1261 en nú voru það sjö herskip og mörg hundruð manna lið undir stjórn Hákonar biskups af Ósló. Þeim gekk ekkert að tala drottningu til og fór þá Hákon biskup til Horsens, sótti heim klaustrið þar sem Ingibjörg var og bar fram bónorð fyrir hönd konungssonarins. Ingibjörgu hugnaðist ekki klausturlifnaðurinn fremur en yngri systrum hennar síðar og kaus fremur að vera drottning Noregs, en bað biskupinn að koma aftur seinna, þegar hún hefði undirbúið brottför sína. En á siglingunni norður eftir mættu Norðmennirnir sænskum flota undir merki Birgis jarls, föður Valdimars Svíakonungs og raunverulegs stjórnanda Svíþjóðar. Norðmennirnir höfðu rökstuddan grun um að hann væri einnig í bónorðsferð; hann var nýlega orðinn ekkjumaður og hafði látið í ljósi áhuga á að giftast Ingibjörgu, systur tengdadóttur sinnar. Þeir sneru því við, fóru aftur í klaustrið með alvæpni og sóttu Ingibjörgu og sigldu sem hraðast norður til Túnsbergs. Eftir nokkra hvíld þar var siglt áfram til Björgvinjar en ferðin gekk illa og tók þrjár vikur í stað einnar venjulega. Hún hitti þó loks eiginmann sinn tilvonandi og giftust þau með pompi og pragt 11. september 1261 og voru þegar á eftir krýnd konungur og drottning Noregs. Magnús fékk að vísu engin völd sem meðkonungur föður síns en erfði ríkið 16. desember 1263, þegar faðir hans dó í herför til Suðureyja.
Ingibjörg virðist ekki hafa haft nein afskipti af stjórn ríkisins meðan maður hennar lifði. Fátt er vitað um hana á þeim árum en árið 1263 skemmti Sturla Þórðarson henni með því að segja henni Huldar sögu, af tröllkerlingu nokkurri. Magnús konungur hafði verið Sturlu reiður en með sagnalist sinni tókst honum að vinna hylli drottningar og blíðka svo konunginn. Sagt er að hjónaband þeirra Ingibjargar og Magnúsar hafi verið gott.
Magnús dó 1280 og Eiríkur, eldri eftirlifandi sonur þeirra (tveir elstu synirnir dóu á barnsaldri) var þá á tólfta ári. Ingibjörg varð ekki ríkisstjóri en hafði þó töluverð áhrif á stjórn ríkisins og þau jukust eftir að Eiríkur var lýstur fullveðja 1283, enda var hann veikur stjórnandi og fákænn, virðist til dæmis aldrei hafa lært að lesa og skrifa. Helsti bandamaður hennar var Álfur Erlingsson yngri, frændi Magnúsar manns hennar. Eftir lát hennar lenti hann þegar í útistöðum við Hákon jarl, yngri son drottningar, sem gerði hann útlægan og lét taka hann af lífi 1290.
Eftir lát Magnúsar fór Ingibjörg að reyna að ná arfi sínum í Danmörku, sem aldrei hafði verið greiddur þeim systrum. Af því spannst langvinn deila sem ekki lauk fyrr en eftir lát Ingibjargar 1287.
Kazimierz Łyszczyński
thumbnail|hægri|Stimpill "375 ár frá fæðingu dagsetningu Kazimierz Łyszczyński" Kazimierz Łyszczyński (Hvítrússneska: Казімір Лышчынскі) var pólskur-litháískur trúleysingi, hugsuður, kennari og félagslegur aktívisti í Pólsk-litháíska samveldinu. Hann var tekinn af lífi vegna trúleysisskoðana sinna.
Margrét Skúladóttir
Margrét Skúladóttir (um 1208 – 1270) var norsk jarlsdóttir og drottning Noregs frá 1225 þar til maður hennar, Hákon gamli, lést í árslok 1263.
Margrét var dóttir Skúla jarls Bárðarsonar og Ragnhildar Jónsdóttur konu hans. Faðir hennar var hálfbróðir Inga Bárðarsonar konungs og gerði tilkall til krúnunnar þegar Ingi dó 1217 en Hákon Hákonarson var valinn í hans stað. Skúli varð þá ríkisstjóri og réði mestu um stjórn landsins fyrstu ár Hákonar á konungsstóli en þegar frá leið dró úr völdum hans og um leið jókst togstreita milli konungs og jarls. Árið 1219 var samið um giftingu Hákonar og Margrétar dóttur Skúla og voru það ráðgjafar Hákonar sem áttu hugmyndina og vildu með því reyna að draga úr líkum á að Skúli reyndi á ný að gera tilkall til krúnunnar. Hún var þó of ung til að giftast og brúðkaupið var ekki haldið fyrr en 25. maí 1225.
Mægðirnar dugðu þó ekki til. Samskipti þeirra tengdafeðganna versnuðu stöðugt og lauk með því að Skúli gerði uppreisn árið 1239 og lét taka sig til konungs á Eyraþingi en tapaði í baráttunni við Hákon og var drepinn í Niðarósi 1240. Sagt er að Margrét hafi tekið deilur þeirra mjög nærri sér og að sjálfsögðu dauða föður síns einnig.
Samkvæmt því sem segir í sögu Hákonar virðist Margrét oftast hafa verið í för með honum þegar hann ferðaðist á milli landshluta en fátt er vitað um hana sjálfa. Hún virðist ekki hafa haft nein pólitísk áhrif né heldur sóst eftir þeim. Þau Hákon eignuðust þrjú börn sem upp komust, Hákon unga, Magnús lagabæti og Kristínu.
Hákon dó í Orkneyjum í árslok 1263 og Magnús sonur þeirra tók við. Margrét var hjá honum næstu árin en tók sér bólsetu í klaustri 1267 og var þar líklega til dauðadags 1270.
Myndprjón
thumb|Skoskir sokkar með tíglamynstri prjónaðir með Intarsia tækni Myndprjón er prjón með Intarsia tækni þar sem myndir eða mynstur eru prjónuð með því að prjóna einn lit í einu, ekki eins og í venjulegu útprjóni (tvíbandaprjóni) þar sem tveir litir eru prjónaðir saman. Tíglamynstur (argyle) á háa skoska sokka var fyrr á tímum prjónað með myndprjóni með sléttu prjóni. Á Íslandi var prjónað myndprjón með garðaprjóni í rósaleppa sem notaðir voru sem innlegg (íleppar) í skinnskó.
Landspítalasjóður Íslands
Landspítalasjóður Íslands var formlega stofnaður af íslenskum konum þann 19. júní 1916, er eitt ár var liðið frá því að þær fengu kosningarétt. Markmið sjóðsins var að safna fé til byggingar Landspítala.
Til að fagna kosningaréttinum komu konur saman til fundar á Austurvelli í Reykjavík þann 7. júlí 1915. Meðal þeirra kvenna sem ávörpuðu samkomuna var Ingibjörg H. Bjarnason skólastýra Kvennaskólans í Reykjavík og hvatti hún til þess að eitt helsta baráttumál kvenna á vettvangi stjórnmálanna yrði að stuðla að byggingu nýs spítala. Í kjölfarið efndu nokkur kvenfélög í Reykjavík til fjársöfnunar og urðu framlögin stofnfé sjóðsins. Félögin voru Hið íslenska kvenfélag, Hvíta bandið, Kvenfélag Fríkirkjusafnaðarins. Kvenréttindafélag Íslands, Lestrarfélag kvenna, Thorvaldsensfélagið, Ungmennafélagið Iðunn og Verkakvennafélagið Framsókn. Ingibjörg H. Bjarnason var fyrsti formaður sjóðsins og sinnti hún formennskunni til dauðadags árið 1941.
Vel gekk að safna fé í Landspítalasjóðinn og lögðu margir hönd á plóg. Byggingaframkvæmdir við Landspítalann hófust árið 1925 eingöngu með fjárframlagi úr Landspítalasjóðnum. Fjárframlag frá ríkinu barst ekki fyrr en ári síðar. Landspítalinn var vígður árið 1930 og kom þá fram að Landspítalasjóður hafði lagt fram þriðjung byggingakostnaðar.
Landspítalasjóður er enn starfandi (2019) og úr honum er veitt fé til stuðnings rannsóknum og vísindastarfi á spítalanum, til bættrar aðstöðu sjúklinga og til að styrkja hvers konar aðra starfsemi spítalans sjúklingum og starfsfólki til hagsbóta.
Leikhópurinn Gríma
Gríma var leikhópur sem starfræktur var í Reykjavík 1961-1970. Stofnendur hópsins voru þau Erlingur Gíslason, Guðmundur Steinsson, Kristbjörg Kjeld, Magnús Pálsson, Vigdís Finnbogadóttir og Þorvarður Helgason. Gríma lagði áherslu á að kynna nýja strauma í leiklist og að sýna ný og nýstárleg leikrit. Meðal þess sem Gríma setti á svið voru verk framsækinna erlendra höfunda, á borð við Max Frisch, Jean-Paul Sartre og Fernando Arrabal, en einnig sýndu þau ný verk íslenskra leikskálda, t.d. Guðmundar Steinssonar og Odds Björnssonar.
Síðasta sýning Grímu var Hvað er í blýhólknum? eftir Svövu Jakobsdóttur, sem fjallaði um stöðu kvenna undir lok sjöunda áratugarins. Verkið vakti mikla athygli og var tekið upp fyrir sjónvarp 1971.
Heimildir
[https://skemman.is/handle/1946/2749 Hlín Einarsdóttir: Það eru leikhúsin sem ala upp públíkum: Listræn stefna og verkefnaval leikhópsins Grímu 1961-1970. MA-ritgerð við Háskóla Íslands, 2009.]
Ódysseifur
thumb|right|Höfuð Ódysseifs á grískri marmarastyttu frá 2. öld f.Kr. Ódysseifur er aðalpersónan í Ódysseifskviðu Hómers og er einnig mikilvæg persóna í Ilíonskviðu. Ódysseifur var konungur á Íþöku. Hann var þekktur fyrir að vera úrræðagóður og snjall og jafnvel slægur og undirförull. Ódysseifskviða segir frá heimför hans og hrakningum frá Tróju að Trójustríðinu loknu en það tók Ódysseif tíu ár að komast heim að loknu tíu ára löngu stríði. Ódysseifur var sonur Laertesar og Antikleu. Kona hans hét Penelópa en sonur hans hét Telemaakkos. Í harmleiknum Ifigenía í Ális eftir Evripídes er Sísýfos sagður faðir Ódysseifs.
Ísveig
Ísveig er íslenskt kvenmannsnafn.
Dritvík
thumb|Dritvík er umlukin hraunum á þrjá vegu
thumb|Lending í Dritvík er í sand- og malarfjöru
Dritvík var forn verstöð á Snæfellsnesi. Talið er að útræði þaðan hafi byrjað um miðja 16. öld og haldist í þrjár aldir. Talið er að allt að 600 til 700 manns hafi stundað sjósókn í Dritvík þegar mest var. Dritvík er umlukin hraunum á þrjá vegu. Mjög stutt var að róa á fengsæl fiskimið úr Dritvík og víkin var skjólgóð.
Nafnaskýringu á örnefninu Dritvík er að finna í Bárðar sögu Snæfellsáss:
Dritvík er í landi Hólahóla. Landleiðin þangað var löngum torsótt og þurfti að fara yfir úfið hraun. Af Djúpalónssandi er hægt að komast í víkina meðfram sjó en annars þarf að fara yfir úfið og illfært hraun.
Helgafellsklaustur eignaðist Hólahóla árið 1364 þegar Halldóra Þorvaldsdóttir gaf klaustrinu upp í próventu sína þrjár jarðir. Dritvík kemur fyrst fyrir í rituðum heimildum árið 1530 í skjali þar sem segir að skreiðarafgjöld Helgafellsklausturs eigi að afhenda þar.
Bátar lentu annað hvort á Mölinni eða Pollinum sem myndaðist milli Bárðarskips og Dritvíkurkletts.
Á 17., 18. og framan af 19. öld var Dritvík ein stærsta verstöð á Íslandi. Í 18. aldar heimild segir að til forna hafi gengið þar 70 - 80 skip en á 18. öld voru bátar í víkinni oft 40 - 50. Á 19. öld fór að draga úr sjósókn úr Dritvík og útræði þaðan lauk árið 1861. Bátar sem réru úr Dritvík voru flestir áttæringar og minni skip en sexæringar munu ekki hafa gengið þaðan. Fátt er nú í Dritvík sem sýnir að þar hafi 500-600 vermenn hafist við á hverjum vetri. Engar búðarleifar eru þar því menn höfðust við í tjöldum sem voru þannig að tóttir voru hlaðnar og tjaldað yfir. Í vertíðarlok voru tjöldin tekin niður. Örfáar þurrabúðir voru í Dritvík en flestir dvöldu þar aðeins meðan þeir réru til fiskjar.
Jón Helgason orti um Dritvík:
Akkilles
thumb|right|250px|Reiði Akkillesar, eftir [[Giovanni Battista Tiepolo]] Akkilles einnig ritað Akkiles og Akkilleifur (forngríska  Akhilleús) var hetja í Trójustríðinu og aðalpersónan og bestur Akkea í Ilíonskviðu Hómers, þar sem meginþemað er ekki Trójustríðið í heild sinni, heldur reiði Akkillesar og afleiðingar hennar í kjölfar ósættis hans og Agamemnons konungs Mýkenu á tíunda ári stríðsins.
Akkilles var sagður myndarlegastur þeirra sem héldu til Tróju og hraustastur.
Ævi Akkillesar
Akkilles var sonur Peleifs konungs í Þessalíu og Þetisar sjávargyðju. Þétis vildi ekki kvænast Peleif, en Kírón sem seinna varð kennari Akkilesar, hvatti Peleif til að gefast ekki upp. Akkillies átti 6 systkini en Þetis brenndi þau öll á báli til þess að gá hvort þau væru guðakyns eða mannkyns. Faðir Akkilesar, Peleifur, bjargaði honum úr bálinu. Aðrar sagnir herma að Þetis hafi dýft Akkilles ofan í fljótið Stix, sem var fljótið sem skildi á milli lífs og dauða í grískri goðafræði, til að gera hann ódauðlegan. Þetis varð þó að halda um hælana á honum á meðan og því voru hælarnir alltaf hans veiki blettur.
Dag einn heyrði Peleifur spádóm um að Akkiles myndi falla í orrustunni um Tróju. Peleifur sendi þá son sinn til hirðar Lýkomitisar konugs á Skyros klæddan sem konu og bjó hann hjá dætrum konungsins klæddur eins og kona og bjó hjá dætrum kounungsins.
Akkillies varð víðfrægur hermaður og barðist með Grikkjum í orrustunni um Tróju. Akkilles er talinn vera hetja í grískri goðafræði og einn af aðalpersónum orusturnar um Tróju. Þar stjórnaði hann 50 skipum með 5 stríðsherrum.
Hektor prins af Tróju drap elskhuga Akkillesar, Patróklus að nafni, eftir að hinn síðarnefndi þóttist vera Akkillies í orustu. Hektor taldi Patróklus vera Akkilles. Akkilles hefndi sín á Hektori, drap hann í einvígi og dró svo lík hans á eftir hestvagni sínum. Samkvæmt grískum fornritum reiddust guðirnir Akkiles við þetta. Seinna í orustunni um Tróju skaut Paris, bróðir Hektors ör í átt að Akkilles og Appollon beindi örinni í hæl hans og dró það Akkilles til dauða.
Hallvarður Hallsson
Hallvarður Hallsson bóndi, skáld og skipasmiður var uppi á ofanverðri 18. öld. Talið er að hann hafi fæðst um 1723 en hann lést árið 1799. Móðir hans var Sigríður Hallvarðsdóttir en faðir hans var Hallur Erlendsson á Horni. Hallvarður kvæntist ekki og eignaðist engin börn. Hann bjó í Skjaldabjarnarvík á Ströndum alla ævi.