cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arial
201px|thumb|Sýnishorn af Arial. Arial er steinskriftarleturgerð sem er seld með Microsoft Windows, öðrum Microsoft-tölvuforritum, Mac OS X frá Apple Inc og ýmsum tölvuprenturum PostScript. Robin Nicholas og Patricia Saunders hönnuðu stafagerðina árið 1982 fyrir Monotype Typography.
Jólasveinarnir
Íslensku jólasveinarnir eru jólavættir af tröllakyni og voru upphaflega hafðir til að hræða börn dagana fyrir jól. Foreldrar þeirra eru Grýla og Leppalúði og er Jólakötturinn húsdýrið þeirra. Upprunalega voru þeir ekkert í líkingu við alþjóðlega jólasveininn eins og hann birtist í dag, síðskeggjaður, klæddur rauðum fötum og gefandi krökkum gjafir. En á 20. öldinni runnu þeir smámsaman saman við hann með tímanum og í dag eru þeir ekki sömu tröllin eins og þeim er upphaflega lýst.
Síberíueyra
Síberíueyra (fræðiheiti: Cerastium davuricum ) er fjölær jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Asíu.
Jólasveinarnir
Hugmyndir um útlit jólasveinanna hafa verið breytilegar í gegnum aldirnar. Í fyrstu eru þeir taldir tröllum líkir. Þeim var svo lýst að þeir væru klofnir upp í háls, með klær fyrir fingur, kringlótta fætur og engar tær. Þeir voru sagðir illir að eðlisfari og líkastir púkum og lifa mest á blótsyrðum manna og óvönduðum munnsöfnuði. Þeir voru sagðir rógsamir og rángjarnir, einkum á börn. Síðar í nokkurnveginn mannsmynd en stórir, ljótir og luralegir.
Smámsaman tóku þeir þó á sig nokkuð eðlilega mannsmynd og má telja líklegt að myndir Tryggva Magnússonar við jólsveinakvæði Jóhannesar úr Kötlum endurspegli nokkuð hugmyndir manna um þá á þessu síðasta skeiði. Upp úr aldamótum 1900 taka þeir hinsvegar smám saman að fá æ meiri svip af fyrirmynd hins alþjóðlega jólasveins, heilögum Nikulási, bæði hvað snertir útlit, klæðaburð og innræti. Þeir verða vinir barnanna, færa þeim gjafir, syngja fyrir þau og segja sögur sem þeir hefðu aldrei gert hér áður fyrr. Mun kaupmannastéttin beint eða óbeint hafa stuðlað mjög að þessu með því að nota þá í jólaauglýsingum að erlendri fyrirmynd. Þessi þróun hófst fyrst í bæjum, en miklu síðar í sveitum.
Nöfn íslensku jólasveinanna
Í fyrstu útgáfu af Þjóðsögum Jóns Árnasonar koma nöfn jólasveinana fyrst fyrir á prenti. Jón hafði kringum 1860 fengið þrjár nafnarunur með heitum á jólasveinum. Ekki er alveg ljóst í hvaða röð hann fær þær, en hér eru þær nefndar eftir aldri heimildarmanna hans. Hinn elsti þeirra er síra Páll Jónsson, fæddur 1812 og alinn upp fram yfir tvítugt vestur í Dölum, en hafði verið prestur norður í Eyjafirði í næstum 20 ár, á Myrká og Völlum í Svarfaðardal, þegar hann sendi Jóni þessi 13 nöfn:
Stekkjarstaur, Giljagaur, Stúfur, Þvörusleikir, Pottasleikir, Askasleikir, Hurðaskellir, Skyrgámur, Bjúgnakrækir, Gluggagægir, Gáttaþefur, Ketkrókur, Kertasníkir.
Jón Árnason gat sem kunnugt er ekki birt nema um það bil helming þess efnis, sem honum hafði borist, í fyrstu útgáfu þjóðsagnanna, og af nöfnum jólasveina valdi hann til þess romsu frá síra Páli Jónssyni, sem af þeim sökum hafa síðan yfirleitt verið talin hin einu réttu jólasveinanöfn.
Tvö þessara nafna, Giljagaur og Stekkjarstaur, koma fyrir í fyrrnefndu Grýlukvæði frá 18. öld, en þar eru þeir ekki kallaðir jólasveinar. Giljagaur er þar sagður vera bróðir Grýlu, og Stekkjarstaur er einungis sagður vera einn af Grýlu hyski og grimmur við unga sveina.
Næstur að aldri er síra Jón Norðmann á Barði í Fljótum, f. 1820 og alinn upp í Skagafirði vestan Vatna. Hann segir að jólasveinar séu 9 talsins, en tilgreinir samt ekki nema 8 nöfn. Þrjú þeirra koma fyrir í þulu síra Páls:
Pottasleikir, Gluggagægir og Gáttaþefur, en auk þeirra hefur hann þessi nöfn: Pönnuskuggi, Guttormur, Bandaleysir, Lampaskuggi, Klettaskora. Þessi nöfn sáust ekki á prenti fyrr en í riti Jóns Norðmanns, Allrahanda árið 1946.
Þriðju nafnarununa fékk Jón Árnason frá Guðmundi Gísla Sigurðssyni, sem var fæddur 1835 og ólst upp á Stað í Steingrímsfirði, og varð síðar aðstoðarprestur föður síns þar. Þulan var í tveim gerðum eftir tveim heimildamönnum Guðmundar Gísla. Í annarri voru nöfnin 13, en í hinni 14. Þær eru mjög áþekkar, þótt nokkur afbrigði séu nema þrjú seinustu nöfnin. Upptalningin er svona, með tilbrigðunum:
Tífill eða Tífall, Tútur, Baggi, Lútur eða Hnútur, Rauður, Redda, Steingrímur, Sledda, Bjálminn eða Bjálfinn sjálfur, Bjálmans eða Bjálfans barnið, Lækjaræsir, Litli-Pungur, Örvadrumbur. Hin runan hefur í stað þriggja síðustu nafnanna þessi nöfn: Bitahængir, Froðusleikir, Syrjusleikir. Loks er fjórtánda nafnið, hinn alkunni Gluggagægir. Þessi nöfn sáust samt ekki á prenti fyrr en í hinni nýju útgáfu Þjóðsagna Jóns Árnasonar árið 1958 (III:284-285).
Orðið jólasveinn gerir ótvírætt ráð fyrir að þessir náungar séu karlkyns. Samt koma fyrir nöfn sem virðast eiga við kvenkyns verur. Í gamalli þulu úr Steingrímsfirði eru bæði Redda og Sledda, og í þjóðarsál Ríkisútvarpsins í desember árið 1990 uppgötvuðust tvær vestfirskar jólakellingar, Flotsokka úr Dýrafirði og Flotnös úr Önundarfirði. Báðar stálu floti fyrir jólin, önnur í sokk, sem einhver hafði ekki lokið við að prjóna, en hin í nösina á sér.
Algengast er í þjóðsögum að telja þá sveina annaðhvort 9 eða 13. En alltaf komu þeir hver á eftir öðrum, einn á dag og sá síðasti á aðfangadag. Síðan hurfu þeir einn á eftir öðrum aftur til fjalla, sá fyrsti á jóladag. Líklega hefur talan 13 fest sig í sessi sökum þess að þá fór sá síðasti til fjalla á síðasta degi jóla, þrettándanum.
Jólasveinar Jóhannesar úr Kötlum
Heimferð Íslensku jólasveinanna eftir Aðfangadag, samkvæmt kvæði Jóhannesar úr Kötlum, Jólasveinarnir.
Límlykill
Límlykill (fræðiheiti Primula latifolia) er blóm af ættkvísl lykla.
Jólasveinarnir
Jólasveinar Jóhannesar úr Kötlum
Jóhannes notar sömu nöfnin og birtust í þjóðsögunum 70 árum áður, þó með þeirri undantekningu, að hann setur Hurðaskelli í staðinn fyrir Faldafeyki, og þannig hafa hin hálfopinberu jólasveinanöfn verið þekktust síðan. Jóhannes notar líka afbrigðið Pottaskefill fyrir Pottasleiki, og auk þess notar hann afbrigðið Skyrjarmur fyrir Skyrgám. Hvorugt þessara afbrigða hefur þó náð fótfestu í jólatilstandinu.
Þessi afbrigði benda hinsvegar til þess, að Jóhannes hafi ekki endilega haft Þjóðsögur Jóns Árnasonar fyrir framan sig, þegar hann orti vísurnar, heldur farið eftir því, sem hann lærði ungur vestur í Dölum. Og því kynnu þeir síra Páll á Myrká að hafa lært þuluna á sömu slóðum.
Jólakötturinn
Jólakötturinn er óvættur í íslenskum þjóðsögum og er húsdýr hjá Grýlu og Leppalúða. Jólakötturinn er þekktur fyrir að éta börn sem ekki fá flíkur fyrir jólin. Börnunum var til dæmis gefið kerti og einhver spjör, sokkar eða skór, til þess þau þyrftu ekki að klæða köttinn eins og sagt var. Í öðrum útgáfum frásagnarinnar étur jólakötturinn matinn frá börnunum frekar en börnin sjálf, og í enn öðrum gildir þetta jafnt um fullorðna.
Í öðru bindi þjóðsagnasafns Jóns Árnasonar segir um jólaköttinn:
Ævintýri Jóns og Gvendar
Ævintýri Jóns og Gvendar er fyrsta íslenska kvikmyndin sem talist getur alíslensk. Ástæða þess að hún er talin vera fyrst er vegna þess að hún er samin, framleidd og henni leikstýrt af íslendingi, en hið þríeina verk vann Loftur Guðmundsson. Hann samdi ævintýrið sem stuttmynd og hafði bandarískar gamanmyndir sem fyrirmynd. Ævintýri Jóns og Gvendar var frumsýnd í Nýja bíói þann 17. júní árið 1923.
Í myndinni léku nokkrir þekktir leikhúsleikarar þess tíma en aðalhlutverkin léku Tryggvi Magnússon og Eiríkur Beck. Myndin er því miður að mestu glötuð en tveggja mínútna brot er varðveitt í Kvikmyndasafni Íslands.
Skriðdýrafræði
Skriðdýrafræði er undirgrein dýrafræðinnar sem fæst við rannsóknir á skriðdýrum og froskdýrum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast skriðdýrafræðingar.
Þvottaefni
thumb|200px|Þvottaefni í duftformi thumbnail|Auglýsing fyrir íslenskt þvottaduft í Morgunblaðinu árið 1954
Þvottaefni er hreinsiefni sem notað er til að þvo þvott. Oftast fæst þvottaefni í duftformi en það er líka fáanlegt sem vökvi. Þvottaefni er yfirleitt sett inn í þvottavél ásamt mýkingarefni en má líka nota það til að þvo með höndunum.
Heimspeki 17. aldar
'''Heimspeki 17. aldar''' er almennt talin marka upphaf nútímaheimspeki og endalok miðaldaheimspekinnar og skólaspekinnar enda þótt stundum séu síðustu tvær aldir þess tíma taldar marka sérstakt tímabil í sögu heimspekinnar og nefndar heimspeki endurreisnartímans. Enn fremur eru 17. og 18. öldin stundum taldar til „upplýsingartímans“ og er þá talað um heimspeki upplýsingarinnar sem tók við af heimspeki endurreisnarinnar.
Þvottaefni
Innihald
Í flestum nútímaþvottaefnum eru nokkur ólík efni. Helstu þrjú efnin eru vatnsmýkingarefni (allt að 50 % af magni), yfirborðsvirk efni (15 %) og bleikiefni (7 %).
Heimspeki 17. aldar
Yfirlit
Í sögu vestrænnar heimspeki er nútíminn oft talinn hefjast á 17. öld — nánar tiltekið með skrifum René Descartes, sem mótaði að verulegu leyti stefnu heimspekilegrar orðræðu og heimspekilega aðferðafræði. Ein meginbreytingin var fólgin í aukinni áherslu á þekkingarfræði á kostnað frumspekinnar. Tímabilið einkennist ekki síst af tilraunum til þess að setja fram heildstæð heimspekikerfi — heimspekingar reyndu að setja fram heimspekikerfi sem í senn næðu yfir þekkingarfræði, frumspeki, rökfræði og siðfræði og jafnvel stjórnspeki og náttúruvísindi einnig.
þýski heimspekingurinn Immanuel Kant (1724 – 1804) greindi forvera sína í tvær meginfylkingar: rökhyggjumenn og raunhyggjumenn. Nútímaheimspeki, einkum á 17. og 18. öld, er oft lýst sem átökum milli þessara tveggja fylkinga. Greiningin er þó einföldun og tímaskekkja að því leyti að heimspekingarnir sem um ræðir litu ekki á sig sem annaðhvort raunhyggju- eða rökhyggjumenn.
Þvottaefni
Vatnsmýkingarefni
Þvottaefni inniheldur vatnsmýkingarefni sem fjarlægir kalsínjón í gegnum ýmsar aðferðir. Dæmi um vatsnmýkingarefni eru þvottasódi, sápa og geislasteinn, en eitt helsta þeirra er natríumþrífosfat.
Heimspeki 17. aldar
Yfirlit
Þrátt fyrir að vera ef til vill að einhverju leyti villandi hefur greiningin þótt þægileg til að lýsa áherslumun og meginviðhorfum heimspekinga á 17. og 18. öld og er enn víða notuð. Megin rökhyggjumennirnur eru venjulega taldir vera Descartes, Baruch Spinoza og Gottfried Wilhelm Leibniz. Megin raunhyggjumennirnir eru taldir vera John Locke, George Berkeley og David Hume en mikilvægir forverar þeirra voru Francis Bacon og Thomas Hobbes. Athygli vekur að megin rökhyggjumennirnir voru allir af meginlandi Evrópu en raunhyggjumennirnir frá enskumælandi löndum. Sumir hafa því viljað rekja rót skiptingar 20. aldar heimspeki í meginlandsheimspeki og rökgreiningarheimspeki til þessa tíma; slík söguskýring er umdeilanleg og líklega nokkur ofureinföldun, enda þótt bresk heimspekihefð hafi verið snar þáttur í rökgreiningarheimspekinni.
Stundum er sagt að deilan milli rökhyggju- og raunhyggjumanna hafi snúist um tilvist „áskapaðra hugmynda“. Rökhyggjumennirnir töldu að skynsemin ein nægði, að minnsta kosti kenningu samkvæmt ef ekki í reynd, til að afla allrar þekkingar. Raunhyggjumennirnir höfnuðu þessu og töldu að öll þekking yrði til með skynreynslu. Rökhyggjumenn litu til stærfræðinnar sem fyrirmyndar þekkingar en raunhyggjumennirnir litu frekar til náttúruvísindanna. Til grundvallar greiningar Kants liggur áherslan á þekkingarfræði. Sé litið á hina ýmsu heimspekinga þessa tíma út frá frumspeki þeirra, siðfræði eða málspeki gæti skiptingin verið allt öðruvísi. Jafnvel þótt þekkingarfræðin sé lögðtil grundvallar má deila um skiptinguna: til dæmis féllust flestir rökhyggjumannanna á að í reynd yrðum við að reiða okkur á raunvísindin til að afla þekkingar á ytri heiminum; margir þeirra fengust við slíkar vísindarannsóknir. Raunhyggjumennirnir, á hinn bóginn, féllust almennt á að a priori þekking væri möguleg í stæðrfræði og rökfræði og af meginmálsvörum raunhyggjunnar hafði einungis Locke formlega þjálfun í raunvísindum.
Þvottaefni
Bleikiefni
Bleikiefni fjarlægir jurtaefni eins og blaðgrænu, jurtabláma (antósýanín), sútunarsýrur (tannín) og önnur efni. Oftast er það bleikiefni sem er að finna í þvottaefni oxunarefni, eins og natríumperbórat og natríumhýpóklórít. Stundum er bætt við efnum sem hjálpa með að virkja bleikiefnið.
Ensím
Mörg þvottaefni innihalda ensím, allt að 2 % af heildarmagninu í sumum vörum. Þessi ensím brjóta niður bletti sem samanstanda af prótín, fitum og kolvetni en fyrir hvern blett þarf ólíkt ensím, það er próteasa fyrir prótín, lípasa fyrir fitur og amýlasa fyrir kolvetni.
Heimspeki 17. aldar
Yfirlit
Stjórnspekin blómstraði einnig á þessum tíma. Thomas Hobbes gaf út ritið Leviathan og Locke gaf út Tvær ritgerðir um ríkisvald (Two Treatises of Government).
Aðskilnaður heimspekinnar og guðfræðinnar varð endanlegur á 17. öld. Heimspekingar ræddu enn um guð — og rökstuddu jafnvel tilvist guðdómsins — en nú var rökræðan á heimspekilegum forsendum og ekki í þjónustu guðfræðinnar. Í kjölfarið minnkaði svo áhugi heimspekinga á trúarheimspeki verulega.
Innvortis blæðing
Innvortis blæðing á sér stað þegar blóð rennur úr blóðrásarkerfinu í líkamshol. Innvortis blæðing getur verið lífshættuleg og krefst aðkallandi læknisaðstoðar. Blæðing úr hjartanu eða heilanum, lungunum er mjög alvarleg og getur valdið hjartastoppi eða dauða ef viðkomandi er ekki meðhöndlaður strax.
Innvorts blæðing getur komið fyrir út af meiðsli á borð við högg í bílaslysi eða hnífstungu. Sjúkdómar eins og hár blóðþrýstingur, slagæðargúlpur eða magasár geta líka valdið innvortis blæðingu. Í tilfelli krabbameins í maganum eða lungunum getur hún líka komið fyrir. Aðrir sjúkdómar sem geta leitt af sér innvortis blæðingu eru skyrbjúgur, utanlegsmeðganga, ofkæling, blöðrur á eggjastokkunum, dreyrasýki og malaría.
Oxalis grandis
Oxalis grandis er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá austurhluta Bandaríkjanna.
Hrafninn
thumb|right|Myndskreyting við kvæðið eftir [[Édouard Manet.]] Hrafninn er söguljóð eftir Edgar Allan Poe sem kom fyrst út 29. janúar árið 1845 í dagblaðinu New York Evening Mirror. Kvæðið fjallar um hrafn sem heimsækir mann sem syrgir ástkonu sína. Maðurinn er ljóðmælandi en hrafninn, sem fær sér sæti á brjóstmynd af Aþenu, krunkar „Nevermore“ í lok hvers erindis. Þetta viðkvæði hrafnsins hefur verið þýtt á ýmsa vegu, meðal annars „Aldrei meir“ (Einar Benediktsson), „Aldrei - kró“ (Matthías Jochumsson), „Enginn er“ (Jochum Eggertsson) og „Aldrei“ (Helgi Hálfdanarson).
Saga Hrafnsins
Edgar Allan Poe orti Hrafninn veturinn 1843. Meðan hann var að yrkja kvæðið, bjó hann ásamt konu sinni og tengdamóður við sult og seyru. Hann fór með kvæðið til ýmissa ritstjóra, en enginn þeirra hafði lyst á að kaupa það til birtingar. Einn af ritstjórunum sem hann talaði við, Godey að nafni, sagði:
Á endanum tókst Poe að selja Hrafninn fyrir 10 dollara og þótti geypihátt verð. Hann var nú, eftir allt, sem á undan var gengið, búinn að glata trúnni á ágæti kvæðisins og það til þeirra muna, að hann setti dulnefnið Quarles undir það í stað nafns síns. En aldrei hefur nokkuð kvæði vakið aðra eins athygli á svo skömmum tíma. Allur hinn enskumælandi heimur las það með hrifningu. Gekkst Poe þá við faðerni kvæðisins og eftir það var nafn hans prentað undir því.
Íslenskar þýðingar
Til eru að minnsta kosti sjö þýðingar kvæðisins á íslensku. Sú sem er langþekktust er þýðing Einars Benediktssonar sem kom út á prenti 1892, en einnig eru til þýðingar kvæðisins eftir Matthías Jochumsson, Sigurjón Friðriksson (1937), Jochum Eggertsson (1941), Þorstein frá Hamri (1985), Gunnar Gunnlaugsson (1986), Pál V.G. Kolka og Helga Hálfdánarson.
Aasiaat
thumb|250 px|right|Séð úr höfninni í Aasiaat Aasiaat (eldri stafsetning: Ausiait), á dönsku: Egedesminde er fjórði stærsti bærinn á Grænlandi og hluti af sveitarfélaginu Avannaata. Aasiaat er á eyju við suðurströnd Diskó-flóa.
Grænlenska nafnið Aasiaat þýðir "Köngulóaborgin". Meðalhiti mældist 2003 -11,8 °C í febrúar og 9,3 °C í júlí.
Aasiaat er annað af tveimur byggðarlögum á Grænlandi sem ekki eru að neinu leyti á meginlandinu. Hitt byggðarlagið er Qeqertarsuaq. Við manntal 2017, voru íbúar 3100. Aasiaat er stundum nefnt Borg hvalanna, enda má oft sjá hvali í kring um eyjarnar.
Sögubrot
Fornleifafræðingar álykta að elstu leifar mannlegs lífs á Diskóflóasvæðinu séu frá því um 4000 árum f. Kr. Forfeður núverandi íbúa virðast hafa sest að í Aasiaat og á svæðinu þar í kring á 13. öld. Þetta voru veiðimenn sem ekki höfðu fasta búsetu heldur fluttu allar eigur sínar eftir því hvar best veiði gafst.
Niels Egede, sonur Hans Egede, sem fyrstur hóf trúboð á Grænlandi, lagði grunninn að þorpinu sem nú heitir Aasiaat árið 1759. Danir nefndu það Egedesminde í höfuðið á honum og notuðu aðstöðuna um tíma til að hindra vöruskiptaverslun inuíta við evrópska hvalveiðimenn, sem flestir komu frá Hollandi.
Atvinnulíf
Rækju- og krabbaveiði er aðalatvinnugrein í Aasiaat auk skipasmíða og ferðamannamóttöku.
Sepp Herberger
Sepp Herberger (28. mars 1897 – 28. apríl 1977) var fyrrverandi þýskur knattspyrnumaður og þjálfari þýska landsliðsins. Hann varð heimsmeistari sem þjálfari á HM í Sviss 1954.
Æviágrip
thumb|Sepp Herberger (til hægri) á tali við Oswald Pfau, landsliðsþjálfara Austur-Þýskalands. Sepp Herberger (Joseph Herberger) fæddist 28. mars 1897 í Mannheim. Hann var 14 ára gamall þegar hann byrjaði að æfa með Waldhof Mannheim og var þar framherji. 1914 komst hann í aðalliðið, en ekki var leikið meðan heimstyrjöldin fyrri geisaði. 1921 fór hann í VfR Mannheim og spilaði þar í 5 ár. Hann var ásamt því starfsmaður Deutsche Bank. Á árunum 1921, 1924 og 1925 spilaði hann alls þrjá landsleiki með Þýskalandi. Hann skoraði tvö mörk, bæði í fyrsta leik sínum. 1926 flutti hann til Berlínar og spilaði með Tennis Borussia Berlin í 4 ár. 1930 lagði skóna á hilluna. Hann var þá jafnframt starfsmaður í banka í Berlín. Sama ár útskrifaðist hann úr íþróttaskóla með réttindi til þjálfunar. Hann hóf að þjálfa Tennis Borussia Berlin í tvö ár, en var svo kallaður sem landsliðsþjálfari 1936. Herberger gekk í nasistaflokkinn 1933, en var rekinn þaðan eftir slæmt gengi þýska landsliðsins á Ólympíuleikunum í Berlín 1936. Eftir stríð varð Herberger þjálfari Eintracht Frankfurt í eitt keppnistímabil, en varð landliðsþjálfari á ný 1949 þegar þýska landsliðið hóf keppni aftur eftir stríð. Helsti árangur hans var sigur á heimsmeistaramótinu í knattspyrnu í Sviss 1954. Þýskaland var þá rétt að rétta úr kútnum eftir stríð og voru ekki hátt skrifaðir í knattspyrnuheiminum á þeim tíma. Liðið sigraði Tyrki, en tapaði fyrir Ungverjum 2:7 í riðlakeppninni. Í fjórðungsúrslitum sigraði Þýskaland Júgóslavíu 2:0 og Austurríki 6:1 í undanúrslitum. Úrslitaleikurinn var svo gegn Ungverjum, sem þóttu langtum sigurstranglegri og höfðu unnið Þjóðverja í riðlakeppninni. En Þjóðverjar unnu 3:2 í Bern. Eftir þetta voru leikmenn og þjálfari kallaðir Hetjurnar frá Bern. Talað var um sigurinn sem Undrið í Bern (Das Wunder von Bern). Herberger starfaði sem landsliðsþjálfari til 1964, er hann settist í helgan stein. Það ár var haldinn kveðjuleikur fyrir hann gegn Skotlandi, sem endaði með 2:2 jafntefli. Herberger bað því um annan kveðjuleik og í honum sigruðu Þjóðverjar Finna 4:1 í Helsinki. Sepp Herberger lést 28. apríl 1977 í Weinheim-Hohensachsen.
Annað markvert
Sepp Herberger var mikill frímerkjasafnari og hefur mynd af honum birst á nokkrum frímerkjum.
Listi yfir CSI:NY (1. þáttaröð)
Fyrsta þáttaröðin af CSI: NY var frumsýnd 22.september 2004 og sýndir voru 23 þættir.
Í fyrstu þáttaröðinnni af CSI: NY fá áhorfendur að kynnast New York CSI með Mac Taylor í fararbroddi. Með honum í CSI liðinu eru: Stella Bonasera aðstoðaryfirmaður CSI liðsins ; Danny Messers sem var handvalinn af Mac í liðið og New York búi í húð og hár; Aiden Burn ákafur CSI rannsóknarmaður; Dr Sheldon Hawkes réttarlæknir og Don Flack NYPD rannsóknarfulltrúi.
Jón Sigurðsson (verkalýðsforingi)
Jón Sigurðsson (12. maí 1902 - 6. júlí 1984) var stofnandi og fyrsti formaður Sjómannasambands Íslands.
Ævi
Jón fæddist í Hafnarfirði. Foreldrar hans voru Sigurður Jónsson, fiskmatsmaður, og fyrri kona hans, Guðný Ágústa Gísladóttir, en hún lést úr berklum árið 1910. Jón var í miðið af börnum þeirra fimm. Faðir hans kvæntist aftur og eignaðist sjö börn með seinni konu sinni, þótt aðeins fimm kæmust upp.
Eftir barna- og gagnfræðaskólanám í Hafnarfirði og Ási í Ásahreppi stundaði hann sjóvinnustörf á skútum, bátum og togurum. Árið 1934 varð hann fyrsti erindreki Alþýðusambands Íslands samkvæmt skipunarbréfi frá Jóni Baldvinssyni, forseta sambandsins, en varð síðar fyrsti framkvæmdastjóri Alþýðusambandsins, sem hann gegndi með hléum 1940 - 1944. Þá var hann ritari Sjómannafélags Reykjavíkur 1932 - 1934 og 1951 - 1961 og formaður félagsins 1967 - 1971. Var í framboði til Alþingis í Austur-Húnavatnssýslu 1933 og aftur 1937, en féll í bæði skiptin fyrir Jóni Pálmasyni á Akri. Fór fram í þriðja sinn fyrir Alþýðuflokkinn í alþingiskosningunum árið 1942 og þá á Akureyri, en féll líka í það skiptið. Starfsmaður Pósts og síma 1945-1948. Varð aftur framkvæmdastjóri ASÍ 1949 - 1954. Kenndi ungum jafnaðarmönnum fundarsköp og ræðumennsku á vegum Alþýðuflokksins á tímabilinu 1940-1950. Í sölunefnd setuliðseigna 1945 - 1947. Framkvæmdastjóri Félags sérleyfishafa 1955-1958. Forstjóri Innflutningsskrifstofunnar 1958-1960. Skrifstofustjóri hjá Verðlagsstjóra 1961 - 1966 og 1968 - 1972.
Þann 24. febrúar 1957 gerðist hann einn af helstu hvatamönnum að stofnun Sjómannasambands Íslands. Á framhaldsstofnfundinum í október það sama ár var hann kjörinn formaður Sjómannasambandsins og gegndi þeirri stöðu samfleytt til 1976 meðfram öðrum störfum. Hann sat í miðstjórn Alþýðusambandsins með hléum frá 1938 - 1976. Sat í Verðlagsráði sjávarútvegsins frá stofnun þess 1961 - 1977, þar af formaður 1966 - 1968. Í hafnarstjórn Reykjavíkur 1958 - 1963. Formaður hússtjórnar Norræna hússins frá opnun þess 1968 - 1979. Í stjórn Síldarverksmiðja ríkisins 1934 - 1937 og 1974 - 1976. Í verðlagsnefnd 1960 - 1980. Í stjórn Alþýðuflokksins 1934 - 1976, þar af 25 ár í framkvæmdastjórn flokksins. Stofnandi og formaður Verkalýðsmálanefndar flokksins í 20 ár. Var í mörgum stjórnskipuðum nefndum. Var fastur fulltrúi verkalýðshreyfingarinnar á alþjóðaþingum, svo sem þingum ITF, ICFTU, auk samnorrænna fiskiráðstefna, sem voru haldnar til skiptis í hverju Norðurlandanna fyrir sig. Þá var hann ævinlega boðinn á þing Alþýðusambandanna á Norðurlöndum. Var fulltrúi Íslands á 25. allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í New York árið 1970. Þá var hann einn af föstum ræðumönnum á hátíðarsamkomum verkalýðshreyfingarinnar á 1. maí ár hvert. Rak ásamt eiginkonu sinni Fjölritunarstofu Jóhönnu Guðmundsdóttur 1948 - 1976. Heiðursfélagi í Verkalýðsfélagi Hólmavíkur, Bifreiðastjórafélaginu Frama og í Alþýðuflokknum. Sæmdur gullmerki Sjómannadagsráðs 1976 og riddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu 1. janúar 1973. Ritstjóri Neista, blaðs jafnaðarmanna á Siglufirði 1935-1937. Ritstjóri Sæfara, blaðs Sjómannasambands Íslands 1958. Jón lést í Reykjavík 6. júlí 1984.
Jón var tvíkvæntur. Seinni kona hans var Jóhanna Guðmundsdóttir frá Seyðisfirði, bókari og framkvæmdastjóri (f. 30. júlí 1909 - d. 9. nóvember 1985). Þau eignuðust eina dóttur, en fyrir átti Jón fjögur börn af fyrra hjónabandi.
Páskauppreisnin
thumb|right|Fæðing írska lýðveldisins eftir Walter Paget sýnir sprengjuárásir breska hersins á pósthúsið þar sem uppreisnarmennirnir komu sér upp byrgi. Páskauppreisnin (írska: Éirí Amach na Cásca) var vopnuð uppreisn gegn breskum yfirráðum á Írlandi sem hófst 24. apríl, á öðrum degi páska, 1916.
Uppreisnin er frægasta tilraun herskárra írskra lýðveldissinna til þess ná fram sjálfstæði Írlands með valdi. „Hið írska bræðralag lýðveldisins“ skipulagði uppreisnina og hrinti henni í framkvæmd gegnum hernaðararm sinn „Írsku sjálfboðaliðana“ sem kennarinn og lögmaðurinn Patrick Pearse stjórnaði. Pearse og félagar hans réðust gegn Bretum víða um Dyflinni. Með aðstoð herskárra írskra sósíalista náðu þeir yfirráðum á aðalpósthúsi borgarinnar og lýstu yfir sjálfstæði Írlands. Næsta morgun höfðu þeir náð yfirráðum víðast hvar um borgina. Bretar snerust þá til varna og þann 29. apríl hafði uppreisnin verið brotin á bak aftur.
Pearse var tekinn af lífi ásamt 14 öðrum fyrir þátt þeirra í uppreisninni. Uppreisnarmennirnir höfðu í raun lítinn stuðning meðal almennings, jafnvel meðal þjóðernissinna sem litu á þá sem óábyrga ævintýramenn en almenningsálitið tók að breytast þegar fréttist af harkalegri meðferð Breta á uppreisnarmönnunum. Vopnuð átök héldu áfram eftir Páskauppreisnina og Írar fögnuðu sjálfstæði árið 1922, með stofnun lýðveldis.
Sex sýslur í norðurhluta landsins eru þó enn undir stjórn Bretlands, en þjóðernissinnar innan Írska lýðveldishersins (IRA) héldu baráttunni fyrir fullu sjálfstæði Írlands áfram.
Að sumra mati var Páskauppreisnin fyrsta sósíalistabyltingin í Evrópu en sú lýsing er hæpin, aðeins einn af leiðtogum uppreisnarmannanna, James Connoly, var sannfærður sósíalisti og þó margir hafi að nafninu til lýst yfir stuðningi við sósíalískt frjálst Írland þá var það aðallega gert til að tryggja stuðning Connoly fremur en af pólitískri sannfæringu.
Dorytomus
Dorytomus er ættkvísl af ranabjölluætt af undirættinni Curculioninae. Henni var fyrst lýst af þýska skordýrafræðingnum, Ernst Friedrich Germar 1817.
Asvanstíflan
thumb|right|Stóra Asvanstíflan. Asvanstíflan eru tvær stíflur við fyrstu flúðirnar í Níl við borgina Asvan. Stíflugerð á þessum stað hófst 1899 og þjónaði þeim tilgangi að jafna vatnsmagnið í Níl og binda þannig enda á flóð- og þurrkatímabil, auk þess að framleiða rafmagn og veita vatni í áveitukerfi til jarðræktar.
Bretar reistu fyrstu stífluna og lauk byggingu hennar árið 1902. Brátt kom í ljós að hún var of lág og hún var síðar hækkuð í tveimur áföngum sem lauk 1912 og 1933. Árið 1946 flæddi áin yfir stífluna og var þá ákveðið, í stað þess að hækka hana einu sinni enn, að reisa nýja stíflu 6 km ofar í ánni. Áætlanagerð hófst skömmu eftir byltingu Nassers 1952 og ætluðu Bandaríkin og Bretland fyrst að lána fé til verksins en þau drógu það til baka 1956. Egyptar þjóðnýttu þá Súesskurðinn, sem leiddi til Súesdeilunnar, og nýttu tekjurnar af honum til að fjármagna stíflugerðina. Um þriðjung kostnaðarins greiddu þó Sovétríkin með gjafafé og sovéskt verktakafyrirtæki hannaði stífluna sjálfa. Vinna við hana hófst 1960 og miðlunarlónið náði fullri hæð 1976.
Ameríski draumurinn
Ameríski draumurinn eru þættir frá 2010 þar sem Auðunn Blöndal, Egill Einarsson, Sverrir Þór Sverrisson, og Vilhelm Anton Jónsson keppast í því að ferðast hringinn í kringum Bandaríkinn. Í draumnum eru tvö lið, sem eru 2 harðir (Auddi og Gillz) og Villisveppirnir (Sveppi og Villi).
Framhaldsþátturinn Evrópski draumurinn var sendur út 2012, Asíski draumurinn 2017 og Suður-Ameríski draumurinn 2018.
Johannes V. Jensen
thumb|right|Johannes V. Jensen Johannes Vilhelm Jensen (20. janúar 1873 – 25. nóvember 1950) var danskur rithöfundur. Hann fékk bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1944.
Ævi og störf
Árið 1901 sendi hann frá sér sögulegu skáldsöguna Fall konungs (danska: Kongens fald) um konunginn Kristján 2. Sú bók var valin mesta skáldverk 20. aldar af dagblöðunum Politiken og Berlingske Tidende árið 1999. Af öðrum vinsælum verkum Jensen mætti nefna sagnaflokkinn Den lange rejse í sex bindum.
Á seinni hluta ferils síns tók Jensen í vaxandi mæli að sinna rannsóknum á dýrafræði með áherslu á þróunarkenningar. Jafnframt sinnti hann þýðingum, þar á meðal á Íslendingasögunum.
Stórt landsvæði á norðanverðu Grænlandi, Johannes V. Jensen land, heitir eftir höfundinum.
Geðspítali
Geðspítali er sjúkrahús (einnig nefnd geðsjúkrahús) þar sem liggja inni sjúklingar sem þjást af geðrænum vandamálum, yfirleitt alvarlegum. Á slíkum sjúkrahúsum er reynt sem fremstur er kostur að ráða bug á þessum vandamálum og hjálpa sjúklingum að öðlast heilsu til að takast sjálfir á við daglegt líf.
Stafræn borgaravitund
thumb|Maður ber ábyrgð á því sem skrifað er á netið. Stafræn borgaravitund (e. digital citizenship) er að hafa þekkingu, færni og viðhorf sem þarf til að sýna ábyrga og virðingaverða hegðun þegar tækni er notuð eða þegar tekið er þátt í stafrænu umhverfi. Hún er víðtækari en almennar siðareglur í tölvupóstsamskiptum og snýst um að forðast ritstuld, hvernig á að finna og meta upplýsingar, virða höfundarétt, vernda persónuupplýsingar, örugga netnotkun, og vita hvernig á að takast á við neteinelti.
Við erum að undirbúa nemendur til þrífast á 21. öldinni. Stafræn borgaravitund, með áherslu á bæði siðferðilega hegðun og öryggi, er lykilþáttur í að kenna nemendum að nota stafræna tækni til að nemendur nýti sem best möguleika sína í námi.
Skilgreining
Hægt er að skipta stafræn borgaravitund í níu þætti:
Skátafélagið Bjarmi
Skátafélagið Bjarmi ― Skátastarf mun hafa hafist á Blönduósi 8. ágúst 1938 og hefur haldist síðan með mislöngum hléum.
William Herschel
thumb|William Herschel fæddist í Hannover William Herschel (15. nóvember 1738 í Hannover – 25. ágúst 1822 í Slough) var enskur stjörnufræðingur af þýskum uppruna sem öðlaðist heimsfrægð fyrir að uppgötva reikistjörnuna Úranus árið 1781. Hann var einnig virtur tónlistarmaður og tónskáld.
Æviferill
thumb|Stærsti sjónaukinn sem Herschel smíðaði var 12 metra langur Herschel fæddist í þýsku borginni Hannover meðan hún var höfuðborg konungsríkisins Hannover og var skírður Friedrich Wilhelm. Snemma lærði hann á hljóðfæri og spilaði á óbó. Hann gekk í herinn í 7 ára stríðinu 1757 en þegar Frakkar hertóku Hannover, flúði hann til Englands. Þar gerðist hann tónlistarmaður, tónskáld og organisti. Árið 1766 varð hann tónlistarstjóri í ensku borginni Bath. Eftir að hann kvæntist, fluttist hann til Slough, en þar starfaði hann til dauðadags og gerði sínar frægu uppgötvanir. Hann hóf að nema stærðfræði og öðlaðist við það áhuga á linsum, sjónaukum og stjörnufræði. Herschel smíðaði nokkra stjörnusjónauka um ævina, en sá stærsti var allt að tólf metra langur. Þetta var stærsti stjörnusjónauki heims í rúma öld og stóð á grind utandyra. Sjónaukinn eyðilagðist í stormi nokkru síðar. Áhugasvið Herschels var óvenjulegt hvað það varðar að hann hafði minni áhuga á tunglinu, reikistjörnum og halastjörnum, heldur beindist áhugi hans fyrst og fremst að fastastjörnum. Á þeim tíma vissu menn ekki að hér væri um sólir í órafjarlægð að ræða. Herschel reyndi að reikna út fjarlægðir þeirra frá jörðu og notaði við það stærð stjarnanna. Hann gerði þó þau mistök að ætla að þær væru allar jafn stórar. Því væru stærri stjörnurnar nær jörðu en þær minni fjær. Herschel hafði einnig áhuga á stjörnuþokum og kortlagði þær á stjörnukorti. Árið 1781 sá hann nýjan hnött innan sólkerfisins og taldi í fyrstu að hér væri um nýja halastjörnu að ræða. Fljótlega komst hann þó að þeirri niðurstöðu að þetta væri ný reikistjarna. Fréttin um þetta barst eins og eldur í sinu og varð Herschel víðfrægur fyrir fund sinn. Herschel bjó mestmegnis í ensku borginni Slough. Þar lést hann árið 1822 og var jarðsettur við St. Laurence kapelluna.
Úranus
thumb|Úranus ásamt hringjum og nokkrum tunglum Frá örófi alda töldu menn aðeins fimm reikistjörnur: Merkúríus, Venus, Mars, Júpíter og Satúrnus. Allar sjást þær með berum augum. Þessar reikistjörnur, ásamt sól og tungli, mynduðu hina 7 alkunnu himinhnetti. Á miðöldum var þetta heilagur sannleikur. Ekki mátti hrófla við þessari tölu. Þar að auki voru þessir himinhnettir sléttir og hreinir. Uppgötvanir Galileós um tungl umhverfis Júpíter var hafnað, eins og uppgötvanir hans um fjöll á tunglinu og hringi í kringum Satúrnus. Menn þekktu hins vegar til halastjarna. Þegar Herschel uppgötvaði nýjan hnött innan sólkerfisins 1781, var því tekið sem mikilsverðri uppgötvun. Herschel sjálfur taldi að hér væri um halastjörnu að ræða og nefndi hana Georgium Sidus (Georgsstjarnan), eftir Englandskonungi (sem reyndar var einnig frá Hannover). En við frekari útreikninga kom í ljós að braut hnattarins líktist braut hinna reikistjarnanna, en ekki brautir halastjarna. Herschel komst því að þeirri niðurstöðu að hér hlyti að vera um nýuppgötvaða reikistjörnu að ræða, sem væri svo langt frá jörðu að hún sæist ekki nema með bestu stjörnusjónaukum. Fréttin um nýja reikistjörnu barst eins og eldur í sinu um alla Evrópu og varð Herschel heimsfrægur á svipstundu. Allt í einu sá fólk að sólkerfið væri meira og stærra en gert hafði verið ráð fyrir í aldaraðir. Herschel breytti heiti hnattarins í Úranus, sem var heiti á fornguði í grískri goðafræði. Þegar Herschel endurbætti stjörnusjónauka sína, uppgötvaði hann 1787 tvö tungl sem snerust í kringum Úranus. Þau voru kölluð Títanía og Oberon. 1797 uppgötvaði hann hringi í kringum Úranus. Engir aðrir stjörnufræðingar eftir hans daga komu hins vegar auga á hringina og voru þeir því dæmdir sem mistök Herschels. Það var ekki fyrr en 1977, 180 árum síðar, að stjörnufræðingar uppgötvuðu hringi Úranusar á nýjan leik.
Aðrar uppgötvanir
Með smíði stærri og betri stjörnusjónauka var Herschel í einstakri aðstöðu til að skoða fyrirbæri í himingeiminum, fyrirbæri sem engir aðrir jarðarbúar höfðu fram að þessu séð. Aðaláhugamál Herschels voru stjörnuþokur. Árin 1780-81 gaf Charles Messier út stjörnukort af 103 stjörnuþokum sem þekktar voru á þessum tíma. Menn voru hins vegar ekki á eitt sáttir um gerð stjörnuþoka, þ.e. hvort hér væri um þétta hópa af stjörnum að ræða, eða leifturský eða jafnvel vökva. Herschel athugaði þessar þokur, enda hafði hann smíðað stærsta stjörnusjónauka heims. Hann uppgötvaði mýmargar nýjar stjörnuþokur og komst að þeirri niðurstöðu að hér væri um þétta stjörnuklasa að ræða. Þegar ekki var hægt að greina stjörnur í þokunu, taldi hann að þær væru svo langt í burtu að stjörnurnar sjálfar sæust ekki. Tæknilega hafði hann rétt fyrir sér í mörgum tilfellum. En síðari tíma stjörnufræði hefur aðgreint stjörnuþokur í þrennt: Þéttar stjörnur, gasþokur og fjarlægar vetrarbrautir. Herschel skráði og kortlagði allar þessar stjörnuþokur. Til viðbótar reyndi hann að teikna upp lögun vetrarbrautarinnar. Auk Úranusar og tveggja stærstu tungla hans, uppgötvaði Herschel einnig tvö tungl í kringum Satúrnus. Þau kallaði hann Mímas og Enceladus. Þar með var Herschel eina persónan á 18. öld til að uppgötva ný tungl og sá fyrsti eftir Galíleó. Enn fremur var hann fyrsti maðurinn til að uppgötva árstíðaskipti á Mars, gufuhvolf á Venus og setti sólbletti í samhengi við veðurfar á jörðinni.
Hannes Sigurbjörn Jónsson
Hannes Sigurbjörn Jónsson (f. 25. apríl 1975) er formaður Körfuknattleikssambands Íslands og stjórnarmaður í FIBA Europe
Breiðablik
Hannes hóf afskipti af körfuknattleik 1989 þegar hann tók sæti í stjórn körfuknattleiksdeildar Breiðabliks og hann ásamt þeirri stjórn hóf að efla körfuboltann í Kópavogi þrátt fyrir að körfuboltadeildin væri þá 20 ára gömul hafði lítið starf verið í körfuboltanum í Kópavogi. Á árunum 1989-1995 efldist starfið innan Breiðabliks og á nokkrum árum varð Körfuknattleiksdeild Breiðabliks ein af stærstu körfuknattleiksdeildum landsins. Hannes starfaði í stjórn körfuknattleiksdeildarinnar til ársins 1999 þar af sem formaður frá 1997. Hannes hefur setið í aðalstjórn Breiðabliks og ýmsum nefndum á vegum félagsins. Einnig hefur Hannes setið í stjórn Ungmennasamband Kjalarnesþings (UMSK).
FIBA Europe
Hannes tók sæti í fjárhagsnefnd FIBA Europe árið 2010, 17. maí 2014 var hann svo kosinn í stjórn FIBA Europe og á fyrsta stjórnarfundi kosinn formaður Smáþjóðanefndar FIBA Europe.
Meðal róna og dóna í Arisóna og Gullnáman
Meðal dóna og róna í Arísóna og Gullnáman eftir belgíska teiknarann Maurice de Bevere (Morris) er 22. bókin í íslensku ritröðinni um Lukku Láka. Bókin var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Sögurnar, sem bókin hefur að geyma, birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (franska: Le Journal de Spirou) á árunum 1946-1947, en voru gefnar út í bókarformi í Belgíu á árunum 1949 og 1951, þ.e. annars vegar í bókinni Gullnáman (f. La Mine d´or de Dick Digger) sem kom út árið 1949 og hins vegar í bókinni Arísóna (f. Arizona) sem kom út árið 1951.
Söguþráður
Bókin hefur að geyma tvær sögur, Arísóna og Gullnámuna. Arísóna er fyrsta Lukku Láka sagan sem kom fyrir almenningssjónir í tímaritinu Sval á árinu 1946. Í sögunni reynir Lukku Láki að hafa hendur í hári nokkurra póstvagnaræningja. Í Gullnámunni hittir Lukku Láki gamlan vin, Grím gullgrafara, sem fundið hefur nýja gullæð í fjalllendi og er á leið til Nuggborgar að skrá fundarrétt sinn. Lukku Láki slæst í för með Grími, en á krá einni, þar sem þeir ætla að gista yfir nótt á leið sinni til Nuggborgar, fær Grímur sér helst til mikið neðan í því og segir öllum viðstöddum frá gullfundinum. Um nóttina ráðast tveir þrjótar á Grím í herbergi hans og ræna gullmolum og (óafvitandi) uppdrætti sem vísar veg að gullnámunni. Eru ræningjarnir hinir sömu og Lukku Láki þurfti að kljást við í fyrri sögunni (Arísóna). Næsta morgun lofar Lukku Láki eiginkonu Gríms að finna þrjótana og hefur eftirför. Eftir æsilegan eltingaleik, þar sem Lukku Láka er m.a. bjargað frá drukknun af indíánanum Úlfshaus, tekst honum að ná uppdrættinum af þjófunum tveimur og koma í hendur Gríms grafara, sem er minnislaus eftir árásina á kránni. Með því að koma fölskum uppdrætti til þjófanna leiðir Lukku Láki þá í gildru og kemur þeim í hendur réttvísinnar.
Miðaldaheimspeki
Miðaldaheimspeki er það tímabil í sögu vestrænnar heimspeki nefnt sem er ýmist talið ná frá upphafi miðalda til upphafs nútímaheimspeki (á 17. öld) eða fram að heimspeki endurreisnartímans (á 15. öld). Upphaf tímabilsins miðast við fall vest-rómverska ríkisins seint á 5. öld en oft er Ágústínus frá Hippó talinn fyrsti miðaldaheimspekingurinn.
Óríonþokan
thumb|right|250px|Óríonþokan Óríonþokan eða Sverðþokan (einnig þekkt sem NGC 1976) er geimþoka.
Gálgahraun
thumb|Gálgahraun thumb|Gróður í Gálgahrauni. Gálgahraun er sérstæð hraunspilda á Álftanesi, nyrst í Garðahrauni við botni Lambhúsatjarnar. Hraunið er komið úr Búrfelli ofan Hafnarfjarðar. Það er hluti af miklu hrauni sem þaðan rann fyrir um 8000 árum og nefnist einu nafni Búrfellshraun. Aðrir hlutar hraunsins eru t.d. Garðahraun og Hafnarfjarðarhraun. Gálgahraun er kennt við háan, klofinn hraundranga, Gálgaklett, þar sem sakamenn voru hengdir og dysjaðir. Þar var refsingarstaður þingsins í Kópavogi. Umboðsmaður Danakóngs á Bessastöðum hafði refsingarstaðinn svo til í túnjaðrinum hjá sér.
Gálgahraun er mjög sérstakt útlits, bæði úfið og hrikalegt. Talið er að glóandi hraunstraumur hafi runnið út á mýrlendi sem þarna hefur verið, suður af Lambhúsatjörn, og vatnsgufurnar hafi sprengt það allt sundur, gert í það gíga og stórar gjár, en hrúgað upp röðlum og klettum á öðrum stöðum. Í Gálgahrauni leynist að minnsta kosti einn hellir.
Jóhannes Kjarval málaði fleiri tugi málverka út í Gálgahrauni og eru sum þeirra talin með helstu meistaraverkum hans.
Í október 2013 stóðu Hraunvinir, sem er félagsskapur sem er á móti lagningu vegar gegum suðurenda hraunsins, fyrir mótmælum og lögðust fyrir vinnuvélar til að hindra framgang verkefnisins. Þann 21. október fóru fram stórfeldar handtökur á mótmælendum. Einn af þeim sem handtekinn var var Ómar Ragnarsson, skemmtikraftur og fréttamaður.
Á Gálgakletti í Gálgahrauni vex sjaldgæf fléttutegund sem nefnist gálgaskegg eftir eina þekkta fundarstað hennar á Íslandi. Gálgaskegg er á válista sem tegund í bráðri útrýmingarhættu á Íslandi.
27. febrúar
27. febrúar er 58. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 307 dagar (308 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Asking Alexandria
Upphaf og fyrsta breiðskífa (2008-2009)
Hljómsveitin hefur rætur í Dúbæ, í Sameinuðu Arabísku fustadæmunum, þar sem Ben Bruce stofnaði hljómsveit og gaf út plötuna The Irony of Your Perfection í fullri lengd með hópnum undir nafninu Asking Alexandria. Stuttu síðar hætti hljómsveitin og Bruce gaf út yfirlýsingu að hljómsveitin Asking Alexandria frá Dúbæ hefði aðeins verið virk í einn mánuð og hafi aldrei haldið tónleika.
2008 flutti Bruce aftur til Englands og skildi eftir fyrrum hljómsveitarmeðlimi. Hann hafði engin áform um að setja tónlistarferil sinn á bið og stofnaði nýja hljómsveit undir sama nafni. Hann heldur því fram að hann sjálfur hafi skapað nafn hljómsveitarinnar og hann vildi nota nafnið og merkingu þess áfram. Hann lagði áherslu á í yfirlýsingu sinni að núverandi hljómsveit Asking Alexandria sé ekki sama hljómsveitin og skrifaði The Irony of Your Perfection, hafi ekki sömu tónlistarstefnu, hafi aðra meðlimi og hljómsveitirnar tvær séu mjög mismunandi, þrátt fyrir tengsl þeirra. Áhersla hefur verið á þessi atriði í viðtölum við núverandi hljómsveit og tengsl þessara tveggja hljómsveita er enn ruglandi fyrir marga aðdáendur.
Frá stofnun hljómsveitarinnar 2008 urðu breytingar á meðlimum hljómsveitarinnar. Þar á meðal fækkaði meðlimum hennar úr sex í fimm með brottför Ryan Binns. Auk þess var í janúar 2009 bassaleikaranum Sam Bettley skipt út fyrir Joe Lancaster. Síðustu tónleikar Lancaster með hljómsveitinni voru á Fibers í York 4. janúar. Degi síðar fór hljómsveitinn til Bandaríkjanna til að koma fram á tónleikum og undirbúa sig fyrir uptöku næstu plötu sveitarinnar.
Eftir að hljómsveitin hafði verið á tónleikaferðalagi 2008 og á fyrstu mánuðum 2009, hljóðritaði hljómsvein breiðskífu 19. maí til 16. júní 2009 í The Foundation Recording Studios í Connersville, Indiana, Bandaríkjunum. Þeir skrifuðu undir samning við útgáfufyrirtækið Summerian Records stuttu eftir að upptökum lauk og gáfu út breiðskífuna Stand up and scream undir merkjum útgáfufyrirtækisins 15. september 2009. Í kjölfarið var lögð áhrersla að ná vinsældum í Bandaríkjunum í tónleikaferðalagi með hljómsveitunum Alesana, Enter Shikari og The Bled og Evergreen Terrace.
Ísleifur Sesselíus Konráðsson
Ísleifur Sesselíus Konráðsson (5. febrúar 1889 – 1972) var íslenskur myndlistarmaður og næfisti.
Jón forseti (togari)
Jón forseti var fyrsti togarinn eða botnvörpungurinn, sem smíðaður var sérstaklega fyrir Íslendinga. Hann var smíðaður á Englandi árið 1906 fyrir útgerðarfélagið Alliance hf. í Reykjavík, en hann sigldi í fyrsta sinn til heimahafnar 22. janúar 1907. Íslendingar höfðu áður eignast grunnslóðartogarann Coot notaðan, en Jón forseti var úthafstogari. Með komu Jóns forseta hófst bylting í atvinnusögu íslensks sjávarútvegs og atvinnulífs, en sagt hefur verið að þá hafi tækniöld hafist á Íslandi. Halldór Kr. Þorsteinsson var fyrsti skipstjóri Jóns forseta.
Jón forseti þótti stór togari á þeirra tíma mælikvarða, 233 brúttórúmlestir. Eins var mjög til hans vandað, svo mjög raunar, að hann var talinn jafngóður þeim togurum, sem þá voru bestir á Englandi. Hann stóð þeim jafnvel framar að því leyti að við smíði hans hafði hann var sérstaklega styrktur til siglinga á norrænum slóðum. Jón forseti var úr járni að mestu leyti, bæði skrokkur og yfirbygging. Í honum var gufuvél og var ganghraði um 10 mílur á klukkustund. Troll Jóns forseta var í meginatriðum af sama tagi sem enn tíðkaðist 100 árum síðar, en þó miklum mun minna, aðeins um 40 metrar að lengd (svipað og togarinn), og riðið úr hampi. Jón forseti var síðutogari eins og allir togarar þess tíma.
Nafn togarans var til heiðurs Jóni Sigurðssyni, helsta leiðtoga sjálfstæðisbaráttu Íslendinga, en til þess var tekið að valsmerkið, hið nýja merki heimastjórnarinnar, var við sigluhún, þegar skipið kom til landsins.
Jón forseti strandaði um 1 leytið að nóttu til á rifi við Stafnes á Reykjanesskaga (milli Sandgerðis og Hafna) í illviðri þann 27. febrúar 1928. Fyrstu skip komu togaranum til aðstoðar um fimm klukkustundum seinna en gátu lítið aðhafst vegna veðurs. Á togaranum var 25 manna áhöfn og tókst með harðfylgi manna úr landi að bjarga 10 þeirra, en 15 fórust með skipinu.
Þetta slys varð mjög til að ýta á eftir stofnun slysavarnadeilda á vegum Slysavarnafélags Íslands. Fyrsta björgunarsveit á vegum þess, var Sigurvon í Sandgerði, síðan kom Þorbjörn í Grindavík. Manntjónið í þessu slysi varð meðal annars til þess að Mæðrastyrksnefnd var stofnuð enda misstu mörg börn þarna föður sinn og fjölskyldan þar með fyrirvinnu.
Fleiri skip hafa borið þetta nafn síðar, þar á meðal nýsköpunartogarinn Jón forseti (oft nefndur nýi Jón forseti), sem smíðaður var fyrir Alliance 1948.
Santa Catarina (fylki)
thumb|250px|Staðsetning fylkisins í Brasilíu. Santa Catarina er fylki í Suður-Brasilíu. Fylkishöfuðborgin er Florianópolis.
Í norður er Parana-fylki, í austur er Atlantshaf, í suður er Rio Grande do Sul og í vestur er Argentína.
APA
APA getur átt við:
Jólasveinninn
right|thumb|[[Leikari í hlutverki Jólasveinsins heimsækir börn]] Jólasveinn er þjóðsagnakennd persóna sem sögð er búa á fjöllum uppi eða jafnvel á Norðurpólnum. Hann heldur svo til byggða á aðventunni til að gera sprell og ekki síður til þess að verðlauna þæg börn með gjöfum. Jólasveinar eru því persónur tengdar kristni fyrst og fremst.
Jólasveinninn þekkist í fjöldamörgum löndum hins vestræna heims, Evrópu og Ameríku. Jólasveinninn hefur síðustu áratugi iðulega verið klæddur í þykk og hlý rauð föt með hvítum loðkraga. Uppruna hins rauðklædda jólasveins má rekja til heilags Nikulásar sem var biskup í borginni Mýra í Tyrklandi á 4. öld e.Kr. Nikulás var meðal annars verndardýrlingur sæfarenda, kaupmanna, menntasetra og barna. Síðar varð hann þekktur sem gjafmildur biskup, klæddur purpuralitaðri kápu með mítur á höfði, sem deildi út gjöfum til bágstaddra en einkum til barna.
Á 4. áratug 20. aldar hóf Coca-Cola hina frægu auglýsingaherferð sína þar sem jólasveinninn var í aðalhlutverki. Ef til vill hefur sú herferð orðið til þess að festa ákveðna ímynd jólasveinsins í sessi en víst er að þessi ímynd hafði verið til um skeið og var ekki uppfinning Coca-Cola.
Shozo Tsugitani
Shozo Tsugitani (25. júní 1940 - 2. júní 1978) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Álfalykill
Álfalykill (fræðiheiti Primula malacoides) er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst af Adrien René Franchet.
Sædjöflaætt
Sædjöflaætt (fræðiheiti: Ceratiidae) er ætt fiska af ættbálki kjaftagelgna.
Lýsing
Meðalstórir til allstórir fiskar, nokkuð hávaxnir og þunnvaxnir, með afar stórt höfuð, meðalstóran, mjög uppstæðan kjaft, og eru í honum hvassar tennur. Augu eru afar smá; á enni, milli augna eða rétt aftan við þau er langur angi – ummyndaður uggageisli, með ljósfæri á enda. Kviðuggar eru engir, en sporðgeislarnir eru teygðir aftur í langa anga. Sporður er stór, með 8-9 uggageisla, bakuggi og raufaruggi eru andspænis honum og eru 3-5 geislar í hvorum þeirra. Framan við bakugga eru 2-3 separ. Eyruggar eru litlir með 16-17 geislum hvor uggi og frekar hástæðir. Roðið er sett beinkörtum eða bert. Tálknafanir eru 2; gelgjur 6, skúflangar 2. Beinin laus og lin.
Tegundir
Það eru aðeins 4 tegundir í þessari ætt :
Ættkvísl surtar (Cryptopsaras) með einni tegund:
Snæeyra
Snæeyra (fræðiheiti: Cerastium grandiflorum ) er fjölær jurt af hjartagrasaætt.
Hjartastopp
Hjartastopp er þegar blóðið hættir að flæða um líkamann vegna þess að hjartað getur ekki dregist saman almennilega. Viðkomandi missir oft meðvitund og sýnir óeðlilegan andardrátt eða hættir jafnvel að anda. Oft fær maður brjóstverk, mæði eða ógleði í aðdraganda hjartastopps. Ef viðkomandi er ekki meðhöndlaður innan nokkurra mínútna leiðir hjartastopp oftast til dauða.