cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Recep Tayyip Erdoğan
Forseti Tyrklands (2014–)
Erdoğan var kjörinn til annars kjörtímabils sem forseti þann 24. júní árið 2018. Eitt af fyrstu verkum hans eftir endurkjör var að útnefna tengdason sinn, Berat Albayrak, í embætti fjármálaráðherra Tyrklands. Efnahagur Tyrklands hefur hægt mikið á sér á síðari valdaárum Erdoğans og í ágúst 2018 hrundi gengi tyrknesku lírunnar um 20% gagn­vart Banda­ríkja­dal.
Vinsældir Erdoğans hafa dalað nokkuð vegna efnahagslægðarinnar, ekki síst í stórborgum Tyrklands. Í sveitarstjórnarkosningum sem fóru fram í Tyrklandi árið 2019 vann Réttlætis- og þróunarflokkurinn flest atkvæði á landsvísu en tapaði hins vegar borgarstjórnarkosningum í Istanbúl, Ankara og İzmir, þremur stærstu borgum Tyrklands, fyrir frambjóðendum Lýðveldisflokks alþýðunnar (CHP). Að tapa Istanbúl þótti sér í lagi mikill táknrænn persónuósigur fyrir Erdoğan, sem hafði byrjað eigin stjórnmálaferil sem borgarstjóri borgarinnar. Flokkur Erdoğans kærði kosningarnar í Istanbúl vegna meints kosningamisferlis og því voru kosningarnar í borginni endurteknar, en þegar gengið var til kosninga á ný þann 23. júlí varð niðurstaðan sú sama og Ekrem İmamoğlu, frambjóðandi CHP, náði aftur kjöri til borgarstjóra.
Erdoğan fyrirskipaði aðra hernaðaraðgerð gegn kúrdískum samtökum í Rojava í Norður-Sýrlandi í október árið 2019. Innrás Tyrkja hófst undir aðgerðarnafninu „Friðarvorið“ þann 9. október eftir að Erdoğan hafði fengið fullvissu frá Donald Trump Bandaríkjaforseta um að bandarískir hermenn á svæðinu myndu ekki skipta sér að hernaði Tyrkja gegn kúrdískum samstarfsmönnum þeirra. Yfirlýstur tilgangur innrásarinnar er að hreinsa upp hryðjuverkamenn á svæðinu og búa til öruggt svæði fyrir flóttamenn á landamærum Sýrlands og Tyrklands.
Hassan Rouhani
Hassan Rouhani (persneska: حسن روحانی; fæddur Hassan Fereydoun þann 12. nóvember 1948) er fyrrverandi forseti Írans og sjötti maðurinn sem hefur verið í því embætti. Áður var hann löggjafi, fræðimaður og diplómat. Hann var kosinn í forsetaembætti 3. ágúst 2013 og endurkjörinn árið 2017. Hann er lögfræðingur og fyrrum ríkiserindreki. Hann hefur átt sæti í sérfræðingaráði Írans frá 1999 og í ráðgjafaráði æðsta leiðtogans frá 1991. Hann var ritari þjóðaröryggisráðsins frá 1989 til 2005 og lykilmaður í því að semja um kjarnorkuáætlun Írans við Bretland, Frakkland og Þýskaland.
Rouhani hefur verið lýst sem hófsömum leiðtoga. Í kosningabaráttunni hét hann því að bæta samskipti við Vesturlönd og borgararéttindi innanlands.
Diego Maradona
Diego Armando Maradona (30. október 1960 – 25. nóvember 2020) var argentínskur knattspyrnumaður og að margra mati besti leikmaður sögunnar. Hann vann fjölda titla með félagsliðum sínum í Argentínu, Spáni og Ítalíu, auk þess að leiða þjóð sína til sigurs á HM 1986. Árið 2000 voru Maradona og Brasilíumaðurinn Pelé útnefndir bestu knattspyrnumenn 20. aldar af Alþjóðaknattspyrnusambandinu. Á seinni hluta ferils síns átti Maradona við að etja ýmis vandamál sem tengdust ofneyslu eiturlyfja. Hann rataði ítrekað í fréttir vegna ummæla sinna eða skrautlegra uppátækja í seinni tíð. Maradona var síðast þjálfari argentínska félagsins Gimnasia de la Plata.
Líf og störf
Diego Maradona ólst upp í stórum hópi systkina í Villa Fiorito, fátæku úthverfi stórborgarinnar Buenos Aires. Aðeins átta ára gamall vakti hann athygli útsendara ungmennaliðs Argentinos Juniors og gekk hann til liðs við félagið. Fáeinum árum síðar var hann farinn að vekja athygli stuðningsmanna félagsins, þar sem hann var boltastrákur á leikjum aðalliðsins en sýndi knattþrautir í leikhléi.
Félagslið
thumb|left|250px|Maradona í búningi Boca Juniors 1981
Argentinos Juniors og Boca Juniors
Maradona lék sinn fyrsta meistaraflokksleik fyrir Argentinos Juniors skömmu fyrir sextán ára afmælisdag sinn þann 20. október árið 1976. Hann vakti þegar mikla athygli og kölluðu ýmsir knattspyrnuáhugamenn eftir því að hann yrði valinn í landsliðið fyrir HM 1978 þrátt fyrir ungan aldur. Maradona var í herbúðum Argentinos Juniors til 1981 og skoraði 115 mörk í 167 leikjum. Þaðan lá leiðin til Boca Juniors, þar sem hann varð argentínskur meistari strax á fyrsta keppnistímabili. Var það fyrsti meistaratitill félagsins um nokkurra ára skeið og sá síðasti í rúman áratug. Átti sú titlaþurrð eftir að auka enn dálæti stuðningsmanna Boca Juniors á Maradona.
Barcelona
Fyrir HM 1982 á Spáni, gekk Maradona til liðs við FC Barcelona. Söluverðið nam fimm milljónum punda og varð hann því dýrasti leikmaður sögunnar. Þá um vorið varð hann spænskur bikarmeistari með Barcelona og vakti athygli fyrir glæsimark á móti erkifjendunum í Real Madrid á Santiago Bernabeu, sem fékk jafnvel heimamenn til að klappa lof í lófa.
Hin góða byrjun reyndist ekki vísbending um það sem koma skyldi. Veikindi og alvarleg meiðsli settu strik í reikninginn, þar á meðal ökklabrot eftir groddalega tæklingu frá Andoni Goikoetxea leikmanni Athletic Bilbao í september 1983. Var um tíma óttast að ferill Maradona væri á enda vegna þessa. Hann sneri þó aftur fyrir lok keppnistímabilsins og náði að taka þátt í bikarúrslitaleik gegn Athletic Bilbao vorið 1984. Í þeim leik sauð upp úr, þar sem Maradona mátti þola gróf brot og níð vegna uppruna síns uns hann missti stjórn á skapi sínu. Í kjölfarið brutust út allsherjarslagsmál á vellinum. Áflogin þóttu reginhneyksli og urðu til þess að stjórnendur Barcelona ákváðu að selja Maradona til ítalska liðsins SSC Napoli og varð söluupphæðin, 6,9 milljónir punda, nýtt heimsmet. Í 58 leikjum í Barcelona-treyjunni skoraði Maradona 38 mörk.
Napólí
Koma Maradona til SSC Napoli sumarið 1984 vakti gríðarlega eftirvæntingu stuðningsmanna. Napólí-liðið hafði um áratugaskeið verið eitt vinsælasta félag Ítalíu, en aldrei hreppt meistaratitilinn frekar en önnur lið frá suðurhluta landsins. Maradona var fljótlega gerður að fyrirliða og hjá SSC Napoli átti hann sín bestu ár. Með hann í fararbroddi varð félagið meistari í fyrsta sinn leiktíðina 1986-87. Tryllt fagnaðarlæti brutust út í Napólí og raunar víðar á Suður-Ítalíu og stóðu í viku. Þótt félagið hefði á að skipa mörgum öflugum leikmönnum, fékk Maradona stærstan hluta heiðursins og öðlaðist einstaka stöðu í huga heimamanna. Börn voru skírð í höfuðið á honum og risastórar veggmyndir málaðar með ásjónu hans.
SSC Napoli hafnaði í öðru sæti næstu tvær leiktíðir og seinna árið varð liðið sigurvegari í Evrópukeppni félagsliða. Vorið 1990 vann SSC Napoli sinn annan meistaratitil (og þann síðasta, enn sem komið er). Sama ár var HM á Ítalíu þar sem Maradona var í eldlínunni með argentínska landsliðinu. Hann olli miklu uppnámi með yfirlýsingum um að íbúar Suður-Ítalíu hefðu alla tíð verið kúgaðir af norðanmönnum svo jaðraði við kynþáttahatur og hvatti íbúa Napólí til að styðja frekar lið Argentínu. Ummælin hleyptu illu blóði í marga, þar með talið forystu Ítalska knattspyrnusambandsins, sem batnaði ekki þegar Argentínumenn slógu Ítali út í undanúrslitum í Napólí.
Um þessar mundir var heldur farið að halla undan fæti hjá Maradona. Taumlaust skemmtanalíf og kókaínneysla tóku sinn toll, auk þess sem götublöðin fluttu fréttir af því að hann hefði eignast son utan hjónabands. Á leiktíðinni 1990-91 greindist kókaín í lyfjaprófi hans. Maradona og stjórnendur SSC Napoli lýstu því yfir að niðurstöðurnar væru falsaðar og hluti af hefndaraðgerðum knattspyrnusambandsins vegna atburðanna á HM. Allt kom fyrir ekki og Maradona var dæmdur í keppnisbann. Hann lék aldrei aftur fyrir Napoli. Í viðurkenningarskyni fyrir þjónustu hans og 81 mark í 188 leikjum, hefur treyja númer 10 verið frátekin hjá félaginu upp frá því.
George Vancouver
thumb|Talið er að mynd þessi sýni hr. Vancouver en það er ekki vitað með vissu. Höfundur óþekktur.
Diego Maradona
Sevilla og aftur á heimaslóðum
Stórlið á borð við Real Madrid og Olympique de Marseille sýndu Maradona áhuga eftir að lyfjabanninu lauk og kom því nokkuð á óvart þegar hann gekk til liðs við Sevilla FC á Spáni fyrir leiktíðina 1992-93. Knattspyrnustjóri liðsins var Carlos Bilardo, sem stýrt hafði Argentínu til sigurs á HM 1986. Dvölin hjá Sevilla olli þó vonbrigðum og hvarf Maradona frá félaginu eftir aðeins eitt ár, sem einkennst hafði af meiðslum og ósætti við Bilardo.
George Vancouver
George Vancouver (22. júní 1757 – 10. maí 1798) var breskur liðsforingi í konunglega sjóhernum, einkum þekktur fyrir könnunarleiðangur á árunum 1791–95, þar sem svæði um norðvestanverða Norður-Ameríku, frá Alaska suður til Oregon, voru könnuð og kortlögð. Ennfremur kannaði hann Hawaii og suðvesturströnd Ástralíu.
Í höfuð hans eru nefnd ekki aðeins Vancouver (eyja og borg) í Kanada heldur ennfremur Vancouver í Washington-fylki í Bandaríkjunum, Vancouver-fjall á landamörkum Alaska og Júkon og sjötta hæsta fjall Nýja-Sjálands.
Diego Maradona
Landslið
Maradona lék 91 leik með landsliði Argentínu á ferli sínum og skoraði 34 mörk. Fyrsta A-landsleikinn lék hann gegn Ungverjum þann 27. febrúar 1977, aðeins sextán ára að aldri. Landsliðsþjálfarinn César Luis Menotti hafði hann þó ekki í leikmannahópi sínum á heimsmeistaramótinu 1978 sem fram fór í Argentínu og var sú ákvörðun gagnrýnd af mörgum. Árið 1979 leiddi Maradona lið Argentínu til sigurs á heimsmeistaramóti unglinga, þar sem hann var valinn besti leikmaðurinn.
HM 1982
Miklar vonir voru bundnar við Maradona á HM á Spáni 1982. Hann mætti til leiks í liði ríkjandi heimsmeistara, nýorðinn dýrasti leikmaður heims. Frammistaða argentínska liðsins olli hins vegar vonbrigðum og opnunarleikurinn gegn Belgíu tapaðist. Fyrir vikið lenti Argentína í ógnarþungum milliriðli ásamt Ítölum og Brasilíumönnum. Báðir leikirnir töpuðust og Maradona átti erfitt uppdráttar, enda ítrekað sparkaður niður af harðsnúnum varnarmönnum andstæðinganna. Undir lok leiksins gegn Brasilíu missti hann stjórn á skapi sínu og uppskar rauða spjaldið að launum.
HM 1986
thumb|left|250px|Heimsmeistaratitlinum 1986 fagnað HM 1986 í Mexíkó var glæstasta stundin á knattspyrnuferli Maradona. Hann lék alla leiki liðsins frá upphafi til enda, skoraði fimm mörk og átti jafnmargar stoðsendingar. Einn minnisstæðasti leikur keppninnar var í fjórðungsúrslitum á móti Englandi, en sú viðureign var sérlega merkingarþrungin vegna Falklandseyjastríðs landanna nokkrum árum fyrr. Maradona skoraði bæði mörk sinna manna, annað með því að slá knöttinn í netið en hitt eftir að leika ensku vörnina sundur og saman. Seinna markið var af mörgum kallað „mark aldarinnar“ og var höggmynd til að minnast þess sett upp fyrir framan Azteca-leikvanginn í Mexíkóborg.
Eldarnir í Yellowstone 1988
thumb|right|Eldar við [[Old Faithful-gestamóttökuna í Yellowstone.]] Eldarnir í Yellowstone 1988 voru mestu skógareldar í skráðri sögu Yellowstone-þjóðgarðsins í Bandaríkjunum. Eldarnir kviknuðu frá 14. júní 1988 sem nokkrir smærri eldar en breiddust út vegna langvarandi þurrka og vinds. Á endanum varð stórbruni sem varði í marga mánuði og eyðilagði mikið af mannvirkjum í þjóðgarðinum. Þann 8. september 1988 var garðinum lokað fyrir öllum nema viðbragðsaðilum í fyrsta sinn frá stofnun hans. Um haustið varð aukinn loftraki og kaldara veður til þess að draga úr eldinum og þann 18. nóvember voru síðustu eldarnir slökktir. Samtals urðu 3.213 km² fyrir áhrifum vegna brunans.
Diego Maradona
HM 1990
Maradona átti við ökklameiðsli að stríða á HM 1990 sem bitnuðu mjög á frammistöðu hans. Í aðdraganda mótsins tókst honum þó að valda miklu uppnámi á Ítalíu með ummælum sínum um að íbúar suðurhluta landsins ættu fremur að styðja Argentínu en sitt eigið landslið. Átti það sinn þátt í mjög fjandsamlegu viðmóti í garð argentínska liðsins í flestum leikjum.
Litlu mátti muna að heimsmeistararnir féllu úr keppni strax í upphafi eftir óvænt tap gegn Kamerún í opnunarleik mótsins. Liðið komst þó áfram og fór alla leið í úrslitin eftir að hafa unnið sterk lið Brasilíu, Júgóslavíu og Ítalíu í útsláttarkeppninni. Vestur-Þjóðverjar reyndust of stór biti í úrslitaleiknum þar sem Argentína missti tvo menn af velli og andstæðingarnir fengu umdeilda vítaspyrnu.
HM 1994
Maradona mætti á sitt fjórða heimsmeistaramót í Bandaríkjunum 1994. Knattspyrnuáhugafólk vissi ekki hverju ætti við að búast, enda hafði hann lítið leikið misserin á undan. Maradona kom þó mörgum á óvart með því að sýna gamla takta í sigurleikjum gegn Grikkjum og Nígeríumönnum. Eftir seinni leikinn bárust hins vegar þær fregnir að efidrín hefði greinst í lyfjaprófi leikmannsins, sem var þegar í stað sendur heim. Maradona lýsti sig þó saklausan af lyfjanotkuninni og taldi að efnið hefði leynst í orkudrykk sem liðslæknirinn færði honum í misgripum. Reyndust þetta síðustu landsleikir Maradona á ferlinum.
Þjálfaraferill
thumb|right|250px|Maradona (annar frá hægri) á blaðamannafundi sem stjóri Al-Fujairah árið 2018 Fyrsta þjálfunarverkefni Maradona var árið 1994. Auðmenn höfðu fest kaup á tiltölulega lítt kunnu félagi, Deportivo Mandiyú, með það í huga að búa til úr því stórveldi. Maradona var ráðinn sem knattspyrnustjóri ásamt gömlum landsliðsfélaga sínum Carlos Fren og nokkrir sterkir leikmenn keyptir til liðsins, þar á meðal landsliðsmarkvörðurinn Sergio Goycochea. Tilraunin endaði með ósköpum og félagið varð gjaldþrota skömmu síðar. Maradona og Fren tóku upp þráðinn að nýju með Racing Club á árinu 1995, en voru látnir hætta eftir fáeina mánuði enda uppskeran rýr.
Argentínska landsliðið hóf forkeppnina fyrir HM 2010 afar illa og sagði þjálfarinn Alfio Basile starfi sínu lausu þann 16. október 2008. Þrátt fyrir óverulega þjálfunarreynslu lýsti Maradona vilja sínum til að taka við starfi hans og féllst knattspyrnusambandið á hugmyndina. Eftir sigur í þremur fyrstu leikjunum, var hinum nýja landsliðsþjálfara skellt rækilega niður á jörðina með 6:1 tapi gegn Bólivíu, sem jafnaði metið fyrir stærsta ósigur Argentínu í landsleik.
Undir stjórn Maradona komst Argentína með herkjum í úrslitakeppnina í Suður-Afríku. Þar komst liðið upp úr forriðlinum með fullt hús stiga og sló því næst Mexíkó úr leik, en steinlá fyrir Þjóðverjum í fjórðungsúrslitum, 4:0. Maradona lét af störfum að heimsmeistaramótinu loknu.
Maradona hefur tvívegis tekið að sér stjórn liða frá Sameinuðu arabísku furstadæmunum. Fyrst Al-Wasl F.C. leiktíðina 2011-12 og síðar Al-Fujairah SC 2017-18, í hvorugt skiptið með teljandi árangri. Sumarið 2018 var tilkynnt um ráðningu hans sem stjórnarformanns hvít-rússnesku bikarmeistaranna Dynamo Brest. Sú ráðning varð þó skammvinn og í september sama ár var tilkynnt að hann hefði tekið við stjórn mexíkóska 2. deildarliðsins Dorados, samningnum var þó rift þegar félaginu mistókst að komast upp um deild. Í september 2019 tók Maradona við stjórn Gimnasia de la Plata í argentínsku úrvalsdeildinni.
Einkahagir
Maradona kvæntist árið 1984 Claudiu Villafañe, unnustu sinni til margra ára. Þau eiga saman tvær dætur. Hjónabandinu lauk með skilnaði árið 2004. Í skilnaðarferlinu gekkst Maradona í fyrsta skipti opinberlega við launsyni sínum, Diego Sinagra, sem fæddist í Napólí árið 1986. Ítalskir dómstólar höfðu raunar staðfest faðerni drengsins árið 1993, eftir að Maradona neitaði að gangast undir DNA-rannsókn. Diego Sinagra á að baki knattspyrnuferil með nokkrum neðrideildarliðum í heimalandinu og landsleiki í strandfótbolta. Dóttir Maradona, Gianinna, er barnsmóðir argentínska knattspyrnumannsins Sergio Agüero.
Keflavíkurgangan 1976
Keflavíkurgangan 1976, stundum einnig kölluð Keflavíkurgangan mikla var haldin af Samtökum herstöðvaandstæðinga þann 15. maí árið 1976. Þetta var sjötta Keflavíkurgangan og sú fyrsta sem haldin var í nafni þessara samtaka. Gangan fór fram í skugga harðvítugra átaka Íslendinga og Breta í landhelgisdeilunum.
Diego Maradona
Heilsufar og fíknivandi
Maradona ánetjaðist kókaíni meðan á atvinnuferli hans í Evrópu stóð og var hann í nokkuð stöðugri neyslu til ársins 2004 að talið er. Auk eiturlyfjaneyslunnar hefur hann löngum átt við offitu að stríða og var þyngstur um 130 kíló (en Maradona er 1,65 metrar á hæð). Að auki hefur hann lengi átt við áfengisvandamál að stríða, sem fór illa saman við þrálát veikindi í lifur sem hrjáð hafa hann um árabil. Þrálátar sögur gengu af slæmu heilsufari hans og yfirvofandi dauða stóran hluta tíunda áratugarins og var hann langdvölum á heilbrigðisstofnunum vegna þessa.
Keflavíkurgangan 1976
Aðdragandi og skipulag
Samtök herstöðvaandstæðinga voru stofnuð árið 1972, meðal annars til að tryggja að vinstri stjórnin 1971-74 stæði við loforð sín um að loka herstöðinni á Miðnesheiði. Það mál gekk ekki eftir og voru samtökin því efld og spikulag þeirra endurskoðað frá grunni á ráðstefnu í Stapa árið 1975. Eitt fyrsta verkefni nýrrar miðnefndar var að undirbúa Keflavíkurgöngu.
Diego Maradona
Stjórnmálaskoðanir
Meðan á Ítalíudvöl Maradona stóð, hitti hann Jóhannes Pál 2. páfa í Vatíkaninu. Við það tilefni mun hann hafa gagnrýnt páfa fyrir íburð og bruðl við hirðina. Síðar hitti hann samlanda sinn Frans páfa og fór öllu betur á með þeim. Lýsti Maradona páfa sem sannri fyrirmynd í baráttunni gegn fátækt í veröldinni.
Keflavíkurgangan 1976
Aðdragandi og skipulag
Landhelgisdeilan við Breta var í algleymingi um þær mundir sem gangan var haldin og setti það mjög mark sitt á hana. Fjöldi fólks, sem lítil afskipti hafði haft af málstað herstöðvaandstæðinga tók þátt í göngunni og göngufólki bárust fjöldi kveðja frá áhöfnum fiskiskipa umhverfis landið. Um 1.300 manns mættu við herstöðvarhliðið og hlýddu á ræðu Karls Sigurbergssonar skipstjóra. Haldnir voru fundir í Hafnarfirði, Kópavogi og á Lækjartorgi, þar sem ræðufólk var: Hörður Zóphaníasson, Svava Jakobsdóttir, Árni Hjartarson og Sigrún Huld Þorgímsdóttir. Andri Ísaksson, formaður miðnefndar SHA, stýrði útifundinum í göngulok sem var gríðarfjölmennur.
Í málflutingi og slagorðum herstöðvaandstæðinga í tengslum við gönguna var óspart hamrað á því að bresku herskipin á Íslandsmiðum væru NATÓ-herskip og mátti sjá kröfuspjöld á borð við „Burt með Nató-freigáturnar“. Sérstakt merki göngunnar var hannað af Eddu Sigurðardóttur, sem starfaði á teiknistofu Gísla B. Björnssonar. Vakti það talsverða athygli og var í kjölfarið tekið upp sem einkennismerki samtakanna, lítillega breytt.
Diego Maradona
Andlát
Maradona fór í aðgerð vegna blóðtappa í heila í nóvember 2020 og í áfengismeðferð. Hann lést síðar í mánuðinum úr hjartaáfalli á heimili sínu í Buenos Aires.
Indverski flughundur
Indverski flughundur (fræðiheiti: Pteropus giganteus) er tegund leðurblakna sem er að finna í Bangladess, Kína, Indlandi, Maldíveyjum, Nepal, Pakistan og Sri Lanka. Indverski flughundurinn er með vænghaf sem spannar 80 sentímetra, fæðir einn eða tvo lifandi unga og lifir að mestu í skógum. Þeir lifa að mestu á þroskuðum ávöxtum, s.s. mangó, blómasafi og banönum og eru hópsæknir og lifa í sambúi sem getur verið allt að nokkur hundruð dýr.
Peleifur
Peleifur (forngrísku: Πηλεύς) er persóna í grískri goðafræði. Hann var sonur Endeísar og Ajakosar, konungs á Ægínu, og faðir Akkillesar. Peleifur var bróðir Telamons, föður Ajasar.
Spænskur leikur
Spænskur leikur er skákbyrjun, oft kennd við Ruy Lopez, sem hefst á leikjunum 1.e4 e5, 2.Rf3 Rc6, 3.Bb5.
Erlendur Hauksson
Erlendur Hauksson (í sumum heimildum Erlingur) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Í annálum segir að hann hafi verið lögmaður árið 1319 en hann virðist aðeins hafa gegnt embættinu í eitt ár. Hann er talinn hafa búið á Upsum í Svarfaðardal en ætt hans er óviss. Áður var hann talinn hafa verið sonur Hauks Erlendssonar lögmanns en svo mun ekki hafa verið.
The Inbetweeners
The Inbetweeners eru breskir sjónvarpsþættir sem komu fyrst út árið 2008. Þættirnir fjalla um 16 ára Will McKenzie sem að þarf að fara í almenningsskóla eftir skólagöngu í einkaskóla. Fljótlega hittir hann Simon, Neil og Jay sem að var traustur hópur vina, Will eltir þá um allt við litla hrifningu Simon sem að skammaðist sín að vera í kringum nýja strákinn, en ekki leið á löngu þar til að hann varð einn af þeim.
Þættirnir urðu aðeins 18 talsins eftir, talið var að þættirnir enduðu of snemma, aðeins 2 árum eftir fyrsta þátt.
Á Íslandi voru þættirnir frumsýndir á Rúv 2012
Málmungur
Málmungar eða hálfmálmar mynda einn af þremur flokkum frumefna, ásamt málmum og málmleysingjum, ef flokkað er eftir jónunar- og tengieiginleikum. Eiginleikar þeirra eru mitt á milli málma og málmleysingja. Ekkert eitt atriði nægir til að greina að málmunga og sanna málma, en algengast er að málmungar séu hálfleiðarar frekar en leiðarar.
Barón
Barón eða fríherra og barónessa (úr frankversku: baro, „frjáls maður“) eru aðalstitlar. Barón er lægsti titillinn sem tilheyrir lendum aðli eða háaðli. Neðan við stöðu baróns er lágaðallinn, riddarar og skjaldsveinar. Í Bretlandi var barón upphaflega landeigandi sem svarið hafði konungi trúnaðareið.
Baróns-/fríherratitlar voru teknir upp í Svíþjóð 1561 og í Dansk-norska ríkinu árið 1671.
Orðið er komið úr frönsku en er aftur germanskt tökuorð í frönsku sbr. forn-háþýska baro, vígdjarfur maður og er raunar skilt sagnorðinu berja.
Sveiflusjá
Sveiflusjá|thumb thumb|Innan í [[bakskautslampi|bakskautslampa sveiflusjár. 1. rafskaut til að beygja rafeindageisla 2. rafeindabyssa 3. rafeindageisli 4. skerpispóla 5. fosfórhúðað innra borð skjásins.]] Sveiflusjá er mælitæki sem birtir bylgjuhreyfingu ljóss eða hljóðs.
Frægðarhöllin í München
thumb|Nokkrir Bæjarar heiðraðir í frægðarhöllinni thumb|Hringstigi innan í Bavaria-styttunni
Frægðarhöllin
Þegar Lúðvík I varð konungur Bæjaralands 1825, var Napoleon fallin fyrir 10 árum síðan og friður hafði komist á í Evrópu og Bæjaralandi. Lúðvík hafði mikinn áhuga á Grikklandi og vildi gjarnan breyta München í nýja Aþenu. Hann lét reisa ýmsar byggingar í grískum stíl, en hafði fengið hugmynd að því að reisa frægðarhöll nokkru áður en hann varð konungur. Áður hafði faðir hans reist frægðarhöll í borginni Regensburg (Walhalla). Lúðvík lét búa til lista yfir helstu listamenn og aðra menn frá Bæjaralandi sem skarað hafa framúr. 1833 skipulagði hann samkeppni um hönnum frægðarhallar sem standa átti á Theresienwiese í München og átti Leo von Klenze vinningstillöguna. Frægðarhöllin var þó ekki reist fyrr en 1843-53. Húsið var opinn súlnagangur í U-formi og lágu miklar tröppur upp í höllina. Gerðar voru afsteypur af 74 einstaklingum frá Bæjaralandi og þær hengdar upp í súlnagöngunum. 1868 var 10 persónum bætt við og 1888 var afsteypa af Lúðvík konungi bætt við í tilefni af 100 ára fæðingardegi hans. Í loftárásum seinna stríðsins varð frægðarhöllin fyrir sprengjum og stórskemmdist. Höllin var látin standa sem rústir í rúma tvo áratugi. Viðgerðir fóru ekki fram fyrr en 1966 og var jafnframt ákveðið að bæta við persónum frá Bæjaralandi sem skarað hafa framúr. Höllin var endurvígð 1972, skömmu eftir að Ólympíuleikarnir þar í borg voru á enda. Árið 2000 og 2009 var persónum frá 20. öldinni bætt í frægðarhöllinni. Þannig eru persónur eins og Bertolt Brecht, Werner Heisenberg, Carl Orff og fleiri Bæjarar heiðraðir í frægðarhöllinni.
Fell (aðgreining)
Fell er heiti yfir fjall og er algengt örnefni. Það getur meðal annars átt við um:
Hadsjí
thumb|Pílagrímur á bæn í Stóru moskunni í Mekka
Hadsjí (sést stundum ritað með ensku umrituninni hajj, arabíska: حَجّ ḥaǧǧ) er pílagrímsferð múslima til Mekka og er ein af fimm stoðum íslams samkvæmt Sunní og einnig hinum tíu greinum trúarinnar samkvæmt Shía. Allir múslimar, sem heilsu hafa og hafa efni á, eiga að fara í slíka pílagrímsferð að minnsta kosti einu sinni á ævinni.
Dalatangi
thumb|Dalatangi Dalatangi er ysta nes á fjallgarðinum Flatafjalli milli Seyðisfjarðar og Mjóafjarðar. Þar rétt hjá eru sýslumörk Norður- og Suður-Múlasýslu. Á Dalatanga var fyrst reistur viti árið 1899 og hefur þar verið mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1938.
Hadsjí
Yfirvöld í Sádi-Arabíu gefa út sérstaka vegabréfsáritun fyrir þá útlendinga, sem eru á leiðinni í þessa pílagrímsför, sem á sér stað á tíunda mánuði, Ḏū al-Ḥiǧǧah, hins íslamska árs. Aðgangur er algjörlega bannaður að allri borginni Mekka fyrir þá, sem ekki eru múslimar. Öll borgin er álitin heilög.
Pílagrímsförin
Flestir þeirra, sem koma til Mekka í pílagrímsför, hafa safnað árum saman fyrir oft langt og strangt ferðalag. Þegar til Mekka kemur þurfa pílagrímarnir að vera í sérstöku andlegu hugarástandi, sem kallað er iḥrām. Til að ná þessu ástandi þarf að fylgja sérstökum reglum og klæðast sérstökum hvítum klæðnaði. Meðan á Hadsjí stendur mega pílagrímarnir ekki gera eftirfarandi:
Helgihaldið í Mekka
Þegar til Mekka er komið, klæðast karlar pílagrímsklæðum, sem eru tveir stórir hvítir dúkar, sem sveipað er um sig, þannig að önnur öxl og handleggur eru ber. Konur bera fótsíð hvít klæði og höfuðdúk. Klæðin bera vitni um hreinleika og helgi og að allar manneskjur eru jafn háar fyrir Guði. Í Mekka fara pílagrímarnir í Stóru moskuna og ganga sjö sinnum rangsælis kringum Kaba. Síðan er hlaupið sjö sinnum milli hæðanna Marva og Safa, sem nú eru innan moskusvæðisins. Með því eru menn að minnast þess hvernig Hajar, kona Ibrihams, leitað eftir vatni fyrir son sinn í eyðimörkinni. Á níunda degi er farið til Arafat, sem er slétta 21 km austan við borgina, þar sem íhuguð er kveðjupredíkun Múhameðs og endurfundir Adams og Evu eftir brottreksturinn úr Paradís. Þennan dag standa pílagrímarnir stöðugt uppréttir frá hádegisbæninni fram að sólarlagi og lofa Guð. Á tíunda degi, id al-Adha, er steinsúla, sem er tákn fyrir Satan, grýtt til að minnast þess þegar hann freistaði Ibrahim (Abraham) til að fylgja ekki skipun Guðs. Ibrahim rak hann á braut með orðunum Allahu akbar ("Guð er stærri"). Þennan dag slátra pílagrímarnir kind eða lambi til þess að minnast fórnar Ibrahims og sem dæmi um eigin fórnarlund. Kjötið er gefið fátækum. Þeir þrír dagar, sem eftir eru, eru notaðir til að grýta Satan og til að umgángast.
Isaac Herzog
Isaac „Bougie“ Herzog (f. 22. september 1960) er ísraelskur stjórnmálamaður sem hefur verið forseti Ísraels frá 7. júlí 2021.
Isaac Herzog er sonur Chaims Herzog, fyrrum forseta Ísraelsríkis og er lögfræðingur að atvinnu. Herzog var ritari ríkisstjórnarinnar frá 1999 til 2001 og sat á Knesset-þinginu frá 2003 til 2018. Hann gegndi ýmsum ráðherraembættum frá 2005 til 2011, meðal annars embætti velferðarráðherra frá 2007 til 2011 í ríkisstjórnum Ehuds Olmert og Benjamins Netanjahú.
Herzog var formaður ísraelska Verkamannaflokksins og Síonistabandalagsins frá 2013 til 2017. Hann var leiðtogi stjórnarandstöðunnar frá 2013 til 2018 og var forsætisráðherraefni Verkamannaflokksins í þingkosningum árið 2015. Árið 2021 var hann kjörinn forseti Ísraels af Knesset-þinginu og tók við embættinu þann 7. júlí 2021.
Æviágrip
Isaac Herzog er sonur Chaims Herzog, sem var forseti Ísraels frá 1983 til 1993, og eiginkonu hans, Auru. Föðurafi Isaacs, Yitzhak HaLevi Herzog, var aðalrabbíni Ashkenazi-gyðinga á umboðssvæði Breta í Palestínu, sem síðar varð að Ísraelsríki.
Menntun og starfsferill
Isaac Herzog lauk fjögurra ára þjónustu sem liðsforingi í deild 8200 í ísraelska hernum og varð síðan majór í varaherdeild. Herzog nam síðan lögfræði í Háskólanum í Tel Avív, í Cornell-háskóla og í New York-háskóla. Hann vann síðan hjá lögmannsstofunni Herzog, Fox & Neemann, sem faðir hans hafði stofnað, en stofnaði síðar eigin lögmannsstofu.
Stjórnmálaferill
Isaac Herzog hóf stjórnmálaferil sinn árið 1988 sem ritari hjá ísraelska efnahags- og samfélagsráðinu og vann þar í tvö ár. Herzog bauð sig fram á Knesset-þingið fyrir Verkamannaflokkinn árið 1999 en náði ekki kjöri. Hann varð í kjölfarið ritari hjá ríkisstjórn Ehuds Barak til ársins 2001. Hann varð á sama tíma forseti fíkniefnaeftirlits stjórnarinnar frá 2000 til 2003.
Herzog var kjörinn á Knesset-þingið í þingkosningum Ísraels árið 2003.
Isaac Herzog varð húsnæðis- og byggingaráðherra í ríkisstjórn Ariels Sharon árið 2005. Í ríkisstjórnum Olmerts og Netanjahú varð hann ferðamannaráðherra frá 2006 til 2007, ráðherra samfélagsmála, Gyðinga erlendis og baráttu gegn Gyðingahatri frá 2007 til 2009 og samfélags- og velferðarráðherra frá 2007 til 2011.
Í janúar árið 2011 sleit Verkamannaflokkurinn stjórnarsamstarfi sínu við flokk Netanjahú og Herzog gekk í stjórnarandstöðu. Hann var endurkjörinn á þing árið 2013 og var sama ár kjörinn leiðtogi Verkamannaflokksins eftir formannsslag við fráfarandi leiðtogann Shelly Yachimovich. Herzog hlaut 58,5 % atkvæða í formannskjörinu.
thumb|left|Isaac Herzog ásamt [[Mike Pence, varaforseta Bandaríkjanna, á Knesset-þinginu árið 2018.]] Í aðdraganda þingkosninga árið 2015 bauð Herzog stjórnmálaflokkunum Hatnua og Kadima kosningabandalag með Verkamannaflokknum. Þann 11. desember 2014 tilkynni Herzog ásamt Tzipi Livni, formanni Hatnua, að þau hygðust sameina krafta sína til að koma í veg fyrir að Benjamin Netanjahú yrði kjörinn forsætisráðherra í fjórða skipti. Flokkur Netanjahú, Likud-bandalagið, lenti engu að síður í fyrsta sæti í kosningunum, á undan kosningabandalagi Herzogs.
Araneus
Araneus er ættkvísl köngulóa sem t.d. krossköngulær tilheyra, en krosskönguló er algengasta tegund kóngulóa á Íslandi.
Isaac Herzog
Stjórnmálaferill
Á 20. samkomu Knesset-þingsins lýsti Isaac Herzog því yfir að Netanjahú bæri ábyrgð á versnandi samskiptum Ísraels við Bandaríkin og gagnrýndi Netanjahú fyrir að neita að taka við flóttamönnum úr sýrlensku borgarastyrjöldinni. Herzog bauðst að ganga í ríkisstjórnarsamstarf með flokki Netanjahú en neitaði boðinu vegna óskýrleika í stefnu ríkisstjórnarinnar og spillingarmála sem umváfu forsætisráðherrann.
Herzog bauð sig fram til endurkjörs á formannsstól Verkamannaflokksins í júlí 2017 en tapaði í fyrstu umferð með aðeins 16,7 % atkvæða. Í seinni umferð lýsti hann yfir stuðningi við Amir Peretz, sem bað ósigur fyrir Avi Gabbay.
Í júní árið 2018 var Isaac Herzog útnefndur forseti Jewish Agency, stærstu hagsmunasamtaka gyðinga á alþjóðavísu. Herzog var valinn þrátt fyrir andstöðu Netanjahú, sem vildi flokksbróður sinn, Yuval Steinitz, í embættið. Herzog tók við embættinu í ágúst sama ár og sagði um leið upp bæði þingsæti sínu og stöðu sinni sem leiðtogi stjórnarandstöðunnar.
Forseti Ísraels
Isaac Herzog gaf kost á sér sem óháður frambjóðandi til embættis forseta Ísraels árið 2021 á móti Miriam Peretz, sem naut meiri almannahylli samkvæmt skoðanakönnunum. Þann 2. júní 2021 kaus Knesset-þingið Herzog nýjan forseta Ísraels með 87 atkvæðum gegn 26 fyrir Miriam Peretz. Herzog var kjörinn aðeins fáeinum klukkustundum áður en Yair Lapid tókst að semja um stjórnarsamstarf til að bola Benjamin Netanjahú frá völdum.
Herzog tók við af Reuven Rivlin sem forseti Ísraels þann 7. júlí árið 2021. Hann er hlynntur samningaviðræðum til þess að leysa úr deilum Ísraels og Palestínu. Herzog er jafnframt kunnur Frakklandsvinur.
Hugmyndasaga
Hugmyndasaga er grein innan sagnfræðinnar sem fæst við þróun hugmynda og áhrifa þeirra. Arthur O. Lovejoy, heimspekingur við Johns Hopkins-háskóla, er gjarnan talinn upphafsmaður þessarar greinar en hann var einn af stofnendum History of Ideas Club og fyrsti ritstjóri Journal of the History of Ideas (á meðal greinahöfunda voru til dæmis Bertrand Russell og Paul O. Kristeller).
Gianluigi Donnarumma
Gianluigi Donnarumma er ítalskur markvörður sem spilar fyrir franska liðið Paris Saint-Germain og ítalska karlalandsliðið í knattspyrnu. Donnarumma hóf frumraun sína í Serie A fyrir AC Milan 16 ára og 242 daga gamall og var næstyngsti markmaðurinn til að gera það. Eldri bróðir hans Antonio var til mála hjá liðinu.
Árið 2021 var viðburðarríkt hjá Donnarumma. Hann gerði 5 ára samning við PSG eftir 8 ár hjá Milan og vann Evrópukeppnina með Ítalíu. Hann varði spyrnur í vítakeppni í undanúrslitum og úrslitum og var valinn leikmaður mótsins. Donnarumma er talinn af sumum arftaki Gianluigi Buffon en Buffon var meira en 20 ára með landsliðinu og er dáður af Donnarumma.
Nadia Murad
Nadia Murad Basee Taha (kúrdíska: نادیە موراد باسی تەھا; arabíska: نادية مراد باسي طه; f. 10. mars 1993) er jasídísk-íraskur mannréttindafrömuður og aðgerðasinni sem er búsett í Þýskalandi. Henni var rænt og haldið í kynlífsánauð af íslamska ríkinu í þrjá mánuði árið 2014. Árið 2018 hlutu þau Denis Mukwege friðarverðlaun Nóbels fyrir baráttu þeirra gegn kyn­ferðis­brot­um í stríði. Murad er fyrsti Írakinn sem hefur hlotið Nóbelsverðlaun. Hún er jafnframt næstyngsti Nóbelsverðlaunahafinn frá upphafi, á eftir Malölu Yousafzai.
Murad er stofnandi samtakanna Nadia's Initiative, sem ætlað er að „hjálpa konum og börnum sem hafa orðið fyrir barðinu á þjóðarmorðum, fjöldaofsóknum og mansali að ná heilsu og endurbyggja líf sín og samfélög.“
Æviágrip
Murad fæddist í þorpinu Kojo í Sinjar-sýslu í Írak. Foreldrar hennar voru bændur af minnihlutaþjóðerni Jasída. Murad bjó enn og stundaði nám í þorpinu þegar hryðjuverkasamtökin sem kenna sig við íslamskt ríki náðu yfirráðum á svæðinu og söfnuðu saman öllum Jasídum sem þar bjuggu. Hryðjuverkamennirnir drápu um 600 manns – þar á meðal sex bræður og stjúpbræður Nadiu – og hnepptu yngri konurnar í ánauð. Murad var meðal um 6.700 jasídískra kvenna sem íslamska ríkið tók til fanga í Írak. Henni var haldið í kynlífsánauð í borginni Mósúl, þar sem vígamennirnir börðu hana, brenndu hana með vindlingum og nauðguðu henni þegar hún reyndi að flýja. Nadiu tókst að endingu að sleppa úr haldi þegar vörður hennar skildi húsdyrnar eftir ólæstar.
Nágrannafjölskylda tók Murad að sér og tókst að smygla henni út fyrir yfirráðasvæði íslamska ríkisins. Hún komst að endingu í flóttamannabúðir í Duhok, í norðurhluta Írak. Í febrúar árið 2015 sagði Murad belgíska dagblaðinu La Libre Belgique sögu sína, þá búsett í gámi í flóttamannabúðunum. Árið 2015 var Murad meðal 1000 kvenna og barna sem fengu hæli í Þýskalandi í samræmi við flóttamannaáætlun ríkisstjórnar Baden-Württemberg.
Mannréttindastörf
Þann 16. desember 2015 sætti Murad yfirheyrslu um mansal hjá öryggisráði Sameinuðu þjóðanna. Þetta var í fyrsta sinn sem örygisráðið hlýddi á skýrslu um mansal.
Sem sendiherra fyrir Sameinuðu þjóðirnar tekur Murad þátt í alþjóðlegum herferðum fyrir vitundarvakningu á mansali og flóttafólki og hefur talað við samfélög flóttafólks og hlustað á vitnisburði fórnarlamba mansals og þjóðarmorða.
Í september árið 2016 talaði lögfræðingurinn Amal Clooney við Fíkniefna- og afbrotamálaskrifstofu Sameinuðu þjóðanna um ákvörðun sína að gerast saksóknari í ákæru Murad gegn foringjum íslamska ríkisins fyrir kynferðisbrot. Clooney lýsti þjóðarmorði, nauðgunum og mansali íslamska ríkisins sem „skrifræði illskunnar á iðnvæddu stigi“ og tók jafnframt fram að þrælamarkaður væri rekinn á vefnum, á Facebook og í miðaustrinu sem enn lifði góðu lífi. Murad hefur fengið fjölda alvarlegra líflátshótana fyrir störf sín.
Í september árið 2016 lýsti Murad yfir stofnun samtakanna Nadia's Initiative á samkomu í boði Tinu Brown í New York. Samtökin munu aðstoða og tala máli fórnarlamba þjóðarmorða. Sama mánuð var Murad útnefnd góðgerðarsendi­herra Sam­einuðu þjóðanna í mál­efn­um fórn­ar­lamba man­sals.
Þann 3. maí árið 2017 hitti Murad Frans páfa og erkibiskupinn Paul Gallagher í Vatíkaninu. Á fundi þeirra bað Murad um hjálp fyrir Jasída sem enn eru í ánauð íslamska ríkisins, viðurkenndi stuðning Vatíkansins við minnihlutahópa, ræddi möguleikann á sjálfstjórnarsvæði minnihlutahópa í Írak og lagði áherslu á áskoranir sem trúarbrot innan Írak og Sýrlands stæðu frammi fyrir, sérstaklega fólk sem hefði glatað heimilum sínum.
Murad birti sjálfsævisögu sína, The Last Girl: My Story of Captivity, and My Fight Against the Islamic State, þann 7. nóvember 2017.
Murad hlaut friðarverðlaun Nóbels ásamt Denis Mukwege árið 2018. Hún hefur talað fyrir því að vígamenn íslamska ríkisins verði dregnir fyrir dóm og ákærðir fyrir kynferðisbrot og aðra glæpi gegn Jasídum. Hún telur réttlæti ekki felast í því að þeir verði drepnir á vígvellinum eða aðeins sakfelldir fyrir hryðjuverk.
Einkalíf
Murad trúlofaðist jasídíska mannréttindafrömuðinum Abid Shamdeen í ágúst árið 2018. Þau giftust síðar í sama mánuði.
Hinrik 2. Englandskonungur
thumb|right|Hinrik 2. Málverk frá um 1620 eftir óþekktan listamann. Hinrik 2. (5. mars 1133 – 6. júlí 1189) var konungur Englands frá 1154 til dauðadags og jafnframt lávarður Írlands, hertogi af Normandí, Akvitaníu og Gaskóníu og greifi af Anjou, Maine og Nantes. Hann réði því mestöllu vestanverðu Frakklandi, auk meirihluta Bretlandseyja.
Julio César Baldivieso
Julio César Baldivieso (fæddur 2. desember 1971) er bólivíaskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 85 leiki og skoraði 15 mörk með landsliðinu.
Hinrik 2. Englandskonungur
Uppvöxtur og lýsing
Hinrik Plantagenet var sonur Geoffreys hertoga af Anjou og konu hans Matthildar, sem jafnan var nefnd Matthildur keisaraynja. Hún var dóttir Hinriks 1. Englandskonungs og taldi sig eiga erfðarétt eftir hann en frændi hennar, Stefán, hafði sölsað England undir sig og hún háði baráttu við hann árum saman og kallaðist það tímabil Stjórnleysið. Þegar Hinrik, elsti sonur hennar, óx úr grasi tók hann þátt í baráttunni og tók svo við af móður sinni og gerði tilkall til krúnunnar.
Hinrik var rauðhærður og freknóttur, stór og sterkur og mikill íþróttamaður. Hann var mjög vel gefinn og sagður lærðasti konungur Evrópu á sinni tíð, frábærlega minnisgóður, tungumálamaður og lögspakur, lítillátur og mannblendinn, gjafmildur og gamansamur. Hann var hins vegar mikill skapmaður og átti oft erfitt með að hafa hemil á sér.
Hjónaband og börn
thumb|left|Rósamunda fagra, ástkona Hinriks 2. Málverk eftir John William Waterhouse. Hinrik giftist Elinóru hertogaynju af Akvitaníu 18. maí 1152 en þá voru aðeins tveir mánuðir síðan hún hafði fengið hjónaband sitt og Loðvíks 7. Frakkakonungs gert ógilt. Hinrik var nítján ára en Elinóra þrítug. Hún var auðugasta kona Evrópu og með henni fékk hann hertogadæmin Akvitaníu og Gaskóníu, sem þau stýrðu í sameiningu. Hún var einnig orðlögð fyrir fegurð og gáfur.
Hjónaband Hinriks og Elinóru var jafnan stormasamt. Þau áttu saman átta börn, synina Vilhjálm, sem dó í bernsku, Hinrik unga, Ríkharð ljónshjarta, Geoffrey 2. hertoga af Bretagne og Jóhann landlausa og dæturnar Matthildi hertogaynju af Saxlandi, Elinóru drottningu Kastilíu og Jóhönnu drottningu Sikileyjar.
Hinrik var ekki trúr konu sinni og átti ýmsar hjákonur og nokkur óskilgetin börn. Þekktust ástkvenna hans var Rosamund Clifford eða Rósamunda fagra. Samband þeirra hófst um 1166, þegar Elinóra drottning gekk með yngsta barn sitt, og eru þau sögð hafa elskað hvort annað mjög heitt. Rosamund lést 1176 og gengu miklar sögur um að Elinóra hefði byrlað henni eitur en enginn fótur mun vera fyrir því, enda var hún þá í stofufangelsi og Rosamund hafði nýverið tekið sér bólsetu í klaustri, sem gæti bent til þess að hún hafi verið haldin einhverjum sjúkdómi.
Konungur Englands
Í ársbyrjun 1153 hélt Hinrik yfir Ermarsund með þrjú þúsund manna her. Honum varð mjög vel ágengt og eftir að Eustace, sonur og erfingi Stefáns konungs, lést óvænt um sumarið ákvað Stefán að semja við hann, enda voru þegnar hans allir búnir að fá sig fullsadda af óstjórn og borgarastyrjöld, og urðu þeir ásáttir um að Hinrik tæki við krúnunni að Stefáni látnum þótt hann ætti son á lífi. Stefán dó í október árið eftir og 19. desember var Hinrik krýndur í Westminster Abbey. Þar með hófst valdatími Plantagenetættar.
Skömmu eftir að Hinrik tók við ríki virðist hann hafa haft áform um að ráðast inn í Írland og vinna það handa Vilhjálmi, yngri bróður sínum, en Vilhjálmur dó skömmu síðar og ekkert varð af þessu fyrr en 1166, en þá leitaði írskur undirkonungur, Diarmait Mac Murchada, liðsinnis hans til að ná aftur ríki sínu, sem hann hafði verið hrakinn frá. Hinrik brást vel við en lagði allt landið undir sig í leiðinni og lýsti sig lávarð Írlands árið 1171. Þar með hófust yfir 800 ára yfirráð Englendinga.
Morðið á Thomasi Becket
Hinrik átti í baráttu við kirkjuna og vildi reyna að draga úr völdum hennar. Helsti andstæðingur hans var Thomas Becket, erkibiskup af Kantaraborg, sem áður hafði verið vinur konungs. Í október 1164 kallaði konungur Becket fyrir ríkisráðið en biskupinn flúði til Frakklands og leitaði ásjár hjá Loðvík 7., þar sem hann dvaldi næstu árin.
Árið 1170 var svo komið að páfinn hótaði að bannfæra allt England og féllst Hinrik þá á að Becket mætti snúa heim. Þó leið ekki á löngu þar til konungi gramdist svo við Becket að hann formælti honum í sand og ösku og fjórir riddarar konungs, sem heyrðu reiðilesturinn, töldu hann hvatningu til að grípa til aðgerða og 29. desember 1170 fóru þeir að Thomasi Becket í dómkirkjunni í Kantaraborg og drápu hann. Hinrik harmaði dauða hans alla tíð, enda varpaði morðið skugga á orðspor konungs. Þremur árum seinna gerði páfinn Becket að dýrlingi.
Fjölskylduerjur
thumb|right|Gröf Hinriks 2. og Elinóru í Fontevraud-klaustri. Árið 1174 réðist Vilhjálmur ljón Skotakonungur inn í England en Hinrik gjörsigraði hann, tók hann til fanga og lagði sunnanvert Skotland undir sig. Um sama leyti voru eldri synir konungs vaxnir úr grasi. Þeir voru metnaðargjarnir og þótti faðirinn fastheldinn á völd í ríkjum sínum og ófús að láta þeim eitthvað eftir. Árið 1173 gerðu því Hinrik ungi og Rikharður ljónshjarta uppreisn gegn föður sínum en hann var fljótur að bæla hana niður og fór mildum höndum um synina en öðru máli gegndi um Elinóru móður þeirra, sem hafði stutt þá. Hún var sett í stofufangelsi og var þar meðan Hinrik lifði, eða í sextán ár.
Árið 1182 kom aftur til átaka innan fjölskyldunnar en að þessu sinni tókust þrír elstu synirnir, Hinrik ungi, Ríkharður og Geoffrey, á og um leið var gerð uppreisn í Angoulême í Frakklandi. Hætta var á borgarastyrjöld en hún hvarf þegar Hinrik ungi dó skyndilega 11. júní 1183 og hinir bræðurnir hurfu þá tl síns heima. Árið eftir réðust þó Geoffrey, sem þá stýrði Bretagne, og Jóhann, lávarður Írlands á Ríkharð en hann var fljótur að hafa þá undir og þeir reyndu ekki aftur að rísa gegn honum. Raunar dó Geoffrey tveimur árum síðar og kann þá að hafa verið að undirbúa nýja uppreisn.
Dauði Hinriks
Ríkharður, sem var farinn að óttast um arf sinn af því að faðir hans hafði meira dálæti á Jóhanni, gerði hins vegar bandalag við Filippus Ágústus Frakkakonung og þeir réðust saman inn í Anjou sumarið 1189. Hinrik, sem var farinn að heilsu og þreki, lét undan öllum kröfum þeirra. Hann lést svo 6. júlí, einn og yfirgefinn af öllum nema óskilgetnum syni sínum, Geoffrey erkibiskupi af York. Ríkharður var krýndur konungur Englands 1. september 1189.
Tyndareifur
Tyndareifur er persóna í grískri goðafræði. Hann var konungur í Spörtu, eiginmaður Ledu og faðir Klýtæmnestru, Helenu fögru, Pólýdevkesar (Polluxar), Kastors auk annarra.
Seifur tældi Ledu, eiginkonu Tyndareifs, í líki svans. Leda verpti tveimur eggjum. Úr hvoru eggi um sig komu tvö börn, Pólýdevkes og Helena fagra úr öðru og voru þau Seifsbörn; Kastor og Klýtæmnestra úr hinu en þau voru börn Tyndareifs.
PC
PC eða pc getur átt við:
Meginland (Hjaltlandseyjum)
thumb|Rauði liturinn sýnir meginland Hjaltlandseyja Meginland (skoska, enska Meginland, til forna kölluð Hrossey; gelíska: Mòr-thìr) er stærsta og fjölmennasta eyja í Hjaltlandseyjum og er þriðja stærsta eyja í Bretlandseyjum, að 386,1 mi² að stærð. Höfuðstaður Hjaltlandseyja Leirvík er staðsettur á austurströnd Meginlands og þar búa um 7.500 manns. Íbúar eyjarinnar eru um það bil 17.750 manns.
2. deild karla í knattspyrnu 1972
Leikar í '''2. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 18. sinn árið 1972.
Seley
Seley er lág klettaeyja um 2,5 sjómílur frá mynni Reyðarfjarðar og heyrir til Hólma á Hólmanesi milli Reyðarfjarðar og Eskifjarðar. Þar var mikið æðavarp. Þaðan var meðal annars farið til hákarla-, lúðu- og skötuveiða. Rústir af slíkum verbúðum eru í eynni en aldrei var þar föst búseta. Nú er þar viti reistur árið 1956 og sjálfvirk veðurathugunarstöð frá árinu 1996 í eigu Siglingastofnunar.
Frumefni
thumbnail|hægri|Lotukerfið Frumefni er efni sem öll önnur efni eru samsett úr og ekki er hægt að skipta því niður í smærri einingar með efnafræðilegum aðferðum. Grunneining frumefnis er frumeind (atóm) og eru allar frumeindir frumefnis með sömu sætistölu (fjöldi róteinda í kjarna) en geta haft mismunandi fjölda nifteinda og kallast þá (samsætur).
Bjarnarey
Bjarnarey getur átt við:
Jafngildisvensl
Jafngildisvensl er hugtak í stærðfræði sem óformlega mætti segja að lýsi venslum sem mynda skiptingu á mengi svoleiðis að hvert stak er einungis í einu þeirra hlutmengja sem mynda skiptinguna og sammengi þessara hlutmengja er upprunalega mengið. Tvö stök úr menginu eru sögð jafngild ef og aðeins ef þau tilheyra sama menginu.
Um rithátt
Ýmsar leiðir eru til þess að tákna að tvö stök a og b séu jafngild með tilliti til einhverra vensla R. Þær algengustu eru a ~ b og a ≡ b þegar augljóst er um hvaða vensl er að ræða og svo ýmsar svipaðar útfærslur eins og a ~R b, a ≡R b, eða aRb.
Skilgreining
Tvístæð vensl ~ á mengi A eru sögð vera jafngildisvensl þá og því aðeins að þau séu sjálfhverf, samhverf og gegnvirk. Með öðrum orðum, fyrir öll a, b og c úr A gildir:
Jafngildisflokkur a með tilliti til venslanna ~ er skilgreindur sem.
Andri Ísaksson
Andri Ísaksson (14. nóvember 1939 – 6. ágúst 2005) var íslenskur sálfræðingur, uppeldisfræðingur og friðarsinni.
Ævi og störf
Eftir að heim frá námi var komið starfaði Andri sem skólasálfræðingur og við skólarannsóknir á vegum Fræðsluskrifstofu Reykjavíkur og menntamálaráðuneytis. Hann var skipaður prófessor í uppeldisfræði við Háskóla Íslands árið 1973 og gegndi því með hléum til ársins 1992. Þá réðst hann til starfa hjá UNESCO uns hann fór á eftirlaun. Eftir hann lágu fjölmargar rannsóknir á sviði sálfræði og uppeldisvísinda.
Hann tók virkan þátt í baráttu íslenskra friðarsinna og var fyrsti formaður miðnefndar Samtaka herstöðvaandstæðinga frá 1975-76 og stýrði þá m.a. skipulagningu stærstu Keflavíkurgöngunnar.
Gallerí
Gallerí (eða listhús) er (lítill) sýningarsalur fyrir myndlist, sem er rekinn af einkaaðilum og þar sem einnig er stunduð verslun með listaverk.
Guðmundur Sigurðsson (lögmaður)
Guðmundur Sigurðsson (d. eftir 1340) var íslenskur lögmaður og riddari á 14. öld, fyrst norðan og vestan 1302-1318 og svo sunnan og austan 1321-1340, eða samtals í nærri fjóra áratugi.
Guðmundur er yfirleitt talinn hafa verið sonur Sigurðar Guðmundssonar lögmanns og hafa búið í Lögmannshlíð eins og hann en sú ættfærsla er þó alls ekki örugg. Hann var í Noregi árið 1316 og var þá gerður að riddara ásamt Eiríki Sveinbjarnarsyni. Hann hafði hrút í innsigli sínu. Kona hans er talin hafa verið Gróa, dóttir Odds Þórarinssonar riddara, og var sonur þeirra (eða Guðmundar að minnsta kosti) Sigurður Guðmundsson lögmaður á Svalbarði.
Þallarætt
Þallarætt eða furuætt (fræðiheiti: Pinaceae) eru tré eða runnar, þar á meðal mörg þekkt og efnahagslega mikilvæg barrtré, svo sem sedrus, furur, þallir, lerki, greni og þinir. Ættin er talin til ættbálksins Pinales, áður þekktur sem Coniferales. Pinaceae eru studd sem monophyletic af próteingerð "sieve cell" plastíða, munstur "proembryogeny", og skorti á bíoflavóníðum. Þau eru stærsta núlifandi barrtrjáaættin í tegundafjölda, með á milli 220 og 250 tegundir (fer eftir grasafræðilegu áliti) í 11 ættkvíslum, og næst stærst (á eftir Cupressaceae) í útbreiðslu, finnast á mestöllu norðurhveli, með meginhluta tegundanna í tempruðu loftslagi, en eru frá tempruðu heimskautaloftslagi til hitabeltis. Ættin myndar oft ríkjandi hluta strand-, fjalla- og barr-skóga. Ein tegund, Pinus merkusii, vex rétt suður af miðbaugi í suðaustur Asíu. Miðpunktar tegundafjölbreitni eru í fjöllum suðvestur Kína, Mexíkó, mið Japan, og Kalifornía.