cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Raðstaða (stjörnufræði)
thumb|300x300dp|Okstaða þriggja reikistjarna séð frá La Silla í Chile—Júpíter (efst), Venus (neðri t.v.) og Merkúr (neðri t.h.). Í stjörnufræði er raðstaða eða okstaða skilgreind sem (yfirleitt) bein lína þriggja eða fleiri himinhnatta.
Enska heiti hugtakið syzygy er dregið úr Forngríska orðinu σύζυγος suzugos, sem þýðir "tengt saman með oki" (e. yoked together). hægri|thumb|200x200dp|[[Þverganga|Þverganga Merkúr fyrir sólu, séð frá jeppaflygildinu Forvitni á Mars (3. júní, 2014). ]]
Yfirlit
Hugtakið vísar oft til sólarinnar, jarðarinnar, og þriðja hluts—annaðhvort tunglsins eða plánetu—sem er í samstöðu eða gagnstöðu við sólina og jörðu. Dæmi um raðstöður eru sólmyrkvar, tunglmyrkvar, þvergöngur og stjörnumyrkvar. Hugtakið vísar oft sérstaklega til þess þegar sólin og tunglið eru í samstöðu (nýtt tungl) eða gagnstöðu (fullt tungl).
Þann 3. júní 2014 tókst jeppaflygildinu Forvitni að ljósmynda þvergöngu Merkúr fyrir Sólu, sem markaði fyrsta skipti sem þverganga plánetu hefur sést utan jarðar.
Gillý
Gillý er íslenskt kvenmannsnafn.
Langbarðabandalagið
thumb|right|Minningartafla frá 700 ára afmæli bandalagsins í [[Pontida.]] Langbarðabandalagið (ítalska Lega Lombarda) var bandalag borga á Norður-Ítalíu sem var stofnað árið 1167 gegn ofríkistilburðum Friðriks Barbarossa keisara hins Heilaga rómverska ríkis. Friðrik hafði krafist viðurkenningar á rétti sínum sem einvaldur á Ítalíu á þinginu í Roncaglia 1158. Þegar bandalagið var sem stærst voru nær allar borgir Norður-Ítalíu aðilar að því, eða borgirnar Mílanó, Piacenza, Cremóna, Mantúa, Crema, Bergamó, Brescia, Bologna, Padúa, Trevísó, Vicenza, Feneyjar, Veróna, Lodi, Reggio Emilia og Parma. Bandalagið vann sigur á keisaranum í orrustunni við Legnano árið 1176 og eftir sex ára vopnahlé gerðu bandalagið og keisarinn með sér friðarsamningana í Konstanz þar sem borgirnar hétu keisaranum trúnaði en héldu lögsögu yfir héruðum sínum.
Langbarðabandalagið var endurvakið nokkrum sinnum síðar gegn Friðriki 2. keisara á 13. öld. Bandalagið var leyst upp þegar Friðrik dó 1250.
Ariana Grande
Ariana Grande-Butera (f. 26. júní 1993) er bandarísk söngkona og leikkona. Hún fæddist í Boca Raton, Flórída og er af ítölskum ættum. Hún varð fyrst fræg fyrir hlutverkið sitt sem Cat Valentine í sjónvarpsþáttunum Victorious og Sam & Cat á Nickelodeon. Þegar Grande var fimmtán ára lék hún Charlotte í Broadway söngleiknum 13. Einnig lék hún í kvikmyndinni Swindle þar sem hún fór með hlutverkið Amanda Benson, eða Mandy the Mutant.
Æska
Ariana Grande-Butera var fædd þann 26. júní 1993 í Boca Raton, Flórída. Móðir hennar, Joan Grande, er framkvæmdastjóri House-McCann Communications sem sér um framleiðslu á boðskiptakerfum og öryggisbúnaði. Faðir hennar, Edward Butera, er grafískur hönnuður og á sitt eigið fyrirtæki í Boca Raton. Grande er af ítölskum ættum og hefur lýst sjálfri sér sem ítölsk-bandarískri með rætur að rekja til Sikileyjar og Abrútsi. Hún á eldri hálfbróður, Frankie Grande, og eru þau sammæðra. Hann er leikari, dansari og framleiðandi. Hún viðheldur góðu sambandi við ömmu sína í móðurætt, Marjorie Grande, sem hún kallar „Nonna“. Fjölskylda Grande flutti frá New York til Flórída fyrir fæðingu hennar, og skildu foreldrar hennar þegar hún var átta ára gömul.
Þegar hún var yngri, kom hún fram í Fort Lauderdale Children's Theater þar sem hún lék í ýmsum leikritum. Fyrsta hlutverkið hennar var í söngleiknum Annie og lék hún einnig í The Wizard of Oz og Beauty and the Beast. Á þessum tíma gekk Grande í Pine Crest School og North Broward Preparatory School. Þegar Grande var átta ára, söng hún þjóðsöng Bandaríkjanna, „The Star-Spangled Banner“, á heimaleik Panthers.
2008–2012: Byrjun ferilsins og Nickelodeon
thumb|upright|Grande við frumsýningu [[Harry Potter (kvikmyndaröð)|Harry Potter (2011)]] Árið 2008 fékk Grande hlutverk í Broadway söngleiknum 13 sem klappstýran Charlotte. Á sama tíma hætti hún að mæta í skólann en var þó ennþá skráð og fékk einkakennslu. Fyrsta hlutverkið hennar í sjónvarpi var í Nickelodeon þáttunum Victorious þar sem hún lék persónuna Cat Valentine. Þættirnir voru fyrst sýndir í mars 2010 og hlaut fyrsti þátturinn 5,7 milljón áhorf. Þeir gengu yfir fjórar þáttaraðir og var seinasti þátturinn sýndur þann 17. júlí 2014. Eftir fyrstu seríuna byrjaði Grande að vinna í sinni fyrstu breiðskífu. Það var þó ekki fyrr en í desember 2011 þegar hún gaf út fyrsta lagið sitt, „Put Your Hearts Up“.
2013–2015: Yours Truly og My Everything
Fyrsta breiðskífa Grande var Yours Truly en gekk upprunalega undir nafninu Daydreamin'. Platan var gefin út 30. ágúst 2013 og náði fyrsta sæti á bandaríska plötulistanum Billboard 200. Í fyrstu vikunni seldust 138.000 eintök. Á plötunni má finna „The Way“ sem var flutt ásamt rapparanum Mac Miller. Fyrir auglýsingu plötunnar tók hún m.a. upp lag með Nathan Sykes úr The Wanted og kom fram á tónleikum hjá Justin Bieber. Hún hóf einnig stutta tónleikaför undir nafninu The Listening Sessions. Undir lok árs gaf hún út stuttskífuna Christmas Kisses.
My Everything var önnur plata Grande sem var gefin út 25. ágúst 2014 og komst hún efst á Billboard 200. Á henni má finna lög ásamt Iggy Azalea, Zedd og The Weeknd. Sama ár kom Grande fram á laginu „Bang Bang“ ásamt Nicki Minaj og Jessie J. Hún hóf fyrsta stóra tónleikaferðalagið sitt árið 2015 og kallaði það The Honeymoon Tour. Haldnir voru tónleikar í Norður-Ameríku, Evrópu, Asíu og Suður-Ameríku. Önnur stuttskífan, Christmas & Chill kom út sama ár.
2015–2017: Dangerous Woman
Grande byrjaði upptökur við þriðju plötuna Dangerous Woman, upprunalega undir nafninu Moonlight, árið 2015. Árið eftir gaf hún út lagið undir sama nafni sem náði tíunda sæti á Billboard Hot 100. Önnur vinsæl lög af plötunni eru „Focus“, „Into You“ og „Side to Side“ með Nicki Minaj. Platan var gefin út 20. maí 2016 og náði hún öðru sæti á Billboard 200.
Í febrúar 2017 hóf hún tónleikaferðina Dangerous Woman Tour. Þann 22. maí 2017 var gerð sjálfsmorðsárás á einum tónleikum Grande þar sem 22 manns létust og hundruðir særðust. Ferðalaginu var tímabundið aflýst og voru góðgerðartónleikarnir One Love Manchester haldnir þann 4. júní. Á þeim söfnuðust 23 milljónir dollara sem var gefið til þeirra sem urðu fyrir áhrifum árásarinnar. Á tónleikunum komu nokkrir þekktir söngvarar fram; Liam Gallagher, Robbie Williams, Justin Bieber, Katy Perry, Miley Cyrus ásamt öðrum.
2018–2019: Sweetener og Thank U, Next
Grande byrjaði að vinna í fjórðu plötunni, Sweetener, ásamt Pharrell Williams árið 2016 en vegna árásarinnar í Manchester var verkefnið sett á pásu. Það var ekki fyrr en 17. ágúst 2018 sem að platan var gefið út. Á henni má finna lögin „No Tears Left to Cry“ og „God is a Woman“. Fjórir tónleikar voru haldnir fyrir plötuna undir nafninu The Sweetener Sessions.
Í nóvember 2018 gaf Grande út lagið „Thank U, Next“ og þar af leiðandi tilkynnti fimmtu plötuna undir sama nafni. Mörg met voru slegin, þar á meðal var það mest horfða tónlistarmyndbandið á YouTube á einum degi, og var það mest streymda lagið eftir söngkonu á Spotify innan sólarhrings. Það met stóð ekki lengi þar sem lagið „7 Rings“ var gefið út stuttu eftir sem varð eitt vinsælasta lag Grande frá upphafi. Þriðja laginu af plötunni, „Break Up with Your Girlfriend, I'm Bored“, var svo gefið út og varð Grande fyrsti einstaklings tónlistarmaðurinn til að eiga þrjú efstu lögin samtímis á Billboard Hot 100. Því afreki var seinast náð af Bítlunum árið 1964. Platan Thank U, Next var síðan gefin út þann 8. febrúar 2019.
Grande var tilnefnd til ýmissa verðlauna, m.a. Grammy Awards, Brit Award, Billboard Music Awards og MTV Video Music Awards. Í mars 2019 hóf hún fjórða tónlistarferðalagið sitt, Sweetener World Tour, sem var kynning fyrir báðar plöturnar.
Síðan 2020: Positions
Í byrjun árs 2020 var Grande tilnefnd til margra verðlauna á iHeartRadio Music Awards. Í maí gaf hún út lagið „Stuck with U“ með Justin Bieber í góðgerðarskyni vegna COVID-19 faraldursins. Sama mánuð gaf hún út „Rain on Me“ með Lady Gaga sem seinna vann verðlaunin lag ársins á MTV Video Music-verðlaununum og Grammy-verðlaun.
Positions var sjötta plata Grande sem var gefin út 30. október 2020. Hún náði fyrsta sæti á Billboard 200 og var fimmta platan hennar til að gera svo. Á plötunni má finna lög með Doja Cat og The Weeknd. Þann 14. október 2020 var tilkynnt að Grande myndi koma fram í Netflix kvikmyndinni Don't Look Up ásamt Leonardo DiCaprio, Jennifer Lawrence og Meryl Streep. Myndin var gefin út á veitunni þann 24. desember 2021. Í mars 2021 undirritaði hún samning að hún myndi verða dómari í tuttugasta og fyrstu seríu af The Voice.
Heilsa og einkatrú
Grande hefur glímt við blóðsykursfall (e. hypoglycemia), sem hún telur að sé vegna léglegrar mataræðis. Hún þjáist af áfallastreituröskun (PTSD) og kvíða eftir hryðjuverkaárásina í Manchester árið 2017. Hún hefur einnig sagt að hún hefur verið hjá sálfræðingi í meira en áratug, eftir að hún byrjaði að fá hjálp stuttu eftir skilnað foreldra hennar.
Samband
Grande byrjaði í sambandi með fasteignasalanum Dalton Gomez í janúar 2020. Ekki var vitað mikið um samband þeirra fyrr en það var opinberað í tónlistarmyndbandinu hennar og Justin Bieber fyrir lagið „Stuck with U“. Grande tilkynnti trúlofun þeirra þann 20. desember 2020, og héldu þau athöfnina þann 15. maí 2021 þar sem þau giftu sig heima hjá sér í Montecito, Kaliforníu.
799
Árið 799 (DCCXCIX í rómverskum tölum)
Freysteinn
Freysteinn er íslenskt karlmannsnafn.
Gilslaug
Gilslaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Theodór
Theodór er íslenskt karlmannsnafn.
Steinsmárar
Melilotus, eða steinsmárar er ættkvísl í í ertublómaætt (ásamt Trifolium (smárar)). Upphaflega frá Evrópu og Asíu, finnast þeir nú um mestallann heiminn.
Erlendis er hann oft nefndur eftir sætum ilmi hans, sem kemur vegna coumarins í honum. Coumarin, þrátt fyrir að hafa sætan ilm af heyi og nýslegnu grasi, er með bitru bragði, og sem slíkt, ver steinsmárann að einhverju leyti fyrir að að vera étinn. Sveppir (meðtaldir Penicillium, Aspergillus, Fusarium, og Mucor ) geta umbreytt coumarini í dicoumarol, eitruðu "anticoagulant". Einnig, að dicoumarol finnst í rotnandi steinsmára. og var orsök svonefnds "sweet-clover disease", þekktum í nautgripum síðan um 1920. Nokkur afbrigði af steinsmára hafa verið þróuð með lágu coumarin magni sem eru öruggari til beitar og fóðurs. .
Odense Boldklub
Odensen Boldklubb oftast kallað OB er danskt knattspyrnufélag frá Óðinsvéum. Félagið var stofnað árið 1887.
Steinsmárar
Nytjar
Melilotus, eru oft notaðir sem grænn áburður, og eru þá plægðir ofan í jarðveginn til að auka nitur og lífrænt magn í homum. Hann er sérstaklega verðmætur í þungum jarðvegi vegna djúpstæðra róta. Hinsvegar getur hann brugðist ef jarðvegurinn er of súr.
Tegundir
Ættkvíslin Melilotus hefur nú nítján viðurkenndar tegundir:
Handknattleiksárið 1980-81
Handknattleiksárið 1980-81 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1980 og lauk vorið 1981. Víkingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og FH-stúlkur í kvennaflokki. Karlalandsliðið tók þátt í B-keppni í Frakklandi og hafnaði í áttunda sæti.
1. deild
Víkingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla, gerðu eitt jafntefli og töpuðu ekki leik. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð. Sigurður Sveinsson, Þrótti, varð markakóngur með 106 mörk.
Fylkir hafnaði í neðsta sæti og féll niður í 2. deild. Haukar, Fram og KR fóru í þriggja liða keppni með tvöfaldri umferð um hvert þeirra fylgdi Fylkismönnum niður.
2. deild
KA sigraði í 2. deild eftir úrslitaleik gegn HK. Þjálfari KA var Bigir Björnsson. Bæði lið færðust upp í 1. deild. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
Ármann og Þór Akureyri féllu niður í 3. deild.
Úrslitaleikur
3. deild
Stjarnan sigraði í 3. deild og fór upp í 2. deild ásamt Þór Ve. Keppt var í sjö liða deild með tvöfaldri umferð.
Bikarkeppni HSÍ
Þróttur sigraði í bikarkeppninni í fyrsta og eina sinn eftir úrslitaleik gegn Víkingi. 21 lið tók þátt í keppninni.
1. umferð 16-liða úrslit 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Víkingar kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og komust í 8-liða úrslit.
1. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
Haukar kepptu í Evrópukeppni bikarhafa og komust í 16-liða úrslit. Þar féllu þeir úr keppni fyrir vestur-þýska liðinu Nettelstedt, sem varð að lokum Evrópumeistari.
1. umferð
16-liða úrslit
1. deild
FH sigraði í 1. deild kvenna. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
Lið Hauka og Þórs Akureyri féllu úr 1. deild.
2. deild
ÍR sigraði í 2. deild eftir sigur á Þrótti í úrslitaleik. Bæði lið færðust upp í 1. deild. Ellefu lið kepptu í tveimur riðlum.
A-riðill
B-riðill
Bikarkeppni HSÍ
FH-stúlkur sigruðu í bikarkeppninni í eftir úrslitaleik gegn Víkingi.
1. umferð 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt kvennalið tók þátt í Evrópukeppni þetta árið.
Landslið
Stærsta verkefni karlalandsliðsins á keppnistímabilinu var B-keppni í Frakklandi snemma árs 1981. Markmið íslenska liðsins var að hafna í einu af fimm efstu sætunum og komast þannig á HM í Vestur-Þýskalandi árið 1982. Árangur íslenska liðsins olli miklum vonbrigðum.
Riðlakeppni ''Leikur um 7. sæti''
Sjávarútvegur
Sjávarútvegur er hugtak sem erfitt er að skilgreina á einn hátt. Orðið fisheries er oft notað yfir sjávarútveg í enskumælandi löndum og sjávarútvegsfræðingar kalla sig gjarnan fisheries scientists á  ensku. Þó á hugtakið fishing industry líklega betur við. Sjávarútvegur snýst ekki bara um fiskveiðar. Hann er í raun allt ferlið frá rannsóknum á umhverfi auðlindarinnar, þ.e. hafinu og allt þar til afurðin er komin á disk  neytenda á innlendum eða  alþjóðlegum mörkuðum. Aðalmarkmið sjávarútvegs er því ekki að veiða fisk, heldur að selja fiskafurðir.
Christiaan Huygens
thumbnail|200px|hægri|Christiaan Huygens Christiaan Huygens (1629 – 1695) var hollenskur stærðfræðingur, stjörnufræðingur og eðlisfræðingur. Í stærðfræði og eðlisfræði er hans helst minnst fyrir rannsóknir á pendúlklukkum og aflfræðilegar rannsóknir. Meðal annars fann hann regluna fyrir sveiflutíma einfalds pendúls og miðflóttaafl í jafnri hringhreyfingu. Hann uppgötvaði líka stærsta tungl Satúrnusar, Títan.
Sindurefni
Sindurefni eru atóm eða sameindir sem hafa eina eða fleiri óparaðar rafeindir og eru þess vegna mjög hvarfgjarnir. Mikilvægasti radikalinn í efnahvörfum andrúmslofts jarðar er OH radikalinn sem tekur þátt í mörgum hvörfum.
Norður-Íshaf
thumb|right|Kort af Norður-Íshafinu Norður-Íshafið er 14.090.000 km² stórt úthaf á Norðurslóðum sem umlykur Norðurpólinn. Það er minnst af fimm úthöfum jarðar og það grynnsta; 1.205 metra djúpt að meðaltali og 3.440 metra djúpt þar sem það er dýpst. Stór hluti hafsins er þakinn íshellu sem breytist bæði að stærð og lögun eftir árstíðunum.
Lönd sem liggja að Norður-Íshafinu eru Noregur, Rússland, Bandaríkin, Kanada, Grænland og Ísland.
Sigrún Huld Hrafnsdóttir
Sigrún Huld Hrafnsdóttir (f. 12. janúar 1970) er íslensk afrekskona í sundi. Hún var afar sigursæl á sundferli sínum og á Ólympíumóti þroskaskertra í Madríd á Spáni árið 1992 var hún sá keppandi sem hlaut flest verðlaun.
Sigrún Huld ólst upp í Seljahverfinu í Reykjavík og gekk í Öskjuhlíðarskóla. Hún hóf að æfa sund hjá Íþróttafélaginu Ösp árið 1982 og keppti á fjölmörgum stórmótum innanlands og utan. Hápunktur íþróttaferils hennar var án efa er hún vann til 9 gullverðlauna og tvennra silfurverðlauna á Ólympíumóti þroskaskertra í Madríd árið 1992.
Árin 1989, 1991 og 1994 var hún valin íþróttamaður ársins hjá Íþróttasambandi fatlaðra og árið 1991 var hún útnefnd besti íþróttamaður þroskaheftra í heiminum af Alþjóðasamtökum þroskaheftra. Hún var valin íþróttamaður Reykjavíkur árið 1992 og árið 2015 var hún sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir afrek og framgöngu á vettvangi íþrótta fatlaðra.
Sigrún Huld hætti keppni að loknu Ólympíumóti fatlaðra í Atlanta í Bandaríkjunum árið 1996. Hún hefur um árabil starfað hjá Nóa-Síríus og hefur einnig haldið nokkrar einkasýningar á myndlist sinni og tekið þátt í starfi listahátíðarinnar List án landamæra.
Sýslumaður
Sýslumaður er embættismaður sem er stjórnvald í sýslu. Á Norðurlöndunum voru sýslur búnar til sem lögsagnarumdæmi á 12. öld og konungur skipaði sýslumenn yfir þær yfirleitt sem eins konar lén þar sem hann fékk hlut af innheimtu gjalda í sýslunni (sekta, tolla og skatta). Sýslumenn sáu um löggæslu og sátu í dómi og voru þannig fulltrúar bæði framkvæmdavalds og dómsvalds í héraði. Með lagabreytingum á 9. áratug 20. aldar var hlutverk sýslumanna endurskilgreint og nær nú einkum yfir löggæslu, innheimtu og útgáfu leyfa á landsbyggðinni.
Á Íslandi var komið á sýsluskipan eftir að Gamli sáttmáli var gerður við Noregskonung árið 1264.
Embættið er að mörgu leyti skylt embætti skerfara (e. sheriff) eða embætti umdæmislögreglustjóra (e. county commissioner) sem eru þekkt í enskumælandi löndum.
EPIRB
thumb|right|Skýringarmynd sem sýnir COSPAS-SARSAT-björgunarkerfið. EPIRB-neyðarsendir (úr ensku, Emergency position-indicating radiobeacon) er rafhlöðuknúinn neyðarsendir til að staðsetja farartæki og fólk í neyð, eins þegar flugvél hrapar eða skip sekkur. Neyðarsendirinn getur virkjast sjálfvirkt, til dæmis við að lenda í vatni, eða er settur í gang handvirkt. Við það sendir hann út stöðugt útvarpsmerki á 406 MHz tíðni. Gervihnettir á vegum Cospas-Sarsat nema slík merki og senda til viðeigandi viðbragðsaðila. Nýjustu neyðarsendarnir notast við staðsetningarkerfi eins og GPS eða GLONASS en bæði nýrri og eldri gerðir eru líka staðsettar með því að nota dopplerhrif við rakningu.
Skammstöfunin EPIRB á oftast við um neyðarbauju um borð í skipum. Flugvélar notast við ELT (emergency location transmitter), kafbátar við SEPIRB (submarine emergency position-indicating radio beacon) og einstaklingar við PLB (personal locator beacon).
Eþíópía
Opinbert heiti landsins er Sambandslýðstjórnarlýðveldið Eþíópía (Ityop'iya Federalawi Demokrasiyawi Republik). Landið er sambandslýðveldi níu þjóðríkja. Í landinu eru meira en 70 mismunandi þjóðflokkar. Þeirra fjölmennastir eru Orómóar, 40%, Amharar og Tígrar eru 32%, Sidamóar 9%, Sjankellar 6%, Sómalir 6%, Afar 4%, Gúragar 2% og aðrir samtals 1%. Íbúarnir eru mjög ólíkir innbyrðis. Orómóar, Amharar og Tígrar eru meira en þrír fjórðu landsmanna. Opinbert tungumál landsins er amharíska en einnig eru töluð ýmis minna útbreidd mál eins og orómifa og tígrinja. Um þriðjungur landsmanna er múslimar, um 60% tilheyra eþíópísku rétttrúnaðarkirkjunni og um 2.6% aðhyllast hefðbundin trúarbrögð.
Eþíópía á sér einna lengsta þekkta sögu allra Afríkulanda og er talin eitt elsta ríki í Afríku. Hún var eina ríkið sem hélt sjálfstæði sínu í slagnum um Afríku, allt þar til Ítalir réðust inn í landið 1936. Breskar og eþíópískar hersveitir sigruðu Ítali 1941 og Eþíópía fékk aftur sjálfstæði 1944.
Heiti
Gríska heitið Αἰθιοπία (frá Αἰθίοψ, Aithiops, „Eþíópíumaður“) er samsett orð dregið af αἴθω (aiþo, „ég brenn“) og ὤψ (óps, „andlit“). Sem nafnorð merkir það „brennt andlit“ en sem lýsingarorð merkir það „rauðbrúnn“. Sagnaritarinn Heródótos notaði heitið yfir þá hluta Afríku sunnan Sahara sem þá voru hluti „hins byggða heims“ (oikomene). Gríska heitið gæti samt líka verið alþýðuskýring á egypska orðinu aiþiu-abu sem merkir „hjartaræningi”. Gríska heitið var tekið upp í amharísku sem ኢትዮጵያ, ʾĪtyōṗṗyā.
Í grískum og rómverskum áletrunum kemur heitið fyrir sem örnefni yfir hina fornu Núbíu og frá því um 850 er Eþíópía notað í mörgum Biblíuþýðingum sem tilvísun til Núbíu. Fornir hebreskir textar setja aftur á móti samasemmerki milli Núbíu og Kús. Í Nýja testamentinu kemur gríska heitið Aiþiops fyrir hirðmann Kandake, drottningar af Kús (eða Eþíópíu).
Í áletrun á Monumentum Adulitanum, minnismerki frá hafnarborginni Adulis í Erítreu frá 3. öld, segir að konungur Aksúm ríki yfir landi sem í vestri liggi að Eþíópíu og Sasu. Ezana, konungur Aksúm, lagði síðar Núbíu undir sig og íbúar Aksúm tóku eftir það upp þjóðarheitið Eþíópar. Í grískum titlum Ezana er hann kallaður konungur Eþíópa, sem í ge'ez-útgáfu verður að Ḥbštm og Ḥbśt (Ḥabasjat) og vísar til íbúa hálendisins. Þetta þjóðarheiti varð síðar ḥbs ('Aḥbāsh) í sabaísku og Ḥabasha í arabísku. Af því er dregið vestræna heitið Abissinía.
Í Aksúmbókinni frá 15. öld er þjóðarheitið skýrt með vísun til goðsögulegrar hetju, Ityopp'is, sem átti að hafa verið sonur Kús, sonar Hams, sonar Nóa, og var sagður stofnandi borgarinnar Axúm.
Forsaga
Nokkrar frægar uppgötvanir á sviði steingervingafræði hafa verið gerðar í Eþíópíu og almennt í þessum heimshluta. Elsti steingervingur lífveru af mannætt er Ardi, 4,2 milljón ára gömul beinagrind af mannapa af tegundinni Ardipithicus ramidus sem Tim D. White uppgötvaði við þorpið Aramis árið 1994. Þekktasti steingervingur mannapa sem fundist hefur í Eþíópíu er Lucy, 3,2 milljón ára beinagrind af Australopithecus afarensis sem er jafnframt best varðveitta beinagrind suðurapa sem fundist hefur.
Talið er að nútímamaðurinn hafi fyrst komið fram nálægt því svæði þar sem Eþíópía er nú. Elstu ummerki um búsetu manna, Omoleifarnar, voru grafnar upp í suðvesturhluta klettamyndananna Omo Kibish í Eþíópíu. Þær eru taldar vera frá Miðfornsteinöld fyrir um 200.000 árum. Beinagrindur af Homo sapiens idaltu fundust við Mið-Awash í árdal árinnar Awash. Þær eru 160.000 ára gamlar og eru af útdauðri undirgrein Homo sapiens. Forn bein af Homo sapiens sem fundist hafa í Jebel Irhoud í Marokkó hafa síðan verið metin eldri, eða um 300.000 ára gömul. Beinagrindin Omo-Kibish I frá suðurhluta Eþíópíu eru elstu leifar af nútímamanni (Homo sapiens sapiens) sem fundist hafa og eru um 196±5 þúsund ára gömul.
Fornöldin
thumb|right|[[Aksúmsteinninn frá 4. öld.]] Á 8. öld f.Kr. var ríkið Dʿmt stofnað þar sem Tígraí-hérað er nú, í norðurhluta Eþíópíu og Erítreu. Höfuðborg ríkisins var Yeha. Flestir telja að þetta ríki hafi verið eþíópískt að uppruna en undir nokkrum áhrifum frá Saba sem ríkti yfir strandhéruðum við Rauðahaf.
Larix potaninii
Larix potaninii er tegund sem var lýst af Alexander Feodorowicz Batalin. Larix potaninii er tegund af berfrævingum í ættkvíslinni Larix. IUCN skráir tegundina sem kröftuga á heimsvísu.
Eþíópía
Fornöldin
Aðrir sagnfræðingar telja að D'mt hafi verið stofnað af afróasískumælandi þjóðum úr bæði kúsísku- og semískugreinum málanna, það er Agawa frá Eþíópíu og Saba frá suðurhluta Arabíu. Hið forna semíska mál Eþíópíu, Ge'ez, er talið hafa þróast óháð sabaísku sem er eitt af suðursemísku málunum. Nú er talið að áhrif Saba hafi verið lítil og bundin við ákveðna bæi og hafi að lokum horfið. Hugsanlega voru þetta verslunarstaðir eða herstöðvar í bandalagi við D'mt eða annað ríki.
Larix potaninii
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Eþíópía
Fornöldin
Eftir fall D'mt á 4. öld f.Kr. tóku nokkur minni ríki við stjórn eþíópísku hásléttunnar. Á 1. öld reis Konungsríkið Aksúm þar sem nú eru Tígraí og Erítrea. Samkvæmt Aksúmbókinni frá miðöldum var höfuðborg ríkisins, Mazaber, reist af Itiyopis sem var sonur Kús. Aksúm náði síðar yfirráðum í Jemen. Íranski spámaðurinn Mani telur Aksúm með stórveldum sinna tíma á 3. öld, ásamt Rómaveldi, Kína og Persaveldi.
Um árið 316 hélt Frumentius og bróðir hans frá Týros með frænda sínum í verslunarleiðangur til Eþíópíu. Þar sem skipið lagði að höfn við Rauðahaf drápu innfæddir alla skipverjana nema bræðurna sem voru fluttir til hirðarinnar sem þrælar. Þeir fengu ábyrgðarstöður hjá konungi og sneru nokkrum hirðmönnum til kristni. Frumentius varð fyrsti biskup Aksúm. Mynt frá árinu 324 sýnir að Eþíópía var annað ríkið sem tók kristni upp opinberlega (á eftir Armeníu sem gerði það árið 301). Eþíópía var fyrsta stórveldið sem tók hana upp, þótt trúin hafi hugsanlega verið bundin við hirðina.
Konungsættin sem ríkti yfir Aksúm leið undir lok á 9. öld þegar hin herskáa drottning Gudit lagði borgina Axúm í rúst. Hún ríkti í 40 ár og reyndi að útrýma kristni í landinu með því að brenna kirkjur og krossfesta íbúa sem tilheyrðu Eþíópísku rétttrúnaðarkirkjunni sem fyrir þann tíma hafði verið ríkistrú. Hún var sigruð árið 912 af fyrsta konungi Zagwe-ættar. Sú ætt leið undir lok þegar Yekuno Amlak náði völdum á 13. öld.
Víðikvistur
Víðikvistur (fræðiheiti Spiraea salicifolia ) er skriðull hálfrunni af rósaætt. Hann er upphaflega frá austur Evrópu austur til austur Asíu.
Steinvör
Steinvör er íslenskt kvenmannsnafn. Steinvör er fornnorrænt heiti. Nokkur óvissa er um ævagamla merkingu nafnliðarins Stein-. Þessi liður táknar þó að öllum líkindum hörku og staðfestu. Vör í kvennanöfnum er annaðhvort sú sem ver eða er varin. Ein Steinvör er nefnd í Landnámu, en fjórar í Sturlungu, miklu frægust þeirra Steinvör Sighvatsdóttir á Keldum, af Sturlungaætt, mikill skörungur. Steinvarar-nafn var lengi vel ekki mjög sjaldgæft, voru t.d. 61 árið 1703, og þá langflestar að tiltölu í Þingeyjarsýslu.
Ljubljana
thumb|right|Svipmyndir frá Ljubljana. Ljubljana er höfuðborg Slóveníu og stærsta borg landsins. Borgin er staðsett í miðju landinu. Í norðri eru Alpafjöllin, Adríahafið í vestri og Pannoniusléttan í austri. Borgin breiðir úr sér yfir um 273 km² svæði, er 298 m yfir sjávarmáli og þar búa um 295 þúsund manns (2020).
Ljubljana er skipt í nokkur hverfi, sem voru áður fyrr sveitarfélög, þau helstu eru Šiška, Bežigrad, Vič, Moste, and Center, þessi hverfi þjóna einnig sem kjördæmi.
Saga
Landsvæðið þar sem Ljubljana liggur, sem áður tilheyrði Júgóslavíu, hefur verið byggt frá því á forsögulegum tíma. Miðað er við að borgin hafi verið stofnuð árið 15, þá sem Colonia Iulia Aemona (Emona), nýlenda Rómaveldis. Árið 425 réðust Húnar undir forystu Atla Húnakonungs á borgina og lögðu í rúst.
Elstu rituðu heimildir þar sem minnst er á Ljubljana eru frá árinu 1144 á þýsku (þ. Laibach) og latnesku (l. Luwigana). Árið 1200 fékk Ljubljana kaupstaðarréttindi og varð hluti af Habsborgarveldinu árið 1335 þar til það leið undir lok í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar árið 1918. Á því tímabili var Ljubljana höfuðborg Carniola-hertogadæmisins. Þar var biskupsstóll stofnaður 1461. Árið 1511 reið yfir öflugur jarðskjálfti og þá eyðilagðist Ljubljanakastali.
Lepidothamnus laxifolius
Lepidothamnus laxifolius er lítill runni frá Nýja-Sjálandi. Þar vex hann oft með Halocarpus bidwillii og Podocarpus nivalis. L. laxifolius er eitt af smávöxnustu barrtrjám heims.
801
Árið 801 (DCCCI í rómverskum tölum)
Steinþóra
Steinþóra er íslenskt kvenmannsnafn.
FK Auda
Futbola klubs Auda er Lettneskt knattspyrnufélag. Þeir eru með aðsetur í Ķekava sem er nálægt Ríga. Það spilar í 1. deild Lettlands sem heitir '''1. līga'''.
802
Árið 802 (DCCCII í rómverskum tölum)
Theódór
Theódór er íslenskt karlmannsnafn.
Brahmani
Brahmani er meðlimur yfirstéttarinnar í samfélagi hindúa. Þeir eru gjarnan prestar, kennarar og gúrúar.
Hólmar Örn Rúnarsson
Hólmar Örn Rúnarsson (f. 10. desember 1981) er atvinnumaður í knattspyrnu og spilar með Silkeborg. Hann spilaði með yngriflokkum Keflavíkur en skrifaði svo undir samning við Silkeborg í ágúst 2006.
Freyþór
Freyþór er íslenskt karlmannsnafn.
Gissunn
Gissunn er íslenskt kvenmannsnafn.
Íslam í Lettlandi
Vera múslima í Lettlandi var fyrst skráð á 19. öld. Þessir múslimar voru aðallega Tatarar og Tyrkir sem höfðu verið fluttir til Lettlands gegn vilja sínum; þar á meðal voru tyrkneskir stríðsfangar frá Krímstríðinu og rússneska-tyrkneska stríðinu 1877.
Saga
Eftir umsátrinu um Plevna árið 1877 voru nokkur hundruð tyrkneskir fangar fluttir til bæjarins Cēsis, þar af 19 veiktust af nokkrum öndunarfærasjúkdómum og dóu úr taugaveiki næsta vetur eða vor. Þeir voru grafnir í kirkjugarði við hliðina á herberginu sem þeir bjuggu í. Árið 1879 voru flestir Tyrkir sem eftir voru komnir heim; þó kusu sumir að vera áfram.
Útdauði
Útdauði eða aldauði er það þegar tegund lífveru deyr út, þ.e. finnst hvergi lifandi á jörðinni og er hugtak í líffræði og vistfræði. Dæmi um útdauðar tegundir er t.d. geirfuglinn, dúdúfuglinn og balítígurinn.
Íslam í Lettlandi
Saga
Árið 1902 var múslimskur söfnuður opinberlega stofnaður og viðurkenndur af stjórnvöldum. Samfélagið kaus Ibrahim Davidof sem leiðtoga sinn og bænasalur var vígður. Meirihluti múslima sem búsettir voru í Lettlandi á fyrri hluta 20. aldar voru herskyldir í rússneska hernum. Eftir lausn úr þjónustu myndu flestir fara til Moskvu.
Við stofnun Sovétríkjanna og í borgarastyrjöld komu margir flóttamenn til Lettlands, þar á meðal múslimar af ýmsum þjóðernum. Þeir voru þó þekktir af Lettum sem Tyrkir. Árið 1928 var Shakir Husnetdinov, tyrkneskur prestur, kjörinn leiðtogi múslimasamfélagsins í Riga. Því starfi gegndi hann til ársins 1940.
Samkvæmt tölum Hagstofunnar voru sjö íslamskir hópar skráðir árið 2011, fjöldi sem var kominn niður í fimm ári síðar. Meðal þeirra voru Idel, múslimsk samtök undir forystu Rufia Shervireva, og Iman, lettneskur tsjetsjenskur söfnuður undir forystu Musan Machigov.
Árið 2009 var heildarfjöldi múslima í Lettlandi áætlaður vera um 2.000 af Pew Forum. Nánast allir múslimar í Lettlandi voru súnnítar, en Ahmadi var einnig virkur viðvera. Sama ár lauk skáldið og þýðandinn Uldis Bērziņš við lettnesku þýðingu Kóransins.
Ágreiningur
Eftir skotárásina á Charlie Hebdo í ársbyrjun 2015 benti Oleg Petrov, yfirmaður íslamskrar menningarmiðstöðvar Lettlands, á að íslam bannaði morð á saklausum borgurum, en lýsti þeirri trú að ritstjórnin ætti engu að síður skilið að vera refsað, þó í minna alvarlegan hátt. Yfirlýsingar hans, sem bentu til þess að ritstjórnin hefði í staðinn átt að „brotna fingur“, urðu síðan til þess að innri öryggislögreglan rannsakaði hegðun hans.
Þann 29. mars 2015 lýsti Íslamska menningarmiðstöðin áhyggjum af vaxandi íslamófóbíu í Lettlandi eftir að mosku í Ríga var úðuð með veggjakroti sem á stóð: "Allah þinn – vandamál þitt! Farðu heim!" aðfaranótt 27. mars. Þann 24. september braut borgarlögreglan í Ríga upp óviðurkennda múslimaútibæn sem um 30 karlmenn sóttu í húsagarði í Brīvības iela fyrir brot á opinberum samþykktum um skipulagningu opinberra skemmtana og hátíðaviðburða.
Seinna sama ár vakti fulltrúi miðstöðvarinnar, Roberts Klimovičs, aðra deilu með því að lýsa því yfir að Lettland yrði múslimaland eftir 50 ár. Hann mun síðar halda áfram að skýra að "með lýðræðislegum aðferðum mun meirihluti Letta kjósa sér þing sem styður Sharia lög. Og við stefnum í átt að því, án ofbeldis eða neitt."
Árið 2016 birtist myndband af Petrov á Daesh áróðursvír þar sem hann hvatti til jihadisma og hrósaði Charlie Hebdo skotmönnum. Þetta varð þriðja opinbera málið þar sem lettneskur ríkisborgari gekk til liðs við Daesh. Ummæli hans voru fordæmd af nýjum yfirmanni íslamska menningarmiðstöðvarinnar, Jānis Luciņš, sem sagði að múslimasamfélag landsins teldi sig svikið.[11] Þann 19. október 2016 var maður dæmdur í 140 klukkustunda samfélagsþjónustu fyrir hatursorðræðu gegn múslimum í athugasemdum á netinu.
Norræni fjárfestingarbankinn
NIB fæst einkum við fjármögnun verkefna á eftirfarandi sviðum:
NIB er alþjóðleg fjármálastofnun í eigu Danmerkur, Eistlands, Finnlands, Íslands, Lettlands, Litháens, Noregs og Svíþjóðar. Bankinn stundar lánastarfsemi bæði í eigendalöndunum og í nývaxtarlöndum.
NIB fjármagnar verkefni sem ætlað er að efla samkeppnishæfni og bæta umhverfisáhrif. Bankinn sinnir lánastarfsemi bæði innan aðildarlanda bankans og á vaxtarsvæðum í Afríku, Austurlöndum nær, Asíu, Evrópu og löndum fyrrum Sovétlýðvelda auk Suður-Ameríku. Norræni fjárfestingarbankinn aflar fjár til lánastarfsemi sinnar með lántökum á alþjóðafjármálamarkaði.
Senegalflúra
Senegalflúra (fræðiheiti Solea senegalensis) er flatfiskur af sólflúruætt (Soleidae) sem lifir í Austur-Atlantshafi og Miðjarðarhafi. Senegalflúra er mjög lík venjulegum skarkola. Hún verður 60 sm að lengd en er venjulega um 45 sm.
Bamberg
Bamberg er borg í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands með 71 þúsund íbúa (31. des 2013). Bamberg er háskólaborg. Miðborgin er á heimsminjaskrá UNESCO.
Senegalflúra
Senegalflúra er verðmætur matfiskur og hefur verið notuð í fiskeldi á Íslandi frá árinu 2013.
803
Árið 803 (DCCCIII í rómverskum tölum)
Bamberg
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Bamberg sýnir riddara með krossi. Við hlið hans er blár skjöldur með hvítum erni. Riddarinn er heilagur Georg, verndardýrlingur borgarinnar. Örninn táknar furstaættina sem stjórnaði borginni áður fyrr.
Orðsifjar
Bamberg er líklega nefnd eftir margreifaættinni Babenberg sem ríkti í Bæjaralandi forðum.
Frægustu börn borgarinnar
thumb|Ráðhúsið í Bamberg stendur á lítilli eyju í Regnitz
Byggingar og kennileiti
Í Bamberg eru mýmargar kirkjur. Þegar horft er á þær úr lofti, mynda þær nokkurn veginn kross, Bamberg-krossinn. Allt í allt eru 1200 byggingar í miðborg Bamberg friðaðar. 1993 var miðborgin í heild sinni sett á heimsminjaskrá UNESCO.
Stella
Stella er íslenskt kvenmannsnafn.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2020
Forsetakosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 3. nóvember árið 2020. Joe Biden, fyrrum varaforseti Bandaríkjanna, og Kamala Harris, öldungadeildarþingmaður fyrir Kaliforníu og fyrrum forsetaframbjóðandi, unnu sigur á Donald Trump sitjandi forseta og Mike Pence sitjandi varaforseta.
Yfirlit
Kosningarnar fóru fram í skugga alþjóðlegs kórónaveirufaraldurs, sem hefur komið sérlega illa niður á Bandaríkjamönnum og leikið efnahag Bandaríkjanna grátt. Vegna faraldursins hefur mikið verið deilt um ráðstafanir til að auðvelda fólki að greiða atkvæði utan kjörfundar svo það þurfi ekki að safnast saman á kjörstað og hætta á að dreifa veirusýkinni frekar. Trump forseti hefur ítrekað haldið því fram að utankjörfundaratkvæði með pósti leiði til stórtæks kosningasvindls en hefur ekki fært rök fyrir máli sínu eða bent á fordæmi fyrir því, auk þess sem hann hefur sjálfur nokkrum sinnum nýtt sér póstþjónustu til að greiða atkvæði utan kjörfundar.
Biden var lýstur sigurvegari þann 7. nóvember 2020, 82 klukkustundum eftir að kjörstaðir lokuðu. Biden vann sex fylki sem Trump vann í kosningunum 2016: Arizona, Georgíu, Michigan, NE-2, Pennsylvaníu og Wisconsin. Kamala Harris varð fyrst kvenna til að ná kjöri til varaforseta Bandaríkjanna. Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands og Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra Íslands samfögnuðu þeim.
Trump neitaði að viðurkenna ósigur í kosningunum og hélt því allt frá kjördegi ítrekað fram að Biden hefði haft rangt við. Trump, kosningateymi hans og aðrir meðlimir Repúblikanaflokksins fóru í mál gegn ýmsum fylkjum þar sem Biden vann til þess að reyna að fá niðurstöðum kosninganna hnekkt vegna meints kosningasvindls. Í flestum þessum málum var kröfum Trumps hafnað eða þeim vísað frá vegna skorts á sönnunargögnum. Þrátt fyrir þrálátar staðhæfingar Trumps og fylgismanna hans um að svindl hafi ráðið úrslitum kosninganna kallaði nefnd á vegum stjórnar Trumps sem hefur eftirlit með kosningaöryggi í Bandaríkjunum kosningarnar „þær öruggustu í sögunni“ og William Barr, dómsmálaráðherra í stjórn Trumps, sagði dómsmálaráðuneytið ekki hafa hlotið vísbendingar um víðtækt kosningasvindl. Kjörmannaráðið kom saman þann 14. desember og greiddi atkvæði um næsta forseta. Lokaniðurstaðan var þannig að Biden fékk 306 atkvæði en Trump 232. Þegar Bandaríkjaþing kom saman til að staðfesta endanlega atkvæðagreiðslu kjörmannaráðsins þann 6. janúar árið 2021 gerðu stuðningsmenn Trumps árás á þinghúsið til að koma í veg fyrir að úrslitin yrðu staðfest. Stuðningsmenn Trumps hröktu burt þingmennina og tóku yfir þinghúsið í nokkrar klukkustundir. Eftir að þinghúsið var endurheimt í kjölfar mannskæðra átaka við lögreglu hélt þingfundurinn áfram og staðfesti kjör Bidens. Trump gaf í kjölfarið út yfirlýsingu þar sem hann lofaði að valdatilfærsla til Bidens myndi fara fram á friðsamlegan hátt.
Kappræður
Fyrsta og önnur kappræðurnar voru haldnar í tvær nætur; tíu frambjóðendur tóku þátt í hverri kappræðunótt. Tólf frambjóðendur tóku þátt í þriðju kappræðunni, sem var stærsti fjöldi frambjóðenda allra tíma.
Flokksþing
Demókrataflokksþingið var haldið frá 17. ágúst til 20. ágúst 2020. Biden var formlega tilnefndur forsetaframbjóðandi Demókrataflokksins á flokksþingi Demókrata þann 18. ágúst 2020.
Kappræður
Þrjár forsetakappræður voru haldnar milli frambjóðenda Repúblikanaflokksins. Donald Trump sótti enga kappræðu.
Flokksþing
Frjálshyggjuflokksþingið var haldið frá 22. maí til 24. maí og frá 7. júlí til 12 júlí 2020.
Kappræður
Tvær forsetakappræður voru haldnar milli Donalds Trumps og Joes Bidens þann 29. september 2020 og 22. október 2020. Önnur kappræða var ráðgerð 15. október, en henni var aflýst vegna COVID-19 veikinda Donalds Trumps.
Varaforsetakappræða var haldin þann 7. október 2020.
Thomas
Thomas er íslenskt karlmannsnafn.
Kaffihús
thumb||[[Starbucks er stærsta kaffihúsakeðja í heiminum.]]
Johannes Nicolaus Brønsted
thumb|right|Johannes Nicolaus Brønsted Johannes Nicolaus Brønsted (22. febrúar 1879 – 17. desember 1947) var danskur efnafræðingur, þekktastur fyrir skilgreiningu á sýru-basa hvörfum, sem hann vann ásamt Martin Lowry (1874 – 1936) og við hann eða þá báða er kennd. Vann einnig að skilgreiningu sýrustigs.
Kaffihús
Kaffihús er veitingastaður sem sérhæfir sig aðallega í sölu á kaffi og öðrum heitum og köldum drykkjum, sætabrauði og smáréttum. Sum kaffihús bjóða einnig upp á vínveitingar og lifandi tónlist, en allt er það mismunandi eftir því hvaða áherslur kaffihúsið setur sér.
Nepölsk rúpía
thumb|right|Einnar rúpíu mynt. Nepölsk rúpía (nepalska: रूपैयाँ, tákn: रू, Rs.; kóði: NPR) er opinber gjaldmiðill í Nepal. Ein rúpía skiptist í 100 paisa. Seðlabanki Nepals gefur gjaldmiðilinn út. Rúpían var tekin upp árið 1932 þegar moharinn var lagður niður.
Ríkisskuldabréf
Ríkisskuldabréf eru skuldabréf sem ríki gefur út í eigin gjaldmiðil til að fjármagnar rekstur sinn að hluta. Almennt er litið á ríkisskuldabréf sem áhættu litla fjárfestingu þar sem ríkisstjórninni er oftast fært að greiða fyrir skuldabréfin með því að prenta meiri peninga, nú eða hækka skatta. Sú áhætta sem felst í þeirri fjárfestingu lítur einna helst að mismuni milli gjaldmiðla (sé fjárfestirinn útlendur) eða að verðbólga verði til þess að verðmæti þeirra minnkar.Ríkisskuldabréf eru í dag kölluð ríkisbréf, sem ætluð eru til langs tíma og ríkisvíxlar, sem ætlaðir eru til skemmri tíma en eins árs. Þessi bréf eru óverðtryggð og bera ýmist fasta vexti á fyrirfram gefnu tímabili eða breytilega vexti, sem geta breyst á tímabilinu. Fyrirkomulag þessarar útgáfu hefur verið talinn góður kostur fyrir almenning sem sparnaðarleið, enda höfuðstóllinn ríkistryggður, en einnig hafa ríkisskuldabréf verið vænlegur kostur fyrir fjárfesta sem vilja ,,geyma“ fé sitt þar sem áhætta telst minni en á almennum hlutabréfamarkaði, á bankabók osfrv.
Ríkisbréf geta einnig gengið kaupum og sölum eftir að þau hafa verið keypt í fyrsta sinn. Þannig geta ný bréf á frummarkaði farið á eftirmarkað og miðast verðgildi þeirra þá við þróun- verðbólgu og vaxta hverju sinni. Almennt eru slík bréf eftirsótt á eftirmarkaði á óvissutímum, þegar ekki er um nýja útgáfu ríkisskuldabréfa að ræða og jafnvel þótt ríkið hafi ákveðið að lækka vexti af þessum bréfum, eða þegar ríkið ákveður að gefa út ný bréf á hagstæðum vöxtum miðað við almenna markaðinn. Skatttekjur ríkisins, almennt, standa straum af afborgun þessara bréfa á gjalddaga.
En vandi getur fylgt fjáröflun af þessu tagi. Í fjármálasögunni eru til fjölmörg dæmi (heimild vantar) þess að ríki hafi fjármagnað sig með útgáfu skuldabréfa, sem illmögulegt var að greiða til baka nema með róttækum aðhaldsaðgerðum í rekstri ríkisins, eða jafnvel alls ekki. Slíkt getur valdið miklu róti á fjármálamarkaði og jafnvel uppreisn þegnanna og að lokum falli ríkisins.
Ísland
Lög um ríkisskuldabréf voru sett 4. júní árið 1924, þegar Jón Magnússon var forsætisráðherra. Í þeim segir að ef ríkissjóður taki lán, þurfi hann að gefa út ríkisskuldabréf fyrir samsvarandi upphæð. Vextir eiga að vera greiddir út tvisvar á ári, 1. október og 1. apríl, að hálfu í hvort sinn. Líftími þeirra má vera 25 ár að hámarki. Lögin voru felld úr gildi árið 2018.
Gía
Gía er íslenskt kvenmannsnafn.
Ríkisskuldabréf
Ísland
Í 24. gr reglugerðar um Seðlabanka Íslands segir að bankinn megi kaupa og selja ríkisskuldabréf og önnur trygg verðbréf í því augnamiði „að á komist skipuleg verðbréfaviðskipti.“
Hammersmith og City-leið
Hammersmith og City-leið er leið neðanjarðarlestakerfis Lundúnaborgar. Hún er bleik á litinn á korti kerfisins.
Leiðarkort
850px|center
Freyviður
Freyviður er íslenskt karlmannsnafn.
804
Árið 804 (DCCCIV í rómverskum tölum)
Nature Cat
Nature Cat er bandarískur og kanadískur teiknaður sjónvarpsþáttur, búinn til og framleiddur af Spiffy Pictures WTTW og 9 Story Media Group fyrir PBS Kids og dreift af 9 Story Media Group í Bandaríkjunum og DHX Media í Kanada. Það var frumsýnt 25. nóvember 2015.
Nes (sveit í Hornafirði)
Nes eru sveit í Hornafirði og takmarkast að austan af fjallgarði, en handan hans er sveitin Lón. Vesturmörk Nesja eru Hornafjarðarfljót, og vestan þeirra er sveitin Mýrar. Nesjasveit myndaði um árabil svokallaðan Nesjahrepp, sem lagður var niður með sameiningu við Höfn í Hornafirði og Mýrahrepps í Hornafjarðarbær.
Stígheiður
Stígheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Nature Cat
Yfirlit
Þáttunum fylgir Fred, inniköttur með drauma um að skoða úti. Þegar fjölskylda hans er farin um daginn breytist hann í Nature Cat, sem getur ekki beðið eftir náttúrutúrum í garðinum. Hins vegar hefur Fred eitt vandamál: hann hefur enga eðlishvöt fyrir eðli sínu. Í gegnum námsupplifun persónanna hyggst þessi röð hvetja börn til að taka svipaðan þátt í og þróa skilning á náttúrunni.
Nes (sveit í Hornafirði)
Prestsetur var löngum á bænum Bjarnanesi, og þar er enn sóknarkirkja. Annexía var í Hoffelli en lögð niður 1894. Á fyrri öldum voru hálfkirkjur á Horni, á Setbergi og í Árnanesi.
Skátafélagið Hafernir/Eina
Skátafélagið Eina var stofnað um haustið 1988 í útilegu á Úlfljótsvatni, en það var stofnað úr rótum Urðarkatta sem hafði starfað í Neðra-Breiðholti síðan 1977. Í fyrstu störfuðu Skátafélagið Urðarkettir og Skátafélagið Eina í kjallara Breiðholtsskóla en þann 22. febrúar 1996 eignaðist skátafélagið sitt húnsnæði að Arnarbakka 1-3. Síðar, þegar félagið hætti störfum, flutti BÍS í húsnæðið til bráðabirgða á meðan verið var að klára byggingu Skátamiðstöðvarinnar að Hraunbæ 123.
Máni (landnámsmaður)
Máni var landnámsmaður í Þingeyjarsýslu. Hann var frá Ömð á Hálogalandi í Noregi, fór þaðan til Íslands og braut skip sitt við Tjörnes. Hann settist að þar og bjó í nokkur ár á Máná en þegar Böðólfur Grímsson kom til landsins rak hann Mána burt af Tjörnesi og nam land þar sjálfur.
Máni nam þá land austan við Skjálfandafljót, sunnan frá Kálfborgará og norður fyrir Rauðuskriðu og bjó á Mánafelli, sem löngu er komið í eyði. Sonur hans hét Ketill og kona hans var Valdís, dóttir Þorbrands, sem keypt hafði Rauðuskriðulönd af Mána.
Fáni Nepals
thumb|right|Fáni Nepals. Fáni Nepals er þjóðfáni Nepals og eini þjóðfáni heims sem ekki er ferhyrndur. Fáninn er einfölduð samsetning tveggja þríhyrndra veifa. Rauði liturinn stendur fyrir hugrekki og er líka litur þjóðarblóms Nepals, lyngrósarinnar. Blái jaðarinn táknar frið. Fram til 1962 voru sólin og tunglið í fánanum með mannsandlit.
Fáninn var tekinn upp á 18. öld sem fáni konungsríkisins Nepals eftir að Prithvi Narayan Shah sameinaði furstadæmin í eitt ríki. Núverandi útgáfa fánans er frá 1962 þegar ný stjórnarskrá var tekin upp.
Melanotaenia maylandi
Melanotaenia maylandi er tegund af regnbogafiskum sem er einlend í Nýju-Gíneu.
Hýpatía
thumbnail|Hýpatía frá Alexandríu Hýpatía (370 – 415) var forngrískur heimspekingur og stærðfræðingur og starfaði við háskólann í Alexandríu. Hún er fyrsta konan, sem nafngreind er í sögu stærðfræðinnar. Faðir hennar var einnig stærðfræðingur og hét Þeon. Margir frægir stærðfræðingar og heimspekingar þessa tíma leituðu til Hýpatíu, því að hún var afskaplega virt. Hún skrifaði greinar um verk Díofantosar og Apolloníosar. Hún var myrt á hryllilegan hátt af kristnum múgi og er sá atburður gjarnan talinn marka upphaf hnignunar Alexandríu sem menningarmiðstöðvar.
Nokkur rit eru eignuð henni í síðari tíma heimildum, þ.á m. skýringarrit við rit Díofantosar Um reiknilistina, rit Apolloníosar Um keilur og ýmis rit Ptólemajosar, en engin þeirra eru varðveitt. Á hinn bóginn gefa bréf til hennar frá Synesíosi nemanda hennar einhverja hugmynd um menningarlegan tíðaranda sem hún bjó við. Hýpatía var platonisti, en ekki er vitað hvort hún fylgdi Plótínosi, helsta platonska heimspekingi 3. aldar, að málum í túlkun sinni á heimspeki Platons.
Fáni
Fáni er dúkur með auðkennilegu litamunstri og er annar endi hans festur við stöng en hinn lafir laus. Fánar eru m.a. notaðir sem þjóðfánar, þ.e. tákn lands og þjóðar eða í auglýsinga- eða áróðursskyni. Skipafánar eru notaðir í samskiptum á hafi úti. Fánar voru líklega upprunalega notaðir í hernaði, til að herforingjar gætu fylgst með framvindu orrustna og sent skilaboð milli herfylkinga. Að vinna fána óvinarins var tákn um sigur í orrustunni.
Þjóðfánar
Allar sjálfstæðar þjóðir eiga eigin þjóðfána sem er tákn landsins. Þjóðfánar margra landa eru á einhvern hátt táknrænir fyrir land og þjóð.
Semafórflögg
Semafórflögg eru stór og skærlit flögg sem senda skilaboð langar leiðir. Til er alþjóðlegt merkjakerfi, svonefnt semafórstafrof, þar sem notuð eru tvö handflögg. Hver stelling með handflöggunum táknar vissan bókstaf en tölustafir eru stafaðir út.
Merkjafánar
Merkjafánar eru notaðir til að senda merki á sjó. Sérstakur fáni er fyrir hvern bókstaf (stafaflagg) og hvern tölustaf (talnaflagg). Sá sem sendir merki stafar ýmist hvert orð eða notar sérstakar fánasamsetningar sem tákna heil orð eða setningar.
805
Árið 805 (DCCCV í rómverskum tölum)
Úlfakvistur
Úlfakvistur (fræðiheiti Spiraea × billardii ) er skriðull hálfrunni af rósaætt. Hann er blendingur víðikvists (S. salicifolia) og dögglingskvists (S. douglasii). Sumar heimildir telja foreldrana vera S. alba og döglingskvistur (S. douglasii)
Ætihvönn
thumb|Hvönn við Mosfell, Apavatni um 1900. Ætihvönn, erkihvönn, englahvönn, englarót, höfuðhvönn eða einfaldlega hvönn (fræðiheiti: Angelica archangelica eða Archangelica officinalis) er tvíær jurt af sveipjurtaætt. Fyrra árið vaxa aðeins blöð, en seinna árið nær holur stofninn allt að tveggja metra hæð.
Ætihvönn hefur örvandi áhrif á ónæmiskerfið og er mjög virk gegn veirum. Breytileiki í virkni plantna eftir vaxtarstöðum hefur verið rannsakaður. Rannsóknir sýna að hvannalauf hafa aðra virkni en fræ. Einnig hefur virkni efna úr íslenskum lækningajurtum verið borin saman við erlendar náttúruvörur úr sams konar jurtum sem vaxa á suðlægari slóðum. Virkni íslensku jurtanna hefur reynst mun meiri. Þetta staðfestir tiltrú manna á íslenskum lækningajurtum frá víkingatímanum.