cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Devil Wears Prada (kvikmynd)
Söguþráður
Morguninn eftir í hótelherbergi Christians þegar að hún er að fara í föt kemst Andy að því að eigandi Runway ætlar að skipta Miröndu út með Jacqueline Follet. Andy flýtur sér til Miröndu og ætlar að segja henni frá því. Þegar hún lætur Miröndu vita virðist henni að vera alveg sama. Í hádegismat fyrir tískuhönnuðinn James Holt tilkynnir Miranda að Jacqueline verður nýji sköpunarstjóri fyrirtækisins sem kemur Nigel og Andy á óvart.
Á leiðinni í aðra sýningu segist Miranda hafa alltaf vitað um áætlunina að losna við sig og segir Andy að hún hafi verið búin að finna valkost fyrir Jacqueline. Þá ræður hún „listann“, það er listi yfir alla sem höfðu lofað að fylgja henni ef hún ákveður að hætta hjá Runway. Eigandi Runway gerði sér grein fyrir að án þessa fólks væri tímaritið dauðadæmt. Miranda segist hafa verið ánægð með því að Andy hafði verið svo trygg og segir að hún sjái mikið að sjálfri sér í henni. Andy segist geta aldrei gert við einhvern það sem Miranda hafði gert við Nigel. Miranda svarar að hún hafi ennþá gert það þegar hún ákvað að koma til Parísar í stað fyrir Emily. Miranda segir að það verði að velja svona kosti til þess að fá lífið eins og hún hefur fengið. Þegar þær eru komnar í sýningunni fer Andy út af bílnum og kastar farsímanum sínum inn í gosbrunn á Place de la Concorde.
Þegar hún kemur aftur til New York hittist hún manninn sinn í morgunmat. Hann hefur tekið boði í vinnu sem kokkur á veitingarstað í Boston. Andy verður vonsvikin en henni snýst hugur þegar hann segir henni að þau getu fundið lausn á þessu. Þá fer Andy í viðtal í vinnu sem blaðmaður. Viðtalsmaðurinn segir að Miranda hafi sagt sér að Andy hefur verið stærsta vonbrigðið hennar og að ef hann ákveður ekki að ráða henni í vinnu þá sé hann asni. Þá hringir Andy í Emily og ákveður að gefa henni öll fötin sem hún fékk í París. Eftir símtalið sér Andy Miröndu fara inn í bílinn hennar. Miranda lítur á henni en þykist að þær þekkjast ekki. Þegar hún er komin í bílnum brosar hún áður en að skipa ökumanninum sínum að keyra.
Framleiðsla
thumb|left|Anne Hathaway að taka upp atriði í miðbæ New York borgar Tökur átti sér stað á 57 daga tímabili í New York og París og hófust í október 2005 og luku í desember. Myndin kostaði rúmlegar 35 milljónir bandaríkjadala að búa til.
Leikur
Meryl Streep ákvað að nota ekki breskan hreim í leik sínum til þess að vera ekki eins og eftirherma af Wintour. Hún sagði í viðtali að henni fannst það gera það ómögulegt fyrir hana að þróa karakterinn ef að hún væri bara að leika Wintour og fannst það gera hlutverk hennar of takmarkað. Leikstjóri myndarinnar David Frankel sagði að honum fannst þetta vera rétt stefna og ákvað einnig að láta Meryl líta út öðruvísi en Wintour svo að þær tvær yrðu ekki alveg eins. Streep hafði lesið nokkrar bækur um Wintour sem að höfðu verið skrifaðar af bæði fyrrverandi vinnufélugum og skjólstæðingum til þess að afla upplýsingum um hana til þess að geta leikið hana.
Anne Hathaway æfði sig fyrir hlutverk sitt með því að gerast einkaritari uppboðshaldara í eina viku. Hathaway var víst skelfingu lostin áður en að tökur á fyrsta atriðinu hennar með Streep hófust enda var hún að fara að leika á móti átrúnaðargoði sínu. Meryl sagði við hana þegar að þær hittust „Mér finnst þú vera frábær í þessa mynd og ég er svo glöð að við fáum að vinna saman“ áður en að þau byrjuðu að taka atriðið en varaði hana við að það var eina góði hluturinn sem að hún myndi segja við hana á næsta klukkutímanum út af því að karakter hennar var svo mikill harðjaxl.
Gagnauga (vefsíða)
Gagnauga.is var íslenskt vefrit sem var sett á laggirnar á haustdögum árið 2003 og lagði upp laupana árið 2013. Það fjallaði mest um alþjóðastjórnmál á gagnrýninn hátt.
„Róttæka margmiðlunartjaldið“
Aðdragandinn var sá að hópur fólks fékk leyfi borgaryfirvalda í Reykjavík til þess að setja upp tjald fyrir Menningarnótt sumarið 2003, við suðvesturhorn Tjarnarinnar, þar sem sýndar voru kvikmyndir og dreift fræðsluefni. Dagskráin var fjölbreytt, en flestar myndanna voru gagnrýnar heimildarmyndir um hryðjuverk, bankakerfið, utanríkisstefnu Bandaríkjanna og fleira. Tjaldið fékk að standa fram á haust, en var tekið niður þegar veðrið var orðið of kalt. Sama haust var haldið áfram að sýna sömu myndir, og fleiri. Þær sýningar fóru sumar fram í MÍR-salnum á Vatnsstíg, í Odda, á Nelly's Cafe við Bankastræti og í samstarfi við Fróða, félag sagnfræðinema í Árnagarði.
Vefsíðan opnar — deilur
Um haustið 2003 opnaði vefsetrið Gagnauga. Þar var einkum lögð áhersla á þrennt: (1) Að birta greinar sem flestar voru skrifaðar af aðstandendum síðunnar, en sumar þýddar; (2) að vísa á fréttir sem aðstandendum þóttu merkilegar en fá ónóga umfjöllun í fjölmiðlum; (3) að kynna kvikmyndasýningar og aðra starfsemi Gagnauga, fyrir utan sjálfa síðuna. Nýjar greinar birtust reglulega fyrstu mánuðina og nýjar fréttir birtust nokkrum sinnum í viku. Snemma árs 2004 birtist þýdd grein, þar sem komu fram efasemdir um að Helförin hefði átt sér stað með þeim hætti sem almennt er álitið. Hún vakti mikla athygli, og voru ekki allir hrifnir. DV birti ritstjórnargrein, þar sem hart var deilt á helfararefasemdir af því tagi sem Gagnauga hafði birt. Stefán Þorgrímsson, einn aðstandenda síðunnar, svaraði ritstjórnargreininni í kjallarapistli.
2004 – 2006
Þótt helfarargreinin hefði loðað við orðstír síðunnar, hélt hún áfram að birta greinar um fjölmiðla, lýðræði, álitamál varðandi 11. september 2001 og margt fleira. Haustið 2004 áttu margir af aðstandendum Gagnauga, ásamt fleirum, frumkvæði að því að félagsmiðstöðin Snarrót var stofnuð. Hún var fyrst til húsa að Garðastræti 2, en flutti seinna í kjallara Laugavegar 21, þar sem Kaffi Hljómalind var þá til húsa. Í Snarrót hélt Gagnauga fjölda kvikmyndasýninga, þar á meðal nokkrar kvikmyndahátíðir. Þar var einnig komið upp safni bóka, blaða og myndbanda og -diska til afnota og láns fyrir áhugasama. Ennfremur voru keyptar inn bækur og boðnar til sölu.
Fundir og fyrirlestrar
Gagnauga hélt sjálft, og tók þátt í að halda, allmarga fundi og fyrirlestra. Í því skyni flutti Gagnauga m.a. inn Barrie Zwicker (árið 2005) og Michel Chossudovsky (árið 2006).
Endurkoma Gagnauga
Gagnauga opnaði aftur í byrjun ágúst 2010 með nokkuð nýjum útfærslum og mannskap.
Blönduósmálið
Sonur húsráðenda hafði dvalist hjá foreldrum sínum þessa nótt auk sambýliskonu og ungbarns. Hann vaknaði við athoft og kom föður sínum til hjálpar en móðir hans lá látin á stofugólfinu. Hann náði byssunni af árásarmanninum og urðu á milli þeirra mikil átök sem enduðu með því að árásarmaðurinn hlaut bana af. Réttarkrufning leiddi í ljós að dánarorsök árásarmannsins væri mikill þrýstingur á háls og brjóst sem leiddi til köfnunar. Um það bil tveimur vikum fyrir árásina höfðu húseigendur í tvígang tilkynnt manninn til lögreglu þar sem hann hafði verið umhverfis hús þeirra með haglabyssu og tekið myndbönd inn um glugga hjónanna. Hann hafði þá verið handtekinn en sleppt stuttu síðar. Til stóð að svipta manninn skotvopnaleyfi eftir þetta en það var þó ennþá í ferli þegar maðurinn lét til skara skríða. Einnig hafði stjórn skotfélagsins Markviss á Blönduósi tilkynnt manninn til lögreglu í nóvember árið áður vegna þess að það taldi andlega heilsu hans ekki nógu góða til að meðhöndla skotvopn. Maðurinn var fyrrum starfsmaður hjónanna í framleiðslufyrirtæki þeirra í bænum og svo virðist sem hann hafi átt óuppgerð mál við þau.
Rannsókn málsins lauk 10. febrúar árið 2023 og kom þá meðal annars í ljós að það hafði tekið lögreglu um 26 mínútur að koma á staðinn. Lögreglan var harðlega gagnrýnd fyrir það en einnig var hún gagnrýnd fyrir skort á upplýsingagjöf á meðan á rannsókn málsins stóð. Vakti það einnig furðu almennings að byssan sem notuð hafði verið í verknaðinn hafði verið skráð á fyrirtæki sem úrskurðað hafði verið gjaldþrota fyrir fimmtán árum síðan. En það fyrirtæki seldi skotvopn og annan veiðibúnað. Maðurinn hafði þó sjálfur átt skotvopn en hann afhenti lögreglu þau þann 12. ágúst árið 2022 eða tíu dögum fyrir atvikið.
Þegar atvik sem þessi koma upp og árásarmaður býður bana af hendi árásarþola þarf að skoða sérstaklega vel hvort vísa megi til 12. greinar almennra hegningarlaga m. 19/1940. Þar segir að verk sem er framið vegna neyðarvarnar sé refsilaust ef það hefur verið framið til að verjast eða afstýra ólögmætri árás. Varnirnar mega þó ekki vera hættulegri en árásin eða það tjón sem orðið hefði. Ella gæta þarf sérstaklega að því að fara ekki út fyrir takmörk leyfilegrar neyðarvarnar en ef maður hefur orðið svo skelfdur eða forviða og gengið of langt í neyðarvörn af þeim ástæðum skal honum ekki refsað.
Þetta mál hefur rist rúnir í sögu Blönduósar sem algjör harmleikur. Málið sýndi þó hve sterk samúð og samstaða bæjarbúa getur verið á erfiðum tímum. Málið var einnig mikið fordæmi til að vinna að endurbótum í geðheilbrigðismálum og að skoða þurfi hvort löggjöf um meðhöndlun skotvopna sé nægilega hörð. Einnig sýndi það að skoða þurfi hvort ferli um sviptingu skotvopnaleyfa gangi nægilega hratt fyrir sig.
Juvenalis
Decimus Junius Juvenalis var rómverskt skáld og höfundur satíra seint á 1. öld og snemma á 2. öld.
Afar lítið er vitað um ævi hans og fornar ævisögur hans eru almennt ótraustverðar. Juvenalis er m.a. þekktur fyrir að hafa lýst rómverskri alþýðu svo að hún sæktist fyrst og fremst eftir „brauði og leikum“ (panem et circenses).
Vitað er að hann hafi verið frá Aquinum. Sjálfur lýsir hann sér sem miðaldra manni Þegar fyrsta satíra hans kom út, einhvern tímann á 1. áratug 1.aldar. Ekki er vitað til þess að hann hafi verið að störfum eftir árið 127. Um tíma var hann fátækur og upp á auðmenn Rómaborgar kominn. Hann varð aldrei frægur; eini samtímamaður hans sem getur hans í ljóði er vinur hans, skáldið Martíalis.
Varðveitt verk hans eru 16 satírur ortar undir sexliðahætti. Í satírum sínum dregur Juvenalis upp mynd af reiði og fyrirlitningu í garð náungans. Þetta er ómetanleg innsýn í rómverskt gildismat og siðgæði, ef ekki rómverskan raunveruleika. Satírur hans eru oft dónalegar, einkum satíran „Um konur“. Satírurnar veita einnig ómetanlegar upplýsingar um útlendinga í Róm og matarvenjur og skemmtanir ríka fólksins.
Podocarpus globulus
Podocarpus globulus er sígrænt tré frá Malasíu (Borneó).
Phyllostachys propinqua
Phyllostachys propinqua er bambustegund sem var lýst af Mcclure. Hann verður 5 til 9 m hár og eru leggirnir nýttir eins og timbur (mest 5 sm gildir). Þetta er ein af aðaltegundunum sem er nýtt í framleiðslu á bambussprotum í Kína.
Grikkland
Grikkland (gríska: Ελληνική Δημοκρατία, Ellinikí Ðimokratía, Ελλάδα, Ellaða; eldra form: Ἑλλάς, Hellas) er land í Suðaustur-Evrópu á suðurenda Balkanskaga. Grikkland á landamæri að Búlgaríu, Norður-Makedóníu og Albaníu í norðri og Tyrklandi í austri. Landið liggur að Jónahafi í vestri og Eyjahafi í austri. Landið skiptist í níu landfræðileg héruð: Makedóníu, Mið-Grikkland, Pelopsskaga, Þessalíu, Epírus, Eyjahafseyjar (þar á meðal Tylftareyjar og Hringeyjar), Þrakíu, Krít og Jónísku eyjarnar. Um 80% landsins er fjalllendi og hæsti tindur þess er Ólympsfjall sem nær 2.917 metra hæð. Grikkland á lengstu strandlengju allra landa við Miðjarðarhafið. Íbúar Grikklands eru um ellefu milljónir. Aþena er höfuðborg og stærsta borg landsins.
Grikkland er heimaland ólympíuleikanna. Fyrstu nútíma ólympíuleikarnir voru haldnir í Grikklandi árið 1896 og sumarólympíuleikarnir voru haldnir í Aþenu höfuðborg Grikklands árið 2004.
Heiti
Heiti Grikklands á flestum erlendum málum er dregið af latneska heitinu Graecia (dregið af gríska heitinu Γραικός) sem var upprunalega heiti á íbúum borgar í Böótíu. Á forngrísku er heiti landsins Ἑλλάς Hellas eða Ἑλλάδα Hellada. Í nokkrum Asíumálum er heiti landsins dregið af Jóníu sem var grískt ríki í Litlu-Asíu því orðið यवन yawan í sanskrít er dregið af því.
Saga
Í fornöld urðu til á Grikklandi fyrstu háþróaðu menningarsamfélög í Evrópu. Á meðal fyrstu menningarsvæðanna má nefna Mínóísku menninguna (um 2700–1500 f.Kr.) og Mýkenumenninguna (um 1900–1100 f.Kr.). Á 8. til 4. öld f.Kr. blómstruðu borgríki á Grikklandi þar sem var að finna fjölbreytta menningu og ýmis konar mismunandi stjórnskipulög. Helsta menningarborg Grikklands á þessum tíma var Aþena en aðrar mikilvægar borgir voru meðal annarra Sparta, Þeba og Kórinta. Á þessum tíma breiddist grísk menning út um víðan völl, til dæmis til Litlu-Asíu, suður-Ítalíu og um strendur Svartahafsins. Á 5. öld f.Kr. geisuðu Persastríðin þar sem grísku borgríkjunum tókst að verja sjálfstæði sitt gegn innrásarherjum Persa. Í kjölfar persastríðanna hófst gullöld Aþenu sem er talið vera eitt mikilvægasta skeið vestrænnar menningar. Listir, bókmenntir, heimspeki og vísindi ýmis konar blómstruðu á þessum tíma. Gullöld Aþenu leið undir lok í kjölfar Pelópsskagastríðsins, þar sem Aþena barðist við Spörtu um yfirráð og áhrif á Grikklandi og beið lægri hlut.
Uppgangur Makedóníu hófst um miðja 4. öld f.Kr. þegar Filippos 2., makedóníukonungur, lagði undir sig allt Grikkland. Sonur hans, Alexander mikli, lagði svo undir sig gríðarstór landsvæði, meðal annars allt Persaveldi og Egyptaland. Með þessu breiddist grísk menning út til miðausturlanda, mið-Asíu og Indlands. Eftir dauða Alexanders bútaðist veldi hans niður í nokkur ríki, en Makedónía hélt að mestu völdum á Grikklandi. Á 3. öld f. Kr. hófu Rómverjar afskipti af málefnum Grikklands og mættu Makedóníu í Makedóníustríðunum sem leiddu til þess að Rómverjar náðu yfirráðum yfir öllu Grikklandi. Grísk menning hafði mikil áhrif á menningu Rómverja og með vaxandi veldi þeirra urðu landssvæðin í kringum Miðjarðarhafið að grísk-rómversku menningarsvæði. Kristin trú hóf að breiðast um Grikkland á 2. öld en gömlu grísku trúabrögðin voru þó einnig iðkuð áfram um nokkurra alda skeið.
Í kjölfar skiptingar Rómaveldis seint á 4. öld tilheyrði Grikkland Austrómverska ríkinu. Í Austrómverska ríkinu náði grísk tunga með tímanum yfirhöndinni og þar varð til Gríska rétttrúnaðarkirkjan, sem að lokum sleit sig algerlega frá Rómversk-kaþólsku kirkjunni í Róm. Austrómverska ríkinu var stjórnað frá Konstantínópel, en á 6. öld missti ríkið að miklu leyti völdin á meginlandi Grikklands í hendur Slava, en hélt þó völdum í stærri borgum, til dæmis Aþenu og Þessalóníku. Á 9. öld náði Austrómverska ríkið aftur völdum yfir mestöllu Grikklandi. Í fjórðu krossferðinni árið 1204 féll Konstantínópel í hendur krossfara og í kjölfarið skiptist Grikkland í fjölmörg smáríki og áhrifasvæði, til dæmis gríska ríkið Epírus, Latneska keisaradæmið og svæði sem stjórnað var af Feneyingum. Seint á 13. öld fór hluti Grikklands undir yfirráð hins endurreista Austrómverska keisaradæmis.
Á 14. og 15. öld lagði tyrkneska Ottómanveldið undir sig allt Grikkland að undanskyldum nokkrum eyjum sem Feneyingar héldu völdum yfir. Tyrknesk yfirráð höfðu í för með sér trúabragðaárekstra, þar sem mismunað var gegn kristnum þegnum í hinu múslimska tyrkjaveldi, og efnahagslega lægð á Grikklandi. Á 18. öld tók þó hagur Grikkja að vænkast er þeir tóku að stunda siglingar og viðskipti í meira mæli. Árið 1821 gerðu Grikkir uppreisn gegn yfirráðum Tyrkja og árið 1830 var Grikkland viðurkennt sem sjálfstætt konungsríki. Upphaflega náði þetta ríki aðeins yfir hluta af því svæði sem tilheyrir Grikklandi í dag, en Grikkir stóðu í landvinningum út 19. öldina og fram á þá 20. Grikkir hófu þátttöku í Fyrri heimsstyrjöldinni árið 1917 og börðust með bandamönnum. Á árunum 1919-1922 börðust Grikkir við Tyrki, en biðu lægri hlut og í kjölfarið flúði um ein og hálf milljón grískumælandi þegna Tyrklands frá Tyrklandi til Grikklands. Í Síðari heimstyrjöldinni var Grikkland hertekið af Þjóðverjum og Ítölum. Tugir þúsunda Grikkja voru teknir af lífi á meðan hernáminu stóð og hundruð þúsunda létust úr hungursneyð.
Árið 1973 var konungsríkið lagt niður og árið 1975 tók gildi ný lýðræðisleg stjórnarskrá. Árið 1980 varð Grikkland meðlimur NATO og árið 1981 meðlimur í Evrópusambandinu.
Stjórnsýslueiningar
Frá sveitarstjórnarumbótum Kallikratiss 1. janúar 2011 hefur Grikkland skipst í 13 héruð sem aftur skiptast í 325 sveitarfélög. Gömlu lögsagnarumdæmin 54 hafa haldist sem undirskipting héraðanna. Sjö sjálfstjórnarumdæmi ná yfir eitt til þrjú héruð. Það er líka eitt sjálfstjórnarsvæði, Atosfjall, við landamæri Mið-Makedóníu.
Haruo Arima
Haruo Arima var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Ólafur Ólafsson (landlæknir)
Ólafur Ólafsson (fæddur á Brautarholti á Kjalarnesi 11. nóvember 1928, látinn 3. maí 2022) var íslenskur læknir. Hann stundaði framhaldsnám í læknisfræði í Svíþjóð, Danmörku og Englandi og var viðurkenndur sérfræðingur í lyflækningum, hjartasjúkdómum, farsóttum og í embættislækningum.
Starfsvettvangur Ólafs var víða: Aðstoðaryfirlæknir á Karólínska sjúkrahúsinu í Stokkhólmi, forstöðumaður Rannsóknarstöðvar Hjartaverndar. frá 1972 til 1998 var hann landlæknir Íslands. Hann var enn fremur formaður í félögum og nefndum eins og Félagi eldri borgara og fastafulltrúi hjá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni.
Ólafur var sæmdur stórriddarakrossi hinnar íslensku fálkaorðu 1998, varð heiðursdoktor við læknadeild HÍ 1998 og heiðursfélagi í Læknafélagi Íslands 1998.
Ólafur var giftur Ingu-Lill Marianne (d. 2013) og eignuðust þau fimm börn.
Kynferðisleg áreitni
Kynferðisleg áreitni er kynferðisleg hegðun, líkamleg eða munnleg (/rituð), jafnvel táknræn, sem er í óþökk þess sem fyrir henni verður og hefur möguleg áhrif á sjálfsvirðingu viðkomandi og er jafnvel síendurtekin þrátt fyrir að tekið sé skýrt fram að hennar sé alls ekki óskað. Kynferðisleg áreitni getur verið líkamleg snerting, óskir um kynferðislegar athafnir, svívirðileg svipbrigði og/eða óviðurkvæmilegt orðbragð.
Disney Channel
thumb|250px|Höfuðstöðvar Disney Channel í Burbank. Disney Channel er bandarísk sjónvarpsstöð (stofnuð 18. apríl 1983). Stöðin sendir út þætti og kvikmyndir fyrir börn og unglinga. Að mestu eru sýndir þættir framleiddir af Walt Disney fyrirtækinu en stundum stöðin sendir stöðin út þáttum frá öðrum aðilum. Disney sendir bæði út í gegnum kapal og í gegnum gervihnött. Stöðin er hluti Disney-ABC Cable Networks samsteypunnar, sem er í eigu Walt Disney. Höfuðstöðvar sjónvarpstöðvarinnar eru í Burbank, Kaliforníu.
Christian Krohg
thumb|Christian Krogh sjálfsmynd, 1912 Christian Krohg (13. ágúst 1852 – 16. október 1925) var norskur listmálari, rithöfundur og blaðamaður og einn af Skagamálurunum.
André Sogliuzzo
André Sogliuzzo (f. 10. ágúst 1966) er bandarískur leikari.
Hinrik 3. Frakkakonungur
Prins og hertogi af Anjou
Árið 1570 kom til greina að Hinrik gengi að eiga Elísabetu Englandsdrottningu. Hann var þá tæplega tvítugur en hún 37 ára. Ekkert var þó úr því og er talið líklegt að Elísabet hafi aðallega verið að stríða Spánverjum með því að gera sig líklega til að mægjast frönsku konungsættinni. Hinrik virðist ekki hafa verið hrifinn af hugmyndinni, talaði illa um Elísabetu og gerði mikið úr aldursmuninum.
Hinrik barðist í Frönsku trúarbragðastríðunum og stýrði meðal annars liði kaþólikka í umsátrinu um La Rochelle. Hann tengdist einnig Bartólómeusarvígunum en tók þó ekki beinan þátt í slátruninni. Hann var þó ekki heittrúaður og hafði í bernsku sagst hliðhollur húgenottum.
Konungur Póllands
Vorið 1573 var Hinrik kjörinn konungur Póllands og stórhertogi Litháen en Sigmundur 3. Ágústus Póllandskonungur hafði dáið sumarið áður án þess að eiga erfingja og var þá ákveðið að ríkjasamband Póllands og Litháen skyldi framvegis kjósa sér konung. Pólverjar/Litháar ákváðu að kjósa sér franskan konung og fá í staðinn stuðning gegn Rússum og Tyrkjum og fjárhagsaðstoð. Einnig var ætlast til þess að Hinrik gengi að eiga Önnu Jagiellon, systur Sigmundar konungs, sem var fimmtug að aldri, nærri þrjátíu árum eldri en Hinrik.
Hinrik kom ekki til Póllands fyrr en í janúar 1574 og var krýndur í febrúar. Hann hafnaði því þó að giftast Önnu og leist ekki vel á sig í hinu nýja konungsríki sínu, þótti það fátækt og frumstætt. Stjórnartíð hans varð þó ekki löng því að í júní bárust honum fregnir af því að Karl bróðir hans væri látinn og hann hefði erft frönsku krúnuna. Hélt hann þá þegar til Frakklands svo lítið bar á og sviptu Pólverjar hann krúnunni sumarið 1975 en ungverski prinsinn Stefán Báthory fékk hana í staðinn og giftist Önnu.
Konungur Frakklands
thumb|left|Hinrik 3. veitir arftaka sínum, Hinrik af Navarra, blessun sína á banabeði.Hinrik var krýndur konungur Frakklands 13. febrúar 1575 í dómirkjunni í Reims. Daginn eftir gekk hann að eiga Lovísu af Lorraine. Hjónaband þeirra er sagt hafa verið hamingjusamt framan af en þeim tókst ekki að eignast erfingja og olli það þeim báðum miklu hugarangri og óhamingju, ekki síst eftir að yngsti bróðir Hinriks, Frans hertogi af Anjou, dó 1584. Þá var húgenottinn Hinrik af Navarra næsti erfingi krúnunnar.
Árið 1576 hafði Hinrik undirritað samkomulag við húgenotta þar sem þeir fengu ýmsum kröfum sínum framgengt. Það varð til þess að Hinrik hertogi af Guise stofnaði Kaþólska bandalagið og á endanum þurfti Hinrik að taka aftur flest það sem húgenottar höfðu fengið. Jafnframt fékk hertoginn konunginn til að tilkynna að tilkall Hinriks af Navarra til krúnunnar væri ógilt. Togstreita milli konungsins og hertogans varð sífellt meiri og þegar hertoginn kom til Parísar vorið 1588 flúði konungurinn borgina og hélt til Blois-hallar í Loire-dal, sem raunar var helsta aðsetur hans. 23. dsember sama ár komu hertoginn af Guise og bróðir hans, kardínálinn af Guise, til hallarinnar til fundar við konung en hann greip þá tækifærið og lét menn sína vega þá báða og handtaka son hertogans.
Hertoginn af Guise hafði verið vinsæll í Frakklandi og morðin kveiktu mikla reiði í garð konungs, sem gekk þá í bandalag við Hinrik af Navarra og gerði sig líklegan til að ráðast á París með her sínum. Áður en til þess kom náði þó ungur dóminíkanamunkur, Jacques Clément, að ráðast að konungi og stinga hann í kviðinn, 1. ágúst 1589. Sárið virtist í fyrstu ekki banvænt en dró konunginn þó til dauða daginn eftir og mikill fögnuður braust út í París þegar fréttist af dauða hans. Hann var síðasti konungurinn af Valois-ætt; með valdatöku Hinriks 4. hófst tímabil Búrbóna-ættarinnar.
Vilhjálmur Þór
Vilhjálmur Þór (f. á Æsustöðum í Eyjafirði 1. september 1899, d. 12. júlí 1972) var utanríkisráðherra Íslands 1942-44. Hann var forstjóri Sambands íslenskra samvinnufélaga (SÍS) og bankastjóri Seðlabanka Íslands. Hann sat í stjórn Alþjóðabankans 1962-64 sem fulltrúi ríkisstjórna Norðurlandanna.
Vilhjálmur fluttist til Akureyrar með foreldrum sínum 1904 og stundaði nám í Barnaskóla Akureyrar fjóra vetur. Hann var 12 ára þegar hann hóf að starfa sem sendisveinn hjá Kaupfélagi Eyfirðinga (KEA). Árið 1923 varð hann kaupfélagsstjóri KEA, 23 ára gamall, og gegndi því starfi til1938. Undir stjórn Vilhjálms hóf KEA rekstur mjólkursamlags, frystihúss, smjörlíkisgerðar, brauðgerðar, sápugerðar, kaffibætisgerðar og apóteks. Hann sat í bæjarstjórn Akureyrar fyrir Framsóknarflokkinn frá 1934 þar til hann fluttist frá Akureyri. Vilhjálmur var einn af stofnendum og fyrsti stórmeistari stúku Frímúrara á Akureyri.
Vilhjálmur sat í stjórn Sambands íslenskra samvinnufélaga (SÍS) 1936-1945 og var ráðinn framkvæmdastjóri fyrir þátttöku Íslands á heimssýningunni í New York 1939. Hann var skipaður ræðismaður Íslands í New York í Bandaríkjunum 23. apríl 1940 þegar aðalræðisskrifstofa Íslands var stofnuð þar. Hann hvatti bandarísk stjórnvöld til að telja Ísland til Vesturheims og veita landinu hervernd í samræmi við Monroe-kenninguna. Vilhjálmur varð bankastjóri Landsbanka Íslands 1. október 1940, banka í eigu ríkisins og stærsta viðskiptabanka SÍS. Í ágúst 1941 fór hann til Bandaríkjanna sem formaður í samninganefnd Íslands við Bandaríkin. Vilhjálmur Þór var í framboði fyrir Framsóknarflokkinn á Akureyri í Alþingiskosningunum 1942 en náði ekki kjöri.
Utanríkisráðherra í utanþingstjórn
Vilhjálmur var utanríkisráðherra í utanþingsstjórn Björns Þórðarsonar 1942-44 sem Sveinn Björnsson skipaði, en Vilhjálmur Þór og Sveinn voru góðir vinir. Vilhjálmur hvatti til þess að Sveini yrði boðið í opinbera heimsókn til Bandaríkjanna og sagði Sveinn að leynilegur tilgangur fararinnar væri að hefja viðræður um framtíðarviðskipti og flugmál. Töldu bandarísk stjórnvöld brýnt að hefja samningaviðræður um herstöð á Íslandi því erfiðara kynni að reynast að semja eftir væntanlegar alþingiskosningar og brotthvarf Vilhjálms úr embætti. Alþingismenn tilkynntu Vilhjálmi fyrir brottför til Bandaríkjanna að hann hefði ekki umboð til samninga við Bandaríkjastjórn. Ráðherratíð Vilhjálms lauk 21. október 1944 og tók hann þá aftur við starfi bankastjóra Landsbankans. Hann hætti ekki afskiptum af stjórnmálum og 1945 hvatti hann sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi til að flýta beiðni um herstöðvar og einnig beitti hann sér fyrir stjórnarmyndun Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, en þá var Nýsköpunarstjórnin starfandi. Sendiherra Bandaríkjanna vænti þess að í slíkri stjórn yrði „besti vinur Bandaríkjanna á Íslandi“, Vilhjálmur Þór, aftur utanríkisráðherra.
Vilhjálmur Þór var bankastjóra Landsbankans til loka ársins 1945 en þá tók hann við starfi forstjóra SÍS og sinnti því til ársins 1954. Í forstjóratíð Vilhjálms var ráðist í margar nýjungar hjá SÍS, m.a. var hafinn skiparekstur Sambandsins, Samvinnutryggingar stofnaðar auk Olíufélagsins. Þá var Samvinnusparisjóðurinn stofnaður sem síðar breyttist í Samvinnubanka Íslands. Erlendur Einarsson tók við forstjórastöðu SÍS af Vilhjálmi 1954 þegar Vilhjálmur varð bankastjóra Landsbankans í þriðja sinn. Erlendur segir í æviminningum sínum að Vilhjálmur Þór hafi þá látið þau orð falla að ekki væri verra fyrir Sambandið að hann væri í Landsbankanum, Sagpu Erlendur að Vilhjálmur hefði verið fyrirtækinu hliðhollur. Hann lét af störfum hjá Landsbankanum árið 1957 og var þá skipaður aðalbankastjóri Seðlabanka Íslands. Í tengslum við rannsókn á olíumálinu lét Vilhjálmur tímabundið af störfum árið 1960 að ósk þáverandi bankamálaráðherra. Vilhjálmur starfaði í Seðlabankanum til 1964 þegar hann var kosinn í stjórn Alþjóðabankans í Washington í Bandaríkjunum. Vilhjálmur vann í fjögur ár fyrir Alþjóðabankann og ferðaðist víða um þróunarlönd.
Olíumálið
Vilhjálmur Þór var ákærður árið 1962, þá bankastjóri Seðlabankans, í svonefndu olíumáli fyrir að hafa ráðstafað fé ólöglega þegar hann var stjórnarformaður Olíufélagsins. Málið vakti sérstaka athygli þar sem Vilhjálmur hafði verið æðsti yfirmaður gjaldeyriseftirlits á Íslandi síðan í ársbyrjun 1955. Í tilkynningu frá saksóknara sagði m.a. að Vilhjálmur væri ákærður ásamt öðrum fyrir að hafa ráðstafað háum fjárhæðum af innistæðu Olíufélagsins hf. á reikningum í Bandaríkjunum án leyfis gjaldeyrisyfirvalda. Inn á reikninginn voru færðar tekjur sem Olíufélagið hafði af því að leigja bandaríska hernum olíugeyma í Hvalfirði. Fyrsti leigusamningurinn var gerður 1950 og var það Vilhjálmur Þór sem samdi fyrir hönd Olíufélagsins. Yfirvöldum var ekki tilkynnt um tilvist reikningsins en árið 1955 komst gjaldeyriseftirlitið að því að Olíufélagið hefði tekjur af leigu olíugeymanna. Í dómi Héraðsdóms segir að árið 1954 hafi hinir ákærðu ákveðið að örva sölu á þeim bifreiðum sem SÍS hafði umboð fyrir og nýtt til þess fé Olíufélagsins á bandaríska bankareikningnum. Vilhjálmur var dæmdur til sektargreiðslu í héraðsdómi 1962 en árið 1964 sýknaði Hæstiréttur Vilhjálm þar sem meint sök hans taldist fyrnd en aðrir ákærðir í málinu voru dæmdir til greiðslu sekta og einn hlaut fangelsisdóm. Vilhjálmur hafði sagt sig úr stjórn Olíufélagsins áramótin 1954 og 1955 og taldi Hæstiréttur að telja ætti fyrningarfrest hans frá þeim tíma.
Cerastium holosteoides
Cerastium holosteoides er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Evrasíu og Afríku.
Keflavík
thumb|Keflavík séð úr lofti. Keflavík er um 19.000 manna bær (2019) austan megin á Miðnesi á Reykjanesskaga og heyrir undir sveitarfélagið Reykjanesbæ. Keflavík er helst þekkt fyrir herstöðina á Miðnesheiði, eina alþjóðaflugvöllinn á Íslandi, Keflavíkurflugvöll og blómlegt tónlistarlíf á seinni hluta 20. aldar.
Bærinn dregur nafn sitt af samnefndri vík, sem liggur á milli Hólmsbergs að norðan og Vatnsness að sunnan og gengur til vesturs inn úr Stakksfirði. Víkin er opin á móti austri og þótti aldrei gott skipalægi. Hún var samt grundvöllur þeirrar verslunar sem þar þróaðist frá 17. öld og varð grundvöllur bæjarins.
Saga
Samkvæmt Landnámu var Steinunn gamla, landnámskona, fyrsti eigandi lands á Suðurnesjum, þar með talið Keflavík. Keflavíkur er fyrst getið í rituðum heimildum um 1270. Keflavíkurjörðin heyrði undir Rosmhvalaneshrepp frá fornu fari. Fram eftir 15. öld stunduðu Englendingar veiðar í kringum Suðurnes og hafa sjálfsagt komið á land í Keflavík. Árið 1579 gaf Danakonungur út fyrsta verslunarleyfið til Hansakaupmanna að þeir mættu versla í Keflavík. Frá og með 1602 hefst einokunarverslun Dana.
Elstu heimildir um byggð í Keflavík eru frá 1627. Fyrsti bóndinn sem nafngreindur er í Keflavík var Grímur Bergsson, fyrrverandi sýslumaður í Kjósarsýslu og lögréttumaður á Suðurnesjum sem samkvæmt Setbergsannál dó við störf sín árið 1649. Þar settist Hallgrímur Pétursson að árið 1637 ásamt konu sinni Guðríði Símonardóttur þar sem þau bjuggu til ársins 1641 þegar þau fluttu á Hvalnes. Miðað er við að byggð hafi fyrst farið að þéttast í kjölfar þess að Holger Jacobaeus var skipaður kaupmaður í Keflavík árið 1766 á vegum Almennna verslunarfélagsins sem fór með einokun á verslun á Íslandi.
thumb|right|Teikning af Keflavík frá um 1804 eftir danska sæfarann og kortagerðamanninn Poul de Løvenørn (1751-1826). Með vexti kauptúnsins á seinni hluta 19. aldar reyndist landrými of lítið fyrir byggðina. 1891 var löggilt stækkun á verslunarlóðinni til suðurs, í landi Njarðvíkurhrepps, sem stofnaður hafði verið tveimur árum áður. Keflavík var þannig í tveimur hreppum samtímis og hélst svo til ársins 1908.
Menntaskólinn í Nyborg
Menntaskólinn í Nyborg eða Nyborg Gymnasium eins og hann hetir á dönsku er menntaskóli staðsettur við Skolebakken 13 í bænum Nyborg á Fjóni í Danmörku. Í skólanum eru að meðaltali 500 nemendur þar af um 125 á heimavist hans, sem staðsett er um 50 metra frá skólabyggingunni. Boðið er upp á almennt danskt stúdentspróf (studentereksamen), hf próf (højere forberedelseseksamen) auk International Baccalaureate náms.
Keflavík
Saga
Hinn 15. júní 1908 var Rosmhvalaneshreppi skipt upp. Varð nyrðri hlutinn að Gerðahreppi en Keflavíkurjörðin í suðri var sameinuð Njarðvíkurhreppi undir heitinu Keflavíkurhreppur. Njarðvíkurhreppur klauf sig aftur frá hreppnum 1. janúar 1942. Í kjölfar seinni heimstyrjaldarinnar fjölgaði hratt í Keflavík enda var mikið um uppgrip og vinnu að fá í kring um Keflavíkurstöðina og Keflavíkurflugvöll.
Keflavík fékk kaupstaðarréttindi 22. mars 1949. Hinn 11. júní 1994 sameinaðist Keflavík Njarðvíkurkaupstað og Hafnahreppi undir nafninu Reykjanesbær.
Ístöð
Forn norræn ístöð sem fundust í Upplandi í Svíþjóð|thumbnail Ístöð eru sérstakar gjarðir sem tengdir við hnakka  og ætlaðar til að setja fætur í þegar riðið er á hestbaki. Elstu ístöð frá Norðurlöndum eru frá 8. öld en þau voru þekkt í Asíu á 6. öld. Ístöð komu sér vel í hernaði, þá gátu riddarar hreyft sig frjálslegar á hestbaki.
Sögur af landi
Sigurður Þór Salvarsson, gagnrýnandi DV Sögur af landi var síðasta plata Bubba með Christian Falk. Í ljóði í ljóðabók Öskraðu gat á myrkrið talaði Bubbi um Falk hann gat tamið öll hljóðfærin
Þau hlýddu honum
eins og sirkusdýr
engin svipa bara ástríða
og fegurð hjartans
Lagalisti
Plata eitt: A-hlið
Plata eitt: B-hlið
Á geisladiskaútgáfu plötunnar bætust eftirfarandi lög við
'''Á sérútgáfu plötunnar sem kom út þann 6. júní 2006 í tilefni fimmtugsafmælis Bubba bættust eftirfarandi lög við'''
Aelius Donatus
Aelius Donatus (uppi seint á 4. öld) var rómverskur málfræðingur og mælskulistarkennari. Hann var kennari heilags Hýerónýmusar biblíuþýðanda.
Hann var höfundur nokkurra fræðirita. Sum þeirra eru varðveitt. Meðal annars óklárað skýringarrit við leikrit Terentíusar, ævisaga Virgils, sem er talin vera byggð á glataðri ævisögu Virgils eftir Súetóníus, og bók um málfræði, Ars grammatica, sem naut mikilla vinsælda á miðöldum.
Dvergsmæra
Dvergsmæra (fræðiheiti: Oxalis exilis ) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá Ástralíu og Nýja-Sjálandi.
Húnavallaskóli
Húnavallaskóli er grunnskóli í Austur-Húnavatnssýslu í sveitarfélaginu Húnabyggð. Hann hefur verið starfræktur af sveitafélaginu Húnavatnshreppi frá árinu 1969 og hefur starfað í þágu nemenda sem búa í dreifbýli í héraðinu. Skólaárið 2011 - 2012 stunduðu 60 nemendur nám við skólann. Skólastjórar skólans hafa verið sjö en skólastjóri skólans er nú Sigríður B. Aadnegard.
Tenglar
https://www.hunavallaskoli.is/
Broddgreni
Broddgreni (fræðiheiti Picea pungens) er sígrænt hægvaxta barrtré sem verður allt að 15-23 metra hátt. Það vex í Klettafjöllum Norður-Ameríku en er einnig vinsælt garðtré. Tréð er fylkistré Colorado. Broddgreni líkist blágreni og er kallað blue spruce á ensku, það er hins vegar eins og íslenska heitið gefur til kynna með oddhvasst barr ólíkt blágreni.
Á Íslandi hefur það gefist misvel en sumarhitinn er líklega of lágur fyrir það
Níkol Pasjínjan
Níkol Vovají Pasjínjan (armenska: Նիկոլ Վովայի Փաշինյան; f. 1. júní 1975) er armenskur stjórnmálamaður og blaðamaður sem hefur verið forsætisráðherra Armeníu frá 8. maí 2018. Hann komst til valda eftir armensku „flauelsbyltinguna“ árið 2018. Stjórnartíð Pasjínjans hefur einkum einkennst af áframhaldandi átökum Armeníu við nágrannaríkið Aserbaísjan. Ríkin tvö háðu stríð sín á milli árið 2020 um umdeilt landsvæði í Nagornó-Karabak sem endaði með ósigri Armena.
Æviágrip
Árið 2008 vakti Pasjínjan þjóðarathygli þegar hann leiddi fjöldamótmæli á móti kjöri Sersj Sargsjans á forsetastól Armeníu. Ofbeldi braust út í mótmælunum sem kostuðu tíu manns lífið. Í kjölfarið fór Pasjínjan í felur í eitt ár en gaf sig síðan fram og var ákærður fyrir morð. Árið 2011 var honum veitt friðhelgi. Hann hélt í kjölfarið áfram að leiða mótmælahreyfingar gegn spillingu og gölluðu lýðræði í Armeníu og var kjörinn á armenska þingið árið 2011.
Við upphaf ferils síns í stjórnmálum hafði Pasjínjan verið stuðningsmaður Levons Ter-Petrosjan, fyrsta forseta Armeníu, en hann snerist síðar gegn honum og stofnaði eigin stjórnmálaflokk, Borgarasambandið. Pasjínjan varð leiðtogi Yelk-bandalagsins, bandalags stjórnarandstöðuflokka sem hlaut níu þingsæti af 105 eftir þingkosningar árið 2017.
Í apríl árið 2018 brutust út mótmæli á ný þegar Sersj Sargsjan, sem hafði þá gegnt tveimur kjörtímabilum sem forseti, gerðist forsætisráðherra til þess að halda völdum. Árið 2015 hafði stjórnarskrá Armeníu verið breytt til að færa mestallt framkvæmdavaldið frá forseta til forsætisráðherra og þings. Sargsjan hafði lofað því að með þessum breytingum væri hann ekki að leggja grunn að lengdri valdasetu sinni og því vakti það mikla reiði almennings þegar hann var tilnefndur forsætisráðherra.
Mótmælin 2018 urðu sú fjölmennustu í Armeníu frá árinu 1988 og Pasjínjan steig fram sem sýnilegasti leiðtogi og helsti skipuleggjandi þeirra. Mótælin, sem hlutu nafnið „flauelsbyltingin“, leiddu til þess að Sargsjan neyddist til að segja af sér og flokkur hans, Lýðveldisflokkurinn, var nauðbeygður til að tilnefna Pasjínjan nýjan forsætisráðherra þrátt fyrir að flokkur hans hefði ekki mörg sæti á þinginu. Þegar armenska þingið greiddi atkvæði um tilnefningu Pasjínjans í embætti forsætisráðherra þann 1. maí var honum hafnað, sem reitti mótmælendur mjög til reiði. Þegar þingið kaus aftur um tilnefningu Pasjínjans þann 8. maí var hún samþykkt með 59 atkvæðum gegn 42 og Pasjínjan varð þannig forsætisráðherra Armeníu.
Eftir að Pasjínjan tók við stjórnartaumunum boðaði hann til kosninga til að styrkja stöðu sína á þinginu. Í kosningunum, sem fóru fram í desember 2018, vann flokkur Pasjínjans stórsigur og hlaut ríflega 70 prósent atkvæða. Lýðveldisflokkur Sargsjans féll hins vegar út af þingi.
Húshumla
Húshumla (fræðiheiti: Bombus lucorum) er tegund af humlum, útbreidd og algeng um Evrópu. Fræðiheitið er víða notað yfir nauðalíkar og illaðgreinanlegar tegundir af humlum. Jafnvel svo að 1983, Scholl og Obrecht gerðu Bombus lucorum complex til að útskýra þrjár tegundir (B. lucorum, Bombus magnus, and Bombus cryptarum) sem eru illaðgreinanlegar í útliti. Nýleg endurskoðun á öllum þessum tegundum hefur útskýrt hvernig útbreiðslan er í Evrópu og Norður Asíu, næstum yfir að Kyrrahafi. B. lucorum nær að Barentshafi í norðri. Hinsvegar í suður Evrópu er hún hálendistegund með útbreiðslu sem nær aldrei alveg að Miðjarðarhafi.
Níkol Pasjínjan
Æviágrip
Í september árið 2020 brutust út hernaðarátök milli Armeníu og nágrannaríkisins Aserbaísjan um héraðið Nagornó-Karabak, sem er innan alþjóðlega viðurkenndra landamæra Aserbaísjans en er byggt Armenum sem stjórna sér sjálfir í hinu óviðurkennda Artsak-lýðveldi. Stríðið stóð í um sex vikur og kostaði alls um 6.000 mannslíf, bæði Armena og Aser­a, her­manna og óbreytt­ra borg­ar­a. Armenum gekk ekki vel í hernaðinum gegn Aserum og því neyddist Pasjínjan í nóvember til að undirrita samning um vopnahlé með milligöngu Rússa þar sem Armenar urðu að láta af hendi talsvert af landi til Asera.
Húshumla
Í samanburði við aðrar humlutegundir eru húshumlur með styttri tungu sem hentar á blóm með grunnan botn eins og fífla og baldursbrár. Þær nota hana einnig til að ræna blómasafa úr blómum með dýpri blómbotn. Vinnubýin nota harða hornhulsu um tunguna til að gera holu í blómið, svo þær ná safanum án þess komast í snertingu við frjóin. Þar af leiðandi frjóvgar hún ekki blómið.
Níkol Pasjínjan
Æviágrip
Samþykkt Pasjínjans á vopnahléinu olli verulegri ólgu í Armeníu og margir Armenar úthrópuðu Pasjínjan sem „svikara“ fyrir að láta undan kröfum Asera. Í febrúar 2021 gagnrýndu æðstu yfirmenn armenska hersins Pasjínjan fyrir að skella skuldinni af ósigrinum alfarið á herinn og hvöttu Pasjínjan til að segja af sér. Pasjínjan neitaði að verða við þeirri kröfu, sakaði herinn um að reyna að fremja valdarán gegn sér og vék Oník Gasparjan, yfirmanni hersins, úr embætti.
Húshumla
Hún er nýlegur landnemi á Íslandi.
Ætt
Bombus lucorum tilheyrir ættkvísl hunangsflugna (Bombus) og undirættinni Bombus sensu stricto, sem telur fimm tegundir í Evrópu: B. terrestris, B. sporadicus, B. lucorum, B. magnus og B. cryptarum. B. lucorum er skyldust B. terrestris, B. cryptarum, og B. magnus, með örfáum illgreinanlegum einkennum til að skilja þær í sundur.
Níkol Pasjínjan
Æviágrip
Mannskæð átök brutust aftur út milli Armeníu og Aserbaísjans í september 2022 og Pasjínjan sakaði Asera um að hafa hernumið hluta landsins eftir umfangsmiklar og mannskæðar árásir. Pasjínjan biðlaði jafnframt til Sameiginlegu öryggissáttmálastofnunarinnar, varnarbandalags fyrrum sovétlýðvelda, að hjálpa til við að tryggja fullveldi Armeníu og reka Asera á brott. Pasjínjan gagnrýndi Rússa vegna skorts á stuðningi þeirra við Armeníu í maí 2023 og sagði að til greina kæmi að Armenía segði sig úr Sameiginlegu öryggissáttmálastofnuninni.
John Stuart Mill
John Stuart Mill (20. maí 1806 – 8. maí 1873) var frjálslyndur breskur heimspekingur, þingmaður á breska þinginu og einn frægasti málsvari nytjastefnu og raunhyggju. Hann hefur verið nefndur áhrifamesti enskumælandi heimspekingur 19. aldarinnar. Hann ritaði Frelsið 1859 og Kúgun kvenna 1869. Hann sat á þingi frá 1865 til 1868. Hann var mun frægari talsmaður nytjastefnu en guðfaðir hans Jeremy Bentham. Skrif Mills um kúgun kvenna eru talin marka tímamót í þróun femínisma.
Lífshlaup
John Stuart Mill var fæddur í Pentonville sem var úthverfi London. Hann var elsti sonur skoska heimspekingsins og sagnfræðingsins James Mill, sem kenndi syni sínum ásamt þeim Jeremy Bentham og Francis Place. Menntun hans var nokkuð sérstök, þar sem hann lærði að lesa á ensku og forngrísku þriggja ára gamall og latínu átta ára gamall. Hann lærði einnig stærðfræði, fornfræði, enska sögu og nam fræði Adams Smith og Davids Ricardo um efnahagsmál sem þóttu mjög móðins á þeim tíma. Hann hlaut guðlaust uppeldi og kvaðst einn af sárafáum mönnum á öllu Englandi sem ekki aðeins höfðu hent slíkri trú heldur hefðu aldrei nokkru sinni haft hana. Árið 1820 heimsótti hann Frakkland þar sem hann lærði frönsku og var hann þaðan af áhugasamur um sögu og menningu landsins.
Árið 1823 stofnaði hann ásamt Jeremy Bentham Westminster Review sem var blað róttækra heimspekinga. Sama ár útvegaði faðir hans honum vinnu hjá Breska Austur Indíafélaginu. Sökum þessa stífa náms fékk John taugaáfall rétt liðlega tvítugur að aldri, árið 1826 eins og hann lýsir því í sjálfsævisögu sinni. Hann þjáðist af miklu þunglyndi um nokkurra mánaða skeið en jafnaði sig þó um síðir meðal annars með lestri á ljóðum William Wordsworths. Tveimur árum seinna kynntist Mill áhangendum Saint Simon og Auguste Comte sem höfðu nokkur áhrif á hann.
Árið 1851 giftist hann Harriet Taylor eftir áralanga nána vináttu þeirra. John, sem trúði á aukin réttindi kvenna, segir hana hafa verið mikinn áhrifavald í lífi sínu. Hann tileinkaði henni lokaútgáfu Frelsisins auk þess sem svo virðist að vísað sé til hennar í riti hans Kúgun kvenna. Mill starfaði fyrir Breska Austur Indíafélagið, þar sem faðir hans vann, uns rekstri þess var hætt 1858. Hann var kjörinn á þing árin 1865-1868 sem óháður frambjóðandi og þar talaði hann fyrir því að létta byrðar Íra, að konur fengju kosningarétt og gegn afnámi dauðarefsinga. Á sama tíma gegndi hann stöðu rektors við St. Andrews háskóla. Hann var guðfaðir heimspekingsins og stærðfræðingsins Bertrand Russells. Mill dó í Avignon í Frakklandi árið 1873 þar sem hann er grafinn ásamt konu sinni.
Frelsið
Frelsið (e. On Liberty) kom fyrst út í Englandi árið 1859. Á Íslandi kom það fyrst út í þýðingu Jóns Ólafssonar á vegum Hins íslenzka þjóðvinafélags árið 1886. Árið 1970 kom það út í annarri þýðingu Jóns Hnefils Aðalsteinssonar og Þorsteins Gylfasonar í ritröð Lærdómsrita Hins íslenska bókmenntafélags. Það fjallar fyrst og fremst um borgaraleg réttindi sem mörg hver eru í dag tryggð í stjórnarskrám ríkja.
Í ritinu áréttar Mill að frelsi sé forsenda raunverulegs lýðræðis. Hann segir aldrei vera hægt að vera svo viss í sinni sök hvað eitthvað varðar að hægt sé að meina öðrum að tjá sig um það. Það verði því að vera frelsi til tjáningar, svo að allar skoðanir fái að heyrast, til að skapa meiri og betri þekkingu. Mismunandi skoðanir verða til við fjölbreytileika og fjölbreytni verður þá og því aðeins til að fólki sé frjálst að hegða sér eins og það vill og hafa þær skoðanir sem því sýnist.
Rit hans um réttindi kvenna Kúgun kvenna (e. The Subjection of Women) kom út í íslenskri þýðingu árið 1900 og aftur árið 2003.
Siðfræði: Nytjastefnan
Útgáfa Mills af nytjastefnunni er þekkt m.a. fyrir „hámarkshamingjulögmálið“ sem er einn meginmunurinn á kenningu Mills og annarri leikslokasiðfræði. Leikslokasiðfræði heldur því fram að siðferðilega rétt athöfn sé sú sem hefur bestar afleiðingar. Hámarkshamingjulögmálið segir að allar athafnir manns eigi að miða að því að hámarka hamingju sem flestra. Meginmunurinn á nytjastefnunni og annarri leikslokasiðfræði er því fólginn í viðbót nytjastefnunnar sem kveður á um að bestu afleiðingarnar séu þær sem hámarka hamingju sem flestra.
Eitt helsta framlag Mills til nytjastefnunnar var rökin fyrir stigskiptingu ánægjunnar. Bentham taldi alla hamingju jafna en Mill færir rök fyrir því að vitsmunaleg og siðferðileg ánægja sé æðri líkamlegri ánægju. Mill greinir á milli hamingju og þess að vera sáttur og heldur því fram að hamingjan sé mikilvægari en að vera sáttur. Mill kom orðum að þessari skoðun með því að segja að það væri betra að vera Sókrates vansæll en ánægður kjáni.
Hagfræði
Í hagfræði aðhylltist Mill frjáls viðskipti en sætti sig þó við aðhald og afskipti, svo sem í formi skatts á áfengi, ef nytsemisrök væru fyrir því. Hann féllst einnig á löggjöf til verndar velferð dýra. Mill taldi að „jafnrétti í skattheimtu“ þýddi „jöfn fórn“ og að skattþrepakerfi refsaði þeim sem ynnu meira og væru duglegari að spara og væri þess vegna „mild útgáfa af ráni“.
Rit Mills um hagfræði, Frumatriði stjórnspekilegrar hagfræði (e. Principles of Political Economy), sem kom fyrst út árið 1848, var ein víðlesnasta bók um hagfræði á síðari hluta 19. aldar. Líkt og rit Adams Smith, Auðlegð þjóðanna (e. Wealth of Nations), áður fyrr, vofði rit Mills yfir allri hagfræðikennslu. (Bókin var meðal meginkennsluefnis í Oxford háskóla allt til ársins 1919).
Þekkingarfræði og vísindaheimspeki
Eitt mikilvægasta rit Mills var Rökkerfi (e. A System of Logic, Ratiocinative and Inductive), sem hann endurbætti nokkrum sinnum. Það var meginrit Mills um þekkingarfræði og vísindaheimspeki. Megin innblástur Mills var rit Williams Whewell History of the Inductive Sciences sem kom út 1837. Frægð verksins hvílir einkum á greiningu Mills á tilleiðslu, andstætt rökhendum Aristótelesar, sem eru dæmi um afleiðslu. Mill lýsir fimm meginreglum um tilleiðslu sem eru þekktar sem aðferð Mills. Reglurnar byggjast allar á útilokunaraðferð og eru í raun flóknar útgáfur af útilokunaraðferð sem beita má í ólíkum aðstæðum.
Ritið var öðrum þræði tilraun Mills til að setja fram þekkingarfræði í anda Johns Locke.
Ritverk
Mikilvægustu ritin eru feitletruð.
Giorgos Karagounis
200px|thumbnail|Karagounis árið 2008 Georgios "Giorgos" Karagounis (Gríska: Γιώργος Καραγκούνης), (fæddur 6. mars árið 1977) er grískur fyrrverandi knattspyrumaður, hann spilaði fyrir nokkur félög og Gríska landsliðið. Seinast spilaði hann fyrir enska félagið Fulham og var fyrirliði gríska landsliðsins á HM 2014 þar sem Grikkir náðu í 8. liða úrslit.
Karagounis lék sinn fyrsta leik fyrir Grikkland árið 1999, og er annar tveggja leikmanna, sem hefur leikið flesta leiki fyrir sitt land í öllum heiminum. Hann hefur spilað 139 A-landsleiki fyrir Grikkland og skorað 10 mörk. Hann skoraði sitt fyrsta landsliðsmark á EM 2004, þar sem Grikkir báru óvænt sigur úr bítum í fyrsta sinn. Hann lék til ársins 2003 með Panathinaikos, 2003-05 spilaði hann með Inter Milan, 2005-07 með Benfica, 2007-12 aftur með Panathinaikos og 2012 til 14 með Fulham.
Louis Renault
Louis Renault (21. maí 1843 – 20. febrúar 1916) var franskur prófessor í alþjóðarétti. Hann hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1907.
Æviágrip
Frá árinu 1890 starfaði Remault sem lögfræðiráðgjafi utanríkisráðherra Frakklands og síðan sem dómari við Fasta gerðardómstólinn í Haag. Hann var jafnframt virkur meðlimur í Alþjóðaréttarstofnuninni.
Louis Renault var í forsvari fyrir stofnun alþjóðlegra gerðardómstóla. Hann var fulltrúi Frakka ásamt Paul Henri Balluet d'Estournelles de Constant og Léon Bourgeois á friðarráðstefnunum í Haag árin 1899 og 1907. Árið 1900 varð Renault heiðursdoktor við Jagielloński-háskólann í Kraká. Renault varð jafnframt meðlimur í frönsku siðfræði- og stjórnmálafræðiakademíunni árið 1901 og hlaut friðarverðlaun Nóbels ásamt Ernesto Teodoro Moneta árið 1907.
Frá 1916 til 1918 stýrði Renault Hjálparsamtökum fyrir særða hermenn (fr. Société de Secours aux Blessés Militaires), sem rann árið 1940 inn í franska Rauða krossinn.
Árið 1873 kvæntist Renault Juliette Thiaffait.
Minnisvarðar
Myndhöggvarinn Jules Chaplain bjó til bronsplötu með mynd af Louis Renault árið 1906.
Jason Lee
thumb|Lee, [[2008]] Jason Michael Lee (fæddur 1970) er bandarískur leikari og gamanleikari.