cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rudolf Hilferding
Kenningar um eðli Kapítalisma
Hilferding var pólitískur ritstjóri hjá tímaritinu Áfram („Vorwärts“) frá árunum 1907-1915. að tók hann þátt í byltingunni í Þýskalandi sem átti sér stað í nóvember árið 1918 en lauk svo árið 1919. Árið 1920 öðlaðist hann þýskan ríkisborgararétt og varð aðalritstjóri hjá tímaritinu Frelsið („Die Freiheit“), stofnun óháðra jafnaðarmanna. Frá 1924 til stjórn Adolfs Hitlers árið 1933 starfaði Hilferding sem varaþingmaður Reichstag, síðar flúði hann frá Þýskalandi vegna valdatöku Hitlers. Ári seinna samdi hann Pragávarpið fyrir útlæga þýska sósíalista. Í ávarpinu var sett krafa um byltingarkenndar breytingar í þýsku samfélagi, markmið þess var að samþætta gagnrýnendur gamla sósíaldemókrataflokksins í Weimarlýðveldinu í sameiginlegu varnarvígi gegn Hitler. Við ritun stefnuskrárinnar þurfti Hilferding að sameina ólíkar skoðanir og markmið. Pragávarpið var prentað yfir 15.000 eintökum og var dreift leynilega á milli í Þýskalandi.
Hilferding gaf út bækur sem bygðust á kenningum marxískrar hagfræði. Hilferding gaf út sitt helsta verk Das Finanzkapital (1910). Hugmyndarfræði bókarinnar er hins vegar andstæðan við hugmyndafræði frjálshyggjunnar. "Fjármagnsféð vill ekki frelsi, það vill yfirráð. fjármagn tekur ekki tillit til sjálfstæði hins einstaka kapítalista heldur krefst hollustu hans. Markmið til að viðhalda og efla yfirburðastöðu sína þarf það ríki að tryggja sinn heimamarkað með verndartollastefnu og auðvelda landvinninga erlendra markaða." Hilferding var einnig starfandi hjá Die Neue Zeit (1907-05) sem var þýskt sósíalískt tímarit frá Sósíaldemókrataflokksins í Þýskalandi, betur þekkt sem SPD (Sozialdemokratische Partei Deutschlands).
Vladímír Lenín byggði kenningar sínar undir bók Hilferdings Das Finanzkapital (1910). Hugmyndafræði Leníns byggist á sósíalískri byltingu og upplýst af skilningi á kapítalisma í heimsvaldamynd sinni. Lenín skrifaði ritgerð árið 1916 um heimsvaldastefnu. Hann skilgreindi heimsvaldastefnu sem „kapítalisma á því þróunarstigi sem yfirráð einokunar og fjármálamagn hefur tekið á sig mynd þar sem útflutningur fjármagns hefur fengið mikilvægi, þar sem skipting heimsins eftir alþjóðlegum sjóðum er hafin og þar sem kapítalísk lönd hafa klárað að deila öllu landsvæði jarðar.“ einnig má nefna að nýlendustefnan og æðsta stig auðvaldsins byggir á kenningum Hilferding.
Fyrri heimsstyrjöldin og útlegð
Hilferding var á móti þáttöku Þýskalands í fyrri heimsstyrjöldinni og mótfallinn stríðsskuldabréfum til að fjármagna stríðið. Eftir að stríðið hófst var Hilferding kvaddur í austurríska herinn og starfaði sem læknir á ítölsku vígstöðvunum.
Þegar Hilferding flúði Þýskaland ásamt konu sinni, Rosu Hilferding, eftir valdatöku Hitlers fóru þau fyrst til Danmerkur, síðan Parísar og Zürich. Þau snéru síðan að lokum aftur til Parísar árið 1939. Þegar Frakkland féll í hendur nasista, flúðu hjónin með góðum árangri til Marseilles. Stuttu eftir flóttann til Marseilles var afhent Hilferding til Gestapo-lögreglunnar snemma árið 1941.
Um haustið árið 1941 kom í ljós að Rudolf Hilferding hafi verið pyntaður til dauða af fangavörðum Gestapo. Konan Hilferding, Rosa flutti til Boston eftir andlát eiginmanns hennar og starfaði þar sem læknir.
Me too-hreyfingin
thumb Me too-hreyfingin (enska: The Me Too movement) er hreyfing sem spratt upp 2006 af Tarana Burke. Hún komst í hámæli 2017 þegar ásakanir voru gerðar gegn kvikmyndaframleiðandanum Harvey Weinstein. Hreyfingin beinist gegn kynferðislegri áreitni og kynferðislegu ofbeldi. Sérstök áhersla var á áreitni á vinnustað. Setningin „Me Too“ (ég líka) og myllumerkið #metoo hafa verið notaðar í þessu samhengi á samfélagsmiðlum og hafa afbrigði af hreyfingunni sprottið upp víða um heim.
Austur-Þýskaland
Stjórnarflokkur Austur-Þýskalands var Sósíalíski einingarflokkurinn, sem fór í reynd fyrir flokksræði í landinu. Formlega var flokkurinn í forsvari fyrir „Þjóðfylkingu þýska alþýðulýðveldisins“, sem taldi til sín alla löglega stjórnmálaflokka og fjöldahreyfingar landsins. Aðildarflokkar Þjóðfylkingarinnar buðu fram á austur-þýska þingið á sameiginlegum kosningalista undir forystu Sósíalíska einingarflokksins.
East Clubbers
East Clubbers er pólskt trance-dúó sem samanstendur af þeim félögum DJ Silver og DJ Sqren. Þekktustu lög East Clubbers eru „Sextasy“, „Walk Alone“ og „It's a Dream“.
Austur-Þýskaland
Hernámssvæðin
Sambandslöndin Mecklenborg-Vorpommern, Brandenborg, Saxland, Saxland-Anhalt og Þýringaland voru undir hernámsstjórn Sovétríkjanna (Sowjetische Besatzungszone eða SBZ). Fljótlega fóru Sovétmenn að mótmæla þeim efnahagslegu og stjórnmálalegu breytingum sem tóku að eiga sér stað á vestari hernámssvæðunum þremur og sögðu þeir sig úr ACC árið 1948. Upp úr því varð SBZ, ásamt sovéska hluta Berlínar, að Austur-Þýskalandi. Á svipuðum tíma tóku vestari hernámssvæðin að mynda Vestur-Þýskaland.
Fjallgarður
Fjallgarður er hugtak í landafræði og á við samhangandi röð fjalla, hlið við hlið eða hvert fram af öðru. Dæmi um fjallgarð er t.d. Dyngjufjöll.
Stofn (líffræði)
thumb|right|Antilópur af sama stofni. Stofn er hópur lífvera af sömu tegund sem lifa á afmörkuðu svæði. Í hverju vistkerfi komast þær lífverur helst af sem hafa lagað sig best að umhverfi sínu. Allir refir sem lifa á tilteknu svæði mynda stofn og öll birkitré í skógi mynda stofn. Allar lífverur í heiminum eru hluti af einhverjum stofni og þá sjaldan færri en tveim í einu.
Umhverfið hefur áhrif á eiginleika stofnsins. Þannig veljast úr ákveðnir eiginleikar sem hjálpa lífverunni að lifa af. Það fer eftir umhverfinu hvaða eiginleiki gefur forskot. Þannig getur t.d. litur sem fellur betur inn í umhverfið hjálpað ákveðnum einstaklingum innan stofnsins að lifa af. Þeir sem ekki eru í góðum felulitum eru frekar veiddir af rándýrum og ná ekki að koma upp afkvæmum sem erfa litinn. Afkvæmum fjölgar sem hafa góðan felulit og þannig verður sá litur ríkjandi innan stofnsins og með tímanum jafnvel eini liturinn. Þetta kallast aðlögun.
Lífverur af sömu tegund geta átt saman frjó afkvæmi. Á mjög löngum tíma fer breytileikinn á milli stofna að verða það mikill að þeir geta ekki lengur átt saman frjó afkvæmi. Þá er komin sitt hvor tegundin sem á sama forföður. Aðlögun stofna að umhverfi sínu er þannig ein af undirstöðum þróunar nýrra tegunda.
Icelandair
Icelandair nýtir Keflavíkurflugvöll sem miðpunkt leiðakerfis síns sem tengist annars vegar áfangastöðum í Norður-Ameríku og hins vegar í Evrópu. Auk ferða til og frá Íslandi gerir félagið út á ferðir á milli N-Ameríku og Evrópu með viðkomu á Íslandi. Félagið nýtir nú einungis Boeing 757-vélar í leiðakerfi sínu en hyggst taka í notkun Boeing 767 á stærstu leiðum árið 2016. Nýjar Boeing 737 MAX hafa verið pantaðar og er áætlað að fyrstu vélar þeirrar gerðar verði afhentar árið 2018.
Saga félagsins
Í kreppunni 1970 urðu rekstrarhorfur bæði Flugfélags Íslands og Loftleiða mjög slæmar. Ríkistjórn Íslands reyndi að sameina félögin, sem varð að veruleika 1973 eftir langt tímabil samningafunda. Eignarhaldsfélagið Flugleiðir var stofnað, sem sameinaði félögin og hagræddi starfsemi félagana. Hagræðingin fólst í rekstri eigna félagsins, vátryggingum, gistihúsareksturs, veitingaþjónustu, bifreiðaleigu, ferðaskrifstofu og starfsemi á flugvöllum. Rekstur flugvélanna var aðskildur í félögunum tveimur fyrst um sinn. Við sameininguna voru tveir þriðju farþega félagsins í millilandaflugi og floti Flugfélags Íslands var stækkaður með DC-8s flugvélum Loftleiða. 1979 keypti Flugfélag Íslands allar eignir Loftleiða í Flugleiðum og flugfélagið varð þekkt sem Icelandair.
Í kjölfar sameiningar
thumb|Tvær [[Douglas DC-8 flugvélar Icelandair á Luxembourg-Findel flugvelli (1983).]] Flugvélafloti Icelandair var óbreyttur þangað til Boeing 757-200 vélar voru keyptar á tíunda áratuginum til að skipta út Douglas DC-8 flugvélum á leiðum til Evrópu og Ameríku. Frá 1955 hafði flugvöllurinn í Lúxemborg verið eini viðkomustaður félagsins og forvera þess í Evrópu. Aukin samkeppni í Norður-Atlantshafsflugi leiddi til þess að markaðurinn í Lúxemborg minnkaði og í kjölfarið hætti félagið flugi þangað. Einnig var afgreiðslu á Kennedyflugvelli hætt og félagið gerði samning við British Airways um að taka við þjónustunni. Í stað Lúxemborgar var ákveðið að fljúga beint frá stærstu borgum Evrópu til Íslands.
1997 var innanlandsflug Icelandair, sem var áður rekið af Flugfélagi Norðurlands, sameinað Norðurflugi til að mynda Flugfélag Íslands. . Þetta gerði Icelandair kleift að einblína á alþjóðaflug félagsins. 1999 var einkennismerki félagsins breytt til að höfða betur til flugfarþega í viðskiptaerindum. 2001 var miðstöð flugs Icelandair flutt til Keflavíkurflugvallar. Hryðjuverkin 11. september sama árs höfðu mikil áhrif á rekstur félagsins sem leiddi til þess að 300 manns misstu vinnuna.
Eignarhaldsfélög Flugleiða voru Icelandair Group (fyrir flugrekstur) og FL Group (fyrir annan rekstur) á milli 2002 og 2005. 2003 var nýtt félag var stofnað undir leigusamninga flugvéla Loftleiðir Icelandic.
Þróun frá 2005
thumb|Surtsey, [[Boeing 757-200 flugvél Icelandair við flughlið Gardermoen flugvallar í Noregi (Maí 2011).]] Í febrúar 2005 gerði Icelandair bindandi pöntun á tveimur Boeing 787 Dreamliner flugvélum sem átti upphaflega að afhenda 2010. Síðar var tveimur flugvélum bætt við pöntunina en í ljósi seinkana á afhendingu vélana frá Boeing og rekstrarvandræðum félagsins í kjölfar kreppunnar 2008-2010 var tilkynnt í maí 2011 að kaupréttindi á þessum vélum hefðu verið færð yfir á Norwegian Air Shuttle.
Flugtakmarkanir í kjölfar eldgossins í Eyjafjallajökli 2010 höfðu mikil áhrif á rekstur félagsins, en flugtakmarkanirnar leiddu til þess að stór hluti flugumferðarsvæðis Evrópu var lokaður. Flugtakmarkanirnar áttu sér stað í upphaf sumartímabils félagsins en á þeim tíma koma flestir farþegar til landsins. Í kjölfarið byrjaði neyðarteymi félagsins að greina ástandið á þremur fundum yfir daginn í höfuðstöðvum félagsins. Settir voru fram þeir kostir að ef Keflavíkurflugvöllur myndi lokast myndi flugið flytjast yfir á Akureyrar- eða Egilsstaðaflugvöll, eða að öðrum kosti verði miðstöð fyrir flug félagsins flutt úr landi. Þegar Keflavíkurflugvöllur lokaði 22. maí flutti Icelandair flugmiðstöð sína tímabundið til Glasgow. Á þeim tíma var tengiflug til Akureyrar með rútuflutningum til Reykjavíkur. Flugfélagið færði flugmiðstöðina aftur til Keflavíkur 28. maí.
Í kjölfar gossins var átakið "Inspired by Iceland" sett fram til að auka fjölda ferðamanna á Íslandi. Í kjölfar átaksins jókst fjöldi ferðamanna um 0,6 prósent miðað við sama tímabil síðasta árs og tekjur af ferðamönnum voru 34 milljarðar kr.
Sumarið 2018 féll gengi hlutabréfa Icelandair töluvert og í kjölfarið keyptu lykilstjórnendur félagsins hlutabréf.
Icelandair neyddist til að segja upp rúmlega 2000 starfsmönnum þann 28. apríl 2020 vegna hafta á flugumferð vegna kórónaveirufaraldursins það ár.
Í mars 2020 var tilkynnt að rekstur og starfsemi Air Iceland Connect (fyrrum Flugfélag Íslands) og Icelandair yrði sameinaður en flugfélögum haldið aðskildum fyrir alþjóða- og innanlandsmarkað. Þetta var tilkynnt í kjölfar samdráttar í rekstri flugfélaga í Covid-19 heimsfaraldrinum til að hagnýta reksturinn sem best. 9. mars 2021 var rekstur flugfélaganna endanlega sameinaður þegar Air Iceland Connect var fært undir vörumerki Icelandair og áttu flugvélar þeirra í innanlandsflugi að bera merki Icelandair frá og með 16. mars 2021. Markmið sameiningarinnar var að tryggja sjálfbæra framtíð í innanlandsflugi Icelandair Group ásamt því að styrkja og einfalda rekstur félagsins í heild sinni.
Leiðakerfi Icelandair
thumb|right|Leiðarkefi Icelandair eins og það var [[21. maí 2005. Á myndinni sést vel hvernig Keflavíkurflugvöllur hentar sem viðkomustaður í flugi á milli Evrópu og Bandaríkjanna.]] Leiðakerfi Icelandair byggist á staðsetningu Íslands á milli Evrópu og N-Ameríku og gefur möguleika á mjög stuttum ferðatíma á leiðinni yfir Atlantshafið. Staðsetning Íslands gefur einnig möguleika á mjög stuttum og í mörgum tilvikum stysta mögulega ferðatíma milli N-Ameríku og Indlands, Mið-Austurlanda og Suðaustur-Asíu.
Keflavíkurflugvöllur er miðstöð flugs Icelandair.
Áfangastaðir
Að neðan eru tilteknir áfangastaðir sem koma fram á flugáætlun Icelandair.
Evrópa
Allt árið
Norður-Ameríka og Grænland
Tímabundið
Aðrir áfangastaðir
Einnig hefur komið fram hjá fyrirtækinu að þeir hyggjast hefja flug til Indlands og Kína á næstu árum.
Flugfloti
right|thumb|280px|Vél frá Icelandair á flugi Icelandair rekur aðeins Boeing-þotur í alþjóðaflugi og eru þær flestar af gerðinni Boeing 757-200 og sumar þeira eru samnýttar með Loftleiðum og Icelandair Cargo. Í innanlandsflugi og flugi til Grænlands rekur flugfélagið 5 flugvélar af gerðinni Bombardier Dash-8 Q200 og Q400. Icelandair hefur pantað 9 Boeing 737 MAX 8 og 7 Boeing 737 MAX 9 vélar sem verða afhentar á árunum 2018 til 2021 auk þess að eiga kauprétt á 8 Boeing 737 MAX vélum til viðbótar.
Bjarni Jónsson (vígslubiskup)
Bjarni Jónsson ( 21. október 1881 - 19. nóvember 1965) var prestur við Dómkirkjuna í Reykjavík og vígslubiskup. Bjarni var í framboði til embættis forseta Íslands árið 1952.
Fjölskylda
Bjarni fæddist í Mýrarholti sem var býli við Bakkastíg í Vesturbæ Reykjavíkur og voru foreldrar hans hjónin Jón Oddsson tómthúsmaður og Ólöf Hafliðadóttir. Eiginkona Bjarna var Áslaug Ágústsdóttir og eignuðust þau þrjú börn, Ágúst, Ólöfu og Önnu.
Forsetaframboð
Árið 1952 gafst íslenskum kjósendum í fyrsta sinn færi á því að kjósa sér forseta en fyrsti forseti Íslands, Sveinn Björnsson var þingkjörinn árið 1944 og endurkjörinn án atkvæðagreiðslu 1945 og 1949. Þrír frambjóðendur gáfu kost á sér Ásgeir Ásgeirsson, Bjarni Jónsson og Gísli Sveinsson forseti sameinaðs þings. Kosningarnar voru afar pólitískar og naut Bjarni stuðnings framsóknar - og sjálfstæðisfólks en vinstra fólk, einkum alþýðuflokksfólk studdi Ásgeir. Bjarni naut stuðnings Morgunblaðsins, málgagns Sjálfstæðisflokksins og á kjördag hvatti blaðið til þess í forsíðufrétt sinni að kjósendur myndu sameinast um Bjarna og sagði að „allir þjóðhollir Íslendingar kjósa séra Bjarna Jónsson.“ Niðurstaða kosninganna varð sú að Ásgeir Ásgeirsson var kjörinn forseti með 48,3% atkvæða en Bjarni hlaut 45,5,%. Þriðji frambjóðandinn Gísli Sveinsson hlaut 6,2% atkvæða.
Austurvöllur
thumb|Á sólríkum sumardegi á Austurvelli. thumb|right|Mótmæli á Austurvelli 24. janúar 2009. thumb|Árið 1915: Fólk safnaðist til að fagna kosningarétti kvenna. Austurvöllur er torg í miðborg Reykjavíkur. Á miðjum Austurvelli er stytta af Jóni Sigurðssyni, sjálfstæðishetju íslensku þjóðarinnar, hún snýr að Alþingishúsinu sem er einnig við Austurvöll. Austurvöllur er vinsæll samkomustaður Reykvíkinga á góðviðrisdögum. Þar hafa mótmæli oft átt sér stað sökum þess að Alþingi er þar nærri.
Austurvöllur afmarkast af götunum Vallarstræti, Pósthússtræti, Kirkjustræti og Thorvaldsensstræti. Síðastnefnda gatan er nefnd eftir Bertel Thorvaldsen, en stytta af honum stóð lengi á miðjum Austurvelli. Nú stendur stytta af Jóni Sigurðssyni þar sem hún stóð áður.
Í kring um Austurvöll standa margar af merkari byggingum borgarinnar, þar á meðal Alþingishúsið, Hótel Borg og Landssímahúsið (en þar voru höfuðstöðvar Póst og síma lengst af) og Dómkirkjan í Reykjavík. Austurvöllur er vinsæll meðal Reykvíkinga á góðviðrisdögum. Ein ástæða þess er sú að nokkur kaffihús, sem eru í byggingunum við Vallarstræti og Pósthússtræti, hafa borð og stóla utandyra þegar veður leyfir. Einnig er mikið setið á grasinu á Austurvelli sjálfum þegar sólskin er og hlýtt í veðri.
Austurvöllur var öllu stærri áður fyrr. Í upphafi 18. aldar náði Austurvöllur vestan frá Aðalstræti og austur að læk, norðan frá Hafnarstræti og suður að Tjörn.
Mótmæli við Austurvöll
Mikil hefð er fyrir því að mótmæla við Austurvöll. Ein fyrstu mótmæli sem þar áttu sér stað voru mótmæli vegna símamálsins svonefnda árið 1905 en þá söfnuðust þúsundir saman við Austurvöll. Mörgum árum seinna áttu miklar óeirðir sér stað á Austurvelli miðvikudaginn 30. mars 1949, þegar samþykkt var þingsályktunartillaga um inngöngu Íslands í NATO. Við það tækifæri beitti lögreglan táragasi til þess að dreifa mannfjöldanum.
Mótmæli Radda fólksins
Í kjölfar efnahagskreppunnar árið 2008, hófust mótmæli á vegum Radda fólksins á Austurvelli, en forsvarsmaður þeirra var trúbadúrinn Hörður Torfason. Fyrstu mótmælin fóru fram þann 11. október 2008, og fóru fram alla laugardaga þar til ríkisstjórn Geirs Haarde sagði af sér. Helstu kröfur þeirra voru afsögn ríkisstjórnar, bankastjórnar seðlabankans og stjórnar fjármálaeftirlits.
Skordýrafræði
thumb|250px|[[Skordýr fast inn í rafi, ýmis ævaforn skordýr hafa geymst vel inn í slíkum umbúðum]] Skordýrafræði er undirgrein líffræðinnar sem fæst við rannsóknir á skordýrum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast skordýrafræðingar. Skordýr hafa mikið að segja gagnvart manninum í sambandi við landbúnað og í raun allt daglegt líf og er skordýrafræðin því mikilvægt fag innan líffræðinnar. Bæði eru skoðuð skordýr sem eru manninum skaðleg óbeint og beint, og svo aftur skordýr sem hann nýtir á ýmsan máta, svo sem silkiorma og hunangsflugur.
Leeds
thumb|Svipmyndir. thumb|250px|Briggate í Leeds. thumb|Leeds Minster. Leeds er borg í Vestur-Yorkshire á Englandi við Aire-ána. Hún er fjórða fjölmennasta borg á Bretlandi. Árið 2017 var fólksfjöldi Leeds um 785.000. Hún er ein af átta stærstu borgum Englands.
Á miðöldum var Leeds markaðsbær með landbúnaðarvörur og á Túdorsöld var Leeds orðin að verslunarbæ. Í iðnbyltingunni breyttist Leeds úr bæ í borg og Leeds öðlaðist borgarréttindi árið 1893. Í byrjun tuttugustu aldar hafði efnahagsleg og félagsleg staða borgarinnar breyst verulega við uppbyggingu á akademískum stofnunum eins og Leeds-háskóla. Borgin er einnig stærsta fjármála- og lagastofnanamiðstöð landsins fyrir utan London.
Leeds United er knattspyrnufélag borgarinnar.
Vinaborgir
Leeds er vinaborg eftirfarandi borga:
Hoyvíkursamningurinn
Hoyvíkursamningurinn (færeyska: Hoyvíkssáttmálin) er fríverslunarsamningur á milli Íslands og Færeyja sem kenndur er við bæinn Hoyvík í Færeyjum þar sem skrifað var undir hann 31. ágúst 2005.
Samningurinn er sá fyrsti sinnar tegundar sem færeysk stjórnvöld gera við annað ríki og er einnig víðtækasti fríverslunarsamningurinn sem íslensk stjórnvöld hafa gert. Samningurinn tekur meðal annars til vöruviðskipta, þjónustuviðskipta, frjálsrar farar fólks og búseturéttar, stofnsetningarréttur, fjármagnsflutninga og fjárfestinga, samkeppni, ríkisaðstoðar og opinberra innkaupa. Þá tekur samningurinn einnig til fullrar fríverslunar með landbúnaðarvörur en Ísland hefur aldrei áður samið um fulla fríverslun með landbúnaðarvörur. Samningurinn leggur einnig bann við mismunun af öllu tagi.
Takmarkanir á fjárfestingum útlendinga í sjávarútvegi eru þó undanþegnar í samningnum og eru áfram í gildi í báðum löndunum.
Samningnum er einnig ætlað að efla samvinnu landanna á öllum sviðum sem snerta hagsmuni þeirra, þar á meðal má nefna menntun, menningu, samgöngur, orkumál, umhverfismál, heilbrigðismál o.s.frv.
Færeyska Lögþingið samþykkti samninginn 2. maí 2006 með 24 atkvæðum gegn 2 en 4 sátu hjá. Alþingi samþykkti hann 3. júní sama ár með öllum greiddum atkvæðum (46). Einnig þarf danska þingið að staðfesta hann til þess að hann taki gildi.
Á ársfundi Vestnorræna ráðsins 21. ágúst 2006 var samþykkt ályktun þess efnis að kannaðir yrðu möguleikarnir á aðild Grænlands að samningnum, þannig yrði til vestnorrænt fríverslunarsvæði.
Ritlist
Ritlist er námsgrein sem er kennd við ýmsa háskóla, meðal annars við Háskóla Íslands. Við HÍ er ritlist kennd sem aukagrein í grunnnámi og sem meistaranám.
Kylfustríðið
Kylfustríðið var bændauppreisn sem hófst í Austurbotni 1596 í Finnlandi vegna harðstjórnar Claes Eriksson Fleming, en hún var barin niður af mikilli hörku. Kylfustríðinu lauk 1597.
Cerastium ballsii
Cerastium ballsii er jurt af hjartagrasaætt.
José Oscar Bernardi
José Oscar Bernardi (fæddur 20. júní 1954) er brasilískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 59 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Cupressus torulosa
Cupressus torulosa er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá norðurhluta Himalajafjalla.
Sean Longstaff
Sean David Longstaff (fæddur 30. október árið 1997) er enskur knattspyrnumaður sem spilar með Newcastle United.
Síld
Síld (fræðiheiti: clupea harengus) einnig nefnd Atlantshafs síld er fisktegund sem finnst beggja vegna Norður-Atlantshafsins þar sem hún safnast í stórar torfur eða flekki. Af Atlantshafs síld eru tvær undirtegundir, sú sem lifir í úthafi Atlantshafs (C. h. harengus) og hin sem lifir í Eystrasalti (C. h. membras). Síld er algengasta fisktegund í heimi þegar taldar eru með Kyrrahafs-og Sílesíldin líka.
Síldartorfur
thumb|left|200px|Hreyfimynd tekin neðansjávar af síldartorfu á leið til [[hrygningarstöðvar|hrygningarstöðva í Eystrasalti.]]Sama fjarlægð er milli allra fiska í torfu og þeir synda allir í sömu áttina. Sennilega berast boð á milli fiskanna í torfunni. Komi styggð að fiskunum getur torfan beygt til hægri eða vinstri á örskotstundu eða synt upp eða niður. Í síldartorfu eru oft 10 til 100 þúsund en í torfum geta líka verið margar milljónir fiska. Sennilegt er að torfan sé náttúruleg vörn gegn ásókn annarra sjávardýra. Afræningjar síldar í náttúrunni eru selir, hvalir, þorskar og aðrir stórir fiskar. Síldartorfur fara oft 50 km leið á hverjum degi í marga daga í röð. Auðvelt er fyrir veiðimenn að fylgjast með torfum með rafeinda- og bergmálstækni.
Heimkynni
Síldin er uppsjávar- og miðsævisfiskur þótt hún hrygni við botn. Hún finnst frá yfirborði og niður á 20-250 metra dýpi, er ekki sérlega viðkvæm fyrir seltustigi sjávar og á það jafnvel til að flækjast upp í árósa.
Lýsing á síld
Síld getur orðið 54 sm löng og 500 g þung. thumb|left|600px|
Fæða
Aðalfæða síldar er ýmis konar sviflæg smákrabbadýr svo sem rauðáta en einnig ljósáta, loðna, sandsíli og lirfur þessara fiska. Síldin eltir rauðátuflekki. Þegar þörungar blómstra og smákrabbadýr eins og rauðáta hafa nóg æti þá er fæða fyrir síld nánast ótakmörkuð. Þess vegna getur síldin safnast saman í stóra flekki eða torfur og er mikil fjöldi einstaklinga á litlu svæði. Það dregur úr vexti þörunga á vetrarlagi og þar með versna lífsskilyrði þeirra dýra sem síld lifir á. Síldin hefur þá minna æti en bregst við því með að safna mikilli búkfitu og innyflamör á sumrin.
Stofnar á Íslandsmiðum
thumb|220px|right|Síld í tunnu Allt frá 1970 hafa síldveiðar Íslendinga nær eingöngu byggst á einum og sama síldarstofninum, íslensku sumargotssíldinni. Þessu var þó ekki þannig háttað fyrr á árum því að við Ísland hefur veiðst síld úr þremur síldarstofnum, það er að segja íslenskri sumargotssíld, íslenskri vorgotssíld og norsk-íslenska síldarstofninum. Tveir hinir fyrstnefndu hrygna við Ísland en hinn síðasttaldi við Noreg.
Íslenska sumargotssíldin
Í samanburði við marga aðra síldarstofna er íslenski sumargotsstofninn ekki stór. Á seinni hluta 6. áratugarins og fram um 1965 er talið að hrygningarstofninn hafi verið á bilinu 150 – 280 þúsund tonn. Um og upp úr 1960 var farið að veiða sumargotssíldina í hringnót árið um kring. Við það jókst aflinn úr 15 – 50 þúsund tonnum í 70 – 130 þúsund tonn. Á árunum 1968 – 1971 var svo mjög að stofninum sorfið að ársaflinn varð aldrei meiri en 10 – 15 þúsund tonn þrátt fyrir gífurlega sókn. Stofninn hrundi og 1972 voru veiðar bannaðar nema í rannsóknaskyni.
Með tilkomu veiðibannsins náði íslenska sumargotssíldin sér furðu fljótt á strik. Upphafið var árgangurinn frá 1971 og afkomendur hans frá 1974 og 1975, en kynþroskaaldur sumargotssíldarinnar lækkaði um 1 – 2 ár meðan stofninn var hvað minnstur. Hóflega hefur verið veitt úr íslenska sumargotsstofninum seinustu 25 árin, oftast 20 – 25% á ári en það er nálægt kjörsókn. Árangurinn hefur heldur ekki látið á sér standa. Stórir árgangar hafa verið algengir allt frá 1979 og hrygningarstofninn telst nú vera um hálf milljón tonna og aflinn um 100 þúsund tonn á ári. Umgengni um þennan fiskstofn seinasta aldarfjórðunginn er nú alls staðar talin skólabókardæmi um hagkvæma stjórn fiskveiða.
Íslenska vorgotssíldin
thumb|right|220px|Síldarafla landað Líkt og sumargotssíldin hrundi íslenski vorgotssíldarstofninn vegna ofveiði og ef til vill náttúruhamfara á 7. áratug 20. aldar. Á þeim er þó sá reginmunur að sumargotsstofninn náði smám saman fyrri stærð en íslensk vorgotssíld finnst nánast ekki lengur.
Norsk-íslenski síldarstofninn
Norsk-íslenski síldarstofninn er langstærstur af þessum þremur og er raunar stærsti síldarstofn sem um getur. Hann hrygnir einkum við Noreg en einnig við Færeyjar og kom í ætisleit til Íslands á sumrin og fyllti þá firði og flóa. Þetta var hin fræga Norðurlandssíld. Hún þótti feitari og ljúffengari en önnur síld til söltunar og var alþekkt á mörkuðum sem Íslandssíld þótt hún væri reyndar af norskum uppruna.
Ómögulegt er að spá fyrir um það hvenær þessi stærsti síldarstofn veraldar heimsækir okkur í líkum mæli og á árum áður en líklega er það háð því að stofninn haldist stór, vetursetustöðvarnar færist frá Noregsströndum til Austfjarða og góðæri ríki á Íslandsmiðum.
Búlgarskt lef
Búlgarskt lef (búlgarska: български лев) er gjaldmiðill Búlgaríu. Eitt lef skiptist í 100 stotinka. Orðið lef á uppruna sinn í gömlu búlgarsku orði yfir „ljón“. Lefið er tengt við evruna á genginu 1 EUR = 1,95583 BGN.
Búlgaría er skuldbundin því að taka upp evruna á einhverjum tímapunkti, samkvæmt skilyrðum aðildar að Evrópusambandinu. Búlgaría varð aðildaríki Evrópusambandsins árið 2007 og þá var gert ráð fyrir að landið yrði meðlimur evrusvæðisins fyrir árið 2015. Síðar var horfið frá þeim hugmyndum og ákveðið að viðhalda lefinu.
Metal Gear Solid
Metal Gear Solid (skammstafað MGS) er „stealth“-tölvuleikur eftir Hideo Kojima fyrir PlayStation-leikjatölvuna. Metal Gear Solid er framhald af Metal Gear-seríunni sem kom fyrst fram á sjónarsviðið seint á níunda áratugnum og var þemað að komast framhjá óvinum án þess að lenda í skotbardaga. Það komu aðeins tveir leikir úr þeirri seríu: Metal Gear og Metal Gear 2: Solid Snake. Leikurinn kom út í Japan í september 1998. Í Bandaríkjunum kom hann út í október sama ár og í Evrópu kom hann út í febrúar 1999.
Leikurinn
Leikurinn er svo kallaður stealth game þar sem maður á helst að forðast það að verða séður af óvinunum sem eru yfirleitt einhverjir verðir. Ef einhver sér mann þá verður allt vitlaust og óvinirnir byrja að elta mann. Í Metal Gear Solid eru nokkur stig fyrir uppgötvun. Venjulega spilar maður leikinn án þess að verðirnir viti af manni og hafa ákveðnar vöktunarleiðir og maðurinn hefur sérstaka ratsjá efst í hægra horninu. Uppgötvi þeir mann fer maður í hættustig eða "Alert Phase" og verðirnir elta mann uppi og ratsjáin virkar ekki og maður hefur úr tvennu að velja: að berjast eða flýja. Réttast væri að flýja því yfirleitt er maður með svo lítið líf að það tæki því ekki að berjast við þá. Ef manni tekst að komast undan fer maður í undankomustigið eða "Evasion Phase" þar sem óvinurinn hefur misst sjónar á manni en leitar samt að manni í ákveðinn tíma. Þegar sá tími rennur út fer maður aftur í upphafsstigið.
Í leiknum þarf maður líka að berjast við endakalla og hafa þeir hver sinn veikleika sem maður á að nota gegn þeim. Yfirleitt notar maður flest vopnin í endakallabardögum frekar en í leiknum. Vopnin sem eru einungis bara fyrir endakallabardaga má nefna: handsprengjur, Stinger-eldflaugavörpur og leyniskytturiffil. En annars notar maður flest vopnin alltaf í bardögum eða til að opna vegi fyrir manni. Slík vopn sem opna vegi fyrir manni má nefna C4-sprengiefnin og hin skálduðu fjarstýðu NIKITA-flugskeytin. En skammbyssuna, vélbyssuna, og nokkrar handsprengjur notar maður við uppgötvanir ásamt því að geta varist með berun hnefum.
Metal Gear 潛龍諜影
Urðun
thumb|250px|Urðunarstaður í [[Ástralía|Ástralíu.]] Urðun er það er að grafa sorp niður í jörðina, og er elsta tegund sorpeyðingar. Staður þar sem sorp er grafið heitir urðunarstaður. Í gegnum tíðina hefur urðun verið algengasta sorpstjórnunaraðferðinn, og er enn í notkun í dag í mörgum löndum.
Hægt er að nota nokkrar aðferðir til að hafa stjórn á sorpinu:
Þegar sorpbílar eru komnir á urðunarstað eru þeir vegnir á bílavog og innihald þeirra skoðað til að ganga úr skugga um að í þeim sé ekkert sorp sem ekki má grafa á þessum urðunarstað. Á eftir er sorpbílunum ekið á stað þar sem sorpið er sett í jörðina og losaðir þar. Svo er ekið með þjöppunartækjum yfir sorpið til að þjappa því saman. Áður en sorpbílarnir fara af staðnum eru dekk þeirra hreinsuð og þeir stundum vegnir aftur án innihalds. Með því að vigta sorpbílana er hægt að halda utan þyngd þess sorps sem kemur til urðunar á hverjum degi.
Á mörgum urðunarstöðum er ennfremur móttaka fyrir endurvinnanlegt sorp sem er aðgengileg almenningi.
Tyggigúmmí
thumb|right|Sykurlaust tyggigúmmí Tyggigúmmí (eða jórturgúmmí, tyggjó) er sérstök tegund sælgætis sem er ætlað til að tyggja lengi, og er tuggið án þess að því sé kyngt. Tyggigúmmi innihalda jafnan einhvers konar gúmmí, mýkingarefni, sætuefni og bragðefni. Það gúmmi sem notað er í tyggjó er eitthvert næringarsnautt, ómeltanlegt efni sem leysist ekki upp í vatni. Til forna var það trjákvoða en núna er það vanalega gervigúmmí.
Orð höfð um tyggigúmmí á íslensku
Tyggigúmmí hefur stundum einnig verið nefnt togleðurstugga á íslensku eða jórturleður. Og í íslensku slangri hefur tyggigúmmí stundum verið nefnt mellufóður. Innflutningur á tyggigúmmí var bannaður á árunum eftir seinni heimsstyrjöld, og var þá ein helsta smyglvaran frá Bandaríkjunum ásamt nýlonsokkum. Á þeim árum var tyggigúmmí kallað gúm af æsku landsins.
Eiffelturninn
thumb|Eiffelturninn thumbnail Eiffelturninn er járnturn á Champ de Mars París á vinstri bakka árinnar Signu. Er hæsta bygging í París og eitt af þekktustu kennileitum í heiminum. Turninn er nefndur eftir hönnuðinum, Gustave Eiffel og er frægur ferðamannastaður. Eiffelturninn var byggður fyrir heimsýninguna í París árið 1889 og er 324 metrar að hæð og vegur 7300 tonn. Mögulegt er að ganga hluta leiðarinnar upp í turninn eða 1660 þrep en taka verður lyftur til þess að komast á toppinn.
Eldgamla Ísafold
Eldgamla Ísafold er íslenskt ljóð eftir Bjarna Thorarensen (f. 1786. d. 1841). Kvæðið birtist fyrst á prenti árið 1819 í danskri stúdentabók sem ber heitið Studenterviser i dansk, islandsk, latinsk og græsk Maal (útg. Semper Hilaris). Finnur Magnússon (f. 1781. d. 1847), prófessor í Kaupmannahöfn, hafði umsjón með Íslandshluta bókarinnar og valdi stútendasöngva á íslensku til birtingar.
Conny van Rietschoten
thumb|right|Conny van Rietschoten Cornelis „Conny“ van Rietschoten (23. mars 1926 – 17. desember 2013) var hollenskur siglingamaður sem sigraði siglingakeppnina Whitbread Round the World Race tvisvar í röð 1977/78 og 1981/82. Til þessa dags er hann sá eini sem hefur unnið keppnina tvisvar. Hann var fyrrum athafnamaður og nálgaðist keppnina á sama hátt og framleiðsluverkefni. Hann var þannig fyrstur til að skipuleggja umfangsmiklar æfingar með áhöfninni og fjárfesti í nýjum og bættum siglingagöllum og búnaði auk þess sem hann fékk skútuhönnuðina Sparkman & Stephens til að uppfæra hönnun Swan 65-gerðarinnar (sem hafði sigrað fyrstu keppnina) fyrir skútuna sína, Flyer. Flyer var smíðuð úr áli af Jachtwerf W. Huisman og var 65 feta tvímöstrungur en með lengri vatnslínulengd og meiri seglaflöt en eldri bátar af sömu gerð. Fyrir keppnina 1981 lét hann smíða 76 feta slúppu, Flyer II.
Eldgamla Ísafold
Lagboðinn við Elgamla Ísafold er jafnan þjóðsöngur Breta, God save the King.
Eiffelturninn
Í frétt í vestur-íslenska vikublaðinu Lögbergi var sagt frá því árið 1911 að Frakkar væri að hugsa um að nota Eiffelturninn sem haglhlíf fyrir Parísarborg:
Conny van Rietschoten
Frá 1982 hafa Conny van Rietschoten-verðlaunin verið veitt besta siglingamanni Hollands árlega.
Eldgamla Ísafold
Texti
Eldgamla ísafold, ástkæra fósturmold, fjallkonan fríð. Mögum þín muntu kær, meðan lönd girtir sær og gumar girnast mær, gljár sól á hlíð.
Eldgamla ísafold, ástkæra fósturmold, fjallkonan fríð. Ágætust auðnan þér upp lyfti biðjum vér, meðan að uppi er öll heimsins tíð.
Sergio Ramos
Sergio Ramos García er spænskur knattspyrnumaður sem spilaði síðast fyrir Paris Saint-Germain. Hann spilar sem miðvörður og er talinn einn besti varnarmaður sinnar kynslóðar. Ramos er sterkur í loftinu og hraður og tekur vítaspyrnur fyrir félagslið og landslið. Hann varð leikjahæsti landsliðsmaður Evrópu í nóvember 2020 þegar hann fór fram úr Gianluigi Buffon í leik þar sem hann klúðraði tveimur vítaspyrnum.
Eftir að hafa alist upp hjá heimaliðinu Sevilla FC og átt eitt tímabil með aðalliðinu fór Ramos til Real árið 2005 og spilaði þar þangað til 2021. Hann vann 22 titla með félaginu, þar á meðal: 5 í La Liga og 4 í Meistaradeild Evrópu. Um sumarið hélt hann til PSG.
Ramos er leikjahæsti leikmaður spænska karlalandsliðsins í knattspyrnu og hefur unnið flesta leiki með liðinu. Hann er sá 8. leikjahæsti í La Liga. Hann spilaði sinn síðasta leik í desember 2021 fyrir landsliðið en gaf það út að hann væri hættur í byrjun árs 2023. Hann var ekki valinn á HM 2022.
Ramos þykir harður í horn að taka og hefur verið gagnrýndur fyrir grófan leik; hann hefur fengið flest rauð spjöld í Meistaradeildinni, 4 (ásamt Zlatan Ibrahimović og Edgar Davids). Hann hefur fengið nær 200 gul spjöld og 20 rauð spjöld í La Liga, hvort tveggja met.
1238
thumb|right|Ljónagosbrunnurinn í [[Alhambra.]] thumb|right|Lágmynd af [[Simon de Montfort í bandaríska þinghúsinu. Hann er talinn einn af feðrum nútíma þingræðis.]] Árið 1238 (MCCXXXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Halldór Björnsson
Halldór Björnsson (f. 10. ágúst 1962) er íslenskur leikari.
1238
Erlendis
Fædd
Dáin
Sigurður Sigurjónsson
thumb|Sigurður með vinum sínum í [[Spaugstofan|Spaugstofunni.]] Sigurður Sigurjónsson (f. 6. júlí 1955 í Hafnarfirði) er íslenskur leikari, leikstjóri og handritshöfundur. Hann stundaði nám í Leiklistarskóla SÁL 1972 - 1975 og lauk því námi með prófi frá Leiklistarskóla Íslands 1976 og hefur farið með gríðarlegan fjölda hlutverka á sviði, í sjónvarpi og í kvikmyndum. Hann er líklega þekktastur fyrir hlutverk sín í gamanþáttum á borð við Spaugstofuna og Áramótaskaupum. Fyrsta kvikmyndahlutverk hans var í mynd Ágústs Guðmundssonar, Land og synir, frá 1980. Sigurður hefur leikstýrt þremur áramótaskaupum 1985, 1999 og 2004 og einnig leikstýrði hann sýningunni Glanni glæpur í Latabæ. Hann hefur verið í þremur útvarpsþáttum Sama og þegið frá 1986, Harry og Heimir: Með öðrum morðum frá 1987 - 1988 og Harry og Heimir: Morð fyrir tvo frá 1993. Hann talaði einnig fyrir Svamp Sveinsson í sjónvarpsþáttunum Svampur Sveinsson.
Sigurður er fastráðinn leikari við Þjóðleikhúsið og hefur leikið í mörgum leikritum m.a Einræðisherran (2018 - 2020), Yfir til þín (2015 - 2016), Umhverfis jörðina á 80 dögum (2015) og Útsending (2020).
Sigurður hefur unnið með Karli Ágústi Úlfssyni og Erni Árnasyni í fjölda útvarps- og sjónvarpsþáttum.
Gísli Sveinsson
Gísli Sveinsson (7. desember 1880 - 30. nóvember 1959) var íslenskur lögfræðingur og stjórnmálamaður. Gísli sat á þingi um árabil fyrir Sjálfstæðisflokkinn og var um tíma forseti sameinaðs Alþingis. Gísli bauð sig fram til embættis forseta Íslands í forsetakosningunum árið 1952.
St Albans
thumb|200px|Klukkuturn frá [[15. öldinni.]]
St Albans er vinaborg eftirfarandi borga:
Erlendur Jónsson (f. 1929)
180px|right|Erlendur Jónsson Erlendur Jónsson (8. apríl 1929 - 17. júlí 2023) var íslenskur rithöfundur og ljóðskáld og fyrrverandi gagnrýnandi og kennari.
Ævi
Hann fæddist 8. apríl 1929 á Geithóli í Staðarhreppi, Vestur-Húnavatnssýslu. Foreldrar hans voru Jón Ásmundsson, bóndi og organisti og Stefanía Guðmundsdóttir (1895 – 1973), ljósmóðir. Systkini hans sammæðra voru Ingibjörg (f. 1919), Salómon (f. 1921) og Hulda (f. 1922).
Erlendur gekk menntaveginn, tók stúdentspróf frá Menntaskólanum á Akureyri og hóf að því loknu náms við Háskóla Íslands í íslensku og sagnfræði. Síðan í uppeldis- og kennslufræði og lauk því námi 1953. Þá nam hann enskar og amerískar samtímabókmenntir við Háskólann í Bristol í Englandi 1965 – 1966.
Erlendur vann við skrifstofustörf í franska sendiráðinu 1953 – 1955. Hann starfaði síðan við kennslu í gagnfræðaskóla og síðar við Iðnskólann í Reykjavík frá árinu 1955 – 1999. Einnig starfaði hann sem bókmenntagagnrýnandi við Morgunblaðið frá árinu 1963. Frá árinu 1966 starfaði hann að ýmsum félagsmálum. Þá flutti hann fyrirlestra um afmarkað bókmenntaefni við heimspekideild Háskóla Íslands á árunum 1968 – 1975. Árið 1987 hlaut Erlendur 4. verðlaun í leikritasamkeppni Ríkisútvarpsins, fyrir leikrit sitt Minningar úr Skuggahverfi. Erlendur var kvæntur Mörtu Ágústsdóttur en hún fæddist 29. júní 1928 í Vestmannaeyjum.
Reykjavíkurgoðorð
Reykjavíkurgoðorð er íslenskt trúfélag sem var skráð þann 3. apríl 2006 og hefur 35 skráða meðlimi (miðað við 1. desember 2022). Forstöðumaður þess er Jörmundur Ingi Hansen, fyrrum allsherjargoði Ásatrúarfélagsins.
Prússakonungar
Prússland varð konungsríki árið 1701 þegar Friðrik 3. kjörfursti Brandenborgar varð fyrsti konungurinn í Prússlandi. Það stóð til ársins 1871 þegar Viljámur 1. stofnaði Þýskaland.
Hertogadæmið Prússland (1525-1701)
{| class="wikitable"
Konungsríkið Prússland (1701-1918)
{| class="wikitable"
Ostrea
Ostrea er ættkvísl sem felur í sér ætar ostrutegundir, það er að segja samlokur í ostruætt. Sönnunargögn í steingervningum benda til þess að Ostrea sé forn ættkvísl. Að minnsta kosti ein tegund, Ostrea lurida, hefur verið uppgötvað í fornleifauppgröftum meðfram Kyrrahafsströnd Kaliforníu, sem sýnir að frumbyggjar Ameríku borðuðu þær.
Tegundir
Ættkvíslin Ostrea felur í sér eftirfarandi tegundir:
Enska karlalandsliðið í knattspyrnu
Enska karlalandsliðið í knattspyrnu er annað af tveimur elstu knattspyrnulandsliðunum í heiminum, ásamt Skotlandi. Englendingar spiluðu sinn fyrsta landsleik sinn árið 1872. Heimavöllur Englands er Wembley-leikvangurinn í Lundúnum, og núverandi landsliðsþjálfari þeirra er Gareth Southgate.
Englendingar hafa einu sinni orðið heimsmeistarar, þegar England vann Vestur-Þjóðverja 4–2 í spennandi úrslitaleik árið 1966 á heimavelli. Besti árangur Englendinga síðan þá er 4.sæti (1990 og 2018). England hefur aldrei unnið Evrópumótið í knattspyrnu, besti árangur þeirra til þessa eru ađ komast í úrslitaleik áriđ 2021. Frægasti leikur Englendinga á móti Íslandi var sennilega á EM 2016 í Nice í Frakklandi þegar Englendingar töpuðu óvænt gegn Íslandi, þvert á flestar spár.
Leikmannahópur
''Tölfræði uppfærð, 1. desember 2022 fyrir HM 2022.''
Met
Uppfært í desember 2022
Shinji Tanaka
Shinji Tanaka (fæddur 25. september 1960) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 17 leiki með landsliðinu.
1485
thumb|right|[[Ríkharður 3.]] Árið 1485 (MCDLXXXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Acer sutchuenense
Acer sutchuenense er lauffellandi trjátegund sem verður allt að 12 m hár. Hann er ættaður frá Kína.
Vatnsdalsá
thumb|Stekkjarfoss í Vatnsdalsá. Vatnsdalsá er á sem rennur um Vatnsdal í Austur-Húnavatnssýslu. Áin er dragá sem safnar í sig vatni af Haukagilsheiði og Grímstunguheiði og þar sem hún rennur niður í Vatnsdal í miklum gljúfrum eru í henni allmargir fossar. Efstur þeirra er Skínandi og neðar Kerafoss og Rjúkandi. Neðar í ánni eru Dalsfoss og Stekkjarfoss. Við hann er laxastigi. Aðrar ár og lækir renna í Vatnsdalsánna eins og til dæmis Tunguá, Álka og Kornsá.
Vatnsdalsá er ein besta laxveiðiá landsins og þar er einnig mjög góð silungsveiði. Mikið er um stórlaxa í ánni en stangveiðar hófust þar 1936; áður var eingöngu stunduð netaveiði í ánni. Besti veiðistaðurinn er Hnausastrengur. Eingöngu er veitt á flugu í Vatnsdalsá.
Vatnsdalsá rennur í stöðuvatnið Flóðið, sem myndaðist við skriðuföll í Vatnsdal árið 1720, en áin sem úr því rennur nefnist Hnausakvísl.
Litháískt litas
Litháískt litas eða lít (litháíska: Lietuvos litas) var gjaldmiðill Litháens. Eitt litas skiptist í 100 hundraðshluta (centas, fleirtala: centai). Til stóð að Litháen tæki upp evruna 1. janúar 2010 en vegna verðbólgu og efnahagskreppunnar á evrusvæðinu var upptökunni frestað til 1. janúar 2015. Litháar nota evruna í dag.
Purrkur Pillnikk
Purrkur Pillnikk var íslensk hljómsveit sem starfaði á árunum 1981-1982, hún var í forsvari fyrir nýja íslenska tónlist, sem spratt upp úr síðpönkbylgju áttunda áratugarins. Purrkur Pillnikk var afkastamikil hljómsveit, en hún gaf út 10 laga smáskífuna Tilf í apríl 1981, síðan fylgdi Ekki enn þá um haustið. Vorið 1982 kom út önnur stór plata þeirra, Googooplex. No time to think var 4 laga smáskífa. Maskínan var tónleikaplata. Einnig kom hljómsveitin fram á yfir 60 tónleikum á þeim stutta tíma sem hún starfaði. Hljómsveitin kom fyrir í myndinni Rokk í Reykjavík eftir Friðrik Þór Friðriksson.
Meðlimir Purrks Pillnikk voru: Ásgeir Bragason trommuleikari, Bragi Ólafsson bassaleikari, Einar Örn Benediktsson rödd og Friðrik Erlingsson gítarleikari.
Lárus Sigurbjörnsson
Lárus Sigurbjörnsson (22. maí 1903 – 5. ágúst 1974) var íslenskur rithöfundur, leikskáld og minjavörður. Foreldrar Lárusar voru Sigurbjörn Ástvaldur Gíslason og Guðrún Lárusdóttir. Móðir hans var kosin á Alþingi 1930 en lést í bílslysi árið 1938 með tveimur systrum Lárusar.
Drekkingarhylur
Ekki var um fornan sið að ræða. Stóridómur sem var samþykkt á Íslandi árið 1564 kvað fyrst á um dauðarefsingu fyrir blóðskömm en elstu heimildir um aftöku í Drekkingarhyl er frá árinu 1618. Síðustu konunni mun hafa verið drekkt í hylnum árið 1739. Karlar voru einnig líflátnir (hálshöggnir) á þinginu fyrir sömu brotin.
Purrkur Pillnikk
Nýlega gaf hljómsveitin Gus Gus út lagið If You Don't Jump(You're English) á plötunni Forever þar sem notast er við hljóðbút úr lagi sveitarinnar, "Augum úti".
Lárus Sigurbjörnsson
Lárus útskrifaðist árið 1922 með stúdentspróf í stærðfræðideild Menntaskólans í Reykjavík en fór utan til Kaupmannahafnar í nám. Hann lauk prófi í heimspeki við Kaupmannahafnarháskóla og gaf síðan út smásagnasafn á dönsku. Þegar hann snéri aftur til Íslands varð hann formaður Leikfélags stúdenta um tíma og skrifaði leikrit sem komu út 1930.
Á árunum 1954 til 1968 var hann forstöðumaður Minjasafns Reykjavíkur og varð sá fyrsti til að gegna því embætti. Hann beitti sér fyrir stofnun Árbæjarsafns. Árbæjarsafn var fyrsta útisafnið á Íslandi og var opnað árið 1957.
Heimildir
Steinunn Bjarman, 'Lárus Sigurbjörnsson: safnafaðir Reykjavíkurborgar,' í Söguspegill: afmælisrit Árbæjarsafns (Reykjavík: Árbæjarsafn, 1992), 30-48.
Gröf í Svarfaðardal
Gröf er bær í Svarfaðardal austan Svarfaðardalsár um 7 km frá Dalvík og skammt sunnan við kirkjustaðinn á Völlum. Margt er óljóst um fyrstu byggð í Gröf. Býlisins er getið í Guðmundar sögu Arasonar. Þar er sagt frá Helgu sem bjó í Gröf. Hún slóst í för með Guðmundi góða sem þá var prestur á Völlum, en hann og hópur fólks með honum hugðist ganga yfir Heljardalsheiði og til Skagafjarðar. Þetta var í janúar 1194. Þau hrepptu vonskuveður, lentu í villum og hrakningum svo margir urðu úti. Helga í Gröf og sonur hennar voru meðal þeirra sem létust. Engum sögum fer síðan af Gröf í margar aldir og hún er ekki nefnd á nafn í Jarðabókinni frá 1712. Það er ekki fyrr en í lok 18. aldar að nafn bæjarins sést á ný. Þá er talað um Grafargerði sem síðar var kallað Gröf. Svo er að sjá sem hluti af landi Brautarhóls hafi verið lagt undir Gröf. Vallakirkja var þá eigandi jarðarinnar.
Eigendur jarðarinnar eru Helgi Þröstur Valdimarsson (d. 2018) og Guðrún Agnarsdóttir. Móðir Helga var Hugrún skáldkona (Filippía Kristjánsdóttir) fædd í Skriðu og uppalin á Brautarhóli. Hún orti meðal annars kvæðið Svarfaðardalur sem er héraðssöngur Svarfdælinga.
Tata Motors
thumb|[[Tata Nano]] Tata Motors Limited er stærsti bílaframleiðandi Indlands, stofnað árið 1945. Fyrirtækið er hluti af Tata Group og er með höfuðstöðvar í Mumbai. Á lista Alþjóðasamtaka bílaframleiðanda árið 2007 er Tata 21. stærsti bílaframleiðandi í heiminum.
Tata setti bíl sinn Tata Nano á markað 10. janúar 2008 en hann hefur vakið athygli fyrir að vera ódýrasti bíll sem framleiddur er, en áætlað verð er um 160þús ÍSK.
Fyrri hluta árs 2008 hefur fyrirtækið verið í viðræðum við bílaframleiðandann Ford um kaup á þeirri deild sem sér um framleiðslu á Land Rover og Jagúar.
Bayeux-refillinn
thumb|310px|Hluti af Bayeux-reflinum. Sendiboðar Vilhjálms hertoga koma til Guys greifa af Ponthieu. Fyrir ofan stendur á latínu: ...UBI:NUNTII:WILLELMI:DU[CI].. Þ.e.: „Þarna [koma] sendimenn Vilhjálms hertoga ...“
Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi
Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi eða FVA er fjölbrautaskóli, staðsettur á Akranesi og var stofnaður á grunni Gagnfræðiskólans á Akranesi og Iðnskólans á Akranesi 12. september 1977.
Bayeux-refillinn
Bayeux-refillinn – (borið fram: bæjö-refillinn) – er 70 metra langt og um 50 cm breitt refilsaumað klæði, sem sýnir orrustuna við Hastings árið 1066. Veggrefillinn er varðveittur í safni skammt frá dómkirkjunni í Bayeux í Normandí, en var áður í dómkirkjunni þar.
Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi
Skólinn býður upp á alhliða framhaldsmenntun, bóklega og verklega, á mörgum námsbrautum. Hann veitir öfluga námsráðgjöf og leggur mikla áherslu á að styðja nýnema.
Bayeux-refillinn
Um refilinn
Bayeux-refillinn var líklega gerður samkvæmt pöntun frá Odo biskupi af Bayeux, sem var hálfbróðir Vilhjálms sigursæla. Talið er að hann hafi verið saumaður í nunnuklaustri á Englandi. Á reflinum er aðdragandi orrustunnar við Hastings og orrustan sjálf sýnd í myndasöguformi, sem var skiljanlegt öllum almenningi. Tilgangurinn hefur verið að halda á lofti þessum sögulega atburði, auk þess sem það hafði áróðursgildi að sýna atburðina frá sjónarhóli sigurvegaranna.
Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi
Fjölbrautaskóli Vesturlands hefur frá upphafi starfað eftir áfangakerfi og átt drjúgan þátt í mótun þess. Áfangakerfið gerir skólanum kleift að taka tillit til einstaklinga með ólíkar þarfir og misjafna getu til náms.
Bayeux-refillinn
Um refilinn
Fram á 19. öld töldu flestir að kona Vilhjálms, Matthildur af Flæmingjalandi, hefði látið sauma refilinn, og var hann í Frakklandi oft kallaður „refill Matthildar drottningar“. Nú eru flestir þeirrar skoðunar að Odo biskup hafi pantað hann. Fyrir því eru einkum þrenn rök: 1) Refillinn var eign dómkirkjunnar í Bayeux, sem Odo lét byggja. 2) Þrír af fylgismönnum Odos sem nefndir eru í Dómsdagsbókinni ensku, eru sýndir á reflinum. 3) Refillinn gæti hafa verið sýndur fyrst við vígslu dómkirkjunnar 1077. Fram hafa komið fleiri kenningar, t.d. að Edit af Wessex, ekkja Játvarðar góða, hafi látið gera hann. Á reflinum er skýringartexti á latínu, og koma fram í honum fornensk orð, sem benda til að refillinn sé enskt verk. Enskur útsaumur (Opus Anglicanum) var víðkunnur á miðöldum. Þá hafa slíkir reflar verið algengir, en yfirleitt í smærri stíl – styttri.
Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi
Héraðsskólinn í Reykholti var á tímabili rekinn sem útibú Fjölbrautaskóla Vesturlands en skólinn rak einnig útibú á Snæfellsnesi. Þau voru lögð niður eftir að stofnaður var framhaldsskóli í Grundarfirði.
Bayeux-refillinn
Um refilinn
Eftirgerð í fullri stærð var árið 1886 sett upp í safni í Reading á Englandi.
Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi
Við FVA stunda að jafnaði um 600 nemendur nám á önn hverri.
Bayeux-refillinn
Um refilinn
Árið 2000 hóf hópur útsaumskvenna í Álaborg í Danmörku að gera nákvæma eftirmynd, með upprunalegum aðferðum og jurtalituðu garni. Í febrúar 2010 vantaði 20 metra upp á að verkinu væri lokið.
Tenglar
erlendir