cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skordýr
Uppbygging
Lífsferill skordýra er afar mismunandi en flest klekjast úr eggjum. Hin óteygjanlega ytri stoðgrind skordýra takmarkar vöxt þeirra og þroski verður með hamskiptum. Dýr á fyrri þroskastigum geta verið ólík fullorðnum dýrum í vexti, hegðun og kjörlendi. Sum skordýr fara í gegnum fullkomna myndbreytingu og er eitt þroskastig þeirra þá púpustig. Skordýr sem taka ófullkominni myndbreytingu fara ekki í gegnum púpustig og verður dýr þá fullvaxta með því að fara í gegnum gyðlustig. Steingerðar leifar skordýra frá fornlífsöld benda til þess að vænghaf drekaflugna hafi getað verið 55 til 70 cm. Fjölbreyttustu skordýrahóparnir virðast hafa þróast samhliða blómum (dulfrævingum).
Josh Duhamel
Joshua David Duhamel (fæddur 14. nóvember 1972) er bandarískur leikari.
Skyn
Skyn var félag nemenda með sérstaka námsörðuleika sem stofnað var árið 2007 með aðsetur við Háskóla Íslands. Félagið var heildar- og þverfagleg samtök sem vann meðal annars að umbætum á Uglunni, fjarkennslu skólans. Félagið var afskráð árið 2020.
Nafnið Skyn var fengið úr kvæðinu Gylfaginning:
Saga
Forverar félagsins voru meðal annars Sameinað hagsmunafélag nemenda með sérstaka námsörðuleika, Skuld og Lesblindufélag Háskóla Íslands.
Lesblindufélag Háskóla Íslands var stofnað snemma árs 2006 á rótum eldra félags sem var starfandi 1998 - 2000. Félagið var hagsmunafélag fyrir fólk með einkenni lesblindu og vildi ljúka háskólanámi, óháð því hvort það sé í námi eða ekki. Félagið var starfandi við Háskóla Íslands. 4. apríl 2007 gekk félagið í hið nýstofnaða félag Sameinað hagsmunafélag nemenda með sérstaka námsörðuleika. Eining stjórn hefur verið starfandi í félaginu frá árinu 2009, og í kjölfarið árið 2010 voru stofnaðir tveir nemendahópar sjálfstæðr frá starfsemi Skyn annar um málefni Lesblindra nemenda og hinn um málefni ADHD nemenda.
Sameinað hagsmunafélag nemenda með sérstaka námsörðuleika var stofnað til að gefa lesblindum, ADHD og Tourette, og öllum þeim sem telja sig hafa sértæka námsörðugleika, tækifæri til að hittast, veita þeim stuðning og auka samheldni þeirra. Á stefnuskrá félagsins var markmiðið að verða sýnilegt afl innan háskólans og í forsvari þegar málefni félagsins bar á góma. Félagið beitti sér fyrir réttindabaráttu félagsins jafnt innan og utan háskóla og vera þrýstihópur fyrir félagsins um málefni þess. Félagið stuðlaði að aukinni fræðslu, kennslu, umræðu og rannsóknum um málefni hópanna innan sem flestra háskólagreina. Tilgangur þess var að vera sjálfstætt og án samkeppni við önnur félög um sömu málefni á öðrum sviðum. Núverandi félag tók við starfsemi þess árið 2007 og starfaði í tvö ár.
Mjallarlykill
Mjallarlykill (fræðiheiti Primula chionantha) er blóm af ættkvísl lykla.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Þorsteinn Víglundsson (þingmaður)
Þorsteinn Víglundsson (f. 22. nóvember 1969) er fyrrum framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins og þingmaður fyrir Viðreisn, kjörinn árið 2016 og endurkjörinn árið 2017. Hann var skipaður félags- og jafnréttismálaráðherra árið 2017 þar til í nóvember sama ár.
Þorsteinn sagði af sér þingmennsku þann 8. apríl 2020 eftir að hann var ráðinn forstjóri Eignarhaldsfélagsins Hornsteins ehf. og lét af þingmennsku þann 16. apríl.
Hanna Dóra Hólm Másdóttir
Hanna Dóra Hólm Másdóttir (f. 23. maí 1977) er fædd og uppalin á Eskifirði. Hún er sérfræðingur á sviði stefnumótunar og nýsköpunar í Innviðaráðuneytinu og hefur starfað í Stjórnarráðinu frá árinu 2006. Hún sat í stjórn Félags háskólamenntaðra starfsmanna Stjórnarráðsins frá árinu 2010 og var formaður stjórnar á árunum 2011-2015. Hanna Dóra hefur tekið þátt í opinberu alþjóðasamstarfi um árabil og verið þar fulltrúi Íslands og stjórnarmaður Íslands s.s. í Norrænu ráðherranefndinni, í Samkeppnis- og nýsköpunaráætlun Evrópusambandsins og Norðurslóðaáætlun Evrópusambandsins , í stjórnardeild Evrópska þróunarbankans (EBRD) og byggðaþróunarnefnd og stjórnardeild innan OECD. ásamt því að hafa setið í fjölmörgum vinnuhópum í alþjóðasamstarfi.
Störf innan mismunandi ráðuneyta:
Kjartansgata
Kjartansgata er gata í Norðurmýri í Reykjavík, á milli Gunnarsbrautar og Rauðarárstígs en samsíða Hrefnugötu og Guðrúnargötu. Gatan er nefnd eftir Kjartani Ólafssyni, syni Ólafs pá og dóttursyni Egils Skallagrímssonar. Frá Kjartani er sagt í Laxdælu.
Móhnefla
Móhnefla (fræðiheiti: Russula xerampelina) er ætisveppur af hnefluætt. Stafurinn er hvítur og breiður en hatturinn dökkur. Hatturinn getur verið mjög mismunandi á litinn, allt frá dökkrauðum yfir í gulbrúnan. Holdið er stökkt. Hatturinn verður allt að 12 sm í þvermál og stafurinn allt að 8 sm langur. Hún vex í móum og skóglendi.
Masanori Tokita
Masanori Tokita (24. júní 1925 - 5. mars 2004) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Carlsberg
Carlsberg A/S (borið fram ) er danskt brugghús stofnað árið 1847 af J. C. Jacobsen. Fyrirtækið dregur nafn sitt af syni hans, Carl Jacobsen. Það er með höfuðstöðvar í Kaupmannahöfn í Danmörku. Aðal framleiðsluvara fyrirtækisins er bjórinn Carlsberg, en það framleiðir líka Tuborg og nokkra aðra staðbundna bjóra. Brugghús norsks fyrirtækis, Orkla, og Carlsberg sameinuðust í janúar 2001, þá varð Carlsberg fimmta stærsta brugghús í heimi. Frá og með árinu 2009 er Carlsberg fjórða stærsta brugghús í heimi og um það bil 45.000 manns starfar þar.
Carlsberg er styrktaraðili knattspyrnufélaganna Liverpool F.C. og F.C. København.
Stærsti hluthafinn í Carlsberg A/S er Carlsbergsjóður, með rúmlega 30% hlut.
1369
thumb|right|[[Pétur Kastilíukonungur höggvinn. Mynd úr frönsku fjórtándu aldar handriti.]] Árið 1369 (MCCCLXIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Taylorröð
Taylorröð er veldaröð, sem lýsir falli í nágrenni punkts, kennd við Brook Taylor. Taylorraðir eru geysimikilvægar í tvinnfallagreiningu innan fallafræði.
Framsetning
þar sem T(x) er Taylorröð fallsins f(x) í punktinun a.
Ef Taylorröðin er samleitin innan samleitnigeisla r>0 og jöfn fallinu, þar sem |x-a|<r þá kallast fallið f fágað fall. Fall, með Taylorröð, sem er samleitin á allri tvinntalnasléttunni nefnist heilt fall.
Wzór Taylora
Lífsleikni
Lífsleikni (oft skammstafað sem LKN) er námsgrein sem á að veita börnum og ungmennum fróðleik um ýmislegt í lífinu sem ekki er fjallað um í hefðbundnum námsgreinum, gera þau leikin í að lifa lífinu, kenna þeim listina að lifa. Lífsleikni felur í sér víðtæka nálgun á fjölbreyttu efni þar sem aldur og þroski nemenda skiptir megin máli í efnisvali og efnistökum.
Lífsleikni kom inn í aðalnámskrá grunnskóla árið 1999 en áður hafði þetta fag verið kennt í framhaldsskólum. Á seinni árum hefur lífsleikni einnig verið á dagskrá leikskóla.
Harold Macmillan
Harold Macmillan (10. febrúar 1894 – 29. desember 1986) var breskur stjórnmálamaður fyrir Íhaldsflokkinn og forsætisráðherra Bretlands frá 10. janúar 1957 til 18. október 1963.
Í forsætisráðherratíð sinni studdi hann blandað hagkerfi þar sem ríkið beitti opinberum fjárfestingum til að skapa hagvöxt. Stjórnartíð hans einkenndist af miklum vexti efnahagslífsins og litlu atvinnuleysi þar sem stjórnin beitti „start-stopp“-aðferðum til að koma í veg fyrir verðbólgu en halda hagkerfinu gangandi um leið sem á endanum leiddi síðan til minnkandi vaxtar. Í utanríkismálum endurreisti Macmillan hin sérstöku tengsl Bretlands og Bandaríkjanna, efldi kjarnorkuáætlun Breta í samstarfi við Bandaríkjamenn, átti þátt í að gera Samkomulag um bann við tilraunum með kjarnorkuvopn við Sovétríkin og Bandaríkin. Hann reyndi að sækja um aðgang að Evrópubandalaginu en Frakkar beittu neitunarvaldi gegn því, að hluta vegna óánægju með samstarf Breta og Bandaríkjamanna í kjarnorkumálum.
Lígúríuhaf
thumb|right|Kort sem sýnir Lígúríuhaf Lígúríuhaf er hafsvæði í Miðjarðarhafi milli Ítölsku rívíerunnar (Lígúría og Toskana) og Korsíku. Suðaustan við hafið er Tyrrenahaf. Hafið heitir eftir Lígúrum sem bjuggu þar í fornöld. Þrjú lönd eiga strendur að hafinu: Ítalía, Frakkland og Mónakó.
American Friends Service Committee
American Friends Service Committee (ísl. Bandaríska vináttu- og þjónustunefndin ) er stofnun bandarískra kvekara sem vinnur að friði og samfélagsréttlæti í Bandaríkjunum og um allan heim.
Samtökin voru stofnuð árið 1917 að undirlagi dr. Rufusar Jones, sem kom fram í forsvari til Bandaríkjastjórnar í fyrri heimsstyrjöldinni til að fá undanþágu frá herkvaðningu fyrir kvekara. Svo var búið um hnútana að kvekarar fengu í gegnum AFSC að gegna margvíslegu hjálparstarfi í stað herþjónustu og tóku meðal annars þátt í endurbyggingu fjölda franskra þorpa í kjölfar stríðsins.
Árið 1947 tóku samtökin við Friðarverðlaunum Nóbels ásamt breskum systursamtökum sínum, Friends Service Council, fyrir hönd kvekara.
Klassísk tónlist
thumb|right|Tónleikar með blásarasveit. Klassísk eða sígild tónlist er tónlist sem samin er á klassíska tímabilinu í tónlistarsögunni, þ.e. á árunum 1750-1830 eða þar um bil.
Í daglegu tali er hugtakið klassísk tónlist þó notað um (vestræna) tónlist sem samin er frá því um 1100 til dagsins í dag. Yfirleitt er þá átt við einhverskonar „listræna tónlist“ til aðgreiningar frá öðrum tónlistarstefnum, s.s. þjóðlögum, jazz-, blús-, popp-, eða rokktónlist. Þessi skilgreining er þó óljós, bæði vegna þess að mörk milli tónlistarstefna eru oft ónákvæm og einnig er það misjafnt hvað mönnum finnst vera „listrænt“.
Einnig er hugtakið notað sem samheiti yfir nokkur tónlistarform, óháð því á hvaða tímabili tónlistarsögunnar verkin eru samin. Meðal þessara tónlistarforma eru:
Oft er tónlist líka sögð klassísk ef hún hefur elst vel eða staðist tímans tönn, þó hún sé samin undir öðrum tónlistarstefnum. Til dæmis er oft sagt að tónlist Bítlanna sé orðin klassísk.
Eiríkur menved
thumb|right|Innsigli Eiríks menved, framhlið og bakhlið. Eiríkur menved eða Eiríkur 6. (1274 – 13. nóvember 1319) var konungur Danmerkur frá 1286 til dauðadags. Hann var krýndur á jóladag 1287 en þar sem hann var aðeins tólf ára þegar faðir hans, Eiríkur klipping, var myrtur var ríkinu stýrt næstu árin af móður hans, Agnesi af Brandenborg, ásamt fleirum.
Aðalsmennirnir sem dæmdir voru útlægir fyrir morð föður hans sneru fljótlega aftur og lifðu sem útlagar í Danmörku, enda höfðu þeir þar töluverðan stuðning og voru tengdir eða skyldir mörgum helstu höfðingjaættunum. Eiríkur konungur lenti meðal annars í deilum við erkibiskupinn Jens Grand, sem var af Hvide-ættinni og studdi þá útlægu. Eiríkur handtók erkibiskupinn en hann slapp og flúði á náðir páfa, sem dæmdi Eirík í háar sektir. Eiríkur neitaði að greiða og Danmörk var þá lýst í bann. Eiríkur neyddist til að láta undan 1301 og greiða þunga sekt. Einn þeirra sem tóku þátt í samsæri gegn konungi var Kristófer bróðir hans, sem neyddist til að flýja land árið 1315.
Eiríkur hafði hug á að stækka veldi Dana í Norður-Þýskalandi að dæmi Valdimars sigursæla og árið 1302 fékk hann sig hylltan sem lénsherra í furstadæminu Rostock og ná löndunum norðan við Saxelfi. Þetta gekk þó ekki þrautalaust og árið 1316 tapaði hann orrustu við Stralsund. Friður var saminn ári síðar en stríðsreksturinn var dýr og það þurfti að leggja á nýja skatta. Konungurinn fékk lán hjá greifunum í Holtsetalandi, Jóhanni milda hálfbróður sínum og Geirharði 3. Bændauppreisnir voru gerðar bæði á Sjálandi og Jótlandi. Þær voru bældar niður en þann 13. nóvember dó Eiríkur og skildi eftir sig ríki sem var efnahagslega og pólitískt gjaldþrota.
Kona Eiríks var Ingibjörg, dóttir Magnúsar hlöðuláss Svíakonungs. Þau eignuðust fjórtán börn, sem öll fæddust andvana eða dóu í vöggu, svo að Kristófer bróðir Eiríks erfði ríkið.
Viðurnefnið menved er oftast talið vísa í orðasambandið „så man ved“ (nú „såmænd“ (svo sem, í raun, eiginlega; sannarlega)), sem líklega hefur verið konungi munntamt. Einnig hefur sú skýring komið fram að það þýði meinvættur eða óhræsi og hafa óvinir konungs þá gefið honum það auknefni.
Sextett Ólafs Gauks - Bjössi á hól
Sextett Ólafs Gauks er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytja Sextett Ólafs Gauks, Svanhildur og Rúnar fjögur lög.
Bombus hyperboreus
Bombus hyperboreus er tegund af humlum, ættuð frá heimskautssvæðum N-Evrópu og Grænlands. Hún var áður talin vera einnig á heimsskautssvæðum N-Ameríku, en 2015 var sú aðgreind sem önnur tegund, Bombus natvigi.
Tegundin rænir búum annarra heimskautshumla (Alpinobombus) t.d. B. alpinus og B. polaris, en er sjálf illfær um að fá þernur.
Lýsing
Hún er með rauðbrúnan háls, svört milli vængja og rauðgul framan á afturbol og með svartan enda.
Árneshreppur
Árneshreppur er nyrsta sveitarfélagið í Strandasýslu og afskaplega landmikið. Í suðri nær hreppurinn frá Spena undir Skreflufjalli á milli eyðibýlanna Kaldbaks og Kolbeinsvíkur og að norðanverðu að Geirólfsgnúp fyrir norðan Skjaldabjarnarvík.
Árneshreppur er stundum nefndur Víkursveit eftir búsældarlegasta hluta sveitarfélagsins, Trékyllisvík, og er það fornt nafn á hreppnum. Trékyllisvík var vettvangur hörmulegra atburða á tímum galdraofsókna á 17. öld, en þar voru þrír galdramenn brenndir árið 1654 í klettagjá sem kallast Kistan.
Á svæðinu urðu til vísar að þéttbýli á 20. öld í Kúvíkum, Gjögri, Ingólfsfirði og Djúpavík, einkum í tengslum við hákarlaveiðar og síldveiðar, og eru þar miklar menjar um atvinnulíf og mannlíf.
Verslunarstaður er í Norðurfirði.
Árneshreppur er fámennasta sveitarfélag Íslands með 43 íbúa 1. janúar 2020. Í sveitarfélaginu býr að meðaltali 0.06 manns á km².
Jarðir í Árneshreppi árið 1858:
Dónárósar
right|thumb|Gervihnattamynd af norðurhluta Dónárósa Dónárósar (rúmenska: Delta Dunării) eru ósar Dónár í héraðinu Dobrogea í Rúmeníu og Odessa Oblast í Úkraínu. Ósarnir eru stærstu varðveittu árósar í Evrópu, 3446 km² að flatarmáli.
Landafræði
Um 44 km utan við ósana er Snákeyja sem tilheyrir Úkraínu, en Rúmenía gerir tilkall til.
Árið 2004 hóf Úkraína að skipuleggja skipaskurð frá Svartahafi til Úkraínska hluta ósanna. Evrópusambandið krafðist þess að verkefninu yrði hætt þar sem það gæti skaðað lífríki vatnsins. Rúmenía hefur hótað að kæra Úkraínu fyrir Alþjóðadómstólnum í Haag.
Lífríki
Í ósunum lifa um 1200 plöntutegundir, 300 fuglategundir auk 45 tegunda ferskvatnsfiska í ám og vötnum. Að auki verpa þar milljónir farfugla frá Evrópu, Miðjarðarhafssvæðinu, Asíu og Afríku.
Dónárósar eru á heimsminjaskrá UNESCO frá 1991. Meira en tveir þriðju hlutar ósanna eru stranglega verndað svæði.
Menning
Um 15.000 manns búa í árósunum. Flestir lifa af fiskveiðum með hefðbundum kajökum úr viði. Í ósunum er samfélag lippóvana, fylgjenda Gamla siðar í rússnesku rétttrúnaðarkirkjunni sem flýðu þangað undan trúarofsóknum í Rússlandi árið 1772. Höfuðstaður lippóvana í árósunum er bærinn Vilkovo í úkraínska hlutanum.
Cerastium dubium
Cerastium dubium er jurt af hjartagrasaætt. Hún vex í Norður-Ameríku og Evrasíu.
Balíhaf
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Balíhafs Balíhaf er hafsvæðið norðan við Balí og sunnan við Kangeaneyjar í Indónesíu. Hafið er suðvesturhluti Flóreshafs.
Vatnasnjáldrur
Vatnasnjáldrur (fræðiheiti: Neomys) eru ættkvísl snjáldra.
Juniperus komarovii
Juniperus komarovii er tegund barrtrés af einisætt. Hann finnst eingöngu í Kína.
Callitris sulcata
Callitris sulcata er barrtré af einisætt (Cupressaceae)
Það finnst einvörðungu á Nýju-Kaledóníu.
17. febrúar
17. febrúar er 48. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 317 dagar (318 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Mánagata
Mánagata er gata í Norðurmýri í Reykjavík, á milli Snorrabrautar og Skarphéðinsgötu, en samsíða Vífilsgötu og Skeggjagötu. Gatan er nefnd eftir Þorkatli mána, sonarsyni landnámsmannsins Ingólfs Arnarsonar.
Erkibiskup Uppsala
thumb|right|Antje Jackelén, erkibiskup Uppsala. Erkibiskup Uppsala er erkibiskup Svíþjóðar. Embættið var búið til af Alexander 3. páfa sem skipaði Stefán fyrsta erkibiskupinn árið 1164. Árið 1531 skipaði Gústaf 1. Vasa Laurentius Petri erkibiskup og gerði þar með sænsku kirkjuna formlega að mótmælendakirkju. Árið 2000 var búið til embætti biskups Uppsala til hliðar við erkibiskupsembættið. Núverandi erkibiskup er Antje Jackelén.
Reggio Calabria
thumb|Reggio di Calabria.
Mikil söguleg og menningarleg tengsl eru við borgina Messina á Sikiley en Messínasund liggur á milli þeirra. Einnig er þar rígur í Derby dello Stretto þar sem knattspyrnuliðið Reggina og A.C.R. Messina mætast.
Aspromonte er fjall nálægt Reggio Calabria.
Vindland
Vindland er heiti sem haft var á miðöldum um suðurströnd Eystrasalts og héruðin þar suður af, þ.e. í Norður-Þýskalandi (Mecklenburg og Pommern) og Póllandi. Íbúar þessa svæðis voru kallaðir Vindur eða Vindar. Þeir voru vestur-slavneskur þjóðflokkur sem settist að við Eystrasalt á þjóðflutningatímanum og blandaðist seinna Germönum.
Vindland var aldrei eiginlegt ríki en þar voru á mismunandi tímum ýmis konungsríki og hertogadæmi og því er oft talað um konunga Vinda í norrænum heimildum. Hugtökin Vindur og Vindland hafa þó verið notuð á ýmsan hátt í gegnum aldirnar af hinum ýmsu nágrannaþjóðum og stundum jafnvel einnig náð yfir Eystrasaltslöndin og íbúa þeirra.
Danskir og sænskir konungar herjuðu löngum á Vindland og lögðu hluta þess stundum undir sig og Vindur herjuðu einnig á dönsku eyjarnar, Skán og Gotland, aðallega með sjóránum og strandhöggi. Konungar bæði Danmerkur og Svíþjóðar notuðu titilinn konungur Vinda allt fram á 20. öld.
Weegee
Weegee, réttu nafni Usher Fellig, (12. júní 1899 – 26. desember 1968) var ljósmyndari frá Zlothev í Austurríki þar sem nú heitir Úkraína. Hann var sonur gyðingahjóna sem fluttust með fjölskyldu sína til New York árið 1909 og settust að í innflytjendagettói á Manhattan, Lower East Side, en Weegee var þá tíu ára. Þar fékk hann nafnið Arthur Fellig.
Weegee er þekktur fyrir myndir sínar af myrkrahliðum New York-borgar svo sem af slysum, morðum, ránum, slagsmálum, eldsvoðum, skemmdarverkum, myndum af óvenjulegu fólki, dvergum, klæðskiptingum, drykkjusjúklingum og fötluðum sem og fyrir myndir sínar af frægu fólki, leikurum og stjórnmálamönnum, en hann mun vera fyrsti paparazzinn sem sögur fara af.
Menntun og störf
Weegee var sjálfmenntaður í ljósmyndun. Á ferli sínum starfaði hann fyrir fréttablöð á borð við PM Daily, New York Tribune, New York Post, World-Telegram, Daily News, Journal-American og New York Sun og tímarit á borð við Life, Look og Vouge. Hann starfaði fyrst í ljósmyndastúdíói sem fékkst við vegabréfamyndatökur en hóf síðan störf hjá Acme Newspictures Services sem aðstoðarmaður við framköllun. Hann var þá stundum sendur út til að taka myndir, einkum að næturlagi. Hann keypti sér eigin myndavél árið 1930 sem varð hans aðalverkfæri upp frá því. Vélin var af gerðinni Speed Graphic 4x5 með leifturljósi en þannig vélar eru samtvinnaðar amerískri fréttaljósmyndun á árunum 1930-1940. Árið 1936 hóf hann að starfa sem fréttaljósmyndari og næstu tíu árin þar á eftir vann hann í nánum tengslum við lögregluna í New York, fyrst með því að mæta í aðalstöðvar lögreglunnar á Manhattan en þangað bárust fyrstu fréttir af slysum, glæpum og öðrum hörmungum á nokkurs konar fréttarita. Þar fær hann viðurnefnið „Weegee“ sem er dregið af hugtakinu „Ouija borð“ sem er afbrigði af andaglasi en talið er að nafnið hafi hann fengið vegna undarlegs hæfileika síns til að þefa uppi fréttnæmt myndefni. Sumir vilja þó meina að nafnið sé tilkomið vegna þess að hann starfaði sem „gúmmísköfudrengur“ („squeegee boy“) hjá New York Times um 1920 en það starf var liður í framköllunarvinnsluferli og fólst í því að skafa bleytuna af ljósmyndum með gúmmísköfu þegar þær komu upp úr framköllunarvökvunum.
Listamaðurinn
Í myndum hans speglast einstakt næmi fyrir tilfinningum fyrirmyndanna. Frétta og heimildaljósmyndun gefur sig út fyrir að vera (og fólk lítur oft þannig á) hlutlaus. Þannig er ljósmyndarinn óhlutdrægur athugandi sem skrásetur atburði. Þó er það svo að margir ljósmyndarar sýna sterka íhlutun í og taka afstöðu til málefna með myndgerð sinni. Nefna má samtíðarfólk Weegees svo sem Dorotheu Lange og Lewis Hine, en þau störfuðu meðal annars fyrir FSA (Farm Security Administration, 1935), sem með myndum sínum reyndu að hafa samfélagsleg áhrif. Sömuleiðis máLife nefna Robert Capa og Eugene Smith. Líkt og hjá Weegee eru myndir þessa fólks mótaðar af persónulegu viðhorfi. Þær segja talsvert um ljósmyndarann sjálfan. Þau segja söguna með sínu nefi. Einhvern tíma myndaði Weegee stórbruna í New York. Aðrir ljósmyndarar sem mynduðu sama atburð mynduðu húsbrunann sjálfan, en Weegee sneri sér við og myndaði örvæntingarfull andlit íbúanna sem höfðu sumir misst ættingja sína í brunanum. Svipuð vinnubrögð má sjá í áhrifaríkri mynd hans „Their first murder“ (1941) en þar snýr hann vélinni að áhorfendum sem virða fyrir sér lík manns sem hefur verið myrtur og frystir viðbrögð þeirra. Útkoman er óvænt og sláandi.
Þjóðvegur 570
Þjóðvegur 570 eða Jökulhálsleið er vegur sem liggur um Ísland.
Svepprót
thumb|right|Svepprót Svepprót (fræðiheiti: Mycorrhiza) myndast við samlífi svepps og jurtar. Samlífið á sér stað við ræturnar þar sem einstakir sveppþræðir úr mýsli svepps leggja rætur hýsilsins undir sig. Svepprótin hjálpar hýslinum við upptöku næringarefna úr jarðveginum með því að auka mikið við rótarkerfið. Sérstaklega á þetta við um upptöku óuppleysts fosfórs. Á móti fær sveppurinn aðgang að stöðugu framboði sykra sem eru afurð ljóstillífunar plöntunnar (sveppir ljóstillífa ekki). Talið er að svepprótin geti einnig verið mikilvæg til að flytja sykrur, plöntuhormón og vítamín milli einstaklinga af ólíkum tegundum í jurtasamfélögum eins og t.d. skógi. Einnig er talið að svepprótin verji rætur plöntunnar fyrir skaðlegum sveppum.
Soay
Soay er nafn nokkurra skoskra eyja. Það er dregið af so-ey eða Sauðey sem norrænir menn nefndu eyjurnar.
Á meðal þess nefndra eyja eru:
Nafnið getur einnig átt við:
Gallastríðin
thumb|right|Kort sem sýnir herfarir Caesars í Gallíu
Gallastríðin voru átök milli rómverskra hersveita undir stjórn Júlíusar Caesars og gallískra þjóðflokka um miðja 1. öld f.Kr. Rómverjar gerðu innrás í Gallíu árið 58 f.Kr. Síðar gerðu þeir einnig smærri innrásir í Britanniu og Germaniu en háðu ekki langvarandi stríð á þeim vígstöðvum. Gallastríðin náðu hámarki árið 52 f.Kr. í orrustunni við Alesiu, þar sem rómverski herinn hafði yfirburðarsigur og lagði í kjölfarið Gallíu undir Rómaveldi. Átökunum lauk ári síðar.
Caesar hélt því fram að innrásin hefði verið í varnarskyni en flestir sagnfræðingar eru sammála um að stríðin hafi verið háð einkum til að styrkja stjórnmálaframa Caesars og afla honum fjár til að greiða niður gríðarmiklar skuldir hans. Samt sem áður er ekki hægt að líta framhjá hernaðarlegu mikilvægi Gallíu fyrir Rómverja, sem höfðu sjálfir mátt þola innrásir keltneskra þjóðflokka, bæði frá Norður-Ítalíu og norðar frá Gallíu. Með sigri í Gallíu gátu Rómverjar treyst náttúruleg landamæri við ána Rín.
Rómverjar höfðu aldrei fleiri en 60.000 hermenn í Gallíu meðan á átökunum stóð. Herstyrkur Galla er óþekktur en giskað hefur verið á að Gallar hafi haft milli 500.000 og 1.000.000 hermenn. Rómverjar misstu tugi þúsunda í átökunum en Gallar misstu hundruð þúsunda auk þess sem hundruð þúsunda voru hneppt í þrældóm.
Stríðunum er lýst í riti Caesars sjálfs Commentarii de Bello Gallico (Athugasemdir um Gallastríðið), sem er mikilvægasta ritaða heimildin um átökin. Ritið er einnig meistaraverk í pólitískum áróðri enda var Caesar afar áhugasamur um að auka vinsældir sínar í Róm.
Fáni Kanada
thumb|300px|Fáni Kanada. Hlutföllin eru 1:2 thumb|[[Red Ensign var þjóðfáni Kanada de facto til 1965]] thumb|[[Union Jack var formlega þjóðfáni Kanada til 1965]] Fáni Kanada er rauður með hvítum ferningi í miðju þar sem er rautt hlynblað með ellefu oddum. Í Kanada er fáninn kallaður Maple Leaf Flag á ensku og l'Unifolié á frönsku.
Hinn þekkti Union Jack var um langt skeið formlegur fáni Kanada en á 20. öld voru lengi deilur um hvort ætti að skipta um fána og þá hvernig sá fáni ætti að vera. Nokkrar samkeppnir voru haldnar um nýjan fána en það var ekki fyrr en 22. október 1964 sem kanadíska þingið ákvað að velja núverandi fána sem var hugmynd George Standley. Elísabet 2. Englandsdrottning tók fánann formlega upp 15. febrúar 1965.
Frá 1921 hafa rauður og hvítur verið „opinberir litir“ Kanada eftir að Georg 5. konungur lýsti því yfir að rauði liturinn kæmi úr Andrésarkrossinum á enska fánanum og hvítur úr skjaldarmerki Frakkakonungs frá tímum Karls 7. Hlynurinn hefur lengi verið eitt af þjóðartáknum Kanada.
Fireball
thumb|right|Teikning af Fireball. Fireball eða Eldhnöttur er um fimm metra löng grunnrist tvímenningskæna með eina trapisu, belgsegl og kantaðan skrokk. Hún var hönnuð af Peter Milne árið 1962. Skrokkurinn er ýmist úr krossviði, trefjaplasti eða samsettur en má mest vera 80 kíló að þyngd.
Á Íslandi voru nokkrir bátar af þessari gerð smíðaðir á 8. áratugnum, þeir fyrstu af félagsmönnum í Ými í Kópavogi 1972. Keppt var í flokknum til 1980.
The Marbles
The Marbles var enskur rokkdúett sem starfaði á árunum 1968 til 1969.
Frændurnir Graham Bonnet (fæddur 23. desember 1947) og Trevor Gordon (fæddur Trevor Gordon Grunnill 5. maí 1948) stofnuðu sveitina The Blue Sect árið 1967 en tóku upp nafnið The Marbles strax árið eftir. Bonnet ólst upp á Englandi en Gordon í Ástralíu þar sem hann meðal annars tók upp fjögur lög með The Bee Gees. Eftir stofnun The Marbles komst sveitin á samning við ástralska upptökustjórann Robert Stigwood. Þá urðu þeir góðvinir Barry og Maurice Gibb, úr The Bee Gees, sem sömdu 6 lög fyrir The Marbles og sungu þess að auki bakraddir.
The Marbles skutust upp á stjörnuhimininn með laginu „Only One Woman“ sem komst í 5. sæti breska smáskífulistans í nóvember 1968. Næsta smáskífa sveitarinnar var „The Walls Fell Down“ sem komst einungis í 28. sæti sama lista en komst 3. sæti hollenska vinsældalistans í apríl 1969.
Árið 1969 hætti hljómsveitin og Gordon hætti afskiptum af tónlistarbransanum. Bonnet hóf hins vegar sólóferil og á árabilinu 1978 til 1980 var hann aðalsöngvari hljómsveitarinnar Rainbow.
Nashyrningseðla
thumb|left|Stærð nashyrningseðlu miðað við mann Nashyrningseðlur lifðu á svæðum sem nú eru vestanverð Bandaríkin og Kanada, á sama tíma og grameðlur.
Ferja
thumb|right|Ferja í Hong Kong thumb|Ferja yfir Þjórsá um 1900.
Ferja er bátur eða skip sem flytur (ferjar) farþega og stundum farartæki þeirra yfir höf eða vötn. Ferjur eru líka notaðar til að flytja farm (yfirleitt í flutningabílum en líka gámum) og jafnvel járnbrautarvagna. Flestar ferjur ganga fram og til baka eftir ákveðinni leið samkvæmt fyrirfram gefinni áætlun. Ferjur sem flytja standandi farþega styttri leiðir milli margra áfangastaða eins og í Feneyjum eru stundum kallaðar áætlunarbátar.
Þjóðvegur 574
Þjóðvegur 574 eða Útnesvegur er vegur sem liggur um Ísland.
Garðar (Akranesi)
Garðar eru fornt höfuðból á Akranesi. Bærinn er nefndur í Landnámu sem jörð Jörundar hins kristna, sonar Ketils Bresasonar sem kom til Íslands frá Írlandi. Staðurinn var kirkjustaður og prestsetur til 1896 þegar ný kirkja, Akraneskirkja, var vígð. Eftir það var búskapur á Görðum til 1936. Frá 1959 hefur þar verið byggðasafn Akraness. Safnið hefur stækkað, m.a. með komu kútter Sigurfara þangað 1974, og er nú kallað Byggðasafnið í Görðum Akranesi. Þar er nú byggðasafn, tveir sýningarsalir, nokkur 19. aldar hús og nokkuð svæði utandyra með bátum og nýlegri byggingum.
Glymur
thumb|right|Glymur Glymur er næsthæsti foss Íslands, alls 198 metra hár. Hann er í Botnsá í Botnsdal í Hvalfirði. Botnsá kemur úr Hvalvatni en það er hraunstíflað vatn og annað dýpsta vatn landsins, um 160 m djúpt. Við botn dalsins er móbergsfjallið Hvalfell er hlóðst upp í gosi undir jökli á ísöld og stíflaði dalinn sem áður var mun lengri svo að þar varð til djúp kvos og þar er Hvalvatn. Glymur var lengi hæsti foss landsins en það breyttist árið 2007 þegar Morsárfossar komu undan Vatnajökli.
Fara þarf með gát þegar gengið er að fossinum, en að honum liggja þrjár gönguleiðir. Erfitt er að sjá allan fossinn frá gilbörmunum. Mun betra útsýni fæst ef gengið er upp með ánni að suðaustan og má þar sjá allan fossinn af tveimur bergsnösum, en leiðin er ekki fyrir lofthrædda. Sjálf gangan tekur um 2 klst.
Sögur og sagnir
Nafn fossins kemur af þjóðsögu er segir að álfkona hafi breytt manni sem sveik hana í tryggðum í hvalinn Rauðhöfða. Þá hafi Rauðhöfði tekið að granda bátum í Faxaflóa. Í Hvalfirði fórust með einum bátnum tveir synir prestsins í Saurbæ. Þá hafi presturinn, sem orðinn var gamall og blindur, gengið niður að sjávarmáli og tyllt staf sínum í hafið. Rauðhöfði kom syndandi og teymdi presturinn hann upp eftir Botnsá. Þegar komið var í gljúfrið þar sem fossinn dettur á að hafa verið svo þröngt að jörðin hafi hrist og drunur hljómað, og af því dregur Glymur nafn sitt. Rauðhöfði endaði í Hvalvatni og er sagt að hann hafi sprungið af áreynslunni.
Samtök um bíllausan lífsstíl
Samtök um bíllausan lífsstíl eru íslensk félagasamtök sem vinna að því að gera bíllausan lífsstíl á höfuðborgarsvæðinu að vænlegum kosti. Stofnfundur samtakanna var 17. september 2008, en höfðu áður starfað óformlega um nokkurra mánuða skeið á Facebook.
Meðal þess sem samtökin leggja áherslu á er: Stjórn samtakanna 2016-2017 skipa :
Buslusnjáldra
Buslusnjáldra (fræðiheiti: Neomys anomalus) er tegund vatnasnjáldra.
Tony Scott
Anthony „Tony“ D. L. Scott (fæddur 21. júní 1944, dáinn 19. ágúst 2012) var breskur kvikmyndaleikstjóri og yngri bróðir kvikmyndaleikstjórans Ridley Scott.
Einkalíf
Tony fæddist í Stockton-on-Tees í norðaustur-Englandi. Hann hóf feril sinn fyrir framan myndavélina þegar hann var sextán ára og lék í stuttmyndinni Boy and Bicycle, sem bróðir hans leikstýrði. Hann fylgdi í fótspor bróður síns, stundaði nám við Grangefield School, West Hartlepool College of Art og University of Sunderland þaðan sem hann fékk gráðu í fagurlistum. Hann útskrifaðist frá Royal College of Art til þess að verða málari. En það var eftir velgegni Ridleys í sjónvarpsauglýsingaframleiðslu, Ridley Scott Associates (RSA), sem hann snéri athygli sinni að kvikmyndum.
"„Tony langaði að gera heimildarmyndir til að byrja með. Ég sagði honum, ‚Ekki fara til BBC, komdu til mín fyrst.‘ Ég vissi að hann hafði mikinn áhuga á bílum, þannig að ég sagði honum 'Komdu að vinna með mér og innan árs þá munt þú eiga Ferrari'. Sem hann gerði“ (Ummæli Ridley Scott um leikstjórana)."
Næstu tvo áratugi leikstýrði Scott yfir þúsund sjónvarpsauglýsingum fyrir RSA, ásamt því að sjá um rekstur fyrirtækisins á meðan bróðir hans var að þróa kvikmyndaferil sinn. Tony tók einnig tíma út árið 1975 til þess að leikstýra sögu Henry James The Author of Beltraffio fyrir franskt sjónvarp, verkefni sem hann fékk eftir að hafa unnið peningakast á móti bróður sínum. Eftir að hafa séð bresku leikstjóra félaga sína Hugh Hudson, Alan Parker, Adrian Lyne og eldri bróður sinn á seinni hluta 8. áratugarins og fyrri hluta 9. áratugarins, byrjaði Scott að fá samninga frá Hollywood, fyrst árið 1980 en sama ár dó eldri bróðir hans úr krabbameini.
Fjölskylda
Scott var giftur þrisvar sinnum
Andlát
Þann 19. ágúst 2012, var tilkynnt af lögreglunni í Los Angeles að Tony Scott hafði framið sjálfsmorð með því að stökkva ofan af Vincent Thomas-brúnni í San Pedro hverfinu. Rannsóknarmenn frá lögreglunni fundu upplýsingar í bíl hans sem var lagður við brúnna, og bréf fannst á skrifstofu hans til fjölskyldunnar.
9. áratugurinn
Scott hóf leikstjórnarferil sinn með því að leikstýra kvikmynd byggð á bók Anne Rice, Interview with the Vampire, sem var þá í þróun. MGM höfðu aðra vampírusögu í huga sem þeir vildu fá Tony til að leikstýra og eftir að hafa reynt að sannfæra fyrirtækið um að hætta við verkefnið og takast á við Interview í staðinn, ákvað Scott að taka tilboði MGM. Árið 1982 hóf Scott framleiðslu á The Hunger með David Bowie og Catherine Deneuve í aðalhlutverkum. Scott reyndi í örvæntingu sinni að stöðva hina ótímabæru öldrun Bowies. Í þessari mynd kom Willem Dafoe fram í fyrsta sinn, þó bara í litlu hlutverki. The Hunger hafði ítarlega ljósmyndun og íburðarmikla framleiðsluhönnun, ólíkt öðrum myndum sem komu út á sama tíma. Myndin féll ekki í kramið hjá áhorfendum og fékk harkalega dóma gagnrýnenda og miðasalan gekk ekki vel (þó að hún yrði vinsæl seinna meir). Eftir myndina var Scott án Hollyowood-verkefna næsta þriðja hálfa árið og snéri því sér aftur að gerð auglýsinga og tónlistarmyndbanda.
Trypsín
thumb|right|Trypsín Trypsín er meltingarensím sem meltir prótín.
Tony Scott
Top Gun og Beverly Hills Cop
Árið 1985 fengu framleiðendurnir Don Simpson og Jerry Bruckheimer Scott til að leikstýra Top Gun. Þeir voru báðir aðdáendur að The Hunger og ákváðu því að fá Scott til liðs við sig – sérstaklega þegar þeir höfðu séð auglýsinguna sem Scott hafði gert fyrir Saab. Í henni tókust Saab-bíll og Saab 37 Viggen-orrustuflugvél á. Scott var í fyrstu tregur til að taka við verkefninu. Top Gun var ein af tekjuhæstu myndum ársins 1986 og skaut Tom Cruise upp á stjörnuhimininn.
Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar - Þuríður & Vilhjálmur - S.O.S. ást í neyð
Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar - Þuríður & Vilhjálmur er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytja Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar, Þuríður og Vilhjálmur fjögur lög. Ljósmynd á framhlið: Kristján Magnússon.
Tony Scott
Top Gun og Beverly Hills Cop
Eftir velgegni Top Gun var Scott kominn í aðalleikstjóraklíkuna í Hollywood. Hann endurtók samstarf sitt við Simpson og Bruckheimer árið 1987 til þess að leikstýra Eddie Murphy og Brigitte Nielsen í framhalsdmyndinni Beverly Hills Cop II. Þó svo myndin væri ekki upp á marga fiska varð hún ein af tekjuhæstu myndum ársins. Á meðan tökum stóðu yfir á Beverly Hills Cop II þá var hann kenndur við Brigitte Nielsen. Bæði voru þau gift á þeim tíma, Nielsen við Sylvester Stallone. Scott viðurkenndi sambandið sem endaði með skilnaði við aðra eiginkonu hans.
Næsta mynd hans var, Revenge, spennumynd um framhjáld og hefnd sem átti sér stað í Mexíkó, sem markaði tímamót hjá leikstjóranum. Aðalhlutverkin léku Kevin Costner, Madeleine Stowe og Anthony Quinn en myndin fékk slæma dóma og lítið seldist af miðum á hana. Scott var neitað um lokaklippingu í eftirvinnslunni en í staðinn vann Ray Stark það verk.
Trypsín
Trypsin er ensím sem brisið seytir á óvirku formi sem trypsinogen út í smáþarmana þegar próteinrík fæða berst í skeifugörnin. Trypsin efnahvatar vatnsrof á próteinum til að kljúfa þau í minni peptíð-einingar. Önnur ensím taka svo við og kljúfa litlu peptíð-einingarnar í stakar aminósýrur.
Tony Scott
10. áratugurinn
Scott ákvað að vinna aftur með Simpson-Bruckheimer og saman gerðu þeir myndina Days of Thunder. Enn og aftur lék Tom Cruise í aðahlutverki. Myndin kom út sumarið 1990 og náði ekki hylli áhorfenda. Næsta mynd hans var spennumyndin The Last Boy Scout. Árið 1992, eftir fund með fyrrverandi starfsmanni, kynntist Scott Quentin Tarantino, sem var mikill aðdáendi Scotts. Tarantino bauð honum sýnishorn af vinnu sinni til þess að lesa, á meðal þess var handrit að Reservoir Dogs og True Romance. Scott sagði Tarantino að hann væri til í að gera þær báðar. Tarantino svaraði honum að Scott fengi ekki réttinn að Dogs, þar sem Tarantino ætlaði að leikstýra henni sjálfur. En Scott mátti fá réttinn að True Romance. True Romance kostaði einungis þrettán milljónir dollarar árið 1993. Í myndinni léku Christian Slater, Patricia Arquette, Dennis Hopper, Christopher Walken, Gary Oldman, Brad Pitt, Tom Sizemore, Chris Penn, Val Kilmer, James Gandolfini og Samuel L. Jackson. True Romance var sú mynd sem gerði Scott að alvöru leikstjóra. Þó að viðbröðgin við myndinni væru misjöfn þá varð hún mjög dýrkuð seinna meir. Tarantino sjálfur var mjög ánægður með lokamyndina, samþykkti hann meðal annars að tala inn á endurútgáfuna. Áfram hélt hann samstarfi við Simpson-Bruckheimer með því að framleiða Crimson Tide, kafbátamynd með Gene Hackman og Denzel Washington. Hún var stórmynd ársins 1995. Næsta mynd hans var The Fan með Robert De Niro, Wesley Snipes, Ellen Barkin og Benicio del Toro), sem var lægsti punktur í ferli Scott: mynd sem fékk ekki góðar viðtökur hjá gagnrýnendum og áhorfendum. Scott kom aftur fram á sjónvarsviðið með Enemy of the State, spennumynd með Will Smith og Gene Hackman.
21. öldin
Spy Game var gefin út á Þakkargjörðardaginn árið 2001. Fékk hún ágæta dóma meðal gagnrýnenda og hafði tekjur upp á 60 milljón dollara í Bandaríkjunum. Man on Fire var gefin út í apríl 2004 og var mjög vinsæl meðal áhorfenda. Myndin skartaði Denzel Washington og hafði tekjur upp á 75 milljónir í Bandaríkjunum. Samt sem áður fékk hún lélega dóma frá gagnrýnendum þar á meðal Roger Ebert og Leonard Maltin. Þeim líkaði ekki við hina hröðu klippingu sem Scott notaðist við, né ofbeldið sem var að finna í myndinni. Næsta mynd var Domino með Keira Knightley, sem fékk misjafna dóma bæði hjá áhorfendum og gagnrýnendum. Næst kom myndin Deja Vu með Denzel Washington en það er spennumynd sem gerist í framtíðinni. Þær bræður, Tony og Ridley Scott, framleiddu sjónvarpsþáttinn Numb3rs en Tony leikstýrði fyrsta þætti fjórðu seríunnar. Hafa bræðurnir síðan 2009 framleidd lögfræðidramað The Good Wife. Tony er leikstjórinn á bakvið Dodge Ram Never Back Down From a Challenge-kynninguna á Dodge Ram-pallbílnum sem kom út árið 2009. Enn og aftur vann Scott með Denzel Washington með því að gera The Taking of Pelham 1 2 3, sem einnig skartaði John Travolta og var gefin út 12. júní 2009. Myndin var endurgerð af The Taking of Pelham One Two Three frá 1974, með Walter Matthau og Robert Shaw.
Verðlaun og tilnefningar
BAFTA-verðlaunin
Broadcast Film Critics Association-verðlaunin
DVD Exclusive-verðlaunin
Emmy-verðlaunin
Fantasporto-verðlaunin
PGA-verðlaunin
Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í San Sebastián
Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Sitges-Catalonian
Kachchh-flói
thumb|right|Gervihnattarmynd af fjörðunum í Gujarat-fylki Kachchh-flói er 99 mílna langur fjörður sem gengur inn í Gujaratfylki á Indlandi úr Arabíuhafi og skilur umdæmið Kachchh frá Kathiawar-skaganum. Mesta dýpi í firðinum er 121 metri. Þar eru sterkir sjávarfallastraumar.
Tígulfura
Tígulfura (fræðiheiti: Pinus virginiana) er sígræn jurt af þallarætt. Þetta er meðalstórt tré, og vex oft í lakari jarðvegi frá Long Island í suður New York-fylki suður um Appalasíufjöll til vestur Tennessee og Alabama. Venjuleg stærð fyrir þessa furu er 9–18 m, en getur orðið hærri við betri skilyrði. Stofninn getur orðið að 0,5 m í þvermál. Að öllu jöfnu verður hún 65 til 90 ára gömul.
Lýsing
Einkennandi stuttar (2–8 sm), gulgrænar barrnálarnar eru tvær saman í búnti og oft undnar. Slíðrið utan um þær er meira en 2,5 mm langt. Könglarnir eru 4–7 sm langir og geta haldist á trénu í mörg ár, og oft (en ekki alltaf) sleppa þeir fræjunum á öðru ári. Frjókönglarnir sporöskjulaga og 10 til 20mm langir. Börkurinn er rauður og brúnn á lit og hrjúfur, með tiltölulega smáum flögum. Ósjaldan eru trén með undna stofna.
Útbreiðsla og búsvæði
Tígulfura vex í New York, New Jersey, Pennsylvania, Virginia, West Virginia, Ohio, Illinois, Kentucky, Tennessee, North Carolina, Georgía, Alabama, Mississippi, Indiana, South Carolina, Maryland og Delaware. Þar er hún í þurru skóglendi þar sem úrkoman er á milli 890 til 1400mm. Meðalhiti að sumri er um 21 til 24°C og að vetri um −4 til 4 °C. Hún er ekki vel aðlöguð skógareldum, en stærri trén geta oft lifað af. Þau hætta að geta fjölgað sér á milli 65 til 90 ára, en geta náð að 150 ára aldri. Elsta skráða tréð var 150 ára gamalt.
Nytjar
Sérókar notuðu P. virginiana til lækninga. Þeir notuðu hana við mörgum einkennum eins og niðurgangi, stífleika í búki, kvefi, hita, gyllinæð, berklum og hægðatregðu. Þeir notuðu hana á mismunandi hátt; svo sem baðvatn sem börkur hafði verið látinn liggja í, gufur og olíur, róta og barrseyði, og í tjöru. Hún var einnig notuð í vissum helgiathöfnum. Í útförum voru greinar brenndar og öskunni kastað á elda heimilanna.
Tegundin er nytsamleg í "endur"-skógrækt og sem fæða fyrir villt dýr. Önnur notkun er í jólatré, þrátt fyrir að vera með hvassar nálar og gulleitan vetrarlit. Einnig er hún nokkuð nýtt í viðarmassa og timbur.
Hiroaki Sato
Hiroaki Sato (5. febrúar 1932 - 1. janúar 1988) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 15 leiki með landsliðinu.
Jökulhlaup
thumbnail|Fyrrverandi brú yfir Skeiðará, eyðilögð í jökulhlaupi 1996 thumb|Gígjökull í Eyjafjallajökli gjörbreyttist eftir jökulhlaup í kjölfar eldgoss árið 2010.
thumb|Jökulhlaup eru þekkt víðs vegar um heim: Til að mynda í fjalllendi í suður-[[Alaska, Andesfjöllum í Suður-Chile, Himalajafjöllum, Skandinavíufjöllum og Ölpunum]]
Jökulhlaup kallast það þegar gífurlega mikið vatn brýst skyndilega undan jökli og streymir til sjávar. Til eru nokkrar tegundir jökulhlaupa. Ein gerðin verður þegar jökull stíflar á og sú stífla brestur síðar. Ein gerðin verður þegar jarðhiti (eldgos) veldur vatnssöfnun undir jökli þar til vatnið brýtur sér leið út undan honum og/eða lyftir jöklinum til að fá framrás. Þriðja gerðin getur orðið þegar vatn safnast ofan við jökulgarð uns hann brestur.
Almennar upplýsingar
Jökulhlaup byrja yfirleitt af miklum krafti og með stuttum fyrirvara. Þau eru skilgreind sem skyndileg flóð úr lóni við eða undir jökli. Jökulhlaup eru ef nokkrum gerðum og eru þær útskýrðar hér að neðan. Í þeim er mikil orka og rennsli í þeim getur verið tugir þúsunda rúmmetra á sekúndu. Þau eru það kraftmikil að þau geta flutt með sér grjót og ísjaka sem vega nokkur hundruð kíló. Jökulhlaup hafa valdið miklum skemmdum á mannvirkjum eins og vegakerfi, rafmagnslínum og byggingum. Það fylgir til dæmis oftar en ekki Skaftárhlaupum (sjá neðar) að hringvegurinn eyðileggst við vatnsflauminn.
Þó svo að jökulhlaup séu gjarnan tengd við Ísland, er langt frá því að verstu afleiðingar þeirra séu að finna hér á landi. Árið 1985 varð t.d. gífurlegt jökulhlaup úr Dig Tsho -jökullóninu í Nepal. Þetta flóð gjöreyðilagði nýja virkjun sem verið var að reisa sem og aðrar byggingar, eyðilagði vegi, brýr, akra og drap búfénað. Samtals varð tjónið upp á rúman milljarð bandaríkjadollara.
Þegar stífla brestur
Þegar jökull stíflar dal og hindrar vatnsflæði niður hann myndast lón bak við ísinn. Ef ísinn er þykkur og lítið vatn í lóninu er hann örugg stífla. Eftir því sem meira vatn safnast saman eykst vatnsþrýstingurinn og vatnið byrjar að seytla í gegnum sprungur. Sprungurnar stækka svo því vatnið bræðir ísinn er það rennur í gegn. Á endanum veikist stíflan svo mikið að hún gefur eftir. Ef nógu mikið vatn er í lóninu getur ísinn farið að fljóta áður en stíflan brestur, því eðlismassi íss er minni en vatns, og vatnið þá streymt undir ísinn.
Vegna háhita eða eldgoss undir jökli
Þegar háhitasvæði er eða eldgos verður undir jökli safnast gífurlega mikið vatn í lón undir jöklinum. Þungi jökulsins virkar svo eins og pottlok á lónið. Þegar vatnsmagnið er orðið nægilega mikið lyftist jökullinn, því eðlismassi hans er minni, og vatnið fossar undan. Þessi gerð jökulhlaupa er algeng hér á Íslandi.
Jökulgarður sem brestur
Þegar jökull hopar skilur hann eftir sig garð úr seti og grjóti, jökulgarð. Þessi garður getur safnað vatni fyrir ofan sig, sér í lagi í leysingum og rigningum, og myndað lón. Það fer eftir því úr hverju garðurinn er, hversu sterkur hann er. Ef hann er ekki þeim mun sterkari getur hann látið undan og jökulhlaup orðið.
Grímsvötn
Grímsvötn er eldstöð undir vestanverðum Vatnajökli. Þau eru virkasta eldstöð landsins en á síðastliðnum 800 árum hafa þau gosið a.m.k. 60 sinnum. Úr Grímsvötnum koma þekktustu jökulhlaup á Íslandi, Skeiðarárhlaup. Grímsvötnum hefur verið skipt í þrjá hluta, suður- eða meginöskju, norðuröskju og austuröskju. Mestur er jarðhitinn í meginöskjunni og þar er að jafnaði stöðuvatn hulið undir 200-300 m þykkri íshellu. Þegar of mikið vatn hefur safnast þar saman leitar vatnið undir Skeiðarárjökul í farveg Skeiðarár. Skeiðarárhlaup hefjast yfirleitt hægt en auka hraðann nokkuð hratt uns hámarki er náð. Rennslið minnkar svo snögglega þegar útrásin lokast (fellur saman). Fram á 4. áratug 20. aldar var algengt að 10 ár liðu á milli hlaupa og að vatnsmagnið væri 4-5 km3. Eftir það, fram til 1996 var algengt að 5 ár liðu á milli hlaupa og að vatnsmagnið væri mun minna, eða um 1-3 km3. Árið 1996 kom mjög þekkt eldgos sem kom miklu raski á Grímsvötn. Nú er ísstíflan veikari fyrir og mörg smærri hlaup verða með óreglulegu millibili.
Kötlugos
Katla er megineldstöð í Mýrdalsjökli. Úr henni koma kröftug þeytigos og í kjölfar þeirra gífurleg jökulhlaup. Síðan á landnámsöld hafa komið 17 hlaup vegna goss í Kötlu, það síðasta árið 1918. Í flestum tilvikum hafa hlaupin runnið niður á Mýrdalssand, sjaldnar niður á Sólheima- og Skógasand eða Markarfljótsaura. Þau standa stutt yfir og eru kraft- og vatnsmikil. Jökulhlaup við Kötlugos skila alltaf af sér miklu seti og gosefnum, og stækka með því svæðið neðan við jökulinn.
Gó-gó tónlist
Gó-gó tónlist (e. Go-go) er tónlistarstefna sem að á uppruna sinn til seinni hluta áttunda áratugarins í Washington, D.C.. Upphafsmaður stefnunnar var Chuck Brown, en fyrir það hann fékk viðurnefnið Guðfaðir gó-gó tónlistar. Gó-gó tónlist er afbrigði af fönk tónlist og er þetta ein af tónlistarstefnunum sem að gáfu af sér rapp tónlist. Tónlistarstefnan hefur hlotið mestar vinsældir sínar hjá blökkumönnum í Washington, D.C.
Uppruni
Gó-gó tónlist á uppruna sinn til áttunda áratugarins. Tónlistarstefnan átti sínar bestu stundir í borgun innan Bandaríkjanna eins og Washington D.C. og Norður-Virginía. Upphafsmaður gó-gósins var tónlistarmaðurinn Chuck Brown. Árið 1976 sá hann sig knúinn til þess að búa til þessa nýju tónlistarstefnu þar sem að plötusnúðar voru að taka yfir öllum þeim störfum sem að upphaflega höfðu alltaf farið til tónlistarmanna. Brown prufaði það að láta hljómsveitina sína, The Soul Searchers, spila endalaust á tóneikum, þeir fengu ekki að stoppa á milli laga. Stundum fór það svo langt að spilað var stanslaust í tvo tíma. Þessi stíll reynist síðan einkenna gó-gó tónlist. Sagan segir að heitið á tónlistarstefnunni kom þegar að Brown var að spila með hljómsveitinni sinni og þegar að lagið var að klárast byrjaði fólkið að fara. Brown snéri sér þá að hljómsveitinni og sagði ,,Go, go“, eða ,,Áfram, áfram“. Þeir héldu áfram að spila og fólkið snéri við og hélt áfram að hlusta. George Clinton og Parliament-Funkadelic höfðu mikil áhrif á Brown, en þeir áttu það til að vera með tónleika sem að voru yfir fjóra tíma. Einnig hafði reggí-tónlist og danstónlist frá Karabíska hafinu áhrif á hann.
Níundi áratugurinn
Árið 1982 varð gó-gó tónlist orðin vinsælasta tónlistin á dansklúbbum í blökkumannahverfunum í Washington. Grace Jones lagið Slave to the Rhythm, hafði greinileg áhrif frá gó-gó tónlist á meðan Little Benny lagið Who comes to Boogie var greinilega aðeins gó-gó lag af hjarta og sál. Það lag var lagið sem að færði gó-gó yfir til Bretlands, en lagið lenti þar á topplagalista Breta þegar að það kom út. Vinsælasta gó-gó lag allra tíma er ef til vill E.U. lagið Da Butt. Lagið lagið kom út árið 1987 og varð fyrsta gó-gó lagið til þess að lenda á Billboard Billboard lagalistanum, en lagið var númer 37.
Tíundi áratugurinn og nýlegra
Nýr áratugurinn byrjaði og með honum komu nýir tónlistarmenn. Þessir tónlistarmenn féllu undir þann flokk sem að kallaðir voru ´nýja kynslóðin´. Þeirra tónlist hljómaði almennt meira eins og hip-hop heldur en fönk. Vinsældir gó-gó tónlistarinnar óx á þessum áratugi út af plötusnúðum, sem að byrjuðu að spila tónlistina í meira magni.