cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1978
Riðill 2
Vestur-Þjóverjar og Pólverjar skiptu toppsætum riðilsins eins og búist hafði verið við. Lið Túnis kom þó verulega á óvart og blandaði sér í baráttuna um sæti í milliriðlum. Jafntefli afríska liðsins gegn Vestur-Þjóðverjum kostaði heimsmeistarana toppsætið í riðlinum. Mexíkó mætti til leiks fullt sjálfstrausts en fór heim án stiga.
Riðill 3
Aðeins átta mörk voru skoruð í leikjunum sex. Það mátti að hluta til kenna um afleitum vallaraðstæðum en allir leikir Brasilíu, sem skoraði aðeins tvívegis í riðlinum, fóru fram á glænýjum leikvangi í Mar del Plata. Grjótharður völlurinn gerði það að verkum að lykilmenn liðsins náðu sér ekki á strik eða meiddust. Brasilíumenn voru sannfærðir um að þetta væri ráðabrugg heimamanna til að koma höggi á keppinauta sína. Þær grunsemdir minnkuðu ekki eftir jafnteflisleik gegn Svíum í annarri umferð, þar sem mark var dæmt af Brasilíu í uppbótartíma fyrri hálfleiks þegar Zico skallaði í netið úr hornspyrnu en dómarinn hafði flautað meðan boltinn var í loftinu. Austurríkismenn, sem tóku þátt í úrslitakeppni í fyrsta sinn í tuttugu ár komu mjög á óvart með því að ná toppsætinu.
Riðill 4
thumb|right|Joe Jordan og Rubén Toribio Díaz eigast við í leik Skota og Perú.
thumb|right|Íranska liðið stillir sér upp fyrir leik. Skoska landsliðið mætti fullt sigurvissu til leiks og lét þjálfarinn Ally MacLeod að því liggja að Skotar gætu orðið heimsmeistarar. Þegar til Argentínu var komið logaði allt í deilum milli leikmanna og stjórnenda liðsins og ekki bætti úr skák þegar Skotar steinlágu fyrir Perú í fyrsta leik. Til að bæta gráu oná svart féll Willie Johnston, leikmaður WBA á lyfjaprófi eftir að hafa tekið inn lyf við astma. Í næsta leik mættu Skotar liði Íran og vanmátu andstæðinga sína enn á ný og gerðu 1:1 jafntefli. Silfurlið Hollendinga frá fyrra heimsmeistaramóti vann Íran og gerði jafntefli gegn Perú í tveimur fyrstu leikjunum en þótti leika langt frá sínu besta. Var jafnvel rætt um að skipta út þjálfaranum Ernst Happel fyrir milliriðlanna. Perúbúar nældu í toppsætið, flestum að óvörum eftir sigur á Íran. Lokaleikur riðilsins var milli Hollendinga og Skota þar sem þeir síðarnefndu þurftu þriggja marka sigur til að komast áfram á markatölu. Um tíma virtist kraftaverkið ætla að rætast þegar Skotar komust í 3:1, en Hollendingar minnkuðu muninn aftur og þar við sat. Súrsætur sigur Skota í lokaleiknum er þó talinn meðal bestu úrslita í sögu liðsins á seinustu áratugum.
A riðill
Hollendingar hófu riðilinn með látum og unnu stórsigur á Austurríkismönnum. Jafntefli þeirra gegn Vestur-Þýskalandi í hitaleik gerði það að verkum að lokaleikurinn á móti Ítalíu varð hreinn úrslitaleikur. Þar höfðu Hollendingar betur og komust þannig annað skiptið í röð í úrslitaleik HM. Austurríkismenn urðu neðstir í riðlinum en fögnuðu þó sínum menn sem þjóðhetjum eftir sigur á grönnum sínum Vestur-Þjóðverjum í lokaleiknum.
B riðill
Markalaust jafntefli í leik Argentínu og Brasilíu í annarri umferð hafði í för með sér að bæði lið þurftu að reyna að vinna lokaleik sinn með sem mestum mun. Þar sem viðureign Argentínu og Perú fór fram síðar um daginn, vissu heimamenn að þeir þyrftu að vinna stórsigur. Þrálátur orðrómur hefur alla tíð verið um að úrslitunum hafi verið hagrætt.
Bronsleikur
Brasilíumenn hlutu þriðja sætið, þrátt fyrir að lenda undir á móti Ítölum.
Úrslit
Mario Kempes tók forystuna fyrir Hollendinga, en Dick Nanninga jafnaði síðla leiks. Minnstu munaði að Holland stæli sigrinum í lokin, en skot þeirra fór í stöngina. Í framlengingunni kom Kempes Argentínu yfir á nýjan leik og undir lokin renndi Daniel Bertoni knettinum í netið eftir góðan undirbúning frá Kempes sem var valinn bæði maður leiksins og mótsins.
Markahæstu leikmenn
102 mörk voru skoruð í keppninni og skiptust þau niður á 62 leikmenn, þar af voru þrjú sjálfsmörk.
1488
thumb|right|[[Góðrarvonarhöfði.]] Árið 1488 (MCDLXXXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Tonga
Tonga (áður þekkt sem „Vináttueyjar“), opinberlega Konungsríkið Tonga (tongíska: Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga), er pólýnesískt land og eyjaklasi sem nær yfir 169 eyjar, þar af 36 byggðar. Samanlögð stærð eyjanna er um það bil 750 ferkílómetrar og þær dreifast um 700.000 ferkílómetra hafsvæði í Suður-Kyrrahafi. Árið 2021 voru íbúar Tonga 104.494 talsins. 70% þeirra búa á eyjunni Tongatapu.
Eyjar Tonga raðast á um það bil 800 km langa línu frá norðri til suðurs. Næstu eyjar eru Fídjieyjar og Wallis- og Fútúnaeyjar í norðvestri, Samóa í norðaustri, Nýja-Kaledónía og Vanúatú í vestri, Niue í austri og Kermadec-eyjar í suðvestri. Tonga er um 1.800 km frá Norðurey Nýja-Sjáland.
Frá 1900 til 1970 var Tonga breskt verndarríki. Bretar sáu um utanríkismál Tongverja samkvæmt vináttusamningi, en Tonga lét fullveldi sitt aldrei af hendi. Árið 2010 tók stjórn Tonga skref í átt frá hefðbundnu einveldi að þingbundinni konungsstjórn, eftir lagabreytingar sem leiddu til fyrstu þingkosninga landsins.
Árið 2022 varð gríðarstórt eldgos í Hunga Tonga-eldstöðinni sem myndaði flóð og höggbylgju út um allan heim.
Quercus falcata
Quercus falcata er meðalstór eikartegund frá austur- og miðsuður-Bandaríkjunum.
Tonga
Heiti
Tonga varð þekkt á Vesturlöndum sem „Vináttueyjar“ af því skipstjórinn James Cook hlaut vinsamlegar viðtökur þegar hann kom þangað fyrst árið 1773. Þegar hann kom stóð hin árlega inasi-hátíð yfir sem gengur út á að gefa konungi eyjanna, Tu'i Tonga, fyrstu ávextina, svo Cook fékk boð um að mæta á hátíðina. Samkvæmt rithöfundinum William Mariner hugðust leiðtogar eyjarskeggja raunar drepa Cook á hátíðinni, en hættu við því þeir gátu ekki sammælst um hernaðaráætlun.
Stjórnsýslueiningar
thumb|right|Héruð Tonga. Tonga skiptist í fimm héruð sem aftur skiptast í 23 umdæmi.
Mínervurif eru almennt talin tilheyra Tonga, en þau heyra ekki undir neitt umdæmi.
Íþróttir
Rúbbí er þjóðaríþrótt Tongabúa og hefur landslið Tonga sex sinnum komist í úrslitakeppni heimsmeistaramótsins í greininni frá árinu 1987. Bestur var árangurinn árin 2007 og 2011 þegar Tonga vann tvær af fjórum viðureignum sínum í riðlakeppninni en komst í hvorugt skiptið áfram.
Greinar sem sverja sig í ætt við rúbbí njóta margar hverjar vinsælda á Tonga. Má þar nefna ástralskan fótbolta, ellefu manna rúbbí (rugby league) og bandarískan ruðning, en íþróttamenn frá Tonga hafa keppt í NFL-deildinni.
Mikil hefð er fyrir bardagaíþróttum á Tonga. Súmóglíma, júdó og hnefaleikar eru allt dæmi um það.
Tonga sendi fyrst keppendur á Ólympíuleikana í Los Angeles 1984 og hefur tekið þátt síðan. Í Atlanta 1996 vann landið til sinna fyrstu og einu verðlauna þegar hnefaleikakappinn Paea Wolfgramm fékk silfurverðlaun í hnefaleikum. Hann hóf í kjölfarið atvinnumannaferil með takmörkuðum árangri. Á vetrarólympíuleikunum 2014 og 2018 tefldi Tonga fram einum keppanda, í sleðabruni. Þátttaka hans varð harðlega gagnrýnd, þar sem hann breytti nafni sínu í Bruno Banani fyrir leikana í samræmi við nafn aðalstyrktaraðila hans, nærfataframleiðanda frá Þýskalandi.
Vera Múkhína
thumb|right|250px| Myndhöggvarinn Vera Múkhína á frímerki Sovétríkjanna 1989.
Vera Ígnatjevna Múkhína (á rússnesku: Вера Игнатьевна Мухина) (f. 1. júlí 1889 í Ríga, d. 6. október 1953 í Moskvu) var áberandi myndhöggvari í Sovétríkjunum.
Æviferill
Múkhína var fædd í borginni Ríga inn í auðuga kaupmannsfjölskyldu. Hún flutti síðar til Moskvu til náms í nokkrum einkareknum listaskólum, þar á meðal Konstantín Júon-listaskólanum og Ílja Mashkov-listaskólanum. Árið 1912 fór hún til Parísar, þar sem hún nam við Académie de la Grande Chaumière, síðan áfram til Ítalíu til að kanna list og skúlptúra endurreisnartímans.
Á árunum 1915 og 1916 starfaði hún sem aðstoðarmaður Aleksandra Ekster við leikhús Aleksandrs Taírov í Moskvu. Árið 1918 giftist hún herskurðlækninum Aleksej Zamkov.
Á þriðja áratugnum reis frægðarsól Múkhínu sem eins þekktasta myndhöggvara Sovétríkjanna. Hún varð leiðandi í hinum þekkta sósíalíska raunsæisstíl sem einkenndi Sovétríki þess tíma, Hún kenndi meðal annars við Vkhútemas ríkislistaskólann á árunum 1926-1927. Hún hlaut alþjóðlega athygli árið 1937 með verki sínu Iðnverkamaðurinn og samyrkjukonan. Hún vann að gerð opinberra minnisvarða og byggingaskúlptúra allt til dauðadags. Að auki gerði hún margvíslegar tilraunir með gler.
Hún hlaut hin þekktu Stalín-verðlaun fimm sinnum á árunum 1941 til 1952. Hún var heiðruð með viðurkenningunni „Listamaður fólksins“ í Sovétríkjunum árið 1943. Árið 1953 skrifaði hún bókina „Hugsanir myndhöggvara“.
Hún hvílir í Novodevítsje-kirkjugarðinum í Moskvu.
Bikarlingsbálkur
Bikarlingsbálkur (latína: Helotiales) er ættbálkur sveppa sem flokkast undir Leotiomycetes innan asksveppa. Samkvæmt mati frá 2008 inniheldur bikarlingsbálkur 10 ættir, 501 ættkvíslir og 3881 tegundir.
Filippus prins, hertogi af Edinborg
Filippus prins, hertogi af Edinborg (fæddur sem Filippus prins af Grikklandi og Danmörku 10. júní 1921, látinn 9. apríl 2021 ), var eiginmaður Elísabetar 2., drottningar Bretlands og breska samveldisins.
Eyrún Ósk Jónsdóttir
Eyrún Ósk Jónsdóttir (f. 21. september 1981) er íslenskt skáld, rithöfundur, leikstjóri. Eyrún útskrifaðist með BA-gráðu í evrópskri leiklist og handritagerð frá Rose Bruford-háskóla (Rose Bruford College) í London á Englandi árið 2005. Árið 2007 lauk hún meistaragráðu í fjölmiðlun og þróunarfræðum frá Winchester-háskóla (Winchester University) á Englandi. Árið 2016 fékk Eyrún Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar fyrir ljóðabókina Góðfúslegt leyfi til sígarettukaupa. Árið 2011 kom út kvikmyndin L7: Hrafnar, sóleyjar og myrra eftir samnefndri bók Eyrúnar og Helga Sverrissonar en þau leikstýrðu myndinni í sameiningu.
Filippus prins, hertogi af Edinborg
Filippus var meðlimur Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg-konungsættarinnar og fæddist inn í grísku og dönsku konungsfjölskyldurnar. Hann var sonarsonur Georgs 1. Grikklandskonungs og sonarsonarsonur Kristjáns 9. Danakonungs. Hann fæddist í Grikklandi en fjölskylda hans var gerð brottræk úr landinu þegar hann var ungbarn. Filippus hlaut menntun í Frakklandi, Þýskalandi og Bretlandi og gekk í breska sjóherinn árið 1939, þá 18 ára að aldri. Í júnímánuði árið 1939 hóf hann bréfasamskipti við frænku sína, hina þrettán ára gömlu Elísabetu prinsessu, sem hann hafði fyrst kynnst árið 1934. Í seinni heimsstyrjöldinni barðist Filippus með breska flotanum á Miðjarðarhafi og Kyrrahafi.
Eyrún Ósk Jónsdóttir
Ritaskrá og önnur verk
{| cellspacing="10" |
Filippus prins, hertogi af Edinborg
Eftir að stríðinu lauk fékk Filippus leyfi frá Georg 6. konungi til að kvænast Elísabetu. Áður en trúlofun þeirra var formlega kynnt í júlí árið 1947 afsalaði hann sér öllum grískum og dönskum aðalstitlum og gerðist breskur ríkisborgari. Hann tók upp ættarnafnið Mountbatten, sem afi hans og amma í móðurætt höfðu borið. Þau Elísabet gengu í hjónaband þann 20. nóvember 1947. Stuttu fyrir brúðkaupið var hann gerður barón af Greenwich, jarl af Merioneth og hertogi af Edinborg. Filippus hætti virkri herþjónustu þegar Elísabet varð drottning árið 1952 og varð formlega breskur prins árið 1957.
Filippus eignaðist fjögur börn með Elísabetu: Karl, Önnu, Andrés og Játvarð. Hann á átta barnabörn og átta barnabarnabörn. Samkvæmt tilskipun sem gefin var út árið 1960 er afkomendum Filippusar og Elísabetar sem ekki bera konungstitla leyft að nota ættarnafnið Mountbatten-Windsor.
Filippus var kunnur íþróttaunnandi og kom að þróun vagnreiða sem keppnisgreinar í hestaíþróttum. Hann var meðlimur og formaður rúmlega 780 samtaka og var formaður verðlaunanefndar hertogans af Edinborg (Duke of Edinburgh's Award). Filippus var elsti karlmeðlimur bresku konungsfjölskyldunnar í sögu ríkisins og hefur verið maki bresks þjóðhöfðingja lengur en nokkur annar. Filippus lét af skyldum sínum sem prins þann 2. ágúst 2017 og settist í helgan stein. Hann lést í apríl 2021, nær 100 ára gamall.
Portúgalskt herskip
Portúgalskt herskip (eða Portúglska herskipið) (fræðiheiti: Physalia physalis) er sambú holdýra. Það er sambýli fjögurra tegunda örsmárra sérhæfra lífvera sem eru sérhæft á sepa- eða hveljustigi. Portúgalskt herskip flýtur í yfirborði sjávar, það hefur loftblöðru sem virkar eins og segl sem gerir því kleift að fljóta og það berst áfram með vindum, hafstraumum og flóði og fjöru. Seglið er glært og bláleitt eða fjólublátt. Það getur verið 9 til 30 cm langt og getur náð allt að 15 cm upp úr vatni. Undir seglinu og niðri í sjónum eru angar sem geta verið 20 m langir en eru þó að meðaltali 10 m.
Tenglar
erlendir
Aleinn heima 3
thumb|Húsið sem myndað var í. Aleinn heima 3 (enska: Home Alone 3) er bandarísk kvikmynd frá 1997.
Aleinn heima 4
Aleinn heima 4 (enska: Home Alone 4) er bandarísk kvikmynd frá 2003.
Selvogshreppur
Selvogshreppur var hreppur í suðvesturhorni Árnessýslu.
Hann sameinaðist Ölfushreppi 1. janúar 1989.
Rothenburg ob der Tauber
thumb|Húsið Plönlein milli tveggja borgarhliða thumb|Heilaga blóð altaristaflan thumb|Hægt er að ganga á borgarmúrunum hringínn í kringum bæinn thumb|Ráðhúsið Rothenburg ob der Tauber er frægasti og þekktasti miðaldarbær Þýskalands. Sökum hins gamla miðbæjarkjarna og borgarmúra, sem enn ganga umhverfis bæinn allan, er bærinn einn mest sótti ferðamannastaður Þýskalands. Íbúar eru aðeins rúm 10.926 (31. des 2013).
Lega
Rothenburg liggur við ána Tauber nær norðvestast í Bæjaralandi, við fylkismörkin að Baden-Württemberg. Næstu borgir eru Nürnberg fyrir austan (50 km), Würzburg fyrir norðvestan (40 km) og Ulm fyrir sunnan (70 km).
Saga Rothenburg
Í upphafi var reist greifavirki á staðnum á 10. öld. Þegar greifalínan dó út 1108, erfðu greifarnir af Comburg-Rothenburg virkið og nefndu þeir það Rothenburg ob der Tauber, enda stóð virkið fyrir ofan ána Tauber. Virkið sjálft eyðilagðist í jarðskjálfta 1356. Þá eignaðist keisari virkið, sem léði það frænda sínum Konráði III. Hann varð konungur þýska ríkisins 1137 og bjó til skamms tíma í Rothenburg. Árið 1274 gerði konungurinn Rúdolf af Habsborg Rothenburg að fríborg í ríkinu og hélt borgin þann status allt til 1803. Árið 1631 hertók Tilly borgina í 30 ára stríðinu. Til er þjóðsaga um ástæðu þess að Tilly þyrmdi borginni. Þegar hann dæmdi borgarráðið til dauða og fyrirskipaði að ræna skyldi borgina og brenna hana, var honum gefið vín í stóru, lituðu glasi (3¼ lítra). Þetta mildaði herstjórann svo að hann tilkynnti að ef einhver treysti sér til að drekka glasið í botn í einum teig, skyldi borginni (og borgarráðinu) þyrmt. Gamli borgarstjórinn, Georg Nusch, steig þá fram og bauðst til þess að reyna. Öllum til mikillar undrunar drakk hann glasið í botn í einum teig og bjargaði hann þar með borginni og lífi sínu. Síðan þá hefur árlega farið fram hátíð í bænum til að minnast þess (kölluð Meistertrunk). Árið 1803 missti Rothenburg fríborgarstatus sinn og var innlimað í konungsríkið Bæjaraland. Um aldamótin 1900 lá ferðamannastraumur til bæjarins og hefur gert síðan. Þótt Rothenburg hafði enga hernaðarlega þýðingu í seinna stríðinu, var bærinn samt sem áður fyrir loftárásum Bandaríkjamanna 31. mars 1945. Skotspónn þeirra var reyndar annar bær, en sökum þoku var ekki hægt að gera loftárásir þar. Því var Rothenburg valið sem varaskotmark. 40% bæjarins eyðilagðist, þó aðallega nýrri hlutar hans. Miðbærinn slapp að mestu. Löngu eftir stríð sögðu flugmennirnir að þeir hefðu ekki haft hugmynd um hvaða menningarleg verðmæti þeir gerðu árás á. Bandaríkin studdu viðgerðir og enduruppreisn bæjarins með örlátum fjárstyrkjum.
Byggingar og kennileiti
Í Rothenburg eru tugir gamalla bygginga frá liðnum öldum, bæði íbúðarhús og önnur mannvirki. Sökum þess að Rothenburg er mikill ferðamannastaður, hefur mörgum húsum verið breytt í veitingastaði og verslanir. Eitt þekktasta íbúðarhúsið kallast Plönlein en tvenn borgarhlið eru hvort sínu megin.
Harry Bretaprins
Hinrik „Harry“ Bretaprins, hertoginn af Sussex (f. 15. september 1984) er yngri sonur Karls 3. Bretakonungs og Díönu prinsessu.
Rothenburg ob der Tauber
Jakobskirkjan
Stærsta staka byggingin í miðbænum er Jakobskirkjan (á þýsku:St. Jakob). Hún var reist 1311 – 1484 og vígð 1485. Í upphafi var kirkjan kaþólsk en við siðaskiptin varð hún lútersk og svo er enn. Í kirkjunni eru mýmörg listaverk. Þeirra helst er altaristaflan Heilaga blóðið (Heiligblut) í kórnum. Hún var smíðuð af þýska myndhöggvaranum Tilman Riemenschneider 1500 – 1505 og sýnir síðustu kvöldmáltíðina. Í krossi altaristöflunnar er helgigripur, stakur blóðdropi, sem sagður er vera úr víninu sem Jesús gaf postulum sínum og breyttist í blóð hans (skv. kaþólskri trú). Óvenjulegt við útskurðinn af kvöldmáltíðinni er að þar er Júdas í forgrunni, ekki Jesús. Hægt er að taka Júdas út og þá kemur Jóhannes í ljós, sem og helgiskrínið þar sem blóðdropinn er geymdur.
Harry Bretaprins
Hinrik eða Harry eins og hann er yfirleitt kallaður er fimmti í erfðaröðinni að bresku krúnunni. Harry hefur starfað mikið innan Breska hersins og gengdi herþjónustu meðal annars í stríðinu í Afghanistan árin 2007-2008 og síðar árin 2012-2013. Hann lauk herþjónustu árið 2015.
Rothenburg ob der Tauber
Borgarmúrar
Hinir gömlu miðaldaborgarmúrar standa enn í kringum allan miðbæinn. Þeir hafa hvorki verið rifnir né færðir til að skapa byggingapláss. Á vissum stöðum skaga varðturnar hátt í loftið og mýmörg borgarhlið eru hringinn í kringum miðbæinn. Þrátt fyrir það komast bílar í miðbæinn en aðeins flutningabílar eru leyfðir (ásamt lögreglu, sjúkra- og slökkvibíla). Hægt er að ganga uppi á borgarmúrunum hringinn í kringum miðbæinn. Hringurinn er tæpur 8 km langur.
Harry Bretaprins
Harry Bretaprins er upphafsmaður Invictus-leikanna sem voru fyrst haldnir árið 2014. Invictus-leikarnir er alþjóðleg íþróttakeppni þar sem fyrrverandi hermenn sem hafa slasast eða veikst við herþjónustu keppa í allskyns íþróttagreinum. Leikarnir eru nefndir eftir latneska orðinu Invictus sem þýðir „ósigrandi“.
Rothenburg ob der Tauber
Ráðhúsið
Ráðhúsið í Rothenburg eru tvær sambyggðar byggingar. Eldri hlutinn er hvít bygging í gotneskum stíl frá 1250. Hún skartar 60 metra háum turni. Fyrir framan er nýrri bygging frá 16. öld í endurreisnarstíl. Á framhliðinni er súlnagangur og svalir í barokkstíl.
Harry Bretaprins
Harry er kvæntur bandarísku leikkonunni Meghan Markle en brúðkaupið fór fram í Kapellu heilags Georgs í Windsor kastala þann 19. maí árið 2018. Þau hjón eiga einn son sem fæddist 6. maí 2019
Rothenburg ob der Tauber
Kvikmyndir
Miðaldarbærinn Rothenburg er gjarnan notaður í kvikmyndir, bæði þýskar og erlendar. Ein sú þekktasta er ævintýra- og söngvamyndin Kittý Kittý Bang Bang (með Dick van Dyke).
Verðleikaræði
Þrátt fyrir neikvæða notkun orðsins í upphafi aðhyllast margir verðleikaræði á grundvelli þess að það sé bæði réttlátara og afkastameira en önnur kerfi, jafnframt því að það myndi að lokum binda enda á mismunun á grundvelli kynþáttar eða efnahags.
Aleinn heima 5
Aleinn heima 5 (enska: Home Alone 5) er bandarísk kvikmynd frá 2012.
Gérald Passi
Gérald Passi (fæddur 21. janúar 1964) er franskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Alsjálfvirkt skotvopn
thumb|M2 Browning [[vélbyssa og tóm skothylki allt um kring]] Alsjálfvirkt skotvopn er skotvopn sem notar hluta af gasi drifefnis til að spenna byssuna, kasta út notuðu skothylki og skjóta næsta skoti. Þannig má tæma skotgeymi byssunnar með því að taka einu sinni í gikkinn og halda honum inni. Hálfsjálfvirk byssa notar einnig hluta af gasi drifefnis til að spenna byssuna og kasta út notuðu skothlyki, en leyfir aðeins að skjóta einu skoti í einu, þ.a. taka þarf í gikkinn í hvert sinn sem hleypt er af.
Talgerving
Talgerving er aðferð innan máltækni til að láta tölvu lesa texta upphátt. Forrit sem lesur texta upphátt nefnist talgervill. Tal sem er myndað með talgervli heitir gervital.
Gervital má mynda með því að flétta saman brot af uppteknu tali. Lengd brotanna er mismunandi eftir kerfum: það gæti verið stakt hljóðan eða heil setning. Talgervill sem fléttir saman stök hljóðön getur lesið fleiri texta og textategundir en getur skort skýrleika. Á sérhæfðum notkunarsviðum getur verið hentugra að taka upp heila runu orða eða setninga til að hámarka skýrleika og gæði.
Gæði talgervils eru metin út frá hversu svipað gervitalið er mannsrödd og hversu skýrt gervitalið er. Góður talgervill gerir sjónskertum og þeim með lestruflanir kleift að hlusta á texta í tölvu eða síma. Talgervlar hafa verið innifaldir í mörgum stýrikerfum frá tíunda áratugnum.
Spunahúsið
Spunahúsið var kvennafangelsi og vinnuhæli í Kaupmannahöfn. Það var stofnað árið 1662 og var starfrækt til ársins 1928. Konurnar unnu við að spinna ull og vefa klæði fyrir danska herinn. Margar íslenskar konur voru sendar þangað til að afplána dóm sinn.
Kos
thumb|left thumb|Höfnin í Kos. thumb|Hof Asklepiosar.
Kos er eyja undan strönd Tyrklands sem tilheyrir Grikklandi. Hún er þriðja stærsta eyjan í eyjaklasanum Tylftareyjar. Hún er um 50 km löng og 12 km breið og þar búa um 30.000 manns. Flestir íbúanna búa í höfuðstaðnum sem ber það sama nafn og eyjan, en aðrir bæir eru Cardamena, Cefalo, Tigaki, Antimachia, Mastichari, Marmari og Pilì, og smáþorpin Zia, Zipari, Platani, Lagoudi og Asfentiou. Hæsta fjall er Dikeo.
Á eynni eru margir fornminjastaðir svo sem hof Asklepios, gríska guð lækninga, platanustré Hippókratesar þar sem faðir læknisfræðinnar varði tíma sínum við athuganir og er stundum sagt elsta tré Evrópu. Ennfremur er þar Kastali Neratzíu, virki frá miðöldum sem að nokkru var gert nútímalegra af riddurum endurreisnarinnar.
Atburður (líkindafræði)
Sundurlægir atburðir
Ef að sniðmengi tveggja atburða er tómt, þá eru atburðirnir kallaðir sundurlægir. Það er að segja, ef að A og B eru atburðir, þá eru þeir sundurlægir ef og aðeins ef.
Dæmi
200px|right Klassískt dæmi er að varpa hlutkesti - sex hliða teningur, þar sem að líkurnar á hverri hlið teningsins er 1/6. Möguleikarnir eru. Þá eru hugsanlegir atburðir öll hugsanleg hlutmengi í \Omega, til dæmis {1}, {jákvæðar tölur}, {tölur hærri en 3} og {3, 4}.
thumb|left|200px|Les joueurs de carte eftir Paul Cézanne (1892-95). Sé spilastokkur tekinn, með 52 spilum ásamt tveimur jókerum, og eitt spil valið af handahófi úr stokknum, þá eru hér tíundaðir nokkrir hugsanlegir atburðir:
Leiðarljós
Leiðarljós (Guiding Light (upprunalega The Guiding Light)) er sápuópera sýnd á Bandarísku sjónvarpsstöðinni CBS, þátturinn á skv. Heimsmetabók Guinness met sem sú sápuópera sem lengst hefur verið útvarpað, en hann byrjaði í útvarpi 25. janúar 1937 og var yfirfærður í sjónvarpsform 30. júní 1952. Þann 1. apríl árið 2009 var hætt framleiðslu þáttana.
Félagsheimili Kópavogs
thumb|right|Félagsheimili Kópavogs í byggingu. Félagsheimili Kópavogs var byggt í Hamraborginni í Kópavogi að Fannborg 2. Það var vígt árið 1959 og rifið árið 2007.
Sex félagasamtök komu að byggingu félagsheimilisins, það voru Framfarafélagið Kópavogur, Kvenfélag Kópavogs, Ungmennafélagið Breiðablik, Skátafélagið Kópar, Slysavarnarfélag Kópavogs og Leikfélag Kópavogs.
Saga
Í blaðinu Fálkanum sagði: "Á fyrstu hæðinni eru tveir salir, annar fyrir kvikmynda- og leiksýningar en hinn fyrir veitingar, og þar er einnig eldhús, rúmgott anddyr, snyrtiherbergi, búningsherbergi, o.fl. Mun bærinn annast þar bíósýningar og veitingasölu, þegar félög bæjarins þurfa ekki á salnum að halda. Ágóðinn rennur til ýmissa menningarmála." Kvikmyndasalurinn tók 300 manns og veitingasalurinn 120 manns.
Leikfélag Kópavogs sýndi leikritið Veðmál Mæru Lindar í leikstjórn Gunnars Hansen 22. mars 1959. Margvísleg starfsemi hefur verið í Félagsheimilinu í gegnum tíðina. Þar voru regluleg spilakvöld haldin, Rótarýklúbbur Kópavogs fundaði þar, árið 1964 fluttist Bókasafn Kópavogs inn á aðra hæð í 150 fermetra sal. Þar var lesstofa með 18 sætum, barnadeild með borðum og stólum, viðgerðarstofa bóka, bókageymsla og skrifstofa fyrir bæjarbókavörð. Í félagsheimilinu voru einnig fjölmargir tónleikar haldnir og segir í Lesbók Morgunblaðsins að Kópavogsbær hafi verið „pönkbær” og að Félagsheimilið hafi verið miðstöð íslenskra pönkara til að byrja með og þar léku meðal annars Fræbblarnir, Snillingarnir, Dordingull með Dr. Gunna og fleiri íslensk pönkbönd.
Sjálfsbjörg, félag fatlaðra í Reykjavík og nágrenni, hélt sinn fyrsta félagsfund utan Reykjavíkur í félagsheimilinu í nóvember árið 1982, eftir að búið var að koma fyrir hjólastólalyftu við það.
1. deild karla í knattspyrnu 1978
Árið 1978 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 67. skipti. Valur vann sinn 16. titil. Tíu lið tóku þátt. Þetta ár er eitt af þremur árum sem KR tók ekki þátt í Úrvalsdeild karla. Hin tvö voru árin 1913 og 1914.
Loka staða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Markahæstu menn
Skoruð voru 279 mörk, eða 3,100 mörk að meðaltali í leik.
Úrslit deildarbikarsins
20px ÍA 1 - 0 Valur 20px
H.M.
H.M. (réttu nafni Henry Gustav Molaison; 26. febrúar, 1926 – 2. desember, 2008), er einn þekktasti sjúklingurinn með heilaskemmd í dreka. Heilaskemmdin hafði alvarleg áhrif á minni hans.
Flogaveiki, heilaskurðaðgerð og minnisbilun
H.M. þjáðist af alvarlegri flogaveiki sem ungur maður, og árið 1953 var hann sendur til heilaskurðlæknisins William Scoville, en sá skar burt hluta gagnaugablaðs beggja heilahvela, þar á meðal drekann, í tilraunaskyni til að lækna flogaveikina en eðli flogaveiki var ekki jafn vel þekkt á þessum tíma og í dag.
H.M. kunni að leika á píanó, og í hvert skipti sem hann spilaði eitthvað tiltekið lag, fór honum fram við það. Hann gat einnig lært að lesa stafi á hvolfi. Þetta var honum mögulegt því að ákveðinn hluti minnisins, aðferðaminnið (e. procedual memory), skemmdist ekki í aðgerðinni. Raunar virtist heilaskemmdin aðeins hafa áhrif á ljóst minni en ekki á dulið minni.
H.M. gæti hugsanlega verið ein mest rannsakaða manneskjan í sögu sálfræðinnar, og einkenni minnisleysis hans með tilliti til heilaskemmdar hans hefur á margan hátt varpað ljósi á það hvernig eðlilegt minni virkar.
Saga H.M. var kveikjan að söguþræði myndarinnar Memento. Eins og H.M. getur aðalsöguhetja hennar, Leonard, ekki myndað nýjar minningar.
Anaxímenes
Anaxímenes (á forngrísku: Άναξιμένης) frá Míletos (585 - 525 f.Kr.) var grískur heimspekingur frá síðari hluta 6. aldar f.Kr., sennilega yngri samtímamaðr Anaxímandrosar og er sagður hafa verið nemandi hans eða vinur.
Anaxímenes taldi að loft væri uppspretta alls. Hann tók eftir því að loft gat tekið á sig ólíka eiginleika, orðið heitt eða kalt, þurrt eða rakt með þynningu og þéttingu. Þegar loft þynnist kólnar það en hitnar þegar það þéttist. Loft var einnig talið tengjast lífi og vexti.
Kákasusgreni
Kákasusgreni, fræðiheiti Picea orientalis er grenitegund ættuð frá Kákasus og aðliggjandi svæði í norðaustur Tyrklandi.
Lýsing
Þetta er stórt sígrænt barrtré, að 30 til 45 metra hátt (einstaka sinnum að 57 metrum), með stofnþvermál að 1.5 meter (einstaka sinnum að 4 metrar). Kákasusgreni finnst einnig í norður Íran, en þar hefur útbreiðslan dregist saman vegna skógareyðingar.
Sprotarnir eru dauf gulbrúnir, og nokkuð hærðir. Barrið er nálarlaga, það stysta á nokkru greni, 6 til 8 mm langt, tígullaga í þversniði, dökkgrænt með óáberandi loftaugarásum. Könglarnir eru mjó-sívalir til keilulaga, 5 til 9 sm langir og 1.5 sm breiðir, rauðir til purpuralitir óþroskaðir og verða við þroska dökkbrúnir (5 til 7 mánuðum eftir frjóvgun), og eru með stífar, mjúkávalar hreisturblöðkur.
Þetta er vinsælt prýðistré í stórum görðum, vel metið í Norður Evrópu og Bandaríkjunum vegna aðlaðandi barrs og hæfileika til að vaxa í margskonar jarðvegi. Það er einnig ræktað í litlum mæli í skógrækt sem jólatré, fyrir timbur og pappírs framleiðslu, þó að hægari vöxtur miðað við rauðgreni dragi úr mikilvægi þess utan náttúrulegs útbreiðslusvæðis þess. Þessi tegund hefur fengið Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit. Algengt skrautafbrigði þess er Picea orientalis 'Aureospicata', sem er með gylltan lit á nýju barri að vori.
Ræktun á Íslandi
Stæðilegt Kákasusgreni er í Grasagarði Reykjavíkur. Lítið eitt er til af því annarsstaðar á landinu.
Nýaldarheimspeki
90px|thumb|left|[[René Descartes (1596-1650) er oft nefndur faðir nútímaheimspeki]] Nýaldarheimspeki er sú heimspeki nefnd, sem var stunduð á nýöld og tók við af miðaldaheimspeki og heimspeki endurreisnartímans. Venjulega er litið svo á að nýaldarheimspeki nái yfir tímabilið frá 17. öld til 19. aldar. En stundum er 19. öldin talin sérstakt tímabil.
Stæner
Stæner var íslensk hljómsveit sigraði músíktilraunir 1998. Hún var skammlíf og náði einungis að gefa frá sér lagið Sú er sæt á safnplötunni Flugan (1998). Oddur Snær Magnússon spilaði á þeremín í þessu lagi en hann spilaði á þó nokkur einkennileg hljóðfæri með sveitinni.
Nýaldarheimspeki
Upphaf nýaldarheimspeki er venjulega rakið til franska heimspekingsins Renés Descartes en sporgöngumenn hans glímdu að verulegu leyti við þær gátur heimspekinnar, sem hann hafði glímt við. Segja má að áherslubreyting hafi átt sér stað með Descartes, þar sem frumspekin vék fyrir þekkingarfræðinni sem mesta grundvallarviðfangsefnis heimspekinnar. Auk þessa má rekja áherslubreytingu í aðferðum heimspekinga til Descartes en á miðöldum var heimspekin einkum stunduð í formi skólaspekinnar, þar sem rök frá kennivaldi og greining á fornum textum með aðstoð aristótelískrar rökfræði voru höfð í fyrirrúmi. Á endurreisnartímanum komu að vísu fram fjölmargar nýjar hugmyndir sem drógu í efa kennivaldið, sem lá þó ætíð til grundvallar orðræðunni.
Á þessum tíma leituðust heimspekingar við að smíða alltumvefjandi heimspekikerfi, sameinuðu þekkingarfræði, frumspeki, rökfræði, og siðfræði og oft stjórnmál og náttúruvísindi í eitt kerfi.
Immanuel Kant flokkaði forvera sína í tvo hópa: rökhyggjumenn og raunhyggjumenn. Heimspeki nýaldar, einkum 17. og 18. aldar heimspeki, er oft lýst sem átökum þessara tveggja hefða. Þessi skipting er þó að einhverju leyti ofureinföldun og það er mikilvægt að hafa í huga að heimspekingarnir, sem um ræðir, töldu ekki sjálfir að þeir tilheyrðu þessum heimspekihefðum, heldur að þeir störfuðu allir innan einnar og sömu hefðarinnar.
Þrátt fyrir að flokkunin sé á suman hátt villandi er hún enn notuð í dag. Helstu rökhyggjumennirnir eru venjulega taldir hafa verið Descartes, Baruch Spinoza og Gottfried Leibniz en helstu raunhyggjumennirnir voru John Locke og (á 18. öld) George Berkeley og David Hume. Þeir fyrrnefndu töldu að hugsanlegt væri (þótt ef til vill væri það ómögulegt í raun) að alla þekkingu væri hægt að öðlast með skynseminni einni; þeir síðarnefndu höfnuðu þessu og töldu að öll þekking yrði til með skynjun, úr reynslu. Stundum er sagt að deilan hafi snúist um tilvist „áskapaðra hugmynda“. Rökhyggjumenn tóku sér stærðfræði sem fyrirmynd þekkingar en raunhyggjumenn litu frekar til náttúruvísindanna.
90px|thumb|left|[[Immanuel Kant (1724-1804)]] Þessi áhersla á þekkingarfræði liggur til grundvallar flokkun Kants. Flokkunin væri öðruvísi væri litið á hina ýmsu heimspekinga eftir frumspekilegum, siðfræðilegum eða málspekilegum kenningum þeirra. En jafnvel þótt þeim sé áfram skipt í hópa eftir þekkingarfræðilegum kenningum er þó ýmislegt við skiptinguna að athuga: til dæmis féllust flestir rökhyggjumenn á að í raun yrðum við að reiða okkur á vísindin um þekkingu á hinum ytra heimi og margir þeirra fengust við vísindalegar rannsóknir; á hinn bóginn féllust raunhyggjumenn almennt á að a priori þekking væri möguleg í stærðfræði og rökfræði og af þremur helstu málsvörum raunhyggjunnar hafði einungis Locke einhverja þjálfun eða sérþekkingu í náttúruvísindum.
Á þessum tíma urðu einnig til sígildar stjórnspekikenningar einkum hjá Thomas Hobbes í ritinu Leviathan og Locke í ritinu Two Treatises of Government.
Á 17. öld hafði heimspekin náð að slíta sig lausa frá guðfræði. Þótt heimspekingar ræddu enn um guð – og færðu jafnvel rök fyrir tilvist hans — var það gert innan heimspekilegrar orðræðu með heimspekilegum rökum. Á upplýsingartímanum á 18. öld hélt þetta ferli áfram og heimspekin sagði nær algerlega skilið við guðfræði og trúarbrögð.
Stæner
Oddur Snær Magnússon er sonur Magnúsar Kjartanssonar (1951) tónlistarmanns.
Madison Square Garden
thumb|Madison Square Garden árið 2013. thumb|Íshokkíleikur í M.S.G. Madison Square Garden (einnig kallað MSG eða The Garden) er mannvirki á í mið-Manhattan í New York sem er notað fyrir íþróttaviðburði eins og körfubolta, íshokkí og hnefaleika. Ennfremur er það til dæmis notað fyrir tónleika, sýningar og sirkusa. Íshokkíliðið New York Rangers og körfuboltaliðið New York Knicks eiga sinn heimavöll í MSG. Það er nefnt eftir James Madison, fjórða forseta Bandaríkjanna og er elsta stóra íþróttamannvirki New York-borgar. 320 viðburðir eru þar á ári að meðaltali og komast tæp 20.000 manns þar fyrir.
Fyrstu tvö mannvirkin sem hétu nafninu Madison Square Garden voru byggð árið 1879 and 1890 og voru staðsett á Madison-torgi. Þriðja samnefnt mannvirki var byggt árið 1925 á horni 8. breiðgötu og 50. strætis. Mannvirkið sem stendur núna er á horni 5. breiðgötu og Broadway og var reist fyrst árið 1968. Endurbætur voru gerðar 1989-1991 og 2011-2013.
Hóratíus
thumb|150px|right|Hóratíus Quintus Horatius Flaccus, (8. desember 65 f.Kr. – 27. nóvember 8 f.Kr.), þekktur sem Hóratíus og stundum sem Hóras, var helsta skáld lýrísks kveðskapar í Rómaveldi á valdatíma Ágústusar.
Ævi
Hóratíus fæddist í Venosa (Lucania). Hann var sonur leysingja en var sjálfur frjálsborinn. Faðir hans var ekki efnaður en varði þó umtalsverðu fé í menntun Hóratíusar og fluttist með syni sínum til fyrst Rómar til að láta mennta hann. Síðar hélt Hóratíus til Aþenu þar sem hann nam grísku og heimspeki. Hóratíus var ævinlega þakklátur föður sínum fyrir þær fórnir sem hann færði til þess að geta menntað son sinn. Samband hans við föður sinn þykir eitt það hjartnæmasta sem vitað er um frá fornöld. Með hans eigin orðum (athugið að fegurð kveðskaparins glatast í þýðingu):
''Séu lestir mínir fáir og óverulegir en ég er að öðru leyti heiðarlegur maður, getirðu bent á einungis fáa bletti á annars óaðfinnanlegu yfirborði, geti enginn sakað mig um græðgi, illsku eða óhóf, sé ég hreinn og beinn (svo ég hæli nú sjálfum mér) og sé ég vinum mínum vinur í raun, þá á faðir minn heiðurinn skilinn ... Eins og mál hafa æxlast verðskuldar hann þakklæti mitt og lof. Aldrei gæti ég skammast mín vegna slíks föður né finn ég neina þörf, líkt og margir, til að afsaka mig fyrir að vera sonur leysingja. Satires ''1.6.65-92
Eftir morðið á Júlíusi Caesar gekk Hóratíus í herinn undir stjórn Brútusar. Hann tók þátt í orrustunni við Filippí en bjargaði lífi sínu á flótta. Hann sneri aftur til Ítalíu eftir að þeir sem höfðu barist gegn hinum sigursæla Octavíanusi höfðu verið náðaðir. Faðir hans var þá látinn og jörð þeirra hafði verið gerð upptæk. Hóratíus bjó við sára fátækt. Eigi að síður gat hann keypt sér stöðu sem ritari á skrifstofu quaestors (gjaldkera) og það gerði honum kleift að draga fram lífið og iðka kveðskap sinn.
Hóratíus tilheyrði sama hópi skálda og menntamanna og Virgill og Lucius Varius Rufus. Þeir kynntu hann fyrir Maecenasi, vini og trúnaðarmanni Octavíanusar Ágústusar. Maecenas varð styrktaraðili Hóratíusar og náinn vinur og gaf Hóratíusi jörð nærri Tibur, í dag Tivoli.
Ritverk
Fornfræðingar álíta Hóratíus almennt vera, ásamt Virgli, mestan allra skálda á latínu.
Kvæði hans eru undir grískum bragarháttum (eins og verk elstu skáldanna á latínu), allt frá sexliðahætti, sem hæfir latínunni vel, til flóknari bragarhátta eins og saffískum hætti, sem hæfa latínunni og latneskri setningafræði ekki alltaf jafnvel. Enginn annar höfundur á latínu notar þessa hætti af jafnmiklum þokka, jafnmikilli nákvæmni og léttleika, þótt Catullus komist stundum nálægt því.
Verk Hóratíusar eru (í tímaröð):
Saga stjórnleysisstefnu
thumb|left|205px|[[William Godwin]] Saga stjórnleysisstefnu er venjulega talin hefjast í uppafi 18. aldar en sumir telja þó að stjórnleysisstefnu–fyrirkomulag hafi verið að finna í forsögulegum menningarsamfélögum (það er þó afar umdeilt). Hugmyndir sem telja má líkar komu fram í fornöld og hafa sumir stjórnleysingjar tileinkað sér Taóisma sem auðuga uppsprettu hugmynda. Einnig er hægt að finna svipaðar hugmyndir meðal heimspekinga Forn-Grikkja, þ.á m. Zenons, upphafsmanns stóuspekinnar. Nokkrir stjórnleysingjar hafa enn fremur dregið hugmyndir sínar úr kristni.
Fyrsti nútímahöfundurinn sem mælti með aflagningu ríkisvalds var William Godwin, en sú skoðun kom fram í Fyrirspurn varðandi pólitískt réttlæti, sem kom út 1793. Stjórnleysi var notað sem móðgandi heiti gegn vinstri vængnum í frönsku byltingunni, en prentarinn Pierre-Joseph Proudhon tók það upp til að lýsa stefnu sinni í ritinu Hvað er einkaeign? árið 1840.
Upphaf nútímahreyfingarinnar
thumb|left|205px|[[Pierre Joseph Proudhon]] Hreyfingin er yfirleitt talin byrja með öðrum hvorum þeirra Godwin eða Proudhon. Fleiri höfundar sem höfðu afgerandi áhrif á síðari tíma stjórnleysingja, þar á meðal Max Stirner og Josiah Warren skrifuðu á sama tíma, en þeir titluðu sig ekki stjórnleysingja, eins og Proudhon gerði. Samfélagsskipan í Evrópu var í miklu róti á þessum tíma, en þessir höfundar voru að mestu tengdir gamla skipulaginu; sérstaklega var greinilegt að hugmyndir Proudhon og Warren gerðu ráð fyrir samfélagi sjálfstæðra atvinnurekenda. Aðrir, t.a.m. Mikhaíl Bakúnín, voru nátengdari samfélaginu sem var að myndast, þar sem fjöldinn allur af eignalausum verkamönnum flæktist um. Áhrifin sem þetta hafði á hann, ásamt með samskiptum við Proudhon, varð til þess að Bakunin varð leiðandi hugmyndasmiður í verkalýðshreyfingum í nokkrum Evrópulöndum, ásamt t.d. Élisée Reclus.
Byltingar og bótaferli
Proudhon hafði haldið fram gagnsemi hægfara umbóta til þess að koma samfélagshugmyndum sínum í framkvæmd. Bakunin áleit hinsvegar að byltingar væri þörf. Þrátt fyrir þetta tóku þeir báðir þátt í byltingunum í Frakklandi 1848. Proudhon bauð sig fram sem þingfulltrúa; Bakunin þvældist í götubardögum. Það sama ár birtist Kommúnistaávarpið eftir Karl Marx. Í hringiðu mismunandi jafnaðarstefnustrauma sem erfitt var að henda reiður á varð fljótlega hægt að greina þrjá nýja strauma: Samvinnuhyggju í anda Proudhon, samyrkjustefnu Bakunins, og svo sameignarstefnu Marx. Fólk sem tengdist öllum þessum straumum kom að stofnun fyrsta alþjóðasambandsins. Deilum Marx við stjórnleysingjana — fyrst og fremst Bakunin, sem var óbifandi andstæðingur pólitískra hugmynda Marx — lauk með því að stjórnleysingjum var vísað úr sambandinu. Margir rekja andúð þá sem síðan hefur verið sterk milli stjórnleysingja og Marxista til þessa atburða.
Verkalýðshreyfingin í BNA var mun minni og veikari, og hafði lengi mun minna af þróun stjórnleysisstefnu þar í landi að segja. Þar þróuðu menn á borð við Lysander Spooner og Benjamin Tucker hugmyndir Proudhon áfram í aðra átt en Evrópumennirnir og héldu inni atriðum á borð við markaðshyggju og umbótastefnu undir nafni stjórnlausrar einstaklingshyggju og gerðu ráð fyrir samfélagi sjálfstæðra atvinnurekenda líkt og Proudhon og Warren gerðu, meðan ein grunnhugmynd stjórnleysis hefur almennt verið meiri sameign. Aðrir héldu áfram með hugmyndir Proudhon um nýjar gerðir gjaldmiðla.
Í upphafi tuttugustu aldar
thumb|right|[[Errico Malatesta]] Um 1890 og nokkuð fram yfir aldamót myndaðist nokkuð öflug hreyfing innan frönsku verkalýðshreyfingarinnar; þessi hreyfing var nefnd ‚syndikalism‘, sem má nokkurn veginn þýða sem samtakahyggja. Grunnforsendur samtakahyggjunnar voru þær að verkalýðsfélög væru helsta og besta aðferð öreigastéttarinnar til að ná völdum í samfélaginu. Hugmyndir samtakahyggjumanna fóru því að verulegu leyti saman við hugmyndir stjórnleysingja á borð við Bakunin, sem einnig hafði haldið fram mikilvægi verkalýðsfélaga.
Samtakahyggja náði talsverðum árangri, og varð hún ráðandi afl í frönsku verkalýðshreyfingunni um tíma, og á Spáni allt fram til ósigurs C.N.T./F.A.I. í borgarastríði á árunum 1936–1939. Ameríska verkalýðsfélagið Industrial Workers of the World hafði einnig áhrif langt út fyrir það sem meðlimatölur gefa í skyn.
Á svipuðum tíma lögðu aðrir stjórnleysingjar áherslu á mikilvægi annarra en verkamanna í heildarhreyfingunni. Ennfremur lögðu þeir áherslu á vandkvæðin á því að ákvarða eðlileg laun fyrir vinnu, og vildu almennt afnema alla skömmtun á veraldlegum gæðum — vildu s.s. hreina sameignarhyggju. Áberandi talsmenn þeirrar hugmyndar voru m.a. Pjotr Kropotkin og Errico Malatesta. Áhrif þeirra hafa einnig verið mikil, en einkum má benda á Úkraínu, þar sem svarti herinn hafði mikil áhrif frá 1917 til 1921. Einnig höfðu hugmyndir þeirra talsverð ítök á Spáni og hafa verið nokkuð sterkar í rómönsku Ameríku.
Spænska borgarastríðið
Í borgarastríðinu sem hófst á Spáni árið 1936 voru stjórnleysingjar áberandi, og í norðausturhéruðum Spánar voru stjórnleysingjar ráðandi afl um tíma. Fyrir áhrif þeirra breyttust Katalónía og Aragónía í einskonar sósíalistasvæði um tíma, og samfélagsbreytingar þar urðu mun víðtækari en annars staðar á svæði lýðveldissinna. Efnahagskerfi svæðisins, sem var í molum bæði eftir kreppuna miklu og uppreisn fasista, var tekið yfir af verkamönnum.
Ástandið entist þó ekki lengi. Lýðveldið varð að verjast ásókn fasistahersins, en hafði til þess litla getu. Frakkar og Bretar tóku sig saman um að setja Spán í hafnbann á meðan á stríðinu stæði; því var einskis stuðnings að vænta frá öðrum lýðræðisríkjum heimsins. Sovétríkin sendu þó hergögn og nokkra aðstoð gegn u.þ.b. helmingi gullforða lýðveldisins. Á meðan sendu Hitler og Mussolini heilar hersveitir á vettvang og einræðisstjórnin í Portúgal veitti opinskátt aðstoð yfir landamærin. Misvægið sem þannig myndaðist og almennt álit manna að lýðveldisöflin yrðu að vinna saman gegn fasistum leiddi til þess að yfirstjórn C.N.T. gerði hið ómögulega: Stjórnleysingjar tóku sæti í ríkisstjórn. Í kjölfarið dró úr byltingaranda landsmanna; hersveitir stjórnleysingja, sem margar hverjar höfðu náð góðum árangri, voru felldar inn í almenna herinn og hægt og bítandi færðust völdin á hendur kommúnistaflokknum.
Í byrjun maí 1937 brutust út óeirðir í Barcelona í kjölfar árásar lögreglusveita á símstöð sem framkvæmd var eftir skipun frá kommúnistaflokknum. Leiðtogar C.N.T. hvöttu félagsmenn til að leggja niður vopn sín, sem gerðist að lokum. Eftir þetta var P.O.U.M., flokkur tengdur trotskíistum, bannaður undir því yfirskyni að hann hafi verið njósnahópur fyrir þýska og ítalska fasista. Áhrif stjórnleysingja snardvínuðu eftir þessa atburði.
Kalda stríðið
thumb|100px|right|[[Noam Chomsky]] Stjórnleysisstefna gleymdist að miklu leyti eftir seinni heimsstyrjöld, þar sem heiminum var skipt í áhrifasvæði Bandaríkjanna og Sovétríkjanna, og í stjórnmálaumræðu komst ekkert fyrir nema kapítalismi og kommúnismi – sem menn kynntu gjarnan sem baráttu milli frelsis og gerræðis.
Yfirlýstir stjórnleysingjar tóku lítinn þátt í flestum byltingum og uppreisnartilraunum sem áttu sér stað eftir heimsstyrjöldina, en allnokkrar þeirra hafa fallið mjög vel að hugmyndum þeirra; t.a.m. í Ungverjalandi árið 1956 og í París 1968. Á umrótsskeiði sjöunda áratugarins kom þó fram nokkuð af nýstárlegri fræðihugsun, og sérstaklega hófu umhverfis- og jafnréttissinnar að láta kveða að sér; stjórnlaus jafnréttishyggja og stjórnlaus umhverfisstefna koma báðar fram sem sjálfstæðar hugmyndastefnur á þessum tíma. Aukið frjálslyndi í Marxisma hafði einnig þau áhrif að víxlverkun milli stjórnleysisstefnu og Marxista af ýmsu tagi jókst á ný.
Upphaf 21. aldar
Fylgi stjórnleysisstefnu hefur heldur farið vaxandi á síðustu árum, en endurkoma víðtækra and-kapítalistahreyfinga og andstæðinga svonefndrar hnattvæðingar hefur að miklu leyti byggst á hugmyndum hennar. Mótmælafundurinn í Seattle árið 1999 markaði á nokkurn hátt tímamót í hreyfingunni, en Indymedia var m.a. sett á fót skömmu eftir fundinn. Einnig vakti svarta sveitin talsverða athygli þar.
Margir hafa sagt að nýleg tækniþróun hafi gert mun auðveldara að kynna stjórnleysisstefnu fyrir fólki, en sérstaklega má benda á notkun farsíma eða internets til að skipuleggja og koma saman laustengdum hópum sem oft starfa óafvitandi eftir hugmyndum stjórnleysingja. Margir stjórnleysingar tengja einnig hreyfinguna í kringum frjálsan hugbúnað við stefnuna.
Vökvi
thumb|Vökvi tekur form þess [[íláts sem hann er í.]]
Vökvi er efnafasi og efni í vökvaformi og er sagt fljótandi. Flest föst efni verða að vökva við nægjanlega háan hita, þ.e. við bræðslumark sitt. Vatn og kvikasilfur eru vökvar við stofuhita. Svonefndar lagarmálseiningar, t.d. lítri, mæla rúmtak vökva.
Vökvar teljast kvikefni og mynda yfirborð í opnum geymum, gagnstætt lofttegundum.
Battlefield 2
thumb|right|250px|Hulstrið af Battlefield 2:Deluxe Edition Battlefield 2 (oft skrifað BF2) er fyrstu persónu skotleikur sem er spilaður í gegnum netið. Hann er einnig með smá herkænsku og RPG þætti. BF2 var hannaður af Digital Illusions CE (DICE). Á meðan framleiðslu stóð tók Trauma Sudios þátt í gerð leiksins eftir að Digital Illusions keypti Trauma Studios. BF2 er gefinn út af Electronic Arts sem þriðji leikurinn í Battlefield seríunni. Hann var gefinn út seint í júní 2005.
BF2 inniheldur útgáfu fyrir einn í þrem styrkleikum og einnig fjölspilunarmöguleika í gegnum internetið eða LAN. Báðar útgáfur nota sömu kort. Einspilunar útgáfan leyfir 15 tölvustýrða leikmenn en internet útgáfan 64. Leikmenn geta valið um þrjú lið: United States Marine Corps (USMC), People's Liberations Army (PLA) og Middle East Coalition (MEC).
Leikjatölvu útgáfur er einnig til fyrir Xbox, Xbox 360 og PS2 og er kölluð Battlefield 2: Modern Cambot. Þrátt fyrir nafnið er munur á tölvuútgáfunni.
Tenglar
Heimasíða leiksins
Flugan
Flugan #1 var geisladiskur sem Error músík gaf út árið 1998. Rafn Jónsson (Rabbi) sá um upptökustjórn.
Snjóþrúguhéri
Snjóþrúguhéri (fræðiheiti: Lepus americanus) er hérategund sem finnst í Norður-Ameríku, aðallega í barrskógabeltinu. Útbreiðsla er frá Nýfundnalandi og vestur til Alaska, suður til Kaliforníu, Utah og New Mexico. Einnig finnst hann í Appalasíu-fjöllum í Norður-Karólínu og Tennessee. Snjóþrúguhéri er aðallega á ferðinni í rökkri og á nóttunni. Hann er virkur allt árið.
Eyru hérans eru minni en á flestum hérum. Svartar rendur eru á efri hluta þeirra. Mataræði er aðallega jurtatengt (víðilauf og fræ úr könglum) en tegundin á til að éta hræ af öðrum dýrum, aðallega músum.
Kvendýrið getur gotið allt að fjórum sinnum á ári og berjast karldýrin um kvendýrin. Gaupa er helsti óvinur snjóþrúguhéra og stofnar beggja tegunda sveiflast saman. Önnur spendýr, stór sem lítil éta snjóþrúguhéra og einnig ránfuglar: Uglur, ernir og haukar.
Snjóþrúgan vísar til stórra fóta hérans en stærðin hindrað að hann sökkvi í snjóinn. Snjóþrúguhéri er ryðbrúnn á sumrin en verður hvítur á veturna. Kviðurinn helst hvítur á sumrin þó.
Snjóþrúguhéra er stundum ruglað saman við snæhéra á íslensku.