cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miðbæjarskólinn
Upprunalega var byggingin L-laga en seinna var byggð suður-álma og síðan þá hefur húsið verið U-laga. Í portinu þar voru margar samkomur haldnar. Frá og með bæjarstjórnarkosningunum í Reykjavík 1908 var Miðbæjarskólinn aðalkjörstaðurinn til þing- og bæjarstjórnarkosninga og raunar eini kjörstaðurinn um árabil.
Reykjavíkurborg hefur fundið ýmis not fyrir Miðbæjarskólann og meðal annars hafa Fræðslumiðstöð Reykjavíkur og Námsflokkar Reykjavíkur verið með skrifstofuaðstöðu þar.
Fyrsta ráðuneyti Geirs Haarde
Fyrsta ríkisstjórn Geirs Haarde var ríkisstjórn Íslands frá afsögn Halldórs Ásgrímssonar 15. júní 2006 til 24. maí 2007. Ríkistjórn Geirs tók við völdum í kjölfar þess að Halldór Ásgrímsson baðst lausnar frá embætti forsætisráðherra, er hann hafði ákveðið að draga sig í hlé. Í Ríkisstjórninni sátu ráðherrar frá Sjálfstæðisflokki og Framsóknarflokki. Ríkisstjórnin sat einungis í tæplega eitt ár, en formenn stjórnarflokkanna ákváðu að slíta samstarfinu vegna naums þingmeirihluta í kjölfar Alþingiskosninganna 2007. Í stjórninni sátu:
Skjaldarmerki Kambódíu
thumb|right|200px|Skjaldarmerki Kambódíu thumb|right|200px|Forn fyrirmynd skjaldarmerkisins, lágmynd á stein Skjaldarmerki Kambódíu hefur verið opinbert merki konungsríkisins Kambódíu allt frá því að landið fékk sjálfstæði frá Frökkum 1953. Fyrirmyndina er að finna frá tímum Jayavarman VI konungs (1090-1107).
Lýsing
Neðantil á merkinu er þrjú orð á khmer: 170px - preah'jao (hans hágöfgi eða hér konungur) - krung (svæði eða land, hér ríki) - Kampuchea (Kamputsea), það er Konungur í Konungsríkinu Kambódía.
Andhetja
thumb|right|Viggó viðutan. Andhetja er söguhetja sem skortir hefðbundna eiginleika hetjunnar, eins og ósérhlífni, siðferðisstyrk og hugrekki. Andhetjan gerir oft hetjulega hluti, en af siðferðilega röngum ástæðum, eins og sjálfselsku eða klaufaskap. Andhetjan dregur bæði fram og setur spurningarmerki við hefðbundin siðferðisviðmið. Fjölmörg dæmi um andhetjur er að finna í heimsbókmenntunum frá öllum tímum. Frægar andhetjur eru meðal annars Grettir Ásmundarson, Hallgerður langbrók og Skarphéðinn Njálsson, Don Kíkóti, Stikilsberja-Finnur, Scarlett O'Hara, Andrés Önd, Batman, Kattarkonan og Viggó viðutan.
Hunga Tonga
thumb|Hunga Tonga 2022, thumb|Gervihnattamynd. Hunga Tonga–Hunga Haʻapai er neðansjávareldfjall og fyrrum eyja (2009 til 2022) um 65 km norður af Tongatapu, megineyju kyrrahafsríkisins Tonga. Þar rekast Kyrrahafsplatan við Indó-áströlsku-plötuna í jarðskorpunni.
Aðeins klettar urðu eftir af eyjunum eftir gosið.
10
Árið 10 (X í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á miðvikudegi.
Alcoa
Alcoa, Inc. (nyse: AA) er einn stærsti álframleiðendi heims með starfsstöðvar í 43 löndum víðsvegar um heiminn og um 131 þúsund starfsmenn. Fyrirtækið var stofnað árið 1888 og eru höfuðstöðvar þess í Pittsburgh í Pennsylvaníufylki í Bandaríkjunum. Alcoa er eitt þeirra 30 fyrirtækja sem eru í Dow Jones-vísitölunni. Árið 2006 tilkynnti fyrirtækið methagnað upp á 160 miljarða króna, mesta hagnað fyrirtækisins í 118 ára sögu þess.
Sagan
Alcoa var stofnað árið 1886 í kjölfar uppgvötunnar Charles Martin Hall árið 1886 sem, þá aðeins 23 ára gamall, fann leið til að bræða ál. Þetta gerði hann á sama tíma og Paul Héroult var að þróa samskonar vinnsluaðferð í Frakklandi. Aðferðin er nefnd eftir þeim, Hall-Héroult-aðferðin. Aðferð þeirra er enn í dag notuð við álframleiðslu.
Tenglar
Fjölmiðlar
William Baffin
thumb|right|William Baffin William Baffin (u. þ. b. 1584 – 23. janúar 1622) var enskur siglingamaður og landkönnuður. Fátt eitt er vitað um hans fyrstu ár en þó að hann fæddist í Lundúnum til fátækrar fjölskyldu sem þó hægt en örugglega reisti sig upp úr fátækt með vinnusemi og þrautseigju.
Auk mikilvægis síns í landkönnun er Baffins minnst fyrir ýmsar nákvæmar athuganir, þar á meðal staðsetningu á sjó mæld út frá stöðu mána sem voru einhverjar þær fyrstu til að vera safnaðar saman og skráðar.
Baffinsflói og Baffinsland eru nefnd eftir honum.
Æviágrip
Fyrst má finna nafn hans í heimildum frá 1612, þar sem hann tók þátt í rannsóknarleiðangri undir stjórn James Hall sem athugaði siglingaleiðina norðvestur fyrir Norður-Ameríku frá Atlantshafi til Kyrrahafs. Kafteinn Hall tapaði lífi sínu í slagsmálum við Grænlendinga og á næstu tveim árum starfaði Baffin einkum við hvalveiðar. Árið 1615 tók Baffin til starfa fyrir „Félag kaupmanna Lundúna, könnuða norðvesturleiðarinnar“ og fylgdi skipstjóranum Robert Bylot sem stýrimaður á litlu skipi nefndu Discovery til að kanna Hudsonflóa. Haffræðilegar og stjarnfræðilegar athuganir Baffins í þessum leiðangri voru síðar staðfestar af Sir Edward Parry þegar hann fór um þessi hafsvæði tvemur öldum seinna (1821).
Á næstu árum fór Baffin aðra ferð sem stýrimaður á Discovery um Davis-sund og fundu þá flóann í norðri sem núna ber nafn hans. Einnig fundu leiðangursmennirnir sund sem Baffin nefndi Lancaster, Smith og Jones Sounds, til heiðurs fjárstyrktaraðilum leiðangursins. Í þessari ferð sigldi Baffin meira en 480 km til norðurs, og var það í 236 ár það lengsta sem nokkur hafði farið í þessum sjó. Allar vonir um að finna sjóleið til Indlands um norðvesturleiðina voru á þessum tíma slokknaðar og meira að segja ýmsar uppgötvanir sem Baffin kom fram með voru dregnar í efa þar til þær voru staðfestar af skipstjóranum John Ross árið 1818.
Að þessu loknu gegndi hann þjónustu hjá Austur-Indíafélaginu, og frá 1617 og 1619 tók hann á hendur ferð til Surat á breska Indlandi. Þegar hann sneri til baka hlaut hann sérstaka viðurkenningu frá félaginu fyrir rannsóknir sínar á Rauðahafi og Persaflóa sem hann gerði í ferðinni.
Tálsöguhetja
thumb|right|[[Samúelsbók hefst á sögu Samúels en hann breytist svo í aukapersónu í því sem er í raun saga Davíðs.]] Tálsöguhetja eða fölsk söguhetja er frásagnartækni þar sem lesandinn er látinn halda að tiltekin persóna sé aðalpersóna verksins, en síðar kemur í ljós að það er allt önnur persóna. Stundum er tálsöguhetjan óvænt drepin í söguvendingu eða breytist í aukapersónu síðar í verkinu. Stundum reynist tálsöguhetjan vera skúrkur sögunnar.
Dæmi um tálsöguhetjur eru Marion Crane í kvikmyndinni Psycho sem er óvænt myrt í eftirminnilegu atriði myndarinnar, Verbal í The Usual Suspects sem virðist lítilmótlegt vitni en reynist í lokin vera aðalillmenni sögunnar, Ned Stark í bókinni A Song of Ice and Fire sem er aðalpersóna lengi framan af en er svo myrtur, og Elsa í teiknimyndinni Frozen sem gerist óvænt andstæðingur hinnar eiginlegu söguhetju.
Acorn Computers
Acorn Computers Ltd. (síðar nefnt Element 14 Ltd.) var breskt tölvufyrirtæki sem stofnað var í Cambridge árið 1978. Fyrirtækið framleiddi nokkrar vinsælar tölvur sem seldust vel á Bretlandi. Meðal þeirra voru Acorn Electron, BBC Micro og Acorn Archimedes. Tölvan BBC Micro sem fyrirtækið framleiddi í samstarfi við BBC var ein vinsælasta tölva í breskum skólum á níunda og tíunda áratugunum. Fyrirtækinu var skipt í nokkur önnur fyrirtæki árið 1998 og arfur tilveru þess er þróun RISC-tölva. Stýrikerfi fyrirtækisins, RISC OS, er ennþá þróað í tveimur útgáfum af RISCOS Ltd og RISC OS Open. Nokkur dótturfyrirtæki Acorn er enn til í dag, til dæmis ARM Holdings, sem er eitt helsta örgjörvahönnunarfyrirtæki í heimi fyrir farsíma og lófatölvur.
Vegna þess að Acorn var mikið nýsköpunarfyritæki er það stundum kallað „breska Apple“.
Átæk vörpun
Átæk vörpun er vörpun þar sem varpar að minnsta kosti einu staki úr bakmengi sínu í hvert stak myndmengisins. Myndmengi átækrar vörpunar er í mesta lagi jafnstórt bakmenginu.
Dæmi: fallið f(x) =x3, með rauntalnaásinn sem for- og bakmengi, er átækt, því myndmengið er einnig rauntalnaásinn. Fallið, með mengi heiltalna sem for- og myndmengi, er ekki átækt því myndmengið inniheldur aðeins sléttar tölur. Vörpun, sem er bæði eintæk og átæk kallast gagntæk vörpun.
er einnig átæk vörpun. Eina stakið í myndmenginu á sér óteljandi samsvarandi stök í bakmenginu.
Gæðamiðlun
Gæðamiðlun ehf var íslenskt veffyrirtæki stofnað snemma árs 1997 af Stefáni Baxter og Sverri Hreiðarssyni. Enskt nafn fyrirtækisins var QCN (Quality Content Network) og endurspeglaði upphaflega viðskiptahugmynd stofnendanna um útrás með hugbúnað sem átti að leiða saman framleiðendur, auglýsendur og áhorfendur fjölmiðlaefnis yfir netið. Þegar ljóst varð að ekki reyndist grundvöllur fyrir upprunalegu viðskiptahugmyndinni sneru starfsmenn fyrirtækisins í auknum mæli að hönnun og smíði vefsvæða, sem í fyrstu hafði verið hugsað sem aukabúgrein.
Gæðamiðlun staðsetti sig framan af sem framleiðslu- og þjónustuaðila fyrir auglýsingastofur sem þurftu að koma kynningarefni viðskiptavina sinna í birtingu á vefnum. Fljótlega varð ljóst að lítill vaxtarbroddur var í þeim viðskiptum og stefnan var tekin á beinar sölur til fyrirtækja og stofnana á öllum þáttum hönnunar og smíði vefsvæða.
Megnið af þeirri hugbúnaðarvinnu sem Gæðamiðlun seldi var sérsniðin að hverju verkefni fyrir sig, og eina margnýtanlega hugbúnaðareign fyrirtækisins var gagnainnsláttar- og vefumsjónartólið DataWeb.
Gæðamiðlun var einnig fyrsti umboðsaðili vefverslunarhugbúnaðar frá InterShop í Þýskalandi og setti m.a. upp vefverslanir fyrir Griffil, Bóksölu stúdenta.
Starfsemin
Fyrsta eitt til eitt og hálfa árið var fyrirtækið til húsa í lítilli þriggja herbergja leiguíbúð, sem hafði áður verið notuð undir arkitektastofu, á annarri hæð á Laufásvegi 19. Í ágúst 1998 fluttist Gæðamiðlun í um 250 fm. húsnæði á efstu hæð Ægisgötu 7 og var þar allt til vorloka 2000.
Um mitt ár 1998 voru starfsmenn Gæðamiðlunar um átta talsins, en með tilkomu Kjartans Guðbergssonar sem sölumanns og vaxandi áhuga fyrirtækja á nýtingu Internetsins, óx fyrirtækið jafnt og þétt, þannig að starfsmenn voru orðnir um 25 um mitt ár 1999. Vorið 2000 voru starfsmenn um 35 talsins.
Eignarhald
Upphaflegir eigendur Gæðamiðlunar voru Aðalheiður Jakobsen, Þormóður Jónsson og Stefán Baxter. Sumarið 1998 bættust Sverrir Hreiðarsson og Kjartan Guðbergsson í hóp eigenda en Þormóður Jónsson gaf eftir sinn hlut. Snemma árs 1999 Keypti Frjáls fjölmiðlun (sem þá átti meðal annars Vísi.is) um fjórðungs hlut í Gæðamiðlun, en síðar það ár eignaðist EJS hf rétt tæp 50% með kaupum á hlut Aðalheiðar og Frjálsrar fjölmiðlunar.
Starfslok
Í mars árið 2000 var tekin ákvörðun um að sameina Gæðamiðlun og auglýsingastofu Gunnars Steins Pálssonar, GSP almannategnsl, og búa til við sameininguna fyrirtæki sem veitti "heildarlausnir" á sviði samskipta markaðsfyrirtækja við viðskiptavini sína. Hið nýja fyrirtæki fékk nafnið Mekkano og tók formlega til starfa í maí/júní árið 2000.
Norræn vörn
Norræn vörn er skákbyrjun, sem hefst á leiknum 1.e4 d5. Algengt framhald er 2.exd5 Dxd5, 3.Rc3.
Alparauðgreni
Alparauðgreni er yfirleitt talið afbrigði af venjulegu rauðgreni.
Ísrael
thumb| Ísrael (hebreska: מדינת ישראל Medinat Yisra'el; arabíska: دولة اسرائيل Daulat Isra'il) er land í Miðausturlöndum fyrir botni Miðjarðarhafs, stofnað árið 1948. Það á strönd að suðausturhluta Miðjarðarhafs og norðurhluta Dauðahafs. Ísrael á landamæri að Líbanon í norðri, Sýrlandi í norðaustri, Jórdaníu í austri, heimastjórnarsvæðum Palestínumanna á Gasaströndinni og Vesturbakkanum í austri og vestri, og Egyptalandi í suðvestri. Þótt Ísrael sé tiltölulega lítið land er það landfræðilega mjög fjölbreytt. Tel Aviv er efnahagsleg höfuðborg landsins en stjórnaraðsetur og yfirlýst höfuðborg þess er Jerúsalem, þótt yfirráð Ísraels yfir borginni njóti takmarkaðrar viðurkenningar alþjóðasamfélagsins.
Í Ísrael hafa fundist menjar um elstu ferðir mannapa utan Afríku. Kananskir ættbálkar hafa skilið eftir sig fornleifar í landinu frá því á bronsöld, en konungsríkin Ísrael og Júda urðu til á járnöld. Ný-Assýríuveldið lagði Ísrael í rúst um 720 f.o.t. og Júda var síðar hernumið af Babýlóníu, Persaveldi og Hellenum. Uppreisn Makkabea leiddi til stofnunar sjálfstæðs konungsríkis Hasmonea um 110 f.o.t. en það varð leppríki Rómverja undir stjórn Heródea árið 63 f.o.t. Júdea var rómverskt skattland þar til mislukkaðar uppreisnir gyðinga urðu til þess að Rómverjar hröktu þá á brott og nefndu héraðið Syria Palestina árið 135. Við það fækkaði gyðingum mikið í landinu en þeir hurfu þó aldrei alveg. Á 7. öld unnu Arabar landið af Austrómverska ríkinu. Landið var undir stjórn múslima þar til krossferðirnar hófust undir lok 11. aldar. Ajúbídar lögðu landi svo undir sig árið 1187. Mamlúkaveldið í Egyptalandi lagði Mið-Austurlönd undir sig á 13. öld en Tyrkjaveldi sigraði það árið 1517. Á 19. öld varð til þjóðernissinnuð hreyfing síonista sem leit á Ísrael sem heimaland Gyðinga. Gyðingar hófu að flytjast til Palestínu í stórum stíl frá 1882.
Árið 1947 féllust Sameinuðu þjóðirnar á skiptingu Palestínu og stofnun tveggja ríkja, annars vegar Araba og hins vegar Gyðinga, með alþjóðlega stjórn yfir borginni Jerúsalem. Gyðingaskrifstofan í Ísrael féllst á skiptinguna en leiðtogar Araba höfnuðu henni. Næsta ár lýsti Gyðingaskrifstofan yfir stofnun sjálfstæðs Ísraels. Í kjölfar stríðs Araba og Ísraela 1948 lagði þetta ríki undir sig megnið af því landsvæði sem áður tilheyrði Palestínuumdæmi Breta, en Vesturbakkinn og Gasaströndin voru undir stjórn nærliggjandi Arabaríkja. Síðan þá hefur Ísrael háð nokkur stríð við nágrannaríki og hefur síðan í Sex daga stríðinu hernumið Vesturbakkann, Gasaströndina og Gólanhæðir. Ísrael hefur síðan í reynd innlimað Austur-Jerúsalem og Gólanhæðir, en ekki Vesturbakkann. Hernám Ísraels á svæðum Palestínumanna er lengsta herseta samtímasögunnar. Tilraunir til að leysa deilur Ísraela og Palestínumanna hafa hingað til verið árangurslausar, en Ísrael hefur engu að síður undirritað friðarsamninga við Egyptaland, Jórdaníu og Sameinuðu arabísku furstadæmin.
Grunnlög Ísraels skilgreina landið sem lýðveldi og Gyðingaríki og þjóðríki Gyðinga. Landið er annað tveggja ríkja í Mið-Austurlöndum þar sem stjórnarfarið er frjálslynt lýðræði (hitt ríkið er Túnis), með þingræði, fulltrúalýðræði og almennum kosningarétti. Forsætisráðherra Ísraels er stjórnarleiðtogi og Knessetið er löggjafinn. Ísrael er þróað land og á aðild að OECD. Það er í 31. sæti á listanum yfir lönd eftir vergri landsframleiðslu og er þróaðasta landið sem á í hernaðarátökum. Lífskjör eru þar þau mestu í Mið-Austurlöndum og landið er í efstu sætum yfir lönd eftir fjölda sem notið hefur herþjálfunar, fjölda sem lokið hefur háskólamenntun, hlutfalli landsframleiðslu sem varið er til rannsókna og þróunar, öryggi kvenna, lífslíkum, nýsköpun og hamingju.
Gagnrýnendur Ísraelsríkis hafa gjarnan sakað stjórn landsins um að viðhalda kynþáttaaðskilnaðarstefnu með langvarandi eða varanlegu hernámi sínu á landsvæðum sem heyra að nafninu til undir stjórn Palestínuríkis. Árin 2021 og 2022 gáfu Mannréttindavaktin og Amnesty International út skýrslur þar sem komist var að þeirri niðurstöðu að framgangur Ísraela gagnvart hernámssvæðum sínum í Palestínu félli undir lagalega skilgreiningu á kynþáttaaðskilnaðarstefnu í skilningi Rómarsamþykktar um Alþjóðlega sakamáladómstólinn.
Heiti
Á tímum bresku umdæmisstjórnarinnar var landið þekkt sem Palestína. Þegar landið fékk sjálfstæði árið 1948 tók það upp formlega heitið „Ísraelsríki“ (hebreska: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל Medīnat Yisrā'el; arabíska: دَوْلَة إِسْرَائِيل‎ Dawlat Isrāʼīl) eftir að öðrum uppástungum, eins og Eretz Israel („Ísraelsland“), Ever (eftir ættföðurnum Eber), Síon og Júdea, hafði verið hafnað eftir nokkra yfirlegu. David Ben-Gurion mælti fyrir notkun Ísraelsríkis sem var samþykkt með 6 atkvæðum gegn 3. Fljótlega eftir sjálfstæðisyfirlýsinguna ákvað ríkisstjórnin að nota „Ísraeli“ (enska: Israeli) yfir borgara landsins með formlegri yfirlýsingu utanríkisráðherrans Moshe Sharett.
Landið er líka þekkt sem „Landið helga“ vegna þess hve þar eru margir helgistaðir abrahamískra trúarbragða; gyðinga, kristinna, múslima og baháa. Í gegnum tíðina hefur það verið kallað ýmsum nöfnum, meðal annars Kanan, Djahi, Samaría, Júdea, Yehud, Syria Palestina og Suður-Sýrland.
Landfræði
Ísrael er eitt Botnalanda og er staðsett í Frjósama hálfmánanum. Landið liggur að austurströnd Miðjarðarhafs, með landamæri að Líbanon í norðri, Sýrlandi í norðaustri, Jórdaníu og Vesturbakkanum í austri og Egyptalandi og Gasaströndinni í suðvestri. Það er milli 29 og 34° N og 34 og 36° A.
Landsvæði Ísraels eftir Vopnahléssamningana 1949, án alls þess sem landið lagði undir sig í Sex daga stríðinu 1967, er um 20.770 ferkílómetrar að stærð og 2% þess er vatn. Landið er langt og mjótt, 400 km frá norðri til suðurs en aðeins 100 km frá austri til vesturs þar sem það er breiðast, og landhelgi landsins er tvöföld stærð þess. Landsvæðið sem er undir stjórn Ísraels, þar á meðal hernumdu svæðin og Heimastjórnarsvæði Palestínumanna, er 27.799 ferkílómetrar.
Þótt landið sé ekki stórt er Ísrael landfræðilega fjölbreytt land; frá Negeveyðimörkinni í suðri að hinum frjósama Jezreel-dal inni í landi, fjalllendið í Galíleu og Karmelfjall og Gólanhæðir í norðri. Langflestir íbúar landsins búa á strandsléttu Ísraels við strönd Miðjarðarhafsins. Austan við miðhálendið er Jórdandalurinn sem er hluti af Sigdalnum mikla. Áin Jórdan rennur um dalinn frá Hermonfjalli gegnum Húladal og Genesaretvatn út í Dauðahaf, sem er lægsti punktur á þurrlendi jarðar. Sunnar er eyðimörkin Arabah sem nær að Elíatflóa við Rauðahaf. Uppblástursgígar, makhteshim, eru sérkenni í landslagi Ísraels og Sínaískaga. Stærsti gígur heims af þessu tagi er Makhtesh Ramon í Negeveyðimörkinni, 40 km að lengd og 8 km á breidd.
Veðurfar
thumb|right|Loftslagsbelti í Ísrael. Veðurfar í Ísrael er mjög breytilegt eftir svæðum. Á strandsvæðum eins og við Tel Aviv og Haífa er dæmigert Miðjarðarhafsloftslag með svölum og rökum vetrum og löngum heitum sumrum. Inni í landi, í kringum Beersheba og Norður-Negev er hálfþurrt loftslag með heitum sumrum, svölum vetrum og færri úrkomudögum en við ströndina. Í Suður-Negev og Arava er eyðimerkurloftslag þar sem sumrin eru mjög heit og þurr og veturnir hlýir, með nokkrum úrkomudögum. Hæsti hiti sem mælst hefur í Asíu, 54°C mældist á kibbútsinum Tirat Zvi í dal Jórdanárinnar árið 1942.
Veðrið í fjalllendi í Ísrael getur svo verið mjög vindasamt og kalt. Á svæðum í meira en 750 metra hæð yfir sjávarmáli (eins og Jerúsalem) snjóar venjulega að minnsta kosti einu sinni á ári. Úrkoma er sjaldgæf í Ísrael frá maí til september. Þar sem landið hefur takmörkuð vatnsból hafa ýmis ráð til að spara vatn verið tekin upp, eins og dreypiáveita. Ísraelar nýta sér sólarljós til raforkuframleiðslu með sólarorkuverum. Ásamt Kýpur er Ísrael það land sem framleiðir mesta sólarorku á íbúa.
Stjórnsýslueiningar
thumb|right|Kort sem sýnir umdæmi Ísraels með heitum á ensku. Ísrael er skipt í sex umdæmi (מחוזות mehozot, et. mahoz): Miðumdæmi, Haífaumdæmi, Jerúsalemumdæmi, Norðurumdæmi, Suðurumdæmi og Tel Aviv-umdæmi, auk Júdeu og Samaríu á Vesturbakkanum. Yfirráð Ísraels yfir Vesturbakkanum og hluta Jerúsalem- og Norðurumdæmis eru ekki viðurkennd af alþjóðasamfélaginu. Umdæmin skiptast í fimmtán undirumdæmi (נפות nafot, et. nafa) sem aftur skiptast í um 50 landsvæði.
Tungumál
Ísrael er land innflytjenda, svo mörg mál eru töluð í landinu. Vegna mikils fjölda innflytjenda frá fyrrum Sovétlýðveldum og Eþíópíu eru rússneska og amharíska töluð af stórum hópum. Yfir milljón rússneskumælandi innflytjendur hafa flust til Ísraels frá fyrrum aðildarríkjum Sovétríkjanna og löndum í Austurblokkinni frá 1990 og yfir 130.000 eþíópískir gyðingar fluttu til landsins 1984 og 1991. Um 700.000 Ísraelar sem fluttust til landsins frá Frakklandi og Norður-Afríku tala frönsku sem fyrsta mál. Enska var opinbert mál í landinu meðan á umboðsstjórn Breta í Palestínu stóð, en missti þá stöðu eftir stofnun Ísraels. Hún hefur þó enn hálfopinbera stöðu eins og sést af götuskiltum, sem eru á þremur tungumálum: hebresku, arabísku og ensku. Enskukunnátta er nokkuð almenn og enska er kennd frá unga aldri í skólum. Háskólar í Ísrael bjóða einnig upp á námskeið á ensku.
Í sveitinni/ Konni flautar
Í sveitinni/ Konni flautar er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1959. Á henni flytja Konni og Skafti Ólafsson tvö lög. Hljómsveit Jan Morávek leikur undir.
Greind
Greind hefur verið skilgreind á marga vegu: það hæfileikarými fyrir afhverfingu, rökfærslu, skilning, sjálfskennd, tilfinningalega vitneskju, rökleiðslu, skiplagningu, sköpnargáfu, gagnrýna hugsun og verkefnalausnir. Almennt er hægt að lýsa henni sem getuna til að skynja eða draga ályktun um upplýsingar, geyma þær upplýsingar sem vitneskju sem getur verið notuð seinna gegn aðlögunarhegðun innan umhverfis eða samhengi.
Afhöfðun
thumb|right|250px|[[Trérista af afhöfðun með sverði frá árinu 1552.]] Afhöfðun er aftökuaðferð þar sem höfuð sakamannsins er skilið frá líkamanum með höggvopni eins og sverði eða öxi, eða þar til gerðu tæki eins og fallöxi. Það að höggva höfuð af manni kallast að hálshöggva eða að afhöfða.
Frá alda öðli virðist afhöfðun víða hafa verið talin sú líflátsaðferð sem gerði mönnum kleift að „deyja með sæmd“ og var því oftar en ekki beitt þegar sá sem lífláta átti var af háum stigum eða hermaður. Aðrir voru fremur hengdir eða brenndir. Nefna má að Páll postuli var hálshöggvinn þar sem hann var rómverskur borgari en almúgamenn og gyðingar voru krossfestir eða þeim varpað fyrir ljón.
Afhöfðun hefur verið talin skjótari og sársaukaminni aftökuaðferð en flestar aðrar, það er að segja ef sverðið eða öxin er beitt og böðullinn vandanum vaxinn, svo að hinn dauðadæmdi lætur lífið við fyrsta högg. Á því gat þó verið misbrestur og stundum þurfti mörg högg til að afhöfða fólk. Það var ein af ástæðunum til þess að fallöxin var fundin upp, hún átti að svara kalli um skjóta og sársaukalausa aftöku sem ekki krafðist mikillar færni böðulsins. Yfirleitt er hún talin hafa verið fundin upp af Joseph Guillotin lækni skömmu fyrir frönsku byltinguna en svipað tæki hafði þó verið í notkun í Halifax í Yorkshire frá því seint á 13. öld til 1650.
Stundum var höfuðið af þeim sem hálshöggvinn var sett á stjaka og látið vera þar uns það rotnaði. Einnig kom fyrir að höfuð var höggvið af mönnum eftir dauðann og „gengið milli bols og höfuðs“ og lík jafnvel grafin upp til að höggva af þeim höfuðið. Var það gert til að koma í veg fyrir að hinn látni gengi aftur og var höfuðið þá oft sett við rassinn áður en líkið var grafið að nýju.
Alpasteingeit
Alpasteingeit (Capra ibex) er undirtegund steingeitar sem lifir í Alpafjöllum. Búsvæði er í bröttum hlíðum nálægt snjólínu. Alpasteingeitur eru félagsdýr en kynin eru þó aðskilin nema á mökunartíma. Karldýrin eru stærri og með sveigð, stærri horn. Feldurinn er brúngrár og er hausinn styttri en á öðrum steingeitum. Lífaldur er allt að 19 ár.
Tegundin var í útrýmingarhættu eftir að hafa verið útrýmt af stórum svæðum á 19. öld. Eina búsvæðið var í Piemonte á Ítalíu og Gran Paradiso-þjóðgarðinum sem stofnaður var 1922. Frá þeim svæðum hefur tegundin verið flutt til annarra svæða í Ölpunum.
Endurreisnarstíflan
thumb|Líkan af fyrirhuguðu uppistöðulóni Endurreisnarstíflunnar. Endurreisnarstíflan í Eþíópíu (á ensku Grand Ethiopian Renaissance Dam, skammstafað GERD) er vatnsaflsvirkjun sem stíflar ána Bláu Níl sem fellur í Níl. Langvinnar deilur hafa verið milli ríkisstjórna Eþíópíu annars vegar og Egyptalands og Súdan hins vegar um stífluna vegna hugsanlegs vatnsskorts af völdum stíflunnar. Smíði stíflunnar hófst árið 2011. Stíflan er í Benishangul-Gumuz héraðinu í Eþíópíu um það bil 15 km fyrir austan landamæri við Súdan. Áætluð stærð virkunarinnar er 6.45 GW og verður stíflan stærsta vatnsaflsvirkjun í Afríku þegar hún verður tilbúin og sjöunda stærsta vatnsaflsvirkun jarðar.
Frönsk stjórnsýsla utan Evrópu
alt=Kort af frönsku stjórnsýslusvæðunum handanhafs.  |thumb| Kort af frönsku stjórnsýslusvæðunum handanhafs.  Að auki hefur Frakkland haldið úti landakröfum á [[Suðurskautslandið|Suðurskautslandi. ]] Stjórnsýslustig í Frakklandi eru mörg. Ríkið skiptist í 18 stjórnsýsluhéruð, 13 héruð í Evrópu og 5 utan álfunnar svonefnd „handanhafshéruð“. Stjórnsýsluhéruð Frakklands skiptast síðan í 101 sýslu. Þær skiptast síðan í 342 sýsluhverfi (franska: arrondissements). Þau hafa enga kjörna fulltrúa og þjóna eingöngu tæknilegu hlutverki í skipulagi ríkisstofnana. Sýsluhverfin skiptast síðan niður í 4.035 kantónur (franska: cantons) sem eru fyrst og fremst kosningakjördæmi. Sýsluhverfin skiptast einnig í 36.682 sveitarfélög (franska: communes) er hafa kjörinnar sveitastjórnir.
Héruðin, sýslurnar og sveitarfélögin kallast „umdæmi“ (franska: collectivités territoriales), en það þýðir að þau hafa á að skipa bæði kjörnum fulltrúum og framkvæmdavaldi ólíkt því sem gildir um sýsluhverfin og kantónurnar.
Fimm af ofangreindum sýslum eru svonefndar „handanhafssýslur“ er falla saman við handanhafshéruðin fimm. Þau eru fullgildur hluti Frakklands (og þar með Evrópusambandsins) og hafa þannig að mestu sömu stöðu og sýslur á meginlandi Frakklands.
Lagaleg staða umdæmanna og íbúa þeirra
Þessi frönsku stjórnsýslusvæði utan meginlands Evrópu eru aðallega leifar frá franska nýlendutímanum. Þau hafa mismunandi lagalega stöðu og mismikið sjálfstæði en eiga öll fulltrúa á franska þjóðþinginu (utan þeirra svæða er ekki hafa fasta búsetu). Borgarar þessara svæða hafa franskan ríkisborgararétt, kjósa forseta Frakklands og geta kosið til Evrópuþingsins (franskir ríkisborgarar búsettir erlendis kjósa í sérstöku handanhafskjördæmi).
Handanhafshéruð Frakklands
Handahafshéruð Frakklands eru fimm (Franska: département d’outre-mer (DOM)):
Hin sameiginlegu frönsku landsvæði
Hin sameiginlegu frönsku handanhafssvæði (franska: collectivité d'outre-mer eða COM), teljast líkt og stjórnsýsluhéruðin, fyrsta stjórnsýslusvið Frakklands. Þau hafa engu að síður ákveðna stöðu innan stjórnsýslunnar. Til þessara svæða teljast nokkrar fyrrverandi nýlendur Frakka og nokkur önnur frönsk landssvæði
Handanhafssvæði Frakklands
Handanhafssvæði (franska: Territoire d'outre-mer eða TOM) er eitt stjórnsýslustiga Frakklands. Það nær yfir í Suður-Indlandshafi. Þetta er frábrugðið öðrum öðrum stjórnsýslustigum Frakka á erlendri grund (franska: Département d'outre-mer eða DOM), en vegna sameiginlegra einkenna er oft vísað til DOM, TOM og annarra erlendra franskra stjórnsýslueininga, sem DOM/TOM. Þessi landssvæðin teljast óaðskiljanlegur hluti franska lýðveldisins.
Á þessum frönskum yfirráðasvæðum í Kyrrahafi er þannig enn í gildi svonefndur Kyrrahafsfranki, en verðgildi hans er tengt gengi evru.
Feidías
Feidías eða Fidías (forngrísku Φειδίας) (um 491 f.Kr. - 430 f.Kr.) var aþenskur myndhöggvari. Hann er almennt talinn hafa verið merkasti myndhöggvari fornaldar.
Feidías hannaði Meyjarhofið á Akrópólíshæð í Aþenu og Seifsstyttuna í Ólympíu. Í Aþenu var Feidías ráðinn til verka af Períklesi, sem greiddi honum laun úr sjóði Deleyska sjóbandalagsins.
Physical Graffiti
Physical Graffiti er sjötta breiðskífa bresku hljómsveitarinnar Led Zeppelin. Hljómplatan var gefin út 24. febrúar 1975 af Swan Song. Platan var tvöföld. Tökur á plötunni töfðust nokkuð vegna þess að bassa-/hljómborðsleikarinn John Paul Jones íhugaði að fara frá hljómsveitinni.
Eintæk vörpun
Eintæk vörpun er vörpun sem hefur þann eiginleika að ólík stök í formengi hennar varpast í ólík stök í bakmenginu. Ef x er stak í formengi vörpunarinnar f þá gildir:
Vörpun sem er bæði eintæk og átæk kallast gagntæk vörpun.
Jón Gentleman
Jón Gentleman eða Jón Gentilmaður (d. 1617), sem hét réttu nafni James Gentleman og var frá Southwold í Englandi, var sjóræningi og ribbaldi sem rændi ásamt félaga sínum William Clark í Vestmannaeyjum sumarið 1614.
Örlög sjóræningjanna urðu þau að þeir voru teknir höndum í Englandi nokkru síðar, dregnir fyrir dóm og hengdir, meðal annars fyrir ránið í Vestmannaeyjum, en Danakonungur hafði skrifað Jakob 1. Englandskonungi kvörtunarbréf vegna ránanna.
Eyjamenn endurheimtu þó kirkjuklukkuna því Jakob 1. lét senda hana til baka, en áletrun á klukkunni gaf til kynna hvaðan hún var.
Séra Jón Þorsteinsson píslarvottur, sem drepinn var í Tyrkjaráninu, hélt því fram að Vestmannaeyingar hefðu kallað ránin yfir sig sjálfir með óguðlegu líferni og orti kvæði um atburðina.
Skúrkur
thumb|right|Skúrkur Skúrkur, illmenni eða varmenni er staðalpersóna í skáldskap sem er andstæða hetjunnar. Skúrkurinn fremur glæpi og illvirki og verður þannig andstæðingur hetjunnar sem þarf að sigrast á honum með hugrekki, ná þannig réttlæti og endurheimta jafnvægi í sögunni. Hlutverk skúrksins er að hindra hetjuna, til dæmis með blekkingum, ofríki eða svikum. Dæmigerðir eiginleikar skúrka eru sjálfselska, ókurteisi, heimska, grimmd, slægð og siðleysi. Oft er persóna skúrksins í skáldskap margræð þannig að skilin milli góðs og ills verða óskýr, og ástæður athafna skúrksins geta verið siðferðilega réttar, þótt útkoman sé vafasöm. Margir skúrkar hafa orðið að ástsælustu persónum bókmenntasögunnar. Dæmi um staðalpersónur skúrksins eru illi snillingurinn, brjálaði vísindamaðurinn, spillti aðalsmaðurinn, tálkvendið, vonda stjúpan, nornin og skrímslið. Meðal þekktra skúrka bókmenntasögunnar má nefna Salóme, Morgan le Fay, Mefistófeles, Dr. Frankenstein, Dr. Moreau, Bláskegg, Lex Luthor, Dr. Blofeld og Voldemort.
Brighton & Hove Albion
thumb|250px|right|Falmer Stadium árið 2011. thumb|250px|right|Brighton á móti Spurs árið 2011. thumb|250px|right|Amex Stadium í Falmer.
Saga
Brighton & Hove Albion var stofnað árið 1901, þá undir nafninu Brighton & Hove United en því var fljótlega breytt í núverandi mynd. Félaginu var ætlað að leysa af hólmi Brighton & Hove Rangers, sem orðið hafði gjaldþrota skömmu áður. Nýja félagið tók sæti Rangers-liðsins í Southern League, sem var öflug deildarkeppni rekin til hliðar við Ensku deildina. Brighton vann Southern League keppnistímabilið 1909-10.
Fyrstu fimm árin sem keppt var um Samfélagsskjöldinn (e. FA Community Shield) mættust þar sigurlið ensku deildarinnar og Southern League. Brighton vann sigur á Aston Villa árið 1910 og er því eina liðið í sögu keppninnar til að hafa orðið meistari án þess að vinna ensku deildarkeppnina eða bikarinn.
Árin með Mike Bamber
Athafnamaðurinn Mike Bamber festi kaup á Brighton árið 1972 og hélt um valdataumana í meira en áratug. Liðið féll niður úr B-deildinni eftir aðeins eitt keppnistímabil vorið 1973 en Bamber hugðist koma því strax aftur upp. Hann réð Brian Clough sem knattspyrnustjóra en hann var um þær mundir talinn efnilegasti stjóri Englands og hafði gert Derby County að meisturum. Ráðningin stóð ekki undir væntingum og varð Clough skammlífur í stjórastólnum.
Betur tókst til við ráðningu á gömlu landsliðskempunni Alan Mullery sem stýrði Brighton frá 1976 til 1981 og fór með liðið upp í efstu deild vorið 1979 í fyrsta sinn. Árin meðal þeirra bestu urðu fjögur og náði Brighton best þrettánda sæti. Leiktíðin 1982-83 varð mikil rússíbanareið þar sem liðið vann sigrá á bæði Manchester United og Arsenal en endaði þó í botnsætinu. Árið varð þó minnisstæðast fyrir frammistöðuna í bikarkeppninni þar sem liðið komst í fyrsta sinn í úrslitaleikinn og mætti þar Manchest United. Liðin skildu jöfn 2:2 þar sem Gordon Smith mistókst að tryggja Brighton frægan sigur þar sem hann misnotaði dauðafæri á síðustu andartökum framlengingarinnar. Nýr leikur fór fram og þar sigraði Manchester-liðið með fjórum mörkum gegn engu.
Eyðimerkurganga
Næstu ár eftir fallið úr efstu deild tók Brighton að sogast neðar og neðar í deildarkeppninni. Liðið flakkaði milli B-deildar og C-deildar og fór alla leið niður í D-deild þar sem það endaði árin 1997 og 1998 í næstneðsta sæti og var því nærri fallið úr deildarkeppninni. Á þessum árum neyddist félagið til að selja heimavöll sinn og leika leiki sína á heimavelli Gillingham víðs fjarri Brighton.
Um aldamótin tók að rofa til í fjármálunum og liðið fór að skríða upp deildirnar á nýjan leik. Það átti tvö ár í B-deildinni 2004-05 og 2005-06 og komst þangað aftur á árinu 2011. Eftir sex ára dvöl í næstefstu deild komst Brighton aftur í hóp þeirra bestu eftir að hafa náð öðru sæti í B-deildinni vorið 2017.
Frá 2017
Liðið hóf frumraun sína í ensku úrvalsdeildinni árið 2017.
Eftir að hafa naumlega sloppið við fall var Chris Hughton stjóri liðsins látinn fara eftir tímabilið 2018-2019 þegar liðið var 2 stigum frá fallsæti. Graham Potter sem þjálfaði Östersund í Svíþjóð tók við af honum og var frá 2019-2022.
Tímabilið 2022-2023 náði liðið sæti í evrópukeppni í fyrsta sinn.
Æðeyjarviti
Æðeyjarviti er viti í Ísafjarðardjúpi. Hann er 12,8 m hár og var byggður árið 1944 og tekinn í notkun árið 1949. Vitinn var lýstur með gasljósi fram til ársins 1988 er hann var rafvæddur. Axel Sveinsson verkfræðingur hannaði vitann.
Keilugreni
Picea alcoquiana er grenitegund einlend í Japan.
Undirtegundir
Picea alcoquiana skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
21
Árið 21 (XXI í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á miðvikudegi.
Dáin
20er
Háský
Háský er flokkur skýja, sem eru í yfir 6 kílómetra hæð yfir sjávarmáli. Algeng háský eru klósigar, blika og maríutásur.
Michael Baur
Michael Baur (fæddur 16. apríl 1969) er austurrískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 40 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Íslensku barnabókaverðlaunin
Íslensku barnabókaverðlaunin eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru árlega af Verðlaunasjóði íslenskra barnabóka sem rithöfundurinn Ármann Kr. Einarsson stofnaði í samvinnu við Vöku-Helgafell árið 1985. Verðlaunin eru veitt fyrir áður óbirt handrit að skáldsögu fyrir börn og unglinga eða myndskreyttri barnabók sem er skilað inn í upphafi árs. Verðlaunabókin er síðan gefin út af Vöku-Helgafelli (nú innan Forlagsins) og kynnt um haustið. Tvisvar (1995 og 2006) hafa tvær bækur hlotið verðlaunin.
A.F.C. Bournemouth
A.F.C. Bournemouth er enskt knattspyrnulið frá Bournemouth í Dorset. Liðið hóf frumraun sína í ensku úrvalsdeildinni árið 2015 og spilaði 5 tímabil þar undir stjórn Eddie Howe sem nú stýrir Newcastle United. Frá 2020 til 2022 spilaði liðið í ensku meistaradeildinni. Liðið komst aftur í úrvalsdeildina 2022.
Annað ráðuneyti Geirs Haarde
Önnur ríkisstjórn Geirs H. Haarde var ríkisstjórn Íslands ríkisstjórn Íslands frá 24. maí 2007 til 1. febrúar 2009. Í henni sátu ráðherrar frá Sjálfstæðisflokki og Samfylkingunni. Hún tók við völdum 24. maí 2007 í kjölfar þess að Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur ákváðu að slíta samstarfi sínu vegna naums þingmeirihluta eftir Alþingiskosningarnar 2007. Ríkisstjórnin hafði einn rúmasta meirihluta sem ríkisstjórn hefur haft á Alþingi, 43 menn en einungis 20 þingmenn voru í stjórnarandstöðu.
Stór hluti viðræðnanna í aðdraganda stjórnarmyndunarinnar fór fram á Þingvöllum og þar undirrituðu formenn stjórnarflokkana jafnframt stjórnarsáttmálann 23. maí 2007. Þess vegna hefur stjórnin verið kölluð Þingvallastjórnin.
Geir H. Haarde baðst lausnar fyrir ríkisstjórnina 26. janúar 2009 vegna erfiðleika í samstarfi flokkanna í kjölfar hruns íslenska bankakerfisins í október 2008. Samfylkingin myndaði í kjölfarið minnihlutastjórn með Vinstrihreyfingunni - grænu framboði sem tók við völdum 1. febrúar 2009.
Ráðherrar stjórnarinnar voru:
Ormus
thumb|250px|Búningar frá Ormus á 17. öld.
Ormus (Ormuz, Ohrmuzd, Hormuz, Ohrmazd) var konungsríki við Persaflóa, við Hormuz-sund, frá 1200 til 1600. Höfuðstaður ríkisins með sama nafn, lá á eynni Hormuz, var mikilvægur verslunarstaður á verslunarleiðinni til Indlands með einni af mikilvægustu höfnunum í Mið-Austurlöndum.
Með því að stjórna þrælaverslun milli Arabíuskaga, Afríku og Persíu var unnt að setja á stofn borgríki á 13. öld.
Frá 1515 til 1622 höfðu Portúgalir stjórn yfir staðnum. Óman nær þar yfirráðum um miðja 17. öld og síðar lenti það undir persneska kónginum.
22
Árið 22 (XXII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á fimmtudegi.
Dáin
20er
Regis Philbin
thumb|Philbin árið [[2009]] Regis Francis Xavier Philbin (f. 25. ágúst 1931; d. 24. júlí 2020) var bandarískur leikari.
Regnþykkni
Regnþykkni (latína: Nimbostratus) er tegund miðskýja (af sumum talið til lágskýja), sem rignir úr og getur teygt sig í allt að 12 kílómetra hæð. Erfitt getur verið að greina á milli regnþykknis og grábliku.
Cyril Ramaphosa
Matamela Cyril Ramaphosa (f. 17. nóvember 1952) er suður-afrískur stjórnmálamaður sem er fimmti og núverandi forseti Suður-Afríku. Hann varð forseti eftir að Jacob Zuma sagði af sér. Hann hafði áður verið baráttumaður gegn aðskilnaðarstefnunni í Suður-Afríku, verkalýðsleiðtogi og viðskiptajöfur. Ramaphosa hafði verið varaforseti Zuma frá 2014 til 2018 og aðalræðismaður Íslands í Jóhannesarborg. Hann var kjörinn forseti Afríska þjóðarráðsins á 54. flokksþingi þess í desember árið 2017. Hann er einnig fyrrverandi formaður áætlananefndar Suður-Afríku, sem sér um framtíðaráætlanir sem miða að því að fylkja Suður-Afríkumönnum að baki „sameiginlegum markmiðum og forgangsröðun til að styrkja langtímaþróun landsins“. Ramaphosa tilheyrir Venda-þjóðarbrotinu og er fyrsti forseti landsins af því þjóðerni.
Ramaphosa hefur verið kallaður „slyngur samningamaður“. Hann var helsti samningamaður Afríska þjóðarráðsins við lýðræðisvæðingu Suður-Afríku. Ramaphosa byggði upp stærstu og voldugustu verkalýðssamtök í Suður Afríku – Þjóðarsamband námuverkamanna (National Union of Mineworkers eða NUM). Hann lék lykilhlutverk ásamt Roelf Meyer úr Þjóðarflokknum í að semja um friðsamleg endalok aðskilnaðarstefnunnar og fyrstu lýðræðislegu kosningar landsins árið 1994. Nelson Mandela mælti með Ramaphosa sem eftirmanni sínum á forsetastól landsins en talið er að hann hafi að endingu látið undan þrýstingi og valið Thabo Mbeki sem eftirmann sinn þótt Ramaphosa hafi notið meiri almannahylli. Ramaphosa er kunnur viðskiptajöfur og talið er að auðæfi hans nemi um 6,4 milljónum suður-afrískra randa. Hann hefur meðal annars verið eignaraðili í McDonald's-skyndibitakeðjunni í Suður-Afríku, framkvæmdastjóri fjarskiptafyrirtækisins MTN Group og meðlimur í framkvæmdastjórn fyrirtækisins Lonmin.
Óskar 1. Svíakonungur
thumb|right|Óskar Svíakonungur; málverk frá 1821, þegar hann var krónprins. Óskar 1. (Joseph François Oscar Bernadotte, á sænsku Josef Frans Oskar, 4. júlí 1799 – 8. júlí 1859) var konungur Svíþjóðar og Noregs frá 1844 til dauðadags. Hann var franskur að uppruna en varð erfðaprins þegar faðir hans var valinn krónprins Svíþjóðar í ágúst 1810.
Cyril Ramaphosa
Frá því að Ramaphosa varð forseti hefur hann lagt áherslu á landeignarumbætur í Suður-Afríku. Þrátt fyrir lok aðskilnaðarstefnunnar er mikill meirihluti besta ræktarlandsins í Suður-Afríku í enn höndum hvíta minnihlutans. Þessi misskipting er mörgum Suður-Afríkumönnum bitbein og líta þeir á þetta sem arfleifð kynþáttamismununar aðskilnaðartímans. Stefna Ramaphosa hefur verið sú að gera breytingar á stjórnarskrá landsins til þess að leyfa ríkisstjórninni að taka jarðir hvítra landeigenda eignarnámi án endurgjalds. Stefna Ramaphosa er ekki óumdeild og hefur Thabo Mbeki, fyrrverandi forseti landsins, meðal annars gagnrýnt stefnubreytinguna.
Óskar 1. Svíakonungur
Fjölskylda
Óskar var mikill kvennamaður, átti hjákonur og gekkst við þremur lausaleiksbörnum sínum. Hjónaband hans og Jósefínu er sagt hafa verið hamingjusamt framan af en eftir að hún uppgötvaði framhjáhaldið gat hún ekki fyrirgefið honum og samband þeirra var því stirt.
Óskar var heilsuveill, einkum síðustu árin sem hann lifði, og 1857 var hann svo illa haldinn að í samráði við lækna sína lagði hann af allar konungsskyldur og Karl krónprins varð ríkisstjóri. Óskar 1. lést tveimur árum síðar, nokkrum dögum eftir sextugsafmæli sitt.
Oscar Lewis
Oscar Lewis (25. desember 1914 – 16. desember 1970) var bandarískur mannfræðingur. Hann er einkum þekktur fyrir kenningu sem hann setti fram um menningu fátækra. Hann taldi að fólk sem elst upp við fátækt tileinki sér ákveðin gildi eða hegðunarmynstur sem hjálpar því að glíma við ýmis vandamál, en þessi sömu gildi gera það einnig að verkum að fátæku fólki gengur erfiðlega að brjótast úr fátækt. Lewis taldi meðal annars sterk fjölskyldubönd og það að lifa í núinu slík gildi. Kenning Lewis hefur verið umdeild.
Wayne Rooney
Wayne Mark Rooney''' (fæddur 24. október 1985 í Liverpool) er enskur fyrrum knattspyrnumaður og núverandi knattspyrnustjóri. Hann hóf feril sinn hjá Everton en var keyptur sumarið 2004 til Manchester United á 25,6 milljónir. Rooney er markahæsti leikmaður United frá upphafi og var sá markahæsti fyrir enska landsliðið þar til Harry Kane tók fram úr honum.
Upphafsár
Wayne Rooney fæddist þann 24. október árið 1985 í Liverpool, Englandi. Faðir hans er Thomas Rooney og móðir hans Jeanette Marie Rooney og á Wayne tvo bræður, þá Graham og John Hann ólst upp á sínum uppvaxtarárum sem stuðnigsmaður Everton.
Everton
Rooney hóf feril sinn hjá Everton aðeins 11 ára gamall og þótti gríðarlega efnilegur. Hann spilaði sinn fyrsta leik með aðalliði Everton gegn Arsenal, þá aðeins 16 ára. Hann skoraði í þeim leik og varð yngsti markaskorari ensku úrvalsdeildarinnar á þeim tíma.
2004-05
Rooney skoraði þrennu í fyrsta leik sínum fyrir Manchester United gegn Fenerbahçe í semptember 2004. Þrátt fyrir góða byrjun varð þetta tímabil titlalaust hjá United sem lenti í þriðja sæti í deildinni og komst ekki lengra en í 16-liða úrslit í Meistaradeild Evrópu. Þeim gekk betur í bikarkeppnunum, en þar duttu þeir út í undanúrslitum deildarbikarsins eftir að hafa tapað fyrir Chelsea FC. Þeir töpuðu svo fyrir Arsenal í vítaspyrnukeppni í úrslitaleik enska bikarsins. Rooney náði þó að skora 11 mörkum í deildinni og var valinn besti ungi leikmaður tímabilsins.
2005-06
Á tímabilinu 2005-06 vann Rooney sinn fyrsta bikar með félaginu þegar United bar 4 - 0 sigurorð á Wigan í úrslitum deildarbikarsins. Skoraði Rooney tvö mörk og var hann valinn maður leiksins að honum loknum. United endaði í öðru sæti úrvalsdeildarinnar, 8 stigum á eftir Chelsea. Þetta tímabil náði Rooney að bæta sig í markaskorun og endaði hann með 16 mörk í lok leiktíðar.
2006-07
Þetta tímabil náðu Manchester United loks að endurheimta Englandsmeistarartitilinn og enduðu þeir 7 stigum ofar en Chelsea. Rooney átti góðan þátt í því þar sem hann skoraði 14 deildarmörk á tímabilinu.
2007-08
thumb|upright|Rooney í leik gegn Everton í nóvember 2009. Rooney varð fyrir miklum meiðslum tímabilið 2007-08 og missti af 10 leikjum. Hann náði þó að skora 18 mörk (12 í deildinni) en United varði Englandsmeistaratitilinn þetta árið. Þeir unnu líka Meistaradeild Evrópu eftir að hafa sigrað Chelsea í vítaspyrnukeppni á dramatískan hátt, 6 - 5.
2009-10
Rooney byrjaði tímabilið með því að skora gegn Chelsea í leiknum um Samfélagsskjöldinn. Hann var síðan aftur á ferðinni gegn Birmingham City í opnunarleik keppnistímabilsins. Hann skoraði 26 mörk í deildinni þetta árið og var valinn leikmaður tímabilsins. Hann skoraði í sigurleik United gegn Aston Villa í úrslitum deildarbikarsins. Varð það eini bikarinn sem United vann en þeir urðu einu stigi á eftir Chelsea sem vann deildina. United datt síðan úr leik í Meistaradeildinni í 8-liða úrslitum eftir að hafa tapað gegn Bayern München á útimarkareglunni.
2010-11
Rooney byrjaði tímabilið illa. Um tíma íhugaði hann að fara til Real Madrid, Chelsea eða Manchester City. Þó ákvað hann að lokum að halda kyrru fyrir. Hann er búin að vera lengi meiddur.
2017-2018
Rooney sneri aftur til Everton fyrir tímabilið 2017-2018. Í fyrstu tveimur leikjum sínum skoraði hann mark og varð annar maður úrvalsdeildarinnar til að skora 200 mörk.
DC United
Í júní 2018 skrifaði Rooney undir samning við bandaríska liðið DC United frá Washington D.C.. Hann var þar þangað til haustsins 2019. Fyrir liðið skoraði hann 23 mörk og átti 15 stoðsendingar í 48 leikjum. DC Unieted komst í úrslitakeppnina bæði tímabil Rooneys en var slegið út í fyrstu umferð einnig í bæði skiptin. 12. júlí 2022 var tilkynnt að DC United hefði ráðið Rooney sem aðalþjálfara liðsins.
Derby County
Rooney gerðist aðstoðarþjálfari og leikmaður Derby County í ensku meistaradeildinni í janúar 2020. Hann varð aðalþjálfari ári síðar. Derby hlaut refsistig tímabilið 2021-2022 fyrir fjárhagsstöðu og féll í kjölfarið í League One. Rooney hætti með liðið nokkru síðar.
Landsliðsferill
Rooney varð yngsti leikmaðurinn til að leika fyrir England þegar Englendingar öttu kappi við Ástralska landsliðið í vináttu landsleik þann 12. febrúar 2003, þá 17 ára. Theo Walcott, leikmaður Arsenal, bætti það met um 63 daga í júní 2006. Rooney hætti í landsliðinu árið 2017 og skoraði hann alls 53 mörk með því. Aftur á móti fékk hann heiðurskveðju í landsleik gegn Bandaríkjunum árið 2018 þar sem lítið hafði farið fyrir fyrri kveðju hans.
EM 2004
Fyrsta mót Rooney með enska landsliðinu var EM 2004 í Portúgal. Náðu Englendingar að komast í átta liða úrslit en þar duttu þeir út fyrir Portúgölum í vítaspyrnukeppni.
HM 2006
Rooney var síðan valinn í hópinn fyrir HM 2006 í Þýskalandi. Þar duttu þeir aftur út fyrir Portúgölum í átta liða úrslitum, og aftur í vítaspyrnukeppni. Rooney er mest minnst frá þessu móti fyrir að hafa fengið rautt spjald gegn Portúgölum eftir að Cristiano Ronaldo, þáverandi samherji hans hjá Manchester United, fiskaði hann út af fyrir að hafa stappað á Ricardo Carvalho.
HM 2010
Á HM 2010 í Suður-Afríku vegnaði Rooney og félögum hins vegar ekki vel en þeir duttu út fyrir Þjóðverjum eftir 4-1 tap í sextán liða úrslitum.
EM 2012
Rooney skoraði 3 mörk í keppninni. Hann hlaut rautt spjald fyrir tæklingu gegn Króatíu og hlaut 3 leikja bann. Rooney spilaði í 8 liða úrslitum þegar England féll úr keppni og skoraði þar mark.
HM 2014
Rooney skoraði fyrsta HM-mark sitt í tapi gegn Úrúgvæ. England komst ekki áfram úr riðlakeppninni.
Ferilsyfirlit
''Síðast yfirfarið þann 8. desember 2010''
Hryðjuverkaárásirnar í París nóvember 2015
thumbnail|Kort af árásarstöðunum.
Að kvöldi 13. nóvember 2015 hófst röð hryðjuverka í París og Saint-Denis í Frakklandi. Meðal annarra árása voru sex skotaárásir og þrjár sprengjuárásir samtímis. Sprengjur sprungu við íþróttavöllinn Stade de France í Norður-París kl. 21:16 þar sem fram fór vináttulandsleikur á milli Þýskalands og Frakklands. Meðal áhorfenda á leiknum var forseti Frakklands François Hollande og fluttu öryggisverðir hann strax á öruggan stað. Í hverfum 10 og 11 létust margir í skotaárásum. Mannskæðasta árásin var í Bataclan-leikhúsi þar sem skotið var á áhorfendur á tónleikum þar sem bandaríska hljómsveitin Eagles of Death Metal kom fram. Nokkrum áhorfendum var haldið í gíslingu þangað til pattstaða við lögreglumenn sem stóð yfir í hálftíma leystist skömmu eftir miðnætti þann 14. nóvember.
130 manns létust og hundruðir særðust. Um það bil 80 meiddust lífshættulega. Minnst 82 létust í árásinni í Bataclan-leikhúsinu. Auk fórnarlamba dóu átta árásamenn, en fjórir þeirra sprengdu sjálfa sig upp. Forseti Frakklands, François Hollande, lýsti yfir neyðarástand í Frakklandi og þriggja daga þjóðarsorg, lokaði landamærunum tímabundið og setti á útgöngubann. Mörgum opinberum stöðum og ferðamannastöðum var líka lokað. Tafir urðu á flugi og lestaferðum til og frá landinu vegna herts öryggiseftirlits við landamærin. Þjóðarleiðtogarar víða um heiminn fordæmdu árásirnar og lýstu yfir samstöðu sinni.
Þann 14. nóvember lýsti Íslamska ríkið yfir ábyrgð á árásunum og sagði að skotmörkin hefðu verið „vandlega valin“. Í yfirlýsingunni segir að árásirnar hafi verið viðbrögð við aðgerðum Frakka í Miðausturlöndum og vanvirðingu þeirra við Múhameð. Árásirnar voru þær mannskæðustu í París frá seinni heimsstyrjöldinni og þær mannskæðustu í Evrópu frá sprengjuárásunum í Madrid 2004. Árásirnar komu í kjölfar skotárásarinnar á Charlie Hebdo í janúar 2015.