cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hákon gamli
Hákon og Skúli jarl
Skúli var gerður að hertoga árið 1237 og um leið ákvað Hákon að hann ætti ekki lengur að stýra Þrændalögum, heldur skyldi hann hafa þriðjung hverrar sýslu landsins. Þannig hafði hann ekki lengur yfirráð í einum landshluta og það veikti stöðu hans. Samkomulag þeirra tengdafeðga versnaði stöðugt og árið 1239 tók Skúli sér konungsnafn á Eyraþingi og hóf stríð gegn Hákoni. Hann reyndi að fá hinn tengdason sinn, Knút Hákonarson, til liðs við sig en hann stóð með konungi og fékk jarlsnafnbót að launum. Hákon vann sigur á Skúla í orrustu við Ósló 1240 og seinna sama ár var Skúli veginn í Niðarósi. Uppreisn Skúla er almennt talin endalok borgarastyrjaldanna í Noregi og ef til vill má segja að víg Snorra Sturlusonar í Reykholti 1241 hafi verið lokapunkturinn en hann var stuðningsmaður Skúla jarls.
Útþenslusefna
Eftir 1240 ríkti friður í Noregi og konungdæmið efldist mjög. Hákoni var umhugað að efla ítök sín og bæta samband við önnur lönd og sendi í því skyni sendimenn með gjafir til ýmissa landa, jafnvel með fálka til Túnis, og gifti Kristínu dóttur sína Filippus bróður Alfons 10. Kastilíukonungs árið 1258. Hann vildi stækka og efla ríkið og það gerði hann meðal annars með því að fá Grænlendinga til að sverja sér land og þegna 1261 og síðan Íslendinga 1262.
Það dugði Hákoni þó ekki og árið 1263 safnaði hann saman stórum flota og fór í herferð til Skotlands til að tryggja yfirráð sín yfir Suðureyjum en Alexander 3. Skotakonungur var þá farinn að seilast þar til valda. Hákoni tókst að ná yfirráðum á eyjunum á ný og sendi líka herlið inn í Skotland sjálft. Alexander dró samningaviðræður á langinn því að hann vissi að Hákoni mundi ganga illa að halda flotanum saman til lengri tíma. Hluti norska flotans barðist við skosk herskip við Large og héldu bæði Skotar og Norðmenn því fram að þeir hefðu haft sigur. Að lokum gafst Hákon upp í bili og hélt til Orkneyja til að hafa þar vetursetu en mestallur flotinn fór til Noregs. Hákon dó svo í Orkneyjum um miðjan desember 1263. Yngsti og eini eftirlifandi sonur hans, Magnús lagabætir, tók þá við ríkjum og samdi brátt frið við Skota.
Helsta heimildin um ævi Hákonar er Hákonar saga Hákonarsonar, rituð af Sturlu Þórðarsyni sagnaritara skömmu eftir dauða hans.
Fjölskylda
Hákon eignaðist fjögur börn með Margréti drottningu. Elsti sonurinn, Ólafur, dó þriggja ára. Næstur var Hákon ungi, sem varð meðkonungur föður síns 1240, þá átta ára, en dó 1257. Kristín giftist til Kastilíu en dó þar skömmu síðar. Eina barnið sem lifði föður sinn var Magnús lagabætir.
Frilla Hákonar var Kanga hin unga og með henni átti hann Sigurð, sem dó 1254, og Sesselju, sem giftist fyrst Gregoríusi Andréssyni og svo Haraldi Ólafssyni konungi á Mön og Suðureyjum, undirkonungi föður hennar. Þau drukknuðu bæði þegar skip þeirra fórst við strönd Wales þegar þau sigldu heim eftir brúðkaup sitt í Noregi 1248.
Mario Beccaria
Mario Beccaria (fæddur í Sant'Angelo Lodigiano 18. júní 1920, dáinn 22. nóvember 2003) var ítalskur stjórnmálamaður og borgarstjóri í Sant'Angelo Lodigiano frá 1960 til 1964.
Hann var meðlimur í hreyfingu Ítalskra kristilegra demókrata 1968 til 1972 og 1972 til 1976.
Í Sant'Angelo Lodigiano hefur gata verið nefnd eftir honum.
Galílea
thumb Galílea (lat. Galileia) er landsvæði norðarlega í Ísrael milli Líbanon, Karmel-fjalls og Tiberias-hafsins með hinni frjósömu Jizreel-sléttu. Heitið á sér uppruna að því helst er talið í hebreska orðinu galil sem merkir hringur.
Hebreski sagnaritarinn Josefus skipti landinu í Efri-Galíleu, með háum fjöllum, sumum meira en þúsund metra háum, og Neðri-Galíleu sem er svæðið umhverfis Genesaret-hafið, u.þ.b. 180 metrum undir yfirborði sjáfar. Þar má finna frjósöm héruð.
Í Galíleu eru ýmsir bæir og borgir þekktir úr Biblíunni svo sem Nasaret, Kana, Nain, Kapernaum og Tiberias. Íbúarnir voru á biblíutímanum blanda af gyðingum og fjölgyðistrúarmönnum. Þannig voru Jesús og margir af lærisveinum hans frá Galíleu.
Tilvísanir
<References />
Ágústudalur
Ágústudalur liggur inn á milli Alpafjalla og telur meðal annars hlíðar fjallanna Mont Blanc og Matterhorn. Hæsta fjallið er Gran Paradiso.
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Ágústudals á Ítalíu.
Bassi
Bassi hefur ýmsar merkingar:
Sigríður E. Magnúsdóttir - Fjórtán sönglög eftir fjórtán tónskáld
Sigríður E. Magnúsdóttir - Fjórtán sönglög eftir fjórtán tónskáld er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1974. Fór hljóðritunin fram í stereo í Austurbæjarbiói og var unnin af Pétri Steingrímssyni. Undirleik sér Ólafur Vignir Albertsson um af sinni alkunnu smekkvísí.
5. Mósebók
5. mósebók (á grísku: Δευτερονόμιον, Deuteronomion; á hebresku: דְּבָרִים Devarim („orð“), á latínu Deuteronomium) er fimmta af fimm mósebókum. Mósebækur eru fyrsti hluti gamla testamentisins og nefnast saman Torah á hebresku.
Endurheimt votlendis
Endurheimt votlendis er sú aðgerð að koma framræstu votlendi aftur í upprunalegt horf. Víða hefur votlendi verið framræst til notkunar undir landbúnað eða byggingar. Framræsla votlendis er talin hafa neikvæð áhrif á vistkerfið enda votlendi mikilvægt búsvæði margra plöntu-, fugl-, fiski- og skordýrategunda og geymir mikið magn kolefnis.
5. Mósebók
Efni
Bókin fjallar um síðustu orð Móses, þar sem hann stendur með þjóð sinni á austurbakka árinnar Jórdan, en hinum megin árinnar er fyrirheitna landið. Drottinn segir við Móses að hann muni ekki stíga fæti á fyrirheitna landið, heldur muni deyja á austurbakkanum. Móses flytur þrjár ræður fyrir Ísraelsmenn um Mósesáttmálann. Önnur ræðan er lengst. Hún nær frá kafla 12 - 26. Ræðan er samantekt og endurtekning á lagabálknum sem fjallað hefur verið um í 2. - 4. mósebók. Þaðan er latneska heitið komið, sem merkir „önnur lög“ eða „endurtekning á lögunum“. Í 27. kafla er lýsing á trúarathöfnum sem eiga að fara fram eftir að Ísraelsmenn fara yfir ána Jórdan. 28. kafli fjallar um umbun fyrir að fylgja sáttmálanum og refsingu fyrir óhlýðni. Þriðja ræðan, í köflum 29 og 30, er hvatning Móses til Ísraelsmanna að fara eftir lögunum.
Endurheimt votlendis
Á Íslandi
Nýlega hefur endurheimt votlendis skapað sér sess í loftlagsstefnu Íslands. Talið er að um það bil 73% af losun kolefnis af manna völdum á Íslandi má rekja til framræslu votlendis en áætlað er að 20% af grónu flatarmáli landsins sé votlendi. Áætlað er að um það bil 50% votlendis á Íslandi hafi verið framræst (jafngildi 4.200 km²). Þorri framræsts votlendis (jafngildi 3.600 km²) liggur utan túna og skóglendis og hentar því hugsanlega vel til endurheimtar.
Landgræðslan fer með framkvæmd á endurheimt votlendis. Í apríl 2018 tók Votlendissjóðurinn til starfa. Tilgangur sjóðsins er að styrkja endurheimt votlendis á Íslandi til þess að landið geti staðið við skuldbindingar sínar samkvæmt Parísarsamkomulaginu. Guðni Th. Jóhannesson forseti Íslands er verndari sjóðsins.
Masóvía
thumb|right|Kort sem sýnir þrjú héruð hinnar sögulegu Masóvíu lögð yfir mörk núverandi sýslna Póllands. Masóvía er sögulegt hérað staðsett þar sem nú er norðausturhluti Póllands. Héraðið skiptist í þrjár sýslur með höfuðstaðina Varsjá, Płock og Rawa Mazowiecka og er að stærstum hluta (en þó ekki öllu leyti) innan núverandi Masóvíuhéraðs. Þetta hérað var til frá miðöldum fram að skiptingum Póllands undir lok 18. aldar. Upphaflega var Płock aðalborg héraðsins en á árnýöld varð Varsjá mikilvægari. Á 12. öld varð Masóvía hertogadæmi Piastættar og varð ekki hluti af löndum pólsku krúnunnar fyrr en á 15. og 16. öld.
Einu sinni var...
Einu sinni var... (franska: Il était une fois...) eru franskir teiknimyndaþættir. Þættirnir sem framleiddir eru af Procidis eru hugarsmíð franska teiknimyndagerðarmannsins Alberts Barillé.
Þorgautur Jónsson
Þorgautur Jónsson (d. 1375) var hirðstjóri á Íslandi á 14. öld. Ekkert er vitað um ætt hans, fjölskyldu eða bústað.
Filippus 2. Spánarkonungur
'''Filippus 2. Spánarkonungur (21. maí 1527 – 13. september 1598) var fyrsti formlegi konungur Spánar frá 1556 til 1598, konungur Napólí og Sikileyjar frá 1554 til 1558, konungur Portúgals (sem Filippus 1.''') frá 1580 til 1598 og konungur Englands og Írlands (með Maríu konu sinni) frá 1553 til 1558. Hann réði einnig yfir Niðurlöndum frá 1556-1581.
Þorgautur Jónsson
Árið 1370 kom Þorgautur til landsins með hirðstjórn og hafði hana til 1372 þegar Andrés Sveinsson tók við. Hann sigldi til Noregs 1373 en hefur verið kominn aftur árið eftir, því það ár „tók hann Einar dynt úr Þingeyrakirkju til fanga. Einar prófaðist síðan morðingi og var kviksettur.“ Þorgautur dó ári síðar.
Filippus 2. Spánarkonungur
Ætt og hjónabönd
Faðir Filippusar samdi um giftingu sonar síns og Maríu 1. Englandsdrottningar, sem var áratug eldri, árið 1554 og jafnframt að Filippus fengi konungstitil og héldi honum meðan María lifði. Hann er þó yfirleitt ekki talinn með í ensku kóngaröðinni. Á meðan Filippus var Englandskonungur tók hann við konungdómi á Spáni þegar faðir hans sagði af sér 16. janúar 1556. Filippus og María voru barnlaus og þegar María lést árið 1558 íhugaði hann um tíma að giftast yngri hálfsystur hennar Elísabetu til að halda völdum í Englandi. Af því varð þó ekki.
Friðarsamningur sem Spánverjar gerðu við Frakka árið 1559 batt endi á sextíu ára stríð þjóðanna. Hluti samkomulagsins var að Filippus giftist Elísabetu af Valois, dóttur Hinriks 2. Frakkakonungs. Hún hafði raunar verið trúlofuð Karli syni Filippusar en hann gekk ekki heill til skógar og varð úr að hún giftist konunginum sjálfum. Elísabet var aðeins 14 ára en Filippus 32 ára. Hjónaband þeirra virðist þó hafa verið farsælt. Elísabet ól tvær dætur sem lifðu en dó af barnsförum 1568 eftir að hafa fætt andvana son. Móðir hennar, Katrín af Medici, bauð Filippusi yngri systur hennar, Margréti, fyrir eiginkonu en hann afþakkaði.
Filippus þurfti hins vegar að eignast erfingja því Karl sonur hans lést sama ár og Elísabet. Árið 1570 giftist hann því í fjórða sinn, rúmlega tvítugri systurdóttur sinni, Önnu af Austurríki, og eignaðist með henni fjóra syni og eina dóttur, en aðeins einn sonur komst upp og var það Filippus 3.
Þegar Hinrik Portúgalskonungur lést 1580, aldraður og barnlaus, gerðu börn þriggja systkina hans tilkall til krúnunnar, þau Filippus, Katrín hertogaynja af Braganza og Anton príor af Crato, sem var kominn í beinan karllegg af Manúel 1. en var óskilgetinn. Anton lýsti sig konung en tæpum mánuði síðar hrakti Filippus hann úr landi og var síðan krýndur Filippus 1. af Portúgal 1581. Ríkjasamband Spánar og Portúgals hélst til 1640 þegar sonarsonur Katrínar, Jóhann 4., fékk erfðatilkall sitt viðurkennt og varð konungur Portúgals.
Stjórnartíð Filippusar
Á valdatíma sínum þurfti Filippus að takast á við óðaverðbólgu heima fyrir (sem að hluta stafaði af innflutningi góðmálma frá Suður-Ameríku), sjórán Breta í Vestur-Indíum og við sjálfar strendur Spánar og aukinn þrýsting frá márum í Norður-Afríku. Hann átti í baráttu við Ottómanaveldið um yfirráð á Miðjarðarhafi og í sjóorrustunni við Lepanto árið 1571 vann hann í bandalagi við Genúumenn, Feneyinga, Mölturiddara og fleiri sigur á flota Ottómana og nær gjöreyddi honum. Þessi bardagi markaði þáttaskil í átökunum um yfirráð á Miðjarðarhafi og árið 1585 var gerður friðarsamningur við Ottómana.
Niðurlendingar, sem margir voru mótmælendur, voru ekki sáttir við yfirráð hins strangkaþólska Filippusar og kom oft til átaka þar. Árið 1581 gerði norðurhluti Niðurlanda uppreisn gegn honum og lýsti því yfir að hann hefði ekki lengur yfirráð þar. Niðurlönd voru að verða efnahagslegt stórveldi og stóðu því betur að vígi en Filippus, sem þurfti að takast á við efnahagserfiðleika og verðbólgu og varð gjaldþrota hvað eftir annað.
Filippus og Elísabet 1. Englandsdrottning, fyrrum mágkona hans, héldu frið sín á milli lengi framan af og það var ekki fyrr en enskir sjóræningjar fóru að ráðast á spænsk skip með blessun yfirvalda og Elísabet drottning að veita uppreisnarmönnum á Niðurlöndum beinan stuðning sem styrjöld hófst milli ríkjanna. Eftir að María Skotadrottning var tekin af lífi 1587 og Filippusi þótti útséð að kaþólskur þjóðhöfðingi kæmist til valda í Englandi fór hann að hugleiða innrás í landið. 1588 sendi hann Flotann ósigrandi gegn Englendingum en tapaði. Fleiri flotar voru sendir síðar og það var ekki fyrr en árið 1604, þegar Filippus og Elísabet voru bæði dáin, sem loks var saminn friður.
Þrátt fyrir verðbólgu, efnahagserfiðleika og nær stöðugar styrjaldir og erjur reis veldi Spánverja aldrei hærra en á valdatíma Filippusar. Hann var strangtrúaður og efldi spænska rannsóknarréttinn mjög. Þó var valdaskeið hans blómaskeið í menningu og listum á Spáni og var upphaf hinnar svonefndu Gullaldar Spánar.
Á valdatíma hans voru Filippseyjar lagðar undir Spán og nefndar í höfuðið á honum.
Penni
thumb|250px|Blár kúlupenni. Penni (frá latínu pinna, fjöður) er skriffæri sem er notað til að láta blek á yfirborð, sem er yfirleitt pappír. Það eru margar tegundir penna til, svo sem kúlupenni, lindarpenni, áherslupenni og merkipenni. Í gamla daga, áður en nútímapennar voru fundnir upp, voru fjaðrir notaðar í stað penna.
Saga penna er gömul. Fornegyptar notuðu reyrstafi til að skrifa á papýrusblöð. Fyrsti lindarpenninn með blekíláti var fundinn upp á 10. öldinni, en nútímalindapenninn var fundin upp árið 1827 af frönskum námsmanni. Árið 1938 byrjaði Ungverjinn László Bíró að vinna að kúlupenna sem notar litla kúlu til að flytja blekið. Að lokum var merkipenni fundinn upp á sjöunda áratugnum í Japan.
Bónóbósimpansi
thumb|Kynlíf bóbóbósimpansa. Bónóbósimpansi, bónóbóapi eða bónóbó (Pan paniscus) (áður kallaður dvergsimpansi), er ein tveggja tegunda í ættkvísl simpansa. Ásamt almennum simpansa er hann sú tegund sem skyldust er manninum.
Vin “K” svarar ekki
thumb|right|Bob Moran Nr. 18 Vin „K“ svarar ekki er unglingasaga eftir Henri Vernes.
Bónóbósimpansi
Bónóbósimpansinn finnst á 500.000 ferkílómetra svæði í Austur-Kongó og telur 30.000 til 50.000 dýr. Erfitt hefur verið að áætla fjölda vegna stríðsástands í landinu. Alþjóðlegu náttúruverndarsamtökin telja hann til tegunda í útrýmingarhættu.
Vin “K” svarar ekki
Söguþráður
Víðsvegar í Frakklandi og Norður-Afríku hverfa menn án þess til þeirra spyrjist. Það eru hraustir og þrekmiklir verkamenn, sem geta tekið til höndunum. Samtímis hættir vin „K“ - hin leynilega tilraunastöð í Sahara - að hafa samband við umheiminn. Eitt kvöld fær Moran flugforingi undarlega heimsókn, og þegar daginn eftir leggur hann af stað í flugvél áleiðis til hinnar dularfullu Vinar „K“. - En frá þeirri stundu mætir Bob Moran hverjum andstæðingnum öðrum hættulegri. Hverjir eru þessir ókennilegu hermenn, harðir í horn að taka, sem eitthvert annarlegt vald sendir gegn honum? Moran flugforingi á ekki aðeins í höggi við menn, heldur líka algerlega ný vísindi, sem fela í sér banvæna hættu fyrir mannkynið. Tekst fáeinum ófyrirleitnum hundingjum að brjóta Moran flugforingja á bak aftur, lama viðnámsþrótt hans og gera hann að lifandi vélmenni? Örlög Bob Morans - og meira að segja alls heimsins - eru komin undir smávægilegri nálastungu. Aldrei hefur Bob Moran - hinn reyndi herflugmaður og ævintýragarpur - ratað í hættulegri ævintýri, aldrei staði tæpar á barmi dauða og tortímingar.
Aðalpersónur
Bob Moran, Claude Bory, Alabert lögreglufulltrúi, Jouvert ofursti, Clark major, Said Mussa, Lang liðsforingi, Charles Wiener
Bónóbósimpansi
Rannsóknir hafa sýnt að kvendýrin hafa háa stöðu innan samfélags bónóbósimpansa. Þó karldýrin séu sterkari mynda kvendýr nána, samstillta hópa sem geta haft vald yfir karldýrunum. Átök eru sjaldgæf. Stigveldi þekkist innan tegundarinnar en er minna áberandi en hjá öðrum prímötum.
Vin “K” svarar ekki
Sögusvið
París, Frakkland - El Koufra, Sahara, Norður-Afríka
Bónóbósimpansi
Tegundin er fjöllynd og tvíkynhneigð er algeng. Vegna þess hve óvíst er að rekja faðerni afkvæmis þá elur móðirin það upp. Bónóbósimpansar eru eina dýrategundin fyrir utan manninn þar sem munnmök og trúboðastelling eru stundaðar. Snípur kvendýranna er stærri en í flestum spendýrum.
Uppgötvast hefur að þeir beita rödd sinni til tjáskipta á fjölbreytilegri hátt en áður var talið. Raddbeiting þeirra líkist tjáskiptum mennskra barna á máltökuskeiði. Bónóbóapinn Kanzi er líklega frægasta dæmið, en hann lærði mikinn fjölda myndtákna undir leiðsögn vísindakonunnar Sue Savage Rumbaugh, og nokkrar bendingar úr bandaríska táknmálinu líka.
Hjartasteinn
Hjartasteinn er íslensk kvikmynd frá 2016 eftir Guðmund Arnar Guðmundsson.
Loðmundarskriður
Loðmundarskriður, öðru nafni Stakkahlíðarhraun í Loðmundarfirði er eitt af stærstu berghlaupum á Íslandi. Loðmundarskriður eiga upptök sín í víðri brotskál utan í fjöllunum Skúmhetti og Bungufelli. Þar hefur mikil bergfylla losnað og hrunið niður hlíðarnar og síðan skriðið á miklum hraða niður á láglendið. Sá hluti urðarinnar sem lengst komst hefur farið þvert yfir dalinn fyrir botni fjarðarins, fyrir utan bæinn Stakkahlíð. Berghlaupsurðin stíflaði bæði Hrauná, sem kemur úr Hraundal, og Fjarðará. Innan urðarinnar mynduðust stöðuvötn sem nú eru að mestu horfin.
Hlauplengd Loðmundarskriðna er 5,6 km. Fallhæðin er úr 700 m og að sjávarmáli. Flatarmál hlaupsins er um 8,0 km².
Í skriðunum finnst perlusteinn sem er glerkennt afbrigði af líparíti. Vatn sem bundið er í berginu veldur því að það þenst út við hitun og myndar glerfroðu sem svipar til vikurs. Þaninn perlusteinn nefnist perlít og er víða notaður sem einangrunarefni í húsum. Um 1960 voru gerðar allmiklar athuganir á perlusteininum í Loðmundarskriðum með tilliti til útflutnings en aldrei varð neitt úr þeim áætlunum.
Aldur hlaupsins
Loðmundarskriður eru unglegar og gætu jafnvel verið frá sögulegum tíma. Þær eru kenndar við Loðmund hinn gamla sem nam Loðmundarfjörð. Í Landnámu er frásögn af skriðunni. Loðmundur var rammaukinn mjög og fjölkunnugur. Þegar hann nálgaðist Ísland varpaði hann öndvegissúlum sínum fyrir borð og kvaðst mundu setjast þar að sem þær ræki á land. Síðan sigldi hann inn á Loðmundarfjörð og bjó þar hinn fyrsta vetur. Vorið eftir frétti hann af öndvegissúlum sínum sem borist höfðu á land undir Eyjafjöllum. Hann yfirgaf því Loðmundarfjörð með allt sitt en er hann sigldi út fjörðinn lagðist hann undir feld og fór með særingar. „En er hann hafði skamma hríð legið, varð gnýr mikill; þá sjá menn, að skriða mikil hljóp á bæ þann, er Loðmundur hafði búið á“. Ljóst er á þessari frásögn að landnámuritari, eða heimildamenn hans, töldu að mikil skriða hefði fallið í Loðmundarfirði á landnámstíð.
Úrúk
Úrúk var borgríki í Súmer. Borgríki í Súmer höfðu musteri í kjarna borgar sinnar og átti einn ákveðinn guð að búa í musteri hvers borgríkis. Einn af frægustu konungum Súmera var yfir Úrúk 2700–2500 f.Kr., hann hét Gilgamesh og var tveir þriðju guð sonur viskugyðjunnar Nínsún og hálfguðsins Lugalbanda. Það er til ljóð sem heitir Gilgamesar-kviða og er hún talin vera ein af elstu mestu bókmenntaverkum jarðar þar er fjallað um m.a. Gilgamesh, syndaflóðið og upphaf heims Súmera.
Aðhvarfsgreining
Aðhvarfsgreining er samheiti yfir tölfræðiaðferðir sem notaðar eru til þess að byggja líkön af sambandi einnar eða fleiri svarbreyta við eina eða fleiri frumbreytur og meta marktekt þess.
Til eru margar aðferðir við aðhvarfsgreiningu svo sem aðferð minnstu fervika (e. least square regression) og aðhvarfstré (e. regression tree).
Óslandshlíð
Óslandshlíð er byggðarlag út með austanverðum Skagafirði og er framhald norðurhlíðar Kolbeinsdals út með ströndinni, undir Óslandshlíðarfjöllum. Innsti bærinn, næst Sleitustöðum, heitir Hlíðarendi en yst eru Miðhús og síðan tekur Deildardalur við inn til landsins en utan við Grafará er Höfðaströnd með sjónum. Sveitin er kennd við bæinn Ósland, utarlega í hlíðinni.
Jón Júlíusson
Jón Júlíusson (19. desember 1942) er íslenskur leikari.
Albert Barillé
Albert Barillé (14. febrúar 1920 – 5. febrúar 2009) var franskur teiknimyndagerðarmaður sem þekktur er fyrir teiknimyndaþættina Einu sinni var....
Đồng Hới
right|thumb|250px|Dong Hoi right|Kort sem sýnir staðsetningu sveitarfélagsins Đồng Hới er sveitarfélag í sýslunni Quang Binh í héraðinu Bac Trung Bo í Víetnam. Íbúar voru 103.988 árið 2006. Donghoiflugvöllur er 6 kílómetrum fyrir norðan sveitarfélagið.
Íslenski fáninn
thumb|300px|Þjóðfáni Íslands Íslenski fáninn er þjóðfáni Íslands. Hann var fyrst opinberlega staðfestur með konungsúrskurði 19. júní árið 1915. Lög um íslenska fánann voru hins vegar sett þann 17. júní 1944 og tóku gildi 24. ágúst 1944, en þau voru fyrstu lögin sem samþykkt voru á eftir stjórnarskránni.
Fáninn er svokallaður krossfáni eins og fánar allra hinna Norðurlandanna. Hann er heiðblár með mjallhvítum krossi og eldrauðum krossi innan í hvíta krossinum.
Þorvarður Loftsson
Þorvarður Loftsson ríki (um 1410 - 1446) var íslenskur höfðingi á 15. öld og er þekktastur fyrir að hafa verið einn leiðtogi þeirra sem fóru að Jóni Gerrekssyni Skálholtsbiskupi og drekktu honum 1433.
Íslenski fáninn
Það var Matthías Þórðarson þjóðminjavörður sem stakk upp á honum árið 1906. Áttu litirnir að tákna fjallablámann, ísinn og eldinn.
Þorvarður Loftsson
Þorvarður var sonur Lofts ríka Guttormssonar og Ingibjargar Pálsdóttur konu hans og var albróðir Ólafar ríku. Hann erfði mikinn auð eftir föður sinn. Hann bjó á Möðruvöllum í Eyjafirði en átti bú víðar á landinu, til dæmis á Eiðum, Hlíðarenda og Strönd í Selvogi.
Litlar og ótryggar heimildir eru um aðdraganda atburðanna en sagnir herma að biskup hafi látið handtaka Þorvarð og annan höfðingja, Teit ríka Gunnlaugsson í Bjarnanesi í Hornafirði sumarið 1432 og flytja þá í Skálholt. Þar voru þeir að sögn hafðir í myrkrastofu og látnir berja fisk og vinna ýmis verk sem þeim þótti lítil virðing að. Sagan segir að Þorvarður hafi sloppið úr varðhaldinu haustið 1432 en Teitur ekki fyrr en um vorið.
Íslenski fáninn
Fyrri hugmyndir að fána Íslands
Samhliða sjálfstæðisbaráttunni í lok 19. aldar og á fyrri hluta 20. aldar stóðu yfir deilur um hver fáni landsins ætti að vera. Hvítbláinn var sá vinsælasti áður en ákveðið var að taka upp núverandi fána.
Þorvarður Loftsson
Þeir söfnuðu svo liði ásamt Árna Einarssyni Dalskeggi, höfðingja úr Eyjafirði, fóru í Skálholt 20. júlí 1433, drógu biskup út úr kirkjunni, drápu sveina hans sem í náðist, settu Jón í poka og drekktu honum í Brúará. Þess hefur verið getið til að þessir atburðir hafi í rauninni verið þáttur í baráttu enskra og þýskra kaupmanna um Íslandsverslunina og jafnvel orðið að undirlagi Jóns Vilhjálmssonar Craxton Hólabiskups, en hann og Loftur faðir Þorvarðar, sem þá var látinn, höfðu verið miklir bandamenn.
Íslenski fáninn
Þorskafáninn
thumb|right|alt=Dökkblár fáni með með þremur hvítum þorskfiskum í efri stangarreit|Íslandsfáni Jörundar hundadagakonungs. Þorskafáninn var fáni Jörundar hundadagakonugs meðan hann ríkti yfir Íslandi. Jörundur tók völd á Íslandi í júní 1809, og lét þá gera sérstakan fána handa Íslandi. Segir svo á tilkynningu hans frá 11. júlí 1809: „Að það íslenska flagg skal vera blátt með þremur hvítum þorskfiskum á, hvers virðingu vér viljum takast á hendur að forsvara með voru lífi og blóði.“
Þorvarður Loftsson
Sagan segir einnig að Margrét Vigfúsdóttir, sem varð kona Þorvarðar, hafi sloppið naumlega þegar sveinar Jóns Gerrekssonar drápu Ívar bróður hennar á Kirkjubóli á Miðnesi, flúið norður í land og heitið því að giftast þeim sem hefndi bróður hennar. Sú saga er að vísu nokkuð þjóðsagnakennd og þau Margrét og Þorvarður giftust ekki fyrr en þremur árum síðar, 14. október 1436. Margrét (f. um 1406, d. 1486) var dóttir Vigfúsar Ívarssonar hirðstjóra og Guðríðar Ingimundardóttur (um 1374 - d. eftir 1436) sem var af auðugum norskum höfðingjaættum.
Íslenski fáninn
Þorskafáninn
Þorskarnir þrír voru í efri stangarreit, og var fáni þessi dreginn að húni og hylltur með fallbyssuskotum á hádegi 12. júlí 1809. Fánastöngin var við pakkhús eitt í Hafnarstræti.
Hvítbláinn
thumb|Hvítbláinn Einar Benediktsson bar fram hugmyndina að Hvítbláni árið 1897 og sama ár blakti hann við hún á Þjóðminningunni (þjóðhátíðinni) í Reykjavík. Einar skrifaði greinina í blaðið Dagskrá undir heitinu „Íslenski fáninn“ og var um fána- og skjaldarmerkismálið. Gerði hann þar glögga greinarmun á fána og skjaldarmerki, og gerir það síðan að tillögu, að fáni Íslands verði „hvítur kross í bláum feldi“. Bendir hann þar á að fálkafáninn sé ósamræmanlegur við flögg annarra kristinna þjóða. Krossinn sé hið algengasta og hentugasta flaggmerki. Grein þessi markaði tímamót í fánamálum Íslendinga og Hvítbláinn ávann sér geysilegar vinsældir meðal þjóðarinnar.
Það voru svo kvenfélagskonur í Reykjavík, sem hófu þennan fána fyrst á loft. Var það á Þjóðminningunni í Reykjavík sumarið 1897. Það var þó ekki fyrr en árið 1905 og næstu ár þar á eftir, að fáni þessi fór að breiðast út um landið.
Íslendingar fóru í vaxandi mæli að nota Hvítbláinn á tryllidögum í stað danska fánans, en þó var hann ekki viðurkenndur opinberlega sem íslenskur fáni á nokkurn hátt.
Ekki voru allir alls kostar ánægðir með þennan fána. Ýmsir töldu hann of líkan fánum annarra þjóða, aðallega Svía og Grikkja. Margir töldu einnig að örðugt gæti reynst að greina gríska og íslenska hvítbláinn í sundur á sjó úti.
Að morgni fimmtudags 12. júní 1913 reri 26 ára verslunarmaður að nafni Einar Pétursson báti í Reykjavíkurhöfn með Hvítbláinn við hún. Vildi þá svo til að sjóliðar Danska varðskipsins Islands Falk stöðvuðu för Einars og skipherrann gerði fánann upptækan. Einar vildi ekki við svo búið una og um hádeigisbil fór hann í stjórnarráðið og lagði fram kæru á hendur skipherra Islands Falk. Bátur Einars Péturssonar og fáninn hvítblái eru nú til sýnis í sjóminjasafninu Víkinni í Reykjavík.
Fáni Hjaltlands hefur sama útlit og Hvítbláinn.
Núverandi fáni
Eftir umræður á Alþingi árið 1913 gaf konungur út tilskipun um að Íslendingar skyldu fá sérfána. Konungi þótti Hvítbláinn líkjast gríska fánanum of mikið og samþykkti þess í stað þrílita fánann sem Matthías Þórðarson þjóðminjavörður stakk upp á 1906.
Opinberir fánadagar
Samkvæmt forsetaúrskurði er opinberum stofnunum skylt að draga íslenska fánann að húni eftirfarandi daga:
Draga skal fána á stöng á húsum opinberra stofnana, sem eru í umsjá valdsmanna eða sérstakra forstöðumanna ríkisins, eftirgreinda daga:
Að auki mega opinberar stofnanir draga fánann að húni við sérstök tækifæri sem forsætisráðuneytið gefur tilskipun um. Almenningur má draga fánann að húni við sérstök tækifæri. Einnig er í reglum að fáninn skuli aldrei vera dreginn á stöng fyrir kl. 7 að morgni og sé að jafnaði ekki uppi lengur en til sólarlags en þó skal hann aldrei vera lengur uppi en til miðnættis.
Fánalög
Samkvæmt fánalögum má ekki óvirða fánann í orði eða verki. Allir fánar dregnir á fánastöng verða að vera í góðu ástandi og lögreglan má gera upptæka alla fána sem sjáanlegir eru á opinberum stöðum og samræmast ekki íslenskum fánareglum.
Fánalitir og hlutföll
thumb|300px|[[hlutfall|Hlutföllin í íslenska fánanum]]
Hlutföllin í litum fánans eru, talið lárétt frá stöng: 7-1-2-1-14, en lóðrétt meðfram stöng eru þau 7-1-2-1-7. Þannig er breidd fánans 18/25 af lengd hans samkvæmt 1. grein fánalaga.
Forsætisráðuneytið hefur gefið út viðmið um hvaða litir skulu notaðir í íslenska fánanum. Litirnir eigi að samsvarast SCOTDIC-litakerfinu sem best.
Il Canto degli Italiani
Il Canto degli Italiani er þjóðsöngur Ítalíu. Söngurinn er oft nefndur Fratelli d'Italia (Ítölsku bræður) eftir fyrstu ljóðlínunni og líka Inno di Mameli (Sálmur Mamelis).
Ljóðið var ort árið 1847 af ítalska skáldinu Goffredo Mameli í miðri sameiningarbaráttunni. Sungið við lag Michele Novaro varð ljóðið gríðarlega vinsælt á tímum sameiningartímabilinu (risorginento). Í kjölfarið á sameiningunni 1861 var ættarsöngur Savojaættarinnar tekinn upp sem þjóðsöngur Ítalíu. Þegar landið varð lýðveldi 1946 var ákveðið til bráðabirgða að Il Canto degli Italiani skyldi verða þjóðsöngur.
Ljóðið
''Ljóð Mamelis er fimm erindi, en venjan er þegar þjóðsöngur Ítalíu er sunginn, að syngja aðeins fyrsta erindið og viðlagið tvisvar. ''
Kolka (á)
thumb|right|Gamla brúin yfir Kolku. Kolka eða Kolbeinsdalsá (áður líka Kolbeinsá) er á sem á upptök í Tungnahryggsjökli og er oft nokkuð jökullituð. Næst upptökum skiptist áin í tvær kvíslar (um Tungnahrygginn), heitir sú eystri Kolka og sú vestari Tungnahryggsá; stundum eru þær kallaðar Austurá og Vesturá. Kolka fellur eftir endilöngum Kolbeinsdal í Skagafirði og síðan norður með Óslandshlíð og til sjávar í Kolkuósi. Eftir að hafa runnið samhliða góðan spöl, koma Hjaltadalsá og Kolka saman neðan við bæinn Þúfur í Óslandshlíð, og heitir áin Kolka eftir það. Báðar árnar eru straumharðar með köflum og voru miklir farartálmar áður en þær voru brúaðar. Þær henta til flúðasiglinga þegar mikið vatn er í þeim.
Árið 1985 var gerð einkarekin virkjun í Kolku við Sleitustaði, og selur hún rafmagn inn á dreifikerfi Rarik. Þar er stífla sem takmarkar fiskgengd upp eftir ánni.
Talsverð silungsveiði er í Kolku (sjóbleikja), meiri en í Hjaltadalsá. Neðan við stíflu safnast oft fyrir mikið af fiski, en þar fyrir ofan er staðbundinn urriði. Reynt hefur verið að rækta upp lax í ánum og hefur það borið nokkurn árangur, þó að laxveiði sé þar ekki mikil. Stangveiðifélag Reykjavíkur er með árnar og er hægt að kaupa veiðileyfi.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2016
Trump tók við embætti þann 20. janúar 2017 og varð þar með 45. forseti Bandaríkjanna og Mike Pence varð 48. varaforsetinn.
Münster
Münster er borg í þýska sambandslandinu Norðurrín-Vestfalía með 315 þúsund íbúa (2019). Münster var vettvangur friðarsamninganna í Vestfalíu (ásamt Osnabrück), en þeir mörkuðu endalok 30 ára stríðsins.
Lega
thumb|Loftmynd af Münster Münster liggur norðvestarlega í Þýskalandi, nokkuð fyrir norðaustan Ruhr-héraðið og um 40 km fyrir austan hollensku landamærin. Næstu stærri borgir eru Dortmund til suðurs (40 km), Bielefeld til austurs (40 km), Osnabrück til norðvesturs (40 km) og Enschede í Hollandi til norðvesturs (50 km).
Orðsifjar
Borgin Münster er nefnd eftir klaustrinu á staðnum, en það hét Monasterium á latínu. Þannig hét bærinn fyrst 1068 en breyttist svo í Monestere, Munstre og loks Münster.
Upphaf
thumb|Hansasteinn frá Lübeck 793 stofnaði Liudger frá Fríslandi klaustur á þessum stað eftir áeggjan Karlamagnúsar. Þetta ár er opinbert stofnár borgarinnar Münster. 805 er Liudger gerður að biskupi í bænum og Münster gerð að opinberri borg (civitas), þó án raunverulegra borgarréttinda. Liudger varð síðar dýrlingur. Ósætti varð milli keisara og páfa í staðarmálum á 12. öld. Keisarinn var Lóþar III á þeim tíma og réðist hann á litlu borgina Münster 1121 og brenndi hana til kaldra kola. Borgin var byggð upp aftur og hlaut loks almenn borgarréttindi 1170. Árið 1197 brann borgin aftur niður í stórbruna. Um miðja 13. öld gekk Münster í borgabandalag á svæðinu ásamt borgum eins og Dortmund, Minden, Osnabrück og Soest. Bandalag þetta átti að gæta hagsmuna þessara borga á tímabili þegar keisarinn var víðs fjarri eða vanmegna. Sömu borgir gengu seinna í Hansasambandið. Í Münster eru enn til steinar í miðborginni, innan í látúnshringjum, frá öllum þýskum Hansaborgum.
Kirkjustríðið í Münster
1450 lést biskupinn í Münster, Hinrik II. Komu þá fram tveir kandídatar sem óskuðu eftir því við erkibiskupinn í Köln, sem einnig var kjörfursti, að verða vígðir biskup. Erkibiskup valdi bróður sinn, Walram frá Moers. Hinn kandídatinn, Eiríkur frá Hoya, var ósáttur við þessa frændsemi og gerði uppreisn gegn nýja biskupinum. Þessi órói var svo mikill í borginni að farið var með málið til páfa, sem þá var Nikulás V. Hann staðfesti val Walrams. Nú safnaði Eiríkur liði og sagði nýja biskupinum stríð á hendur. Það kom til bardaga og náði Eiríkur að taka borgina Münster. Páfi bannfærði því alla borgina og stóð bannið í nokkur ár, allt þar til Walram lést 1456. Stigu þá enn fram tveir kandídatar sem tilvonandi biskup í Münster. Annar þeirra var Eiríkur. En nú valdi erkibiskupinn í Köln hvorugan, heldur þriðja aðilann. Um þetta náðist sátt og komst þá aftur friður í Münster.
Siðaskipti
thumb|Búrin utan á Lambertikirkjunni hanga þar enn til sýnis 1529 hóf predikarinn Bernd Rothmann að kenna lúterstrú í borginni. Þrátt fyrir bann hélt hann áfram og ákvað borgarráðið að leyfa honum að predika áfram. Biskupinn lést stuttu síðar og nýi biskupinn var talsvert opnari fyrir nýja siðnum. 1533 lýsti hann yfir trúfrelsi í borginni en þá hafði Rothmann snúið sér til endurskírendakirkjunnar, sem var öllu strangari en lúterstrú. Í janúar fluttu mýmargir meðlimir þessarar kirkju frá Hollandi til Münster og með aðstoð Rothmanns var öll borgin í þeirra höndum. Biskupinn var hrakinn burt. Hann safnaði hins vegar liði og reyndi að setjast um borgina til að þvinga borgarráðið til að framselja yfirmenn endurskírenda. En í kosningum í febrúar 1534 sigruðu endurskírendur og tóku nú öll völd í borginni. Þeir sem ekki tilheyrðu þessari kirkju voru nú þvingaðir til skírnar. Auk þess gengu endurskírendur í allar kaþólskar kirkjur og eyðilögðu listaverk, ölturu og annað. Einnig stóðu þeir fyrir bókabrennu. Leiðtogi þeirra, Hollendingurinn Jan van Leyden, lét krýna sig til konungs og kallaði borgina Münster hina nýju Jerúsalem. Hins vegar hófst hungursneyð, þar sem biskupinn sat enn um borgina og skar á alla matvælaflutninga. Þann 24. júní 1535 féll borgin með svikráðum, er einn borgarbúa opnaði eitt borgarhliðið og hersveitir biskupsins ruddust inn. Þeir eirðu engum en frömdu þar fjöldamorð á endurskírendum. Leiðtogar þeirra voru handteknir og settir í dýflissu. Í janúar á næsta ári voru þeir pyntaðir á aðaltorgi borgarinnar og drepnir. Lík þeirra voru sett í járnbúr og hengd til sýnis á Lambertikirkjuna. Búrin hanga enn á kirkjunni í dag. Biskupinn tók úr gildi öll réttindi sem borgin hafði áunnið sér í gegnum aldirnar og var nú sjálfur einráður þar. Það tók hálfa öld að fylla í skörð þeirra sem létust í trúaróróanum en meðan þeir stóðu yfir fækkaði íbúum úr tólf þúsund niður í fjögur þúsund. Þeir voru flestir lúterstrúar.
thumb|center|800px|Münster 1570. Mynd eftir Hermann tom Ring.
Friðarsamningarnir í Vestfalíu
thumb|Fulltrúar Spánverja og Hollendinga í friðarsamningunum í Münster Tvisvar í 30 ára stríðinu var setið um Münster, 1633 og 1634. Í bæði skiptin var hér um her frá Hessen að ræða, þrátt fyrir að Münster hafði lýst yfir hlutleysi í stríðinu. En sökum þess hve varnarvirkin voru góð, stóðst hún öll áhlaup. Borgin kom ekki meira við sögu í stríðinu sjálfu. Þetta er sennilega ástæðan fyrir því að borgin var valin sem vettvangur fyrir friðarsamningana til að binda enda á stríðið. Það voru Svíar sem stungu upp á Münster og samþykkti keisarinn það. Samningarnir fóru einnig fram í borginni Osnabrück, en þar sátu lúterstrúarmenn, enda var borgin á áhrifasvæði Svía. Eftir að borgarráð og borgarbúar voru spurðir um málið, var einróma samþykkt að opna borgarhliðin og hleypa fulltrúum stríðandi fylkinga inn. Samningarnir hófust 1643 og stóðu með hléum í fimm ár. Í Münster hittust meðal annars fulltrúar Spánar og Hollands. Með samkomulagi þeirra var endir bundinn á tilkalli Spánverja á Niðurlönd og voru Niðurlönd þar formlega viðurkennd sem sjálfstætt ríki (þau klofnuðu ekki í Holland og Belgíu fyrr en á 19. öld). Aðrir friðarsamningar voru undirritaðir í Münster með aðilum þýska ríkisins, Svíum og Frökkum. Samningarnir fóru fram í ráðhúsinu og kallast salurinn Friðarsalur eftir þann tíma.
Fleiri stríð
Fyrir það að vera vettvangur friðarsamningana í 30 ára stríðinu fékk Münster fjölda réttinda og fríðinda. Hún varð því að nokkurs konar fríborg í ríkinu, biskupinum til mikils ama, sem sjálfur áskildi sér rétt til að stjórna borginni. 1657 gerði biskupinn von Galen umsátur um Münster til að þvinga hana til hlýðni. Borgin stóðst hins vegar áhlaup hans en skemmdir urðu miklar af völdum fallbyssuskothríðar. Van Galen fékk við það uppnefnið fallbyssubiskupinn. 1660 gerði van Galen annað umsátur um Münster og tókst að þessu sinni að vinna borgina, eftir að hann lét stífla farveg árinnar Aa, sem við það myndaði flóð inni í borginni. Í 7 ára stríðinu stóð borgin með Maríu Teresu frá Austurríki. Fyrir vikið var ráðist á borgina 1759 og féll hún eftir mikla fallbyssuskothríð. Þá voru allir borgarmúrar rifnir.
Prússar
1802 eignuðust prússar borgina Münster. Þann 3. ágúst hertók Blücher herforingi borgina og lagði biskupsdæmið niður. En prússar lentu upp á kant við Napoleon. 1806 hröktu Frakkar prússa burt og hertóku Münster. Hún var innlimuð Frakklandi 1811. Eftir ósigur Napoleons í Rússlandi hurfu Frakkar úr héraðinu og prússar náðu borginni aftur á sitt vald. Vínarfundurinn staðfesti 1815 að borgin yrði prússnesk áfram. Þegar borgin fékk járnbrautartengingu 1848 hófst iðnbyltingin. 1899 var höfnin tekin í notkun í skipaskurðinum Dortmund-Ems-Kanal. Íbúafjöldinn jókst til muna og fór yfir 100 þús 1915. Árið 1902 var háskólinn í borginni stofnaður. Borgin kom ekki við sögu í heimstyrjöldinni fyrri en í lok hennar var Prússland lagt niður.
20. öldin
thumb|Miðborg Münster var í rúst við lok heimstyrjaldarinnar síðari Íbúar Münster tóku nasismanum seint og illa. Flokkurinn átti ekki upp á pallborðið hjá almenningi. 1932 var nær öll forusta þjóðarflokks Hitlers stödd í Münster, þar á meðal Hitler sjálfur. Hann hélt ræðu fyrir framan tíu þúsund manns í samkomusal en fyrir ári hafði borgarráð bannað nasistum aðgang að þessum sama sal. Heimsókn þessi gjörbreytti myndinni og voru nasistar með öll yfirráð í borginni stuttu síðar. Borgin varð að nokkurs konar lögregluríki. Lögreglufylki voru notuð til að senda gyðinga burt og einnig voru fylkin send til Austur-Evrópu þar sem nasistar höfðu áhrif. Biskupinn í borginni, Clemens August greifi af Galen predikaði gegn nasismanum. Vegna vasklegrar baráttu hans gegn nasismanum fékk hann viðurnefnið Ljónið frá Münster. Eftir stríð var hann gerður að kardinála. Árið 2005 var hann lýstur helgur. Münster varð fyrir töluverðum loftárásum í heimstyrjöldinni síðari. Um 91% miðborgarinnar eyðilagðist. Þann 2. apríl 1945 hertóku bandarískar og breskar herdeildir borgina bardagalaust. Münster var á hernámssvæði Breta en var sett í nýstofnað sambandsland Norðurrín-Vestfalíu 1946. Við endurreisn borgarinnar óskuðu borgarbúar eftir því að byggja miðborgina upp eins hún var áður, án nýtískulegra byggina, og var það gert. 1972 fór í borginni fram fyrsta ganga samkynhneigðra í Þýskalandi. Síðan þá hefur Münster verið mikilvægasti vettvangur samkynhneigðra í Þýskalandi, á eftir Berlín. 1987 sótti Jóhannes Páll II páfi borgina heim, en hann er fyrsti og eini páfinn sem sótt hefur borgina heim. 2002 fór fram fjölmennasti atburður borgarinnar er Münster var áfangastaður í hjólreiðakeppninni Giro d'Italia. 200 þúsund manns sóttu þann atburð.
Íþróttir
Kvennaliðið USC Münster í blaki er margfaldur þýskur meistari og er þekkt lið í Evrópu.
Síðan 1981 hefur HM í hlaupabrettum farið fram árlega í Münster, en keppnin er kölluð Münster Monster Mastership.
Árlega fer fram hestamótið Turnier der Sieger, en það er skipulagt af elsta hestaíþróttafélagi Þýskalands. Í borginni fer gjarnan fram þýska bikarkeppnin í hestaíþróttum, síðast 2010.
Viðburðir
Eurocityfest er heiti á útitónleika sem fram fara á nokkrum sviðum í miðborginni. Þar troða tugir hljómsveita upp. Samfara því fara fram Vainstream Rockfest tónleikar, þar sem boðið er upp á metal, pönk og hardcore-pönk.
Byggingar og kennileiti
thumb|left|Stadthausturm thumb|Lambertikirkjan thumb|Pálskirkjan
Aristide Briand
Aristide Pierre Henri Briand (28. mars 1862 – 7. mars 1932) var franskur stjórnmálamaður, lögfræðingur og ríkiserindreki sem var ellefu sinnum forsætisráðherra Frakklands og tuttugu og sjö sinnum ráðherra í þriðja franska lýðveldinu. Hann lék lykilhlutverk í mótun milliríkjasambanda eftir fyrri heimsstyrjöldina.
Briand hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1926 ásamt Gustav Stresemann fyrir að vinna að sáttum milli Frakklands og Þýskalands með Locarno-sáttmálanum árið 1925. Árið 1928 gerði hann samning við Frank Billings Kellogg utanríkisráðherra Bandaríkjanna í því skyni að gera stríð milli ríkjanna ólöglegt. Framfarir í alþjóðasamböndum sem Briand vann að með Þjóðabandalaginu voru flestar gerðar að engu í byrjun fjórða áratugsins með kreppunni miklu og uppgangi nasismans og japanskrar þjóðernishyggju.
Auglýsingastofa Reykjavíkur
Auglýsingastofa Reykjavíkur hf. var í hópi fyrstu fyrirtækja Íslands til að vinna vefsíður fyrir fyrirtæki og opinbera aðila. Fyrstu þreifingar fyrirtækisins í heimasíðugerð byrjuðu árið 1995 og voru frá upphafi í nánu samstarfi við opinbera, eða hálf-opinbera aðila á borð við Ferðamálaráð og Samtök iðnaðarins.
Megin áherslan var á smíði og rekstur sérhæfðra kynningarvefsvæða (vefgátta) sem báru nöfn eins og "Iceland Travel Web" og "North Atlantic Solutions", en þar voru kynnt þjónustufyrirtæki í sjávarútvegi. Inni á þessum gáttum áttu fjöldamörg fyrirtæki sinn fyrsta vísi að heimasíðum, fyrirtæki á borð við Úrval-Útsýn, Samvinnuferðir-Landsýn, Borgarplast, Marel, o.fl.
Á þessum tíma kostaði leiga á .is-léni vel yfir tíu þúsund krónur á mánuði, og sökum þess hversu ungur og ómótaður vefurinn var sem kynningarmiðill á þessum árum, þá veigruðu jafnvel stærstu fyrirtæki sér við því að fjárfesta í eigin léni.
Auglýsingastofan var alla tíð fremur smá í sniðum, mest átta starfsmenn sumarið 1996, og vefhönnunin og -smíðin var aldrei nema lítill hluti af starfsemi fyrirtækisins.
Haustið 1996 ákváðu þáverandi eigendur auglýsingastofunnar að skipta rekstrinum á milli sín. Kristján hélt áfram rekstri hefðbundinnar auglýsingastofu undir sama nafni, en Hermann flutti með þann hluta rekstursins sem sneri að vefsíðugerðinni út í Sundaborg og stofnaði Íslensku Internetþjónustuna, sem síðar sameinaðist Hugviti.
Auglýsingastofa Reykjavíkur var rekin áfram í sísmækkandi mynd eitthvað fram yfir árið 2000 og fékkst aldrei aftur að neinu marki við vefsíðugerð.
Safali
Safali (fræðiheiti: Martes zibellina) er marðardýr sem lifir í taiga skógum Asíu (Rússlandi, austur Kasakstan, norður Mongólíu, Kína, Kóreu og Hokkaido í Japan) og hefur verið mjög eftirsóttur síðan á miðöldum vegna feldsins. Útbreiðsla hans var áður miklu meiri og náði vestur til Póllands og Skandinavíu í byrjun miðalda. Orðið safali er einnig haft um feldinn sjálfan sem enn í dag er lúxusvara. Nær öll skinn á markaðnum eru af dýrum úr ræktunarbúum. Í tímaritinu Náttúrufræðingnum árið 1931 stendur:
Orðsifjar
Nafnið safali virðist vera af Slavneskum uppruna og hefur komið í orðaforða flestra vesturevrópskra tungumála í gegnum skinnaverslun á snemm-miðöldum. Þannig að Rússneska соболь (sobol) og Pólska soból urðu Þýska Zobel, Hollenska Sabel, Enska Sable; Franska zibeline, Spænska cibelina, cebellina, Finnska soopeli, Portúgalska zibelina  og Miðalda Latínu zibellina dregin af Ítalska forminu (zibellino).
Lýsing
Karldýr eru 38 til 56 sm á lengd, þar af skottið 9 til 12 sm, og eru um 880 til 1800g. Kvendýrin eru 35 til 51 sm á lengd, þar af skott um 7,2 til 11,5 sm. Vetrarfeldurinn er síðhærðari og þéttari en sumarfeldurinn. Mismunandi undirtegundir sýna landfræðilegan breytileika í feldlit; liturinn getur verið frá ljósbrúnum til nær svarts. Dýrin eru yfirleitt ljósari á kviði og dekkri á baki og fótum. Japanskir safalar (þekktir sem クロテン eða kuroten) eru sérstaklega dökkir á baki og fótum. Einstaklingar geta einnig haft ljósan blett framan á hálsi sem getur verið grár, hvítur eða ljósgulur. Feldurinn er mýkri og silkikenndari en á amerískum mörðum. Safalar líkjast mikið skógarmerði í stærð og útliti, en hafa frammjórra höfuð, lengri eyru og hlutfallslega styttri skott.
Atferli
Safalar búa í göngum nálægt ám og í þéttustu skógum. Þeir eru góðir að klifra kletta og tré. Þeir eru aðallega rökkurdýr, veiða á mörkum dags og nætur, en eru virkari að degi til á mökunartíma. Bæli þeirra eru vel falin, og fóðruð með grasi og feldhárum, en geta verið tímabundin, sérstaklega á veturna, þegar dýrið ferðast víða í leit að bráð.
Safalar eru alætur, og er fæða þeirra breytileg eftir árstíðum. Að sumri veiða þeir mikið héra og önnur smá spendýr. Að vetri, þegar þeir eru bundir við bæli sín vegna frosts og snjóa, éta þeir ber, nagdýr, héra, og jafnvel smáa moskushirti. Þeir veiða einnig hreysiketti, smáar víslur og fugla. Stundum fara safalar í slóðir úlfa og bjarna og nærast á leifum bráðar þeirra. Þeir éta lindýr svo sem snigla, sem þeir nudda við jörðina til að losna við slímið. Safalar éta einnig fisk sem þeir veiða með framloppunum.
Safalar veiða aðallega eftir hljóð og lykt, og hafa mjög næma heyrn. Þeir marka sér svæði með lykt sem þeir mynda með lyktarkyrtli á kviði. Rándýr safala eru flest stærri rándýr, svo sem úlfar, refir, jarfar, tígrisdýr, gaupur, ernir og stórar uglur.
Fjölgun
Mökun er yfirleitt milli júní og 15da ágúst, þó er tímabilið breytilegt eftir landssvæðum. Þegar þeir eru að para sig, hlaupa þeir, hoppa og mala (áþekkt köttum). Karldýrin grafa meters langar rásir í snjóinn, gjarnan með tíðum þvaglátum. Karldýrin berjast kröftuglega við hvert annað um hylli kvendýranna. Kvendýrin fá egglos(estrus) að vori. Mökun getur tekið allt að átta tíma. Eftir frjóvgun, festist ekki blastocyst við vegg legsins. Þess í stað gerist það átta mánuðum síðar; þó meðganga endist í 245 til 298 daga, þá tekur þroski fósturs aðeins 25–30 daga. Safalar eignast afkvæmin í holum trjám sem þeir fóðra með mosa, blöðum og grasi. Gotin eru frá einum til sjö unga, þó yfirleitt séu þeir tveir til þrír. Karldýrin hjálpa kvendýrunum við að verja svæðin og safna fæðu.
Safalar fæðast með bæði augu lokuð og með mjög gisinn feld. Nýfæddir ungar eru um 25 til 35g og 10 til 12 sm langir. Þeir opna augun eftir 30 til 36 daga, og yfirgefa bælið stuttu seinna. Sjö vikna gamlir hætta þeir á spena og er gefið uppæld fæða. Þeir ná kynþroska tveggja ára gamlir. Þeir hafa náð allt að 22 ára aldri á loðdýrabúum, en villtir ná þeir allt að 18 árum.
Safalar geta blandast skógarmörðum. Þetta hefur sést í náttúrunni, þar sem útbreiðsla þessara tveggja tegunda skarast Úralfjöll, og er stundum gert viljandi á loðdýrabúum. Blendingurinn, nefndur kidus, er aðeins minni en hreinræktaður safali, með grófari feld, með langt úfið skott,en að öðru leyti eins. Kidus er venjulega ófrjór, þó hefur eitt skráð tilfelli verið þar sem kvenkyns kidus eignaðist afkvæmi með skógarmerði.
Loreen
Lorine Zineb Nora Talhaoui (f. 16. október 1983), betur þekkt undir sviðsnafninu Loreen, er sænsk söngkona. Hún vann Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2012 með laginu „Euphoria“ og Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2023 með laginu „Tattoo“. Loreen er eina konan sem hefur unnið keppnina tvisvar.
Loreen fæddist í Stokkhólmi en flutti stuttu síðar til Västerås þar sem hún gekk í skóla. Foreldrar Loreen eru Berbar frá Marokkó. Árið 2004 tók hún þátt í sænska Idol og endaði í 4. sæti. Árið 2011 keppti hún í Melodifestivalen (undankeppni Svíþjóðar fyrir Eurovision) með lagið „My Heart Is Refusing Me“ og lenti í 4. sæti. Árið eftir tók hún aftur þátt í keppninni með lagið „Euphoria“ og var valin sem framlag Svíþjóðar í Eurovision 2012 sem var haldin í Bakú, Aserbaísjan. Þar sigraði hún með yfirburðum og fékk stig frá öllum þátttökulöndunum nema Ítalíu. Loreen hlaut 372 stig og náði næstum að slá þáverandi stigamet Alexanders Rybak. „Euphoria“ komst á marga topplista víða um Evrópu og hefur notið mikilla vinsælda síðan. Eftir sigurinn hefur Loreen tekið tvisvar þátt í Melodifestivalen, árið 2017 með „Statements“ og árið 2023 með „Tattoo“.