cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Íslam í Danmörku
Meirihluti múslima í Danmörku eru súnnítar, með töluverðum sjía-minnihluta. Meðlimir Ahmadiyya samfélagsins eru einnig staddir í Danmörku. Á áttunda áratugnum komu múslimar frá Tyrklandi, Pakistan, Marokkó og fyrrum Júgóslavíu (aðallega Bosníu) til að vinna. Á níunda og tíunda áratugnum var meirihluti komu múslima flóttamenn og hælisleitendur frá Íran, Írak, Sómalíu og Bosníu. Auk þess hafa nokkrir Danir af þjóðerni snúist til íslamstrúar; Árið 2017 snerust hátt í 3.800 danskir múslimar til trúar.
Konrad Johannesson
thumb|Konrad Johannesson á Ólympíuleikunum árið 1920.
Konrad (Konnie) Johannesson (10. ágúst 1896 - 28. október 1968) var kanadískur flugmaður af íslenskum uppruna og bakvörður í íshokkí. Hann keppti á Ólympíuleikum í landsliði Kanada (Winnipeg Falcons) í íshokkí.
Konrad fæddist í Glenboro, Manitoba í Kanada en fjölskylda hans flutti til Winnipeg árið 1897 og hann ólst þar upp. Foreldrar hans voru hjónin Jónas Jóhannesson og Rósa Einarsdóttir frá Íslandi. Í fyrri heimstyrjöldinni lærði hann flug og varð flugmaður í herdeildinni Royal Flying Corps. Hann var orðinn leikmaður í íshokkí í Falcons-liðinu fyrir stríðið (1913-1914) en hann og flestir aðrir í liðinu gengu í kanadíska herinn. Hann var sendur til Egyptalands í flugnám en snéri aftur til Winnipeg eftir stríðslok í maí 1919. Sama árið byrjaði gamla íshokkí-liðið hans aftur að keppa og urðu þeir íshokkímeistarar Vestur-Kanada. Eftir afgerandi sigur á háskólaliði frá Toronto unnu þeir Allan-bikar og voru þar með valdir til að keppa á Ólympíuleikunum í Belgíu.
Konrad ferðaðist til Belgíu á skipi með hinum leikmönnunum. Sjö lið kepptu í íshokkí í þetta sinn, en aldrei áður hafði verið keppt í íshokkí á Ólympíuleikunum. Kanadamennirnir unnu með yfirburðarsigur og varð Kanada þar með fyrsta þjóðin til að vinna til gullverðlauna í íshokkí. Eftir heimferðina hélt Konrad áfram að keppa í íshokkí í nokkur ár en aðalatvinnugrein hans varð flug og flugkennsla.
Úlfar (mannsnafn)
Úlfar er íslenskt karlmannsnafn.
Cairo
Cairo (upphaflega Xr) er frjálst forritasafn sem er ætlað að vera samræmt forritunarviðmót fyrir vigurmyndir. Það var upphaflega hannað fyrir notkun í X-gluggakerfinu en síðan þá hafa komið út útfærslur fyrir Win32 GDI, Mac OS X Quartz, BeOS, OS/2 og OpenGL-umhverfi. Cairo er meðal annars notað af GTK+ og Mozilla-verkefninu til að teikna upp bæði viðmótshluta og myndrænt innihald.
Lýðveldið Kongó
Lýðveldið Kongó, einnig kallað Vestur-Kongó eða Kongó-Brazzaville (til aðgreiningar frá Austur-Kongó sem áður hét Saír) er land í Mið-Afríku. Það á landamæri að Gabon, Kamerún, Mið-Afríkulýðveldinu, Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó, og Angóla.
Lýðveldið Kongó var áður frönsk nýlenda sem hét Franska Kongó og fékk sjálfstæði 1960. Eftir valdarán undir forystu herforingjans Marien Ngouabi árið 1968 var landið gert að Alþýðulýðveldinu Kongó og tekin upp náin stjórnmálatengsl við Sovétríkin og Austurblokkina. Árið 1977 var Ngouabi myrtur og við tók herforingjastjórn sem ríkti yfir landinu til 1992. Fyrsti lýðræðislega kjörni forseti landsins var Pascal Lissouba. Deilur milli hans og forsetaframbjóðandans (og fyrrum forsetans) Denis Sassou Nguesso í aðdraganda forsetakosninga 1997 leiddu til vopnaðra átaka. Sassou náði völdum með aðstoð herliðs frá Angóla. Sassou gerði breytingar á stjórnarskrá landsins sem juku völd forseta og lengdu kjörtímabil hans. Breytingarnar, og þær kosningar sem haldnar hafa verið síðan, hafa verið harkalega gagnrýndar af alþjóðasamtökum.
Stórir hlutar Lýðveldisins Kongó eru regnskógar. Langflestir íbúar Vestur-Kongó búa í suðvesturhluta landsins. Íbúar tala 62 ólík tungumál. Um helmingur þeirra eru rómversk-kaþólskir og um 40% aðhyllast mótmælendatrú. Efnahagslíf Lýðveldisins Kongó byggist aðallega á olíuútflutningi og timbri. Landið á mikið af auðlindum í jörð (fosfat, gull og aðrir málmar) sem eru að miklu leyti ónýttar.
Heiti
Lýðveldið Kongó heitir eftir Kongófljóti sem aftur dregur nafn sitt af Kongóveldinu, ríki sem stóð við ósa fljótsins þegar Portúgalar komu þangað 1483 eða 1484. Nafn ríkisins var dregið af heiti íbúa þess, Bakongum, sem er talið merkja „veiðimenn“ (kongóska: mukongo, nkongo).
Þegar landið var frönsk nýlenda hét hún Franska Kongó eða „Mið-Kongó“. Landið var stundum áður nefnt eftir höfuðborg sinni, „Kongó (Brazzaville)“ eða „Kongó-Brazzaville“ til að aðgreina það frá nágrannaríkinu Lýðstjórnarlýðveldinu Kongó. Höfuðborgin Brazzaville dregur nafn sitt af stofnanda nýlendunnar, Pierre Savorgnan de Brazza, ítölskum aðalsmanni sem kenndi sig við bæinn Brazzacco í sveitarfélaginu Moruzzo. Nafnið kemur úr latínu, Brattius eða Braccius sem merkja „handleggur“.
Landfræði
Í Lýðveldinu Kongó er fjölbrett landslag, frá gresjum í flóðskógum Norður-Niari, að Kongófljóti, að fjöllum og frumskógum Mayombe að 170 km langri strönd að Atlantshafi.
Lýðveldið Kongó er í miðvesturhluta Afríku sunnan Sahara, við miðbaug, milli 4. og 5. breiddargráðu norður og 11. og 19. lengdargráðu austur. Lýðstjórnarlýðveldið Kongó liggur sunnan og austan við það, og angólska útlendan Cabinda í suðvestri.
Höfuðborgin, Brazzaville, er við Kongófljótið í suðurhluta landsins, beint á móti Kinsasa, höfuðborg Lýðstjórnarlýðveldisins Kongó.
Í suðvesturhluta landsins er strandslétta þar sem Kouilou-Niari-á rennur út í sjó. Inni í landi er miðháslétta milli tveggja vatnasviða í suðri og norðri. Skóglendi er nýtt af vaxandi krafti. Lýðveldið Kongó fékk meðaleinkunnina 8,89 af 10 og var í 12. sæti á heimsvísu á vísitölunni Forest Landscape Integrity Index árið 2018.
Landið er við miðbaug og veðurfar er því að mestu eins árið um kring. Meðaldagshiti er 24˚C og næturhiti milli 16˚ og 21˚C. Meðalúrkoma er milli 1.100 mm í Niari-dal í suðri að yfir 2.000 mm í miðhlutum landsins. Þurrkatímabilið er frá júní til ágúst. Í stærstum hluta landsins eru tvö úrkomuhámörk, eitt í mars til maí og annað í september til nóvember.
Árin 2006-2007 rannsökuðu vísindamenn frá Wildlife Conservation Society górillur í þéttu skóglendi í Ouesso-umdæmi í Sangha-héraði. Þeir áætluðu að 125.000 vestrænar láglendisgórillur byggju þar í tiltölulega mikilli einangrun frá mönnum út af mýrlendi sem umkringir þær.
Stjórnsýslueiningar
Lýðveldið Kongó skiptist í 12 sýslur (départements) sem aftur skiptast í sveitarfélög og umdæmi:
Svali
thumb|Þrjár tegundir af Svala Svali er ávaxtadrykkur sem hlaut miklar vinsældir á Íslandi. Svali var fáanlegur með appelsínu–, epla–, jarðarberja–, sólberja–, sítrónu- og perubragði. Svali var framleiddur af Vífilfelli.
Þann 9. nóvember 2022 var tilkynnt að það yrði hætt að framleiða og selja Svala við árslok 2022.
Sýslur í New Hampshire
Sýslur í New Hampshire eru 10 talsins.
Konungsríkið Ítalía
Konungsríkið Ítalía (ítalska: Regno d’Italia) var ríki sem var stofnað árið 1861 þegar Viktor Emmanúel 2., konungur Sardiníu, sameinaði allan Ítalíuskaga undir sinni stjórn. Ríkið var þingbundin konungsstjórn sem náði yfir Ítalíu frá 1861 þar til Ítalía varð lýðveldi árið 1946. Tórínó var höfuðborg til ársins 1864, en þá var höfuðborgin flutt til Flórens og síðan til Rómar árið 1871. Frá 1922 til 1943 var Ítalía fasistaríki undir stjórn forsætisráðherrans Benito Mussolini. Ítalir kusu í þjóðaratkvæðagreiðslu að leggja niður konungdæmið og gerast lýðveldi árið 1946.
Landsvæði
Ítalska konungsríkið jók við landsvæði sitt á tíma ítölsku sameiningarinnar til ársins 1870, en eftir það var yfirráðasvæði ríkisins óbreytt til ársins 1919, þegar konungsríkið innlimaði Tríeste og Suður-Týról. Eftir sigur bandamanna í fyrri heimsstyrjöldinni fékk Ítalía að innlima Gorizia, Tríeste og Istríu (sem nú eru hluti af Króatíu og Slóveníu) og smærri svæði sem nú eru í norðvesturhluta Króatíu auk hluta af króatíska héraðinu Dalmatíu.
Í seinni heimsstyrjöldinni innlimaði Ítalía fleiri landsvæði frá Slóveníu og stærri hluta úr Dalmatíu. Eftir ósigur Öxulveldanna í stríðinu varð Ítalía að skila þessum landsvæðum og voru þá landamæri ríkisins orðin fastmótuð.
Konungsríkið Ítalía átti réð jafnframt yfir ýmsum nýlendum, verndarsvæðum og leppríkjum, meðal annars Eritreu, Sómalíu, Líbíu, Eþíópíu (sem Ítalir lögðu undir sig árið 1934 en var frelsuð af Bretum í seinna stríði), Albaníu, Grikkland (sem var hernumið í seinni heimsstyrjöld), Króatíu (sem var ítalskt og þýskt leppríki í stríðinu), Kósovó (hernumið í seinna stríði), Svartfjallaland (hernumið í seinna stríði) og 46 hektara landskika í Tianjin í Kína.
Refurinn
Refurinn (enska: The Fox) er stutt skáldsaga eftir D. H. Lawrence gefin út árið 1923.
Konungsríkið Ítalía
Stjórnskipun
Að nafninu til var Konungsríkið Ítalía þingbundin konungsstjórn. Ráðherrar fóru með framkvæmdavaldið fyrir hönd konungsins. Þinginu var skipt í tvær deildir, öldungadeild og fulltrúadeild, sem áttu að veita framkvæmdavaldinu aðhald. Stjórnarskrá konungsríkisins var Statuto Albertino, sem hafði áður verið í gildi í Konungsríkinu Sardiníu.
Ráðherrarnir áttu að vera ábyrgir gagnvart konungnum en í reynd varð ríkisstjórn Ítalíu að hafa stuðning þingsins til þess að halda völdum.
Meðlimir á fulltrúadeild þingsins voru kjörnir í meirihlutakosningu í einmenningskjördæmum. Hver frambjóðandi varð að hafa stuðning að minnsta kosti helmings þeirra sem greiddu atkvæði og fjórðungs allra skráðra kjósanda til að ná kjöri í fyrstu umferð. Kosið var í annarri umferð ef ekki tókst að kjósa í öll þingsæti.
Árið 1882 var reynt að innleiða hlutfallskosningar á þingið, en þetta var ekki gert fyrir alvöru fyrr en eftir fyrri heimsstyrjöldina. Sósíalistar hlutu meirihluta á þingi en gátu ekki myndað ríkisstjórn þar sem þingið skiptist í þrjár fylkingar á móti kristnum popúlistum og klassískum frjálslyndismönnum. Kosningar voru haldnar með þessu móti árin 1919, 1921 og 1923 en þaðan af lét Benito Mussolini leggja niður hlutfallskosningarnar og stofnaði þess í stað til kosninga á landsvísu sem veittu Fasistaflokknum hreinan þingmeirihluta.
Frá 1925 til 1943 var Ítalía fasískt einræðisríki þrátt fyrir að gamla stjórnarskráin væri enn formlega í gildi. Sumir sagnfræðingu tala um Ítalíu á þessu tímabili sem „Ítalíu fasismans“.
Þjóðhöfðingjar
Á árum konungsríkisins var konungur Ítalíu þjóðhöfðingi ríkisins. Konungarnir voru fjórir talsins, allir af Savojaættinni:
Guðsteina
Guðsteina er íslenskt kvenmannsnafn.
Sveindís
Sveindís er íslenskt kvenmannsnafn.
113
Árið 113 (CXIII í rómverskum tölum)
Hringekjan
Hringekjan er lag eftir Gísla Þór Ólafsson við ljóð Geirlaugs Magnússonar. Lagið var spilað af Contalgen funeral vorið 2011 á lítlilli tónlistarhátíð í húsi við Aðalgötu á Sauðárkróki. Í sama húsi voru tvær fyrstu plötur Gísla Þórs (Gillon) teknar upp, sem og fyrsta plata Contalgen Funeral, Pretty Red Dress og önnur sólóplata Joe´s Dubius (Andri Már Sigurðsson), Rainy Day in the Park. Lagið Hringekjan var samið, ásamt nokkrum öðrum lögum á plötunni Bláar raddir, inn í kompu í Raftahlíð á Sauðárkróki í byrjun árs 1999, er Gísli fór þangað inn með ljóðabók Geirlaugs Magnússonar Þrítengt (1996), kveikti á kassettuupptökutæki og hóf að semja lög við ljóð úr bókinni. Lagið var frumflutt í útvarpi í júlí 2013 í þættinum "Hið opinbera" sem stýrt var af Ágústi Bogasyni. Lagið komst seinna á lagalista á Rás 2 og var þónokkuð spilað á þeirri stöð. Lagið má finna á annarri plötu Gísla, Bláar raddir sem kom út þann 23. júlí 2013. Platan var tekin upp í Stúdíó Benmen og var upptökustjórn í höndum Sigfúsar Arnars Benediktssonar.
Franz Mixa
Franz Mixa (3. júní 1902 – 16. janúar 1994) var austurrískur hljómsveitarstjóri og tónskáld.
Hringekjan
Í september 2019 varð lagið aðgengilegt á Spotify er diskurinn Bláar raddir var settur þar inn. Til er tveggja laga smáskífa með laginu, gefin út í örfáum eintökum árið 2020. Á b-hlið er lagið Blindaður af ást, en þegar Gillon spilar opinberlega skeytir hann oft þessum tveimur lögum saman, Hringekjunni og Blindaður af ást.
Ytri tenglar
Hér má heyra lagið á Youtube
Aron Einar Gunnarsson
thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu. Aron Einar Gunnarsson (f. 22. apríl 1989) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Al-Arabi í Katar og íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Staða hans á vellinum er varnarsinnaður miðjumaður eða miðlægur miðjumaður. Aron var 8 ár hjá Cardiff City. Aron var fyrirliði íslenska landsliðsins 2012-2021. Hann spilaði alla fimm leikina á EM 2016 og var í hópnum fyrir HM 2018. Bróðir Arons er Arnór Þór Gunnarsson sem hefur verið með íslenska handknattleikslandsliðinu.
Aron er sakaður um nauðgun ásamt Eggerti Gunnþóri Jónssyni á hóteli í Kaupmannahöfn árið 2010.
1471
Árið 1471 (MCDLXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|[[Skylmingar á 15. öld.]]
Fædd
Snóksdalur
thumb|right|Snóksdalskirkja, reist 1875. Snóksdalur er bær og kirkjustaður í Miðdölum í Dalasýslu, þekktastur af því að þar bjó Daði Guðmundsson, einn helsti andstæðingur Jóns Arasonar biskups, á 16. öld.
Kirkja hefur verið í Snóksdal að minnsta kosti frá því snemma á þrettándu öld og er hennar getið í Sturlungu. Kirkjan var helguð heilögum Stefáni og var í bóndaeign. Í elstu máldögum kirkjunnar, frá 13. og 14. öld, er kveðið á um að þar skuli vera bæði prestur og djákni.
Guttormur Ormsson bóndi í Þykkvaskógi í Miðdölum, sonur Orms Snorrasonar og faðir Lofts Guttormssonar ríka, var veginn í Snóksdal 1381. Í lok 15. aldar bjó Guðmundur Finnsson í Snóksdal. Sonur hans, Daði Guðmundsson, bjó síðan stórbúi á jörðinni og auðgaðist mjög. Hannes Björnsson, dóttursonur Daða, bjó þar seinna og afkomendur hans mjög lengi síðan. Í Snóksdalskirkju er enn klukka sem Hannes gaf henni árið 1595 og fleiri merkir gripir eru í kirkjunni, meðal annars kaleikur frá 16. öld.
Núverandi kirkja er byggð árið 1875 og var gerð upp í samstarfi við Húsafriðunarnefnd á árunum 1975-1978.
114
Árið 114 (CXIV í rómverskum tölum)
Konráður III (HRR)
thumb|Konráður III konungur hins heilaga rómverska ríkis Konráður III (1093 í Bamberg – 15. febrúar 1152 í Bamberg) var hertogi í Frankalandi, gagnkonungur og síðar konungur þýska ríkisins 1127-1152, konungur Langbarðalands 1128-1135 og konungur í Búrgund 1138-1152. Konráður var hins vegar aldrei krýndur til keisara.
Prímorja
thumb|250x250dp|Lega Prímorju innan Rússlands.
Konráður III (HRR)
Leiðin til konungs
Konráður fæddist í bærísku borginni Bamberg 1093. Foreldrar hans voru Friðrik I hertogi af Sváfalandi og Agnes frá Waiblingen (dóttir Hinriks IV keisara). Konráður var því af Staufer-ættinni og reyndi að útvíkka yfirráðasvæði ættarinnar í Frankalandi og Sváfalandi. Á þeim tíma voru staðamálin þýsku í gangi milli Hinriks V keisara og páfa. Þegar Erlung, biskup í Würzburg og hertogi í Frankalandi, studdi síðarnefna aðilann, afturkallaði Hinrik keisari hertogatitilinn af biskupi og gerði Konráð að hertoga yfir Frankalandi í staðinn. Þegar keisarinn fór til Ítalíu gerði hann Konráð að staðgengli sínum í þýsku löndunum. 1124 eða 1125 fór Konráður í pílagrímsferð til Jerúsalem. Meðan hann var þar dó Hinrik keisari. Nýr konungur þýska ríkisins var kjörinn Lothar III. Bróðir Konráðs, Friðrik, tók því illa og ákvað að berjast móti nýja konunginum. Þegar Konráð kom heim úr ferðalagi sínu, tók hann þegar upp baráttuna með bróður sínum. Íbúar Sváfalands kusu hann til konungs og voru því tveir konungar þýska ríkisins á þeim árum. Ekki er ljóst hvers vegna Friðrik, sem var eldri, var ekki kosinn, en ef til vill skipti það máli að hann var blindur á öðru auga.
Prímorja
Prímorja eða Prímorskíj kraj (rússneska: Примо́рский край) er fylki í suðausturhluta Rússlands. Helsta umsýsluborg héraðsins er Vladívostok sem er jafnframt stærsta borg á austurhéruðum Rússlands. Efnahagur héraðsins er meðal þeirra stærstu í Austur-Rússlandi. Íbúar Prímorju voru 1.956.497 árið 2010.
Konráður III (HRR)
Konungur þýska ríkisins
thumb|Innsigli Konráðs frá 1143 Þegar Konráð var með góðan stuðning í suðurhluta Þýskalands, ákvað hann að fara til Ítalíu til að tryggja sig í sessi þar. 1128 var hann kjörinn til konungs í Langbarðalandi (Lombardia) og var því orðinn jafn stöndugur sem gagnkonungur og Lothar. 1137 lést Lothar hins vegar. Konráður flýtti sér þá til Koblenz, þar sem hann var formlega kjörinn (eða endurkjörinn) til konungs þýska ríkisins í mars 1138. Viku seinna hlaut hann konungsvígslu í keisaraborginni Aachen. Hvorki kjörið né vígslan var gerð með vitund kjörfurstanna. Þrátt fyrir það héldu þeir að sér höndum og samþykktu gjörninginn á ríkisþingi í Bamberg skömmu seinna. Konráður reyndi að ganga milli bols og höfuðs á ættingjum Lothars, Welfen-ættinni, sem fannst að þeim bæri konungstitillinn. Þessu fylgdu töluverð innanríkisátök. 1147 hélt Konráður ríkisþing í Frankfurt am Main. Þar voru lögð drög að annarri krossferðinni. Þar tókst konungi einnig að fá samþykkt að sonur sinn, Hinrik, yrði eftirmaður hans á konungsstóli. Sama ár fór Konráður af stað í krossferðina, ásamt Loðvík VII. konungs Frakklands. Ungur bróðursonur Konráðs, Friðrik, slóst með í för (seinna Friðrik Barbarossa). Ferðin var algerlega mislukkuð. Strax í Litlu-Asíu beið krossfararherinn ósigur gegn múslimum. Konráð og aðrir sem lifðu af fundu þá franska herinn. En ekki tók betra við þar, því hjá Frökkum braust út pest sem drap meirihluta liðsins. Konráður veiktist og fór til Konstantínópel. Næsta ár var ákveðið að sitja um borgina Damaskus. En það mistókst herfilega eftir aðeins 10 daga. Krossfarar sáu sitt óvænna og fóru heim til Evrópu. Heima héldu átökin gegn Welfen-ættinni áfram. 1150 lést sonur Konráðs, Hinrik, sem hafði verið kjörinn eftirmaður hans. Tveimur árum seinna lést svo Konráð sjálfur í heimaborg sinni Bamberg. Hann var þá á leið til Rómar til að hljóta keisaravígslu, en henni náði hann því ekki. Konráður hvílir í dómkirkjunni í Bamberg. Næsti konungur varð bróðursonur hans, Friðrik Barbarossa.
Prímorja
Á rússnesku þýðir prímorskíj „sjó-” og kraj „brún, landamæri“. Í daglegu tali kallast það Prímorje (Примо́рье). Landamæri Rússlands að Norður-Kórea liggja meðfram ánni Túmen í suðvesturhluta héraðsins. Stærsti flói í Japanshafi, Péturs mikla flói, liggur um suðurströnd Prímorju.
Prímorja var sögulega hluti af Mansjúríu, en Tjingveldið lét það af hendi til Rússneska heimsveldisins árið 1860. Á rússnesku borgarastyrjöldinnni gerðist héraðið hluti af Fjarausturlýðveldinu en seinna meir gekk það í Sovétríkin.
Airbus A340
Airbus A340 er farþegaþota framleidd af Airbus með rúm og sjónvörp og útvarp. thumb|A340
Úlfhéðinn
Úlfhéðinn er íslenskt karlmannsnafn.
1861
Árið 1861 (MDCCCLXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Samstarfsráðherra Norðurlanda
Samstarfsráðherra Norðurlanda er sá ráðherra í ríkisstjórnum Norðurlandanna sem fer með ábyrgð á norræna ríkisstjórnarsamstarfinu innan Norrænu ráðherranefndarinnar fyrir hönd forsætisráðherra hvers lands.
Samstarfsráðherrarnir mynda stjórn norræna ríkisstjórnarsamstarfsins og taka stefnumótandi ákvarðanir. Formennska er í höndum samstarfsráðherra þess lands sem fer með formennsku í Norrænu ráðherranefndinni hverju sinni.
Samstarfráðherrarnir svara spurningum norrænna þingmanna um Norðurlandasamstarfið í fyrirspurnartímum á árlegu þingi Norðurlandaráðs.
Samstarfstarfsráðherra Norðurlanda í ríkisstjórn Íslands er Katrín Jakobsdóttir.
Tenglar
Minister for nordisk samarbejde
Guðveig
Guðveig er íslenskt kvenmannsnafn.
Bógó-indversk vörn
Bógó-indversk vörn er skákbyrjun, afbrigði indverskrar varnar, og hefst á leikjunum 1.d4 Rf6, 2.c4 e6, 3.Rf3 Bb4+.
Gunnleifur Gunnleifsson
Hann spilaði fyrir ýmis lið, lengst fyrir HK og Breiðablik. Hann byrjaði árið 1995 í aðalliði HK. Gunnleikur endaði ferilinn með Breiðablik árið 2020. Hann spilaði 26 leiki fyrir íslenska landsliðið.
Sayaun Thunga Phool Ka
Sayaun Thunga Phool Ka (nepalska: सयौं थुँगा फूलका Sayaũ Thũgā Phūlkā; „Gert úr hundruðum blóma“) er þjóðsöngur Nepals. Hann var tekinn upp 3. ágúst 2007. Fyrri þjóðsöngur, Rastriya Gaan, var tekinn upp árið 1962 en var lagður af í kjölfar þess að konungdæmið var lagt niður. Ljóðið er eftir skáldið Byakul Maila og lagið eftir Amber Gurung.
Daði Guðmundsson
Daði Guðmundsson (um 1495 – 1563) eða Daði í Snóksdal var bóndi og sýslumaður á 16. öld. Hann bjó í Snóksdal í Dalasýslu og kom mjög við sögu siðaskiptanna á Íslandi.
Daði hefur sjálfsagt fengið nokkurt fé eftir foreldra sína en hann auðgaðist mjög af eigin rammleik og þótti mikill dugnaðar- og gróðamaður, byggði upp mikið veldi kringum Hvammsfjörð sem byggðist ekki síst á útgerð og fiskverslun. Hann hafði jafnan um sig hóp sveina og átti fullkomin hertygi fyrir þrjátíu til fjörutíu menn.
Daði var kvensamur og féll oft í sektir vegna hjúskaparbrota sinna. Var því mikilsvert fyrir hann að eiga gott samband við Skálholtsbiskup og því vænkaðist hagur hans þegar Marteinn mágur hans var kjörinn biskup eftir lát Gissurar Einarssonar.
Jón Arason biskup áleit þá Daða og Gleraugna-Pétur mág hans helstu andstæðinga sína og sagði einhverntíma að nú hefði hann undir sér allt Ísland nema hálfan annan kotungsson, en það voru þeir Daði og Pétur. Hann bannfærði Daða í janúar 1549. Hann fór svo með her manna vestur og ætlað að handtaka Daða en gat það ekki. Daði þorði þó ekki annað en hafa um sig mikið lið og er sagt að hann hafi haft 50-80 menn undir vopnum í Snóksdal vorið 1549.
Haustið 1550 reið Jón ásamt sonum sínum, Ara og Birni, vestur í Dali, annaðhvort til að reyna að ná Daða á sitt vald eða ná samningum við hann. Þeir fóru þó ekki í Snóksdal, heldur að Sauðafelli, þar sem Daði átti einnig bú. Daði notaði tækifærið og safnaði að sér miklu liði og gerði svo áhlaup á Jón biskup og hans menn í kirkjugarðinum á Sauðafelli og náði þeim fljótlega á sitt vald. Til er frásögn Daða sjálfs af bardaganum og gerir hann þar nokkuð úr hetjulegri framgöngu sinni en lætur þess reyndar ógetið að hann lét menn sína skjóta af byssum inni í kirkjunni sjálfri og hæfði ein kúlan Björn biskupsson í handlegginn.
Eftir að hafa haft feðgana í varðhaldi í rúmlega þrjár vikur kom Daði þeim í hendur umbosðmanns Kristjáns skrifara í Skálholti og þar voru þeir höggnir 7. nóvember um haustið. Er sagt að Daði hafi lengi verið tregur til að samþykkja aftökuna en hafi þó fallist á hana að lyktum.
Eftir siðaskiptin hélt Daði áfram að auðgast og hafði meðal annars umboð Helgafellsklausturjarða um skeið. Síðustu árin sem hann lifði hafði hann bú á fjórum stórjörðum, Snóksdal, Sauðafelli, Knarrarhöfn og Síðumúla í Borgarfirði. Á þessum búum hafði hann árið 1563 62 kýr, 48 geldneyti og á annað þúsund ær og geldfé. Hann átti alls 55 jarðir sem samtals voru 1140 hundruð að dýrleika. Einnig átti hann sex skip sem haldið var til útróðra undir Jökli og á Ströndum. Hann átti í deilum við Staðarhóls-Pál um yfirráð yfir Staðarhóli í Saurbæ og var tregur til að sleppa jörðinni jafnvel þótt konungur hefði dæmt Páli hana.
Daði og Guðrún kona hans áttu aðeins eina dóttur sem upp komst, Þórunni, sem giftist árið 1545 Birni Hannessyni sýslumanni í Bæ á Rauðasandi, syni Hannesar Eggertssonar hirðstjóra og bróður Eggerts Hannessonar lögmanns. Um 1554 hugðust þau flytjast búferlum að Nesi við Seltjörn en drukknuðu á leiðinni. Þrjú ung börn þeirra erfðu því mestallar eignir Daða. Einar, launsonur Daða, er sagður hafa verið trúlofaður Sigríði dóttur Þorleifs Pálssonar lögmanns á Skarði en veiktist daginn áður en hann ætlaði að ríða til brúðkaups þeirra og dó.
Brown-háskóli
Brown var fyrsti skólinn í Bandaríkjunum sem tók inn nemendur af öllum trúarbrögðum. Skólinn er eini háskóli Bandaríkjanna sem býður upp á grunnnám í Egyptalandsfræði og var lengi eini háskólinn sem hafði sérstaka deild fyrir sögu stærðfræðinnar.
Christina Paxson hefur verið forseti skólans frá árinu 2013. Forveri hennar, Ruth J. Simmons var forseti skólans frá 2001 til 2013. Hún var fyrsti afrískættaði forseti Ivy league-skóla, annar kvenforseti Ivy league-skóla og fyrsti kvenforseti Brown.
Við skólann starfa alls um 2900 kennarar. Grunnnemar eru um 5700 og framhaldsnemar eru rúmlega 1.800. Fjárfestingar skólans nema um 2,3 milljörðum bandaríkjadala.
Einkunnarorð skólans eru In deo speramus eða „Í guði vonum við“ (á ensku In God we hope).
Rand Paul
Randal Howard „Rand“ Paul (fæddur 7. janúar 1963) er bandarískur og öldungadeildarþingmaður. Hann er meðlimur Repúblikanaflokksins og er sonur repúblikanans Rons Paul
Uppvöxtur
Paul er fæddur í Pennsylvaníu en ólst upp í Texas. Hann nam við Baylor University í Waco Texas frá 1981 til 1984 en flutti sig í Duke University School of Medicine og útskrifaðist þaðan 1988 með M.D.-gráðu. Hann er kvæntur Kelley Rand og eiga þau þrjá syni.
Saga
Paul stofnaði Kentucky Taxpayers United (KTU) árið 1994 og var einnig formaður félagsins. Samtökin hvetja stjórnmálamenn til að koma í veg fyrir skattahækkanir. Paul kom fram fyrir hönd föður síns Ron Paul öldungadeildarþingmanns í aðdraganda kosninganna 2008
Framboð til öldungadeildar
Í upphafi árs 2009 kom Paul til greina sem arftaki öldungadeildarþingmannsins Jim Bunning og staðfesti hann framboð sitt í ágúst sama ár. Hann sigraði Trey Greyson í prófkjöri Repúblikana 18. maí 2010 og sigraði loks frambjóðanda demókrata Jack Conway í kosningunum 2. nóvember 2010.
Skoðanir
Rand Paul er gagnrýninn á utanríkisstefnu Bandaríkjanna og hefur talað gegn stríðsrekstri og fjárframlögum til hersins. Hann hefur barist hart gegn skattahækkunum. Paul er í öllum kringumstæðum andsnúinn fóstureyðingum en er hlynntur notkun neyðarpillunnar. Hann tekur afstöðu gegn alríkinu í málinu og vill að hvert ríki hafi kost á að setja lög sem banni fóstureyðingar. Hann er andsnúinn lögum sem gera löggæslu kleift að framkvæma leit án heimildar eða úrskurðar. Þá er hann andstæðingur Federal Reserve Act sem segir til um miðstýrðan seðlabanka sem geti haft áhrif á vexti í landinu. Hann vill að ríki hafi frekari kost á að setja reglur í menntastefnu og vill setja af alríkislög varðandi menntun og heimakennslu. Hann er einnig á móti niðurgreiðslu til orkufyrirtækja en myndi kjósa að veita skattafrádrátt þeim fyrirtækjum sem framleiði vistvæna orku.
Boeing 777
thumb|250px|[[United Airlines Boeing 777-200]]
Rand Paul
Skoðanir
Paul er andsnúinn niðurgreiðslu til heilbrigðisgeirans og heldur því fram til stuðnings að ríkið hafi gert heilbrigðisgeirann óskilvirkan, kostnaður hafi aukist og gæði minnkað. Hann vill að komið verði upp auknu landamæraeftirliti og að börn ólöglegra innflytjenda verði ekki sjálfkrafa ríkisborgarar. Hann vill einnig takmarka regluverk varðandi skotvopn og segir takmarkanir vera brot á annarri breytingu stjórnarskrárinnar. Hann telur að ríki ættu að fá að ráða hvort maríjúana yrði leyfilegt í lækningaskyni og þá ættu ríkin einnig að fá að ráða hvort samkynhneigðir fái að ganga í hjónaband.
Boeing 777
Boeing 777 er bandarísk langdræg breiðþota hönnuð og framleidd af Boeing. Boeing 777 er stærsta tveggja hreyfla farþegaflugvélin á markaðnum. Fyrsta flugvélin var smíðuð árið 1993 og flaug fyrst árið eftir. Hún var hönnuð til að brúa bilið milli hinna breiðþota Boeing, tveggja hreyfla Boeing 767 og fjögra hreyfla 747, hún var einnig arftaki fyrir eldri DC-10 og L-1011 þriggja hreyfla farþegaþota.
Alexander Van der Bellen
Alexander Van der Bellen (f. 18. janúar 1944), er austurrískur stjórnmálamaður og hagfræðingur sem hlaut kosningu til forseta Austurríkis í desember 2016.
Van der Bellen er fyrrverandi prófessor í hagfræði við háskólann í Vín. Hann tók doktorspróf frá Háskólanum í Innsbruck og er sérfræðingur í opinberri fjársýslu og áætlanagerð. Bellen er meðlimur í austurríska sósíalíska græningjaflokknum og hefur gegnt ýmsum nefndarstörfum fyrir hann. Hann bauð sig fram til forseta 2016 að nafninu til sem óháður en þó með yfirlýstum stuðningi græningjaflokksins.
Van der Bellen vann mjög nauman sigur gegn Norbert Hofer, frambjóðanda austurríska Frelsisflokksins, í forsetakosningum í annarri umferð þann 22. maí árið 2016. Fyrsta júlí, áður en hann tók við embætti, ógilti hæstiréttur Austurríkis kosningarnar og kvað á að þær skildu endurteknar. Þegar kosningarnar voru endurteknar þann 4. desember 2016 vann Van der Bellen í annað skipti með auknum atkvæðamun og tók við embætti forseta í janúar næsta ár.
Dans- og söngvamynd
thumb|right|Auglýsing fyrir dans- og söngvamyndina [[Singin' in the Rain frá 1952.]] Dans- og söngvamynd er kvikmyndategund þar sem söngur og dans eru oftast hluti af persónusköpun og söguþræði, en stundum aðeins til að skapa hlé á framvindunni og fanga athygli með íburðarmiklum atriðum. Dans- og söngvamyndir eru oft byggðar á söngleikjum sem settir hafa verið upp í leikhúsum. Helsti munurinn liggur í sviðsetningu, þar sem dans- og söngvamyndir nýta sér oft tilkomumikil sögusvið utandyra. Dans- og söngatriðin eru svipuð í báðum þessum greinum og flytjendur í söngatriðum koma oft fram eins og þeir væru að flytja atriðið fyrir áhorfendur í sal, horfa til dæmis beint í myndavélina.
Dans- og söngvamyndir komu til sögunnar árið 1927, þegar fyrsta talmyndin, The Jazz Singer, var gerð, en hún var á mesta leyti þögul mynd. Fyrsta alvöru talmyndin var The Lights of New York, en sem var reyndar ekki dans- og söngvamynd, en hafði eitt söng atriði. Frá árunum 1929 til 1930 voru gerðar margar dans- og söngvamyndir, eins og Broadway Melody (1929), Sunnyside Up (1929) og King of Jazz (1930). Dans- og söngvamyndir frá þessum tíma litu meira út eins og leikrit, og notuðu oftast leiksvið atriði með einum söngvara og dans hóp. Almenningurinn var orðinn þreyttur af dans- og söngvamyndum árið 1930, en svo urðu þær aftur vinsælar árið 1932. Einn af fyrstu leikstjórum þess tíma var danshöfundurinn Busby Berkeley sem nýtti sér kvikmyndatæknina til að hanna mjög íburðarmikil dansatriði með samræmdum hreyfingum stórra hópa dansara í sérhannaðri sviðsmynd. Seinna á 4. áratugnum urðu dans- og söngvamyndir með Fred Astaire og Ginger Rogers fastur liður í bandarískum kvikmyndahúsum og lögin úr myndunum nutu mörg hver mikilla vinsælda. Galdrakarlinn í Oz frá 1939 með Judy Garland í aðalhlutverki vakti athygli sem fyrsta litmyndin gerð með Technicolor.
Á seinni hluta 20. aldar voru gerðar margar söngvamyndir byggðar á söngleikjum Rodgers og Hammerstein og fleiri, með stjörnum á borð við Fred Astaire, Gene Kelly, Bing Crosby, Frank Sinatra, Judy Garland, Ann Miller, Kathryn Grayson og Howard Keel. Margar af þessum myndum eru með frægustu kvikmyndum allra tíma, eins og South Pacific, My Fair Lady og The Sound of Music. Þegar líða tók á 7. áratuginn þóttu þessar klassísku dans- og söngvamyndir af ýmsum ástæðum gamaldags. Nokkrar myndir tóku að gera uppreisn gegn forminu og/eða notast við rokklög, eins og The Rocky Horror Picture Show, Litla hryllingsbúðin, Grease og Footloose. Hefðbundna söngleikjaformið hélt áfram í teiknimyndum Disney, eins og Litlu hafmeyjunni og Aladdín.
Vinsældir dans- og söngvamynda hafa ekkert minnkað eins og sést á nýlegum metsölukvikmyndum á borð við La La Land, Frozen og Encanto. Bollywood-myndir eru indverskar rómantískar dans- og söngvamyndir sem hafa notið samfelldrar velgengni frá upphafi þeirra á 4. áratugnum og hafa síðustu áratugi haft áhrif á vestrænar dans- og söngvamyndir.
Bændaflokkurinn (fyrri)
Bændaflokkurinn var íslenskur stjórnmálaflokkur sem stofnaður var árið 1912 af nokkrum bændum sem sæti áttu á Alþingi. Líta má á hann sem fyrsta stéttaflokkinn í íslenskri stjórnmálasögu. Flokkurinn rann inn í Framsóknarflokkinn við stofnun hans árið 1916.
Saga
Átta þingmenn sem tilheyrðu bændastættinni stofnuðu Bændaflokkinn á Alþingi árið 1912 og var Jón Jónatansson búfræðingur helsti hvatamaður að stofnuninni. Flokkurinn hugðist vera mótvægi við hinar svonefndu æðri stéttir kaupmanna, menntamanna og embættismanna. Upphaflega átt i flokkurinn að fá nafnið Alþýðuflokkurinn en frá því var horfið.
Þegar þing kom saman árið 1913 var þingflokkur þessi formlega stofnsettur og höfðu þá þrír þingmenn slegist í hópinn. Formaður var kjörinn Ólafur Briem. Flokkurinn setti sér stefnuskrá en að öðru leyti var skipulag hans óformlegt, líkt og gilti um stjórnmálaflokka þessarra ára. Þannig voru þingmenn óbundnir í afstöðu sinni til stjórnarmyndunar. Studdu sumir þeirra Heimastjórnarflokkinn en aðrir Sjálfstæðisflokkinn.
Fyrir landskjörið 1916 klofnaði fylking bænda, þar sem Óháðir bændur buðu fram á eigin vegum. Listi þeirra hlaut rúmlega 20% atkvæða og einn mann kjörinn, Sigurð Jónsson í Ystafelli en Bændaflokkurinn hlaut ekki nema um 7%. Í Alþingiskosningunum sama ár fékk Bændaflokkurinn hins vegar fimm kjörna fulltrúa en Óháðir bændur einn. Bændaflokkurinn hélt ekki áfram starfsemi að kosningunum loknum og gengu flestir meðlimir hans til liðs við Framsóknarflokkinn.
Hornhraði
Hornhraði er heiti á hraða hringhreyfingar, táknuðum með ω. SI-mælieining: radían á sekúndu (rad/s). Stefna vigurs hornhraðans er þvert á sléttu hringhreyfingarinnar og ákvarðast skv. hægrihandarreglu. Hornhraðinn 2π rad/s samsvarar horntíðninni einum hring á sekúndu.
Stærð hornhraðans verður því:
þar sem θ er hornið milli r og v. Ef r og v eru hornréttir með fasta stærð r og v fæst ω = v/r.
Hringhreyfing, með fasta stærð hornhraðans, kallast jöfn hringhreyfing.
X-gluggakerfið
X-gluggakerfið er nú aðallega notað á Unix-legum stýrikerfum á borð við Linux og FreeBSD. Apple OS X studdi X11 í útgáfu 10.3 til 10.7 í forritinu X11.app en vísar nú á frjálsa XQuartz verkefnið í staðinn.
Kerfið er hannað sem biðlaraþjónusta þar sem notendaforritin eru biðlarar sem óska eftir tilteknu myndrænu úttaki (glugga) frá X-þjóni (miðlara). X-þjónninn sendir á móti inntaksboð á borð við músahreyfingar, lyklaborðsslátt o.s.frv. aftur til forritsins. X-gluggakerfið er hægt að setja upp þannig að gluggaþjónninn sé á einni vél (t.d. annarri tölvu eða nettengdum prentara) en forritin sem nýta sér hann á annarri vél.
Sveiney
Sveiney er íslenskt kvenmannsnafn.
Ignoratio elenchi
Ignoratio elenchi (á íslensku „fáfræði hrakninga“) er rökvilla þar sem ályktunin er óviðkomandi röksemdafærslunni eða röksemdafærslan í heild óviðkomandi málefninu; í slíku tilfelli getur vel verið að röksemdafærslan sem slík sé gild þótt hún sé málinu óviðkomandi.
Dæmi
Drogreden
Grazia Deledda
Grazia Maria Cosima Damiana Deledda (28. september 1871 – 15. ágúst 1936) var ítalskur rithöfundur frá Sardiníu sem hlaut Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1926.
Æviágrip
Grazia Deledda fæddist til ítalskrar miðstéttarfjölskyldu á Sardiníu og lauk aldrei grunnskólanámi, sem var algengt fyrir stúlkur á hennar aldri. Foreldrar hennar báðu vin sinn um að kenna henni ítölsku og frönsku í heimahúsum. Grazia var lestrarhestur og birti fyrstu ritverk sín í tímariti þegar hún var sautján ára gömul. Hún hlaut lítinn stuðning fyrir fyrstu ritverkum sínum þar sem ætlast var til þess að ungar ítalskar konur á þessum tíma héldu sig til hlés. Með skrifum sínum í tímaritin hóf hún langan og afkastamikinn rithöfundarferil — hún átti eftir að semja 36 skáldsögur, 250 smásögur og ýmis smærri verk.
Deledda yfirgaf Sardiníu árið 1900 ásamt nýjum eiginmanni sínum, Palmiro Madesani, og flutti til Rómar. Hjónin eignuðust tvo syni og auk þess að sinna ritstörfum sínum þurfti Deledda því að sjá um heimilishaldið. Ólíkt fjölskyldu hennar á Sardiníu studdi Palmiro hins vegar rithöfundarferil konu sinnar og var nærri því búinn að segja upp starfi sínu í ítalska stríðsmálaráðuneytinu til þess að geta einbeitt sér að því að kynna verk hennar.
Ritferill
Í verkum sínum, sem gerðust flest á Sardiníu, lýsti Deledda heimi gamals bændasamfélags sem stýrt var af fornum og óskrifuðum reglum. Deledda lýsti tilfinningum, átökum og áhyggjum mannssálarinnar í þessu stífa og íhaldssama samfélagi, sérstaklega í verkinu Le Tentazioni árið 1899. Árið 1903 kom út fyrsta bók hennar sem náði verulegum vinsældum, Elias Portolu. Á næstu árum varð hún vinsæll höfundur skáldsagna og leikrita á Ítalíu. Þekktasta verk hennar, Canne al vento, kom út árið 1913. Í þeirri bók bar hún mannslífið saman við rósir sem svigna í vindinum án þess að rifna upp.
Í sumum skáldverkum sínum fjallar Deledda um eftirsjá þeirra sem grípa ekki tækifærin til að brjótast undan forlögum sínum á meðan þau gefast. Í bókinni Il Paese del vento (1931) fjallar hún um saklausa unga stúlku sem skilur ekki ástina þegar foreldrar hennar kynna hana fyrir ungum manni að nafni Gabriele. Ástir takast með þeim í þann stutta tíma sem þau þekkjast áður en Gabriele flytur burt. Mörgum árum síðar giftist stúlkan öðrum manni en hittir Gabriele, þá fárveikan, aftur á brúðkaupsferð sinni. Endurfundir þeirra vekja gamlar þrár í stúlkunni sem hún ber síðan saman við þá meðalmennsku sem er farin að einkenna tilveru hennar.
Verk Deledda fjalla því um ást, sorg og dauða auk þess sem synd og örlagatrú eru mikilvæg þemu. Verk hennar bera vott um áhrif frá ítölskum natúralisma að hætti höfundarins Giovanni Verga og hnignunarstefnu Gabriele D'Annunzio.
Þvert á allar væntingar hlaut Grazia Deledda Nóbelsverðlaunin í bókmenntum árið 1926. Deledda hélt áfram að skrifa þrátt fyrir dvínandi heilsu á næstu árum. Í smásagnasöfnunum La Casa del Poeta og Sole d'Estate lýsti hún bjartsýnum viðhorfum sínum þrátt fyrir að vera illa haldin af sársaukafullum sjúkdómum. Deledda lést úr brjóstakrabbameini í Róm árið 1936. Síðasta bókin sem Deledda gaf út var skáldsaga með sjálfsævisögulegu ívafi þar sem hún fjallaði um konu sem verður að sætta sig við að vera dauðvona úr brjóstakrabbameini.
121
Árið 121 (CXXI í rómverskum tölum)
1482
thumb|right|Elmina-kastali árið 1668. Árið 1482 (MCDLXXXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Mjallarsteinsmári
Mjallarsteinsmári (fræðiheiti: Melilotus albus) er ein- eða tvíær belgjurt af ertublómaætt sem gjarnan er ræktuð sem fóður fyrir nautgripi, hross, sauðfé og geitur. Hann er einnig ræktaður sem fóðurplanta fyrir alibýflugur.
Eins og aðrar belgjurtir lifir mjallarsteinsmári í samlífi með rótarbakteríum sem binda köfnunarefni úr andrúmsloftinu og nýtist það plöntunni til vaxtar.
Mac Miller
Malcolm James McCormick (19. janúar 1992 – 7. september 2018), betur þekktur sem Mac Miller, var bandarískur rappari og upptökustjóri. Áður en hann byrjaði ferilinn sinn sem einstaklings rappari, var hann í rapphóp sem kallaðist The III Spoken. Hópurinn gaf út blandspóluna How High árið 2008. Áður en hann tók upp listamannanafnið Mac Miller, var hann þekktur sem Easy Mac. Fyrsta breiðskífan hans, Blue Slide Park, var síðan gefin út 8. nóvember 2011.
Gullbrá (mannsnafn)
Gullbrá er íslenskt kvenmannsnafn.
Íslam í Austurríki
Íslam í Austurríki er stærsta minnihlutatrú landsins, iðkuð af 7,9% af heildaríbúafjölda árið 2016 samkvæmt austurrísku vísindaakademíunni. Meirihluti múslima í Austurríki tilheyrir súnnítatrú. Flestir múslimar komu til Austurríkis á sjöunda áratugnum sem farandverkamenn frá Tyrklandi og Júgóslavíu. Það eru líka samfélög af arabískum og afganskum uppruna.
Síðasta manntal í Austurríki sem safnaði gögnum um trúarbrögð var árið 2001. Það manntal leiddi í ljós að það voru 338.988 múslimar í landinu, sem eru 4,2% íbúanna. Hagstofa Austurríkis áætlaði árið 2009 að 515.914 múslimar hafi búið í Austurríki. Verk eftir Ednan Aslan og Erol Yıldız sem notuðu gögn úr 2009 Hagstofu Austurríkisskýrslu áætlaði að 573.876 múslimar hafi búið í Austurríki árið 2012, sem eru 6,8% íbúanna.
Meirihluti múslima í Austurríki eru austurrískir ríkisborgarar. Algengasta erlenda ríkisfangið meðal múslima í Austurríki eru tyrkneskir (21,2%), bosnískir (10,1%), Kosovo (6,7%), Svartfjallalands (6,7%) og serbneskir (6,7%).
Tæplega 216.345 austurrískir múslimar (38%) búa í höfuðborginni Vín. Um það bil 30% múslima búa í norðurhluta fylkisins utan Vínarborgar og jafn margir (30%) búa í suðurríkjum Austurríkis.
Snæfellsnessýsla
Snæfellsnessýsla var kjördæmi í Alþingiskosningum fram til 1959 er Vesturlandskjördæmi var myndað.
Búnaðarfélag Íslands
Búnaðarfélag Íslands, formlega stofnað 1899, var íslenskt hagsmunafélag bænda sem hafði framfarir í landbúnaði að meginmarkmiði. Félagið starfaði til ársins 1975, er það sameinaðist Stéttarsambandi bænda. Árið 1995 var nafni þessara samtaka formlega breytt í Bændasamtök Íslands.
Upphaf og stofnun
Forveri Búnaðarfélags Íslands var Suðuramtsins húss- og bústjórnarfélag, stofnað 28. janúar 1837. Framhaldsstofnfundur var svo haldinn 8. júlí sama ár. Þetta fyrsta félag um íslenskan landbúnað á því tvenna afmælisdaga. Sérstakt verður að teljast að þetta fyrsta félag um framfarir í landbúnaði var alls ekki stofnað af bændum heldur nokkrum æðstu embættismönnum landsins. Stofnendur voru Þórður Sveinbjörnsson, háyfirdómari, fyrsti forseti félagsins, De Krieger, stiftamtmaður, biskup Íslands, dómkirkjupresturinn í Reykjavík, sýslumaður Árnessýslu, landlæknir, tveir bændur og einn kaupmaður. Félag þetta átti margt sameiginlegt með Konunglega danska landbúnaðarfélaginu, sem var stofnað 1769. Suðuramtsins húss- og bústjórnarfélag starfaði aðeins í Suðuramtinu, eins og nafnið ber með sér. Árið 1873 var félagið kallað Búnaðarfélag Suðuramtsins. Árið 1899 var nafni félagsins og lögum formlega breytt, og hét eftir það Búnaðarfélag Íslands. Saga þessa félags er í stuttu máli sú að það varð fjölmennt eftir 1873, og Alþingi veitti fé til starfsemi þess eftir að það fékk fjárveitingavald. Mikið af starfsemi félagsins fór fram með styrkveitingum til einstakra bænda.
Starfsemi Búnaðarfélags Íslands og þróun
Búnaðarfélag Íslands hafði með höndum að sjá um að halda árleg Búnaðarþing, en lög um þau voru sett árið 1899. Fyrsta Búnaðarþingið kom saman sama ár og lögin voru sett. Ekki má rugla saman Búnaðarfélagi Íslands, Búnaðarþingi og búnaðarsamböndum einstakra landshluta, en síðarnefndu samböndin voru félög sem flest voru stofnuð á fyrsta áratug 20. aldar. Þau voru í fyrstu ekki með aðild að Búnaðarfélagi Íslands, en höfðu sjálfstæða starfsemi í hinum ýmsu landshlutum. Þannig var Ræktunarfélag Norðurland s stofnað árið 1903, og Búnaðarfélag Suðurlands 1908. Á þessum árum voru jafnframt stofnuð búnaðarsambandsfélög á Vestfjörðum og Austfjörðum. Um 1930 varð sú breyting að Ræktunarfélag Norðurlands, sem þó hélt áfram að starfa undir því nafni, var ekki lengur búnaðarsamband, en búnaðarsambönd voru stofnuð í öllum sýslum Norðurlands. Næsta stóra sporið í skipulagi Búnaðarfélags Íslands var tekið árið 1937, en það ár kusu búnaðarsamböndin sjálf í fyrsta sinn alla fulltrúa á Búnaðarþing með beinni kosningu. Búnaðarþing var haldið árlega frá og með 1950. Skipulag þessara félaga byggðist á kerfi þar sem minni félagseiningar áttu aðild að stærri einingum. Bændur landsins áttu aðild að svonefndum hreppabúnaðarfélögum. Hreppabúnaðarfélögin mynduðu 15 búnaðarsambönd, sem aftur áttu aðild að Búnaðarfélagi Íslands. Búnaðarfélag Íslands var sjálfstætt félag og kusu fulltrúar á Búnaðarþingi því stjórn.
Hlutverk Búnaðarfélags Íslands varð fljótlega að fara með eins konar framkvæmdavald, eða að hrinda lögum og reglugerðum sem ríkið setti í framkvæmd. Fylgdi þessu umfangsmikil vinna og starfsemi, sem greindist í marga, aðskilda þætti. Jarðræktarlögin frá 1923 og búfjárræktarlögin 1931 voru merkir áfangar í starfsemi Búnaðarfélags Íslands. Með jarðræktarlögunum var stjórn jarðræktunar í landinu færð til Búnaðarfélags Íslands, sem sá um að koma lögunum í framkvæmd. Lögin taka til opinbers stuðnings við jarðrækt og húsabætur í öllum sveitum landsins. Meðal þeirra skyldna sem voru lagðar á félagið var ráðning ráðunauta í landbúnaði og umfangsmikil leiðbeiningarþjónusta fyrir bændur. Búreikningastofa var jafnframt rekin af félaginu til aðstoðar bændum um bókhald búa sinna.
Búnaðarfélag Íslands hafði allmikla útgáfustarfsemi með höndum áratugum saman. Fyrst má nefna útgáfu Búnaðarritsins frá 1899 og Freys frá 1936. Auk þess voru gefnir út ýmsir leiðbeiningabæklingar fyrir bændur um einstaka þætti landbúnaðar og bækur um ýmis efni.
Staða landbúnaðar á tímamótum
Í viðtali við Hjört E. Þórarinsson bónda á Tjörn í Svarfaðardal, formann Búnaðarfélags Íslands, í tilefni af 150 ára afmæli félagsins 1987 kom fram að áhrifa félagsins hefði gætt víða í íslensku þjóðfélagi. Búnaðarþingin voru þungamiðja starfseminnar, þar sem stefna var mörkuð og mál afgreidd. Óskað var eftir áliti félagsins um mörg og mismunandi málefni, m.a. af Alþingi. Félagið skipaði einnig fólk í margar stjórnir, nefndir og ráð. Meðal þeirra voru Rannsóknastofnun landbúnaðarins, Bjargráðasjóður, Stofnlánadeild landbúnaðarins og Veiðimálastjórn. Þar sem þetta var afmælisár félagsins var ákveðið að halda mikla landbúnaðarsýningu í Reiðhöllinni í Víðidal, og áætlað var að hafa þar stærsta sýning sem haldin hafði verið á landinu til þess tíma. Hjörtur taldi styrk Búnaðarfélagsins einkum liggja í því hversu mikið félagið hefði endurnýjað sig og fylgst með tímanum. Starfsemin hefði aukist og breitt úr sér eftir því sem nýjar búgreinar væru teknar upp. Þetta sæist vel með því að skoða fjölgun ráðunauta á ýmsum sérsviðum landbúnaðarins. Um vandamál ársins 1987 sagði Hjörtur að krafa um samdrátt í framleiðni landbúnaðarins hefði komið á óvart og skapað neikvæðan anda um ýmislegt. Meðal annars væru ráðunautar nú að ráðleggja um hvernig mætti halda uppi framleiðni með lægri tilkostnaði, en auk þess vantaði talsvert á að nægilega margir ráðunautar væru í starfi hjá félaginu, og nefndi hann loðdýrarækt og garðyrkju sérstaklega í því sambandi. Þá minnti Hjörtur á að Búnaðarfélagið vildi stuðla að jafnvægi í byggð landsins, og að reyna að hindra að sveitabýli færu í eyði. Að lokum tók hann fram að hann vildi sjá fleiri konur taka að sér forystuhlutverk í samtökum bændastéttarinnar, og taldi að það myndi koma smám saman þannig að meira jafnvægi yrði í stöðu kynjanna á þeim vettvangi.
Síðasta þing Búnaðarfélags Íslands 1995
Á síðasta þingi Búnaðarfélags Íslands, sem var haldið í mars 1995, var ljóst að kjósa þyrfti nýjan formann hinna nýju bændasamtaka. Þrír menn voru í framboði til þessa embættis: Jón Helgason, fráfarandi formaður Búnaðarfélags Íslands, Haukur Halldórsson, formaður Stéttarsambands bænda, og Ari Teitsson, búnaðarþingsfulltrúi Suður-Þingeyinga og ráðunautur á Hrísum í Reykjadal. 38 þingfulltrúar tóku þátt í kjörinu. Þessir þrír frambjóðendur voru spurðir að því hver væru meginverkefnin fyrir hin nýstofnuðu bændasamtök. Jón Helgason taldi að brýnast væri að koma í veg fyrir "stórkostlegt slys" vegna erfiðrar stöðu og sívaxandi vanda bændastéttarinnar í landinu. Þá lagði hann áherslu á framtíðarmöguleika íslensks landbúnaðar. Haukur Halldórsson lagði áherslu á að ná samkomulagi við ríkisvaldið um kjör landbúnaðarins næstu árin. Þá væri nauðsynlegt að auka tekjur í landbúnaði og takast sérstaklega á við vandann í sauðfjárræktinni og garðyrkjunni. Ari Teitsson benti á að afkoma sauðfjárbænda væri að hruni komin og stöðva þyrfti þá þróun, og styðja við allar búgreinar. Hann vildi auka samræmi í vinnubrögðum og nýta fagþekkingu betur en gert væri. Ari Teitsson var talinn forsvarsmaður óánægjuradda innan bændahreyfingarinnar, ekki síst sauðfjárbænda, og einn af helstu gagnrýnendum þáverandi stjórnar Búnaðarfélags Íslands. Ari Teitsson var síðan kosinn fyrsti formaður hinna nýju bændasamtaka hinn 15. mars 1995 með 22 atkvæðum. Haukur Halldórsson fékk 16 atkvæði og Jón Helgason 9 atkvæði.