cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dúett
Dúett (enska: duet, ítalska: duo) er tónverk sem flutt er af eða ætlað er tveimur tónlistarmönnum. Dúett er algengastur í söng og píanóleik. Fyrir önnur hljóðfæri er algengara að nota orðið duo.
Dúett er þegar tveir tónlistarmenn flytja tónverk saman, hvort sem þeir spila á sama hljóðfæri eða ekki. Dúett er einnig tónverk sem samið er fyrir tvo flytjendur. Orðið má líka nota um annað sem krefst tveggja þátttakenda.
Billie Holiday
thumb|right|Billie Holiday og hundurinn hennar, Mister, árið 1947. Billie Holiday (fædd Eleanora Fagan; 7. apríl, 1915 – 17. júlí, 1959) var bandarísk djass- og swing-söngkona sem hafði mikil áhrif á djasstónlist á 20. öld. Vinur hennar og samstarfsfélagi, saxófónleikarinn Lester Young hóf að kalla hana Lady Day sem festist við hana. Hún skapaði sérstakan söngstíl með óhefðbundnum frösum og takti og varð þekkt fyrir einstaka raddbeitingu og spunahæfileika.
Holiday átti erfiða æsku og hóf feril sinn sem næturklúbbasöngkona í Harlem í New York-borg. Þar uppgötvaði framleiðandinn John Hammond hana og hún gerði útgáfusamning við Brunswick Records árið 1935. Samstarf hennar við Teddy Wilson gat af sér smellinn „What a Little Moonlight Can Do“ sem varð brátt sígilt djasslag. Á 4. og 5. áratug 20. aldar gaf hún út fjölda metsöluplatna hjá Columbia Records og Decca Records meðal annarra. Seint á 5. áratugnum lenti hún ítrekað í kasti við lögin vegna eiturlyfjafíknar. Hún sat í fangelsi um stutt skeið en sneri aftur með metsölutónleika í Carnegie Hall.
Síðustu ár hennar kom hún fram á fjölda tónleika sem seldust upp, en vegna breytinga á rödd hennar fengu plötur hennar blendin viðbrögð, þótt þær seldust vel. Síðasta breiðskífa hennar, Lady in Satin, kom út árið 1958. Holiday lést úr skorpulifur aðeins 44 ára að aldri.
Billie Holiday hlaut fjögur Grammýverðlaun eftir andlát sitt fyrir bestu sögulegu hljómplötuna. Hún hefur verið skráð í Frægðarhöll Grammýverðlaunanna og Frægðarhöll ryþmablússins. Auk þess var hún líka skráð í Frægðarhöll rokksins en ekki sem rokksöngkona, heldur djasssöngkona. Á vef þeirra stendur að Billie Holiday hafi breytt djassinum til frambúðar. Ævi hennar hefur verið gerð skil í nokkrum kvikmyndum. Nýjasta myndin er The United States vs. Billie Holiday frá 2021.
1967 Danmörk á móti Íslandi
1967 Danmörk á móti Íslandi var leikur á milli karlalandsliða Danmerkur og Íslendinga í fótbolta í vináttulandsleik á Parken-leikvangi í Kaupmannahöfn, 23. ágúst 1967. Leikurinn er þekktur fyrir að vera mesta tap karlalandsliðs Íslands.
Ævi mín
Ævi mín (e. My own Life) er stutt sjálfsæviágrip eftir skoska heimspekinginn David Hume. Það samdi Hume á dánarbeði sínu árið 1776 og það kom út ári síðar.
Frekara lesefni
Ævisögur Humes, My own Life og A Kind of History of My Life, eru meðal annars prentaðar í viðauka hjá David Fate Norton (ritstj.), The Cambridge Companion to Hume (Cambridge: Cambridge University Press, 1993): 345-356.
Bashar Warda
Bashar Warda, (fullt nafn Bashar Matti Warda, arabíska بشار متي وردة - f. 15. júní, 1969) er erkibiskup Kaldeisk-kaþólsku kirkjunnar í Arbil á Írak. ; ; Hann var skipaður prestur árið 1993 og frá 2007 til 2013 gegndi hann þjónustu við kirkjuna í Zākhō.
Fleslandflugvöllur
Fleslandflugvöllur (IATA: BGO, ICAO: ENBR) (norska: Bergen lufthavn, Flesland) er flugvöllurinn í Björgvin í Noregi.
Bashar Warda
24. maí 2010 var hann síðan settur erkibiskup í Arbil og tók við af Yacoub Denha Scher. ;
Jöklareynir
Jöklareynir (Sorbus rutilans) er reynitegund.
Qaanaaq
Qaanaaq er þorp í sveitarfélaginu Avannaata á norðvestur-Grænlandi. Það er eini eiginlegi byggðakjarninn á Norður-Grænlandi (Avannaa). Upphaf hans var verslunarstöðin "Kap York Stationen Thule" sem stofnuð var af Knud Rasmussen og Peter Freuchen árið 1910. Núverandi byggðarlag varð til þegar allir íbúar gamla Thule-þorpsins voru fluttir þangað árið 1953.
Þorpið
thumb|300 px|Qaanaaq-þorpið Í þorpinu Qaanaaq búa um 660 íbúar (2013) Auk aðalþorpsins eru fimm önnur byggðarlög í nágrenninu:
Mállýska íbúana í Qaanaaq er talsvert frábrugðin þeirri grænlensku sem töluð er sunnar í landinu og miklu líkari þeirri inuítamállýsku sem töluð er í Nunavut héraðinu í Kanada.
Öll byggðarlög utan aðalþorpsins eiga í hættu að fara í eyði á næstu árum. Þetta er sama þróun og sjá má um allt Grænland, að útsveitir fara í eyði og íbúar flytjast til helsta þéttbýlisins. Eitt af þessum byggðarlögum var Etah sem lá 78 km norðvestur frá Siorapaluk (á 78°19'N) og var nyrsta byggð í heimi meðan búið var þar.
Um þetta svæði fóru allir þeir innflytjendahópar sem numið hafa land á Grænlandi, ef frá eru taldir norrænir menn á miðöldum. Enda er skammt á milli Grænlands og Ellesmere-eyju, þar sem styst er á Kennedy sundi (hluti af Nares sundi) einungis 24 km milli stranda. Hér hafa fundist fornleifar eftir menningu allra þessara hópa og er menning forfeðra nútíma Inuíta kennd við þetta svæði Þeir eru kallaðir Thule-inuítar enda var það hér sem fornleifafræðingar skilgreindu fyrst þann menningarheim. Hér hafa einnig fundist munir sem koma frá hinum norrænu Grænlendingum og hafa verið uppi getgátur um að þeir hafi sjálfir siglt hingað norður. Það er þó með öllu óvíst, þessir hlutir gætu allt eins hafa borist hingað í vöruskiptaverslun Inuíta á milli. Það var Skotinn John Ross sem kom hingað fyrstur nútíma Evrópumanna árið 1818 og nefndi íbúana pólar-eskimóa. Nýjasti innflytjendahópurinn að vestan fluttist hingað frá Baffinslandi fyrir 150 árum.
Byggðarlagið nær yfir 225.500 km², og er megnið af því svæði undir jökli. Að flatarmáli er þetta víðfeðmasta byggðarlag í heimi enda stærra en England, Skotland og Wales samanlögð. Í suðri liggur það að byggðarlaginu Upernavik, í austri að Þjóðgarði Grænlands, í norðri að Íshafinu, og í vestri að Nares-sundi. Nares-sund aðskilur Ellesmere-eyju í Nunavut -héraði í Kanada frá Grænlandi. thumb|Kort af Grænlandi
Herstöðin
Bandaríkjaher byggði herstöð í næsta nágrenni við Thule-þorpið árið 1951 sem nefnd var Thule Air Base og er þar enn. Aðalhlutverk stöðvarinnar var að vera útvörður í varnarkerfi Bandaríkjanna gegn Sovétríkjunum á kaldastríðsárunum. Var þar byggð mikil radarstöð og einnig höfðu sprengiflugvélar þar aðstöðu. Íbúar þorpsins fóru fljótlega að mótmæla yfirgangi hersins við dönsk yfirvöld og sömuleiðis því að öll veiðiaðstaða versnaði til muna. Það endaði með því að allir íbúar gamla Thule-þorpsins voru fluttir burtu árið 1953 norður á þann stað þar sem þorpið Qaanaaq stendur nú, um 130 km norðan við upphaflega þorpið. Fengu þeir nokkurra daga frest til að yfirgefa híbýli sín og eigur. Undu þeir þessu afar illa enda miklu verra til veiða á nýja staðanum en þar sem þeir bjuggu áður. Urðu úr þessu miklar deilur bæði á Grænlandi og í Danmörku á næstu áratugum. Þeir sem höfðu verið fluttir á brott og afkomendur þeirra stofnuðu síðan samtökin Hingitaq ’53 og hófu málaferli gegn danska ríkinu. Það var ekki fyrr en árið 1999 sem endanlegur dómur gekk í málinu í Hæstarétti Danmerkur. Þar var úrskurðað að íbúarnir hefðu verið neyddir til að flytja og þeim dæmdar minniháttar skaðabætur fyrir. Auk skaðabótanna lagði danska ríkisstjórnin 210 miljónir danskra króna í flugvallarbyggingu í Qaanaaq. Nýi flugvöllurinn var tilbúinn 2002 en fram að þeim tíma var herflugvöllurinn í Thule Air Base (Pituffik flugvöllurinn) eini flugvöllurinn á öllu Norður-Grænlandi. Þurftu allir, jafnt heimamenn sem aðrir, að sækja um leyfi hjá bandarískum heryfirvöldum til að komast í og úr almenningsflugi sem þar lenti. Thule-herstöðin tilheyrir ekki byggðarlaginu Qaanaaq en er undir stjórn Bandaríkjahers.
Þann 22. janúar 1968 fórst B-52 sprengjuflugvél 11 km sunnan við herstöðina. Fjórar vetnissprengjur sem voru um borð týndust og geislavirk málmbrot dreifðust um stórt svæði. Það var ekki fyrr en 1996 sem dönsk yfirvöld viðurkenndu að um geislavirkni hafi verið um að ræða og gengust á að greiða þeim sem unnið höfðu við hreinsun á svæðinu 50.000 danskar krónur á mann í skaðabætur fyrir heilsutap og í mörgum tilvikum dauða úr krabbameini.
Smilla
Í bókinni Lesið í snjóinn, lætur Peter Høeg höfundur bókarinnar aðalsöguhetjuna, Smillu, vera fædda og uppalda í Qaanaaq og er móðir hennar innfæddur Grænlendingur.
Laxaganga
Brúnbjörn veiðir laxa|thumb
Laugardagskvöld (plata)
Laugardagskvöld er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1985. Á henni flytur Hljómsveit Geirmundar Valtýssonar tólf dægurlög. Upptaka í stereó: Stúdíó Bimbó. Hönnun umslags: Delfi. Pressun: Alfa. Ljósmynd: Norðurmynd. Prentun: Valprent hf. Akureyri.Filmugerð: Korpus.
Hettumáfur
Hettumáfur (Chroicocephalus ridibundus) er smávaxinn máfur sem verpir á flestum stöðum í Evrópu og Asíu og í strandhéruðum Kanada. Stofninn er að mestu leyti farfuglar og eru vetrarstöðvar sunnar en sumir fuglar á veðursælli slóðum Evrópu eru staðfuglar. Hettumáfur er 38 - 44 sm langur með 37 - 41 sm vænghaf. Hettumáfur verpir í ýmis konar gróðurlendi en kýs helst að verpa í votlendi í mýrum eða nálægt vötnum og tjörnum. Hreiðrið er dyngja úr þurrum gróðri. Hann verpir venjulega þremur eggjum og útungun tekur 24 daga.
Pedro Castillo
José Pedro Castillo Terrones (f. 19. október 1969) er perúskur grunnskólakennari, verkalýðsforingi og stjórnmálamaður sem er fyrrverandi forseti Perú. Hann var kjörinn forseti í perúsku forsetakosningunum árið 2021 eftir að hann vann nauman sigur í seinni umferð á móti Keiko Fujimori. Castillo er meðlimur í sósíalistaflokknum Frjálsu Perú og hefur verið borið saman við aðra popúlíska vinstrileiðtoga í Rómönsku Ameríku á borð við Evo Morales, Rafael Correa og Cristinu Kirchner. Hann tók við embætti þann 28. júlí.
Æviágrip
Castillo er sonur tveggja ólæsra bænda frá bænum Puña í Tacabamba-sýslu í Chota-héraði í fylkinu Cajamarca. Þrátt fyrir að stærsta gullnáma Suður-Ameríku sé í Cajamarca er svæðið eitt hið fátækasta í Perú. Castillo var hið þriðja af níu börnum foreldra sinna.
Á átakatímanum í Perú á níunda áratugnum vann Castillo sem vaktmaður fyrir öryggissveitir bænda (sp. Ronda Campesina) á móti kommúnísku skæruliðasamtökunum Skínandi stíg. Fyrrum nemandi Castillo, Nilver Herrera, fylgdi honum í öryggissveitirnar og sagði um hann að Castillo hafi „alltaf viljað hjálpað fólki, [...] Ef við þurftum að byggja veg var hann þar, ef við þurftum að vinna eitthvað verkefni var hann til staðar og ef við þurftum að hjálpa veikri manneskju sem átti ekki peninga, þá var hann til staðar.“ Þessar sveitir aðhylltust ákveðnar vinstrisinnaðar stefnur en börðust þó á móti kommúnískum hryðjuverkum á svæðum sem ríkisstjórn Perú hafði ekki stjórn á.
Castillo lauk gagnfræða- og menntaskólanámi við uppeldisstofnunina Octavio Matta Contreras de Cutervo og útskrifaðist með BA-gráðu í kennslufræði og mastersgráðu í menntunarsálfræði frá César Vallejo-háskólanum.
Frá árinu 1995 vann Castillo sem grunnskólakennari við skóla 10465 í bænum Puña, þar sem hann eldaði jafnframt og hreinsaði eftir nemendurna í kennslustofu sinni.
Stjórnmálaferill
Castillo varð þjóðþekktur fyrir að leiða verkfall grunnskólakennara árið 2017. Hann bauð sig fram til forseta fjórum árum síðar fyrir vinstriflokkinn Frjálst Perú. Forsetakosningarnar voru haldnar á tíma mikils pólitísks og samfélags óróa. Perú hafði haft fjóra forseta á aðeins þremur árum, efnahagur landsins var í molum vegna alþjóðlega kórónaveirufaraldursins og dauðsfall vegna Covid-19 í Perú var það hæsta í heimi miðað við höfðatölu.
Í forsetakosningunum lofaði Castillo að gera róttækar breytingar á stjórnarskrá Perú, gerbreyta auðlindakerfi landsins og stofna sérstakt vísindaráðuneyti. Hann hafði um skeið komið einræðisstjórn Nicolásar Maduro í Venesúela til varnar en dró síðar í land með þau ummæli og sagði að „enginn chavismi“ væri í hreyfingu hans. Flokksmenn Castillo höfðu jafnframt verið sakaðir um tengsl við kommúníska skæruliðahópinn Skínandi stig auk þess sem bent var á marx-lenínísk áhrif í stefnuskrá flokksins. Castillo hefur þó lýst því yfir að hann hyggist ekki leiða kommúníska ríkisstjórn og að róttækari flokksfélagar hans muni ekki hafa nein úrslitaáhrif á ákvarðanatöku í stjórninni.
Í upphafi kosningabaráttunnar var Castillo ekki spáð góðu gengi en hann lenti óvænt í fyrsta sæti í fyrri umferð forsetakosninganna með 18,92 prósent atkvæðanna, meðal annars þar sem pólitíska landslagið var margklofið og kosið var á milli átján frambjóðenda. Í seinni kosningaumferðinni keppti Castillo við Keiko Fujimori, frambjóðanda hægrisinnaða Alþýðuvaldsins og dóttur fyrrum einræðisherrans Alberto Fujimori. Castillo vann nauman sigur í seinni umferð kosninganna með 50,126 prósent atkvæðanna gegn 49,874 prósentum sem Fujimori hlaut. Í kosningunum naut Castillo yfirgnæfandi fylgis á fátæku dreifbýli landsins en Fujimori meira fylgis meðal Perúmanna erlendis. Fujimori neitaði lengi að viðurkenna ósigur og hélt því fram að svindlað hefði verið í kosningunum en erlendir eftirlitsaðilar töldu að kosningarnar hefðu farið sómasamlega fram og fundu ekki ummerki um svindl.
Castillo var lýstur sigurvegari kosninganna af kjörstjórn landsins þann 20. júlí 2021, sex vikum eftir að seinni umferðin fór fram.
Forseti Perú
Eftir að Castillo tók við embætti forseta útnefndi hann Guido Bellido í embætti forsætisráðherra. Valið á Bellido var mjög umdeilt þar sem hann sætti þá rannsókn um það hvort hann hefði varið hryðjuverk með yfirlýsingum þar sem hann hafði komið stuðningsmönnum Skínandi stígs til varnar. Castillo fór fram á afsögn Bellido í október 2021, þegar hann hafði setið aðeins um tvo mánuði í embætti.
Þann 7. desember 2022 reyndi Castillo að leysa upp perúska þingið og tilkynnti að hann hygðist stýra Perú með stjórnartilskipunum. Þingið neitaði að viðurkenna þingrofið og varaforseti Perú, Dina Boluarte, fordæmdi útspil Castillos sem tilraun til valdaráns. Í kjölfarið kom þingið saman og kaus að leysa Castillo úr embætti fyrir „siðferðislegt vanhæfi“ hans til að stýra landinu. Boluarte sór embættiseið sem nýr forseti og Castillo var í kjölfarið handtekinn.
Eftir að Castillo var vikið úr embætti brutust út mótmæli í hlutum landsins. Stuðningsmenn Castillos hafa krafist þess að Boluarte segi af sér og að Castillo verði forseti á ný. Þann 16. janúar 2023 höfðu 43 mótmælendur fallið í valinn í átökum við yfirvöld.
Saga Englands (Hume)
Saga Englands (e. The History of England) er rit í sex bindum eftir skoska heimspekinginn David Hume. Það kom út á árunum 1754 til 1762. Saga Englands var langvinsælasta rit Humes á meðan hann lifði og var það rit sem frægð hans hvildi einkum á. Rit hans um heimspeki, Ritgerð um mannlegt eðli, Rannsókn á skilningsgáfunni og Rannsókn á frumatriðum siðfræðinnar, hlutu ekki mikla eftirtekt fyrr en að Hume látnum, einkum eftir að prússneski heimspekingurinn Immanuel Kant kvað Hume hafa vakið sig af „værum kreddublundi“. Hume hagnaðist verulega á útgáfu Sögu Englands enda þótt hún hafi ekki selst í jafn mörgum eintökum og rit hans um heimspeki.
1. deild karla í knattspyrnu 1977
Árið 1977 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 66. skipti. ÍA vann sinn 10. titil. Tíu lið tóku þátt. Þetta ár var fyrst spilað með 10 liðum og hélt deildin þeirri stærð til ársins 2007. Þetta ár féll KR, en það er í fyrsta og eina skiptið sem að KR hefur fallið.
Loka staða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Úrslit deildarbikarsins
20px Valur 2 - 1 Fram 20px
Sandlóa
Sandlóa (fræðiheiti Charadrius hiaticula) er smávaxinn vaðfugl af lóuætt.
Einkenni
left|250px|thumb|Sandlóa (ungur fugl) Sandlóan er álíka stór og sendlingur og lóuþræll og um margt lík heiðlóu í vaxtarlagi. Hún er þó töluvert minni en heiðlóan, þybbnari, hálsstutt og frekar kubbslega vaxin en með mikið vænghaf miðað við lengd eða rúmlega tvisvar sinnum lengd sína. Flýgur yfirleitt lágt og hratt sem er svipað og með fótaburð hennar en hún er þekkt fyrir snöggan fótaburð, enda skýst hún svo hratt um að varla að hún sjáist. Svo snar stoppar hún og hverfur inn í umhverfi sitt því litarhaft hennar er ágætis felubúningur, sérstaklega í fjörum.
Ljósbrún að ofan, bæði höfði og baki en hvít að neðan. Með svartan og hvítan kraga um hálsinn og hvítt enni og svarta breiða línu á milli augnanna sem einnig eru svört. Hún er með rauðgult nef með svörtum oddi. Fæturnir eru ljósgulir á litinn og stuttir.
Útbreiðsla
Sandlóan finnst um alla norðanverða Evrópu og Asíu. Hún er farfugl á Íslandi og kemur venjulega um miðjan apríl og fer suður á bóginn um miðjan september. Þær sem hér verpa halda sig á veturnar á leirum og sandfjörum, mest á Bretlandseyjum, meðfram vesturströnd Frakklands og Spánar og suður til Marokkó.
Fæða
Sandlóan leitar sér fæðu á landi og lifir aðallega á smádýrum sem hún nær upp úr jarðveginum, einkum leirum og sandfjörum, með goggi sínum eins og smáar tegundir krabbadýra, snigla og ýmsar tegundir smáorma.
Varp
Sandlóan verpir um mest alla norðanverða Evrópu og Asíu og þar á meðal á Íslandi. Einnig á heimskautaeyjum Kanada og á Grænlandi. Á Íslandi verpir um allt land en er algengust í fjörum en utan varptímans dvelur hún mest á leirum og sandströndum. Talið er að um helmingur heimsstofns sandlóa verpi á Íslandi.
Hreiðrið er einfalt aðeins lítil dæld í sandi í fjörum eða sjávargrundum nærri fjörum. Hreiðrið er ekkert falið og aðeins fóðrað með spreki eða smásteinum. Eggin eru oftast fjögur, ljósbrún alsett fjölmörgum doppum. Varptíminn er frá seinnihluta maí til miðs ágúst. Ungarnir koma úr eggjunum eftir þrjár til fjórar vikur og yfirgefa hreiðrið strax og hlaupa um nágrennið með foreldrum sínum og bjarga sér sjálfir með æti.
Antonio Gramsci
thumb|right|Antonio Gramsci um þrítugt Antonio Gramsci (22. janúar 1891 – 27. apríl 1937) var ítalskur stjórnmálamaður, rithöfundur og heimspekingur. Hann var meðal stofnenda Kommúnistaflokks Ítalíu.
Ævi
Eftir nám við Tórínóháskóla varð hann blaðamaður og stofnaði ásamt Palmiro Togliatti árið 1919 blaðið L'Ordine Nuovo sem var hallt undir bolsévisma. Hópurinn í kringum blaðið átti þátt í stofnun kommúnistaflokksins 1921 og Gramsci sat í miðstjórn flokksins frá upphafi.
9. nóvember 1926 var hann handtekinn af stjórn ítalska fasistaflokksins á grundvelli neyðarlaga þrátt fyrir að hann nyti þinghelgi. Honum var haldið í ýmsum fangelsum næstu átta árin og heilsu hans hrakaði mikið á meðan. 1934 var hann látinn laus á skilorði og gat þá sjálfur leitað sér lækninga. Hann lést á rómversku sjúkrahúsi árið 1937.
Kenningar
Ritum Gramscis má skipta í þrjá flokka: blaðagreinar sem hann skrifaði sem blaðamaður og ritstjóri ýmissa sósíalískra og kommúnískra málgagna, bréf sem hann sendi meðan á fangavist stóð, og um þrjátíu handskrifaðar stílabækur sem hann færði í fangavistinni. Það er einkum í stílabókunum sem hann setur fram þekktustu kenningar sínar um menningarlegt forræði (hegemóníu) og hlutverk menntamanna.
Devon
thumb|right|Devon á Englandi. Devon eða Devonskíri er stór sýsla (skíri) á suðvestur Englandi við landamæri Cornwall í vestri og Dorset og Somerset í austri. Hluti suður- og norður-stranda Devons telst sem svæði sérstakrar náttúrufegurðar.
Leiðarhólmsskrá
Leiðarhólmsskrá var samningur og opið bréf til konungs, nafngreindir embættismenn og allur almenningur, undirritaðir af 26 íslenskum höfðingjum árið 1513 og mótmæltu kirkjulegri ágangi. Aðallega var brotið á Sættargjörðinni í Túnsbergi, sáttmáli frá 1277, endurreistur árið 1458 þar sem valdi var skipt milli kirkju og konungs.
Bakgrunnur
Á 15. og 16. öld var íslenska kirkjan orðin öflugasta eining landsins, bæði efnahagslega og í hernaðarlegum málum og hafði aðskilin lög. Báðir biskupar og klerkar höfðu notað þetta til að efla vald sitt enn frekar með því að taka lönd af löglegum eigendum sínum án þess að höfðingjarnir væru færir um að ögra þessu. Kirkjan afgreiddi einnig kanónísk lög óhóflega og refsaði þeim sem móðguðu þau harðlega en vernduðu morðingja sem ekki eru klerkar og aðra glæpamenn.
Hnyð
Hnyð (fræðiheiti: Ichthyophonus hoferi, einnig nefnt iktíófónus á íslensku) er sveppur sem vex aðallega í sjávarfiskum, t.d. síld og er hann talinn eiga hlut að hruni síldarstofnins við Noregsstrendur 1991-1993. Í nóvember 2008 fannst þessi sveppur í síld sem veiddist á Breiðafirði.
Elinóra af Akvitaníu
thumb|right Elinóra af Akvitaníu (1122 – 1. apríl 1204) var hertogaynja af Akvitaníu, sem hún erfði eftir föður sinn, drottning Frakklands 1137-1152 og síðan drottning Englands 1154-1189. Hún var móðir Ríkharðs ljónshjarta og Jóhanns landlausa. Hún var ein auðugasta og valdamesta kona í Vestur-Evrópu á miðöldum.
Uppvöxtur
Elinóra var elst þriggja barna Vilhjálms 10., hertoga af Akvitaníu, og konu hans, Aenor de Châtellerault. Yngri bróðir hennar dó í bernsku og móðir þeirra um leið en systirin Petrónilla lifði. Hún átti líka tvo óskilgetna hálfbræður. Elinóra var erfingi föður síns en hertogadæmið Akvitanía var stærsta og auðugasta hérað Frakklands og hún var því besti kvenkostur landsins og þótt víðar væri leitað. Faðir hennar var sjálfur vel menntaður listunnandi og kappkostaði að veita dætrum sínum bestu fáanlega menntun. Elinóra talaði og skrifaði latínu, var vel að sér í tónlist og bókmenntum en einnig í reiðlist og veiðum. Hún er sögð hafa verið mjög vel gefin, lífsglöð, mannblendin og sterkur persónuleiki.
Árið 1137 lagði Vilhjálmur hertogi af stað í pílagrímsferð til Santiago de Compostela á Spáni og skildi dætur sínar eftir í umsjá erkibiskupsins í Bordeaux. En hann dó á leiðinni, 9. apríl 1137, og varð Elinóra þá hertogaynja. Vilhjálmur fól í erfðaskrá sinni Loðvík 6. digra Frakkakonungi forræði hennar og bað konung að finna henni hentugan eiginmann. Þar sem hætta var á að Elinóru yrði rænt og hún neydd til að giftast einhverjum sem vildi krækja í auð hennar fól hann förunautum sínum að leyna dauða sínum þar til konungurinn hefði verið látinn vita og Elinóra væri örugg.
Drottning Frakklands
Loðvík var þó mjög ástfanginn af konu sinni og lét allt eftir henni. Petrónilla, systir Elinóru, hafði fylgt henni og var í tygjum við aðalsmann nokkurn, Raoul af Vermandois, en sá hængur var að hann var giftur Elinóru, systur Teóbalds greifa af Champagne og Stefáns Englandskonungs. Að beiðni Elinóru leyfði Loðvík Raoul að segja skilið við konu sína og giftast Petrónillu en fyrir það voru þau bannfærð af páfanum og Loðvík átti í tveggja ára stríði við Teóbald greifa.
Árið 1145 ákvað Loðvík að taka sjálfur þátt í Annarri krossferðinni og Elinóra krafðist þess að fara með. Þau komust til Antiokkíu eftir mikið harðræði - Loðvík hafði meðal annars sloppið naumlega þegar Tyrkir slátruðu hluta af her hans af því að hann var klæddur hversdagslegum kufli eins og pílagrímur en einkennisklæddir lífverðir hans voru strádrepnir. Í Antiokkíu réði Raymond af Poitiers, föðurbróðir Elinóru, ríkjum og fór ákaflega vel á með þeim, enda höfðu þau verið mjög náin í bernsku, en Raymond var fáeinum árum eldri en Elinóra. Gekk jafnvel orðrómur um að þau væru elskendur en ekkert er nú talið benda til að það sé rétt. Eftir fleiri ósigra franska hersins komust konungshjónin til Jerúsalem og héldu þaðan til Rómar og svo til Frakklands.
Drottning Englands
thumb|right|Elinóra og Hinrik 2. Elinóra var 32 ára, miðaldra á þeirra tíma mælikvarða, en enn glæsileg kona og hún var á ný orðin einn álitlegasti kvenkostur Vestur-Evrópu. Hún hélt heim til Poitiers en á leiðinni reyndu tveir aðalsmenn, Teóbald 5., greifi af Blois (sem seinna giftist Alix dóttur Elinóru, og Geoffrey greifi af Nantes (18 ára bróðir Hinriks hertoga af Normandí) að ræna henni í þeim tilgangi að giftast henni og krækja þar með í eignir hennar. Báðar tilraunirnar mistókust en 18. maí 1152, sex vikum eftir að hjónaband Elinóru og Loðvíks var ógilt, giftist hún Hinrik hertoga af Normandí. Hann var um 11 árum yngri en hún og skyldari henni en Loðvík hafði verið. Áður hafði komið til greina að Hinrik giftist Maríu, eldri dóttur Elinóru, en það var þá ekki talið koma til greina vegna skyldleika þeirra; hins vegar sagði enginn neitt þegar hann giftist móður hennar, sem var þó skyldari honum.
Hinrik varð konungur Englands 25. október 1154 og Elinóra drottning. Þau eignuðust saman fjóra syni og þrjár dætur sem lifðu til fullorðinsára. Hjónabandið var sagt mjög stormasamt. Hinrik var kvennabósi og átti hjákonur og nokkur börn með þeim en þekktust ástkvenna var Rosamund Clifford eða Rósamunda fagra. Þegar Rosamund dó fóru af stað miklar sögur um að Elinóra hefði byrlað henni eitur en enginn fótur er talinn vera fyrir þeim.
Í desember 1167, ári eftir fæðingu yngsta barnsins, Jóhanns, hélt Elinóra til Akvitaníu og bjó um sig í Poitiers, þar sem hún og María dóttir hennar höfðu um sig Ástarhirðina svonefndu, miðstöð riddaramennsku og rómantíkur, umkringdar trúbadorum og listamönnum. Margar sagnir spunnust um Ástarhirðina en í raun er fátt vitað um hana og jafnvel hefur verið dregið í efa að hún hafi í raun verið til.
Í mars 1173 efndi Hinrik ungi, elsti sonur Elinóru og Hinriks, til uppreisnar gegn föður sínum. Yngri bræður hans, Ríkharður og Geoffrey, höfðu verið hjá móður sinni í Akvitaníu og nú sendi hún þá til að leggja bróður sínum lið gegn föðurnum og hvatti aðalsmenn í Akvitaníu til að styðja þá. Sjálf fór hún á eftir en menn konungs náðu henni á liðinni og sendu hana til Hinriks 2. sem staddur var í Rouen. Allt næsta ár vissi enginn hvar drottningin var en á meðan braut Hinrik mótspyrnu sonanna á bak aftur. Elinóra var svo flutt til Englands og höfð í stofufangelsi næstu fimmtán árin, eða meðan Hinrik lifði. Hún fékk þó stundum að koma aftur til hirðarinnar, til dæmis um jólin, en sá syni sína sjaldan.
Ekkjudrottning
Ríkharður varð fyrir örvarskoti þegar hann sat um kastala uppreisnarmanna í Frakklandi og dó úr blóðeitrun 6. apríl 1199 í örmum móður sinnar. Jóhann landlausi bróðir hans tók við konungdæminu. Hann gerði friðarsamning við Filippus 2. Frakkakonung og í honum fólst meðal annars að Loðvík, krónprins Frakklands, skyldi giftast einni af dætrum Elinóru drottningu af Kastilíu, systur Jóhanns. Konungur sendi Elinóru móður sína, 77 ára gamla til Kastilíu til að velja úr prinsessunum. Hún var handsömuð á leiðinni af einum af fjandmönnum Plantagenetættar en tókst að fá sig lausa og komast alla leið til Kastilíu. Þar valdi hún Blönku, ellefu ára dótturdóttur sína, sem brúði franska prinsins og hélt síðan með hana til baka yfir Pýreneafjöllin en komst ekki lengra en til Bordeaux, þar var hún orðin örmagna og fékk erkibiskupinn í Bordeaux til að fylgja Blönku á leiðarenda. Sjálf hélt hún í Fontevraud-klaustur í Loiredalnum og dvaldist þar við fremur bága heilsu.
Ævilok
thumb|right|gröf Elinóru og Hinriks 2. í Fontevaud. Árið 1201 braust út stríð milli Jóhanns og Filippusar Frakkakonungs. Elinóra studdi Jóhann og fór frá Fontevraud til Poitiers til að hindra sonarson sinn, Arthúr hertoga af Bretagne, í að leggja Akvitaníu undir sig en Arthúr gerði tilkall til ensku krúnunnar og raunar réttilega, þar sem Geoffrey faðir hans hafði verið eldri en Jóhann. Arthúr frétti af ferð ömmu sinnar og gerði umsátur um Mirabeau-kastala, þar sem hún var þá stödd. Jóhann kom þar að, handsamaði Arthúr og varpaði honum og Elinóru systur hans í fangelsi, þar sem Arthúr hvarf 1203 en systirin var höfð í haldi til dauðadags, eða í fjörutíu ár.
Elinóra amma þeirra fór aftur til Fontevraud og gerðist nú nunna. Hún lést 1204 og var grafin í klaustrinu, við hlið Hinriks manns síns og Ríkharðs sonar sins. Þegar hún dó, 82 ára að aldri, voru öll börn hennar látin nema Jóhann og Elinóra Kastilíudrottning.
Marek Špilár
Marek Špilár (11. febrúar 1975 - 7. september 2013) var knattspyrnumaður. Hann spilaði 30 leiki með landsliðinu.
Quercus chrysolepis
Quercus chrysolepis er sígræn eikartegund sem vex í Norður-Ameríku, í Mexíkó og vestur-Bandaríkjunum.
Anjou
right|frame|Anjou Anjou er svæði í vesturhluta Frakklands umhverfis borgina Angers.
Vera og neind: fyrirbærafræðileg ritgerð um verufræði
Vera og neind: fyrirbærafræðileg ritgerð um verufræði (L'être et le néant) (1943) er bók um heimspeki eftir franska heimspekinginn Jean-Paul Sartre. Hún er talin marka tímamót í sögu tilvistarspekinnar á 20. öld. Megintilgangur bókarinnar er að skilgreina meðvitund sem forskilvitlegt fyrirbæri. Í bókinni leitaðist Sartre einnig við að hrekja hina frægu fullyrðingu George Berkeley ''esse est percipi eða „að vera er að vera skynjaður“.
Ginkgo
Ginkgo er ættkvísl óvenjulegra fræplantna. Þær voru eitt sinn (Júra og Krítartíma) algengar um allan heim. Einungis ein tegund er nú til, og munaði mjög litlu að hún dæi út líka.
Jerúsalemskirsuber
Jerúsalemskirsuber (fræðiheiti: Solanum pseudocapsicum) er runni af náttskuggaætt og er víða notaður sem skrautjurt. Í Ástralíu er runni þessi þó víða flokkaður sem illgresi. „Kirsuber“ runnans eru eitruð mönnum og flestum dýrum.
John Grant
John Grant (fæddur 25. júlí 1968) er íslensk/bandarískur tónlistarmaður.
Grant hefur hjálpað íslenskum listamönnum í þýðingum meðal annars plötu Ásgeirs Trausta Dýrð í dauðaþögn yfir á ensku (In the Silence) og No Prejudice með Pollapönki.
Samspil (plata)
Samspil er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1984. Á henni flytja Jón Hrólfsson og Aðalsteinn Ísfjörð fjórtán harmonikulög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Stúdíó Bimbó. Pressun: Alfa. Ljósmynd á framhlið: Pálmi Guðmundsson. Ljósmynd á bakhlið: Aðalsteinn Ísfjörð. Setning og filmuvinna: Dagsprent hf. Prentun: Valprent hf.
John Grant
Grant hlaut árið 2022 íslenskan ríkisborgararétt.
Kögureik
Kögureik (fræðiheiti: Quercus cerris) er stórt lauffellandi tré. Það vex í suðaustur Evrópu og Litlu Asíu. Hún er einkennistegund deildarinnar Quercus sect. Cerris, sem einkennist af brumum með burstum og akörn sem yfirleitt þroskast á 18 mánuðum.
Kögureik myndar blendinginn Q. × crenata Lam. með korkeik (Q. suber).
Mótsagnarlögmálið
Mótsagnarlögmálið er í rökfræði það lögmál að maður geti ekki bæði sagt að eitthvað sé og að það sé ekki í sama skilningi á sama tíma, eins og Aristóteles kom orðum að því. Á táknmáli rökfræðinnar er lögmálið sett fram með eftirfarandi hætti:
eða
Mótsagnarlögmálið er algert undirstöðulögmál allrar rökfræði og allra vísinda og mannlegrar hugsunar.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1966
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1966 voru sveitarstjórnarkosningar haldnar árið 1966.
Akranes
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akranesi fóru fram fóru fram 22. maí. Í framboði voru Alþýðuflokkur, Sjálfstæðisflokkur og listi sem nefndi sig Frjálslynda kjósendur en hann skipuðu Framsóknarmenn, Alþýðubandalagsmenn og fleiri.
Akureyri
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akureyri fóru fram 22. maí. Jakob Frímannsson (B) var kjörinn forseti bæjarstjórnar með stuðningi Framsóknar og Alþýðflokksins. Magnús E. Guðjónsson var kosinn til að gegna áfram stöðu bæjarstjóra með 9 atkvæðum en fulltrúar Alþýðuflokks sátu hjá.
Eskifjörður
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Eskifirði fóru fram 22. maí.
Hofsós
Þessar hreppsnefndarkosningar á Hofsósi fóru fram 22. maí. Kosning var óhlutbundin.
Hrísey
Þessar hreppsnefndarkosningar í Hrísey fóru fram 22. maí. Kosning var óhlutbundin.
Hvammstangi
Þessar hreppsnefndarkosningar á Hvammstanga fóru fram 22. maí. Kosning var óhlutbundin.
Kópavogur
Þessar bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi fóru fram 22. maí 1966. H-listi og B-listi héldu áfram samstarfi. Hjálmar Ólafsson var endurkjörinn bæjarstjóri.
Seyðisfjörður
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Seyðisfirði fóru fram 22. maí.
Stöðvarfjörður
Þessar hreppsnefndarkosningar á Stöðvarfirði fóru fram 22. maí. Kosning var óhlutbundin.
Téténska
Téténska (Нохчийн мотт) er opinbert tungumál í Téténíu í Kákasus. Téténía er lítið hérað í Suðaustur-Rússlandi sem sækist eftir sjálfstæði. Á svæðinu hafa verið mikil átök milli Téténa og Rússa.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1966
Tengt efni
Kosningasaga
Téténska
Nokkrar setningar
Салам! (Salam) - Hæ!
Iуьйре дика хуьлда хьан (Ur dekúl ka?) - Góðan morgun
Де дика хуьлда хьан (Dei dekúl ka) - Góðan daginn
Суьйре дика хуьлда хьан (Sur dekúl ka) - Gott kvöld
Маршалла ду хьоьга! (Marşal dú kå) - Komið þið sæl og blessuð!
Буьйса декъала хуьлда хьан (Beşdekakúl ka) - Góða nótt
Iодика йойла шун! (Ódikjeil şú) - Bless
Йоккха стаг (Jók stǎg) - Þú (gömul kona)
Могушалла муха ю хьан? (Mogşal múkú ka) - Hvað segirðu gott?
Дика ду, баркалла! (Dek-dú, barkall?) - Bara fínt, takk!
1497
thumb|right|Leið Vasco da Gama til Indlands. thumb|right|Kóperníkus við stjörnuathuganir. Árið 1497 (MCDXCVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ritgerðir um siðferði og stjórnmál
Ritgerðir um siðferði og stjórnmál (e. Three Essays, Moral and Political) er ritgerðasafn í tveimur bindum eftir skoska heimspekinginn David Hume. Það kom fyrst út á árunum 1741-1742. Gagnrýnendur tóku ritinu betur en fyrra riti Humes Ritgerð um mannlegt eðli. Ritið var endurútgefið nokkrum sinnum og var þá ritgerðum ýmist bætt við eða sleppt úr upphaflegu útgáfunni.
Árið 1758 voru ritin Orðræður um stjórnmál (e. Political Discourses) sem kom fyrst út árið 1752 og Fjórar ritgerðir (e. Four Dissertations) sameinuð Ritgerðum um siðferði og stjórnmál. Að því tilefni var titlinum breytt í Essays, Moral, Political and Literary eða Ritgerðir um siðferði, stjórnmál og bókmenntir.
Ritgerðirnar fjalla meðal annars um smekk fólks, hjátrú, ást og hjónabönd, fjölkvæni og skilnaði, prentfrelsi, borgaralegt frelsi, uppruna yfirvaldsins, sjálfstæði þingsins, stjórnmálaflokka, verslun, skatta, græðgi og fyrirmyndarríkið.
German
German er frumefni með efnatáknið Ge og er númer 32 í lotukerfinu. Þetta er gljándi, harður, silfurhvítur málmungur sem er efnafræðilega líkur tini. German myndar stóran hóp lífrænna málmsambanda og er mikið notað sem hálfleiðari í smárum.
Arsen
Arsen er frumefni með efnatáknið As og er númer 33 í lotukerfinu. Þetta er eitraður málmungur sem er til í þremur fjölgervingsformum; gulur, svartur og grár. Arsen og efnasambönd þess eru meðal annars notuð í meindýraeitur, illgresiseyða, skordýraeitur og í ýmsar málmblöndur.
Thule-herstöðin
thumb|right|Loftmynd af herstöðinni frá 1993. Thule-herstöðin (enska: Thule Air Base; grænlenska:  Qaanaaq Mitarfik; danska: Thule Lufthavn) einnig Thule Air Base/Pituffik Airport (IATA: THU), er bandarísk herstöð og herflugvöllur í sveitarfélaginu Qaasuitsup á Norðvestur-Grænlandi, um 1120 km norðan við heimskautsbaug, 1524 km sunnan við norðurheimskautið og um 890 km austan við norðursegulskautið. Herstöðin stendur þar sem áður var Thule-þorpið, en íbúar þess voru neyddir til að flytja þangað sem nú er Qaanaaq.
Fyrstu herframkvæmdir Bandaríkjamanna hófust hér í seinni heimsstyrjöldinni en Bandaríkin tóku völdin á Grænlandi 1941 eftir að Þjóðverjar hernámu Danmörku. Árið 1951 var byggður flugvöllur sem gerði mögulegt að hafa þar heimaflugstöð fyrir sprengjuflugvélar sem ætlað var að nota gegn Sovétríkjunum ef til átaka kæmi í kalda stríðinu.
Árið 1961 voru settar þar upp ratsjár fyrir loftvarnarkerfið Ballistic Missile Early Warning System (BMEWS) um 20 km norðaustur af herstöðinnni. BMEWS var mikið radarkerfi sem meðal annars tengdist Íslandi og var sett upp til að geta varað bandarísk yfirvöld við flugskeytum sem skotið væri frá meginlandi Sovétríkjanna eða kafbátum á Norður-Atlantshafi eða Íshafinu. Á þessum tíma var herstöðin á hátindi stærðar sinnar með um 10.000 hermenn staðsetta þar. Seinni hluta 7. áratugarins fækkaði mjög í herliðinu og einungis um 3.400 manns voru þar árið 1968. Nú eru þar um 250 hermenn.
Þann 21. janúar 1968 fórst B-52 sprengjuflugvél 11 km sunnan við herstöðina. Fjórar vetnissprengjur sem voru um borð týndust og geislavirk málmbrot dreifðust um stórt svæði. Það var ekki fyrr en 1996 sem dönsk yfirvöld viðurkenndu að um geislavirkni hafi verið að ræða og gengust inn á að greiða þeim sem unnið höfðu við hreinsun á svæðinu 50.000 danskar krónur á mann í skaðabætur fyrir heilsutap og í mörgum tilvikum dauða úr krabbameini.
Quercus vacciniifolia
Quercus vacciniifolia (stundum stafsett Q. vaccinifolia), er sígræn eikartegund sem vex í Norður Ameríku, í Sierra Nevada.
Hálfdán Björnsson
Hálfdán Björnsson (fæddur 14. mars 1927, dáinn 13. febrúar 2017 ) var sjálfmenntaður náttúrufræðingur frá bænum Kvískerjum í Öræfasveit. Hann var þekktur fyrir fjölbreytt náttúrugripasafn og yfirgripsmikla þekkingu á jurta- og dýralífi. Á unglingsaldri fór hann að skoða og skrásetja fugla og nafngreina plöntur og safna þeim. Seinna bættust skordýr, köngulær og fleiri smádýr.
Hálfdán skrifaði vísindagreinar í Náttúrufræðinginn Fyrstu greinar hans birtust 1950, um gróður í Ingólfshöfða og fuglalíf á Laugarvatni. Ári seinna bættist við grein um gróður og dýralíf í Esjufjöllum. Á 6. áratugnum var hann einnig valinn til að fara í náttúrufræðileiðangur til Grænlands.
Árið 2011 hlaut hann Bláklukkuna, viðurkenningu Náttúruverndarsamtaka Austurlands (NAUST), sem veitt er fyrir störf í þágu náttúruvísinda og náttúruverndar á Austurlandi.
Tengt efni
Kvískerjabræður
Kvískerjabræður
Kvískerjabræður voru bræður úr fjölmennum systkinahópi úr Kvískerjum í Öræfasveit sem fæddust á fyrri hluta 20. aldar. Þeir voru þekktir fyrir þekkingu sína, uppfinningar og fræðastörf:
Sigurður skráði sögu Öræfasveitar og ýmsar merkar frásagnir úr sveitinni. Hann var í ritnefnd Skaftfellings og ritaði fjölmargar greinar í blaðið.
Flosi lagði mikla stund á jökla- og náttúrufræði og var sjálflærður í ýmsum erlendum tungumálum með aðstoð orðabóka og málakennslu útvarpsins. Öll menntun hann byggðist á heimanámi. Flosi ræddi helst við erlenda fræðimenn sem komu að Kvískerjum vegna málakunnáttu sinnar.
Ryðreynir
Ryðreynir (Sorbus rufopilosa) er reynitegund.
Lýsing
Runni eða lítið tré, 2,7 til 5m hár. Blöðin eru fjöðruð, með 8 til 14, sjaldan 17 smáblöð, 6 til 10 sm. löng. Blómin eru í litlum hálfsveip, bleikleit. Berin eru rauð eða bleik, 8 -10 mm að þvermáli.
Litningatala er 2n= 34
Útbreiðsla
Ryðreynir vex í Nepal, Burma, Indlandi, Sikkim, Tíbet og Kína (Guizhou, Sichuan og Yunnan fylkjum) í 2700 til 400m y. sjávarmáli. Yfirleitt í skóglendi í dölum.
Nokia 3310
thumb|180px|Nokia 3310 sími í bláu
Nokia 3310 er GSM farsími sem framleiddur var af finnska farsímaframleiðandanum Nokia. Síminn kom á markaðinn árið 2000 og seldist mjög vel, yfir 120 milljónir eintök voru seld samtals. Nokkrar útgáfur 3310 voru seldar: Nokia 3315, 3320, 3330, 3350, 3360, 3390 og 3395.
Hönnun
3310-síminn er smár en þungur (133 g) með 88 × 48 svarthvítum skjá. Það er líka til léttari tegund sem vegur 115 g en sú tegund hefur ekki svo marga eiginleika. Síminn er ávalur en ferkantaður kassi sem er oft hafður í lófanum og tökkunum er stýrt með þumalfingri. Blái takkinn er aðaltakkinn og notaður til að velja valkosti en „C“ takkinn er notaður til að fara til baka eða framkalla aðgerð. Svo eru „upp“ og „niður“ takkar sem notaðir eru til að fara upp og niður í valmyndum. Slökkt er á símanum með stífum takka sem er að finna ofan á honum.
Eiginleikar
3310-síminn er vel þekktur fyrir eiginleika sína. Meðal þeirra eru reiknivél, skeiðklukka og áminningarforrit. Honum fylgja fjórir leikir: Snake II, Pairs II, Space Impact og Bantumi. Hann var vinsæll fyrir smáskilaboð þar sem hann gerði notendum kleift að senda skilaboð sem voru þrisvar sinnum lengri en venjuleg smáskilaboð eða 459 stafir. Hann var líka með möguleika að flokka smáskilaboð eftir sendara í samtölum. Með honum er líka hægt að hringja í einhvern með að segja nafn hans.
Sérsníðing
Hægt er að sérsníða Nokia 3310-símann með umskiptanlegum hlífum og þúsundir hlífa hafa verið framleiddar af mörgum fyrirtækjum. Hann er með 35 hringitónum innbyggðum og hægt er að bæta við allt að sjö hringitónum í viðbót. Það er annaðhvort hægt að sækja þá í tölvu eða búa þá til í símanum með forriti. Það er hægt að breyta uppsetningu símans hratt með því að vista stillingar í svökölluðu „prófílum“. Til dæmis er hægt að slökkva á öllum hljóðum með að skipta um prófíl. Það er hægt að nota mynd sem móttekin var í smáskilaboðum sem skjámynd. Síminn getur líka verið stilltur þannig að áminning birtist á skjánum þegar kveikt er á honum.
Day of the Tentacle
thumb Day of the Tentacle er tölvuleikur og myndrænn þriðju persónu  ævintýraleikur sem upphaflega var gefinn út árið 1993. Sögupersónur eru Bernard Bernoulli og vinir hans Hoagie og Laverne en þeir reyna að stöðva hinn illa fjólublár Tentacle en það illmenni stefnir að heimsyfirráðum. Spilari stýrir sögupersónum og leysir þrautir og notar tímaflakk til að fara til mismunandi tímabila sögunnar. Leikurinn var gefinn út í nýrri útgáfu árið 2016.
Leikurinn er framhald af öðrum leik Maniac Mansion og gerist fimm árum seinna. Brjálaður vísindamaður Dr. Fred Edison hefur skapað Tentacle og hefur hann til aðstoðar í tilraunastofu sinni. Tentacle drekkur eitraðan vökva úr ánni sem er fyrir aftan tilraunastofu Edison og við það vaxa á hann langir sveifluhandleggir og hann vex að viti og fær óstöðvandi löngun til heimsyfirráða. Dr. Fred vill drepa hinn fjólublá Tentacle og hinn góðgjarna bróðir hans græna Tentacle en græni Tentacle sendir hjálparbeiðni til gamals vinar síns, nördsins Bernard Bernoulli. Bernard ferðast á fjölskyldugistihús Edison fjölskyldunnar með tveimur hjálparhellum, annars vegar læknastúdentnum Laverne og hins vegar flakkaranum  Hoagie og saman frelsa þeir Tentacle bræðurna. Fjólublái Tentacle leggur á flótta og heldur áfram uppteknum hætti að ná heimsyfirráðum.
Flavocetraria
Flavocetraria er ættkvísl sveppa sem heyrir undir litskófarætt. Ættkvíslin inniheldur aðeins tvær tegundir sem þrífast báðar á norðurheimskautasvæðinu á fjallasvæðum og í barrskógabeltinu. Báðar tegundirnar finnast á Íslandi. Þær eru maríugrös (F. nivalis) og mývatnsgrös (F. cucullata).
Runnasteppa
thumb|right|Mynd frá [[Mojave-eyðimörkinni í Bandaríkjunum.]] Runnasteppa er gróðurbelti þar sem úrkoma er minni en svo að grös þrífist með góðu móti. Runnasteppan einkennist af strjálum, oft þyrnóttum runnum, þykkblöðungum og kaktusum. Þær eru víða í heiminum og þekja stór svæði, t.d. á jöðrum eyðimarka í Asíu, Afríku og Ástralíu, auk svæða í SV-Bandaríkjunum, Mexíkó og Argentínu.
Tagskiptur lambda-reikningur
Tagskiptur lambda-reikningur er tagskipt formhyggja sem notar lambda-táknið (\lambda) til að tákna nafnlaus föll svipað og ótagskipti lambda-reikningurinn. Tagskiptir lambdareikningar eru undirstaða margra fallaforritunarmála eins og ML og Haskell.
Himalajareynir
Himalajareynir (sorbus himalaica) er runni eða lítið tré af reyniætt.
Eleni Foureira
Eleni Foureira (gríska: Ελένη Φουρέιρα; f. 7. mars 1987 sem Entela Fureraj) er grísk söngkona og dansari. Hún byrjaði ferilinn sinn sem meðlimur í gríska tónlistarhópnum Mystique, áður en hún hóf ferilinn sinn sem söngvari eftir að hópnum var leyst upp árið 2009.
Erie-vatn
thumb|Staðsetning. thumb|Við strönd vatnsins í Ohio. thumb|Put-in-Bay við South Bass-eyju. thumb|Þörungavöxtur við vatnið. thumb|Erie-vatnasnákurinn (Nerodia sipedon).
Erie-vatn (enska Lake Erie, franska: Lac Érié) er eitt fimm Vatnanna miklu. Það er næstminnst þeirra að flatarmáli eða tæplega 26.000 ferkílómetrar. Það er grynnst vatnanna og mesta dýpi þess nær aðeins 64 metrum. Erie-vatn liggur að kanadíska fylkinu Ontaríó í norðri og bandarísku fylkjunum Ohio, Pennsylvania og New York í suðri og austri. Það er nefnt eftir Erie-frumbyggjum sem bjuggu á suðurströnd þess.
Helsta fljót sem rennur í það er Detroit-fljót. Niagara-fljót er helsta afrennsli þess. Í því eru vatnsaflsvirkjanir sem framleiða rafmagn sem nýtt er bæði í Kanada og Bandaríkjunum. Stærstu borgir við vatnið eru í Bandaríkjunum; Buffalo (New York), Erie (Pennsylvania), Toledo (Ohio) og Cleveland (Ohio). Mengun og ofauðgun hafa verið vandamál við Erie-vatn. Atvinnuveiðar hafa minnkað undanfarna áratugi en frístundaveiði er algeng.
Erieskurður er einn elsti skipaskurður Bandaríkjanna.
Point Pelee-þjóðgarðurinn í Ontaríó er á norðurströnd vatnsins.
thumb|800px|center|Víðmynd. Að vetri til, horft til Cleveland.
Pottaska
Pottaska (K2CO3) er efnasamband Kalíns og karbónats. Pottaska hefur frá fornu fari verið notuð til að búa til gler og sápu og í tilbúinn áburð. Nafnið vísar til þess að efnið var unnið úr viðarösku. Pottaskan hefur þrjú nöfn samkvæmt gömlum bókum: Alkali, lútarsalt og pottaska. Pottaska er víða í gömlum uppskriftum. Stundum hefur hún verið notuð í stað lyftidufts. Einnig var hægt að nota hana til að koma í veg fyrir að mjólk ysti, eða eins og segir í gömlu húsráði:
Ef mjólk ysti við suðu, var látið dálítið af hreinsaðri pottösku í mjólkina og hún soðin nokkra stund og hrært vel í pottinum, þá losnaði draflinn í sundur og mjólkin varð jafngóð aftur.
بوتاس Potash Potaska Potasse Potas Potaż Поташ Поташа Pottaska 草木灰
Alnæmi
thumb|220px|Merki alnæmissjúklinga og þeirra sem styðja alnæmissýkta er rauður borði Alnæmi (líka kallað eyðni; á ensku: AIDS, skammstöfun á acquired immune deficiency syndrome („áunnin ónæmis -skerðing“)) er samsafn einkenna og sýkinga sem stafar af skertu ónæmiskerfi líkamans vegna smitunar af HIV-veirunni. HIV getur smitast með blóði, sæði, leggangavökva og brjóstamjólk. Mögulegt er fyrir barn að sýkjast af HIV-veirunni við fæðingu.
Alnæmissjúkdómurinn var fyrst greindur 18. júní 1981 í Los Angeles í fimm samkynhneigðum körlum. Lækning við HIV er ekki til, en hægt er að halda sýkingunni algerlega í skefjum með nýjum lyfjum. Með réttri lyfjameðferð er einstaklingur ekki smitandi. Án meðferðar má reikna með að lifa í 9 til 11 ár.
Talið er að vírusinn hafi upphaflega komið úr öpum í Afríku í byrjun 20. aldar, því að veiran er afar skyld apa-eyðniveirunni.
Áætlað er að 37 milljónir séu smitaðir af sjúkdóminum og að hann hafi dregið 35 milljón manns til dauða. Tveir af hverjum þrem HIV-smituðum búa í Afríku sunnan Sahara. Hæst er algengi alnæmi í Botsvana (24%) og Svasílandi (27%).
Alnæmi á Íslandi
Í lok árs 2016 höfðu samtals 361 greinst með HIV á Íslandi frá upphafi, 257 karlar og 104 konur. Af þeim höfðu 73 greinst með alnæmi og 39 látist af völdum HIV. Árlega greinast undir 30 einstaklingar með HIV á Íslandi.
Heklugos árið 1104
Eldgosið í Heklu árið 1104 er stærsta gos í Heklu á sögulegum tíma og var gjóskumyndunin um 2 km³. Ekkert hraun kom upp í gosinu. Gosið er annað stærsta öskugos á Íslandi á sögulegum tíma, á eftir gosinu í Öræfajökli árið 1362. Gosið er einnig það kísilríkasta af öllum sögulegum gosum í Heklu. Býli í um 70 km fjarlægð frá gosupptökum gjöreyðilögðust, en erfitt hefur reynst að leggja nákvæmt mat á hversu mikil eyðileggingin var af völdum gossins. Gjóskugeirinn frá gosinu barst til norðurs.
Jón Steinar Gunnlaugsson
Jón Steinar Gunnlaugsson (f. 27. september 1947) er íslenskur lögfræðingur. Hann hefur lengst af starfað sem hæstaréttarlögmaður en var einnig prófessor í lögfræði við Háskólann í Reykjavík og dómari við Hæstarétt Íslands. Hann var skipaður hæstaréttardómari 29. september 2004 og lét af störfum 1. október 2012. Hann útskrifaðist með stúdentspróf frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1967 og lauk embættisprófi í lögfræði frá Háskóla Íslands 1973.