cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frederik Christopher Trampe
Trampe var sonur Adams Trampe greifa, sem var af gamalli aðalsætt frá Pommern, og konu hans Gertrud Poulsen Hoffmann. Hann varð stúdent 1794 og lauk lögfræðiprófi 1798. Hann var um tíma foringi í danska hernum en árið 1804 hætti hann herþjónustu og varð amtmaður í Vesturamti á Íslandi. Árið 1806 tók hann við stiftamtmannsembættinu af Ólafi Stefánssyni, þá aðeins 27 ára að aldri. Hann var útnefndur kammerherra árið 1808.
Trampe greifi, eins og hann er oft titlaður, var einn af aðalpersónum þeirra atburða sem áttu sér stað sumarið 1809 þegar Jörundur hundadagakonungur rændi völdum á Íslandi. Trampe var tekinn til fanga af Jörundi og Englendingunum sem voru í fylgd með honum og hafður í haldi um borð í skipi þeirra í rúma tvo mánuði. Hann var tímabundið settur af sem stiftamtmaður og Benedikt Gröndal þvingaður til að gegna embætti hans á meðan.
Eftir að Trampe losnaði úr haldi um haustið fór hann til Englands til að reyna að fá valdaræningjunum refsað en varð ekki ágengt. Hann kom ekki aftur til Íslands, heldur fór til Danmerkur og var árið 1810 skipaður stiftamtmaður í Þrándheimsstifti og amtmaður í syðra Þrándheimsamti. Árið 1814 studdi hann Kristján Friðrik prins (síðar Kristján 8.) þegar Norðmenn kusu hann konung sinn og eftir að sjálfstæðistilraunin rann út í sandinn og Svíar tóku völd í Noregi munaði litlu að Trampe missti stöðu sína. Honum tókst þó að halda henni og ávann sér traust hinna nýju valdhafa. Hann gegndi stiftamtmannsembættinu til dauðadags, eða í 22 ár.
Fyrsta kona Trampe, sem hann giftist átján ára að aldri árið 1797, var barónsekkjan Sophie Frederikke Heinrich (1765 – 1801), sem var fjórtán árum eldri. Árið 1808 gekk hann að eiga hina sextán ára Anna Dorothea Colbjørnsen en hún dó fáeinum mánuðum síðar. Þriðja kona Trampe (gift 1810) var greifadóttirin Amalia Ulrica Frederika Schmettow (1791 – 1856).
Siglingasamband Íslands
Siglingasamband Íslands (skammstafað SÍL) er samband siglingafélaga á Íslandi stofnað 25. október árið 1973 af siglingafélögunum í Reykjavík, Kópavogi og á Akureyri. Sambandið er aðili að Íþrótta- og Ólympíusambandi Íslands, Alþjóða siglingasambandinu, Alþjóðakajaksambandinu, Alþjóðaróðrasambandinu og Evrópusamtökum skemmtibátaeigenda. Sambandið hefur yfirumsjón með landsmótum í siglingum, sem eru um tólf talsins á hverju ári, eftirlit með reglum um mótahald og keppnisreglum og útvegun forgjafar fyrir blandaðar siglingakeppnir.
Siglingasambandið heldur árlegt siglingaþing þar sem fulltrúar félaganna koma saman og ákveða reglur um mót og stigagjöf, mótaskrá næsta sumars o.fl.
Kasmírreynir
Kasmírreynir (fræðiheiti; Sorbus cashmiriana) er tegund blómstrandi trjáplantna af Rósaætt, upprunnin úr vestur-Himalajafjöllum, Kasmír og Afghanistan.
Þetta er smávaxið tré eða runni sem verður 5 - 8m. hátt, með stofn sem verður um 25 sm. í ummál. Börkurinn er sléttur og grár til grárauður. Blöðin eru 15 - 23 sm. löng, fjöðruð, með 15 - 21 smáblöðum, dökk græn að ofan og ljósari að neðan, miðtaugin rauðleit, smáblöðin 3 - 5,5 sm. löng og 1,5 - 2 sm. breið og sagtennt. Blómin eru 7 - 10 mm að ummáli, með fimm fölbleik krónublöð og fölgula fræfla, í 18 sm. klösum að vori. Frjóvgun með skordýrum. Berin eru hvít eða ljósbleik 12 -15 sm að ummáli, þroskast að hausti og haldast oft langt fram á vetur.
Ræktun
Þetta er vinsælt skrauttré, ræktað vegna klasa hvítra berja. Hann hefur fengið Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.
Penelope Lively
Penelope Lively (f. 17. mars, 1933) er egypskur rithöfundur og hefur skrifað bækur fyrir bæði börn og fullorðna. Hún hefur þrisvar sinnum komist á stutta listann yfir Booker-verðlaunin og vann þau einu sinni fyrir bókina Moon Tiger.
Hún fæddist í Kaíró og var alin upp í Egyptalandi áður en hún var send í heimavistarskóla á Englandi tólf ára að aldri. Hún nam samtímasögu við St Anne's háskólann í Oxford og settist um kyrrt á Englandi.
Árið 1977 gaf hún út fyrstu bókina sína fyrir fullorðna og náði hún inn á stutta listann fyrir Booker-verðlaunin. Hún endurtók leikinn árið 1984 með bókinni According to Mark, og vann að lokum verðlaunin 1987 með Moon Tiger.
W. M. Keck-stjörnuathugunarstöðin
thumb|right|Keck I og II. W. M. Keck-stjörnuathugunarstöðin er stjörnuathugunarstöð með tvo stjörnukíkja í 4.145 metra hæð við fjallstind Mauna Kea á Hawaii. Báðir kíkjarnir eru með spegla sem eru yfir 10 metrar í þvermál og eru með stærstu stjörnukíkjum heims. Það, ásamt hentugri staðsetningu og nýstárlegum tækjabúnaði, hefur gert stöðina að einni afkastamestu stjörnuathugunarstöð á jörðinni. Stöðin er nefnd eftir sjóðnum W. M. Keck Foundation sem gaf 70 milljónir dala til gerðar kíkisins Keck I. Smíði hans hófst árið 1985 og notkun hans hófst 1990. Notkun Keck II hófst árið 1996.
Sjálfseignarstofnunin California Association for Research in Astronomy rekur stöðina, en stjórnarmenn koma frá bæði Kaliforníuháskóla og Caltech.
Fólkakirkjan
thumb|Kirkjan í nyrðri-Götu. Fólkakirkjan er opinber kirkja Færeyja. Hún er evangelísk-lúthersk kirkja og á rætur að rekja til siðaskiptanna en var hún lengi vel hluti af dönsku kirkjunni. Árið 2007 varð kirkjan óháð dönsku kirkjunni og öðlaðist sjálfstæði. Um 78 % Færeyinga tilheyra Fólkakirkjunni (2022).
1825
Árið 1825 (MDCCCXXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Bjarki Baldvinsson
Bjarki Baldvinsson (f.12.09.1990) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með Völsungi. Hann hefur einnig spilað með KA.
Tengill
KSÍ síða
Ferðataska
thumb|250px|Dæmigerð ferðataska
Ferðataska er taska með handfangi sem er hönnuð til að halda utan um farangur fólks á ferðalagi svo sem föt og aðra persónulega muni. Ferðatöskur eru oftast því sem næst rétthyrndar með rúnuðum hornum og úr hörðu eða mjúku plasti, vínyl, hörðu leðri eða svipuðu efni sem heldur lögun sinni. Flestar ferðatöskur eru með hjörum þannig að þær opnast eins og bók. Nútímaferðatöskur eru oft með hjólum sem gera þær meðfærilegri í flutningi. Sumar ferðatöskur eru með innbyggðum lásum til öryggis. Stundum gera lásarnir tollinum kleift að opna töskuna til skoðunar þegar þess er krafist.
Fyrstu ferðatöskurnar voru úr viði en þær líktust koffortum. Þá var byrjað að þekja viðinn með leðri til að verja hann. Seinna varð leður vinsælt efni til að gera úr mjúkar ferðatöskur. Nú til dags eru ferðatöskur margar hverjar þynnri, léttari og mýkri en áður þekktist.
Teresa Lipowska
thumb|right|200px|Teresa LipowskaTeresa Lipowska er pólsk leikkona. Hún er fædd í Varsjá 14. júlí 1937.
Ólafs saga Tryggvasonar
Ólafs saga Tryggvasonar er íslensk konungasaga, skrifuð af Snorra Sturlusyni, sem segir frá ævi Ólafs Tryggvasonar Noregkonungs. Hún er hluti af konungasagnasamsteypunni Heimskringlu. Oddur Snorrason, munkur á Þingeyrum, ritaði á latínu sína eigin sögu um Ólaf á síðari hluta 12. aldar og heitir hún til aðgreiningar Ólafs saga Odds. Ólafs saga Odds er ekki varðveitt á latínu en íslenskar þýðingar af henni eru á hinn bóginn varðveittar.
Talið er að Snorri Sturluson hafi að einhverju leyti stuðst við Ólafs sögu Odds munks þegar hann setti saman sína Ólafs sögu í Heimskringlu.
Salvatore Quasimodo
thumb|right|250px|Salvatore Quasimodo Salvatore Quasimodo (1901 – 1968) var ítalskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi.
Hlutfall
Hlutfall er samband tveggja talna n og m, gefið með setningunni „n á móti m“ eða „n af hverjum m“. Hlutfall má einnig setja fram sem almennt brot: n/m eða n:m, sem tugabrot eða hundraðshluta. Algeng hlutföll eru hálfur, þriðjungur og fjórðungur. Dæmi: „Helmingurinn féll á prófinu“, „1 af hverjum 3 les blöðin daglega“, eða „25% þjóðarinnar eru ólæs“.
Hlutföll geta einnig verið óræð, t.d. pí, sem er ummál hrings á móti þvermáli og gullinsnið, sem algengt er í byggingarlist og myndlist. Í ljósmyndun og sjónvarpstækni er oftast notast við hlutföllin 3/2, 4/3 og 1/1, en breiðskjár hefur hlutföllin 16/9.
Tákn
Stærðfræðitáknið ∝ gefur til kynnaað tvö gildi séu í beinu hlutfalli við hvort annað, A \propto B merkir til dæmis að A sé í beinu hlutfalli við B. Ef y = 2x\, þá væri.
Unicode-táknið fyrir þetta er U+221D.
Austurnorræn tungumál
Taka skal fram að ýmsar svæðis- og stéttarmállýskur í Noregi, þar með talið bókmálið og ríkismálið hafa talist bæði til austur- og vesturnorrænna mála. Í héruðunum Bohuslän og Jamtlandi, sem tilheyrt hafa Svíþjóð síðan á 17. öld, finnast einnig mállýskur sem náskyldar eru norsku.
Risadiskur
{{Taxobox }}
Risadiskur (fræðiheiti: Pecten maximus) er skeldýr af diskaætt. Hann lifir á sand og mölbotni en getur einnig fundist í leðju. Hún finnst frá grunnsævi niður á um 250 m dýpi. Ungviðið hreyfir sig lítið en þegar skeli verður fullorðin þá synda skeljarnar um. Lífverur sem búa í sand, möl og leðju dekka lokin þannig að aðeins jaðar parturinn af skelinnni (aðeins armurinn og augun) myndu sjást; sem er sá partur sem er mest athafnarsamur að degi til. Þegar skelinni líður eins og einhver sé að fylgjast með henni, eins og þegar dýr hreyfir sig hratt í hringum hana þá fer hún inní skelina og verður næstum ósýnileg. Risadiskur liggur venjulega innfeldur í litlum holum í sjávarbotni. Innfeldninni er náð með röðum af kraftmiklum tilfærslum (lokun á ventli) þar sem vatninu er fleygt frá möttulholi og lyftir skelinni að því sjónarhorni þar sem hún snýr að sjávarbotni, svo seinni vatnsbunan blæs dæld í botnfallið. Risadiskur hefur tilhneigingu til að vera nægur bara inní eða bara í burtu frá svæðum með sterkum straumum. Risadiskur sem býr á svæðum á verndarsvæðum vex hraðar en þeir sem eru á meira opinberum svæðum.
Útlit/stærð
Risadiskurinn er tvíkynja. Risadiskurinn þroskast upp í 15 cm og verður að minnsta kosti 6 cm þegar hann verður kynþroska. Ventill á báðum skeljum hefur þannig lögun að það lýtur út eins og eyra á hvorri hlið ventilsins. Hægri ventilinn er mjög kúptur og er oft hvítur, gulleitur eða ljósbrúnn að lit, oft með streng eða bletti með dekkri litarefni. Vinstir ventillinn er flatur og ljósbleikur til rauðbrúnn að lit. Kamplaga vöxtur sem vex allt að 15 cm að lengd og báðir ventlarnir hafa 15-17 cm geislarif. Stærð er mest 17cm að þvermáli, en algengt er að hún verði 10-15 cm
Útbreiðsla
Risadiskurinn finnst mest í kringum strendur Bretlands og Írlands. Risadiskurinn kemur sér fyrir meðfram Evrópsku Atlantshafi frá norður Noregi, suður til Pýreneasskaga og hefur einnig verið tilkynnt í Vestur-Afríki, Asoreyjum, Kanaríeyjum og Madeira. Finnst ofast í grunnum þrýstingum í sjávarbotni. Kýs frekar svæði með hreinum, fastmótaðum sandi, fínt  eða sendin möl og finnst stundum í gruggugum sandi. Dreifingin í þessari tegund er óbreytanleg og gloppótt
Seann William Scott
thumb|240px|Scott, [[2012]] Seann William Scott (f. 1976) er bandarískur leikari.
Trímatarnir
Trímatarnir eða englar Leakeys eru þrjár konur, Jane Goodall, Dian Fossey og Birutė Galdikas, sem hver um sig hefur helgað líf sitt rannsóknum á einni tegund mannapa í sínu náttúrulega umhverfi, að undirlagi breska mannfræðingsins Louis Leakey. Goodall rannsakar simpansa (Pan) í Tansaníu, Fossey górillur (Gorilla) í Rúanda og Galdikas órangútana (Pongo) á Borneó.
Nytjahænsni
Nytjahænsni (fræðiheiti: Gallus gallus domesticus) nútímans eru komin af bankívahænsnum (Gallus gallus) sem er ein fjögurra tegunda innan ættkvíslar kambhænsna (Gallus). Nytjahænsnin eru deilitegund frá Gallus gallus sem kallast Gallus gallus domesticus en af henni eru fjölmörg ræktunarafbrigði. Eitt þeirra er íslenska landnámshænan.
Heimildir:
دجاج Gallus gallus Poulet Genelye Gallus gallus Bankivinė višta Galinha Куры Höns
Sjónvarpið
Þegar sjónvarpið hóf göngu sína var aðeins sent út tvisvar sinnum í viku, á föstudögum og miðvikudögum en smátt og smátt jukust útsendingar. Fljótlega var sent út alla daga nema fimmtudaga. Einnig fór sjónvarpið í sumarfrí í júlí allt þar til 1983 og voru þá engar útsendingar í gangi. Það var svo ekki fyrr en 1. október 1987 sem sjónvarpið hóf göngu sína 7 daga vikunnar. Nú á dögum er sjónvarpað allan sólarhringinn. Fréttaþjónusta landsmanna batnaði til muna þegar erlendar fréttir fóru að berast gegnum gervihnött, en það gerðist í fyrsta skipti í september árið 1981 gegnum jarðstöðina Skyggni í Mosfellsbæ.
Fyrir stofnun RÚV hafði aðeins kanasjónvarpið verið í gangi og mjög fáir höfðu aðgang að sjónvarpi. Útvarpið var þá aðalfjölmiðillinn fyrir utan dagblöðin.
Hlíðarhús
Hlíðarhús voru smábýli í Reykjavík og stóðu nálægt Vesturgötu samtímans, sem áður dró nafn sitt af þeim og hét Hlíðarhúsastígur.
Enn (2020) stendur gamalt hús, sem er merkt: Hlíðarhús við austurenda Nýlendugötu austan við Ægisgötu.
Sighvatur Bjarnason, fyrsti bankastjóri Íslandsbanka og bæjarfulltrúi í Reykjavík ólst upp í Hlíðarhúsum.
Andreas Kaplan
thumb|right|Prófessor Andreas Kaplan Andreas Kaplan (f. 5. október 1977 í München, Þýskalandi) er prófessor í stafrænni umbreytingu, einkum gervigreind og sýndarveruleika ásamt því að vera sérfræðingur á sviði æðri menntunar. Hann starfar sem forseti Kühne Logistics University. Kaplan gengdi áður stöðu rektors hjá ESCP Business School, sem er hluti af Sorbonne Alliance.
Rannsókn
Rannsókn Kaplan snýr að stafrænni umbreytingu samfélagsins, sér í lagi vegna framfara á sviðum gervigreindar og samskipta í gegnum samfélagsmiðla. Rannsókn frá Standford-háskóla telur Kaplan með áhrifaríkustu vísindamönnum sem mest er vitnað í á heimsvísu. Á Google Scholar er vitnað í Kaplan yfir 40.000 sinnum.
Starfsferill
Kaplan hóf starfsferil sinn við Sciences Po Paris og ESSEC áður en hann gekk til liðs við ESCP Business School þar sem hann gengdi stöðu rektors. Hann starfar eins og er sem forseti Kühne Logistics University. Kaplan er stofnmeðlimur European Center for Digital Competitiveness og situr í stjórn námsráðgjafarnefndar Kozminski háskólans.
Menntun
Kaplan er með doktorsgráðu frá Sorbonne-háskóla og doktorsgráðu frá háskólanum í Köln og viðskiptaháskólanum HEC Paris. Hann er með MPA-gráðu frá École Nationale d'Administration, MBA-gráðu frá The Power Business School, MS-gráðu frá ESCP og BS-gráðu frá háskólanum Ludwig-Maximilians í München.
Jens Otto Krag
Jens Otto Krag (15. september 1914 – 22. júní 1978) var danskur stjórnmálamaður, þingmaður Sósíaldemókrataflokksins og forsætisráðherra Danmerkur í þremur ríkisstjórnum frá 1962 til 1972, tímabili sem einkenndist af miklum hagvexti í Danmörku. Hann var forseti Norðurlandaráðs 1971. Hann barðist fyrir því að Danmörk yrði hluti af Evrópubandalaginu sem gekk eftir í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu 1972. Eftir hana sagði hann af sér, flestum að óvörum.
Alþýðusálfræði
Fræðigrein sálfræði er í þeirri sérkennilegu stöðu að fólk telur sig almennt vita ýmislegt um sálfræði og að auðvelt sé að útskýra hegðun, hugsun, tilfinningar og sjálfsmynd – þar sem það er eitthvað sem hver manneskja þekkir. Þessi viska, sem stundur reynist röng og stundum rétt, kallast alþýðusálfæði.
Toulouse School of Economics
Toulouse School of Economics (TSE) er evrópskur verslunarskóli í Toulouse í Frakklandi. Hann var stofnaður árið 2006 og er meðal þekktustu skóla í hagfræði í heiminum. Forstöðumaður skólanns er Jean Tirole, Nóbelsverðlaunahafi í hagfræði 2014.
Skólin býður upp Bachelor, Master og Philosophiae Doctor gráður. .
Blóð-heila-hömlur
Blóð-heila-hömlurnar, einnig kallaðar heilatálmi eða blóð-heilaskilja, sjá um að hleypa aðeins tilteknum efnum úr blóðinu yfir í heilavefinn og halda öðrum efnum úti. Þetta geta til að mynda verið ýmis eiturefni, en einnig koma þær í veg fyrir að hormón sem eiga að virka á líkamann virki líka á heilann. Blóð-heila-hömlurnar geta verið til trafala þegar gefa á sum lyf, þar sem heilinn hleypir ekki lyfjunum að sér.
Landssamtök íslenskra stúdenta
thumb|Merki LÍS Landssamtök íslenskra stúdenta, eða LÍS, eru félag og hagsmunasamtök íslenskra stúdenta stofnuð 2013. Hlutverk LÍS er að vinna að samræmingu gæðastarfs milli háskóla á Íslandi og standa vörð um hagsmuni stúdenta hérlendis sem og á alþjóðavettvangi.
Saga
Snemma árs 2013 kom í ljós að fyrirhugaðar væru stórar breytingar á LÍN sem væru afar bagalegar fyrir stúdenta. Það leiddi til aukins samvinnuvilja milli stúdentafélaganna og dómsmáls þar sem stúdentar höfðu betur.
Gæðastarf
LÍS hefur tekið virkan þátt í gæðastarfi allt frá stofnun. LÍS skipar fulltrúa í ráðgjafanefnd Gæðaráðs háskólanna en gæðaráðið var sett á laggirnar árið 2010 í því syni að leggja mat á gæði kennslu og rannsókna í íslenskum háskólum. Rannís hefur yfirumsjón með gæðaráðinu.
Allir háskólar á Íslandi fóru í gegnum gæðaúttekt bæði í formi sjálfsmats og ytri gæðaúttektar en úttektirnar byggðu á QEF, Quality Enhancement Framework, sem Gæðaráð háskólanna hannaði og starfar eftir. Stór þáttur í gæðaúttektum er að hlusta á raddir stúdenta og því er mikilvægt að LÍS, stjórnvöld og Rannís taki höndum saman við að efla stúdentasamfélagið til þátttöku í gæðastarfi.
Alþjóðastarf
Samtökin sitja fyrir hönd íslenskra stúdenta í ESU, Sambandi evrópskra stúdenta, sem og NOM, samráðsvettvangi norrænna stúdentafélaga.
Framkvæmdastjórn
Framkvæmdarstjórn LÍS samanstendur af átta fulltrúum. Þessir fulltrúar eru eftirfarandi:
Þó að flestir embættismenn í framkvæmdastjórn séu kjörnir á Landsþingi er framkvæmdastjóri samtakanna faglega ráðinn.
Framkvæmdastjórn LÍS 2022-2023
Framkvæmdastjórn LÍS fyrir starfsárið 2022-2023 skipa:
Fulltrúaráð
Fulltrúaráð samanstendur af tveimur fulltrúum frá hverju aðildarfélagi.
Forsetar LÍS
* Sonja Björg sagði af sér september 2019. Sigrún tók svo við embætti forsetans í október 2019.
Skjaldarmerki Danmerkur
thumb|right|Skjaldarmerki Danmerkur Skjaldarmerki Danmerkur eru þrjú stikandi blá ljón með kórónur á höfði ásamt níu hjörtum á gylltum feldi. Kórónur og klær ljónanna eru gyllt, en hjörtun rauð.
Elsta dæmið um notkun skjaldarmerkisins er innsigli Knúts 6. frá um 1194. Skjaldarmerkið kemur fyrir í skjaldarmerkjabók árið 1270. Upphaflega sneru ljónin höfðum sínum fram og fjöldi og útlit hjarta var breytilegur. Hjörtun eru líka oft kölluð blöðkur (sbr. horblaðka). Núverandi útgáfa skjaldarmerkisins er frá 1819 en þá var norska ljónið fjarlægt úr samsetta konungsskjaldarmerkinu. Skjaldarmerkinu var síðast breytt með konunglegri tilskipun árið 1972.
Til 1959 var Danmörk með tvö skjaldarmerki: stóra og litla skjaldarmerkið. Því var breytt þannig að stóra skjaldarmerkið varð skjaldarmerki dönsku konungsfjölskyldunnar en litla skjaldarmerkið skjaldarmerki ríkisins.
Konungsskjaldarmerki
thumb|right|Konungsskjaldarmerkið Konungsskjaldarmerki Danmerkur er mun flóknara. Það er fjórskipt með silfruðum krossi með rauðum jaðri. Í fyrsta og fjórða hluta eru skjaldarmerki Danmerkur. Í öðrum hluta er skjaldarmerki Suður-Jótlands og í þriðja hluta eru skjaldarmerki Grænlands og Færeyja á bláum grunni undir þremur kórónum sem eru merki Kalmarsambandsins (samanber skjaldarmerki Svíþjóðar). Til 1948 var skjaldarmerki Íslands (Fálkamerkið) þar líka. Í miðju skjaldarmerkinu er lítill skjöldur með merki Aldinborgarættar.
Skjaldberar eru tveir villimenn. Umhverfis skjaldarmerkið hanga keðjur Fílaorðunnar og Dannebrogsorðunnar. Yfir öllu saman er svo hermelínfóðruð konungsskikkja og efst situr kóróna Kristjáns 5.
Playhouse Disney
Playhouse Disney var dagskrársyrpa og alþjóðleg kapalstöð og gervihnattastöð í eigu Disney Channels Worldwide, sem er deild í Disney–ABC sem aftur er hluti af Walt Disney Company. Hún var send út á morgnana á Disney Channel frá 4. október 1998. Dagskráin var blanda af leiknum þáttum og teiknimyndaþáttum, ætluðum börnum frá 3-8 ára. Meðal þátta í syrpunni voru Músahús Mikka, Bangsímonsbók og Otrabörnin.
Playhouse Disney var breytt í Disney Junior 14. febrúar 2011 og næstu tvö ár náði breytingin yfir alþjóðlegar stöðvar sem sendu út efnið.
Paul Elvstrøm
thumb|right|Elvstrøm á Ólympíuleikunum í Róm 1960. Paul Elvstrøm (25. febrúar 1928 – 7. desember 2016) var danskur siglingamaður. Hann vann gullverðlaun á fjórum Ólympíuleikum í röð árin 1948, 1952, 1956 og 1960. Hann varð einnig heimsmeistari í siglingum á átta mismunandi bátum, þar á meðal Snipe, Soling, Star, Flying Dutchman og Finn.
Hann keppti á átta ólympíuleikum og er einn af fjórum íþróttamönnum sem hefur unnið fjögur gullverðlaun í röð (hinir eru breski siglingamaðurinn Ben Ainslie og bandarísku frjálsíþróttamennirnir Carl Lewis í langstökki og Al Oerter í kringlukasti). Fyrstu verðlaunin fékk hann í Firefly-kænu en seinni þrjú í Finn. Síðustu tvö skiptin keppti hann á Tornado-tvíbytnu.
Hann var frumkvöðull í þeirri aðferð að setja allan líkamann útbyrðis og halda sér með táböndum og í notkun bómustrekkjara. Hann er einnig þekktur sem hönnuður bátabúnaðar. Hann fann til dæmis upp algenga tegund austurneglu sem er enn framleidd undir vörumerkinu Andersen. Hann stofnaði fyrirtækið Elvstrøm Sails árið 1954.
Hann var valinn „íþróttamaður aldarinnar í Danmörku“ árið 1996.
Metallica
thumbnail|Metallica árið 2008. thumbnail|Kirk Hammett og James Hetfield.
Metallica er bandarísk þungarokkshljómsveit sem hefur verið virk síðan á 9. áratugnum. Á fyrri hluta ferilsins áttu þeir mikinn þátt í þróun svokallaðs þrass-þungarokks, en upp úr 1990 fór sveitin að öðlast almennari vinsældir og í gegnum 10. áratuginn var hún með þekktustu nöfnunum á sviði þungarokksins.
Upphaf og fyrstu verk
Metallica var stofnuð í Los Angeles í Kaliforníu árið 1981 af trommaranum og fyrrum tennisleikaranum Lars Ulrich, og gítarleikaranum og söngvaranum James Hetfield en þeir kynntust eftir að hafa báðir sett auglýsingar í einkamáladálk dagblaðsins The Recycler. Bassaleikarinn Ron McGovney var einnig með frá upphafi en studdist við nokkra bráðabirgða gítarleikara í upphafi áður en föst skipan komst fyrst á hlutina. Nafnið Metallica varð til þegar Lars Ulrich var að aðstoða mann að nafni Ron Quintana að velja nafn á nýtt tímarit um þungarokk sem hann ætlaði að gefa út. Quintana stakk upp á nafninu Metallica en Lars stakk strax upp á öðru og ákvað að nota nafnið sjálfur á hina nýstofnuðu hljómsveit.
Snemma árs 1982 tók Metallica upp lagið „Hit the Lights“, þá var Dave Mustaine gítarleikari genginn til liðs við sveitina. Nokkrum mánuðum síðar var bassaleikarinn Cliff Burton svo fenginn til liðs við sveitina en hann setti það skilyrði að hún yrði þá að flytjast til San Francisco sem þeir gerðu.
Leiðin til vinsælda
1985 skrifaði sveitin undir stóran samning við Elektra Records og gaf út plötuna Master of Puppets 1986 sem margir aðdáendur telja besta verk sveitarinnar. Sama ár lést Cliff Burton í rútuslysi í Svíþjóð. Eftir nokkra leit réðu þeir til sín bassaleikarann Jason Newsted og hófu upptökur á næstu plötu. ...And Justice for All myndi hún heita og kom út 1988.
Nú var í uppsiglingu stefnubreyting hjá Metallica en þeir fengu Bob Rock til liðs við sig við framleiðsluna með það að markmiði að skapa eitthvað sem væri líklegra til almennra vinsælda en það sem þeir höfðu áður gefið út. Útkoman var Metallica, samnefnd hljómsveitinni og einnig oft kölluð Svarta platan. Lögin voru stytt og einfölduð eins og vinsælasta lagið af plötunni, Enter Sandman ber vott um. Markmiðið náðist og platan seldist í bílförmum og færði Metallica áður óþekktar vinsældir miðað við þungarokkshljómsveit. Um þetta leytið fór mikið að bera á ásökunum eldri aðdáenda um að sveitin hefði „selt sig“ peningavaldinu hjá útgáfufyrirtækjunum.
Til að fylgja eftir gríðarlegum vinsældum svörtu plötunnar fór sveitin á tónleikaferðalag sem átti eftir að standa í þrjú ár. Meðlimir sveitarinnar voru örþreyttir eftir þá raun og tóku sér hlé þar sem ekkert nýtt heyrðist frá þeim fyrr en 1995 að þeir fóru að taka upp nýtt efni og gáfu svo út plötunnar Load (1996) og Reload (1997). Þær plötur nutu lítilla vinsælda miðað við það sem undan var gengið og fengu misjafna dóma. Margir af eldri aðdáendum sveitarinnar litu á þær sem sönnun fyrir því að hljómsveitin væri ekki sú sama og á 9. áratugnum og hefði nú endanlega selt sálu sína.
Árið 1998 kom út Garage Inc. sem var samansafn tökulaga frá öðrum hljómsveitum en innihélt ekkert nýtt frumsamið efni. Árið 1999 voru svo haldnir tónleikar með sinfóníuhljómsveit San Francisco sem voru svo gefnir út bæði á geisladisk og DVD sem S&M. Tvö ný lög voru kynnt til sögunnar þar, No Leaf Clover og - Human.
Napster deilan
Á árinu 2000 komst Metallica á snoðir um það að nýjasta lag þeirra þá, I Disappear hafði lekið á netið þar sem notendur Napster forritsins deildu því með hverjum öðrum. Þegar þeir uppgötvuðu svo að öll þeirra tónlist frá upphafi var í boði gjaldfrjálst með hjálp Napster þá ákváðu þeir að kæra Napster og kröfðust þess að 300.000 notendur þess sem höfðu orðið uppvísir að því að deila Metallica lögum yrðu útilokaðir frá kerfinu. Árið 2001 náði Metallica þó samkomulagi við Napster og aldrei kom til þess að einstakir notendur yrðu kærðir fyrir höfundarréttarbrot. Málið hafði þó mjög neikvæð áhrif á ímynd hljómsveitarinnar, sérstaklega var Lars Ulrich útmálaður sem gráðug og tilgerðarleg rokkstjarna úr tengslum við aðdáendur sína.
Jason hættir
Skömmu áður en til stóð að hefja tökur á nýrri plötu árið 2001 hætti Jason Newsted í sveitinni vegna „líkamlegs tjóns sem ég hef valdið mér í gegnum árin þegar ég spila tónlistina sem ég elska“. Hins vegar hefur síðar orðið ljóst að meginástæðan fyrir brotthvarfinu var ágreiningur milli meðlima sveitarinnar vegna hliðarverkefna utan Metallica sem Jason tók þátt í.
Næstu ár voru lágpunktur á ferli Metallica til þessa, James Hetfield fór í meðferð við áfengissýki og þegar hann sneri aftur tók sveitin að semja nýtt efni fyrir næstu plötu, Bob Rock tók að sér að spila á bassa í upptökunum á meðan sveitin hafði engann slíkan. Loks fundu þeir sér nýjan bassaleikara, Robert Trujillo sem áður hafði spilað með hljómsveit Ozzy Osbourne og hljómsveitinni Suicidal Tendencies.
Plötur og þróun á fyrsta og öðrum áratug 21. aldar
Platan St. Anger kom út árið 2003. Hún hlaut misjafnar undirtektir aðdáenda og gagnrýnenda. Árið 2008 kom út platan Death magnetic sem þótti sumpart afturhvarf til fyrri stíls. Síðar kom út EP/stuttskífan Beyond Magnetic sem voru afgangslög af Death magnetic. Hún kom fyrst út á netinu en síðar í plötuformi. Árið 2011 gaf Metallica plötuna Lulu með tónlistarmanninum Lou Reed. Platan hlaut misjafna dóma.
Metallica vann að tíundu breiðskífu sinni. Í byrjun árs 2016 tjáði Kirk Hammett að platan kæmi út árið 2016 eða 2017. Lars Ulrich sagði að platan yrði kláruð um vorið og að hljómsveitin væri vel á veg komin með lagasmíðar.
Platan Hardwired... to Self-Destruct kom út þann 18. nóvember, 2016. Platan er tvöföld og nálægt 80 mínútur að lengd. Bónusútgáfan inniheldur þriðja diskinn sem er með laginu Lords of Summer, ábreiðulögum og tónleikaupptökum.
Þann 28. nóvember 2022 gáfu Metallica út stutt þrasslag Lux Æterna og tilkynntu að platan 72 Seasons kæmi út í apríl 2023.
Tónleikar á Íslandi
Metallica hélt tónleika í Egilshöll í Reykjavík þann 4. júlí 2004. Alls mættu 18.000 manns á tónleikana og hafði ekki áður verið haldin fjölmennari innisamkoma á Íslandi.
Bráðabirgða og tónleikameðlimir
Bob Rock – bassi og bakraddir (2001–2003)
Bretónska
Bretónska (Brezhoneg) er keltneskt tungumál sem enn er talað á Bretaníuskaga, vestasta hluta Frakklands. Bretónska er náskyld velsku og kornbresku. Bretónska var töluð á öllum Bretaníuskaganum þegar Júlíus Sesar bar að garði, og hún var mál menntamanna og yfirstétta langt fram á miðaldir. Um aldamótin 1900 voru um milljón manns sem aðeins töluðu bretónsku, en nú eru aðeins um 300 þúsund mælendur sem nota málið daglega, en þeir eru allir tvítyngdir. Með framtaki félagasamtaka og duglegra manna á Bretaníu hefur nú verið unnt að tryggja að kennt er á bretónsku frá forskólastigi til doktorsstigs, en það er í raun gert í trássi við frönsk landslög. Reiknað er með að mælendum fækki (vegna aldurs) til ársins 2010 en upp úr því fari þeim fjölgandi á ný.
Konungsríkið England
Aðsetur konungsfjölskyldunnar var í Winchester í Hampshire en Westminster og Gloucester höfðu næstum jafna stöðu — sérstaklega Westminster. Westminsterborg hafði orðið raunveruleg höfuðborg Englands í byrjun 12. aldarinnar. London var höfuðborg konungsríkisins fram að sameiningu við Skotland árið 1707. Í dag er London enn þá talin að vera höfuðborg Englands.
Simpson-fjölskyldan, þáttaröð 3
Þriðja þáttaröðin af Simpson-fjölskyldunni er að mati rithöfundanna besta þáttaröðin og í þessari þáttaröð var yfirbragð Simpson-þáttanna að mótast og margir gestaleikarar komu fram m.a. níu hafnaboltamenn. Þáttstjórnendur þáttaraðarinnar voru Al Jean og Mike Reiss og þáttaröðin inniheldur 24 þætti og var sýnd á árunum 1991-1992
Stark Raving Dad
Fyrsti þáttur þáttaraðarinnar, fyrst sýndur 9. september 1991. Þátturinn er með mikið af tilvísunum í kvikmyndina One Flew Over the Cuckoo's Nest.
Þátturinn byrjar með því að Lísa á afmæli og hefur áhyggjur yfir því hvort Bart muni gefa henni afmælisgjöf. En allar hvítu skyrtur Hómers verða bleikar eftir að Bart setti rauðu húfuna sína í þvottakörfuna. Þegar allir nema Hómer er í hvítum skyrtum heldur Burns að hann sé sjálfstætt hugsandi stjórnleysingi og lætur hann taka sálfræðipróf heim með sér. Hómer lætur Bart svara spurningunum sem leiðir til þess að Hómer er sendur á geðveikrahæli. Þar hittir Hómer stórann hvítann mann sem telur sig vera Michael Jackson en Hómer veit ekkert hver Michael Jackson er. Eftir að Marge talar við geðlækninn skilja þeir að Hómer er ekki geðveikur og hleypir Hómer út. Hómer biður Michael að koma með sér og segir Bart frá því. Bart heldur að þetta sé poppsöngvarinn og segir öllum bænum frá honum. Þegar í ljós kemur að þetta er bara stór geðsjúklingur verður allur bærinn æfur út í Bart, en Lísa verður vonsvikin því að Bart gleymdi afmælinu hennar. Meðan Michael labbar um í húsi Simpson-fjölskyldunnar sér hann hvað Lísa er leið og hjálpar Bart að semja lag sem afmælisgjöf. Lagið besta afmælisgjöfin sem Lísa fékk. En eftir sönginn kemur í ljós að Micheal er bara verkamaður frá New Jersey sem heitir Leon Kompowsky og talaði einn daginn eins og Michael Jackson því að hann var svo reiður út í heiminn. Leon heldur heim og Simpson-fjölskyldan kveður hann.
Bart the Murderer
Þátturinn byrjar á því að Bart vaknar glaður yfir því að hafa lært heima og að þau fara í námsferð í súkkulaðiverksmiðjuna. En hundurinn étur heimadæmin hans og Bart missir af skólabílnum og verður 40 mínútum of seinn og hann gleymdi leyfinu um að fara í námsferðina svo hann verður að vera eftir. Skinner lætur hann hjálpa sér að sleikja umslög. Bart fær að fara einni mínútu fyrr en á leiðinni heim lendir hann inn í greni mafíósa. Foringinn Fat Tony leyfir Bart að velja hest úr veðreiðunum og Bart velur rétt. Þeir láta Bart blanda drykki og borga honum fyrir. Marge treystir mönnunum ekki, og lætur Hómer tala við þá en eftir að hafa "unnið" þá í póker líkar Hómer við þá. Þegar Skinner lætur Bart sitja eftir út af því að hann reyndi að múta honum kemur Bart seint og Fat Tony lætur annan manna sinna blanda drykk handa völdugum Don en hann bragðast hræðilega og þeir sverja hefnd á Fat Tony. Bart segir þeim að Skinner hafi látið sig sitja eftir og þeir fara og tala við hann. Daginn eftir er Skinner týndur og allir leita hans en halda hann dáinn. Löggan kennir Fat Tony um en þeir kenna Bart um. Í réttarhöldunum segja þeir að Bart sé doninn í mafíunni þeirra og að hann hafa heimtað að þeir dræpu Skinner. Í miðjum réttarhöldunum kemur Skinner inn og segir hann hafa verið taka til í geymslunni sinni og blaðabunki féll ofan hann en á endanum losnaði hann. Bart hættir í gengi Fat Tonys. Þátturinn endar með því að fjölskyldan er að horfa á myndina Blood on the Blackboard: The Bart Simpson Story þar sem að Neil Patrick Harris leikur Bart og Joe Mantegna leikur Fat Tony.
Opnun
Enn á ný aðvarar Marge áhorfendurna við efni þáttarins. Svo fylgjumst við með því þegar Simpson-fjölskyldan kemur heim með sælgæti og Bart, Lísa og Hómer háma það í sig. Marge segir þeim að þau geta fengið martraðir ef þau borða of mikið. Og viti menn, þau dreymir öll sitthverja martröðina.
Martröð Lísu
Simpson-fjölskyldan er í fríi í Marokkó og Hómer kaupir aflimaða apahönd sem á að geta veitt manni fjórar óskir, en það fylgir þeim mikil ógæfa en Hómer hunsar það. Heima reyna þau finna hver ekki óska sér fyrst og Maggí óskar eftir nýju snuði. Bart óskar svo næst og hann óskar þess að þau verði rík og fræg en það fer ekki eins og ætlaðist því allur bærinn fyrirlítur þau út af því að þau eru rík. Lísa óskar næst um heimsfrið og allir ákveða brenna vopnin sín og dansa svo glaðir. En svo ráðast geimverur á jörðina og varnarlaus geta mennirnir ekki gert neitt. Hómer óskar sér síðast eftir kalkúnasamloku en kalkúnninn er þurr. Við það ætlar hann að henda höndinni en gefur Flanders hana í von að allt mistakist hjá honum. en svo fer ekki og allir dýrka hann.
Martröð Barts
Underlegir atburðir eiga sér stað í Springfield. Þar verða allir að hugsa glaðar hugsanir annars mun ófreskja sem les hugsanir breyta þeim í eitthvað kvikt. Og ófreskjan er hinn 10 ára gamli Bart Simpson! Þegar Hómer ætlar að horfa á ruðninginn og neitar Bart um að horfa á Krusty breytir Bart honum í kassatrúð. Marge fer með Bart til Marvins Monroe sem vill að Hómer og Bart skemmti sér saman. Eftir það breytir Bart Hómer aftur og Hómer kyssir Bart á ennið og Bart vaknar öskrandi.
Martröð Hómers
Í vinnunni er Hómer sofandi og Burns rekur hann fyrir það. Hómer getur ekki fundið almennilega vinnu og tekur starf sem grafari í kirkjugarði. Á meðan ætlar Burns að búa til æðsta starfsmannsvélmennið en þarf manns heila. Burns og Smithers fara í kirkjugarðinn og finna Hómer sofandi. Þeir taka úr honum heilann og setja í vélmennið en það verður jafnlatt og Hómer. Burns lætur taka heilan úr vélmenninu og setja aftur Hómer en vélmennið fellur ofan á Burns.
Endir
Þegar Hómer vaknar er höfuð Burns fast við öxlina á honum og hann þarf reyna að lifa við það, sem er ekki auðvelt.
Black Widower
Black Widower er 21. þáttur þriðju Simpson-seríunnar. Þetta er annar þátturinn með Sideshow Bob. Samkvæmt útskýringunum DVD-setti þriðju seríu vildu þeir gera dulúðarþátt til þess að vinna Edgar-verðlaunin. Þátturinn var fyrst sýndur 9. apríl 1992.
Þátturinn byrjar með því að systir Marge Selma tilkynnir að hún sé byrjuð með Sideshow Bob. Bob er boðið í mat og segir frá lífi sínu í fangelsinu. Selma skrifaði honum vegna þess að tók þátt í pennavinaáætluninni. Þau urðu ástfangin og Sideshow Bob var sleppt fyrr út af góðri hegðun. Bob biður Selmu að giftast sér og hún svarar játandi. Bart er sá eini sem treystir ekki Bob. Þegar er verið skrifa niður mat fyrir brúðkaupið ráðleggur bara Hómer kokteilpylsur en Selmu er alveg sama því hún finnur hvorki bragð né lykt. Bob verður efins um að þau hafi efni á brúðkaupinu en Selma segir að hún eigi helling af peningi. Stuttu fyrir brúðkaupið eru Bob og Selma úti en þegar hún fattar að MacGyver-þættinum, sem hún og systir sín dýrka, verður stórmál því Bob hatar þáttinn. Það munar litlu að þau hætti við brúðkaupið en Hómer og Marge ráðleggja þeim að þegar Selma horfir á MacGyver þá fari Bob í göngutúr. Í brúðkaupinu samþykkir Selma að reykja ekki nema eftir máltíðir og MAcGyver. Hómer og Marge fá senda spólu af brúðkaupsnótt Selmu og Bobs þar sem Bob er m.a. æfur út að hafa ekki fengið arinn. Eftir það horfir fjölskyldan á MacGyver þar til Bart uppgötvar allt í allt. Á hótelinu þar sem Bob og Selma gista er Selma að horfa á og Bob fer á bar fyrir utan hótelið og bíður glaður þar til MacGyver er búinn og svo springur herbergið þeirra í loft upp. Bob stekkur glaður inn á hótelið og skoðar herbergið en finnur Bart og Selmu sem heimtar skilnað. Bart segir að hann hafi fatað áætlun Bobs þegar Selma lofaði að reykja ekk nema eftir MacGyver. Bob fyllti herbergið af gasi frá arninum sem Selma vissi ekki af því hún fann enga lykt. Bart náði að bjarga Selmu og eftir allir voru komnir út úr herberginu kveiktu löggurnar í vindlum og hent eldspýtunni í herbergið sem sprakk. Bob ætlaði að drepa Selmu fyrir peningana en er settur í fangelsi fyrir morðtilraun.
Gestaleikari: Kelsey Grammer
Saga: Thomas Chastain og Sam Simon
Handrit: Jon Vitti
Nevada
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu Nevada Nevada er fylki í vesturhluta Bandaríkjanna. Fylkið liggur að Oregon og Idaho í norðri, Utah í austri, Arizona í suðri og Kaliforníu í suðri og vestri. Höfuðborg fylkisins heitir Carson City en Las Vegas er stærsta borg fylkisins. Önnur þekkt borg er Reno. Um 3,1 milljón manns búa í Nevada (2020).
Rudolf Mössbauer
Rudolf Mössbauer (1929 – 2011) var þýskur eðlisfræðingur og nóbelsverðlaunahafi.
Bæjarstjórnarkosningar á Seltjarnarnesi
Seltjarnarnes fékk kaupstaðarréttindi 1974 og því voru hreppsnefndarkosningar aflagðar og þess í stað kosið til bæjarstjórnar. Jafnframt var fulltrúum fjölgað um tvo.
1974
Sveitarstjórnarkosningarnar 1974 fóru fram 26. maí. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum.
1978
Sveitarstjórnarkosningarnar 1978 fóru fram 21. maí. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum. Guðrún Katrín Þorbergsdóttir (síðar forsetafrú) varð fyrst kvenna til að ná kjöri í bæjarstjórn Seltjarnarness.
1986
Sveitarstjórnarkosningarnar 1986 fóru fram 31. maí. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum en Alþýðubandalagið náði að saxa á hann.
1990
Sveitarstjórnarkosningarnar 1990 fóru fram 26. maí. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum gegn Neslista Bæjarmálafélags Seltjarnarness.
1994
Kosið var 28. maí 1994. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum en Neslisti Bæjarmálafélags Seltjarnarness saxaði talsvert á forskotið.
1998
Kosið var 23. maí 1998. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum og náðu 5 bæjarfulltrúum.
2002
Kosið var 25. maí 2002. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum en Neslisti Bæjarmálafélags Seltjarnarness vann mann.
2010
Kosið var 29. maí 2010. Samfylkingin og Framsóknarflokkurinn buðu fram undir eigin merkjum eftir að hafa verið með í Neslistanum. Samfylkingin fékk bæjarfulltrúa en Neslistinn missti.
Harry Potter
thumb|right|Harry Potter-lógóið. thumb|right|Hogwarts endurgerður í skemmtigarði í Orlandó í Flórída. Harry Potter er söguhetja úr bókum eftir enska rithöfundinn J.K. Rowling. Bækurnar fjalla um ungan galdramann, Harry Potter, og vini hans Ron Weasley og Hermione Granger, sem öll stunda nám við Hogwarts skóla galdra og seiða. Aðalsöguþráðurinn gengur út á tilraunir illa galdramannsins Voldemorts til að ná völdum í heimi galdramanna og baráttu Harry Potter og vina hans gegn því. Sögurnar um Harry Potter gerast í hliðarveröld þar sem venjulegt fólk (sem galdramenn nefna mugga í bókunum) veit ekki af galdraheiminum sem er eins konar huliðsheimur allt í kring um hinn hefðbundna heim. Æðstu völd í galdraheiminum eru í höndum Galdramálaráðuneytis.
Bækurnar um Harry Potter komu fyrst út hjá bókaútgáfunni Bloomsbury í Bretlandi og Scholastic Press í Bandaríkjunum og komu út frá 1997 til 2007. Sögurnar blanda saman þáttum úr mörgum hefðbundum bókmenntagreinum, eins og fantasíum, þroskasögum, spennusögum, breskum skólasögum og ástarsögum. Rowling hefur sagt að meginviðfangsefni bókanna sé dauðinn.
Upprunalegu sjö bækurnar voru kvikmyndaðar í átta hlutum af Warner Bros. og sýndar frá 2001 til 2011. Í kjölfarið hafa fylgt fleiri bækur og kvikmyndir sem gerast í sama söguheimi og tengjast upprunalegu bókunum á ýmsan hátt. Árið 2016 var heildarvirði Harry Potter-sérleyfisins metið á 25 milljarða dala. Harry Potter er eitt tekjuhæsta miðlunarsérleyfi sögunnar. Skemmtigarðar undir nafninu The Wizarding World of Harry Potter hafa verið settir upp í Bandaríkjunum, Kína og Japan.
Bækurnar
thumb|right|Aðdáendur bíða eftir að sala á rússneskri þýðingu síðustu bókarinnar hefjist í Moskvu árið 2007. Harry Potter er bókasería sem inniheldur sjö bækur, skrifaðar af breska höfundinum J.K. Rowling. Bækurnar fjalla um ungan, munaðarlausan dreng, sem elst upp hjá hræðilegu frændfólki sínu, Dursley-fjölskyldunni og ævintýri hans í galdraheiminum, ásamt Ron Weasley, Hermione Granger og fleirum. Á ellefta aldursári fær hann bréf frá Hogwarts, skóla galdra og seiða, þar sem útskýrt er fyrir honum að hann sé galdramaður og megi því sækja skóla í Hogwarts. Bækurnar snúast aðallega um baráttu hans við vonda galdramanninn Voldemort, sem drap foreldra Harrys þegar hann stjórnaði galdraheiminum og var að reyna að losna við „muggana“ (fólk sem getur ekki galdrað) og galdramenn af muggættum. Búnar hafa verið til myndir, tölvuleikir og ýmislegt fleira.
Allar sjö bækurnar hafa verið kvikmyndaðar.
Fyrsta bókin, Harry Potter og viskusteinninn, var gefin út árið 1997 og heitir á frummálinu Harry Potter and the Philosopher's Stone. Síðan þá hafa vinsældir galdrastráksins aukist til muna. Í júní 2008 höfðu verið seldar yfir 400 milljónir eintaka af bókunum og þær þýddar á 67 tungumál og síðustu fjórar bækurnar hafa slegið heimsmet í því að seljast hraðast, allra tíma.
Einnig eru til aukabækur sem nefnast:
Kvikmyndir
Aðrar kvikmyndir sem gerast í sama söguheimi eru:
Josh Peck
alt=Josh Peck árið 2019.|thumb|Josh Peck árið 2019. Joshua Michael „Josh“ Peck (f. 10. nóvember 1986) er bandarískur leikari, grínisti og YouTube-stjarna. Hann er þekktastur fyrir að leika sem Josh Nichols í Nickelodeon gamanþáttunum Drake & Josh.
Vladímír Lenín
Vladímír Íljítsj Lenín (22. apríl 1870 – 21. janúar 1924, rússneska: Владимир Ильич Ленин), fæddur sem Vladímír Íljítsj Úljanov (rússneska: Владимир Ильич Ульянов) var leiðtogi bolsévísku hreyfingarinnar í Rússlandi snemma á 20. öld. Árið 1917 leiddi hann októberbyltinguna, sem varð til þess að Rússland varð fyrsta kommúníska ríki í heimi. Lenín var fyrsti leiðtogi Sovétríkjanna og af mörgum talinn einn merkasti stjórnmálamaður sögunnar.
Ævisaga
Lenín fæddist 22. apríl 1870 í bænum Símbírsk, Rússlandi. Foreldrar hans hétu Ílja Níkolajevítsj Úljanov (1831-1886) og María Aleksandrovna Blank (1835-1916) og var hann þeirra þriðja barn af þeim fimm sem þau áttu. Fjölskylda Leníns var ágætlega efnuð og var hann skírður til grísk-kaþólskrar trúar. Árið 1887 þegar Lenín var sautján ára að aldri var eldri bróðir hans, Aleksandr Úljanov, hengdur fyrir að eiga aðild að morðtilræði á keisaranum. Eftir þetta varð Lenín mjög róttækur, sem varð til þess að stuttu seinna var hann rekinn úr háskóla fyrir mótmæli, eftir að hafa fengið orð á sig sem nokkuð góður námsmaður, þá sérstaklega í latínu. Hann hélt þó áfram að læra sjálfstætt og árið 1891 fékk hann réttindi til þess að stunda lögmennsku.
Lenín starfaði þó stutt sem lögmaður og fór hann að stunda vinstriáróður og læra um marxisma í Pétursborg. Það leiddi þó til þess að árið 1895 sat hann í fangelsi í heilt ár og var síðan sendur í refsivist til þorpsins Shúshenskoje í Síberíu. Þar kynntist hann stúlku að nafni Nadezhda Krúpskaja, þau giftust stuttu síðar og átti hún eftir að standa með honum í gegnum súrt og sætt. Hann gaf svo út ritið Þróun Kapítalisma í Rússlandi.
Byltingarsinni
Þegar útlegðinni var lokið eyddi hann þónokkrum tíma í að ferðast innan Rússlands og víðar í Evrópu og var þá duglegur að gefa út tímarit og bækur og var þar meðal annars í slagtogi með mönnum eins og Georgíj Plekhanov og Lev Trotskíj. Það var á þessum tíma sem hann tók upp byltingarnafnið Lenín og er talið að það sé í eftir ánni Lenu sem rann við Shúshenskoje. Árið 1903 klofnaði sósíaldemókrataflokkurinn í bolsévíka og mensévíka. Lenín hafði þá verið duglegur undanfarin ár að útbreiða boðskap sinn um byltingu og kommúnisma. Hann var foringi bolsévíka sem þýðir „stuðningsmenn meirihlutans“ en nafnið var dregið af því að í kosningum um aldamótin fengu þeir meirihluta atkvæða, það átti þó ekki eftir að vera svo alltaf. Júlíus Martov leiddi svo mensévíka sem þýðir „stuðningsmenn minnihlutans“ af sömu ástæðu. Bolsévíkar voru mun róttækari í hugsun en mensévíkar og vildu stofna til byltingar verkalýðsins í Rússlandi en mensévíkar vildu búa til sterkan lýðræðislegan stjórnmálaflokk og fannst Lenín vera með einræðistilburði. Í hvert skipti sem menn reyndu að sameina sósíaldemókrataflokkinn var Lenín alltaf þar til að stöðva það með kröfum um byltingu. Það fór þó þannig að bolsévíkar töpuðu miklu fylgi og mensévíkar voru komnir með mun meira af fólki á bak við sig.
Lenín hélt áfram að ferðast um Evrópu og útbreiða boðskap kommúnismans, mestmegnis útlægur frá Rússlandi. Á ferðum sínum hitti hann annan útlægan Rússa í París að nafni Inessa Armand, en hún átti eftir að verða hjákona hans síðar. Þegar fyrri heimsstyrjöldin hófst árið 1914 var Lenín staðsettur í Sviss. Flestir leiðtogar rússneskra sósíalista vildu þá ganga til friðarsamninga en Lenín hvatti verkalýðinn til að stofna til byltingar og kollvarpa kapítalískum stjórnvöldum sínum með vopnum og valdi.
Rússneska byltingin
thumb|left|Lenín á tíma fyrri heimsstyrjaldarinnar. Árið 1917 varð svokölluð Febrúarbyltingin í Rússlandi, en þeir voru reyndar með öðruvísi dagatal heldur en almennar vesturþjóðir og því gerðist hún í rauninni í mars. Í þessar byltingu var keisaranum steypt af stóli og við tók bráðabirgðastjórn Aleksandr Kerenskíj sem ætlaði að klára stríðið á mun skemmri tíma heldur en allt stefndi í. Það gekk þó ekki allt upp sem skildi og í apríl kom Vladímír Lenín aftur til Rússlands frá Sviss til að leiða bolsévíka. Fyrsta verk hans var að lýsa yfir því að önnur bylting, bylting verkalýðsins, væri yfirvofandi og var þar með vitað að ekki náðist eining á meðal stjórnamanna í Rússlandi strax. Lenín flúði þó aftur frá Rússlandi til Finnlands eftir að hafa verið sakaður um að vera handbendli Þjóðverja en hann fékk fjármagn frá þeim. Lenín var þó ekki lengi fjarverandi en hann sneri aftur í nóvember. Nóvember í hinum vestræna heimi var reyndar október í Rússlandi og eftir því nefnist Októberbyltingin sem Lenín leiddi og steypti endanlega bráðabirgðastjórn Kerenskíj af stóli. Sú bylting byggðist á því að byltingarmennirnir, undir stjórn Trotskíj, réðust á mikilvægustu staði stjórnvalda og náðu þannig að þvinga bolsévíka til valda.
Í kjölfarið bönnuðu bolsévíkar alla stjórnmálaflokka og blöð frá þeim, þjóðnýttu banka og einkaeignir og bönnuðu nánast öll viðskipti. Fyrrverandi eigendur þessara eigna fengu engar bætur og Lenín sagði að hann ætlaði að koma peningunum og eignum til bændasamfélagsins. Hann var viss um að hægt væri að koma á sósíalísku stjórnarkerfi í Rússlandi og var tilbúinn að beita öllum brögðum til þess. Andstæðingar hans voru þessu mjög mótfallnir og bentu á hættuna á að þetta gæti leitt til einræðis.