cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kauphöllin í New York
Blandaðir viðskiptahættir
Í janúar 2007 varð mögulegt að stunda viðskipti með blönduðum hætti (e. electronic hybrid market) sem þýðir að hægt er að höndla með hluta viðskipta á „gólfinu“ en hluta á rafrænum markaði. Undantekningin er þó sú að mjög verðmæt hlutabréf fengu ekki aðgang að þessum möguleika. Á fyrstu mánuðum ársins 2007 var 82% af öllum viðskiptum beint rafrænt á „gólfið“. NYSE starfar með bandarískum eftirlitsaðilum á borð við Verðbréfaeftirlit Bandaríkjanna (SEC) og CFTC til að samræma aðgerðir í áhættustýringu í rafrænu umhverfi viðskiptanna með innleiðingu útsláttarkerfis, sem slítur samskiptum við ákveðinn fallhraða verðs í viðskiptum, sem og endurnýjun lausafjárstigs.
Réttindi og fjöldi miðlara
Eina fjölskyldan, sem haldið hefur sæti sínu í NYSE í fimm kynslóðir, er Barnes-fjölskyldan. Fulltrúi fjölskyldunnar í dag er Derek J. Barnes en hann tók sætið árið 2003. Sætin hafa haft mismikið verðgildi í gegnum árin og þegar illa árar falla þau í verði en hækka í uppsveiflu. Verð sæta getur hlaupið á milljónum Bandaríkjadala. Í dag selur NYSE leyfi til árs í senn til að stunda viðskipti á „gólfinu“ og kosta þau 40.000 Bandaríkjadali. Einnig er hægt að fá leyfi fyrir skuldabréfasölu á 1.000 Bandaríkjadali. Þessi leyfi eru ekki framseljanleg og því ekki markaður með þau. Heimilt er að flytja þessi leyfi milli fyrirtækja, skipti þau um eigendur.
Ást er...
130px|thumb|Ást er... klippt úr [[Morgunblaðið|Morgunblaðinu.]]
Kauphöllin í New York
Öryggisstig
Eftir Svarta mánudaginn 1987 kynnti NYSE til sögunnar viðvörunarkerfi (e. trading curbs) sem minnkaði áhættu viðskipta vegna glundroðasölu og markaðsflökts. Við reglugerðarbreytingar 2011 innleiddi NYSE þrjú öryggisstig verðbréfamiðlunar. Stigin eru 7% (1. stig), 13% (2. stig) og 20% (3. stig) og miða við meðaltal lokastöðu S&P 500 (Standard & Poor's) á viðskiptadegi. Þessi öryggisstig valda því að falli verð um 1. eða 2. stig þá skal stöðva viðskipti með bréf í 15 mínútur í senn, nema þetta gerist eftir kl. 15.25 að staðartíma. Eftir það gilda engar hömlur. Þegar þriðja öryggisstig fer í gang eru öll viðskipti stöðvuð það sem eftir lifir dags. Stærsta dags-stöðvunin, siðan 1987 í S&P500, var 15. október 2008, þegar verðfall varð um 9%.
NYSE samræmd skráning
Frá því um miðjan sjöunda áratug 20. aldar hefur vísitalan „NYSE Composite Index“ verið notuð sem viðmiðun og var grunngildi hennar 50 stig að jafnaði við árslok 1965. Þetta var gert til að endurspegla virði hlutabréfaviðskipta í kauphöllinni í stað 30 bréfa, sem innbyggð voru í Dow Jones- vísitöluna. Til að auka gildi samræmdu skráningarinnar í NYSE var nýtt grunn viðmið sett upp á 5.000 stig, sem jafngilti árslokastöðu árið 2002. Lokastaðan í árslok 2013 var 10.400,32 stig.
Opnunar og lokunarbjallan
Bjallan, sem glymur í kauphöllinni í New York, markar upphaf og enda hvers viðskiptadags. Á hverjum degi er henni hringt á slaginu kl. 9:30 að staðartíma og að sama skapi hvern dag til þess að loka viðskiptadeginum. Það hefur þó ekki alltaf verið bjallan sem þekkist í dag, sem hefur verið notuð í til verksins. Fyrst var hamri slegið í bjöllu en þegar kauphöllin flutti að Brad Street 18 árið 1903 var tekið upp það form, sem þekkist í dag, sem minnir frekar á ærandi skólabjöllu.
Miklar hefðir hafa skapast í kringum hvernig bjöllunni er hringt og ekki er óalgengt að frægt fólk og mikilmenni verði þess heiðurs aðnjótandi. Í fyrsta skipti sem einhver utanaðkomandi hringdi bjöllunni var það hinn 10 ára Leonard Ross árið 1956. Hafði hann sama ár unnið 100.000 dollara í spurningaþætti, sem snérist um hvernig kauphallarviðskipti gengu fyrir sig. Hillary Clinton forsetaframbjóðandi og fyrrum utanríkisráðherra Bandaríkjanna, sem og framkvæmdarstjóri General Motors, eru dæmi um fólk sem hringt hafa bjöllunni. Frægt fólk fór í auknum mæli að biðja um heiðurinn, um það leyti sem bolamarkaðurinn fór á skrið, sem markaði upphaf sitt í kringum 1987 og entist næstu 13 árin. Það er einn langlífasti og sterkasti bolamarkaður í sögu kauphallaviðskipta og á því tímabili hækkuðu verðmæti verðbréfa um allt að 600%.
Stjórnborðið fyrir bjölluna sjálfa hefur þrjá upplýsta takka. Einn er grænn og er fyrir lokunarbjölluna. Annar er appelsínugulur og er notaður þegar krafist er þagnar og markast af einum bjölluhljóm en sá síðasti er rauður og er notaður ef aðalbjallan skyldi klikka.
Brasilískt jiu-jitsu
Uppruni
Brasilískt jiu-jitsu á uppruna sinn í japönsku Kodokan júdói en hefur verið í þróun af Gracie fjölskyldunni í Brasilíu bróðurpartinn af 20. öldinni. Stofnandi þess telst vera Hélio Gracie sem lærði af japönskum júdómeistara á 3. áratug síðustu aldar ásamt bræðrum sínum.
Brasilískt jiu-jitsu fór að njóta alþjóðlegrar viðurkenningar og vinsælda á 10. áratugnum. Royce Gracie vann UFC-keppnina (Ultimate fighting championship) í fyrsta skiptið sem hún var haldin árið 1993 og svo aftur 1994 og 1996. Þar var keppni milli manna sem æfðu hinar ýmsu bardagalistir, svo sem hnefaleika, karate, júdó, tae kwon do og glímu. Gracie var minnsti keppandinn en vann þó auðveldan sigur á keppinautum sínum þó hann kýldi varla né sparkaði.
Bardagaaðferðir
í brasilísku jiu-jitsu er lögð áhersla á gólfglímutækni og lásatök til að yfirbuga andstæðinginn. Yfirburðir stærri og sterkari andstæðings liggja í þyngri höggum og stærra athafnasvæði en með glímu á jörðinni eru þessir yfirburðir að mestu útilokaðir.
Meirihluta af þeim tökum sem notuð eru til að yfirbuga andstæðinginn eru hægt að skipta í tvo stóra flokka, liðamótatök og kverkatök. Með liðamótataki er yfirleitt tekinn fyrir útlimur og hann teygður þannig að liðamótin fara út fyrir sitt eðlilega hreyfisvið. Þrýstingur er svo aukinn á liðamótin á ákveðin hátt og sleppt ef andstæðingurinn getur ekki sloppið úr því og gefur til kynna uppgjöf. Uppgjöf er gefin til kynna með því að slá laust á gólf eða andstæðing með flötum lófa.
Í flestum keppnum eru liðamótalásar sem beint er að hnjám, ökklum og mænu bannaðir vegna mikillar hættu á meiðslum. Hins vegar eru margir liðamótalásar leyfðir sem beinast að sveigjanlegri liðamótum, svo sem úlnlið, olnboga og öxlum. Fleiri lásar eru leyfðir í keppnum eftir því sem keppendur hafa meiri þjálfun. Kyrkingatak, sem truflar blóðflæði til heilans, getur valdið meðvitundarleysi ef andstæðingur gefst ekki nógu fljótt upp. Önnur kverkatök, svokölluð „air chokes“ eru ekki eins árangursrík og geta valdið meiðslum. Óalgengara yfirbugunartak, sem má kalla samþjöppunarlás, verður þegar vöðva andstæðings er þrýst að hörðu, stóru beini, oft sköflung, sem veldur miklum sársauka. Þessir lásar eru yfirleitt ekki leyfðir í keppnum vegna hættu á að rífa vöðvavef.
Sérkenni brasilísks jiu-jitsu
Brasilískt jiu-jitsu á notkun á vogarafli, liðamótatökum og kverkatökum sameiginlega með júdó og hefðbundnu jiu-jitsu. Ólíkt brasilísku jiu-jitsu er hefðbundið jiu-jitsu ekki keppnisíþrótt og þar eru notuð spörk og kýlingar.
Í nútíma júdó er lögð meiri áhersla á byltur og standandi bardaga. Í brasilísku jiu-jitsu eru leyfðar fleiri aðferðir til að færa bardagann í gólfið, eins og að draga andstæðinginn í gólfið og að henda sér í gólfið þegar maður hefur náð taki á andstæðingnum. Mikið af tökum og aðferðum sem beitt eru í brasilísku jiu-jitsu eru þau sömu og voru í Kodokan júdói, en hinsvegar hefur júdó þróast meira í þá átt að leggja meiri áherslu á standandi bardaga og byltur, fækkað liðamótabrögðum sem leyfileg eru í keppnum og að gera það áhorfendavænna. Það sem greinir brasilískt jiu-jitsu sterkast frá júdó er áherslan á gólfvinnu í brasilísku jiu-jitsu, á móti áherslu á byltur í júdó. Stigagjöf í keppnum er einnig mjög ólík. Stíllega eru þessar tvær íþróttir einnig nokkuð ólíkar. Gracie fjölskyldan vildi skapa þjóðlega bardagaíþrótt, með áhrifum frá brasilískri menningu. Þau lögðu líka áherslu á „náinn“ bardaga (e. full-contact fighting) og sjálfsvörn.
Einkunnarkerfi
Einkunnarkerfi í brasilísku jiu-jitsu byggist á lituðum beltum sem tákna aukna kunnáttu innan sjálfsvarnaríþróttarinnar. Svipuð kerfi eru til í öðrum sjálfsvarnaríþróttum eins og til dæmis í júdó.
Krakkabeltin eru tengd aldri. Við fjögurra ára aldur ná þau gráa beltinu, við sjö ára aldur það gula, 10 ára aldur fyrir það appelsínugula og loks þrettán ára fyrir græna beltið. Aldurinn er hugsaður út frá því að einstaklingar æfi í ár eða meira á milli belta. Til dæmis til að ná fjólubláa beltinu fyrir sextán ára aldur þarf að eyða tveimur árum að minnsta í græna beltinu en einu ári til að ná því fyrir sautján ára aldur.
Tenglar
Saga
Dæmi um tækni
Lewis Campbell
Lewis Campbell (3. september 1830 – 25. október 1908) var breskur fornfræðingur, fæddur í Edinburgh á Skotlandi.
Einkalíf
Einkalíf getur líka verið kvikmyndin Einkalíf frá 1995, eftir Þráin Bertelsson.
Lewis Campbell
Campbell var prófessor í grísku og Gifford-lektor við St Andrews-háskóla (1863—1894). Hann var kosinn heiðursfélagi á Balliol College, Oxford árið 1894.
Einkalíf
Einkalíf er sá hluti af lífi einstaklings sem markast af persónuleika, sjálfsmynd og persónulegu vali. Með tilkomu borgaralegs samfélags á 19. öld verður aukin áhersla á einkalíf með tilkomu einkarýmis sem helgað er fjölskyldulífi og heimilislífi, utan við almannarýmið sem helgað er vinnu og félagslífi. Fram að því mótaðist líf einstaklinga fyrst og fremst af stöðu þeirra og hlutverki innan samfélags, þótt hugmyndir um þroskaferil sjálfsins og persónulega ábyrgð hafi áður verið til innan ýmissa samfélaga. Friðhelgi einkalífs, eða geta einstaklingsins til að hafa stjórn á upplýsingum um sig og líf sitt, er þannig tiltölulega nýtilkomið fyrirbæri.
Lewis Campbell
Campbell er best þekktur fyrir umfjöllun sína um Sófókles og Platon.
Vegalaukur
Vegalaukur (fræðiheiti: Allium scorzonerifolium) er gulblómstrandi tegund af laukplöntum ættuð frá Spáni, Portúgal, og Marokkó.
Antonio Banderas
thumb|right|250px|Antonio Banderas Antonio Banderas (f. 10. ágúst 1960) er spænskur leikari.
Arnarseturshraun
Arnarseturshraun er hraun á vesturhluta Reykjanesskaga norður af Grindavík og er kennt við einn af gíghólunum sem það er runnið frá og heitir Arnarsetur. Hraunið er með yngstu hraunum á Reykjanesskaga en það kom upp í svokölluðum Reykjaneseldum á árabilinu 1210-1240. Arnarseturshraun og Illahraun við Svartsengi eru talin jafngömul og runnin frá sömu gossprungu og eru því í raun hlutar af sama hrauni. Það er basalt af gerðinni þóleiít. Furðu litlum sögum fer af eldgosinu í annálum og öðrum rituðum heimildum. Gjóskulög gefa vísbendingu um aldur þess. Það er yngra en Miðaldalagið svokallaða, en það féll yfir svæðið árið 1226 samhliða gosi í sjó við Reykjanestá. Arnarseturshraun rann þar af leiðandi á árabilinu 1226-1240. Arnarseturshraun er að mestum hluta komið upp í alllangri gígaröð sem liggur um 500 metra austan Grindavíkurvegar á móts við Stóra Skógfell. Í upphafi gossins hefur gígaröðin verið mun lengri eða a.m.k. um tveir kílómetrar. Um 1 kílómetra norðaustur af aðalgígunum sést hluti af gígaröðinni sem var virk í gosbyrjun. Hún er slitrótt en um 500 metra löng. Virknin þar hefur dvínað fljótlega og gosið dregist saman á um 400 m langa gossprungu. Frá henni er allt meginhraunið runnið en aðrir hlutar gígaraðarinnar hafa færst í kaf. Hraunið er 22 ferkílómetrar að flatarmáli, þykkt og kargakennt.
Heimildir
Landsbankadeildin
Landsbankadeildin er efsta deild bæði í karla- og kvennaflokki í knattspyrnu á Íslandi. Deildirnar eru nefndar eftir aðalsyrktaraðila þeirra, Landsbanka Íslands.
Besta deild kvenna
Besta deild kvenna er efsta deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi. Deildin er rekin af Íslenska knattspyrnusambandinu.
Keppni meðal efstu liða kvenna hófst árið 1972, en ekki sem eiginleg deild. Í stað þess var riðlakeppni og það fyrirkomulag var við lýði á næstu þremur árum keppninar. Árið 1976 varð síðan fyrsta eiginlega úrvalsdeild kvenna, sem hét "1. deild kvenna". Það var þó ekki fyrr en 1995 sem að deildin var fyrst nefnd eftir styrktaraðilum. Síðar varð sameiginlegur styrktaraðili yfir úrvalsdeildir karla og kvenna, frá árinu 2000 og hefur haldist þannig síðan. Árið 2022 var nafni deildarinnar breytt í Besta deild kvenna, deildinni er skipt í tvo helminga, 6 lið í efri helmingi og 4 í neðri. Lið í neðri helmingi geta fallið niður í 1. deild.
1979-1999
! ! Tímabil ! '79 ! '80 ! '81 ! '82 ! '83 ! '84 ! '85 ! '86 ! '87 ! '88 ! '89 ! '90 ! '91 ! '92 ! '93 ! '94 ! '95 ! '96 ! '97 ! '98 ! '99
Listi yfir hraun á Reykjanesskaga
Þetta er listi yfir hraun á Reykjanesskaga:
Percy Liza
Carlos Percy Liza Espinoza (fæddur 10. maí 2000) er perúskur fótboltamaður sem spilar sem framherji fyrir Sporting Cristal.
Pierre Bayle
Pierre Bayle (fæddur 18. nóvember 1647, dáinn 28. desember 1706) var franskur heimspekingur og rithöfundur. Hann var undir áhrifum frá pyrrhonískri efahyggju sem hann þekkti úr ritum Sextosar Empeirikosar
Þorsteinn Bachmann
Þorsteinn Bachmann (f. 25. október 1965) er íslenskur leikari. Þorsteinn var leikhússtjóri Leikfélags Akureyrar frá 2002 til 2006. Þorsteinn er giftur kvikmyndagerðarkonunni Göggu Jónsdóttur. Þorsteinn var valinn besti leikari í aðalhlutverki á Edduverðlaunahátíðinni árið 2015 fyrir leik sinn í kvikmyndinni Vonarstræti.
Baccalaureus Artium
Baccalaureus Artium (skammstafað B.A. eða A.B.) er háskólagráða sem er veitt að loknu þriggja eða fjögurra ára löngu námi á grunnstigi, þ.e. á fyrsta stigi háskólanams. Gráðan er veitt að loknu námi í hugvísindum, oftast í félagsvísindum og stundum í raunvísindum.
Maktoum bin Rashid Al Maktoum
thumb|right|Maktoum bin Rashid Al Maktoum. Maktoum bin Rashid Al Maktoum (arabíska: الشيخ مكتوم بن راشد آل مكتوم aš-šaiḫ Maktūm bin Rāšid ’Āl Maktūm; fæddur 1943, dáinn 4. janúar 2006 í Ástralíu) var sjeik yfir Dúbæ og forsætisráðherra Sameinuðu arabísku furstadæmanna.
Hugmynd
thumb|Oft eru hugmyndir táknaðar með [[ljósapera|ljósaperu.]] Hugmynd er það sem er í hug þegar maður hugsar. Oft eru hugmyndir skýrðar sem hlutlægar myndir, það er að segja mynd yfir nokkurn hlut. Hugmyndir geta líka verið hugtök en sértæk hugtök koma ekki endilega fyrir sem myndir.
Getan til að skapa hugmyndir og skilja merkingu þeirra er meðfæddur eiginleiki mannvera.
Oft fær fólk hugmyndir fyrirvaralaust án sjálfsathugunar.
Björn Þórðarson
thumb|right|Björn Þórðarson Björn Þórðarson (fæddur 6. febrúar 1879 dáinn 25. október 1963) var forsætisráðherra Íslands í utanþingsstjórninni svonefndu og þar með fyrsti forsætisráðherra lýðveldisins. Hann og ráðuneyti hans var skipað af Sveini Björnssyni, þá ríkisstjóra Íslands, 16. desember 1942.
Björn lagði stund á laganám við Kaupmannahafnarháskóla á sama tíma og Einar Arnórsson og Sveinn Björnsson. Rannsókn sem Björn vann um sögu refsivistar á Íslandi varði hann sem doktorsritgerð í lögfræði, þá fyrstu við Háskóla Íslands.
Björn var að sögn „hógvær vinstri maður, trúr guði sínum, konungi og þjóð“. Björn bauð sig fram fyrir Framsóknarflokkinn í Borgarfjarðarsýslu 1927 en féll fyrir Pétri Ottesen. Björn var lögskilnaðarmaður, þ.e. hann vildi slíta konungssambandinu við Danmörku með samningum.
Sigurður Vigfússon (fornfræðingur)
Sigurður Vigfússon (8. september 1828 – 8. júlí 1892) forngripavörður, oft kallaður Sigurður fornfræðingur eða Sigurður forni var einn af frumkvöðlum í fornleifafræði á Íslandi. Með nákvæmum vinnubrögðum og óþrjótandi áhuga á gildi þess að varðveita fornminjar á Íslandi lagði hann grunn að rannsóknarhefð sem enn er notuð í dag.
Ævistarf
Eftir dvölina í Kaupmannahöfn starfaði hann sem gullsmiður í Reykjavík og vann meðal annars að smíði skarts við íslenska búninginn sem Sigurður málari Guðmundsson endurvakti. Kynni hans af Sigurði málara áttu eftir að marka störf hans meirihluta ævinnar. Við stofnun Forngripasafnsins 1863 (síðar Þjóðminjasafns Íslands) var byrjað að halda utan um og skrá fornminjar á Íslandi. Sigurður Vigfússon var fenginn til að starfa við Forngripasafnið við andlát Sigurðar málara 1874. Þar vann hann launalaust við hlið Jóns Árnasonar. Hann tók við sem forstöðumaður safnsins 1878. Hann var duglegur í söfnun og varðveislu forngripa og fór í rannsóknarferðir um landið. Hann var mjög nákvæmur maður og skrifaði ítarlegar lýsingar á hverjum hlut í safninu.
Hann var einn aðalhvatamaður að því að Hið íslenska fornleifafélag var stofnað 1879. Árbók hins íslenska fornleifafélags hefur komið út frá árinu 1880 til dagsins í dag og skrifaði Sigurður í hverja einustu þar til hans lést 1892.
Rannsóknir
Sigurður sem var sjálfmenntaður fornleifafræðingur gerði margar rannsóknir á fornminjum. Hann gerði nákvæmari og skilmerkari rannsóknir og skýrslur en áður þekktist hér á landi. Fyrsta rannsóknin á vegum hins íslenska fornleifafélags var á Þingvöllum 1878. Skýrsla eftir Sigurð um hana birtist í fyrstu árbókinni 1880-1881. Sigurður rannsakaði sannleiksgildi Íslendingasagna. Árbók hins íslenska fornleifafélags 1883 er algjörlega helguð Gísla sögu Súrssonar og rannsókn Sigurðar á söguslóðum hennar. Einnig gróf hann í meintar tóftir hofa, þingstaða, hauga og bæja víðsvegar um landið.
Hvíldarstaður
thumb|Legsteinn Sigurðar og Ólínu í Hólavallakirkjugarði Í gamla kirkjugarðinum við Suðurgötu var reistur bautasteinn á leiði hans árið 1917. Í ræðu sem Matthías Þórðarson þjóðminjavörður flutti í 50 ára afmæli sínu 1913 sagði hann tíma til kominn að sýna Sigurði þá virðingu að reisa minnisstein á leiði hans í Hólavallakirkjugarði. Safnað var fé til þess og steinn sóttur í Öskjuhlíð og grafið í með rúnaletri: Reykvíkingar reistu stein þennan yfir Sigurð son Vigfúsar, forstöðumann Forngripasafnsins, og Ólínu eiginkonu hans.
Gene Hackman
thumb|right|250px|Gene Hackman 21. júní 2008. Eugene Allen Hackman, þekktur sem Gene Hackman, (fæddur 30. janúar 1930) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er þekktur fyrir hlutverk sín í kvikmyndum á borð við Mississippi Burning, Unforgiven, The Firm, Crimson Tide, Get Shortie, The Birdcage, Enemy of the State og The Royal Tenenbaums.
Vercingetorix
Vercingetorix (d. 46 f.Kr.) var leiðtogi Averna og annarra Galla í Gallastríðunum gegn Rómverjum. Vercingetorix beið ósigur fyrir Júlíusi Caesari í orrustunni við Alesiu. Hann var handsamaður og færður til Rómar þar sem hann var tekinn af lífi fimm árum síðar í hefðbundinni sigurhátíð.
Thomas Aikenhead
Thomas Aikenhead (um 1678 – 8. janúar 1697) var skoskur nemandi frá Edinburgh, sem árið 1696 var ákærður fyrir að lýsa því opinberlega yfir að honum fyndist kristin trú vera eintóm vitleysa. Hann var dæmdur sekur fyrir guðlast og tekinn af lífi.
Aikenhead bað dómstólinn að auðsýna sér miskunn og reyndi að draga ummæli sín til baka en allt kom fyrir ekki og var hann dæmdur til hengingar. Við gálgann hélt Aikenhead því fram að siðferðisreglur væru mannasetningar en ekki frá guði komnar. Hann var sagður hafa dáið með biblíu í hendi og sýnt öll merki iðrunar.
Aikenhead var síðasti maðurinn sem var hengdur fyrir guðlast í Bretlandi.
Jade North
Jade North (fæddur 7. janúar 1982) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 41 leiki með landsliðinu.
Stöð (Eyrarsveit)
thumbnail
Stöð í Eyrarsveit er lágt (268 m) aflangt fell á Brimlárhöfða, á milli Lárvaðals og Grundarfjarðar á Snæfellsnesi. Stöðin og systurfjall þess Kirkjufell, eru nær slitin frá meginfjallgarðinum og verða sem eyjar, þegar fellur að sjór yfir eiði þar á milli. Í Stöðinni leynast steingerðar skeljar og plöntuleifar af gróðri sem þarna spratt upp og dafnaði fyrir meira en miljón árum síðan. Samsvara þessi lög sér í aldri, þekktum hlýsjávarskeljalögum í Búlandshöfða.
Vinna
thumb|right|Járnsmiður að störfum.
Vinna er sérhver iðja sem fólk tekur sér fyrir hendur til að afla sjálfu sér eða öðrum lífsviðurværis. Í hagfræðilegum skiliningi er vinna hvers kyns athæfi sem skapar vörur og þjónustu í hagkerfinu.
Vinna er undirstaða mannlegra samfélaga, en getur verið mjög mismunandi, allt frá veiðum og söfnun þar sem náttúruauðlindir eru hagnýttar með höndunum og einföldum verkfærum, að sérhæfðum störfum í hátæknivæddum samfélögum. Ólíkar tegundir vinnu kalla á ólíka hæfni, tæki og hráefni og mörg flóknari verk kalla á verkaskiptingu og sérhæfingu. Viðhorf til vinnu og stofnanalegt umhverfi vinnu er mjög ólík eftir samfélögum. Í mörgum menningarsamfélögum fela tiltekin störf í sér ákveðna félagslega stöðu sem getur tengst valdi, stéttaskiptingu, hefðum og réttindum.
Fókýlídes
Fókýlídes var forngrískt skáld frá borginni Míletos. Hann var samtímamaður skáldsins Þeognis frá Megöru sem var fæddur um 560 f.Kr.
Ekkert af kvæðum Fókýlídesar er varðveitt í heild sinni og brot úr verkum hans eru tiltölulega fá. Kvæðið Ποίημα νουθετικόν eða γνωμαι (poiema nouþetikon eða gnomai), sem er 230 línur að lengd og varðveitt í heild sinni, er eignað honum en er nú talið vera eftir óþekktan en mun yngri höfund.
Hey
thumb|Múgi og rúllur í Noregi Hey (eða taða) kallast þurrkuð grös og nytjajurtir sem nýtt eru til fóðrunar gripa, á Íslandi einkum nautgripa, sauðfjár og hesta. Hey nýtist einnig sem undirburður og til landgræðslu. Heyleifar kallast moð. Algengar tegundir sem nýttar eru í hey eru innan grasaættarinnar en einnig belgjurtir og jurtir af krossblómaætt. Vinna við heyannir kallast heyskapur og þegar honum er lokið eru haldin töðugjöld.
Framleiðsla
thumb|Menn moka lausu heyi á vörubíl árið 1936 Bóndinn reynir að slá túnin sín þegar útlit er fyrir þurrk. Besta fóðurgildið fæst þegar grösin eru enn í geldvext, það er að segja áður en grasið skríður og fer í kynvöxt. Hey skiptist í tvo flokka eftir verkun:
Þurrhey
Blásarinn nýtist bæði til að blása inn lausu heyi og til að þurrka heyið eftir að það kemur í stabbann. Ef ekki á að nýta súgþurrkun verður heyið að vera 83-85% þurrt áður en það kemur í hlöðuna til að það verði ekki fyrir skemmdum af völdum myglusveppa og hitamyndunar örvera.
Á hlöðugólfinu er ýmist grindur eða stokkar sem heyið liggur á og er loftinu blásið undir þá. Það stígur síðan upp í gegnum heyið og þurrkar það á leið sinni upp og út. Súgþurrkunarstokkar, sem leiða loftið frá blásara í heystabba, eru ýmist niðurgrafnir undir miðju hlöðunnar endilangri eða meðfram langvegg. Ólíkar útfærslur eru á kerfunum en þau virka á svipaðan hátt. Loftið sleppur loks út up stromp á þaki hlöðunnar.
Vothey
Vothey (eða súrhey) er ýmist verkað í súrheysturn, rúllur eða (flat)gryfjur. Við votheysverkun fæst heildarverkun á allt hey - sem dregur úr fóðurbreytingum. Þetta á þó ekki við verkun í rúllur, því hver rúlla verkast ólíkt. Algengt þurrefnisinnihald votheys er 25 til 50% en rúllur með grænfóðri geta verið enn blautari.
Heyi er ýmist blásið í turnana eða er sett upp með færibandi. Á hverjum turni eru svo göt þar sem er hægt að koma heyinu út um. Í rúllurnar er allt hey bundið með bindivél og lang oftast pakkað í plast. Í gryfjur flytur maður heyið með sjálfhleðsluvagni og er grasið þá ýmist slegið með sláttutætara, sem kastar því strax upp á vagn, eða á „hefðbundinn hátt“ þar sem heyið er slegið í sér ferð og síðan tekið upp með vagni.
Þurrkun
Forþurrkun á velli er algengasta tegund heyþurrkun en hún byggir á varmafræðilegri þurrkun þar sem vatni er breytt í gufu með sólarorku. Vindur sér síðan um að flytja raka á brott frá flekknum. Önnur aðferð er sú aflfræðilega aðferð sem er minna notuð en þar er vatni pressað úr heyinu. Hún dugar aðeins skammt.
Forþurrkun á velli
Forþurrkun á velli er lang algengasta aðferðin við þurrkun heysins um allan heim. Hún byggir á því að breiða heyið til þerris og er sólarorkan notuð til að flytja vatnið brott úr plöntufrumunum. Vindur sér um að flytja raka loftið á brott og bera að nýtt, þurrt loft sem getur tekið til sín raka. Þurrkvöllurinn skiptir miklu máli í þessari aðferð en grasstubbarnir, sem ekki voru slegnir, þjóna þeim tilgangi að lofta undir heyið við þurrkun. Þegar heyið hefur náð tilteknum þurrefnainnihaldi er það annað hvort bundið eða flutt til frekari þurrkunar; gjarnan súgþurrkunar. Forþurrkun er einnig notuð við votheysgerð en þá er framhaldandi þurrkun ekki notuð.
Súgþurrkun
Súgþurrkun byggir á því að heyinu er keyrt í hlöðu og það þurrkað með blásara eða viftu. Undir hlöðugólfinu er sérstakt stokka- eða grindakerfi, þar sem lofti er blásið undir og leitar það upp í gegnum heystabbann og þurrkar það. Þetta er mjög mikilvægt til að taka allan raka úr heyinu og ef til vill einhverja hitamyndun sem myndast við örverustarfsemi. Sérstakt þurrkbelti myndast í stabbanum og leitar hann ofar eftir því sem heyið þornar. Við súgþurrkunina eru ýmist notaðar viftur eða miðflóttaaflsblásarara. Eiginleikar þeirra eru ólíkir eins og sést í töflunni.
Hesjur
thumb|Hey þurrkað á hesjum Í Noregi er siður að þurrka hey á svokölluðum hesjum, griðingalengjum sem slegið er upp á sláttuteigunum í miðri ljánni. Hesjurnar eru oftast lóðréttir staurar (með vír eða láréttum stöngum á milli) og eru einkum til að þurrka hey en líka korn. Þar er heyið geymt fram eftir sumri og síðar flutt beint í búpening eða í hlöðu til geymslu.
Hirðing
Algengustu aðferðirnar við hirðingu er að keyra heim í hlöðu, flatgryfju, turn eða binda í rúllubagga.
Laust þurrhey
Lausu þurrheyi er keyrt heim á heyhleðsluvagni eða vörubílspalli og það flutt inn í hlöðu ýmist með færibandi eða heyblásara og dreifikerfi. Það er þurrkað með súgþurrkun og skornir passlegir teningar í hvert skipti sem gefið er. Heyinu er jafnað um hlöðuna með heydreifikerfi.
Sandalda
thumb|right|Sandöldurnar við Erg Awbari í [[Sahara í Líbýu.]] Sandalda er vindborinn sandur sem safnast saman í öldulaga form í eyðimörkum og hvar sem þurrkur og landeyðing fer saman.
Hey
Smábaggar í hlöðu
Smábaggar (gjarnan 80*45*30) eru bundnir með garni og þeir þurrkaðir með súgþurrkun á sama hátt og laushey. Baggarnir eru fluttir inn í hlöðu á færibandi og þeir lagðir á hliðina. Að auki eru lögin krosslögð til að fá sem besta nýtingu á súgþurrkunarkerfið. Þurrkbeltið í heyinu verður flóknara því ásamt því að eitt stór myndast í stabbanum myndast í hverjum og einum bagga sér þurrkbelti. Þannig geta baggar verið skraufaþurrir að utan en myglaðir eða ornaðir að innan.
Hey í turnum og gryfjum
Á 20. öldinni var vothey verkað í steinsteypta turna og gryfjur um allan heim og er víða enn stundað. Einnig eru til stálturnar þar sem heyið er gjarnan 50-60% þurrt og saxað - slíkt hey kallast heymeti (e. haylage af hay (þurrhey) og silage (vothey)) og turnarnir heymetisturnar. Þeir hafa gjarnan losunarbúnað í botninn.
Vothey er hirt með sjálfhleðsluvagni og því keyrt heim að turni eða gryfju. Þar er því blásið upp í turninn eða notað færiband til að ferja það upp. Gjarnan er notaður svokallaður saxblásari sem saxar heyið um leið og hann blæs því upp. Þegar allt hey sumarsins er komið í turninn er mikilvægt að fergja það, gjarna með votheyssteinum sem voru steinsteyptar einingar sem pössuðu ofan í turninn, og loks útiloka aðstreymi súrefnis sem annars myndi spilla heygæðum.
Á sama hátt er fyllt í flatgryfjur nema þá þarf ekki blásara eða færibandi. Traktor er notaður til að þjappa í gryfjuna til að útiloka súrefni úr fóðrinu. Ofan á gryfjunar er svo lagður plastdúkur og ýmislegt lauslegt notað sem farg s.s. dekk eða steinar.
Við verkun í turna og gryfjur þarf að passa að afrennsli fóðursins fari ekki út í viðkvæm vatnsból eða læki og ofauðgi (mengi) lífríkið þar.
Rúlluhey
Verkun í rúllur breiddist út á 9. og 10. áratug 20. aldar vegna þess hve hagkvæmt það var að geta geymt heyið úti við. Rúlluhey er ýmist mikið eða lítið forþurrkað eftir því hvernig nýtingin er ætluð. Rúllurnar eru bundnar með garni eða neti og hjúpaðar plasti sem myndar lofttæmi. Þannig getur heyið geymst í að minnsta kosti 2 ár án þess að eyðileggjast. Gallinn við rúllurnar er að flatarmál geymslunnar er mun meira en t.d. í turni eða gryfju og á súrefni því „fleiri“ leiðir inn að heyinu.
Hey í plastpylsum
Til er sú aðferð að verka hey í svokallaðar plastpylsur. Þá er sérstakar mötunar- og þjöppunarvélar notaðar til að þrýsta fersku eða forþurrkuðu heyi í plastpylsur. Slíkar pylsur er hægt að geyma úti eins og rúllur og stórbagga. Pylsurnar geta verið 45-60 metra langar og þurfa helst að hvíla á sléttu undirlagi, fjarri jarðvatni.
Sýnagóga
thumb|Aðalsalurinn í Sýnagógunni í [[Búdapest]]
Sýnagóga er bæna- og samkomuhús í Gyðingdómi. Orðið „sýnagóga“ er komið af gríska orðinu συναγωγή (umritað sunagōgḗ, „samkomustaður“). Hebreska orðið yfir sýnagógu er beit knesset (בית כנסת).
Sýnagógan hefur venjulega einn stóran sal fyrir bæn og guðþjónustu. Þar að auki minni herbergi fyrir lestur og nám og félagsmiðstöð. Sumar stærri sýnagógur hafa sérstök herbergi fyrir Torahfræði og það er kallað beit midrash - בית מדרש („hús fræðimennskunnar“).
15
Árið 15 (XV í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á þriðjudegi.
Dáin
10er
Afl
Afl eða afköst eru í eðlisfræði mælikvarði á aflfræðilega eða varamfræðilega vinnu á tímaeiningu. SI-mælieining er vatt, táknuð með W. Eldri mælieining, hestafl (ha) er oft notuð til að gefa afl bílvéla, en 1 ha = 746 W, þ.a. 100 ha eru um 75 kW.
Rob Schneider
thumb|right|250px|Rob Schneider 16. nóvember 2001. Robert Michael Schneider, þekktur sem Rob Schneider, (fæddur 31. október 1963) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er þekktur fyrir hlutverk sín í kvikmyndum á borð við Deuce Bigalow: Male Gigolo og The Hot Chick.
Hvíteik
Hvíteik (fræðiheiti: Quercus alba) er eikartegund sem er ættuð frá Norður Ameríku; frá Minnesota, Ontario, Quebec, og suður Maine, allt suður til norður Flórída og austur Texas. Þetta er langlíf tegund og einstaka tré hafa náð yfir 450 ára aldri. Nafnið hvíteik kemur ekki vegna barkarins sem er vanalega ljósgrár, heldur vegna viðarins.
Hans Küng
thumb|Hans Küng (t.h.) ásamt [[Boris Palmer og Helmut Schmidt]]
Hans Küng (f. 1928; d. 2021) var svissneskur guðfræðingur. Hann er einn af best þekktu guðfræðingum samtímans.
Frægð sína á hann starfi sínu við og kringum síðara Vatíkanþingið (1959-1965) að þakka, en þar var hann einn mótenda umbótastefnunnar, sem varð niðustaða þingsins. Eðlilegt framhald þessa starfs voru rit hans um kirkjuna, einkum Die Kirche (1967), þar sem hann dró upp kaþólska kirkjufræði, sem jafnframt getur talist samkirkjuleg. Á áttunda áratugnum skrifaði hann tvær bækur sem fóru sigurför um heiminn: Christ sein (1974) og Existiert Gott? Antwort auf die Gottesfrage der Neuzeit (1978).
Einkenni þessara bóka er, að þær eru almennt skiljanlegar jafnframt því að vera vísindalegar og framsæknar. Jafnframt því var Küng einn háværasti gagnrýnandi afturhaldsstefnu í Páfagarði, sem leitaðist við að gera að engu umbótastefnu Vatíkanþingsins. Bók hans um óskeikulleika Páfans Unfehlbar? Eine Anfrage (1970), skrifuð í kjölfarið á páfabréfinu Humanae vitae (1968), sem endurtók hefðbundna kaþólska kynlífs-, hjónabands- og fjölskyldusiðfræði, í stað þess að kenna í anda Vatíkanþingsins, varð til þess að Hans Küng komst í alvarleg vandræði við Páfagarð. Árið 1979, eftir að Jóhannes Páll II. páfi komst til valda, var Hans Küng sviftur kennsluréttindum sínum við kaþólsku guðfræðideildina í Tübingen, en þar hafði hann gengt prófessorstöðu í trúfræði og samkirkjulegri guðfræði síðan 1960.
Háskólinn kom Küng til hjálpar og í samvinnu við bókmenntafræðinginn Walter Jens kom Hans Küng á fót „Studium generale“, stofnun við háskólann þar sem almenningur hefur möguleika að hlýða á fyrirlestra úr öllum greinum raun- og hugvísinda. Hans Küng hélt prófessorstöðu sinni og stýrði (kaþólskri) deild samkirkjulegrar guðfræði, sem stofnuð var 1964 til 1998, þegar hann fór á eftirlaun. Hann er forseti Global Ethic Foundation, sem dregur nafn sitt af samnefndri bók hans, gefin út 1990. Jafnframt því að kenna guðfræði í Tübingen, hefur Hans Küng verið eftirsóttur fyrirlesari um allan heim.
Beygingamál
Beygingamál er ákveðin tegund af tungumáli þar sem ein merkingareining (myndan) geymir upplýsingar um mörg málfræðileg einkenni (formdeildir) í einu. Andstæðan við beygingamál er viðskeytamál, þar sem eitt myndan geymir upplýsingar um nákvæmlega eina formdeild. Til dæmis á íslensku, sem er beygingamál, hefur sögnin borða myndina borðaðir í þátíð annarrar persónu eintölu. Hér geymir viðskeytið -aðir upplýsingar um þrjár formdeildir í einu (tíð, persónu og tölu). Ef gildi einnar þessara formdeilda breytist þá breytist viðskeytið með.
Hins vegar getur eitt viðskeyti átt við um fleiri en eina samstæðu formdeilda. Til dæmis á myndin borðaði við um bæði fyrstu persónu og þriðju persónu (þ.e. ég borðaði, Steinunn borðaði). Þess má einnig geta að allar ofannefndar myndir geta átt við um framsöguhátt eða viðtengingarhátt.
Sem dæmi um beygingamál meðal indóevrópskra mála má nefna sanskrít, pastú, púndjabí, hindí-úrdú, bengölsku, grísku, latnesku, ítölsku, frönsku, spænsku, portúgölsku, þýsku, færeysku, íslensku, albönsku og öll baltnesk og slavnesk mál.
Meloidogyne
Meloidogyne eru sníkjudýr á plöntum. Þetta eru jarðvegs þráðormar sem eru helst á svæðum með heitu loftslagi eða stuttum vetrum. Um 2000 tegundir plantna á heimsvísu eru næmar fyrir sýkingu af þeim og valda þeir um 5% taps uppskeru í heiminum. Þeir sýkja ræturnar og valda gallvexti sem dregur úr þroska og lifun plantnanna.
Nafnið Meloidogyne er myndað úr tvemur grískum orðum sem þýða "epla-laga" og "kvenkyns".
Fáni Kína
thumb|Fáni Alþýðulýðveldisins Kína Fáni Alþýðulýðveldisins Kína var tekinn upp við stofnun þjóðarinnar í júni 1949. Fáninn er rauður með eina stóru stjörnu í vinstra horninu og fjórar minni stjörnur í kringum hana. Stærsta stjarnan táknar samheldni undir stjórn Kommúnistaflokks Kína og hinar minni stjörnurnar tákna fjórar samfélagstéttir Kína. Rauði liturinn táknar kommúnistabyltinguna. Fáninn var hannaður af Zeng Liasong en var hann valinn úr 38 fánum í lokavali úr um 3000 fánum sem voru sendnir til ríkisstjórnarinnar.
Hústónlist
Hústónlist (eða house-tónlist, stundum nefnd einfaldlega house) er raftónlistarstefna þar sem takturinn er mikill og stundum sungið/talað inni á milli. Tónlistarstefnan á sér upphaf í Chicago í Illinois í Bandaríkjunum snemma á 9. áratugnum. Hún varð til upp úr diskó-tónlist og er kennd við skemmtistaðinn The Warehouse sem Frankie Knuckles var með. Það var líka annar skemmtistaður sem hét The Music Box sem var skemmtistaður sem Ron Hardy spilaði á. Hardy spilaði fjölbreyttari lög en Knuckles.
Enda þótt uppruna hústónlistar megi rekja til diskó-tónlistar má einnig merkja ýmis önnur áhrif, meðal annars frá teknótónlist (einkum Detroit techno), fönk- og djasstónlist og ýmsum suður-amerískum töktum.
thumb|right|Hljóðdæmi
Gagnrýnin hugsun
Gagnrýnin hugsun er yfirveguð hugleiðing um hvort maður ætti að fallast á eða hafna fullyrðingu eða fresta dómi um hana og með hversu mikilli vissu maður ætti að fallast á hana eða hafna henni. Páll Skúlason skilgreinir gagnrýna hugsun svo: „Gagnrýnin er sú hugsun sem fellst ekki á neina skoðun eða fullyrðingu nema hún hafi fyrst rannsakað hvað í henni felst og fundið fullnægjandi rök fyrir henni“. Gagnrýnin hugsun á jafnt við um skoðanamyndun og ákvarðanatöku. Hún tekur til greina vitnisburð, reynslu og rök og felur gjarnan í sér túlkun og mat á vitnisburði, rökum og upplýsingum og samhengi þeirra og mikilvægi, sem og mat á hvaða mælikvarði eða aðferðafræði er viðeigandi til að skera úr um málið. Gagnrýnin hugsun reiðir sig ekki einungis á rökfestu heldur einnig á nákvæmni, skýra hugsun og sanngirni eftir því sem á við.
Tengill
Vísindavefur - Hvað er gagnrýnin hugsun?
16
Árið 16 (XVI í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjaði á miðvikudegi.
Dáin
10er
Jacqueline Kennedy Onassis
Jacqueline Lee „Jackie“ Kennedy Onassis (fædd undir nafninu Bouvier) (28. júlí 1929 – 19. maí 1994) var eiginkona 35. forseta Bandaríkjanna, John F. Kennedy, og forsetafrú Bandaríkjanna frá árinu 1961 þar til Kennedy var myrtur árið 1963.
Árið 1952 kynntist Bouvier þingfulltrúanum John F. Kennedy í kvöldverðarboði. Í nóvember sama ár var hann kosinn á öldungadeild bandaríska þingsins fyrir Massachusetts og parið gekk í hjónaband árið 1953. Þau eignuðust fjögur börn en tvö þeirra létust sem ungbörn. Sem forsetafrú varð hún þekkt fyrir að endurnýja hvíta húsið og fyrir að leggja áherslu á listir og menningu. Þann 22. nóvember 1963 var Jacqueline Kennedy í glæsibifreið ásamt forsetanum í Dallas, Texas, þegar hann var skotinn til bana við hlið hennar. Eftir útför John F. Kennedy drógu Jacqueline og börn hennar sig úr sviðsljósinu. Hún giftist Aristóteles Onassis, einum ríkasta og frægasta manni heims á þeim tíma, árið 1968.
Eftir að seinni eiginmaður hennar lést árið 1975 átti Jacqueline fyrir sér feril sem ritstjóri og prófarkalesari bóka síðustu tvo áratugi ævi hennar. Hennar er minnst fyrir að vinna ævilangt að menningu og varðveislu sögulegra mannvirkja, auk þess sem hún var rómuð fyrir þokka sinn og smekkvísi. Jacqueline Kennedy var jafnframt tískutákn og fötin sem hún klæddist þegar eiginmaður hennar var myrtur – bleik kápa og hattur í stíl – eru afar fræg og tengd við morðið. Hún er ein vinsælasta forsetafrú Bandaríkjanna og var árið 1999 kosin dáðasta kona 20. aldarinnar í Bandaríkjunum í skoðanakönnun Gallup.
Íbisnefur
Íbisnefur (fræðiheiti: Ibidorhyncha struthersii) er fugl skyldur jaðrökum og óðinshönum og fl., en nægilega frábrugðinn til að vera í eigin ætt Ibidorhynchidae. Hann er grár með hvítan kvið, rauða fætur og langan niðursveigðan gogg, svart andlit og svarta rönd á bringu. Kjörlendið er á grýttum árbökkum (shingle riverbanks) á hálendi mið Asíu og Himalaja.
Taxonomy
Hann tilheyrir ættbálki strandfugla (Charadriiformes) ásamt jaðröku, óðinshana, máfum, Svartfugli, tjaldi og fleiri. hann er nægilega frábrugðinn til að vera í eigin ættkvísl, Ibidorhynchidae. Tegundinni var lýst 1831 af Vigors, byggr á málverki eftir John Gould þó Brian Hodgson hafi sent handrit til "Asiatic Society of Bengal" tvemur árum áður og lýst honum sem "Red-billed Erolia" en það var útgefið fyrst 1835 með afsökun frá ritstjóra. Hodgson lagði seinna til nýtt ættkvíslarnafn; Clorhynchus fyrir tegundina með þeirri umsögn að Goulds lýsing af Ibidorhyncha væri ónákvæm, en á meðan var Vieillot's Erolia hafnað. Tegundin var nefnd til heiðurs Dr. Struthers sem safnaði eintökum af fuglinum frá Himalaja.
Frederic de Forest Allen
thumb|right|Frederic de Forest Allen Frederic de Forest Allen (1844 – 1897) var bandarískur fornfræðingur frá Oberlin í Ohio.
Að námi sínu loknu varð hann prófessor við háskólann í Austur-Tennessee, háskólann í Cincinnati og Yale College. Hann kenndi klassíska textafræði við Harvard síðustu sautján ár ævi sinnar.
Martini (kokkteill)
thumb|right|Þurr martíní í martíníglasi Martíní er kokteill sem er búinn til úr gini og vermút. Drykkurinn er venjulega skreyttur með ólífu sem er gegnumstunginn tannstöngli. Ekki má rugla kokkteilnum Martini við tegundarheitinu á frægum vermút, þ.e. hinum ítalska Martini. Kokkteillinn hefur þó líklega fengið nafn sitt af honum. Martini og Dry Martini („þurr Martini“) eru með frægustu kokteilum í heimi.
Aðdráttarvara
Aðdráttarvara einnig þekkt sem beita eða agn er vara sem seld er annaðhvort á lágu verði, á kostnaðarverði eða jafnvel undir kostnaðarverði til þess að lokka að viðskiptavini.
Boxer (hundur)
Boxer eða böggur er hundategund sem á ættir sínar að rekja til mastiff-hunda sem voru bardagahundar til forna. Hann kom fyrst fram á hundasýningu í München árið 1895 og varð viðurkenndur í Bandaríkjunum árið 1904. Boxer er blíður hundur og oftast barngóður. Hann þarf frekar mikla hreyfingu og þjálfun. Hann er góður varðhundur en á það til að slást við aðra hunda. Rakkar eru 57-63 cm að herðakambi og eru um 30 kg en tíkur 53-59 cm að herðakambi og eru um 25 kg.
Nýja-Bretland
thumb|right|Frumbyggjar á Nýja-Bretlandi Nýja-Bretland er eyja í Bismarck-eyjaklasanum í Papúa Nýju-Gíneu. Milli eyjunnar og Nýju-Gíneu í vestri er Dampier-sund og milli hennar og Nýja-Írlands í austri er Georgssund. Helstu bæir á eyjunni eru Kokopo og Kimbe.
Fyrstur Evrópubúa til að stíga fæti á eyjuna var William Dampier 27. febrúar 1700.
Bartolomeo Cristofori
thumb|right|Ljósmynd af málverki af Cristofori frá 1726. Málverkið glataðist í Síðari heimsstyrjöld. Bartolomeo Cristofori (4. maí 1655 – 27. janúar 1731) var ítalskur hljóðfærasmiður. Hann er almennt talinn vera sá sem fann upp píanóið. Hann fæddist í Padúa sem þá var hluti af Lýðveldinu Feneyjum en var ráðinn árið 1688 sem hljóðfærasmiður af Ferdinando de' Medici ríkisarfa í Toskana. Hann flutti því til Flórens þar sem hann þróaði fyrsta píanóið um eða fyrir aldamótin 1700. Hann vann síðan áfram að þróun þess til dauðadags.
Fortran
Fortran (áður FORTRAN, dregið af Formula Translation) er forritunarmál sem er talið henta einkum vel fyrir tölfræðilega og vísindalega útreikninga. Forritunarmálið var fyrst gefið út árið 1957 af IBM og nýtur enn vinsælda fyrir forrit sem keyra á í ofurtölvum. Það varð einnig grundvöllur ýmissa annarra forritunarmála, svo sem BASIC er byggði á FORTRAN II.
Svalþúfa
thumb|Svalþúfa og Lóndrangar Svalþúfa er stór móbergshöfði skammt austan Lóndranga undir Jökli. Framhluti höfðans ber nafnið Þúfubjarg og er það mikið fuglabjarg. Þó svo Svalþúfa sé að jafnaði vel grasi vaxin, þá má ekki slá það, þar sem höfðinn er talinn vera í eigu álfa.
Sagan hermir að kölski og Kolbeinn Grímsson hafi háð kvæðaeinvígi á bjargbrúninni og Kolbein sigrað með því að finna nýjan bragarhátt sem við hann er kenndur.
17
Árið 17 (XVII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á föstudegi.
Dáin
10er
Bangsímon
thumb|right|Tuskudýr Christophers Robins Milne, sonar A.A. Milne, sem urðu fyrirmyndir að helstu persónum í sögunum um Bangsímon. Bangsímon er annar frá hægri. thumb|Bangsímon - White River, Ontario Bangsimon (enska: Winnie-the-Pooh) er aðalpersóna í barnabókaröð eftir breska rithöfundinn A.A. Milne. Tvær bækur um hann komu út árin 1926 og 1928, báðar myndskreyttar af E. H. Shepard.
Frá 1977 hefur The Walt Disney Company framleitt röð vinsælla teiknimynda um Bangsímon.
Hafdís Huld Þrastardóttir
thumb|Hafdís árið 2007. Hafdís Huld Þrastardóttir (f. 22. maí 1979), þekktust sem Hafdís Huld, er íslensk söng- og leikkona og fyrrum meðlimur Gus Gus. Hún lauk tónskáldanámi í Englandi 2006. Fyrir plötuna Dirty paper cup hlaut hún Íslensku tónlistarverðlaunin 2006.
Auk þess hefur Hafdís Huld samið og sungið með ýmsum erlendum listamönnum.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1958
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1958 voru sveitarstjórnarkosningar haldnar árið 1958.
Akranes
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akranesi fóru fram 25. janúar 1958. Í framboði voru annars vegar sameiginlegur listi Alþýðuflokks, Framsóknarflokks og kommúnista sem nefndi sig Frjálslynda kjósendur og hins vegar listi Sjálfstæðisflokksins. Sameiginlegi listinn fór með sigur af hólmi og hélt meirihluta sínum.
Akureyri
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akureyri fóru fram 26. janúar.
Hrísey
Þessar hreppsnefndarkosningar í Hrísey fóru fram 26. janúar. Kosning var óhlutbundin.
Seltjarnarnes
Hreppsnefndarkosningar á Seltjarnarnesi hefðu átt að fara fram 25. janúar 1958 en aðeins einn listi kom fram, skipaður frambjóðendum úr flestum flokkum, og var því sjálfkjörið.
Tengt efni
Kosningasaga
Tony Popovic
Tony Popovic (fæddur 4. júlí 1973) er ástralskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 58 leiki og skoraði 8 mörk með landsliðinu.
Bologna
thumb|right|Péturstorg í Bologna Bologna er borg í héraðinu Emilía-Rómanja á Ítalíu. Hún er höfuðstaður héraðsins með 384.202 íbúa ( 2013). Svæðið þar sem borgin stendur hefur verið byggt mönnum að minnsta kosti frá 9. öld f.Kr. (Villanovamenningin). Svæðið varð hluti af yfirráðasvæði Galla á Norður-Ítalíu þar til Rómverjar ráku þá burt 196 f.Kr.. Það voru síðan Rómverjar sem stofnuðu borgina Bononia árið 189 f.Kr.. Þessi ævaforna borg er einkum fræg sem háskólaborg og Bolognaháskóli (stofnaður 1088) er almennt talinn elsti háskóli heims. Eitt af kennileitum borgarinnar eru skökku turnarnir tveir Torre Asinelli (97 m) og Torre della Garisenda (upphaflega 60 m en nú 48 m) sem reistir voru á 13. öld. Mun fleiri slíkir turnar prýddu borgina á sínum tíma.
Borgin er kölluð rauða borgin (la cittá rossa)
Hrafn Bótólfsson
Hrafn Bótólfsson (d. 17. nóvember 1390) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Hann bjó í Lönguhlíð ytri í Hörgárdal og lést er skriða féll á bæinn. Langahlíð ytri heitir nú Skriða.
Hrafn var sonur Bótólfs Andréssonar hirðstjóra, sem var norskur að kyni, og Steinunnar Hrafnsdóttur konu hans, en hún var dóttir Glaumbæjar-Hrafns Jónssonar, sonarsonar Hrafns Oddssonar. Hann kom til landsins 1381 og hafði verið veitt lögsögumannsembættið norðan og vestan af Ólafi konungi, eða dróttseta hans, því konungurinn var barn að aldri. Samkvæmt því sem segir í annálum var róstusamt í landinu um þær mundir og Flateyjarannáll segir „efldust flokkar og friðleysi“.
Hrafn bjó í Lönguhlíð í Hörgárdal (þar sem Önundur Þorkelsson bjó á 12. öld og var brenndur inni af Guðmundi dýra). Kona Hrafns var Ingibjörg, dóttir Þorsteins Eyjólfssonar hirðstjóra og lögmanns á Urðum. Seint um haustið 1390 (sumar heimildir segja þó 1389) voru geysilegar rigningar og skriðuföll norðanlands. Fimmtudagskvöldið 17. nóvember gerðist það í Lönguhlíð að jörðin sprakk í sundur, vatn kom upp í stofunni og bærinn og kirkjan grófust í aur. Hjónin fórust bæði í skriðunni ásamt tveimur börnum sínum. Lík húsfreyjunnar fannst daginn eftir en lík Hrafns ekki fyrr en ári seinna og var það þá flutt að Hólum í Hjaltadal og þar var Hrafn grafinn hjá Smið Andréssyni frænda sínum.
Steinunn dóttir þeirra hjónanna var gift og farin að heiman þegar skriðan féll. Árið 1406 var Steinunn stödd í Noregi ásamt seinni manni sínum, Þorgrími Sölvasyni. Þau tóku sér far til Íslands með skipi ásamt fleiri Íslendingum. Skipið hraktist til Grænlands og þar voru þau föst í fjögur ár. Þar tókst Kolgrími nokkrum að komast yfir Steinunni með göldrum og var hann brenndur á báli en Steinunn náði sér ekki aftur eftir þessa lífsreynslu og dó á Grænlandi.
Kokteill
Kokteill (kokkteill eða hanastél) er vínblanda, þ.e. blandaður drykkur þar sem uppistaðan er sterkt áfengi af hinum ýmsu gerðum. Kokteilar eru oft skreyttir og skrautið oft viðbit með drykknum, s.s. ólífur eða límónusneið. Orðið kokteill er stundum einnig haft um kokteilboð í óformlegu máli.
Íslenskun á orðinu kokteill
Það hefur lengi verið reynt að finna orð til að hafa um það sem á ensku er nefnt cocktail. Menn hafa jafnvel reynt að stinga upp á hljóðlíkingu: kokdillir. Það er þó meira notað í hálfkæringi en alvöru. Milska var nýyrði sem menn fundu upp á um 1960. Milska er gamalt orð og haft um drykkjablöndu (mjöð og öl), og var því cocktail shaker nefndur milskuhristir um þær mundir, t.d. í bókinni: Könnun geimsins. Íslenska orðið hanastél, sem er bein þýðing á yfirborði enska orðsins, hefur mest verið notuð, en einnig kokteill og kokkteill.
Veitur
Veitur getur átt við:
Lappland (Svíþjóð)
Lappland er nyrsta hérað Svíþjóðar. Það er nær 110.000 ferkílómetrar og eru íbúar um 91.000 (2017). Námuvinnsla, timburvinnsla og vatnsorka eru mikilvægar atvinnugreinar. Stærstu þéttbýlisstaðirnir eru Kiruna og Gällivare.
Gagnályktun
Gagnályktun er rökfræðileg ályktun sem felst í því að eftir atvikum megi einnig túlka staðhæfingu á þann veg að annað eigi við um önnur tilvik en þau sem staðhæfingin sjálf nær yfir. Dæmi um slíkt er að gagnálykta megi út frá fortakslausu skilyrði um tiltekinn lágmarksaldur til að afla sér ökuskírteinis að yngri einstaklingum sé óheimilt að afla sér þeirra.
Í lögfræði felur gagnályktun í sér að ályktað er að önnur regla eigi við um málsatvik en sú sem er til skoðunar.