cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kassel
Siðaskipti
thumb|Kassel um árið 1600. Borgin er beggja megin við ána Fulda. Mannvirkið til vinstri er klaustrið. 1527 tók borgin siðaskipti, enda var landgreifinn Filippus einn mestur forvígismanna þeirra. Þetta varð til þess að klaustrið var lagt niður og kaþólsku kirkjurnar urðu lúterskar. Filippus gekk í herbandalag með siðaskiptamönnum (Schmalkaldischer Bund) um miðja 16. öld og varð Kassel að einu mesta vígi þeirra manna. Herinn beið hins vegar mikinn ósigur gegn keisarahernum, sem hertók Kassel 1547. Filippusi var varpað í dýflissu þar sem hann þurfti að dúsa í fimm ár. 1567 dó Filippus. Þá var Hessen splittað upp í nokkur greifadæmi. Við það myndaðist landgreifadæmið Hessen-Kassel með Kassel að höfuðborg. Landgreifinn Vilhjálmur IV hafði mikinn áhuga á stjörnufræði. Hann lét reisa sér stjörnuathugunarstöð, en hún er fyrsta stjörnustöð Evrópu eftir siðaskiptin. 1685 tók landgreifinn Karl við 1.700 húgenottum sem flúið höfðu trúarofsóknir í Frakklandi.
Hinrik Hansen
Sjávarflóðið
Íbúum í torfbænum tókst að rjúfa gat á þekjuna og komast út en ein kona drukknaði; hún var 79 ára og mjög lasburða. Af bænum var ekki annað eftir um morguninn en grjóthrúga.
Kassel
Napoleonstíminn og iðnbylting
thumb|[[Jérôme Bonaparte ríkti sem konungur í Kassel]] 1807 réðust Frakkar inn í Hessen og leystu furstadæmið Hessen-Kassel upp. Frakkar stofnuðu konungsríkið Vestfalíu og varð Kassel höfuðborg þess. Napoleon gerði bróður sinn, Jérôme, að konungi í hinu nýstofnaða ríki. Það stóð þó stutt. Eftir ófarir Napoleons í Rússlandi 1813 voru Frakkar hraktir úr héraðinu og furstadæmið var endurreist. Á þessum tíma voru Grimmsbræðurnir í borginni og mynduðu nokkurs konar bókmenntafélag með þekktum skáldum og rithöfundum. Í iðnskólanum störfuðu nokkrir nafntogaðir vísindamenn, þar á meðal efnafræðingurinn Robert Bunsen sem fann upp gasgrímuna. 1848 fékk borgin járnbrautartengingu. 1850 urðu nokkur innanlandsátök í Rínarsambandinu, sem endaði með því að herir frá Bæjaralandi og Austurríki hertóku Kassel til skamms tíma. 1866 átti sér stað þýska stríðið. Prússar og Austurríkismenn áttust við og gekk Hessen-Kassel til liðs við Austurríki. En Prússar sigruðu og ákvað Bismarck kanslari að innlima Hessen-Kassel í Prússland. Þetta var endalok Kassels sem höfuðborg. 1870-71 sigruðu Prússar í stríði við Frakka og varð Prússland í kjölfarið að keisararíki. Þeir handtóku Frakkakeisarann Napoleon III eftir orrustuna við Sedan og fluttu hann til Kassel. Þar þurfti hann að dúsa í stofufangelsi í heilt ár, reyndar í sama kastala og föðurbróðir hans, Jérôme Bonaparte, ríkti sem konungur til skamms tíma. Hann var látin laus eftir keisarakrýningu Vilhjálms I Þýskalandskeisara og fór í útlegð til Bretlands.
Hinrik Hansen
Sjávarflóðið
Byggð á Básendum lagðist niður fyrir fullt og allt og Hinrik flutti með fjölskyldu sína til Keflavíkur. Hann bjó þar þegar manntalið 1801 var tekið en dó ári síðar.
Kassel
Nýrri tímar
Nóttina 23. október 1943 varð Kassel fyrir gríðarlegum loftárásum Breta. 80% borgarinnar eyðilagðist og 10 þús manns biðu bana. Nær öll miðborgin brann niður. 4. apríl 1945 gáfust nasistar í borginni upp og hertóku þá bandarískir hermenn borgina, sem eftir stríð varð hluti af hernámssvæði þeirra. 1949 sótti Kassel um þann heiður að verða höfuðborg nýs Þýskalands. Þrjár aðrar borgir sóttu einnig um þann heiður: Frankfurt am Main, Stuttgart og Bonn. Bonn varð fyrir valinu en hún fékk 200 atkvæði þingmanna en Kassel 176. Fyrir vikið var ákveðið að Kassel fengi atvinnudómstólinn og félagsmáladómstólinn. Hið fyrrnefnda var þó flutt til Erfurt árið 1999. 1970 hittust Willy Brandt kanslari og Willi Stoph fulltrúi Austur-Þýskalands í Kassel til að ræða um sjálfstæði landanna. 1971 var háskólinn Universität Kassel stofnaður.
Hinrik Hansen
Sjávarflóðið
Kona Hinriks (g. 1. nóvember 1774) var Sigríður Sigurðardóttir (1761 - 1813) frá Götuhúsum í Reykjavík. Börn þeirra voru Hans Símon Hansen (1779), Pétur Hansen (1785), líklega beykir í Ullarstofunni í Reykjavík 1816, Símon Hansen (1789 - 1847), María Elísabet Hansen (1791) og Friðrik Hansen (1794 - 1836). Fjölskyldan flutti til Reykjavíkur eftir lát Hinriks og voru bræðurnir jafnan kallaðir Básendabræður.
Kassel
Viðburðir
thumb|Síldin er einkennismerki hátíðarinnar Zissel
Vinabæir
Dresden viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Lana Del Rey
Elizabeth Woolridge Grant (f. 21. júní 1985), betur þekkt undir nafninu Lana Del Rey, er bandarísk söngkona og lagahöfundur. Hún ólst upp í upphéruðum New York og flutti til New York-borgar árið 2005 til að sækjast eftir feril í tónlist. Árið 2011 hlaut lagið hennar „Video Games“ mikilla vinsælda og skrifaði hún undir hjá Polydor og Interscope stuttu eftir. Árið 2012 var platan Born to Die gefin út sem á má finna „Summertime Sadness“.
Nábrók
thumb|Nábrókarstafur Nábrók eru nærbuxur gerðar úr húð látins manns. Nábrók var talin geta fært eigandanum endalausan auð.
Gerð nábrókar
Til að næla sér í Nábrók þá skal semja við lifandi aðila til að fá leyfi til þess að nota skinnið af honum dauðum. Þegar svo er að komið, skal fara að næturþeli í kirkjugarðinn og grafa hinn dauða upp. Flá síðan af honum skinnið, allt ofan frá mitti og niður úr í gegn, og lát það verða að smokk. Varast skal að gat komi á brókina. Klæddu þig svo í brókina og verður hún þá óðar holdgróin.
Búnaðarbálkur
Búnaðarbálkur (Latína Georgica) er kvæði í fjórum bókum eftir rómverska skáldið Virgil, sem samið var á árunum 37-29 f.Kr. Að forminu til er kvæðið fræðslukvæði um sveitalífið og sækir að því leyti innblástur til Hesíódosar, Aratosar, Níkandrosar, Lucretiusar og fleiri skálda.
Nábrók
Gerð nábrókar
Áður en brókin kemur að notum, verður að stela pening af bláfátækri ekkju, á milli pistils og guðspjalls, á einhverri hinna þriggja stórhátíða ársins og láta hann í pung nábrókarinnar ásamt stafnum. Eftir það munu brækurnar draga að sér fé af lifandi mönnum, svo aldrei verður pungurinn tómur. Varast verður þó að taka þaðan peninginn þjófstolna.
Listi yfir byltingar
Þetta er listi yfir byltingar sem hafa átt sér stað í gegnum söguna, flokkaðar eftir ári. Listinn er ekki tæmandi.
Beinir (tölvufræði)
thumb|250px|Dæmigerður ADSL-beinir eins og er notaður í heimilum
Beinir (e. router) er tæki sem er notað á tölvuneti til að áframsenda pakka til annarra tækja. Þessi aðferð myndar tenginet (e. internetwork), því beinirinn er tengdur tveimur eða fleiri gagnalínum á mismunandi netum. Þegar pakki kemur inn á einni línanna les beinirinn gögnin í pakkanum til að finna út hvert pakkinn á að vera áframsendur. Þá er hann sendur áfram til næsta tölvunetsins samkvæmt beiningartöflu (e. routing table) eða beiningarstefnu (e. routing policy) beinisins. Beinar beina allri umferðinni á Internetinu. Gagnapakki er sendur áfram frá einum beini til annars þangað til hann kemur að áfangastaðnum sínum.
Algengastir eru beinar sem eru notaðir í heimilum sem flytja gögn eins og vefsíður, tölvupósta, skilaboð og myndbönd á milli heimatölvanna og Internetsins. Dæmi um slíkan beini er ADSL-beinir sem tengist Internetinu í gegnum nettengingarveitu. Flóknari beinar, eins og þeir sem eru notaðir í stóru fyrirtæki, tengja innri net fyrirtækisins við kraftmikla svokallaða kjarnabeina (e. core routers), sem áframsenda gögn á háum hraða.
Oftast eru beinar vélbúnaðartæki en beinar byggðir á hugbúnaði eru síalgengari í dag.
Búnaðarbálkur
Alls er kvæðið 2188 ljóðlínur undir sexliðahætti. Fyrstu tvær bækurnar fjalla einkum um akuryrkju, þriðja bók um nautgriparækt og annan búfénað og fjórða bók um býflugnabúskap. Fræðimenn eru ekki á einu máli um túlkun kvæðisins en flestir eru sammála um að kvæðið fjalli að verulegu leyti um mannlegt samfélag, ekki síst sá hluti fjórðu bókar sem lýsir samfélagi býflugnanna. Í kvæðinu eru nokkrar tilvísanir til Octavíanusar Ágústusar en kvæðið er tileinkað Maecenasi, vini Ágústusar og stuðningsmanni Virgils. Virgill og Maecenas eru sagðir hafa lesið kvæðið fyrir Ágústus er hann lá veikur sumarið 29 f.Kr.
„Tíminn flýgur“ (latína: „tempus fugit“) kemur fyrst fyrir í 284. erindi þriðju bókar Búnaðarbálks, en orðrétt stóð þar: Sed fugit interea fugit irreparabile tempus, sem mætti þýða sem „en hann flýr á meðan, óbætanlegur tíminn flýr“.
Júlíana Hollandsdrottning
Júlíana (30. apríl 1909 – 20. mars 2004) var drottning Hollands frá 1948 þar til hún sagði af sér árið 1980. Hún var einkabarn Vilhelmínu drottningar og Hinriks prins. Frá fæðingu var hún ríkisarfi að hollensku krúnunni. Hún hlaut einkamenntun og giftist árið 1937 Bernharði af Lippe Biesterfeld. Þau eignuðust fjórar dætur: Beatrix, Írenu, Margréti og Kristínu.
Júlíana ríkti í tæp 32 ár. Á valdatíð hennar voru hollensku Austur-Indíur (nú Indónesía og Súrinam) afnýlenduvæddar og hlutu sjálfstæði frá hollenska konungsríkinu. Þegar hún lést, þá 94 ára að aldri, var hún elsti fyrrum einvaldur í heimi.
Æviágrip
Júlíana var tvisvar ríkisstjóri fyrir hönd Vilhelmínu drottningar áður en hún var sjálf krýnd drottning þann 6. september árið 1948 í nýkirkju Amsterdam, tveimur dögum eftir afsögn móður sinnar. Næsta ár skrifaði Júlíana undir viðurkenningu sem færði fullveldi hollensku Austur-Indía (nú Indónesíu) í hendur lýðveldisstjórnar í Batavíu (nú Jakarta).
Valdataka Júlíönu breytti mjög ímynd krúnunnar í Hollandi: Fólk fór að tala um „einveldi á reiðhjóli“, alþýðlegt viðhorf til krúnunnar sem var Hollendingum mjög að skapi. Júlíana var lítið fyrir hefðir og glysgjarnar athafnir og var jafnan mjög látlaus og einföld í háttum. Hún kunni þó að sýna á sér virðuleika og háttvísi eins og drottningu sæmdi þegar aðstæðurnar kröfðust þess. Júlíana var mjög vinsæl, sérstaklega þegar hún stóð með íbúum Hollands eftir flóðbylgju sem skall á ströndum landsins árið 1953. Hún flutti síðar ræðu við Bandaríkjaþing í Washington þar sem hún fordæmdi kalda stríðið.
Erfiðleikar Júlíönu
Írena prinsessa giftist árið 1964 Charles-Hugues af Bourbon-Parma, einum Búrbónanna sem gerðu tilkall til spænsku krúnunnar. Ráðahagurinn var umdeildur, sér í lagi þar sem Írena snerist til kaþólskrar trúar til þess að geta gifst.
Í Lockheed-málinu svokallaða árið 1975 var Bernharður sakaður um að þiggja mútur frá flugvélafyrirtækinu Lockheed og forsætisráðherrann Joop den Uyl skipaði rannsóknardómstól til þess að kanna mál hans. Júlíana hótaði að segja af sér nema að eiginmanni hennar yrði hlíft við lögsókn, sem ríkisstjórnin féllst á að gera með því skilyrði að Bernharður léti af ýmsum opinberum skyldum sem drottningarmaður og klæddist ekki einkennisbúningi sínum úr hernum framar. Í viðurkenningu sem birt var eftir dauða Bernharðs staðfesti hann að hann hefði átt hlut að máli í Lockheed-málinu og að hann hefði eignast tvær dætur í lausaleik. Hugsanlega leiddi hneykslið til ákvörðunar Júlíönu um að segja af sér. Þann 30. apríl 1980, á 71. afmælisdegi sínum, sagði Júlíana af sér og leyfði dóttur sinni, Beatrix að gerast drottning Hollands. Gamla drottningin bar þaðan af titilinn „hennar konunglega hátign Júlíana prinsessa af Hollandi“. Hún settist síðan í helgan stein ásamt Bernharði í Soestdijk-höll.
Ævilok
Frá árinu 2000 birtist Júlíana sjaldnar opinberlega. Hún lést í svefni sínum í Soestdijk-höll þann 20. mars árið 2004, sjötíu árum upp á dag eftir að amma hennar, Emma af Waldeck-Pyrmont, lést. Útför hennar var haldin í Delft við grafhýsi Óraníuættarinnar. Eiginmaður hennar lést tæpu ári síðar, þann 1. desember 2004.
Þyngdarafl
thumb|right|Mynd sem lýsir hröðun bolta í frjálsu falli. Þyngdarkraftur, aðdráttarafl eða aðdráttarkraftur er náttúrumyndun sem lýsir því þegar massaeiningar dragast hver að annarri. Jóhannes Kepler gaf fyrstur óbeina, stærðfræðilega lýsingu á þyngdarkrafti, en Newton setti fram eðlisfræðilega kenningu um það, þyngdarlögmálið. Einstein sýndi með afstæðiskenningunni tengsl þyngdarkrafts og tímarúms.
Þyngdarkraftur heldur reikistjörnum á sporbaugum kringum sólina og tunglin í kringum reikistjörnurnar. Þyngdarkraftur tunglsins veldur sjávarföllum á jörðu.
Þyngdarkraftur jarðar
Þyngdarhröðun jarðar er táknuð með g en hún gefur hraðaaukningu (hröðun) hlutar í frjálsu falli vegna þyngdarkrafts jarðar og er um 10 m/s á hverri sekúndu. Þyngdarhröðunin er breytileg eftir hnattstöðu, yfirleitt á bilinu 9,79 til 9,82 m/s² og að meðaltali 9,80665 m/s². Á Íslandi er þyngdarhröðunin nálægt 9,82 m/s².
Dacrydium lycopodioides
Dacrydium lycopodioides er sígrænt tré (að 25m hátt) frá Nýju-Kaledóníu.
Samningur um að dreifa ekki kjarnavopnum
[[Mynd:NPT parties.svg|thumb|350px|Aðild að samningnum um að dreifa ekki kjarnaorkuvopnum
{{legend|#5050ff|Viðurkennd kjarnorkuríki sem hafa staðfest samninginn}} {{legend|#00aa00|Önnur ríki sem hafa staðfest samninginn}} {{legend|orange|Aðild afturkölluð (Norður-Kórea)}} {{legend|#eeee00|Óviðurkennt ríki sem hlítir samningnum (Taívan)}}
{{legend|#000080|Viðurkennd kjarnorkuríki sem hafa skrifað undir samninginn}} {{legend|#008000|Önnur ríki sem hafa skrifað undir samninginn}} {{legend|#ff1111|Ríki sem hafa ekki aðild að samningnum (Indland, Ísrael, Pakistan, Suður-Súdan)}}
]]
Samningur um að dreifa ekki kjarnavopnum er alþjóðlegur samningur um að aftra dreifingu kjarnorkuvopna og vopnatækni og að stuðla að notkun kjarnorku á friðsælan hátt. Endanlegt markmið samningsins er almenn afvopnun.
Opið var fyrir undirskriftir árið 1968 en samningurinn tók gildi árið 1970. Í samræmi við fyrirmæli samningsins funduðu aðildarlönd 25 árum eftir gildistöku árið 1995 og féllust á að framlengja samninginn um ótakmarkaðan tíma. Fleiri lönd hafa aðild að þessum samningi en öllum öðrum afvopnunarsamningum sem skrifaðir hafa verið undir. Frá og með ágúst 2016 hafði 191 land hlítt samningnum. Norður-Kórea lýsti yfir aðild að samningnum árið 1985 en hefur aldrei hlítt honum og afturkallaði aðild sína árið 2003. Fjögur aðildarlönd Sameinuðu þjóðanna hafa aldrei samþykkt samninginn en talið er að þrjú þeirra, nefnilega Indland, Íran og Ísrael, eiga kjarnorkuvopn. Auk þess hefur Suður-Súdan sem varð sjálfstætt ríki 2011 aldrei skrifað undir samninginn.
Í samningnum eru kjarnorkuríki skilgreind sem þau lönd sem smíðuðu og prófuðu kjarnorkuvopn fyrir 1. janúar 1967: Bandaríkin, Bretland, Frakkland, Kína og Rússland. Auk þess eiga fjögur lönd til viðbótar kjarnorkuvopn: Indland, Norður-Kórea og Pakistan sem hafa öll prófað kjarnorkuvopn opinberlega, og Ísrael sem hefur aldrei staðfest eignarhald kjarnorkuvopna.
Íþróttahúsið Digranes
Íþróttahúsið Digranes er íþróttahús í Kópavogi og heimavöllur HK. Húsið var tekið í notkun árið 1984.
Kastilía-León
Kastilía-León (spænska: Castilla y León) er sjálfstjórnarsvæði á Spáni. Það skiptist í héruðin: Ávila-hérað, Burgos-hérað, León-hérað, Palencia-hérað, Salamanca-hérað, Segovia-hérað, Soria-hérað, Valladolid-hérað og Zamora-hérað.
Félag eldri borgara Skeiða og Gnúpverjahreppi
Félag eldri borgara Skeiða og Gnúpverjahreppi er innan Landssambands eldri borgara
Algebruleg tala
Algebruleg tala er hver sú tvinntala (þar undir falla náttúrulegar tölur, heilar tölur, ræðar tölur og rauntölur), sem getur verið núllstöð í margliðufalli með heiltölustuðlum. Tölur, sem ekki eru núllstöðvar í neinu slíku falli kallast torræðar (e. transcendental). Dæmi um algebrulegar tölur eru, og allar tölur á forminu p+iq, þar sem p og q eru ræðar tölur og i er \sqrt{-1}. Tvinntölurnar p+iq og p-iq eru lausnir annars stigs jafna á forminu x2 - (2p)x + (p2+q2) = 0. Dæmi um torræðar tölur eru pí og e, því að engar margliður með heiltölustuðlum hafa þær sem núllstöð.
Galdrastafir
Heimildir
http://galdrasyning.is/
Fjórfrelsi
Fjórfrelsi er hugtak sem vísar til frelsis til flutninga 1) fólks, 2) varnings, 3) þjónustu og 4) fjármagns innan Evrópska efnahagssvæðisins (EES), innri markaðar Evrópusambandsins (ESB) og Íslands, Liechtenstein og Noregs fyrir ríkisborgara Evrópu eða þessara ríkja. Með fjórfrelsinu geta framleiðsluþættir ferðast um tiltölulega hindrunarlaust innan þessa svæðis og samkvæmt kenningunni um hlutfallslega yfirburði myndi slík opin samkeppni leiða til aukinnar stærðarhagkvæmni, sérhæfingar og hagnýtingar.
Landssamband framsóknarkvenna
Fimmta bindið í ritröðinni „Sókn og sigrar“ sem fjallar um sögu Framsóknarflokksins kom út árið 2006. Bindið fjallar um fyrstu 25 árin í sögu LFK.
Sveinsstaðahreppur
thumb|right|Kort sem sýnir hreppinn fyrir sameininguna 2005. Sveinsstaðahreppur var hreppur í Austur-Húnavatnssýslu fram til ársloka 2005. Hreppurinn var kenndur við Sveinsstaði í utanverðum Vatnsdal. Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 92.
Neanderdalsmaður
Neanderdalsmaður (fræðiheiti: Homo neanderthalensis) er útdauð tegund af ættkvíslinni homo sem þekkt er af sýnishornum frá pleistósentímabilinu í Evrópu og Asíu. Neanderdalsmenn eru ýmist flokkaðir sem undirtegund manna (Homo sapiens neanderthalensis) eða sem aðskilin tegund (Homo neanderthalensis).
Sveinsstaðahreppur
20. nóvember 2004 samþykktu íbúar sveitarfélagsins sameiningu við Bólstaðarhlíðarhrepp, Svínavatnshrepps og Torfalækjarhrepp og gekk hún í gildi 1. janúar 2006. Nýja sveitarfélagið hlaut nafnið Húnavatnshreppur í fyrstu kosningunum í sameinuðu sveitarfélagi 10. desember 2005.
Neanderdalsmaður
Tegundin heitir eftir Neanderdal 12 km austan við Düsseldorf í Þýskalandi vegna þess að ensk-írski jarðfræðingurinn William King stakk upp á því fyrstur manna 1864 að beinaleifar sem þar höfðu fundist 1856 væru ekki bein nútímamanna heldur af annarri tegund.
Uppruni
Neanderdalsmenn eru taldir hafa þróast út frá heidelbergmanninum (Homo heidelbergensis) sem kom til Evrópu mun fyrr. Þeir eru taldir hafa komið fram fyrir um 200.000 árum og dáið út fyrir 28.000 árum. Mest af leifum þeirra hafa fundist víða í Evrópu en einnig allt austur til Írans og norður til Síberíu.
Telja má víst að neanderdalsmenn hafi verið komnir fram sem aðgreindur stofn fyrir 150.000 - 200.000 árum. Fundist hafa beinaleifar hundruða einstaklinga af kyni neanderdalsmanna. Athuganir á beinaleifum hafa leitt í ljós að beinabygging neanderdalsmanna hefur verið áþekk og hjá nútímamönnum sem hafa aðlagast köldu veðurfari. Höfuðkúpan var hins vegar frábrugðin höfuðkúpum nútímamanna. Sumir telja útlit þeirra hafi verið sérstök aðlögun að köldu og þurru loftslagi.
Útlit
Neanderdalsmenn voru mjög líkir nútímamönnum. Þeir voru þó mun lægri, riðvaxnari, stórskornari og þéttvaxnari en nútímamenn almennt. Mælingar á tíu karl- og fimm kvenbeinagrindum sýndu meðalhæð karla um 1,68 m. og kvenna um 1,59 m.
Þeir voru með framsveigð lærbein og lítið sem ekkert mitti. Þeir voru rétthentir, hægri handleggurinn var mun vöðvastæltari.
Þeir höfðu afturhallandi enni, þykka brúnahnykla og ofan við augntóttir voru áberandi beinabrýr. Ennið var lágt, haka innfallin og beinhnykill var á hnakka. Kinnbein voru aftursveigð og nasaholurnar stórar og breiðar. Þessi andlitseinkenni hafa ef til vill verið aðlögun að köldu og þurru loftslagi.
Heilarými neanderdalsmanna var að meðaltali stærra en hjá nútímamönnum.
Neanderdalsmenn voru ef til vill fyrstir manna til að ganga í fötum allt árið til að verjast kulda. Skinn voru notuð til fata og verkuð þannig að þau voru strengd á grind og öll fita og sinar skafnar af. Til þess voru notuð tæki úr tinnu. Þegar búið var að súta skinnin voru föt saumuð úr þeim.
Lífshættir
Ýmsar minjar hafa fundist sem gefa innsýn í líf neanderdalsmanna. Til dæmis vopn, verkfæri og leifar fornra eldstæða. Verkfærin sýna að neanderdalsmenn voru mjög færir á sviði verkfæra- og vopnagerðar. Eldstæðin sýna að þeir hafi notað eld til að hita mat og halda á sér hita.
João Zilhão, prófessor við háskólann í Lissabon, sagði að Neanderdalsmenn hefðu hæfileika til að nota tákn og hugsa óhlutbundið út frá hellum á Spáni.
Ljóst er að menning neanderdalsmanna hefur verið allþróuð og margbrotin. Tinnusteinssköfur og sílar gefa til kynna að þeir hafi stundað skinnaverkun, og hafa þeir meðal annars notað skinnin í tjöld og klæði. Talið er að neanderdalsmenn hafi lifað í hópum, 30 til 50 í hóp, og að þeir haft fasta búsetu í til dæmis hellum eða þá að þeir hafi verið mikið á faraldsfæti og búið ýmist í tjöldum eða hellumi.
Neanderdalsmenn kunnu vel að nýta sér þær bjargir sem frerasléttur við rætur jökulskjaldarins mikla höfðu upp á að bjóða en þar reikuðu um hjarðir stórvaxinna dýra sem aðlagast höfðu helkulda þessa tímabils. Um þetta vitna veiðitól þeirra og áhöld og beinaleifar veiðibráðar við aðsetursstaði þeirra.
Neanderdalsmenn hafa haft mikla samkennd og virðast hafa hugsað um hina veiku og öldruðu. „Chapelle-aux-saint-maðurinn“ er gott dæmi um það. Hann var tannlaus með brotinn kjálka sem náði að gróa. Útaf þessu gat hann ekki tuggið. En hann hefði hins vegar ekki getað lifað svona lengi eins og að hann lifði svo að hann hlýtur að hafa fengið hjálp. Maturinn hefur semsagt verið tugginn fyrir hann.
Greftrunarsiðir þeirra benda til trúar á annað líf. Oft voru munir, skartgripir eða nytjahlutir, meðal annars úr tinnu, lagðir í grafirnar. Sumar beinaleifar neanderdalsmanna eru af einstaklingum sem hafa átt við alvarlega fötlun að stríða, og fundist hafa menjar um áverka sem hafa gróið. Þá hafa fundist beinaleifar af gamalmennum. Þetta sýnir að annast hefur verið um sjúka og vanburða einstaklinga.
Útrýming
Því hefur löngum verið haldið fram að nútímamenn (Homo sapiens sapiens) hafi útrýmt neanderdalsmönnum þegar hinir fyrrnefndu birtust í Evrópu fyrir 40.000 árum. Þetta þarf þó ekki að hafa gerst þannig að nútímamenn hafi farið með hernaði á hendur neanderdalsmönnum, heldur hafa þeir ef til vill þrengt að þeim, til dæmis með því að leggja undir sig vetrardvalarsvæði þeirra í syðri hluta álfunnar og mynda þar þéttari og varanlegri byggð en neanderdalsmenn gerðu.
Einnig kom krómagnonmaðurinn til Evrópu fyrir 40-45 þúsund árum og var á sömu svæðum og neanderdalsmaðurinn. Þeir voru of fámennir til að geta útrýmt neanderdalsmanninum, en þeir hafa getað stuðlað að útrýmingu þeirra.
Þegar byrjaði að kólna fyrir um 40 þúsund árum fóru jöklar stækkandi og því neyddust neanderdalsmenn til að hörfa undan þeim suður á bóginn. Þar tók við gjörólíkt landslag sem hentaði illa veiðitækni þeirra og búsiðum. Sumir telja þetta hafa valdið því að þeir dóu út.
Einnig eru til margar kenningar um að sjúkdómar hafi náð að þurrka út neanderdalsmennina, og bent hefur verið á þann möguleika að nútímamaðurinn hafi komið með sjúkdóma með sér frá Afríku sem neanderdalsmenn höfðu ekki kynnst áður og voru ekki ónæmir fyrir. Erfitt er að segja til um hversu líklegt er að þetta hafi verið reyndin en möguleikinn er til staðar.
Miklar deilur eru um það hvort neanderdalsmenn hafi ekki dáið út heldur hreinlega blandast krómagnonmanninum og séu þeir sameiginlegir forfeður Evrópubúa nútímans. Af fornleifafundum að dæma hefur einhver samgangur verið a milli þeirra þar sem á sama tíma og krómagnonmaðurin kemur til sögunnar verður mikil breyting á verkfærum neanderdalsmanna og þykir augljóst að það stafi af menningaráhrifum.
John Nettles
thumb|right|John Nettles árið 2013. John Vivian Drummond Nettles (f. 11. október 1943) er enskur leikari, þekktastur fyrir að leika aðalhlutverkið í lögregluþáttaröðunum Bergerac (1981-1991) og Barnaby ræður gátuna (1995-2011).
Vatnsfjarðarannáll elsti
Vatnsfjarðarannáll elsti er annáll skrifaður af Jóni Arasyni prest í Vatnsfirði. Á fimmta áratug 16. aldar var Skarðsárannáll í Skálholti og voru unnin eintök af honum en um leið bætt við hann og að þessu vann Jón ásamt fleirrum, en þannig að Vatnsfjarðarannáll er að stórum hluta byggður á Skarðsárannál. Annállinn er varðveittur í handritinu Lbs 347 4to með eigin hendi Jóns. Fremst í handritinu er uppskrift afa hans, Magnúsar Jónssonar prúða, á Flateyjarannál en síðan kemur önnur hönd, þó ekki Jóns, á hluta Skarðsárannáls, þ.e. árin 1395-1489, og loks skrift Jóns. Óþekktu höndina eignaði Hannes Þorsteinsson Torfa Jónssyni presti í Gaulverjabæ en Jón Helgason hefur mótmælt því að höndin sé Torfa. Úr þessu hefur ekki verið skorið til hlýtiar og höndin nefnd - N.N.
Félag eldri borgara Hveragerði
Félag eldri borgara Hveragerði er innan Landssambands eldri borgara
Auðkennislykill
thumb|right|Auðkennislykill til að skrá sig inn á vefþjónustu. Auðkennislykill er tæki sem gerir notanda tölvuþjónustu auðveldara fyrir að bera kennsl á sig. Hugtakið á einnig við um hugbúnað sem gegnir sama hlutverki.
Auðkennislyklar eru notaðir til að sanna auðkenni manneskju á rafrænan hátt. Talnaruna ásamt eða í stað lykilorðs er notuð til að sanna að viðskiptavinurinn sé sá sem hann segist vera.
Sumir lyklana innihalda dulkóðaða lykla, eins og stafræna undirskrift, lífsýni eða fingraför á meðan aðrir eru með lítil lyklaborð til að stimpla in PIN númer eða takka sem gefur upp talnarunu.
Metamorphoses
Metamorphoses getur átt við:
Alberto Giacometti
thumb|right|Giacometti á Feneyjatvíæringnum 1962. Alberto Giacometti (10. október 1901 – 11. janúar 1966) var svissneskur myndlistarmaður frá Val Bregaglia í Graubünden. Hann var sonur listmálarans Giovanni Giacometti. Hann er einkum þekktur fyrir höggmyndir sem sýna fígúruna granna og teygða. Hann lærði hjá Antoine Bourdelle í París og fékkst þar við kúbisma og súrrealisma. Bronsmyndin L'Homme au doigt („maðurinn sem bendir“) var árið 2015 seld á uppboði hjá Christie's fyrir yfir 140 milljón dollara sem var metfé fyrir höggmynd á uppboði. Önnur þekkt höggmynd eftir hann er L'Homme qui marche („maðurinn sem gengur“) sem kemur fyrir á svissneska 100 franka seðlinum.
Óræðar tölur
Óræðar tölur eru talnamengi þeirra rauntalna, sem ekki eru ræðar tölur — það er — allar þær tölur sem ekki er hægt að skrifa sem hlutfall tveggja heiltalna. Mengi þetta er táknað með stafnum og er skilgreint með mengjaskilgreiningarhætti á eftirfarandi hátt:
Það má ímynda sér óræða rauntölu sem óendanlega runu tölustafa þannig að enginn hluti rununnar fari á endanum að endurtaka sig. Sem dæmi um rauntölu sem tekur að endurtaka sig er t.d. 0,142857142857142857... (og endurtekur sig svona óendanlega oft). Hún er því ekki óræð, og reyndar er hún ræða talan 1/7.
Dæmi um óræðar tölur eru t.d. π = 3,14159265..., e = 2,71828... og.
Í vel skilgreindum skilningi eru óræðu tölurnar „miklu fleiri“ en ræðu tölurnar. Þær eru mest notaðar í stærðfræðigreiningu. Ræðar tölur eru táknaðar með Q. Óræðu tölurnar skiptast í tvo undirflokka, algebrulegar tölur og torræðar tölur. Algebrulegar kallast þær tölur sem eru lausnir margliðujafna með ræðum stuðlum, en hinar eru „torræðar“. Af dæmunum sem nefnd voru hér að ofan eru π og e „torræðar“, en \sqrt{2} er algebruleg, enda lausn á x^2 - 2 = 0.
Andy Richter
Paul Andrew „Andy“ Richter (f. 1966) er bandarískur gamanleikari.
Takmarkað fall
Takmarkað fall er fall f, sem uppfyllir eftirfarandi skilyrði, fyrir einhverja rauntölu M: fyrir öll x í formengi fallsins f. Ef M = 0 þá er fallið f núllfallið.
Fall er sagt takmarkað að ofan ef til er rauntala M þ.a. f(x) ≤ M, en takmarkað að neðan ef f(x) ≥ M fyrir öll x. Takmarkað fall þarf því bæði að vera takmarkað að ofan og -neðan, en fall sem er það ekki kallast ótakmarkað fall.
Glitklukka
Glitklukka (fræðiheiti: Campanula tridentata) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Ólympíufjöllum N-Ameríku.
Montsoreau
Montsoreau er bær í Mið-Frakklandi. Hún liggur um það bil 250 km fyrir sunnan París. Montsoreau er höfuðstaður sýslunnar Maine-et-Loire, Anjou. Borgin liggur við ána Leiru.
Árið 2015 voru íbúar bæjarins 447 manns.
Köldukvíslarjökull
Köldukvíslarjökull er skriðjökull sem gengur niður úr norðvestanverðum Vatnajökli innan Vatnajökulsþjóðgarðs.
Tungnaárjökull
Tungnaárjökull er skriðjökull sem gengur út af Vatnajökli í vesturátt innan Vatnajökulsþjóðgarðs.
Félag eldri borgara Þorlákshöfn
Félag eldri borgara Þorlákshöfn er innan Landssambands eldri borgara
Danny Jacobs
Daniel Charles "Danny" Jacobs, Jr. (f. 7. júlí 1968) er bandarískur leikari.
Hamas
Hamas, skammstöfun fyrir Harakat al-Muqawamah al-Islamiyyah (Arabíska: Íslamska andspyrnuhreyfingin), eru herská palestínsk múslimasamtök sem starfa aðallega á Heimastjórnarsvæðum Palestínumanna. Nýlega hafa samtökin einnig orðið stjórnmálaflokkur og eru í meirihluta á þingi palestínumanna. Þau voru stofnuð af Ahmed Jassin síðla árs 1987, þá sem klofningshreyfing úr Bræðralagi Múslima, og helga sig stofnun íslamsks ríkis í Palestínu. Ísraelsríki, Bandaríkin, Evrópusambandið og fleiri lönd hafa skilgreint samtökin sem hryðjuverkasamtök. Þrátt fyrir þetta reka samtökin líka ýmsa samfélagsþjónustu svo sem heilsugæslu og skóla.
Guðbjartur Hannesson
Guðbjartur Hannesson (3. júní 1950 á Akranesi - 23. október 2015) var alþingismaður og oddviti Samfylkingarinnar í Norðvesturkjördæmi. Guðbjartur sat á Alþingi á árunum 2007 til 2015 og var forseti Alþingis í nokkra mánuði árið 2009.
Guðbjartur varð ráðherra 2. september 2010 og tók sæti sem heilbrigðis- og félagsmálaráðherra í aðdraganda þess að nýtt velferðarráðuneyti varð til með sameiningu heilbrigðisráðuneytis og félags- og tryggingamálaráðuneytis. Guðbjartur var velferðarráðherra á árunum 2011-2013.
Hann lauk kennaraprófi frá Kennaraháskóla Íslands 1971 og starfaði sem kennari í fjöldamörg ár. Guðbjartur var skólastjóri Grundaskóla á Akranesi 1981-2007, allt þar til hann tók sæti á Alþingi.
Guðbjartur sat í bæjarstjórn Akraness 1986-1998, sat í bæjarráði 1986-1998, sem formaður bæjarráðs 1986-1989 og 1995-1997 og var forseti bæjarstjórnar 1988-1989, 1994-1995 og 1997-1998.
Guðbjartur lést 23. október 2015, 65 ára að aldri, eftir snarpa baráttu við krabbamein.
Hvalfjarðarstrandarhreppur
thumb|Hvalfjarðarstrandarhreppur til 2006 Hvalfjarðarstrandarhreppur (einnig nefndur Strandarhreppur) var hreppur í sunnanverðri Borgarfjarðarsýslu, milli Hvalfjarðar og Skarðsheiðar. Aðalatvinnuvegur var landbúnaður. Fólksfjöldi 1. desember 2005 var 147.
Hinn 1. júní 2006 sameinaðist Hvalfjarðarstrandarhreppur Innri-Akraneshreppi, Leirár- og Melahreppi og Skilmannahreppi undir nafninu Hvalfjarðarsveit.
Wuxi
alt=Horft yfir Wuxi borg í Jiangsu-héraði Kína. Árið 2020 bjuggu í borginni um 7,5 milljónir manna.|hægri|thumb|450x450dp|Horft yfir Wuxi borg í Jiangsu-héraði Kína. Árið 2020 bjuggu í borginni um 7,5 milljónir manna.
alt=Staðsetning Wuxi borgar í Jiangsu héraði í Kína.|thumb|Staðsetning Wuxi í Jiangsu héraði í Kína.
alt=Jichang garðurinn í Liangxi hverfi Wuxi er frægur kínverskur garður. Hann er sagður fyrirmynd Xiequ garðsins í Sumarhöll Pekingborgar og Guo Ran Da Gong í Yuanming Yuan í Peking.|right|thumb|Jichang garðurinn í Liangxi hverfi Wuxi er frægur kínverskur garður byggður á tíma Mingveldisins (1368-1644). Hann er sagður fyrirmynd Xiequ garðsins í Sumarhöll Pekingborgar og Guo Ran Da Gong í Yuanming Yuan í Peking.
Wuxi (kínverska:無錫; rómönskun: Wúxī; (WOO-shee) er stórborg í suðurhluta Jiangsu-héraðs í austurhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Wuxi er staðsett meðfram Miklaskurði á mótum þess farvegs við staðbundnar ár nálægt norðausturhorni Tai-vatns. Í gegnum borgina liggur þétt net skurða og skipgengra vatnaleiða í suðurhluta Jangtse- fljótsins. Borgin er um 135 kílómetra norðvestur af miðborg Sjanghæ, á milli borganna Changzhou og Suzhou.
Wuxi er fræg sögu- og menningarborg Kína og ein helsta ferðamannaborg landsins. Borgin státar af meira en 3.000 ára sögu og djúpstæðum menningararfi. Hún var heimili Wu-menningar í fornöld og hefur ríka sögulega arfleifð. Í henni eru 31 mikilvægir sögustaðir er njóta verndar ríkisins, 11 staðir sem hafa sterka skírskotun til kínversks menningararfs, auk 60 safna og minnisvarða.
Wuxi er ekki aðeins hefðbundin fisk- og hrísgrjónavatnaborg við Jangtse fljót, heldur einnig vagga nútíma kínverskrar þjóðariðnaðar og ein efnahagsmiðstöða Kína, með öflugum fyrirtækjum í viðskiptum, ekki síst sterkum einkafyrirtækjum.
Á kínverskan mælikvarða er Wuxi borg hagsældar. Sterk vísbending um efnahagslega velferð er landsframleiðsla á mann. Þar var Wuxi borg árið 2021 efst allra stórra og meðalstórra kínverskra borga Kína.
Héraðsborgin Wuxi nær yfir 4.627 ferkílómetra lands. Hún hefur lögsögu yfir 5 hverfum og tveimur sýsluborgum. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Wuxi um 7,5 milljónir manna en 4 milljónir í kjarnaborginni.
Saga
alt=Stytta af Taibo, í Taibo hofinu í Xinwu hverfi Wuxi. Taibo stofnaði Wu-ríkið í Wuxi á 11. öld f.Kr.|right|thumb|Stytta af Taibo í Taibo hofinu í Xinwu hverfi. Taibo stofnaði Wu-ríkið í Wuxi á 11. öld f.Kr.
[[Mynd:Nanchan Pagoda Wuxi.jpg|alt=Mahavira salur Nanchan búddistahofsins í suðurhluta Wuxi.
right|thumb|„Magu býður langlífi“ í Wuxi safninu. Magu er gyðja langlífs og verndari kvenna í fornum kínverskum goðsögnum og [[Daoismi|Taoisma. ]]
alt=Kort af Wuxi árið 1881.|right|thumb|Kort af Wuxi árið 1881.
Wuxi státar af meira en 3.000 ára sögu og djúpstæðum menningararfi sem einn af elstu þéttbýlisstöðum við Jangtsefljót. Borgin er ein vagga Wu-menningar í fornöld og hefur ríka sögulega arfleifð. Wu vísar til þess svæðis í Kína sem miðast við Tai-vatn á Jiangnan svæðinu er liggur suður af Jangtse fljóti.
Fornsaga
Í borginni eru 31 mikilvægir sögustaðir er njóta verndar ríkisins, 11 staðir sem hafa sterka skírskotun til kínversks menningararfs og 60 söfn og minnisvarðar.
Á svokölluðu vor- og hausttímabili í sögu Kína (770–476 f.Kr.) bjuggu staðbundnir Baiyue ættbálkar sem nefndir voru „Gou Wu“ á landsvæði þar sem nútímaborgirnar Wuxi og Suzhou liggja. Þessir ættbálkar mynduðu þorp í hæðunum við votlendið umhverfis Tai-vatn.
Skráð saga Wuxi hófst við lok tíma Shangveldisins (1600–1046 f.Kr.). Forn sagnfræðirit Sima Qian sagnfræðings (145 f.Kr.- 91 f.Kr.) greina frá því að Taibo (um 1150 f.Kr.) frændi konungs Zhouveldisins hafi stofnað Wu-ríkið í Wuxi á 11. öld f.Kr. Taibo siðað heimamenn og bætti landbúnað þeirra og áveitustjórn. Síðar flutti Wu hirðin til Gusu þar sem nútíma Suzhou liggur. Wu-ríkið stóð frá 12. öld f.Kr.– 473 f.Kr.
Keisaratímar
Í tíma Qinveldisins tilheyrði Wuxi Kuaiji-sýslu. Svæðið í Wuxi var upphaflega þekkt vegna tinnáma sem þar voru, en þegar sýslan var stofnuð árið 202 f.Kr. á tímum Vestur-Hanveldisins (206 f.Kr.–25 e.Kr.), voru þær námur uppurnar og þéttbýlið fékk fékk því nafnið Wuxi („án tins“). Frá lokum 3. aldar var borgin umdæmi undir stjórn herforingja Biling borgar (síðar nefnd Changzhou) og hélst svo nema í stuttan tíma undir stjórn Júanveldisins (1206– 1368), þegar svæðið var gert að sjálfstæðu héraði.
Frá fyrstu tíð hefur svæðið í kringum Tai-vatn verið mjög frjósamt. Landbúnaður og silkiiðnaður blómstraði í Wuxi. Eftir að gerð Miklaskurðar lauk árið 609 varð Wuxi umskipunarmiðstöð fyrir skattkorn ætlað höfuðborginni. Þar myndaðist einn stærsti kornmarkaður Kína, þar sem mikið magn hrísgrjóna var meðhöndlað. Þróað hagkerfi hraðaði þéttbýlismyndun. Borgin varð aðsetur afar auðugra kaupmanna og milliliða. Þessi hagsæld viðskipta hafði mikil áhrif á bókmenntir og námstofnanir í svæðinu suðurhluta Jangtse. Wuxi varð einn af mikilvægum fæðingarstöðum koparprentunar og Kunqu formi Kínverskrar óperu.
Árið 1724 var Wuxi orðin mjög fjölmenn sýsla og því var austurhluti hennar aðskilinn og gerður að Jinkui-sýslu. Bæði Wuxi og Jinkui voru gjörsamlega eyðilögð í Taiping-uppreisninni (1850-1864), þegar næstum 2/3 íbúanna voru drepnir. Mannfallið var gríðarlegt. Fjöldi „hæfra karlmanna“ í sýslunum, sem hafði verið 339.549 og 258.934 árið 1830, féll niður í 72.053 og 138.008 árið 1865. Á tíma Tjingveldisins (1636–1912) blómstraði bómullar- og silkiframleiðsla í Wuxi. Viðskipti jukust með alþjóðlegri opnun „sáttamálahafna“ byggðum á friðarsáttmála sem batt enda á fyrsta ópíumstríðið (1839–1842) milli Breska heimsveldisins og Tjingveldisins í Kína. Þetta voru Sjanghæ árið 1842; og Zhenjiang og Nanjing árið 1858. Woxi naut uppgangs þeirra borga. Hún varð miðstöð textíliðnaðar í Kína. Textílverksmiðjur voru byggðar árið 1894 og silkispólunarstöðvar byggðar árið 1904. Þegar Mikliskurður hrundi eftir 1850, hélt Wuxi mikilvægi sínu sem svæðisbundinn hrísgrjónamarkaður. Þaðan var korn flutt til Sjanghæ, um 130 kílómetra til suðausturs; auk sjóleiðarinnar til Tianjin borgar í norðri. Viðskipti með korn jukust enn frekar eftir 1908 þegar komið var á járnbrautartengingu til Sjanghæ, Zhenjiang og Nanjing í norðvestri. Jinkui sýsla sameinaðist að nýju Wuxi-sýslu við upphaf lýðveldisins árið 1912.
Lýðveldistími
alt=Japanskir hermenn í Wuxi í desember 1937 á leið til Nanking.|right|thumb|Japanskur innrásarher í Wuxi í desember 1937 á leið sinni til Nanking.
Þegar seinna stríðið við Japan braust út árið 1937 varð Wuxi fyrir miklu áfalli. Sjanghæ sem er nálægt Wuxi og mjög tengd efnahagslega, varð fyrir miklum árásum. Verksmiðjur og byggingar urðu fyrir miklu tjóni eða gjöreyðilagðust vegna sprengjuárása japanskra flugvéla. Eftir sigur gegn Japönum árið 1945 var efnahagur Wuxi endurreistur og fjárfestingar jukust. Borgarastyrjöld milli Lýðveldissinna og Kommúnista hafði síðan óhjákvæmilega áhrif á efnahag borgarinnar. Frelsisher kommúnista hertók síðan borgina 23. apríl 1949. Um miðjan júní var yfirtöku borgarinnar í grundvallaratriðum lokið.
Tímar Alþýðulýðveldis
alt=Wuxi safnið í Liangxi hverfi er yfirgripsmikið safn staðbundinnar sögu og lista.|right|thumb|Wuxi safnið í Liangxi hverfi er yfirgripsmikið safn staðbundinnar sögu og lista.
Frá 1949 eftir valdatöku kommúnista hefur vægi borgarinnar sem landsbundin viðskiptamiðstöð minnkað, þó að hlutverk hennar sem dreifingar- og söfnunarmiðstöð fyrir Tai vatnasvæðið hafi haldið. Auk viðskipta með hrísgrjón og bómullar- og silkiframleiðslu voru aðrar mikilvægar atvinnugreinar borgarinnar hveitimölun, hrísgrjónavinnsla og olíuvinnsla. Frá fimmta áratug síðustu aldar hefur iðnþróun verið hröð. Textíl- og matvælaiðnaðurinn hefur stækkað og færður til nútímahorfs. Borgin er orðin miðstöð verkfræðiiðnaðar, sérstaklega fyrir vélasmíði auk framleiðslu rafbúnaðar, kapla og textílvéla af ýmsum toga; í seinni tíð hefur framleiðsla lyfja og ýmissa efna orðið æ mikilvægari. Hraðbraut milli Sjanghæ og Nanjing liggur í gegnum borgina, með afreinum sem teygja sig frá borginni til sýsluborga Wuxi, norður til Jiangyin og suðvestur til Yixing. Frá árinu 2004 hefur staðbundinn flugvöllur veitir flugþjónustu til nokkurra stórborga landsins. Árið 2014 opnuðu fyrstu tvær borgarlestarlínur Wuxi. Nú eru þær fjórar og sex aðrar neðanjarðarlínur í undirbúningi. Ferðaþjónusta hefur orðið sífellt mikilvægari. Umhverfi Wuxi inniheldur marga þekkta fallega staði sem hafa verið varðveittir vandlega, ásamt ýmsum borgargörðum og sögulegum stöðum. Í dag hefur iðnþróun verið takmörkuð nærri Tai-vatni, sem er eitt helsta aðdráttarafl ferðaþjónustu borgarinnar. Þar var þó iðnaðargarður með sérstakri áherslu á vísindi og tækni stofnaður árið 2006.
Borg hagvaxtar og mengunar
Með efnahagslegri opnun Kína á síðustu tveimur áratugum síðustu aldar, hefur efnahagur Wuxi náð sér á strik með miklum vexti einkafyrirtækja. Árið 1981 var hún opinberlega skráð sem ein 15 kínverskra borga sem tóku þátt í þessari efnahagslegu opnum og árið 1985 var borgin formlega viðurkennd sem opin borg í sérstöku efnahagssvæði Jangtse óshólmasvæðisins. Í kjölfarið voru fríverslunarsvæði og iðngarðar opnaðir fyrir miklum erlendum fjárfestingum. Wuxi tók þá flugið sem mikil iðnaðar- og viðskiptaborg.
Árið 2022 hefur borgin efnahags- og viðskiptatengsl við 224 ríki eða landssvæðisvæði. Fyrirtæki frá Wuxi hafa fjárfest í 92 löndum og svæðum.
Landsframleiðsla á mann er mikilvægur mælikvarði á efnahagslega velferð. Árið 2021 var var Wuxi borg þar í fyrsta sæti allra stórra og meðalstórra borga Kína.
Hröð iðnþróun og þéttbýli síðustu áratuga tekið sinn toll á umhverfi. Tai vatn sem er þriðja stærsta ferskvatnsvatn Kína, hefur undanfarin ár verið þjakað af mengun vegna iðnþróunar nærliggjandi svæða. Förgun efna og skólps úti í vatnið í upphafi 21. aldar hefur valdið myndun eitraðra blágerla eða þörungar á yfirborði vatnsins. Það hefur ógnað gæðum drykkjarvatns þeirra sem búa við vatnið. Á síðari árum hafa stjórnvöld ráðist í mjög kostnaðarsama umfangsmikla hreinsun og verndun vatnsins. Á þriðja þúsund verksmiðjum hefur nú verið lokað og reglum um umgengni við vatnið hertar til að bæta vatnsgæði og til að ná líffræðilegri endurheimt. Enn er þó mikið starf óunnið í þeim efnum.
Landafræði
alt=Þéttbýli Wuxi-borgar sést á þessari gervihnattamynd NASA. Mikliskurður er þar áberandi í borgarmyndinni.|right|thumb|Þéttbýli Wuxi-borgar á [[Gervihnattarmynd|gervihnattamynd NASA. Ef grannt er skoðað sést hvað Mikliskurður er áberandi í borgarmyndinni.]]
alt=Bambusskógur í Yixing undirborg Wuxi.|right|thumb|Bambusskógur í Yixing undirborg Wuxi.
alt=Frá Chang Guangxi votlendisgarðinum í Binhu hverfi Wuxi borgar.|right|thumb|Frá Chang Guangxi votlendisgarðinum í  Binhu hverfi Wuxi borgar.
Wuxi-borg er staðsett í suðausturhluta Jiangsu-héraðs. Hún liggur að Suzhou-borg í austri; með Tai vatnið í suðri, handan vatnsins frá Huzhou borg í Zhejiang héraði; og Changzhou borg í vestri.
Sýsluborgin Yixing, ein tveggja undirborga Wuxi, er aðskilin frá borginni af Wujin hverfi Changzhou borgar, og hefur sem hólmlenda enga landtenging við Wuxi. Með nýjum tæplega 11 kílómetra göngum undir Tai-vatn sem opnuðu í árslok 2021, er Binhu hverfi nú tengd undirborginni Yixing sem hluti af Suzhou-Wuxi-Changzhou suðurhraðbrautinni.
Heildarflatarmál Wuxi er 4.627 ferkílómetrar, þar af eru 782 ferkílómetrar fjöllótt og hæðótt land, sem eru 17% af heildarflatarmáli borgarinnar.
Wuxi er dæmigerður vatnabær í suðurhluta Jangtse-fljótsins, með þéttriðið net skurða og vatnaleiða, sem og fjölmörg vötn, er mynda frárennsli, flutninganet og votlendisgarða. Vatnsyfirborðið er 1.342 ferkílómetrar, eða 29% af heildarflatarmáli borgarinnar. Í vatnskerfi borgarinnar eru 5.983 árfarvegir með heildarlengd 6.998 kílómetra, þar á meðal Peking-Hangzhou hluti Miklaskurðar. Samkvæmt varfærnu mati hafa meira en 1.000 árfarvegir í borgarlandinu verið urðaðir til vegagerðar frá árinu 1949.
Jangtse óshólmasvæðið er láglent landslag sem einkennist af sléttum, yfirleitt undir 3,5 metrum yfir sjávarmáli, þar sem lægsti punktur er undir 2 metrum yfir sjávarmáli. Hluti svæðisins frá norðri til Jiangyin sýsluborgar Wuxi, var Furong vatn í fornöld sem hvarf smám saman á tíma Song- og Mingveldanna.
Mashan svæðið í Binhu hverfi borgarinnar er hæðótt landsvæði við Tai stöðuvatnið; Í Yixing-sýsluborginni eru Yili-fjöll, sem eru lág fjöll og hæðir. Hæsti punkturinn 611,5 metrar er Huangtading fjall í suðri, næsthæsta tinds Jiangsu-héraðs.
Veðurfar
alt=Stór Búddastytta er við norðurströnd Tai-vatns í Binhu hverfi Wuxi. Hún er ein stærsta Búddastyttan Kína.|right|thumb|„Stóra Búddastyttan“ er við norðurströnd Tai-vatns í Binhu hverfi Wuxi. Hún er ein stærsta Búddastytta Kína.
Í Wuxi hefur fjögurra árstíða rakt heittemprað loftslag undir áhrifum monsúnvinda, með heitum, rökum sumrum og svölum, skýjuðum, rökum vetrum með einstaka snjókomu. Sumur og vetur eru löng en vor og haust stutt.
Að neðan má sjá veðurupplýsingar fyrir Wuxi á árunum 1981 til 2010, þar sem ársmeðalhiti um 16,2°C og meðal ársúrkoma um 1.122 mm.
Almennt má segja að veðrið sé milt og rakt með fjórum mismunandi árstíðum. Borgin þykir rík af úrkomu árið um kring. Haustið er talið besta árstíðin til að heimsækja Wuxi. Þó veðrið sé breytilegt er vorið einnig góð árstíð til að heimsækja borgina í miklum blóma. Einna síst þykir að heimsækja Wuxi á hásumri þegar loftslagið er heitt og rigningasamt og hitinn getur farið yfir 30 °C. Árlegt frostlaust tímabil er um 220 dagar og sólskinsstundir í þéttbýli Wuxi eru 2019,4 klukkustundir á ári.
Lýðfræði
alt=Kirkja heilags Jósefs er rómversk-kaþólsk kirkja í Beitang hverfi Wuxi borgar. Upphaflega kirkjan var byggð árið 1640, á tíma Mingveldisins (1368–1644).|right|thumb|Kirkja heilags Jósefs er rómversk-kaþólsk kirkja í Beitang hverfi Wuxi borgar. Upphaflega kirkjan var byggð árið 1640, á tíma Mingveldisins (1368–1644).
Wuxi borg er fjölmenn borg. Þéttbýlast er miðborgasvæðið (Lianxi, Binhu og Xinwu hverfin, auk aðliggjandi hluta Huishan og Xishan hverfa). Í útjaðrinum, í sýsluborgunum Jiangyin og Yixing, er dreifbýlið meira með þorpum og nýbyggingasvæðum.
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Wuxi 3.956.985 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 7.462.135.
Mikill meirihluti íbúa eru Han-kínverjar, en önnur þjóðarbrot á borð við Hui og Miao þjóðerni eru fámennari. Frumbyggjar Wuxi tala Wuxi mállýskuna eða Suzhou mállýsku.
Meirihluti þeirra sem trúaðir eru stundar búddisma, taóisma og þjóðtrú. Að auki hefur borgin umtalsverð samfélög múslima, kaþólikka og mótmælenda.
Stjórnsýsla
alt=Fjölmenni kallar á mörg hús. Hér er eitt hverfið nýbyggt 2009.|right|thumb|Fjölmennið kallar á mörg hús. Hér er eitt hverfið nýbyggt 2009.
Undir lögsögu Wuxi borgar eru fimm hverfi og tvær borgir á sýslustigi. Þessi hverfi eru Liangxi, Xishan, Huishan, Xinwu, og Binhu (vatnahverfið). Undirborgirnar eru Jiangyin borg og Yixing borg.
Þessum stjórnsýslueiningum er síðan skipt niður í 73 sveitarfélög, þar af 59 bæi og 24 undirhverfi.
Bergur Þór Ingólfsson
Bergur Þór Ingólfsson (f. 6. janúar 1969) er íslenskur leikari. Í dag er hann þekktur sem leikstjóri og leikari í Borgarleikhúsinu.
Wuxi
Stjórnsýsla
Borgin nær yfir svæði sem er um 4.628 ferkílómetrar og borgarstjórnin hefur aðsetur í Liangxi hverfi.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
<!--Menntun:		• Útskrifaðist úr Leiklistarskóla Íslands 1995.
Wuxi
Stjórnsýsla
Að auki hefur Wuxi komið á fót eftirfarandi efnahagssvæðum og iðngörðum. Þar á meðal eru: Xishan efnahags- og tækniþróunarsvæðið; Wuxi Liyuan efnahagsþróunarsvæðið; „Wuxi landslagsborgin“ (þar eru á meðal: „Stafrænir iðnaðargarðar Wuxi“ og „Ferðaþjónustugarður Wuxi við Tai vatn“); Jiangyin hátæknisvæðið; og „Jiangsu Jiangyin Lingang efnahagsþróunarsvæðið“. thumb|right|400px|Stjórnsýsluskipting Wuxi-borgar í hverfi og undirborgir
Nýfrjálshyggja
Nýfrjálshyggja er hugtak notað um frjálshyggju, stjórnleysisstefnu eða lágríkisstefnu, eða sambland af öllu. Hugtakið er einkum notað af andstæðingum frjálshyggju og hefur þá neikvæðan blæ. Það var fyrst notað af Alexander Rüstow árið 1938.
Wuxi
Borg vaxtar
alt=„Center 66“ er staðsett í Chong'an viðskiptahverfi borgarinnar.|right|thumb|Byggingin „Center 66“ er í Chong'an miðlægu viðskiptahverfi Wuxi.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
Leikstjórnarreynsla:	• Yfirvofandi – Naív • Hamlet Superstore – dansleikhús (1. verðlaun í dansleikhúskeppni) • Kristnihald undir Jökli – Leikfélag Reykjavíkur • Móglí – Leikfélag Reykjavíkur • Glæstir tímar - Fúría  (verðlaun: Tréhausinn, fyrir bestu leikstjórn) • Patataz - Hugleikur • Dýrðlegt fjöldasjálfsmorð - Landsleikur • Íbúð Soju – Stúdentaleikhúsið • Ungir menn á uppleið – Stúdentaleikhúsið (verðlaun: Áhugaverðasta áhugasýningin) • Örlagaeggin – Leikskólinn • Allt í Plasti – La-gó • Flugur – La-gó • Séra Oddur – La-gó • Guli flamingóinn –  G.G. – dús • Karfa góð – G.G. – dús • Uppboð á búningum þjóðleikhússins (uppákoma) – Þjóðleikhúsið
Nýfrjálshyggja
Hinar ýmsu myndir nýfrjálshyggjunnar
Enda þótt fæstir frjálshyggjumenn kalli sig nýfrjálshyggjumenn hefur hugtakið nýfrjálshyggja þó verið notað um ýmis ólík afbrigði frjálshyggju.
Thomas Jefferson-minnisvarðinn
Minnisvarðinn um Thomas Jefferson er staðsettur í Washington D. C., beint í suður frá Hvíta húsinu, við eina hlið í Tidal Basin tjörninni sem áður var hluti af Potomac ánni. Tidal Basin er þekkt fyrir að vera vera umkringd kirsuberjatrjám sem blómstra eftirminnilega vor hvert.