cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grígoríj Raspútín
Hann fæddist í litlum bæ, Pokrovskoje, nálægt Tjúmen í Síberíu árið 1869. Það eru ekki til miklar heimildir um æsku hans eða uppvöxt og þær fáu sem til eru skipast mjög í tvennt, skrásetjarar eru annaðhvort mjög með eða á móti honum. En jafnvel hans hörðustu fjandmenn gátu ekki annað en viðurkennt að augnaráð Raspútíns hafi verið dáleiðandi. Hann fór til Sankti Pétursborgar snemma á 20. öld og sagðist helgur maður. Fljótlega átti hann stóran aðdáendahóp sem samanstóð aðalega af konum sem mændu í töfrandi augu hans. Hann fékk síðar starf sem persónulegur græðari keisarafjölskyldunar. Þar varð hann valdamikill maður og hafði mikil áhrif í Rússlandi, hann var svo myrtur af rússneskum aðalsmönnum aðfaranótt 30. desember 1916.
Yngri ár
thumb|Pokrovskoje árið 1912. Áin Túra til vinstri. Lítið er vitað um æsku Raspútíns með vissu. Nítján ára gamall giftist hann Proskovíu Fjodorovnu, sem ól honum fjögur börn. En hjónabandið heillaði ekki Raspútín til lengdar og yfirgaf hann konu sína og börn, hann fór þá á flakk meðal annars til Grikklands og Jerúsalem. Hann lifði af ölmusum og sagðist vera heilagur maður sem gæti læknað þá sjúku og séð í framtíðina. Þar sem svo lítið er um öruggar heimildir um æsku Raspútíns eru til margar goðsagnir um hana. Raspútín var auk þess afar umdeildur maður og bjuggu Rússar til sögur til að geta í eyðurnar, ýmist jákvæðar eða neikvæðar. Þeir sem tortyggðu Raspútín reyndu að sverta mannorð hans og andrúmsloftið í Rússlandi eftir byltingu bolsévika árið 1917 ýtti undir slíkar kjaftasögur, þar sem Raspútín var sérstaklega óvinsæll hjá andstæðingum keisarafjölskyldunnar. Ein sagan er á þá leið að þó að Raspútín hafi gengið í skóla sýndi hann náminu lítinn áhuga en stóð í sífeldu svalli og leiddi þessi lífsstíll hans af sér nafnið Raspútín, sem á rússnesku þýðir sukkari, eða svallari. Þetta er þó ekki rétt, þar sem ættarnafnið Raspútín er eldra en Grígorí sjálfur og faðir hans og forferður báru það líka. Einnig er til saga um að átján ára gamall hafi hann gengið í klaustur, úrkynjað hugmyndir klaustursins og sagt að besta leiðin til að komast sem næst guði væri að drekka og hórast þangað til þú værir útkeyrður. Sú saga er einnig ósönn.
Á þessum tíma voru margir sérstrúarsöfnuðir til staðar í Rússlandi sem stunduðu ýmsan ólifnað svo sem ofsadrykkju, kynsvall, geldingar og aðrar limlestingar í þeim tilgangi að komast nær guði, en Raspútín tilheyrði engum slíkum söfnuði. Hann reyndi þvert á móti að starfa innan rússnesku réttrúnaðarkirkjunnar, en skoðanir á honum þar voru mjög skiptar eins og í samfélaginu öllu. Hann lifði þó engu munkalífi. Margar frásagnir eru til þar sem hann var sagður kyssa og þukla á konum á meðal fylgismanna sinna. Einnig svaf hann gjarnan í herbergi með konum sem komu að heimsækja hann á heimili hans í Pokrovskoje, auk þess sem hann bauð þeim gjarnan að baða sig með sér í ánni Túra. Þegar hann var spurður út í þessa hegðun sagði hann að ekkert kynferðislegt væri þar að baki. Hann vildi aðeins athuga hvort konurnar væru hreinar og móttækilegar fyrir trúarboðskap hans.
Græðari keisarans
Árið 1903 skaut Raspútín svo kollinum upp í Sankti Pétursborg, þar hélt hann predikum sínum áfram og var fljótt komin með hóp fylgdarmanna. Mikill meirihluti þeirra voru konur sem heilluðust af Raspútín og margar þeirra í efstu stétt samfélagsins. Það var því ekki að furða að nafn hans bærist keisarafjölskyldunni til eyrna. En á sama tíma var sonur hans, erfðaprins Rússlands, Aleksej, haldinn dreyrarsýki. Sjúkdóminum var hins vegar haldið leyndum fyrir þegnum landsins og var keisarafjölskyldan haldin þungum áhyggjum. Nikulás II keisari var þar að auki óöruggur í embætti og Alexandra keisaraynja orðin hugsjúk af áhyggjum vegna Aleksei. Keisarahjónin voru því mjög móttækileg fyrir ráðum frá alls konar falsspámönnum og predikurum. Skömmu áður en þau kynntust Raspútin sóttu þau ráðgjöf hjá frönskum falsspámanni. Það vakti miklar deilur innan hirðarinnar og hann var að lokum rekinn frá Rússlandi. Árið 1907 var Raspútín kallaður á fund þeirra Nikulásar keisara og Alexöndru Fjodorovnu, fyrrum prinsessu af Hessen og keisaraynju Rússlands.
Enginn efast um dáleiðslu hæfileika Raspútíns og hafði nærvera hans góð áhrif á Aleksej. Þegar Aleksej var illa haldinn af sjúkdómnum og læknar hans stóðu ráðalausir virtust bænir Raspútíns og handayfirlagningar hans hafa mjög góð áhrif á heilsu drengsins. Með þessu hændi Raspútín Alexöndru keisaraynju að sér en hún trúði því að hann væri í beinu sambandi við æðri máttarvöld og áleit hún hann öðrum mönnum merkari. Því var Raspútin gerður sérlegur ráðsmaður og græðari keisarafjölskyldunnar.
Svall og ólifnaður
Raspútín naut lífsins næstu árin og var sídrukkinn og á einhverju siðlausu sukki. Hann átti fjöldann allan af kvenkyns aðdáendum sem fylgdu honum í einu og öllu. Hann sótti oft gufuböð borgarinnar í fylgd kvenna úr ýmsum stéttum samfélagsins. Raspútín svaraði því að konur þyrftu að þvo burt syndir sínar og oft væri eina leiðin til þess sú að sameinast hans heilaga líkama.
Í slúðurblöðum mátti lesa um hamslaust svall hans kvöld eftir kvöld á einhverjum af nautnabúllum borgarinnar en þar dvaldi Raspútín iðulega næturlangt og fannst honum ekki síðra að stíga trylltan dans. Þó að þessir lifnaðarhættir hafi vissulega orðið Raspútín úti um óvini, þá voru það áhrif hans í innanlandsmálum Rússlands sem settu líf hans í hættu.
Ófriðartímar
thumb|Almenningur í Rússlandi taldi Raspútín hafa slæm áhrif á keisarafjölskylduna. Miklar breytingar höfðu orðið í Rússlandi á þessum árum og voru byltingarsinnar farnir að vera æ háværari. Nikulás II virtist vera að missa tökin og var löngum sagt að hann hlustaði ekki á neinn nema konu sína. Alexandra var undir áhrifum Raspútíns og varð hann því gífurlega áhrifamikill innan Rússlands. Í eyra keisaraynjunar hvíslaði hann svo alls kyns glæfralegu ráðabruggi. Og þegar keisarafjölskyldan fór að sýna Þjóðverjum velvild þá var komið nóg Þessi völd Raspútíns urðu honum að falli. Hann eignaðist marga valdamikla óvini sem sáu sér þá einu leið færa að verða Raspútín að bana til þess að bjarga Rússlandi frá glötun.
Ráðabrugg og morð
Það voru aðalsmennirnir Feliks Júsúpov, Vladímír Púríshkevítsj og Dmítríj Pavlovítsj stórhertogi sem hófu að skipuleggja morðið á Raspútín Rússlandi til bjargar, enda voru þeir miklir þjóðernissinnar. Þeir buðu Raspútín í veislu í Majkahöll að kvöldi 29. desember 1916, þar sem hann átti að hitta Írínu, eignkonu Júsúpovs, en hún þótti mjög fögur. Raspútín gat ekki neitað slíku boði enda kvennamaður mikill og hélt því af stað. Þegar komið var til hallarinnar var hann leiddur inn í glæsilegan veislusal þar sem hann þáði vínglas og smákökur. Það sem hann ekki vissi var að þær voru stútfullar af eitri. Eitrið vann þó ekki á hinum heilaga manni og eftir margra tíma bið var ákveðið að nota áætlun B.
Raspútín var þá beðinn að leggjast á bæn fyrir framan kross einn og skaut Júsúpov hann þá í bakið. Raspútín féll fram í grúfu og virtist allur en þegar Júsúpov aðgætti líkið vaknaði Raspútín, stóð á fætur og tók Júsúpov hálstaki. Hann reyndi síðan að flýja en í hallargarðinum beið Púríshkevítsj og lét rigna yfir hann kúlum. Síðan bundu þeir hendur hans og settu hann á sleða sem þeir drógu út að fljótinu. Þar höfðu þeir áður gert stórt gat á ísilagt fljótið og hentu þeir honum undir ísinn. Líkið fannst þremur dögum seinna, með lungun full af vatni. Það var ekki eitrið eða byssukúlurnar sem höfðu banað Raspútín, hann hafði drukknað.
UDP
UDP (User Datagram Protocol) er einn af grunn samskiptastöðlum internetsins. Með UDP geta forrit á nettengdum tölvum sent hvort öðru stutt gagnaskeyti án þess að þurfa að stofna til tengingar eins og með TCP staðlinum. UDP staðallinn var hannaður af David P. Reed árið 1980.
Öfugt við TCP tryggir UDP hvorki að gagnaskeyti skili sér né að þau komi í réttri röð. Gagnaskeytin geta komið í rangri röð, geta komi oftar en einu sinni eða jafnvel horfið sporlaust. Þessir gallar eru hinsvegar einnig styrkleikar UDP staðalsins þar sem að sé þeim athugunum sem TCP framkvæmir sleppt fæst skilvirkari samskiptastaðall með minnir yfirbyggingu. Í tölvuleikjum til dæmis þar sem tímasetning skilaboða skiptir meira máli en að þau skili sér er UDP notað í samskiptum milli þjóns og biðlara. Stöðuleysi UDP-staðalsins er einnig mjög gagnlegt fyrir þjóna sem þurfa að svara gífurlegum fjölda biðlara með litlum upplýsingum eins og til dæmis DNS þjónar.
Port
UDP-portum er eingöngu ætlað að taka við gagnaskeytum. Til að senda gagnaskeyti þarf ekki annað en að smíða pakkann og senda hann af stað. Port númerið er 16 bita tala sem þýðir að portnúmer geta verið frá 0 til 65.535. Port 0 er frátekið en hægt er að skilgeina það sem upprunaport ef ekki er búist við svari. Port 1-1023 eru einnig frátekin fyrir stýrikerfið og eru þau svokölluð vel þekkt port.
Pakkar
Portnúmer sendanda þarf ekki að stilla en ef það er stillt er venjulega miðað við að það bendi á það port sem sendandi býst við svari á. Einnig er hægt að stilla það sem 0 til að gefa í skyn að ekki sé búist við svari. Portnúmer móttakanda verður að stilla til að stýrikerfi vélar þeirrar sem móttekur viti hvert skal skila pakkanum. Lengd og tékksumma eru svo notuð til að athuga hvort allur pakkinn hafi skilað sér og hann hafi ekki skemmst á leiðinni.
Það sést glöggt að yfirbygging UDP pakka er mjög lítil sem gerir það að verkum að UDP er mjög skilvirkur staðall.
Munur á UDP og TCP
TCP er tengingamiðaður staðall sem þýðir að áður en samskipti geta átt sér stað þarf frumstilling að eiga sér stað til að setja upp tengingu milli endapúnkta. Aðeins eftir að þessi tenging hefur verið sett upp er hægt að senda gögn um tenginguna.
UDP er einfaldur skeytamiðaður staðall sem krefst engra tenginga. Skilaboð eru send af stað án þess að athuga hvort móttakandi er einusinni til staðar.
Ungmennasamband Skagafjarðar
Ungmennasamband Skagafjarðar er samband íþróttafélaga í Skagafirði og var stofnað 17. apríl 1910.
Fyrstu stjórn sambandsins skipuðu Brynleifur Tobíasson sem var formaður, Árni J. Hafstað sem var ritari og Jón Sigurðsson sem var gjaldkeri.
Innan UMSS eru stundaðar eftirfarandi íþróttagreinar: akstursíþróttir, frjálsar íþróttir, golf, hestaíþróttir, knattspyrna, körfuknattleikur, vetraríþróttir og sund
Núverandi formaður er Jón Daníel Jónsson
Sýrður rjómi
thumb|250px|Kartöfluhýði með sýrðum rjóma og chilisósu
Sýrður rjómi er mjólkurafurð sem er gerjuð með mjólkursýrugerlum. Gerlarnir, sem eru annað viðbættir eða vaxa á náttúrulegan hátt, gera rjómann súrari og þykkari.
Þorkell Arngrímsson Vídalín
Þorkell Arngrímsson (1629 - 15. desember 1677) er líklega fyrsti Íslendingurinn sem lærði læknisfræði við háskóla. Hann var sonur Arngríms lærða og Sigríðar Bjarnadóttur. Hann lærði í Hólaskóla og síðan guðfræði, náttúrufræði og jarðfræði í Kaupmannahafnarháskóla undir handleiðslu Ole Worm. Var einnig við nám í Leyden og Amsterdam í Hollandi. 1654-56 var hann í Noregi hjá Jørgen Bjelke hirðstjóra í Þrándheimi, bróður Henriks Bjelke höfuðsmanns, og lagði þar stund á lækningar og námarannsóknir.
1658 fékk hann Garða á Álftanesi, tók við þeim 18. desember og hélt til æviloka. Giftist Margréti Þorsteinsdóttur árið 1660 og áttu þau m.a. synina Þórð Þorkelsson Vídalín, rektor og lækni, og Jón Vídalín biskup.
Verk
Þorkell hélt nokkuð nákvæmt og afar merkilegt yfirlit yfir læknisverk sín og samdi að auki lækningabók. Hann þýddi bók Thomas à Kempis, Eftirbreytni Krists (De Imitatione Christi) sem prentuð var á Hólum árið 1676. Hann átti í miklum bréfaskriftum við Ole Worm.
Kathleen Hanna
thumb|Kathleen Hanna Kathleen Hanna (fædd 12. nóvember 1968) er bandarísk tónlistarkona og textar hennar eru flestir feminískir eða pólítiskir. Hanna hefur verið í mörgum hljómsveitum um æfina en fægustu eru þó Bikini kill og Le Tigre og var hún söngkonan í þeim báðum. Einnig hefur hún átt sjálfstæðan feril undir nafninu Julie Ruin.
Elena Kagan
Elena Kagan (f. 28. apríl 1954) er dómari við Hæstarétt Bandaríkjanna. Hún var skipuð af Barack Obama forseta, sem eftirmaður John Paul Stevens sem lét af embætti vegna aldurs. Kagan tók við embætti þann 7. ágúst 2010, 112. hæstarréttardómari landsins og fjórða konan.
Æska og menntun
Kagan var fædd og uppalin í Upper West Side-hverfinu í New York og á tvo bræður. Faðir hennar, Robert Kagan, var lögfræðingur og móðir hennar, Gloria Kagan, var kennari. Kagan er lýst sem sjálfstæðu og viljasterku barni.
Kagan stundaði nám við Princeton, Oxford þar sem hún útskrifaðist með mastersgráðu í heimspeki árið 1983 og útskrifaðist svo úr Lögræðiskóla Harvard árið 1986. Kagan er ógift og barnlaus.
Starfsferill
Kagan starfaði sem aðstoðarprófessor við Lögfræðiskóla Háskólans í Chicago árið 1991 og varð svo fastráðinn lögfræðiprófessor þar árið 1995.
Kagan starfaði því næst sem Associate White House Councel undir þáverandi forseta Bill Clinton frá 1995-1996. Á 17. júní árið 1999 tilnefndi Clinton Kagan sem dómara í Áfrýjunarrétti Bandaríkjanna fyrir D.C. svæðið, til þess að taka við af James L. Buckley, en ekkert varð úr þeirri tilnefningu.
Þann 5. janúar 2009 tilkynnti forsetinn, Barack Obama, að hann myndi tilnefna Kagan í embætti ríkislögmanns Bandaríkjanna (e. Solicitor General) og varð sú tilnefning svo staðfest af Öldungadeildinni þann 19. mars 2009, 61 atkvæði gegn 31, varð hún því einnig fyrsta konan til að gegna þeirri stöðu. Birtist Kagan svo fyrst fyrir Hæstarétti Bandaríkjanna 9. september, 2009.
Skipun í Hæstarétt
Þann 9. apríl árið 2010 tilkynnti þáverandi Hæstaréttadómarinn, John Paul Stevens, að hann muni hætta störfum það sumarið. Það var svo þann 10. maí árið 2010 sem Barack Obama tilnefnir Kagan til Hæstaréttadómara og fékk sú ákvörðun mikinn stuðning frá prófessorum og rektorum í háskólasamfélaginu í Bandaríkjunum. Formleg vígsluathöfn fyrir Kagan sem Hæstaréttardómara átti sér svo stað þann 1. október árið 2010. Er Kagan fjórða konan til að gegna þessu embætti og áttundi gyðingurinn.
Skeiðbríi
Skeiðbríi (fræðiheiti: Avocettula recurvirostris) er tegund kólibrífugla.
Sjúkraflutningar
Sjúkraflutningar eru stundaðir af sjúkraflutningamönnum. Í sjúkraflutningum felst að koma að sjúklingum utan heilbrigðisstofnanna, meta ástand þeirra, veita bráðasjúkraþjónustu ef með þarf og flytja þá á sjúkrahús eða að frekari læknishjálp.
Sjúkraflutningar eru til í ýmsum myndum úti um allan heim. Mjög algengt rekstarform er að slökkvilið á hverjum stað sjái um sjúkraflutninga, en það er jafnframt algengasta rekstarformið hérlendis. Einnig þekkist það erlendis, að sérstakar sjúkraflutningaþjónustur séu reknar, en þær geta verið af ýmsum toga, sjúkrabílar, þyrlur o.s.frv.
Á Íslandi eru sjúkraflutningar á ábyrgð Heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytisins, sem síðan gerir samning við rekstraraðila á hverjum stað um starfsemina. Í gildi er samningur milli ríkis og Rauða kross Íslands um rekstur allra sjúkrabifreiða. Í Vestmannaeyjum og Vopnafirði er reksturinn á höndum lögreglu, heilbrigðisstofnanna á hverjum stað eða slökkviliðs.
Sjúkraflug er víðast hvar starfrækt með svipuðum hætti, en mannað af rekstraraðilum sjúkraflutninga á hverjum stað. Landhelgisgæslan annast bráðasjúkraflutninga í þyrlum sínum þar sem þarf, en vegna peningaörðugleika Landhelgisgæslu er reynt að stilla slíkum flutningum í hóf.
Hong Kong-dalur
Hong Kong-dalur (merki: HK$; kóði: HKD) er opinber gjaldmiðill í Hong Kong. Einn dalur skiptist í 100 sent. Gjaldeyrisráð Hong Kong hefur umsjón með gjaldmiðlinum og er í reynd seðlabanki fyrir Hong Kong.
Bankar sem hafa leyfi gjaldeyrisráðsins mega gefa út sína eigin seðla til almennra nota í Hong Kong. Bankarnir þrír, HSBC, Bank of China (Hong Kong) og Standard Chartered Hong Kong gefa út seðla með eigin hönnun með upphæðunum HK$20, HK$50, HK$100, HK$500 og HK$1000 þar sem seðlar með sömu upphæð líkjast hver öðrum. 10 dala seðlar og mynt er aðeins gefin út af stjórnvöldum Hong Kong.
Í apríl 2016 var Hong Kong-dalur 13. mest notaði gjaldmiðill heims í gjaldeyrisviðskiptum. Dalurinn er líka notaður í Maká samhliða Makápatökum. Lengst af hefur Hong Kong-dalur verið bundinn silfurfæti eða sterlingspundi. Frá 1983 hefur dalurinn verið bundinn við Bandaríkjadal með vikmörkum.
Dodoitsu
Dodoitsu er japanskt ljóðform sem hófst til vegs undir lok Jedótímabilsins. Dotdoitsu fjalla oft um hversdagslega hluti svo sem ástir og vinnu en undirtónninn er jafnan kómískur. Ljóðlínurnar eru fjórar og atkvæðafjöldinn skiptist svo: 7-7-7-5.
Yves Chaland
Yves Chaland (3. apríl 1957 - 18. júlí 1990), var franskur myndasöguhöfundur. Á skömmum ferli hafði hann talsverð áhrif á þróun Marcinelle-skólans í fransk/belgísku myndasöguhefðinni.
Ferill
Chaland fæddist í Lyon og ólst upp við að lesa bækur eftir belgísku myndasögumeistarana. Fyrstu sögur Chaland birtust á prenti þegar hann var aðeins sautján ára gamall. Fljótlega tók hann að skapa sér óvenjulegan persónulegan stíl, sem vísaði sterkt til myndasagna sjötta áratugarins. Fékk hann fljótlega heitið atómstíll.
Chaland skapaði nokkra sagnaflokka, þar á meðal um persónuna Freddy Lombard, ungan ofurhuga sem svipaði nokkuð til Tinna í útliti. Sögur hans nutu nokkurra vinsælda meðal myndasögulesenda, en höfðu þó enn meiri áhrif á samtímamenn hans úr röðum listamanna. Hann fórst í bílslysi árið 1990, aðeins 33 ára að aldri og skildi þá eftir sig mikið af óútgefnu efni, sem síðar var búið til útgáfu.
Svalur og Valur
Jean-Claude Fournier lét skyndilega af störfum sem aðalhöfundur sagnaflokksins um Sval og Val árið 1979. Í kjölfarið myndaðist óvissutímabil, þar sem engum einum aðila var falin umsjón með þessum kunnu myndasögum. Tvö teymi teiknara og höfunda, með þá Nic og Cauvin annars vegar en Tome og Janry hins vegar, sömdu Svals og Vals-ævintýri sem birtust í myndasögublaðinu Sval. Chaland var einnig falið að spreyta sig á persónunni ástsælu.
Á árinu 1982 birtust framhaldssögur um þá Sval og Val í myndasögublaðinu, hálfsíða í hverju tölublaði. Minntu þær í útliti og frásagnarmáta mjög á upphafsár persónanna og teiknistíl þeirra Jijé og Franquin á fyrri hluta ferils síns. Sagan þótti of sérkennileg og féll lesendum ekki nægilega vel í geð og var birtingu hennar hætt í miðjum klíðum. Rúm tuttugu ár áttu eftir að líða uns Dupuis-útgáfufélagið safnaði þeim saman á bók.
Kathy Hochul
Kathleen Courtney Hochul (f. 27. ágúst 1958) er bandarísk stjórnmálakona og lögfræðingur úr Demókrataflokknum sem er núverandi fylkisstjóri New York og fyrst kvenna til að gegna því embætti. Hochul var áður varafylkisstjóri New York frá 2015 til 2021 en tók við embætti fylkisstjóra eftir afsögn Andrews Cuomo í ágúst 2021.
Hochul var endurkjörin fylkisstjóri New York í kosningum í nóvember 2022.
Ungmennasamband Austur-Húnvetninga
Ungmennasamband Austur-Húnvetninga eða USAH var stofnað 30. mars 1912.
New Hampshire
New Hampshire er fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Það liggur að Kanada í norðri, Maine og Atlantshafi í austri, Massachusetts í suðri og Vermont í vestri. Flatarmál New Hampshire er 24.216 ferkílómetrar.
Höfuðborg fylkisins heitir Concord. Stærsta borg fylkisins heitir Manchester. Tæplega 1,4 milljónir manns búa (2020) í New Hampshire.
Actinidia obovata
Actinidia obovata er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guizhou og Yunnan.).
Samantha Smith
Samantha Smith (fædd 4. nóvember 1969) er bandarísk leikkona og þekkt fyrir að leika í bæði kvikmyndum og sjónvarpsþáttum. Hún hefur meðal annars verið í Transformers, Supernatural, Two of a Kind og Jerry Maguire
Einkalíf
Smith fæddist í Sacramento, Kaliforníu. Hefur hún hefur mætt á Supernatural-aðdáendaráðstefnur á borð við Salute to Supernatural (2008) í Chicago, Salute to Supernatural (2009) í L.A. og Asylum (2009) í Birmingham, Englandi.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Smith var árið 1996 í Seinfeld og síðan þá hefur hún komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við The Pretender, Caroline in the City, Cold Feet, Family Law, Philly, NYPD Blue, Criminal Minds, Trust Me og House. Árið 2005 þá var Smith boðið hlutverk í Supernatural sem Mary Winchester, móðir Deans og Sams, sem hún hefur leikið með hléum síðan þá.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Smith var árið 1996 í Jerry Maguire þar sem hún lék á móti Tom Cruise. Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við Rockin´ Good Times, Dragonfly og Transformers.
Hlaðvarp
thumb|Hlaðvarpið Serial er hér spilað á [[iPhone.]] Hlaðvarp er útvarps- eða sjónvarpsþáttaröð sem gefin er út á netinu. Hlaðvarp hefur oft svipaða uppbyggingu og útvarpsþættir en er ekki sent út í beinni. Þess í stað hleður hlustandi þeim niður og spilar í síma eða tölvu. Hlaðvarp er svipað streymimiðlun en munurinn er sá að hlaðvarpsforrit notandans sækir sjálfkrafa nýja þætti. Hlaðvarp er vanalega gefið út sem hljóðskrár eða myndbandsskrár.
Hlaðvarpsþættir náðu fyrst mikilli útbreiðslu með tilkomu tónhlaða á borð við iPodinn.
Hlaðvarpsveita er vefsíða sem tekur saman og tengir við marga hlaðvarpsþætti og verður þannig ígildi útvarps- eða sjónvarpsstöðvar á Netinu.
Sushi
right|thumb|240px|Hinir ýmsu nigiri-bitar, tilbúnir til átu Sushi er litríkur fiskréttur sem er upprunninn í Japan. Meginuppistaðan í sushi eru smágerð hrísgrjón, soðin og blönduð ediki og sykri, og hrátt sjávarfang (fiskur, rækjur, hrogn o.s.frv.). Sushi er oftar en ekki mikið augnayndi, og samanstendur af allavega litlum bitum, sem eru upprúllaðir eða hlaðnir, og nefnast þeir t.d.: nigri, maki og temaki. Sushi er borðað með sojasósu, wasabi og hráu engiferi, en það er notað til að hreinsa munninn milli bita. Hrár fiskurinn, sem notaður er í sushi, og sem stundum er borðaður sér, nefnist sashimi.
Ghawar
Ghawar er stærsta olíulind jarðar, hún er staðsett í austurhluta Sádí Arabíu nálægt Persaflóa. Olíulindirnar eru í u.þ.b. 100 km suð-vestur af Dhahran í austurhluta landsins. Ghawar er um 30 km að lengd og 280 km á breidd eða 8400 km². Líkt og aðrar olíulindir Sádí-Arabíu er Ghawar í eigu ríkisfyrirtækisins Saudi Aramco sem einnig vinnur olíuna. Sádí-Arabíska ríkisstjórnin lætur litlar upplýsingar í té um Ghawar enda er hún helsta náttúruauðlind landsins. Olían var uppgötvuð árið 1948 og framleiðsla, eða dæling upp úr jörðu, hennar hófst árið 1951. Því er haldið fram að hámarksframleiðslugetu olíulindarinnar hafi verið náð árið 2005 en því er hafnað af starfsmönnum Saudi Aramco.
Sjúkraflutningamaður
thumb|right|Sjúkraflutningamenn frá [[Australian Capital Territory Ambulance Service.]] Sjúkraflutningamaður er heilbrigðisstarfsmaður sem, á Íslandi, starfar á eigin faglegri ábyrgð við sjúkraflutninga hjá viðurkenndum rekstraraðila.
Menntun sjúkraflutningamanna skiptist í nokkur stig. Hér verður aðeins rætt um þau stig sem eru í notkun hér á landi, en þau eru byggð á bandarískum stöðlum. Á Íslandi sér Sjúkraflutningaskólinn um menntun sjúkraflutningamanna.
Auk þessara stiga sækja sjúkraflutningamenn mörg sérhæfð námskeið á borð við sjúkraflutninga í óbyggðum (Wilderness EMT), sérnám í bráðaþjónustu við börn (Pediatric Education for Pre-hospital Professionals, PEPP) o.m.fl.
Samtök Ameríkuríkja
Samtök Ameríkuríkja (enska: Organization of American States; spænska: Organización de los Estados Americanos; franska: Organisation des États Américains; portúgalska: Organização dos Estados Americanos; skammstafað: OAS eða OEA) eru alþjóðasamtök 35 Ameríkuríkja með höfuðstöðvar í Washingtonborg í Bandaríkjunum. Samtökin voru stofnuð árið 1948 upp úr tveimur eldri samtökum. Markmið samtakanna er að efla samvinnu og samstöðu meðal Ameríkuríkja og standa vörð um sjálfstæði þeirra og landamæri gagnvart utanaðkomandi ógn. Öll þau 35 Ameríkuríki sem eru sjálfstæð eru aðilar að samtökunum. Þó hefur Kúba ekki haft rétt til virkrar þátttöku í samtökunum síðan 1962 eftir að samtökin ályktuðu að frumkvæði Bandaríkjanna að marx-lenínismi samræmdist ekki markmiðum samtakanna og að aðildarríki með ríkisstjórn sem aðhyllist þá hugmyndafræði mættu ekki taka þátt í starfi samtakanna.
Darmstadt
thumb|Miðborgin í Darmstadt
Darmstadt er fjórða stærsta borgin í þýska sambandslandinu Hessen með 160 þúsund íbúa (2019) Darmstadt er mikill skólabær og er með auknefnið Wissenschaftsstadt (Vísindaborgin).
Lega
Darmstadt liggur mjög sunnarlega í Hessen og er hluti af stórborgarsvæði Frankfurt. Næstu borgir eru Frankfurt am Main til norðurs (20 km), Wiesbaden og Mainz til norðvesturs (20 km), Mannheim til suðurs (40 km) og Würzburg til austurs (70 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Darmstadt er tvískiptur skjöldur. Fyrir ofan er rautt ljón á gulum fleti. Ljónið var tákn greifanna frá Katzenelnbogen, en þeir réðu lengi yfir borginni. Fyrir neðan er hvít lilja á bláum fleti. Merking hennar er óviss en talið er að hún sé tákn fyrir Maríu mey, verndardýrling höfuðkirkjunnar í Darmstadt. Skjaldarmerki þetta kom fyrst fram á 15. öld en var tekið upp í núverandi mynd 1917.
Orðsifjar
Byggðin hét upphaflega Darmundestat og er samsett úr Darmunde eða Darimund (mannanafn) og stat, sem merkir staður. Ekki er þó vitað hver Darmunde var. Ýmsar útskýringar hafa litið dagsins ljós og jafnvel þjóðsögur um tilurð heitisins, en það er eftir sem áður umdeilt.
Upphaf
Talið er að byggðin Darmstadt hafi verið mynduð af frönkum á 8. eða 9. öld. Hún kemur þó ekki fyrir í skjölum fyrr en í lok 11. aldar. Bærinn var eign greifanna af Katzenelnbogen, en hann kom lítið sem ekkert við sögu næstu aldir. Lúðvík IV keisari veitti Darmstadt borgarréttindi árið 1330. Skjalið með innsigli keisara er enn til og er til sýnis á safni í borginni. Í kjölfarið fékk Darmstadt varnarmúra. 1479 dó ætt greifanna af Katzenelnbogen hins vegar út. Þeir höfðu reist kastala þar en hann var þó ekki aðalaðsetur þeirra. Heinrich III frá Oberhessen erfði þá borgina, en engir greifar sátu lengur í Darmstadt. Hún varð eftir þetta aðeins að lítilli útborg í Hessen.
Stríð
thumb|Darmstadt 1655. Mynd eftir Matthäus Merian. 1518 réðist landgreifinn Filippus hinn kjarkmikli á borgina. Filippus var nýgenginn í lið með mótmælendum og barðist af alefli gegn kaþólsku kirkjunni. Borgarmúrar Darmstadt voru tiltölega nýir, en lélega hannaðir. Filippus náði að brjótast inn og eyddi stórum hluta borgarinnar. 1527 fóru siðaskiptin fram í borginni. Borgarmúrarnir voru endurreistir, en aðeins eins og þeir voru áður. Það voru mikil mistök, því þegar borgin stóð með herjum mótmælenda í trúarstríðinu (Schmalkaldischer Krieg) mætti keisaraherinn á staðinn og hafði lítið fyrir því að komast inn í borgina. Hún var þá lögð í rúst í annað sinn á skömmum tíma. En þetta var aðeins byrjunin. Næstu 100 árin var borgin rústuð þrisvar í viðbót. Eftir tvær skæðar pestir 1585 og 1633 ruddust Frakkar inn í landið 1635 í 30 ára stríðinu. Þeir brenndu nærsveitir, eyðilögðu akra og rændu borgina. Aðeins fjórum árum síðar gerði bæverskur her, hliðhollur keisaranum, nákvæmlega það sama, nema hvað þeir nær gjöreyddu borginni í þokkabót. Nærri stríðslokum 1647 hertók franskur her borgina á nýjan leik og eyðilagði það sem tekist hafði að byggja upp aftur. 1693 var enn ráðist á borgina í erfðastríðinu í Pfalz. Að þessu sinni náðu borgarbúar að verjast. Skemmdir urðu litlar miðað við fyrri stríð.
Nýrri tímar
thumb|Darmstadt 1900. Öll húsin eyðilögðust í loftárásum seinna stríðs Eftir hörmungar síðustu alda var Darmstadt lútersk. Það var ekki fyrr en 1790 landgreifinn Lúðvík X leyfði kaþólikkum að iðka trú sína í borginni. Nokkrum árum síðar fengu gyðingar leyfi til að kaupa fasteignir og 1796 fengu þeir jafnvel almenn borgararéttindi, eitthvað sem ekki tíðkaðist almennt. 1806 gekk Ludwig landgreifi í Rínarbandalagið og fyrir vikið veitti Napoleon honum því nafnbótina stórhertoga. Hessen-Darmstadt breyttist því úr greifadæmi í stórhertogadæmi. Það var lagt niður 1918 er Þjóðverjar töpuðu heimstyrjöldinni fyrri. Darmstadt varð hluti af lýðveldinu Hessen (Volksstaat Hessen) innan Weimar-lýðveldisins. Í heimstyrjöldinni síðari varð borgin fyrir gríðarlegum loftárásum, samtals 36 sinnum og eyðilagðist 99% miðborgarinnar. Það var jafnframt hlutfallslega næstmesti mannsskaði allra borga Þýskalands í loftárásum (á eftir Pforzheim). Í stríðslok hertóku Bandaríkjamenn borgina og varð hún hluti af hernámssvæði þeirra. Sökum fjölda skóla (háskóla og tækniskóla) í borginni var auknefnið Wissenschaftsstadt (Vísindaborgin) bætt við borgarheitið.
Viðburðir
thumb|Hljómsveitin Empty Trash á sviði í Schlossgrabenfest Schlossgrabenfest er heiti á stærsta open-air tónleikum innanborgar í Þýskalandi. Þeir hófu göngu sína 1999 og fara fram árlega síðustu helgina í maí. Sú tónlist sem boðið er upp á er rokk, popp, reggí, hipp-hopp, soul og jazz. Árið 2006 tróðu 60 hljómsveitir upp. Aðgangur er ókeypis.
Heinerfest er þjóðhátíðin í borginni og er hún næststærsta þjóðhátíð í suðurhluta Hessen. Hátíðin hóf göngu sína 1951 til að lífga upp á endurreisn borgarinnar eftir skemmdir í seinna stríðinu. Hátíðin stendur í fimm daga í kringum fyrsta sunnudag í júlí. Þá er boðið upp á útiskemmtanir, sem og leikhús, sýningar, tónleika, kvikmyndir og íþróttaviðburði. Við lok hátíðarinnar er flugeldasýning. Heinerfest er dregið af gælunafni íbúa Darmstadt, en þeir eru kallaðir Heiner.
Vinabæir
Darmstadt viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Rússneska kapellan
Pussy Whipped
Pussy Whipped er hljómplata sem Riot Grrrl-hljómsveitin Bikini Kill gaf út árið 1994. Lög pötunnar einkennast af femíniskum textum og hrárri pönktónlist.
Lykilklukka
Lykilklukka (fræðiheiti: Campanula primulifolia) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Spáni og Portúgal.
Ungmennasamband Vestur-Húnvetninga
Ungmennasamband Vestur-Húnvetninga eða USVH var stofnað 26. janúar 1930.
Páfiðrildi
Tenglar
Erlendir
Konungsríkið Ayutthaya
thumb|right|Rústir borgarinnar Ayutthaya Konungsríkið Ayutthaya (taílenska: อยุธยา) var taílenskt konungsríki í Suðaustur-Asíu sem stóð frá 1351 til 1767. Ríkið var stofnað í borginni Ayutthaya af konunginum Uthong sem gerði theravada búddisma að ríkistrú. Brátt lagði Ayutthaya undir sig voldugar borgir á borð við Sukhothai og Phitsanulok og gerði árásir á Angkor. Ayutthaya varð þannig ráðandi borgríki á svæðinu og aðrar borgir og furstadæmi guldu þeim skatt. Ayutthaya gerði nokkrar tilraunir til að leggja víggirtu hafnarborgina Malakka undir sig en án árangurs. Frá miðri 16. öld hóf Taungúveldið í Búrma árásir á ríkið. Eftir miðja öldina tókst þeim að leggja Ayutthaya undir sig og gera konunga þess að undirkonungum. Ayutthaya lýsti aftur yfir sjálfstæði árið 1584 og tókst að hrinda endurteknum árásum frá Búrma næstu áratugi. Um miðja 17. öld náði ríkið hátindi sínum undir stjórn Narai mikla sem átti í miklum viðskiptum við Frakkland. Á 18. öld tók ríkinu að hnigna. Árið 1767 gerði Konbaungveldið í Búrma innrás og lögðu borgina Ayutthaya í rúst. Við tók konungsríki Taksins með höfuðborgina Thon Buri um nokkurra ára skeið þar til Rama 1. tók við eftir uppreisn gegn Taksin og flutti höfuðborgina þangað sem Bangkok stendur nú.
Pokabjörn
Pokabjörn (eða kóalabjörn) (fræðiheiti: Phascolarctos cinereus) er spendýr af pokadýraflokki sem á heimkynni sín í Ástralíu. Þeir eru eina tegundin af pokabjarnarætt (fræðiheiti: Phascolarctidae). Pokabirnir eru jurtaætur sem nærast nær eingöngu á laufum tröllatrjáa.
Nafn tegundarinnar er rangnefni þar sem pokabirnir eru ekki af bjarnaætt heldur af pokabjarnaætt, né heldur eru þeir af ættbálki rándýra eins og birnirnir heldur af ættbálki pokagrasbíta.
Heimkynni
Kóalabirnir eru pokadýr sem lifa villtir í Ástralíu. Þeir finnast í skógum við austurströnd Ástralíu. Þeir eru stærstu trjáklifrandi spendýr sem finnast í Ástralíu. thumb
Búkur
Kóalabirnirnir eru með fölgráan eða brúnleitan feld, oftast eru þeir hvítgulir að framan. Þeir eru að meðaltali 70-90 cm á lengd og eru allt frá 7 til 14 kg á þyngd. Karldýrin eru yfirleitt stærri en kvendýrin. Kóalaungar eru blindir, hárlausir og vega um 1 gramm við got.
Líf
Kóalabirnir eyða langmestum hluta ævi sinnar uppi í trjám sérstaklega vegna þess að þeir eru mjög berskjaldaðir fyrir árásum rándýra á jörðunni. Þeir sofa í allt að 16 klukkustundir á sólahring. Þeir hreyfa sig hægt og rólega.
Æxlun
Kvendýrin verða kynþroska 3-4 árum eftir fæðingu. Æxlun þeirra fer fram á tímabilinu mars-september. Meðgöngutími kvendýrsins er um 35 dagar. Kvendýrið gýtur bara einum unga og eru tvíburar mjög sjaldgæfir. Ungar eru mjög vanþroska þegar þeir koma í heiminn, líkt og hjá öðrum pokadýrategundum, og er í poka móður sinnar í allt að 6 mánuði, Þar sem hann skríður um og kemur sér fyrir til að sjúga spena móðurinnar. Eftir þann tíma hættir unginn að lifa á móðurmjólkinni og borðar þess í stað blöndu af laufblöðum og móðurmjólkinni. Blandan inniheldur ýmsar örverur sem fynnast í fullorðnum dýrum, þær eru nauðsynlegar.
Heimildaskrá
https://books.google.is/books?id=uAic9hHaB1IC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false http://www.visindavefur.is/svar.php?id=3157
Zwolle
Zwolle er höfuðborg héraðsins Overijssel í Hollandi en er ekki nema næststærsta borgin í héraðinu með 123 þúsund íbúa (2014). Í Zwolle var Hansasambandið hið nýja stofnað árið 1980.
Lega og lýsing
Zwolle liggur við ána Ijssel nánast miðsvæðis í Hollandi, rétt austan við Ijsselmeer og vestast í héraðinu Overijssel. Næstu borgir eru Kampen til vesturs (15 km), Apeldoorn til suðurs (40 km) og Almelo til suðausturs (45 km). Í Zwolle mundar áin Vecht í Ijssel. Borgin er því skipgeng alla leið til Norðursjávar.
Fáni og skjaldarmerki
Fáni Zwolle er hvítur kross á bláum grunni (öfugt við finnska fánann). Merkið er kross heilags Mikjáls erkiengils en hann er verndardýrlingur borgarinnar. Skjaldarmerkið er eins, nema hvað það er borið af tveimur ljónum og efst er kóróna. Hún táknar keisara þýska ríkisins (ekki hollenska konungdæmið), því Zwolle var áður fyrr hluti af þýska ríkinu. Það var Friðrik III keisari sem léði borginni fyrsta skjaldarmerkið 1488. Núverandi skjaldarmerki var formlega tekið upp 1974.
Orðsifjar
Borgin myndaðist á lítilli sandhæð milli ánna Ijssel, Vecht, Aa og Zwarte Water. Slík hæð kallaðist suol eða suolle á hollensku (sbr. geschwollen á þýsku). Á korti frá 1543 er borgin merkt sem Suol. Það breyttist svo í Zwolle með tímanum.
Blómaskeið
thumb|Hollenskt landakort frá 1543, en þar er heiti Zwolle ennþá ritað Suol. thumb|Zwolle 1652 Zwolle var stofnuð í kringum árið 800 af frísneskum verslunarmönnum og uppgjafahermönnum Karlamagnúsar. Bærinn kom þó ekki við skjöl fyrr en 1040 en í því kom fram að kirkja í bænum hafi verið vígð heilögum Mikjál. Bærinn var undir yfirráðum biskupanna í Utrecht og það voru þeir sem veittu Zwolle borgarréttindi 1230. Árið 1294 gekk borgin í Hansasambandið og barðist með því gegn Valdimar IV Danakonungi 1361. Gullaldarár Zwolle voru á 15. öld, er viðskipti voru enn blómleg. Á þessum tíma voru náin samskipti við borgirnar Deventer og Kampen en þær gáfu til að mynda út sameiginlega mynt. Efnahagslegt hrun varð í borginni í sjálfstæðisstríði Hollendinga og kom borgin lítt eða ekki við sögu næstu aldir.
Heimstyrjöldin síðari
Zwolle var hertekin af Þjóðverjum 10. maí 1940 og héldu þeir borginni til apríl 1945. Kanadískur hermaður, Leo Major, vann það þrekvirki að frelsa borgina úr höndum nasista einsamall. Kanadísk hersveit var við borgarmörkin, tilbúin að gera ásás. Major var sendur leynilega inn í borgina, við annan mann, til að kanna varnir Þjóðverja. Þegar félagi Majors var drepinn, tók Major það til bragðs að skjóta á götum borgarinnar og henda handsprengjum út um allt. Þjóðverjar héldu að bandamenn hefðu gert árás og voru ringlaðir. Þá uppgötvaði Major aðalstöðvar SS-sveitanna í borginni. Hann lagði eld að þeim, drap nokkra yfirmenn nasista í skotbardaga og hélt áfram að vera með læti. Þetta endaði með því að Þjóðverjar drógu sig til baka frá borginni en Major labbaði til kanadísku sveitar sinnar með tugi stríðsfanga. Jafnskjótt gátu Kanadamenn þrammað inn í Zwolle án frekari vandræða. Fyrir vikið hlaut Leo Major orðu fyrir.
Hansaborg á ný
Árið 1980 söfnuðust fulltrúar ýmissa gamalla Hansaborga saman á ráðstefnu í Zwolle og stofnuðu Hansasambandið hið nýja. Samband þetta er meira menningarlegs en viðskipta- eða verslunarlegs eðlis. Markmið sambandsins er að auka ferðamennsku í viðkomandi borgum. Aðeins borgir sem áður fyrr voru meðlimir Hansasambandsins eru gjaldgengar í nýja sambandið. Í dag eru tugir borga í nýja sambandinu, þar á meðal Hafnarfjörður.
Bláfingur
Íbúar Zwolle kalla sig gjarnan Blauwvingers (Bláfingur). Á miðöldum var mikill rígur milli nágrannaborganna Zwolle og Kampen. Íbúar Zwolle uppnefndu fólkið frá Kampen Kampersteuren (Styrjurnar frá Kampen) en styrjur voru þá enn til í fljótum Hollands. Eitt sinn, eftir borgarbruna í Zwolle, eyðilagðist klukknaspil í kirkjuturni nokkrum. Borgarráðið ákvað að selja klukkurnar sem heilar voru og vildu íbúar Kampen gjarnan kaupa þær. Þeir sendu vagna hlaðna gamalli mynt. Þegar fulltrúar Zwolle töldu myntirnar, fengu þeir bláa fingur (málmfingur). Því voru þeir uppnefndir Bláfingur. Þetta heiti hefur verið endurnýjað, en með jákvæðum blæ þó.
Sólstafir
Sólstafir getur átt við:
Þetis
Þetis var sjávargyðja í grískri goðafræði. Hún var móðir Akkillesar.
Inge Krokann
thumb|right|Inge Krokann. Inge Krokann (19. ágúst 1893 - 27. desember 1962) var norskur rithöfundur, fæddur í Oppdal.
Hann skrifaði á nýnorsku með sterkum áhrifum uppdals mállýsku. Frá 1954 var Krokann á skólastyrk frá ríkinu.
Hann samdi bæði skáldsögur og ljóð. Frægust er kannski skáldsagan I Dovre-sno (1929). Söguþráðurinn er á miðöldum. Í Lo fjölskyldunni frá Oppdal eru átök milli náttúrulegra náttúruafla og kristinna hvata utan frá. Sagan verður byggð á munnlegri hefð úr ætt Krókanns sjálfs. Bókin var fyrsti hluti verks sem hélt áfram með Gjennom fonna (1931), På linfeksing (1934) og Under himmelteiknet (1941).
Krokann er annars þekktur fyrir að vera upphafsmaður tímabilsins stóru hamskiptin í bændasamfélaginu, eða einfaldlega hamskiptin. Hugtakið er dregið af mjög metinni greininni Hin miklu hamskipti í bændasamfélaginu frá 1942. Hér fjallar Krokann um breytingar á landbúnaði í Noregi á 19. öld frá sjálfskaparbúskap til framleiðslu.
Krokann var lærður kennari en var öryrki stóran hluta ævi sinnar. Hann andaðist í Gausdal árið 1962.
Desert Eagle
thumb|250px|Desert Eagle Desert Eagle er hálfsjálfvirk skammbyssa, framleidd á níunda áratugnum af Israel Military Industries, sem er skotvopnafyrirtæki frá Ísrael. Desert Eagle er stærsta skammbyssa í heimi, 260 mm að lengd og er 1,5 kíló að þyngd. Hún er stundum kölluð Hand Cannon á ensku, sem þýðir handfallbyssa, því að hún getur skotið .50 caliber skotum. Desert Eagle getur notað 5 tegundir af skotum, .50 Action Express, .41 Magnum, .44 Magnum, .440 Cor-bon og .357 Magnum.
Missouri
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu MissouriMissouri er eitt af fylkjum Bandaríkjanna. Það liggur að Iowa í norðri, Illinois og Kentucky í austri, Tennessee í suðaustri, Arkansas í suðri, Oklahoma í suðvestri, Kansas í vestri og Nebraska í norðvestri. Flatarmál Missouri er 180.533 ferkílómetrar.
Höfuðborg Missouri heitir Jefferson City en stærsta borg fylkisins heitir Kansas City. Önnur þekkt borg í Missouri er Saint Louis.
Íbúafjöldi fylkisins er um 6,2 milljónir (2020).
Nevermind
Nevermind er önnur plata bandarísku gruggrokkhjómsveitarinnar Nirvana. Hún kom út árið 1991 og varð gífurlega vinsæl. Einn vinsælasti smellurinn á plötunni er lagið „Smells Like Teen Spirit“.
Daniel Sturla
thumbnail Daniel Fernando Sturla Berhouet, SDB (4. júlí 1959) er erkibiskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Úrúgvæ.
Spice Girls
Spice Girls|thumb Spice Girls (stundum kallaðar Kryddpíur á íslensku) er bresk stúlkna popphljómsveit, lengstum skipuð fimm söngkonum, stofnuð 1994 og starfaði samfellt til ársins 2001. Geri Halliwell hætti í hljómsveitinni 1998. Hljómsveitin kom aftur saman tímabundið á tónleikum í desember 2007 og á Ólympíuleikunum í London 2012. Árið 2016 ákváðu Geri, Emma og Mel B að fara á tónleikaferðalag undir heitinu Spice Girls - GEM.
Ungmenna og íþróttasamband Ólafsfjarðar
Ungmenna- og íþróttasamband Ólafsfjarðar var stofnað 29. júní 1951.
25. maí 2009 sameinaðist UÍÓ svo Íþróttabandalagi Siglufjarðar undir nafninu Ungmenna- og íþróttasamband Fjallabyggðar.
Afrocarpus dawei
Afrocarpus dawei er sígrænt tré (að 30m hátt) frá Tansaníu og Úganda.
Gugusar
Guðlaug Sóley Höskuldsdóttir (f. 29. janúar 2004), oftast nefnd gugusar, er íslensk söngkona. Hún gaf út sína fyrstu plötu Listen To This Twice árið 2020, platan var hópfjármögnuð með söfnun á Karolinafund. gugusar gaf út sína aðra plötu 12:48, þann 11. nóvember 2022 og var hún meðal annars plata vikunnar á Rás 2.
Kolefnishlutleysi
Kolefnishlutleysi á við þegar vegið er á móti útblæstri í andrúmslofti jarðar. Leitast er eftir að jafna eða hlutleysa mengunina með öðrum aðgerðum eins og til dæmis skógrækt. Þessar aðgerðir vega á móti koltvísýringi og öðrum gróðurhúsaloftegundum með því að binda koltvísýringinn.
Til eru tvö lönd sem binda meiri koltvísýring en þau losa og það eru löndin Bútan og Súrínam.
Actinidia persicina
Actinidia persicina er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Guangxi.).
Kosningaskylda
thumb|400x400dp| {{legend|#ff5555|Kosningaskyldu fylgt eftir}} {{legend|#ffaaaa|Kosningaskyldu ekki fylgt eftir}} {{legend|#5599ff|Kosningaskyldu fylgt eftir (aðeins fyrir karlmenn)}} {{legend|#aaccff|Kosningaskyldu ekki fylgt eftir (aðeins fyrir karlmenn)}} {{legend|#ffff66|Kosningaskylda afnumin}}
Kosningaskylda er skylda sem ríkisborgarar tiltekins lands eiga til að greiða atkvæði í kosningum. Þar sem kosningaskyldu er fylgt eftir eru þeir sem ekki kjósa ábyrgir fyrir því að greiða sekt, glata kosningarétti (yfirleitt tímabundið) eða fá annars konar refsingu. Kosningaskylda er í 22 löndum heims en henni er fylgt eftir í aðeins 11 lýðræðislegum löndum sem jafngildir 5% aðildarríkja Sameinuðu þjóðanna.
Í Belgíu er elsta kosningaskylda í heimi sem er enn í gildi í dag. Hún var innleidd árið 1892 fyrir karlmenn og árið 1949 fyrir konur. Belgíumenn sem eru 18 ára eða eldri og ekki kjósa geta fengið sekt, en ef þeir greiða ekki atkvæði í fjórum kosningum í röð geta þeir misst kosningarétt í 10 ár.
Johan Fritzner
thumb|right|200px|Johan Fritzner orðabókarhöfundur. Ljósmynd: C. Ghibbson. Johan Fritzner (f. 9. apríl 1812, d. 10. desember 1893) var norskur prestur og höfundur orðabóka.
Æviágrip
Johan Fritzner fæddist á bænum Myren á Askey við Björgvin. Foreldrar: Werner Andreas Fritzner (1777–1863) tollvörður og kona hans Cecilie Cathrine Christie (1784–1827).
Hann gekk í skóla í Björgvin, þar sem faðir hans fékk stöðu sem yfirtollvörður. Hann hóf nám í Háskólanum í Kristjaníu, 16 ára gamall, og nam þar guðfræði, þó að áhugamál hans allt frá æskuárum væru á sviði málfræði og sögu. Á háskólaárunum beindist áhugi hans að norrænum málum og sögu Noregs, einkum menningarsögu. Fór hann þá þegar að skrifa upp og safna efni til síðari nota. Á vorin og haustin fór hann fótgangandi milli Kristjaníu og Björgvinjar, og notaði þá tækifærið til að safna slíku efni: Hann lýsti þjóðháttum, skráði þjóðsögur og ævintýri, og lýsti sérkennum alþýðumálsins á hverjum stað. Hann komst snemma á þá skoðun að norsku mállýskurnar væru eðlileg þróun frá fornmálinu, sem hann hafði kynnst í hinum fornu norsk-íslensku bókmenntum.
Eftir þrjú ár í Björgvin varð Fritzner sóknarprestur í Vadsø í Finnmörku. Aðalástæðan var sú að hann vildi kynna sér þar samísku og finnsku meðal innfæddra. Rasmus Kristján Rask hafði haldið því fram, að málfarsleg áhrif í Noregi væru fyrst og fremst frá samísku yfir í norsku, en Fritzner var kominn á þá skoðun að því væri öfugt farið. Vorið 1839 tók Fritzner við prestakallinu og sinnti hinu nýja starfi sínu strax af miklum áhuga. Þegar hann hafði náð tökum á tungumálinu fór hann að predika yfir Sömum og Kvenum á samísku og finnsku. Fyrsta ritsmíð sem Fritzner lét prenta (1845) var einmitt um samísku; gagnrýni á rit eftir Nils Vibe Stockfleth: Grammatikk i det lappiske Sprog. Fritzner varð prófastur í Austur-Finnmörku 1841.
Árið 1845 varð Fritzner sóknarprestur í Lier í Buskerud héraði, skammt frá Kristjaníu (Osló), og 1848 í Vanse í Vestur-Agðafylki, sem er nokkru fjær. Hann fór til Kristjaníu eins oft og hann gat, til þess að halda tengslum við vísindamenn þar og kynnast nýjum. Þetta varð til þess að margir háskólamenn fengu vitneskju um hvað þessi lærði prestur var að fást við. Þeir hvöttu Fritzner til að fullvinna orðasöfn sín, með það að markmiði að gefa út orðabók. Árið 1860 hóf hann að búa orðabókina undir prentun og kom fyrsta heftið út í Kristjaníu haustið 1862. Um sama leyti flutti hann sig um set og varð sóknarprestur í Tjølling á Vestfold, sem var mun nær Kristjaníu. Fyrstu útgáfu orðabókarinnar var lokið 1867: Ordbog over det gamle norske Sprog (eitt bindi). Hún var þá besta hjálpartækið fyrir þá sem vildu rannsaka mál hinna fornu norsk-íslensku bókmennta, einkum í lausu máli.
Fritzner var ljóst að orðabókin var frumsmíð og að auka þyrfti við hana og gefa hana út aftur. Hann sagði því af sér prestsembætti 1877, 65 ára gamall, til þess að geta helgað sig tveimur stórvirkjum, þ.e.a.s. nýrri útgáfu af orðabókinni, og útgáfu á hinu umfangsmikla safni sínu af þjóðfræðilegu og menningarsögulegu efni. Sama ár veitti ríkisstjórnin honum 3.600 króna eftirlaun. Árið 1878 fluttist hann til Kristjaníu og hófst strax handa við verkið. Að jafnaði vann hann óslitið frá því klukkan 5–6 að morgni til 3–4 síðdegis, snæddi þá í faðmi fjölskyldunnar, og hélt svo yfirleitt áfram fram á kvöld. Fyrsta hefti orðabókarinnar kom út 1883, og næstu hefti komu með stuttu millibili. Verkið óx mjög í höndum hans, því að hann leitaðist við að taka allt það með sem honum virtist geta komið að gagni. Fyrsta bindi var lokið 1885, og öðru bindi 1891, þegar Fritzner var kominn á 80. aldursár. Hann hélt þó áfram verki sínu til 1893, þegar byrjað var að prenta 24. hefti orðabókarinnar. Þá fann hann að minnið var farið að gefa sig og að hann yrði að gefa verkið frá sér. Bað hann prófessor Sophus Bugge og tvo aðra vini sína að útvega hæfan mann til að halda verkinu áfram. Tók Carl Richard Unger þá að sér að búa til prentunar það sem eftir var af orðabókinni, og var henni lokið 1896.
Fritzner var tekinn í Vísindafélagið í Kristjaníu 1864, og í Konunglega danska vísindafélagið 1888. Hann varð heiðursdoktor við Kaupmannahafnarháskóla 1879.
Johan Fritzner dó 10. desember 1893, nær 82 ára gamall, eftir stutta sjúkdómslegu.
Hann giftist 1839, Anne Christine Qvale (8. apríl 1816 – 17. desember 1896); foreldrar hennar voru Andreas Qvale (1779–1820) sóknarprestur og Friderike Christianne Dithlevine Heltzen (1777–1820).
Nánar um Orðabók Fritzners
Árið 1972 kom út viðaukabindi við orðabókina (4. bindi), eftir Finn Hødnebø, með leiðréttingum og viðaukum.
Orðabók Fritzners hefur allt til þessa dags verið mikilvægasta hjálpartækið við rannsóknir á lausamáli hinna fornu norsk-íslensku bókmennta. Útskýringar Fritzners eru nákvæmar og studdar ítarlegum tilvitnunum í umrædd rit. Í sumum tilfellum varpa skýringarnar ljósi á menningarsöguna, eins og tíðkast í alfræðiorðabókum.
Nú er hafin útgáfa á Orðabók Árnanefndar, eða Ordbog over det norrøne prosasprog, sem ætlað er að leysa Orðabók Fritzners af hólmi.
Vogaskóli
Vogaskóli er grunnskóli í Reykjavík. Hann telst vera í Laugardalshverfinu. Í skólanum eru um 350 nemendur, þar af eru um 140 á unglingastigi. Skólastjóri Vogaskóla er Jónína Emilsdóttir. Einar Sveinsson hannað skóla.