cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Elliot Cairnes
Launasjóðskenningin
Samkvæmt kenningu John Stuart Mill um framleiðslukostnað í tengslum við verðmæti eru algildu þættir framleiðslukostnaðar laun vinnuafls og fjármagnstekjur. Þessari kenningu mótmælti Cairnes að laun geti talist sem framleiðslukostnaður. Í greiningu John Cairnes á framleiðslukostnaði í tengslum við verðmæti lítur hann á vinnu, áhættu og bindindi sem raunverulega framleiðslukostnaði og byggjast þeir á huglægum hugsunum. Cairnes taldi að laun hefði aðeins getað talist kostnaður vegna þess að allt vandamálið var meðhöndlað frá sjónarhorni kapítalisma. Nassau William Senior var með mjög líka greiningu og Cairnes en í þeirri greiningu taldi Senior framleiðsluþættina vera þá sömu eða vinnu, áhættu og bindindi. Greining John Cairnes er sögð vera betrumbætt greining á greiningu Nassau William Senior.
Stjórnmálahagfræði
Í bókinni „The Character and Logical Method of Political Economy“ leitast Cairnes við að svara þeirri almennu spurningu varðandi hver tilgangur og eðli stjórnmálahagfræðinnar er. Það var skoðun Cairnes að stjórnmálahagfræðin hafði orðið fyrir miklum afskiptum utanaðkomandi þátta, meðal annars hvernig horft er á viðfangsefnið út frá sjónarmiðum hagkvæmni og sanngirnis. Hins vegar taldi hann að stjórnmálahagfræðin myndi aldrei flokkast sem vísindagrein svo lengi sem tilgangur hennar væri að útskýra hvernig megi ná ákveðnum hagnýtum markmiðum. Hagfræðin ætti að vera eingöngu vísindaleg að mati Cairnes og svo hún gæti uppfyllt þau skylirði, þyrfti hún að standa gjörsamlega hlutlaus frá öðrum kerfum samfélagsins, líkt og efnafræðin stendur hlutlaus milli ólíkra þróana í hreinlætisbótum. Það var afleitt að tala um hagfræðina sem vísindagrein að mati Cairnes. Hann taldi nauðsynlegt að notast við tilraunir svo hægt væri að innleiða ýmsu kenningar, hins vegar taldi hann þær vera útilokaðar úr vopnabúri hagfræðingsins. Cairnes laggði þess í stað mikla áherslu á hvernig líta ætti á stjórnmálahagfræði sem tilgátuvísindi. Kenningarnar voru einungis jafn góðar og forsendurnar sem settar voru fyrir þeim. Niðurstöðurnar voru sannar svo lengi sem engar truflanir höfðu áhrif, ástand sem Cairnes sagði að ætti sjaldnast við í raunveruleikanum.
Wayfarer
thumb|right|Wayfarer Wayfarer er sextán feta (tæplega fimm metra) löng kæna með eitt mastur sem ber bermúdasegl og fokku. Þessir bátar eru ýmist úr viði eða glertrefjum. Hann er fremur borðhár og nægilega breiður til að þrír fullorðnir geti setið í honum. Þessi gerð var hönnuð af enska bátahönnuðinum Ian Proctor árið 1957.
Nokkrir Wayfarer-bátar úr glertrefjum voru fluttir inn til Íslands eftir miðjan 8. áratuginn og 1978 var stofnað félag Wayfarer-eigenda á Íslandi.
RS Tera
RS Tera er 9,5 feta (2,9 metra) löng einmenningskæna hönnuð af enska skútuhönnuðinum Paul Handley árið 2005 og hugsuð sem keppnis- eða æfingabátur fyrir unga siglingamenn. Hún varð alþjóðleg keppnisgerð hjá Alþjóða siglingasambandinu árið 2007. RS Tera er steypt úr hitadeigu plasti og vegur aðeins 33 kg án reiða.
Ian Proctor
Ian Proctor (1918 – 1992) var enskur skútuhönnuður sem hannaði yfir hundrað gerðir kjölbáta og kæna. Hann var þekktastur fyrir kænur með létt og sveigjanleg álmöstur og stofnaði fyrirtækið Proctor Masts sem framleiddi álmöstur fyrir allar stærðir seglbáta. Sænska fyrirtækið Seldén keypti Proctor Masts árið 1997. Þekktustu kænurnar sem hann hannaði eru Wayfarer og Topper.
Alfred Jolson
Alfred Jolson (18. júní 1928 – 21. mars 1994) var bandarískur prestur rómversk-kaþólsku kirkjunnar og biskup kaþólsku kirkjunnar á Íslandi frá 1988 til dauðadags. Í skýrslu rannsóknarnefndar um kynferðisglæpi séra Ágústs George og fleiri við Landakotsskóla, sem út kom 2. nóvember 2012, kom fram að biskupi hafði oftar en einu sinni verið greint frá ásökunum um barnaníð af hendi séra Georges en hann kosið að gera ekkert í málinu.
Ferilheildi
Ferilheildi er heildi, sem reiknað er eftir ákveðnum ferli, sem getur ýmist verið opinn eða lokaður. Ferilheildi reiknað eftir lokuðum ferli kallast hringheildi. Ferillengd er skilgreind sem ferilheildið af ds, sem er „óendnanlega skammur bútur“ ferilsins, reiknað eftir ferlinum. Ferilheildi í tvinnsléttunni gegna mikilvægu hlutverki í tvinnfallagreiningu.
Brjóstakrabbamein
Brjóstakrabbamein er krabbamein sem myndast í brjóstum. Krabbameinið er algengasta krabbameinið í konum á Íslandi sem og á heimsvísu. Myndun brjóstakrabbameins tengist ógrynna af umhverfis- og erfðatengdum þáttum. Margt þarf að fara úrskeiðis á sama tíma; til dæmis DNA skemmdir, mistök við ónæmiseftirlit líkamans, óvanalegir vaxtarþættir og/eða erfðagallar.
Um 15-20% þeirra sem fá brjóstakrabbamein hafa ættarsögu um sjúkdóminn — þekktastar eru stökkbreytingar í BRCA1 og BRCA2 genunum en þau eru bæði æxlisbæligen. Hættulegustu krabbameinin eru þau sem eru án hormónaviðtaka, þau sem hafa dreift sér til eitla í holhönd eða þau sem sýna erfðabreytileika því erfiðara eru að meðhöndla þau.
Skothúsvegur
Skothúsvegur er gata í Reykjavík sem liggur frá Suðurgötu yfir Tjörnina að Laufásvegi. Nafn hennar er dregið af Skothúsi því sem Skotfélag Reykjavíkur lét reisa uppúr 1867, en það stóð þar sem nú er Suðurgata 35.
Traðarhyrna
thumbnail|Traðarhyrna séð frá lendingu í Ósvör. Þorpið í Bolungarvík sést í fjarska. Snjóflóðavarnargarður er í byggingu og sést sem brúnn flekkur fyrir ofan byggðina. Traðarhyrna er fjall sem gnæfir yfir kaupstaðinn Bolungarvík í samnefndri vík. Traðarhyrna er 640 m hátt, úr tertíer blágrýti, girt klettum að ofan en skriðurunnin að neðan. Ysti hluti fjallsins er nefndur Traðarhorn og er byggðin að mestu fyrir neðan það. Talin er snjóflóðahætta frá Traðarhyrnu og hefur verið byggður snjóflóðavarnargarður. Á hliðinni sem snýr að sjó eru stallar efst í skriðunum og nefnast þeir Upsir sem er vinsæll útsýnisstaður yfir Ísafjarðardjúp eftir um 20 mínútna göngu upp troðning í fjallinu.
Skothúsvegur
Árið 1911 var hafist handa við þverun Tjarnarinnar með lengingu Skothúsvegar. Var það gert með uppfyllingu sem einkum samanstóð af sorpi frá bæjarbúum. Skothúsvegur var fullgerður um 1920. Árið 2018 taldist aðeins eitt hús til götunnar, Skothúsvegur 15.
Bergsbók
Bergsbók – (eða Holm Perg. 1 fol., í Konunglega bókasafninu í Stokkhólmi) – er íslenskt handrit frá því um eða eftir 1400. Í Bergsbók eru Ólafs saga Tryggvasonar hin mesta og Ólafs saga helga hin sérstaka eftir Snorra Sturluson, nokkur kvæði og styttri textar, sem flestir eru tengdir þessum tveimur konungum, svo sem Rauðúlfs þáttur og kaflar úr Hallfreðar sögu og Færeyinga sögu.
Bergsbók er eina handritið með Ólafsdrápu Tryggvasonar, eina handritið þar sem Rekstefja er í fullri lengd, og annað tveggja handrita þar sem kvæði Einars Skúlasonar, Geisli er heilt.
Meðalhæð manna eftir löndum
Meðalhæð fyrir hvort kyn er mjög mismunandi, þar sem karlmenn eru að meðaltali hærri en konur. Hæð manna er lengdin frá iljum að hvirfli standandi manns. Konur ná fyrr sinni hæstu hæð en karlar, því kynþroski þeirra gerist fyrr. Menn hætta að stækka á langveginn þegar að löngu beinin hætta að lengjast sem gerist þegar vaxtarlína beinana lokast. Þessar vaxtalínur eru uppspreta vaxtar og lokunin á sér stað í lok kynþroskaskeiðsins.
Stærsti lifandi maður heims er Tyrkinn Sultan Kösen sem mælist 2,51 metrar að hæð. Stærsti lifandi maður nútímans var Robert Persing Wadlow frá Illinois, Bandaríkjunum sem mældist 2,72 metrar. Stærsta kona heims er Yao Defen frá Kína sem mælist 2,33 metrar að hæð. Stærsta lifandi kona nútímans var Zeng Jinlian frá Hunan, Kína sem mældist 2,48 metrar að hæð.
Fjárlög íslenska ríkisins 2011
thumb|600px|Fjárlög 2011 Fjárlög íslenska ríkisins 2011 skiptast þannig að bróðurparturinn fer til útgjalda tengdum heilbrigðismálum líkt og hefur verið undanfarin ár. Mikil aukning hefur einnig orðið á vaxtaútgjöldum ríkisins en þau eru nýlega tilkomin vegna mikillar skuldsetningar eftir bankahrunið haustið 2008.
Við afgreiðslu fjárlagafrumvarpsins gerðust þau tíðindi að við atkvæðagreiðslu frumvarpsins sat Lilja Mósesdóttir hjá. Ekki er vitað til þess að slíkt hafi áður gerst, að stjórnarþingmaður styðji ekki fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Við lokaafgreiðslu frumvarpsins sátu samflokksmenn Lilju þeir Atli Gíslason og Ásmundur Einar Daðason einni hjá.
Norðurver
Norðurver var verslunarmiðstöð í Reykjavík sem var til húsa á horni Laugavegs og Nóatúns. Norðurver opnaði í október 1965. Þar er enn í dag fjöldi verslana og skrifstofa með svipuðu sniði og þegar opnað var þótt nafnið Norðurver sé ekki notað lengur.
Saga
Jón I. Júlíusson hóf verslunarrekstur árið 1960 þegar hann keypti verslunina Þrótt í Samtúni, en fram að því hafði Jón starfað sem vélstjóri á skipum Eimskipafélagsins. Í viðtali við Frjálsa verslun árið 1972 lýsti Jón því að hann hefði á siglingum sínum erlendis kynnst verslunarmiðstöðvum og hafi Norðurver verið reist að slíkri fyrirmynd.
Framkvæmdum við Norðurver var að miklu leyti lokið árið 1965 og hóf Jón þá kjörbúðarrekstur í húsinu undir merkjum Nóatúns, en nafnið var fengið úr norrænni goðafræði. Jón reisti allt húsið fyrir eigin reikning og leigði verslunum og fyrirtækjum aðstöðu í því. Starfsemin var fjölbreytt, en auk kjörbúðar voru m.a. mjólkurbúð, fiskbúð, húsgagnaverslun og sparisjóður þar til húsa.
Primula bellidifolia
Primula bellidifolia) er blóm af ættkvísl lykla.
Clube de Regatas do Flamengo
Flamengo er brasilískt knattspyrnufélag frá Rio de Janeiro. Liðið var stofnað árið 1895.
Sigrar
1980, 1982, 1983, 1987, 1992, 2009, 2019, 2020 1990, 2006, 2013 1914, 1915, 1920, 1921, 1925, 1927, 1939, 1942, 1943, 1944, 1953, 1954, 1955, 1963, 1965, 1972, 1974, 1978, 1979, 1979(Special), 1981, 1986, 1991, 1996, 1999, 2000, 2001, 2004, 2007, 2008, 2009, 2011, 2014, 2017, 2019, 2020, 2021 1981, 2019, 2022 1981, 2019
Trefill
thumb|250px|Kona með ullartrefil
Trefill er flík sem er sveipað um hálsinn til að halda honum hlýjum, til tísku eða af trúarlegum ástæðum. Treflar eru til í mörgum litum. Á köldum svæðum eru treflar helst notaðir á veturna til hlýju, ásamt jakka og húfu, og eru oftast prjónaðir úr ull.
Saga
Trefillinn á rætur sínar að rekja til Rómaveldis en þá voru þeir notaðir til af hreinlætisástæðum frekar en til hlýju. Rómverjar kölluðu trefilinn sudarium sem þýðir „svitaklæði“, og var hann notaður til að þurrka svitann af hálsinum og andlitinu þegar heitt var. Í upphafi settu karlar trefla um hálsinn eða festu þá við beltin sín. Fljótlega fóru konur að nota þá líka, en þeir voru úr vefnaði heldur en ull, pasmínu eða silki. Frá þessum tíma hafa treflar verið vinsælir hjá konum.
Um miðju 17. öld klæddu króatiskir hermenn sig í trefla. Herforingjarnir voru með silkistrefla en allir hinir hermennirnir voru með bómullartrefla. Á ensku var stundum átt við þessa karlkyns trefla sem „cravats“ (úr frönskunni cravate sem þýðir „Króati“) og voru þeir fyrirrennari nútímans bindi.
Á 19. öldinni varð trefillinn tískugripur hjá körlum og konum en vinsældir hans uxu jafnt og þétt þangað til miðrar 20. aldar.
Dómkirkjan í São Paulo
thumb|right|São Paulo Dómkirkja Dómkirkjan í São Paulo (portúgalska: Catedral Metropolitana eða Catedral da Sé de São Paulo) er dómkirkja í São Paulo í Brasilíu. Kirkjan, sem er að mestu í nýgotneskum stíl var reist á árunum 1913 til 1967 en var vígð árið 1954. Hún er í austanverðri miðborg São Paulo. Kirkjan er 111 metrar á lengd, 46 metrar á breidd og turnarnir tveir eru 96 metrar á hæð.
Krókaflamark
Krókaflamark er það aflamagn sem útgerð krókabáts er heimilt að veiða af tiltekinni tegund nytjastofns á hverju veiðitímabili eða vertíð.
Egill Jónsson
Egill Jónsson (f. 14. desember 1930 í Hoffelli í Nesjahreppi, d. 12. júlí 2008) var Alþingismaður Austurlandskjördæmis frá 1979 til 1999. Hann sat á þingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn og gegndi meðal annars formennsku í landbúnaðarnefnd og samgöngunefnd.
Halldóra Mogensen
Halldóra Mogensen (f. 11. júlí 1979) er íslenskur stjórnmálamaður. Halldóra var kjörin á Alþingi haustið 2016 fyrir Pírata.
Halldóra hafði setið sem varaþingmaður fyrir flokkinn á fyrra kjörtímabili. Halldóra hefur skrifað þingsályktunartillögu um skilyrðislausa grunnframfærslu eða borgaralaun. Halldóra situr í velferðarnefnd Alþingis.
Gelding
Gelding kallast sú aðferð að fjarlægja eða eyðileggja starfsemi eistna karldýra. Við þetta hverfa að mestu hin eiginlegu karleinkenni vegna þess að þau eru háð karl-kynhormónum sem framleidd eru í eistum. Geldingar eru framkvæmdar til að koma í veg fyrir getnað en einnig þegar auka á vaxtargetu karldýranna (t.d. uxar og sauðir til slátrunar).
Stöðuorka
Stöðuorka kerfis er orka sem stafar af kröftum sem verka á milli eininga þess og afstöðu þeirra. Kraftarnir geta verið rafkraftur, segulkraftur eða þyngdarkraftur.
Fyrir einangrað kerfi sem samanstendur af tveimur föstum hlutum sem beita hvor annan krafti og liggja á x-ás, skilgreinist stöðuorka þeirra sem:
þar sem krafturinn milli hlutanna breytist eingöngu með vegalengd og er heildað eftir línu sem tengir hlutina saman.
Til að sýna betur fram á samband krafts og stöðuorku má taka sem dæmi sama kerfi tveggja hluta sem liggja á x-ás. Ef stöðuorka annars þeirra í punktinum  er, þá er krafturinn sem verkar á hlutinn í þeim punkti:
Stefna kraftsins milli tveggja hluta er í átt breytingar stöðuorku og stærð hans er í beinu hlutfalli við breytingahraðann (afleiðuna). Stór kraftur tengist miklum stöðuorkumun miðað við gefna vegalengd, lítill kraftur litlum.
Þessar tvær skilgreiningar, stöðuorku útfrá á krafti og krafts útfrá stöðuorku, sýna hvernig hugtökin kraftur og stöðuorka eru nátengd. Tveir hlutir sem beita hvor annan krafti hafa stöðuorku, hvor í kraftsviði hins. Ef kerfi samanstendur af tveim hlutum sem beita hvor annan krafti, kemur fram í því stöðuorka.
Vegna þess að allir kraftar eru fall af vegalengd, mun sérhver breyting á innbyrðis afstöðu kerfis með stöðuorku annaðhvort minnka hana eða auka. Þegar stöðuorka kerfis minnkar, breytist hún í aðra tegund orku, t.d. hreyfiorku. „Geyma“ má stöðuorku svo sem þyngdarstöðuorku, fjöðrunarorku, efnaorku, kyrrstöðumassaorku eða raforku og leysa síðar úr læðingi.
Um stöðuorku hlutar í þyngdarsviði jarðar gildir:
þar sem m e massi hlutarins, g þyngdarhröðun jarðar og h hæð hlutarins frá núllpunkti. Hann má skilgreina eftir hentugleikum. Fyrir hlut sem fellur alla leið til jarðar er yfirborð jarðar eðlilegur núllpunktur. Fyrir vatn í fossi getur verið eðlilegra að skilgreina yfirborð hylsins sem fossinn fellur í sem núllpunkt; hreyfiorka vatnsins rétt áður en það fellur í hylinn jafngildir í góðri nálgun hreyfiorku þess á fossbrúninni plús stöðuorku þess þar, reiknað frá yfirborði hylsins. Í raunhæfum reikningum er "absolút" gildi stöðuorku yfirleitt aldrei gagnleg stærð, heldur mismunur stöðuorkugilda í tveimur punktum.
Andrés Ingi Jónsson
Andrés Ingi Jónsson (f. 16. ágúst 1979) er íslenskur stjórnmálamaður. Andrés var fyrst kjörinn á Alþingi fyrir Vinstrihreyfinguna - grænt framboð í Alþingiskosningum árið 2016. Hann sagði sig síðar úr Vinstri grænum og gekk til liðs við Pírata.
Menntun og fyrri störf
Andrés lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskóla Suðurlands árið 1998 og B.A. prófi í heimspeki frá Háskóla Íslands árið 2004. Hann stundaði nám í þýsku og heimspeki í Berlín 2004-2006 og lauk M.A. prófi í stjórnmálafræði við University of Sussex 2007.
Andrés starfaði sem blaðamaður hjá 24 stundum árin 2007-2008 og var nefndarritari hjá Stjórnlagaráði 2011. Hann gegndi stöðu aðstoðarmanns Álfheiðar Ingadóttur heilbrigðisráðherra 2010 og var aðstoðarmaður Svandísar Svavarsdóttur, umhverfis- og auðlindaráðherra, 2011-2013.
Stjórnmálaferill
Andrés hóf stjórnmálaferil sinn í Vinstri grænum í ársbyrjun 2009. Hann tók fyrst sæti á lista flokksins í Alþingiskosningum það sama ár. Hann tók fyrst sæti á þingi sem varamaður í forföllum Steinunnar Þóru Árnadóttur í júní 2015 en var síðan kjörinn þingmaður í Alþingiskosningum 2016 og endurkjörinn 2017.
Þann 27. nóvember árið 2019 sagði Andrés sig úr þingflokki Vinstri grænna og tilkynnti að hann myndi sitja sem óháður þingmaður út kjörtímabilið. Ástæða hans var óánægja með stjórnarsamstarf Vinstri grænna við Sjálfstæðisflokkinn og Framsóknarflokkinn, en Andrés hafði áður kosið gegn stjórnarsáttmála flokkanna.
Þann 10. febrúar 2021 gekk Andrés til liðs við þingflokk Pírata.
Hann hefur átt sæti í umhverfis- og samgöngunefnd síðan 2021 og var áður í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd 2019 til 2021, allsherjar- og menntamálanefnd frá 2017 til 2019 og velferðarnefnd frá 2017 til 2019.
Gráknipplingur
Gráknipplingur (fræðiheiti: Lyophyllum connatum), einnig ritað gráknypplingur, eða gráspyrða er sveppur sem vex í stórum þéttum klösum í mold og sandi á skurðbökkum, í ýmis konar uppgröftum og við rotnandi trjáboli. Gráknipplingur er algengur um allt land og kemur upp í miklu magni.
Gráknipplingur var lengi vel talinn vera góður ætisveppur en er nú talinn varasamur, meðal annars vegna efna sem hafa áhrif á fósturþroskun. Sveppurinn sýnir antabuseinkenni þegar hans er neytt með áfengi.
Árið 2009 tókst vísindamönnum í fyrsta sinn að rækta gráknippling á æti.
Lýsing
Hatturinn er nokkuð stór, 2-10 sm í þvermál, hann er fyrst lítillega hvelfdur en síðar verður hann flatur að ofan. Stafurinn er hvítur eða ljósgrár og hettan er gráhvít.
Fanir gráknipplings eru alstafa eða niðurstafa, fyrst hvítar en seinna gulleitar eða brúleintar og litast með járnsúlfati. Lyktin af sveppnum er sérkennileg og minnir á ost eða súrdeig.
Bibliotheca Arnamagnæana
Bibliotheca Arnamagnæana (latína: Bókasafn Árna Magnússonar) er ritröð sem Árnasafn í Kaupmannahöfn, Den Arnamagnæanske Samling, gefur út. Í ritröðinnni er fjallað um íslensk og norræn fræði, bæði í útgáfum og fræðilegum ritgerðum. Fyrsta bindið kom út 1941 og 47. bindið árið 2011.
Árið 1956 hófst útgáfa á viðaukabindum (latína: supplementum) í stærra broti, sem eru einkum fyrir mikið myndskreytt verk. Af þeim hafa komið út 7 bindi, um rúnir, tónlist, útskurð o.fl.
Jón Helgason forstöðumaður stofnunarinnar var ritstjóri meðan hans naut við, en síðan hafa Jonna Louis-Jensen, Peter Springborg, Britta Olrik Frederiksen og fleiri annast ritstjórn.
Sum bindin eru greinasöfn, og hafa þau titilinn Opuscula (fleirtala orðsins opusculum eða „smárit“). Þau eru tölusett og mynda ritröð innan ritraðarinnar. Má líta á þau sem tímarit um textafræði, sem kemur út óreglulega.
Taxus wallichiana
Taxus wallichiana  er trjátegund í ættkvíslinni Taxus sem var lýst af Joseph Gerhard Zuccarini. IUCN telur tegundina í útrýmingarhættu. Engar undirtegundir eru skráðar Catalogue of Life.
Rauðbrystingur
Rauðbrystingur (fræðiheiti: Calidris canutus) er meðalstór strandfugl af snípuætt.
Einkenni
thumb|left|200px|Í vetrarbúningi sínum er Rauðbrystingurinn frekar litlaus, grár að mestu en brúnn á bakinu. Lengd: 23 – 25 cm.
Rauðbrystingurinn er meðalstór vaðfugl, örlítið búttaður og lítið eitt stærri en Lóuþræll. Hann er líkur Lóuþræl í hegðun nema að hann er allur hægari á sér og rólegri. Með stuttan háls og lítið höfuð og augu, svartan frekar grannan gogg sem er álíka langur og höfuðið og stutta svarta fætur. Á veturnar er hann grár að mestu en brúnn ofan á baki og litur kynjanna svipaður. Í varpbúningi er hann aftur á móti með gráar strípur ofan á höfði og flekki ofan á baki en annars rauðgulur á höfuð, herðar og bringu en aðeins ljósari á kviðnum. Kynin eru nánast eins en þó er kvenfuglinn ívið ljósari á litin.
Útbreiðsla
Hann er farfugl og verpir á Norðurslóðum í Kanada, Evrópu og Rússlandi. Til eru sex undirtegundir sem hver fyrir sig hefur mismunandi varp-og veturstöðvar. Er Rauðbrystingurinn sá strandfugl sem ferðast hve lengst á varpstöðvarnar en hann sem dæmi fer frá syðsta odda Suður-Ameríku til nyrstu heimskautaeyja Kanada. Ekki fara þó allar undirtegundirnar jafn langt. Sú þeirra sem kemur við á Íslandi hefur vetursetu við strendur Vestur-Evrópu, aðalega Bretlandseyjum og er fargestur á Íslandi, það er stoppar hér aðeins til að næra sig fyrir áframhaldandi ferðalag til norður Grænlands og Kanada þar sem hann verpir en verpir ekki á Íslandi. Þeir eru mjög félagslindir og ferðast margir saman jafnvel svo þúsundum skipti. Af deilitegundinni islandica sem kemur við á Íslandi þá koma þeir í stórum flokkum frá miðjum apríl og eru fram í byrjun júní og eru það um 250 – 300 þúsund fuglar sem eru um 77% af stofnstærðinni, hinn hluti stofnsins fer um Norður-Noreg. Færri fuglar koma við á haustin en þá eru þeir á ferðinni frá miðjum júlí og út september. Við fuglatalningar að vetri hafa alltaf fundist nokkrir rauðbrystingar sem hafa haft vetursetu, en þó ekki nema 10 - 50 fuglar.
Sundföt
thumb|Ungur maður í sundbuxum
Sundföt eru fatnaður sem er notaður við sund eða vatnaíþróttir eins og brimbrettabrun, köfun, sjóskíða eða sundknattleik. Þau eru líka notuð þegar farið er í sólbað. Sundföt eru mismunandi eftir kynjum og aldri.
Sundföt geta verið notuð sem undirföt í vatnaíþróttum þar sem þarf að fara í blautbúning eins og í brimbrettabruni, köfun og sjóskiða. Sundföt eru líka notuð í fegurðarsamkeppnum og líkamsræktarkeppnum til að sýna líkamann.
Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar - Hláturpolki
Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar og Sigríður Magnúsdóttir er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur Hljómsveit Ásgeirs Sverrissonar ásamt söngkonunni Siggu Maggý fjögur lög. Ljósmynd á framhlið, Óli Páll Kristjánsson.
Peter Petersen
Peter Petersen (Bíó-Petersen eða Bíópetersen) (30. júní 1881 – 28. maí 1961) var danskur ljósmyndari sem var einn af upphafsmönnum kvikmynda á Íslandi og einn af fyrstu mönnum sem fékkst við rekstur kvikmyndahúsa á landinu.
Daninn Alfred Lind, var gerður út af Warburg nokkrum, stórkaupmanni í Kaupmannahöfn. Sá hafði keypt tæki til sýninga og töku kvikmynda og falið Lind að koma upp kvikmyndahúsi í Reykjavík, sem hann og gerði. Það var Reykjavíkur Biograftheater sem var staðsett í Breiðfjörðshúsi (síðar Fjalakettinum), Aðalstræti 8. Peter Petersen var þar sýningarstjóri, og þann 2. nóvember árið 1906 kveikti hann í fyrsta skipti á sýningarvélinni og var upphaf reglulegra kvikmyndasýninga á Íslandi. Peter starfaði í Reykjavíkur Biograftheater í mörg ár, og fékk við það viðurnefnið Biópetersen.
Peter gerði á þessum árum einnig nokkrar kvikmyndir í félagi við Alfred Lind, svo sem Slökkviliðsæfing í Reykjavík, árið 1906 og Konungskomuna 1921.
Peter reisti árið 1927 Gamla bíó (þar er núna Íslenska óperan) í Ingólfsstræti yfir starfsemi „gamla bíós“, þ.e. Reykjavíkur Biograftheater, og tók hið nýja hús við af Fjalakettinum. Petersen innréttaði íbúð fyrir sjálfan sig á efri hæð hússins og bjó þar. Hann rak svo Gamla bíó til ársins 1939, er hann seldi það og fluttist til Kaupmannahafnar og hóf rekstur kvikmyndahússins Atlantic Bio við Christianshavns Torv og rak það í fjölda ára.
Mjölnir (íþróttafélag)
Mjölnir er íþróttafélag sem var stofnað 2005 og sérhæfir sig í bardagaíþróttum. Félagið notaðist við sal við Mýrargötu 2-8 til ársins 2011 en þá vék hann fyrir hóteli og félagið flutti á Seljaveg 2. Félagið heldur árlega bardagaíþróttamótið Mjölnir Open og árið 2009 unnu félagsmenn Mjölnis til flestra verðlauna á Íslandsmótinu í brasilísku jiu-jitsu.
Pleurotus cornucopiae
Pleurotus cornucopiae er tegund matsveppa sem eru ræktaðir víða um heim til matar. Hann vex yfirleitt á dauðum viði lauftrjáa, en er oftast ræktaður á korni, hálmi eða sagi.
Útbreiðsla
Útbreiðsla Pleurotus cornucopiae er upphaflega í Evrópu. Hann er náskyldur P. citrinopileatus og er hún stundum talin undirtegund hans. Auðvelt er samt að greina þá sundur á litnum.
Útópískur sósíalismi
Útópískur Sósíalismi er hugtak sem er notað til að lýsa þeim hugmyndum sósíalískra hugsuða sem voru uppi á fyrri hluta 19 aldar, fyrir tíma Karl Marx og Friedrich Engels. Meðal helstu fulltrúa útópísks sósíalisma eru Robert Owen, Charles Fourier og Henri de Saint-Simon. Allir sáu fyrir sér framtíð útópískra sósíalískra samfélaga, þar sem fátækt, neyð, misskiptingu og efnahagslegu óréttlæti hafði verið útrýmt. Þeir höfnuðu flestir einkaeignarrétti og töldu að efnahagsstarfsemi ætti að skipuleggja á grundvelli samvinnufyrirtækja. Land og framleiðslutæki ættu að vera í almannaeign.
Einn mikilvægasti munur hugmynda þeirra og síðari sósíalista, anarkista og marxista er að útópískir sósíalistar höfnuðu stéttabaráttu og byltingu sem leið að þessu markmiði. Þess í stað sáu fyrir sér að framtíðarríkið myndi vaxa af sjálfu sér innan ríkjandi þjóðfélagskerfis, t.d. í formi fyrirmyndarsamfélaga á borð við þau sem Owen reyndi að koma á fót í Englandi og Bandaríkjunum. Siðferðilegir og efnahagslegir yfirburðir sameignar- eða samvinnusamfélaga þeirra væru slíkir að allir skynsamir menn myndu taka upp merki þeirra og samfélagið þannig umbreytast af sjálfu sér.
Útópískur sósíalismi, og þá sérstaklega hugmyndir Owen og Saint-Simon, höfðu mikil áhrif á ýmsa frjálslynda og sósíalíska hugsuði 19. aldar. Hugmyndir Owen höfðu mikil áhrif á þróun samvinnustefnunnar.
Gagnrýni á útópískan sósíalisma
Karl Marx og Friedrich Engels voru fyrstu fræðimennirnir til þess að nota hugtakið útópískur sósíalismi og skilgreindu þeir það í skrifum sínum. Marx notaði fyrst hugtakið í ritinu “Miskunnarlaus gagnrýni á allt," For a Ruthless Criticism of Everything (1843). Síðar notuðu Marx og Engels hugtakið í Kommúnistaávarpinu (1848) og að lokum krufði Engels muninn á bók sem kallaðist Sósíalismi: Útópískur og Vísindalegur. Í skrifum sínum lögðu þeir áherslu á að kenningar útópísks sósíalisma skorti vísindalega greiningu á kapítalísku þjóðskipulagi, þær væru aðeins hugmyndir um hvaða markmiði ætit að stefna að, en ekki hvernig nálgast ætti markmiðið. Til þess að uppræta tátækt og efnahagslegu óréttlæti þyrfti að gjörbreyta samfélagsgerðinni. Engels sagði að því lengur sem hann velti fyrir sér hugmynd útópískra sósíalista um að þetta myndi gerast að sjálfu sér, þökk sé skynsemi og rökhugsun, því sannfærðari væri hann um að hugmyndir þeirra væru hreinir draumórar.
Hugtakið útópískur sósíalismi var notað í niðrandi merkingu af marxistum, sem lögðu áherslu á að kenningar þeirra væru heimspekilegar vangaveltur, ólíkt vísindalegri aðferð Marx, sem greindi hagkerfi kapítalismans með skipulegum hætti og með greiningartækjum hagfræðinnar í stað gildisdóma og siðferðilegra mælikvarða. Hugmyndir útópískra sósíalista voru þó ekki jafn draumórakenndar eða rómantískar og margir síðari tíma gagnrýnendur vildu meina, heldur lögðu þeir flestir áherslu á mikilvægi vísinda og sérfræðinga í framtíðarríkinu, og gerðu þó skrif þeirra um efnahagsmál hafi ekki verið jafn formleg og greiningar Marx og klassískra hagfræðinga 19 aldar, settu þeir fram skipulega gagnrýni á iðnbyltinguna sem var þá að ganga yfir Evrópu.
Sasa tsukubensis
Sasa tsukubensis er lágvaxin bambustegund (0,4 til 2 m), ættuð frá Japan. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.
Det Danske Selskab
Det Danske Selskab var félagsskapur Dana á Íslandi sem var stofnaður 5. júní 1923. Takmark þess var að efla sem mest og best samstarf Íslendinga og Dana og vinna að menningarlegum tengslum milli þjóðanna. Aðalhvatamaður að stofnun þess var Böggeld, þáverandi sendiherra Dana á Íslandi.
Callitris drummondii
Callitris drummondii er barrtré af einisætt (Cupressaceae)
Það finnst einvörðungu í Ástralíu.
Ernir (Bolungarvík)
Ernir er 687 metra fjall í Bolungarvík. Fjallið stendur fyrir miðri víkinni og skiptir henni í tvennt. Sunnan við hana er Syðridalur, en norðan við eru Tungudalur og Hlíðardalur, aðskildir af Tunguhorni. Undir fjallinu yst í Syðridal er hesthúsahverfi og aðveitustöð. Þar fyrir ofan er gil sem talin er töluverð snjóflóðahætta af. Snjóflóð sem féll árið 1995 olli tjóni á þremur hesthúsum og drápust fimm hestar.
Sverrir Sigurðsson (konungur)
Uppruni Sverris
Sverrir fæddist líklega í Björgvin en þegar hann var fimm ára fluttu foreldrar hans, Gunnhildur og Unás kambari, til Færeyja en þaðan var Unás. Bróðir hans var Hrói biskup í Kirkjubæ og ólst Sverrir upp hjá honum, lærði til prests og hlaut vígslu. Það var ekki fyrr en þá sem Gunnhildur móðir hans sagði honum – eftir því sem segir í sögu Sverris – að hann væri ekki sonur Unáss, heldur væri faðir hans Sigurður munnur, sem var konungur Noregs 1136–1155. Nútíma sagnfræðingar telja þetta þó útilokað.
Í Færeyjum er enn haldið á lofti þeirri sögn, að Sverrir sé fæddur í helli ofan við Kirkjubæ.
Leiðtogi Birkibeina
Hvort sem Sverrir trúði því sjálfur að hann væri konungssonur eða ekki, hélt hann til Noregs 1177 en þar voru feðgarnir Magnús konungur og faðir hans, Erlingur skakki, alráðir. Sverrir fór fyrst til Austur-Gautlands í Svíþjóð og hitti Birgi brosa, jarl þar, en Birgitta kona hans var systir Sigurðar munns. Birgir vildi fyrst í stað ekki styðja Sverri því hann hafði heitið stuðningi við uppreisnarflokk birkibeina, manna Eysteins meylu, sem kvaðst vera sonur Eysteins konungs Haraldssonar. Eysteinn meyla hafði fallið í bardaga við menn Magnúsar konungs og Erlings skakka fyrr sama ár og flokkurinn var án leiðtoga. Sverrir hélt þá til Vermlands, þar sem leifar birkibeinaflokksins voru, og eftir nokkrar viðræður ákvað hann að gerast foringi þeirra.
Sverrir konungur
Næstu árin ríkti stöðug styrjöld milli konunganna. Magnús flúði aftur til Danmerkur haustið 1183 en kom aftur snemma vors 1184. Þann 15. júní kom til sjóorrustu milli konunganna við Fimreiti í Sogni og þar féll Magnús ásamt um 2000 mönnum sínum. Þá gat Sverrir talið sig tryggan í sessi því Magnús átti engan erfingja. Eftir þetta má segja að gömlu norsku höfðingjaættirnar hafi verið mikið til úr sögunni, útdauðar eða áhrifalausar.
Sverrir átti aftur á móti í miklum útistöðum við kirkjuna, sem leit á hann sem valdaræningja og konungsmorðingja. Þó tókst honum árið 1190 að þvinga Nikulás Árnason biskup, sem var hálfbróðir Inga konungs krypplings, og aðra biskupa til að krýna sig konung. Ekki bætti það þó samskipti hans við kirkjuna og árið 1194 bannfærði Eiríkur Ívarsson erkibiskup, sem Sverrir hafði hrakið úr landi, konunginn með samþykki Selestínusar III páfa. Árið 1197 gat Sverrir þó sýnt bréf frá páfa þar sem bannfæringunni var aflétt en flestir sagnfræðingar eru nú sammála um að það muni hafa verið falsbréf.
Stríð við bagla
Í október 1198 lýsti Innósentíus III Noreg allan í bann og ásakaði Sverri um skjalafals. Páfi kom líka boðum til konunga í grannríkjunum um að þeir skyldu setja Sverri af. Því boði var þó ekki hlýtt og Jóhann landlausi sendi Sverri meira að segja hermenn til að sýna honum stuðning í baráttu hans við flokk bagla, sem stýrt var af Nikulási Árnasyni biskupi með stuðningi Eiríks erkibiskups. Konungsefni þeirra var Ingi, sem sagður var launsonur Magnúsar Erlingssonar.
Á ýmsu gekk í borgarastyrjöldinni en 18. júní 1199 vann Sverrir stórsigur á her Bagla í Strindafirði og leifarnar af baglahernum flúðu til Danmerkur. Það voru þó ekki endalok átakanna, þau stóðu þar til Sverrir dó á sóttarsæng í Björgvin 9. mars 1202. Ingi baglakonungur gat þó ekki nýtt sér það færi sem skapaðist við dauða Sverris því hann dó sama ár.
Fjölskylda
Kona Sverris var Margrét, dóttir Eiríks helga Svíakonungs og áttu þau eina dóttur, Kristínu. Sverrir átti einnig tvo frilluborna syni, Sigurð lávarð, sem dó skömmu á undan föður sínum og lét eftir sig ungan son, Guttorm, og Hákon Sverrisson, sem tók við ríki af föður sínum en varð ekki langlífur.
Sverris saga
Karl Jónsson ábóti á Þingeyrum ritaði sögu Sverris konungs (Sverris sögu), sem talin er tímamótaverk í bókmenntasögunni.
Saga gervigreindar
Saga gervigreindar hófst sumarið 1956 en þá komu tíu manns saman til tveggja mánaða vinnufundar í Dartmouth í Bandaríkjunum. Tilgangur vinnufundarins var að koma saman þeim vísindamönnum sem höfðu áhuga á tauganetum og rannsóknum á greind. Fundurinn var að frumkvæði John McCarthy sem þá hafði nýlokið meistaranámi frá Princeton-háskóla og vann nú við Dartmouth College.
Þessi fundur markar faglegt upphaf gervigreindar og kynnir til sögunnar þá menn sem standa í fylkingarbrjósti gervigreindar næstu 20 árin á eftir. þar kemur McCarthy fyrst fram með fagheitið „artificial intelligence“ eða gervigreind eins og það er nefnt á íslensku. Á fundinum kynntu Newell og Simon forritið Logic Theorist og sögðust hafa fundið með því forrit sem væri þess megnugt að hugsa á þann hátt sem ekki var bundinn við tölur og þar með aðskilið huga frá líkama. Stór orð en sönn ef reynt er að aðskilja tilfinningalega hugsun frá hugsun sem snýr að vinnslu upplýsinga.
Forsaga
Þótt faglegur grunnur hafi verið lagður að gervigreind á þessum fundi þá á gervigreind sér lengri sögu. Árið 1943 skrifuðu Warren McCulloch og Walter Pitts fyrstu fræðilegu greinina sem eignuð er gervigreind. Þeir settu saman kenningar um virkni og uppbyggingu taugafruma í heilanum, kenningar Russells og Whiteheads um yrðingarökfræði og  tölvunarkenningar Alans Turings. Niðurstaða þeirra var líkan af gervitaugafrumum sem hægt var að kveikja eða slökkva á með því að áreita nálægar frumur. Þeir sýndu fram á að niðurstöðu hvaða reiknanlegs falls f(x) sem er, mátti ná með neti slíkra gervitaugafruma. Þeir vörpuðu því einnig fram í greininni að slík gervitauganet gætu lært. Þetta sannaði Donald Hebb sex árum síðar með því að finna upp einfalda aðferð til að uppfæra vigt tenginganna á milli eininganna (taugafrumnanna). Marvin Minsky og Dean Edmonds byggðu fyrstu gervitauganetstölvuna (SNARC) árið 1951 úr 3000 lömpum og sjálfstýringu úr B-24 sprengjuflugvél. Tölvan hafði 40 gervitauganetsfrumur eða eindir. Rekja má aðferðafræði bæði samtengingasinna (e. connectionism) og rökfræðisinna (e. logicism) innan gervigreindar til skrifa McCulloch og Pitts.
Samtengingasinnar vinna með gervitauganet með það að markmiði að útskýra og hanna greind.
Rökfræðisinnar leitast við að útskýra og hanna greind út frá rökfræðilegum forsendum.
Fyrsta skeiðið
Framan af ríkti mikil bjartsýni í notkun gervigreindar. Newell og Simon þróuðu Logic Theorist áfram yfir í GPS (e. general problem solver), kerfi sem var hannað til þess að líkja eftir atferli manna við lausn vandamála. Herbert Gelenter hannaði GTP (e. geometry theorem prover) sem sannaði kenningar á grundvelli frumreglna líkt og Logic Theorist. Gelenter sá fljótlega að rökfræðin bauð upp á of margar mögulegar leiðir sem kanna þurfti í kerfinu og flestar enduðu án niðurstöðu. Hann hannaði því aðferðir til þess að flýta leit að niðurstöðu.
Í febrúar 1956 var tölva sýnd í bandarísku sjónvarpi sem hafði lært dam. Þar hafði Arthur Samuel hjá IBM afsannað þá kenningu að tölvur gætu aðeins gert það sem þeim var sagt, því þetta forrit hans lærði dam fljótt og lék betur en höfundurinn.
John McCarthy, sem þá var kominn til MIT skrifaði forritunarmálið LISP árið 1958 sem síðar varð vinsælt innan gervigreindar, sér í lagi í Bandaríkjunum. Sama ár skrifaði hann grein sem bar yfirskriftina „Programs with common cense“ og má þar sjá fyrsta fullkomna gervigreindarkerfið á pappír, sem hann nefndi „The advice taker“. Kerfið átti líkt og Logic Theorist og GTP að finna lausnir út frá þekkingu sinni en ólíkt Logic Theorist og GTP átti kerfið að geta aflað sér þekkingar sjálft og jafnframt breytt frumsendum (e. axioms) ef þurfa þótti og í eðlilegi keyrslu kerfisins. Aðgangur að tölvum var mjög takmarkaður á þessum tíma. McCarthy og félagar hans hjá MIT fundu því upp sameiginlegan keyrslutíma (e. time sharing) sem gjörbylti aðgangi að reikniafli, þetta gerist einnig 1958. Þessi hópur og þessi nýja uppfinning varð síðan kveikjan að stofnun „Digital Equipment Corporation“ eða DEC. McCarthy fór hins vegar til Stanfordháskóla og setti þar á stofn rannsóknarstofu í gervigreind þar sem lögð var áhersla á gerð og notkun almennra aðferða við rökfærslu.
Fyrri gervigreindarveturinn
Áður en tíma-flækju kenningin (e. NP completeness theory) kom fram var almennt álitið að einungis þyrfti að auka afl örgjörva og innra minni til þess að kerfi gengju í flóknara umhverfi. Í gervigreind vann fólk með mjög takmarkað umhverfi, svonefnt örumhverfi (e. microworld) en þegar umhverfið varð flóknara var ekki nægjanlegt að bæta við minni og örgjörvaafli, það tókst ekki að sanna kenningar sem gengu í einfaldara umhverfi, sem er vitaskuld afleitt. Þetta var meginástæða þess að bresk stjórnvöld hættu 1973 að styrkja rannsóknir í gervigreind nema að litlu leyti.
Marvin Minsky og Papert sögðu í bók sinni Perceptrons sem kom út 1969 að þó að tauganet gætu lært allt sem þau gátu lýst, þá gætu þau lýst afar litlu. Þetta olli því að allar rannsóknir á tauganetum lögðust af í áratug. Þeir félagar lýstu í bók sinni afar einföldum netum og áttu niðurstöður þeirra engan veginn við flóknari net, þær voru rangar að því leyti. Það er kaldhæðnislegt að sama ár og Perceptrons kom út fundu Bryson og Ho upp bakflutning villu (e. back-propagation) fyrir fjöllaga tauganet sem átti eftir að blása lífi í rannsóknir á tauganetum aftur um 1980.
Endurvakning
Fyrstu sérfræðingakerfin (e. expert systems) litu dagsins ljós upp úr 1970. Það var sérfræðingakerfi Dendral frá þeim félögum í Stanford, Ed Feigenbaum, Bruce Buchanan og Joshua Lederberg sem ruddi brautina. Tilgangur þess var að finna uppbyggingu sameinda út frá upplýsingum um massa. Í kjölfarið fylgdi Mycin, sérfræðingakerfi til þess að finna blóðsýkingar. Feigenbaum og Buchanan nutu aðstoðar Edward Shortliffe við gerð kerfisins. Mycin var frábrugðið Dendral að því leiti að Mycin notaði tilbúnar reglur fengnar frá sérfræðingum í stað þess að vera grundvallað á almennum fræðilegum rökfræðireglum. Mycin notaðist einnig við loðna rökfræði (e. fuzzy logic) og gat því sagt til um líkur. Líklega er Prospector sérfræðingakerfið einna þekktast frá þessum tíma. Prospector var hannað hjá MRI til þess að finna málmgrýti og reyndist mjög gagnlegt.
Árangur í tungumálaskilningi náðist ekki fyrr en vísindamenn gerðu sér grein fyrir að þekking á viðfangsefninu skiptir sköpum í gervigreind. Þegar áherslan fór af verkfærunum og aðferðafræðinni yfir á viðfangsefnið fóru hlutirnir að gerast. Eitt fyrsta sérfræðingakerfið á þessu sviði var SHRDLU en áherslan þar var á málfræðireglur sem leiddi til slæmra þýðinga, það þurfti skilning á viðfangsefninu. Málfræðingurinn Roger Schank hristi upp í vísindamönnum með því að segja að engin málfræði væri til og skrifaði fjölmörg kerfi þar sem áherslan var á málskilning fyrst og fremst. Með þetta að leiðarljósi skrifaði William Woods Lunarkerfið sem notaði venjulega ensku og var ætlað jarðfræðingum til rannsóknar á grjóti sem Appolo-geimflaugin kom með frá tunglinu.
Blómaskeið
Á níunda áratug síðustu aldar má segja að gervigreind hafi orðið að iðnaði. Fyrirtæki sem sérhæfðu sig í gervigreind skutu upp kollinum og í flestum stærri fyrirtækjum voru reknar deildir eða hópar sem notuðu eða unnu að gerð sérfræðingakerfa. Rannsóknir á gervitauganetum sem höfðu að verulegu leyti grundvallast á eins lags perceptron-netum fyrir 1970 og höfðu lagst af eftir skrif Minskys og Paperts 1969, hófust nú aftur og má rekja upphaf endurlífgunarinnar til skrifa Rumelhart upp úr 1986. Fjöllaga gervitauganet höfðu sannað gildi sitt og nú hófst þróun sem enn sér ekki fyrir endann á. Hopfieldnet, Boltzmannvél og fleiri nýjungar litu dagsins ljós, en það var Cybenko sem setti fram sönnun um að tveggja laga gervitauganet gætu túlkað (eða áætlað) hvaða fall f(x) sem er en eins lags gervitauganet gæti túlkað hvaða samfellt fall sem er (setning Cybenkos). Grannfræði fjöllaga gervitauganeta má að hluta rekja til rannsókna á erfðaalgrímum (e. genetic algorithms) sem heyra undir gervigreind og byggja á því að vélar læri með þróun. Grannfræði gervitauganeta er þó ekki komin lengra á veg en svo að í flestum tilfellum er byggt á reynslu og innsæi við hönnun gervitauganeta. Þó aðferðafræði LeCun um „optimal brain damage“ sé oft notuð við lágmörkun á einingum og aðferðafræði Marchand og Frean um viðbætur á einingum er það enn svo að grannfræði upphafsneta eru byggð á reynslu og innsæi.
Flækjustig lærdómsferla gervitauganeta hefur verið rannsakað ítarlega. Niðurstöður Avrim Blum og Ron Rivest 1992 um leysanleika lærdómsferla gervitauganeta eru sannfærandi og sýna að þau eru „NP-fullkomin“ þ.e. þó fjöldi lægða vægisrýmisins sé veldisfall er víðvær kjörstaða vægja finnanleg.
Hrefna Sigurjónsdóttir
Ferill
Á námsárum sínum vann hún eitt sumar á Rannsóknastofu fiskiðnaarins (1971), aðstoðaði prófessor Arnþór Garðarson við rannsóknir á gróðri Þjórsárvera (1973 og 1974) og vann fyrir prófessor Agnar Ingólfsson við rannsóknir á útbreiðslu fjörulífvera sumarið 1975 og sumarið 1977. Hún aðstoðaði við verklega kennslu í vistfræði og dýrafræði með námi og veturinn 1974-1975. Eftir að doktorsnáminu lauk var hún stundakennari við líffræðiskor Háskóla Íslands og við Menntaskólann í Hamrahlíð (2 ár). Haustið 1982 var hún ráðin lektor í líffræði við Kennaraháskóla Íslands (KHÍ) og fékk framgang í dósent 1987 og síðan prófessor 1999. Við sameiningu Kennaraháskóla Íslands og Háskóla Íslands 2008 varð hún prófessor við menntavísindasvið HÍ. Hún hefur einkum kennt kennaranemum sem velja líffræði/náttúrufræði sem kjörsvið en einnig stýrt og kennt mörgum endurmenntunarnámskeiðum á sviði líffræði, umhverfismenntar og útikennslu. Í HÍ var hún aðalkennari í valnámskeiði í atferlisfræði, fyrst vorið 1981 og síðan að jafnaði annað hvert ár, síðast 2018. Hún hefur leiðbeint nemendum í meistaranámi í atferlisfræði (íslenskum og frönskum) auk fjölda kennaranema í lokaverkefnum til B.ED. og M.Ed. prófs. Hún hefur einnig kennt námskeið í atferlisfræði hesta við Hólaskóla, Háskólann á Hólum (2011-2013).
Rannsóknir
Rannsóknir Hrefnu í líffræði hafa verið á sviði atferlisfræði, og hefur hún unnið með æxlunarhegðun mykjuflugna og kuðungableikju og síðustu 20 árin félagshegðun íslenska hestsins. Þar hefur hún meðal annars kannað virðingarraðir, hvað ræður stöðu einstaklinganna og hve mörgum hestarnir tengjast vináttuböndum og hverjum, þ.e. tengslaneti þeirra. Rannsóknir hennar hafa verið styrktar af Rannís, Rannsóknasjóði HÍ og fleiri aðilum og verið kynntar á fjölda ráðstefna og funda víða um heim.
Hrefna hefur tekið þátt í rannsóknum á sviði náttúrufræðimenntunar, haldið erindi, skrifað greinar og bókakafla um kennslufræði líffræðinnar og umhverfismennt, ritað námsefni fyrir grunnskóla í dýrafræði  og gert kvikmynd um æxlunarhegðun bleikju í Þingvallavatni ásamt Karli Gunnarssyni. Hún sat í starfshópi fyrir Námsgagnastofnun og var lengi ráðgjafi stofnunarinnar varðandi þýðingar og val á námsefni í líffræði.
Ýmis störf og verkefni
Hrefna hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum innan og utan Háskóla Íslands. Hún sat fyrst kvenna í stjórn stúdentaráðs 1973-4. Í KHÍ var hún m.a. skorarformaður, sat í skólaráði, var misserisstjóri, sat í deildarráði endurmenntunardeildar og var formaður dómnefndar. Eftir sameiningu skólanna hefur hún setið í deildarráði kennaradeildar, verið oddviti kjörsviðs og er nú fulltrúi menntavísindasviðs í framgangsnefnd HÍ. Hún sat í dómnefnd Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri og var skipuð í dómnefnd fyrir Fróðskapasetrið í Færeyjum. Hún hefur setið í faghópi náttúru- og umhverfisfræða fyrir Rannís. Hún sat í fagráði Hagþenkis í nokkur ár og í úthlutanarnefnd (stjórn) Félags sjálfstætt starfandi fræðimanna. Hún var stjórnarmeðlimur Kennarafélags KHÍ og trúnaðarmaður í sex ár og í stjórn Félags prófessora á Íslandi og fulltrúi þess félags í ráðgjafahópi fyrir kjaranefnd í mörg ár.
Hrefna hefur setið í stjórn fagfélaga og áhugafélaga á sviði líffræði og náttúruverndarmála. Hún sat í stjórn Líffræðifélags Íslands, var í ritnefnd Náttúrufræðingsins fyrir Hið íslenska Náttúrufræðifélag (HÍN) í 28 ár, sat tvisvar í stjórn Landverndar (7 ár), var í stjórn Náttúruverndarfélgs Suðvesturlands (4 ár), var formaður stjórnar Reykjanesfólkvangs (4 ár) og situr nú í annað skipti í stjórn HÍN.
Hrefna hefur tekið að sér fararstjórn fyrir HÍ og Ferðafélag Íslands í verkefninu “Með fróðleik í fararnesti” þar sem reynsla og þekking farastjóra Ferðafélagsins og þekking kennara og vísindamanna Háskólans blandast saman. Hún hefur leiðbeint í skordýraskoðun í Elliðaárdalnum og leitt viðburðinn “Fjöruferð í Gróttu”.
Æska og einkalíf
Hrefna ólst upp í Reykjavik en var alltaf í sveit á sumrin sem barn og unglingur. Foreldrar: Sigurjón Sigurðsson, bankamaður (f. 1920, d. 2013) og Björg Ólafsdóttir (f. 1921). Eiginmaður hennar er Sigurður Sveinn Snorrason, prófessor í líffræði við HÍ. Þau eiga tvö börn, Björgu (f. 1974) og Snorra,( f. 1981).
Helstu ritverk
Greinar
Bækur
Bókakaflar
Námsefni
Abd al-Fattah as-Sisi
Abdel Fattah Saeed Hussein Khalil el-Sisi (عبد الفتاح سعيد حسين خليل السيسي á arabísku) (f. 19. nóvember 1954) er sjötti og núverandi forseti Egyptalands, í embætti frá árinu 2014.
Sisi fæddist í Kaíró og var staðsettur sem hermaður í Sádi Arabíu eftir að hafa gengið í herinn. Hann stundaði hernám í herstjórnarskóla Egyptalands og frá árinu 1992 í herstjórnarháskólanum í Watchfield, Oxfordshire í Bretlandi. Árið 2006 hlaut hann þjálfun í stríðsháskóla Bandaríkjanna í Carlisle, Pennsylvaníu. Eftir egypsku byltinguna árið 2011 og kjör Mohameds Morsi til forseta var Sisi útnefndur varnarmálaráðherra þann 12. ágúst 2012.
Takashi Takabayashi
Takashi Takabayashi (2. ágúst 1931 - 27. desember 2009) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Abd al-Fattah as-Sisi
Sem varnarmálaráðherra og yfirforingi egypska hersins tók Sisi þátt í valdaráni gegn Morsi þann 3. júlí árið 2013 í kjölfar fjöldamótmæla gegn forsetanum. Hann leysti upp stjórnarskrá ársins 2012 og lagði fram tillögu ásamt höfuðpaurum stjórnarandstöðunnar og helstu trúarleiðtoga um að kosið yrði um nýja stjórnarskrá, nýtt þing og nýjan forseta. Morsi var leystur af hólmi af bráðabirgðastjórn sem hófst síðan handa við að uppræta Múslimabræðralagið sem Morsi tilheyrði og íslamista sem studdu það. Síðan sneri stjórnin sér að því að berja niður frjálslynda andstæðinga ríkisstjórnarinnar. Þann 13. ágúst 2013 drap egypska lögreglan hundruð almennra borgara og særði þúsundir í hinu svokallaða „Rabaa-blóðbaði“.
Þann 26. mars 2014 hætti Sisi hernaðarferli sínum og lýsti því yfir að hann myndi gefa kost á sér í egypsku forsetakosningunum sama ár. Kosningarnar fóru fram frá 26. til 28. maí á milli Sisi og eins mótframbjóðanda, Hamdeen Sabahi. Sisi hlaut afburðasigur með um 97% atkvæða og þátttöku um 47% kjósenda. Sisi tók við forsetaembætti þann 8. júní 2014. Ríkisstjórn Sisi hefur veitt egypska hernum ótakmörkuð völd og því líta margir á Sisi sem einræðisherra.
Sisi var endurkjörinn forseti í apríl árið 2018, aftur með 97% atkvæða. Eini mótframbjóðandi hans sem leyft var að gefa kost á sér var lítið þekktur stjórnmálamaður, Moussa Mostafa Moussa, sem studdi sjálfur endurkjör Sisi.
Bakarabrekka
Bakarabrekka getur átt við
Vönun
Vönun er ófrjósemisaðgerð þar sem sæðisgöng eru skorin í sundur. Hamlar þetta ekki kyneinkennum og hormónastarfsemi. Vönun er t.d. notað hjá mönnum og þegar leitarhrútar, þá sauðir, eru æskilegir í sauðfjárrækt. Þá er þessi aðferð einnig viðhöfð á fressköttum.
Trítlar (Glareolidae)
thumb|250x250dp|vinstri|Fugl af ætt trítla; [[Cursorius coromandelicus]]
Trítlar (fræðiheiti: Glareolidae) er ætt strandfugla.
Valerianus
Publius Licinius Valerianus (fæddur um 193 – 200, dáinn 260 eða síðar) var keisari Rómaveldis á árunum 253 – 260.