cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
EBEC: Evrópska Verkfræðikeppni BEST
Saga EBEC
Upprunalega kom hugmyndin um verkfræðikeppnir í BEST vegna Kanadískra verkfræðinema á vegum CFES. í kjölfarið kíktu meðlimir BEST þá verkfræðikeppni árið 2002 sem gesta lið. Fyrsta verkfræðikeppnin á vegum BEST í Evrópu var haldin ári síðar í Eindhoven, árið 2003. Árið 2006 var fyrsta undankeppnin haldin í Portúgal. Að lokum var fyrsta úrslitakeppni EBEC haldin í Ghent árið 2009, þar sem sigurvegarar allra undankeppna mættu til leiks. Undankeppnirnar náðu til 2300 nema frá 51 háskólum í 18 löndum.
Fyrirkomulag EBEC
EBEC er ein stærsta verkfræðikeppni heims, sem skipulögð er af nemendum fyrir nemendur í Evrópu, með rúmlega 7.000 þátttakendum ár hvert. Ár hvert eru haldnar 84 undirkeppnir, 15 svæðiskeppnir og að lokum ein stór úrslitakeppni með sigurvegurum undir- og svæðiskeppna.
Svæðiskeppnir - National/Regional Rounds
Svæðiskeppnir eru haldnar fyrir eitt eða fleiri lönd. Sigurlið undirkeppna koma til leiks og keppast um sæti í úrslitakeppninni. Í ár eru 15 svæðiskeppnir haldnar með yfir 700 þátttakendum.
Úrslitakeppni EBEC - EBEC Final
Lokakeppni evrópsku verkfræðikeppninnar, úrslitakeppni EBEC, er einn þekktasti viðburður BEST. Framúrskarandi nemendur, fulltrúar yfir 80 fremstu háskóla Evrópu, koma saman í 10 daga til að leysa ólík verkefni í alþjóðlegu umhverfi. Á meðan á keppninni stendur hafa keppendur möguleika á að komast í samband við hin ýmsu fyrirtæki og einstaklinga.
Framkvæmd EBEC
thumb|165x165dp|EBEC Case Study Verkfræðikeppnin samanstendur annars vegar af sérsniðu rannsóknarverkefni og hins vegar hönnunarverkefni.
Sérsniðið rannsóknarverkefni - Case Study
“Case study” verkefnið er fræðilegt verkefni sem þarf að leysa með greiningu, gagnaöflun, umhugsun, prufukeyrslu og að lokum kynningu á niðurstöðum. Í raunveruleikanum þarf lausnin að vera framkvæmanleg innan ákveðins tímaramma og uppgefins fjármagns.
Hönnunarverkefni - Team Design
thumb|167x167dp|EBEC Team Design “Team design” verkefnið er hagnýtt og verklegt verkefni sem krefst þess að hönnun, bygging og kynning á frumgerð komi fyllilega til móts við skýrar byggingar- og rekstraráætlanir. Líkanið þarf að vera búið til innan ákveðins tímaramma m.t.t. lágmörkunar kostnaðar og takmarkaðs efni.
EBEC 2009
thumb Úrslitakeppni EBEC var fyrst haldin af undirfélagi BEST í Ghent í ágúst árið 2009. Sigurvegarar undir- og svæðiskeppna mættu til leiks og voru 80 talsins. Viðburðurinn hlaut stuðning frá UNEP sem setti fram raunverulegt hönnunarverkefni auk þess að opinbera EBEC sem samstarfsaðila European Year fyrir sköpunargáfu og frumkvöðlastarfsemi.
EBEC 2010
EBEC þróaðist áfram með enn fleiri þátttakendur. Úrslitakeppnin var nú haldin í Cluj-Napoca en yfir 5000 nemendur tóku þátt í undirkeppnum í 31. landi.
EBEC 2011
Úrslitakeppnin haldin í Isanbul með 104 þátttakendum.
EBEC 2012
Úrslitakeppnin haldin í Zagred, undir verndarvæng forseta Króatíu. Viðburðurinn samanstóð af fjórum vinnudögum, formlegrum opnunar- og lokunarathöfnum og einum frjálsum degi, þar sem þátttakendum gafst kostur á að skoða menningu Zagreb.
EBEC 2013
Úrslitakeppnin haldin í Varsjá og hlaut stuðning frá Tækniháskóla Varsjár og vísindaráðuneytinu. Yfir 6500 nemendur tóku þátt í undirkeppnum í 83. tækniháskólum Evrópu.
EBEC 2015
Úrslitakeppnin haldin í Portó, sú stærsta frá upphafi, með 120 þátttakendum. Markmiðið sett hátt fyrir komandi keppnir sem munu ná til fleiri þúsunda nemenda um alla Evrópu.
Móttaka
EBEC er verkfræðikeppni sem teygir anga sína um alla Evrópu og nær til fleiri þúsunda nemenda, háskóla og fyrirtækja. Það sem einkenni EBEC er ekki aðeins sá fjöldi sem tekur þátt og tækifærin sem myndast, heldur einnig andrúmsloftið og samkennd þátttakenda og samstarfsaðila. Keppnin samanstendur af teymisvinnu, þar sem hugmyndafræði tengist kunnáttu, og hvert lið leggur sig fram að fullu. Allir þátttakendur, skipuleggjendur, styrktaraðilar og utanaðkomandi starfsfólk hafa sameiginlegt markmið að leiðarljósi, að skapa framtíðina, í dag. "Design the Future. Today."
Verðlaun og tilnefningar
Úrslitakeppni EBEC 2015 í Portó var viðurkennd sem besta verkefni Portúgal til verðlauna "European Charlemagne Youth Prize".
Styrktaraðilar
BEST óskar jafnan eftir styrk frá stofnunum sem vilja hafa áhrif til Evrópskra nema. Fram til þessa, hefur EBEC verið styrkt af mörgum stofnunum og aðilum, svo sem: UNESCO, Young in Action, European Society for Engineering Education (SEFI), Institute of Electrical and Electronics Engineers.
Eftirfarandi háskólar hafa styrkt EBEC síðastliðin ár: Aristotle University of Thessaloniki, Czech Technical University in Prague, Graz University of Technology, National Technical University of Athens (NTUA), Silesian University of Technology in Gliwice, Universidade do Porto, Yildiz Teknik Universitesi.
Formleg viðurkenning til náms
EBEC er nú orðin þekkt meðal margra tækniháskóla Evrópu, sem hágæða verkefni sem miðlar þekkingu og reynslu til þátttakenda. Háskólinn í Portó var sá fyrsti til að meta verkfræðikeppning til ECTS eiinga til þátttakenda.
Djúpadalsá (Skagafirði)
Djúpadalsá eða Dalsá er bergvatnsá í Blönduhlíð í Skagafirði. Hún kemur úr Dalsdal eða Djúpárdal, sem gengur langt inn í Tröllaskagafjallgarðinn til austurs, sunnan við Glóðafeyki, en sunnan við ána heitir dalurinn Akradalur og tilheyrir Stóru-Ökrum. Dalurinn klofnar um Tungufjall og þar rennur Tungufjallsá í Dalsá úr norðaustri. Upptök Dalsár eru í Grænuvötnum, sem eru í um 900 metra hæð.
Í dalsmynninu, rétt hjá bænum Djúpadal, rennur Dalsáin í djúpu klettagili en þegar því sleppir taka við víðáttumiklar, þríhyrningslaga eyrar, grýttar ofan til en uppgrónar neðan til, og hefur áin flæmst fram og aftur um eyrarnar og skipt um farveg hvað eftir annað þótt nú haldi varnargarður henni í farvegi syðst á eyrunum, milli bæjanna Syðstu-Grundar og Minni-Akra. Í júlí 1954, þegar stórrigningar gengu yfir Norðurland og skriðuföllin miklu urðu í Norðurárdal og ollu miklum skemmdum á Ytri-Kotum og Fremri-Kotum, stíflaðist áin af skriðuföllum frammi á Dalsdal en braust síðan fram með miklum krafti í ofsaflóði og flæmdist þá víða um eyrarnar og olli skemmdum á gróðri og girðingum.
Á Dalsáreyrum var Haugsnesbardagi háður árið 1246 og hefur áin þá runnið mun utar en nú og vígvöllurinn verið sunnan hennar.
Gemella
Gemella er ættkvísl Gram-jákvæðra baktería (gerla) sem vaxa best við háan styrk CO2. Þær eru valfrjálst loftfælnar og bæði oxidasa- og katalasa neikvæðar. Þær nota eingöngu gerjandi efnaskipti, ýmist með myndun ediksýru og mjólkursýru eða ediksýru og CO2. Þannig stundar til dæmis G. haemolysans mjólkur- og ediksýrumyndandi gerjun ef súrefni er ekki til staðar í æti hennar, en sé súrefni til staðar myndar hún ediksýru og CO2 í jöfnum hlutföllum.
Bakteríur af Gemella ættkvísl finnast einkum í slímhúðum manna og annarra spendýra, gjarnan í munnholi og ofanverðum meltingarvegi.
Lífsstílssjúkdómar
Lífstílssjúkdómar (einnig nefndir langlífissjúkdómar og menningarsjúkdómar) eru þeir sjúkdómar sem virðast verða algengari eftir því sem samfélög verða þróaðri og fólk lifir lengur. Meðal þeirra eru alzheimer, æðakölkun, krabbamein, skorpulifur, langvinn lungnateppa, sykursýki tvö, hjartveiki, nýrnabólga eða langvinn nýrnabilun, beinþynning, heilablóðfall, þunglyndi og offita.
Talið er að mataræði, lífsstíll og húsakostir hafi áhrif á tíðni þessara sjúkdóma. Reykingar, neysla áfengis og fíkniefna og skortur á hreyfingu kunna einnig að auka líkurnar á tilteknum sjúkdómum síðar á ævinni.
Regla Cramers
Regla Cramers er aðferð í línulegri algebru til þess að leysa línuleg jöfnuhneppi. Látum A vera n×m fylki og b vera vigur af stærðinni n. Þá segir regla Cramers að finna megi lausn jöfnuheppisins Ax = b með því að: þar sem að B_i er fylkið A, með i-ta dálkvigrinum skipt út fyrir vigurinn b.
Leyndarskjalasafn Vatikansins
Leyndarskjalasafn Vatíkansins (ítalska: Archivio segreto Vaticano; latína: Archivum Secretum Apostolicum Vaticanum) er skjalasafn páfa. Safnið varð til í núverandi mynd árið 1612 en er mun eldra að stofni til. Aðeins fá 200 utanaðkomandi fræðimenn á ári leyfi til að stunda rannsóknir á safninu. Nafnið leyndarskjalasafn má einnig finna í Danmörku (gehejmearkiv) en það var skjalasafn konungs.
Tenglar
Opinber heimasíða skjalasafnsins
Kalmar FF
Kalmar FF er knattspyrnulið staðsett í Kalmar í Svíþjóð. Liðið var stofnað 15. júní 1910 og leikur í efstu deild í Svíþjóð, Allsvenskan.
Elimar
Elimar er íslenskt karlmannsnafn.
Hans Becker
Hans Becker (d. 3. mars 1746) var danskur maður sem varð lögmaður á Íslandi en hafði áður verið skrifari og aðstoðarmaður Árna Magnússonar.
Becker kom með Árna til Íslands, ferðaðist um landið með honum í fjögur ár þegar Árni var við gerð jarðabókarinnar og lærði íslensku nægilega vel til að þýða íslenskar guðsorðabækur á dönsku. Hann varð seinna timburkaupmaður í Danmörku og þegar hús Árna brann í eldsvoðanum í Kaupmannahöfn 1728 kom Árni þeim hluta bókasafnsins sem bjargaðist í geymslu hjá Becker.
Becker hélt vinskap við Árna og fleiri Íslendinga, hafði áhuga á landinu og skrifaði meðal annars bækling árið 1736, sem ekki var þó prentaður fyrr en löngu síðar, þar sem hann lagði fram ýmsar tillögur sem hann taldi að gætu orðið til framfara. Meðal annars vildi hann fækka kaupstöðum í fimm og efla þá síðan og styrkja þar með þéttbýlismyndun. Hann lagði til að Hafnarfjörður yrði höfuðstaður landsins og aðsetur helstu embættismanna. Einnig vildi hann koma á akuryrkju og trjárækt, múrsteinsgerð og kalkbrennslu.
Árið 1737 sótti Hans Becker um lögmannsembætti norðan lands og vestan og fékk það. Hann kom til landsins um vorið og var á Alþingi, fór svo út um haustið og sótti fjölskyldu sína og kom aftur næsta vor. Hann stóð fyrir því að láta byggja lögréttuhús úr timbri á Þingvöllum en þar hafði ekkert slíkt hús verið.
Þrátt fyrir einlægan Íslandsáhuga varð Becker ekki tilþrifamikill lögmaður, enda farinn að eldast og heilsan ekki góð. Hann fékk aðstoðarmann 1741, Orm Daðason sýslumann, sem var frændi Árna Magnússonar og hafði verið skrifari hjá honum eins og Becker, og gengdi hann lögmannsstarfinu á Alþingi þá um sumarið og einnig næsta sumar þótt þá væri búið að skipa Svein Sölvason varalögmann, en hvorugur þeirra Beckers kom til þings. Árið 1743 gegndu Ormur og Sveinn báðir lögmannsstörfum norðan og vestan á Alþingi en síðan var ákveðið að Sveinn skyldi gegna lögmannsstarfinu í forföllum Beckers. Hann tók líka við þegar Becker dó 1746.
Becker bjó síðustu árin í Brokey og dó þar.
Verðlaun Norðurlandaráðs
Verðlaun Norðurlandaráðs eru veitt af Norðurlandaráði ár hvert. Verðlaunin eru afhent á Norðurlandaráðsþingi.
Verðlaunin eru kennd við ráðið og eru veitt fyrir bókmenntir, tónlist, kvikmyndir, barna- og unglingabókmenntir og náttúru- og umhverfisstarf. Hvert Norðurland sér um tilefningar til verðlaunanna og sérstakar dómnefndir, skipaðar fulltrúum frá Norðurlöndunum, velja svo vinningshafa.
Verðlaunaféð er 350.000 danskar krónur í hverjum flokki fyrir sig.
Compton's Cafeteria
Atburðirnir á Compton‘s cafeteria í Tenderloin hverfinu í San Francisco sumarið 1966 eru einn af hornsteinum hinsegin sögu í Bandaríkjunum. Stonewall-uppþotin í New York 27. júní 1969 eru yfirleitt kölluð upphaf opinberrar mannréttindabaráttu samkynhneigðra í Bandaríkjunum en átökin á Compton‘s cafeteria eru upphaf mannréttindabaráttu trans fólks. Í New York kastaði Marsha P. Johnson fyrsta steininum í uppþotunum á Stonewall en í San Francisco var það dropi sem fyllti mælinn, þegar trans kona skvetti úr kaffibolla framan í lögregluþjón á Compton‘s.
Tenderloin hverfið í San Francisco
Tenderloin hverfið var miðpunktur hinsegin lífs borgarinnar. Þar voru samkomustaðirnir, þangað kom fólk víðsvegar að til að skemmta sér og margir bjuggu líka í Tenderloin: samkynhneigðir, tvíkynhneigðir, dragdrottningar og trans fólk. Yfirvöld í San Francisco kölluðu hverfið „a haven for undesirables” - athvarf hinna óæskilegu.
Compton‘s cafeteria, samastaður dragdrottninga og kynlífsverkafólks
Compton‘s cafeteria var veitingasala á horni Turk street og Taylor street sem var opin allan sólarhringinn, vinsæll viðkomustaður fyrir þau sem voru úti á lífinu og dýrmætt skjól fyrir kynlífsverkafólk til að hvílast um stund. Dragdrottningarnar stunduðu margar hverjar kynlífsvinnu, sem var hættuleg næturvinna, og bjuggu við stöðuga ógn af höndum viðskiptavina og lögreglu. Þær voru lágu vel við höggi því klæðskipti (e. cross dressing) voru ólögleg, alveg eins og samkynhneigð, og lögreglan hafði því nægar lagalegar ástæður til að þjarma að hinsegin íbúum og gestum í Tenderloin hverfinu. Slíkar ofsóknir lögreglu höfðu staðið frá því í seinni heimsstyrjöldinni og er þá ótalin hin siðferðislega fordæming samfélagsins sem hópurinn bjó við.
Heimildarmyndin Sqreaming Queens: The Riot at Compton's Cafeteria
Talið er að upp undir 100 manns hafi barist við lögreglu þessa ágústnótt í San Franciso. Vopnin voru háir hælar og handtöskur, stólar og sykurkör og hver einasti gluggi í kaffiteríunni vinsælu var brotinn í mél. Lítið sem ekkert er til af opinberum heimildum um uppþotið á Compton‘s cafeteria og aldrei hefur tekist að staðfesta nákvæma dagsetningu en árið 1991 fann sagnfræðingurinn og trans konan Susan Stryker fyrir tilviljun frásögn af atburðinum í hinsegin skjalasafninu í San Francisco. Hún fór að leita að frekari gögnum og náði á endanum að hafa upp á og taka viðtöl við nokkrar af konunum sem tóku þátt. Í framhaldinu af þessari rannsóknarvinnu gerðu Susan Stryker og Victor Silverman heimildarmyndina Screaming Queens: The Riot at Compton's Cafeteria árið 2005 og fengu Emmy-verðlaun fyrir. Myndin er öllum aðgengileg á YouTube.
Engjasmári
Engjasmári, Trifolium campestre, er tegund af smára ættuð frá Evrópu og vestur Asíu, þar sem hann vex í þurru, sendnu graslendi; engjum, skógarjöðrum, vegköntum, auðnum og ræktuðu landi. Tegundarheitið campestre þýðir "á ökrum".
Lýsing
Þetta er jurtkennd einær planta, um 10 til 30 sm há, með áberandi gulum blómskipunum sem líkjast lítið eitt blómum humals. Hver blómskipun er sívalt eða kúlulaga safn af 20 til 40 eiginlegra blóma. Blómin verða brún með aldri og þorna, og umlykja belginn sem er með einu fræi. Blöðin eru dæmigerð smárablöð, með þremur smáblöðum, 4 til 10 mm löng.
Þessi tegund er náskyld gullsmára (Trifolium aureum).
Sigurmar
Sigurmar er íslenskt karlmannsnafn.
Engjasmári
Ræktun og nytjar
Engjasmári er mikilvægur smári í landbúnaði vegna þess að hann er gott fóður fyrir búfénað og hann bætir jarðveg. Honum er yfirleitt ekki sáð sérstaklega, en talinn verðmætur þegar hann vex í högum. Hann er landnemi í Norður Ameríku, sérstaklega í vestur og suðurhluta meginlandsins.
Rögn
Rögn er íslenskt kvenmannsnafn.
Dómstóll
thumb|250px|Úr [[Nürnberg-réttarhöldin|Nürnberg-réttarhöldunum árin 1945-1946]]
Dómstóll er opinber almenningsstofnun sem hefur vald til að framkvæma réttarhöld. Í hefðbundnum verkahring dómstóls eru meðal annars deilulausnir, dómsuppkvaðningar og meðhöndlun mála í sambandi við umfang framkvæmdavaldsins. Í lýðveldi er mikilvæg undirstaða skiptingar ríkisvaldsins sú að dómsvaldið sé aðskilið frá öðrum völdum. Úr annarri grein íslensku stjórnarskrárnar:
Í lýðveldi eiga allir rétt á að koma með deilur sínar til dómstóls. Dómstóll er hluti dómskerfis sem skiptist í ýmislegar stofnanir á mismunandi stigum. Ákveðnir dómstólar sjá um ákveðin mál, til dæmis sérhæfir Mannréttindadómstóll Evrópu sig í afgreiðslu mála í sambandi við brot á mannréttindum.
Dómskerfið á Íslandi
Íslenska kerfinu má skipta í tvö stig: Hæstarétt og Héraðsdómstólana. Í dómstól Hæstaréttar eru níu dómarar sem forseti Íslands skipar í embætti samkvæmt tillögum innanríkisráðherra. Héraðsdómstólarnir eru átta samtals.
Jay Simpson
Jay simpson (fæddur 1. desember 1988 á Englandi) er leikmaður Newcastle F.C.. Hann sló í gegn á móti Wigan í Carling cup og skoraði tvö mörk.
Fölvatoppur
Fölvatoppur (fræðiheiti Lonicera glehnii) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Norður- og mið-Japan og Sakalín. Runni um 1 m hár og álíka breiður. Blómin eru smá, grængul og berin skærrauð, óæt. Stundum er hann talinn undirtegund fjallatopps (L.alpigena): Lonicera alpigena ssp. glehnii (F. Schmidt) H. Hara.
Hann hefur verið reyndur lítið eitt á Íslandi.
Mannréttindavaktin
Mannréttindavaktin (enska: Human Rights Watch) eru alþjóðleg samtök sem berjast fyrir auknum mannréttindum og fylgjast með þróun mannréttinda og mannréttindabrota um allan heim. Samtökin eru óháð ríkisstjórnum og með aðalstöðvar í New York í Bandaríkjunum.
Samtökin voru upphaflega stofnuð 1978 undir heitinu Helsinkivaktin (e: Helsinki Watch) til að fylgjast með framferði Sovétríkjanna sem höfðu skrifað undir Helsinki-sáttmálann. Fleiri vaktir voru stofnaðar sem fylgdust með öðrum ríkjum og 1988 sameinuðust þær undir núverandi heiti.
Sérstaða Mannréttindavaktarinnar felst einkum í mannréttindaskýrslum sem þykja ítarlegar og áreiðanlegar vegna mikillar vinnu sem er lögð í þær. Skýrslurnar varpa oft ljósi á mannréttindabrotum og leiða til þrýstings á viðkomandi stjórnvöld og önnur samtök til þess að leiðrétta vandann. Jafnrétti kynjanna, jafnrétti vegna kynhneigðar, pyntingar, notkun barna í hernaði, spilling stjórnvalda og dómskerfis eru meðal þeirra mála þar sem samtökin hafa verið hvað virkust.
Elíná
Elíná er íslenskt kvenmannsnafn.
Menningarkimi
Menningarkimi er hópur fólks innan ákveðins samfélags sem sker sig úr með klæðaburði, háttalagi, tungumáli og/eða öðru.
Haukur Halldórsson
Æviágrip
Haukur Halldórsson (f. í Reykjavík 4. júlí 1937) er íslenskur myndlistarmaður búsettur í Tönder í Danmörk. Hann kvæntist Sigrúnu Kristjánsdóttir árið 1965, og eiga þau soninn Kristján Már Hauksson (f. 1966), Hallgerði Hauksdóttur (f.1967) og Gunnhildi Hauksdóttir (f. 1972). Þau eru skilinn. Haukur er meðlimur í Ásatrúarfélaginu og helstu viðfangsefni hans í myndlist eru Norræn goðafræði og norður-evrópsk goðafræði, keltnesk goðafræði, þjóðsögur og þjóðtrú. Haukur er fyrst og fremst teiknari, en notast við mismunandi miðla: málar og gerir þrívíð verk og mannvirki. Hann vinnur einnnig að handverki t.a.m. gerð skartgripa, húsgagna og líkana af mannvirkjum. Haukur er t.a.m. höfundur Heimskautsgerðisins á Raufarhöfn og styttunar af Þór og Þrumuvagninum sem stendur við þjóðveg 1 hjá Vík í Mýrdal. Haukur stundaði sjómennsku og vann við vegagerð á yngri árum. Hann hóf nám við Myndlista- og handíðaskólann í Reykjavík en hætti í námi án þess að útskrifast árið 1958. Hann hélt áfram námi sínu við Bergenholtz Reklamebureau og Du Point Tegneskole í Kaupmannahöfn frá árnu 1959 til 1961. Auk þess starfaði hann þar sem auglýsingateiknari við hönnun á gluggaútstillingum.
Listrænn ferill
Haukur byrjaði feril sinn sem auglýsingateiknari, en fór fljótlega út í myndlist. Í fyrstunni teiknaði hann með kolum og varð þekktur fyrir teikningar sínar af tröllum. Fyrsta sýning hans var í Djúpinu - Gallerí Djúpið við Hafnarstræti árið 1978, en það var samsýning ásamt Einari Þorsteini Ásgeirssyni. Fyrsta einkasýning hans var árið 1980 í Gallerí Torg sem rekið var af Jóhanni G. Jóhannsyni. Hann hefur síðan sýnt og ferðast víða um Norðurlönd, Evrópu og Bandaríkin. Hann hefur einnig ferðast víða til að kynna sér listir og handverk m.a. til Kína. Í Bandaríkjunum kynntist hann Navajo Indjánum og aðferðum þeirra við að steypa úr sandi (sand casting) sem hann hefur síðan nýtt sér í list sinni.
Myndskreytingar
Haukur Halldórsson mynskreytti fjölda bóka og gaf út spil og leiki, hann er m.a. höfundur Útvegsspilsins sem kom út árið 1977 og var endurútgefið árið 2020, þá er teiknaði hann spilastokkin Yggdrasil, sem kom út árið 2018 hjá Llewellyn Worldwide Ltd., en Gunnhildur Hauksdóttir dóttir hans, hannaði stokkin með honum og skrifaði bókina sem fylgir.
Útgefið efni á Íslensku:
Útgefið efni á öðrum tungumálum:
Listamannadeilan
Listamannadeilan var deila menntamálaráðs, undir forystu Jónasar Jónssonar frá Hriflu og íslenskra myndlistarmanna sem átti sér stað 1941-1942. Deilan náði hámarki þegar Jónas setti upp „háðungarsýningu“ á verkum nokkurra listamanna í búðarglugga Gefjunar í Aðalstræti í Reykjavík 26. apríl 1942.
Ávarpið
Aðdragandi deilunnar var að fjórtán myndlistarmenn sendu Alþingi um mitt ár 1941 kvörtun vegna listaverkakaupa menntamálaráðs fyrir íslenska ríkið og hvöttu til þess að í ráðinu sæti einhver sem hefði sérþekkingu á myndlist. Listamennirnir voru ósáttir við þá afstöðu ráðsins að kaupa einungis frásagnarlist með þjóðlegu myndefni en sniðganga verk mikils meirihluta menntaðra myndlistarmanna. Ávarpið var birt í Morgunblaðinu 7. maí. Undir það skrifuðu Þorvaldur Skúlason, Ásgrímur Jónsson, Finnur Jónsson, Ásmundur Sveinsson, Gunnlaugur Scheving, Jón Engilberts, Sveinn Þórarinsson, Jón Þorleifsson, Marteinn Guðmundsson, Jóhann Briem, Jóhannes Kjarval, Kristín Jónsdóttir, Karen Þórarinsson og Nína Tryggvadóttir.
Menntamálaráð brást skjótt við með svari 20. maí þar sem það réttlætti listaverkakaup sín og listamenn svöruðu aftur 22. maí. Ekki bætti úr skák að árið 1941 keypti ráðið ekkert verk af íslenskum myndlistarmönnum og bar við fjárskorti, og auk þess báru reikningar þess með sér að einungis einn þriðji þess fjár sem ráðinu hefði verið fenginn til kaupanna hefði verið nýttur til þeirra frá stofnun ráðsins 1928.
Tímagreinarnar
Í upphafi árs 1942 birti Jónas Jónsson greinaröðina „Skáld og hagyrðingar“ í Tímanum þar sem hann lýsti skoðunum sínum á myndlist, kallaði tiltekna myndlistarmenn „klessumálara“ og sakaði þá um að reyna að blekkja fólk til að halda að það sem þeir væru að fást við væri list. Við þessum greinum brást Bandalag íslenskra listamanna hart með nýju ávarpi til Alþingis 16. apríl.
Gefjunarsýningarnar
Þann 26. apríl lét Jónas upp á sitt eindæmi setja upp sýningu í búðarglugga verslunarinnar Gefjunar í Aðalstræti í Reykjavík. Sýningin innihélt verkin Þorgeirsboli eftir Jón Stefánsson, Hjörtur Snorrason eftir Gunnlaug Scheving, Kona eftir Jóhann Briem, Í sjávarþorpi eftir Jón Engilberts og Við höfnina og Blá kanna eftir Þorvald Skúlason. Sýningunni var ætlað að draga dár að verkum listamannanna eins og berlega kom fram í grein eftir Jónas sem birtist í Tímanum daginn eftir opnunina og bar titilinn „Er þetta það sem koma skal?“. Sýningin minnti óneitanlega á myndlistarsýninguna Entartete Kunst sem nasistar efndu til árið 1937 og viðbrögðin létu heldur ekki á sér standa með blaðaskrifum manna á borð við Sigurð Nordal prófessor og Stein Steinarr.
2. maí var sýningin tekin niður og önnur sett upp, að þessu sinni á verkum sem væru til eftirbreytni. Þar voru verk eftir Sigurð Guðmundsson og Þórarinn B. Þorláksson, Ríkarð Jónsson, Gunnlaug Blöndal, Ásgrím Jónsson, Jóhannes Kjarval og Jón Stefánsson, sem einnig hafði átt eftirminnilegasta verkið á fyrri sýningunni, Þorgeirsbola.
Listamannaskálinn
Árið 1942 hafði Bandalag íslenskra listamanna staðið í ströngu í deilunni. Um vorið hafði það breytt um skipulag og var nú samsett úr þremur aðildarfélögum (myndlistarmanna, rithöfunda og tónskálda). Um haustið hélt bandalagið „listamannaþing“ að tillögu Páls Ísólfssonar. Í október voru Alþingiskosningar haldnar og í kjölfarið var skipt um menn í menntamálaráði. Formaður var Valtýr Stefánsson sem hafði gagnrýnt fyrri ákvarðanir ráðsins í blaðagreinum.
Bandalagið ákvað í framhaldi af þinginu að ráðast í að byggja sýningarskála listamanna sem átti að taka á tilfinnanlegum skorti á sýningarhúsnæði í borginni. Úthlutað var lóð við hlið Alþingishússins, milli Vonarstrætis og Kirkjustrætis. Byggingu skálans, sem síðar gekk alltaf undir nafninu Listamannaskálinn, lauk snemma árs 1943, meðal annars fyrir fé sem safnaðist með happdrætti sem myndlistarmenn efndu til þar sem verk þeirra voru verðlaun.
Kisínev
Kisínev er höfuðborg Moldóvu, auk þess að vera stærsta borg, iðnaðar- og verslunarmiðja landsins. Borgin er í miðju landsins við ána Bîc. Íbúar borgarinnar eru um 640.000 talsins (2019).
Grimmhildur Grámann
Grimmhildur Grámann (enska: Cruella de Vil eða Cruella De Vil) er sögupersóna sem rithöfundurinn Dodie Smith skapaði fyrst árið 1956 í bók sinni The Hundred and One Dalmatians og hefur síðan orðið þekkt sem teiknimynda- og kvikmyndapersóna.
Grimmhildur er fín og rík frú sem er bæði frek, stjórnsöm og gráðug. Hún stelur Dalmatíuhundum af því að hana langar í hvolpaskinnskápu með hettu. Í bókinni á hún eiginmann sem er loðskinnakaupmaður og sér henni fyrir pelsum en hann er ekki með í teiknimyndinni Hundalíf, sem Disney gerði árið 1961 og heldur ekki í kvikmyndunum. Kvikmyndin 101 dalmatíuhundur var gerð árið 1996 með Glenn Close í hlutverki Grimmhildar og framhald hennar, 102 dalmatíuhundar, var gerð árið 2000.
Læknar án landamæra
Læknar án landamæra (franska: Médecins Sans Frontières) eru góðgerðarsamtök sem voru stofnuð 1971 af hópi franskra lækna undir forystu Bernard Kouchner. Samtökin voru stofnuð með það að leiðarljósi að allir eigi rétt á læknishjálp og að neyð þeirra sé mikilvægari en landamæri. Samtökin fengu Friðarverðlaun Nóbels 1999.
René Harris
René Reynaldo Harris (fæddur 11. nóvember 1948 í Aiwo-héraði; dainn 5. juli 2008) var stjórnmálamaður frá Nárú og fyrrverandi forseti landsins. Hann hefur verið þingmaður fyrir Aiwo frá árinu 1977. Hann er einnig meðvirkur í stærstu fyrirtækjum landsins; Nauru Phosphate Corporation (NPC) og Nauru Pacific Line (NPL).
Ríkisstjórn hans státar af afrekum á borð við að gera Nárú að meðlim í SÞ, fullgildum meðlim í Breska samveldinu og að hafa tekið við áströlskum hælisleytendum. Hann hefur verið gagnrýndur af nárúska andstöðuflokkinum (Naoero Amo) og alþjóðasamtökum fyrir mannréttindabrot.
Harris var fyrst forseti Nárú 27. apríl 1999 til 20. apríl 2000 þegar Bernard Dowiyogo tók við embættinu fram til 29. mars 2001. Í janúar 2003 voru þeir Dowiyogo forsetar í tvígang hver. Dowiyogo vann að lokum en andlát hans í mars 2003 leiddi þjóðina inn í mikinn óvissutíma.
Ludwig Scotty tók við embætti forseta 22. júní 2004. Harris fer mánaðarlega til Melbourne í sykursýki-meðferð.
아이워 구역
Elinór
Elinór er íslenskt karlmannsnafn.
1418
thumb|right|Búrgundarmenn undir forystu Jóhanns óttalausa halda innreið sína í París. Árið 1418 (MCDXVIII í rómverskum tölum)
Sigurmon
Sigurmon er íslenskt karlmannsnafn.
1418
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Röskva
Röskva er íslenskt kvenmannsnafn.
Jeanine Áñez
Jeanine Áñez Chávez (f. 13. ágúst 1967) er bólivísk stjórnmálakona sem gegndi embætti forseta Bólivíu frá 12. nóvember 2019 til 8. nóvember 2020. Hún tók við embætti forseta eftir að forveri hennar, Evo Morales, sagði af sér vegna þrýstings frá alþýðu og her landsins í tengslum við grun um kosningamisferli. Hún fór fyrir starfsstjórn fram að forsetakosningum sem haldnar voru í október 2020.
Æviágrip
Áñez er menntuð í lögfræði og lögvísindum. Hún hlaut lögmannsréttindi árið 1991. Árið 2010 var hún kjörin á öldungadeild bólivíska þingsins fyrir bandalag hægrimanna og íhaldsmanna í stjórnarandstöðu gegn sósíalíska forsetanum Evo Morales. Árið 2019 var hún orðin annar varaforseti öldungadeildarinnar.
Morales sagði af sér þann 10. nóvember 2020 eftir að bólivíski herinn þrýsti á hann að láta af embætti vegna gruns um kosningamisferli í forsetakosningum mánuðinn áður. Bólivíska þingið var kallað saman til að taka á stöðunni en þar sem þingmenn Sósíalistahreyfingarinnar, flokks Morales, sniðgengu þingfundinn til að sýna forsetanum stuðning var Áñez kjörin forseti öldungadeildarinnar á honum. Varaforseti landsins, Álvaro García, hafði einnig sagt af sér og því var Áñez sem forseti öldungadeildarinnar næst í tignarröðinni að forsetaembættinu. Áñez lýsti sjálfa sig forseta Bólivíu til bráðabirgða þann 12. nóvember og stjórnlagadómstóll landsins féllst á skipan hennar í embættið.
Ætlun Áñez var að gegna forsetaembættinu til bráðabirgða þar til forsetakosningarnar yrðu endurteknar. Í fyrstu útilokaði Áñez að hún yrði sjálf í framboði til forseta í kosningunum en þann 21. janúar 2020 gekk hún á bak orða sinna og tilkynnti framboð sitt til forseta. Kosningarnar áttu upphaflega að fara fram þann 3. maí 2020 en þeim var frestað til 19. október vegna kórónaveirufaraldursins. Áñez dró forsetaframboð sitt til baka þann 18. september, að eigin sögn til að kljúfa ekki atkvæðahóp hægrimanna í kosningunum. Þrátt fyrir það vann Luis Arce, frambjóðandi Sósíalistahreyfingarinnar, öruggan sigur á kjördag. Áñez viðurkenndi sigur Arce á Twitter-síðu sinni stuttu síðar og hvatti hann til að stýra landinu með Bólivíu og lýðræði í huga.
Í mars 2021 gáfu bólivískir saksóknarar út handtökuskipan á hendur Áñez og sökuðu hana um að hafa tekið þátt í valdaráni gegn stjórn Morales. Þann 11. júní næsta ár var Áñez dæmd í tíu ára fangelsi fyrir meint valdarán sitt gegn Morales.
Cristina Fernández de Kirchner
Cristina Elisabet Fernández de Kirchner (fædd 19. febrúar 1953) er argentínskur stjórnmálamaður og núverandi varaforseti Argentínu. Hún var áður forseti Argentínu frá 2007 til 2015, forsetafrú frá 2003 til 2007 og öldungadeildarþingmaður frá 2005 til 2007 og frá 2017 til 2019. Hún vann forsetakosningarnar 2007 með rúmum 45,29% atkvæða, sem rétt dugði til að sleppa við aðra umferð. Fyrirrennari Cristinu í embætti var eiginmaður hennar, Néstor Kirchner.
Fernández de Kirchner var kjörin í embætti varaforseta Argentínu árið 2019 eftir að samstarfsmaður hennar, Alberto Fernández, vann sigur í forsetakosningum þann 27. október.
Æviágrip
Cristina Fernández fæddist þann 19. febrúar árið 1953 í borginni La Plata í Buenos Aires-héraði. Hún hóf ung þátttöku í stjórnmálum með Réttlætisflokknum (sp. Partido Justicialista), helsta stjórnmálaflokki perónista í Argentínu, og var kjörin á héraðsþingið í Santa Cruz í Patagóníu árið 1989. Fernández náði kjöri á öldungadeild argentínska þingsins fyrir Santa Cruz-hérað árið 1995 og var endurkjörin árið 2001.
Árið 2003 náði eiginmaður Cristinu, Néstor Kirchner, kjöri til embættis forseta Argentínu og var Cristina talin eitt helsta aðdráttaraflið í kosningabaráttu hans. Cristina varð því forsetafrú samhliða því sem hún sat áfram á öldungadeild þingsins. Vegna bata í efnahagslífi Argentínu á þessum tíma náðu forsetahjónin verulegri alþýðuhylli og var þeim meðal annars líkt við fræg stjórnmálapör á borð við Juan og Evu Perón eða Bill og Hillary Clinton. Cristina vann kjör á öldungadeildina árið 2005 fyrir Buenos Aires-kjördæmi sem frambjóðandi „Sigurfylkingarinnar“ (sp. Frente para la Victoria) á móti annarri fyrrum forsetafrú, Hildu González de Duhalde.
Forseti Argentínu (2007–2015)
Þrátt fyrir miklar vinsældir ákvað Néstor að bjóða sig ekki fram til endurkjörs árið 2007. Þess í stað ákvað hann að stíga til hliðar og styðja Cristinu til framboðs sem forsetaefni vinstriarms perónistahreyfingarinnar. Haft var fyrir satt að Néstor ætlaði sér að bjóða sig aftur fram til forseta að loknu kjörtímabili Cristinu og að þessi hlutverkaskipti hjónanna væri í reynd tilraun þeirra til að framlengja valdatíð sína með því að stíga í kringum reglur sem meina forseta Argentínu að sitja fleiri en tvö kjörtímabil í röð. Cristina var kjörin forseti Argentínu árið 2007 með um 46,3% atkvæða og hét því að viðhalda efnahagsstefnu eiginmanns síns.
Á fyrsta kjörtímabili Fernández de Kirchner döluðu vinsældir hennar nokkuð vegna ýmissa deilumála. Hún var til dæmis gagnrýnd fyrir harkaleg viðbrögð stjórnar hennar við mótmælum argentínskra bænda gegn nýjum útflutningsskatti á sojabaunum. Þá olli það hneyksli og deilu við Bandaríkin þegar ferðataska full af Bandaríkjadollurum fannst á flugvelli í Argentínu sem fullyrt var að væri ólöglegt fjárframlag til kosningabaráttu Cristinu frá Hugo Chávez, forseta Venesúela.
Haft var fyrir satt að Néstor Kirchner viðhéldi enn verulegum áhrifum á bak við tjöldin á forsetatíð eiginkonu sinnar. Ekkert varð þó úr endurkomu hans á forsetastól þar sem hann lést fyrir aldur fram árið 2010. Cristinu tókst að vinna sér inn hylli þjóðarinnar á ný á næstu árum og í könnun á kosningaárinu 2011 sögðust 58 prósent aðspurðra ánægðir með störf hennar. Fernández de Kirchner bauð sig fram til endurkjörs árið 2011 og vann auðveldan sigur í fyrstu umferð með um 54.11% atkvæða.
Á forsetatíð sinni kom Fernández de Kirchner á nýju kerfi almannatryggingabóta fyrir barnafjölskyldur, jók ríkisframlög til vísinda og rannsóknarmála, lögleiddi hjónaband samkynhneigðra og hóf réttarhöld yfir fjölda hermanna og annarra ráðamanna sem höfðu gerst sekir um mannréttindabrot í skítuga stríðinu. Samkvæmt gögnum Alþjóðabankans tvöfaldaðist miðstétt Argentínu að stærð á forsetatíð hennar.
Fernández de Kirchner lauk öðru kjörtímabili sínu árið 2015 og var ókjörgeng í kosningunum sem fóru fram það ár þar sem hún hafði þá gengt tveimur kjörtímabilum í röð. Í kosningunum báðu perónistar ósigur í fyrsta sinn í marga áratugi og hægrimaðurinn Mauricio Macri var kjörinn forseti Argentínu. Fernández de Kirchner sneri aftur á öldungadeild þingsins eftir að forsetatíð hennar lauk en skuggi spillingarmála úr stjórnartíð hennar fylgdi henni næstu árin. Árið 2015 skipaði dómari handtöku hennar vegna ásakana um að hún hefði sem forseti hylmt yfir meinta aðild Írans að hryðjuverkaárás á menningarsetur Gyðinga í Buenos Aires árið 1994. Þetta hefði hún gert til að tryggja hagstæða olíusamninga við Íran. Næsta ár var hún jafnframt ákærð fyrir að hafa tekið við millj­ón­a doll­ara mútufé á yfir 12 ára tíma­bili.
Varaforseti Argentínu (2019–)
Þann 1. september 2022 varð Fernández de Kirchner fyrir morðtilræði þegar maður gekk upp að henni, beindi hlaðinni byssu að henni og tók í gikkinn. Byssan stóð hins vegar á sér og ekkert skot hljóp af og því slapp Fernández de Kirchner ómeidd. Þúsundir Argentínumanna fjölmenntu á götur Búenos Aíres eftir tilræðið til að sýna varaforsetanum stuðning.
Kirchner var þann 7. desember 2022 dæmd í sex ára fangelsi fyrir milljarðafjársvik og spillingu, auk þess sem henni var bannað að gegna opinberum embættum og taka þátt í stjórnmálastarfi framar. Hún þarf hins vegar ekki að afplána fangelsisdóminn þar sem hún nýtur friðhelgi sem þingmaður.
Fullorðið fólk
Fullorðið fólk, (da: Voksne mennesker) er kvikmynd eftir Dag Kára.
Elínbet
Elínbet er íslenskt kvenmannsnafn.
Andesít
Andesít er ísúr bergtegund og er millistig á milli líparíts og basalts.
Lýsing
Er straumflögótt, dulkornótt og dökkt eða svar á litinn. Kísilsýrumagnið er á bilinu 52-67% og eru brotsár óregluleg með hvassar brúnir. Er nánast dílalaust. Grunnmassi er glerkenndur með smásæjum kristöllum.
Steindir
Helstu steindir eru
Útbreiðsla
Andesít er gosberg og kemur upp sem hraun og gjóska í eldgosum. Finnst í megineldstöðvum og myndar þykk hraunlög þar sem útbreiðsla er oftast lítil. Hekla hefur oft gosið andesíti og mörg af þeim hraunum sem runnið hafa frá fjallinu á sögulegum tíma eru andesíthraun.
Biksteinn
Biksteinn er glekennt líparít með fitugljáa sem hefur orðið til við skjóta storknun.
Lýsing
Biksteinn er ummynduð hrafntinna sem hefur tekið vatn í sig og tapað gljáanum, enda töluvert líkur hrafntinnu, en er oftast öðruvísi á litinn: móleitur, grænn, gulur eða rauðleitur, en þó oft svartur.
Úbreiðsla
Hann er víða að finna á slóðum megineldstöðva. Biksteinn er t.d. að finna við Barnafoss í Hvítá í Borgarfirði.
Lockheed C-130 Hercules
thumb|right|Lockheed C-130 Hercules á flugi. Lockheed C-130 Hercules er stór fjögurra skrúfuhreyfla flutningavél frá Lockheed (nú Lockheed Martin). Hún var hönnuð til að flytja hermenn og hergögn en hönnun vélarinnar hefur þótt bæði örugg og sveigjanleg, þannig að hægt er að aðlaga hana að ýmsum öðrum tegundum verkefna.
Stríð Rússlands og Japans
Stríð Rússa og Japana (Русско-японская война á rússnesku, 日露戦争 á japönsku) var stríð á árunum 1904–05 á milli rússneska keisaradæmisins og japanska keisaradæmisins vegna hugmynda beggja ríkja um landvinninga í Mansjúríu og Kóreu. Helstu vígstöðvar í stríðinu voru Liaoningskaginn og Mukden í suðurhluta Mansjúríu, Japanshaf og Gulahaf.
Lockheed C-130 Hercules
Vélin var fyrst tekin í almenna notkun hjá Bandaríkjaher árið 1956. Til er mikill fjöldi útgáfa af vélinni sem er enn notuð víða um heim.
Stríð Rússlands og Japans
Rússar sóttust eftir hlýrri höfn við Kyrrahafið til þess að geyma herflota sinn og til þess að efla vöruflutninga á sjó. Höfn þeirra við Vladivostok var aðeins nothæf á sumrin vegna hafíss en höfnin Artúrshöfn, flotastöð í Liaoning héraðs sem Rússar höfðu að láni frá Kína, var nothæf allt árið um kring. Frá lokum fyrra stríðs þeirra við Kínverja árið 1895 höfðu Japanir óttast að Rússar kynnu að skipta sér af áætlunum þeirra um að skapa sér áhrifasvæði í Kóreu og Mansjúríu. Rússar höfðu rekið útþenslustefnu í austurhluta Síberíu frá valdatíð Ívans grimma á 16. öld. Þar sem þeir litu á Rússa sem keppinauta buðust Japanir til að viðurkenna rússnesk yfirráð í Mansjúríu í skiptum fyrir viðurkenningu á Kóreu sem hluta af japönsku áhrifasvæði. Rússar neituðu og kröfðust þess að Kórea norðan við 39. breiddargráðu yrði hlutlaust svæði milli japanskra og rússneskra áhrifasvæða. Japanska ríkisstjórnin leit á þetta sem rússneska ógn við útþenslustefnu þeirra í Asíu og ákvað að hefja stríð. Eftir að samningaviðræður mistókust árið 1904 réðist japanski flotinn óvænt á austurhluta rússneska flotans í Artúrshöfn.
Rússar töpuðu ítrekað gegn Japönum en Nikulás 2. Rússakeisari var sannfærður um að þeir gætu unnið stríðið og ákvað að láta ekki undan. Fyrst beið hann eftir útkomum ákveðinna sjóorrusta og síðan framlengdi hann stríðið til að bjarga sæmd Rússaveldis með því að forðast „auðmýkjandi frið.“ Stríðinu lauk með friðarsáttmálum í Portsmouth sem Theodore Roosevelt Bandaríkjaforseti stóð fyrir. Fullnaðarsigur japanska hersins kom áhorfendum um allan heim í opna skjöldu. Valdajafnvægi var umbylt í Austur-Asíu og innganga Japana á alþjóðasviðið var endurmetin. Stríðið var fyrsti stórsigur Asíuveldis á Evrópuveldi með nútímahernaði.
Haraldur hárfagri
Persóna Haraldar
Í Haralds sögu hins hárfagra er Haraldi lýst sem mjög ástríðufullum manni sem lét fátt stöðva sig í að ná því markmiði sínu að verða konungur yfir Noregi.
Hann er sagður hafa verið af konungum kominn í margar kynslóðir. Faðir hans var Hálfdan svarti sem var konungur yfir Upplöndum. Faðir Hálfdanar svarta var Guðröður veiðikonungur og faðir hans Hálfdan mildi og matarilli, sem var konungur yfir Vestfold og Raumaríki, sonur Eysteins (mein)frets, Hálfdanarsonar hvítbeins, Ólafssonar trételgju. Ættfærsla Haraldar og raunar tilvera hans sjálfs hefur þó á síðari árum verið dregin í efa, enda er hann hvergi nefndur í samtímaheimildum og raunar ekki getið um hann í heimildum fyrr en 250 árum eftir að hann var uppi. Haraldur er í sögununum talinn einungis tíu vetra þegar faðir hans drukknaði á vatninu Randarfirði er ísinn brast undan honum þar sem hann var á heimleið. Haraldur tók þá við konungdómi eftir föður sinn.
Viðurnefni
Eins og kemur fram víða, til dæmis í Egils sögu og Haralds sögu hins hárfagra, var hann kallaður Haraldur lúfa á því tímabili sem hann stefndi að því að gerast einvaldur Noregs vegna þess að hann neitaði að skera hár sitt og skegg á meðan á því stóð. Þegar hann lauk því síðan var hár hans skorið og hann kallaður Haraldur hárfagri. Í eldri heimildum (frá 11. öld) er viðurnefnið hins vegar notað yfir Harald harðráða.
Kynsæld Haralds
Hann eignaðist fjöldamörg börn með ótal frillum og leiða má líkur að því að ekki séu til traustar heimildir um þau öll. Þórður Víkingsson, sem var landnámsmaður á Alviðru í Dýrafirði, hefur verið sagður sonur hans en sú ættfærsla hefur verið dregin mjög í efa, meðal annars af Guðbrandi Vigfússyni.
Valdabarátta
Hirðmönnum Haralds fannst þetta vera óþarflega djarflega orðað hjá henni en Haraldur tók þessu svari hennar vel og sagði að það væri eflaust rétt hjá henni að hann hefði átt að vera byrjaður að leggja undir sig önnur fylki og sagði svo hin fleygu orð: „Þess strengi eg heit og því skýt eg til guðs þess er mig skóp og öllu ræður að aldrei skal skera hár mitt né kemba fyrr en eg hefi eignast allan Noreg með sköttum og skyldum og forráði en deyja að öðrum kosti.“ og má segja að það hafi verið upphafið á sameiningu alls Noregs undir stjórn hans.
Orustur og völd
Haraldur byrjaði eftir þetta að taka yfir önnur fylki og hafði engin vettlingatök þar á, brenndi til dæmis bæi. Þar á eftir skipaði hann jarla yfir hvert fylki sem skyldu fara með umboð fyrir hann og fengu þeir einn þriðja hlut skattpeninga síns fylkis og tóku yfir óðalsbæi. Í kjölfar þessa er sagt að margir hafi séð sig neydda til að flýja, annaðhvort til landa sem þegar var búið að nema eða ónuminna landa og eyja í Atlantshafi, svo sem Færeyja, Íslands og Orkneyja.
Haraldar saga og Egils saga greina síðan frá ýmsum orustum og bardögum sem ekki tóku enda fyrr en Haraldur hafði lokið ætlunarverki sínu, sem var að ráða yfir öllum Noregi, en raunar réði hann aldrei nema hluta núverandi Noregs, þ.e. Víkinni (svæðinu kringum Óslófjörðinn), Suður- og Vestur-Noregi, en bandamenn hans, Rögnvaldur Mærajarl og Hlaðajarlar í Þrændalögum réðu norðvestanverðum Noregi að Hálogalandi. Innanverðum Austur-Noregi, Hálogalandi, Nordland, Troms og Finnmörku réði Haraldur alls ekki.
Hann fór líka í víking vestur um haf að því er segir í Landnámu og lagði undir sig Hjaltland og meira af Suðureyjum en nokkur annar Noregskonungur. En er hann fór til baka herjuðu á eyjarnar "Írar ok Skotar ok víkingar". Þegar konungur frétti þetta sendi hann Ketil flatnef að vinna aftur eyjarnar. Ketill setti Björn austræna son sinn yfir eignir sínar í Noregi og fór svo og vann hann eyjarnar og gerðist höfðingi yfir en galt ekki skatt til konungs svo sem ætlað var. Haraldur hirti þá eignir Ketils í Noregi og rak Björn burt.
Efri ár Haralds og dauði
Þegar Haraldur var kominn á efri ár settist hann í helgan stein og lét einn af sonum sínum, Eirík blóðöx, taka við ríkinu en þar sem Eiríkur átti bræður upphófst valdabarátta á milli þeirra eftir að Haraldur dó. Eiríkur hélt þó velli um sinn eða þar til hálfbróðir hans, Hákon Aðalsteinsfóstri, sem hafði verið í fóstri hjá Aðalsteini konungi á Englandi, sigraði Eirík sem flúði sjálfur til Englands á meðan Hákon tók yfir Noreg.
Elis (mannsnafn)
Elis er íslenskt karlmannsnafn.
Kvenfélagasamband Íslands
Kvenfélagasamband Íslands (KÍ), var stofnað þann 1. febrúar 1930. Markmiðið með stofnun Kvenfélagasambandsins var að kvenfélög landsins ættu sér samstarfsvettvang og málsvara. Innan KÍ starfa 17 héraðssambönd með um 143 kvenfélög innanborðs. Stofndagurinn, 1. febrúar, var árið 2010 útnefndur Dagur kvenfélagskonunnar
Aðsetur KÍ og þjónustuskrifstofa er í Kvennaheimilinu Hallveigarstöðum, Túngötu 14, Reykjavík.
Á skrifstofu KÍ er veittar upplýsingar, ráðgjöf og fræðsla til kvenfélaganna og héraðssambanda þeirra, skipulagðir fundir og þing ásamt daglegum rekstri og því sem til fellur hverju sinni. KÍ á og rekur Leiðbeiningastöð heimilanna og gefur út tímaritið Húsfreyjuna.
Stjórn Kvenfélagasambands Íslands er kosin á landsþingi sem haldið er þriðja hvert ár sem og á árlegum formannaráðsfundum. Í stjórninni eiga sæti fimm konur og tvær til vara. Landsþing fer með æðsta vald í málefnum sambandsins, á milli landsþinga fer formannaráð með æðsta vald. Í formannaráðinu sitja formenn héraðssambanda Kvenfélagasambands Íslands, formaður kvenfélags með beina aðild að KÍ og stjórn KÍ. Stjórn KÍ hefur á hendi framkvæmd þeirra mála sem landsþing og formannaráð ákveða hverju sinni.
Forsetar Kvenfélagasambands Íslands
1930 - 1947 Ragnhildur Pétursdóttir
1947 - 1959 Guðrún Pétursdóttir
1959 - 1963 Rannveig Þorsteinsdóttir
1963 - 1971 Helga Magnúsdóttir
1971 - 1979 Sigríður Thorlacius
1979 - 1987 María Pétursdóttir
1987 - 1994 Stefanía María Pétursdóttir
2000 - 2006 Helga Guðmundsdóttir
2006 - 2012 Sigurlaug Viborg
2012 - 2015 Una María Óskarsdóttir
2021 -          Dagmar Elín Sigurðardóttir
Tenglar
__INDEX__
Sabína
Sabína er íslenskt kvenmannsnafn.
Konni og Alfreð
Konni og Alfreð er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1959. Á henni flytja Konni og Alfreð Clausen tvö lög. Hljómsveit Jan Morávek leikur undir.
Tengiferill
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Easement_curve.svg/220px-Easement_curve.svg.png|thumb|Tengiferill (rauður) á milli beinnar línu (blár) og hrings (grænn). link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/CornuSpiralAnimation.gif/220px-CornuSpiralAnimation.gif|thumb|Tengiferill myndast. Í hverju skrefi verður til nýr hringur með minni radíus en í skrefinu á undan. Hver nýr hringur er snertandi (e. tangent) á forvera sinn. Tengiferillinn er búinn til úr öllum hringjunum. Tengiferill, sem einnig kallast klótóíða, er ferill með krappa sem breytist línulega með lengd sinni. Tengiferlar eru notaðir í vegagerð við ákvörðun á láréttri legu vega. Til eru nokkur afbrigði af tengiferlum: tengibogi, vendibogi, toppbogi og egglína.
Í upphafi stefnubreytingar er radíus tengiferils óendanlegur, og í lok stefnubreytingar er tengiferillinn með sama radíus og næsti hringferill sem hann tengist við. Tengiferillinn myndar þannig aflíðandi stefnubreytingu milli beinnar línu og hrings.
José Villalonga
José Villalonga Llorente (12. desember 1919 - 7. ágúst 1973) var sigursæll spænskur knattspyrnuþjálfari. Hann stýrði bæði Real Madrid til sigurs í spænsku deildinni, Atlético Madrid til sigurs í Evrópukeppni og gerði landslið Spánar að Evrópumeisturum.
Villalonga tók við liði Real Madrid á miðri leiktíðinni 1954-55 af hinum úrúgvæska Enrique Fernández Viola, þá aðeins 35 ára gamall og án þjálfunarreynslu. Lið Real Madrid var ríkjandi meistari og skipað stórstjörnum á borð við Alfredo di Stefano, Hector Rial og Raymond Kopa. Undir hans stjórn tókst liðinu að verja titilinn, auk þess að sigra í Copa Latino, skammlífri keppni sem líta má á sem forvera Evrópukeppnanna.
Árið eftir urðu Villalonga og Real Madrid fyrstu sigurvegararnir í Evrópukeppni meistaraliða og er hann enn í dag yngsti þjálfarinn sem náð hefur þeim árangri. Síðustu leiktíðina hjá Real, 1956-57, vann liðið þrefalt: deildina, Evrópukeppnina og Copa Latino.
Frá Real lá leiðin til nágrannaliðsins Atlético Madrid sem Villalonga stýrði frá 1959-62. Uppskeran var dágóð. Liðið varð tvívegis spænskur bikarmeistari, náði öðru sæti í deildinni og vann árið 1962 Evrópukeppni bikarhafa.