cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Þorleifur Einarsson
Félagsstörf og íþróttir
Hann tók um árabil þátt í starfi íþróttahreyfingarinnar og þá einkum handbolta. Hann var leikmaður með ÍR, var atvinnumaður í Þýskalandi, landsliðsmaður, þjálfari og sat í dómaranefnd HSÍ.
Rannsóknarstörf
Þorleifur stundaði margþættar rannsóknir í jarðfræði og liggur eftir hann fjöldi greina og bóka um jarðfræðileg efni og umhverfisvernd á ýmsum tungumálum auk íslensku. Fyrsta bókin var Jarðfræði Íslands, saga bergs og lands sem kom út fyrir jólin 1968 og varð metsölubók þau jól, seldist hún samtals í um 22.000 eintökum. Bækur hans um Gosið í Surtsey og Gosið á Heimaey voru þýddar á fjölda erlendra tungumála og fóru víða. Síðasta bókin sem hann lauk við var Myndun og mótun lands. Jarðfræði sem kom út 1991 og var þýdd bæði á ensku og þýsku. Einnig flutti hann fjölda fyrirlestra um jarðfræðileg efni á ráðstefnum og fundum hérlendis, á alþjóðaráðstefnum og við fjölmarga háskóla erlendis.
Einkahagir
Árið 1959 kvæntist Þorleifur Steinunni Dórótheu Ólafsdóttur, hjúkrunarfræðingi, en þau skildu síðar. Börn þeirra eru: Sambýliskona Þorleifs var Gudrun Bauer lyfjatæknir, f. 27. janúar 1935.
Sigríður Þorgeirsdóttir
Sigríður Þorgeirsdóttir (fædd 1958) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við Háskóla Íslands. Hún varð árið 1997 fyrst kvenna til að verða fastráðinn kennari í heimspeki við skólann.
Surtshellir
Sögur og sagnir
Surtshellir er kenndur við jötuninn Surt úr norrænni goðafræði. Í Landnámu og Harðarsögu segir frá vígamönnum sem eiga að hafa haft fylgsni sitt í hellinum. Þaðan er talið að Hellismannasaga sem Jón Árnason reit í þjóðsögusafn sitt hafi komið.
Sigríður Þorgeirsdóttir
Menntun
Sigríður lauk B.A.-prófi frá Boston-háskóla árið 1981. Hún stundaði framhaldsnám við sama skóla og við Freie háskólann í Berlín. Þaðan lauk hún M.A.-prófi árið 1988. Mastersritgerð hennar nefndist „Der Begriff 'décadence' in der Philosophie Nietzsches“. Sigríður lauk doktorsprófi frá Humboldt-háskólanum í Berlín árið 1993. Bók sem byggðist á doktorsritgerð hennar kom út árið 1996 og nefndist Vis Creativa : Kunst und Wahrheit in der Philosophie Nietzches. Sigríður er formaður akademískrar stjórnar EDDU öndvegisseturs og formaður stjórnar GET (Gender Equality Training) sem er alþjóðlegur jafnréttisskóli við HÍ og samstarfsverkefni HÍ og utanríkissráðuneytisins.
Tengill
Vefsíða Sigríðar Þorgeirsdóttur
Þorp
thumb|Þorp Þorp er byggðakjarni þar sem fólk býr nálægt hvert öðru og myndar lítið samfélag á grundvelli nálægðar. Þau eru smágerðustu þéttbýlin og eru eftir atvikum eigin sjálfstæð sveitarfélög eða mynda sveitarfélög með öðrum þéttbýlum.
Skátasöngvar
Skátasöngvar eru söngvar sem skátar syngja (stundum kallarðir varðeldasöngvar). Þeir eru yfirleitt nýir textar, samdir við lög sem voru til áður, en laglínurnar eru líka stundum gerðar af skátum.
Skátasöngbækur
Skátasöngbækur hafa aðalega verið gefnar út af BÍS (Bandalag Íslenskra Skáta).
Ödipusarduld
Ödipusarduld er sú hugmynd sálgreinisins Sigmunds Freuds að á tilteknu skeiði á lífsleiðinni, reðurstiginu, hafi allir strákar dulda kynferðislega löngun til móður sinnar og vilji að sama skapi drepa föður sinn.
Nafnið er dregið frá grísku þjóðsögunni um Ödipús konung í Þebu sem drap föður sinn og giftist móður sinni óafvitandi. Sagan er einkum þekkt frá leikriti forngríska harmleikjaskáldsins Sófóklesar, Ödipús konungur.
La Terre promise
thumb|Kápa frönsku útgáfu bókarinnar. La Terre promise (íslenska: Fyrirheitna landið) eftir franska teiknarann Achde (Hervé Darmenton) og höfundinn Jul (Julien Berjeaut) er 79. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 2016 og hefur ekki komið út á íslensku.
Söguþráður
Gamall vinur Lukku Láka af gyðingaættum, kúrekinn Jack-la-Poisse, á von á fjölskyldu sinni í heimsókn frá Evrópu. Hann biður Láka um að gera sér þann greiða að fylgja fjölskyldunni frá St. Louis að hitta sig á áfangastað í Chelm City í Montana. Fjölskyldan hefur ekki hugmynd um að Jack starfi við kúrekstur og stendur í þeirri trú að hann sé farsæll lögfræðingur í New York. Við upphaf ferðalagsins vekur fjölskyldan athygli tveggja óbótamanna. Þeir halda að gyðingafjölskyldan hafi mikla peninga meðferðis og ákveða að veita henni eftirför. Lukku Láki fær því í nógu að snúast á ferðalaginu.
The Stooges
thumb|The Stooges, 2012. The Stooges, einnig þekkt sem Iggy and the Stooges var bandarísk rokkhljómsveit sem stofnuð var í Ann Arbor, Michigan árið 1967. Sveitin spilaði hráan stíl af rokki og var þekkt fyrir líflega og villta sviðsframkonu söngvarans, Iggy Pop. Eftir 2 plötur leystist hljómsveitin stuttlega upp árið 1970 en kom aftur árið 1971 með nýja liðskipan og starfaði til 1974. Bandið kom aftur saman árið 2003 og starfaði til 2016 en þá höfðu nokkrir meðlimir látist.
The Stooges er talin til frum-pönks og hafði áhrif ýmis pönk og þungarokksbönd. Meðlimirnir fengu viðurkenningu í The Rock and Roll Hall of Fame árið 2010.
Canyonlands-þjóðgarðurinn
thumb|Canyonlands í dögun. thumb|Kort. thumb|Green River-gljúfur thumb|Druid Arch. thumb|Needles. thumb|Butte.
Canyonlands-þjóðgarðurinn (enska: Canyonlands National Park) er þjóðgarður í Suðaustur-Utah í Bandaríkjunum, nálægt bænum Moab. Hann var stofnaður árið 1964 og þekur um 1366 km². Coloradofljót og Greenfljót hafa grafið gljúfur á Colorado-sléttunni. Steinbogar finnast þar eins og í nálægum Arches-þjóðgarðinum. Fljótin skipta svæðinu í: Island in the Sky, the Needles og the Maze. Maze-svæðið er vestur af fljótunum sem gerir það lítt aðgengilegt og eitt afskekktasta svæði Bandaríkjanna. Klettamyndir frá því 1000-2000 fyrir Krist hafa fundist á norðvesturenda þjóðgarðsins.
Svartbjörn, sléttuúlfur, fjallaljón, skúnkur, leðurblaka og hjartardýr eru meðal spendýra á svæðinu. Haukar, fálkar, uglur, hrafnar, gjóður og ernir finnast þar af stærri fuglum. Spætur, svölur, fasani, þrestir og finkur eru meðal smærri fugla. Ellefu tegundir af eðlum, átta tegundir af snákum, froskar og körtur finnast þar einnig.
Útivistarganga, fjallahjólreiðar, fjórhjólaferðir og flúðasiglingar eru vinsælar í þjóðgarðinum. Lítil úrkoma er á svæðinu og er það hálfgerð eyðimörk.
Trúfélag
Trúfélag er félag manna sem játast og ástunda sömu trúarbrögð.
Þjóðkirkjan er stærsta trúfélag á Íslandi. Heimilt er að stofna trúfélög utan þjóðkirkjunnar, að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.
Kan
Kan (mongólska: хан/khan; tyrkneska: kağan eða hakan; aserska: xan; ottómanska: han; forntyrkneska: 𐰴𐰍𐰣, kaɣan; kínverska: 可汗, kèhán; Goguryeo: 皆, key; sillíska: 干, kan; baekje: 瑕, ke; mansjúríska: ᡥᠠᠨ; pastúnska: خان; úrdú: خان‎; hindí: ख़ान; nepalska: खाँ; bengalska: খ়ান; búlgarska: хан; tsjúvaska: хун, hun) er heiti leiðtoga eða konungs, upphaflega meðal Mongóla en síðar um alla Mið-Asíu eftir landvinninga Djengis Khan. Fyrstu fjórir kanar Mongólaveldisins báru titilinn stórkan eða kagan („leiðtogi leiðtoganna“). Ríki þar sem þjóðhöfðingi ber titilinn kan er kallað kanat. Kan var líka notaður sem aðalstitill í Persíu og Mógúlveldinu en þar notuðu þjóðhöfðingjar titilinn sja sem er yfirleitt þýtt sem keisari.
Helgi G. Thordersen
Helgi Thordersen Guðmundsson (8. apríl 1794 - 4. desember 1867) var biskup íslensku Þjóðkirkjunnar frá 1846 til 1866.
Uppruni og ætt.
Helgi Guðmundsson Thordersen var fæddur á Arnarhóli í Reykjavík, sonur hjónanna Guðmundar Þórðarsonar,sem var ráðsmaður hjá Betrunarhúsinu (fangelsinu) í Reykjavík, seinna verslunarstjóri í Hafnarfirði, og Steinunnar Helgadóttur. Steinunn var dóttir Helga Guðmundssonar, bónda í Hrútsholti í Eyjahreppi. Kona hans, giftur 21. júní 1820, var Ragnheiður Stefánsdóttir, dóttir Stefáns Ólafssonar Stephensen, varalögmanns norðan og vestan, varadómara í landsyfirdóminum, síðar amtmanns í Vesturamtinu, f. 27. desember 1767, d. 20. desember 1820. Dóttir þeirra Helga og Ragnheiðar var Ástríður Helgadóttir Thordersen, f. 20. febrúar 1825, d. 14. júní 1897.
Nám og starf
Helgi tók svonefnt 2. lærdómspróf árið 1815 með 1. einkunn, en embættisprófi í guðfræði lauk hann 20. apríl 1819. Hlaut hann einnig 1. einkunn á því prófi. Hann stundaði barnakennslu í Reykjavík síðasta árið sem hann var í guðfræðináminu. Hann fékk Saurbæ í Hvalfirði 6. apríl 1820 og var vígður þangað 7. maí það ár. Í fimm ár var hann í Saurbæ þar til hann var vígður að Odda á Rangárvöllum hinn 4. maí 1825 og varð prófastur þar árið eftir, 6. október 1826. Dómkirkjuprestur í Reykjavík varð séra Helgi 4. nóvember 1835, fluttist árið eftir að Landakoti og var kallaður (skipaður) biskup yfir Íslandi hinn 25. september 1845. Biskupsvígslan var í Kaupmannahöfn 5. júlí 1845 og hann tók formlega við embættinu 2. september það ár. Eftir að hann varð biskup settist hann að í Laugarnesi, en í Reykjavík bjó hann frá 1856. Lausn frá embætti vegna sjúkleika fékk hann 23. febrúar 1866 og dó úr "steinsótt" 4. desember 1867. Helgi Guðmundsson Thordersen var konungkjörinn þingmaður árin 1845 til 1865. Hann samdi svonefnda Helgapostillu. Auk þess samdi hann fleiri rit og ræður, sem hér segir:
Útfararræða yfir Helga G. Thordersen
Ræður við jarðarför sál. Biskups Helga Thordersens, 18. december 1867 eftir Ólaf Pálsson prófast og dómkirkjuprest. Höfundur Ólafur Pálsson, 1814-1876. S.B. Sivertsen, Reykjavík 1869.
Sambíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Sambíska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Sambíu í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM en fagnaði sigri í Afríkukeppninni árið 2012.
Gravity (kvikmynd)
Gravity er geimspennumynd sem kom út árið 2013 í þrívídd. Myndinni var leikstýrt af Alfonso Cuarón, sem framleiddi, skrifaði og klippaði myndina ásamt öðrum. Aðalpersónurnar leika Sandra Bullock og George Clooney, sem eru bæði geimfarar sem lifa af þegar geimskutla eyðileggst á braut umvherfis Jörðina. Í myndinni er fylgst með þeim meðan á þau reyna að komast aftur til Jarðarinnar.
Cuarón skrifaði handritið með syni sínum Jonás en þeir reyndu að þróa verkefnið í samvinnu við Universal Studios. Eftir að réttindi til verkefnisins voru seld tók Warner Bros. upp verkefnið í staðinn. Fyrirtækið bauð nokkrum leikkonum hlutverkið áður en Bullock kom fyrir valinu. Robert Downey Jr. var upphaflega valinn í hlutverk George Clooneys en hann hætti strax í verkefninu.
Söguþráður
Dr. Ryan Stone er leiðangurssérfræðingur á fyrsta leiðangri sínum um borð í geimskutlunni Explorer. Ásamt henni er reyndi geimfarinn Matt Kowalski, sem er að leiða síðasta leiðangurinn sinn. Í geimgöngu til að gera við Hubble-geimsjónaukann varar stjórnstöðin í Houston við rússneska flugskeytaárás á úreltan gervihnött, sem hefur valdið keðjuverkun sem myndar geimruslaský. Stjórnstöðin skipar þeim að hætta í leiðangrinum. Stuttu eftir það slitnar allt samband við stjórnstöðina en geimfararnir halda áfram að senda skeyti, með þá von í brjósti að leiðangursstjórnendurnir geti enn heyrt þá.
Geimrusl á háhraðaferð rekst á geimskutluna Explorer og aftengir Stone af henni þannig að hún veltist út í geiminn. Kowalski tekst að ná í Stone og og þau drífa sig aftur til geimskutlunnar. Þau komast að því að geimskutlunni hefur verið eyðilagt og að allir aðrir í teyminu eru dauðir. Þau nota þrýstispakka til að fara í att áð Alþjóðlegu geimstöðinni, sem er á braut um það bil 100km í burtu. Kowalski metur að þau hafi 90 mínútur áður en geimruslið nái til þeirra aftur.
Á leiðinni til Alþjóðlegu geimstöðvarinnar tala þau Kowalksi og Stone um líf hennar heima og dauða ungu dóttur hennar. Er þau nálgast geimstöðinni, sem hefur orðið fyrir skemmdum en er ennþá gangfær, sjá þau að starfsliðið hefur flutt á brott með einni af Soyuz-einingum stöðvarinnar, og að fallhlíf hinnar einingunnar hefur verið opnað, sem gerir hana ónýta til að komast aftur til Jörðarinnar. Kowalski stingur upp á að þau noti ónýtu eininguna til að ferðast til Kínversku geimstöðvarinnar Tiangong og nota einingu hennar til að komast aftur til Jörðarinnar. Þau reyna að grípa í handföng á Alþjóðlegu geimstöðinni meðan á þau fljúga framhjá henni, lofts- og eldsneytislaus. Leggurinn á Stone flækist í fallhlífsreipum Soyuz-einungunnar og henni tekst að grípa í band á geimbúningi Kowalskis. Þrátt fyrir að Stone mótmælir því aftengir Kowalski sig af tjóðrinu til að bjarga henni og koma í veg fyrir að hún reki í burtu. Þá er hún dregin áftur til geimstöðvarinnar. Meðan á Kowalski rekur í burtu talar hann við Stone í gegnum talstöðina, og gefur henni leiðbeiningar og hvatningu.
Henni tekst ekki að leggjast geimfarinu að geimstöðinni svo skýtur hún sig út með þrýstingsminnkun og notar slökkvitæki til að knýja sér að Tiangong. Geimruslið hefur ýtt geimstöðinni af braut sinni og hún byrjar hratt að fara aftur inn í lofthjúp Jarðarinnar. Stone kemst inn í Shenzhou-einunguna um leið og geimstöðin byrjar að brjóta upp. Þegar geimfarið er á leiðinni niður til Jarðarinnar kemst Stone í samband við stjórnstöðina í gegnum talstöðina, sem er að fylgjast með staðsetningu þess. Það lendir í stöðuvatni en rafmagnseldur í geimfarinu neyðir Stone til að opna lúguna en þá fyllist geimfarið vatni. Það sökkvar en Stone kemst út um lúguna og fer út af geimbúningnum sínum og syndur að fjörunni. Hún tekur fyrstu skref sín á Jörðinni undir áhrifum þyngdarafls.
Garðabobbi
Garðabobbi (fræðiheiti: Cornu aspersum) er landsnigill í lyngbobbaætt (Helicidae). Hann hefur gengið undir fræðiheitinu Helix aspersa í yfir tvær aldir, en núverandi flokkun setur hann í ættkvíslina Cornu.
Cornu aspersum er ættaður frá Miðjarðarhafssvæðinu og Vestur-Evrópu en hefur breiðst út með mönnum til tempraða og heittempraða beltisins, annað hvort sem slæðingur eða sem nytjategund. Snigillinn er víða nýttur til matar en er einnig víða talinn plága í görðum og ræktun, sérstaklega þar sem hann er ekki nýttur.
Hann hefur fundist á fáeinum stöðum á Íslandi.
Tilvísanir
Þessi grein inniheldur CC-BY-2.0 texta úr tilvísun.
Oxford English Dictionary
Oxford English Dictionary eða OED er yfirgripsmikil orðabók ensku sem er gefin út af Oxford University Press. Orðabókin er með 59 milljónum orðum í annarri útgáfu.
Pablo Dorado
thumb|right|Pablo Dorado á HM 1930.Pablo Aniceto Dorado Gallinares (f. 22. júní 1908 - d. 18. nóvember 1978) var knattspyrnumaður frá Úrúgvæ. Hann var í fyrsta sigurliði Úrúgvæ á HM 1930 og skoraði fyrsta markið í úrslitaleiknum gegn Argentínu.
Ævi og ferill
Pablo Dorado fæddist í Montevideo og hóf knattspyrnuferil sinn með C.A. Bella Vista. Hann gekk til liðs við argentínska liðið River Plate eftir HM 1930 og lék þar um nokkurra missera skeið áður en hann lagði skóna á hilluna.
Kunnastur er Dorado fyrir þátt sinn í heimsmeistaratitli Úrúgvæ á heimavelli árið 1930. Hann var ónotaður varamaður í fyrsta leiknum gegn Perú en tók þátt í hinum þremur. Hann skoraði fyrsta markið í 4:0 sigri á Rúmeníu í riðlakeppninni og kom Úrúgvæ í 1:0 í úrslitaleiknum sjálfum gegn Argentínu.
Hann lést árið árið 1978, sjötugur að aldri.
Verrazano-Narrows-brúin
Verrazano-Narrows-brúin er tveggja hæða hengibrú sem tengir New York-borgarhlutana Staten Island og Brooklyn hjá Narrows-sundi.
Brúin er nefnd í höfuðið á ítalska landkönnuðinum Giovanni da Verrazzano, fyrsta Evrópubúanum til að komast að New York-höfn og Hudsonfljóti í gegn um Narrows-sund. Brúin spannar 1.298 m og var stærsta hengibrú heims þegar hún opnaði árið 1964, þar til Humber-brúin í Englandi bætti metið árið 1981. Í dag hefur brúin lengsta haf hengibrúar í Bandaríkjunum og það áttunda lengsta í heimi. Gríðarstórir stólpar hennar eru sjáanlegir frá stórum hluta New York-stórborgarsvæðisins, þar á meðal af stöðum innan allra fimm borgarhlutanna.
Brúin gegnir mikilvægu hlutverki í stofnvegakerfi svæðisins. Á henni er upphafsstaður New York-maraþonsins.
Safnskip
thumb|right|[[Cutty Sark er eini klipparinn sem eftir er. Það er varðveitt í þurrkví í Greenwich, London.]] Safnskip er skip eða bátur sem er varðveitt sem safngripur, ýmist sem hluti af stærra safni eða eitt og sér. Sum safnskip eru varðveitt á landi, ýmist innandyra eða utandyra, eða liggja föst við bryggju eða í votkví. Önnur eru varðveitt í því ástandi að hægt er að sigla þeim og eru þá sérstaklega skráð sem safnskip í skipaskrá. Slík safnskip eru stundum notuð sem skólaskip. Um safnskip á sjó gilda stundum sérstakar reglur um haffæri, farsvið og öryggi farþega.
Til eru hundruð safnskipa um allan heim. Þau eru bæði í eigu opinberra stofnana og félagasamtaka en flest eru hluti af sjóminjasöfnum. Dæmi um safnskip er varðskipið Óðinn sem liggur við bryggju við sjóminjasafnið Víkina og er opinn gestum.
Árið 2003 tóku samtökin European Maritime Heritage upp Barselónasáttmálann um varðveislu og viðgerðir á sögulegum skipum til notkunar á sjó. Sáttmálinn byggist á Feneyjasáttmálanum og kveður á um nauðsyn rannsókna á sögu skips fyrir viðgerðir, notkun eins upprunalegra efna og hægt er og nákvæma skráningu viðgerða.
Venja er að aðgreina safnskip frá skipaendurgerðum og skipslíkönum, þótt slík skip séu líka oft notuð sem safngripir.
Skólaskip
thumb|right|Skólaskipið Amerigo Vespucci Skólaskip er skip sem notað er til að kenna sjómennsku og mennta og þjálfa sjómenn og sjóliða í sjóher. Flestar stærstu seglskútur heims sem enn eru í notkun eru notaðar sem skólaskip. Dæmi um það eru skipin Amerigo Vespucci, Gorck Fock II og Eagle.
Airbnb
Notendur síðunnar verða að skrá sig og stofna prófíl áður en þeir mega nota síðuna. Hver eign sem er skráð á síðunni er tengd gestgjafa en skoða má meðmæli um hann, umsagnir og möt á gistingunni. Notendur geta líka spjallað saman sín á milli í gegnum lokað kerfi.
Cupressus pigmaea
Cupressus revealiana er barrtré í Cupressaceae (Einisætt), frá vestur Bandaríkjunum (Kaliforníu). Það er náskylt Cupressus goveniana og gjarnan talið til þeirrar tegundar.
Heimsmeistaramót karla í handknattleik 2007
Heimsmeistaramót karla í handknattleik 2007 var haldið í Þýskalandi. Þýskaland fór með sigur af hólmi á meðan Pólland lenti í öðru sæti og Danmörk hafnaði í því þriðja.
Skelleftehamn
thumb|right|220px|Skelleftehamn [[1935]] Skelleftehamn er þéttbýli í Svíþjóð. Skelleftehamn er í sveitarfélaginu Skellefteå. Íbúar Skelleftehamn árið 2010 voru 3.184.
Yuji Sugano
Yuji Sugano (fæddur 14. apríl 1961) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Badajoz
thumb|Svipmyndir. Badajoz er höfuðborg Badajoz-héraðs í spænska sjálfstjórnarsvæðinu Extremadúra. Hún stendur við Guadiana-fljót við landamæri Portúgals. Badajoz er fjölmennasta borg Extremadúra og eru íbúar hennar um 152.000 (2011)
Borgin á sér langa sögu allt aftur í bronsöld. Eftir að borgin var endurheimt frá Márum var borgin bitbein Portúgals og Spánar í nokkrar aldir. Í spænska borgarastríðinu var borgin vettvangur grimmilegra aftaka þúsunda íbúa borgarinnar.
Japönsk rækja
Japönsk rækja (fræðiheiti: Acetes japonicus) er rækja af ætt krabbadýra og er fremur smá rækja. Karldýrið er 11 til 24 mm og kvenndýrð er 15 til 30 mm. Hún heldur sig á leirbotnum í grunnum sjó á sumrin en á  dýpra svæði á veturnar. Hún er fremur hægsynd og sest að til skamms tíma á hverjum stað og lifir mest í eitt ár.
Fæða hennar er ýmis smádýr á eða við botninn en einnig setið sjálft. Hún nærist mest á næturnar en þá lyftir hún sér frá botninum og er hún þá síður veiðanleg. Stofninn sveiflast eftir ástandi lífríkis sjávar milli ára en einnig geta áhrif af mannavöldum haft áhrif. Rækjan er að mestu notuð til að búa til gerjað rækjumjöl til matargerðar. Við framleiðsluna er rækjan blönduð salti og hún látin þorna í nokkra daga. Síðan er henni pakkað inn og látin vera þannig í þrjá mánuði. Frekari þurrkun er náð með því pressa hana og láta þurrt loft leika um hana. Þurrkað „kunisso“, sem mikið er notað í matseld, er framleitt úr japanskri rækju. Vökvinn, sem pressaður er úr rækjunni, er notaður til að búa til gerjaða fiskisósu. Rækjan nýtist því nálega 100%. . Þótt þetta efni sé vafalaust nokkuð dýrt þegar vinnslu er lokið, er nokkuð ljóst að ekki er grundvöllur fyrir því að greiða mikið fyrir hvert kíló af hráefninu enda skipta veiðarnar þúsundum tonna.
Heimkynni og hrygning
Japönsk rækja og skyldar tegundir lifa í Vestur-Kyrrahafi, frá vesturströnd Indlands til Kóreu, Japans, Kína og Indónesía. Allar þessar rækjur eru af ættkvíslinni acetes en skiptast niður í mismunandi tegundir sem allar eru kallaðar „Paste shrimp“. Norðlægustu tegundirnar er acetes japonicus og acetes chinensis.
Hryggning hjá acetes japonicus á sér stað tvisvar á ári, á vorin og haustin. Mökun á sér stað um það bil fimmtán dögum fyrir hrygningu. Algegnt að kvendýrið framleiði 6800 til 8700 hrogn en stór hluti þeirra deyr áður en rækjan kemst á legg.
Veiðar
Árið 2007 var Japanska rækjan er ein af tuttugu mest veiddu nytjategundum sjávar. Þeir sem veiða mest af henni eru Kína og Suður-Kórea. Heimsafli Japanskrar rækju hefur verið um 600 þúsund tonn síðastliðinn tíu ár. Við veiðar á Japönsku rækjunni er mest notast við „Shrimp push net fishing" and „Shrimp stow net fishing“. Heimsaflinn af acetes-rækjum er talinn vera vanáætlaður þar sem mikilvægar rækjuveiðar eru þekktar í Indlandi, Bangladesh, Indónesíu, Filippseyjum og öðrum hlutum Suðaustur-Asíu. Þessi ættkvísl (acetes) er vistfræðilega mjög mikilvæg á mörgum hafssvæðum og hefur verið greind sem lykiltegund í Bohai-hafinu við Norður-Kína. Margir vísindamenn have greint frá efnahagslegu mikilvægi þessarar ættkvíslar (acetes) á svæðinu við Kína og Kóreu, meðal annars í Gula hafinu. Ættkvíslin er talin mjög mikilvæg í Japan. Vísindamaðurinn Omori greindi frá veiðum á svæðinu frá Gula hafinu allt til Víetnam, Tælands og Malasíu. Einnig hefur verið greint frá mikilvægi þessarar ættkvíslar við Travancore í Suðvestur-Indlandi. . Ætkvíslin acetes er því greinilega mikilvæg fyrir efnahag fiskimanna á mjög stóru svæði í Suðaustur-Asíu.
Mið-platonismi
Mið-platonisi (sem ekki má rugla saman við mið-Akademíuna) er það tímabil í sögu platonismans sem tók við af nýju Akademíunni og varði fram að tíma nýplatonismans.
Saga mið-platonismans hófst um 90 f.Kr. þegar Antíokkos frá Askalon hafnaði efahyggjunni sem einkenndi mið- og nýju Akademíuna. Platonisminn hafði þá þegar orðið fyrir áhrifum frá stóuspeki samtímis því sem efahyggjan mildaðist en varð nú einnig fyrir áhrifum frá aristótelískri heimspeki.
Í mið-platonisma voru frummyndirnar taldar innbyggðar í mannlega skynsemi og efnisheimurinn var talinn vera lifandi vera, gædd sál — heimssálinni. Plútarkos var mikilvægastur mið-platonistanna. Á þessum tíma hafði platonisminn áhrif á pýþagóríska heimspeki hjá Númeníosi frá Apameu) og gyðinglega heimspeki hjá Fíloni frá Alexandríu).
Körfuknattleiksdeild UMFB
Körfuknattleiksdeild UMFB er deild innan Ungmennafélags Bolungarvíkur. Það keppti í næst efstu deild karla tímabilin 1989-1990 og 1992-1993. Meistaraflokkur karla tók þátt í 2. deild karla og bikarkeppni KKÍ veturinn 2011-2012.
Ferflötungur
thumb|Reglulegur ferflötungur, með allar hliðar jafn langar. Ferflötungur, fjórflötungur (einnig þrístrend strýta eða þrístrendur píramídi ) er margflötungur með þríhyrndar hliðar og þríhyrndan grunnflöt. Ferflötungur er sagður reglulegur þegar allir kantar hans eru jafn langir.
Formleg skilgreining
Látum ∆ABC vera þríhyrning á sléttu og D vera einhvern punkt sem ekki er í sléttunni. Þá eru þrjár sléttur til sem skera hverja hlið þríhyrningsins og D. Þríhyrningarnir ∆ABC, ∆ABD, ∆ACD og ∆BCD mynda þá ferflötung. Ef allir þríhyrningarnir eru jafnir nefnist ferflötungurinn reglulegur fjórflötungur eða platónskur.
Boca Juniors
Club Atlético Boca Juniors, Oftast Þekkt sem Boca eða Boca Juniors, er argentínskt félag með aðsetur í La Boca hverfi Buenos Aires-borgar.
Boca Juniors er mest þekkt fyrr knattspyrnufélag sitt sem var stofnað árið 1913, það spilar í argentínusku úrvalsdeildinni sem heitir Argentine Primera División, og er sigursælasta félag Argentínu með flesta titla 69 alls.
Litir og treyjur
Litir félagsins(blár og gulur) eru taldir hafa komið til vegna þess að sænskt skip lagði við höfnina í Buenos Aires. og var með sænsku fánalitunum þ.e gulu og bláu, síðan þá hafa það verið einkennislitir Boca.
thumb|right|200px|[[La Bombonera'', heimavöllur Boca Juniors er einn af frægustu leikvöngum heims]]
Deildarmeistarar
1931, 1934, 1935, 1940, 1943, 1944, 1954, 1962, 1964, 1965, Nacional 1969, Nacional 1970, Metropolitano 1976, Nacional 1976, Metropolitano 1981, Apertura 1992, Apertura 1998, Clausura 1999, Apertura 2000, Apertura 2003, Apertura 2005, Clausura 2006, Apertura 2008, Apertura 2011, 2015 Primera División, 2017-2018 Superliga
Copa Libertadores
1977, 1978, 2000, 2001, 2003, 2007
HM Félagsliða
1977, 2000, 2003
Þekktir leikmenn sem hafa spilað fyrir félagið
thumb|[[Martín Palermo er í miklum metum hjá stuðningsmönnum Boca Juniors.]]
Ronja ræningjadóttir
Ronja ræningjadóttir er aðalpersóna samnefndrar barnabókar eftir sænska rithöfundinn Astrid Lindgren. Bókin kom fyrst út árið 1981 en síðan þá hefur hún verið þýdd á að minnsta kosti 39 tungumál auk þess sem sagan hefur verið sett á svið í fjölmörgum löndum og verið kvikmynduð.
Ronja er stelpa sem alin er upp hjá föður sínum Matthíasi í Matthíasarskógi. Matthías er foringi ræningjaflokks og væntir þess að Ronja verði leiðtogi flokksins þegar fram líða stundir. Í skóginum er kastali sem splundrast hefur í tvennt og búa þau feðgin í öðrum helmingi hans ásamt ræningjaflokki Matthíasar. Í hinum helmingnum býr ræningjaflokkur undir forystu Borka nokkurs og ríkja mikil illindi á milli flokkanna tveggja.
Borki á son að nafni Birkir og er hann fyrsta barnið sem Ronja hittir. Stuttu eftir að þau hittast fyrst bjargar Ronja honum úr háska og þau verða góðir vinir í kjölfarið en gæta þess að halda vináttu sinni leyndri. Seinna hlaupast þau á brott frá feðrum sínum, búa í helli og upplifa ýmis ævintýri. Að lokum sameinast fjölskyldurnar og sjá eftir óheiðarleika sínum og sögunni lýkur með því að Ronja og Birkir ákveða að ræningjalífið sé ekki það líf sem þau vilja lifa.
Capitol Reef-þjóðgarðurinn
thumb|Kort. thumb|Capitol Dome. thumb|Waterpocket fold séð frá geimnum.
Capitol Reef National Park er þjóðgarður í suður-Utah í Bandaríkjunum. Hann var stofnaður árið 1971 en var national monument frá 1937. Hann varðveitir gljúfralandslag sem eru tæpir 100 kílómetrar að lengd. Í Waterpocket Fold sést 65 milljóna gömul jarðskorpa. Litríkir sandsteinaklettar eru áberandi á svæðinu.
Fjallahjólreiðar eru bannaðar í Capitol Reef. Hestatúrar eru vinsælir sem og ökuferðir. Leyfi þarf fyrir tjaldgistingu. Næsti bær við þjóðgarðinn er Torrey.
Flatkaka
Flatkaka eða flatbrauð er þunnt, kringlótt íslenskt brauð, áður alltaf bakað án lyftiefna og eingöngu úr rúgmjöli (þó stundum líka byggi) og vatni. Nú eru flatkökur yfirleitt bakaðar úr blöndu af rúgmjöli og heilhveiti eða heilhveiti eingöngu og stundum er einnig notast við haframjöl og lyftiduft. Sumir notast jafnvel við sykur í deigið.
Flatkökurnar eru oftast um 15 cm í þvermál og 2-3 mm á þykkt, brúnleitar með svörtum flekkjum. Upphaflega voru þær bakaðar á hlóðum, annaðhvort settar beint á glóðina eða bakaðar á járnplötu sem sett var ofan á glóðina. Seinna, þegar eldavélar komu til sögunnar, voru kökurnar bakaðar á eldavélarhellu og nú eru þær oft bakaðar á steypujárnspönnu og staflað upp heitum eða jafnvel snöggbleyttar í vatni svo að þær harðni ekki.
Flatkökur eru oftast skornar í tvo, fjóra eða sex hluta og borðaðar með smjöri og hangikjöti, kæfu, reyktum laxi, osti, saltsíld eða öðru áleggi. Fram um miðja 20. öld voru þær þó yfirleitt aðeins smurðar með einhverju viðbiti og hafðar með mat.
Hallgerður Gísladóttir segir frá því í bókinni Íslensk matarhefð að fram yfir aldamótin 1900 hafi á Vestfjörðum verið bakaðar fyrir jólin flatkökur sem voru 25-30 sentímetrar í þvermál og meira en einn sentímetri að þykkt og var jólamaturinn skammtaður á þær og þær notaðar sem diskur, eins og algengt var í Evrópu á miðöldum.
Akademía (aðgreining)
Akademía eða Akademían getur átt við:
Almennt
Guðríður Þorbjarnardóttir
Guðríður Þorbjarnardóttir (f. fyrir 1000 - d. ?) var íslenskur landkönnuður og talin ein víðförlasta kona heims sem uppi var kringum árið 1000. Að því er sögur herma sigldi hún átta sinnum yfir úthöf og ferðaðist fótgangandi um þvera Evrópu.
Guðríður var fædd á Íslandi en sigldi til Grænlands og þaðan til Vínlands. Hún eignaðist þar barn, Snorra Þorfinnsson, og er talið að hún sé fyrsta konan af evrópskum uppruna sem fæddi barn í Ameríku. Guðríður fór að sögn einnig til Rómar.
Ævi
Frásögn af Guðríði er í Eiríks sögu rauða, en einnig segir af henni í Grænlendinga sögu og ber þeim ekki alltaf vel saman. Guðríður var eftir því sem fyrrnefnda sagan segir dóttir Þorbjarnar, sonar Vífils, leysingja Auðar djúpúðgu, og Hallveigar Einarsdóttur konu hans, Sigmundssonar Ketilssonar landnámsmanns á Laugarbrekku.
Foreldrar Guðríðar bjuggu á Laugarbrekku og þar fæddist hún en þegar hún var ung að aldri flutti fjölskyldan til Grænlands og lenti í miklum hrakningum á leiðinni og dó helmingur förunauta þeirra. Þó komst Þorbjörn á endanum til Grænlands og gaf Eiríkur rauði honum land á Stokkanesi. Í Grænlendinga sögu segir aftur á móti ekkert um ættir Guðríðar en þar er sagt að Leifur heppni hafi bjargað hópi manna, þar á meðal henni og og Þóri austmanni, fyrsta manni hennar, úr skeri og flutt með sér til Brattahlíðar, þar sem Þórir veiktist og dó skömmu síðar.
Guðríður giftist svo Þorsteini Eiríkssyni, syni Eiríks rauða og bróður Leifs heppna. Þorsteinn dó úr farsótt á leiðinni til Vínlands. Þriðji maður Guðríðar var Þorfinnur karlsefni Þórðarson frá Glaumbæ í Skagafirði. Þau sigldu til Vínlands og voru 160 manns í leiðangri þeirra. Þau könnuðu landið og fóru sunnar en aðrir og komu á stað sem þau nefndu Hóp. Líkur eru á því að það hafi verið Manhattaneyja þar sem New York stendur núna.
Guðríður og Þorfinnur voru í þrjú ár í Ameríku. Á meðan þau dvöldu þar fæddi Guðríður soninn Snorra. Talið er að hann sé fæddur um 1004 og er fyrsti hvíti maðurinn fæddur þar svo að vitað sé. Þau gáfust þó upp á Ameríkudvölinni og fóru þaðan aftur til Grænlands og síðan fljótlega til Noregs. Þar voru þau þó aðeins einn vetur en héldu síðan til Íslands og settust að í Glaumbæ, föðurleifð Þorfinns. Þar eignuðust þau annan son, Þorbjörn eða Björn.
Snorri sonur þeirra tók við búi í Glaumbæ eftir lát föður síns. Þegar Guðríður var orðin ekkja fór hún í suðurgöngu, hugsanlega til Rómar. Þegar hún kom aftur hafði Snorri byggt fyrstu kirkjuna sem reist var í Glaumbæ. Í Grænlendinga sögu segir að Guðríður hafi verið einsetukona og nunna í Glaumbæ síðustu æviárin.
Haffjörður
thumb|Haffjörður árið 2021 Haffjörður eða Hafursfjörður er stuttur fjörður eða vík á sunnanverðu Snæfellsnesi. Löngufjörur eru við botn Haffjarðar. Haffjarðará rennur í fjörðinn en hún þykir ein af betri veiðiám landsins. Árið 2019 strönduðu um 50 hvalir í Haffirði.
Finnur Jónsson (biskup)
Finnur Jónsson (16. janúar 1704 – 23. júlí 1789) var biskup í Skálholti, næstsíðastur í röð biskupa sem þar sátu.
Finnur var sonur Jóns Halldórssonar prófasts og sagnaritara í Hítardal og konu hans, Sigríðar Björnsdóttur. Hann ólst upp hjá foreldrum sínum í Hítardal, varð stúdent frá Skálholtsskóla og sigldi síðan og lærði í Kaupmannahafnarháskóla. Hann varð svo prestur í Reykholti 1732. Finnur var stiftprófastur í Skálholtsbiskupsdæmi 1743-53 og síðan biskup þar 1754-85. Hann mun hafa verið tregur til að taka við biskupsembættinu, einkum vegna umsýslu og ráðsmennsku sem því fylgdi, en þótti þó standa sig vel í þeim efnum. Hann var röggsamur stjórnandi en tók oft vægt á smærri málum.
Finnur var mikill fræðimaður eins og faðir hans og ýmsir ættmenn og hlaut árið 1774 doktorsnafnbót í guðfræði, fyrstur Íslendinga. Hann skrifaði Historia Ecclesiastica Islandiæ, rit um kirkjusögu Íslands á latínu sem kom út á prenti í Kaupmannahöfn 1772-1778. Hann lét eftir sig fjölda annarra rita, prentaðra og óprentaðra, einkum um guðfræði og kirkjusögu.
Sonur hans varð biskup í Skálholti á eftir honum, Hannes Finnsson, og vígðist raunar biskup 1777 og var föður sínum til aðstoðar þar til hann lést 1789. Flest hús í Skálholti skemmdust eða hrundu í Suðurlandsskjálftanum 1784 og kvikfé hafði flest fallið í harðindunum veturinn áður en Finnur neitaði þó að flytja og var í Skálholti meðan hann lifði.
Kona hans var Guðríður Gísladóttir (1707 – 1766), dóttir Gísla í Mávahlíð, sonar Jóns Vigfússonar biskups og systir Magnúsar Gíslasonar amtmanns.
Osvaldo Ardiles
Osvaldo Ardiles (fæddur 3. ágúst 1952) er argentínskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 51 leik og skoraði 8 mörk með landsliðinu.
Guadiana-fljót
thumb|Vatnasvið Guadiana. thumb|Guadiana. Guadiana er fljót á mörkum Spánar og Portúgals. Hún er 829 kílómetra löng og rennur frá austur-Extremadúra og suður til Algarve og tæmist í Cádiz-flóa. Nokkrar stórar stíflur eru í fljótinu og er Alqueva-uppistöðulónið er það stærsta í Vestur-Evrópu.
Moorgate
thumb|Hliðið í Moorgate fyrir niðurrif.
Moorgate voru bakdyr í borgarvegg Lundúna sem Rómverjar reistu upphaflega. Þeim var breytt í hlið á 15. öld. Hliðið var rifið árið 1762 en nafn þess hefur haldist á einni aðalgötunni í miðborg Lundúna.
Nafnið „Moorgate“ á uppruna sinn að rekja til Moorfields sem var einn síðasti hluti bersvæðis í Lundúnaborg. Núna er hér fjármálamiðstöð, nokkrir fjárfestingarbankar og sögulegar og nýtískulegar skrifstofubyggingar.
Mononoke prinsessa
Mononoke prinsessa (もののけ姫) er japönsk teiknimynd í fullri lengd (134 mínútur) eftir Hayao Miyazaki. Myndin var gefin út árið 1997 og vann til 11 verðlauna á hinum ýmsu kvikmyndahátíðum í Asíu sem og annars staðar í heiminum.
Söguþráður
Prins smitast af andsettu goði af ólæknanlegum sjúkdómi. Hann er við dauðans dyr ef hann finnur ekki lækningu við þessari hræðilegu bölvun. Hann kemst að því að hann þarf að ferðast austur í leit að von. Þegar hann kemur á áfangastað leitar hann að skógarandanum sem á að geta hjálpað honum, en þess í stað lendir hann í miðjum átökum milli dýra skógarins og námubæjar sem er við það að menga og eyðileggja skóginn. Sú sem leiðir dýrin í baráttunni er Mononoke prinsessa, stúlka sem var alin upp af úlfum.
Bein þýðing á japanska orðinu „mononoke“ er hatursfullur andi eða andi í hefndarhug.
Eistneska
Eistneska er evrópskt tungumál talað í Eistlandi. Málið er skylt finnsku og tilheyrir finnsk-úgrískum málum.
Eistneska er rituð með afbrigði af latnesku letri.
Fagurhjálmur
Fagurhjálmur (fræðiheiti: Aconitum x cammarum ) er fjölært blóm af sóleyjaætt sem er upprunnið frá mið-Evrópu. Hann er ófrjór blendingur venusvagns (A. napellus) og snoðhjálms (A. variegatum).
Á Íslandi finnst hann sem slæðingur í yfirgefnum görðum eða þar sem garðaúrgangi hefur verið hent.
Fagurhjálmur er mjög eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur og stöngla.
Ís
thumb|Fjögra [[tonna ísblokk í Jökulsárlóni]] thumb|[[Grýlukerti]]
Ís, vatn og gufa geta verið til saman við þrípunktinn, sem að fyrir þetta kerfi er 273,16 K og þrýstingur 611,73 Pa.
Óvenjulegt séreinkenni íss við eina loftþyngd er það að fasta formið er um 8% minna þétt en vatn í vökvaformi. Ís hefur eðlismassann 0,917 g/cm³ við 0 °C, en vatn 0,9998 g/cm³ við sama hitastig. Vatn er þéttast, nákvæmlega 1,00 g/cm³ við 4 °C og verður minna þétt er vatnssameindirnar byrja að mynda sexhyrnda ískristalla er hitastigið fellur niður í 0 °C (Til gamans má geta að orðið „kristall“ á uppruna sinn í gríska orðinu yfir frost). Þetta kemur af því að vetnistengingar myndast milli vatnssameindanna, sem að raða upp sameindunum á óhagkvæmilegri hátt (eftir rúmmáli) þegar vatnið er frosið. Þetta veldur því að ís flýtur á vatni, sem að er mikilvægur þáttur í veðurfari Jarðar.
Sem kristallskennt fast efni, er ís talinn sem steinefni.
Krzysztof Kieślowski
Krzysztof Kieslowski (Pólska: kʂɨʂtɔf kʲɛɕˈlɔfskʲi) (27. júní 1941 – 13. mars 1996) var pólskur kvikmyndagerðarmaður og handritshöfundur. Hann er heimsþekktur fyrir Dekalog (1989), Tvöfalt líf Veróniku (1991) og Þriggja lita þríleikinn (1993 –1994).
Iggy Pop
thumb|Iggy Pop, 2017. thumb|Iggy Pop, 1977.
Iggy Pop, fæddur James Newell Osterberg Jr. 21. apríl, 1947, er bandarískur tónlistarmaður. Iggy hóf ferilinn með ýmsum skólahljómsveitum og spilaði trommur. Hann tók listamannanafnið sitt Iggy úr hljómsveit sinni Iguanas.
Síðar, 1967, stofnaði hann The Stooges sem spiluðu hrátt rokk og var Iggy þekktur fyrir óhefðbundna, óútreiknanlega og villta framkomu á tónleikum. Hann kom fram oftast ber að ofan. Iggy hafði áður hrifist af framkomu Jim Morrison í The Doors á tónleikum. Eftir að The Stooges leystist upp hóf Iggy Pop sólóferil og féll David Bowie til að vinna með sér að fyrstu sólóplötunum.
Sæunn Jónsdóttir
Sæunn Jónsdóttir (fædd um 1790 á Geitaskarði í Langadal, dáin 28. maí 1862 í Víðidalstungu) var íslensk vinnukona sem talaði sitt eigið tungumál sem var kallað „Sæunnarmál.“ Hún var dóttir Ingveldar Sigurðardóttur en talið var að Sæunn hafi verið rangfeðruð. Séra Þorlákur Magnússon, sem var prestur í Þingeyraklaustursprestkalli og systursonur Bjarna landlæknis, dvaldi á Geitaskarði eftir að hafa þurft að segja af sér embætti vegna sjónleysis og var hann sagður faðir Sæunnar. Hann gifti Ingveldi Sigurðardóttur og Jóni Gíslasyni og skömmu síðar fluttust þau hjón að Illugastöðum á Vatnsnesi. Saman eignuðust þau fimm börn og ólu einnig upp eitt stúlkubarn sem var bróðurdóttir Jóns Gíslasonar. Hún hét Ingibjörg og var litlu yngri en Sæunn. Á Illugastöðum átti Sæunn góða æsku. Hún fluttist svo til Ingibjargar uppeldissystur sinnar og manns hennar á Þorkelshóli í Víðidal, var þar vinnukona alla ævi og giftist aldrei.
Um Sæunnarmál
Sæunn talaði lítið fyrr en hún var á sjöunda ári en þá fór hún að tala furðulegt mál sem hún skapaði sjálf. Það þróaðist með árunum og þegar hún var á tíunda ári var hún altalandi en íslensku talaði hún aldrei og skildi hana illa. Ýmis dæmi eru þekkt um slíkt tungutal en sjaldgæft að fólk tali ekkert annað mál en það sem það býr sér til. Málið hljómaði eins og algjört babl. Til dæmis hét Guð Iffa og englar hétu Iffa ku-ku á þessu furðulega máli. Börnin sem léku við Sæunni áttu auðveldara með að skilja mál hennar en foreldrar hennar en Sæunn notaði bendingar og látbragð til þess að foreldrarnir gætu skilið hana. Sæunn var sögð vel gefin og minnisgóð. Hún var trúrækin en fékk ekki að fermast fyrr en hún var komin á 28. aldursár og svaraði þá bróðir hennar spurningum prestsins fyrir hana. Það var Geir Vídalín biskup sem leyfði ferminguna eftir að hann fékk langt bréf frá séra Sæmundi Oddsyni á Tjörn.
Orð og setningar í Sæunnarmál
Baldvin Arason, sonur uppeldissystur Sæunnar, skráði niður slatta of orðum og setningum sem voru í Sæunnarmál, meðal annars:
Sturla Böðvarsson
Sturla er giftur Hallgerði Gunnarsdóttur lögfræðingi og eiga þau fimm börn saman. Sturla hefur setið í fjölda stjórna og nefnda á ferli sínum.
Frystir
Frystir er tæki eða herbergi sem notað er til að kæla hluti undir frostmark eða halda þeim á ákveðnu hitastigi undir frostmarki. Almennt séð er talið að matvæli geymist lengur séu þau geymd á -18°C eða lægra hitastigi en þau sem geymd eru á herbergishita.
Compiègne
thumb|right|Ráðhúsið í Compiègne Compiègne er bær í stjórnsýsluumdæminu Oise í Picardie-héraði í Norður-Frakklandi. Bærinn stendur við Oise-fljót. Íbúar eru um 40 þúsund (2012).
Sturla Böðvarsson
Foreldrar Sturlu voru Böðvar Bjarnason, byggingameistari í Ólafsvík og Elínborg Ágústsdóttir, húsmóðir. Sturla gekk í Skógaskóla og að grunnnámi loknu, 1961 nam hann húsasmíði í Iðnskólanum í Reykjavík þaðan sem hann útskrifaðist með sveinspróf 1966. Sturla lauk raungreinaprófi við Tækniskóla Íslands árið 1970 og loks B.Sc.-próf í byggingatæknifræði við sama skóla 1973.
Sturla var sveitarstjóri og síðar bæjarstjóri í Stykkishólmi árin 1974-1991 og aftur 2014-2018. Sturla hefur verið ritstjóri Snæfells, blaðs sjálfstæðismanna á Vesturlandi síðan 1983.
Sturla var sæmdur stórriddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2007 fyrir störf í opinbera þágu.
Verg landsframleiðsla
alt=|thumb|330x330px|Verg landsframleiðsla ríkja árið 2014. alt=|thumb|330x330dp|Verg landsframleiðsla á mann (miðað við [[Kaupmáttarjöfnuður|kaupmáttarjöfnuð) í hverju ríki árið 2017.]] Verg landsframleiðsla (eða GDP af enska heitinu gross domestic product) er mælikvarði notaður í þjóðhagsreikningum á það hversu mikið er framleitt af tilbúnum vörum og þjónustu. Það mælir markaðsvirði allrar vöru og þjónustu, sem framleidd er til endanlegra nota innan lands á tilteknu tímabili. Einnig er hægt að mæla hreina landsframleiðslu og eru þá afskriftir og skuldir dregnar frá.
Gerður er greinarmunur á þjóðarframleiðslu og landsframleiðslu. Þjóðarframleiðsla er framleiðsla einnar þjóðar þar sem eigur og tekjur erlendra ríkisborgara eru ekki teknar með í reikninginn.
Landsframleiðsla mælir ekki það sem framleitt er á heimilum til einkanota. Hún mælir ekki heldur óskráð og ólögleg viðskipti innan neðanjarðarhagkerfis.
Hagvöxtur er mælieining á hlutfallslega breytingu á landsframleiðslu frá einu ári til annars.
Geir Vídalín
thumb|right|[[Aðalstræti 10 var aðsetur Geirs Vídalín biskups frá 1807-1823 og kallaðist þá Biskupsstofan.]] Geir Vídalín (27. október 1761 - 20. september 1823) var biskup í Skálholtsbiskupsdæmi frá 1797 - en sat þó aldrei í Skálholti - og biskup Íslands alls frá 1801 - 1823. Hann bar þann titil fyrstur manna eftir siðaskipti, en áður höfðu verið tvö sjálfstæð biskupsembætti í landinu, í Skálholti og á Hólum í Hjaltadal.
Geir var sonur Jóns Jónssonar (10. ágúst 1726 - 1. desember 1767) prests í Laufási, sonar Jóns yngri Pálssonar Vídalín. Móðir Geirs var Sigríður Magnúsdóttir, systir Skúla fógeta. Geir lauk prófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1789. Hann var dómkirkjuprestur í Reykjavík og bjó á Lambastöðum á Seltjarnarnesi, þar sem þá var prestssetur Reykvíkinga. Hann var valinn biskup eftir lát Hannesar Finnssonar 1796. Hann var vígður biskup á Hólum af Sigurði Stefánssyni biskupi þar 30. júlí 1797. Hann sat þó áfram á Lambastöðum, enda hafði alltaf staðið til að flytja biskupssetrið til Reykjavíkur við lát Hannesar.
Sigurður Hólabiskup dó vorið 1798, það dróst að skipa eftirmann hans og á endanum varð úr að sameina biskupsdæmin. Var Geir skipaður biskup yfir Íslandi með konungsbréfi í nóvember 1801. Hann bjó áfram á Lambastöðum til 1807. Þá flutti hann í Aðalstræti 10, sem eftir það var nefnt Biskupsstofan, og bjó þar til dauðadags.
Geir biskup var orðlagður fyrir gestrisni og góðmennsku og var oft kallaður Geir biskup góði. Hann sást oft ekki fyrir í greiðasemi sinni og heimilið var dýrt í rekstri. Á endanum varð biskupinn gjaldþrota, svo að skipuð var nefnd sem sá um fjármál hans og skammtaði honum meðal annars mjöl, smjör, blek og tóbak vikulega.
Haustið 1823 kom marsvínavaða að landi við Hlíðarhús og var hún rekin þar á land og hvölunum slátrað. Flestir íbúar Reykjavíkur komu að horfa á, þar á meðal biskup. Hann varð innkulsa við þetta og dó úr lungnabólgu nokkru síðar.
Kona Geirs var Sigríður Halldórsdóttir og bjó hún áfram í Biskupsstofunni þar til hún lést 1846. Sigurður Pétursson, sýslumaður og leikskáld, var skólafélagi Geirs og aldavinur. Þegar hann sagði af sér embætti vegna heilsubrests 1803 flutti hann til Geirs og bjó hjá honum þar til Geir lést og síðan hjá ekkju hans þar til hann lést 1827.
Zakk Wylde
thumb|Wylde. thumb|Zakk Wylde á Wacken Open Air 2015. Zachary Phillip Wylde (fæddur Jeffrey Phillip Wielandt, 14. janúar, 1967 í Bayonne, New Jersey) eða Zakk Wylde er bandarískur tónlistarmaður. Hann er þekktastur sem gítarleikari Ozzy Osbourne en einnig fer hann fyrir þungarokkssveitinni Black Label Society. Sem sólólistamaður hefur hann gefið út tvær plötur sem eru í léttari stíl og þar spilar hann meðal annars á píanó og munnhörpu. Einnig var hann söngvari og gítarleikari suðurríkjarokksveitarinnar stuttlifðu Pride & Glory, sem gaf út eina skífu. Ennfremur hefur hann spilað í ábreiðusveitinni Zakk Sabbath sem tekur Black Sabbath ábreiðulög.
Wylde gekk til liðs við endurreista þungarokkssveitina Pantera árið 2022 en hann var vinur gítarleikara sveitarinnar Dimebag Darrell sem var myrtur.
2001, Wylde fór með hlutverk gítarleikara Steel Dragon í kvikmyndinni Rock Star, (með Mark Wahlberg og Jennifer Aniston í aðalhlutverkum).
Skellefteå
thumb|right|240px|Skellefteå Skellefteå er borg í Sveitarfélaginu Skellefteå í Svíþjóð. Frá og með árið 2017 eru íbúar borgarinnar um 36.000 manns og 72.000 í sveitarfélaginu. Hefðbundni efnahagur borgarinnar byggist á námugrefti, sérstaklega fyrir gull.
Eyjólfur Kjalar Emilsson
Eyjólfur Kjalar Emilsson (fæddur 1953) er íslenskur heimspekingur og prófessor í heimspeki við háskólann í Osló í Noregi og Háskólann á Bifröst.
Menntun
Að loknu stúdensprófi hóf Eyjólfur nám við Háskóla Íslands þar sem hann nam heimspeki, frönsku og grísku. Eyjólfur brautskráðist árið 1977. Lokaritgerð hans til B.A.-prófs fjallaði um samræðuna Gorgías eftir Platon. Þá hélt Eyjólfur til Bandaríkjanna í framhaldsnám. Eyjólfur nam fornaldarheimspeki við Princeton University og lauk þaðan doktorsprófi árið 1984. Doktorsritgerð Eyjólfs fjallaði um kenningar Plótínosar um skynjun.
Störf
Árið 1984 sneri Eyjólfur heim til Íslands og kenndi heimspeki við Háskóla Íslands. Hann varð lektor og loks dósent en árið 1993 flutti hann til Noregs sem gistikennari. Árið 1995 tók hann við prófessorsstöðu í fornaldarheimspeki við háskólann í Osló.
Eyjólfur Kjalar fæst einkum við platonisma, nýplatonisma og platonska hefð en hefur einnig fengist við forvera Sókratesar og skrifað um Descartes svo eitthvað sé nefnt.
Þýðingar
Eyjólfur hefur verið mikilvirkur þýðandi og hefur þýtt yfir á íslensku m.a. Gorgías, Ríkið og Samdrykkjuna eftir Platon, Um fegurðina eftir Plótínos og brot eftir forvera Sókratesar. Hann hefur einnig þýtt Fræðarann eftir Platon yfir á norsku.
Þorsteinn Thorarensen
Þorsteinn var afkastamikill þýðandi og má sjá sterk höfundareinkenni á þýðingum hans. Sérstaka athygli vakti húmorinn í Ástríksbókunum sem hann þýddi og gaf út og var stundum sagt að þær væru fyndnari á íslensku en á frummálinu.
Eiginkona Þorsteins var Sigurlaug Bjarnadóttir kennari og alþingismaður og eignuðust þau þrjú börn.
Takashi Mizunuma
Takashi Mizunuma (fæddur 28. maí 1960) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 32 leiki og skoraði 7 mörk með landsliðinu.
Platonismi
thumb|right|250px|Platon, rómversk eftirgerð grískrar marmarastyttu frá síðari hluta 4. aldar f.Kr. Platonismi er heimspeki forngríska heimspekingisins Platons en þó einkum eins og hún var í meðförum eftirmanna hans, sem gjarnan litu á hana sem kerfisbundna heimspeki eða heimspekikerfi. Stundum er orðið „platonismi“ einnig notað um hluthyggju, einkum hluthyggju um altök eða tölur.
Platonismi hafði gríðarlega mikil áhrif á vestræna hugsun, heimspeki og trú, þar á meðal gyðingdóm, frumkristni og íslamska hugsun.