cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Palestína
Persnesk yfirráð (538 f.Kr.)
Sabastiye, nærri Nablus, var nyrsta skattland Persa í Palestínu og systu landamæri þeirra voru við Hebron. Sumir íbúanna þjónuðu í hernum og í smærri stöðum innan landstjórnar Persa en flestir stunduðu áfram landbúnað. Um 400 f.Kr. gerðu Nabatear innrás í suðurhluta Palestínu og stofnuðu þar menningarsamfélag við Negev sem varaði fram til 160 f.Kr.
Radar le robot
Útgáfa
Árið 1976 hóf Dupuis-forlagið útgáfu á nýrri ritröð: Bernskubrekum (franska: Péchés de jeunesse). Þar gaf að líta ýmist gamalt efni frá upphafsárum vinsælla myndasöguflokka. L'Héritage og Radar le robot voru tvær fyrstu bækurnar í ritröðinni. Þær voru endurútgefnar árið 1989 og þá látnar marka upphaf nýs bókaflokks sem helgaður er Sval og Val.
Félagið Ísland-Palestína
Í lok árs 2008 hóf félagið söfnun til handa íbúum Gaza strandarinnar.
Palestína
Hellenísk yfirráð (333 f.Kr.)
Ásýnd landsins breyttist auðsjáanlega vegna mikils vaxtar og þróunar, vegna skipulagningar þéttbýlis og bygginga víggírtra borga. Hellenísk hefð í leirkerasmíð blandaðist þeirri palestínsku. Iðnaður og viðskipti döfnuðu, þá sérstaklega á hellenískum yfirráðasvæðum, svo sem Askalan, Gasa, Jerúsalem, Jaffa og Neblus.
Gyðingar í Júdeu höfðu takmarkað sjálfsforræði bæði hvað varðaði trú- og stjórnmál á tímum Antíokkosar 3. Vegna hrifningar á hellenisma og þörf á að skapa einingu meðal íbúa Jerúsalem gegn Rómverjum, sem voru að sækja í sig veðrið, tók Antíokkos 4. upp þá stefnu að aðlaga íbúa Jerúsalem að grískum siðum og draga úr þeim aðskilnaði sem ríkti á milli gyðinga og annarra. Gyðingatrú var bönnuð og lá líflát við. Af þessum sökum reyndu sumir að fela örmul umskurðar. Deilur milli forsprakka umbótastefnunnar Jasons og Menelausar leiddi að lokum til borgarastyrjaldar og íhlutunar Antíokkosar 4. Áframhaldandi ofsóknir á gyðingum leiddu til uppreisnar Makkabea undir stjórn Hasmonea, en þeir unnu fljótlega sigur og var Jónatan Mekkabeus, sonur Hasmoneusar, gerður landstjóri og æðsti prestur Júdeu 152 og hellenistar reknir úr Jerúsalem. Hasmonear deildu um sjálfræði við Aristobúlos 2. og Hyrcanus 2. í um öld þar til rómverski herstjórinn Pompeius kom til landsins. Landið varð þá leppríki Rómverja undir stjórn Hyrcanusar og síðar skattland Rómverja sem landstjóri Sýrlands stjórnaði.
Rómversk stjórn (63 f.Kr)
Þó svo Pompeius kæmi til Palestínu 63 f.Kr., varð rómversk stjórn ekki sterk fyrr en undir stjórn Heródesar mikla konungs. Þéttbýlisskipulag rómverja einkenndist af því að hanna borgina í kringum aðaltorgið (latína: Forum) þar sem aðalgötur borgarinnar liggja saman — Cardo, sem liggur frá norðri til suðurs og Peladious sem liggur frá austri til vesturs. Borgir voru tengdar saman með miklu vegakerfi sem þjónaði bæði viðskiptalegum og hernaðarlegum tilgangi. Einar merkilegustu fornleifar frá þessum tíma eru Heradion (Tell el-Fureidis) suður af Betlehem og Caesarea.
Um það bil sem Jesús er talinn hafa fæðst, var ókyrrð í rómversku Palestínu og beinni stjórn Rómverja var aftur komið á. Kristnir menn voru kúgaðir og þó flestir tækju upp siði Rómverja voru margir, þá sérstaklega gyðingar, sem þoldu illa að vera undir stjórn þeirra.
Í fyrra stríði gyðinga við Róm (66-73), hertók Títus Jerúsalem og rændi og eyðilegði musterið svo aðeins stóðu eftir stoðveggir, þar á meðal vestur veggurinn sem kallaður er Grátmúrinn. Árið 135, í kjölfar uppreisnar gyðinga rak rómverski keisarinn Hadrianus alla gyðinga í Júdeu í útlegð og lá líflát við. Þá fluttust gyðingar margir til Samaríu og Galíleu. Tiberias varð höfuðstaður ættfeðra gyðinga sem voru sendir í útlegð. Rómverjar breyttu nafni Júdeu í Sýría-Palestína.
Hadrianus keisari (132 e.Kr) endurnefndi Jerúsalem „Aelia Capitolina“ og byggði þar hof til heiðurs Júpíter. Kristin trú var iðkuð á laun og hellenismi hélt áfram að breiðast út í Palestínu undir stjórn Septimius Severus (193 - 211 e.Kr). Nýjar borgir mynduðust við Eleutheropolis (Beit Jibrin), Diopolis (Lydd) og Nicopolis (Emmaus).
Yfirráð Austrómverska keisaradæmisins (330 – 640 e.Kr.)
Trúskipti Konstantíns keisara um 330 e.Kr. urðu til þess að kristni var gerð að ríkistrú Palestínu. Eftir að móðir hans, keisaraynjan Helena, fann þann stað sem hún taldi að Kristur hafði verið krossfestur á, var Kirkja hinnar helgu grafar byggð í Jerúsalem. Fæðingarkirkjan í Betlehem og Uppstigningarkirkjan í Jerúsalem voru einnig byggðar í stjórnartíð Konstantíns.
Því varð Palestína höfuðból pílagríma og meinlætismanna alls staðar að úr heiminum. Mörg klaustur voru byggð, þar á meðal Klaustur heilags Georgs í Wadi al-Qild, Deir Quruntul og Deir Hijle nálægt Jeríkó, og Deir Mar Saba og Deir Theodosius austur af Betlehem. (Deir er arabíska og þýðir klaustur).
Árið 352 e.Kr. gerðu gyðingar uppreisn gegn býsantískum yfirvöldum í Tiberias og öðrum hlutum Galíleu, en sú uppreisn var kvödd niður með grimmilegum hætti.
Um 390 e.Kr. var Palestínu skipt í þrennt, Palaestina Prima, Secunda og Tertia (latína fyrir fyrsta, önnur og þriðja Palestína). Palaestina Prima samanstóð af Júdeu, Samaríu og Pereu, en landstjórinn var búsettur í Caesareu. Palaestina Secunda samanstóð af löndum Galíleu, neðri hluta Jezreeldal, löndum austur af Galíleu og vestur hluta fyrrum Decapolis og sat landstjórinn við stjórnvölinn í Scythopolis. Palaestina Tertia samanstóð af Negev, suðurhluta Jórdan og Siníu, en höfuðból landstjórans var í Petru. Palaestina Tertia var einnig þekkt sem Palaestina Salutaris.
Árið 536 e.Kr. gerði Justinianus 1. landstjóran í Caesarea að prókonsúl yfir allri Palestínu. Jústinianus taldi að stöðuhækkun landstjórans væri við hæfi þar sem hann væri ábyrgur fyrir „umdæminu sem vor herra Jesús Kristur... birtist á jarðríki“. Þetta útskýrir af hverju Palestína blómgaðist svo undir stjórn Kristinna. Fólksfjölgun í borgum á borð við Caesarea Maritima, Jerúsalem, Scythopolis, Neapolis og Gasa náði hámarki um þessar mundir og gátu þær af sér marga Kristna fræðimenn á sviðum mælsku, sagnaritunar (sbr. Kirkjusaga Eusebiusar) og helgisagnaritunar.
Austurrómverska ríkið tapaði yfirráðum yfir Palestínu tímabundið á meðan hernám Persa stóð yfir 614–628 e.Kr. Svo árið 643 tapaði ríkið yfirráðum endanlega þegar Múslimar komu en þeir unnu fullnaðar sigur á býsantíska herliðinu í bardaganum um Yarmouk árið 636. Jerúsalem gafst upp 638 og Caesarea á milli 640 og 642.
Kalífadæmi Araba (638 – 1099 e.Kr.)
Árið 638 e.Kr. skrifuðu kalífinn Omar ibn al-Khattāb og Sophronius, býsantíski borgarstjóri Jerúsalem, undir Al-Uhda al-'Omariyya (Umariyya sáttmálinn) sem kvað á um réttindi og skyldur allra sem ekki voru múslimar í Palestínu. Gyðingum var leyft að snúa aftur til Palestínu í fyrsta skipti eftir 500 ára útlegð sem Rómverjar höfðu rekið þá í og austrómverskir ráðamenn fylgdu eftir.
Omar Ibn al-Khattab varð fyrstur sigurvegara Jerúsalem til að ganga inn í borgina. Þegar hann heimsótti þann stað sem í dag kallast Haram al-Sharif, lýst hann því yfir að um heilagan tilbeiðslustað væri að ræða. Þær borgir sem viðurkenndu nýja yfirvaldið voru skrásettar á þessum tíma og voru: Jerúsalem, Nablus, Jenin, Akko, Tiberias, Bet Shean, Caesarea, Lajjun, Lod, Jaffa, Imwas, Beit Jibrin, Gasa, Rafah, Hebron, Yubna, Haifa, Safad and Askalan.
Ættveldi Umayyad (661 – 750 e.Kr.)
Í stjórnartíð Umayyad-ættarinnar var héraðinu ash-Sham (arabíska fyrir Æðra Sýrland), sem Palestína tilheyrði, skipt í fimm umdæmi. Jund Filastin (arabíska: جند فلسطين; þýðir bókstaflega „her Palestínu“) var svæði sem teygði sig frá Sínaí til sléttunar við Akko. Helstu borgir voru Rafah, Caesarea, Gasa, Jaffa, Nablus and Jeríkó. Í fyrstu var Lod höfuðborgin, en árið 717 varð nýbyggða borgin Ramla gerð að höfuðstað. Jund al-Urdunn (þýðir bókstaflega „her Jórdan“) var norðaustur af Filistíu. Helstu borgir voru Legio, Akko, Beit She'an,Tyre og höfuðborgin var Tiberias.
Árið 691 skipaði kalífinn Abd al-Malik ibn Marwan svo fyrir að hefja ætti byggingu Helgidómsins á klettinum þar sem talið var að Múhammeð spámaður hafi hafið næturför sína til himnaríkis, á stalli Jehóvahofsins sem stóð þar áður. Um áratug síðar skipaði kalífinn Al-Walid I svo fyrir að Al-Aqsa moskan yrði byggð.
Kristnir menn og gyðingar voru opinberlega titlaðir „Fólk bókarinnar“ í stjórnartíð Umayyad-ættarinnar til þess að undirstrika sameiginlega arfleifð þeirra og Múslima.
Kalífadæmi Abbasída (750 – 969 e.Kr.)
Palestína skipti Abbasída ekki eins miklu máli og fyrri kalífa, þó komu kalífar með aðsetur í Bagdad á helga staði í Jerúsalem og héldu áfram að byggja við Ramla. Strandsvæði voru víggirt og borgir á borð við Akko, Haifa, Caesarea, Arsuf, Jaffa and Ashkelon fengu fjármagn úr hirslum ríkisins til uppbyggingar.
Árlegur markaður var í Jerúsalem 15. september og verslunarmenn frá Písa, Genóa, Feneyjum og Marseilles komu þangað til að versla krydd, sápu, silki, ólífuolíu, sykur og glerbúnað í skiptum fyrir evrópskan varnað. Kristnir pílagrímar komu einnig frá Evrópu og gáfu miklar fjárhæðir til helgistaði kristinna í Jerúsalem og Betlehem.
Stjórn Fatimída (969 – 1099 e.Kr.)
Fatimídar, með höfuðstöðvar í Túnis, sögðust vera afkomendur Múhameðs spámanns í gegnum dóttir hans Fatímu og lögðu undir sig Palestínu með innrás frá Egyptalandi árið 969. Jerusalem, Nablus, og Askalan voru stækkaðar og endurgerðar í stjórnartíð þeirra.
Eftir tíundu öld byrjaði ríkjaskipulagið (þar sem því var skipt í Jund) að eyðast og kalífdæmið skiptist í æ smærri parta. Árið 1071 gerðu Tyrkir innrás og tóku Jerúsalem en töpuðu henni aftur 1098.
right|thumb|Kort gert 1890 sem sýnir Palestínu á þessum tíma eins og arabískir landafræðingar lýstu því.
Stjórn krossfarana (1099 – 1187 e.Kr.)
Í júlí 1187 vann kúrdíski hershöfðinginn Saladín, með höfuðstöðvar í Kaíró, sigur í bardaganum um Hattin. Saladín hélt áfram sigurför sinni til Jerúsalem. Þar gerði hann samning við krossfaranna og leyfði þeim að halda áfram búsetu í Jerúsalem og árið 1229 gerði Friðrik 2. 10 ára samning sem gaf krossförunum aftur stjórn yfir Jerúsalem, Nasaret og Betlehem.
Mamelukkríkið (1270 – 1516 e.Kr.)
Palestína var hluti Damaskus-umdæmis í stjórnartíð Mamelukka, sem höfðu aðsetur í Egyptalandi, og var umdæminu skipt upp í þrjú smærri umdæmi með Jerúsalem, Gasa og Safad sem höfuðborgir. Landið var rómað af arabískum og múslímskum riturum sem „blessað land spámanna og heiðraðra íslamskra leiðtoga,“ múslímskir helgistaðir voru „enduruppgötvaðir“ og þangað sóttu margir pílagrímar.
Í fyrri hluta stjórnartíðar Mamelukka (1270 – 1382) voru margir skólar byggðir og leiguhúsnæði fyrir ferðamenn (khan), moskur sem voru umhirðulausar eða eyðilagðar í stjórnartíð krossfaranna voru uppgerðar. Hins vegar var seinni hluti stjórnartíðar þeirra (1382 - 1517) hnignunarskeið þar sem Mamelukkar stóðu í stríði við Mongóla utan Palestínu.
Árið 1486 brutust út hernaðarátök við Ósmanaríkið í stríði um vestur Asíu. Herir Mamelukka töpuðu gegn herjum Ottómanns súltansins, Selim I, og þeir misstu stjórn á Palestínu 1516 eftir bardagan um Marj Dapiq.
Ósmanaríkið (1516 – 1917 e.Kr.)
thumb|right|Landsvæði [[Tyrkjaveldi|Ósmanaveldisins árið 1890.]] Eftir sigur Ósmana var Palestína ekki lengur opinbert heiti umdæmisins þar sem Tyrkir nefndu þau gjarnan eftir höfuðborginni. Frá því að Palestína var innlimuð í heimsveldi Ósmana 1516 varð hún að vilayet (sem var stjórnsýslueining innan hvers umdæmis) sem tilheyrði Damaskus-Sýrlandi þar til 1660. Svo tilheyrði hún Sídon með hléum þar sem Frakkar tóku Jaffa, Haifa og Caesarea á tímabilinu 7. mars 1799 til júlí 1799. Þann 10. maí 1832 varð Palestína innlimuð af undirkonungnum Múhameð Alí af Egyptalandi (en tilheyrði áfram Ósmanaríkinu að nafninu til), en í nóvember 1840 féll ríkið aftur í beina stjórn Ósmana.
Gamla nafnið, Palestína, var áfram algengt í hálfformlegum umræðum. Mörg dæmi þess hafa varðveist frá 16. og 17. öld. Á 19. öld byrjaði ríkistjórn Ósmanaríkis að nota hugtakið Arz-i Filistin (‚Land Palestínu‘). Á meðal menntaðra var hugtakið Filastin algengt, þá var átt við alla Palestínu, umdæmis Jerúsalem.
Eftir fyrri heimsstyrjöldina töpuðu Ósmanar völdum í Palestínu og Bretar settust við stjórnvölinn.
20. öldin
Í Evrópu, upp að fyrri heimsstyrjöldinni, var nafnið „Palestína“ notað óformlega um það svæði sem náði frá Raphai, sem er suðaustur af Gasa, norður til Nahr el Lītani sem tilheyrir nú Líbanon. Hafið markaði landamærin til vesturs en í austri mörkuðust þau af upphafi eyðimerkur Sýrlands sem var illa skilgreint. Í ýmsum evrópskum heimildum voru landamærin til austurs sögð við Jórdan eða rétt austur af Amman eða einhvers staðar þar á milli. Negev-eyðimörkin var þó ekki talin með.
Samkvæmt Sykes-Picot-sáttmálanum frá 1916 sáu menn fram á að mest öll Palestína yrði alþjóðlegt verndargæslusvæði undir stjórn Breta eða Frakka þegar Ósmanar höfðu tapað þar völdum. Stuttu eftir það gaf breski utanríkisráðherrann Arthur Balfour út yfirlýsingu sína sem kvað á um að í Palestínu yrði Gyðingaathvarf.
Egypska leiðangursveitin, leidd af marskálknum Edmund Allenby hertók Jerúsalem 9. desember 1917. Uppgjöf Tyrkja fylgdi í kjölfarið á sigri Breta í bardaganum um Megiddo í september 1918 og höfðu þeir þá náð gjörvallri Palestínu á sitt vald.
Palestína í forsjá Breta (1920 – 1948)
thumb|right|Palestína og Transjórdanía voru hluti af umdæminu sem Bretum var falið að stjórna af Þjóðabandalaginu. Formleg notkun orðsins „Palestine“ var aftur notuð í ensku þegar Bretum var falið að stjórna Palestínu. Bretar gerðu ensku, hebresku og arabísku opinber tungumál svæðisins. Palestína var þá svo nefnd í ensku og arabísku en Palestína, land Ísraela ((פלשתינה (א"י) á hebresku.
Í apríl 1920 fundaði Æðstaráð Bandamanna (Bandaríkin, Stóra Bretland, Frakkland, Ítalía og Japan) í Sanremo og teknar voru ákvarðanir um sigruðu landsvæðin. Bretar tóku við umráðum í Palestínu þó ekki væri afráðið hver landamörk yfirráðasvæðisins yrðu eða hvernig því yrði stjórnað. Chaim Weizmann var forsvarsmaður Síónistasamtakanna á fundinum og sagði frá í fundargerð sinni til félagsins:
thumb
Bandaríkjamenn efuðust um fyrirætlanir Breta og héldu að um áframhaldandi nýlendustefnu væri að ræða. Því var því skotið á frest að veita þeim yfirráð. Svipaðar efasemdir vöknuðu um ásetning Frakka og Ítala. Því neituðu Frakkar að samþykkja bresk yfirráð í Palestínu fyrr en þeirra eigin yfirráð yfir Sýrlandi voru staðfest.
thumb|right|130px|Frímerki frá Palestínu gefið út í stjórnartíð Breta.
Á næstum árum í aðdraganda Seinni heimsstyrjaldarinnar versnaði staða Breta í Palestínu. Margir þættir orsökuðu þetta, þar á meðal:
Loks, snemma árs 1947, lýsti breska ríkistjórnin því yfir að þeir vildu afsala sér umráðum í Palestínu og fela þau í hendur Sameinuðu þjóðanna.
Skipting Sameinuðu þjóðanna
Þann 29. nóvember 1947 samþykkti Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna tvískiptingu Palestínu með atkvæðagreiðslu og var 2/3 ríkjanna meðmæltur. Hugmyndin var að leysa úr deilum araba og gyðinga með því að skipta svæðinu á milli þjóðarbrotanna og gera Jerúsalem að verndarsvæði undir stjórn S.þ. Forsprakkar gyðinga samþykktu þessa tillögu en arabar voru mótfallnir og neituðu að taka þátt í samningarviðræðum. Arabísk og múslímsk nágrannalönd voru einnig mótfallinn skiptingu. Samfélag araba brást ókvæða við þegar Æðrinefnd araba (e. Arab Higher Committee), sem var eins konar stjórnmálaflokkur Palestínumanna, lýsti yfir verkfalli og í kjölfarið fylgdu miklar óeirðir. Ísrael var stofnað 14. maí 1948 og næsta dag lauk stjórn Breta yfir Palestínu formlega. Fljótlega eftir sjálfstæðisyfirlýsingu Ísrael réðust arabískir herir á það (þ.e. herir Líbanon, Sýrlands, Írak, Egyptalands, Jórdaníu, Her heilagsstríðs, Frelsisher araba og arabar þar búsettir) og hófst þá stríð Araba og Ísraela. Því var skiptingunni aldrei komið í verk.
Staðan í dag
1949 gerðu stríðandi fylkingar vopnahlé og var þá úr sögunni að stofna sjálfstætt ríki Palestínu. Löndum var skipt á milli Ísraela, Egypta, Sýrlands og Jórdaníu.
Auk þess svæðis sem Ísraelum var íhlutað samkvæmt áður fyrirhugaðri skiptingu náðu þeir um 26% þess lands vestan við Jórdan sem áður hafði verið undir stjórn Breta. Jórdanía innlimaði um 21% þess lands, sem nú kallast Vesturbakkinn. Jerúsalem var skipt, Jórdanía fékk austurhlutan ásamt elsta hlusta borgarinnar og Jerúsalem vesturhlutan. Gasaströndinn var undir stjórn Egyptalands.
Samkvæmt 49. grein fjórða hluta Genfarsáttmálans er flutningur óbreyttra borgara hernámsþjóðar á hernumið land óheimil, en þrátt fyrir það búa 479.500 ísraelskir landnemar ólöglega á herteknu landi Palestínumanna, þar af 285.800 í 121 landnemabyggðum á Vesturbakkanum og 193.700 í Austur-Jerúsalem.
Brúarfoss
Brúarfoss getur átt við:
4. júlí
4. júlí er 185. dagur ársins (186. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 180 dagar eru eftir af árinu.
Grikkjasmári
Grikkjasmári (fræðiheiti: Trigonella foenum-graecum) er einær jurt með þreföld ílöng græn blöð, upprunnin í Austurlöndum nær, sem er ræktuð víða um heim sem fóður, grænmeti, kryddjurt og krydd. Menjar um notkun á fræjum grikkjasmára í matargerð eru frá 4000 f.o.t.
Mynd
Mynd er tvívíður hlutur sem líkist umfangsefninu, oft hlut eða manneskju.
fa:تصویر Ta'anga 그림
Norðvesturhéruðin
thumb|250px|Norðvesturhéruðin innan Kanada thumb|Þéttbýlisstaðir í fylkinu. thumb|250px|Fáni Norðvesturhéraðana thumb|250px|Miðbær Yellowknife
Norðvesturhéruðin (enska: Northwest Territories, franska: les Territoires du Nord-Ouest) er fylki í Norðvestur- Kanada. Fylkið á landamæri að Bresku Kólumbíu, Alberta og Saskatchewan í suðri, Júkon í vestri og Nunavut í austri. Höfuðstaðurinn er Yellowknife. Í fylkinu búa rúmlega 44 þúsund manns (2019). Rúmur helmingur íbúa er af frumbyggjaættum.
Námuvinnsla hefur verið þar á gulli og demöntum og einnig vinnsla á jarðgasi og olíu.
Landsvæði
Fylkið er 1.346.106 ferkílómetrar að stærð. Barrskógar og túndra eru áberandi í landslaginu og túndran algengari eftir því sem norðar dregur. Hvítgreni vex allt að óshólmum Mackenziefljóts á 69. breiddargráðu og er það þar með norðlægasta barrtré Norður-Ameríku. Mackenziefljót sem rennur um fylkið er stærsta og lengsta fljót Kanada. Stöðuvatnið Stóra-Bjarnarvatn er stærsta stöðuvatn Kanada. Stóra-Þrælavatn er dýpsta stöðuvatn í Norður-Ameríku. Hæsti punktur fylkisins er Nirvana-fjall (2.773 m), við landamærin að Júkon.
Þjóðgarðurinn Wood Buffalo-þjóðgarðurinn er að hluta til í fylkinu.
Þórhaddur Steinsson
Þórhaddur Steinsson var landnámsmaður á Mýrum. Hann nam land í Hítardal, milli Hítarár og Kaldár til sjávar, og er talinn hafa búið í Hítardal.
Þórhaddur var sonur Steins mjögsiglanda, landnámsmanns á Skógarströnd. Afkomendur hans bjuggu í Hítardal að minnsta kosti fram yfir Sturlungaöld.
Mynd (aðgreining)
Mynd getur átt við:
Balthazar van Damme
Balthazar van Damme var hirðstjóri á Íslandi frá 1423 en óvíst er hvenær hirðstjóratíð hans lauk, líklega á árunum 1426-1428.
Boo
thumb|right|200px|[[Boo kirkja]] Boo er þéttbýli í sveitarfélaginu Nacka i Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 24.052 manns.
Balthazar van Damme
Balthazar kom til Íslands 1423 með Hannesi Pálssyni og hafði konungur veitt þeim landið að léni. Líklega var Balthazar hinn eiginlegi hirðstjóri en Hannes fógeti og umboðsmaður konungs en þeir eru þó oft taldir báðir hirðstjórar. Miklar erjur voru milli Englendinga og fulltrúa Danakonungs þessi ár og rændu Englendingar konungsgarðinn á Bessastöðum bæði 1423 og 1424. Þeir fóru að sögn fjörutíu saman til að taka Balthazar og Hannes af lífi en tókst ekki. Þeir Hannes og Balthazar voru hins vegar óvinsælir meðal landsmanna, einkum Hannes, eftir að sveinar hans saurguðu Helgafellsklaustur 1425, brutu upp klaustur og kirkju og skutu mann í kirkjugarðinum. Sama ár drápu Englendingar tvo af mönnum Danakonungs, brutu skip konungsmanna og erkibiskups og réðust enn einu sinni á Bessastaði, tóku Kláus Ólafsson umboðsmann og rændu hann og handtóku svo Ólaf Nikulásson, sendimann norska ríkisráðsins, og fluttu þá báða til Englands ásamt fleirum.
Síðar um sumarið 1425 fóru þeir Hannes og Balthazar að Englendingum í Vestmannaeyjum og ætluðu að taka þá fasta en Englendingar brutu báta þeirra, handtóku þá, rændu fé þeirra og fluttu þá síðan til Englands og „hörmuðu það fáir“, segir í Lögmannsannál. Sennilega hafa þeir þurft að borga ríflegt lausnargjald til að sleppa. Hannes kom ekki til landsins aftur en Balthazar kom með ensku skipi sumarið 1426. Þá var hann samþykktur sem hirðstjóri á Alþingi. Hann fór þó aftur til Englands með skipi um haustið og er ekkert um hann vitað eftir það. Þorsteinn Ólafsson var hirðstjóri norðan lands og vestan frá 1427 en kann að hafa verið það í umboði Balthazars fyrst í stað.
Finnboga saga ramma
Finnboga saga ramma er Íslendingasaga sem greinir frá ævi og uppvexti Finnboga hins ramma. Sögusvið hennar er á Flateyjardal í Suður-Þingeyjarsýslu og víðar á Íslandi, svo og í Noregi. Hún á að gerast á 10. öld.
Guðjón Arnar Kristjánsson
Guðjón var sonur Kristjáns Sigmundar Guðjónssonar og konu hans, Jóhönnu Jakobsdóttur. Fyrir stjórnmálaferilinn fékkst Guðjón við sjómennsku, hann lauk stýrimannanámi við Stýrimannaskólann í Reykjavík og var skipstjóri í þrjá áratugi. Guðjón var formaður Skipstjóra- og stýrimannafélagsins Bylgjunnar 1975-1984 og forseti Farmanna- og fiskimannasambands Íslands 1983-1999. Guðjón var meðlimur í Sjálfstæðisflokknum líkt og Sverrir Hermannsson en árið 1999 sögðu þeir sig frá honum og stofnuðu Frjálslynda flokkinn. Guðjón hafði þann siðinn að halda ræður einhverstaðar á landinu á Sjómannadeginum.
Guðjón lýsti sig andsnúinn stuðningi íslenskra stjórnvalda við stríðið í Írak. Frjálslyndi flokkurinn var gagnrýndur fyrir umburðarlitla afstöðu sína gagnvart innflytjendum. Guðjón hélt því sjálfur fram t.d. að undirboð erlends vinnuafls skaði starfsaldurtengd lífeyrisréttindi íslenskra iðnaðarmanna.
Kazuki Ganaha
Kazuki Ganaha (fæddur 26. september 1980) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Blaðvespnaætt
Blaðvespnaætt (fræðiheiti Tenthredinidae) er tegundarík ætt skordýra af undirætt sagvespna. Þekktar eru yfir 7500 tegundir sem teljast til 430 ættkvísla. Blaðvespur eru flestar um eða undir 10 mm. Þær eru oft svartar og gjáandi og oft mislitar. Blaðvespur eru plöntuætur og flestar þeirra halda sig utan á laufblöðum en sumar tegundir grafa sig inn í blöð og stilka. Kvendýr hafa stuttan og flatar varpbrodd og geta með honum sært yfirborð plantna og verpa síðan eggjum sínum í sárið.
Á Íslandi finnast 14 tegundir blaðvespna. Meðal þeirra eru:
The West Wing (7. þáttaröð)
Sjöunda þáttaröðin af The West Wing var frumsýnd 25. september 2005 og sýndir voru 22 þættir.
Norræna tímatalið
Norræna tímatalið er það tímatal sem Norðurlandabúar notuðu þar til júlíanska tímatalið tók við sem almennt tímatal, og raunar lengur. Tímatalið og mánaðaheitin miðast við árstíðir sveitasamfélagsins og skiptast í sex vetrarmánuði og sex sumarmánuði. Það miðast annars vegar við vikur, fremur en daga, og hins vegar við mánuði, sem hver um sig taldi 30 nætur. Með þessum hætti hefjast mánuðirnir þannig á ákveðnum vikudegi, fremur en á föstum degi ársins.
Talið í vikum
Árið var talið 52 vikur eða 364 dagar. Til þess að jafna út skekkjuna sem varð til vegna of stutts árs var skotið inn einni aukaviku, svokölluðum sumarauka á 5 eða 6 ára fresti. Þó örsjaldan, eða einu sinni á hverjum 400 árum, á 7 ára fresti. Þannig var sumarið talið 27 vikur þau ár sem höfðu sumarauka, en 26 vikur annars. Í lok sumars voru tvær svonefndar veturnætur og var sumarið alls því 26 (27) vikur og tveir dagar. Allar vikur sumars hefjast á fimmtudegi, en vetrarvikurnar á laugardegi. Með þessu móti verður veturinn styttri en sumarið, eða 25 vikur og 5 dagar.
The West Wing (7. þáttaröð)
Leikaraskipti
Leikarinn John Spencer lést úr hjartaáfalli 16. desember 2005 og var þátturinn The Cold sá seinasti sem hann lék í áður en hann lést.
Norræna tímatalið
Talið í mánuðum
Í mánuðum taldist árið vera 12 mánuðir þrítugnættir og auk þeirra svonefndar aukanætur, 4 talsins, sem ekki tilheyrðu neinum mánuði. Aukanætur komu inn á milli sólmánaðar og heyanna á miðju sumri. Sumaraukinn taldist heldur ekki til neins mánaðar en honum var skotið inn þau ár sem hann var á eftir aukanóttum.
Í Íslendingasögum er algengt orðalag að tala um „þau missiri“ þegar átt er við heilt ár, en orðið ár kemur hins vegar varla eða ekki fyrir þegar rætt er um tíma.
Should've Known Better
Should've Known Better var framlag Danmerkur til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2012 og var flutt af Soluna Samay.
Mettun
Mettun á sér stað þegar efnalausn getur ekki leyst upp meira af efninu og öll viðbót af því gerir lausnina skýjaða eða efnið fellur til botns í föstu formi. Hversu mikill styrkur efnis í lausn getur verið þegar mettun á sér stað er háð hitastigi lausnarinnar og efnaeiginleikum hennar og þess efnis sem leyst er upp.
Sem dæmi á mettun loftrýmis af vatnsgufu sér stað þegar jafnmargar sameindir gufa upp úr vökvanum og streyma aftur niður í hann. Þ.e. þegar jafnvægi ríkir á milli uppgufunar og þéttingar. Heitt loft getur bundið meiri raka en kalt.
Hægt er að yfirmetta lausnir með því að hita leysinn upp yfir stofuhita, metta lausnina og síðan kæla hana rólega niður.
Juniperus procera
Juniperus procera er tegund barrtrés af einisætt. Upprunninn frá fjöllum Afríku og Arabíuskaga.
Acer lobelii
Acer lobelii er lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá suður Evrópu (Ítalíu og Balkanskaga ). Hann getur orðið allt að 25 m hár.
Campanula argyrotricha
Campanula argyrotricha er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Himalajafjöllum (Pakistan til Arunachal Pradesh).
Élisa Bonaparte
Marie Anne Élisa Bonaparte Baciocchi Levoy (3. janúar 1777 – 7. ágúst 1820) var korsísk-frönsk aðalskona sem ríkti sem prinsessa af Lucca og Piambino (1805–1814) og sem stórhertogaynja af Toskana og greifynja af Compignano á Ítalíu í umboði bróður síns, Napóleons keisara.
Élisa var fjórða barn og elsta dóttir Carlo Buonaparte og Letiziu Ramolino sem komst á legg. Hún var yngri systir Napóleons Bónaparte. Hún átti einnig eldri bræðurna Joseph og Lucien og yngri systkinin Louis, Pauline, Caroline og Jérôme.
Sem prinsessa af Lucca og Piombino og stórhertogaynja af Toskana var Élisa eina systir Napóleons sem fór með pólitísk völd. Samband þeirra var stundum stirt vegna móðgunargirni Napóleons og hvassra ummæla Élisu. Élisa hafði mikinn áhuga á list, sérstaklega leiklist, og ýtti undir listastarfsemi í löndunum þar sem hún ríkti.
Æviágrip
Élisa giftist þann 1. maí 1797 Felice Pasquale Baccioli. Árið 1798 flutti Élisa til Parísar, þar sem hún umgekkst mennta- og menningarsamfélagið. Eftir að bróðir hennar tók sér keisaratign árið 1804 fékk Élisa titilinn „hennar keisaralega hátign“ og næsta ár fékk hún til sinna yfirráða furstadæmin Lucca og Piombino. Árið 1809 varð hún stórhertogaynja Toskana.
Élisa stýrði ríkjum sínum af klókindum og ötulsemi. Hún stofnaði banka og listaskóla fyrir myndhöggvara, endurskipulagði lögin að franskri fyrirmynd, setti skatt á kirkjuna og lokaði öllum klaustrum nema þeim sem hýstu aðra starfsemi, innleiddi ókeypis heilbrigðisþjónustu fyrir fátæka, stofnaði landbúnaðarskóla, og kom á almennri skólaskyldu fyrir stúlkur. Hún stóð einnig fyrir stórtækum byggingarverkefnum, þar á meðal vatnsveitu sem hún byrjaði að byggja árið 1811. Hún vann sér þó inn óvinsældir þar sem hún var frönsk, vegna óbilgirni sinni gagnvart kirkjunni og fyrir að rífa niður gamlar byggingar og var uppnefnd „La Madame“.
Sagt er að Élisa hafi sem stórhertogaynja Toskana átt í ástarsambandi við hirðskáld sitt, fiðluleikarann Niccolò Paganini. Samband hennar við Napóleon versnaði síðustu valdaár hennar þar sem hún bauð páfann, sem átti í deilum við Napóleon, velkominn í ríki sitt.
Eftir hundrað dagana árið 1815 var Élisa gerð brottræk frá Ítalíu. Hún settist að í Tríeste (sem þá tilheyrði austurríska keisaradæminu) og stytti sér þar stundir með því að fjármagna fornleifauppgröft.
OS/2
OS/2 er stýrikerfi fyrir x86 og AMD64 samhæfðar einkatölvur, upprunalega hannað í samvinnu IBM og Microsoft. Fyrsta útgáfa þess var sett á markaðinn 1987 og studdi 80286 og stærri örgjafa. Útgáfa 2 og nýrri voru þróaðar af IBM einu og styðja 80386 og stærri örgjafa. IBM hætti þróun kerfisins árið 2007 en bandaríska fyrirtækið Serenity Systems tók við og heitir það nú eComStation
OS/2 var fyrsta stýrikerfið sem að var þýtt á Íslensku, en IBM á Íslandi réð Orðabók Háskólans til verksins, var sú þýðing notuð sem grunnur er Finder var þýddur á Íslensku nokkrum árum seinna.
Eichstätt
Eichstätt er háskólaborg við Altmühl-ána í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands með um 14 þúsund íbúa. thumb|Eichstätt með dómkirkjunni
Cabernet sauvignon
thumb|right|Cabernet-þrúga Cabernet sauvignon er ein af þekktustu vínþrúgum heims. Hún er ræktuð í nær öllum rauðvínsgerðarlöndum heims við mjög ólíkar aðstæður, en er þekktust sem uppistaðan í Bordeaux-vínum frá héraðinu Bordeaux í Frakklandi. Þetta var algengasta vínræktarþrúga heims mestan hluta 20. aldar þar til merlot-þrúgan varð algengari á 10. áratug aldarinnar. Cabernet sauvignon er þó fremur nýtilkomin í sögunni. Hún varð til við blöndun tveggja vínþrúga, cabernet franc og sauvignon blanc, á 17. öld. Vinsældir sínar á þrúgan því að þakka hversu auðvelt er að rækta hana þar sem hún er með þykkt hýði og gott viðnám gegn bæði myglu og frosti, og því hve einkennandi bragð hennar heldur sér við ólíkar ræktunaraðstæður og tíðarfar.
Borlänge
thumb|right|200px|Borlänge Borlänge er borg í sveitarfélaginu Borlänge i Svíþjóð. Þar búa um 52.000 manns (2017).
Feðraveldi
Feðraveldi er félagslegt kerfi þar sem karlmenn fara með helstu völd, njóta ákveðinna félagslegra sérréttinda, og stjórna eignum.
Félagsfræðingar líta ekki svo á að þetta valdakerfi komi fram vegna munar milli kynjanna, heldur að það sé afleiðing félagslegra þátta.
Fjallareynir
Fjallareynir (fræðiheiti Sorbus commixta) er tegund trjáa í Rósaætt, upprunnin frá Japan, Sakhalin, og Kóresku eyjunni Ulleungdo.
Orðsifjar
Seinni hluti fræðiheitisins; commixta þýðir blandað eða flækt saman.
Japanska heitið, 七竈 (nanakamado), þýðir bókstaflega "sjö (sinnum í) arininn" og vísar til eiginleika hans sem eldiviðar, þar sem hann brennur ekki alveg upp í arineldi jafnvel eftir endurtekna notkun.
Lýsing
Fjallareynir er smátt til meðalstórt tré sem verður 7 - 10 m hátt, sjaldan 18 m, með ávalri krónu. Börkur er brúnleitur á ungum greinum og verður silfurgrár með aldrinum. Blöðin eru fjöðruð, 20 - 30 sm löng. Blöðin samanstanda af 11-17 smáblöðum, hvert 4 - 7sm langt og 1 - 2,5 sm breitt, sagtennt; Þau verða rauð til purpuralit að haust. Blómin eru 6–10 mm að þvermáli; þau eru í hálfsveip sem er 9 - 15 sm að þvermáli. Berin að hausti eru skær rauðgul til rauð, 7 - 8 mm að þvermáli.
Plöntur frá Hokkaidō, Kúrileyjum og Sakalínfylki eru stundum taldar sér undirtegund: Sorbus commixta var. sachalinensis, með stærri smáblöðum; að 9 sm löng.
Ræktun
Hann er lítið þekktur á Íslandi en hefur reynst vel í Grasagörðunum. Tré í Danmörku eru jafnan ágrædd á Sorbus aucuparia.
Altmühl
Altmühl er á í Bæjaralandi í suðurhluta Þýskalands. Áin er 250 km löng og hún rennur um bæina Treuchtlingen, Eichstätt og Beilngries.
IBM á Íslandi
IBM á Íslandi var íslenskt útibú bandaríska tölvurisans IBM. Fyrirtækið var stofnað fyrsta maí 1967 og var Ottó A. Michelsen forstjóri þess frá upphafi til ársins 1982. IBM á Íslandi var lagt niður 1992 og rekstur þess tekin yfir af Nýherja
Búrúndíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Búrúndíska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Búrúndí í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM en var meðal þátttökuliða í Afríkukeppninni 2019.
Segulpóll
Segulpóll eða -skaut getur átt við um
Umhverfis raf- og segultvípóla eru einkennandi og áþekk tvípólasvið, skilgreind út frá mætti tvípólanna.
Stangarseglar hafa kringum sig segulsvið af tvipólagerð, og vegna lögunar þeirra á hugtakið segulpóll þar vel við.
Bjarnarfjall
Bjarnarfjall er 737 metra hátt og er milli Hvalvatnsfjarðar í Fjörðum og Flateyjardals í Suður-Þingeyjarsýslu. Um skriður þess liggur gönguleið, sem úr vestri þræðir norðan við klettinn Sálarsöðul, nokkru lengra upp og svo þveruð skriða og leir-renna þar til komið er yfir fjallsöxlina, að Kýrlæk og gengið niður undirhlíðar Víkurfjalls. Mannskaðar hafa orðið í þessum skriðum, einkum þegar menn fóru þær að vetrarlagi. Kýrlækur dregur nafn sitt af kvígu sem vöskum mönnum tókst einhvern tímann að koma yfir skriðurnar. Gönguleiðin um Bjarnarfjallsskriður er hluti af vinsælli leið um Látraströnd, Fjörður, Flateyjardal og Flateyjardalsheiði.
Þar eð skriðurnar eru erfiðar yfirferðar völdu menn forðum oft aðrar leiðir milli Fjarða og Flateyjardals: Sandskarð sunnan fjallsins eða forvaða undir klettum fjallsins, þegar er fjara og sjór stilltur.
Barry Goldwater
Barry Morris Goldwater (2. janúar 1909 – 29. maí 1998) var bandarískur stjórnmálamaður, athafnamaður, herflugmaður og rithöfundur sem gegndi fimm kjörtímabilum á öldungadeild Bandaríkjaþings (árin 1953–1965 og 1969–1987). Goldwater var frambjóðandi Repúblikanaflokksins í forsetakosningunum 1964 en tapaði fyrir sitjandi forsetanum Lyndon B. Johnson.
Goldwater er gjarnan talið til tekna að hafa stuðlað að uppgangi íhaldsstefnu í bandarískum stjórnmálum á sjöunda áratugnum. Þrátt fyrir afgerandi ósigur hans í forsetakosningunum 1964 telja margir sagnfræðingar og stjórnmálaskýrendur að hann hafi lagt grunninn að íhaldsbyltingu næstu ára innan Repúblikanaflokksins og að grasrótarfylgi hans hafi til lengri tíma stuðlað að „Reaganbyltingunni“ á níunda áratugnum. Goldwater hafði einnig töluverð áhrif á þróun frjálshyggju í bandarískum nútímastjórnmálum.
Æviágrip
Goldwater gekk í Háskólann í Arizona í eitt ár og gekk síðan í herskóla í tvö ár. Hann hætti síðan námi og hóf störf hjá fjölskyldufyrirtækinu eftir andlát föður síns. Hann var gerður yfirmaður fyrirtækisins árið 1937 og þótti sýna dugnað við að halda því á floti á árum kreppunnar miklu. Goldwater gegndi þjónustu í bandaríska flughernum í seinni heimsstyrjöldinni og var áfram hershöfðingi í varaliði flughersins eftir að styrjöldinni lauk.
Árið 1949 hóf Goldwater þátttöku í stjórnmálum þegar verslunarmenn hvöttu hann til að gefa kost á sér í borgarstjórnarkosningum Phoenix fyrir óháða kjósendur. Goldwater náði kjöri og var endurkjörinn árið 1951. Þótt forfeður hans hefðu flestir verið Demókratar gerðist Goldwater Repúblikani og varð þekktur fyrir íhaldssöm stefnumál. Árið 1950 stýrði Goldwater kosningabaráttu Howards Pyle í embætti fylkisstjóra Arizona og átti drjúgan þátt í því að Pyle varð fyrstur Repúblikana til að ná kjöri í embættið í um þrjátíu ár. Goldwater bauð sig fram á öldungadeild Bandaríkjaþings árið 1952 og vann nauman sigur. Hann varð fyrsti öldungadeildarþingmaður Repúblikana frá Arizona síðan 1912. Hann náði fljótt miklum vinsældum meðal bandarískra hægri- og íhaldsmanna og tók brátt við af Robert A. Taft sem helsti leiðtogi íhaldsvængs Repúblikanaflokksins. Goldwater hafnaði hugmyndum um friðsamlega sambúð risaveldanna í kalda stríðinu og sagðist vilja stefna að fullnaðarsigri á kommúnismanum. Hann talaði jafnframt fyrir auknum sjálfsákvörðunarrétti bandarísku fylkjanna og skertum umsvifum alríkisstjórnarinnar í Washington.
Goldwater var persónulega á móti kynþáttaaðskilnaði í Bandaríkjunum og studdi ýmsar lagasetningar sem bönnuðu aðskilnað hvíta og svartra í alríkisstofnunum og í stéttarfélögum. Hins vegar var hann almennt mótfallinn því að alríkisstjórn Bandaríkjanna beitti ríkisvaldi til þess að binda enda á aðskilnaðarstefnu í fylkjum landsins. Þetta leiddi til þess að hann kaus meðal annars á móti mannréttindafrumvarpinu 1964, sem bannaði mismunun eftir kynþætti, litarafti, trúarbrögðum, kyni og þjóðerni. Goldwater taldi frumvarpið ekki samræmast stjórnarskrá Bandaríkjanna en mótatkvæði hans gegn því reyndist honum síðar erfitt þar sem það gerði hann óvinsælan meðal blökkumanna og meðal frjálslyndra kjósenda í eigin flokki. Goldwater sagðist síðar sjá eftir að hafa kosið gegn frumvarpinu.
Forsetakosningarnar 1964
thumb|left|[[Ronald Reagan flytur ræðu til stuðnings Goldwater í kosningabaráttunni 1964.]] Goldwater sóttist eftir útnefningu Repúblikanaflokksins fyrir forsetakosningarnar 1964. Helsti keppinautur hans í forvalinu var Nelson Rockefeller, sem var einn af leiðtogum frjálslyndari arms Repúblikana. Goldwater varð líklegasti frambjóðandi flokksins eftir að hann vann sigur gegn Rockefeller í Kaliforníu, sem hafði verið talið öruggt vígi Rockefellers. Vinsældir Goldwaters skýrðust meðal annars af aukinni andúð suðurríkjamanna og íhaldsmanna á stjórn Johns F. Kennedy, sem reyndi að koma til móts við réttindahreyfingu blökkumanna með lagafrumvarpi um borgaraleg réttindi.
Elínborg Þorbjarnardóttir
Elínborg Þorbjarnardóttir (1860–1947), fullu nafni Þuríður Elínborg Þorbjarnardóttir, var húsfreyja á Gufuskálum
Barry Goldwater
Forsetakosningarnar 1964
Á endanum var Goldwater valinn sem frambjóðandi Repúblikana í kosningunum og hann atti því kappi við Lyndon B. Johnson, sem hafði tekið við forsetaembættinu eftir morðið á Kennedy í nóvember 1963. Í aðdraganda kosninganna talaði Goldwater fyrir aukinni hörku gegn kommúnistum í Víetnamstríðinu, hertu viðskiptabanni gegn Kúbu og auknum fjárframlögum til vopnaframleiðslu og framleiðslu sprengjuflugvéla. Goldwater vildi jafnframt rýmka möguleikann á beitingu kjarnavopna gegn andstæðingum Bandaríkjanna í kalda stríðinu. Hann lýsti meðal annars yfir að réttast hefði verið að beita kjarnavopnum í orrustunni um Dien Dien Phu og sagðist vilja heimila herforingjum í Evrópu og Víetnam að beita kjarnavopnum án þess að þurfa sérstakt leyfi forsetans.
Elínborg Þorbjarnardóttir
Ævi
Elínborg var fædd á Broddanesi í Strandasýslu 9. mars 1860. Hún var dóttir Sólborgar Sigurðardóttur og Þorbjörns Oddssonar.
Ung fluttist Elínborg vestur á Snæfellsnes, giftist þar árið 1897 Sæmundi Guðmundssyni. Þau byrjuðu búskap að Görðum, en fluttu ári síðar að Gufuskálum og bjuggu þar myndarbúi til ársins 1914, er Sæmundur drukknaði í róðri ásamt tveimur fóstursonum og vinnumanni.
Barry Goldwater
Forsetakosningarnar 1964
Í kosningabaráttunni útmálaði Johnson Goldwater sem stríðsæsingamann og varaði við því að hann kynni að hrinda af stað kjarnorkustyrjöld ef hann yrði kjörinn forseti. Eitt frægasta dæmið um þetta var „Daisy-auglýsingin“ svokallaða, þar sem lítil stúlka sést telja niður petala af blómi þegar kjarnorkusprengja springur skyndilega. Ímynd Goldwaters bað jafnframt hnekki fyrir það að eiginlegir öfgahópar á borð við Ku Klux Klan og John Birch-samtökin urðu háværir og opinskáir stuðningsmenn hans. Allt þetta leiddi til þess að víða var litið á Goldwater sem öfgamann í aðdraganda forsetakosninganna.
Elínborg Þorbjarnardóttir
Ævi
Með 6 börn og eitt fósturbarn bjó hún á Gufuskálum til ársins 1941, er hún flutti til Reykjavíkur til dóttur sinnar Ásthildar.
Barry Goldwater
Forsetakosningarnar 1964
Goldwater galt afhroð í kosningunum á móti Johnson. Johnson hlaut um 43 milljónir atkvæða og 486 kjörmenn en Goldwater hlaut 27 milljónir atkvæða og 52 kjörmenn. Kosningarnar sýndu þó fram á ákveðna umpólun í bandarískum stjórnmálum þar sem öll fylkin sem kusu Goldwater voru í suðurhluta landsins. Suðurríkin höfðu áður yfirleitt kosið Demókrata en á næstu árum urðu þau smám saman sterkustu vígi Repúblikanaflokksins vegna andstöðu suðurríkjamanna við stuðning Demókrata við réttindahreyfingu blökkumanna.
Elínborg Þorbjarnardóttir
Ævi
Landnáma segir um Ketil gufu: „Ketill tók Rosmhvalanes; sat hinn fyrsta vetur að Gufuskálum.“ (Hinar mörgu „gufur“ hér á landi, hafa vakið spurningar um hvor séu upprunalegri, mannsnöfnin eða örnefnin)
Munnmæli segja að á Gufuskálum séu gömul álög allt frá landnámstíð. Þar á að hafa numið land kona sú er Gufa hét, hún átti tvo sonu, duglega til sóknar, en missti báða í sjóinn, einn og sama dag. Þá reiddist Gufa sjónum og landinu og kvað svo á að 20 bátar skyldu farast frá Gufuskálum og menn ekki mega bjargast. Víst er að óvenju margir skipskaðar hafa þar orðið.
Barry Goldwater
Þingstörf á seinni árum
Árið 1968 náði Goldwater kjöri á öldungadeildina fyrir Arizona á ný. Íhaldsvængur Repúblikanaflokksins varð ráðandi fylking innan flokksins á næstu áratugum og stefna Goldwaters hlaut því að nokkru leyti uppreist æru í augum flokksmanna. Goldwater varð ötull stuðningsmaður Ronalds Reagan í forsetakosningunum 1980. Reagan hafði flutt sjónvarpsræðu til stuðings Goldwater í kosningunum 1964 og margir af gömlum stuðningsmönnum hans fylktust nú að baki Reagan. Eftir að Reagan vann kosningarnar komst blaðamaðurinn George Will svo að orði: „Við sem kusum Goldwater árið 1964 teljum að hann hafi í raun unnið, það tók bara sextán ár að telja atkvæðin.“
Elínborg Þorbjarnardóttir
Ævi
1914 Sæmundur Guðmundsson eiginmaður Elínborgar drukknaði í róðri ásamt tveimur fóstursonum og vinnumanni.
Barry Goldwater
Þingstörf á seinni árum
Þrátt fyrir að Goldwater hafi verið eins konar faðir nútímaíhaldsstefnu Repúblikanaflokksins var hann ekki eins íhaldssamur í mörgum efnum og flokkurinn átti eftir að verða undir lok ævi hans. Hann var til að mynda hlynntur rétti samkynhneigðra til að gegna herþjónustu, lögleiðingu á kannabis í lækningaskyni og rétti kvenna til frjálsra þungunarrofa. Goldwater var einnig mjög andsnúinn aukinni tilhneigingu Repúblikana til að blanda trúarbrögðum saman við stjórnmál og varð gagnrýninn á leiðtoga kristinna íhaldsmanna sem öðluðust síaukin áhrif innan flokksins. Þegar sjónvarpspredikarinn Jerry Falwell Sr. lét þau orð falla að „allir kristnir menn ættu að hafa áhyggjur“ af útnefningu Söndru Day O'Connor í Hæstarétt Bandaríkjanna svaraði Goldwater: „Allir kristnir menn ættu að sparka beint í rassinn á Jerry Falwell.“
Elínborg Þorbjarnardóttir
Ævi
1931 Gaf Elínborg út pésa lítinn, prentaðan, sem hét „Gufuskálar.“ Þar segir hún um missi manns síns m.a.: „Þessi missir minn nam mér djúpt í hjarta,“
„Í krafti kærleikans og miskunnseminnar er þetta bæn mín:“
Erwin Helmchen
Erwin Helmchen (f. 10. maí 1907 – 8. júní 1981) var þýskur knattspyrnumaður sem spilaði sem framherji. Hann er markahæsti knattspyrnumaður sögunnar samkvæmt RSSSF með að minnsta kosti 987 mörk skorað í 577 leikjum.
Barry Goldwater
Þingstörf á seinni árum
Goldwater settist í helgan stein árið 1987. John McCain tók við sæti hans á öldungadeild Bandaríkjaþings.
Elínborg Þorbjarnardóttir
Ævi
„''Þú hinn voldugi herra hafs og lands, Drottinn allsherjar, blessa þú hafið og ströndina fyrir Gufuskálalandi, svo enginn, sem héðan leitar á sjóinn verði fyrir grandi, né neinn sá er leitar hér lands af sjónum farist, heldur læg þú öldurnar og stjórna hinu veika fleyi, lát engar bölbænir veikja hugi þeirra sem á hafið leita, heldur gef að þeir treysti þér einum og reiði sig á kraft þinn. Þín blessun hvíli yfir hverjum kima og hverjum tanga landsins, yfir hafinu og þeim sem á jörðinni búa nú og framvegis, meðan land er byggt.''“ 1942 skrifar Dr. Þorkell Jóhannesson í Andvara greinina „Þúsund ár“ m.a. um heimsókn sína til Elínborgar á Gufuskálum.
1947 Elínborg Þorbjarnardóttir lést 4. ágúst, 87 ára að aldri.
1986 Bautasteinn Elínborgar Þorbjarnardóttur húsfreyju að Gufuskálum, Snæfellsnesi, afhjúpaður á sjómannadaginn. Sæbarinn steinn úr hennar landareign, sem nokkrar konur úr Slysavarnardeild kvenna á Hellissandi ákváðu að reisa við Gufuskálavör.
Missir Elínborgar nam henni djúpt í hjarta. Dr. Þorkell Jóhannesson segir um hana í grein sinni "Þúsund ár" í Andvara árið 1942:"Hún er snoturlega búin, að nokkuð fornum hætti. Fas hennar allt ber glöggan vott um að, að hún er vön að stjórna og láta vilja sínum framgengt verða, ekki mjög gjarnt að sinna undanbrögðum eða andmælum, húsfreyja í orðsins fornu og veglegu merkingu.”"
Barkbjöllur
Barkarbjöllur eru um 220 tegundir með 6000 tegundir bjallna í undirættinni Scolytinae. Áður voru þær taldar sjálfstæð ætt: Scolytidae, en eru nú taldar mjög sérhæfð grein af ranabjöllum. Vel þekkt meindýr eru í undirættinni, svo sem S. multistriatus S. scolytus og  Hylurgopinus rufipes í álmi, Dendroctonus ponderosae,  Dendroctonus frontalis og Ips typographus í barrtrjám. Einnig er Hypothenemus hampei veruleg plága í kaffirækt víða um heim.
Stúdentagarðar
Á Íslandi er stærsti rekstraraðili stúdentagarða og Félagsstofnun Stúdenta sem þjónar stúdentum við Háskóla Íslands en Byggingarfélag námsmanna reka einnig íbúðir fyrir stúdenta annarra skóla.
Suða
Suða er ör gufumyndun vökva sem verður þegar gufuþrýstingur loftbólna í vökva verður jafn loftþrýstingnum utan vökvans, þegar suðumark vökvans er náð. Þannig þarf lægra hitastig til að ná suðumarki þegar loftþrýstingur minnkar.
Hallgrímur Þorsteinsson
Hallgrímur Þorsteinsson f. 17. mars 1776, d. 4. ágúst 1816 var prestur á Hrauni og Steinsstöðum í Öxnadal.
Hallgrímur fæddist í Garði í Aðaldal og voru foreldrar hans þau Þorsteinn Hallgrímsson prestur, síðar í Stærra Árskógi, og fyrri kona hans Jórunn Lárusdóttir Scheving. Hallgrímur lærði í Hólaskóla og lauk stúdentsprófi þaðan 11. maí 1799. Þótti hann halda góða prófræðu og útskrifaðist með einkunn betri en í meðallagi.
Hallgrímur vígðist aðstoðarprestur til séra Jóns Þorlákssonar á Bægisá vorið 1803. Hann þótti dável gefinn, ásjálegur maður og söngmaður góður. Hallgrímur var einn fjögurra bræðra sem allir voru prestar við Eyjafjörð á fyrstu áratugum 19. aldar, þeir voru auk hans sr. Kristján Þorsteinsson prestur víða m.a. á Tjörn, sr. Stefán Þorsteinsson á Völlum og sr. Baldvin Þorsteinsson á Upsum.
Kona sr. Hallgríms var Rannveig Jónasdóttir frá Hvassafelli. Þau bjuggu á Hrauni í Öxnadal 1803 - 1809 en frá 1809 á Steinsstöðum. Börn þeirra voru Þorsteinn, bóndi á Hvassafelli, Rannveig, húsmóðir á Steinsstöðum, Jónas, náttúrufræðingur og skáld og Anna Margrét á Steinsstöðum. Séra Hallgrímur drukknaði í Hraunsvatni sumarið 1816, fertugur að aldri.
Dave Grohl
thumb|Dave Grohl á tónleikum í London árið 2006. David Eric Grohl (fæddur 14. janúar 1969) er bandarískur tónlistarmaður, fæddur og uppalinn í Virginíu í Bandaríkjunum.
Dave Grohl hefur verið í allnokkrum hljómsveitum t.d. Scream, Dain Bramage og Nirvana. Hann spilaði á trommur með Nirvana á árunum 1990-1994, en eftir andlát Kurts Cobain stofnaði Grohl hljómsveitina Foo Fighters og er þar söngvari og gítarleikari.
Hann hefur tekið þátt í upptökum og gerð hljómplatna fyrir marga tónlistamenn. Þar má nefna bandarísku stóner rokk hljómsveitina Queens of the stone age en Dave var trymbill hennar við upptökur á plötu þeirra Songs for the Deaf Einnig má nefna Jack Black og hljómsveit hans Tenacious D, en trommuleikur þeirra sveitar er alfarið í höndum Dave. Einnig kom hann við sögu á plötu The Prodigy, Invaders Must Die, þar sem hann lék á trommur í laginu Run With The Wolves. Grohl spilaði á trommur með hliðarbandinu Them Crooked Vultures sem skipaði einnig John Paul Jones úr Led Zeppelin og Josh Homme úr Queens of the Stone Age. Þeir hafa gefið út eina plötu.