cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ammoníos Sakkas
Hann mun hafa verið af fátæku fólki kominn. Sagan hermir að hann hafi unnið fyrir sér sem burðarmaður á höfninni í Alexandríu og hafi þess vegna hlotið viðurnefnið „sekkberi“ (sakkas stytting á sakkoforos).
Oleg Pashinin
Oleg Pashinin (fæddur 2. september 1974) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 12 leiki með landsliðinu.
Fernando Picún
Fernando Picún (fæddur 14. febrúar 1972) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki með landsliðinu.
Gavin DeGraw
thumb|Gavin DeGraw Gavin DeGraw er bandarískur söngvari sem hlotnaðist fyrst frægð á árunum 2003 til 2004.
Ævi
Gavin er fæddur 4. febrúar 1977 og bjó í æsku í South Fallsburg í New York-fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Hann gaf út sinn fyrsta disk, „Chariot“ árið 2003, en einnig hafði lag hans „I don't want to be“ verið notað sem upphafsstef í unglinga-sápunni „One Tree Hill“ sem sýnd var á The WB í Bandaríkjunum en á SkjáEinum á Íslandi.
Lê Công Vinh
Lê Công Vinh (fæddur 10. desember 1985) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 72 leiki og skoraði 43 mörk með landsliðinu.
Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal
right|thumb|240px|Benedikt Gröndal, yngri. Olíumálverk eftir [[Ólafur Th Ólafsson|Ólaf Th Ólafsson]] Benedikt Sveinbjarnarson Gröndal (6. október 1826 á Bessastöðum á Álftanesi – 2. ágúst 1907) var íslenskur náttúrufræðingur, skáld og rithöfundur.
Verk
Frægasta verk Benedikts er líklega ævisaga hans Dægradvöl sem kom fyrst út 1923 (eldri gerðin) og 1953 (yngri gerðin) og hefur verið endurútgefin nokkrum sinnum. Annað frægt rit er Heljarslóðarorrusta, gamansaga um orrustuna við Solferino 1859 og ýmsa samtímaatburði aðra, erlenda sem innlenda. Söguna skrifaði hann í stíl fornaldarsagna og er fyndni hennar ekki síst fólgin í þeim fáránleika sem skapast af því. Fjölmörg ritverk önnur liggja eftir hann m.a. þýðing á Ílionskviðu Hómers. Teikningar hans af fuglum og lífríki Íslands þykja ómetanleg listaverk.
Hið íslenska náttúrufræðifélag
Benedikt Gröndal var einn af stofnendum Hins íslenska náttúrufræðifélags (HÍN) og fyrsti formaður þess. Formannstíð hans var 1889-1900. Hann var einnig einn af stofnendum Náttúrugripasafns Íslands og annaðist rekstur þess um árabil.
Kona Benedikts var Ingigerður Tómasdóttir Zoega (f. 1845, d. 1881). Hún var um 20 árum yngri en hann. Saman eignuðust þau þrjár dætur Magðalenu Þuríði eldri (1873-1876), Helgu (1875-1937) og Magðalenu Þuríði yngri (1879-1880). Ingigerður lést 1881, 36 ára að aldri. Þannig mátti Benedikt sjá á eftir eiginkonunni og tveimur dætrum á 5 árum.
Tenglar
Greinar eftir Benedikt
Gömlu dansarnir
Gömlu dansarnir er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1958. Á henni spilar harmonikutríó Jóns Sigurðssonar syrpu af gömlum dönsum og rælum og harmonikutríó Jan Morávek leikur syrpu af hringdönsum og Vínarkruzum. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Nguyễn Công Phượng
Nguyễn Công Phượng (fæddur 21. janúar 1995) er knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Ronaldinho
Ronaldo de Assis Moreira, þekktastur sem Ronaldinho, (21. mars 1980 í Porto Alegre í Brasilíu) er brasilískur fyrrum knattspyrnumaður. Hann hóf feril sinn í Brasilíu með Gremio í Brasilíu en hélt síðar til Evrópu og spilaði með Paris Saint German, A.C. Milan og F.C. Barcelona á Spáni þar sem hann hann vann tvo Spánartitla og Meistaradeild Evrópu einu sinni. Ronaldinho var valinn besti leikmaður heims tvö ár í röð (2004 og 2005). Ronaldinho lagði skóna á hilluna árið 2018 en þá hafði hann spilað í nokkur ár í heimalandinu.
Jón Magnússon (f. 1859)
thumb|Jón Magnússon Jón Magnússon (16. janúar 1859 – 23. júní 1926) var íslenskur stjórnmálamaður, þingmaður fyrir Heimastjórnarflokkinn og náinn samstarfsmaður Hannesar Hafstein. Hann tók við forystu flokksins af Hannesi og varð forsætisráðherra í fyrstu samsteypustjórninni sem mynduð var 1917.
Jólasálmar
Ó, Jesús bróðir besti. Sb. 503
Páll Jónsson
Jón Magnússon (f. 1859)
1924 varð hann aftur forsætisráðherra fyrir Íhaldsflokkinn og gegndi því embætti til dauðadags.
Jón var kvæntur Þóru Jónsdóttur. Árið 1912 luku þau við að reisa sér glæsilegt íbúðarhús, Hverfisgötu 21, sem enn stendur.
Jólasálmar
Ó, Jesús bróðir besti. Sb. 503
A. P. Berggreen
Paul Baran
Paul Baran hannaði tölvunet með pakkabeiningu, og þróaði Arpanet, sem var forveri netsins. Hann setti af stað nokkur fyrirtæki sem þróuðu aðra tækni sem síðar varð mikilvægur hluti af internetinu og öðrum nútíma stafrænum samskiptum. Arpanet var síðan tekið upp af bandaríska varnarmálaráðuneytinu í lok sjöunda áratugarins. Tilgangurinn var að búa til samskiptakerfi sem væri öruggt fyrir utanaðkomandi árásum og njósnum.
Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995
Árið 1995 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 84. skipti. ÍA vann sinn 16. titil. Styrktaraðili mótsins var Sjóvá Almennar.
Lokastaða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Markahæstu menn
Skoruð voru 304 mörk, eða 3,378 mörk að meðaltali í leik.
Úrslit deildarbikarsins
Markaskorarar: Hilmar Björnsson '39, Mihajlo Bibercic '84 - Ríkharður Daðason '68
Kayne Vincent
Kayne Vincent (fæddur 29. október 1988) er nýsjálenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Lantaníð
Lantaníð eru hópur 15 sjaldgæfra jarðmálma, frá lantan til lútetín, með sætistölurnar 57 til 71. Lantaníðahópurinn er nefndur eftir lantan. Allir lantaníðar eru f-blokkar frumefni fyrir utan lútetín. Til eru aðrar framsetningar á lantaníðum sem innihalda ekki annað hvort lantan eða lútetín.
Lantaníðar eru efnafræðilega svipaðir hver öðrum, skandín og yttrín og einnig aktiníðum. Lantaníðar eru yfirleitt staðsettir fyrir neðan aðatöflu lotukerfisins rétt eins og neðanmálsgrein. Full framsetning á lotukerfinu sýnir stöðu lantaníða mun greinilegar.
Forsætisráðherra Íslands
Forsætisráðherra Íslands stjórnar fundum ríkisstjórnar Íslands eins og segir í 17. grein stjórnarskrárinnar: „Fundunum stjórnar sá ráðherra, er forseti lýðveldisins hefur kvatt til forsætis, og nefnist hann forsætisráðherra“.
Sitjandi forsætisráðherra er Katrín Jakobsdóttir.
Fyrrverandi forsætisráðherrar sem enn eru á lífi:
Röð forsætisráðherra eftir tímalengd í embætti
+ Ólafur Thors fór í 115 daga veikindaleyfi og gegndi Bjarni Benediktsson starfinu í forföllum hans, hér teljast þeir dagar þó til forsætisráðherratíðar Ólafs.
Yngsti forsætisráðherrann
Elsti forsætisráðherrann
Tímaröð íslenskra forsætisráðherra
Tímaröðin hér fyrir neðan sýnir æviskeið og stjórnmálaferil íslenskra forsætisráðherra í gegnum tíðina að meðtöldum ráðherrum Íslands allt frá því að Ísland fékk heimastjórn árið 1904. thumb|right|[[Ásgeir Ásgeirsson var forsætisráðherra og síðar forseti Íslands]]
thumb|right|[[Hannes Hafstein varð fyrsti ráðherra Íslands frá og með 1. febrúar 1904.]] thumb|[[Ólafur Thors sat fimm sinnum sem forsætisráðherra]]
Umritun grískra og latneskra nafna á íslensku
Umritun grískra og latneskra nafna á íslensku er aðferð við að rita grískan og latneskan texta með íslenskum bókstöfum. Gríska er skrifuð með öðru stafrófi og öðru letri og því er þörf á umritun grískra nafna er þau eru rituð á íslensku. Mörgum þykir einnig ritháttur latneskra nafna óþjáll og vilja gjarnan laga nöfnin að íslensku. Þetta er vandasamt einkum vegna þess að meðferð fornra nafna verður óreiðukennd og ruglingsleg ef ekki er fylgt eftir neinni reglu við umritun nafna.
Almenna reglan
Í erlendum málum, svo sem ensku, frönsku, þýsku og ítölsku sem og í norðurlandamálunum, norsku, sænsku og dönsku og fleiri málum hafa myndast hefðir og venjur um meðferð einstakra nafna. Nöfnin eru oft stytt eða þeim breytt til að laga þau að hverju máli fyrir sig. Vandinn við þessa aðferð er einkum sá að ekki er hægt að fylgja neinni einfaldri reglu um þessar nafnabreytingar. Ekki er mælt með þessari aðferð á íslensku.
Grískir stafkrókar
Í umritun grískra stafa gilda eftirfarandi reglur
Tvíhljóðar:
Athugasemdir um meðferð grískra nafna
Þegar Rómverjar rituðu grísk nöfn með sínu letri löguðu þeir nöfnin að latínu. Þannig hafa grísk nöfn síðan borist inn í ensku. Platon varð t.a.m. Plato á latínu og heitir það enn á ensku og ýmsum öðrum málum og á sama hátt varð Epikúros að Epicurus á latínu og heitir það enn á ensku og ýmsum öðrum málum. Á íslensku skal hins vegar rita Platon og Epikúros samkvæmt reglum um umritun grískra stafa. Í öðrum tilfellum hefur enskan þegið í arf nafnabreytingar frá öðrum málum, svo sem frönsku og þýsku. Þannig er t.d. talað um skáldið Hesiod á ensku (Hesiodus á latínu) en Hesíodos á íslensku.
Að lokum er rétt að geta þess að fyrir endinguna -eus í grísku (t.d. Perseus, Þeseus, Zeus) hefur verið notuð endingin -eifur á íslensku (sbr. Perseifur, Þeseifur og Seifur).
Latnesk nöfn
Ekki þarf að umrita latnesk nöfn líkt og grísk nöfn. Auðvelt er að fylgja meginreglunni og rita latnesk nöfn á íslensku eins og þau eru rituð á frummálinu. Stundum fer vel á því að hafa broddstafi í áhersluatkvæðum en mælt er með því að hafa fjölda broddstafa í lágmarki.
Undantekningin frá reglunni um meðferð latneskra nafna er tvíhljóðinn au sem er oft umritaður á á íslensku. sbr. Ágústus, Ágústínus og Markús Árelíus. Þá er ae í latínu stundum ritað æ á íslensku.
Nokkur tilhneiging ríkir til þess að rita k eða s á íslensku í stað c á latínu, t.d. Kató, Kalígúla og Seneka í stað Cató, Calígúla og Seneca og Sesar og jafnvel Síseró í stað Caesar og Cíceró. Þetta skal forðast, enda er engin þörf á breytingu þar sem alsiða er að rita erlend (nútíma) nöfn á íslensku með c (t.d. er ritað Bill Clinton en ekki Bill Klinton).
Fastar venjur hafa myndast um ritun nokkurra latneskra nafna líkt og grískra nafna. Þannig heitir skáldið Vergilíus Virgill á íslensku og Eneas í Eneasarkviðu Virgils heitir ekki Æneas eins og hann ætti að heita samkvæmt reglunni. Ekki er mælt með frekari breytingum í þessa átt. Þótt einhver hafi heyrt getið um skáldin Hóras og Óvíd eru þau samt sem áður nægilega óþekkt til þess að fullyrða megi að ekki sé föst venja að nota styttar útgáfur nafna þeirra. Deila má um hvort föst venja sé að rita Sesar en Cíceró er útgefinn höfundur á íslensku og líklegt þykir að þegar Caesar verður þýddur verði nafn hans ekki ritað Sesar úr því að nafni Cícerós var ekki breytt. Auk þess er nú þegar víða ritað Caesar á íslensku og því æskilegra að halda þeim rithætti.
Sum latnesk nöfn, líkt og grísk nöfn, eru endingarlaus í ensku og öðrum málum, t.d. Sallust, Ovid og mörg fleiri. Þessi nöfn hafa eigi að síður upprunalega endingu sína á íslensku, þ.e. Sallústíus og Óvidíus.
Nokkrar þumalfingursreglur
Ekki er alltaf ljóst hvort menn eigi að teljast Grikkir eða Rómverjar. Rómverska heimsveldið náði yfir gríðarlega stórt svæði og innan þess bjuggu og störfuðu menn af ýmsum þjóðernum og sem töluðu ýmis mál önnur en grísku eða latínu. Um forna rithöfunda skal fylgja þeirri reglu að hafi viðkomandi ritað á grísku, þá er farið með nafn hans eins og grískt nafn, en hafi viðkomandi ritað á latínu skal fara með nafnið sem latneskt nafn. Lúkíanos var til að mynda Sýrlendingur sem ritaði á grísku og því er farið með nafn hans eins og nafn Grikkja. Sagnaritarinn Pólýbíos ritaði um sögu Rómar en á grísku og því er farið með nafn hans líkt og grísk nöfn. Undantekningin frá þessari reglu er Markús Árelíus sem heldur latneskum einkennum nafns síns þrátt fyrir að hafa skrifað á grísku.
Michael Fitzgerald
Michael Fitzgerald (fæddur 17. september 1988) er nýsjálenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Don Rosa
thumb|300px|Don Rosa í heimsókn í [[Finnlandi árið 1999]] Gioachino 'Keno' Don Hugo Rosa, eða einfaldlega Don Rosa, (fæddur 29. júní 1951) er einn þekktasti höfundur og teiknari Andrésar Andar myndasagnanna. Nýjasta sagan hans heitir The Prisoner of White Agony Creek eða „Fanginn í Hvítkvalarlæk“.
Sagan á bak við teiknarann
Don Rosa ólst upp við að lesa myndasögublöð systur sinnar um Andrés Önd. Aðalteiknarinn þá var Carl Barks og var hann mikill innblástur fyrir Rosa. Í heimabæ sínum skapaði hann myndasögur fyrir blaðið „The Louisville Times“ sem nefndust „The Pertwillaby Papers“ og „Captain Kentucky“. Eftir mörg ár hætti hann í starfi sínu, sem hann hafði erft eftir föður sinn, og fór til útgáfufyrirtækisins Gladstone, sem þá gaf út Disney myndasögurnar. Hann spurði útgefendurna hvort þeir hefðu not fyrir teiknara. Þeir jánkuðu því.
Nokkrum vikum seinna kom fyrsta andarsagan eftir Don Rosa, The Son of the Sun, út í tímaritinu Uncle $crooge. Sagan var byggð á einni „Captain Kentucky“ sögunni.
Einkenni
Don Rosa er þekktur fyrir mikil smáatriði í teikningum. Hann þekkir heim Carl Barks mun betur en flestir aðrir teiknarar. Hann felur yfirleitt skammstöfunina D.U.C.K. í fyrsta ramma í sögu, en hún stendur fyrir Dedicated to Uncle Carl from Keno, eða tileinkað Carl frænda frá Keno.
Efra Egyptaland
thumb|right|Stjórnsýsluumdæmi í efra Egyptalandi. Efra Egyptaland var annar tveggja hluta Egyptalands hins forna. Hinn var neðra Egyptaland. Efra Egyptaland var löng og mjó landræmi meðfram Níl sem náði frá fyrstu flúðunum við borgina Asvan syðst í landinu að upptökum Nílarósa nálægt þeim stað þar sem Kaíró stendur núna. Helstu borgir voru Abýdos og Þeba.
Geografia dell'antico Egitto
Michael McGlinchey
Michael McGlinchey (fæddur 7. janúar 1987) er nýsjálenskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 40 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Sveitarstjórn Sveitarfélagsins Skagafjarðar
Núverandi sveitarstjórn
2022
Úrslit í sveitarsjórnarkosningum 14. maí 2022
2018
Úrslit í sveitarstjórnarkosningum 26. maí 2018 Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn: Framsóknarflokkur og Sjákfstæðirflokkur endurnýjuðu meirihlutasamstarf sitt.
2014
Úrslit í sveitarstjórnarkosningunum 31. maí 2014.
Núverandi skipting sveitarstjórnarfulltrúa í Skagafirði
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn: Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur mynduðu meirihluta.
2010
Úrslit í sveitarstjórnarkosningunum 29. maí 2010.
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:
Vinstrihreyfingin - grænt framboð og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta þann 4. júní 2010 og var Guðmundur Guðlaugsson ráðinn sveitarstjóri til að byrja með en Ásta Pálmadóttir tók við í september. Bjarni Jónsson var kjörin forseti sveitarstjórnar.
2006
Úrslit úr sveitarstjórnarkosningunum 27. maí 2006.
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:
Samfylkingin og Framsóknarflokkurinn mynduðu meirihluta þann 31. maí 2006 og var Guðmundur Guðlaugsson ráðinn sveitarstjóri en Gréta Sjöfn Guðmundsdóttir var kjörin forseti sveitarstjórnar.
2002
Úrslit úr sveitarstjórnarkosningunum 25. maí 2002.
Sjálfstæðisflokkurinn og Vinstrihreyfingin – grænt framboð mynduðu meirihluta.
1998
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu sveitarstjórn:
Íslandsmeistaramót FSÍ í áhaldafimleikum 2012
Íslandsmeistaramót FSÍ var haldið í Íþróttamiðstöð Ármanns dagana 10-11 janúar 2012. Fyrri daginn var keppt í fjölþraut í fullorðnis- og unglingaflokki karla og kvenna. Síðari daginn var keppt í úrslitum á einstökum áhöldum.
Sveitarstjórn Sveitarfélagsins Skagafjarðar
1998
Framsóknarflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn mynduðu meirihluta.
Íslandsmeistaramót FSÍ í áhaldafimleikum 2012
Í karlaflokki tóku 11 keppendur þátt: 5 frá Gerplu, 4 frá Ármanni og 2 frá Björk. Veitt voru 32 verðlaun sem skiptust þannig á milli félaga að 23 fóru til keppenda úr Gerplu og 9 til keppenda í Ármanni.
Í kvennaflokki tóku 21 keppendur þátt: 9 frá Gerplu, 4 frá Ármanni, 3 frá Björk, 3 frá Fylki, 1 frá Gróttu og 1 frá Stjörnunni. Veitt voru 30 verðlaun sem skiptust þannig á milli félaga: 17 Gerpla, 7 Björk, 4 Ármann, 2 Stjarnan, 1 Grótta.
Jean-Baptiste Lully
thumb|Jean-Baptiste Lully. Jean-Baptiste Lully, upprunalega Giovanni Battista Lulli (28. nóvember 1632 – 22. mars 1687), var franskt barokktónskáld, fæddur á Ítalíu. Hann vann mestan hluta ævi sinnar við hirð Loðvíks 14. Frakkakonungs. Hann varð franskur ríkisborgari árið 1661. Hann var eitt helsta tónskáld síns tíma og er talinn upphafsmaður franskrar óperu. Tónlist hans er meðal annars þekkt fyrir mikinn lífleik í hröðum köflum og dýpt og tilfinninganæmi í þeim hægu. Hann lést eftir að hafa slegið í fót sinn með stafnum sem í þá daga var notaður til að stjórna hljómsveitum sem olli miklu sári og ígerð, en Lully neitaði að láta fjarlægja tána.
Draumakenning
Draumakenning (Die Traumdeutung) er bók eftir Sigmund Freud frá árinu 1899. Í henni leggur hann fram kenningu um drauma, sem sögð hefur verið sú áhrifamest sem sett hefur verið fram um slíkt. Niðurstöður voru byggðar á ótal draumafrásögnum, hans eigins og annarra, sem hann rýndi nánar í.
Megininntak kenningarinnar er að draumar séu táknrænar svalanir bældra hvata; draumar endurspegla þrár og hvatir dreymanda. Þær hvatir sem stangast á við siðferði dreymanda eru síðan bældar niður með á dulbúinn hátt. Hver draumur fyrir sig er tvíþátta. Annars vegar er hið ljósa inntak, draumurinn eins og hann birtist dreymanda, og hins vegar hið dulda inntak, sem leynist bak við það ljósa og veitir vísbendingu um merkingu draumsins.
Til að túlka hið dulda inntakið beitti Freud frjálsum hugrenningum. Þá veltir dreymandinn sérhverju atriði fyrir sér og rekur allt sem honum dettur í hug. Engu má sleppa svo greining takist; hið minnsta smáatriði getur sagt til um veigamikla merkingu. Samkvæmt Freud eru hugrenningarnar ekki handhófskenndar heldur markvissar og veita þær allar einhverjar vísbendingu um túlkun eða ráðningu draumsins.
Margir hafa gagnrýnt draumakenninguna og velt fyrir sér að hvaða marki hún standist. Sú spurning leitar einnig á hvort hægt sé að prófa kenninguna með nánari, vísindalegri hætti og hvort hún eigi einhverja samleið með kenningum sem byggjast á meiri þekkingu á eðli svefnsins.
Eftirfarandi atriði eru mótbárur sem hafa fundið sér leið úr kenningunni:
Draumakenning Freuds er talin vera gloppótt kenning, en eins og allt efni Freuds markar hún viss þáttaskil í rannsóknum á draumum.
Grýlurnar
Grýlurnar var íslensk hljómsveit sem starfaði frá 1981 til 1983 og stundum talin fyrsta íslenska kvennahljómsveitin en tónlistin einkenndist af pönki og framsæknu rokki.
Ragnhildur Gísladóttir hætti í Brimkló snemma árs 1981 og tilkynnti að hún hyggðist stofna sína eigin kvennahljómsveit. Þann 1. apríl var sveitin svo formlega stofnuð af Ragnhildi, sem söng og lék á hljómborð ásamt Herdísi Hallvarðsdóttur, sem á þeim tíma var nemi á fagott og óbó, Ingu Rúni Pálmarsdóttur, sem spilaði á gítar og Lindu Björk Hreiðarsdóttur sem spilaði á trommur.
Árið 1982 voru Grýlurnar fengnar til þess að leika í kvikmynd Stuðmanna, Með allt á hreinu, undir nafninu Gærurnar. Myndin vakti mikla lukku og komu Grýlurnar m.a. fram á samnefndri plötu með lögum úr myndinni. Í kjölfar myndarinnar beið sveitarinnar þónokkur frægð og gáfu þær út sína fyrstu og einu breiðskífu, Mávastellið, árið 1983.
Á stuttri starfsævi sveitarinnar afrekaði hún að fara í tónleikaferðalag til Skandinavíu og Bandaríkjanna þótt ekki væru allir sveitarmeðlimir sammála um að sækja ætti á erlend mið.
Þegar Herdís dró sig í hlé frá hljómsveitinni af heilsufarsástæðum 1983 byrjaði að flosna uppúr samstarfinu. Þrátt fyrir miklar tilraunir meðlima var öllum orðið ljóst í árslok 1984 að dagar Grýlanna voru taldir.
Jósef Stalín
Æviágrip
thumb|left|170px|Ljósmynd af Stalín frá árinu [[1902.]]
Æska
Jósef Stalín fæddist í bænum Gori í Georgíu sem þá tilheyrði Rússlandi. Hans rétta nafn var Íoseb Besaríonís dze Dzjúghasjvílí (იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი) en hann tók upp eftirnafnið „Stalín“ árið 1912, það merkir „úr stáli“ eða „stálmaðurinn“. Faðir hans var skósmiðurinn Besaríon Dzjúghasjvílí frá Ossetíu en móðir hans var þvottakona og var frá Georgíu. Faðir hans vildi að Jósef yrði skósmiður en það vildi móðir hans ekki. Hún hafði miklar væntingar til sonar síns og vildi að hann yrði prestur. Stalín sótti grunnskólann í heimaborg sinni en árið 1894 fluttist fjölskyldan til Tbilisi, höfuðborgar Georgíu, og hóf Stalín þar nám við prestaskóla.
Þegar Jósef var ungur gerðist faðir hans mjög drykkfelldur og barði bæði hann og móður hans. En móðir hans elskaði soninn út af lífinu og lagði allt í sölurnar fyrir frama hans. Ekaterína kallaði son sinn oft Soso. Birti hann kvæði og ljóð undir því dulefni þegar hann varð eldri (en þó löngu áður en hann náði völdum) og var virt skáld í Georgíu. Móðir hans sagði að Soso hafi alltaf verið góður strákur.
Upphaf afskipta af stjórnmálum
Í Tíblisi komst hinn ungi Stalín í kynni við kenningar Marx og gekk til liðs við sósíaldemókrataflokk Rússlands. Keisarastjórnin hafði bannað þann flokk og Stalín var rekinn úr prestaskólanum þegar upp komst að hann væri félagi í þeim flokki.
Eftir að hafa verið rekinn úr skólanum hóf Stalín störf fyrir sósíademókrataflokkinn og vann að ýmiss konar áróðursstarfsemi fyrir flokkinn og skipulagði meðal annars verkföll. Þegar sósíaldemókrataflokkurinn klofnaði árið 1903 í hreyfingar mensévíka og bolsévíka gekk Stalín til liðs við bolsévika.
Hann hélt áfram að vinna að byltingu og tók þátt í fjáröflun fyrir flokkinn, meðal annars með bankaránum, og var margsinnis tekinn fastur af lögreglunni.
Árið 1912 tók Stalín sæti í miðstjórn Bolsévikaflokksins.
Byltingin og borgarastríðið
Eftir febrúarbyltingina studdi Stalín til að byrja með samstarf við ríkistjórn Kerenskíj, en snerist seinna á sveif með Lenín sem hafnaði samstarfi við Kerenskíj. Eftir októberbyltinguna vann Stalín með nýrri ríkisstjórn bolsévíka. Hann vann mikið að málefnum tengdum þjóðernisminnihlutahópum sem bjuggu innan Rússlands, enda sjálfur Georgíumaður og málið honum því hugleikið. Í borgarastríðinu var hann liðsforingi í Rauða hernum.
thumb|left|170px|Ljósmynd af [[Lenín (til vinstri) og Stalín (til hægri) frá árinu 1922.]]
Aukin völd innan flokksins
Árið 1922 var Stalín kjörinn aðalritari miðstjórnar kommúnistaflokks Sovétríkjanna. Við fráfall Leníns, sem hafði verið óumdeildur leiðtogi flokksins, hófst mikil barátta um völdin í flokknum. Höfuðfjandmaður Stalíns í þeirri baráttu var Lev Trotskíj, sem hafði lengst af verið álitinn sennilegasti arftaki Leníns. Hugmyndafræðilegur ágreiningur þeirra snerist sér í lagi um það hvort kommúnistum bæri að breiða byltinguna út fyrir landsteina Sovétríkjanna, svokallaða stöðuga byltingu, eins og Trotskíj kallaði hana. Stalín var mótfallinn slíkum fyrirætlunum og lagði áherslu á að rétt væri að einbeita sér að innanríkismálum og ná fram „sósíalisma í einu landi“ áður en haldið yrði lengra.
Eftir fráfall Leníns myndaði Stalín fyrst þremenningabandalag ásamt þeim Lev Kamenev og Grígoríj Zínovjev. Samanlögð völd þeirra nægðu til að stýra öllu því helsta um stefnu flokksins og smám saman tókst þeim að ýta Trotskíj til hliðar. Trotskíj var þvingaður til að segja af sér sem hermálafulltrúi í ríkisstjórn Sovétríkjanna árið 1925 og var síðan rekinn úr stjórnmálanefnd Kommúnistaflokksins næsta ár.
Árið 1925 snerust Kamenev og Zínovjev gegn kenningu Stalíns um sósíalisma í einu landi og reyndu að mynda bandalag með Trotskíj, sem þeir höfðu hjálpað til við að knésetja, gegn Stalín. Þá hafði Stalín hins vegar nýtt stöðu sína til að fylla stjórnmálanefnd flokksins af stuðningsmönnum sínum og því höfðu andstæðingar hans ekki lengur bolmagn til að hreyfa við honum. Eftir margra ára baráttu tókst Stalín að koma því til leiðar að á flokksþingi 1927 voru Trotskíj, Kamenev, Zínovjev og fleiri andstæðingar hans reknir úr flokknum. Árið 1929 lét Stalín síðan reka Níkolaj Búkharín, sem hafði hjálpað honum á móti Kamenev og Zínovjev, úr flokknum. Var Stalín þá orðinn allsráðandi innan Kommúnistaflokksins.
Iðnvæðing og endurskipulagning
Eftir að hafa haft sigur í innanflokksátökunum var Stalín orðinn valdamesti maður Sovétríkjanna. Stalín var þeirrar skoðunar, að ef Sovétríkin ættu að eiga sér framtíð yrðu þau að iðnvæðast. Fyrir byltinguna var Rússland skammt á veg komið í iðnvæðingu og margra ára borgarastyrjöld hafði veikt efnahag landsins enn meira. Árið 1928 leit fyrsta fimm ára áætlunin dagsins ljós.
Ennfremur var ákveðið að endurskipuleggja landbúnaðinn í samyrkjubú. Sú stefna mætti víða mótspyrnu í sveitum landsins, en yfirvöld gengu fram af mikilli grimmd gegn andstæðingum endurskipulagningarinnar.
Ingibjörg Þorbergs syngur fyrir börnin
Ingibjörg Þorbergs syngur fyrir börnin er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1959. Á henni syngur og leikur Ingibjörg Þorbergs fjögur barnalög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Jósef Stalín
Iðnvæðing og endurskipulagning
Fimm ára áætlanirnar reyndust vel til að auka iðnframleiðslu Sovétríkjanna, en þær leiddu ekki til mikilla kjarabóta fyrir almenning, því höfuðáhersla var lögð á auknar fjárfestingar í iðnaði framyfir einkaneyslu. Sér í lagi jókst framleiðslan í þungaiðnaði mikið.
Ingibjörg Þorbergs syngur fyrir börnin
Aravísur
Í viðtali við Ingibjörgu Þorbergs kemur fram að Tage Ammendrup hafi farið þess á leit við hana að hún gerði lag við Aravísur Stefáns Jónssonar. Útkoman varð eitt vinsælasta barnalag síðustu aldar.
Jósef Stalín
Iðnvæðing og endurskipulagning
Stalín beitti sér af grimmd og miskunnarleysi gegn þeim, sem hann taldi andstæðinga sína. Komið var á fót kerfi fangabúða sem meintir andstæðingar hans voru sendir í. Milljónir manna og jafnvel heilar þjóðir voru sendar í slíkar búðir, flestir án saka eða fyrir afskaplega litlar sakir. Meðal þeirra sem lentu í hreinsunum Stalíns á 4. áratugnum voru fjölmargir yfirmenn Rauða hersins, þar á meðal Míkhaíl Túkhatsjevskíj, hershöfðingi, sem herdómstóll dæmdi til dauða í júní 1937. Hreinsanir Stalíns innan hersins veiktu stjórn Rauða hersins og átti það eftir að hafa alvarlegar afleiðingar þegar innrás Þjóðverja hófst árið 1941.
Seinni heimsstyrjöldin
Árið 1939 höfðu Sovétmenn og Þjóðverjar gert með sér samning um að ráðast ekki hvorir á aðra. Margir kommúnistar sáu þess konar samstarf við nasista sem svik við kommúnismann.
Í júní 1941 brutu Þjóðverjar samninginn og réðust á Sovétríkin. Sovétmenn nefndu stríðið „föðurlandsstyrjöldina miklu“. Enda þótt Stalín hefði átt von á að til átaka gæti komið við Þjóðverja bjóst hann ekki við innrásinni árið 1941 og voru Sovétríkin bæði hernaðarlega og iðnaðarlega illa búin undir stríðið. Stalín var yfirmaður herafla Sovétríkjanna og stjórnaði sjálfur stríðinu gegn Þjóðverjum. Þjóðverjar unnu til að byrja með mikla sigra, en voru að lokum yfirbugaðir.
Seinustu árin og tíminn eftir fráfall Stalíns
Eftir seinni heimsstyrjöldina stóðu Sovétríkin uppi sem annað risaveldanna tveggja. Tíminn frá lokum seinni heimsstyrjaldar til dauða Stalíns markaðist að miklu leyti af upphafi kalda stríðsins.
5. mars 1953 lést Stalín. Hann var í fyrstu hylltur sem hetja og líki hans komið fyrir í grafhýsi við hlið grafhýsis Leníns. Í leynilegri ræðu á flokksþingi kommúnistaflokksins 1956 fordæmdi Níkíta Khrústsjov, sem þá var orðinn leiðtogi flokksins, Stalín. Eftir það flokksþing var stefnu flokksins gangvart Stalín breytt og hann fordæmdur sem harðstjóri.
Stalínismi
Stalín lagði lítið af mörkum til kommúnískrar hugmyndafræði (eða í það minnsta marx-lenínismans). Stalín samdi þó ritgerðirnar „Marxismi og þjóðarspurningin“, sem Lenín hreifst mjög af, og „Trotskíismi eða lenínismi“. Heildarútgáfa ritverka Stalíns kom út í þrettán bindum árið 1949.
Árið 1936 lýsti Stalín því yfir að sovéskt samfélag mynduðu tvær stéttir sem væru ekki í andstöðu hvor við aðra: verkamenn og bændur. Stéttirnar endurspegluðu tvenns konar eignarhald á framleiðsluöflum í Sovétríkjunum: ríkiseign annars vegar (á vinnustöðum verkafólksins) og sameign hins vegar (á samyrkjubúum bændanna). Auk þessara tveggja stétta viðurkenndi Stalín stétt menntamanna. Hugmyndin um stéttir sem ekki væru í andstöðu hver við aðra var nýlunda sem þekktist ekki úr kenningum Leníns.
Þórður Þorkelsson Vídalín
Þórður Þorkelsson Vídalín (1661 – 14. janúar 1742) var skólameistari í Skálholti og síðan bóndi og umboðsmaður í Lóni í Austur-Skaftafellssýslu og lagði stund á lækningar. Hann stundaði einnig vísindarannsóknir, var fyrsti Íslendingurinn sem gaf sig að jöklarannsóknum og skrifaði fræðirit um jökla. Þórðarhyrna (1659 m) í Vatnajökli er nefnd eftir honum.
Þórður var sonur Þorkels Arngrímssonar prests í Görðum á Álftanesi, sonar Arngríms lærða, og konu hans Margrétar Þorsteinsdóttur. Bræður hans voru Jón Vídalín Skálholtsbiskup og Arngrímur Vídalín, skólameistari í Nakskov í Danmörku. Þórður þótti geysilega góður námsmaður. Hann var í þrjú ár í Skálholtsskóla og varð stúdent sextán ára gamall. Næstu tvö árin lærði hann áfram hérlendis hjá föður sínum og hjá Oddi Eyjólfssyni presti í Holti og áður skólameistara.
Hann fór svo til Kaupmannahafnar og lauk guðfræðiprófi frá háskólanum með góðum orðstír en stundaði einnig nám í læknisfræði. Þorkell faðir hans hafði á sínum tíma orðið fyrstur Íslendinga til að nema læknisfræði við háskóla. Fyrst eftir heimkomuna var Þórður í tvö ár á Bessastöðum sem aðstoðarmaður Heidemanns fógeta en 1686 var hann fenginn til að kenna við Skálholtsskóla og varð svo skólameistari 1688.
Hann gegndi starfinu í tvö ár en sagði þá af sér, flutti austur í Lón og bjó þar embættislaus til æviloka en hafði umboð konungsjarða. Hann stundaði lækningar og ýmsar vísindarannsóknir, skrifaði lækningabók og einnig eitt elsta vísindarit sem til er í heiminum um jökla. Ritið var á latínu, skrifað 1695, kom út á þýsku 1754 en ekki þýtt á íslensku fyrr en 1965. Þórður byggði ritið einkum á rannsóknum sínum á Lambatungnajökli í Lóni.
Wynton Rufer
Wynton Rufer (fæddur 29. desember 1962) er nýsjálenskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 22 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1956
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1956 var fyrsta söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva. Hún var haldin fimmtudaginn 24. maí í Teatro Kursaal í Lugano í Sviss. Keppnin var skipulögð af Sambandi evrópskra sjónvarpsstöðva (SES) sem samevrópsk tónlistarkeppni. Ítalska tónlistarhátíðin Sanremo var fyrirmynd SES að keppninni. Lohengrin Filipello var gestgjafi þessarar fyrstu söngvakeppni sem var um ein klukkustund og fjörtíu mínútur að lengd. Sjö lönd tóku þátt og hvert þeirra flutti tvö lög. Tveir dómarar frá hverju landi dæmdu lögin leynilega og eftir sínum smekk.
Í þessari fyrstu keppni voru nokkrar aðgerðir framkvæmdar sem ekki hafa verið endurteknar í síðan í nokkurri keppni, m.a.; að tvö framlög voru frá hverju landi, eitt land greiddi atkvæði fyrir hönd annars lands og að aðeins einn karlmaður væri kynnir kvöldsins.
Saga
Meðlimir Sambands evrópskra sjónvarpsstöðva ræddu á fundi í Mónakó árið 1955 hugmyndir sínar um samevrópska tónlistarkeppni, innblásin af ítölsku Sanremo tónlistarhátíðinni. Út frá þessum fundi varð Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva til. Tekin var ákvörðun um það að halda fyrstu keppnina í Lugano í Sviss ári seinna.
Staðsetning
Teatro Kursaal í Lugano í Sviss varð fyrir valinu sem vettvangur keppninnar. Lugano er borg staðsett í ítölskumælandi kantónunni Ticino í Suður-Sviss, sem á landamæri að Ítalíu. Þessi fyrsta keppni var haldin á ítölsku.
Fyrirkomulag
Kynnir þessarar fyrstu keppni var Lohengrin Filipello og var það í eina skiptið sem einn karlmaður hefur verið kynnir í keppninni og í rauninni hafa verið að minnsta kosti ein kona kynnir allt til ársins 2017, þegar þrír karlmenn voru kynnar. Keppnin varð ein klukkustund og fjörtíu mínútur að lengd. Þrátt fyrir að keppnin 1956 hafi að mestu verið flutt í útvarpi voru myndavélar í stúdíóinu fyrir þá fáu Evrópubúa sem áttu sjónvarp.
Einungis einstaklingar máttu taka þátt og lögin máttu ekki vera lengri en þrjár og hálf mínúta að lengd. Tuttugu og fjögurra manna hljómsveit spilaði undir og var stjórnað af Fernando Paggi. Intervalatriði kvölsins var flutt af Joyeux Rossignols sem flautaði fyrir áheyrendur. Lengja þurfti atriðið vegna tafa við stigagjöf. SES mælti sterklega með því að hvert land héldi sína eigin forkeppni við val á framlagi landsins.
Deilur um stigagjöf
Tveir dómarar frá hverju landi fóru til Lugano til að kjósa lögin í leynilegri kosningu. Dómarar Lúxemborgar komust þó ekki á leiðarenda. Í þessari keppni máttu dómarar gefa hvaða framlagi sem var stig, líka framlagi frá sínu eigin landi. Auk þess var svissnesku dómnefndinni heimilt að kjósa fyrir hönd þeirrar lúxemborgísku. Mögulegt er að sigur Sviss hafi verið vegna þessarar reglu. Þetta kerfi var aldrei endurtekið.
Glataðar upptökur
Þrátt fyrir að þessi fyrsta keppni hafi veirð sýnd í sjónvörpum í nokkrum evrópulöndum eru engar upptökur til af henni fyrir utan flutning sigurlagsins í lok keppninnar. Þetta er önnur af tveimur söngvakeppnisupptökum sem hafa alveg glatast. Hin keppnin var keppnin 1964 en allar upptökur af keppninni eyðilögðust í eldsvoða.
Fyrsta millitímabilið
Fyrsta millitímabilið er tímabil í sögu Egyptalands hins forna sem nær frá lokum gamla ríkisins að upphafi miðríkisins eða frá því um 2184 f.Kr. til 2055 f.Kr.. Tímabilið nær yfir sjöundu, áttundu, níundu, tíundu og elleftu konungsættirnar. Það hófst eftir lát Pepys 2. en hann ríkti lengur en nokkur annar konungur Egypta. Síðustu ár hans á valdastóli einkenndust af upplausn þar sem héraðshöfðingjar tókust á við stjórn landsins upp á eigin spýtur og ríkið liðaðist í sundur. Fyrsta millitímabilið stóð þar til einn af konungum elleftu konungsættarinnar, Mentuhotep 2., sameinaði efra og neðra Egyptaland á ný.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1956
Þáttakendur
Sjö lönd tóku þátt í fyrstu keppninni og hvert þeirra flutti tvö lög. Tvö lönd til viðbótar, Austurríki og Danmörk, höfðu ætlað að taka þátt en runnu út á tíma til að skila inn lagi í keppnina og gátu því ekki tekið þátt.
Fyrsta millitímabilið
Ekki er vitað með vissu hvers vegna miðstjórnarvaldið hrundi á þessu tímabili en ein kenning segir að í kjölfar hnattrænnar kólnunar hafi vatnsmagn Nílar minnkað sem hafi valdið þurrkum og hungursneyð.
Níunda og tíunda konungsættin náði að sameina neðra Egyptaland og ríkti frá borginni Herakleopolis. Um svipað leyti tókst annarri konungsætt, elleftu konungsættinni, að sameina efra Egyptaland og ríkti frá Þebu. Talið er að til átaka hafi komið milli þessara konungsætta um völdin í landinu öllu en það er ekki vitað með vissu. Að lokum tókst Mentuhotep 2. af elleftu konungsættinni að sameina efra og neðra Egyptaland undir sinni stjórn sem markar upphaf miðríkisins.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1956
Úrslit
Sjónvarpsstöðvar allra þátttökulanda sendu skýrendur í keppnina til að þýða og skýra frá keppninni á sínu eigin tungumáli. Skýrendur voru eftirfarandi
Metsölulögin með Helenu Eyjólfsdóttur
Metsölulögin með Helenu er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1959. Á henni flytur Helena Eyólfsdóttir fjögur lög með Neó tríóinu. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.
Tuttugasta og þriðja konungsættin
Tuttugasta og þriðja konungsættin var í sögu Egyptalands hins forna konungsætt sem ríkti yfir efra Egyptalandi samhliða tuttugustu og annarri konungsættinni á þriðja millitímabilinu.
Moulay Rachid
hægri|frameless Prins Moulay Rachid (arabíska: الأمير مولي رشيد بن الحسن) (f. 20. júní 1970, Rabat) er prins í Marokkó. Hann er sonur Hassan II og Lalla Latifa Hammou.
René Follet
René Follet (fæddur 10. apríl 1931 í Brussel, Belgíu; d. 14. mars 2020), var belgískur myndasöguhöfundur.
Tuttugasta og önnur konungsættin
Tuttugasta og önnur konungsættin í sögu Egyptalands hins forna var önnur konungsætt þriðja millitímabilsins. Þessi konungsætt ríkti frá Tanis í neðra Egyptalandi. Konungar þessarar ættar voru messúessar (berbar) frá Líbýu sem höfðu sest að í Egyptalandi frá tímum tuttugustu konungsættarinnar. Þeir ríktu frá 943 f.Kr. til 720 f.Kr. Tuttugasta og þriðja konungsættin sem ríkti yfir efra Egyptalandi var líklega afsprengi þessarar konungsættar.
Manassas
thumb|right|Miðborg Manassas. Manassas er borg í Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúar voru tæplega 38.000 árið 2010. Borgin liggur að Prince William-sýslu, Manassas Park og Fairfax-sýslu. Hún er stjórnsýslumiðstöð Prince William-sýslu. Fyrsta og önnur orrustan við Bull Run voru háðar í nágrenni bæjarins sem varð til eftir að borgarastríðinu lauk. Bærinn tók við hlutverki stjórnsýsluseturs sýslunnar af Brentsville árið 1892. Bærinn fékk stöðu borgar samkvæmt lögum Virginíu og sjálfstæða stjórnsýslu árið 1975.
Ólympíusafnið
thumb|right|Ólympíusafnið Ólympíusafnið er safn helgað Ólympíuleikunm í Lausanne í Sviss. Í safninu eru bæði fastar og tímabundnar sýningar helgaðar íþróttum og Ólympíuhreyfingunni. Safnið var stofnað 23. júní 1993 að frumkvæði forseta Alþjóðlegu ólympíunefndarinnar Juan Antonio Samaranch.
Sakha
Víðáttur Saka eru gríðarmiklar eða um 3.083.523 km2 (2010), og því er landið um þrjátíu sinnum stærra en Ísland. Það er stærra en Argentína og ögn minna en Indland. Íbúarnir eru tæplega ein milljón. Höfuðborg þess er Jakútsk. Landið nær yfir þrjú tímabelti. Á þessum miklu víðáttum snýst sumarið um að draga björg í bú fyrir ískaldan vetur þar sem frostið getur farið niður fyrir 65 gráður. Á sumrin getur hitinn hins vegar farið yfir 45 gráður.
Saka er eitt auðugasta sjálfstjórnarhérað Rússlands og telst eitt tuttugu lýðvelda innan rússneska sambandslýðveldisins, sem hafa eigin stjórnarskrá og fjárlög.
Saga
Nafnið Jakútía eða Saka er dregið af nafni sem þeir íbúar svæðisins af ýmsum tyrkneskum uppruna, sem komu þangað fyrst á síðmiðöldum, notuðu. Þeir kölluðu sig Saka, en Evenkar sem bjuggu fyrir í Síberíu, kölluðu þá „Jakó“ og þaðan fengu Rússar nafnið þegar þeir hófu að leggja svæðið undir sig snemma á 17. öld.
Frumbyggjarnir, Jakútar, eru leifar indjánaþjóðar sem fluttist til Norður-Ameríku. Þjóðarbrot þetta varð eftir á sléttum Síberíu og blandaðist mongólskum nágrönnum sínum. Tungumálið sem Jakútar tala í dag er skylt tyrkneskum málaættum. Jakútar hafa verið taldir friðsælir í aldanna rás, en reyndar verið milli steins og sleggju heimsvaldasinna. Fyrst undir Djengis Khan, hinum herskáa leiðtoga Mongóla. Árið 1633 byrjuðu rússneskir nýlenduherir svo að gera vart við sig, en Rússar voru á þeim tíma að leggja undir sig sléttur Síberíu. Árið 1642 lögðu Rússar síðan grunninn að höfuðborg Saka, sem ber nafnið Jakútsk enn þann dag í dag. Rússar byggðu borgina á bökkum fljótsins Lenu, sem er 7 km breitt þar sem það er breiðast, til að geta varist óvæntum árásum. Í tímans rás hefur borgin vaxið og dafnað sem miðstöð stjórnsýslu héraðsins. Þar má einnig finna nokkur söfn, tónlistarskóla, leiklistarskóla, háskóla og leikhús.
Síbería hefur verið talin kjörinn staður fyrir fólk með sem sýndi mótþróa gegn ríkjandi stjórn og á það jafnt við um gamla keisaradæmið og fyrrum Sovétríkin. Er það bæði vegna hrjóstrugra aðstæðna og mikillar fjarlægðar frá umheiminum. Stalín leiðtogi Sovétríkjanna lét senda menn nauðuga í þröngum flutningavögnum, í milljónatali, til Síberíu í þrælabúðir. Stór hluti fólksins, sem var óvant gríðarlegum kuldanum og lélegum aðbúnaði, sneri aldrei aftur til síns heima.
Tuttugasta og fjórða konungsættin
Tuttugasta og fjórða konungsættin í sögu Egyptalands hins forna var fjórða konungsættin sem ríkti á þriðja millitímabilinu. Einungis tveir konungar eru þekktir frá þessari konungsætt sem ríktu frá Saís í Nílarósum: Tefnakte 1. og Bakenranef (eða Bokkóris) sem ríkti frá 725 til 720 f.Kr. samhliða tuttugustu og fimmtu konungsættinni. Þessi konungsætt leið undir lok þegar Sjabaka lagði Saís undir sig, tók Bakenranef höndum og lét brenna hann lifandi.
Tígulkvartettinn - Ég bið að heilsa
Ég bið að heilsa er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1959. Á henni flytur Tígulkvartettinn Ég bið að heilsa og Sólsetursljóð við undirleik Jan Morávek, Sigurður Ólafsson syngur Smaladrengurinn og Smalastúlkan við undirleik Carl Billich og karlakórinn Vísir á Siglufirði syngur Ég vil elska mitt land við undirleik Emils Thoroddsen. Stjórnandi karlakórsins er Þormóður Eyjólfsson. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.
Gísbargs
Gísbargs (flæmska/hollenska/gísbargs: Giesbaargs) er mállýska í flæmsku og er töluð í Geraardsbergen í Belgíu. 30.000 menn tala hana. Hún er ekki skrífað í borginni Geraardsbergen, en hún er sannarlega töluð í strætum.
Sálgreining
Sálgreining (þýska: psychoanalyse) er sálfræðistefna sem byggist meðal annars á verkum Sigmund Freud frá um 1900, en megininntak stefnunnar er að atferli manna stjórnist meðal annars af öflum sem eru þeim lítt meðvituð og nefndi Freud þau dulvitund og hvatir. Stefnan hefur haft mikil áhrif innan sálfræði, geðlæknisfræði, heimspeki, bókmenntafræði, félags- og hugvísinda.
Upphaf
Freud setti fyrstur fram kenningar um sálgreiningu, en uppruna þeirra má meðal annars rekja til dvalar hans í París á árunum 1885-1886 hjá franska taugalækninum Jean Martin Charcot. Þar kynntist Freud sefasjúklingum, sefasýki, og dáleiðslu sem meðferðaraðferð. Freud hélt aftur til Vínar og opnaði þar sína eigin læknastofu.
Sefasýki er afbrigði taugaveiklunar sem lýsir sér sem líkamleg einkenni sálrænna veikinda. Sjúklingur getur m.a. blindast, misst heyrn og lamast. Framan af reyndi Freud að beita dáleiðslu til lækningar á þessu ástandi en gafst þó fljótt upp á þeirri aðferð. Í gegnum vinnu sína lærðist Freud að sumar gerðir taugaveiklunar mætti rekja til sálrænna áfalla, m.a. í bernsku.
Í fyrstu notaði Freud dáleiðslu í meðferð sinni en fór síðan að telja að samtalsmeðferð gæti skilað betri árangri. Samtalsmeðferðarformið sem hann notaði nefnist frjáls hugrenningaraðferð og fólst m.a. í að láta sjúklinginn leggjast á bekk og tala hug sinn. Þetta gat í sumum tilfellum leitt til þess, að mati Freuds, að fólk hreinsaði huga sinn af erfiðum minningum eða af því sem lá á samvisku þess.
Sálgreining Freuds
Sálgreining Freuds er í senn heiti á persónuleikakenningu Freud og meðferðarforminu sem hann beitti. Í seinni útgáfum af líkani Freuds um hugann voru meðal annars hugtökin þaðið, sjálfið og yfirsjálfið grundvallandi.
Samkvæmt kenningu Freud er þaðið aðsetur grunnhvata, sérstaklega kynhvatarinnar, og stjórnast af svokölluðu vellíðunarlögmáli. Vellíðunarlögmálinu er framfylgt þegar hvötunum er sinnt. Yfirsjálfið er "siðgæðisvörður" persónuleikans. Milli þaðsins og yfirsjálfsins er eilíf togstreyta. Sem dæmi má nefna það að hvötin til að stunda kynlíf er alltaf í (dulvituðum) huga manna en það gengur gegn siðferðislegum gildum samfélagsins að fólk fái útrás kynhvatar sinnar hvar og hvenær sem er. Sjálfið er síðan nokkurs konar miðstöð persónuleikans, eða meðvitund, og stjórnast af raunveruleikalögmálinu, sem í munni Freuds er nokkurn veginn jafngildi rökrænnar hugsunar. Sjálfið reynir að fá útrás hvata þaðsins en á þann hátt sem þóknast yfirsjálfinu.
Samkvæmt kenningunni, stjórna hvatir dulvitundinni, en í upphafi nefndi Freud þessar hvatir libido (sem er latina og merkir: „ég þrái“) og sem taugasérfræðingur taldi hann þær tengjast og mótast af tilfinningu okkar fyrir líkamanum oog þá einkum þeim hlutum hans sem eru næmastir fyrir örvun. Hann taldi þránna eða lífshvötina því hafa eitthvað með kynhvötina að gera. Hvatakenningin breyttist síðan þannig að Freud gerði ráð fyrir tveimur andstæðum öflum: Dauðahvöt og lífshvöt. Lífhvötin birtist helst í þránni til að bindast öðrum, meðal annars í gegnum kynhvötina, en dauðahvötin í árásarhvöt sem m.a. raungerðist í stríði og og ófriði milli manna. Freud var þróunarsinni og kenningar hans mótast m.a. af kenningum Darwin vellíðunarlögmál. Freud taldi því að hvatirnar bæru m.a. vitni um dýrslegar leifar uppruna okkar (Darwinismi) og mótuðust af vellíðunarmarkmiðum vellíðunarlögmálsins.
Hvatir mannsins fylgja honum allt frá fæðingu, og meira að segja á bernskuskeiði telur Freud að kynhvöt sé vöknuð. Þá skiptir hann kynhvöt barna í mismunandi stig s.s. munn og kynfærastig, en útfrá þessari hugmynd um kynhvöt barna kemur Ödipusarduldin til sögunnar, en hún segir að á ákveðnum aldri laðist drengir kynferðislega að mæðrum sínum. Drengir þróa þá með sér óttablandna virðingu fyrir feðrum sínum, vegna hræðslu við afbrýðissemi föðursins. Þetta kallast vönunarótti, því drengir hræðast að verða geldir af föður sínum skyldi hann komast að hrifningu sonar síns á konu sinni. Þetta gæti einnig verið dulin ástæða þess að drengir líta oft upp til feðra sinna og reyna að líkjast þeim á ákveðnum skeiðum. Álíka duld er hjá stelpum, nema með öfugum formerkjum. Nefnist það Elektruduld.
Þessar hvatir birtast í persónuleikalíkani Freuds þar sem hann telur persónuleikann þrískiptan: Sjálfið, yfirsjálfið og það. Sjálfið er miðstöð ákvarðana og eins konar sáttasemjari milli þess og yfirsjálfsins. Þaðið er hið dýrslega í okkur og á í eilífri baráttu við yfirsjálfið sem geymir hinu samfélagslegu boð og bönn, hvað sé réttast að gera og hvað sé rangt. Hafi yfirsjálfið alltaf yfirhöndina, og aldrei er fengin útrás fyrir því sem menn vilja samkvæmt því, þá getur það birst í taugaveiklun eða öðrum geð/sálrænum kvillum. Það er því ekki alltaf endilega rétt það sem yfirsjálfið segir sjálfinu að gera, og verður mannskepnan einhvern tímann að fá útrás hvata sinna.
Gagnrýni
Mikið hefur verið rætt og skrifað um kenningar Sigmund Freud og eru enn vakna öðru hverju deilur varðandi fræði hans: