cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nadía
Nadía er íslenskt kvenmannsnafn.
William Dampier
thumb|right|William Dampier William Dampier (5. september 1651 (skírður) – mars 1715) var enskur sjóræningi, skipstjóri, rithöfundur og landkönnuður. Hann kannaði og kortlagði hluta Nýja Hollands í Ástralíu og Nýju Gíneu fyrstur Englendinga. Hann var líka sá fyrsti sem sigldi þrisvar sinnum kringum hnöttinn.
Pinus nelsonii
Þetta er lítið tré að 10 m hátt, með bol að 20 til 30sm í þvermál. Krónan er rúnnuð og þétt og líkist hinni óskyldu Pinus pinea frá vestur miðjarðarhafssvæðinu. Barrið er í búntum, þrjú saman (einstaka sinnum fjögur), en samvaxin á jöðrunum svo þær virðast sem ein nál. Þær eru 4–8 (sjaldan 10) sm langar og 0.7–1 mm breiðar, dökkgrænar að lit, með viðvarandi blaðslíður 7–9 mm langt. Könglarnir eru sívalir, 6–12 cm langir og 4–5 sm breiðir, gulbrúnir til rauðbrúnir, með 60–100 köngulhreistur með stórum en ógreinilegum hnúð, og hanga á gildum niðursveigðum stilk 3–6 sm löngum. Ólíkt öllum öðrum furum hættir ekki vöxtur óþroskaðra köngla ekki yfir veturinn. Fræin eru stór, 12–15 mm, rauðbrún. Könglarnir þroskast í nóvember eftir regntímabilið. Hún vex í hálfþurru tempruðu loftslagi með sumarrigningu og er mjög þurrkþolin.
fræin eru æt og bragðgóð og vinsæl og það verðmæt að þau eru flutt á markaðina í Mexíkóborg. Þetta og skógarhögg getur valdið álagi á tegund með takmarkaða útbreiðslu. Fyrst nýlega hefur hún verið ræktuð utan útbreiðslusvæðisins, meira fyrir grasafræðilega forvitni en fyrir útlitið.
Fræðiheitið er stundum ranglega skráð Pinus nelsoni; rétta endingin er -ii.
Svörtu hattarnir
Svörtu hattarnir er þriðja bók Frosks útgáfu um Sval og Val og kom út árið 2014. Hún hefur að geyma þrjár sögur eftir Franquin. Eina úr fyrstu opinberu Svals og Vals-bókinni, Quatre aventures de Spirou et Fantasio og tvær sem áður höfðu komið út á íslensku í bókinni Í klandri hjá kúrekum.
Söguþráður
Svalur á Litlupattaeyju (franska: Spirou chez les Pygmées) segir frá því þegar Svalur verður á vegi hlébarða og tekur hann heim í íbúðina sína. Eftir ýmis vandræði tekst að hafa upp á eigandanum, sem er skringilegur landkönnuður. Sá býður Sval og Val með sér til eyju úti fyrir ströndum Afríku.
Þeim er tekið með kostum og kynjum af ættbálki skógardverga sem eru dökkbrúnir á hörund. Eftir ýmsar kyndugar uppákomur kemur í ljós að á eyjunni er óvinaættbálkur með svartan hörundslit og eiga hóparnir í stöðugum erjum. Reynist illur hvítur þrælapískari bera ábyrgð á árásargirni svarta ættbálksins. Svalur og Valur uppgötva að hinir svörtu eru í raun með sama húðlit og hinir, bara skítugri. Þeir stinga öllum í bað og friður kemst á og hvíti þrjóturinn fær sína refsingu.
Sunna Angelíka
Sunna Angelíka er persóna í norsku bókaseríunni Sagan um Ísfólkið eftir Margit Sandemo. Sunna birtist fyrst sem aukapersóna í bókinni Álagafjötrar árið 1982. Hún birtist síðar sem aðalpersóna í bókinni Hyldýpið sem kom út sama ár.
Sunna er einn af þeim sem verða fyrir áhrifum af bölvun hins illa forföður fjölskyldunnar, Þengli hinum illa. Hann seldi sál sína til myrkaflana fyrir gríðarlegan mátt, en í skiptin fólu í sér að einn einstaklingur af hverri kynslóð afkomenda hans skyldi fæddur til að þjóna hinu illa, auðkenni þeirra væru gul augu sem minntu á kött og einstakt illt innræti. Sunna Angelíka fannst munaðarlaus þegar hún var aðeins 2 ára, þar sem hún grét yfir líki móður sinnar, Sunnevu eldri af ætt Íslfólksins. Fundarmaður hennar og seinna uppalandi var Silja Arngrímsdóttir. Sunna var ein af þeim þjáðust illa af fjölskyldubölvun forföðusins, en finnur samt góðmennsku í hjarta sínu þegar hún stendur frammi fyrir því að þurfa að hjálpa ættingjum sínum.
Svörtu hattarnir
Söguþráður
Titilsagan Svörtu hattarnir (Les chapeaux noirs) segir frá ferð Svals og Vals til Bandaríkjanna til að kynna sér lífið í Villta vestrinu og skrifa um það blaðagrein. Þegar þangað er komið minnir fátt á hina æsilegu kúrekatíma. Ríkmannlegur maður hvetu þá til að fara til Tombstone, þar sem gömlu kúrekagildin lifa góðu lífi.
Laumuspil við landamærin (Mystère à la frontière) segir frá viðureign Svals og Vals við hugmyndaríkara smyglara á landamærum Belgíu og Frakklands. Smyglararnir hafa komið miklu magni af skringilegu en hættulitlu eiturlyfi milli landanna. Félagarnir verða ekki síður að eyða tímanum í að þræta við hrokafullan lögreglustjóra sem vill ekkert hafa með aðstoð þeirra að gera.
Útgáfuupplýsingar
Svörtu hattarnir var gefnir út af Froski útgáfu árið 2015. Jean Antoine Posocco, eigandi útgáfunnar, sá um uppsetningu og handskrift. Auður S. Arndal er skráð fyrir íslenskri þýðingu.
Sigurður Ólafsson og Tígulkvartettinn syngja
Sigurður Ólafsson og Tígulkvartettinn er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur Sigurður Ólafsson lagið Ástarvísa hestamannsins eftir Carl Billich. Hljómsveit Billich leikur undir. Hitt lagið á plötunni, Sveinki káti (einnig nefnt Sveinkadans), er flutt af Tígukvartettinum, en höfundur þess er Sigvaldi Kaldalóns. Undirleik annast Jan Morávek. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
TBE
TBE (tick-borne encephalitis), mítilborin heilabólga eða blóðmítlaheilabólga (mítlaheilabólga) er veiruheilabólga þar sem sýking berst með biti skógarmítla (ixodes ricinus). Mítlaheilabólga er af völdum flavivírus sem er náskyldur veiru sem veldur gulusótt. Skógarmítlar bera með sér veiruna í munnvatni. Í Evrópu er talið að um 3000 tilvik af TBE komi upp árlega.
TBE veiran getur sýkt jórturdýr, fugla, nagdýr, rándýr, hesta og menn og getur smitast á milli tegunda og algengast er að menn smitist af jórturdýrum og hundum.
Blikastaðakró
Blikastaðakró er ríflega 2 km strandlengja sem liggur við ósa Úlfarsár að odda Geldinganess þar sem skiptast á grunn vik eða víkur með sand og/eða malarfjöru og 2 - 4 m há klettanef sem ganga í sjó fram. Dýpsta víkin er Gorvík. Klettnefin eru vaxin mólendisgróðri og fléttugróðri, en inn af vikunum er graslendi og stundum mólendi og votlendisblettir. Mikið fuglalíf er í Blikastaðakrá á öllum árstímum og þar eru mikill fjöldi margæsa á fartíma og sendlinga að vetrarlagi. Svæðið er allt á náttúruminjaskrá og IBA-skrá og hluti svæðisins Varmárósar var friðlýstur árið 1980.
Fuglalíf í Blikastaðakró
Þessar fuglategungir hafa sést:
Hverfahluti
Hverfahluti er skipting borgar eða bæjar oft eftir endingu götunafns og er hluti af hverfaskiptingu. Hverfahluti segir á nákvæmari hátt til um hvar tiltekinn staður er og inniheldur að jafnaði ákveðin kennileiti.
Heiðursverðlaun ÍKSA
Sérstök heiðursverðlaun ÍKSA hafa verið gefin á edduhátíðinni árlega frá stofnun ÍKSA árið 1999.
Alfred Jodl
thumb|right|250px|Alfred Jodl árið 1940. Alfred Jodl (10. maí 1890 – 16. október 1946) var herforingi (þ. Generaloberst) í Þriðja ríkinu og var annar af æðstu stjórnendum þýska hersins í síðari heimsstyrjöld. Hann var sóttur til saka í réttarhöldunum í Nürnberg, fundinn sekur og dæmdur til dauða. Jodl var hengdur sem stríðsglæpamaður árið 1946.
1717
Árið 1717 (MDCCXVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Austfold
thumb|100px|right|Skjaldarmerki fylkisins thumb|right|Staðsetning fylkisins Austfold (norska: Østfold, Austfold) er svæði og fyrrum fylki í suðaustur Noregi. Nú er það hluti af fylkinu Viken. Helsta borg er Sarpsborg með um 50.000 íbúa. Stærsta borgin í fylkinu er Fredrikstad, með um 71.000 íbúa. Fylkið er í landshlutanum Austurland.
Kringla (hverfahluti)
Kringla er hverfahluti í hverfaskiptingunni Háaleitis- og Bústaðahverfi í Reykjavík.
Súpugull
Súpugull einnig kölluð Portulakka (fræðiheiti: Portulaca oleracea) er smávaxin jurt af grýtuætt sem vex og er ræktuð víða í Evrópu sem krydd og grænmeti þó er litið á hana sem illgresi í Bandaríkjunum. thumb|left|Grískt salat með portulakka Lauf og stilkar eru með krydduðum piparkeim og eru notuð í súpur og salöt. Það er hægt að nota það sem blaðgrænmeti og það er gert víða í Evrópu, miðausturlöndum, Asíu og Mexíkó. Stilkur, lauf og blóm eru æt. Hægt er að nota súpugull í salat, steikja eða sjóða og það hentar vel í súpur og ofnrétti. Frumbyggjar Ástralíu nota fræin í sérstakar frækökur. Í Grikklandi eru laufin steikt og gufusoðin með fetaosti, tómötum, lauk, hvítlauk, oregano og ólífuolíu og bætt í salat, soðið eða bætt í kjúklingapottrétti. Í Tyrklandi er súpugull notuð í salat og bakstur en einnig soðin sem grænmeti eins og spínat.
Svavar Halldórsson
Svavar Halldórsson (10. apríl 1970) er markaðsstjóri líftæknifyrirtæksins Algalífs og rekur einnig fyrirtækið Rabb ráðgjöf.
Hann starfaði lengi sem fréttamaður, vaktstjóri og þáttagerðarmaður á RÚV og Stöð 2 og víðar í fjölmiðlum. Svavar gerði sjónarpsþættina Íslenskur matur sem sýndir voru á RÚV og eru aðgengilegir á YouTube. Þá hefur hann skrifað fjölmargar blaðagreinar sem m.a. hafa birst í Morgunblaðinu, Fréttablaðinu, Bændablaðinu, Kjarnanum og víðar. Hann gaf út Íslensku hamborgarabókina árið 2013.
Svavar vann einnig að markaðsmálum fyrir bændur í nokkur ár og sá þar meðal annars um stofnsetningu og rekstur markaðsstofunnar Icelandic lamb sem vann að markaðssetningu á íslensku lambakjöti til erlendra ferðamanna á Íslandi. Svavar hefur kennt markaðsfræði við Landbúnaðarháskóla Íslands og UNISG á Ítalíu.
Svavar situr í stjórn Hjallastefnunnar ehf. alt=Svavar Halldórsson|thumb|Svavar Halldórsson Svavar heldur úti bloggi á vefsíðunni www.svavar.info.
Eiginkona hans er Þóra Arnórsdóttir, ritstjóri fréttaskýringarþáttarins Kveiks.
Jóakim Danaprins
thumb|left|upright|left|Prins Joachim til Danmark ([[Flensburg, 10.9.2011)]] Jóakim Danaprins (fæddur Joachim Holger Waldemar Christian 7. júní 1969) er yngri sonur Margrétar Danadrottningar og Hinriks Danaprins. Friðrik Danakrónprins er eldri bróðir hans.
Framsækið þungarokk
Framsækið þungarokk (e. progressive metal) er undirstefna þungarokks sem talið er að hafi orðið til í Bretlandi og Norður-Ameríku í lok áttunda áratugarins en var ekki skilgreindur sem tónlistarstefna fyrr en í lok níunda áratugarins. Oftast samanstendur hljómsveit í þessum tónlistarflokki af gítarleikara, trommuleikara, söngvara og bassaleikara en stundum eru gítarleikararnir fleiri en einn og oft er einnig hljómborðsleikari í hljómsveitinni. Framsækið þungarokk er hægt að skilgreina sem háværari útgáfu af framsæknu rokki en einnig er sagt að framsækinn málmur sé þungarokk sem fylgir óhefðbundnum reglum að því er varðar uppsetningu á lögum.
Jóakim Danaprins
Fjölskylda
Þann 18. nóvember 1994 giftist Jóakim Alexöndru Manley (f. 1964) og varð Alexandra fyrir vikið prinsessa af Danmörku. Þau eignuðust tvo syni:
Jóakim og Alexandra skildu árið 2004 en deila forræði með drengjunum.
Framsækið þungarokk
Upphaf
Dæmi um framsæknar hljómsveitir sem fóru að spila tónlist í harðari kantinum eru Rush, King Crimson og High Tide. Af plötunum 2112, A Farewell to Kings og Hemispheres eftir Rush mátti finna mörg góð dæmi um það hvernig framsækið þungarokk kom til með að líta út áratug síðar. Lög eins og 2112, La Villa Strangiato og Cygnus X-1 voru með löngum söngvaralausum köflum eins og tíðkast í framsæknu rokki en á milli þeirra voru ofstopafyllri kaflar af þungarokki. Seinna meir fóru rokkhljómsveitir að nota hugmyndir úr þessum köflum til þess að búa til heilu lögin. Deep Purple er dæmi um þungarokkshljómsveit sem tók upp á því að búa til lengri lög sem fylgdu ekki venjulegum reglum um lagaform.King Crimson og Rush eru oft nefndir sem helstu áhrifavaldar af tónlistarmönnum innan progmetal geirans en einnig ber að nefna hljómsveitina Iron Maiden sem hafði tvo gítarleikara en það er algengt meðal progmetal-listamanna.
Stefna verður til
thumb|left|[[Ray Alder söngvari Fates Warning]] Á 8. áratugnum var um einstök lög eða plötur sem fylgdu þessari óskilgreindu tónlistarstefnu að ræða en ekki voru beinlínis til hljómsveitir sem hægt var að kalla hreinræktaðar progmetal hljómsveitir. Undir lok 9. áratugarins fóru hins vegar að koma fram hljómsveitir sem voru aðallega progmetal hljómsveitir. Þrjár hljómsveitir sem komu fram um þetta leyti hafa oft verið nefndar risarnir þrír en þær eru Queensrÿche, Fates Warning og Dream Theater. Queensrÿche gaf út plötuna Operation: Mindcrime árið 1988 en hljómsveitin hafði þá þegar gefið út þrjár plötur. Operation: Mindcrime er talin vera merkasta verk hljómsveitarinnar ásamt plötunni Empire. Queensrÿche hallaðist meira að framsækna hlutanum með glaðlegum og grípandi lögum sem samt höfðu ágenga kafla sem þungarokks-áheyrendurnir höfðu gaman af. Hljómsveitin Dream Theater náði miklum vinsældum með plötunni Images and Words árið 1992 og þá helst með laginu Pull Me Under. Þessar tvær hljómsveitir náðu vinsældum hjá breiðum hópi fólks og voru myndbönd þeirra spiluð á MTV en Fates Warning varð ekki jafn fræg. Hún komst í 191. sæti á Billboard top 200-listanum með þriðju plötunni sinni Awaken the Guardian en það hæsta sem sú hljómsveit komst á þann lista var í 111. sæti með plötunni No Exit sem kom út árið 1988. Fates Warning var þyngst af þessum þremur hljómsveitum þar sem hljómsveitin komst nær því að vera þungarokk heldur en framsækið rokk. Á plötunni No Exit var lagið „The Ivory Gates“ sem er 20 mínútna langt lag og er talið vera framsæknasta verk sveitarinnar.
Á þessum tíma voru einnig aðrar hljómsveitir að semja lög sem hægt væri að skilgreina sem framsækinn málm eins og hljómsveitin Death sem lagði grunn að dauðarokki og tæknilegu dauðarokk-senuna. Einnig má nefna Metallica sem er líklegast frægasta þungarokkshljómsveit í heimi en má telja plötur hennar seint á 9. áratugnum til framsækins þungarokks.
1990 – 2000
thumb|right|[[Jordan Rudess hljómborðsleikari lengst til vinstri, Mike Portnoy trommuleikari í miðjunni og John Petrucci gítarleikari lengst til hægri]] Þó að framsækið þungarokk væri og sé enn í dag fyrst og fremst tónlistarstefna á einstökum plötum og lögum jukust vinsældir þess vegna risanna þriggja. Í kjölfar þeirra komu fram aðrar framsæknar málm-hljómsveitir. Á árunum 1990 – 2000 birtust hljómsveitir eins og Porcupine Tree, Mr. Bungle, Meshuggah, Tool, Muse, Symphony X, Liquid Tension Experiment, Nile og Primus sem hver og ein hafði sinn eigin stíl þótt þær væru allar framsækinn málmur. Hljómsveitin Symphony X blandaði saman power metal og klassískri tónlist. Tool gerði tilraunir með að nota öðruvísi hljóðfæri, furðulega taktvísa og texta með óhefbundnu innihaldi líkt og tónlistarmenn alternative-stefnu gerðu. Les Claypool úr hljómsveitinni Primus notar slap tækni á bassann sinn til þess að búa til eins konar funk-útgáfu af framsæknum málmi sem hann kallar sjálfur sveitalubbametal. Porcupine Tree hefur notið vinsælda fyrir að halda ekki sterklega í þungarokkið og blanda framúrstefnu og popptónlistarhugmyndum inn í lögin sín. Liquid Tension Experiment var hljómsveit sem Mike Portnoy trommuleikari úr Dream Theater myndaði með John Petrucci gítarleikara úr Dream Theater, Jordan Rudess hljómborðsleikara sem seinna varð hljómborðsleikari í Dream Theater og Tony Levin bassaleikara úr King Crimson. Hugmyndin var að búa til súpergrúppu sem væri ekki með neinum söngvara heldur snerist mest um að sýna fram á hæfileika hljóðfæraleikaranna með sólóum. Hljómsveitir eins og Muse og 30 Seconds to Mars náðu vinsældum meðal almennings upp úr árinu 2000 en hljómsveitir eins og Nile voru oftar skilgreindar sem dauðarokk þrátt fyrir að uppfylla skilyrði framsækins málms.
Undirflokkar
Hljómsveitin Mr. Bungle var stofnuð árið 1985 og gaf út fyrstu plötuna sína árið 1991. Eftir það gaf hljómsveitin út tvær plötur í viðbót árin 1995 og 1999. Önnur plata hljómsveitarinnar heitir Disco Volante og er hún talinn vera tímamótaplata í tilraunakenndari kanti framsækins þungarokks sem nefnist á íslensku einfaldlega tilraunakennt framsækið þungarokk. Á þeirri plötu skipti hljómsveitin oft um tónlistarstefnur í miðju lagi. Til dæmis í laginu „Sleep part II“ fer hljómsveitin úr þungarokki í punk í djass í suðræna tónlist svo eitthvað sé nefnt.
Framúrstefnulega þungarokkshljómsveitin Celtic Frost frá 9. áratugnum blandaði saman þrassi, sinfónísku þungarokki og gotneskum málm sem er einkennandi fyrir hljómsveitir sem skilgreina má sem tilraunakennt framsækið þungarokk. Hljómsveitin The Mars Volta hefur náð miklum vinsældum með því að blanda saman latneskri tónlist, þungarokki og framsæknu rokki ásamt því að vera með fastan slagverksleikara og saxófónleikara.
Listi yfir framsæknar þungarokkshljómsveitir
(Listinn er ekki tæmandi)
Fortaleza
thumb|Í gamla bænum. thumb|Praia do Mucuripe.
Fortaleza er borg í norðaustur-Brasilíu í fylkinu Ceará. Íbúar eru um 2,6 milljónir. Uppruna borgarinnar má rekja til þess að Hollendingar byggðu þar virki um miðja 17. öld. Þeir áttu í átökum við Portúgala og biðu ósigur. Portúgalar nefndu þá virkið Fortaleza da Nossa Senhora de Assunção (virki upprisu Maríu meyjar). Foraleza varð orð árið 1726 og varð höfuðstaður Ceará árið 1799. Borgin stækkaði á 19. öld með bómullarvinnslu í nágrenni hennar. Árið 1922 náði íbúafjöldinn yfir 100.000 manns og fyrsti háskólinn var stofnaður árið 1954. Borgin er nú sú næstfjölmennasta á eftir Salvador í norðausturhlutanum landsins og fimmta stærsta borg landsins. Meðalárshiti er 26.6 °C.
thumb|800px|center|Fortaleza
Leonardo Bruni
thumb|right|Leonardo Bruni Leonardo Bruni (1370-1444) var leiðandi húmanisti, sagnfræðingur og kanslari Flórens. Hann fæddist í Arezzo, í Toskana á Ítalíu. Hann var fremstur nemanda Coluccio Salutatis og varð kanslari 1410.
Leonardo Bruni er þekktastur fyrir verk sitt Historiarium Florentinarum (Saga íbúa Flórens) í tólf bindum. Bruni var fyrstur allra sagnfræðinga til að skrifa um þrjú tímaskeið sögunnar: fornöld, miðaldir og nútímann. Hugtakið miðaldir var fyrst notað af samtímamanni hans Flavio Biondo en hugmyndin kom frá Francesco Petrarca sem hafði ritað um „myrkar aldir“ frá falli Rómaveldis til hans eigin tíma. Tímabilið var allt annað heldur en að nútímasagnfræðingar nota í dag, en hann vann grunnvinnu þessarar þrískiptingar í sögunni. Þess vegna er hann kallaður fyrsti nútímasagnfræðingurinn.
Bruni átti einnig þátt í þýðingu verka eftir Platon og Aristóteles.
Blettakarfi
Blettakarfi einnig nefndur Kyrrahafskarfi (fræðiheiti: Sabastes alutus), er fiskur af karfaætt. Hann lifir á stóru hafsvæði í Norður-Kyrrahafi og finnst frá suðurhluta Kaliforníu upp alla vesturströnd Bandaríkjanna yfir Kyrrahafið og norðan við Honshu, stærstu eyju Japans. Blettakarfinn finnst í Beringshafi á milli Alaska og austurströnd Síberíu en finnst þó ekki Okotskhaf. Mest er af honum finnst þó í Alaskaflóa, við Bresku-Kólumbíu og við Aleuteyjar.
Útlit
Blettakarfinn er með stuttan og samþjappaðan búk sem mjókkar við sporðinn. Hann hefur stóran kjaft og er yfirmynntur. Höfuð er ekki með göddum en líkaminn hefur marga gadda sem notaðir eru til varnar. Blettakarfinn hefur einn bakugga með 13 beinum, raufarugga og paraða kviðugga. Fiskurinn er ljós rauður að ofan og hvítleitur að neðan. Karfinn hefur oft dökka bletti á hryggnum og oft er stór grænleitur blettur fyrir aftan augu hans. Blettakarfinn er fullorðinn frá 25 - 43 cm en sá stærsti sem hefur mælst er 53 cm. Þyngsti mældi karfinn var 2,1 kg og sá elsti var 103 ára.
Lifnaðarhættir
Ekki er vitað mikið um líf blettakarfans en þó er almennt vitað meira um hann en aðrar karfategundir. Blettakarfinn er hægvaxta fiskur sem lifir lengi og getur orðið mjög gamall. Hann verður kynþroska um 20 ára. Karfinn stundar innri frjóvgun sem á sér stað um haust og getur lifandi afkvæmum í apríl og maí. Blettakarfinn gýtur um 300.000 afkvæmum. Talið er að lirfa karfans lifi í uppsjó og fljóti með straumnum og því er búsvæði blettakarfans afar stórt.
Þegar lirfuskeiðinu er lokið færa ungir blettakarfar sig inn að ströndum. Seiði blettakarfans búa líklega innan um stóra steina og gjótur þar sem auðvelt er að fela sig. Þegar seiðin ná þriggja ára aldri byrja seiðin að færa sig dýpra og lengra út á landgrunnið og að lokum færir blettakarfinn sig út landgrunnsbrúnina þegar hann nær fullorðinsárum. Blettakarfinn finnst aðallega á 165 – 293 metra dýpt en á sumrin færir hann sig ofar en á veturna fer hann á meira dýpi. Líklega færir blettakarfinn sig ofar á sumrin til að fá meiri ætu. Blettakarfinn færir sig einnig ofar á næturna til að éta og heldur sig nálægt botninum á daginn.
Hverfaskipting
Hverfaskipting er aðalskipting borgar eða bæjar og inniheldur oft meira en hundrað íbúa. Reykjavík hefur sem dæmi 10 hverfaskiptingar.
Samson
Samson getur verið eftirfarandi:
Nýja-Kaledónía
thumb|right|Kort af Nýju-Kaledóníu. Nýja-Kaledónía (franska: Nouvelle-Calédonie, einnig kallað Kanaky og Le Caillou) er eyjaklasi í Suðvestur-Kyrrahafi, um 1.200 km austan við Ástralíu og 1.500 km norðan við Nýja-Sjáland. Eyjarnar eru undir yfirráðum Frakklands. Stærsta eyjan er Grande Terre, en að auki tilheyra umdæminu margar smærri eyjar og rif. Samtals er stærð þeirra 18.575 km². Íbúar töldust vera 245.580 árið 2009, þar af bjuggu tæplega 100.000 í höfuðborginni Nouméa.
Nýja-Kaledónía var áður svokallað handanhafsumdæmi Frakklands en fékk sérstaka stöðu og meira sjálfræði með svonefndum Nouméa-samningi árið 1998. Ákvæði samningsins gilda til bráðabirgða þar til haldin verður þjóðaratkvæðagreiðsla um hvort landið skuli lýst sjálfstætt eða vera áfram hluti Frakklands. Atkvæðagreiðsla var haldin um sjálfstæði ríkisins þann 3. nóvember árið 2018 en íbúarnir kusu með 56,4 prósentum atkvæða að vera áfram hluti af Frakklandi. Atkvæðagreiðslur voru aftur haldnar árin 2020 og 2021 en í bæði skiptin höfnuðu kjósendur möguleikanum á að lýsa yfir sjálfstæði.
Stjórnsýsluumdæmi
Nýja Kaledónía skiptist enn fremur í 33 sveitarfélög. Eitt sveitarfélag, Poya, skiptist milli tveggja héraða. Nyrðri hluti þess með aðalbyggðinni og flestum íbúum er hluti af Norðurhéraði en syðri hlutinn með aðeins 127 íbúa (2009) er í Suðurhéraði.
Landfræði
Nýja Kaledónía er hluti af Sjálandíu sem áður var hluti af risameginlandinu Gondvana en skildi sig frá Ástralíu fyrir 60-85 milljónum ára. Talið er að skilin hafi átt sér stað fyrir 66 milljón árum og Nýju Kaledóníu hafi síðan rekið til austurs þar til hún náði núverandi stað fyrir um 50 milljón árum.
Nýja Kaledónía nær yfir aðaleyjuna, Grande Terre. Norðan við hana eru Belepeyjar og sunnan við hana er Furueyja. Hundrað kílómetrum austar eru Hollustueyjar, sex byggðar eldfjallaeyjar og nokkrar minni eyjar. 550km í norðvestri liggur fjöldi af kóralrifum og minni skerjum sem nefnast Chesterfield-eyjar og 450km í suðaustur af Grande Terre eru Matthew og Hunter-eyjar sem eru óbyggðar eldfjallaeyjar.
Fjallgarður liggur eftir meginlandinu endilöngu. Hæstu fjöll hans eru Mont Panié (1.629 m.y.s.) í norðri og Mont Humboldt (1.618 m.y.s.) í suðaustri. Austurströndin er gróðursæl og á vesturströndinni eru þurrari sléttur sem henta vel til jarðræktar. Stærstur hluti eyjarinnar er þakinn sígrænum skógi en gresjur er að finna á láglendi. Meðfram vesturströndinni er að finna málma á borð við járn og nikkel.
Diahot-á er lengsta á landsins, um 100km að lengd með 620 ferkílómetra vatnasvið. Hún rennur út í Harcourt-flóa á norðvesturodda eyjarinnar. Í kringum eyjuna er hringrif, Nýju-Kaledóníurif, sem er næststærsta kóralrif heims, á eftir Belísrifi. Rifið afmarkar stór lón við norður- og suðurodda eyjarinnar Grande Terre.
Veðurfar
Ríkjandi loftslag í Nýju Kaledóníu er hitabeltisloftslag með heitri og rakri árstíð (hiti milli 27° og 30°) og þurrari og svalari árstíð (hiti milli 20° og 23°). Úthafsloftslag og staðvindar draga úr raka sem getur náð allt að 80%. Meðalhiti er 23° en kulda- og hitamet eru 2,3° og 39,1°.
Úrkoma er þrisvar sinnum meiri á austurströndinni en vesturströndinni. Vegna El Niño geta komið þurrkatímabil. Hitabeltislægðir og fellibyljir hafa líka áhrif á veðurfar eyjanna. Síðasti fellibylurinn sem gekk yfir Nýju Kaledóníu var Vania í janúar 2011.
Fylgiumbrotsefni
Fylgiumbrotsefni eru lífræn efnasambönd sem eru framleidd í lífverum en hafa ekki bein áhrif á vöxt þeirra og þroskun. Fylgiumbrotsefni geta þó gegnt mikilvægum hlutverkum í lífverum, til dæmis sem varnarefni, eins og morfín og kódein í plöntunni Papaver somniferum eða sýklalyf sem bakteríur nota hver á aðra.
Englaryk
Englaryk (fræðiheiti: phencyclidine), einnig kallað PCP, er eiturlyf sem meðal annars veldur ofskynjunum.
Bjólan
Bjólan er íslenskt karlmannsnafn.
Sauðabréfið
thumb|Færeyskt frímerki, gefið út 19. október 1981, með upphafsstaf úr Sauðabréfinu (úr Lundarbókinni). Sauðabréfið – (færeyska: Seyðabrævið) – er réttarbót, sem Hákon háleggur hertogi, síðar Noregskonungur, gaf út 24. júní 1298. Sauðabréfið er elsta skjal sem varðveitt er frá Færeyjum. Það er sett að ósk Færeyinga sjálfra, og höfðu þeir Erlendur biskup í Kirkjubæ og Sigurður lögmaður á Hjaltlandi milligöngu um það, og hafa trúlega samið textann.
Sauðabréfið er viðauki við Landslög Magnúsar lagabætis frá 1274. Eins og nafnið bendir til, er bréfið viðauki við búnaðarbálkinn í lögbókinni. Nafnið kemur hins vegar fyrst fyrir í handritum frá því um 1600.
Handritin
Sauðabréfið er varðveitt í tveimur skinnbókum: Kóngsbókinni úr Færeyjum og Lundarbókinni. Bréfið, eða hluti þess, er einnig varðveitt í þremur pappírshandritum frá því eftir siðaskipti.
Kóngsbókin úr Færeyjum
Kóngsbókin var áður í Konunglega bókasafninu í Stokkhólmi, auðkennd ''Sth. Perg. 33, 4to.'' Fremst í handritinu eru Landslög Magnúsar lagabætis (uppskrift frá því um eða skömmu eftir 1300), síðan kemur Sauðabréfið á fjórum blöðum, og aftast bréf frá 14. júlí 1491. Á meðan bókin var í Færeyjum hefur ýmislegt verið skrifað í hana þar sem pláss hefur verið, svo sem Hundabréfið sem talið var ólesandi, en Jóni Helgasyni prófessor tókst að lesa að mestu. Bókin var í Færeyjum fram til um 1599, og hefur fylgt lögmannsembættinu. Síðasti Færeyingur sem hafði hana undir höndum var Pétur Jakopsson, bóndi í Kirkjubæ og lögmaður Færeyja 1588–1601. Hann fór með bókina til Björgvinjar árið 1599, og lét binda hana inn. Var nafn hans sett á fremra spjaldið og ártalið á það aftara. Bókin varð eftir í Björgvin og var þar um skeið. Um 1680 er hún komin til Stokkhólms og fór þar í Konunglega bókasafnið. Nafnið Kóngsbókin er í færeyskum sögnum dregið af því að bókin var talin eign konungs, þó að hún væri í vörslu lögmannsembættisins, auk þess sem hún var uppspretta konungsvaldsins í Færeyjum.
Í Kóngsbókinni er Sauðabréfið á fjórum blöðum, og eru fyrsta og aftasta síðan auðar. Það bendir til að þetta hafi verið sérstakt skjal, sem var fest inn í bókina. Ekki verður betur séð en að þetta sé frumrit Sauðabréfsins, því að fremst hefur Hákon háleggur skrifað á latínu (því miður nokkuð skert): Neðan við er búmerki Hákonar. Neðan við bréfið stendur skrifað á latínu, með annarri rithönd:
Hinn 7. desember 1989 ákvað sænska þingið að gefa Færeyingum Kóngsbókina, í ljósi þess hversu mikilvæg hún er í færeyskri sögu. Bókin var afhent við hátíðlega athöfn í færeyska Lögþinginu 28. ágúst 1990 sem gjöf frá sænsku þjóðinni, og er nú í Þjóðskjalasafninu í Þórshöfn, með sama auðkennisnúmeri og áður.
Lundarbókin
thumb|Síða 132 v í Lundarbókinni, með upphafi Sauðabréfsins Lundarbókin er í Háskólabókasafninu í Lundi í Svíþjóð, miðaldahandrit nr. 15. Hún er skrifuð nokkru síðar en texti Sauðabréfsins í Kóngsbókinni, eða um 1320, og er með glæsilegustu og best varðveittu lögbókum frá sinni tíð. Stefán Karlsson handritafræðingur telur að Lundarbókin hafi verið gerð fyrir biskupsstólinn í Kirkjubæ í Færeyjum og líklega verið þar til siðaskipta. Síðar barst bókin til Svíþjóðar og var gefin Háskólabókasafninu í Lundi á 18. öld.
Meginefni Lundarbókar eru aðrir lagatextar, svo sem Hirðskrá, bæjarlög Björgvinjar, Landslög Magnúsar lagabætis o.fl.
Sauðabréfið er á sex síðum í Lundarbókinni. Textinn er þar nokkru fyllri en í Kóngsbókinni (16 greinar í stað 12), og fyrirsögnum bætt við. Sum efnisatriði eru færð til. Málið er talið „færeyskara“ en í Kóngsbókinni, og er hugsanlegt að Færeyingur hafi haldið á penna. Færeyski fræðimaðurinn Jakob Jakobsen setti fram þá tilgátu 1907, að Erlendur Færeyjabiskup hafi ekki aðeins átt hlut að upphaflegri gerð Sauðabréfsins, heldur einnig þeirri endurskoðuðu gerð sem birtist í Lundarbók.
Efnisgreinar Sauðabréfsins
Sauðabréfið hefst á ávarpi Hákonar háleggs, og á eftir því koma 16 lagagreinar skv. Lundarbókinni:
Sauðabréfið sem heimild
Sauðabréfið gefur mikilvæga innsýn í færeyskt samfélag um 1300. Ýmis ákvæði þess hafa haft lagagildi fram á okkar tíma. Af Sauðabréfinu má sjá að um 1300 var norrænan sem töluð var í Færeyjum, farin að fá sérstök einkenni. Einnig eru í Sauðabréfinu mörg orð, sem ekki koma annars staðar fyrir í fornum handritum, svo sem hagfastur, haglendi, að kyrra (sauð), sauðbítur, vagnhögg o.fl. Vagnhögg merkir stykki úr hval, eða leifar af hval, sem vagnhvalir, þ.e. háhyrningar, hafa rifið í sig.
Örlaugur
Örlaugur er íslenskt karlmannsnafn.
962
962 (CMLXII í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
Cerastium persicum
Cerastium persicum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Íran.
Nadja
Nadja er íslenskt kvenmannsnafn.
Bjólfur (mannsnafn)
Bjólfur er íslenskt karlmannsnafn.
10. október
10. október er 283. dagur ársins (284. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 82 dagar eru eftir af árinu.
Onegavatn
thumb|right|Strönd við Onegavatn. Onegavatn (rússneska: Онежское озеро; finnska: Ääninen eða Äänisjärvi) er 9.894 km² stórt stöðuvatn í vesturhluta Rússlands í Karelíu. Í vatninu eru 1.369 eyjar. Petrosavodsk, höfuðstaður Karelíu, stendur við vesturbakka vatnsins. Onegavatn er næst stærsta stöðuvatn í Evrópu, á eftir Ladogavatni.
Tónlistarmyndband ársins
Edduverðlaun fyrir tónlistamyndband ársins hefur verið gefið árlega frá árinu 2002.
Brixham
thumb|right|Brixham Brixham er lítill hafnarbær í Devon í suðvesturhluta Englands. Bærinn lifir aðallega á fiskveiðum og ferðaþjónustu.
Meðalland
Meðalland er landsvæði á Suðurlandi. Það er staðsett í Skaftárhreppi, vestan við Eldvatn, austan við Skaftá, og norðan við Skaftárdjúp.
Ferðamannapálmi
Ferðamannapálmi (fræðiheiti: Ravenala madagascariensis) er jurt af trönublómaætt. Ferðamannapálminn vex aðallega á Madagaskar og er ekki skyldur pálmatrjám þó hann líti út eins og pálmatré og nefnist pálmi. Hér áður fyrr var ferðamannapálminn talinn af sömu ætt og bananaplantan, en er í raun aðeins fjarskyldur henni.
1716
thumb|right|[[James Edward Stuart.]] Árið 1716 (MDCCXVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs
Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs eru ein fimm verðlauna sem veitt eru árlega af Norðurlandaráði. Annað hvort ár eru verðlaunin veitt fyrir tónverk eftir núlifandi tónskáld og hitt árið hópum tónlistarmanna sem sýna mikla listræna og faglega færni.
Sofía Spánarprinsessa
Sofía Spánarprinsessa (fædd Sofía de Todos los Santos de Borbón y Ortiz, 29. apríl 2007), er yngri dóttir Felipe Spánarkrónprins og Letiziu krónprinsessu. Elsta barn þeirra hjóna er Leonor Spánarprinsessa.
Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs
Verðlaunin voru fyrst veitt 1965 og átti veita þau þriðja hvert ár. Því var hins vegar breytt 1968 í annað hvert ár frá og frá 1991 hafa verðlaunin verið veitt árlega.
Sofía Spánarprinsessa
Sofía var skírð 15. júlí 2007 og voru guðforeldrar hennar Paloma Rocasolano móðuramma hennar, og Konstantin-Assen Búlgaríuprins.
Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs
Norræna ráðherranefndin skipar norræna dómnefnd sem tekur ákvörðun um verðlaunin. Dómnefndin er skipuð einum fulltrúa frá hverju landi Norðurlanda. Ef tilnefning kemur frá einhverju sjálfstjórnarsvæðanna skal fulltrúi þess taka þátt í starfi dómnefndarinnar.
Íslenskir tónlistarmenn/tónskáld hafa sex sinnum hlotið Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs: Atli Heimir Sveinsson (1976), Hafliði Hallgrímsson (1986), Björk Guðmundsdóttir (1997), Haukur Tómasson (2004), Anna S. Þorvaldsdóttir (2012) og Gyða Valtýsdóttir (2019).
Verðlaunahafar
thumb|250px|right|Björk Guðmundsdóttir hlaut Tónlistarverðlaun Norðurlandaráðs 1997
Faldmengi
Í stærðfræði er faldmengi tveggja mengja, A og B, skrifað A×B, mengi allra hugsanlegra raðaðra tvennda úr mengjunum, þar sem að fyrra stakið er úr A og seinna stakið úr B:
Faldmengið er gjarnan kallað Cartesískt margfeldi, nefnt eftir franska stærðfræðingnum René Descartes, sem bjó til analytíska rúmfræði.
Dæmi væri að ef X er 13 staka mengið { A, K, Q, J, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 }, og mengið Y er 4 staka mengið {♠, ♥, ♦, ♣}, þá er faldmengi þeirra 52 staka mengi venjulegra spila: { (A, ♠), (K, ♠), ..., (2, ♠), (A, ♥), ..., (3, ♣), (2, ♣) }.
Iðrun
Iðrun (danska: Undskyldningen) er skáldsaga eftir danska rithöfundinn Hanne-Vibeke Holst. Hún var gefin út árið 2011 í Danmörku af norska forlaginu Gyldendal. Bókin var gefin út árið 2012 á Íslandi af Vaka-Helgafell. Hún var þýdd af Halldóru Jónsdóttur.
Prem Tinsulanonda
Prem Tinsulanonda (26. ágúst 1920 – 26. maí 2019 ) var taílenskur herforingi, stjórnmálamaður og stjórnmálamaður sem gegndi starfi forsætisráðherra Taílands frá 3. mars 1980 til 4. ágúst 1988. Hann var jafnframt ríkisstjóri Taílands frá 13. október til 1. desember árið 2016, frá dauða Bhumibol Adulyadej konungs þar til Maha Vajiralongkorn tók formlega við krúnunni.
Nana
Nana er íslenskt kvenmannsnafn.
Flokkur (flokkunarfræði)
thumb|150 px Flokkur innan flokkunarfræði líffræðinnar er hugtak sem notað er til að lýsa hóp dýra sem öll tilheyra sömu fylkingu. Innan hvers flokks geta síðan verið mismunandi ættbálkar. Þannig er öll spendýr einn flokkur, og sömuleiðis allir fuglar einn flokkur og öll skriðdýr.
Ásgeir Sigurðsson (kvikmyndagerðarmaður)
Ásgeir Sigurðsson (f. 9. maí 2000) er íslenskur leikari, leikstjóri og handritshöfundur. Fyrsta kvikmynd eftir Ásgeir í fullri lengd er Harmur (2021) þ.s. hann er leikstjóri ásamt Antoni Karli Kristensen, handritshöfundur, framleiðandi og fer með aðalhlutverk. Ásgeir gerði þættina Bömmer fyrir RÚV núll.
Wilhelm Keitel
thumbnail|hægri|250px|Wilhelm Keitel árið 1942. Wilhelm Bodewin Gustav Keitel (22. september 1882 – 16. október 1946) var þýskur hershöfðingi (þ. Generalfeldmarschall) í Þriðja ríkinu. Hann var æðsti yfirmaður þýska heraflans (þ. Oberkommando der Wehrmacht) í síðari heimsstyrjöld. Keitel var sóttur til saka fyrir stríðsglæpi og glæpi gegn mannkyninu í Nürnberg réttarhöldunum, fundinn sekur og dæmdur til dauða. Hann var hengdur sem stríðsglæpamaður þann 16. október árið 1946.
79 af stöðinni
79 af stöðinni er kvikmynd frá 1962 og er byggð á sögu Indriða G. Þorsteinssonar. Í myndinni er flutt lag Sigfúsar Halldórssonar, Vegir liggja til allra átta, sungið af Ellý Vilhjálms. Lagið hefur notið vinsælda alla tíð síðan myndin kom út.
Myndin fjallar meðal annars um Keflavíkurflugvöllinn, og vegna þess hvernig bandaríski herinn er sýndur í myndinni voru tveir bandarískir hermenn, sem léku í myndinni, yfirheyrðir. Frank J. Becker, þingmaður í New York sendi formlega kvörtun til varnamálaráðherra Bandaríkjana vegna þáttöku hermannanna í kvikmyndinni.
Efnishyggja
Efnishyggja er hver sú heimspekikenning sem kveður á um að hvaðeina sem er til sé efnislegt eða eigi sér efnislegar orsakir. Efnishyggja er einhyggja um tegundir verunda því samkvæmt kenningunni er einungis ein gerð hluta til, það er að segja efnislegir hlutir. Efnishyggja er því andstæð tvíhyggju og hughyggju.
Á ensku er stundum gerður greinarmunur á þeirri efnishyggju sem nefnd er „materialism“ annars vegar og hins vegar „physicalism“ en hvort tveggja kallast á íslensku efnishyggja. Þýski heimspekingurinn Otto Neurath smíðaði orðið „physicalism“ á fyrri hluta 20. aldar. Efnishyggju af því tagi fylgja verufræðilegar skuldbindingar nútíma eðlisfræði. Með öðrum orðum kveður slík efnishyggja á um að einungis það sé til sem nútíma eðlisfræði lýsir, en það er ekki einungis efni heldur einnig orka og tímarúm, ýmsir kraftar og svo framvegis. Í daglegu tali er efnishyggja einnig notað til að gefa til kynna að einhverjum sé of annt um veraldlegar eigur sínar.
Abanjommál
Abanjom er tungumál talað í fylkinu Cross-River í Nígeríu. Abanjom er tónað tungumál, sem þýðir að þegar maður segir orð á að nota raddblæ, eins og í kínversku og tælensku. Það er líka bantú-mál, svo maður getur séð líkindi milli þess og annarra tungumála þar um kring í Suður-Nígeríu.
Abanjom er nú aðeins talað af 12.000 manns. Það er ekki opinbert tungumál í fylkinu heldur aðeins notað af ættbálkasamfélagi.
Samkeppniseftirlitið
Samkeppniseftirlitið (áður Samkeppnisstofnun) er íslensk ríkisstofnun sem starfar sem eftirlitsstofnun eftir lögum um samkeppni og heyrir undir viðskipta- og efnahagsráðuneyti Íslands. Nánar tiltekið er tilgangur þess „að vinna gegn óhæfilegum hindrunum og takmörkunum á frelsi í atvinnurekstri, vinna gegn skaðlegri fákeppni og samkeppnishömlum og auðvelda aðgang nýrra keppinauta að markaðnum.“ Samkeppniseftirlitið sér sérstaklega um að framfylgja greinar 53 og 54 í samningnum um Evrópska efnahagssvæðið sem Ísland er aðili að. Samkeppniseftirlitið fylgist með opinberum aðilum sem einkafyrirtækjum og félagasamtökum.
Saga
Samkeppnislög voru upprunalega sett árið 1993 og þá var Samkeppnisstofnun stofnuð. Þessu fyrirkomulagi var breytt með setningu nýrra samkeppnislaga árið 2005 þar sem hluta af verkefnum Samkeppnisstofnunar voru færð yfir til Neytendastofu. Samkeppniseftirlitið tók til starfa 1. júlí 2005 og var Samkeppnisstofnun þá lögð niður.
Líma
Líma er höfuðborg Perú og jafnframt stærsta borgin með um 9,8 milljónir íbúa (2017). Borgin var stofnsett af Francisco Pizarro 18. janúar 1535 og varð fljótt miðpunktur spænska heimsveldisins. Árið 1746 var mikill jarðskjálfti í borginni.
Máxima Hollandsdrottning
Máxima Hollandsdrottning (Máxima Zorreguieta Cerruti) (f.17. maí 1971) er eiginkona Vilhjálms Alexanders Hollandskonungs. Hún varð drottning Hollands 30. apríl 2013, þegar Beatrix drottning, móðir Vilhjálms, sagði af sér og Vilhjálmur tók við. thumb|right|220px|Máxima Hollandsprinsessa
Fjölskylda
Máxima er frá Argentínu. Hún er hagfræðingur að mennt og hafði starfað um árabil hjá alþjóðlegum fjárfestingafyrirtækjum. Þann 2. febrúar 2002 giftist hún Vilhjálmi og varð fyrir vikið krónprinsessa Hollands. Val Vilhjálms á eiginkonu var umdeilt þar sem upp komst að faðir Maximu hafði verið ráðherra í stjórnartíð forsetans Jorge Rafael Videla, einræðisherra. Seinna kom svo í ljós að faðir Maximu hefði engan þátt átt í hroðaverkunum sem fram fóru í tíð stjórnar Videla. Hún nýtur nú vinsælda í Hollandi.
Maxima og Vilhjálmur Alexander eiga þrjár dætur:
Adrianne Palicki
Adrianne Palicki (fædd 6. maí 1983) er bandarísk leikkkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í Friday Night Lights og Supernatural.
Brooklynbrúin
thumb|Brooklynbrúin. thumb|Séð frá Brooklyn. thumb|Bygging brúarinnar seint á 19. öld. thumb|Málarar árið 1914. Brooklynbrúin er brúarmannvirki í New York sem tengir hverfin Brooklyn og Manhattan og þverar Austurá (East River). Brúin er ein elsta vegabrú í Bandaríkjunum en smíði hófst árið 1869 og lauk árið 1883. Brúin spannar 486 metra og var fyrsta hengibrú Bandaríkjanna sem hengd var upp með stálvírum. John A. Roebling, þýskur innflytjandi, hannaði brúnna. Hann lést af völdum ferjuslyss árið 1869 þegar hann var með umsjón yfir brúarsmíðinni. Washington Roebling, sonur hans tók því við verkefninu.
Adrianne Palicki
Einkalíf
Palicki er fædd og uppalin í Toledo í Ohio. Útskrifaðist frá Whitmer High-menntaskólanum í Toledo árið 2001.
Sjónvarp
Fyrsta gestahlutverk hennar í sjónvarpi var árið 2004 í The Robinsons: Lost in Space og hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: Smallville, CSI: Crime Scene Investigation, North Shore, CSI: Miami, Criminal Minds og Robot Chicken. Palicki var ráðin til þess að leika Jessica Moore, kærustu Sam Winchester í Supernatural árið 2005 og síðan þá endurtekið hlutverkið nokkrum sinnum.
Brooklynbrúin
Brooklynbrúin er þekkt kennileiti borgarinnar og er viðurkennd sögulega og verkfræðilega: National Historic Landmark (1964) og National Historic Civil Engineering Landmark (1972)
Adrianne Palicki
Sjónvarp
Stærsta hlutverk hennar í sjónvarpi hefur verið sem Tyra Collette í Friday Night Lights sem hún var hluti af frá 2006-2011.
Brooklynbrúin
Tveir turnar í nýgotneskum stíl halda brúnni uppi og eru þeir úr kalksteini, graníti og sementi. Brúin hefur haft á mismunandi tímum brautir fyrir hestvagna, gangandi vegfarendur, lest og sporvagna. Í dag eru hins vegar 6 akbrautir á brúnni og göngustígar.
thumb|800px|center|Víðmynd.
Erwin Schrödinger
Erwin Rudolf Josef Alexander Schrödinger (12. ágúst 1887 – 4. janúar 1961) var austurrísk–írskur eðlisfræðingur auk þess sem hann var „stærðfræðilegur“ líffræðingur. Hann er þekktur fyrir framlag sitt til skammtaeðlisfræðinnar og oft er hann talinn með í hópi þeirra hugsuða á bak við skammtafræði, auk Einstein og Heisenberg. Einkum er hann þekktur fyrir Schrödinger-jöfnuna en fyrir hana hlaut hann Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði árið 1933. Hann er einnig þekktur fyrir kött Schrödingers, fræga hugsunartilraun sem hann lagði til eftir bréfaskipti við vin sinn, Albert Einstein.
Adrianne Palicki
Sjónvarp
Þann 16. Febrúar, 2011, var tilkynnt að Palicki hafði verið valin til þess að leika Wonder Woman í endurgerð af gömlu þáttunum og myndi vera framleiddur af David E. Kelley fyrir NBC sjónvarpsstöðina. Síðan í maí 2011 þá tilkynnti NBC sjónvarpsstöðin að hún myndi ekki taka Wonder Woman til sýninga tímabilið 2011-2012.
Stuttmynd ársins
Besta stuttmynd sem hefur verið gerð er eftir snúlla snúllason Edduverðlaunin fyrir stuttmynd ársins var fyrst gefin árið 2001 með leikið sjónvarpsefni ársins í sama flokki kallaður "Sjónvarpsverkur/stuttmynd ársins". En það ár vann sjónvarpsþátturinn Fóstbræðrum verðlaunin. Næsta ár fékk stuttmynd ársins hins vegar eigin flokk og hefur verið gefin árlega síðan. Svo það var ekki fyrr en árið 2002 sem fyrsta stuttmyndin hlaut edduverðlaun, en það var stuttmynd Gunnars Karlssonar; Litla lirfan ljóta.
Kristín Lillendahl og Árni Blandon - Söngfuglarnir
Kristín Lilliendahl og Árni Blandon - Söngfuglarnir er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1975. Á henni syngja Kristín Lilliendahl og Árni Blandon sem voru Söngfuglarnir, 20 barnalög. Útsetningar og hljómsveitarstjórn Reynir Sigurðsson. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni hf. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Teikning á framhlið: Sigrún Halla Haraldsdóttir 10 ára.
Jafnstæð og oddstæð föll
Fall kallast jafnstætt ef það er samhverft um y-ás, þ.e. f(-x) = f(x). Fall, sem spegla má um línuna y = x eða y = -x kallast oddstætt, þ.e. f(-x) = -f(x). Oddstætt fall heildað yfir bil, samhverft um núllpunkt hnitakerfis, gefur núll.
1715
Árið 1715 (MDCCXV í rómverskum tölum)
Örlygur
Örlygur er íslenskt karlmannsnafn. Nafnið er hér alls óskylt „örlögum“ heldur leitt af „örlygi“ (orusta/ófriður). Orloog mun vera tíðasta orð í Hollensku fyrir ófrið.
Ashraf Marwan
Ashraf Marwan (أشرف مروان‎‎, 2. febrúar 1944 - 27. júní 2007) var egypskur kaupsýslumaður sem njósnaði fyrir ísraelsku leyniþjónustuna, Mossad, í og fyrir Jom kippúr-stríðið árið 1973 með því að gefa henni upplýsingar um herstarfsemi Egypta.
Marwan var tengdasonur fyrrverandi forseta Egyptalands, Gamal Abdel Nasser, og var náinn aðstoðarmaður Anwar Sadat, sem tók við forsetaembættinu eftir andlát Nasser.
Ferill
Marwan starfaði við forsetaembættið á árunum 1968 til 1976. Undir Nasser sá Marwan oftast um frekar lítilvæg verkefni, en þegar Nasser lést í september 1970 réði Anwar Sadat Marwan sem náinn aðstoðarmann sinn, til að sýna fram á að hann hefði stuðning frá fjölskyldu Nassers. Marwan var útsendari Sadats og sá um samband Egypta við Sádi-Arabíu og Líbíu.
Fyrir Jom kippúr-stríðið
Marwan hafði aðgang að nánast öllum hernaðarleyndarmálum Egyptalands vegna stöðu sinnar og deildi þessum leyndarmálum með ísraelsku leyniþjónustunni gegn greiðslum. Upplýsingarnar sem Marwan deildi með Ísrael voru meðal annars hernaðaráætlun Egypta í heild sinni, heræfingar egypska hersins, skjöl frá fundum efstu manna innan hersins og frásagnir af fundum Egyptalandsforseta við aðra háttsetta höfðingja Arabaríkja. Háttsettur maður innan ísraelsku leyniþjónustunnar sagði eitt sinn að með því að deila þessum upplýsingum með Ísraelum hafi Marwan gert heimaland sitt, sem Ísrael taldi sinn helsta óvin á þessum tíma, að opinni bók.
Eftirmálar
Marwan hélt áfram að vinna fyrir Mossad til ársins 1988. Anwar Sadat Egyptalandsforseti var ráðinn af dögum árið 1981 og eftir það flutti Marwan aftur til London og hóf þar feril í viðskiptum. Árið 2002 var leyndarmáli Marwans ljóstrað upp af sagnfræðingnum Ahron Bregman.
Einhverjir hafa haldið því fram að Marwan hafi verið gagnnjósnari, og hafi í raun verið að gefa Ísraelum rangar upplýsingar um hernaðaráætlanir Egypta. Engar sannanir hafa þó fengist fyrir því.
Ebrahim Hemmatnia
Ebrahim Hemmatnia (fæddur 25. júní 1976) er persneskur og hollenskur ævintýra maður og sá fyrsti í heiminum sem hjólaði yfir haf. Hann hjólaði á atlantshafinu í 68 daga með ökutæki sem er bæði bátur og hjól. Hann fór um nokkrar stórborgir, eins og Dakar, Natal, Joo Pessoa, Recife, Aracaju, Salvador, Vitória, Rio de Janeiro og Sao Paulo.
Ashraf Marwan
Andlát
Marwan féll til dauða síns af svölum sínum á 5. hæð þann 27. júní árið 2007. Ekkja hans, Mona Nasser, heldur því staðfastlega fram að hann hafi verið myrtur af útsendurum ísraelsku leyniþjónustunnar. Hún segir Marwan hafa sagt sér stuttu fyrir dauða sinn að einhverjir væru á eftir honum og ætluðu sér að drepa hann. Mona Nasser segir að árið 2003 hafi hún spurt eiginmann sinn um hlutverk hans í Jom kippúr-stríðinu og að hann hafi neitað öllum ásökunum um samstarf sitt við ísraelsku leyniþjónustuna.
Nova TV
NovaTV er streymisveita í eigu Nova sem sýnir allar helstu sjónvarpsstöðvar á Íslandi. Notendur geta horft á allar opnu sjónvarpsstöðvarnar á Íslandi ásamt öðru efni í opinni dagskrá. Hægt er að spóla til baka í línulegri dagskrá og á Safninu er hægt að horfa eldra uppsafnað efni. Einnig geta notendur keypt aðgang að fleiri áskriftarstöðvum inn á NovaTV.
Sjónvarpsveitan er í boði fyrir alla sem staðsettir eru á Íslandi og hægt er að horfa á NovaTV í vafra og í NovaTV appinu í snjallsímum, spjaldtölvum, Apple TV og Android TV.
Skúli Óskarsson
Skúli Óskarsson (fæddur 3. september 1948 á Fáskrúðsfirði) er fyrrum kraftlyftingarmaður.
Skúli setti heimsmet í kraftlyftingum árið 1980 þegar hann lyfti 315,5 kg í réttstöðulyftu. Skúli var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2018. Tvívegis var hann valin íþróttamaður ársins.
Þorsteinn Jónsson (leikstjóri)
Þorsteinn Jónsson (6. desember 1946) er íslenskur kvikmyndagerðarmaður sem hefur gert nokkurn fjölda heimildarmynda og leiknu kvikmyndirnar Punktur punktur komma strik (1980), Atómstöðin (1984) og Skýjahöllin (1994). Hann lærði í hinum þekkta kvikmyndaskóla FAMU í Prag og lauk þaðan námi 1971.
Mótmæli 2009-2010
Yfirlit yfir skipulögð mótmæli á Íslandi frá ríkisstjórnarskiptum 31. janúar 2009 og út árið 2010.
31. janúar 2009
Um 2000 manns komu saman á Austurvelli þar sem að í raun mætti segja að ekki hafi verið um eiginleg mótmæli líkt og verið hafði undanfarið á laugardögum heldur væri þetta í raun svo kölluð sigurhátíð þar sem að ríkisstjórnin hefði sagt af sér í kjölfar síðustu mótmæla. Þó sögðu þeir að það væri enn verkefni fyrir höndum að koma stjórn Seðlabankans frá. Viðar Hreinsson bókmenntafræðingur, Katrín Snæhólm Baldursdóttir listakona og Viðar Þorsteinsson heimsspekingur héldu erindi á fundinum. Seinna um kvöldið voru svo einnig haldnir sigurtónleikar Radda fólksins sem bar heitið Búsáhaldaboogie. Aðgangseyririnn rann óskiptur til Radda fólksins.