cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Máritíus
Heiti
Árið 1598 tók hollenskur floti, undir stjórn Wybrand van Warwyck, land við Grand Port og nefndi eyjuna Máritíus, til heiðurs Mórits af Nassá, sem þá var landstjóri Hollands. Síðar var frönsk nýlenda stofnuð á eyjunni sem þá var nefnd Idle de France. Þann 3. desember 1810 gáfu Frakkar Bretum eyjuna eftir í Napóleonsstyrjöldunum. Bretar nefndu eyjuna aftur Máritíus. Eyjan er líka þekkt sem Maurice og Île Maurice á frönsku, og Moris á máritísku.
Stjórnsýslueiningar
Stjórnsýslueiningin Úteyjar Máritíus nær yfir eyjuna Máritíus og nokkrar eyjar og rif í Indlandshafi. Máritíus nær yfir sjálfstjórnarhéraðið Rodrigues og umdæmin Agaléga og Saint Brandon. Máritíus gerir auk þess tilkall til Chagos-eyja (undir yfirráðum Breta) og Tromelin (undir yfirráðum Frakka).
thumb|right|Umdæmi á Máritíus. Eyjan Máritíus skiptist í níu umdæmi:
Efnahagslíf
Frá því landið fékk sjálfstæði frá Bretlandi 1968 hefur Máritíus þróast frá því að vera lágtekjuland sem byggði efnahag sinn aðallega á landbúnaði, í að vera hátekjuland með fjölbreytt efnahagslíf sem byggist á ferðaþjónustu, textílframleiðslu, sykurframleiðslu og fjármálaþjónustu. Þessar breytingar hafa verið kallaðar „máritíska kraftaverkið“.
Á síðari árum hafa nýir geirar farið vaxandi og laðað að fjárfestingu innanlands og erlendis frá, eins og upplýsingatækni, sjávarfang, þróun gistingar, heilsugeirinn, endurnýjanleg orka og menntun og starfsþjálfun.
Máritíus býr ekki yfir nýtilegum birgðum jarðefnaeldsneytis og reiðir sig á innflutning eldsneytis. Innlendar orkulindir eru lífmassi, vatnsorka, sólarorka og vindorka. Landið er í 8. sæti á GeGaLo-vísitölunni yfir lönd eftir mögulegum gróða/tapi við orkuskipti og gæti því grætt einna mest á orkuskiptum (Ísland er þar í 1. sæti).
Landhelgi Máritíus er hlutfallslega með þeim stærstu í heimi og árið 2012 tilkynnti ríkisstjórnin fyrirætlanir sínar um þróun sjávarútvegs.
Máritíus er hátekjuland samkvæmt Heimsbankanum árið 2019. Landið er í 13. sæti á Ease of Doing Business-vísitölunni. Samkvæmt utanríkisráðuneyti Máritíus eru helstu áskoranir landsins mikið vægi fárra iðngreina, mikill atgervisflótti, skortur á sérhæfðu vinnuafli, hækkandi meðalaldur og skortur á skilvirkni opinberra stofnana.
Menntun
Menntakerfi Máritíus skiptist í forskólastig, grunnskólastig, framhaldsskólastig og háskólastig. Forskóli er þrjú ár, grunnskólinn í sex ár og framhaldsskóli í fimm og tvö ár. Menntun er ókeypis fyrir ríkisborgara Máritíus frá forskólastigi og að háskólastigi. Árið 2013 voru útgjöld hins opinbera til menntamála áætluð 13% af heildarútgjöldum. Frá janúar 2017 hefur ríkisstjórnin innleitt breytingar á menntakerfinu með níu ára samfelldu grunnnámi.
Læsi meðal fullorðinna íbúa Máritíus var áætlað 92.7% árið 2015.
Galgantrót
hægri|thumb|321x321dp|Kaempferia galanga hægri|thumb|268x268dp|Minni galgantrót (Alpinia officinarum) hægri|thumb|300x300dp|Galganrót búin undir matreiðslu Galgantrót eða galanga er jarðstöngull af plöntum af engiferætt upprunninn í Indónesíu. Ræturnar eru notaðar í matargerð í mörgum Asíulöndum en galgantrót var þekkt krydd í Evrópu frá því á miðöldum. Nafnið er dregið af arabískri útgáfu kínversks heitis á engiferi.
Armeria brutia
Armeria brutia er jurt af gullintoppuætt.
Kristall Máni Ingason
Kristall Máni Ingason (f. 18. janúar 2002) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar með danska félaginu Sönderjyske. Áður var hann hjá Víkingi. Hann gerði samning við norska félagið Rosenborg sumarið 2022.
920
920 (CMXX í rómverskum tölum)
Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2000
Evrópumeistaramót karla í handknattleik 2000 var haldið í Króatíu. Svíþjóð fór með sigur af hólmi á meðan Rússland lenti í öðru sæti og Spánn hafnaði í því þriðja.
Sniglabandið
Sniglabandið er íslensk hljómsveit, sem var stofnuð árið 1985 og hefur starfað nær óslitið síðan.
Sniglabandið var upphaflega nátengt Bifhjólasamtökum lýðveldisins, Sniglum. Eftir því sem árin liðu fór hljómsveitin að feta sína eigin slóð og lúta sínum eigin lögmálum.
Sniglabandið hefur í gegnum tíðina leikið á ótal dansleikjum og tónleikum, giftingum, jarðarförum, söngkeppnum, sjónvarpsþáttum og flestum þeim stöðum sem tónlist er leikin.
Guttormur Sigbjarnarson
Guttormur Sigbjarnarson, jarðfræðingur, var fæddur í Rauðholti í Hjaltastaðaþinghá 23.6. 1928. Hann lést í Reykjavík 10.01 2017. Foreldrar hans voru Sigbjörn Sigurðsson og Jórunn Anna Guttormsdóttir bændur í Rauðholti.
Sniglabandið
Upphafleg liðskipan
Skúli Gautason, söngur og gítar, Sigurður Kristinsson, trommur, Bjarni Bragi Kjartansson, bassi og Ólafur Unnar Jóhannson, söngur
Fljótlega urðu mannaskipti; Ólafur hætti en Stefán Hilmarsson gerðist söngvari bandsins, Björgvin Ploder settist við trommusettið en Sigurður tók sér rafgítar í hönd. Einar Rúnarsson orgelleikari bættist við. Þannig skipað lék Sniglabandið á áramótadansleik á Þórshöfn á Langanesi á gamlárskvöld 1985. 1987 hættu þeir Stefán og Sigurður, en Baldvin Ringsted tók við rafgítarleik. Sigurður kom þó inn aftur árið 1989 þegar hljómsveitin fór í fræga för til Sovétríkjanna sálugu. Eftir heimkomuna hætti Bjarni Bragi, en Friðþjófur Sigurðsson tók við bassanum. Baldvin hætti 1990 og var Þorgils Björgvinsson ráðinn rafgítarleikari hljómsveitarinnar og hefur verið það æ síðan. Pálmi Sigurhjartarson settist við píanóið 1992.
Guttormur Sigbjarnarson
Nám og störf
Eftir barna- og gagnfræðaskólagöngu að Eiðum settist hann í MA og lauk þaðan stúdentsprófi 1952. Eftir það innritaðist hann í Hí og lauk þaðan BA-prófi 1961 samhliða kennslu í Gagnfræðaskóla Austurbæjar. Nokkrum árum síðar innritaðist hann í Óslóarháskóla og lauk þaðan cand. real-prófi í jarðfræði 1967 en hafði þá dvalið eitt ár við vatnafræðinám í Bandaríkjunum. Eftir heimkomuna réðst hann til Orkustofnunar sem sérfræðingur í vatnafarsrannsóknum. Síðar varð hann deildarstjóri við Jarðkönnunardeild Orkustofnunar. Samhliða rannsóknum sínum starfaði Guttormur sem stundakennari við MH og síðar jarðfræðiskor HÍ. Starfsferlinum lauk hann sem framkvæmdastjóri Hins íslenska náttúrufræðifélags 1991-1999.
Sniglabandið
Upphafleg liðskipan
Um miðjan tíunda áratug 20. aldar tóku þeir Friðþjófur og Skúli sér hlé frá störfum til að fara á drykkjumannahæli. Í hléinu reyndu flestir af fremstu bassaleikurum þjóðarinnar fyrir sér í bassaleikarastöðunni, en entust illa. Þar má nefna Tómas M. Tómasson, Jakob Smára Magnússon, Þórð Högnason, Harald Þorsteinsson og Eið Arnarson. Hljómsveitin var komin í sitt fyrra horf uppúr aldamótum og þannig hefur hljómsveitin starfað þannig síðan.
Útvarpsþættir
Sniglabandið er ekki síst þekkt fyrir útvarpsþætti sína. Meginefni þáttanna er að hljómsveitin leikur óskalög fyrir hlustendur sem hringja inn í þáttinn. Hljómsveitin hefur haft fyrir reglu að neita ekki að spila lög þó hún þekki viðkomandi lag ef til vill ekki til hlítar. Þættirnir voru fyrst reglulega á dagskrá á Aðalstöðinni frá 1992, en síðan á Rás 2, þar sem þeir hafa verið öðru hvoru síðan. Á seinni árum hafa þættirnir verið sendir út með áhorfendum í sal, enda þykja þættirnir ekki síður hafa sjónrænt skemmtigildi en hljóðrænt. Sniglabandið tók upp á því að bjóða síðasta hlustandanum sem hringdi inn í hverjum þætti að velja sér uppskrift að lagi sem hljómsveitin samdi síðan fyrir næsta þátt. Hlustandinn átti þannig að segja um hvað lagið átti að vera og fyrstu orðin í viðlaginu. Sumir báðu um sérstakan tónlistarstíl. Nokkur þessara laga hafa náð miklum vinsældum, s.s. Britney og Selfoss er. Brot úr útvarpsþáttunum og frumsömdu óskalögin hafa komið út á plötum, m.a. Rúvtops og Vestur.
Guttormur Sigbjarnarson
Nám og störf
Guttormur var virkur í kjarabaráttu náttúrufræðinga og var formaður Félags íslenskra náttúrufræðinga á fyrstu árum þess.
Rannsóknir
Jarðfræðirannsóknir Guttorms Sigbjarnarsonar voru einkum á sviði vatnafars, neysluvatns, grunnvatnsfræða og kortlagningar. Hann gerði grundvallarrannsóknar á vatnafari Veiðivatna og Tungnáröræfa og gaf út vatnafarskort af svæðinu en þetta var fyrsta íslenska vatnafarskortið. Einnig liggja eftir han skrif um vatnafar Þingvallavatns, samstarfsmaður hans þar var Freysteinn Sigurðsson, jarðfræðingur. Á árunum í upp úr 1970 stýrði hann jarðfræðirannsóknum í Krepputungu og á Brúaröræfum og gaf út fyrsta nákvæma jarðfræðikortið af þeim slóðum ásamt með ítarlegri skýrslu sem jók mjög á þekkingu manna á þessum hluta öræfanna. Síðar skrifaði hann greinaflokk í Náttúrufræðinginn um aðdraganda og niðurstöður rannsóknanna og yfirlit um fyrri athuganir náttúrufræðinga á þessu svæði. Guttormur ritaði einnig um landmótun, ísaldarjarðfræði, hafís og uppblástur. Hann var ritstjóri bókarinnar Vatnið og landið, greinasafn um vatnafar og jarðfræði, sem út kom 1990.
Margt má lesa um Guttorm, ættir hans og æskuheimili í Rauðhyltingabók sem út kom 2005 í ritstjórn Sævars Sigbjarnarsonar frá Rauðholti.
Kolding
thumb|Kort sem sýnir staðsetning Kolding í Danmörku
Orðsifjafræði / Merking
Nafnið kemur fyrst fyrir í Jarðabók Kóngs Valdemars frá 1231 og skrifast þa Kaldyng. Í upphafi 14. aldar fer að bera á rithættinum Kolding/Colding sem að lokum verður sá algengari.
Ólíkar ágiskanir hafa verið settar fram um merkinguna, en líklegast er talið að -kold merki einfaldlega -kald en -ing vísi til árinniar eða fjarðarins enda bærinn við fjörð.
Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006
Árið 2006 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn.
Staðan í deildinni
''Staðan fyrir 14. umferð, 3. september 2006''.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin.
Reitafylki
Reitafylki er hugtak í fylkjafræði sem á við fylki sem hefur verið skilgreind með minni fylkjum; sem kallast reitir.
Dæmi
Hægt er að skipta fylkinu
niður í fjóra reiti sem er hver um sig 2×2 að stærð
Þetta reitafylki má tákna á eftirfarandi vegu
Hornalínu-reitafylki
Hornalínu-reitafylki kallast þau reitafylki sem eru ferningslaga hornalínufylki þar sem stökin í aðalhornalínunni/meginhornalínunni eru ferningsfylki af hvaða stærð sem er (jafnvel 1x1 fylki), og þau stök sem eru ekki á aðalhornalínunni eru 0. Hornalínu-reitafylkið A er ritað á forminu
þar sem A_{k} er ferningsfylki.
Tomelilla
thumb|right|200px|Tomelilla Tomelilla er þéttbýli í sveitarfélaginu Tomelilla í Svíþjóð. Þar búa 6.444 manns (2010).
Libocedrus plumosa
Libocedrus plumosa er sígræn trjátegund sem er einlend á Nýja-Sjálandi.
Henni er ógnað af tapi búsvæða.
Hoya minima
Hoya minima er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Víetnam.
Sorbus acutiloba
Sorbus acutiloba er reynitegund.
Armeria bubanii
Armeria bubanii er jurt af gullintoppuætt.
Sara Beinharða
thumb|Kápa frönsku útgáfu bókarinnar. Sara Beinharða (franska: Sarah Bernhardt) eftir Morris (Maurice de Bevere), Jean Leturgie og Xavier Fauche er 50. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1982.
Söguþráður
Sagan hefst í París þann 26. júlí 1880 þegar Hjarri rótari tilkynnir með símskeyti til allra dagblaða í Bandaríkjunum að leikkonan heimsfræga Sara Beinharða muni sækja Bandaríkin heim. Ekki gleðjast allir yfir þeim tíðindum þar sem sumir telja leikkonuna fulltrúa siðspillingar og forseti Bandaríkjanna, Jibbi B. Hæhæ, fær Lukku Láka til að gæta öryggis leikkonunnar meðan á heimsókninni stendur. Sara kemur til New York, en á leið til Boston liggur við stórslysi þegar lestarvagn Söru losnar og rennur stjórnlaust niður bratta brekku. Lukku Láki bjargar málunum, en grunar að svikari leynist í hópnum sem vilji Söru illt. Á fljótabát niður Mississippifljót er aftur reynt að ráða Söru af dögum, en tilræðismaðurinn sleppur undan. Eftir viðburðaríka heimsókn til Blönkuborgar liggur leiðin um yfirráðasvæði indíána og þá gildir að hafa hljótt um sig.
Fróðleiksmolar
thumbnail|Sarah Bernhardt á ljósmynd frá um 1864.
Íslensk útgáfa
Sara Beinharða var gefin út af Fjölva árið 1982 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er 31. bókin í íslensku ritröðinni.
Herning
thumb|Kort sem sýnir staðsetningu Herning í Danmörku. Herning er borg á mið-Jótlandi í Danmörku með um 50.039 íbúa (2019) sem gerir bæinn að ellefta stærsta bæ Danmerkur.
Íþróttir
FC Midtjylland er knattspyrnulið með aðsetur í Herning.
Hiroki Sakai
Hiroki Sakai (fæddur 12. apríl 1990) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 32 leiki með landsliðinu.
Bjarni Sívertsen
Bjarni Sívertsen (skírđur Bjarni Sigurðsson) (eða Bjarni riddari) (1763-1833) var kaupmaður í Hafnarfirði og brautryðjandi í verslun og útgerð á Íslandi. Hann hefur verið nefndur faðir Hafnarfjarðar. Hann lét reisa íbúðarhús árið 1803-1805 og er það hús núna hluti af Byggðasafni Hafnarfjarðar. Bjarni hlaut viðurkenninguna riddari af Dannebrog frá Danakonungi.
Júra (fylki)
Júra er ein 26 kantóna í Sviss. Hún er yngsta kantónan og var ekki stofnuð fyrr en 1979 sem afsplittun úr kantónunni Bern. Íbúar eru flestir frönskumælandi.
Lega og lýsing
Júra er norðvestasta kantónan í Sviss og er 839 km2 að stærð. Hún liggur í Júrafjöllum og afmarkast öll vesturhliðin að Frakklandi. Auk þess eru kantónurnar Basel-Landschaft fyrir norðaustan, Solothurn fyrir austan og Bern fyrir suðaustan. Íbúar eru aðeins 71 þúsund (2013), sem gerir Júra að mjög fámennri kantónu. Höfuðborgin heitir Delémont.
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Júra er tvískiptur. Til vinstri er rauður bagall á hvítum grunni. Til hægri eru sjö rauðar og hvítar rendur. Rendurnar standa fyrir héruðin sjö í Júra fyrr á tímum. Þegar Júra var stofnuð sem kantóna 1979, kusu hins vegar aðeins þrjú þessara héraða að stofna kantónuna. Bagallinn er tákn um yfirráð furstabiskupsins í Basel í héraðinu.
Söguágrip
Júra tilheyrði lengi vel furstabiskupunum í Basel. Við siðaskiptin á 16. öld tók suðurhluti Júra við reformeruðu kirkjunni, en norðurhlutinn hélst kaþólskur. 1792 hertóku Frakkar Júra og innlimuðu það Frakklandi. Eftir fall Napoleons úrskurðaði Vínarfundurinn 1815 að Júra skyldi tilheyra kantónunni Bern. Þetta skapaði spennu og óróa hjá íbúunum, bæði trúarlega og menningarlega. Íbúar Júra voru að mestu leyti kaþólskir og töluðu frönsku. Íbúar Bernar voru reformeraðir og töluðu þýsku. Órói þessi hélst óbreyttur inn í 20. öldina. Á 7. og 8. áratugnum kom endurtekið til óeirða og uppþota í Júra. 1978 fór fram þjóðaratkvæðagreiðsla um sköpun nýrrar kantónu, þar sem 71% sögðu já. Innan héraðsins Júra kaus suðurhlutinn hins vegar að vera áfram í Bern, meðan norðurhlutinn vildi aðskilnað. Nýja kantónan var því mynduð af norðurhlutanum eingöngu og fékk heitið Júra. Hún var formlega stofnuð 1. janúar 1979. Á hinn bóginn var mikil óánægja bæði í nýju kantónunni, sem og í suðurhlutanum (Bernar hlutanum) um aðskilnað héraðsins. Síðan 2004 er verkefni í gangi til að sameina báða hlutana á ný í eina nýja kantónu, en enn sem komið er er verkefnið skammt á veg komið.
Borgir
Stærstu borgir/bæir í Júra:
Fredericia
thumb|Kort sem sýnir staðsetningu Fredericia í Danmörku Fredericia er borg á austanverðu suður-Jótlandi í Danmörku. Bærinn liggur við stórabeltis brúnna og er íbúafjöldi um 41.108 (2019).
Þórunnarkelda
Þórunnarkelda kallast laut ein fyrir innan Minna-Núp í Gnúpverjahreppi. Segir þjóðsaga frá vinnukonu nokkurri í Stöng sem dreymdi fyrir dauða sínum ef hún myndi ekki flýta sér fram í sveit. Morgunin eftir biður hún húsbónda sinn að lána sér hest, því hún þurfi nauðsynlega að komast af bæ. Hann lær henni hest, sem venjulega var dauðstyggur, svo enginn gat handsamað hann. En nú stóð hann grafkyrr og Þórunni gat þeyst fram í sveit. Þegar hún kemur fram undir Minna-Núp hnýtur hestur hennar í laut einni og verður henni litið tilbaka. Sér hún þá hver Þjórsárdalur stendur i ljósum logum. Líklega hefur hér verið um Heklugos að ræða.
Réttindi hinsegin fólks eftir löndum
Réttindi samkynhneigðra, tvíkynhneigðra og trans fólks eru mjög mismunandi eftir löndum. Í sumum löndum má fólk af sama kyni gifta sig en í öðrum er dauðarefsing fyrir að vera í sambandi við einhvern af sama kyni. Þessi réttindi eru mannréttindi og borgararéttindi. Ýmis lög geta átt við um samkynhneigða, tvíkynhneigða og trans fólk en meðal annars eru lög um giftingu og skráða sambúð, ættleiðingu, foreldrahlutverk, lög gegn fordómum og hommafælni, jafnrétti fyrir innflytjendur, sami samræðisaldur fyrir fólk af öllum kynhneigðum og lög varðandi samkynhneigða, tvíkynhneigða og trans fólk í herum.
Glacier Sun
Glacier Sun er fyrsta breiðskífa íslensku hljómsveitarinnar Brain Police. Hún kom út árið 2000 og var tekin upp í Studio ofheyrn. Upptökum stjórnaði Haraldur Ringsted.
Campanula hispanica
Campanula hispanica er tegund af bláklukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Spáni.
Allium weschniakowii
Allium weschniakowii er Asísk tegund af laukætt frá Xinjiang, Kazakhstan og Kyrgyzstan.
Allium weschniakowii er með klasa af grönnum laukum sem eru sjaldan meir en 5 mm í þvermál. Blómstöngullinn er frekar stuttur miðað við aðrar lauktegundir, aðeins að 16 sm langur. Blöðin eru rörlaga, og styttri en blómstöngullinn. Blómskipunin er með fá rauð til fjólublá blóm.
Hrossasótt
Hrossasótt er sjúkdómur í hestum og er haft um innanveiki af ýmsum toga.
Hrossasótt er í raun samheiti yfir sjúkdóma í kviðarholi hrossa. Yfirleitt er orsökin truflanir í meltingarvegi, magaoffylli, stífla, vind- eða krampakveisa eða garnaflækja. Orsakir hrossasóttar má oftast rekja til snöggra breytinga á fóðrun og fóðri, t.d. þegar hestar eru teknir á hús fyrri hluta vetrar.
Ef komið er að hesti sem liggur og hefur einkenni hrossasóttar skal koma honum sem fyrst á fætur og reyna að láta hann hreyfa sig. Batamerki er þegar loft og tað fer að ganga aftur af hestinum.
Maria Farantouri
Maria Farantouri (stundum skrifað Maria Farandouri, fædd 28. nóvember 1947 í Aþenu ) er grísk söngkona en einnig pólítískur og menningarlegur aktivisti. Hún hefur unnið með efnilegum grískum lagahöfundum eins og Mikis Theodorakis sem samdi meðal annars tónlist við ljóðaflokk Canto General eftir Pablo Neruda og sem Maria Farantouri flutti.
Bjuv
thumb|right|200px|Bjuv Bjuv er þéttbýli í sveitarfélaginu Bjuv í Svíþjóð. Þar búa 6 832 manns (2010).
Brain Police
Brain Police er íslensk stóner rokkhljómsveit. Hljómsveitin var stofnuð 12. nóvember 1998 af þeim Jóni Birni Ríkarðssyni, Herði Stefánssyni, Gunnlaugi Lárussyni og Vagni Leví Sigurðssyni. Nafn sveitarinnar, Brain Police, er komið frá Frank Zappa en á fyrstu plötu Zappa er lag sem heitir Who are the Brain police, og nafn sveitarinnar dregur nafn sitt af laginu.
Fyrsta plata sveitarinnar, Glacier Sun, var gefin út árið 2000. Platan var gefin út á netinu og voru Brain Police taldir frumkvöðlar fyrir það afrek. Í dómi Morgunblaðsins um plötuna segir: „Ég geri mér í hugarlund að strákarnir hafi vísvitandi ætlað að hafa hljóminn svona þykkan, drullugan og skítugan en þessi tilætlan þeirra verður hins vegar til þess að hann verður fremur máttlítill.“. Sama ár tók hljómsveitin upp lagið Crash and burn fyrir kvikmyndina Óskabörn þjóðarinnar. Eftir þessa upptöku hætti upphaflegi söngvari hljómsveitarinnar, Vagn Leví.
Brain Police byrjaði að leika án söngs á meðan að þeir leituðu að nýjum söngvara. Söngleysið varð til þess að hljómsveitin hætti um tíma en fann hún að lokum söngvara, í vini á vínylkvöldi hljómsveitarinnar, á Akureyri. Maðurinn sem fyllti í skarðið hét Jens Ólafsson og honum var í kjölfarið boðið að verða söngvari hljómsveitarinnar.
Árið 2002 gaf Brain Police út þriggja laga kynningarplötuna Master Brain. Í umsögn Morgunblaðsins um smáskífuna segir: „fengur að Jens Ólafssyni söngvara sem bættist í hópinn fyrir skömmu en áður var hann í hinni norðlensku Toy Machine. Tilkoma hans hefur verið sem vítamínsprauta á sveitina“. Í kjölfarið, einu ári eftir útgáfu kynningarplötunar fékk hljómsveitin nokkur verðlaun í tónlistarverðlaunum, útvarpstöðvarinnar Radíó X og tímaritsins Undirtóna. Brain Police voru valdir með björtustu vonina, lag ársins og söngvara ársins. Sama ár, fékk hljómsveitin tilnefningu til íslensku tónlistarverðlaunanna, fyrir hljómplötu ársins.
Stuttu eftir það skrifaði hljómsveitin undir samning við Eddu útgáfu. Hljómsveitin stefndi aftur í hljóðver til að gefa út plötu undir merkjum Hitt, sem er undirmerki Eddu. Platan hét einfaldlega Brain Police og var hún gefin út í október árið 2003. Í inngangstefi plötunnar segir: „Læsið dætur ykkar inni. Brain Police eru mættir!“. Ári síðar gáfu Brain Police út þriðju plötu sína, Electric Fungus. Á þriðju plötunni er að finna heimildarmynd um gerð plötunnar og myndband við lagið Coed Fever.
Seinasta plata Brain Police var gefin út tveimur árum síðar, árið 2006. Á plötunni voru tveir svíar við upptökustjórn, þeir Stefan Boman og Chips K. Platan, sem heitir Beyond the Wasteland var gefin út október árið 2004 af Skífunni. Útvarpsþátturinn Poppland á Rás 2 valdi þessa fjórðu plötu Brain Police sem plötu vikunnar þann 18. september 2006. Árið 2007 var svo hljómsveitin á ferðinni á íslensku tónlistarhátíðinni, Icelandic Airwaves.
31. maí 2010 gáfu Brain Police menn út þá tilkynningu á facebook-síðu sinni að þeir hefðu ákveðið að hætta ótímabundið.
En 31. janúar 2011 tilkynntu Brain Police að þeir væru komnir saman aftur og þeir myndu spila á Eistnaflugi það árið en það yrðu þó sennilega einu tónleikar þeirra 2011.
2012 spiluðu þeir á tveimur erlendum tónlistarhátíðum, Desertfest og Hellfest.
Hljómsveitin hefur upp frá því komið stundum saman t.d. á Eistnaflugi og til að mynda árið 2019 á Hard Rock, Lækjargötu.
Fraxinus velutina
Fraxinus velutina er tegund af eskitré sem vex í suðvesturhluta N-Ameríku.
Spatt
Spatt (einnig nefnd hækilskemmd) er sjúkdómur í hestum sem einkennist af langvarandi bólgu, brjóskeyðingu og síðar kölkun í hækillið; stafar m.a. af mari á liðbrjóski, t.d. vegna ofreynslu eða af höggi á liðinn. Skiptar skoðanir eru þó um spattið. Talað er um að hestar séu spatthaltir (jafnvel spattaðir), eða að spatthelti þjái hest. Spatthnútur er beinhnútur sem myndast á hæklinum við spatt.
Uppruni og einkenni
Spatt er slitgigt í flötu liðum hækilsins og einkennist af brjóskeyðingu og kölkun liða. Fyrstu sjúkdómseinkenni eru brjóskeyðing í smáliðunum þremur fyrir neðan hækillið. Venjulega eru breytingarnar í miðliðnum en stundum í þeim neðsta eða báðum neðri liðunum, sjaldan í efsta liðnum. Þessi smáliðir eru ekki hreyfiliðir en virka sem demparar. Hreyfing hækilsins verður milli völubeins og langleggs. Brjóskið eyðist smám saman upp og þegar svo er komið að bein liggur við bein byrjar liðurinn að kalka saman. Sýnt hefur verið fram á að spatt er arfgengt en tengist ekki notkun á hestum til reiðar enda byrjar brjóskeyðingin alla jafa fyrir tamningu.
Sumir hestar heltast við spatt, aðrir ekki, jafnvel greinileg merki slitgigtar hafi komið fram á röntgenmyndum. Hægt er að framkalla svokallað beygjupróf til að finna út hvort hestur sé spattaður eða ei. Liðurinn er þá krepptur í 1 til 2 mínútur og hesturinn næst látinn hlaupa. Helti í spöttuðum hestum er mest þegar hann leggur af stað en lagast svo þegar líður á þjálfunina - hesturinn liðkast til. Sé spattið á háu stigi, þ.e. að liðirnir séu mikið skemmdir og brjóskið mikið eytt, þá versnar heltin með brúkun.
Kramarhús
thumb|Kramarhús á jólatré. Kramarhús er keilulaga skraut sem hengt er á jólatré. Það er oft gert úr pappír og límdur á hanki. Oft er kramarhúsið fyllt af sætindum eða kökum. Dæmi eru allt frá 1866 um kramarhús sem jólaskraut. Kramarhús var algengur umbúnaður um þær vörur kaupmanna.
Spatt
Spatt á Íslandi
Spatt er mjög algengur sjúkdómur í íslenskum hestum. Merki um spatt hefur fundist í beinum hesta í kumlum frá landnámsöld. Tekist hefur að rækta spatt úr mörgum hestakynjum, en íslenskir hestaræktendur eiga langt í land. Á Ísland er ekki gefið upp hvaða stóðhestar hafa komið illa út úr spattrannsóknum, sem er mjög umdeilt. Allir 5 vetra stóðhestar sem koma til kynbótadóms skulu hafa verið röntgenmyndaðir til að sjá hvort skuggi (spatt á frumstigi) hafi myndast í hækilliðum.
Neðanmálsgreinar
Nú árið 2011 eru ný lög um upplýsingaskyldu vegna kynbótahrossa á Íslandi og eru öll hross sem greinst hafa með spatt merkt með (S) í skýrslum sínum.
Heimild
Hästsjukdomar
Aaron Swartz
Aaron Swartz á [[Creative Commons viðburði 13. desember 2008|thumbnail]] Aaron Hillel Swartz (8. nóvember 1986 – 11. janúar 2013) var bandarískur forritari, rithöfundur, andófsmaður og aðgerðarsinni varðandi málefni Internetsins. Hann tók þátt í að þróa RSS sniðið fyrir vefstrauma og Creative Commons, vefumhverfið web.py og félagsnetið Reddit. Árið 2010 varð hann félagi í rannsóknarteymi við Harvard-háskóla sem stýrt var af Lawrence Lessig. Hann stofnaði nethópinn Demand Progress, sem þekktur er fyrir átakið Stop Online Piracy Act.
Swartz var handtekinn af lögreglu við MIT háskólann þann 6. janúar 2011 fyrir að hafa hlaðið niður vísindagreinum frá gagnagrunninum JSTOR.
Múkk
Múkk eða múk er bólga og útbrot á hestfæti, einkum undir hófskegginu.
Múkk er bólga og útbrot sem kemur oft í kjúkubætur á hestum á því tímabili sem hárskipti fara fram (hárlos á vetrum). Þetta er ekki hættulegur sjúkdómur en getur orðið erfiður viðureignar og veldur oft helti. Múkk lýsir sér sem hrúður af útferð úr bólginni húðinni og svo myndast oft djúp sár. Ef hestur er með múkk skal sápuþvo sárið vel, leysa hrúðrið upp og þegar húðin er orðin þurr skal nudda vel inní hana múkkáburði eða öðrum súlfaáburði.
Hästsjukdomar
Bogkrabbi
Bogkrabbi (fræðiheiti: Carcinus maenas), einnig kallaður Strandkrabbi, er krabbi af ættbálki skjaldkrabba. Krabbinn á 50 krónu myntinni er bogkrabbi.
1985
Árið 1985 (MCMLXXXV í rómverskum tölum) var 85. ár 20. aldar sem hófst á þriðjudegi. Árið var kallað alþjóðlegt ár æskunnar hjá Sameinuðu þjóðunum.
Bogkrabbi
Útbreiðsla
400px|thumb|left|Útbreiðslukort bogkrabba. Bláu svæðin sýna upphafleg og náttúruleg heimkynni hanns, rauðu svæðin þar sem hann hefur verið fluttur til eða er aðkomudýr á, svörtu doppurnar tákna staði þar sem fundist hefur einn krabbi en svo ekki meir og grænu svæðin er þar sem hann væri mögulega einnig að finna. Náttúruleg heimkynni hanns eru við strendur Norðaustur-Atlantshafs og Eystrasalts og niður til Norður-Afríku, Marokkó og Máritaníu, einnig lifir hann í kringum eyjar eins og Ísland. En hann er jafnframt á lista yfir 100 hættulegustu aðkomudýr sem geta náð fótfestu í öðrum löndum og hefur numið land á svipuðum búsvæðum í til dæmis Ástralíu, Suður-Afríku, Suður-Ameríku og Kyrrahafsströnd Norður-Ameríku. Útbreiðsla hanns hefur átt sér stað með ýmsum hætti, hann hefur borist með kjölvatni skipa, ýmsum pakkningum, hráefni til fiskeldis og ýmsum öðrum fljótandi búnaði.
1985
Janúar
thumb|right|Hitatölur á Ítalíu í janúar 1985.
Bogkrabbi
Útlit
Bogkrabbar, líkt og aðrir skjaldkrabbar, eru með tíu fætur en fremsta parið er ummyndað í gripklær og öftustu sex fæturnir eru frekar flatir og með þeim geta skjaldkrabbar synt einir af kröbbum. Þeir geta orðið um sex sentimetrar á lengd og níu sentimetrar á breidd. Oftast eru þeir dökkgrænir eða gráir en einnig brúnir, grænleitir og gulir og elstu dýrinn einnig appelsínugul. Einkum ung dýr eru einnig oft með hvítar skellur. Það má greina bogkrabba frá öðrum kröbbum á því að þeir hafa fimm gadda á hvorri hlið skeljarinnar að framanverðu og þrjá hnúða milli augnanna.
Lifnaðarhættir
Bogkrabbar halda sig við strendur og finnast allt frá fimm til sextíu metra dýpi þó algengast sé að þeir séu á tíu metra dýpi. Þeir færa sig til eftir sjáfarföllum, ofar í fjöruna á flóði og neðar á fjöru. Þeir kunna best við sig í þaragróðri, grjóti, sandi og á leirum. Þeir nota grjótið til að fela sig en einnig geta þeir grafið sig hálfa ofan í sandbotn. Þeir þola miklar hitabreytingar sem hefur auðveldað þeim að aðlagast nýjum heimkinnum en þeir þola allt frá 0° til 33° á selsíus. Sama á við um seltu og súrefni. Þeir þola seltu frá 54 ppt niður í 4 ppt og geta lifað á þurru landi allt upp undir fimm daga og eykst þol þeirra fyrir hita við það að vera ekki í vatni.
1985
Apríl
thumb|right|Madonna ásamt hljómsveit á The Virgin Tour.
Bogkrabbi
Fæða
Bogakrabbar lifa á mjög fjölbreyttri fæðu. Mest þó á plöntum og dýrum með mjúka skel meðann hann er að vaxa úr grasi en þegar hann er orðinn stærri ræðst hann á önnur krabbadýr, skrápdýr og aðra hryggleysingja en þó leggst hann mest á samlokur. Tegundin flokkast sem "kannibalísk", borðar ósjaldan eintaklinga sömu tegundar, þá venulega stærri krabbar sem geta ráðið við þá minni. Þessi fjölbreytni í fæðuvali hefur líka auðveldað þeim að dreifa sér svona víða.
1985
Júní
thumb|right|Upprunalegi Schengen-sáttmálinn frá 1985.
Bogkrabbi
Veiðar
Í Evrópu hefur bogkrabbinn verið veiddur lengi og er þá einna helst sóst eftir svokölluðum mjúkskelja krabba en það eru þeir krabbar sem nýbúnir eru að losa sig við gamla skel en sú nýja er ekki almennilega hörðnuð. Einkum eru það Spánverjar og Portúgalir sem neyta hanns en veiðarsvæðin eru allt frá Skotlandi, Frakklandi og Portúgal og hefur heimsaflinn farið jafnvel yfir 1000 tonn á ári.
Karen Silkwood
Karen Gay Silkwood (19. febrúar 1946 – 13. nóvember 1974) var bandarískur efnasérfræðingur og baráttumaður í verkalýðshreyfingu. Hún er þekkt fyrir að hafa vakið athygli á heilsufars og öryggismálum starfsfólks í kjarnorkuveri.
1985
Júlí
thumb|right|LiveAid í Philadelphia.
Karen Silkwood
Dularfullur dauðdagi hennar varð til þess að höfðað var mál á hendur efnafyrirtækinu Kerr-McGee en hún vann í  Kerr-McGee Cimarron Fuel Fabrication Site nálægt Crescent í Oklahoma fylki.
Gerð var kvikmyndin Silkwood árið 1983 um líf hennar og baráttu og lék Meryl Streep Karen Gay.
1985
Ágúst
thumb|right|Flakið af Delta Air Lines 191.
September
thumb|right|Rústir sjúkrahúss í Mexíkóborg eftir jarðskjálftann.
Nóvember
thumb|right|Eldgosið í Nevado del Ruiz.
Flugmóðurskip
thumb|right|Fjögur flugmóðurskip frá síðari hluta 20. aldar. Flugmóðurskip er herskip sem er hannað fyrir flugtak og oftast einnig lendingu herflugvéla. Flugmóðurskip virkar þannig eins og fljótandi flugbraut og gerir það mögulegt fyrir sjóher að styðja aðgerðir flughers langt frá höfuðstöðvum. Fyrstu flugmóðurskipin voru litlir viðarprammar sem fluttu mannaða loftbelgi sem voru notaðir til eftirlits úr lofti. Nútímaflugmóðurskip eru hins vegar risastór kjarnorkuknúin skip sem bera tugi flugvéla og þyrla.
Alexandre Millerand
Alexandre Millerand (10. febrúar 1859 – 7. apríl 1943) var franskur stjórnmálamaður sem var forseti Frakklands frá 1920 til 1924 og þar áður forsætisráðherra árið 1920. Hann er þekktur fyrir að vera fyrsti sósíalistinn sem tók þátt í ríkisstjórn Frakklands en Millerand færði sig talsvert til hægri á ráðherraferli sínum.
Þegar Paul Deschanel forseti sagði af sér af heilsufarsástæðum tók Millerand, sem var þá forsætisráðherra, við af honum og náði 695 atkvæðum af 892 í forsetakjöri á franska þinginu. Sem forseti átti Millerand í stormasömu sambandi við forsætisráðherra sína þar sem hann vildi túlka frönsku stjórnarskrána bókstaflega og fara með veruleg völd sem þjóðhöfðingi Frakklands. Millerand átti sér í lagi í deilum við Aristide Briand forsætisráðherra þar sem Briand vildi bæta samskipti Frakka við Þjóðverja í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar en Millerand vildi taka hart á þeim, sérstaklega þegar kom að greiðslu stríðsskaðabóta.
Þjóðernissinnaðir hægrimenn hvöttu Millerand til að fremja „valdarán“ en hann neitaði og sendi þinginu loks uppsagnarbréf sitt þann 11. júní 1924.
Tíu mánuðum síðar, í apríl 1925, var Millerand kjörinn á efri deild franska þingsins fyrir Signukjördæmi. Hann sat á þinginu til ársins 1927 en þá tapaði hann endurkjöri á þing fyrir Pierre Laval. Hann settist aftur á þing sem fulltrúi Orne-kjördæmis eftir andlát fyrri fulltrúans og sat þar til dauðadags. Sökum aldurs og veikinda tók Millerand ekki þátt í atkvæðagreiðslunni þann 10. júlí 1940 þar sem ákveðið var að veita Philippe Pétain neyðarvöld.
Örvareynir
Örvareynir (Sorbus apiculata) er reynitegund.
Hrafnhildur Lúthersdóttir
Hrafnhildur Lúthersdóttir (f. 2. ágúst 1991 ) er íslensk landsliðskona í sundi úr Sundfélagi Hafnarfjarðar. Hún hefur sett fjölda meta og á meðal annars átján Hafnarfjarðarmet, tíu Íslandsmet í 25 metra laug og fimm Íslandsmet í 50 metra laug Einnig hefur hún unnið til gullverðlauna á Smáþjóðaleikunum 2011 sem haldnir voru í Liechtenstein. Hún var valin sundkona ársins 2010 af Sundsambandi Íslands og íþróttakona Hafnarfjarðar 2010 en það ár setti hún fjölda meta auk þess að hafna í tólfta sæti í bringusundi á heimsmeistaramótinu í sundi í Dubai. Hrafnhildur vann þrenn verðlaun á Evrópumótinu í London árið 2016: Tvö silfur og eitt brons. Á Ólympíuleikunum í Ríó 2016 varð hún í 6. sæti í úrslitum í 100m bringusundi, næst á undan heimsmethafanum.
Námsferill
Hrafnhildur er stúdent frá Flensborgarskólanum í Hafnarfirði og stundar nú nám við Flórídaháskóla á fullum námsstyrk.
Armeria caballeroi
Armeria caballeroi er jurt af gullintoppuætt.
Suður-Kákasus
thumb|right|Kort sem sýnir skiptingar Suður-Kákasus á tímum [[Sovétríkin|Sovétríkjanna.]] Suður-Kákasus er suðurhluti heimshlutans Kákasus, milli Evrópu og Asíu, sem nær frá Kákasusfjöllum í norðri að landamærum Tyrklands og Írans í suðri, og frá Svartahafi í vestri að Kaspíahafi í austri. Svæðið er kallað Закавказье (Sakavkasje) á rússnesku sem merkir „sunnan Kákasusfjalla“. Innan svæðisins er öll Armenía og meirihluti Georgíu og Aserbaídsjans.
Sóttvarnarhúsið í Ánanaustum
Sóttvarnarhúsið í Ánanaustum er hús sem stendur við Ánanaust 11 í Vesturbæ Reykjavíkur. Það var byggt á árunum 1903–1906 og er einfalt bárujárnshús sem hefur ýmis einkenni sveitserhúsa. Húsið var portbyggt með kvistútbyggingu og undir því var hár kjallari.
Í lögum frá 1902 var kveðið á um að byggja skyldi sérstök sóttvarnarhús í kaupstöðum landsins á kostnað landssjóðs. Árið 1903 var ákveðið að reisa sóttvarnarhús fyrir Reykjavík neðst í túni Miðsels niður við sjó en það var þá töluvert fyrir utan byggðina í Reykjavík. Árið 1905 var húsið ennþá í byggingu en þó komið það langt að byrjað var að hafa þar sjúklinga í sóttkví. Smíði hússins var að mestu lokið haustið 1906. Árið 1935 voru þar 25 sjúkrarúm.
Árið 1925 voru sóttvarnarhús á Seyðisfirði, Akureyri og Ísafirði aflögð með lögum og eftir það þjónaði sóttvarnarhúsið í Reykjavík öllu landinu. Árið 1954 var starfsemin lögð niður í Reykjavík og húsið selt Landhelgisgæslunni.
Erfðir (forritun)
Erfðir eru oft kallaðar alhæfing (e. generalization), því til verður samband á milli klasanna sem kallað er "is-a" á ensku. Sem dæmi, „epli“ og „appelsína“ eru hvort tveggja „ávöxtur“. Við segjum að ávöxtur sé almennara hugtak sem nær yfir epli, appelsínu o.s.frv. Þannig getum við sagt, úr því að „epli er ávöxtur“, að epli erfi alla eiginleika sem eru sameiginlegir öllum ávöxtum. Þannig er „ávöxtur“ einnig „matvæli“, og þannig má fara fram og til baka.
Dæmi um erfðir í Java kóða:
Fjölerfðir
Sum forritunarmál, til dæmis Perl, styðja fjölerfðir. Þar er hægt að búa til klasa sem erfa eiginleika frá mörgum grunnklösum. Þannig gæti klasi sem kallaðist „hundur“ verið afleiddur frá klösunum „spendýr“ og frá „gæludýr“.
Grautaræxli
Grautaræxli er æxli á nösum hesta, stafar af fitukirtli.
921
921 (CMXXI í rómverskum tölum)
Bromölla
thumb|right|200px|Bromölla Bromölla er þéttbýli í sveitarfélaginu Bromölla í Svíþjóð. Þar búa 7.595 manns (2010).
Master Brain
Master Brain er smáskífa með Brain Police sem kom út árið 2002.
Mario Monti
thumb|right|250px|Mario Monti Mario Monti (fæddur 19. mars 1943) er ítalskur hagfræðingur sem var forsetisráðherra og fjármálaráðherra Ítalíu frá 2011 til 2013.
Ottó mikli
thumb|300px|Ottó I þegar hann var gerður að konungi Langbarðalands Otto I (23. nóvember 912 í Wallhausen – 7. maí 973 í Memleben) var konungur og keisari þýska ríkisins af ætt Liudolfinger. Hann var einnig konungur Ítalíu. Otto I er gjarnan kallaður Otto hinn mikli.
Prinsinn
Otto fæddist árið 912 og var sonur Hinriks I hertoga í Saxlandi og eiginkonu hans Matthildi. Lítið er vitað um Otto ungan. Þó er kunnugt að hann hlaut herþjálfun ungur. Aðeins 16 ára gamall átti hann son með slavneskri konu, Vilhjálm, sem seinna varð erkibiskup í Mainz. Ári síðar kom faðir hans, Hinrik I konungur ríkisins, því í gegn að sonur sinn yrði kjörinn næsti konungur þýska ríkisins. Otto var því markaður háleitur farvegur. Hann var látinn kvænast Edgitha frá Englandi. Hinrik var fyrsti saxneski konungur ríkisins og hélt hann tryggð við England, þar sem England var hálfu árþúsundi fyrr numið meðal annars af söxum. Edgitha hlaut borgina Magdeburg í morgungjöf.
Koungurinn
thumb|Ottó konungur og Edgitha frá Englandi. Styttur á dómkirkjunni í Meissen. 2. júlí 936 lést Hinrik I, faðir Ottós. Þar sem búið var að ganga frá ríkiserfðunum, varð Ottó næsti konungur ríkisins. Það tók aðeins fáeinar vikur að koma valinu og krýningu í kring. Ottó var fyrsti konungur ríkisins eftir daga Karlamagnúsar sem krýndur var í keisaraborginni Aachen. Það gerðist 7. ágúst 936 og framkvæmdi Hildebert erkibiskup í Mainz krýninguna. Eftir þetta varð Aachen almennt að krýningarstað konunganna í ríkinu fram á miðja 16. öld. Krýning Ottós var þó ekki öllum að skapi. Hálfbræður hans, Thankmar og Hinrik, vildu sjálfir verða konungar, enda eldri. Furstar hingað og þangað í ríkinu voru heldur ekki ánægðir. Frankahertoginn Eberhard gerði opna uppreisn gegn konungi og gekk til liðs við Thankmar. Eftir að hafa hertekið virkið Belecke og frelsað Hinrik prins, sem var í stofufangelsi, var Thankmar drepinn. Eberhard missti nær allt liðið sitt og gafst upp. Hann var settur í útlegð. Hertoginn Giselbert frá Lóþaringíu, ásamt ýmsum bandamönnum, gerði næstur uppreisn gegn Ottó. En Óttó sigraði þá í orrustunni við Birten hjá Xanten. Að lokum varð Hinrik prins foringi uppreisnar gegn konungi. Hann gerði samsæri um að drepa Ottó konung, hálfbróður sinn. En Ottó komst á snoðir um þessa ráðagerð og tók til sinna ráða. Hann lét varpa Hinrik í dýflissu en aðrir samsærismenn voru teknir af lífi. Hinrik náði að flýja ári síðar en honum snerist hugur og baðst vægar. Eftir þetta var Ottó óskoraður konungur þýska ríkisins. Stjórn Ottós sem konungur gekk í berhögg við aðalinn. Hann virti ekki erfðarétt aðalsins, heldur gaf vinum og venslamönnum landsvæði og embætti, sem aðalsmenn hafa hingað til haft rétt á í ríkinu. Þetta gerði það að verkum að staða Ottós sem konungs styrktist verulega en áhrif aðalsins minnkaði. Árið 951 ákvað Ottó að ráðast inn í Ítalíu. Þar hafði síðasti konungur landsins dáið og skilið eftir sig tæplega tvítuga ekkju, Aðalheiði, sem tengd var eiginkonu Liudolfs, sonar Ottós. Berengar hertogi hafði rænt Aðalheiði og hrifsað til sín völdin. Ottó hertók Langbarðaland bardagalaust. Hann lét frelsa Aðalheiði og færa hana til sín í Pavia. Þar kvæntist hann henni, enda var fyrri eiginkona hans, Edgitha, þá látin. Eftir þetta hlaut Ottó titilinn Konungur franka og Langbarðalands. Þar með var Ottó orðinn valdamesti konungurinn í þýska ríkinu. Hann fór einnig til Rómar í því skyni að láta krýna sig til keisara. En af ókunnum ástæðum neitaði Agapet II páfi honum um það. Árið 953 gerði Liudolf, sonur Ottós, uppreisn, enda taldi hann sig eiga rétt á Ítalíu. Liudolf fékk ýmsa hertoga í lið með sér, sem höfðu yfirráð yfir ýmsum borgum. Áður en árinu lauk var Ottó búinn að gera umsátur um Mainz og Regensburg. En hann náði ekki að útkljá málið áður en næsta ógn steðjaði að ríkinu.
Orrustan við Lechfeld
thumb|Orrustan við Lechfeld var mesti hernaðarsigur Ottós mikla. Þar biðu Ungverjar endanlega ósigur. Meðan Ottó áttist við son sinn Liudolf, gerðu Ungverjar innrás í þýska ríkið. Ungverjar höfðu á liðnum áratugum reglulega ráðist inn í ríkið og rænt og ruplað. Þeir voru enn heiðnir og höfðu 50 árum áður sest að í kringum Balatonvatn á ungversku sléttunni. Þaðan fóru þeir í ránsferðir. Ungverjar réðust nú inn í Bæjaraland og herjuðu þar á leið sinni vestur. Þeir voru við borgardyr Ágsborgar sumarið 955. Við þessar hættulegu aðstæður tók Liudolf sinnaskiptum og sættist við föður sinn. Saman söfnuðu þeir liði og fóru gegn Ungverjum, sem enn höfðu ekki náð að vinna Ágsborg. Orrustan við Lechfeld nálægt Ágsborg 10. ágúst 955 er einn mesti hernaðarsigur Ottós konungs, þar sem hann náði að hrinda árás ungversku riddaranna. En Ottó var einnig búinn að manna ýmis virki og ferjustaði. Eftir sigurinn flúðu Ungverjar úr orrustunni. Þeir voru svo fjölmennir (eftirlifendur um 20 þúsund) að íbúar Ágsborgar héldu að þeir væru enn að gera árás á borgina er þeir riðu framhjá. Við virkin voru þeir splundraðir og strádrepnir. Aðeins lítill hluti þeirra komst heim. Afleiðingin var sú að Ungverjar hættu flakki sínu og ránsferðum. Þeir blönduðust slövum, báðu um kristniboða og gerðust kristnir. Afkomendur þeirra búa enn á ungversku sléttunni í dag. Orrustan við Lechfeld varð ekki aðeins til að binda enda á ránsferðir Ungverja, heldur voru furstar ríkisins svo hrifnir af sigrinum að Ottó átti til að gera náðuga daga það sem hann á eftir ólifað. Aðeins þó í þýska ríkinu, ekki á Ítalíu.
Fjölskylda
Ottó mikli var tvíkvæntur.
Fyrri eiginkona hans var Edgitha frá Englandi. Þau áttu tvö börn:
Síðari eiginkona Ottós var Aðalheiður frá Búrgúnd. Þau áttu fjögur börn:
King's College London
thumb|250px|Guy's Campus
King's College London (óformlega King's eða KCL) er almennur rannsóknarháskóli staddur í London, Bretlandi. Hann er einn níu stærstu háskóla sem tilheyra Háskólanum í London. King's College London segist vera elsti háskólinn á Bretlandi og var stofnaður af Georg 4. og hertoganum af Wellington árið 1829. Skólanum var gefið Royal Charter árið 1836. King's var einn tveggja háskólanna sem stofnuðu Háskólann í London.
King's er skiptur í níu deildir á fimm háskólalóðum: fjórar eru í Mið-London og hin í Denmark Hill í Suður-London. Hann er einn stærstu rannsóknarháskóla í grunn- og framhaldsnámi í læknisfræði í Evrópu og starfar í sambandi við sex stöðvar þess Medical Research Council, fleiri en allir aðrir háskólar á Bretlandi. King's er líka stofnandi King's Health Partners rannsóknarseturs í læknisfræði. Um 18.600 nemendur eru skráðir í fullu námi í King's og um 8.030 manns starfar þar, tekjur háskólans árið 2008/09 voru 508 milljónir breskra punda, úr þeim voru 144 milljónir frá rannsóknarstyrkjum
Meðal þeirra sem hafa unnið í háskólanum eða útskrifast þaðan eru 10 Nóbelsverðlaunahafar. King's er í 63. sæti í akademískri röðun háskóla og í 77. sæti á lista breska dagblaðsins The Times.
Krít (efni)
thumb|250px|Krítarsúlur við [[Wight-eyja|Wight-eyju]]
Krít er steinefni (kalksteinn, CaCO3, kalsíumkarbónat), sem er aðallega myndað við pressun á sjávarleðju af skeljum kalkþörunga og annars smásvifs. Krít er einkennandi fyrir setlög frá miðju krítartímabilsins fram í Paleósentímabilið.
Enskunám
Enskunám er nám í ensku fyrir þá sem ekki hafa ensku að móðurmáli.
Saga enskunáms á Íslandi
Fyrsta kennslan í nútímaensku á Íslandi er ef til vill veturinn 1813-1814 en þá dvaldi Rasmus Kristján Rask hjá Árna Helgasyni að Reynivöllum í Kjós  og er sagður hafa sagt nemendum Árna til í ensku. Við Bessastaðaskóla varð enska valgrein og nemendur máttu velja milli hebresku og ensku og frá árinu 1850 milli frönsku og ensku. Fyrsti enskukennari Bessastaðaskóla var Sigurður Sívertsen sonur Bjarna Sívertsen riddara. Sigurður var þá var kominn um sextugt. Hann kenndi ensku 1847-1848 og svo 1849-1850. Halldór Kr. Friðriksson kennari tók við enskukennslunni af Sigurði.
Árið 1850 tóku fjórir nemendur stúdentspróf í ensku en það sama ár er enska afnumin sem prófgrein og gerð að aukafagi. Því varð ekki breytt aftur fyrr en árið 1904. Bjarni Jónsson rektor tók við kennslu í frönsku og ensku árið 1853.
Þegar gufuskip hófu að sigla til Íslands árið 1858 komu til landsins margir enskumælandi ferðamenn sem þurfu enskumælandi leiðsögumenn. Fyrsti leiðsögumaðurinn var sennilega Geir Zoëga eldri. Fyrsta kennslubókin í ensku sem kom út á Íslandi var Leiðarvísir í enskri tungu eftir Odd V. Gíslason cand. theol en hún kom út árið 1863. Bókin er eins konar handbók fyrir leiðsögumenn og þá sem eiga samskipti við útlendinga sem hingað koma.
Árið 1873 setti Handiðnamannafélagið í Reykjavík upp sunnudagaskóla fyrir fullorðna og var enska vinsælasta námsgreinin. Oddur V. Gíslason kenndi enskuna og notaði bók Hallórs.
Um 1880 þegar skólum tekur að fjölga þá er enska kennd víðar en í lærða skólanum. Enskukennsla hófst í Kvennaskólanum um 1890 og voru fyrstu enskukennarar þar sennilega þær Jarþrúður Jónsdóttir og Þórunn Richardsdóttir. Í Möðruvallaskóla var Jón Hjaltalín skólastjóri og enskukennari en hann hafði starfað í nokkur ár sem bókavörður í Edinborg. Enska var kennd fimm stundir í viku við skólann og lagði Jón áherslu á talmál. Ensk lestrarbók eftir Jón Hjaltalín kom út árið 1882 og árið 1883 gaf hann út Orðasafn íslenzkt og enskt.
Jón Ólafsson skáld og þingmaður varð enskukennari við lærða skólann 1881. Hann gaf út kennslubókina English Made Easy þegar hann hafði starfað þar í eitt ár og árið 1888 gaf Jón Ólafsson út samtalsbók fyrir úflytjendur Vesturfara túlk.
Frá árinu 1899 kenndi dóttir hans Sigríður Jónsdóttir ensku í Kvennaskólanum í Reykjavík en hún kenndi síðar einnig ensku í Barnaskóla Reykjavíkur.
Gulafljót
thumb|right|250px|Gula fljótið rennur meðal annars í gegnum borgina Lanzhou. Gulafljót (eða Gulá) er næstlengsta fljót í Kína (á eftir Jangtse-fljóti) og sjötta lengsta fljót í heimi. Lengd Gulafljótsins er áætluð 5464 kílómetrar (eða 3395 mílur). Fljótið á upptök sín í Bayan Har-fjöllum í Qinghai-héraði í Kína, það rennur í gegnum níu héruð og út í Bóhaíhaf. Fljótið er oft nefnt „vagga kínverskrar menningar“ en kínversk menning á rætur að relja til svæða við árbakka Gulafljótsins.
Framkvæmdanefndaríbúðir
Framkvæmdanefndaríbúðir er íbúðir í Breiðholti sem byggðar voru af Framkvæmdanefnd byggingaráætlunar í kjölfar samkomulags sem gert var við launþegasamtök í júní 1964 en þá var lagt áhersla á félagslegar umbætur í stað beinna launahækkana. Alls skyldi byggja 1250 íbúðir og komu 250 íbúðir í hlut Reykjavíkurborgar til útrýmingar á heilsuspillandi húsnæði en á þessum tíma var ennþá búið í bröggum og í Höfðaborginni. Í maí 1968 var flutt inn í fyrstu íbúðirnar í Neðra-Breiðholti.
Brekka í Svarfaðardal
Brekka í Svarfaðardal er bær í dalnum að vestanverðu, um 6 km frá Dalvík og næsti bær utan við Grund. Grundarlækur, mikill skriðulækur, kemur úr Grundargili milli bæjanna en upptök hans eru í Nykurtjörn, hátt til fjalls. Ljósgil er annað lækjargil utan við Grundargilið. Þar upp af eru Hrafnabjörg. Brekka er allgóð bújörð og þar hefur verið búið allt frá landnámstíð. Þar bjuggu fyrst, samkvæmt Svarfdælu, Ásgeir rauðfeldur Herjólfsson og Iðunn Arnardóttir kona hans. Börn þeirra voru Yngveldur fagurkinn, Þorleifur jarlsskáld og Ólafur völubrjótur. Þessi fjölskylda kemur mjög við sögu í Svarfdælu og af Þorleifi er til sérstakur þáttur, Þorleifs þáttur jarlsskálds.
Fraxinus trifoliolata
Fraxinus trifoliolata er tegund af eskitré sem vex í Mið-Kína.
Útgerð
Útgerð er fyrirtæki sem rekur báta, til dæmis togara, til fiskveiða. Útgerð fylgir oft fiskvinnsla.
Skjal (hrossasjúkdómur)
Skjal er bólga í tannholdi hesta sem lýsir sér m.a. í því að tannholdið vex yfir tennurnar.
Holstebro
thumb|Kort sem sýnir staðsetningu Holstebro í Danmörku Holstebro (~Holstaðarbrú) er borg á vestanverðu mið-Jótlandi í Danmörku með um 36.000 íbúa (2018). Nafn bæjarins (Holstatbro) kemur fyrst fram í bréfi frá Thyge biskup í Ribe árið 1274.
Önd
Önd er almennt heiti á nokkrum tegundum fugla af andaætt (Anatidae), sem einnig inniheldur gæsir og svani. Flokkunarfræðilegri skiptingu anda í undirættir er betur lýst í greininni um andaætt. Endur eru vatnafuglar eða sjófuglar og eru minni en gæsir og svanir.