cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lorentz Angel Krieger
Krieger var reynslulítill þegar hann tók við störfum á Íslandi en reyndist hæfur embættismaður og áhugasamur um hag Íslands. Hann er sagður hafa verið dugmikill, réttsýnn og viðmótsþýður og notið almennrar virðingar og vinsælda. Hann lét sig málefni Reykjavíkur miklu skipta og vann að endurbótum á stjórn bæjarmála. Hann kom því til leiðar að allar útmælingar á lóðum þurftu samþykki amtmanns og bannaði byggingar á tveimur stöðum, Lækjartorgi og Austurvelli, sem þar með urðu opin svæði. Hann lét endurreisa Skólavörðuna og gera veg að henni á eigin kostnað og var varðan um tíma kölluð Kriegers-Minde. Einnig kostaði hann veg suður með Læknum og var það upphaf Lækjargötu. Hann vann að því að komið yrði á byggingarnefnd í Reykjavík.
Krieger var í Danmörku frá hausti 1834 til vors 1836 og sat þá meðal annars á þingi Dana fyrir hönd Íslands og sat í nefnd sem rannsakaði verslunarlöggjöf sem varðaði Ísland.
Þann 24. september 1836 var Krieger skipaður stiftamtmaður í Álaborgarstifti. Hann var þó áfram á Íslandi um veturinn og gegndi embættum sínum en fór til Danmerkur um vorið. Skömmu eftir að hann tók við embætti í Álaborg veiktist hann og lést vorið 1838, fertugur að aldri og ókvæntur.
Ólafur Páll Torfason
Ólafur Páll Torfason, einnig þekktur sem Opee (f. 9. febrúar 1984) er íslenskur lagahöfundur og rappari, uppalinn í Vesturbæ Reykjavíkur.
Árið 2003 gaf hann út sína fyrstu plötu ásamt tónlistarmanninum Eilífi Erni Þrastarsyni, Eternal, en saman mynduðu þeir hljómsveitina O.N.E. Hljómsveitin gaf út plötuna „One Day“ sama árs og var í kjölfarið tilnefnd til hlustendaverðlauna FM957 og verðlauna Radio X auk þess sem smáskífur af plötunni hlutu góðar viðtökur hlustenda helstu útvarpsstöðva landsins og tónlistarsjónvarpa.
Ári síðar hlaut lagið Mess it Up, sem hann gerði ásamt hljómsveitinni Quarashi, Hlustendaverðlaun FM957 fyrir besta lag ársins. Myndband við það var þá einnig valið myndband ársins á Íslensku tónlistarverðlaunin. Endurflutningur lagsins við endurkomu Quarashi 2011 til að mynda á Bestu Útihátíðinni hlaut góðar viðtökur.
Samstarf
Opee hefur unnið með eftirfarandi hljómsveitum og listamönnum:
Cerastium theophrasti
Cerastium theophrasti er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Grikklandi.
Villarrica (eldfjall)
thumb|right|300px|Villarrica séð frá [[Pucón.]] Villarrica (spænska: Volcán Villarrica), einnig þekkt sem Rucapillán á mapudungun, er virk eldkeila í Andesfjöllum í Suður-Chile. Það er hæsta fjall í Los Ríos-fylki og er 2860 metra yfir sjávarmáli. Þjóðgarður er umhverfis fjallið.
Síðast gaus Villarrica árið 2015. Eldfjallið var hvað virkast á 16. öld. Á 20. öld lést fólk í eldgosum 1964 og 1971 vegna eðjustrauma og eiturgass.
Veðröð
Að því leyti sem ekki hefur verið samið um annað né lögákveðið er röðin sú að eldri réttur gengur fram fyrir yngri rétt eða leiði af tilteknum reglum um áskilnað um tilteknar tryggingarráðstafanir til verndar rétti. Veðhafar geta samið sín á milli um endurröðun.
IPhoto
iPhoto er forrit frá Apple fyrir Mac OS X stýrikerfið. Það er partur af iLife pakkanum sem fylgir með öllum nýjum Mac tölvum. Í iPhoto geturu sett inn, flokkað, breytt, prentað og deilt stafrænum myndum. Það er oft borið saman við Picasa frá Google og Adobe Photoshop Album frá Adobe.
Fritillaria viridea
Fritillaria viridea er sjaldgæf jurt af liljuætt, nefnd eftir San Benito (San Benito fritillary). Hún finnst eingöngu á strandsvæðum Kaliforníu, þar sem hún einstöku sinnum í chaparral gróðurlendi og serpentinejarðvegi. Staðfestir fundarstaðir eru San Benito County og Monterey County, óstaðfestir eru Fresno County og San Luis Obispo County.
Lýsing
Þessi fjölæra laukplanta myndar uppréttan stöngul, 30 til 65 sm á hæð með nokkrum lensulaga blöðum allt að 10 sm löngum. Á endanum á sléttum stönglinum er eitt eða fleiri lútandi blóm. Hvert blóm er með 6 krónublöð, 1 - 2 sm löng, fölgræn til dökkgræn á lit.
Þorbjörn bitra
Nokkru eftir að Þorbjörn nam Bitrufjörð kom Guðlaugur, bróðir landnámsmannsins Gils skeiðarnefs í Gilsfirði, til Íslands á skipi sínu og strandaði við höfða þann sem síðan heitir Guðlaugshöfði. Hann komst sjálfur á land ásamt konu sinni og dóttur en aðrir menn fórust. Þorbjörn bitra kom þar að og drap hjónin en tók stúlkuna og ól upp. En þegar Gils bróðir Guðlaugs komst á snoðir um þetta fór hann og hefndi bróður síns með því að drepa Þorbjörn og fleiri menn.
Langavatn (Mýrum)
thumb|Langavatn Langavatn allstórt stöðuvatn í Langavatnsdal á Mýrum, um 214 m yfir sjávarmáli. Það er um 5 ferkílómetrar að stærð og allt að 36 m niður þar sem það er dýpst. Vatnið hefur orðið til fyrir hraun sem stíflað hefur afrennsli dalsins. Í Langavatn rennur Langadalsá að norðan og Beilá að suðaustanverðu. Silungsveiði er í Langavatni og við útfallið þar sem Langá fellur úr vatninu er stífla til vatnsmiðlunar vegna laxaræktar í ánni og vatnakerfi hennar.
Þjóðtrú
Til er einkennileg saga um hjón ein fjölkunnug sem köstuðu lík menskra manna í Langavatn í Langavatnsdal, sem síðar hafi orðið að nykrum. Atburður þessi á að hafa gerst snemma á 15. öld, og er sögn þessi alveg einstök í íslenskri þjóðtrú.
Akkeri
thumb|right|Akkeri Akkeri er auk þess að vera festing fyrir skip, festing fyrir ýmis mannvirki á landi. Þá er gjarnan steypustyrktarstál tengt við mannvirkið og lagt í jörðu þar sem er steypt utan um. Reynt er að búa til króka á stálteinana sem leggjast í steinsteypuna í jörðinni til að ná betri festu. Ýmsar aðrar gerðir af akkerum eru til. Festa má stálstög eða vinkla með múrboltum í berg eða steinsteypu sem fyrir er og tengja síðan mannvirkinu með ýmsum hætti.
Scipio
Scipio getur átt við um:
Scipio
Lénsherra
Lénsherra eða lénsdrottinn var aðalsmaður eða þjóðhöfðingi (konungur eða keisari) sem var í aðstöðu til að veita undirmönnum sínum land eða aðra fjárhagslega aðstöðu að léni. Undirmennirnir tóku landið eða aðstöðuna formlega að láni (léni) og var það því kallað lén og þiggjandinn lénsmaður. Að jafnaði fylgdu léninu skyldur og þá miðað við að tekjurnar nægðu til að standa undir þeim. Slíkt fyrirkomulag er kallað lénsskipulag eða lénsskipan (lénsveldi).
Stundum er átt við jarðir eða landsvæði, stundum vald til héraðsstjórnar. Í síðara tilvikinu var stjórnsýsluþátturinn oftast kallaður sýsla (þ.e. löggæsla og héraðsstjórn), en fjárhagslegi þátturinn lén (þ.e. skattheimta á svæðinu og innheimta á öðrum tekjum lénsherrans).
Sjá einnig hirðstjóri.
Útdráttur
Í fræðilegum gagnasöfnum geta útdrættir verið ákaflega mikilvægir því leitarvélar sumra fræðilegra gagnagrunna vinna einvörðungu leitarorð úr útdráttunum en ekki aðalefninu.
Lengd útdrátta getur verið breytileg, margir útgefendur tilgreina á bilinu 100 til 500 orð, sjaldan meira en sem nemur einni blaðsíðu. Í útdrættinum kemur jafnan fram:
Í sumum íslenskum fagtímaritinum, og á öðrum tungumálum, tíðkast að hafa sérstakan útdrátt á ensku. Í íslenskum háskólum er farið fram á að lokaritgerðir innihaldi útdrætti.
Carmageddon
Lýsing
Í Carmageddon keppir keppandinn á móti öðrum tölvukeyrðum keppendundum á stöðum eins og borgum, iðnaðarsvæðum, námum og fleirum stöðum. Keppandinn hefur ákveðið mikinn tíma til að klára keppnina en meiri tími fæst með því að skemma bíla keppenda, keyra á bónusa eða keyra yfir uppvakninga.
Keppnir eru kláraðar með því að annað hvort klára keppnina eins og í venjulegum bílakappakstursleikjum, eyðileggja bíla hinna keppendanna eða keyra yfir alla uppvakningana í borðinu - á undan öllum öðrum.
Framhaldsleikir
Leikurinn reyndist það vinsæll að út komu fleiri leikir. Þeir eru:
Lok seríunar
SCi hafði upprunalega planað að leikurinn Carmageddon 4 kæmi út seint á árinu 2005 en hætti svo við það. Litlar sem engar fréttir voru um leikinn.
Steinkudys
Steinkudys var dys á Skólavörðuholti í Reykjavík, þar sem morðinginn Steinunn Sveinsdóttir var dysjuð eftir að hún lést í fangelsi á Arnarhóli 31. ágúst 1805. Hún var ásamt Bjarna Bjarnasyni sek um morðin á Sjöundá. Ummerki um Steinkudys sáust allt fram á 20. öld. Þegar grjótnám hófst á holtinu vegna framkvæmda við Reykjavíkurhöfn fannst trékista með illa fúnum beinum. Þau voru tekin upp og grafin í vígðri mold í Hólavallagarði en grjótið úr dysinni væntanlega flutt í hafnargarðana.
Nerlerit Inaat-flugvöllur
thumb|right|Flugturninn á Nerlerit Inaat-flugvelli. Nerlerit Inaat-flugvöllur eða Constable Point-flugvöllur (IATA: CNP, ICAO: BGCO) er lítill flugvöllur innst við Hurry-fjörð sem gengur inn af Scoresby-sundi á Austur-Grænlandi í sveitarfélaginu Sermersooq. Flugvöllurinn var upphaflega reistur af bandaríska olíufyrirtækinu ARCO árið 1985 í tengslum við olíuleit á Jameson-landi en fyrirtækið seldi Grænlandsstjórn flugvöllinn árið 1990. Air Greenland rekur þar þyrluþjónustu sem tengir flugvöllinn við þorpið Ittoqqortoormiit. Íslensku flugfélögin Norlandair og Icelandair hafa flogið leiguflug þangað.
Nautafífill
Nautafífill (fræðiheiti: Doronicum hungaricum) er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá austur Evrópu.
Veðskuldari
Veðskuldari er sá aðili sem skuldar veðkröfuna sem verðmæti veðandlagsins á að tryggja efndir á. Sé veðskuldari einnig eigandi veðandlagsins er hann jafnframt veðsali.
Hurry-fjörður
thumb|right|Hurry-fjörður fullur af ís í byrjun ágúst 2023. Hurry-fjörður (grænlenska: Kangerterajiva „litli fjörður“) er mjór fjörður sem gengur norður úr Scoresby-sundi og skilur á milli Liverpool-lands í austri og Jameson-lands í vestri. Fjörðurinn er um 40 km langur og aðeins 7 km breiður. Á norðvesturströnd fjarðarins er Nerlerit Inaat-flugvöllur.
William Scoresby kortlagði fjörðinn fyrstur manna 1822 og nefndi hann eftir Nicholas Hurry, sem var eigandi skipsins hans, Baffin. Scoresby taldi að fjörðurinn gæti verið sund sem tengdist við Carlsberg-fjörð í norðri og að Liverpool-land væri eyja, en Carl Ryder afsannaði það í seinni leiðangri 1895.
Émile Zola
Émile Zola (2. apríl 1840 – 29. september 1902) var franskur rithöfundur og blaðamaður. Hann er talinn upphafsmaður natúralisma í bókmenntum og er einn vinsælasti rithöfundur Frakka auk þess sem hann hefur verið einna oftast birtur og þýddur um heim allan. Skáldsögur hans hafa oft verið kvikmyndaðar og gerðar að sjónvarpsþáttum.
Líf og verk Zola hafa mikið verið rædd í sagnfræðiverkum. Á bókmenntasviðinu er hann þekktastur fyrir verkið Les Rougon-Macquart, skáldverk í tuttugu bindum sem lýsir frönsku samfélagi á tíma annars franska keisaradæmisins frá sjónarhorni Rougon-Macquart-fjölskyldunnar. Verkið fylgir kynslóðum fjölskyldunnar og fjallar með hverri þeirra um ákveðið tímabil.
Síðustu ár hans einkenndust af afskiptum hans af Dreyfus-málinu, en Zola birti í janúar árið 1898 greinina J'accuse…! (Ég ásaka…!) til varnar Alfreds Dreyfus og var fyrir vikið sakfelldur fyrir meiðyrði og sendur í útlegð til London.
Vogur (meðferðarheimili)
Vogur er meðferðarheimili sem SÁÁ (Samtök áhugafólks um áfengis- og vímuefnavandann) reka fyrir fíkla og áfengissjúka, staðsett í Árbæ í Reykjavík. Það tók til starfa árið 1983.
Sedrus
Cedrus er lítil ættkvísl stórra sígrænna trjáa með ilmandi við sem hefur verið mikilvægur í sögu heimalanda sinna.
Tegundir
Tegundir Cedrus eru ýmist taldar frá 4 niður í eina tegund:
Leikfélag Vestmannaeyja
Leikfélag Vestmannaeyja er leikfélag sem hefur starfað í Vestmannaeyjum frá 1910. Leiklistarstarfsemi hófst í Eyjum um miðja 19. öld. Aðdragandi að stofnun félagsins mun hafa verið sýning á leikritinu Ævintýri á gönguför (Eventyr paa Fodreisen) eftir Jens Christian Hostrup snemma um veturinn 1910 á vegum kvenfélagsins Líknar sem þá og lengi síðan hélt einnig uppi leikstarfsemi við ýmis tækifæri. Hið nýstofnaða leikfélag fékk strax lánuð leiktjöldin úr Ævintýrinu og setti upp sýningu þá um haustið.
Kuhn
Kuhn er eftirnafn eftirfarandi manna:
Leikfélag Vestmannaeyja
Leiksýningar
Leikfélag Vestmannaeyja hefur undanfarin ár, sett upp tvær sýningar. Eina að vori og eina að hausti.
Hugmyndafræði
Hugtakið hugmyndafræði er frá því um 1800 og merkti upphaflega heildstæða lýsingu á samfélaginu ásamt hugmyndum um hvernig skyldi breyta því til hins betra. Merking orðsins hefur víkkað síðan og það færst nær því að merkja hvern þann hugsunarhátt sem einkennir einhvern hóp eða menningarsamfélag. Enn er orðið þó sér í lagi notað um félagspólitíska stefnuskrá hóps eða hreyfingar.
Hugtakið var fyrst sett fram af franska heimspekingnum Antoine Louis Claude Destutt, comte de Tracy (20. júlí 1754 – 9. mars 1836). Destutt vann að rannsóknum á „vísindum hugmynda“ og beindi sjónum sínum að rannsókninni sjálfri en ekki viðfangsefni hennar. Hann greindi fræðigreinina í þrennt, þ.e. hugmyndafræði, framsetningu hugmynda og afleiddum niðurstöðum hugmynda.
Í seinni tíð hefur merkingin orðið víðari og síðustu ár hefur hugtakið verið ofnotað og þannig fengið merkinguna að hugmyndafræði sé lýsing á markmiðum, forsendum þeirra og hvernig viðkomandi hyggist ná þeim markmiðum og getur átt við nánast hvað sem er. Þannig er talað um „hugmyndafræði“ leikskólans Naustatjarnar, hugmyndafræði Tónagulls, tónlistarskóla fyrir börn og þannig mætti áfram telja.
Valdivia
thumb|300px|Valdivia og flúdir sin. Valdivia er borg í Chile um 750 km sunnan Santíagó. Borgin er höfuðborg Los Ríos-fylkis og eru íbúar 166.000 (2017).
Elsti háskóli Valdivia er Austral-háskóli.
Brandur Kolbeinsson
thumb|right|Róðukross til minningar um Brand Kolbeinsson, reistur á staðnum þar sem hann var höggvinn. Brandur Kolbeinsson (1209 -19. apríl 1246) var íslenskur höfðingi á 13. öld, goðorðsmaður á Reynistað í Skagafirði af ætt Ásbirninga. Faðir hans var Kolbeinn kaldaljós Arnórsson og móðir hans Margrét dóttir Sæmundar Jónssonar í Odda. Voru þeir Brandur og Kolbeinn ungi þremenningar að ætt.
Kolbeinn ákvað á banabeði sumarið 1245 að Brandur frændi hans skyldi fá öll mannaforráð í Skagafirði og tók hann þar með við ríki Ásbirninga, það er Skagafirði og Húnaþingi. Vorið eftir kom Þórður kakali með mikið lið til Skagafjarðar en Brandur tók á móti með næstum jafnfjölmennt lið og mættust þeir í Haugsnesbardaga. Þar beið lið Brands lægri hlut og féllu um sjötíu manns en nærri fjörutíu úr liði Þórðar.
Brandur komst á hest en náðist á milli Syðstu-Grundar og Mið-Grundar og var færður upp á grundina fyrir ofan Syðstu-Grund og höggvinn þar. Þar var síðar settur upp róðukross. Sumarið 2009 var aftur settur upp róðukross fyrir ofan Syðstu-Grund og var hann vígður 15. ágúst. Jón Adolf Steinólfsson skar krossinn út og hafði Ufsakrist sem fyrirmynd.
Kona Brands var Jórunn Kálfsdóttir Guttormssonar. Kolbeinn ungi lét drepa föður hennar og bróður fyrir það eitt að Kálfur var vinur Sighvatar Sturlusonar og var það talið til verstu níðingsverka Sturlungaaldar. Synir þeirra hjóna, Brandur og Þorgeir, voru barnungir þegar faðir þeirra féll.
Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000
Árið 2000 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsímans.
Staðan í deildinni
''Staðan fyrir 14. umferð, 3. september 2000''.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin.
Aukakeppni 1. deild
''15. og 16. september 2000''.
Austurríki
Austurríki (þýska: Österreich) er landlukt land í Mið-Evrópu í Austur-Ölpunum. Hálendi Alpafjallanna einkennir landslag Austurríkis en í norðri og suðri eru Bæheimsskógur og Pannóníska sléttan. Landið er sambandslýðveldi níu sambandsríkja. Höfuðborg þess er Vín. Austurríki á landamæri að Þýskalandi í norðvestri, Tékklandi í norðri, Slóvakíu í norðaustri, Ungverjalandi í austri, Slóveníu og Ítalíu í suðri, og Sviss og Liechtenstein í vestri. Landið er tæplega 84 þúsund ferkílómetrar að stærð og þar búa um 9 milljónir.
Landið varð til undir lok fyrsta árþúsundsins úr landsvæðunum Pannóníumörk og Ungversku mörk innan Heilaga rómverska ríkisins. Upphaflega var landið markgreifadæmi sem heyrði undir Bæjaraland. Árið 1156 var landið gert að hertogadæmi og árið 1453 að erkihertogadæmi. Á 16. öld varð Vínarborg höfuðborg keisaradæmisins og Austurríki varð þannig heimaland Habsborgara (sem upprunalega voru frá Sviss). Eftir upplausn Heilaga rómverska ríkisins 1806 gerðist Austurríki sjálft keisaradæmi. Þetta ríki varð stórveldi í Evrópu og leiðandi innan Þýska sambandsins. Eftir ósigur í stríði Prússlands og Austurríkis 1866 var sambandið leyst upp og Austurríki-Ungverjaland varð til.
Eftir morðið á Franz Ferdinand erkihertoga árið 1914, lýsti Frans Jósef keisari Serbíu stríði á hendur sem þróaðist síðan út í fyrri heimsstyrjöld. Ósigur keisaradæmisins og upplausn í kjölfarið varð til þess að Austurríki varð lýðveldi árið 1919. Á millistríðsárunum fór andstaða við þingræði vaxandi og lyktaði með valdatöku fasista undir stjórn Engelbert Dollfuss 1934. Ári áður en síðari heimsstyrjöld braust út var landið innlimað í Þriðja ríkið. Eftir frelsun Austurríkis 1945 tók við langt hernámstímabil bandamanna. Landið fékk aftur sjálfstæði árið 1955.
Austurríki hefur verið aðili að Sameinuðu þjóðunum frá 1955 og Evrópusambandinu frá 1995. Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu og Samtök olíuframleiðsluríkja eru með höfuðstöðvar í Vín. Austurríki er stofnaðili að Efnahags- og framfarastofnuninni og Interpol. Landið undirritaði Schengen-samkomulagið 1995 og tók upp evruna 1999.
Heiti
Austurríki hefur í gegnum aldirnar verið nefnt nokkrum nöfnum. Allt til 8. aldar hét það Marchia Orientalis, þ.e. Austurmörk (Ostmark). Landið var í austur frá hinu forna Frankaríki Karlamagnúsar. Orðið „mörk“ var gjarnan notað yfir landsvæði á jaðri ríkis (sbr. Mark Brandenburg, Danmörk og svo framvegis).
Í í skjali Ottós 2. keisara frá 976 nefnir hann héraðið Ostarichi, sem bókstaflega merkir „ríkið í austri“ (Austurríki), enda var það í austur frá þýska ríkinu. Þetta er heitið sem festist í norðurgermönskum málum (til dæmis íslensku og dönsku). Þaðan kemur einnig franska heitið en í bjagaðri mynd (Autriche). Úr Ostarichi varð til þýska heitið Österreich, enda hefur það sömu merkingu.
Á latínu fékk landið nafnið Austria frá 12. öld, en latína var diplómata- og fræðimál Evrópu allt til siðaskipta. Ýmis mál hafa tekið upp þetta heiti, svo sem enska, ítalska, spænska og gríska.
Nokkur önnur heiti hafa verið notuð en þau voru öll skammlíf. Þar má nefna Ostland (Austurland), Osterland og fleiri.
Landnám
Til forna lögðu Rómverjar undir sig langmestan hluta Austurríkis. Aðeins nyrsti hlutinn, norðan Dónár, tilheyrði Germönum. Við endalok Rómaveldis óðu Vestgotar, Austgotar og Alemannar yfir landið en enginn þessara þjóðflokka settist þar að. Á sjöttu öld fluttu Bæverjar til landsins úr norðri en Alemannar settust að vestast í Vorarlberg. Eftir það fluttu Slavar einnig í einhverjum mæli til landsins úr austri. Árið 600 stofnuðu Slavar fyrsta sjálfstæða slavaríkið í Evrópu (Karantanía) en það náði inn í suðurhluta núverandi Austurríkis (Kärnten og Steiermark). Þetta ríki liðaðist sundur á 8. öld og varð loks hluti hins mikla Frankaríkis. Á tímum Karlamagnúsar hófst landnám Germana á þessum slóðum, en Ungverjar eyðilögðu það jafnharðan. Eftir að Ottó I keisari vann lokasigur á Ungverjum árið 955, hófst nýtt landnám Bæverja sem komu nú frá Bæjaralandi í vestri. Árið 976 hlaut Leopold frá Bæjaralandi, af ættinni Babenberg, allt svæðið að léni frá Ottó III keisara. Það var þá kallað Ostarichi, sem seinna breyttist í Österreich. Austurríki féll því undir stjórn Bæjaralands en bæði löndin voru greifadæmi í hinu heilaga rómverska keisaradæmi.
Uppgangur Habsborgara
Á tímum Babenberg-ættarinnar var landið rutt og þar myndaðist heildstætt samfélag. Babenberg-ættin réð einnig Bæjaralandi og voru bæði greifadæmin undir sömu stjórn. En 1156 aðskildi Friðrik Barbarossa keisari bæði löndin og breytti Austurríki í hertogadæmi. Með þessum gjörningi hófst saga Austurríkis sem eigið landsvæði innan hins heilaga rómverska keisaradæmis, enda var það þá laustengt sambandsveldi margra hertogadæma. Fyrsti hertoginn hét Hinrik, með viðurnefnið Jasormimgott. Hann gerði borgina Vín að aðsetri sínu, en síðan þá hefur Vín verið höfuðstaður Austurríkis. Á tíma Hinriks hertoga varð Steiermark hluti af Austurríki en einnig landsvæði sem í dag eru hluti af Slóveníu. Þegar Friðrik II hertogi féll í orrustu 1246, dó Babenberg-ættin út. Þá hófst valdabarátta um héraðið, sem var nokkurn veginn stjórnlaust næsta áratuginn. Ottókar II, konungur Bæheims, náði völdum 1256 en hann féll í orrustu 1278 gegn Rúdolf af Habsborg. Þar með náði Habsborgarættin völdum í Austurríki sem ríkjandi hertogar og héldu þeim í 640 ár, allt til 1918.
Erkihertogadæmið
Árið 1335 féll Kärnten í hendur Habsborgara og 1363 Týról. Þar með var Austurríki orðið að stóru hertogadæmi og náði vel út yfir núverandi landmæri. Þetta þótti þá vera allstórt svæði og 1379 var hertogadæminu skipt upp í þrjá hluta.
Þetta leiddi til mikilla erja á allri 15. öldinni, enda voru erfingjarnir margir og löndin góð. Austurríki sameinaðist ekki aftur fyrr en 1493 er Friðrik V. hertogi erfði alla hlutana. Friðrik var kjörinn keisari hins heilaga rómverska keisaradæmis á miðri 15. öld. Nokkrir hertogar Habsborgara höfðu áður verið kjörnir konungar og keisarar hins heilaga rómverska keisaradæmiss en með Friðrik, sem kallaðist Friðrik III, myndaðist nær óbrotin lína Habsborgara sem konungar og keisarar hins heilaga rómverska keisaradæmis, allt til upplausnar þess 1806. Friðrik hóf Austurríki upp sem erkihertogadæmi innan ríkisins strax árið eftir kjör sitt sem konungur. Þannig stóð erkihertogadæmið Austurríki jafnfætis við kjörfurstadæmin, með þeirri undantekningu að erkihertoginn hafði ekki kjörgengi í konungskjöri. Sem erkihertogadæmi varð Austurríki hins vegar sjálfstætt ríki í ríkinu.
Stórveldi
1477 kvæntist hertoginn Maximilian Maríu frá Búrgund. Maximilian varð síðan keisari 1493 og erfði Habsborg því Búrgúnd. Eftir að sonur hans, Filippus, kvæntist Jóhönnu af Kastilíu og Aragon, 1496, eignaðist Habsborgarveldið Spán og þar með nýju löndin í Ameríku en einnig Napólíríkið, Sikiley og Sardiníu. Þegar Karl V. varð keisari 1519 stóð Habsborg á hátindi veldis síns. Austurríki var hluti af stórveldi. Karl V. hafði þó ekki mikinn áhuga á að hafa ríkið áfram á einni hendi. Strax 1521 skildi hann Austurríki frá og gaf það bróður sínum, Ferdinand I. Síðar gaf hann syni sínum Spán (ásamt Niðurlöndum og Ameríku). 1526 töpuðu Ungverjar orrustu við Ósmanna (Tyrki) og erfði Ferdinand þá Ungverjaland og Bæheim, ásamt Mæri, Sílesíu og Lausitz. Hins vegar varð Ferdinand í staðinn að fást við Tyrki. Árið 1538 var konungsríkinu Ungverjalandi skipt í þrennt:
Árið 1556 sagði Karl V. af sér og settist í helgan stein. Þar með skiptist Habsborg í tvær nýjar ættir, spænsku ættin og austurrísku ættina. Allir keisarar hins heilaga rómverska keisaradæmis eftir þetta voru af austurrísku ættinni.
Siðaskipti og Tyrkjaógnin
thumb|Tyrkir sitja um Vín 1529 Þegar siðaskiptin hófust snemma á 16. öld fór nýja trúin eins og eldur í sinu um gjörvallt Austurríki. Aðallinn og keisarinn viðhéldu kaþólskunni en ekki kom til átaka eða uppþota í ríkinu. Ef til vill átti óttinn við Tyrki einhvern þátt í því að þjappa íbúum Austurríkis saman. 1529 voru Tyrkir komnir að borgarmörkum Vínar.
Árið 1600 hóf kaþólska kirkjan gagnsiðbótina í Austurríki, heldur seinna en víða annars staðar í þýska ríkinu. Gagnsiðbótin var hins vegar mjög grimmileg og árangurinn eftir því. Á skömmum tíma tókst að snúa meirihluta íbúa Austurríkis til kaþólsku á ný. Þar af leiðandi tók landið þátt í 30 ára stríðinu og barðist með Bæjurum gegn siðaskiptamönnum og gegn Svíum.
Síðara umsátur Tyrkja
thumb|Orrustan um Vín 1683 birtust Tyrkir aftur við borgardyr Vínar. Að þessu sinni undir forystu stórvesírsins Kara Mústafa. 14. júlí var umsáturshringur lagður um borgina. Meðan Vín var þannig einangruð frá umheiminum, lögðu Tyrkir nágrenni borgarinnar í rúst, sem og Neðra-Austurríki. Mörgum borgum var eytt og íbúar þeirra stráfelldir. Þrátt fyrir ákafar árásir á Vín náðu Tyrkir ekki að komast inn fyrir borgarmúrana. Í ágúst hafði Leopold I. keisari safnað nægu liði til að þramma til Vínar. Með í för voru hermenn frá Bæjaralandi, Frankalandi, Saxlandi, Sváfalandi og Feneyjum. Einnig mætti pólskur her til Vínar. Sobieski konungur var aðalherstjórnandi kristna hersins.
Þann 12. september hófst stórorrusta við Tyrki í Kahlenberg við Vín. Meðan sú orrusta stóð yfir gerði herinn í Vínarborg útrás og réðst á Tyrki. Eftir tólf tíma bardaga létu Tyrkir undan síga og flúðu af vettvangi. Vín var þannig bjargað, en reyndar er talið að þessi sigur á Tyrkjum hafi bjargað Austurríki öllu. Í kjölfarið voru háðar tvær styrjaldir við Tyrki á Balkanskaga. Hin fyrri fór fram 1683-1699 en í henni var Evgen prins af Savoy mjög sigursæll. Austurríki vann þá lönd á Balkanskaga þar sem í dag eru hlutar Slóveníu og Króatíu.
Spænska og austurríska erfðastríðin
thumb|María Teresa. Málverk eftir Martin van Meytens. Árið 1701 hófst spænska erfðastríðið. Ýmsir gerðu tilkall til spænsku krúnunnar við andlát Karls II. konungs, en hann var síðasti erfingi spænsku Habsborgaranna. Jósef I. keisari gerði tilkall til krúnunnar fyrir hönd Austurríkis, en eftir mikla bardaga hlaut Filippus V. frá Frakklandi hnossið. Stríðinu lauk með friðarsáttmálanum í Utrecht 1713. Eftir fleiri Tyrkjastríð 1714-18 lagði Austurríki undir sig landsvæði í norðurhluta Bosníu og Serbíu og nokkur fleiri.
Habsborgaraveldið náði því mestri útbreiðslu sinni eftir að Spánn var skilinn frá. Árið 1711 tók Karl VI. við sem keisari hins heilaga rómverska keisaradæmis. Honum var strax ljóst að hann yrði síðasti Habsborgarinn í karllegg og hafði áhyggjur af framtíð Austurríkis og hins heilaga rómverska keisaradæmis. Því bjó hann til nýja stjórnarskrá fyrir keisaradæmið, en í henni kvað svo á að keisaraembættið mætti erfast til dætra í Austurríki. Karl lést 1740. Sökum þess að engin önnur lönd innan hins heilaga rómverska keisaradæmis, né heldur kjörfurstarnir, viðurkenndu stjórnarskrá Karls VI um erfðir kvenna, braust út stríð um krúnu Austurríkis og hins heilaga rómverska keisaradæmis.
Friðrik mikli Prússakonungur réðst inn í Sílesíu og hertók landsvæðið. Hann gerði bandalag við kjörfurstann af Bæjaralandi, sem í kjölfarið var kjörinn keisari hins heilaga rómverska keisaradæmis sem Karl VII. Prússar, Bæjarar og Frakkar börðust gegn Austurríki en Englendingar og Hollendingar veittu Austurríkismönnum mikinn stuðning. Karl VII. lést 1745 og þá var leiðin greið fyrir elstu dóttur Karls VI., Maríu Teresu. Hún var krýnd sem erkihertogaynja af Habsborg og drottning Ungverjalands, en eiginmaður hennar, Frans I., var krýndur sem keisari ríkisins. Enn var þó barist í stríðinu til 1748. Sjö ára stríðið 1756-63 breytti engu um Sílesíu eða önnur landamæri Austurríkis.
Evrópumál
Jósef II. tók við af móður sinni sem erkihertogi af Austurríki 1780. Hann var mjög framfarasinnaður og vildi allt fyrir fólkið gera. 1785 stakk hann upp á því að fá að skipta á austurrísku Niðurlöndum (þ.e. Belgíu) fyrir Bæjaraland, þannig að Bæjaraland og Austurríki myndu sameinast í eitt ríki, en hið heilaga rómverska keisaradæmi hlyti Niðurlönd. Kjörfurstarnir höfnuðu hins vegar tillögunni. Á hinn bóginn tók Jósef þátt í skiptingu Póllands 1772, 1793 og 1795 (ásamt Prússlandi og Rússlandi). Þar fékk Austurríki stóran hluta landsins, allt norður til Varsjár en Pólland þurrkaðist út af landakortinu. Franska byltingin skók Evrópu 1789. Strax árið 1794 hertók franskur byltingarher Niðurlönd Habsborgara (þ.e. Belgíu).
Napoleonsstríðin
Austurríki tók þátt í bandalaginu gegn Napóleon þegar árið 1799 til að stemma stigu við yfirgangi Frakklands. Þrátt fyrir það stóðu Austurríkismenn einir gegn Napóleon í orrustunni við Marengo og við Hohenlinden árið 1800 og biður ósigur í bæði skiptin. Við það unnu Frakkar lönd við Rínarfljót. Eftir sigur Frakka í þríkeisaraorrustunni miklu við Leipzig 1805 komust þeir til Vínarborgar og tóku borgina. Við það tækifæri missti Austurríki lönd sín á Ítalíu (til dæmis Feneyjar). Frakkar yfirgáfu borgina hins vegar skjótt aftur. Þegar hið heilaga rómverska keisaradæmi var lagt niður 1806 eftir þrýsting frá Napoleon, var Frans II. ríkjandi keisari. Strax á sama ári lýsti hann yfir stofnun keisaradæmis í Austurríki. Segja má að þetta hafi verið stofndagur Austurríkis sem óháðs og frjáls ríkis, þrátt fyrir að nær allir keisarar hins heilaga rómverska keisaradæmis hafi verið af ætt Habsborgara og oftast setið í Vín síðan á 15. öld. Nýja keisaradæmið stóð til 1918.
Aftur var myndað bandalag gegn Napóleon. Austurríki tók hins vegar ekki þátt í neinum orrustum fyrr en 1809. Á því ári biðu þeir ósigur fyrir Napóleon í orrustunum við Abensberg, Eggmühl og Regensburg. Austurríski herinn flúði til Bæheims og Napóleon þrammaði til Vínar. Frakkar skutu á borgina og hertóku hana í einni svipan í maí. Við svo búið sneri austurríski herinn aftur frá Bæheimi. Í orrustunni við Aspern (nálægt Vín) sigruðu Austurríkismenn og hröktu Frakka burt úr landinu á næstu mánuðum. Þetta var fyrsti stóri ósigur Napóleons á ferli sínum. Fyrir vikið hélt Austurríki sjálfstæði sínu. 1813 dró til þjóðarorrustunnar miklu við Leipzig. Þar mættust Frakkar og Bandamenn (Austurríki, Prússland, Rússland og Svíþjóð). Orrustan stóð yfir í þrjá heila daga og lauk með ósigri Napóleons. Þetta var síðasta orrusta Austurríkismanna gegn honum. Þeir komu ekki við sögu við lokaósigur Napóleons í orrustunni við Waterloo.
Vínarfundurinn
thumb|Metternich fursti Eftir fall Napóleons var nauðsynlegt að skipa ríkjum og landamærum í Evrópu upp á nýtt. Haldin var viðamikil ráðstefna í Vín að boði Frans I. keisara, en fundarstjóri var utanríkisráðherra landsins, Metternich fursti. Ráðstefnan hófst 18. september 1814 og kallast Vínarfundurinn (þ. Wiener Kongress). Allir helstu leiðtogar í Evrópu sóttu ráðstefnuna, sér í lagi frá Rússlandi, Bretlandi, Austurríki, Prússlandi, Frakklandi, Kirkjuríkinu og mörgum öðrum smærri ríkjum. Vín var næsta árið pólitísk þungamiðja Evrópu. Viðræður og samningar gengu hægt. Á vormánuðum 1815 strauk Napóleon úr útlegð frá Elbu og safnaði liði á ný. Komst þá skriður á samninga og lauk ráðstefnunni 9. júní. Aðeins níu dögum síðar, 18. júní, var Napóleon sigraður á ný í stórorrustunni við Waterloo. Fyrir Austurríki hafði ráðstefnan mikil áhrif. Landið missti Niðurlönd og eignir við ofanvert Rínarfljót. Á hinn bóginn fékk Austurríki að halda Galisíu (suðurhluti Póllands). Landið fékk auk þess Illyríu og Salzburg. Austurríki varð eftir sem áður stórveldi í Evrópu. Eitt það síðasta sem Vínarfundurinn gerði var að stofna þýska sambandið úr leifum þýskra furstadæma, hertogadæma og konungsríkja. Austurríki varð leiðandi afl í þessu nýja ríkinu en stóð samt fyrir utan það sem eigið keisaraveldi. Austurríki stóð til að mynda utan við tollabandalag nýja ríkisins. Bismarck leysti þetta þýska samband upp árið 1866.
Byltingar
Samhliða aukinni iðnvæðingu og fjölgun í röðum nýrrar verkamannastéttar jukust stjórnmálaleg átök í Austurríki. Þetta var einnig tími þjóðernishyggju. Um miðja 19. öldina voru mótmælin í hámarki en sökum þess að Austurríki var fjölþjóðaríki, náðu mótmælendur ekki að skipuleggja sig eins vel og víða annars staðar. Á byltingarárinu 1848 kom til víðtækra mótmælaaðgerða, en þær voru allar barðar niður. Á hinn bóginn sá keisari að friða þurfti lýðinn. Því var Metternich fursti rekinn úr embætti, enda var hann mjög íhaldssamur á gamla kerfið og mikill harðlínumaður.
Þann 22. júlí fundaði fyrsta austurríska þingið í nútíma-formi í Vín. Ekkert þinghús var til staðar og því var fundað í reiðskóla til að byrja með. Þótt tekist hefði að friða íbúa móðurlandsins í bili, braust út bylting í öðrum hlutum ríkisins. Á Norður-Ítalíu barði herinn niður byltingu. Í Ungverjalandi var vilji til að losna frá Austurríki og dreginn saman mikill her. Austurríski herinn neitaði hins vegar að fara austur og því lýstu Ungverjar sig úr sambandi við keisarann. Íbúar Vínar studdu yfirmenn hersins og gerð var aðför að keisara og ríkisstjórn, sem yfirgáfu borgina og flúðu til borgarinnar Olomouc í Mæri (Tékklandi). Þar sagði Ferdinand I. keisari af sér en frændi hans, Frans Jósef, tók við sem nýr keisari. Keisarasinnar söfnuðu liði og hófu gagnbyltingu. 1. nóvember hertóku þeir Vín í miklum bardögum þar sem 2000 manns týndu lífi. 24 leiðtogar byltingarmanna voru teknir af lífi. Þar með var endir bundinn á byltinguna. Aðeins með aðstoð Rússa tókst að vinna Ungverjaland á ný. Eftir þetta tók Frans Jósef I. keisari sér nánast einræðisvald.
Ítalía og þýska stríðið
Árið 1859 hófu Ítalir, undir forystu Garibaldis, að sameina sjálfstæð lönd og greifadæmi á Ítalíuskaga. Þeir sigruðu Austurríki í orrustunni við Solferino og Magenta. Við tapið missti Austurríki nokkur lönd, svo sem Langbarðaland. Ítalía varð svo sjáfstætt konungsríki 1861. Einnig varð mikill órói í þýska sambandinu. Austurríki var ávallt leiðandi afl í því, þar til Bismarck komst til valda í Prússlandi. Þegar Bismarck hertók Slésvík og Holtsetaland, deildi hann yfirráðum þessara héraða með Austurríki. Prússland réði yfir Slésvík en Austurríki yfir Holtsetalandi. Þegar Bismarck síðan hertók Holtsetaland 1866 sagði Austurríki Prússlandi stríð á hendur. 3. júlí það ár var barist við Königgrätz í Bæheimi. Við hlið Austurríkis börðust Saxar, Bæjarar og nokkur önnur þýsk héruð, sem einnig vildu stöðva framgang Prússlands. Prússar sigruðu hins vegar í orrustunni og urðu leiðandi afl í Þýskalandi. Þýska sambandið var lagt niður. Aðeins fimm árum síðar varð Prússland keisaraveldi og hafði þá sameinað mestan hluta Þýskalands. Austurríki var ekki með í því keisaraveldi. Þar með hafði Austurríki misst bæði lönd, völd og virðingu, þrátt fyrir að vera enn eigið keisararíki. Frans Jósef I. var niðurlægður. Ári síðar stofnaði hann austurríska-ungverska sambandsríkið og var krýndur konungur Ungverjalands 8. júní 1867. Eftir það var Ungverjaland ekki lengur hluti af keisaradæminu. Hins vegar tilheyrðu Bæheimur, Mæri, Galisía, vesturhluti Rúmeníu, Slóvenía og Króatía keisaradæminu.
Serbíukrísan
thumb|Morðið á krónprinsinum Frans Ferdinand og eiginkonu hans 1878 hertók Austurríki alla Bosníu og Hersegóvínu, en þau lönd höfðu tilheyrt Tyrkjum. 1908 voru þau innlimuð Austurríki. Meðan Frans Jósef keisari reyndi að meðhöndla þegna sína hvarvetna í ríkinu á grundvelli jafnréttis, leyndi ríkisarfinn, Frans Ferdinand, ekki skoðunum sínum um að Slavar og Ungverjar væru annars flokks þegnar. 1914 heimsóttu hann og eiginkona hans borgina Sarajevó í Bosníu. Mörgum þjóðernissinnum þar í borg, sem vildu sameina Suður-Slava í eitt ríki, fannst heimsókn þessi ögrun og þegar Frans Ferdinand og kona hans óku gegnum Sarajevó þann 28. júní skaut Gavrilo Princip, serbneskur þjóðernissinni, þau til bana Austurríkismenn urðu æfir. Stjórnin kenndi ríkisstjórn Serbíu um verknaðinn. 23. júlí setti Austurríki stjórn Serbíu úrslitakosti sem þeir síðarnefndu gátu ekki uppfyllt að öllu leyti. Eftir að keisari Þýskalands hafði staðfest stuðning við Austurríki, lýsti Austurríki stríði á hendur Serbum 28. júlí. Þar með hófst heimsstyrjöldin fyrri.
Heimstyrjöld
thumb|[[Karl 1. Austurríkiskeisari|Karl I var síðasti keisari Austurríkis]] Austurríki reið ekki feitum hesti frá hernaði sínum í styrjöldinni. Þeir börðust aðallega í Galisíu (núverandi Póllandi), við landamærin að Ítalíu og á Balkanskaga. Rússar náðu að hrekja Austurríkismenn og Þjóðverja burt úr Galisíu. Á Balkanskaga voru Serbar mjög aðgangsharðir og hröktu Austurríkismenn burt. Það var einungis á landamærum Ítalíu sem Austurríkismönnum tókst að halda stöðu sinni. Árið 1916 lést Frans Jósef I. keisari og við tók Karl I. Hann kallaði saman ríkisráðið, sem tjáði honum hugmyndir sínar um framtíð Austurríkis. Ungverjaland og Balkanskagi voru ekki hluti af þeim hugmyndum og því ljóst fyrir stríðslok að Austurríki myndi brátt líða undir lok sem fjölþjóðaríki. Karl hvatti því hinar ýmsu þjóðir ríkisins til að mynda eigin stjórn, sem myndi lúta stjórninni í Vín. Þjóðirnar settu sér sínar eigin stjórnir, en hugðust hins vegar lýsa yfir sjálfstæði. Í stríðslok lágu Þýskaland og Austurríki efnahagslega í rústum. Því tók þjóðarráð Austurríkis til bragðs að mynda nýja stjórn, í október 1918, án aðkomu Karls I. keisara. 11. nóvember leysti Karl því keisara- og konungdæmið Austurríki-Ungverjaland upp og 12. nóvember var lýðveldið Austurríki formlega stofnað. Karl sagði hins vegar ekki af sér sem keisari. Því voru honum gefin þau tilmæli að segja af sér eða yfirgefa landið ella. Í mars 1919 yfirgaf Karl landið og í apríl voru gömlu Habsborgarlögin numin úr gildi. Í uppgjöri stríðsins missti Austurríki öll sín slavnesku landsvæði. Galisía varð að hluta Póllands. Bæheimur og Mæri að vesturhluta Tékkóslóvakíu. Slóvenía, Illyría og Bosnía og Hersegóvína urðu að vesturhluta Júgóslavíu. Suðurhluta Týról hertók Ítalía. Ungverjaland varð sjálfstætt ríki. Þar með varð Austurríki minna en það er í dag (Burgenland var enn hluti Ungverjalands) og hafði aldrei verið minna í sögu Habsborgarveldisins.
Fyrsta lýðveldið
Við stofnun lýðveldisins trúðu fáir á bjarta framtíð landsins. Margir lærðir menn töldu að móðurlandið eitt sér væri of lítið til að brauðfæða íbúana. Auk þess var landið efnahagslega í rúst. Upp kom sú hugmynd að Austurríki sameinaðist Weimar-lýðveldinu en Bandamenn lögðu blátt bann við öllu slíku. Salzburg sótti formlega um inngöngu í Þýskaland, óháð stjórninni í Vín, en Weimar-lýðveldið hafnaði því. Vorarlberg sótti um inngöngu í Sviss og við atkvæðagreiðslu vildu 80% íbúanna verða að kantónu í Sviss. Bæði Svisslendingar og Bandamenn höfnuðu því hins vegar. Í syðstu sýslum Kärnten greiddu íbúarnir einnig atkvæði um sameiningu við Slóveníu (og/eða Júgóslavíu), en niðurstaðan var sú að vera áfram í Austurríki. 1921 var ákveðið að stofna nýtt ríki í vestasta hluta Ungverjalands. Við atkvæðagreiðslu vildi mikill meirihluti íbúanna hins vegar sameiningu við Austurríki og því varð svo. Svæðið hlaut heitið Burgenland og er fámennasta sambandsland Austurríkis.
Til að rétta af fjárhag landsins var gamla krónan lögð niður árið 1924 og tekinn upp skildingur (Schilling). Sú litla efnahagsuppsveifla sem orðið hafði varð þó að engu 1929 þegar heimskreppan skall á. Austurríki lifði á lánum. Til að mynda lánaði Þjóðabandalagið landinu 300 milljónir skildinga gegn því að landið sameinaðist ekki Weimar-lýðveldinu næstu 20 árin. 1933 var þriðjungur Austurríkismanna atvinnulaus. 1932 komst kristilegi sósíalistinn Engelbert Dollfuss til valda sem kanslari lýðveldisins. Hann varð fyrir áhrifum af fasískum fyrirmyndum á Ítalíu og varð nánast einvaldur. Þann 4. mars leysti hann upp þingið, 7. mars var tekin upp ritskoðun og bann við hópamyndun sett á í landinu. 10. maí voru allar kosningar afnumdar og í framhaldi af því allir stjórnmálaflokkar bannaðir. Í febrúar gerðu íbúar landsins allsherjaruppreisn, þar sem sýnt þótti að Dollfuss kanslari myndi ekki slaka á klónni. Uppreisnin var hins vegar barin niður af mikilli hörku. 1934 var gerð önnur tilraun til byltingar. Í henni varð Dollfuss fyrir skoti og lést af sárum sínum 25. júlí.
Innlimunin
thumb|Hitler (í fremsta bílnum) lætur hylla sig í Vín 15. mars 1938 Eftirmaður hans, Kurt Schuschnigg, átti við ramman reip að draga. Mikil óánægja var í Austurríki og þurfti Schuschnigg á aðstoð frá Mussolini og síðar frá Þýskalandi Hitlers að halda. Hitler, sem var sjálfur fæddur í Austurríki, vann að því bak við tjöldin að sameina ríkin, þrátt fyrir bann Þjóðabandalagsins. Schuschnigg kanslari reyndi að forðast slíkar tilraunir og tilkynnti óvænta þjóðarakvæðagreiðslu um frjálst og óháð Austurríki. Atkvæðagreiðslan átti að fara fram 13. mars 1938. 11. mars þrýsti Hitler með hótunum á Miklas forseta að leysa Schuschnigg frá embætti og skipa nasistann Arthur Seyss-Inquart nýjan kanslara. Strax daginn eftir þrammaði þýski herinn inn fyrir landamæri Austurríkis og hertók allar höfuðborgir sambandslandanna. Þann dag tilkynnti Hitler að Þýskaland og Austurríki hefðu sameinast. Ríkisstjórnin var leyst upp. Hitler var nýi valdhafinn í Austurríki og sótti hann Vín heim 15. mars til að láta hylla sig. Samtímis þessu var þegar byrjað að ofsækja gyðinga hvarvetna í landinu og flytja burt. Heimsstyrjöldin síðari hófst í nóvember 1939. Hundruð þúsunda Austurríkismanna voru kallaðir í þýska herinn og urðu þeir að berjast með nasistum. Fyrstu loftárásir á landið voru þó ekki fyrr en í ágúst 1943, sökum fjarlægðar frá flugvöllum bandamanna. Sovétmenn komust til Vínar og eftir harða bardaga við nasista féll borgin 23. apríl 1945. Þar með lauk landið þátttöku sinni í stríðinu. Aðrir bandamenn hernámu Austurríki ekki fyrr en í maíbyrjun.
Hernám og annað lýðveldið
Eftir stríð skiptu bandamenn Austurríki upp í fjögur hernámssvæði, eins og gert var með Þýskaland.
Morðin á Sjöundá
Morðin á Sjöundá voru framin vorið 1802 þegar karl og kona voru myrt á bænum Sjöundá á Rauðasandi. Bjarni Bjarnason og Guðrún Egilsdóttir bjuggu þá á hálfri jörðinni en á móti þeim Jón Þorgrímsson og Steinunn Sveinsdóttir og höfðu þau flust þangað vorið 1801. Á bænum voru einnig þrjú börn Bjarna og Guðrúnar og fimm börn Jóns og Steinunnar.
Austurríki
Hernám og annað lýðveldið
thumb|Austurríki skipt upp í fjögur hernámssvæði Vín var skipt í fjögur svæði, rétt eins og Berlín. Miðborgin var undir stjórn allra fjögurra herja bandamanna. Aldrei kom til greina að sameina Þýskaland og Austurríki, enda bæði bandamenn og Austurríkismenn ákveðið á móti öllu slíku. Hernámið stóð yfir í tíu ár. 15. maí 1955 hlaut Austurríki sjálfstæði sitt á ný og yfirgáfu þá allir erlendir hermenn landið. Austurríki varð að lýðveldi á ný. Á sama ári lýsti landið yfir hlutleysi. Í framhaldi af því varð mikill efnahagsuppgangur í landinu. Það gekk í Sameinuðu þjóðirnar í desember 1955 og í Evrópuráðið 1956. Margir flóttamenn flúðu til Austurríkis frá Ungverjalandi eftir misheppnaða byltingu þar 1956 og frá Tékklandi eftir vorið í Prag 1968. Þegar járntjaldið féll 1990 opnuðust landamæri landsins til Tékklands, Ungverjalands og Slóveníu. Austurríki var því ekki lengur á jaðarsvæði í Evrópu. Meðan stríðið í Júgóslavíu stóð yfir tók Austurríki við fjölda flóttamanna. Austurríki gekk í Evrópusambandið 1995, en áður hafði það verið stofnmeðlimur að EFTA 1960. Þann 1. janúar 2002 tók evran gildi þar í landi.
Morðin á Sjöundá
Morðin
Fljótlega eftir komu Jóns og Steinunnar byrjaði samdráttur hennar og Bjarna og mun samkomulag á heimilinu hafa verið afar slæmt um veturinn. 1. apríl hvarf Jón og var talið að hann hefði hrapað fyrir björg í Skorarhlíðum, en þegar Guðrún andaðist snögglega 5. júní komst kvittur á kreik um að dauðsföllin hefðu vart verið eðlileg, enda vissi öll sveitin af samdrætti Bjarna og Steinunnar. Þegar komið var með lík Guðrúnar til greftrunar lét presturinn opna kistuna og skoða líkið en ekki sáust á því áverkar sem taldir voru gefa tilefni til rannsóknar.
Austurríki
Landafræði
Austurríki er 83.879 km2 að stærð og er því meðalstórt ríki í Evrópu. Það á land að átta öðrum ríkjum: 784 km að Þýskalandi sem liggja að hluta um Bodenvatn, 430 km að Ítalíu, 366 km að Ungverjalandi sem liggja að hluta um Neusiedler See, 362 km að Tékklandi, 330 km að Slóveníu, 164 km að Sviss, 91 km að Slóvakíu og 35 km að Liechtenstein.
thumb|Alpafjöll og Bæheimsskógur eru dökk á myndinni. Á milli sér í [[Dónárdalur|Dónárdalinn mikla og Vínarundirlendið í austri.]] Gróflega má skipta Austurríki í fimm landfræðilega hluta: Alpafjöll þekja rúmlega 60% landsins, frá vesturlandamærunum og nær alla leið austur til Vínarborgar. Bæheimsskógur og hæðalandið norðan þeirra liggur að Bæheimi í Tékklandi. Dónárdalurinn mikli nær frá Salzburg og austur eftir landinu. Í austri er Vínarundirlendið og Pannóníska sléttan í suðaustri liggur að Ungverjalandi og Slóveníu. Auk Alpafjalla er Dóná mjög áberandi í landslagi Austurríkis en fljótið rennur í gegnum landið norðanvert frá vestri til austurs
Morðin á Sjöundá
Morðin
Þann 25. september um haustið fannst svo lík Jóns rekið á Rauðasandi og var það mikið skaddað en á því sáust þó áverkar sem skoðunarmenn töldu af mannavöldum, auk þess sem það vakti athygli þeirra að engin beinbrot fundust á líkinu, sem þótti varla geta staðist ef Jón hefði hrapað úr Skorarhlíðum eins og Bjarni hafði haldið fram. Var Bjarni þá handtekinn og hafður í haldi í Haga en 7. nóvember var hann fluttur á þingstað í Sauðlauksdal og þangað var Steinunn einnig flutt til yfirheyrslu, þótt hún hefði enn ekki verið handtekin. Hún var þá þunguð. Við réttarhöldin játuðu Steinunn og Bjarni að hafa myrt maka sína. Voru málsatvik þau að Bjarni drap Jón með staf og vissi Steinunn af því, en Guðrúnu fyrirkomu þau í sameiningu, reyndu fyrst að gefa henni eitur en þegar það dugði ekki til kæfði Bjarni hana en Steinunn hélt höndum hennar á meðan.
Afdrif sakborninga
Glæpahjúin voru dæmd til lífláts, auk þess sem klípa átti Bjarna þrisvar með glóandi töngum á leið frá þeim stað þar sem afbrotin voru framin og til aftökustaðarins, auk þess sem höggva átti af honum hægri hönd. Sumarið 1803, eftir að Steinunn hafði alið barn sitt og Bjarni hafði sloppið úr haldi í Haga en náðst aftur, voru þau svo flutt til Reykjavíkur og höfð í gæslu í tukthúsinu á Arnarhóli á meðan málið fór fyrir Landsyfirrétt og síðan konung eins og aðrir dauðadómar. Í nóvember 1803 staðfesti konungur dauðadómana en sleppti Bjarna þó við pyntingarnar.
Austurríki
Landafræði
Í Austurríki eru tvö lítil svæði, Kleinwalsertal í Vorarlberg og Jungholz í Týról, sem ekki verður með góðu móti komist til frá Austurríki vegna hárra fjalla. Þótt bæði svæðin tilheyri Austurríki eru þau eingöngu aðgengileg frá Þýskalandi.
Morðin á Sjöundá
Afdrif sakborninga
Þar með lauk þessari sögu þó ekki, því að ekkert gekk að finna böðul til verksins á Íslandi og haustið 1804 tókst Bjarna að strjúka úr fangelsinu. Hann hafði verið í járnum fram í ágúst það ár en þá sleppt úr þeim vegna fótameina. Ætlun hans var að komast til baka vestur í Barðastrandarsýslu og vonaðist hann til að einhver þar myndi rétta honum hjálparhönd. Bjarni var handsamaður í Borgarfirði tveimur vikum eftir að hann strauk og færður aftur í tugthúsið. Yfirvöld höfðu þá leitað til Danmerkur vegna böðulsvandræðanna og farið fram á að þau hjúin yrðu náðuð en að öðrum kosti yrði böðull sendur til landsins. Þess í stað bárust fyrirmæli um að senda þau til Noregs til aftöku en áður en til þess kæmi lést Steinunn í fangahúsinu 31. ágúst 1805 og er óljóst um dánarorsök hennar. Hún var dysjuð á Skólavörðuholti þar sem ummerki um Steinkudys sáust allt fram á 20. öld. Árið 1915 voru bein hennar tekin upp og grafin í vígðri mold í Hólavallakirkjugarði í Reykjavík.
Austurríki
Landafræði
thumb|Fjólublátt = Vatnasvið Dónár. Appelsínugult = Vatnasvið Rínar. Grænt = Vatnasvið Saxelfar. Langstærsti hluti Austurríkis tengist vatnasviði Dónár (um 95%). Vestast í Vorarlberg renna nokkrar ár í Rín. Allra nyrst, við tékknesku landamærin, renna tvær litlar ár til norðurs og tengjast vatnasviði Saxelfar. Stærstu ár Austurríkis fyrir utan Dóná miðað við lengd innanlands eru Inn, Mur, Enns, Salzach, Gurk, Traun og Drau, sem allar eru á vatnasviði Dónár.
Mikið er af vötnum í Austurríki. Tvö þeirra mynda landamæri við önnur ríki: Neusiedler See við Ungverjaland, og Bodenvatn við Þýskaland og Sviss. Önnur stærstu stöðuvötn í Austurríki eru Attersee, Traunsee og Wörthersee. Stærsta uppistöðulón Austurríkis heitir Stauraum Altenwörth og er aðeins 11 km2 að stærð. Það er í Dóná rétt vestan við Vín.
Morðin á Sjöundá
Afdrif sakborninga
Bjarni var aftur á móti færður utan til aftöku haustið 1805 og var farið með hann til Kristianssand í Noregi, þar sem hann var handarhöggvinn og að því búnu hálshöggvinn þann 4. október og líkami hans settur á hjól og steglu en höfuð og hönd á stjaka, áður en hann var huslaður á aftökustaðnum.