cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Þórir Haraldsson
Samkvæmt annálum var Brandur nokkur vígður ábóti á Munkaþverá 1310 en Þórir var þó áfram ábóti eftir það. Auðunn rauði Þorbergsson Hólabiskup setti hann úr embætti 1317. Hann ætlaði til Noregs 1318 en skipið brotnaði í hafís við Austfirði en menn björguðust. Þórir fór svo utan 1321 og er talið að hann hafi dáið í Noregi 1323. Ef til vill hefur Brandur sá sem áður er nefndur gegnt ábótastarfi fyrst eftir að Þórir vék þaðan en Bergur Sokkason var príor frá 1322 og ábóti frá 1325.
Fagurþöll
Fagurþöll (fræðiheiti: Tsuga caroliniana  ) er tegund í þallarættkvísl (Tsuga) ættuð frá Appalasíufjöllum í suðvestur Virginíu, vestur Norður-Karólínu, norðaustast í Georgíu, norðvestur Suður-Karólínu og austur Tennessee í Bandaríkjunum. Búsvæði þess eru klettóttar fjallahlíðar í 700 til 1200 metra hæð. Heppileg vaxtarskilyrði eru í hálfskugga með rökum en gljúpum jarðvegi í svölu loftslagi.
Þetta er sígrænt barrtré sem verður að 30 metra hátt (einstaka sinnum 34m) og 110 sm í þvermál út í skógi. Krónan er þétt og pýramídalaga, að 8 m breið. Börkurinn er þykkur og rauðbrúnn, og verður ´sprunginn með hreistruðum hryggjum. Greinarnar eru kröftugar og yfirleitt láréttar, en geta verið lítið eitt drjúpandi. Sprotarnir eru rauðbrúnir til rauðgulbrúnir, og fínhærðir. Barrið er 5 - 20 mm langt og 1,8 til 2 mm breitt, útflatt bogadregin ofan eða næstum þverstýfð, sjaldan lítillega framjaðrað. Þær standa út í allar áttir út frá greinunum, og ilma af tangerínum ef kramdar. Þau eru gljáandi dökkgræn að ofan og á neðra borði ljósari og með tvær hvítar loftaugarákir. Könglarnir eru 2 til 4 sm langir, grænir óþroskaðir og með þroska verða brúnir til ljósbrúnir 6 til 7 mánuðum eftir frjóvgun. Þegar þeir eru fullopnir eru hreisturblöðkurnar hornrétt eða aftursveigðar frá miðju.
Fagurþöll er meir notuð sem skrauttré en til timburframleiðslu, ekki síst vegna þess hversu sjaldgæf hún er. Í görðum eru þær svipaðar, en fagurþöll er með stólparót, öfugt við yfirborðskenndar og ágengar rætur kanadaþallar. Það þýðir að runnar og aðrar plöntur þrífast betur undir fagurþöll.
thumb|left|200px|Barr, Rogów Arboretum, Pólland
Atli Sigurjónsson
Atli Sigurjónsson (f. 1. júlí 1991) er íslenskur knattspyrnumaður. Hann spilar með fótboltaliðinu KR eins og stendur. Hann hóf ferilinn hjá Þór Akureyri þar til hann fór til KR árið 2011. Hann spilaði þar til 2014 þar til hann færði sig um set og samdi við Breiðablik. Hann fór síðan 2016 aftur til KR þar sem hann lenti í leiðinlegum meiðslum en var lánaður hálft tímabil til uppeldisfélagsins Þór Akureyri en er hann aftur kominn í KR í dag. Hans sterkasta hlið á vellinum er miðjan og hefur hann líka spilað tvo leiki með U21-árs landsliði Íslands. Þess má geta að yngri bróðir hans Orri Sigurjónsson er líka miðherji og spilar með Þór Akureyri.
Barðahnokki
Barðahnokki (fræðiheiti: Bryum imbricatum) er tegund mosa af hnokkmosaætt. Hann vex í þurrum eða hálfþurrum jarðvegi, oft utan í börðum eða skurðbökkum en einnig á þúfum í mýrum, lyngbrekkum, melum, torfveggjum, jarðvegsþöktum klettum, í hrauni, á steypu eða í flögum. Barðahnokki finnst um allt land.
Frjáls og opinn hugbúnaður
Frjáls og opinn hugbúnaður (Free and open-source software) er hugbúnaður sem hægt er skilgreina bæði sem frjáls hugbúnaður og opinn hugbúnaður. Þ.e. að öllum er frjálst að nota hann, afrita, rannsaka, breyta hugbúnaðnum eins og þeir vilja og kóðinn er opinn öllum. Þannig er fólk hvatt til að breyta og laga hönnunina á hugbúnaðinum. Höfundréttur eða þegar höfundur hefur einkaleyfi á hugbúnaði þá er það andstæðan við frjálsan og opinn hugbúnað. Þá er hugbúnaðurinn eign höfundar og kóðinn fyrir hugbúnaðinn er venjulega falinn fyrir notendum hans. thumb|Frjáls og opinn hugbúnaður (Free and open-source software eða Foss). Kostinir við að nota frjálsan og opinn hugbúnað er að hugbúnaður lækkar í verði, eykur öryggi notenda, stöðugleiki hugbúnaðar eykst og það gefur notendum meiri stjórn á eigin vélbúnaði. Frjáls og opinn hugbúnaður er notaður í þekkt stýrikerfi eins og Linux og afleiddur hugbúnaður frá BSD er notaður víðs vegar í dag og eflir milljónir af netþjónum, stjórnborðum, snjallsímum (t.d. Android) og önnur tæki. Frjáls og opinn hugbúnaður er notaður í mörgum hugbúnaðarpökkum.
2. leikur í Landsbankadeild karla 2007
2. leikur í Landsbankadeild karla 2007 var leikur milli knattspyrnuliðanna Valur og Fram. Leiknum lauk með jafntefli, 1-1.
Sváfaland
Sváfaland (Sváfa eða Svabía) (þýska Schwaben) er hérað og sérstakt málsvæði í suðvesturhluta Bæjaralands í Þýskalandi. Sváfaland er fyrrum hertogadæmi.
Núbía
thumb|right|Núbískir pýramídar í [[Meróe.]] Núbía er stórt landsvæði sem nær yfir syðsta hluta Egyptalands og Norður-Súdan. Til forna var Núbía nokkrum sinnum sjálfstætt konungsríki. Síðasta sjálfstæða konungsríki Núbíumanna leið undir lok árið 1504. Íbúar Núbíu töluðu áður núbísk mál sem eru grein af nílar-saharamálaættinni. Nú talar um hálf milljón Núbíumanna tungumálið nobii en nánast allir tala einnig egypsku eða súdönsku.
Fornöld
Fornöld er tímabil í mannkynssögunni sem nær frá upphafi sögulegs tíma, þ.e. frá þeim tíma sem til eru ritaðar heimildir um, og til miðalda. Tímabilið áður en sögulegur tími hófst kallast forsögulegur tími. Ritaðar heimildir komu ekki fram á sama tíma alls staðar og því lýkur forsögulegum tíma í raun ekki alls staðar samtímis.
Fyrstu rituðu heimildirnar eru fleygrúnir frá Súmer frá því 3000-3500 f.Kr. Því má segja að sögulegur tími hefjist fyrst þar.
Klassísk fornöld er hugtak sem er notað í fornaldarsögu Grikklands og Rómaveldis. Í Grikklandi er sá tími oftast miðaður við árið 776 f.Kr. þegar ólympíuleikarnir voru fyrst haldnir, enda þótt til séu töluvert eldri ritaðar heimildir á grísku. Í sögu Rómar er miðað við hefðbundið ártal fyrir stofnun borgarinnar 753 f.Kr., þrátt fyrir að ritaðar heimildir á latínu séu nokkru yngri.
Enda þótt deilt sé um hvenær fornöld eigi að teljast lokið er oftast miðað við fall Vestrómverska ríkisins sem venju samkvæmt er sagt hafa átt sér stað árið 476. Í sögu Austrómverska ríkisins mætti ef til vill miða endalok fornaldar við árið 640, en þá féll Alexandría í hendur Aröbum. Það tímabil sem nær yfir breytinguna frá fornöld til miðalda er síðfornöld, sem skarast að stórum hluta við ármiðaldir.
Hugtakið „fornöld“ var fyrr á árum oft notað í sögu Íslands um tímabilið frá landnámsöld fram til loka þjóðveldisins, 1264, eða jafnvel fram um 1300. Þetta er elsti hluti Íslandssögunnar, auk þess sem þetta tímabil þótti vera nokkur hliðstæða við gullöld Grikkja og Rómverja, t.d. hvað bókmenntasköpun snertir. Í seinni tíð hafa sagnfræðingar farið að nota hugtakið miðaldir um þetta tímabil, enda fellur það undir miðaldir í sögu Evrópu.
Mazinho Oliveira
Mazinho Oliveira (fæddur 26. desember 1965) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Kákasus
thumb|right|Elbrusfjall er hæsti tindur Kákasusfjalla. Kákasus er svæðið milli Svartahafs og Kaspíahafs og inniheldur Kákasusfjöll og láglendið umhverfis þau. Almennt er að telja til Kákasus löndin Armeníu, Georgíu, Aserbaídsjan og norðurhlíðar fjallanna í Rússlandi: Krasnódar, Stavrópol og sjálfsstjórnarhéruðin Adygea, Kalmikía, Karasjaí-Sjerkessía, Kabardínó-Balkaría, Norður-Ossetía, Ingúsetía, Téténía og Dagestan.
Þrjú lönd á svæðinu gera tilkall til sjálfstæðis en eru ekki viðurkennd af alþjóðasamfélaginu: Abkasía, Nagornó-Karabak og Suður-Ossetía.
Landfræðilega er Kákasus hluti Asíu en er oft talið til Evrópu af sögulegum og menningarlegum ástæðum.
Stefán Englandskonungur
thumb|right|Stefán Englandskonungur. Stefán (um 1096 – 25. október 1154), oft nefndur Stefán af Blois (enska: Stephen of Blois; franska: Étienne de Blois) var konungur Englands frá 1135 til dauðadags og var síðasti Normannakonungurinn. Hann átti mestalla valdatíð sína í stríði við frænku sína, Matthildi keisaraynju, og hefur tímabilið verið kallað Stjórnleysið.
Í fornum íslenskum heimildum er Stefán stundum kallaður Stefnir.
Uppvöxtur og ríkiserfðir
Stefán átti tvo eldri bræður sem hefðu átt að eiga tilkall til ensku krúnunnar fremur en hann, jafnvel þótt litið sé framhjá erfðakröfu Matthildar, en sá elsti, Vilhjálmur, virðist aldrei hafa komið til greina og hefur því stundum verið haldið fram að hann hafi verið vanheill á geðsmunum eða þroskaheftur en líklega var hann þó aðeins haldinn slæmum skapgerðarbrestum og talinn óhæfur stjórnandi. Næstur í röðinni var Teóbald 2. af Champagne en hann virðist ekki hafa haft áhuga á ensku krúnunni eða var að minnsta kosti ekki nógu fljótur að bregða við þegar Hinrik 1. dó 1135.
Ýmsir komu til greina til að taka við krúnunni en Matthildur keisaraynja, eina skilgetna barn Hinriks sem eftir lifði, naut ekki mikils stuðnings, bæði vegna þess að hún var kona og ekki síður af því að hún var gift Geoffrey greifa af Anjou, en Normannar og Anjoumenn voru erfðaféndur. Aðrir sem komu til greina voru Stefán og Teóbald bróðir hans og Róbert jarl af Gloucester, óskilgetinn sonur Hinriks konungs. Stefán hafði svarið Matthildi hollustu að beiðni Hinriks en lýsti því nú yfir að Hinrik hefði skipt um skoðun á bananbeði og lýst sig erfingja. Hann lét krýna sig og tryggði sér stuðning meirihluta aðalsmanna. Fyrstu ríkisár hans voru friðsamleg að mestu.
Stjórnleysið
Stefán var skiljanlega ekki vinsæll konungur og árið 1139, þegar Matthildi keisaraynju hafði tekist að afla sér nægilegs herstuðnings, gerði hún innrás í England og þar með hófst borgarastyrjöldin sem kölluð hefur verið Stjórnleysið. Matthildi gekk misjafnlega en lengst náði hún í apríl árið 1141, þegar hersveitir hennar unnu sigur á liði Stefáns konungs í orrustunni við Lincoln og náðu konungi á sitt vald. Matthildur hafði hann í haldi í Bristol. En Matthildur drottning, kona Stefáns, hvatti Lundúnabúa til stuðnings við hann og þar sem Matthildur keisaraynja þótti hrokafull og neitaði að lækka skatta var hún hrakin frá borginni. Þegar menn Matthildar drottningar náðu hálfbróður hennar og aðalherforingja, jarlinum af Cloucester, á sitt vald neyddist hún til að hafa fangaskipti á honum og Stefáni konungi.
Borgarastyrjöldin hélt áfram næstu árin. Matthildi keisaraynju tókst að tryggja völd sín í Normandí en í Englandi varð henni lítt ágengt og eftir innrásartilraun árið 1147 hætti hún að reyna að vinna England undir sig. En þá var Hinrik, elsti sonur hennar, kominn á unglingsaldur (f. 1133) og hann hélt baráttunni áfram næstu árin og varð mun betur ágengt. Elsti sonur og erfingi Stefáns, Eustace, lést skyndilega í ágúst 1153. Stefán átti raunar annan son á lífi, Vilhjálm af Blois, en hann og þegnar hans allir voru búnir að fá nóg af endalausum stríðsátökum og það varð að samkomulagi að Hinrik skyldi erfa ríkið eftir hann. Stefán dó svo ári síðar í Dover og tók Hinrik þá við ríkjum sem Hinrik 2. Englandskonungur, fyrsti konungur af Plantagenetætt. Vilhjálmur af Blois var skömmu síðar bendlaður við samsæri um að myrða Hinrik og flúði til Normandí, þar sem hann dó 1159.
Sabrina Ferilli
Sabrina Ferilli (f. 28. júní 1964) er ítölsk leikkona.
Fallowfield Stadium
Fallowfield Stadium var íþróttaleikvangur í Manchester. Hann var tekinn í notkun árið 1892 af frjálsíþróttafélagi í borginni, en var einkum notaður til hjólreiðakeppna, auk þess að hýsa fáeina landsleiki í rúbbí. Háskólinn í Manchester eignaðist völlinn á sjöunda áratugnum og notaði til íþróttaiðkana en hann var rifinn árið 1994.
Þekktastur er Fallowfield Stadium líklega fyrir að hýsa úrslitaleik bikarkeppninnar í knattspyrnu árið 1893. Var það einungis í annað sinn sem leikið hafði verið til úrslita í keppninni utan Lundúna. Wolverhampton Wanderers og Everton mættust í úrslitaleik þessum að viðstöddum 45 þúsund manns. Það var um þrefaldur áætlaður áhorfendafjöldi vallarins og fyrir vikið sá meirihluti áhorfenda ekkert af leiknum sem Wolves unnu 1:0.
Fríða Ísberg
Fríða hefur meistarapróf í ritlist frá Háskóla Íslands. Fyrsta ljóðabók Fríðu, Slitförin kom út 2017 hjá Partusi í seríu Meðgönguljóða og árið 2018 gat hún út smásagnasafnið Kláða. Árið 2019 gaf hún út aðra ljóðabók, Leðurjakkaveður. Fyrsta skáldsaga Fríðu, Merking, kom út árið 2021.
Theobald von Bethmann-Hollweg
Theobald Theodor Friedrich Alfred von Bethmann-Hollweg (29. nóvember 1856 – 1. janúar 1921) var þýskur stjórnmálamaður sem var kanslari þýska keisaraveldisins frá 1909 til 1917. Sem kanslari beitti Bethmann-Hollweg sér fyrir bættu sambandi Þjóðverja við Breta en honum tókst þó ekki að koma í veg fyrir að ríkin tvö lentu í stríði þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út árið 1914. Þegar leið á styrjöldina sviptu Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari og síðar hershöfðingjarnir Paul von Hindenburg og Erich Ludendorff Bethmann-Hollweg og borgaralega ríkisstjórn hans flestum völdum. Svo fór að árið 1917 kröfðust Hindenburg og Ludendorff, sem þá höfðu tekið við flestum völdum í Þýskalandi, afsagnar Bethmann-Hollweg úr kanslaraembættinu.
Æviágrip
Theobald von Bethmann-Hollweg fæddist í bænum Hohenfinow í Brandenborg til prússneskrar aðalsfjölskyldu. Hann gekk í heimavistarskóla í Pforta og í háskólana í Strassborg, Leipzig og Berlín. Hann gekk í prússnesku stjórnsýsluna árið 1882 og varð forseti Brandenborgarsýslu árið 1899. Hann var innanríkisráðherra Prússlands frá 1905 til 1907 og innanríkisráðherra þýska keisaraveldisins frá 1907 til 1909. Þegar kanslarinn Bernhard von Bülow sagði af sér árið 1909 var Bethmann-Hollweg útnefndur til að taka við af honum.
Sem kanslari reyndi Bethmann-Hollweg að bæta samskiptin við Bretland og hægja á hafvígbúnaðarkapphlaupi ríkjanna. Honum tókst ekki að bæta samband ríkjanna að ráði, ekki síst vegna andstöðu þýska flotaforingjans Alfreds von Tirpitz gegn áætlunum kanslarans. Eftir að Frans Ferdinand erkihertogi var myrtur í Sarajevó þann 28. júní 1914 átti Bethmann-Hollweg þátt í því að lofa Austurríkismönnum skilyrðislausum stuðningi Þjóðverja í stríði við Serbíu. Utanríkisráðherra Bretlands, Sir Edward Grey, hafði boðist til að gerast milliliður í friðarviðræðum Serba og Austurríkismanna í kjölfar morðsins en Bethmann-Hollweg vildi ólmur að Austurríkismenn færu í stríð gegn Serbíu. Því gerði hann breytingar á bréfum Grey til þýsku ríkisstjórnarinnar og strokaði út setningu þar sem Grey ráðlagði Þjóðverjum að koma í veg fyrir að Austurríkismenn tækju „glannalega stefnu“ gegn Serbum.
Austurríkismenn lýstu yfir stríði gegn Serbum þann 28. júlí 1914. Í kjölfarið bjuggust Rússar til þess að fara í stríð gegn Austurríki til að hjálpa Serbum og Þjóðverjar lýstu síðan yfir stríði gegn Rússum og bandamönnum þeirra í Frakklandi. Í samræmi við Schlieffen-áætlunina réðust Þjóðverjar á Frakkland í gegnum Belgíu, en með þessu rufu þeir samning sem gerður hafði verið við Bretland um hlutleysi Belgíu og Bretar lýstu í kjölfarið yfir stríði gegn Þjóðverjum. Bethmann-Hollweg, sem hafði lengi reynt að vingast við Breta, sagðist gáttaður yfir því að þeir skyldu fara í stríð gegn Þýskalandi út af „pappírssnifsi“ (ein fetzen Papier).
Eftir því sem stríðið dróst á langinn færðust æ meiri völd úr höndum ríkisstjórnarinnar til miðstjórnar hersins. Bethmann-Hollweg lenti upp á kant við yfirmenn hersins, hershöfðingjana Paul von Hindenburg og Erich Ludendorff, sérstaklega vegna mótmæla sinna gegn notkun óhamins kafbátahernaðar á Atlantshafi. Svo fór að þann 12. júlí 1917 kröfðust Hindenburg og Ludendorff afsagnar kanslarans við Vilhjálm keisara. Bethmann-Hollweg neyddist til að segja af sér þann 13. júlí.
Avenida Brasil
Avenida Brasil (Brasilíugata) er vinsæl brasilísk þáttaröð (telenovela). Þættirnir eru 179 og voru sýndir í brasilísku sjónvarpi árið 2012 (26. mars - 19. október 2012). Sagan fjallar um ástir og hefnd konu sem átti erfiða æsku í Brasilíu (vegna klækjabragða illrar stjúpmóður) en verður atvinnukokkur eftir að vera ættleidd til Argentínu. Kokkurinn ákveður að snúa aftur til ættjarðarinnar til að hefna sín á meðferð stjúpmóðurinnar.
Avenida Brasil er götunafn í Rio de Janeiro.
Greinaskil
Greinaskil aðgreina efnisgreinar í texta. Greinaskil eru gefin til kynna með því að ný málsgrein byrjar á nýrri línu án þess að síðasta lína fyrri efnisgreinar sé fyllt út að spássíu. Stundum er fyrsta lína í hverri efnisgrein inndregin til þess að greinaskilin séu skýrari. Stundum er haft sérstakt lóðrétt bil milli efnisgreina.
Tundurstirtla
Einkenni og útlit
Tundurstirtlu má þekkja á löngum brjóstugga sínum, þar að auki er hún silfurhvít á maganum og hliðunum og blágræn að ofan. Það sem einkennir fiska af þessari ætt er einskonar felulitur fyrir þá því einungis er hægt að sjá þá í sjónum ef horft er ofan á þá. Tundurstirtla er einnig þekkjanleg af áberandi beinni línu á hlið sinni og svarta stóra blettinum sem er ofan á tálknlokinu og rétt fyrir framan sporð hennar. Að auki hefur hún fölgula ugga við endaþarminn sem verða dökkir út í endana. Hún hefur líka mjög einkennandi augnlok sem hylur nær allt augað.
Fiskar af þessari ætt hafa tvo bakugga, annar þeirra eða sá fremri er með broddgeisla en hinn með liðgeisla. Í raufarugganum er stórt bil á milli tveggja fremstu broddgeislanna og þess þriðja sem er vaxinn við liðgeislunum. Enginn gaddur er á tálknloki og eru flestar tegundir, eða þær 140 sem þekkjast nytjafiskar en þeir lifa í hlýjum sjó.
Hrygning
Tundurstirtla virðist hrygna tvisvar sinnum á ári, eða um miðjan janúar og í maí en hrygning hennar stendur yfir í um tvo mánuði. Tundurstirtla getur orðið allt að 80 cm að lengd en þó er algengast að hún nái 30 til 40 cm lengd og verði allt að 3-4 kg að þyngd. Helsta fæða hennar eru aðrir fiskar.
Veiðar
Tundurstirtla veiðist oftast á 20-100 m dýpi og veiðist hún m.a. með botnvörpu, kvíanet, gildrum, á línu og með trolli. Helsti staður sem hún veiðist á er í Vestur-Indlandshafi, en einnig veiðist hún líka í Vestur-Kyrrahafi eða allt frá Japan til Ástralíu. Tæland, Indland og Malasía eru lönd sem veiða hvað mest af Tundurstirtlu og virðist hún vera mikilvægur fiskur fyrir þau lönd eins og sjá má á línuritinu hér að neðan. Tundurstirtla er svo seld á markaði sem fersk, þurrkuð eða söltuð afurð. Seinustu tölur sem til eru yfir veiðar á Tundurstirtlu eru síðan árið 2016 en þá voru veidd 108.379 tonn af henni. Hér má sjá kort frá FAO sem sýnir öll þau helstu svæði þar sem Tundurstirtla veiðist. Eins og sjá má á myndinni hér að ofan hafa veiðar farið nokkurn veginn stigmagnandi með árunum og náðu þær fyrst hámarki árið 2010, en þá var veitt 112.386 tonn af Tundurstirtlu og síðan aftur árið 2016 sem sjá má á myndinni hér að neðan, þegar veidd voru um 137.834 tonn af henni.
Hér sést hvaða lönd hafa verið að veiða Tundurstirtlu frá 1970 til ársins 2016 og eins og áður hefur komið fram sést að Indónesía og Tæland veiða hvað mest af Tundurstirtlu, en þeir veiða til samans helminginn af því sem veitt var af henni árið 2016.
London Velopark
thumb|right|London Velopark í apríl 2012 London Velopark er hjólreiðamiðstöð í Leyton í Austur-London. Miðstöðin var reist til að hýsa hjólagreinar á Sumarólympíuleikunum 2012. Á svæðinu eru hjólreiðahöll með 250m hjólabraut, BMX-braut, 1,6km braut fyrir götuhjólreiðar og braut fyrir fjallahjól.
Vaglaskógur
alt=Gamla bogabrúin frá 1908 og Vaglaskógur. Myndin er tekin í júlí 2015|thumb|Gamla bogabrúin frá 1908 og Vaglaskógur thumb|Vaglaskógur á Íslandskortinu alt=Vaglaskógur - séð til tjaldsvæða austur yfir Fnjós|thumb|Vaglaskógur - séð til tjaldsvæða austur yfir Fnjóská thumb|Ærslabelgur er hluti af fjölbreytilegum leiktækjum og aðstöðu til leikja og útivistar sem finna má í Vaglaskógi. alt=Góður dagur á tjaldsvæðunum í Vaglaskógi|thumb|Góður dagur á tjaldsvæðunum í Vaglaskógi. Myndin er tekin í Flatagerði, syðsta tjaldsvæðinu í skóginum þar sem rúmt er um ferðavagna, gott aðgengi að rafmagni o.fl. thumb|Birki, hvítgreni og stafafura í fjölbreyttum skógi
Vaglaskógur er skógur í Fnjóskadal, Suður-Þingeyjarsýslu, einn stærsti skógur landsins. Skógurinn er þjóðskógur í umsjón Skógræktarinnar. Vaglaskógur meðal fjölsóttustu skóga á Íslandi. Stærð skóglendisins er um 4,5 ferkílómetrar. Þúsundir ferðamanna koma í skóginn á hverju ári til að njóta þar dvalar og útiveru, enda er Vaglaskógur tilvalinn til útivistar að sumri sem vetri. Í Vaglaskógi eru fjölbreyttar gönguleiðir, alls um 12,2 km að lengd. Þær eru merktar og fáanlegt er gönguleiðakort af skóginum. Í Vaglaskógi hafa lengi verið rekin tjaldsvæði og kjósa margir að dvelja þar með tjöld sín og ferðavagna yfir sumarið. Norðan við hann er Hálsskógur sem eyddist upp á fyrri öldum vegna beitar og skógarhöggs. Skógurinn komst í eigu Skógræktarinnar þegar stofnunin var sett á fót árið 1908 en nokkru áður hafði íslenska ríkið keypt jörðina Vagli og þar með skóginn. Á Vöglum er starfstöð skógarvarðarins á Norðurlandi og þar rekur Skógræktin fræræktarhús, frægeymslu og fræsölu. Einnig eru stundaðar þar rannsóknir, einkum kynbætur á nytjatrjátegundum.
Staðsetning
Vaglaskógur er um miðbik Fnjóskadals, austan Fnjóskár. Þaðan er einungis 18km leið til Akureyrar um Vaðlaheiðargöng.
Fnjósk og vagl
Nafnorðið fnjóskur (eða hnjóskur) þýðir þurr og feyskinn trjábolur. Heitið Fnjóskadalur gefur hugmynd um hvernig umhorfs hefur verið í dalnum við landnám. Trúlega hefur verið mikill stórvaxinn birkiskógur í dalnum og janframt mikið af gömlum og feysknum birkitrjám sem féllu til við eðlilega hringrás skógarins. Nafnorðið vagl í heiti skógarins er víða um land notað sem staðarheiti, til dæmis um gnæfandi klett. Gamli bærinn á Vöglum er einmitt uppi á hárri og brattri hæð þaðan sem víðsýnt er og Vaglabærinn sést því víða að. Karlkynsorðið vagl var einnig haft um þvertré eða rafta í húsþökum.
Útivist
Vaglaskógur er með fjölsóttustu skógum landsins. Hann er skipulagður til útivistar með merktum göngustígum. Þar eru vinsæl tjaldsvæði og fjöldi sumarhúsa í nágrenninu. Í skóginum er skemmtilegt trjásafn með fjölda tegunda. Þá leggja margir leið sína í Vaglaskóg til að tína sveppi og ber eða til plöntuskoðunar. Sveppir gegna veigamiklu hlutverki í skógum og skógrækt enda útvega þeir trjánum næringu en gegna líka hlutverki í náttúrlegum hringrásum þegar dautt lífrænt efni er brotið niður. Gott dæmi úr Vaglaskógi er kúalubbi sem myndar svepprót með birki og fjalldrapa. Það hjálpar plöntunum að afla sér vatns og steinefna en sveppurinn þiggur í staðinn næringu frá trjánum. Í Vaglaskógi er að finna ýmsa aðra bragðgóða matsveppi, svo sem kóngsvepp, lerkisvepp, furusvepp og fleiri tegundir. Hrútaber dafna líka vel á sólríkum og skjólgóðum stöðum í skóginum s.s. í gras- og blómabrekkum, í gisnu kjarri eða birkiskógi.
Sagan
Þegar Skógræktin tók til starfa 1. janúar 1908 fékk hún í vöggugjöf Hallormsstaðaskóg og Vaglaskóg auk umsjónar með ræktuðum smáreitum á Þingvöllum og að Grund í Eyjafirði. Danskir frumkvöðlar að skógrækt sem störfuðu á landinu kringum aldamótin 1900 höfðu komið auga á verðmæti Vaglaskógar og þegar Skógræktin tók við skóginum höfðu þegar verið settar upp litlar girðingar til undirbúnings gróðrarstöðvar þar. Skógræktin hófst þegar handa við að friða skóginn í heild.
Ræktun Vaglaskógar
Birkið í Vaglaskógi er að jafnaði beinvaxnara og hávaxnara en í flestu öðru birkiskóglendi á landinu. Þar er að finna hæsta villta birkitré sem fundist hefur á landinu, um 15 metra hátt. Þegar Skógræktin tók við skóginum var haldið áfram þeim nytjum sem hafðar höfðu verið af skóginum sem fólust einkum í eldiviðar- og kolagerð.
Meðferðin á birkiskóginum miðast fyrst og fremst við að viðhalda honum, sérstaklega með stakfellingu. Þá eru stök tré, yfirleitt þau elstu hverju sinni á hverju svæði, felld án þess að í skóginum myndist veruleg rjóður. Trén endurnýja sig svo með teinungi upp af stúfnum. Við þessa meðferð myndast misaldra skógur með 2-4 aldursflokkum trjáa eftir því hversu oft hafa verið felld tré á hverju svæði. Þessari aðferð hefur nú verið beitt í Vaglaskógi i heila öld, lengur en birkitré lifa að jafnaði. Allan þennan tíma hefur skógurinn vaxið og dafnað án þess að gestir hafi tekið eftir kynslóðaskiptum á trjánum. Sjálfbærar nytjarnar hafa líka gert skóginn aðgengilegri til útivistar.
Afgirt svæði Vaglaskógar hefur tvisvar verið stækkað til norðurs út á Hálsmela eða hinn forna Hálsskóg. Í kjölfarið hefur vaxið upp birkiskógur af sjálfu sér með sjálfsáningu. Einnig hefur verið gróðursett lerki og stafafura. Þar sem síðar var stækkað hefur aðallega verið ræktað lerki með tilstyrk Landgræðsluskóga. Þar hefur örfoka sandauðn breyst í skóg á fáeinum áratugum og nytjar eru þegar hafnar. Vaglaskógur hefur nú tvöfaldast að flatarmáli og nær nú að þjóðvegi 1 austan Fnjóskár. Innan svæðisins sem síðast var friðað eru birkileifar norðan í Hálsmelum sem hafa tekið mikið við sér eftir friðunina. Þar er dæmi um óhreyfðan, villtan frumskóg birkis sem ekki verður hreyft við. Vegfarendur taka eftir talsverðri útbreiðslu birkis norðan þjóðvegar 1 einnig, þegar ekið er yfir Fnjóskárbrú til austurs. Þar er birkið líka í mikilli framför beggja vegna Fnjóskár, sömuleiðis austur um Ljósavatnsskarð og víða um Fnjóskadal og Dalsmynni. Þessu veldur minnkandi sauðfjárbeit og hlýnandi veðurfar.
Gróðursettar hafa verið um 700.000 plöntur í Vaglaskóg og Hálsmela frá upphafi, alls af 26 ólíkum tegundum.
Bogabrúin
Bogabrúin yfir Fnjóská sem liggur yfir í Vaglaskóg er fyrsta steinbrú sinnar tegundar hér á landi. Brúna hannaði og reisti danska fyrirtækið Christiani & Nielsen árið 1908. Var hún þá lengsti steinbogi á Norðurlöndum, 54,8 metrar. Upphaflega var hún aðeins ætluð fyrir ríðandi menn og hestvagna og burðarþolið áætlað um 5 tonn. Svo fór þó að hún var notuð fyrir almenna bílaumferð til ársins 1968. Þá var hún leyst af hólmi af nýrri brú nokkru neðar og umferð á hana takmörkuð við létta umferð. Loks var henni lokað fyrir bílaumferð árið 1993 og mannvirkið fært í sitt upprunalega horf af hálfu Vegagerðarinnar. Þetta var gert vegna sérstöðu mannvirkisins svo það mætti standa sem minnisvarði um gamla verkmenningu og áfanga í íslenskri samgöngusögu.
Fágætar lífverur í Vaglaskógi
Nokkrar sérlega fágætar lífverur hafa fundið sér samastað í Vaglaskógi og hér er greint stuttlega frá nokkrum þeirra.
Plöntur
Vaglaskógur er eini þekkti fundarstaður engjakambjurtar (Melampyrum pratense) á Íslandi en næsti fundarstaður hennar er á Hjaltlandseyjum. Vísbendingar eru um að engjakambjurt hafi vaxið lengi í Vaglaskógi. Nánasti ættingi engjakambjurtar úr íslensku flórunni, krossjurt (M. sylvaticum), finnst einnig í Vaglaskógi og á nokkrum svæðum Vestfjarða.
Fléttur
Vaglaskógur er annar tveggja fundarstaða grástiku, lítillar gráleitrar fléttu sem er á válista á Íslandi sem tegund í bráðri útrýmingarhættu (CR). Fyrir utan að vaxa í Vaglaskógi finnst grástika einnig í Egilsstaðaskógi.
Sveppir
Nokkrir smásæir sveppir eru aðeins þekktir á Íslandi úr Vaglaskógi. Þar sem þeir koma almenningi sjaldan fyrir sjónir hafa fæstir þeirra hlotið íslensk heiti en eru merkilegir engu að síður. Þessir sveppir eru Stemonitis fusca sem vex á fúastubbum af ilmbjörk og kvistum og föllnu laufi víðis. Sveppurinn Perichaena chrysosperma hefur fundist á sölnuðu birkilaufi og Trematosphaeria pertusa, smásæ tegund af svartkornsætt (Melanommataceae) á viði birkis. Þar að auki eru tveir sveppir sem talið er að finnist í Vaglaskógi en greining þeirra er óviss. Þetta eru Neotapesia saliceti, tegund af doppuætt (Dermateaceae), sem talið er að hafi fundist á greinum gulvíðis og Rhizophlyctis chitinophila sem var einangraður úr mold af væng kakkalakka.
Vor í Vaglaskógi
Ekki hefur dregið úr frægð Vaglaskógar ljóðið fallega sem Kristján frá Djúpalæk orti um skóginn og Jónas Jónasson útvarpsmaður samdi við lagið sem oftast er sungið. Ljóðið vísar aftur til þeirra gömlu daga þegar skógar voru fáir á Íslandi og fólk fór í skóginn til að njóta allra þeirra kosta sem dvöl og útivist í skógi hefur að gefa sál og líkama.
Kvöldið er okkar og vor um Vaglaskóg. Við skulum tjalda í grænum berjamó. Leiddu mig vinur í lundinn frá í gær, lindin þar niðar og birkihríslan grær.
Leikur í ljósum lokkum og angandi rósum, leikur í ljósum lokkum hinn fagnandi blær.
Leikur í ljósum lokkum og angandi rósum, leikur í ljósum lokkum hinn þaggandi blær.
Oséas Reis dos Santos
Oséas Reis dos Santos (fæddur 14. maí 1971) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Kristín Ólína Thoroddsen
Kristín Ólína Thoroddsen (f. 29. apríl 1894, d. 28. febrúar 1961) var yfirhjúkrunarkona, forstöðukona Landspítalans og skólastýra Hjúkrunarkvennaskólans.
Ævi og störf
Kristín ólst upp á miklu menningarheimili á Ísafirði, Bessastöðum og í Vonarstræti 12 í Reykjavík. Hún var ein þrettán systkina; systkini hennar eru: Unnur húsfreyja, Guðmundur, prófessor og yfirlæknir, Þorvaldur lést í frumbernsku, Skúli, yfirdómslögmaður og alþingismaður, Þorvaldur fór til Vesturheims. Katrín læknir, alþingismaður og bæjarfulltrúi, Jón lögfræðingur og skáld, sem lést ungur, Ragnhildur húsfreyja, Bolli borgarverkfræðingur, Sigurður verkfræðingur og alþingismaður, Sverrir bankafulltrúi og María Kristín húsfreyja.
Kristín varð hjúkrunarkona við Röntgenstofnunina í Reykjavík 1918-1920, Hospital de Ninos (barnasjúkrahús) í Valpariaso í Síle 1920-1923. Hún var einkahjúkrunarkona í New York á vegum The Presbytarian Hospital 1924-1926; hjá Rauða krossi Íslands var hún árin 1926-1930. Kristín varð yfirhjúkrunarkona við Holdsveikispítalann í Laugarnesi 1930-1931; forstöðukona Landspítalans 1931-1954, og skólastjóri Hjúkrunarkvennaskóla Íslands frá stofun hans 1931-1948.
Kristíu var veitt heiðursmerki Rauða kross Íslands, og sæmd Riddarakrossi Fálkaorðunnar.
Margate
thumb|Margate-klukkuturninn. Margate er hafnarbær í Kent á suðaustur-Englandi, í Thanet-sýslu um 24 km norðaustur af Kantaraborg. Íbúar eru um 61.000 (2011). Margate hefur verið sumarleyfisstaður frá miðri 18. öld og Lundúnabúar hafa vanið sig á að fara á ströndina þar; Margate Sands.
Kristín Ólína Thoroddsen
Ævi og störf
Kristín var ógift og barnlaus.
Blöndugil
Blöndugil er um 18 km langt gil eða gljúfur sem Blanda hefur grafið þar sem hún fellur ofan af heiðum ofan í Blöndudal. Gilið skilur á milli Auðkúluheiðar og Eyvindarstaðaheiðar.
Blöndugil er skammt frá Kjalvegi og er einna styst að suðurhluta þess sunnan við vatnið Galtaból. Gilið er í Húnavatnshreppi í Austur-Húnavatnssýslu, en áður var það á mörkum tveggja hreppa sem hafa sameinast.
Blöndugil er á náttúruminjaskrá, ásamt Vallgili og Rugludal (svæði 412).
Drangavík
Heimild
Vestfjarðarvefurinn
Reykir (Hrútafirði)
Reykir í Hrútafirði er skólasetur á Reykjatanga. Þar var stofnaður héraðsskóli, Reykjaskóli, fyrir Vestur-Húnavatnssýslu og Strandasýslu árið 1930. Þar eru nú skólabúðir og grunnskóli. Á Reykjum hefur verið mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1997.
Uelen
Uelen er lítill bær í sjálfstjórnarhéraðinu Tjúkotka undir norðvestanverðum Desnjév-höfða, sem er austasti oddi Asíu, austast á Tjúktaskaga. Höfðinn er vestan við Beringssund. Bærinn er á sömu breiddargráðu og Bolungarvík. Íbúar Uelen eru um 720 manns (2010). Þorpið stendur á malareyri, sem aðskilur Norður-Íshafið að norðan og stórt lón að sunnan. Lónið er um 12 - 15 km á lengd (austur/vestur) og rúmir 2 km á breidd, en eyrin er 200 - 300 m á breidd. Uelen er frægt fyrir útskornar töflur úr þverskorinni rostungstönn og útskornar heilar tennur, en mikið er af rostungum á þessu svæði. Daglínan er á miðju Beringssundi, skammt austan við þorpið og má því segja að dagurinn byrji í Uelen.
Jürgen Kohler
Jürgen Kohler (fæddur 6. október 1965) er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Og Þjálfari, Kohler spilaði sem Bakvörður. Á löngum ferli spilaði hann alls 500 deildarleiki í efstudeildum Þýskalands og Ítalíu. , og tvisvar sinnum tókst honum að skora beint úr hornspyrnu. Hann spilaði 51 landsleik fyrir Þýskaland, og skoraði 20 mörk. Hann lék meðal annars með Werder Bremen, FC Bayern München og Kaiserslautern.
Leikstíll
Talinn einn besti varnarmaður sinnar kynslóðar, Kohler var líkamlega sterkur miðvörður, sem var frægur fyrir varnarskynjun sína, eftirvæntingu, skjót viðbrögð, merkingu og hreysti í loftinu, sem gerði hann einnig að markhótun. hann var einnig þekktur fyrir æðruleysi þegar hann var í vörslu og hæfileika hans til að spila boltanum úr vörn.
Þýskaland
EM 1996 (Gull) EM 1992 (Silfur) HM 1990 (Gull)
Eyvindarfjörður
Eyvindarjörður er lítill fjörður á Ströndum sem liggur á milli Ófeigsfjarðar fyrir sunnan og Drangavíkur fyrir norðan. Samkvæmt því sem segir í Landnámabók er fjörðurinn kenndur við landnámsmanninn Eyvind Herröðarson, en bræður hans, Ingólfur og Ófeigur, námu land í Ingólfsfirði og Ófeigsfirði.
Árið 1787 strandaði verslunarskipið Fortuna rétt fyrir utan fjörðinn og fórst öll áhöfnin. Af því strandi urðu allmikil eftirmál því ýmsum varningi af skipinu skolaði á land og átti Halldór Jakobsson, sýslumaður Strandamanna, að hafa umsjón með björgun þess og sölu en svo vildi til að á meðal strandgóssins var töluvert af brennivíni og urðu björgunarmenn fljótt ölvaðir og sýslumaður ofurölvi. Sumt af því sem bjargaðist grotnaði niður en annað hirti Halldór sýslumaður sjálfur eða seldi á óauglýstu uppboði á strandstað á lágu verði. Honum var síðar vikið úr embætti vegna þessa máls.
Keila (íþrótt)
Keila á Íslandi
Íslendingar kynntust keilu fyrst á árunum 1953 til 1955 þar sem bandarískir hermenn skildu eftir bragga með keilubrautum þegar þeir fóru aftur til síns heima eftir seinni heimstyrjöldina. Braggahverfið var kallað Camp Knox og var í Reykjavík. Aðstaðan var ekki upp á marga fiska og þess vegna lagðist keilan niður hér á landi. Þegar leiktækjasalir tóku að spretta upp í kringum 1970 buðu sumir þeirra upp á keilu á litlum færanlegum keilubrautum. Slíkar brautir var meðal annars að finna í Tómstundahúsinu við Nóatún og í Tónabæ. Á Keflavíkurstöðinni var fullbúinn keilusalur þar sem margir Íslendingar prófuðu leikinn í fyrsta skipti.
Árið 1985 var fullbúinn keilusalur, Keiluhöllin, opnaður í Reykjavík að nýju og þá gátu íslendingar farið að stunda keilu af alvöru. Keiluhöllin er í Öskjuhlíð og til að byrja með voru þar 12 brautir en fljótlega voru þær orðnar 18 og í dag eru þær orðnar 22. Ári áður en Keiluhöllin var tekin í notkun var fyrsta keilufélagið á landinu stofnað, Keilu- og veggboltafélag Reykjavíkur, KVR. Var það ekki virkt fyrr en 1. september 1985 þegar ný stjórn var kjörin. Þá tók félagið til starfa og voru stofnuð lið og deildarkeppni sett á laggirnar. Árið 1986 var nafni félagsins breytt og eftirleiðis bar það nafnið Keilufélag Reykjavíkur eða KFR. Árið 1987 var opnaður annar keilusalur í Garðabæ en þar voru 10 brautir og sama ár var Keilufélag Garðabæjar stofnað. Árið 1994 var salurinn í Garðabæ fluttur í húsnæði í Mjódd og því var Keilufélag Garðabæjar lagt niður en í stað þess var stofnuð keiludeild innan ÍR þar sem Mjóddin var á þeirra athafnasvæði. Árið 2006 var húsnæðið í Mjódd selt og þá varð aftur eingöngu einn keilusalur á höfuðborgarsvæðinu.
Seinna voru opnaðir keilusalir á Akranesi og á Akureyri. Einnig opnaði nýr keilusalur í Egilshöll í Reykjavík árið 2012 og eru eigendur hans þeir sömu og eigendur Keilusalarins í Öskjuhlíð.
thumbnail|left|Fullkomið skot KFR sá um allt öll mót og annað innan keilunnar allt fram til ársins 1989 en þá var keilan innlimuð í Íþróttasamband Íslands og var þá stofnuð Keilunefnd ÍSÍ. Keilunefndin tók við allri yfirstjórn undirnefnda og landsmóta sem KFR hafði áður haft umsjón með frá 1. júní sama ár.
Árið 1992 var Keilusamband Íslands (KLÍ) stofnað en keilunefndin var fyrsti vísirinn að því. Keilusambandið sér í dag um öll keilumál innan ÍSÍ. Keilusambandið er einnig aðili að Alþjóða keilusambandinu (WTBA) og Evrópukeilusambandinu (ETBF).
Í dag stundar fjöldi fólks keilu að staðaldri en einnig er boðið upp á að börn geti haldið upp á afmæli í sölunum, þar sem allir spila keilu og fá sér að borða.
Klassísk fornöld
Klassísk fornöld er hugtak sem er notað um grísk-rómverskan tíma, þ.e. fornaldarsögu Grikklands og Rómaveldis. Í sögu Grikklands er sá tími oftast miðaður við árið 776 f.Kr. þegar ólympíuleikarnir voru fyrst haldnir, enda þótt til séu töluvert eldri ritaðar heimildir á grísku. Í sögu Rómar er miðað við hefðbundið ártal fyrir stofnun borgarinnar 753 f.Kr., þrátt fyrir að ritaðar heimildir á latínu séu nokkuð yngri.
Enda þótt deilt sé um hvenær fornöld eigi að teljast lokið er oftast miðað við fall Vestrómverska ríkisins en þá er venjan að miða við árið 476. Í sögu Austrómverska ríkisins mætti ef til vill miða endalok fornaldar við árið 640 en þá féll Alexandría í hendur Aröbum.
Hugtakið klassískur tími er notað bæði um sögu Grikklands og Rómaveldis og vísar þá til þess tíma í klassískri fornöld sem talinn er vera blómatími þessara svæða. Í sögu Grikklands er 5. og 4. öld f.Kr. kallaðar klassískur tími en tímabilið þar á undan kallast snemmgrískur tími; oftast er upphaf klassíska tímans í Grikklandi miðað við Persastríðin, annaðhvort orrustuna við Maraþon (490 f.Kr.) eða endalok styrjaldarinnar eftir orrustuna við Plataju (479 f.Kr.), en endalok hans miðast við upphaf hellenísks tíma, sem hófst árið 323 f.Kr. þegar Alexander mikli lést. Í sögu Rómar er klassískur tími venjulega talinn sá tími þegar skrifuð var svonefnd gullaldarlatína. Sá tími er talinn vara frá 80 f.Kr. til 14 e.Kr.
Downton Abbey
Downton Abbey eru breskir sjónvarpsþættir sem skapaðir voru af Julian Fellows. Þættirnir hófu göngu sína haustið 2010 og voru sýndir á bresku sjónvarpsstöðinni ITV. Í janúar 2011 var byrjað að sýna þættina á sjónvarpsstöðinni PBS í Bandaríkjunum. Downton Abbey var sýnt hérlendis á RÚV frá haustinu 2010.
Þættirnir sem gerast á tímabilinu 1912 til 1925 segja frá hinni ríku Crawley fjölskyldu og þjónustufólki þeirra. Þá blandast við ýmsir atburðir úr sögunni, eins og fyrri heimstyrjöldin og spænska veikin, sem hafa gríðarleg áhrif á líf Crawley fjölskyldunnar.
Downton Abbey hafa hlotið fjölda verðlauna, eins og Golden Globe, Primetime Emmy Awards og Bafta, en þættirnir hafa verið sýndir í yfir 220 löndum um allan heim.
Söguþráður
Þættirnir gerast á ættarsetrinu Downton Abbey í Yorkshire þar sem hin ríka Crawley fjölskylda býr ásamt þjónustufólki sínu. Crawley fjölskyldan samanstendur af jarlinum og jarlsfrúnni af Grantham og þremur dætrum þeirra. Einnig kemur móðir jarlsins mikið við sögu sem og aðrir ættingjar. Fyrsta serían hefst árið 1912 daginn eftir að Titanic sökk. Erfingi jarldæmisins hefur farist með skipinu og því þarf jarlinn, Robert Crawley, að finna nýjan erfingja. Sá reynist vera fjarskyldur frændi, Matthew Crawley, sem er málflutningsmaður af miðstéttarfólki.
Á setrinu starfar margt þjónustufólk en þar er æðstur brytinn Carson. Í fyrsta þætti hefur verið ráðinn nýr einkaþjónn jarslins, John Bates, en söguþráðurinn snýst um samskipti hans við lymskulega þjóninn, Thomas Barrow, sem reynir að gera hvað sem er til að öðlast starf Bates. Með hjálp ungfrú O'Brien, einkaþernu jarlfrúarinnar, reyna þau að koma Bates fyrir kattarnef.
Eyrarsundslásinn
Eyrarsundslásinn eða Eyrarsundskenningin er kenning sem íslenski sagnfræðingurinn Björn Þorsteinsson setti fram til að útskýra aukinn mátt dansk-norska ríkisins í átökum við Englendinga um yfirráð yfir Norður-Atlantshafi um miðja 15. öld. Samkvæmt kenningunni gátu Danir lokað fyrir aðgang Englendinga að Eystrasalti með því að loka Eyrarsundi („skellt í lás“) og þannig þrýst á um að fá kröfum sínum framgengt um siglingar í Norðurhöfum, einkum til Íslands og Færeyja, en einnig til Norður-Noregs. Fyrsta skipti sem konungur tók það til bragðs að leggja hald á ensk skip í Eyrarsundi fyrir framferði Englendinga á Íslandi var árið 1447.
Teaching channel
Leitarhæft efni
Myndefni á Teaching Channel síðunni er raðað eftir kennslugreinum og aldri bekkja, og því má finna kennsluhugmyndir byggt á þeim leitarforsendum. Bekkjarskiptingin er byggð á bandarísku bekkjarkerfi. Fleiri leitarbær atriði eru:
Kennslugreinar
Kennslugreinarnar eru listgreinar, enska (móðurmálskennsla), stærðfræði, raunvísindi og félagsvísindi.
Bekkjarkerfi
Námsefnið er fyrir bekki allt frá leikskóla og upp í efstu bekki high school.
Viðfangsefni
Hægt að velja ákveðin viðfangsefni (topics).
Kennarar
Hægt að kynnast einstaka kennurum og fylgja þeim og þeirra verkefnum. Þá er einnig hægt að senda inn fyrirspurnir og fá svör við þeim.
Markmið Teaching Channel
Þrjú aðalmarkmiðin með Teaching Channel eru:
== Kenningar að faglegri nálgun samkvæmt Teaching Channel ==
Andrés Sveinsson
Hann kom út 1372 með hirðstjórn yfir allt land. Árið 1375 sigldi hann en kom aftur árið eftir og 1377 lét hann sverja Hákoni konungi land og þegna. Aftur sigldi hann 1379, kom aftur 1382 og lét þá sverja Ólafi konungi land og þegna, en Hákon hafði dáið 1380 og Andrés hafði fengið nýtt hirðstjórnarumboð hjá honum, eða öllu heldur forráðamönnum hans. Árið 1387 er sagt að Þorsteinn Eyjólfsson hafi tekið hirðstjóraembættið af Andrési og er ekki ljóst hvort átt er við að að Andrés hafi verið sviptur embættinu af einhverjum ástæðum eða hvort Þorsteinn hafi tekið við embættinu til bráðabirgða. Andrés sigldi til Noregs 1388 með Birni Jórsalafara og er ekki vitað hvað um hann varð.
Afrískur smábroddgöltur
Afrískur smábroddgöltur (Atelerix albiventris) er broddgaltategund sem er að finna í miðri og austanverðri Afríku. Hann er minni en evrópski broddgölturinn og er því kallaður afrískur smábroddgöltur. Þessi tegund broddgalta dreifist um grassléttur og annað graslendi en forðast skóglendi. Vegna dreifingar þvert yfir Afríku og stöðugs fjölda villtra dýra er tegundin ekki talin í útrýmingarhættu. Engar undirtegundir af afrískum smábroddgelti hafa fundist eða eru almennt samþykktar.
Myrká (aðgreining)
Myrká getur átt við um:
ExCeL
thumb|right|Vesturinngangur ExCeL ExCeL (Exhibition Centre London) er sýninga- og ráðstefnuhöll í Newham í London, Englandi. Það stendur á norðurhluta skipakvíanna Royal Victoria Docks í borgarhlutanum London Docklands við ána Thames. Miðstöðin var reist af fyrirtækinu Sir Robert McAlpine Ltd og var opnuð árið 2000. Árið 2008 keypti Abu Dhabi National Exhibitions Company miðstöðina. Hin árlega bátasýning London Boat Show er haldin þar í janúar, en auk þess hýsir miðstöðin fjölda stórra alþjóðlegra sýninga. Fyrir Sumarólympíuleikana 2012 verður miðstöðinni skipt í fimm íþróttaleikvanga fyrir keppnir í bardagaíþróttum og borðtennis.
Tígurblóm
Tígurblóm (fræðiheiti: Mimulus luteus) er tegund í grímublómaætt. Það er er upprunnið frá Ameríku, en það vex í bæði norður og suður Ameríku. Það hefur ílenst á Íslandi eins og M. guttatus, og er oft ekki alveg víst hvor tegundin er á ferðinni eða hvort um sé að ræða blending þeirra.
Íslensk mannanöfn eftir sem hafa þrjá til níu nafnhafa
Þessi listi er framhald af íslensk mannanöfn eftir notkun. Eftirfarandi nöfn eru í sætum 1767-3772 á vinsældalista íslenskra nafna 2005.
Lilja Sigurðardóttir
Fyrsta leikrit Lilju, Stóru Börnin, var sett upp af leikfélaginu Lab Loka í Tjarnarbíó veturinn 2013-2014. Leikritið hlaut Grímuna, íslensku sviðslistaverðlaunin, sem leikrit ársins 2014.
Fyrirgefning, 2010
Gildran, 2015 (Reykjavík Noir 1)
Netið, 2016 (Reykjavík Noir 2)
Svik, 2018
Helköld sól, 2019
Blóðrauður sjór, 2020
Náhvít jörð, 2021
Drepsvart hraun, 2022
Dauðadjúp sprunga, haust 2023
Porto dos Milagres
Porto dos Milagres er brasilískur sjónvarpsþáttur.
Daldónaborg
thumb|Kápa frönsku útgáfu bókarinnar. Daldónaborg (franska: Dalton City) eftir Morris (Maurice de Bevere) og René Goscinny er 34. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1969, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote á árinu 1968. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.
Söguþráður
Sagan hefst á því að Lukku Láki kemur til bæjarins Fenton Town í Texas, spillingarbælis þar sem lögleysan ein ríkir og plásskóngurinn Dean Fenton hefur alla þræði í hendi sér. Lukku Láki hreinsar til í bænum og kemur Dean Fenton í hendur réttvísinnar. Dean er dæmdur til 1.223 ára þrælkunarvinnu og er færður í fangelsi. Svo vill til að í sama fangelsi afplána Daldónarnir sinn dóm og þeir heyra sögur Deans af yfirgefna bænum sem við hann var kenndur. Þegar mistök seinheppins símritara fangelsisins verða til þess að Jobbi Daldón er látinn laus úr fangelsinu ákveður hann að frelsa bræður sína úr prísundinni og halda til hins yfirgefna bæjar til að koma þar á fót griðastað fyrir glæpamenn Villta Vestursins. Lukku Láki fylgir Daldónunum til bæjarins, en er gripinn höndum og Jobbi Daldón ákveður að Lukku Láki skuli hjálpa bræðrunum að undirbúa komu gestanna. Þegar Daldónarnir ráða flokk dansmeyja undir forystu Lúlu Sprengikúlu til að skemmta gestum á krá bæjarins færist fjör í leikinn.
Hallveig (ungliðahreyfing)
Hallveig - Ungt jafnaðarfólk í Reykjavík er ungliðahreyfing Samfylkingarinnar í Reykjavík og var stofnuð árið 2001. Hreyfingin er opinn og lýðræðislegur vettvangur fyrir skapandi umræður og félagsstarf ungs jafnaðar- og félagshyggjufólks.
Starf hreyfingarinnar byggist á grunngildum jafnaðarstefnunnar um frelsi, jafnrétti og samstöðu.
Saga félagsins
Félagið var upprunalega stofnað árið 1969 sem félag ungra jafnaðarmanna í Reykjavík og var þá aðildarfélag að Alþýðuflokknum. Var félagið endurreist árið 2001 og þá sem aðildarfélag að Samfylkingunni og sem aðildarfélag Ungra jafnaðarmanna (á landsvísu).
Nafn félagsins
Nafnið hefur félagið frá Hallveigu Fróðadóttir sem var gift Ingólfi Arnarsyni og var hún þar með fyrsta húsfreyja í Reykjavík.
Félagaskrá
Í Hallveigu Ungir jafnaðarmenn í Reykjavík er skráðir um 2000 félagar á aldrinum 16 - 35 ára.
Stjórn
Í stjórn Hallveigar eiga sæti forseti og allt að 9 meðstjórnendur. Stjórn skiptir með sér verkefnum á fyrsta fundi eftir aðalfund og skipar minnsta kosti í stöður varaforseta og gjaldkera.
Gísli Jónsson
Gísli Jónsson er íslenskt mannanafn sem getur átt við:
Acer truncatum
Acer truncatum er lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá Norður-Kína (Gansu, Hebei, Henan, Jiangsu, Jilin, Liaoning, Innri Mongólíu, Shaanxi, Shandong, Shanxi) og Kóreuskaga. Hann getur orðið um 10 m hár.
Edvaldo Oliveira Chaves
Edvaldo Oliveira Chaves (fæddur 4. agust 1958) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
Lemúrar
Lemúrar (fræðiheiti: Lemuroidea) eru ein af fimm greinum prímata frá Madagaskar af undirættbálki hálfapa. Lemúrum er stundum líkt við ketti vegna þess sumar tegundir þeirra eru á stærð við kött og gefa frá sér hljóð sem sum minna á mjálm en lengra nær þessi samlíking ekki. Til eru meira en 20 mismunandi tegundir lemúra, en þekktust þeirra er kattalemúrinn.
Einkenni
Lemúrar eru hópdýr þar sem allt að þrjátíu dýr lifa saman. Þrátt fyrir þessa hópamyndun virðist ekki bera á samfélagslegu skipulagi. Lyktin er mikilvægur þáttur í lífi þeirra. Þegar flokkurinn á leið um skóg merkja dýrin tré og aðrar jurtir með því að nudda kirtlum við börkinn. Einnig má nota lyktina sem kirtlarnir gefa frá sér sem árásarvopn. Kvendýrið fæðir að meðaltali einn til tvo unga eftir að hafa gengið með þá í 120 til 140 daga.
Lemúrar lifa að mestu leyti á jurtafæði. Þeir halda sig mest í trjám og griphæfni er mikil. Sumir eru litlu stærri en mýs en aðrir, eins og sífakar, eru á stærð við meðalapakött. Meðallengd lemúra er 32 - 56 sentimetrar án skotts og þyngd þeirra allt frá 0,7 – 5 kg. Skott flestra lemúra er langt og feldurinn mismunandi eftir tegund.
Flokkun
Ekki eru menn á eitt sáttir um flokkun lemúra en þó er ekki ágreiningur um að núlifandi tegundir deilast í 5 fjölskyldur: