cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Þyrlar
thumb|right|Bláþyrill Þyrlar eða þyrlaætt (l. Alcedinidae) eru fuglaætt af ættbálki meitilfugla.
Tegundir þyrla:
TvN
thumb|250px| tvN (Total Variety network) er suður-kóresk sjónvarpsstöð (stofnuð 9. október 2006).
Samara
thumb|Samara. Samara (rússneska: Сама́ра) er borg í Rússlandi. Mannfjöldi var um það bil 1,2 milljónir árið 2013.
Erna, Eva, Erna - Manstu eftir því
Erna, Eva, Erna - Manstu eftir því er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1982. Á henni flytja Erna, Eva, Erna dægurlög. Hljómsveitarstjórn, útsetningar og umsjón með hljóðritun: Magnús Kjartansson. Útsetningar fyrir strengja- og blásturs hljóðfæri: Del Newman og Mike McNaught. Hljóðritanir fóru fram í Hljóðrita hf. og Nova Suite Studio, London.
Vetrarólympíuleikarnir 2010
thumb|right|Svíar unnu gullverðlaun í krullu kvenna á þessum leikum. Vetrarólympíuleikarnir 2010 voru haldnir í Vancouver í Kanada dagana 12. febrúar til 28. febrúar 2010.
Kosning borgarinnar
Eftirfarandi borgarnir buðu í tækifæri til að halda leikana:
Barrlýs
Barrlýs (fræðiheiti: Adelgidae) er lítil ætt af skortítum náskyldum blaðlúsum. Ættin samanstendur af tegundum tengdum fur u, greni, eða öðrum barrtrjám. Þessi ætt telur með nú með aflagða ætt Chermesidae, eða Chermidae, sem var gerð ógild af ICZN 1955. Það er enn umræða um hve margar ættkvíslir eru innan ættarinnar, og flokkunin er ekki endanlega staðfest.
Steinn Guðmundsson
Steinn Guðmundsson (f. 13. nóvember 1932, d. 28. desember 2011) var íslenskur iðnmeistari, knattspyrnumaður og fyrrverand formaður Knattspyrnufélagsins Fram.
Barrlýs
Um 50 tegundir eru þekktar. Allar eru frá norðurhveli, þó að nokkrar hafa verið fluttar til suðurhvels og eru þar ágengar tegundir. Ólíkt blaðlúsum eru barrlýs ekki með með "skott" og enga "cornicle" (nokkurs konar kirtlar aftantil á baki).
Steinn Guðmundsson
Ævi og störf
Steinn fæddist í Reykjavík. Hann lauk sveinsprófi í ketil- og plötusmíði frá Iðnskólanum í Reykjavík árið 1954, lauk síðar meistararéttindum og var skipaður kennari við skólann árið 1963. Hann var virkur jafnt í félagsmálum sem í faglegu starfi málmiðnaðarmanna. Var meðal stofnenda Málmsuðufélags Íslands og formaður þess um skeið.
Barrlýs
Barrlýs verpa bara eggjum, og eru aldrei með lifandi unga eins og blaðlýs. Barrlýs eru þaktar vaxull. Fullur lífsferill er tvö ár.
Steinn Guðmundsson
Ævi og störf
Steinn átti fjögur börn ásamt konu sinni, Önnu Guðbjörgu Þorvaldsdóttur. Þar á meðal knattspyrnumanninn Guðmund Steinsson. Karl Guðmundsson knattspyrnuþjálfari var bróðir Steins.
Íþróttamál
Eftir að leikmannsferlinum lauk, sneri Steinn sér að þjálfun yngri flokka hjá Fram og síðar meistaraflokks hjá Ármanni. Hann tók dómarapróf og var um nokkurra ára skeið í hópi kunnustu knattspyrnudómara landsins.
Ragnheiður Runólfsdóttir
Ragnheiður Runólfsdóttir (f. 19. nóvember 1966) er íslensk sundkona og sundþjálfari. Árið 1991 var Ragnheiður valin Íþróttamaður ársins.
Vlad Drakúla
'''Vlad 3. Dracula, einnig þekktur undir viðurnefninu Vlad Ţepeş eða Vlad stjaksetjari''' (1431 – 1476) var fursti í Vallakíu (sem nú er eitt af þremur héruðum Rúmeníu). Hann léði nafn sitt titilpersónunni í bók Bram Stokers, Drakúla, en ólíklegt þykir að Stoker hafi mikið þekkt til sögu hans annað en nafnið. Nafnið Drakúla merkir „sonur drekans“ og vísar til þess að faðir Vlads var kallaður Drakúl, sem þýðir dreki.
Ragnheiður Runólfsdóttir
Ragnheiður var útnefnd Íþróttamaður ársins árið 1991 en þá þegar hafði hún sett um 200 Íslandsmet í sundgreinum. Hún var önnur konan til að hljóta titilinn. Á ferli sínum keppti Ragnheiður tvisvar sinnum á Ólympíuleikum en hún tók þátt í leikunum í Seúl í Suður-Kóreu árið 1988 og í Barcelona á Spáni árið 1992 en lauk keppnisferli sínum að þeim leikum loknum.
Vlad Drakúla
Æviágrip
Árið 1431 í nóvember eða desember fæddist í transylvanísku borginni Sighisoara. Á þeim tíma var faðir hans, Vlad Drakúl, í útleigð frá heimalandi þeirra, Valakíu. Nefna má að húsið sem að hann fæddist í stendur ennþá og er til sýnis. Lítið er vitað um æsku Vlads. Hann átti tvo bræður: eldri bróður Mircea og yngri bróður Radu hinn myndarlega (sem er viðurnefni sem hann fékk frá Tyrkjum á seinni tímum). Vlad var alinn upp og menntaður af móðurætt sinni sem var transylvanísk aðalsfjölskylda. Menntun hans sem kristins aðalsmanns byrjaði árið 1436 þegar faðir hans náði völdum aftur í Vallakíu eftir að hafa rutt í burtu keppinautum sína, Danesti-ættinni. Vlad lærði allar bardaga- og stjórnaraðferðir sem að sæmdi kristnum aðalsmanni. Fyrsti kennari hans var gamall aðalsmaður sem að hafði barist á móti Tyrkjum í bardaganum við Níkólópolis. Árið 1444 þegar Vlad var 13 ára, sendi faðir hans Radu og Vlad til soldánsins í Tyrklandi sem gísla til að tryggja frið á milli þjóðanna. Vlad var þar til ársins 1448 þegar Tyrkir slepptu honum. Bróðir hans Radu kaus að vera eftir í Tyrklandi, og hafði stuðning Tyrkja til að verða næsti konungur Vallakíu á móti bróður sínum Vlad.
Faðir Vlads og eldri bróðir hans Mircea voru sviknir af aðalsmönnum í Vallakíu í hendurnar á Tyrkjum árið 1447. Faðir Vlads var stjaksettur og eldri bróðirinn Mircea var grafinn lifandi. Þetta þurfti Vlad Drakúla að horfast við, og á þeim tíma sór hann að ná hefndum, beint eða óbeint. Þetta sást á grimmdarverkum hans á seinni tímum.
Ragnheiður Runólfsdóttir
Eftir að keppnisferli hennar lauk hefur hún starfað við sundþjálfun, fyrst í Keflavík, Mosfellsbæ og á Akranesi. Frá 2011-2018 var Ragnheiður yfirþjálfari hjá sunddeild Óðins á Akureyri en árið 2019 hóf hún störf sem yfirþjálfari sundfélagsins SO2 í Gautaborg í Svíþjóð.
Vlad Drakúla
Æviágrip
Upphafleg stjórnartíð Vlads III var mjög stutt eða tveir mánuðir, vegna óvinskapar hans til Tyrkja og frá Tyrkjum til hans. Það var ekki fyrr en árið 1456 að hann komst til valda fyrir alvöru, með stuðningi Hunyadi konungs Ungverjalands. Þá útnefndi hann Tirgoviste sem höfuðborg Vallakíu og byggði svo kastala sinn nálægt Arges ánni. Flest frægðarverk Vlads gerðust á þessum tíma.
Vlad Drakúla III þekktastur fyrir ómennsk grimmdarverk. Stjaksetning var uppáhalds pyntingarleið hans. Stjaksetning var og er ennþá ein hræðilegasta leið sem til er til að deyja, þar sem að þetta er hægur dauðadagi og frekar sársaukamikill. Vlad notaði stjaksetningu ekki bara leið til að pynta og drepa óvini sína heldur líka til að hræða þá í burtu. Til dæmis er til ein saga um það þegar Tyrkir ætluðu að gera innrás inní Vallakíu. Mehmed 2., sigurvegari Konstantínópel, sem var þekktur fyrir grimmd sína og miskunnarleysi flúði af ógeði þegar að hann sá tugi þúsunda af stjaksettum líkum tyrkneskra fanga.
Vlad var ekki beinlínis besti vinur Tyrkja, og átti þess vegna í deilum við þá. Árið 1476 eftir langa og harða baráttu við Tyrki heyrði Vlad að þeir ætluðu að gera útaf við hann eitt skipti fyrir öll. Eftir að hafa heyrt þetta safnaði Vlad öllum sínum mönnum saman og fékk hjálp frá bandamönnum sínum í Ungverjalandi. Þessi orrusta átti greinilega að vera sú síðasta sem að fór á milli Vallakíu og Tyrkjaveldis. Orrustan endaði með sigri Tyrkja. Ekki er vitað hvernig Vlad var drepinn í orustunni. Sumir halda að hann hafi verið drepinn af óvininum, sumir halda að hann hafi verið drepinn af ungverskum bandamönnum sínum og sumir að hann hafi óvart verið drepinn af sínum eiginn mönnum. Þó að það sé ekki vitað hvernig að Vlad dó er vitað að hann var drepinn í þessum bardaga með restinni af hernum hans. Valakíumenn börðust til hins síðasta manns og engir fangar voru teknir.
Hundaætt
Flokkun hunda
Hafa ber í huga að skipting hundaættarinnar í „refi“ og „eiginlega hunda“ er hugsanlega ekki í samræmi við raunverulegan skyldleika þeirra og að ekki ríkir full sátt meðal fræðimanna um flokkun sumra hundaætta. Nýlegar DNA rannsóknir hafa á hinn bóginn sýnt að skiptingin í undirættir hunda (canini) og refa (vuplini) sé réttmæt, að tveimur ættkvíslum undanskildum: Nyctereutes og Otocyon. Þetta eru hópar utangarðs hundadýra sem eru hvorki náskyld hundum né refum.
Speothos og Chrysocyon eru frumstæðar ættkvíslir hunda-undirtegundarinnar en færa má rök fyrir því að þær megi setja í eigin hóp út af fyrir sig. Vera má að ættkvíslin Cuon tilheyri í raun undirætt hunda en vísbendingar eru um að ættkvíslirnar alopex og fennecus séu ekki réttmætar ættkvíslir, heldur tilheyri þær báðar ættkvísl refa (vulpes).
Sumir flokka tamda hunda sem tegundina Canis familiaris en aðrir (þ.á m. Smithsonian stofnunin Samtök bandarískra spendýrafræðinga) flokka tamda hunda aftur á móti sem undirtegund úlfa (þ.e. Canis lupus familiaris).
Sæta
Sæta er eitt bragðskynanna fimm og er oft talin vera ánægjuleg upplifun. Matvörur sem innihalda mikið kolvetni eða sykur eru þær helstu tengdar sætu, en það eru líka til náttúruleg og tilbúin efnasambönd sem geta verið notuð í litlu magni til að gefa matvöru sætt bragð, það er að segja sætuefni. Til eru líka önnur efnasambönd sem breyta skynjun sætunnar.
Katrín prinsessa af Wales
230px|thumb|hægri|Katrín (2023) Katrín, prinsessa af Wales og hertogaynja af Cornwall og Cambridge (fædd 9. janúar 1982 sem Kate Elizabeth Middleton og þekkt sem Kate) er kona Vilhjálms Bretaprins. Hún ólst upp í Chapel Row í Buckleberry, þorp nálægt Newbury í Berkshire. Hún lærði listasögu (History of Art) við St. Andrews-háskóla í Skotlandi og þar hitti hún Vilhjám árið 2001. Þá hófst samband milli þeirra en þau hættu saman um hríð árið 2007. Þau voru áfram vinir en tóku saman á ný sama ár. Árið 2010 var tilkynnt að þau ætluðu að giftast, og var brúðkaupið haldið þann 29. apríl 2011 í Westminster Abbey.
Hiroshi Katayama
Hiroshi Katayama (fæddur 28. maí 1940) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 38 leiki með landsliðinu.
Robert Tchenguiz
Robert Tchenguiz (í. رابرت چنگیز) (f. 9. september 1960 í Teheran í Íran) er íransk/íraskur milljarðamæringur og viðskiptamaður sem sat í stjórn Exista sem átti stóran hlut í Kaupþingi fyrir bankahrunið. Hann hefur sérhæft sig sem fjárfestir í fasteignum og fyrirtækjum. Árið 2007 var hann, ásamt bróður sínum Vincent, í 78. sæti yfir ríkustu einstaklinga í Bretlandi og Írlandi og voru þeir metnir á £850 milljónir breskra punda. Fyrirtæki hans heitir R20. Robert er náinn vinur Philip Green sem hefur stundað viðskipti með Baugi.
Varmahlíð
thumb|right|Verslun [[Kaupfélag Skagfirðinga|Kaupfélags Skagfirðinga í Varmahlíð.]] Varmahlíð er lítið þorp við þjóðveg 1, sunnan og austan í Reykjarhóli í miðjum Skagafirði, þegar komið er niður af Vatnsskarði. Í Varmahlíð bjuggu 132 manns árið 2019.
Robert Tchenguiz
Ævi
Faðir hans, Victor Kedourie Molaaem, var íraskur gyðingur sem var í innsta koppi íranska shahsins. Victor flúði frá Írak til Íran árið 1948 og breytti ættarnafni sínu í Tchenguiz sem er vísun í Djengis Khan á persnesku. Eftir írönsku byltinguna fluttist fjölskyldan til London. Robert menntaðist alþjóðlegum almenningsskóla í Teheran en hélt svo til Bandaríkjanna og lauk námi við Pepperdine-háskóla í Malibu í Kaliforníu árið 1982. Þá starfaði hann á tímabili í World Trade Center í New York og stundaði viðskipti með olíu. Robert hefur hann átt í nánu samstarfi við bróður sinn Vincent. Sagt er að faðir hans hafi gefið Vincent og Robert myndarlega fjárhæð sem þeir nýttu til fjárfestinga í fasteignum í Hammersmith-hverfinu í London. Það rétta í þessu er að faðir hans skrifaði upp á veð til banka upp á miljón punda. Árið 1982 settu þeir á laggirnar Rotch Property Group sem varð með tíð og tíma stórt fasteigna-eignarhaldsfélag.
Sem dæmi um nýleg viðskipti Roberts má nefna kaup ásamt öðrum í Shell-Mex House, skrifstofublokkir við Thamesá í London og kaup á 180 Shell-bensínstöðvum árið 2000 fyrir £300m sem þeir seldu 2006 fyrir £460m. Í maí 2007 seldi hann og mágur hans, Vivian Imerman, hluti sína í skoska viskíframleiðandanum Whyte and Mackay til United Breweries Group á Indlandi fyrir £595 milljónir breskra punda.
Hlíðalykill
Hlíðalykill (fræðiheiti Primula pedemontana) er blóm af ættkvísl lykla.
Varmahlíð
Árið 1931 var nýbýlið Varmahlíð stofnað úr landi jarðarinnar Reykjarhóls og hófst þar rekstur gisti- og veitingaþjónustu. Um svipað leyti stóð til að byggja þarna héraðsskóla Skagfirðinga og hafði fengist fjárveiting til þess en ekkert varð þó af því. Þess í stað hófst verslun á staðnum og í framhaldi af því myndaðist svolítið þéttbýli. Mikill jarðhiti er á svæðinu og fljótlega var gerð þar sundlaug. Þar hafa einnig lengi verið nokkur gróðurhús og hitaveita fyrir þorpið og nú er heitt vatn leitt frá Varmahlíð víða um nærsveitirnar. Töluverð skógrækt er einnig á og við Reykjarhólinn og kallast það Reykjarhólsskógur.
Í Varmahlíð er hótel, verslun með ferðamannaþjónustu, upplýsingamiðstöð fyrir ferðamenn, grunnskóli, Náttúrugripasafn Skagafjarðar og félagsheimilið Miðgarður.
Betsson
Betson Malta Ltd. er veðmálasíða með höfuðstöðvar á Möltu. Síðan býður upp á póker, spilasal, skafmiða og íþróttaveðmál. Síðan er stafrækt á ensku, sænsku, finnsku, þýsku, tyrknesku, íslensku, dönsku, norsku, tékknesku, spænsku, frönsku, grísku, ítölsku, serbnesku og hollensku.
Fyrirtækið hóf rekstur í ársbyrjun 2001 og fékk veðmálaleyfi í London í apríl 2002. Í næsta mánuði opnaði vefurinn á ensku og sænsku. Í kjölfarið varð vefsíðan ein af þem fyrstu til að bjóða upp á veðmál á meðan leikjum stendur. Næstu árin opnaði síðan á finnsku, þýsku, norsku, tékknesku, tyrknesku, íslensku og dönsku. Á þessum tíma kynnti Betson til sögunar spilavíti og pókerborð, en það síðara var opnað í samvinnu við fyrirtækið Ongame.
Í apríl 2005 varð Betson dótturfyrirtæki Cherry Företagen AB sem er skráð á kauphöllinni í Stokkhólmi. Ári síðar 2006 hafði vefurinn rúmlega 400.000 viðskiptavini og sama ár var skafmiðanum Trio hleypt af stokknum. Aðalskrifstofa fyrirtækisins fluttist frá London til Möltu og í júní var síðan valin besta íþróttaveðmálasíða í heimi af tímaritinu Internetworld. Í apríl 2007 hóf Betsson að bjóða uppá leiki í beinni í Net-lengjunni. Betsson fór enn víðar til Frakklands, Grikklands, Ítalíu og Spánar.
Í janúar 2008 hélt Betsson til Suður-Ameríku í fyrsta skipti til Perú. Serbía fylgdi í kjölfarið og Holland kom nokkru síðar.
Wentworth Miller
thumb|140px|right|Wenworth Miller Wentworth Earl Miller (f. 2. júní 1972 í Chipping Norton, England) er ensk-bandarískur leikari.
Betsson
Tímamótum var náð í maí 2008 þegar Betsson opnaði veðstofu í Stokkhólmi með lög Evrópusambandsins sér að baki í trássi við veðmálaeinokun sænska ríkisins.
Listi yfir CSI:NY (3. þáttaröð)
Þriðja þáttaröðin af CSI: NY var frumsýnd 30. september 2006 og sýndir voru 24 þættir.
Tveir nýir aukaleikarar bættust við hópinn: Emmanuelle Vaugier sem rannsóknarfulltrúinn Jessica Angell og Claire Forlani sem réttarlæknirinn Peyton Driscoll.
Héradýr
Héradýr eða Hérungar (fræðiheiti: Lagomorpha) er ættbálkur Euarchontoglires. Á meðal þeirra eru ættir héra og múshéra.
Graham Smith - Þá og nú
Graham Smith - Þá og nú er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1982. Á henni leikur Graham Smith dægurlög á fiðlu ásamt hljómsveit. Hljóðritun fór fram í Hljóðrita h.f. Tæknimaður: Tony Cook. Hönnum umslags: Brian Pilkington.
Meðganga
thumb|Mynd af þungaðri konu, sem er langt komin í meðgöngunni. Meðganga, þungun eða ólétta er það ferli þegar kona er með einn eða fleiri lifandi fósturvísa eða fóstur í legi sínu. Meðgöngutími er oftast 38 vikur frá getnaði, þ.e. um það bil 40 vikum frá síðustu blæðingum, en henni lýkur með fæðingu barns, stundum með keisaraskurði.
Mögulegt er að stöðva meðgöngu og framkalla fósturlát með þungunarrofi, en stundum lýkur meðgöngu með fósturláti af ókunnum ástæðum, líklega vegna þess að fóstur þroskast ekki eðlilega.
Fæðingarfræði er grein innan læknisfræði, sem fæst við rannsóknir á meðgöngu.
Ásbjörn Óttarsson
Ásbjörn Óttarsson (fæddur 16. nóvember 1962) er fyrrverandi alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi og forseti bæjarstjórnar Snæfellsbæjar.
Samningur um vatnsréttindi
Sjálfur taldi Ásbjörn ekkert athugavert við að gera samning við fyrirtæki Spork til 95 ára, félagið verði að hafa sínar tryggingar enda fjárfestinginn mikil.
Ólöglegar arðgreiðslur
Ásbjörn er framkvæmdastjóri útgerðarfyrirtækisins Nesvers hf. og eini stjórnarmaður. Hinn 20. janúar 2010 upplýsti DV að Ásbjörn hefði greitt sér arð úr fyrirtæki sínu þrátt fyrir að það hefði skilað tapi á liðnu rekstrarári. Árið 2007 greiddi hann sér og sínum 20 milljónir króna í arð vegna rekstrarársins 2006, þrátt fyrir að á því ári hafi verið tap á rekstri fyrirtækisins.
Slíkt er brot á lögum um hlutafélög nr. 2/1995, þar sem segir í 99. gr.: "Einungis er heimilt að úthluta sem arði hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs, yfirfærðum hagnaði frá fyrri árum og frjálsum sjóðum eftir að dregið hefur verið frá tap sem ekki hefur verið jafnað og það fé sem samkvæmt lögum eða félagssamþykktum skal lagt í varasjóð eða til annarra þarfa."
Þegar upp komst um Ásbjörn endurgreiddi hann féð og í viðtali við Kastljósið 26. janúar það ár svaraði Ásbjörn fullyrðingu spyrilsins Helga Seljan um að hann hefði brotið lögin svo: „ég gerði það ekki viljandi.“
Naut Ásbjörn fulls stuðnings forystu Sjálfstæðisflokksins og sagði Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, hinn 27. janúar 2010: "Hann hefur játað á sig mistök og gert það sem hann getur til að bæta fyrir það sem var í ólagi. Þar með finnst mér að þetta eigi ekki að hafa áhrif á hans stöðu sem þingmanns eða vegna þeirra trúnaðarstarfa sem hann gegnir."
Framboð og eftirspurn
Í hagfræði er framboð og eftirspurn hugtak sem notað er til að lýsa breytingum hlutfallslega á milli hugsanlegra kaupanda og seljanda. Þ.e.a.s. ef fleiri vilja kaupa tiltekna vöru og ekki er til nóg af henni til að anna eftirspurn hækkar verðið, og ef meira er til af tiltekinni vöru en sótt er eftir þá lækkar verðið.
Hallgrímur Eldjárnsson
Hallgrímur Eldjárnsson (1. ágúst 1723 – 12. apríl 1779) var prestur, prófastur, og skáld.
Ævi og störf
Hallgrímur fæddist á Auðbrekku í Hörgárdal. Foreldrar hans voru Eldjárn Jónsson prestur á Möðruvöllum (d. nóv. 1725) og Þórvör Egilsdóttir frá Glaumbæ (d. 1724).
Hallgrímur ólst upp á Hrafnagili hjá Þorsteini prófasti Ketilssyni. Hann fór í Hólaskóla og útskrifaðist þaðan 1744. Sigldi til Hafnar og lauk embættisprófi í guðfræði 1746. Hóf búskap á Kristnesi 1747 og árið eftir var hann vígður aðstoðarprestur Þorsteins fóstra síns í Hrafnagili. Fékk Bægisá 1751. Sótti um Laufás og flutti þangað 1768 en sótti svo um Grenjaðarstað sama ár og fékk. Þangað flutti hann 1769 og sat þar til æviloka.
Kveðskapur
Hallgrímur var skáld gott og orti bæði trúarleg og veraldleg kvæði en fátt hefur verið prentað og ekkert getur kallast þekkt í dag.
„Margt af kveðskap hans er ort af íþrótt enda var Hallgrímur talinn í röð fremstu skálda á sinni tíð. Öll er sú kveðandi þó löngu gleymd og rykfellur nú í kjöllurum og geymsluloftum safna. Hallgrímur var enginn nýjungamaður í ljóðagerð, hreintrúarmaður eins og vera bar á hans dögum og nokkuð vandlætingasamur. Skáldskapur hans og hugmyndir voru því lítt að skapi skeytingarminni manna en lausungarmeiri á síðari og breytnari tímum. Tilviljanir og tíska ráða víst talsverðu um það hvað telst mikill skáldskapur og hvað ekki.“ Barátta Hallgríms og yrkingar gegn hrossaketsáti hafa þótt nokkur ljóður á ráði hans, og hafa orðið að aðhlátursefni á síðari tímum, en þar var hann barn síns tíma.
Dæmi um kveðskap hans er eftirfarandi erindi sem hann orti er hann kvaddi Kaupmannahöfn og hélt heim að loknu námi þar 1746:
Einkahagir
Kona Hallgríms var Ólöf Jónsdóttir (d. 1757), dóttir Jóns Halldórssonar á Völlum í Svarfaðardal.
Börn:
Máfalilja
Fritillaria verticillata verður allt að 60 cm há, vanalega með einu blómi efst, en stundum allt að 5. Laufin eru að mestu í hvirfingum, með 4-7 blöð í hverri, hvert blað er allt að 10 sm á lengd, en sjaldan meir en 10mm á breidd. Blómin eru lútandi, bjöllulaga, hvít eða föl-gul, stundum með fjólubláum blettum.
1605
Árið 1605 (MDCV í rómverskum tölum) var ár sem hófst á sunnudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu, eða þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Atburðir
thumb|right|Forsíða fyrsta fréttablaðsins, Relation Aller Fuernemmen und gedenckwuerdigen Historien frá 1609.
Kynferði
thumb|right|Algeng [[tákn fyrir kynin tvö kona (t.v.) og karl (t.h.).]] Kynferði á við um muninn á milli karls og konu. Kynferði felur í sér ákveðinn samfélagslegan mun sem gerður er á kynjunum og vísar til ólíkra kynhlutverka og ólíkrar kynhegðunar. Kynvitund er síðan sjálfsvitund einstaklings sem tengist öðru hvoru kyninu, þ.e. hvort einstaklingur upplifir sig sem karl eða konu óháð líffræðilegu kyni. Stundum er talað um þriðja kynið með vísan til einstaklinga sem upplifa sig hvorki sem karla né konur heldur eitthvað annað.
Göngu-Hrólfur
thumb|300px| Stytta af Rollo í Rúðuborg.
Rollo (franska: Rollon) – í íslenskum heimildum kallaður Göngu-Hrólfur – (um. 846 - um. 932) var víkingahöfðingi sem lagði undir sig það svæði í Frakklandi sem síðar kallaðist Normandí, og var fyrsti jarlinn þar. Í sumum heimildum er hann kallaður Róbert af Normandí, en það nafn tók hann upp þegar hann var skírður. Af Rollo eru Rúðujarlar komnir og enska konungsættin er rakin til hans.
Nafnið Rollo er að öllum líkindum latnesk útgáfa af norræna nafninu Hrólfur (sbr. nafnið Roluo = Hrólfur kraki í Gesta Danorum).
Sögulegar heimildir
Rollo var nafnkunnur víkingahöfðingi, en ekki er full vissa um uppruna hans. Norskir og íslenskir sagnfræðingar hafa haldið því fram að Rollo sé sami maður og Göngu-Hrólfur, sonur Rögnvalds Eysteinssonar Mærajarls í Vestur-Noregi. Þetta er byggt á norskum og íslenskum ritum frá 12. og 13. öld, sem segja að Göngu-Hrólfur hafi lagt undir sig Normandí. Elsta heimildin um þetta er Historia Norvegiae, latínurit, samið í Noregi í lok 12. aldar. Þar segir að Hrólfur hafi fallið í ónáð hjá Haraldi hárfagra, og verið gerður útlægur af Noregi. Hann fór þá í hernað, og varð síðar jarl í Normandí. Viðurnefnið fékk hann af því að hann var svo stór, að enginn hestur gat borið hann (eða a.m.k. ekki norskir smáhestar þeirra tíma). Um Göngu-Hrólf, sjá t.d. Haralds sögu hárfagra í Heimskringlu – og Orkneyinga sögu.
Danskir sagnfræðingar hafa haldið á lofti dönskum uppruna Rollos. Sagnaritarinn Dudo frá St. Quentin, segir í riti sínu: De moribus et actis primorum Normannorum ducum, sem er samið eftir 1015, að Rollo hafi verið danskur (frá Dacia, sem getur átt við stærra svæði en Danmörku nútímans). Þar segir frá tveimur dönskum höfðingjasonum, Gurim og Rollo. Gurim var drepinn en Rollo hraktist úr landi. Hann varð síðar leiðtogi víkinga sem lögðu undir sig Normandí. Rit Dudos er mikil lofgjörð um hertogana, og þykir ekki mjög traust heimild. Gustav Storm hefur með samanburði við samtíma annála sýnt fram á að Dudo blandi saman atburðum og mönnum. Telur hann hugsanlegt að sagnir um danska víkingahöfðingjann Sigfreð (Sigurð orm í auga), hafi færst yfir á Rollo, sem var síðar á ferðinni. Einnig hefur því verið haldið fram að þegar Dudo vann að riti sínu hafi hertogunum þótt henta að leggja áherslu á tengsl við dönsku konungsættina, sem hafði þá lagt undir sig England. Vilhjálmur frá Jumièges er á sömu skoðun um uppruna Rollos í riti sínu Gesta Normannorum Ducum, sem samið er um 1070 og notar Dudo sem heimild. Benoit frá Sainte-Maure, sem um 1170 samdi rit um hertogana (Chronique des ducs de Normandie), segir að Rollo hafi verið frá þorpinu Fasge, sem Johannes Steenstrup telur að geti verið Fakse á Austur-Sjálandi.
Spurningin um hvort Rollo var af dönskum eða norskum uppruna, var heitt deilumál milli danskra og norskra sagnfræðinga á síðari hluta 19. og fyrri hluta 20. aldar, einkum þegar nær dró 1000 ára afmælishátíð Normandís árið 1911. Enn eru skiptar skoðanir um þetta meðal sagnfræðinga, en flestir eru þó sammála um að ekki sé hægt að komast að öruggri niðurstöðu í málinu.
Innrásin í Frakkland
Árið 885 réðst fjölmennur her víkinga undir forystu Sigfreðs, á París, og er líklegt að Rollo og menn hans hafi verið í þeim hópi. Sagt er að franski konungurinn hafi sent fulltrúa sinn til að reyna að semja við leiðtoga víkinganna. Þegar hann spurði eftir höfðingjanum, svöruðu víkingar að þeir væru allir höfðingjar, hjá þeim stæði enginn einn öðrum framar. Árið 886 yfirgáfu víkingarnir París gegn háu gjaldi.
Síðar sneri Rollo aftur með fylgismönnum sínum (Norðmönnum og Dönum, sumum frá Englandi), og sótti inn í héruðin umhverfis ána Signu, í norðvesturhluta Frakklands, þar sem nú heitir Normandí. Árið 911 beið herlið Rollos lægri hlut fyrir her Karls einfalda, í orustunni við Chartres. Karl gerði sér grein fyrir að hann gæti ekki komið í veg fyrir strandhögg og ránsferðir vikinga. Venjan hafði verið að kaupa þá af sér með fé, en í staðinn ákvað hann að setja Rollo yfir héruðin sem hann hafði lagt undir sig, með þeim skilmála að hann sæi um landvarnir gegn víkingum. Í sáttmála, sem gerður var 911 í Saint-Clair-sur-Epte, gerðist Rollo lénsmaður konungsins, lét skírast til kristinnar trúar, og mun hafa tekið upp skírnarnafnið Robert. Hann var þá settur yfir héruðin umhverfis neðri hluta Signu, með Rúðuborg sem höfuðborg og miðju svæðisins.
Yfirleitt er talið að Rollo hafi verið jarl, en ekki hertogi (latína: dux) eða greifi (comes). Sagan segir að þegar Rollo var skipað að kyssa fót Karls konungs, samkvæmt gerðum skilmálum, neitaði hann að auðmýkja sig svo. Þegar konungurinn rétti fótinn fram, skipaði Rollo einum hermanni sínum að taka að sér skítverkið. Sá lyfti fætinum upp að vörum sér, og féll kóngurinn við það aftur fyrir sig.
Landnám
Í fyrstu stóð Rollo við samningana um að verja strandhéruð Frakklands og svæðin meðfram Signu. En brátt kom í ljós að hann og fylgismenn hans höfðu allt aðrar hugmyndir. Rollo byrjaði að skipta landinu milli ánna Epte og Risle milli liðsforingja sinna og námu þeir þar land með Rúðuborg sem höfuðstöðvar. Þegar þeir höfðu komið sér þar vel fyrir, hófu þeir að herja lengra inn í landið frá þessu örugga baklandi, í stað þess að stunda strandhögg frá skipum. Hermenn Rollos tóku sér innlendar konur, og eignuðust börn, sem alin voru upp í franskri menningu. Fékk yfirstéttin því brátt franskt yfirbragð. Nokkur merki um norræna landnámið lifðu þó í örnefnum o.fl. Um 1025 lifði norrænan enn í takmörkuðum mæli, t.d. meðal vissra hópa í Bayeux.
Ævilok
thumb|230x230dp|Minnismerki um Rollo í dómkirkjunni í [[Rúðuborg, þar sem hann var grafinn.]] Um 927 var Rollo farinn að lýjast, og afhenti syni sínum, Vilhjálmi langasverði valdataumana í Normandí. Rollo hefur líklega lifað nokkur ár eftir það, en hann var örugglega dáinn 933. Sagnaritarinn Adémar segir frá því, að þegar Rollo fann dauðann nálgast, varð hann óður og lét hálshöggva fyrir framan sig 100 kristna fanga, til að friða norrænu goðin, sem hann hafði trúað á í æsku. Síðan skipti hann 100 pundum af gulli milli helstu kirkna í Normandí, til dýrðar hinum eina sanna guði, sem hann hafði viðurkennt með skírn sinni. Samkvæmt þessu hefur einhver trúarlegur efi komið upp á yfirborðið í ellinni.
Arfleifð
Rollo setti ströng lög á yfirráðasvæði sínu í Normandí, sem munu hafa verið sniðin eftir norrænum lögum. Hann og eftirmenn hans byggðu upp einstaklega skilvirkt stjórnkerfi, sem hafði víðtæk áhrif þegar fram liðu stundir.
Rollo var forfaðir Vilhjálms sigursæla, sem lagði undir sig England 1066. Af Vilhjálmi er breska konungsættin komin, allt til núverandi þjóðhöfðingja, Elísabetar drottningar.
Fjölskylda
Kona Rollos var Poppa af Bayeux. Hún var dóttir mikilsmetins manns þar í borg og var hertekin þegar víkingar rændu Bayeux og drápu flesta borgarbúa. Þau Rollo eignuðust a.m.k. tvö börn: Talið er að Rollo hafi síðar fengið viðurkenningu kirkjunnar á hjónabandi sínu og Poppu til þess að ríkisarfinn teldist skilgetinn. Ótraustari heimildir eru um eftirtalin börn:
Þegar Rollo var skírður (912) skildi hann að nafninu til við Poppu og giftist Giselu, dóttur Karls einfalda Frakkakonungs. Hún mun þá hafa verið á barnsaldri. Eftir að Gisela dó (919), tók Rollo aftur saman við fyrri konu sína. Almennt er talið að þau Rollo og Gisela hafi verið barnlaus, en samkvæmt öðrum heimildum var dóttir þeirra:
Samkvæmt íslenskum heimildum (Landnámu og Laxdælu) eignaðist Göngu-Hrólfur dóttur á Skotlandi, áður en hann hóf hernað í Normandí:
Tenglar
Erlendir tenglar:
Írönsk tungumál
Írönsk tungumál eru annar af tveim undirflokkum indóíranskra mála, og sá smærri, hinn verandi indóarísk mál. Um 150–200 milljón manns tala mál þessi og eru flestir mælendur í Íran og Afganistan. Einnig eru þeir í aðliggjandi svæðum næstu landa.
Elstu þekktu mál þessarar greinar eru avestíska og fornpersneska. Þau uppistandandi mál þessa málaflokks sem flesta eiga sér mælendurna eru persneska, tadsikíska, pastú, ossetíska, kúrdíska og balúkíska.
Viggó Ingimar Jónasson
Viggó Ingimar Jónasson (f. 1979) er sagnfræðingur og stofnandi frumkvöðlafyrirtækisins Fancy Pants Global en það fyrirtæki gaf m.a. út tölvuleik sem hét Zorblobs árið 2013 á App Store. Viggó gaf árið 2016 út barnabókina Konungborna bólubaslið sem var myndskreytt af Ara Yates. Bókaútgáfan Hringur gaf bókina út.
Fjórðungssjúkrahúsið í Neskaupstað
Fjórðungssjúkrahúsið í Neskaupstað er sjúkrahús í Neskaupstað sem þjónustar Austurland. Sjúkrahúsið var vígt 1957 og stækkað 1982. Elsti hluti spítalans rúmar núna öldrunardeildina. Áður en Norðfjarðargöng voru opnuð var erfitt að koma sjúklingum á Austurlandi yfir veturinn á sjúkrahúsið.
Kynhlutlaust fornafn
Kynhlutlaust fornafn er fornafn sem afhjúpar hvorki né gefur í skyn kyn persónu þeirrar eða hlutar sem talað er um.
Ardennafjöll
thumb|250x250dp|Ardennafjöllin innan Evrópu thumb|250x250dp|Við ána [[Semois í Belgíu]]
Ardennafjöll (franska: L'Ardenne, hollenska: Ardennen, vallónska: L'Årdene, lúxemborgíska: Ardennen) eru fjallgarður og skóglendi á meginlandi Evrópu á vatnasviði ánna Moselle og Meuse. Fjallgarðurinn myndaðist fyrir 387,7—382,7 milljón árum á devontímabilinu. Hæsti toppur þeirra er 694 metrar að hæð.
Ardennafjöllin eru að stórum hluta í Belgíu og Lúxemborg en þau ná einnig til Þýskalands og Frakklands. Stærsti hluti fjallgarðsins er í Vallóníu, suðurhluta Belgíu. Austurhluta fjallgarðsins skipar um þriðjungur landsvæðis Lúxemborgar. Svæðið er vaxið þéttum skógi sem leiddi til mikillar uppbyggingar í viðarkolaiðnaði á 18. og 19. öld. Ardennafjöllin voru eitt helsta iðnaðarsvæði í heimi á þessum tíma á eftir Bretlandi.
Á seinni heimsstyrjöldinni var svæðið talið ófært bifreiðum og skriðdrekum og því var lítið um hervarnir þar. Þjóðverjar nýttu sér varnarleysið til að gera innrás í norðurhluta Frakklands og suðurhluta Belgíu í tvígang: fyrst við orrustuna um Frakkland og svo við Ardennasóknina.
Marcus Garvey
alt=mynd af Marcus Garvey árið 1924|thumb|Marcus Garvey árið 1924 Marcus Garvey (17. ágúst 1887 – 10. júní 1940) var aðgerðarsinni í stjórnmálum ættaður frá Jamaíka. Garvey var stofnandi og fyrsti forseti félagsins Universal Negro Improvement Association and African Communities League en það félag er þekkt undir nafninu UNIA. Hann útnefndi sjálfan sig  bráðabirgðaforseta Afríku og leit svo á að hann væri höfuð útlagastjórnar blökkufólks sem tæki yfir stjórn Afríku þegar nýlendustjórnir hyrfu á brott. Hugmyndir hans eru þekktar sem Garveyismi. thumb|left|Kröfuganga UNIA í Harlem árið 1920 thumb|left|Árið 1918 hóf UNIA útgáfu blaðsins Negro World Garvey naut ekki skólagöngu eftir 14 ára aldur en varð lærlingur í prentiðn í Kingston og tók þátt í stéttabaráttu. Hann stofnaði UNIA árið 1914. Árið 1916 flutti hann til Bandaríkjanna og stofnaði í hverfinu Harlem í New York deild innan UNIA.
Garvey stóð að stofnun ýmissa fyrirtækja en hann taldi mikilvægt að blökkumenn yrðu fjárhagslega sjálfstæðir og óháðir hvítum yfirráðum í fjármálum. Garvey var sakfelldur fyrir póstsvik árið 1923 og fékk fimm ára dóm og sat í fangelsi í Atlanta í næstum tvö ár. Hann var látinn laus árið 1927 fyrir tilstuðnað Bandaríkjaforsetans Calvin Coolidge og var Garvey þá vísað úr landi og sendur til Jamaíka. Hann tók þátt í stjórnmálum í Jamaíka og stofnaði þar stjórnmálaflokk. Garvey flutti til London árið 1935 og lést þar árið 1940. Hugmyndir Garveys hafa haft áhrif á ýmsar síðari hreyfingar svo sem Rastafari, Nation of Islam og Black Power Movement.
Fjórðungssjúkrahúsið á Ísafirði
Fjórðungssjúkrahúsið á Ísafirði er sjúkrahús á Ísafirði sem þónustar Vestfirði. Það var tekið í notkun 1989 og tók við af sjúkrarhúsinu á Eyrartúni sem var byggt á Ísafirði 1925.
Kristinn Guðbrandsson
Kristinn Guðbrandsson (13. júní 1922 – 6. september 2000) var einn af stofnendum fyrirtækisins Björgunar ehf sem hóf starfsemi sína á að bjarga skipum af strandstað. Seinna haslaði fyrirtækið, með Kristinn í fararbroddi, sér völl á sviði dælingar byggingarefnis úr sjó ásamt að sinna hafnardýpkunum. Kristinn var framkvæmdastjóri frá stofnun Björgunar 1952 til 1981, en gerðist þá forstjóri fyrirtækisins til dauðadags. Kristinn var einn af frumkvöðlum í fiskeldi á Íslandi með stofnun fyrirtækjanna Tungulax og seinna Ísnó sem varð mjög umsvifamikið í ræktun á hafbeitarlaxi. Leitin að gullskipinu er þó sennilega þekktasta framtak Kristins en hann var forystumaður í hópi manna sem leituðu áratugum saman að hollenska indíafarinu Het Wapen van Amsterdam. Het Wapen strandaði sem kunnugt er á Skeiðarársandi árið 1667. Hápunktur leitarinnar var árið 1983 þegar gullskipsmenn töldu sig hafa fundið flakið og settu niður mikið stálþil utan um þann stað sem skipið var talið vera. Í ljós kom að um þýskan togara var að ræða.
Skottur
250px|thumb|vinstri|[[Tupaia glis]]
Skottur (fræðiheiti: Scandentia) er ættbálkur spendýra.
Hólabrík
Hólabrík er altaristaflan í Hóladómkirkju. Hún er frá kaþólskum tíma og er í gotneskum stíl, að öllum líkindum gerð í Þýskalandi á 16, öld, enda er sagt að Jón Arason biskup hafi gefið kirkjunni hana á þriðja tug aldarinnar, þegar hann kom til landsins úr vígsluferð sinni.
Bríkin er 170 cm á hæð og 340 cm á breidd þegar hún er opin. Bríkin sjálf er úr eik, gifsuð, máluð og gyllt með blaðgulli en líkneskin, súlurnar og skrautverkið sem prýða hana eru útskorin úr kirsuberjaviði, gifsuð og máluð. Hún hefur varðveist vel miðað við aldur og málningin og blaðgyllingin eru að mestu upprunaleg, en gert var við bríkina á árunum 1985-1989 og hún færð eins nálægt upprunalegu formi og mögulegt var.
Þjóðsagan um Hólabríkina
Haustið 1550 var Jón Arason, síðasti kaþólski biskup Íslands, hálshöggvinn í Skálholti ásamt sonum sínum. Vorið eftir komu hermenn sem Danakonungur hafði sent til landsins að Hólum og rændu verðmætum munum úr Hólakirkju, þar á meðal Hólabríkinni. En er þeir voru komnir hálfa leið til skips síns með bríkina, þá sliguðust hestarnir undan þyngdinni og hermennirnir gátu henni hana hvergi hreyft og urðu því að skilja hana eftir. Er Hólamenn komu til að sækja Hólabríkina segir sagan að hún hafi reynst þeim létt og hestarnir skokkuðu með hana aftur í kirkjuna.
Krossfestingin
Aðalmyndverkið á miðbríkinni af krossfestingunni á Golgatahæð og í bakgrunni er sögu annars ræningjans á krossinum fléttað saman við. Auk þess sjást turnar Jerúsalemborgar. Hinn þjáði Guðssonur hneigir höfuðið niður til hægri handar sinnar í átt til ræningjans sem iðraðist gjörða sinna. Fyrir ofan ræningjann flýgur engill með barn (sál) til himnaríkis. Vinstra megin við Krist er ræninginn sem iðraðist ekki og fyrir ofan hann flýgur björn með barn (sál) til helvítis. Hendur og fætur ræningjana eru blóði drifnar og brotnar sem gefur vísbendingar um pyntingar áður en þeir fóru á krossinn.
Þrír englar flögra í kringum Krist og halda á bikurum sem blóð Krist drýpur í, þetta minnir á altarisgönguna þar sem drukkið er blóð Krists (messuvín). María Magdalena heldur um krossinn og horfir ástúðlega í átt til Jesús, á meðan Jóhannes postuli grípur Maríu Guðsmóður sem er við það að falla í öngvit af sorg. Hægra megin fyrir aftan Jóhannes eru tvær yngismeyjar frá Galíleu sem halda að sér höndum og horfa á. Hægra megin við krossinn eru tveir menn í marglitum klæðum og fyrir neðan þá eru brynjuklæddir riddarar á hestbaki, annar þeirra heldur á spjóti sem nær upp fyrir brjóst Krists. Þetta eiga að vera rómverskir riddarar þó klæðnaðurinn sé frá 15. öld eða svo.
Vinstra megin við krossinn er maður á hestbaki sem heldur á spjóti með svampi fylltum ediki. Á bak við Krossfestinguna sést ræninginn sem iðraðist ekki gjörða sinna í gylltum klæðum og síðan aftur í brúnum leppum, þar sem maður reiðir bjúgsverð yfir ræningjanum og ætlar að höggva.
Sigurður A. Magnússon
Sigurður A. Magnússon (fæddur 31. mars 1928, dáinn 2. apríl 2017) var íslenskur rithöfundur, þýðandi, ritstjóri, gagnrýnandi og blaðamaður. Hann samdi ljóð, leikrit, ferðabækur, minningarbækur og smásögur.
Árið 1953 kom út fyrsta bók hans, ferðabókin Grískir reisudagar en árið 1961 kom út skáldsaga hans Næturgestir. Þekktastur er Sigurður fyrir skáldlega sjálfsævisögu í nokkrum bindum en fyrsta bindið er bókin Undir kalstjörnu sem kom út árið 1979. Sú bók fékk menningarverðlaun DV árið 1980.
Sigurður lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1948 og lærði guðfræði, grísku, trúarbragðasögu og bókmenntir við Háskóla Íslands, Kaupmannahafnarháskóla og háskólann í Aþenu. Hann lauk BA-prófi í samanburðarbókmenntum frá The New School for Social Research í New York árið 1955. Hann vann lengi við blaðamennsku hérlendis og hjá Sameinuðu þjóðunum. Hann var meðal annars blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1956-1967, ritstjóri Lesbókar Morgunblaðsins frá 1962-1967 og Samvinnunnar 1967-1974. Sigurður var meðal annars formaður Rithöfundasambands Íslands, Norræna rithöfundaráðsins og Íslandsdeildar Amnesty International. Hann var í dómnefnd Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs um níu ára skeið. Sigurður skrifaði mikið um þjóðfélagsmál og menningu.
Höfundaverk
Æviskáldsögur:
Minningarbækur:
Kiyoshi Tomizawa
Kiyoshi Tomizawa (fæddur 3. desember 1943) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Sigurður A. Magnússon
Höfundaverk
Skáldsögur:
Ferðasögur:
Death Note
Death Note (japanska デスノート, Desu Nōto) er japönsk manga sería skrifuð af Tsugumi Ohba og myndskreytt af Takeshi Obata. Serían fjallar aðallega um háskólanema einn sem ákveður að eyða öllu illu fólki í heiminum með hjálp yfirnáttúrulegrar stílabókar sem er þeim kröftum gædd að ef nafn einhvers er ritað í bókina, deyr viðkomandi.
Sigurður A. Magnússon
Höfundaverk
Ljóð:
Leikrit:
Þýðingar:
Annað:
Avestíska
Frumkvöðull á sviði rannsókna á máli þessu var Anquetil du Perron. Höfðu borist til Englands 1633 og 1723 tvö handrit á máli þessu sem enginn gat lesið og barst annað þeirra að lokum til Frakkans Perron. Hélt hann til Indlands og dvaldist hjá Zaraþústraprestum í Súrat í 7 ár og lærði mál þeirra. Komst hann þar ennfremur yfir nokkur handrit sem hann síðan tekur heim með sér til baka og rannsakaði í 10 þar til hann gaf út þýðingar á þeim.
Rasmus Rask lét einnig að sér kveða á sviði athugana á þessu máli og skrifaði ritgerð um það: Om Zendsprogets og Zendavestas Ælde og Ægthæd.
Skötuselur
Skötuselur (fræðiheiti: Lophius piscatorius) er botnfiskur sem lifir í austanverðu Atlantshafi við Ísland til Múrmansk og allt suður til Gíneuflóa. Hann finnst hvorki við Grænland né við austurströnd Norður-Ameríku. Skötuselur hefur fundist allt í kringum Ísland, en er algengari sunnan og vestan landsins.
Skötuselur getur notað ugga á kviðnum sem eins konar fætur og gengið eftir sjávarbotninum en þar felur hann sig í sandi og þangi. Fiskurinn fellur afar vel inn í botngróður og tekur breytingum eftir botngróðri og líkist sjálfur þangi og getur því falið sig þar sem mest er um æti. Kvenfiskar geta orðið meira en 2 metra langir. Stærsti skötuselur sem hefur veiðst við Ísland var 134 sm langur.
240px|thumb|Lophius piscatorius Fiskurinn hefur þrjá langa fálmara ofan á höfðinu sem  hann notar sem tálbeitu til að lokka til sín bráð. Magi skötuselsins getur þanist afar mikið út og geta skötuselir étið bráð sem er stærri og þyngri en þeir sjálfir.
Lífshlaup
Hrogn skötuselsins svífa um í þunnu einföldu lagi af glæru slímkenndu efni sem er 60-90 sm breitt og 8 til 9 metra langt. Skötuselur vex um 15-20 cm fyrsta árið og á þriðja ári er hann orðinn 50 cm langur. Hann verður kynþroska þegar hann hefur náð 75-80 cm lengd.
Arthur Friedenreich
Arthur Friedenreich (f. 18. júlí 1892 - 6. september 1969) var brasilískur knattspyrnumaður sem átti glæstan feril á öðrum og þriðja áratug tuttugustu aldar. Hann var fyrsta stórstjarnan í sögu brasilísku knattspyrnunnar sem var af blönduðum kynþáttum. Friedenreich fékk meðal annars viðurnefnið Svarta perlan, fyrstur fjölmargra knattspyrnumanna.
Líf og keppnisferill
thumb|Arthur Friedenreich. Arthur Friedenreich fæddist í São Paulo, sonur athafnamanns af þýskum ættum og þeldökkrar þvottakonu sem var dóttir leysingja. Um þær mundir var hörð kynþáttahyggja ríkjandi í brasilísku samfélagi og voru knattspyrnufélög landsins einungis ætluð hvítu fólki. Friedenreich þurfti því í fyrstu að ljúga til um uppruna sinn og varði löngum stundum í að greiða hár sitt slétt fyrir kappleiki, til að blekkja dómara og áhorfendur. Hann þurfti að sæta margháttuðu misrétti og kynþáttafordómum allan sinn feril. Til að mynda var hann ekki valinn í landslið Brasilíu á Copa América árið 1921, þar sem gestgjafaþjóðin Argentína tilkynnti að einungis hvítir leikmenn mættu keppa.
Árið 1914 var Friedenreich valinn í brasilíska landsliðið sem þá kom saman í fyrsta sinn til að mæta enska félagsliðinu Exeter City. Alls lék hann 23 landsleiki fyrir hönd Brasilíu og var í sigurliði landsins á Copa América árin 1919 og 1922. Hann var jafnframt aðalstjarnan í keppnisferð brasilíska landsliðsins til Evrópu árið 1925, en það reyndust síðustu landsleikir hans.
Atvinnumennska var tekin upp í brasilísku knattspyrnunni árið 1933. Friedenreich, sem enn var í fullu fjöri þrátt fyrir að háan aldur miðað við knattspyrnumenn, reiddist þeirri ákvörðun mjög og lagði skóna á hilluna 43 ára gamall, sumarið 1935. Knattspyrnuferill hans í meistaraflokki spannaði því 26 ár sem var fáheyrt á tímum þar sem leikmenn hættu yfirleitt fyrir þrítugt.
192
192 (CXCII í rómverskum tölum) var 92. ár 2. aldar og hlaupár sem hófst á laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu. Í Rómaveldi var það þekkt sem ræðismannsár Aeliusar og Pertinax eða sem árið 945 ab urbe condita. Það hefur verið þekkt sem árið 192 síðan Anno Domini-ártalakerfið var tekið upp snemma á miðöldum.
Arthur Friedenreich
Líf og keppnisferill
Friedenreich greindist með Alzheimer-sjúkdóminn sem dró hann að lokum til dauða árið 1969 eftir langa baráttu.
Markamet?
thumb|left|Friedenreich í leik gegn franska liðinu Stade Français í Evrópuferð landsliðsins 1925.Veikindi Friedenreich áttu sinn þátt í að skapa ráðgátuna um markaskorun hans. Lítið var haldið utan um tölfræði í brasilísku knattspyrnunni áður en atvinnumennska kom til sögunnar. Lið létu fjölda vináttuleikja. Í stað þess að leikmenn léku einvörðungu fyrir eitt lið, voru leikir úrvalsliða algengir og fáir hirtu um að halda utan um markaskorara.
Þegar áhugi á tölfræði tengdri knattspyrnu fór að vaxa, reyndu áhugamenn að grafa upp upplýsingar um úrslit og markaskorara fyrr á tíð. Friedenreich hafði orðspor sem mikill markahrókur og gengu sögur af ævintýralegri markaskorun hans. Erfitt var að sannreyna gögn, einkum þar sem leikmaðurinn sjálfur gat litla hjálp veitt vegna veikinda sinna. Sú tala komst á kreik að Friedenreich hefði skorað 1329 mörk í 1229 leikjum, sem hefði gert hann að langmarkahæsta leikmanni knattspyrnusögunnar. Þótti ýmsum sú tala grunsamleg og að líklega hefði tölunum verið víxlað, mörkin hafi verið 1229 í 1329 leikjum.
Varfærnari talningar, byggðar á staðarblöðum í São Paulo, hafa lækkað markatölur Friedenreich verulega. Ævisagnaritari Friedenreich reiknaði sig að tölunni 554 mörk í 561 leik, sem engu að síður setur hann hátt á heimslistann.
Fjórðungssjúkrahúsið á Akranesi
Fjórðungssjúkrahúsið á Akranesi er sjúkrahús á Akranesi sem þjónustar Vesturland ásamt sjúkrahúsinu á Stykkishólmi. Það var tekið í notkun 1952.
Blurryface
Blurryface (stílað sem  BL U RRYF Λ CE ) er fjórða breiðskífa bandaríska tónlistartvíeykisins Twenty One Pilots. Platan var gefin út 17. maí 2015 af Fueled by Ramen. Eins og seinasta breiðskífan, Vessel (2013), fær platan innblástur úr ýmsum stefnum, þar á meðal hipphopp, rokk, popp, reggí og indí. Textar plötunnar snúast um heilsu, efasemd og trú. Á henni má finna vinsælu lögin „Stressed Out“ og „Ride“ sem bæði náðu topp-fimm á bandaríska Billboard Hot 100 listanum.
Platan seldist í yfir 1,5 milljón eintökum í Bandaríkjunum og komst efst á Billboard 200 listann. Árið 2018 varð Blurryface fyrsta breiðskífan til að innihalda lög sem hafa öll verið gull viðurkenndar af Recording Industry Association of America. Einnig er hún mest streymda rokkplata allra tíma með yfir 5,9 milljarða spilana.
Vár
Vár er gyðja í norrænni goðafræði sem tengist eiðum, samningum og sáttmálum, sér í lagi á milli karla og kvenna. Nafn hennar birtist í ýmsum skáldskaparkenningum fyrir konur og í gömlum eiðum, meðal annars í hjónabandsvígslum.
Heimsfriður
Heimsfriður er hugsjónin um frelsi, frið og hamingju hjá öllum mönnum. Það er hugmynd um framtíð þar sem stríð og annað ofbeldi er ekki til.
Friðarhugsjónin er meginstefið í stefnu margra friðarhreyfinga, mannréttindasamtaka og stjórnmálaflokka. Margir leiðtogar heimsins hafa lýst því yfir sem markmiði sínu að koma á heimsfriði.
Vár
Ritaðar heimildir um Vár
Vígslan í Þrymskviðu er talin lýsandi fyrir forna hjónabandseiða. Þegar íslenska Ásatrúarfélagið vígir hjónabönd í dag er notast við svipaðan eið og eru hjónin þá vígð saman undir Várar hendi í heiðnum brúðkaupum.
Í 35. kafla Gylfaginningar í Eddu Snorra Sturlusonar er upptalning á ásynjum þar sem Vár er sú níunda í röðinni. Þar er sagt um hana:
Nafn Várar birtist í rúnaáletrun sem fannst á trjábút nærri Bergen í Noregi og er talinn vera frá byrjun 14. aldar. Í áletruninni stendur:
„Vitur Vár víra“ þýðir í þessu samhengi vitur, skartklædd kona. Kvæðið hefur verið skýrt sem svo að höfundurinn sé að kvarta yfir því að konur eða hjónaband sé honum til ama; þ.e. lætur hann „sitja óglaðan“.
Túlkanir
Sumir fræðimenn, meðal þeirra Andy Orchard, hafa dregið í efa að hjónabandsvígslan í Þrymskviðu þar sem vísað er til Várar sé í raun forn og hafi verið notuð í heiðnum brúðkaupum. Britt-Mari Näsström telur að Vár hafi upphaflega verið annað nafn á Freyju en hafi síðar orðið til sem sjálfstæð gyðja.
Textafræðingurinn Rudolf Simek telur að vænlegast sé að líta á gyðjurnar Vár, Ságu, Hlín, Sjöfn, Snotru, og Vör sem lauslega skilgreindar verndargyðjur kvenna sem beri hver um sig ábyrgð á tilteknu sviði einkalífsins. Greinileg skil séu milli verksviða þeirra, sem minni nokkuð á matrónur sem tilbeðnar voru í germanskri og keltneskri heiðni.
Lecanicillium
Lecanicillium er ættkvísl sveppa í ættinni Hypocreales og er lýst sem kynlausu Cordycipitaceae: 21 tegund er nú viðurkennd. Þetta eru sníkjusveppir sem áður voru þekktir sem Verticillium lecanii (Zimmerman) Viegas. Þessi ættkvísl var fyrst nefnd og kynnt af Rasoul Zare (IRIPP) og Walter Gams (CBS).
Að minnsta kosti 15 vörur byggðar á Lecanicillium spp. hafa verið, eða eru að koma í framleiðslu sem lífrænar varnir, gegn fjölda plága í mörgum löndum um heiminn.