cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martha Ásdís Hjálmarsdóttir
Rannsóknir
Meginþráður rannsókna hennar varðar sýklalyfjaónæmi baktería. Undanfarin ár hafa rannsóknir hennar fyrst og fremst snúist um faraldsfræði penisillín ónæmra pneumókokka, eiginleika ónæmra klóna og áhrif pneumókokkabólusetningar á útbreiðslu þeirra. Jafnframt hefur hún stundað rannsóknir á bakteríuvirkni ýmissa náttúrlegra efna og afleiðum af þeim í samstarfi við kennara og nemendur í lyfjafræði.
Æska og einkalíf
Martha er dóttir Hjálmars Ágústssonar verkstjóra og fiskmatsmanns og Svandísar Ásmundsdóttur húsmóður og skrifstofumanns. Hún er gift Þorsteini A. Jónssyni, skrifstofustjóra Hæstaréttar, og eiga þau synina Hjálmar lækni og Magna hönnuð og kaupmann og fimm barnabörn.
Flotvarpa
Flotvarpa eða flottroll er fyrst og fremst notuð við veiðar á úthafskarfa á Reykjaneshrygg en er nú einnig orðin mjög mikilvæg í veiðum á síld, loðnu, kolmunna og núna nýlega veiðum á makríl. Flotvörpur eru afar stór veiðarfæri og eru oft nefndar gloríutroll, en nafngiftin mun eiga rætur í þróunarferli vörpunnar hérlendis fyrir um áratug. Flotvörpur eru á margan hátt frábrugðnar botnvörpum að gerð enda dregnar miðsævis og snerta sjaldan botn. Í þeim er oftast nælon eða enn léttari sterk efni (dynex) til að létta vörpuna í drætti. Möskvar eru yfirleitt stærri en í botnvörpu þó að sömu ákvæði gildi um möskvastærð við botnfiskveiðar, þ.e. 135 mm eða 155 mm lágmarksmöskvastærð eftir veiðisvæðum. Þess má geta að netop vörpunnar getur verið um 23.000 fermetrar en það samsvarar samanlagðri stærð fimm fótboltavalla.
Nú er komin á markaðinn ný gerð flotvörpu, svonefnt þantroll, með auknum stöðugleika og rými við netopið. Þantrollið lofar góðu við veiðar á loðnu, síld, kolmunna og makríl.
Midtre Gaulda (sveitarfélag)
thumb|138x138dp Midtre Gauldal er sveitarfélag í Þrændalögum í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 6.120 íbúar (2022).
Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið Støren. Til sveitarfélagsins teljast einnig þéttbýlinu Soknedal og Singsås
Sveitarfélagið á landamæri að sveitarfélögunum Rennebu og Orkland í vestri, Melhus og Selbu í norðri, Holtålen í austri og sveitarfélögunum Os og Tynset í Innlandet sýslu í suðri.
Jitsi
Jitsi er netfundakerfi eða fjarfundahugbúnaður sem er opinn hugbúnaður. Þátttakendur geta tengt hljóðnema og vefmyndavél við kerfið og  tekið þátt í textaspjalli. Einnig er hægt að skoða glærur á sérstöku formi (Prezi) og tengja við wikisíður.
Eyþrúður
Eyþrúður er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigþóra
Sigþóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Chimamanda Ngozi Adichie
thumb|right|Chimamanda Ngozi Adichie (2013) Chimamanda Ngozi Adichie (fædd 15. september 1977) er nígerískur rithöfundur. Hún byrjaði snemma að lesa, um fjögurra ára, og var einungis 7 ára þegar hún byrjaði að skrifa sögur. Chimamanda ólst upp í Nsukka í Nígeríu og er næst yngst af sex systkinum. Foreldrar hennar eru Grace Ifeoma og James Nwoye Adichie. Á uppvaxtar árum Chimamanda störfuðu báðir foreldrar hennar við háskóla Nígeríu í Nsukka; faðir hennar sem kennari og móðir hennar sem ritari. Chimamanda byrjaði í læknis- og lyfjafræði við háskóla Nígeríu en hætti eftir eitt og hálft ár, þá 19 ára gömul, og fór til Bandaríkjanna. Þar fékk hún námsstyrk til háskólanáms í stjórnmálafræði og samskiptum við Eastern Connecticut ríkisháskólann. Þaðan útskrifaðist hún 2001 og tók síðan meistarnám í skapandi skrifum við Johns Hopkins háskólann í Baltimore. Árið 2008 lauk hún sinni annari meistaragráðu, þá í afrískum fræðum við Yale háskólann.
Ritverk
thumbnail|Adichie, 2014 Chimamanda hefur gefið út þrjár skáldsögur og eitt smásagnasafn en auk þeirra hefur hún skrifað greinar í tímarit, komið fram á ýmsum ráðstefnum og viðtölum. Sögur hennar hafa verið þýddar á 30 tungumál
Purple Hibiscus
Á lokaári sínu í Eastern Connecticut ríkisháskólanum byrjaði hún að skrifa sína fyrstu skáldsögu. Bókin, sem kallaðist Purple Hibiscus, kom út í október 2003 og segir frá hversdagslífi Nígerískrar fjölskyldu á tímum mikilla samfélagsbreytinga í kjölfar valdaráns hersins.
Half of a Yellow Sun
Half of a Yellow Sun hefur unnið til fjögurra verðlauna:
The Thing around Your Neck
Árið 2009 kom út smásagnasafnið The Thing around Your neck. Sögur bókarinnar eru alls tólf og fjalla allar á einn eða annan hátt um árekstur ólíkra hópa og menningarheima.
Americanah
Í kjölfar rannsóknarstyrks sem Chimamanda fékk frá Harvard háskólanum gat hún lokið við þriðju skáldsögu sína, Americanah, sem kom út árið 2013. Í Americanah er sögð saga nígerískrar stúlku sem flytur til Bandaríkjanna í leit að betra lífi og saga vinar hennar sem varð eftir í Nígeríu.
Americanah hefur fengið eftirfarandi verðlaun og viðurkenningar:
Önnur verk
Árið 1997 gaf Chimamanda út ljóðasafnið Decisions og ári síðar, 1998, var handrit hennar For Love of Biafra útgefið
TedTalks
Chimamanda hefur komið fram á tveimur TedX ráðstefnum. Í október 2009 hélt hún ræðu sem hún kallar The Danger of a Single Story sem fjallaði um mikilvægi þess að fá að heyra raddir og sögur frá mörgum sjónarhornum. Í apríl fjórum árum seinna, 2013, kom hún aftur fram og hélt ræðuna We Should All be Feminists þar sem hún ræðir um kvennréttindi.
Steinn (mannsnafn)
Steinn er íslenskt karlmannsnafn.
Heimildir
Sten
Grágás
thumb|240px| Konungsbók Grágásar. thumb|240px| GKS 1157 fol. Grágás er forn lagaskrá og lögskýringarrit Íslendinga, ritað einhvern tímann á þjóðveldisöld. Fleiri lög en í henni stóðu kunna að hafa verið í gildi og sum lög hennar kunna að hafa verið úrelt. Segir í henni „það skulu vera lög í landi hér sem á skrám standa“. Vígslóði nefnist sá hluti Grágásar sem fjallar um víg.
Lögin eru varðveitt í tveimur aðalhandritum frá miðri 13. öld, Staðarhólsbók og Konungsbók auk nokkurra annarra fornra handritsbrota. Með tilkomu Grágásar urðu lögsögumenn óþarfir sem heimildarmenn laga og störfuðu þá sem forsetar lögréttu, löggjafarþings Alþingis. Nýlega hafa fræðimenn tekið að efast um að mark hafi verið tekið á lögunum sem rituð voru í Grágás. Grágás skiptis í nokkra hluta:
Staðarhólsbók
Í Staðarhólsbók eru handrit Grágásar og Járnsíðu. Um Staðarhólsbók er fátt vitað, talið er hugsanlegt að Þórarinn kaggi Egilsson prestur á Völlum í Svarfaðardal (d. 1283) hafi skrifað hana. Á miðöldum er vitað af henni hjá Páli Vigfússyni á Hlíðarenda (d. 1570) og seinna hjá Bjarna Péturssyni á Staðarhóli í Dalasýslu (1613-93), þaðan sem bókin tekur nafn sitt.
Staðarhólsbók er geymd á Árnastofnun.
Nafnið grágás hefur verið notað að minnsta kosti frá því á miðri 16.öld og það er eru ýmsar getgátur um uppruna þess t.d að bókin hafi verið rituð með gæsa fjöðurpenna eða bundinn inn í gæsaskinn, einnig að hún beri nafn vegna aldursins byggt á þeirri trú að gæsir næðu hærri aldri en aðrir fuglar.
Fanndís
Fanndís er íslenskt kvenmannsnafn.
Reykmerki
alt=Indjánar senda reykmerki. málverk.|thumb|Indjánar senda reykmerki. Málverk frá 1896 eftir Frederic Remington. Reykmerki er eitt elsta form af samskiptum milli aðilar sem eru í mikilli fjarlægð  hver frá öðrum. Reykmerki eru myndræn tegund samskipta sem sést langt að. Reykmerki eru notuð til að segja fréttir, vara við hættu eða safna fólki á saman á tiltekinn stað.
Í Kína til forna sendu hermenn sem gættu Kínamúrsins r eykmerki af ljósvitum (varðturnum) múrsins til að vara hvern annan við innrás. Litur reyksins táknaði stærð innrásarliðsins. Ljósvitar voru með reglulegu millibili  á Kínamúrnum og hermaður í hverjum varðturni og því var hægt að senda boð 7300 km leið eftir Kínamúrnum. Reykmerki frá ljósvitum Kínamúrsins voru einnig aðvörun til þeirra sem voru  innan múrsins um að skipuleggja vörn og kalla á varnarlið. thumb|Menn í sjó halda á neyðarblysi Í Sri Lanka til forna voru hermenn á fjallstindum. Þeir  gátu sent aðvörun sín á milli með reykmerkjum  milli fjallstinda um  innrás óvina. Þannig bárust fréttir af innrás til konungsins á nokkrum klukkustundum.
Á 8. öld fyrir Krist eru sagnir um að konungurinn You í Zhou hafi skemmt sér og hjákonu sinni Bao Si með að láta senda fölsk reykmerki og blekkja herforingja sína.
Reykmerki eru ennþá notuð í athöfn sem tengist kjöri nýss páfa. Þar merking svartur reykur að ekki hafi gengið að kjósa en hvítur reykur að nýr páfi hafi verið kjörinn. thumb|Reykmerki notuð til að merkja svæði á sjó. Reyksprengjur í mismunandi litum eru notuð í hernaði til að merkja svæði, einkum ef kallað er eftir stuðningi landgönguliðs eða úr loftvarnaliði. Reykmerki eru einnig notuð um ýmis konar tæki sem senda neyðarkall.
Frumbyggjar Ástralíu sendu ýmis konar reykmerki, stundum til að segja að þeir væru á staðnum, sérstaklega ef þeir voru á ferð um land sem ekki var þeirra, einnig til að vara við illskeyttu liði eða til að skipuleggja mannamót milli veiðihópa í sama ættbálki. Ef send voru reykmerki þá var því oft svarað með reykmerkjum annarra einstaklinga eða hópa sem sendu út eigið merki. Litur reykmerkis og lögun reyksins var mismunandi og hafði merkingu.
Gvadelúpeyjar
Gvadelúpeyjar (franskur framburður: [ɡwadəlup], Antillísk kreólska: Gwadloup) er eyjaklasi í Karíbahafi, nánar tiltekið í Leewardeyjaklasanum (Hléborðaeyjum), og hluti af Litlu-Antillaeyjum. Eyjan er er eitt af handanhafshéruðum Frakklands. Það er hluti af Evrópusambandinu og gjaldmiðill þess er evra.
Kristófer Kólumbus lenti við eyjarnar í annarri ferð sinni 1493 og gaf þeim nafnið Santa María de Guadalupe de Extremadura eftir Maríulíkneski sem var í klaustri í Guadalupe í Extremadura á Spáni. Stærsta hérað og höfuðborg Gvadelúp er Basse-Terre. Íbúafjöldi er um 443 þúsund og umdæmið hefur þjóðarlénið .gp. thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Gvadelúp í Karíbahafi.
Heiti
Frumbyggjar nefndu eyjarnar Karukera ( „eyja fallegra vatna“).
Kristófer Kólumbus nefndi eyjarnar Santa María de Guadalupe eftir Maríu frá Guadalupe, helgistað Maríu meyjar í bænum Guadalupe í Extremadúra á Spáni. Spænska heitið hélt sér eftir að eyjarnar urðu frönsk nýlenda, en með franskri stafsetningu. Eyjarnar eru kallaðar Gwada af heimafólki.
Saga
Elstu ummerki um menn hafa fundist á eyjunni Marie-Galante og eru frá því um 3000 f.Kr. Aravakar hófu búsetu þar í byrjun fyrstu aldar og á 8. öld tóku Karíbar að setjast þar að.
Í nóvember 1493 kom Kristófer Kólumbus, í annarri ferð sinni til Ameríku, fyrstur Evrópubúa til Gvadelúp er hann steig þar á land til að leita ferskvatns. Leiðangurinn tók land rétt sunnan Capesterre, en enginn settist þar að.
Árið 1515 sendi Juan Ponce de León þrjú skip með 300 hermenn til að ná yfirráðum á eyjunum, en Karíbar sátu fyrir þeim og drápu þá alla. Spánverjar létu eyjarnar að mestu afskiptalausar eftir það.
Árið 1635 komu Jean du Plessis d'Ossonville og Charles Liènard de l'Olive til eyjarinnar með 150 menn, þar á meðal trúboða, til að stofna þar nýlendu á vegum Ameríkueyjafélagsins. Eftir mikla erfiðleika þar sem margir landnema létust úr sjúkdómum, settust eftirlifandi að nærri núverandi Vieux-Fort í suðurhlutanum, með aðstoð Karíbanna. Charles Liènard de l'Olive ákvað að segja þeim stríð á hendur, gegn ráði Du Plessis, til að komast yfir konur. Eftir það útrýmdu Frakkar nánast öllum frumbyggjum á eyjunni.
Innflutningur þræla frá Afríku til að vinna á sykurplantekrum hófst eftir 1640. 1649 eignaðist Charles Houël eyjarnar við skuldauppgjör Ameríkueyjafélagsins sem varð gjaldþrota árið eftir. Árið 1664 lentu plantekrurnar í vanda þegar Colbert tók upp sykurskatt á innfluttan sykur og sama ár tók Franska Vestur-Indíafélagið við stjórn nýlendunnar. Afrískum þrælum fjölgaði hratt á eyjunum eftir það. Árið 1674 varð félagið gjaldþrota og stjórn eyjanna komst í hendur Frakkakonungs.
Árið 1763 urðu Frakkar, eftir ósigur í Sjö ára stríðinu, að gefa Bretum eftir lönd í Kanada en fengu í staðinn Gvadelúp, sem Bretar höfðu náð á sitt vald í innrás á Gvadelúpeyjar árið 1759.
Þegar æðsti embættismaður Gvadelúp neitaði, í kjölfar Frönsku byltingarinnar árið 1790, að hlýða nýjum lögum um að frjálst litað fólk nyti sömu réttinda og hvítt reyndu konungssinnar þar að lýsa yfir sjálfstæði. Í átökunum við lýðveldissinna sem af þessu hlutust varð eldsvoði í Pointe-à-Pitre sem lagði þriðjung bæjarins í rúst. Baráttan milli konungssinna (sem vildu sjálfstæði) og lýðveldissinna (sem voru trúir byltingarstjórninni í Frakklandi), endaði með sigri konungssinna sem lýstu yfir sjálfstæði árið 1791. Konungssinnar neituðu að taka á móti nýjum landstjóra skipuðum í París 1792. Árið 1793 hófst þrælauppreisn sem neyddi yfirstéttina til að leita ásjár hjá Bretum og biðja þá að hernema eyjuna.
Bretar reyndu svo að nýta sér þetta með því að eigna sér Gvadelúpeyjar árið 1794 og náðu að halda þar völdum frá 21. apríl og fram í desember árið 1794, en þá fékk lýðveldissinnaði landstjórinn Victor Hugues Breta til að gefast upp. Hugues gaf þrælum eyjarinnar frelsi en þeir snerust þá gegn fyrrum þrælaeigendum sem réðu yfir sykurplantekrunum.
Þann 20. maí 1802 gaf Napóleon Bónaparte út lög sem endurreistu þrælahald í öllum frönskum nýlendum sem Bretar hertóku í frönsku byltingunni, en þau áttu þó ekki að gilda á tilteknum svæðum eins og Gvadelúp, Gvæjana og Haítí. Napóleon sendi samt herleiðangur til þess að heimta eyjuna úr höndum svartra uppreisnarmanna. Louis Delgrès og hópur uppreisnarmanna frömdu sjálfsmorð í hlíðum Matouba-eldfjallsins þegar ljóst var að innrásarliðið myndi ná yfirráðum á Gvadelúp. Innrásarliðið drap um það bil 10.000 Gvatelúpbúa í árásinni.
Bretar lögðu eyjarnar aftur undir sig 1810 en til að tryggja bandalag við Svía, létu þeir krónprins þeirra, Jean-Baptiste Bernadotte, eyjarnar eftir 1813. Með Parísarsáttmálanum 1814 fengu Frakkar eyjarnar aftur. Árið 1848 var svo þrælahald afnumið í öllum nýlendum Frakka. Eftir það hófu plantekrueigendur að flytja inn landbúnaðarverkafólk frá Indlandi og Kína.
Í síðari heimsstyrjöld óskaði héraðsþing Gvadelúp eftir því að berjast við hlið Bandamanna, en Robert aðmíráll, sem fór með yfirstjórn franska hersins á vesturhluta Atlantshafs, hafnaði því og skipaði eyjunum undir stjórn Vichy-stjórnarinnar. Árið 1943 lét hann af störfum og nýlendan var eftir það undir stjórn Þjóðfrelsisnefndar Frakklands.
Landfræði
Gvadelúpeyjar eru 12 eyjar, auk hólma og skerja, þar sem Atlantshaf mætir Karíbahafi. Eyjarnar eru hluti Hléborðseyja sem eru norðurhluti Litlu Antillaeyja sem eru eyjabogi með eldfjallaeyjum að hluta. Norðan við þær er breska eyjan Monsterrat og sunnan við þær er Dóminíka.
Tvær stærstu eyjarnar eru Basse-Terre í vestri, og Grande-Terre í austri, aðskildar með mjóu sundi. Basse-Terre nær yfir meira en helming alls lands Gvadelúpeyja. Eyjan er fjalllend. Þar er hæsta eldfjall Litlu Antillaeyja, La Grande Soufrére, 1.467 metrar á hæð. Grande-Terre er hins vegar flatlend, með kletta við norðurströndina, ójafnar hæðir í miðju, og fenjaskóga í suðri þar sem einnig eru hvítar strendur varðar af kóralrifjum. Flestir ferðamannastaðir eyjanna eru þar.
Þriðja stærsta eyjan er Marie-Galante og þar á eftir La Désirade, kalksteinsklettur sem hallar í norðaustur. Hæsti punktur eyjarinnar er í 275 metra hæð. Í suðri eru Îles de Petite-Terre, tvær litlar eyjar sem eru samanlagt 2 ferkílómetrar að stærð.
Les Saintes eru eyjaklasi átta eyja. Þar af eru tvær byggðar (Terre-de-Bas og Terre-de-Haut). Landslag er svipað og á Basse-Terre.
Mikill fjöldi smáeyja er hluti af Gvadelúpeyjum.
Poecilia maylandi
Poecilia maylandi er fiskitegund sem var fyrst lýst af Meyer, 1983. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Sýslur í Indiana
Sýslur í Indiana eru 92 talsins.
Grásmári
Trifolium canescens       er smári sem var lýst af Carl Ludwig von Willdenow. Trifolium canescens er í ertublómaætt. IUCN skráir tegundina sem kröftuga. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.
Steinólfur
Steinólfur er íslenskt karlmannsnafn.
Sigþrúður
Sigþrúður er íslenskt kvenmannsnafn.
Halldór Ólafsson (lögmaður)
Halldór Ólafsson (um 1580 – 8. júlí 1638) var íslenskur lögmaður, sýslumaður og klausturhaldari á 17. öld. Hann bjó á Grund í Eyjafirði.
Foreldrar Halldórs voru Ólafur Jónsson klausturhaldari á Möðruvöllum, sonur Jóns rebba Sigurðssonar í Búðardal, og kona hans Þórunn eldri, dóttir Benedikts ríka Halldórssonar sýslumanns á Möðruvöllum. Halldór fékk Möðruvallaklaustursumboð eftir föður sinn.
Jón Sigurðsson lögmaður norðan og vestan var sviptur embætti 1618 og árið eftir var kosið um lögmann á Alþingi. Þeir voru í kjöri Halldór, Ari í Ögri, bróðir hans Jón eldri Magnússon í Haga og Magnús Björnsson, síðar lögmaður. Var kastað hlutkesti, sem Halldór vann. Enginn höfuðsmaður var á þingi þetta ár því að Friðrik Friis hafði komið til landsins skömmu fyrir þing en dáið þremur dögum seinna. Sór Halldór því ekki embættiseið sinn fyrr en árið eftir, þegar Holgeir Rosenkrantz var kominn til landsins.
Kínverska herbergið
Kínverska herbergið er hugsanatilraun sett til að rökstyðja að tölva geti leyst viðfangsefni án þess að hafa vit og innsæi. Heimspekingurinn John Searle setti fyrst fram þessa líkingu í greininni "Minds, Brains, and Programs" sem gefin var út í tímaritinu  Behavioral and Brain Sciences árið 1980. Hann setti fram tilgátu um veika og sterka gervigreind.
Halldór Ólafsson (lögmaður)
Um leið fékk Halldór sýsluvöld í Skagafjarðarsýslu, sem Jón Sigurðsson hafði misst, en sýslan var þó tekin af honum aftur 1628 og fengin Jóni og um leið fékk Halldóra kona Halldórs Möðruvallaklaustursumboð. Það var nærri einsdæmi að kona fengi slíkt umboð en þetta mun hafa verið vegna skulda Halldórs, sem var enginn fésýslumaður. Skagafjarðarsýslu fékk hann þó aftur árið eftir en hún var enn tekin af honum 1636 og veitt Benedikt syni hans.
Halldór veiktist eftir Alþingi 1637 og náði sér ekki aftur. Hann fór þó til þings 1638 en þaðan var hann fluttur aðframkominn í Skálholt, á sömu kviktrjám og lík Gísla Oddssonar biskups hafði verið flutt tveimur dögum áður, og dó þar daginn eftir (8. júlí).
Kínverska herbergið
Searle ímyndar sér að hann sé sjálfur í lokuðu herbergi og hafi bók með enskri útgáfu af tölvuforriti með nóg af leiðbeiningum, blýöntum, strokleðrum og hirslum. Hann taki við kínverskum rittáknum gegnum lúgu á dyrum og meðhöndli eftir fyrirmælum í forriti og skili út kínversk táknum. Ef tölva hafi getað náð Turing-prófi á þennan hátt þá ætti hann einnig að geta það með að keyra forrit án þess að það fari gegnum tölvu.
Halldór Ólafsson (lögmaður)
Kona hans var Halldóra Jónsdóttir eldri (um 1585 – 1661), dóttir Jóns sýslumanns á Holtastöðum og Grund, Björnssonar prests á Melstað, Jónssonar Arasonar, og konu hans Guðrúnar Árnadóttur frá Hlíðarenda. Á meðal barna þeirra voru Benedikt sýslumaður í Skagafjarðarsýslu, Helga kona séra Páls Björnssonar í Selárdal, en þau hjónin koma mjög við sögu íslenskra galdraofsókna, og Margrét kona Brynjólfs Sveinssonar biskups, og dó Halldóra í Skálholti hjá dóttur sinni.
New England Patriots
New England Patriots er lið í amerískum fótbolta frá Foxborough í Massachusetts. Liðið spilar í austur-riðli AFC deildarinnar, innan NFL. Eftir flutning frá Boston til Foxborough árið 1971 breyttu eigendur liðsins nafni þess úr Boston Patriots í New England Patriots. Foxborough er þó einungis nokkrum kílómetrum frá Boston.
Formerki (tónlist)
Formerki í tónlist eru tákn notuð í nótnaskrift, sem framan við nótu merkir að nótan færist upp eða niður um hálftónsbil. Til að hækka nótu er notaður kross (♯) en til að lækka hana er notað bé (♭). Formerki eru ýmist föst eða laus. Ef þau eru föst eru þau afturkölluð með afturköllunarmerki (♮) sem gildir út taktinn sem það er í. Ef þau eru laus gilda þau aðeins út viðkomandi takt og því þarf ekki að afturkalla þau nema það eigi að gera innan sama takts.
New England Patriots
Upphaflega var New England Patriots í AFL deildinni, en eftir að AFL og NFL deildirnar sameinuðust spiluðu þeir í AFC East í NFL.
Formerki (tónlist)
Laus formerki
Laus formerki eru formerki sem merkt eru á undan nótunni. Þau gilda fram að næsta taktstriki þar sem þau eru sjálfkrafa afturkölluð eða ef afturköllunarmerki afturkallar þau. Laus formerki geta verið bæði krossar og bé og einnig geta nótur verið tvíhækkaðar með exi (x) eða tvílækkuð með tveim béum (♭♭). Laus formerki eru vanalega notuð til að bregða út af tóntegundinni sem spilað er í á meðan föstu formerkin eru oftast notuð til að tákna hvaða tóntegund spilað er í. Þó hægt sé að skrifa alla tónlist einungis með lausum formerkjum þá gæti það reynst óhreinlegt til lengdar.
Kínverska herbergið
Searle segir að það sé enginn grundvallarmunur á hlutverki tölvu og hans sjálfs í slíkri tilraun. Það sé fylgt fyrirmælum í forritinu, þrep fyrir þrep og úr verði hegðun sem er túlkuð eins og vitiborin samræða.
Earl Grey (te)
thumb|Earl Grey. Earl Grey er svart te bragðbætt með bergamíu. Þetta var uppáhalds tetegund Douglas Adams.
New England Patriots
Á árunum 2001 til 2004, urðu Patriots annað liðið (eftir Dallas Cowboys) í sögu NFL til að vinna þrjá Super Bowl titla á fjórum árum (Super Bowl XXXVI, XXXVIII, og XXXIX), og þeir urðu áttunda liðið sem náði að verja titil.
Earl Grey (te)
Earl Grey-te er nefnt eftir Charles Grey, jarlinum af Grey, forsætisráðherra Bretlands.
Kínverska herbergið
Gottfried Leibniz notaði svipaða röksemdafærslu árið 1714 sem andsvar gegn því að hugur manns væri vél.
Formerki (tónlist)
Föst formerki
Föst formerki eru formerki sem sett eru á byrjun nótnastrengjanna til að tákna að tilteknar nótur séu alltaf breyttar nema annað sé tekið fram. Algengast er að þetta sé gert til að skilgreina tóntegundir. Dæmi: Ef spilað er í F-dúr sem hefur eitt bé er merkt bé strenginn þar sem nótan H er á eftir nótnalyklinum á nótnablaðinu. Þá verða öll H að B, nema annað sé tekið fram, en það er einmitt einkenni F-dúrs.
Þegar notuð eru föst formerki eru þau skrifuð í tiltekinni röð eftir því hvernig þau hlaðast upp miða við fimmundahringinn. Föst formerki saman standa einungis af annað hvort krossum eða béum, engar tóntegundir hafa blönduð formerki, þó laus formerki geti verið af öllum toga. Nútímatónlist hefur oft enga fasta tóntegund en ef svo er eru yfirleitt notuð laus formerki.
Röð fastra formerkja
Til að nota töfluna þarftu að vita hversu mörg formerki tóntegundin sem þú ert að athuga er með. Ef þú sérð á nótnablaði þrjá krossa við nótnastafinn þá geturðu séð á töflunni að krossarnir eru í réttri röð F C G (og tóntegundin a-dúr/fís-moll sjá fimmundahringinn). Að sama skapi ef tóntegundin hefur fimm bé (des-dúr/b-moll) sérðu að formerkin eru í réttri röð H E A D G.
Eins og sést á töflunni hér að ofan er röð fastra lækkunarmerkjá (béa) öfug við röð fastra hækkunarmerkja (krossa).
Tvíhækkannir og tvílækkannir
Tvíhækkanir og tvílækkanir geta átt sér stað þegar verk flakka í fjarlægar tóntegundir frá C dúr/a moll. Tvíhækkun er merkt með xi (x) og tvílækkun merkt með tvem béum (bb). Þessar tvíhækkuðu/tvílækkuðu nótur eiga þó alltaf samsvarandi nótu sem mætti skrifa á einfaldari hátt fyrir hljóðfæraleikara. Til dæmis er tvíhækkað F sama nóta og G og tvílækkað E sama nóta og D. Þær eru ekki sömu nóturnar í tónfræðilegu samhengi en fyrir hljóðfæraleikara eru þessar nótur á sama stað á hljóðfærinu. Þess vegna er tvíhækkunum og tvílækkunum stundum sleppt og nóturnar einfaldaðar fyrir flytjandann.
Lemvig
thumb|Lemvig. Lemvig er bær á Vestur-Jótlandi í Danmörku. Bærinn liggur við vesturhluta Limafjarðar og kom nafn bæjarins fyrst fram í bréfi til konungs árið 1234. Bærinn fékk kaupstaðarréttindi árið 1545. Íbúafjöldi Lemvig var um 7.000 árið 2018.
Bloodgroup
Bloodgroup er íslensk rafpopphljómsveit sem á rætur að rekja til Egilsstaða. Hljómsveitin var stofnuð árið 2006 af systkinunum Lilju Kristínu, Halli Kristjáni og Ragnari Láka Jónsbörnum ásamt Færeyingnum Janusi Rasmussen. Sveitin er ekki virk í dag en meðlimir hennar, Sunna og Janus, eru virk í öðrum verkefnum, Janus í Kiasmos með Ólafi Arnalds. Lilja Kristín er einnig með sólóverkefni sitt Lily the Kid.
Tjarnarbíó
Tjarnarbíó er sviðslistahús við Tjarnargötu í Reykjavík. Það er rekið af Sjálfstæðu leikhúsunum sem vettvangur fyrir sviðslistir á vegum einstakra listamanna og hópa. Tjarnarbíó hefur líka tekið þátt í sviðslistahátíðum eins og Sequences og RVK Fringe. Leikhússtjóri er Sara Martí Guðmundsdóttir.
Saga Tjarnarbíós
Háskólinn hóf rekstur kvikmyndahúss í húsinu árið 1942, til að ávaxta fé Sáttmálasjóðs. Fyrsti forstjóri Tjarnarbíós var Pétur Sigurðsson Háskólaritari. Húsið tók 396 áhorfendur í sæti.
Kvikmyndasýningum var hætt í húsinu árið 1961 þegar Háskólabíó tók til starfa. Það hefur upp frá því verið notað til sýninga minni leikhópa. Þar störfuðu meðal annars Leikhópurinn Gríma og Leikfélag Reykjavíkur. Eftir 1970 fengu ýmsir hópar þar inni eins og kvikmyndaklúbburinn Fjalakötturinn, Svart og sykurlaust, Herranótt Menntaskólans í Reykjavík og Light Nights.
Árið 2008 var farið í endurbætur á húsinu sem lauk 2010. Þá tóku Sjálfstæðu leikhúsin við rekstri hússins sem hefur síðan verið nýtt undir sýningar margra sviðslistahópa.
Gormdýrin (teiknimyndasaga)
Gormdýrin (franska: Marsupilami ) er heiti á vinsælli belgískum teiknimyndasögupersónu sem var sköpuð af André Franquin. Þau komu fyrst fram í sögunum um Sval og Val (Baráttan um arfinn), en eftir að Franquin hætti með Sval og Val, hélt hann eftir höfundarréttinum að gormdýrunum og hefur gefið út í sjálfstæðri seríu. Sögurnar gerast í hinu skáldaða ríki Palombíu.
Svalur og Valur
Þau koma fram í sögunum um Sval og Val í:
Í bókaflokknum um Gormdýrin eru:
Einnig hafa verið gefnar út teiknimyndin (Marsupilami (2000)) og bíómyndin (Sur la piste du Marsupilami (2012)) með þeim.
Steinröður
Steinröður er íslenskt karlmannsnafn.
Fanney
Fanney er íslenskt kvenmannsnafn.
Blanche Dumoulin
Blanche Dumoulin (8. janúar 1895 – 9. febrúar 1975) var belgískur myndasöguhöfundur sem átti ásamt eiginmanni sínum Rob-Vel þátt í þróun myndasöguhetjunnar Svals.
Ævi og störf
Blanche Dumoulin fæddist og ólst upp í Liège þar sem hún lagði stund á myndlistarnám. Hún fluttist til Sydney í Ástralíu snemma á fjórða áratugnum og starfaði þar sem barnfóstra. Hún sneri ekki aftur til Evrópu fyrr en árið 1937, staðreynd sem talin er skipta máli varðandi upphafssögu persónunnar Svals.
Uppeldismóðir Svals
Þau hjónin sköpuðu árið 1937 saman myndasöguhetjuna Toto sem var titilpersóna í samnefndu tímariti. Dumoulin samdi flestar sögurnar en Rob-Vel teiknaði. Toto var augljós fyrirmynd Svals, sem Rob-Vel skóp árið 1938 fyrir útgefandann Dupuis. Talið er þau hjónin hafi ekki síður unnið náið saman við sköpun Svals og Toto. Samhliða þeim ævintýrum kom Dumoulin að því að teikna og semja ýmislegt annað efni fyrir blöðin tvö.
Dumoulin kom einnig að gerð myndasagna með Luc Lafnet vini og samverkamanni þeirra hjóna. Lafnet hafði teiknað sögur um nokkurra ára skeið undir listamannsnafninu Davine, sem þau Dumoulin héldu áfram að nota í sameiginlegum verkefnum sínum. Eftir dauða Lafnet, í september 1939, hélt Dumoulin áfram um nokkurt skeið að merkja ýmis verk sín með þessu listamannsnafni. Þessi nafnaflækja olli því að lengi vel var Dumoulin ranglega talin eini höfundurinn á bak við Davine-nafnið, sem olli því að þáttur Lafnet á upphafsskeiði Svals vildi gleymast.
Rob-Vel var kvaddur í herinn fljótlega eftir að seinni heimsstyrjöldin braust út. Hann reyndi að teikna sem mest af Svals-sögum úr herbúðunum og senda til Parísar, þar sem Dumoulin áframsendi þær til útgáfufyrirtækisins í Brussel. Eftir að teiknarinn var sendur á vígstöðvarnar tók fyrir þessar sendingar og til að brúa bilið greip Dumoulin til þess ráðs að semja Svals-ævintýri og ýmist teiknaði sjálf eða fékk aðra listamenn til að hlaupa í skarðið undir heitinu Davine. Meðal þeirra sem aðstoðuðu hana á þessu tímabili var teiknarinn J. Van Straelen en afar erfitt er að leggja mat á framlag einstakra listamanna til verkefnisins á þessu tímabili.
Vegna stríðsins urðu samgöngur milli Frakklands og Belgíu sífellt erfiðari og að lokum greip útgáfufyrirtækið Dupuis til þess ráðs í október 1940 að fela Belganum Jijé að teikna Sval. Rob-Vel tók aftur við penslinum árið eftir en á árinu 1942 varð að ráði að Dupuis keypti höfundarréttinn að persónu Svals og lauk þar með endanlega afskiptum þeirra hjóna af myndasöguflokknum.
Blanche Dumoulin hætti afskiptum af bókaútgáfu fljótlega eftir stríð og hvarf nær algjörlega úr sviðsljósinu. Maður hennar hélt áfram að semja myndasögur um áratuga skeið en engar þeirra nutu viðlíka velgengni og ævintýri Svals. Það var ekki fyrr en löngu eftir dauða Dumoulin árið 1975 að hún tók að vekja áhuga bókmenntafræðinga sem „týndu konunni“ í sögu Svals & Vals-bókaflokksins.
97
Árið 97 (XCVII í rómverskum tölum)
Dáin
90er
José de Anchieta
José de Anchieta (19. mars 1534 – 9. júní 1597) var spænskur predikari og trúboði sem tilheyrði jesúítareglunni í Brasilíu. Hann var einnig kunnur málvísindamaður, rithöfundur og ljóðskáld, læknir, arkitekt og verkfræðingur.
Hann var stofnandi borgarinnar São Paulo og einn af stofnendum borgarinnar Rio de Janeiro. Hann er kallaður „Postuli Brasilíu“. Hann var tekin í dýrlingatölu árið 2014 af Frans páfa.
Malvik (sveitarfélag)
thumb|138x138dp Malvik er sveitarfélag í Þrændalögum í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 14.425 íbúar (2022).
Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er þéttbýlið  Hommelvik. Til sveitarfélagsins teljast einnig þéttbýlin Vikhammar, Saksvik og Hundhammaren.
Sveitarfélagið á landamæri að sveitarfélögunum Stjørdal í austri, Selbu í suðri og Þrándheimi í vestri.
Porto Novo
Porto Novo er höfuðborg Benín í Vestur-Afríku. Íbúar borgarinnar eru rúmlega 260.000 (2013). Porto Novo er næststærsta borg Benín.
Borgin er talin hafa verið stofnuð seint á 16. öld. Nafn borgarinnar kemur úr portúgölsku og þýðir "Ný höfn".
Borgin er staðsett við Porto-Novo lónið, sem er hluti af Gíneuflóa.
Porto Novo er hluti af UNESCO neti skapandi borga. Í þróun borgarinnar hefur verið lögð áhersla á listir og handverk á grænum frosendum.
Þórður Kolbeinsson
Þórður Kolbeinsson (f. um 974) var íslenskt skáld. Um hann er mest fjallað í Bjarnar sögu hítdælakappa og er Þórði þar ekki borin vel sagan enda átti hann í átökum við hetju sögunnar, Björn hítdælakappa. Lyktaði þeirra viðskiptum þannig að Þórður vó Björn. Kona Þórðar var Oddný eykyndill Þorkelsdóttir og var hún áður heitin Birni. Í sögunni eru margar lausavísur eignaðar Þórði. Sú síðasta er um Oddnýju eykyndil og er í henni „ángurblíða og raunatónn“ samkvæmt Finni Jónssyni:
Samkvæmt Skáldatali orti Þórður um allnokkra norræna höfðingja: Eirík jarl Hákonarson, Ólaf helga Noregskonung, Magnús góða Noregskonung og Svein Úlfsson Danakonung. Þórður hefði þó þurft að verða nokkuð langlífur til að yrkja um Svein Úlfsson og kann að vera að hér sé ruglingur á ferð og hið rétta sé að hann hafi í raun ort um Svein tjúguskegg.
Hirðkvæði Þórðar eru að mestu glötuð nema að talsvert er varðveitt af Eiríksdrápu en í hana er vitnað í konungasögum, þar á meðal Heimskringlu, Fagurskinnu og Knýtlinga sögu. Í kvæðinu er meðal annars fjallað um orrustuna við Hjörungavog, útlegð Eiríks í Svíþjóð við hirð Ólafs sænska, Svöldarbardaga og hernað Eiríks á Englandi með Knúti ríka. Þar er meðal annars sagt frá viðureign Eiríks við Úlfkel snilling við Lundúnaborg:
Finnur Jónsson sagði að Eiríksdrápa væri "vel ort og liðlega, kenníngar ekki sjerlega margar og ekki tilkomumiklar".
Melville-skagi
Hann heitir eftir George Melville (1841-1912).
Eystri hlið skagans var kortlögð 1821 -3 af William Edward Parry. Frá 1999 hefur svæðið verið skilgreint sem hluti af Nunavut-fylki í Kanada, en var áður í Franklin-District.
Engir stórir bæir eru á skaganum en stærstu smábæir eru Naujaat og Sanirajak. Smáþorpið Igloolik er staðsett á eyju stutt norðvestur af skaganum og við það Igloolik-flugvöllur.
ELIZA
thumb|upright=1.5|Skjámynd af samtali við ELIZA ELIZA er  gervigreindarforrit á sviði tungutækni og málskilnings  sem hannað var 1964 til 1966 við gervigreindarmiðstöð MIT af   Joseph Weizenbaum.
Ilmsmári
Trifolium pallescens   er smári sem lýst var af Johann Christian Daniel von Schreber. Trifolium pallescens er í ertublómaætt. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
ELIZA
Forritinu var ætlað að sýna yfirborðleg samskipti milli manns og tölvu þannig að Eliza hermdi eftir samtali með að nota mynstur og orðaskipti til að láta líta út fyrir að forritið skildi samtalið. Í forritinu voru skriftur með fyrirmælum um hvernig ætti að bregðast við. Forritið var upphaflega skrifað í SLIP forritunarmálinu en í því gat ELIZA tekið við gögnum frá notanda og unnið úr þeim og tekið þátt í orðræðu. ELIZA var ein af fyrstu spjöllurum (e. chatterbot) og eitt af fyrstu forritum sem var fært um að reyna við Turing-prófið.
Lím
thumb|250px|Sterkt lím notað í heimilum.
Lím er vökvi sem er stundum þykkur og notaður til að líma eða tengja muni saman. Lím getur verið náttúrulegt eða tilbúið. Sum nútímalím eru geysilega sterk og eru mikilvæg í mannvirkjagerð og iðnaði. Allar tegundir efna geta verið límdar en það er sérstaklega gagnlegt til að líma þunnt efni. Yfirleitt þarf lím yfirvegaðan hita til þess að það bindi. Lím geta leitt hita eða rafmagn eða alls ekki.
Fyrstu límin voru trjákvoða og hafa þau verið notuð í 80.000 ár, en neanderdalsmenn notuðu trjábörk frá birkum til að gera lím.
Poecilia marcellinoi
Poecilia marcellinoi er fiskitegund sem var fyrst lýst af Poeser, 1995. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Súrur
Á Íslandi vaxa fjórar tegundir af súrum: Túnsúra, hundasúra, njóli og hrukkunjóli.
Tónbil
Tónbil er bilið milli tveggja nótna í tónlist. Bilið er mælt í nótnabókstöfum en þar sem stundum er heiltónsbil milli bókstafa og stundum hálftóns þá þarf að nota litil, stór, hrein, minnkuð og stækkuð tónbil til að tákna alla fræðilega möguleika á tónbilum.
Stærð tónbils
Til að þekkja stærð tónbilsins geturðu einfaldlega talið bókstafina (með tilliti til að H sé milli A og C í stað bés og að eftir G komi A aftur). Bilið milli A og C er til að mynda þríund því AHC eru þrír bókstafir, að sama skapi er bilið milli F og A þríund því FGA eru þrír bókstafir en samt er ein fleiri nóta milli F og A heldur en A og C. Það gerir að verkum að A-C er lítil þríund og F-A er stór þríund. Einnig ef við værum með lækkaða nótu í A-C sumsé A-Ces þá væri ennþá um að ræða þríund en hún væri minni en litla þríundin og því minnkuð þríund að sama skapi ef A væri hækkaði í F-A sumsé F-Aís þá væri um að ræða stækkaða þríund.
Hrein tónbil
Hrein tónbil eru af þeirri stærð að þau ná alltaf jafn mörgum nótum á milli sín sama hvar þau eru spiluð. Því eru þau aldrei stór né lítil og þar af leiðandi hrein. Hrein tónbil geta þó verið stækkuð og minnkuð.
Stækkaða ferundin/minnkaða fimmundin
Vegna eðli hreinna fimmunda og hreinna ferunda myndast gat á milli þeirra, þar sem ekkert „náttúrulegt“ (stórt, lítið, hreint) tónbil er. Þetta gerir það að verkum að eina leiðin til að spila 6 hálftónsbil (eða hálfa áttund) er með stækkaðri ferund eða minnkaðri fimmund. Þess má geta að sökum þess hversu erfitt þykir að syngja þetta tónbil var það ekki notað fyrr á öldum. Það þótti og hljóma illa, enda mjög ómstrítt, og var kallað kallað diabolus in musica eða tónskratti.
Samhljóma tónbil
Samhljóma tónbil eru tónbil sem eru tónfræðilega ólík en eru spiluð eins á hljóðfærið og hljóma eins fyrir hlustandan. Þar sem tónbil eru notuð í samræmi við tóntegundir og hljóma getur það heitið mismunandi nöfnum en hljómað alveg eins. Dæmi: Stór tvíund hljómar alveg eins og minnkuð þríund enda jafn stór bil og spilað eins á hljóðfærin. Stækkuð ferund hljómar alveg eins og minnkuð fimmund, stækkuð sjöund hljómar alveg eins og áttund, minnkuð tvíund hljómar alveg eins og einund og svo má lengi telja.
Tónbil stærri en áttund
Þegar verið er að tala um tónbil er staðsetning nótna í áttundum yfirleitt sleppt og því verður stór níund tæknilega það sama og stór tvíund og stór þrjátu og þrírund verður því líka stór tvíund.
Stærðfræðileg útskýring
Þegar talað er um tónbil er verið að tala um hlutfall milli nótna og því tvöfalda áttundir hlutfallið en hafa engin bein áhrif. Ein áttund er 2:1, það er efri nótan er með helmingi hraðari sveiflutíðni en nótan fyrir neðan. Því getum við séð að áttund gefur okkur ekkert brot og ekkert hlutfall til að vinna með. Ef við erum með stóra þríund þá er hlutfall hærri nótunnar 5:4 miða við þá lægri. Þetta gerir það að verkum að stór tíund (áttund + þríund) sem er með hlutfallið 10:4 má þátta í áttund og þríund eða 2:1 * 5:4 sem sýnir að sama brot stendur eftir og hjá þríund.
Leður
thumb|200px|Verkfæri notuð til að handleika leður. Leður er efni búið til með því að súta húðir af dýrum, mest af nautgripum en einnig svínum, fiskum og fleiri dýrum.
Sútun umbreytir skinni í sterkt, varanlegt og fjölhæft efni sem er notað til að búa til ýmsa hluta svo sem skó, veski, handtöskur og annan fatnað. Leður og viður voru undirstaða margvíslegrar tækni til forna.
Leðuriðnaður er ólíkur loðskinnaiðnaði, mikilvægi hráefnanna greinir þá að. Í leðuriðnaði eru hráefnin aukaafurðir kjötiðnaðar og kjöt er meira virði en leður. Aftur á móti notar loðskinnaiðnaður hráefni sem er meira virði en kjötið og er kjötið í því tilviki talið aukaafurð.
Uppstoppun notar líka skinn af dýrum en oft bara af höfðinu og hluta skrokksins. Skinn og húðir má líka nýta til að framleiða lím og matarlím. Sé leðrið soðið er talað um soðleður. Áður fyrr var uppi sú hugmynd að við suðu væri leður ætilegt sem leðursúpa og gæti nýst þar sem fæða var af skornum skammti. Eftir því sem samfélagið þróaðist var soðleðrið meira notað í brynjur og til að styrkja hús. Þekkt eru dæmi þess að menn hafi lagt sér leður til munns þegar við blasti að þeir myndu annars svelta, til að mynda er saga af biskupi einum, sem var að svelta í hel og sauð þá leðurskó sína og komst lífs af með því að éta þá.
Í seinni tíð hefur komið fram gervileður sem notað er á sambærilegan hátt og leður, til dæmis í bólstrun á húsgögnum, skógerð og gerð fatnaðar en gervileður er mun ódýrara en náttúrulegt leður.
Stjørdal (sveitarfélag)
thumb|138x138dp Stjørdal er sveitarfélag í Þrændalögum í Noregi. Í sveitarfélaginu eru 24.287 íbúar (2022).
Stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins er borgin Stjørdalshalsen. Til sveitarfélagsins teljast einnig þéttbýlin Hell og Skatval.
Sveitarfélagið á landamæri að sveitarfélögunum Meråker í austri, Selbu í suðri,  Malvik í vestri  og Levanger í norðri.
Andrej Sílnov
thumb|right|Andrej Silnov (2018). Andrej Silnov (rússneska: Андрей Сильнов, fæddur 9. september 1984 í Sjakti) er rússneskur hástökkvari. Hann sigraði hástökkskeppni karla á Ólympíuleikunum 2008.
Silnov tók gull á Evrópumótinu 2006 þegar hann stökk 2,36 metra. Þar með bætti hann gamalt evrópumet Steinars Hoen frá árinu 1994 um einn sentimetra. Viku eftir Evrópumótið stökk Silnov 2,37 metra í Mónakó en það var besta stökk ársins.
25. júlí 2008 setti hann persónulegt met á London Grand Prix er hann stökk 2,38 metra og náði þá síðasta sætinu í rússneska frjálsíþróttaliðinu fyrir ÓL-08.
Eríonít
Lýsing
Mynda liðótta flata þræði sveigjanlega og mjúka viðkomu. Hvítt með skelplötugljáa. Oft 2-3 cm á lengd.
Útbreiðsla
Sjaldgæft, finnst í þóleiíti og ólivínbasalti á blágrýtissvæðum. Þekkt á Tröllaskaga Austfjörðum og við Hvalfjörð.
Eyjólfur
Eyjólfur er íslenskt karlmannsnafn. -ey getur vísað til eyju, ætíðar eða lukku.
Ormur Sturluson
Ormur var sonur Sturlu Þórðarsonar sýslumanns á Staðarfelli og konu hans Guðlaugar, dóttur Finnboga Maríulausa Jónssonar lögmanns. Hann fór ungur utan og segir sagan að hann hafi þá hitt Friðrik, barnungan son Kristjáns konung 3., sem seinna varð Friðrik 2., fært honum að gjöf silfurbúinn lúður og notið góðs af síðan meðan Friðrik lifði. Hvað sem til er í því virðist Friðrik hafa verið Ormi afar hliðhollur „þó það kæmi ekki fram í öðru en í uppgjöf á sökum, sem betr hefði verið óuppgefnar,“ segir Jón Sigurðsson í Lögsögumannatali og lögréttumanna.
Vorið 1550 hafði hann gert samkomulag við séra Björn á Melstað, son Jóns biskups, um að styðja hann í hvívetna, halda trúnað við hann og hjálpa honum að koma lögum yfir Daða og aðra andstæðinga þeirra feðga en um haustið var hann við þegar þeir feðgar voru teknir á Sauðafelli og dæmdi varðhaldsdóm yfir þeim í Snóksdal. Ormur var líka lítill fésýslumaður, sóaði eignum sínum og seldi sömu jarðirnar oftar en einu sinni og steypti sér í skuldir.
Páll Hvítfeldur höfuðsmaður setti hann úr lögmannsembættinu 1553 fyrir ýmsar sakir en Ormur fór þá til Kaupmannahafnar og fékk konungsbréf upp á að hann mætti vera lögmaður áfram þrátt fyrir það sem hann hafði brotið af sér ef hann gerði upp skuldir sínar við konung. Þó tók hann ekki við embættinu aftur og hefur líklega ekki getað gert upp skuldirnar. Ormur lifði næsti árin við örbirgð og fór á milli ættingja sinna. Sagt er að hann hafi verið lestakarl hjá Nikulási Þorsteinssyni sýslumanni á Munkaþverá um tíma en kona hans hafi verið hjá Helgu Aradóttur, systurdóttur sinni, við ösku- og vatnsburð.
Þar kom þó að Ormur ákvað að leita á náðir Friðriks konungs og tókst honum að komast utan með skipi þótt reynt væri að hindra hann í því. Einhvern veginn gat hann náð fundi konungs þótt hann væri fátæklega búinn og fór svo að konungur veitti honum að nýju lögmannsembættið norðan og vestan og að auki Barðastrandasýslu, sem tekin var af Eggert Hannessyni, og gaf honum verndarbréf. Með það fór Ormur heim en lenti í hörðum deilum við Eggert á þinginu og stefndi honum utan og fór sjálfur aftur til Kaupmannahafnar. Þaðan kom hann aftur vorið 1569 og hafði með sér mörg konungsbréf. Þar á meðal var dómur þar sem arfi eftir tengdaföður hans var skipt á annan hátt en áður hafði verið gert, svo að Ormur og kona hans fengu nú stórfé.
Hann þurfti þó að víkja aftur úr lögmannsembætti 1572 fyrir ýmsar sakir. Nokkru síðar fór hann aftur utan til að reyna að ná fram sínum málum en dó í þeirri ferð og var þá aftur nærri orðinn örsnauður. Hann virðist hafa verið einkennilega samsettur maður, glæsilegur, góðmenni og örlátur en hégómagjarn og ístöðulítill, vildi hafa völd og metorð en réði ekki við þau, síst af öllu á þeim umbrotatímum sem siðaskiptin voru.
Kona hans var Þorbjörg Þorleifsdótir (f. um 1516, d. eftir 1568) frá Möðruvöllum, dóttir Þorleifs Grímssonar sýslumanns, sem erfði Möðruvallaauð eftir afa sinn. Þau giftust 1535 og voru þá bæði 19 ára að sögn. Þá áttu þau bæði miklar eignir og mikið bættist við seinna þegar Þorbjörgu var dæmdur aukinn arfshluti eftir föður sinn, en allt eyddist það og fengu börn þeirra lítinn arf eftir foreldra sína.
Líf Magneudóttir
Líf Magneudóttir (fædd 13. ágúst 1974) er íslensk stjórnmálakona. Hún er oddviti Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs í borgarstjórn Reykjavíkur og fyrrum forseti borgarstjórnar. Líf er í sambúð með Snorra Stefánssyni lögmanni og eiga þau saman fjögur börn.
Jón Ólafsson (varalögmaður)
Jón Ólafsson (1729 – 20. janúar 1778) var íslenskur lögfræðingur sem var varalögmaður (vísilögmaður), fyrst sunnan og austan en síðan norðan og vestan.
Líf Magneudóttir
Æviágrip
Hún lauk stúdentsprófi við Nørrebro gymnasium i Brønshøj í Danmörku 1994. Hún lauk B.Ed-gráðu í grunnskólakennarafræðum frá Kennaraháskóla Íslands árið 2004. Líf hóf störf hjá RÚV 2000 þar sem hún vann sem þýðandi á fréttastofu og í ýmsum þýðingarverkefnum til 2007. Á árunum 2004-2006 vann hún einnig unnið sem grunnskólakennari í Valhúsaskóla á Seltjarnarnesi og Suðurhlíðarskóla í Reykjavík. Frá 2006-2011 var hún vefritstjóri Sambands íslenskra sparisjóða.
Jón Ólafsson (varalögmaður)
Jón var fæddur á Eyri í Seyðisfirði, sonur Ólafs Jónssonar lögsagnara þar og konu hans Guðrúnar Árnadóttur. Hún var dóttir Árna Jónssonar prests í Saurbæjarþingum, sem missti prestsskap 1723 fyrir drykkjuskap og illyrði á jólanótt. Jón varð stúdent úr Skálholtsskóla 1748 og lauk lögfræðiprófi frá Kaupmannahafnarháskóla 1756. Þann 10. mars 1758 var hann skipaður varalögmaður Björns Markússonar, lögmanns sunnan og austan,
Líf Magneudóttir
Stjórnmálaþátttaka
Í sveitarstjórnarkosningunum 2010 var hún í 3 sæti á framboðslista Vinstrihreyfingarinnar græns framboðs í Reykjavík. Eftir þær tók sæti sem fulltrúi VG í Skóla- og frístundaráði borgarinnar. Í forvali VGR fyrir sveitarstjórnarkosningarnar 2014 lenti Líf í öðru sæti en einu atkvæði munaði á henni og Sóleyju Tómasdóttur. Sóley leiddi framboðslista VG í kosningunum þá um vorið og náði kjöri sem eini fulltrúi VG í borgarstjórn.
Jón Ólafsson (varalögmaður)
Með konungsbréfi frá 16. maí 1760 var Jóni boðið að semja frumvarp til nýrrar íslenskrar lögbókar og átti Bjarni Halldórsson sýslumaður á Þingeyrum að vera honum innan handar. Jón hafði búið í Miðhúsum í Reykhólasveit en fluttist í Húnavatnssýslu til að vera nær Bjarna og dvaldi hjá honum á Þingeyrum fyrst í stað. Hann giftist svo Þorbjörgu, dóttur Bjarna, og settust þau að í Víðidalstungu. Jón var þó áfram varalögmaður sunnan og austan til 1767 en þá fékk hann sig færðan í umdæmið þar sem hann bjó sjálfur og varð varalögmaður Sveins Sölvasonar, lögmanns norðan og vestan. Því embætti gegndi hann til dauðadags og vann jafnframt að samningu lögbókarinnar, sem hann lauk þó ekki.
Líf Magneudóttir
Stjórnmálaþátttaka
Líf náði kjöri sem varaborgarfulltrúi í kosningum 2014. Hún var formaður Mannréttindaráðs borgarinnar frá 2014 til 1. desember 2015 þegar Sóley tók sjálfs sæti formanns ráðsins. Líf tók sæti borgarfulltrúa eftir að Sóley baðst lausnar 20 september 2016, en Sóley flutti til Hollands ásamt eiginmanni sínum þá um vorið. Líf var einnig kjörin forseti borgarstjórnar 20 september 2016, en Sóley hafði áður gegnt því embætti.
Jón Ólafsson (varalögmaður)
Jón og Þorbjörg áttu aðeins eina dóttur, Hólmfríði, konu séra Friðriks Þórarinssonar á Breiðabólstað í Vesturhópi, bróður Stefáns amtmanns. Eftir lát Bjarna urðu miklar deilur milli erfingjanna um arf eftir hann og önnur mál og meðal annars lagði Jón bann við því að Halldór mágur hans og afkomendur hans mættu nota ættarnafnið Vídalín þar sem það tilheyrði þeim einum sem byggju í Víðidalstungu. Halldór tók þó ekkert mark á banninu.
Jón er sagður hafa verið mikill skapmaður og ofsafenginn en fékk þó fremur gott orð meðal almennings. Þó var hann sagður fjölkunnugur og var sagt að ef hann fékk ekki það sem hann vildi gæti hann náð því með því að senda mönnum draug eða gera þeim galdraveður.
Slöttblekill
Slöttblekill (fræðiheiti: Coprinus atramentarius) er fremur stór blekill sem áður fyrr var notaður við framleiðslu á bleki. Hann er einna þekktastur bleksveppanna, ásamt ullblekli. Hatturinn verður 3-6sm í þvermál og er grábrúnn að lit með óreglulegar fellingar á jaðrinum (áður en hann tekur að blekast). Stafurinn verður 8-18sm að lengd, samlitur hattinum og verður fljótt holur að innan.
Slöttblekill kemur upp í klösum í graslendi um allt norðurhvel jarðar. Hann inniheldur efni (disulfiram) sem virkar svipað og antabus og veldur því eitrun ef áfengis er neytt með. Einkennin eru roði í andliti, ógleði, uppköst, lasleiki og hraður hjartsláttur. Þau koma fram frá 5-10 mínútum eftir neyslu og vara í 2-3 tíma.
Silfa
Silfa er íslenskt kvenmannsnafn.
Spilling í stjórnmálum á Íslandi
Spillingarmál þar sem stjórnmálamenn koma við sögu eru algeng, og hafa nokkuð langvarandi áhrif á umrædda stjórnmálamenn sem og þjóðfélagsumræðuna þar sem þau koma upp. Oft er lítill eða enginn greinarmunur gerður á umræða um spillingarmál þar sem grunur var um spillingu, þar sem sannanir komu fram, þar sem pólitísk afsögn átti sér stað, og þar sem dæmt er í sakamáli tengt umræddri spillingu. Ennfremur hafa spillingarmál oft víðtæk áhrif út í samfélagið, sem getur leitt til sakamála höfðuð gegn öðrum en stjórnmálamönnunum.