cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steingrímsfjörður
Víðidalur
Rétt sunnan við Hólmavík er Víðidalsá sem er enn ein veiðiáin í Steingrímsfirði. Í henni er laxveiði. Víðidalsá rennur úr Víðidal og sameinast Húsadalsá um það bil kílómetra frá sjó. Nokkru framar rann Þverá áður úr Þiðriksvallavatni í Húsadalsá, en nú er vatnið miðlunarlón fyrir Þverárvirkjun. Þiðriksvallavatn er nokkuð stórt og er í Þiðriksvalladal.
Tungusveit
Suðurströnd Steingrímsfjarðar hefur verið kölluð Tungusveit og austasti hluti hennar Gálmaströnd. Tungusveit dregur nafn af stórbýlinu Tröllatungu sem samkvæmt sögunni var landnámsjörð Steingríms trölla. Frá Tröllatungu er gamall vegur án nokkurrar þjónustu yfir Tröllatunguheiði, í 420 metra hæð yfir sjávarmáli, yfir í Geiradal í Reykhólasveit. Þröskuldar eru malbikaðir að Króksfirði í Reykhólasveit.
Fuglalíf í Steingrímsfirði
Um 44 tegundir fugla eru árvissir varpfuglar og 4 tegundir eru óvissir varpfuglar. Haförn verpi áður á svæðinu. Algengustu varpfuglar eru sjófuglar og eru þeir um 70 % af heildarfjölda fugla á svæðinu. Fýll, æðarfugl, kría og lundi eru algengustu sjófuglarnir en af landfuglum eru heiðlóa og þúfutittlingur með stærstu stofnstærð en útbreiddasti varpfuglinn er snjótittlingur. Heiðlóa, rjúpa, sendlingur, þúfutittlingur, hrafn og snjótittlingur, álft, grágæs, fálki, hrossagaukur, spói, stelkur, kjói, steindepill og skógarþröstur og lóuþræll eru útbreidd. Aðrir algengir fuglar eru urtönd, stokkönd, toppönd og straumönd, tjaldur, hettumáfur, steindepill, skógarþröstur og hrafn. Æðarfugl, tjaldur og sandlóa verpa aðeins við ströndina. Teista var áður dreifð um ströndina en varp hennar hefur dregist saman. Grágæs verpir aðallega við ströndina. Sílamáfur, silfurmáfur, rita og álka verpa hvergi nema í Grímsey. Svartbakur verpir aðallega í Grímsey. Hvítmáfur verpir í Grímsey og Kaldbakshorni. Strjálir varpfuglar eru lómur, himbrimi, toppskarfur, rauðhöfðaönd, duggönd, straumönd, hávella, gulönd, smyrill, fálki, jaðrakan, óðinshani, kjói, teista, maríuerla og músarrindill.
Umferðarfarfuglar eru rauðbrystingur og tildra sem setja svip á fjörur á vori. Heiðagæsir sjást á láglendi á vorin en hálendi á haustin. Sjaldgæfir fuglar og flækingar eru grafönd, stormmáfur og snæugla. Eftirtaldir fuglar hafa aðeins sést einu sinni: flórgoði, súla, gráhegri, snjógæs, blesgæs, helsingi, margæs, skutulönd, skúfönd, hvinönd, æðarkóngur, hrafnsönd, korpönd, húsönd, vepja, sanderla, skógarsnípa, ísmáfur, föruspí, brandugla, svartþröstur, grákráka og stari.
Jarðir í Steingrímsfirði *
* Í jarðalistann vantar jarðir frá Hveravík að Bjarnarnesi.
Bridgetown
thumb|right|Chamberlain Bridge í Bridgetown Bridgetown er höfuðborg og stærsta borg Barbados með um 110 þúsund íbúa. Hún er á suðvesturströnd eyjarinnar. Alþjóðaflugvöllurinn Grantley Adams-flugvöllur er um 16 km suðvestan við miðborgina. Borgin var stofnuð af breskum landnemum á fyrri hluta 17. aldar. Árið 1824 varð bærinn biskupsstóll Barbados og Kulborðseyja og fékk við það borgarréttindi. Á 19. öld var borgin stjórnarsetur bresku nýlendnanna á Kulborðseyjum. Engin sveitarstjórn er í Bridgetown en borginni er stjórnað af þingi Barbados.
Tónakvartettinn frá Húsavík - Rauðar rósir
Tónakvartettinn frá Húsavík er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur Tónakvartettinn frá Húsavík sex lög.
2003
Öll lög þessarar plötu voru endurútgefin á geislaplötunni ''Tónakvartettinn frá Húsavík - Upptökur frá 7. áratugnum'' árið 2003. Voru það eftirlifandi meðlimir Tónakvartettsins og ættingjar hinna sem stóðu fyrir útgáfunni, í tilefni 40 ára afmælis þessa vinsæla kvartetts.
Bangalore
Bangalore (opinberlega þekkt sem Bengaluru) er borg í suðurhluta Indlands og höfuðborg fylkisins Karnataka. Í borginni og nágrenni hennar búa yfir tíu milljón manns og borgin þriðja fjölmennasta borg Indlands og fimmta fjölmennasta borgarsvæðið. Bangalore er þekkt sem í „Silicon Valley Indlands“ vegna lykilhlutverks síns í upplýsingatækniiðnaði Indlands. Borgin er á Deccan sléttunni og er 900 m yfir sjávarmáli.
Gilsfjörður
thumb|Gilsfjörður
Gilsfjörður er fjörður sem skilur milli Vestfjarða og Vesturlands við norðanverðan botn Breiðarfjarðar. Hann gengur til austurs inn úr Breiðafirði og liggur milli Kaldrana eða Tjaldaness annars vegar og Króksfjarðarness hins vegar. Á háfjöru myndast miklar leirur í firðinum með ál í miðju. Fuglalíf er mikið. Brú var sett yfir Gilsfjörð árið 1997 og stytti hún leiðina milli sunnanverðra Vestfjarða og Vesturlands um 14 km. Vegur sem lagður var við mynni Gilsfjarðar í tengslum við brúna breytti firðinum í sjávarlón. Lónið er 33 ferkílómetrar.
Óbó
thumbnail|right|Frá vinstri: Óbó, Ástaróbó og Englahorn Óbó (eða hápípa, áður einnig nefnt hóbó) er tréblásturshljóðfæri af flokki tvíblöðunga. Orðið óbó er komið af franska orðinu hautbois sem merkir bókstaflega „hátt eða hávært tré“. Þeir sem spila á óbó eru kallaðir óbóleikarar. Halldór Laxness nefnir hljóðfærið óbóu (kenniföllin óbóa, -u, -ur).
Gilsfjörður
Við sunnanverðan Gilsfjörð gengur Ólafsdalur inn í landið til suðausturs. Þar stofnaði Torfi Bjarnason fyrsta búnaðarskólann á Íslandi, Búnaðarskóla Vesturamtsins, árið 1880 og starfaði hann til ársins 1907. Upp úr botni fjarðarins liggur vegur um Steinadalsheiði yfir í Kollafjörð á Ströndum. Hann er aðeins opinn á sumrin en var aðalleiðin til Hólmavíkur og Stranda á árabilinu 1933-1948.
Líkt og margir firðir aðrir er Gilsfjörður sagður hafa fengið nafn af þeim er þar nam land en það var Gils, sem tíðum var kallaður skeiðarnef og bjó á Kleifum.
Óbó
Hljóðfærið
Tónn óbósins hefur gríðarlegt magn yfirtóna og því er auðvelt að stilla önnur hljóðfæri eftir honum. Til dæmis er alltaf stillt eftir óbóinu í sinfóníuhljómsveitum. Tónsvið þess er frá b til g′′′. Margir óbóleikarar ná hærra, alveg upp á cís′′′′, en það tónsvið þykir ekki mjög fimt nema með sérsmíðuðum blöðum (sem virka þá verr neðar á tónsviðinu). Miðað við önnur tréblásturshljóðfæri hefur óbóið mjög þykkan en næstum skerandi tón; þó er algengt að honum sé lýst sem angurværum.
Hljóðpípa óbósins er í laginu eins og löng og mjó keila með afskornum oddi, rúmlega 60 cm löng, en í stað odds tekur stöpullinn við. Óbóið er oftast búið til úr grendilla-viði (afrískum svartviði) en blaðið er úr risareyr (Arundo donax) og stöpullinn, stysti, efsti og þrengsti hluti hljóðpípunnar, er ýmist úr bronsi eða nikkel. Óbóið er í fjórum pörtum; neðsti og víðasti parturinn heitir bjalla, næst kemur „neðra stykkið“, svo toppstykkið og loks munnstykkið eða blaðið.
Óbóblöð
Óbóblað eru tvær nákvæmlega tilskornar reyrflísar settar hvor á móti annarri, bundnar við stöpul þannig að börkurinn snúi út. Óbóblöð eru frá 6 til 7,5 cm löng og eru í kringum 7 mm breið og u.þ.b. 20 μm þunn alveg fremst, en þar eru þau breiðust og þynnst.
Hvernig reyrinn í óbóblaðinu er tálgaður skiptir máli niður í minnstu smáatriði. Þess vegna eru öll óbóblöð sem atvinnuóbóleikarar nota handsmíðuð, oftast af þeim sjálfum, en sumir þeirra kaupa þau af óbóleikurum sem hafa helgað sig blaðasmíði.
Mestu máli skiptir að blaðið „passi við óbóleikarann“, að blaðið hæfi þeirri munnsetningu og blæstri sem óbóleikarinn hefur tamið sér og að styrkleikar þess séu þeir sem óbóleikaranum finnst skipta máli. Til að mynda þurfa þykk blöð yfirleitt meira loft og erfiðara er að gera styrkleikabreytingar með þeim en á móti kemur að þau hafa yfirleitt mun „þykkari“ eða „myrkari“ tón og eru yfirleitt háværari en það eru eiginleikar sem mörgum þykja heppilegir í sinfóníuhljómsveitum þar sem óbóleikarinn þarf oft að spila stuttar einleiksstrófur og tréblásararnir almennt þurfa að gæta þess að vera ekki yfirgnæfðir af stórum strengjasveitum og málmblástursthljóðfærunum. Þar að auki ræður lengd blaðsins, og hve mikið af berkinum er skrapað af, fínstillingu hljóðfærisins.
Ending óbóblaða er yfirleitt 1/2 – 2 mánuðir. Ráða gæði reyrsins sem þau eru gerð úr og hvernig óbóleikarinn fer með þau mestu um endingartímann.
Saga hljóðfærisins
80px|thumbnail|left|border width=0|Heckelfónn Elstu heimildir um dúdúk, forföður óbósins, eru 1500–3000 ára gamlar. Skálmpípa (shawm) er stærsta skrefið í áttina að nútímaóbóinu, en hún kom fram á 12. öld. Skálmpípan var þróuð upp úr súrna, tvíblöðungi af þeirri tegund þar sem varirnar snerta ekki blaðið þegar spilað er (eins og t.d. í sekkjapípu). Næsta skref var tekið við upphaf barrokktímabilsins þegar barrokkóbóið var þróað og fyrst notað við frönsku hirðina. Ásamt því að finna hljóðfærið upp eru Jean Hotteterre og Michel Philidor II taldir hafa verið fyrstu óbóleikararnir. Á 19. öld var Böhm-takkakerfinu bætt við og tóngæðin þróuðust í átt að kröftugri en slípaðri tóni nútímaóbósins.
Önnur hljóðfæri í óbófjölskyldunni
Tenórgerð óbósins, enskt horn (stundum kallað englahorn), er sennilega næstfrægasti meðlimur óbófjölskyldurnar, en margir þekkja leiðandi sóló þess í öðrum kafla 9. sinfóníu Dvořáks. Ástaróbó eða altóbó var í miklu uppáhaldi hjá J. S. Bach en hefur ekki náð eins góðri fótfestu í seinni tíma verkum og enska hornið. Baritónóbóið kom fram í endanlegri mynd árið 1889 og var notað í risavöxnum sinfóníuhljómsveitum síðrómantíska tímans.
Helstu tónverk
Verk sem eru með leiðandi óbóparta og njóta vinsælda eru meðal annarra:
Konsertar eftir Johann Sebastian Bach, Tomaso Albinoni, Georg Friedrich Händel, Antonio Vivaldi, Carl Ditters von Dittersdorf, Wolfgang Amadeus Mozart, Richard Strauss og Ralph Vaughan Williams. Einn allra vinsælasti óbókonsertinn er merktur Joseph Haydn en flestir efast um að hann hafi samið konsertinn. Óvíst er hver raunverulegur höfundur hans er.
Verk fyrir eitt óbó eru sjaldgæf. Þó njóta „Myndbreytingar“ Óvidíusar (Metomorphoses (after Ovid)) eftir Benjamin Britten og Sequenza VII eftir Luciano Berio nokkurra vinsælda.
Í sinfóníuhljómsveit eru yfirleitt tveir óbóleikarar; stundum bætist sá þriðji við og spilar hann þá oftast á enskt horn. Í sinfónískum verkum eru mjög oft stuttir einleikskaflar fyrir óbóið, til dæmis í Hamlett (fantasíuforleik) og í byrjun 2. kafla í sinfóníum 1 og 4 eftir Pyotr Ilyich Tchaikovsky, í byrjun annars kafla fiðlukonserts eftir Johannes Brahms og mörgum fleiri.
Alexander 6.
thumb|Alexander VI Alexander VI páfi (1. janúar 1431 – 18. ágúst 1503), sem hét upphaflega Rodrigo de Borja var leiðtogi Rómversk-kaþólsku kirkjunnar og Páfaríkisins frá 11. ágúst 1492 til dauðadags 1503.
Óbó
Helstu tónverk
Í kammertónlist á óbóið sinn sess. Tríósónöturnar sex eftir Jan Dismas Zelenka fyrir tvö óbó, fagott og basso continuo þykja mikil meistaraverk og hafa átt stærstan þátt í að endurvekja minningu þess gleymda meistara. Tríó fyrir tvö óbó og enskt horn eftir Ludwig van Beethoven var eitt vinsælasta verk hans meðan hann lifði. Mozart og Bohuslav Martinů sömdu báðir óbókvartetta og ekki má gleyma hlutverki óbósins í tréblásarakvintettum.
Alexander 6.
Rodrigo fæddist inn í hina atkvæðamiklu Borgia fjölskyldu í Xàtiva, þá undir krúnunni í Aragóníu (nú Spánn) og lærði lögfræði við Bolognaháskólann. Hann var vígður djákni og gerður að kardínála árið 1456 eftir að frændi hans var kjörinn Kalixtus III páfi, ári síðar varð hann varakanslari kaþólsku kirkjunnar. Hann hélt áfram að þjóna í Páfaráði undir næstu fjórum páfum og öðlaðist veruleg áhrif og auð á meðan. Árið 1492 var Rodrigo kjörinn páfi og fékk nafnið Alexander VI.
Páfalegar tilskipanir Alexanders árið 1493 staðfestu eða endurstaðfestu réttindi spænsku krúnunnar í Nýja heiminum í kjölfar landafunda Kristófers Kólumbusar árið 1492. Í seinna Ítalíustríðinu studdi Alexander VI son sinn Cesare Borgia sem starfaði fyrir Frakkakonung. Utanríkisstefna hans var að ná sem hagstæðustu kjörum fyrir fjölskyldu sína.
Alexander er talinn einn umdeildasti endurreisnarpáfinn, meðal annars vegna þess hann viðurkenndi að hafa eignast nokkur börn með ástkonum sínum. Fyrir vikið varð ítalskvædda valensíska eftirnafn hans, Borgia, samheiti yfir sældarhyggju og frændhygli, sem jafnan er talið einkenna störf hans sem páfa. Á hinn bóginn lýstu tveir arftakar Alexanders, Sixtus V og Úrbanus VIII, honum sem einum mest framúrskarandi páfa síðan sjálfur Pétur postuli var og hét.
Bitrufjörður
Bitrufjörður er fjörður á Ströndum sem gengur inn úr vestanverðum Húnaflóa. Næsti fjörður norðan við hann er Kollafjörður en næsti fjörður sunnan við Bitrufjörð er Hrútafjörður. Bitrufjörður er oft kallaður Bitra og fólkið sem þaðan er er kallað Bitrungar. Í Bitru er kirkjustaður á Óspakseyri og þar var til skamms tíma rekið Kaupfélag Bitrufjarðar, verslun og sláturhús. Það hefur nú verið lagt niður.
Landnámabók um Bitrufjörð: „Þorbjörn bitra hét maðr; hann var víkingr ok illmenni; hann fór til Íslands með skuldalið sitt; hann nam fjörð þann, er nú heitir Bitra, ok bjó þar. Nökkuru síðar braut Guðlaugr, bróðir Gils skeiðarnefs, skip sitt þar út við höfða þann, er nú heitir Guðlaugshöfði. Guðlaugr komsk á land ok kona hans ok dóttir, en aðrir menn týndusk; þá kom til Þorbjörn bitra ok myrði þau bæði, en tók meyna ok fæddi upp. En er þessa varð varr Gils skeiðarnef, fór hann til ok hefndi bróður síns; hann drap Þorbjörn bitru og enn fleiri menn. Við Guðlaug er kennd Guðlaugsvík.“
Soong Mei-ling
Soong Mei-ling (kínverska: 宋美齡; pinyin: Sòng Měilíng; 5. mars 1898 – 23. október 2003), einnig þekkt sem Frú Chiang Kai-shek eða Frú Chiang, var kínversk stjórnmálakona sem var lengi forsetafrú Lýðveldisins Kína. Hún var eiginkona hershöfðingjans og forsetans Chiang Kai-shek og jafnframt mágkona Sun Yat-sen, stofnanda og fyrsta leiðtoga Lýðveldisins Kína. Hún var áberandi í kínversku stjórnmála- og þjóðfélagslífi og gegndi ýmsum ábyrgðar- og heiðursembættum, meðal annars embætti forstöðumanns kaþólska Fu Jen-háskólans. Á tíma seinna stríðs Kína og Japans tók hún þátt í að fylkja kínversku þjóðinni gegn japönsku innrásinni og árið 1943 fór hún í átta mánaða ræðuferð til Bandaríkjanna til að vinna Kínverjum stuðning.
Æviágrip
Soong Mei-ling fæddist árið 1898 og var dóttir Charlie Soong, Kínverja sem hafði gerst kristinn trúboði eftir dvöl í Bandaríkjunum. Charlie Soong hagnaðist á því að flytja inn tækninýjungar til Kína og lét bæði prenta Biblíuna og ýmis róttæk áróðursrit fyrir kínverska byltingarleiðtogann Sun Yat-sen. Soong Mei-ling var yngst þriggja dætra Charlie Soong sem allar giftust áhrifamönnum í kínverskum stjórnmálum: Elsta systirin, Soong Ai-ling, giftist auðjöfrinum H. H. Kung, miðsystirin Soong Ching-ling giftist Sun Yat-sen, og Mei-ling giftist árið 1926 hershöfðingjanum Chiang Kai-shek, sem tók við af Sun Yat-sen sem leiðtogi kínverska þjóðernisflokksins Kuomintang.
Soong Mei-ling var send til náms í Bandaríkjunum þegar hún var níu ára og bjó þar þangað til hún varð nítján ára. Hún útskrifaðist úr háskóla með ágætiseinkunn og sneri síðan aftur til heimabæjar síns í Kína, þar sem hún kynntist Chiang Kai-shek, hægri hönd Sun Yat-sen, á heimili móður sinnar. Chiang hreifst fljótt af Soong Mei-ling en fyrsta bónorði hans til hennar var hafnað þar sem hann var mun eldri en hún, fráskilinn og búddisti. Soong Mei-ling taldi Chiang á að taka kristna trú til þess að þau gætu gifst. Þetta gerði hann eftir fimm ár, sem leiddi til þess að þau gáfust saman þann 1. desember 1927 í Sjanghæ.
Mei-ling vann margvísleg líknarstörf á ferli sínum, meðal annars fyrir kvenréttindum og gegn barnaþrælkun. Mei-ling sat jafnframt á löggjafarþingi Lýðveldisins Kína frá 1930 til 1932 og var formaður kínversku flugmálanefndarinnar frá 1936 til 1938. Hún stofnaði munaðarleysingjahæli og skóla fyrir börn sem höfðu misst foreldra sína í kínversku borgarastyrjöldinni. Eftir upphaf stríðsins gegn Japan urðu málefni munaðarleysingja mun meira aðkallandi og því stofnaði Soong Mei-ling líknarsjóð kínverskra kvenna fyrir stríðsreksturinn.
Í desember 1936 var gerð uppreisn gegn Chiang og hann fangelsaður. Soong Mei-ling fór sjálf á fund uppreisnarmennina til að semja um lausn eiginmanns síns. Afleiðing atviksins varð sú að Chiang var leystur úr haldi en hann var þvingaður til að semja um vopnahlé við kínverska kommúnista í borgarastyrjöldinni sem stóð yfir svo Kínverjar gætu barist saman gegn innrás Japana.
Soong Mei-ling fór til Bandaríkjanna árið 1943 til að vekja athygli á málstað Kínverja í stríðinu gegn Japan. Hún flutti ræðu við Bandaríkjaþing og vakti mikla lukku. Eftir að þjóðernissinnar töpuðu borgarastyrjöldinni gegn kommúnistum fylgdi Mei-ling eiginmanni sínum í útlegð til eyjarinnar Taívan. Hún var þar forsetafrú Lýðveldisins Kína á stjórnartíð Chiangs frá 1950 til 1975. Eftir að Chiang lést árið 1975 tók sonur hans úr fyrra hjónabandi, Chiang Ching-kuo, við völdum á Taívan en Mei-ling kom ekki vel saman við stjúpson sinn. Mei-ling flutti sama ár frá Taívan til óðals sem hún átti í Lattingtown í New York í Bandaríkjunum. Hún bjó í Bandaríkjunum þar til hún lést árið 2003, þá 105 ára gömul.
Kollafjörður (Ströndum)
thumb|right|[[Klakkur er áberandi fjall í botni Kollafjarðar. Bærinn á myndinni heitir Undraland.]] thumb|right|Kort sem sýnir Kollafjörð og nágrenni. Kollafjörður er stuttur fjörður á Ströndum. Bændur þar lifa á sauðfjárrækt. Grunnskóli var rekinn á Broddanesi frá 1978 fram til ársins 2004, en hætti þá um haustið og skólabörnum er nú ekið til Hólmavíkur. Skólabyggingin er nú notuð í ferðaþjónustu, en þar er farfuglaheimili. Hún er teiknuð af dr. Magga Jónssyni arkitekt.
Óbundin kosning
Óbundin kosning eða óhlutbundin kosning er kosningafyrirkomulag sem notað hefur verið við sveitarstjórnarkosningar á Íslandi og áður Alþingiskosningar í einmennings- og tvímenningskjördæmum. Í sveitarstjórnarkosningum er aðferðin enn notuð í þeim tilfellum þar sem enginn framboðslisti berst fyrir lok framboðsfrests í sveitarfélagi eða ef of fá nöfn eru á þeim framboðslistum sem berast til að sveitarstjórn verði fullskipuð. Í óbundnum kosningum eru í raun allir kjósendur á kjörskrá í framboði fyrir utan þá sem eru löglega undanþegnir skyldu til að taka kjöri og hafa fyrir fram skorast undan því. Óbundnar kosningar fara fyrst og fremst fram í fámennunustu sveitarfélögum landsins og þær hafa vikið fyrir hlutbundnum listakosningum eftir því sem sveitarfélögum tók að fækka með sameiningum eftir 9. áratug 20. aldar. Í sveitarstjórnarkosningum 2022 voru 13 af 64 sveitarstjórnum kjörnar í óbundnum kosningum.
Kollafjörður (Ströndum)
Næsti fjörður norðan við Kollafjörð er Steingrímsfjörður og næsti fjörður sunnan við er Bitrufjörður. Úr botni Kollafjarðar liggur vegur nr. 69 yfir í Gilsfjörð um Steinadalsheiði.
Óbundin kosning
Óbundnar kosningar fara þannig fram að kjósandinn skrifar fullt nafn og heimilisfang þeirra aðila sem hann vill kjósa í sveitarstjórn á kjörseðilinn, þó ekki fleiri en sem nemur fjölda aðalmanna í sveitarstjórn. Á neðri hluta kjörseðils skrifar kjósandinn nöfn þeirra sem hann vill kjósa sem varamenn í sveitarstjórn í tölusettri röð. Þeir aðilar ná kjöri í sveitarstjórn sem fá flest atkvæði sem aðalmenn.
Kollafjörður (Ströndum)
Á Kollafjarðarnesi er kirkja, byggð úr steinsteypu árið 1909. Það er elsta steinsteypta hús á Ströndum. Kollafjarðarnes er nú sumardvalarstaður. Á sveitabænum Felli var um tíma rekin sumardvöl fyrir fatlaða einstaklinga.
Erfið siglingaleið er inn á fjörðinn vegna skerja. Þjóðsagan segir að kerlingin Hnyðja hafi lagt á fjörðinn að þar myndi aldrei drukkna maður og heldur aldrei fást þar bein úr sjó, eftir að synir hennar tveir drukknuðu í fiskiróðri.
Jarðir í Kollafirði
Síðastnefnda jörðin, yst við norðanverðan Kollafjörð, tilheyrðu áður Kirkjubólshreppi og síðar Hólmavíkurhreppi, en hinar tilheyrðu Broddaneshreppi, síðar Fellshreppi og síðan aftur Broddaneshreppi. Nú eru öll þessi sveitarfélög hluti af Strandabyggð.
Banjul
thumb|right|Moska Fahds konungs og nágrenni hennar í Banjul Banjul er höfuðborg Gambíu. Íbúar eru um 35 þúsund en um 360 þúsund búa á stórborgarsvæðinu. Borgin stendur á eyju við ósa Gambíufljóts þar sem það rennur út í Atlantshaf. Hún tengist við meginlandið í suðri og vestri með brúm auk þess sem ferjur ganga austur yfir fljótið. Borgin var stofnuð af Bretum sem settu þar upp miðstöð fyrir þrælaverslun á 19. öld.
Anthony C. Grayling
Anthony Clifford Grayling (fæddur 3. apríl 1949) er breskur heimspekingur og rithöfundur. Hann er prófessor í heimspeki við Birkbeck Háskóla í London. Hann er með M.A.-gráðu og doktorsgráðu frá Oxford-háskóla.
Heimspekileg rit
Grayling hefur einbeitt sér að þeirri grein heimspekinnar sem hann hefur mestan áhuga á, svokallaðri tæknilegri heimspeki sem má lýsa sem samspili þekkingarfræðinnar, frumspeki og rökfræði. Hann blandar þessum greinum saman til þess að kanna hvert samband mannshugans og heimsins er og vill með því meðal annars véfengja heimspekilega efahyggju. Í hans helstu verkum má finna röksemdir hans og eru þau helstu The Refutation of Scepticism (1985), Berkeley: The Central Arguments (1986), Wittgenstein (1988),  Russell (1996), Truth Meaning and Realism (2007) og Scepticism and the Possibility of Knowledge (2008). thumb|right|Anthony C. Grayling Grayling notar hugmyndina um heimspekilega þekkingu sem mótvægi við röksemdir efahyggjumanna og þar með upplýsa almenn sjónarmið í raunsæisumræðunni sem inniheldur hugtök á borð við sannleika og merkingu.
Bikarkeppni FRÍ innanhúss
Bikarkeppni Frjálsíþróttasambands Íslands (FRÍ) innanhúss fór fyrst fram árið 2007 og hefur verið haldin á hverju ári síðan þá. Keppt er um þrjá bikara, í kvennakeppni, karlakeppni og í heildarkeppni.
Í bikarkeppni í frjálsum sendir hvert lið einn keppanda í hverja grein og hver keppandi má einungis taka þátt í tveimur greinum auk boðhlaups. Hver keppandi fær stig, og eru stigin veitt þannig að fyrsti maður fái jafnmörg stig og þátttökuliðin eru mörg, annar maður einu stigi færra o. s. frv.
3 lið hafa unnið heildarkeppnina hingað til, Breiðablik(1), ÍR(9) og FH(4).
Saga
Sigurvegarar eftir árum í öllum keppnum í töflu og svo sigurvegarar í heildarkeppninni sýndir á tímalínu.
Skeiðastelling
Skeiðastelling er kynlífsstelling sem lýsir sér þannig að konan liggur á hlið fyrir framan karlmanninn, sem einnig liggur á hlið. Karlmaðurinn getur þá komið getnaðarliminum annaðtveggja í sköp hennar eða endaþarm. Er þessi stelling eins og hundastellingin, bara liggjandi og á hlið. Hommar og lesbíur fara eins að, að breyttu breytanda. Skeiðastellingin er þó einnig haft um þá „kúrstellingu“ þegar tveir einstaklingar liggja eða sofa í þannig stellingu, og ekkert kynlíf kemur við sögu.
Skeiðastelling er svo nefnd af því hún minnir á það þegar matarskeið er lögð að annarri skeið og þær falla saman. Í sumum löndum er skeiðastellingin kennd við töluna 99, eins og t.d. í Frakklandi og Svíþjóð.
Langbylgjustöðin á Gufuskálum
thumb|Langbylgjumastrið á Gufuskálum Langbylgjustöðin á Gufuskálum er 412 m hátt, vírstyrkt útvarpsmastur og annar af tveimur langbylgju sendum Ríkisútvarpsins (hin langbylgjustöðin er á Eiðum). Sendirinn er 300 kW og sendir á 189 kHz. Mastrið var hæsta mannvirki heims að undanskildum Bandaríkjunum á árunum 1963-67 og er hæsta mannvirki á landi í Evrópu að undanskildu Rússlandi en var einnig hæsta mannvirki bæði á landi og sjó 1963-74 og 1991-95. Það var reist árið 1963 fyrir LORAN-C staðsetningarkerfi Breta og Bandaríkjamanna en var breytt til að hýsa langbylgjusendi RÚV árið 1997.
Blaðlögun
Blaðlögun
Blaðlögun plantna er margvísleg. Laufblað skiftist í blöðku, blaðstilk og blaðfót. Við blaðfótinn eru oft blaðflipar sem nefnast axlablöð, en blaðöxl er kverkin/skilin milli stönguls og blaðstilks.
Ungmennafélagið Afturelding
Ungmennafélagið Afturelding er íþróttafélag í Mosfellsbæ, stofnað 11. apríl 1909. Íþróttadeildir félagsins eru badminton, frjálsar, karate, körfubolti, taekwondo, tennis og knattspyrna. Karlalið og kvennalið félagsins leika í 1. deild í knattspyrnu.
Afturelding spilar heimaleiki sína á Varmárvelli í Mosfellsbæ en um er að ræða gervigrasvöll. Á árum áður spilaði liðið á grasvellinum á Varmárvelli.
Afturelding vann 2. deild karla árið 2918 og endaði í 8. sæti í 1. deild árið 2019. Leikjahæsti leikmaður félagsins er Wentzel Steinarr Ragnarsson Kamban.
Tröllahraun
Tröllahraun er basalthraun sem kom upp í eldgosi á Tungnaáröræfum á árunum 1862-1864. Tröllagígar eru í Heljargjá norðaustur af Gjáfjöllum og mynda 16 km langa slitrótta gígaröð. Þeir tilheyra Bárðarbungukerfinu eins og margar aðrar gígaraðir á þessum slóðum og á Veiðivatnasvæðinu. Gosið var óvenju langvinnt og stóð með hléum í rúm tvö ár. Það hófst 30. júní 1862 og því lauk einhvern tíma haustið 1864. Lítið varð vart við gosið úr byggð. Gosmökkurinn sást þó frá Suðurlandi og eldsbjarmi þegar kom fram á haustið og veturinn. Einnig varð vart við allmikla blámóðu í lofti víða um land sem menn kenndu gosinu. Hraunið rann til suðvesturs eftir Heljargjá en síðan um skarð til vesturs meðfram norðanverðum Gjáfjöllum. Stórit hvítir feldspatdílar eru í hrauninu. Það er úfið og ógreiðfært yfirferðar, gráhvítt yfir að líta því það er vaxið mosa og skófum. Enginn jarðvegur er á því aðeins efnislitlir sandskaflar hér og hvar sem fokið hafa úr sandorpnum hraununum umhverfis.
Pálmi Hannesson mun hafa stungið upp á nöfnunum Tröllagígar og Tröllahraun. Eldra nafn er Galdrahraun en það er komið frá Fr. le Sage de Fontenay.
Bankahrunið á Íslandi
300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar á árunum 1998-2009.]] Bankahrunið á Íslandi eða Hrunið eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á gjaldþroti þriggja stærstu íslensku viðskiptabankanna haustið 2008 í kjölfar efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011. Glitnir (í dag Íslandsbanki) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann 29. september, þann 6. október voru hin svonefndu neyðarlög sett, degi seinna, þann 7. október tók Fjármálaeftirlitið (FME) yfir rekstur Landsbanka Íslands og tveimur dögum seinna tók FME yfir Kaupþing banka (í dag Arion banki).
Gjaldþrot bandaríska bankans Lehman Brothers í september 2008 setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði þjóðnýttur að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, Landsbankans og Kaupþings á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna Icesavereikninga Landsbankans í þeim löndum.
Alþingi Íslands skipaði sérstaka rannsóknarnefnd sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu 12. apríl 2010 og í kjölfarið var Geir Haarde kærður til landsdóms að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu.
Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008)
thumb|right|Vörumerki Glitnis. Þann 29. september var tilkynnt að íslenska ríkið myndi eignast 75% hlut í Glitni fyrir 600 milljónir evra eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum. Davíð Oddsson seðlabankastjóri sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í þrot. Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans Lehman Brothers sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega matsfyrirtækið Standard & Poor's einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og Íbúðalánasjóð. Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að Stoðir fór í greiðslustöðvun. Viðskipti með peningamarkaðssjóðinn Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum 1. október en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%. Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess Illugi Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.
Óánægja hluthafa og stjórnenda
Daginn eftir voru sýnd viðtöl á RÚV og á Stöð 2 við Jón Ásgeir Jóhannesson, aðaleiganda Stoða sem var kjölfestufjárfestir í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn veðum. Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo veðpakka gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra. Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „stærsta bankarán Íslandssögunnar”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“ Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði.
Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð:
Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.
Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008)
Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri. Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans Skandinaviska Enskilda Banken, með því að íslenskir lífeyrissjóðir seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.
Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti Geir H. Haarde að kvöldi 5. október að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.
Neyðarlög (6. október 2008)
thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008. Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „svo smátt í samanburði“. Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot“ og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.“ Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum Guð blessi Ísland.
Sérstök neyðarlög, um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl., voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.“ Talsverðar undanþágur frá lögum um fjármálafyrirtæki, starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja sparisjóði til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu eigin fé.
Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni Sérstakar ráðstafanir, þar sem Fjármálaeftirlitinu voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði“ var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til hluthafafundar hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „mjög knýjandi“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum.
Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta var einnig breytt. Þau lög lúta að Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta og eiga „að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.“ Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.
Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008)
Þann 7. október tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi”. Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september. Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna.
Nýir vinir
Þann 7. október tilkynnti Seðlabankinn að staðfest hefði verið að Rússland myndi veita Íslandi lán að upphæð 4 milljarða evra til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga. Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan.Geir H. Haarde forsætisráðherra útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum:
Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við Norðurlandaþjóðirnar sem hefðu gert gjaldeyrisskiptasamninga við Íslendinga.
Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán. Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga. Davíð Oddsson, bankastjóri sagði í viðtali við Bloomberg að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.
Kastljósviðtal við Davíð Oddsson
Í viðtali í Kastljósi sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök“. Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi Washington Mutual sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru Richard Portes, sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir Viðskiptaráð Íslands, skrifaði grein á vef Financial Times þann 12. október.
Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna
Þann 15. október voru stýrisvextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%. Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.
Yfirtakan á Kaupþing (9. október 2008)
Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október. Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var Kaupthing Singer & Friedlander, enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun. Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings. Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.
Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi skuldatryggingarálag bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og fjármálaeftirlit Bretlands hafi staðfest í skýrslu sinni um Kaupthing Singer & Friedlander. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa. Hann hefur einnig sagt að íslenska krónan hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning neyðarlaganna sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum NIBC þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.
Þetta kvöld sagði Sigríður Ingibjörg Ingadóttir sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu. Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti. Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“. Þorvaldur Gylfason, hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.
5. febrúar
5. febrúar er 36. dagur ársins samkvæmt gregoríska tímatalinu. 329 dagar (330 á hlaupári) eru eftir af árinu.
Gerhard Schøning
thumb|200px|Gerhard Schøning. Gerhard Schøning (2. maí 1722 á Lofoten – 18. júlí 1780) var norskur skólamaður og sagnfræðingur, sem síðast var leyndarskjalavörður í Kaupmannahöfn.
Æviágrip
Gerhard Schøning fæddist á bænum Skotnesi í Buksnes prestakalli á Lofoten í Norður-Noregi. Foreldrar hans voru Andreas Schøning (um 1680–1740), kaupmaður, og kona hans Martha Ursin. Eftir undirbúningsnám á heimaslóðum fór hann árið 1739 til náms í dómkirkjuskólanum í Þrándheimi. Benjamin Dass rektor skólans gerði sér grein fyrir hæfileikum þessa nemanda og veitti honum sérstaka leiðsögn. Eftir stúdentspróf 1742, fór Schøning í Kaupmannahafnarháskóla og lauk guðfræðiprófi 1744 og meistaraprófi 1748.
Árið 1751 varð hann rektor í dómkirkjuskólanum í Þrándheimi, tók við af Benjamin Dass. Með honum þangað fór danski sagnfræðingurinn Peter Frederik Suhm, og voru þeir nánir samverkamenn í sagnfræði næstu árin, ásamt hinum lærða manni Johan Ernst Gunnerus. Þegar Gunnerus var skipaður biskup í Þrándheimi 1758, fékk vísindalegt samstarf þeirra meira vægi, og til að styrkja það enn frekar stofnuðu þeir þrír vísindafélag árið 1760, Þrándheimsfélagið. Árið 1767 var nafni þess breytt í Konunglega norska vísindafélagið, eftir að það fékk formlega viðurkenningu konungs. Félagið hóf útgáfustarfsemi árið 1761, og birti Schøning margar greinar í ritum þess. Þeir Suhm og Schøning skiptu með sér verkum, þannig að sá fyrrnefndi vann að sögu Danmerkur, en Schøning að sögu Noregs.
Árið 1765 var Schøning boðið að verða prófessor í sagnfræði og mælskulist (latínu) í Sórey í Danmörku (Sorø akademi). Hann þáði það þó að það fæli í sér launalækkun, því að þar gafst betra næði til fræðistarfa. Þar varð hann samstarfsmaður Jóns Eiríkssonar, sem auðveldaði honum aðgang að fornum íslenskum heimildum. Þeir unnu einnig saman að útgáfu á Ferðabók Eggerts Ólafssonar og Bjarna Pálssonar, sem kom út í tveimur bindum 1772; Henrik Hielmstierne ritari danska Vísindafélagsins fékk þá til verksins eftir fráfall Eggerts.
Í ágúst 1775 var Schøning skipaður leyndarskjalavörður í Kaupmannahöfn, sem var vel launað embætti, og gegndi hann því til dauðadags, 1780.
Gerhard Schøning var félagi í Konunglega danska vísindafélaginu frá 1758, og hann varð jústitsráð 1774. Í Osló er gata sem ber nafn hans.
Fræðistörf
Schøning hóf sagnfræðirannsóknir í Kaupmannahöfn og gaf út fyrsta rit sitt árið 1750. Á Þrándheimsárunum gaf hann út nokkur fræðileg rit, sem öfluðu honum virðingar í fræðaheiminum.
Árið 1762 gaf hann út brautryðjandaverk um Niðarósdómkirkju, þar sem fram kemur mikil þekking höfundarins á fornum heimildum. Lýsingar hans á kirkjunni hafa mikið gildi því þær sýna hvernig hún var fyrir umfangsmiklar breytingar sem gerðar voru á henni á 19. öld.
Árið 1769 kom út Afhandling Om de norskes og en del andre nordiske Folks Oprindelse, sem átti að vera inngangur að sögu Noregs. Fyrsta bindið af Noregs-sögu Schønings kom út 1771: Norges Riiges Historie. Annað bindið kom tveimur árum seinna og náði það til ársins 961. Þetta var fyrsta tilraun til að skrifa sögu Noregs, þar sem hún er sett í menningarsögulegt samhengi. Hann náði að ljúka þriðja bindinu, sem nær til 995, og kom það út eftir dauða hans, 1781. Noregssaga Schønings er barn síns tíma og telst nú úrelt verk.
Þegar Schøning var skipaður leyndarskjalavörður árið 1775, varð hann að hætta rannsóknarferðum sínum um Noreg og snúa aftur til Danmerkur. Helst hefði hann viljað halda áfram verki sínu um sögu Noregs, en honum var nú falið að vinna að viðhafnarútgáfu Heimskringlu, sem þá lá aðeins fyrir í hinni sænsku útgáfu Johans Peringskiölds frá því um 1700. Jón Ólafsson úr Svefneyjum vann með honum að útgáfunni, og komu fyrstu tvö bindin út 1777–1778. Þriðja bindið var hálfnað þegar Schøning dó. Skúli Thorlacius tók þá við verkinu, og kom það út 1783. Þessi útgáfa var með aðalsbrag hvað frágang snertir: í stóru broti, íslenskur texti í vinstri dálki, dönsk þýðing Jóns Ólafssonar í hægri dálki og latínuþýðing Schønings neðst á síðu. Textameðferðin fullnægir þó ekki nútímakröfum. Þessari útgáfu var síðar haldið áfram með útgáfu fleiri konungasagna, og lauk henni árið 1826 með 6. bindi, sem Finnur Magnússon sá um. Þar er mikið skýringarefni, ættarskrár og kort, og er þetta verk með allra glæsilegustu fornritaútgáfum.
Schøning var vel heima í íslenskum fornbókmenntum og hafði lengi haft í huga að gefa út Konungsskuggsjá, en þau áform féllu niður þegar hin vandaða útgáfa Hálfdanar Einarssonar (og Jóns Eiríkssonar) kom út í Sórey 1768.
Sem leyndarskjalavörður tók Schøning sæti í Árnanefnd, sem hafði umsjón með handritasafni Árna Magnússonar.
Gerhard Schøning arfleiddi Konunglega norska vísindafélagið í Þrándheimi að bókasafni sínu, sem var um 11.000 bindi.
Maryland
Maryland er fylki á mið-austurströnd Bandaríkjanna. Fylkishöfuðborgin er Annapolis en Baltimore er stærsta borgin. Maryland er fyrir neðan Mason-Dixon línuna og er talið suðurríki af Bandarísku ríkisstjórninni. Í fylkinu búa rúmlega 6,2 milljónir manna (2020).
Landafræði
Maryland er 32.133 ferkílómetrar og er þess vegna svipað stórt og Belgía. Það er áttunda minnsta ríki Bandaríkjanna. Vestur-Virginía, er tæplega tvisvar sinnum stærra. Í Maryland er fjölbreytt landslag og fylkið hefur þess vegna stundum lýst sem „smækkaðri mynd af Ameríku“. Það eru bæði sólstrandir á austurströndinni, mýri við flóann, skógar með eikum á Piedmont svæðinu og furusvæði við fjöllin í vestrinu. Chesapeake Bay er stærsta vatnasvæði í Maryland. Maryland er staðsett suður við Pennsylvaníu, austur við Vestur-Virginíu, vestur við Delaware og Atlantshafið og norður við Virginíu. Washington, DC er á svæði sem var eitt sinn hluti af Maryland annars vegar og Virginíu hins vegar.
Flestir íbúar Maryland búa í borgum og úthverfunum við Washington, DC en einnig í og kringum stærstu borg Maryland, Baltimore. Önnur fjölmenn svæði í Maryland eru úthverfin Columbia í Howard County; Silver Spring, Rockville, og Gaithersburg í Montgomery County; Laurel, College Park, Greenbelt, Hyattsville, Landover, Clinton, Bowie, og Upper Marlboro í Prince George's County; Frederick í Frederick County; Hagerstown í Washington County; Waldorf í Charles County; Pikesville, Essex, og Towson í Baltimore County; og Glen Burnie og Hanover í Anne Arundel.
Sasa cernua
Sasa cernua er lágvaxin bambustegund (1,5 til 3 m) frá Japan og Sakalín. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
Piotrowice
Piotrowice (pólska: Piotrowice) er þorp í Póllandi. Þorpið liggur við ána Visla og er um það bil 290 km frá Eystrasalti og 270 km frá Karpatafjöllunum. Árið 2010 var íbúafjöldinn 352 manns. Flatarmál þorpsins er 8 ferkílómetrar. Piotrowice er í héraðinu Masóvía.
Piotrowice liggur í miðri Masóvíusléttunni og er að meðaltali 94 m yfir sjávarmáli.
Loftslag
Í Piotrowice er temprað loftslag (Köppen: Dfb) með köldum vetrum og mildum sumrum. Meðalhiti í janúar er −3 °C og 19,3 °C í júlí. Hitastigið getur náð allt að 30 °C á sumrin. Ársmeðalúrkoma er 495 millimetrar og en blautasti mánuður ársins er júlí. Á vorin er oft sólskin en á haustin er annaðhvort sólskinsveður eða þoka en þá er oftast svalt en ekki kalt.
Kínayllir
Kínayllir (fræðiheiti: Sambucus javanica Reinv.) er jurtkennd planta í ættinni Adoxaceae sem vex í hitabelti Asíu.
Útbreiðsla
Tegundin vex í Indónesíu. Hún vex einnig í Bútan, Búrma, Kambódía, Kína (nema nyrst), Indland, Japan, Laos, Malaysia (Sabah), Filippseyjar, Taíland, og Víetnam Yfirleitt er litið á tegundina sem illgresi nema í Kína.
Eitrun
Óléttar konur ættu ekki að nota hana því plantan getur valdið fósturdauða.
Bologna-háskóli
Háskólinn í Bologna (ítalska: Alma mater studiorum - Università di Bologna, UNIBO) er rannsóknarháskóli í Bologna á Ítalíu. Hann var stofnaður árið 1088 af samtökum nemenda, er elsti starfandi háskólinn í heiminum og fyrsti skólinn sem telst sem æðri menntastofnun. Orðið universitas (háskóli) var búið til við stofnun hans.
Hann er einn af virtustu háskólum Ítalíu og er vanalega í fyrsta sæti á innlendum, evrópskum og alþjóðlegum gæðalistum bæði fyrir einstakar greinar og í heild. Frá stofnun hefur hann laðað að sér fjölda fræðimanna, kennara og námsmanna frá allri Ítalíu og heiminum öllum. Hann hefur fest sig í sessi sem ein helsta miðstöð menntunar á alþjóðavísu.
Hann var fyrsti námsstaðurinn sem notaði hugtakið universitas um félag nemenda og meistara, sem kom til með að skilgreina stofnunina (sérstaklega fræga lagadeild hans) sem staðsett er í Bologna. Merki háskólans ber kjörorðið Alma mater studiorum („Nærandi móðir námsins“) og ártalið 1088 e.Kr. Um 87.500 nemendur sækja 11 skóla háskólans. Háskólasvæði skólans eru í Cesena, Forlì, Ravenna og Rimini auk erlends útibús í Búenos Aíres, Argentínu. Innan háskólans er einnig afburðaskóli sem heitir Collegio Superiore di Bologna.
Háskólinn í Bologna var sá fyrsti til að veita konu prófgráðu og kennarastöðu árið, Bettisia Gozzadini, sem og að veita fyrstu konunni bæði doktorsgráðu í vísindum og launaða stöðu sem háskólaprófessor, Laura Bassi.
Lánskjaravísitala
Lánskjaravísitala er vísitala sem var í upphafi reiknuð út frá vísitölu neyslu og byggingarvísitölunni - þ.e.a.s. að 2/3 framfærsluvísitölunnar eru lagðir saman við 1/3 af byggingarvísitölunni og þá fékkst út lánskjaravísitalan. Árið 1990 var vísitölunni breytt þannig að þrjár vísitölur giltu jafnt, vísitala neyslu, launavísitala og byggingarvísitala. Árið 1995 var vísitölunni breytt aftur þannig að nú fylgir lánskjaravísitala eingöngu vísitölu neyslu.
Taro Kagawa
Taro Kagawa (9. ágúst 1922 - 6. mars 1990) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki með landsliðinu.