cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johan Bülow
Meðal vina Johans Bülows var Grímur Jónsson Thorkelín. Þegar Bülow var í valdaaðstöðu við hirðina hafði hann milligöngu um ýmsa fyrirgreiðslu við Grím, m.a. styrki til Englandsfarar 1786–1791. Vinátta þeirra hélst eftir að Bülow féll í ónáð, og studdi hann Grím við undirbúning og útgáfu Bjólfskviðu, 1815, alls um 1.800 ríkisdali. Einnig studdi hann N. F. S. Grundtvig til að þýða kviðuna á dönsku og gefa hana út, 1820. Bülow veitti Finni Magnússyni styrk til fornritarannsókna eftir að hann kom til Kaupmannahafnar 1812. Loks má nefna að hann veitti Rasmusi Kristjáni Rask 2.000 ríkisdala styrk 1816–1817, sem gerði honum kleift að leggja í austurlandaför sína.
Bülow varð heiðursfélagi í Hinu íslenska bókmenntafélagi 1818, og hann var fyrsti heiðursfélagi Fornfræðafélagsins 1825.
Konungurinn tók Bülow smám saman í sátt á árunum 1808-1822. Hlaut hann eftir það ýmsa heiðurstitla og eftirlaun til æviloka.
Johan Bülow giftist 1885 auðugri konu, Else Marie Bülow, fædd Hoppe. Þau eignuðust eina dóttur sem dó ung.
Travis Barker
Travis Landon Barker (f. 14 nóvember, 1975) er bandarískur trommari sem trommar með rokksveitinni Blink-182 og hefur verið með sveitunum Transplants, +44, Box Car Racer, Antemasque og Goldfinger.
José Alberto Costa
José Alberto Costa (fæddur 31. október 1953) er portúgalskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 24 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Fuglablóðögður
Fuglablóðögður (Schistosomatidae) eða blóðögður eru sníkjuormar með flókinn lífsferil. Á fullorðinsstigi   lifa þeir í blóðrás spendýra, fugla og krókódíla en sem lirfur í sniglum, oftast fersvatnssniglum. Blóðögður sem lifa í fólki geta valdið alvarlegum sjúkdómum. Blóðögður spendýra tilheyra ættkvíslinni Schistotoma en fuglablóðögður eru flokkaðar í nokkrar ættkvíslir. Stærst þeirra er Trichobilharzia og eru tegundir innan hennar algengar í vatnafuglum eins og öndum, gæsum og álftum.
Tengt efni
thumb|Lífsferill Schistosoma
Tijuca-skógurinn
thumb|300px|Tijuca skógurinn Tijuca-skógurinn (portúgalska: Florensa da Tijuca) er regnskógur í fjöllum og hæðum í borginni Rio de Janeiro í Brasilíu. Skógurinn er stærsti skógur jarðar sem er innan borgarmarka og hann nær yfir 32 km² svæði. Tvö borgarhverfi við rætur Tijuca skógarins eru kennd við hann, það eru hverfin Tijuca og Barra da Tijuca.
Í Tijuca skóginum eru mörg hundruðir tegunda jurta og dýra sem sum hver eru í útrýmingarhættu og finnast aðeins í regnskógum við Atlantshafið. Á þessu svæði var til forna skógur en hann var höggvinn og þarna voru kaffiplantekrur. Skóginum var hins vegar plantað að nýju á seinni hluta 19. aldar til að vernda vatnsból Ríóborgar. Brasilíski keisarinn Dom Pedro II lét  1861 planta bæði innlendum og erlendum trjám í það sem áður var kaffiplantekra. Í Tijuca skóginum er favelan Mata Machado og þeir sem þar búa eru flestir afkomendur þeirra sem fluttust á svæðið um 1930 til að planta skóginum að nýju. Árið 1961 var Tijuca skógurinn gerður að þjóðgarði. Í skóginum er meðal annars risastór Kriststytta efst á Corcovado fjallinu. Í skóginum eru þekktur foss Cascatinha fossinn og  Mayrink kapellan með veggmyndum eftir Cândido Portinari og þar er einnig útsýnisstaður í pagóðustíl sem kallast Vista Chinesa  og þar er tröllvaxið garðborð úr granít sem kallast Mesa do Imperador og margir tignarlegir fjallstindar eins og Pedra da Gávea.
Frumbyggjar Ameríku
thumb|350px|Amerískir indíánar árið 1916. Frumbyggjar Ameríku (oft kallaðir Indíánar) eru hópar fólks af ýmsu þjóðum og afkomendur þeirra, sem bjuggu í Ameríku áður en Evrópubúar komu þangað fyrst. Indíánar skiptast í mikinn fjölda kynþátta og ættflokka, en gerður er greinarmunur á þeim og Inúítum og Aljútum.
Norrænir menn voru fyrstir Evrópumanna til að líta frumbyggja Ameríku augum og áttu við þá nokkur samskipti í upphafi 11. aldar, flest miður friðsamleg. Þegar Kristófer Kólumbus kom síðan til Ameríku, nærri 500 árum seinna, hitti hann þar fyrir frumbyggjana. Hann sagði drottningu sinni og konungi frá því að hann hafi séð frumbyggja, talaði vel um þá og var sannfærður um að geta kennt villimönnunum í Ameríku hætti Evrópumanna. Næstu fjórar aldir, frá 1492–1890 fluttu milljónir Evrópubúar til nýja heimsins en tóku með sér lifnaðarhætti sínu og venjur. Eftir að Kólumbus hafði dvalið um stund hjá nokkrum þjóðflokkum rændi hann höfðingjum þeirra og flutti þá með sér til Spánar til að sýna konungi sínum og drottningu.
Það tímabil sem mest skipti sköpum fyrir frumbyggja í Ameríku voru árin 1860–1890 og frá þessum árum er stærstur hluti skráðra heimilda og athugana. Þetta tímabil einkenndist af græðgi, ofbeldi og hörku og á þessum árum gerðu innflytjendur næstum út af við hina fornu menningu amerískra frumbyggja. Flestar þær heimildir sem til eru um menningu þeirra eru í skáldsögum, bókum og bíómyndum. Evrópumenn byrjuðu fljótt að ræna og drepa villimennina sem Spánarkonungur vildi láta skíra til kristni. Varnir Indíána máttu sín lítils gegn byssum og sverðum Spánverja og heilum ættbálkum, sem samanlagt töldu hundruð þúsunda manna var útrýmt á tæpum áratug frá því að Kólumbus steig fæti á strönd San Salvadors þann 12. október 1492.
Hvíti maðurinn kom ekki bara með sjálfan sig og búfé sitt heldur einnig með fjölda sjúkdóma eins og til dæmis ýmsa barnasjúkdóma og mislinga. Voru þeir ekki lengi að stinga sér niður meðal heimamanna og þurrkuðu út heilu ættbálkana. Einnig urðu hvítir menn varir við nýja sjúkdóma sem þeir þekktu ekki áður og má þar sem dæmi nefna kynsjúkdóma eins og til dæmis lekanda og sárasótt.
Handknattleiksárið 1998-99
Handknattleiksárið 1998-99 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1998 og lauk vorið 1999. Afturelding varð Íslandsmeistari í karlaflokki og Stjörnustúlkur í kvennaflokki.
Úrslitakeppni Nissandeildar
8-liða úrslit
Undanúrslit
Úrslit
1. deild
Víkingur sigraði í 2. deild og fór upp í 1. deild ásamt Fylki. Keppt var í átta liða deild með þrefaldri umferð.
Bikarkeppni HSÍ
Afturelding sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn FH.
8-liða úrslit
Undanúrslit
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt félag tók þátt í Evrópukeppni í karlaflokki þetta ár
Þúkýdídes
thumb|left|155px|Þúkýdídes Þúkýdídes (gríska: Θουκυδίδης (umritað Thoukudídēs)) (uppi um 460/455 – 400 f.Kr.) var forngrískur sagnaritari sem ritaði um sögu Pelópsskagastríðsins. Þúkýdídes ritaði á attísku sem var sú mállýska sem töluð var í Aþenu þaðan sem Þúkýdídes var. Þúkýdídes þykir fágaður höfundur og var grískur stíll hans talinn til fyrirmyndar þegar í fornöld. Hann þykir einnig vera einn áreiðanlegasti sagnaritari fornaldar.
Handknattleiksárið 1998-99
1. deild kvenna
Stjörnustúlkur urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í einni tíu liða deild með tvöfaldri umferð. Átta efstu liðin fóru í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi.
Þúkýdídes
Menntun
Þúkýdídes hefur að líkindum verið menntaður af fræðurum. Þeir voru farandkennarar í Grikklandi til forna sem kenndu margvísleg efni, svo sem mælskufræði, heimspeki og stjörnufræði.
Persónuleiki
Þúkýdídes var sagður vera þurr á manninn, snauður af kímnigáfu og svartsýnn. Vitað er að hann dáðist mjög að Períklesi og því valdi sem hann hafði yfir borgarbúum en líkaði illa við lýðskrumara þá sem fylgdu Períklesi.
Handknattleiksárið 1998-99
Úrslitakeppni 1. deildar
8-liða úrslit
Undanúrslit
Úrslit
2. deild kvenna
Þrátt fyrir nafnið var 2. deild í raun keppni B-liða.
Bikarkeppni HSÍ
Framstúlkur sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Haukum.
1. umferð
Úrslit
Flóasnípa
Flóasnípa (fræðiheiti Gallinago delicata) er lítill vaðfugl skyldur hrossagauki. Fullorðnir fuglar eru 23–28 sm langir með 39–45 sm vænghaf. Fuglarnir hafa stutta grængráa fætur og mjög langan og beinan gogg.
Flóasnípa hefur fundist sem flækingur á Íslandi, í fyrsta skipti árið 2010.
Tjörnin
thumb|Tjörnin, spegilslétt í apríl 2008 thumb|Um 1900. thumb|Tjörnin 1919. Tjörnin eða Reykjavíkurtjörn er grunnt stöðuvatn í miðbæ Reykjavíkur. Vatnið í Tjörnina kemur úr Vatnsmýrinni sunnan við hana og rennur úr henni um Lækinn sem rennur undir Lækjargötu til sjávar í víkinni. Við Tjörnina standa margar merkilegar byggingar, þar á meðal Ráðhús Reykjavíkur, Iðnaðarmannahúsið, Tjarnarskóli, Listasafn Íslands og Fríkirkjan í Reykjavík. Við Tjörnina er einnig Hljómskálagarðurinn, eini lystigarðurinn í miðborg Reykjavíkur. Í og við Tjörnina er mikið fuglalíf. Vinsæl afþreying hjá foreldrum með ung börn er að fara niður að Tjörn og „gefa öndunum“ (þ.e. brauðmola).
Lífríki Tjarnarinnar
thumb|Hólmi í Tjörninni hinum megin við Skothúsveg Tjörnin er dæmi um sjávarlón þar sem sandur og möl hefur myndað malarrif sem lokar smám saman af lónið. Gamli miðbærinn í Reykjavík stendur á rifinu. Rifið var ekki fullmyndað fyrr en fyrir um það bil 1200 árum og þá hófst lífræn setmyndun í Tjörninni en undir þeim setlögum eru sand- og malarlög. Þegar lífræn efni tóku að safnast saman á botni Tjarnarinnar gætti lítilla seltuáhrifa og grunnvatn hefur streymt þangað frá Vatnsmýrinni og holtunum í kring. Tjarnarbakkarnir voru grónir gulstör (carex lyngbyei) og öðrum tegundum af hálfgrasaætt en svo komu tímabil þegar seltan verður meiri þá hörfuðu háplöntur. Um 1900 mun engum fugli hafa verið vært á Tjörninni, allir fuglar voru drepnir. Andaveiðar voru eitthvað stundaðar á Tjörninni allt fram á annan áratug síðustu aldar. Með lögreglusamþykkt frá 19. apríl 1919 var bannað að skjóta í borgarlandinu. Um sama leyti var sett siglingabann en áður höfðu margir átt báta og vegna umferðar þreifst ekkert kríuvarp í Tjarnarhólmanum fyrir 1919. Með skotveiðibanninu og siglingabanninu fjölgaði mikið stokköndum og kríum.
Hólmarnir í Tjörninni
Tveir hólmar eru í Tjörninni. Annar þeirra er í suðurenda tjarnarinnar, en hinn, sem er í norðurhlutanum, og mest ber á frá miðborginni séð, gengur venjulega undir nafninu Tjarnarhólminn. Í Tjarnarhólmanum hefur löngum verið varp, en um miðja 19. öld var hólminn notaður sem miðpunktur í hringekju sem svo var kölluð. Segir svo frá henni í Lesbók Morgunblaðsins 1933:
Seinna var borið grjót í hólmann og hann stækkaður og lagðist þá hringekjan af. Hann var síðan tyrfður um 1870 og hafði Jakob Sveinsson og fleiri Reykvíkingar endur sínar þar á sumrin, svo að þær hefðu betra næði til að verpa eggjum sínum. Viltar endur eða aðrir fuglar sáust þá sjaldan eða aldrei við tjörnina.
Hús Rauða krossins ameríska
Árið 1942 kom til tals að reisa hús undir Rauða krossinn á vegum Bandaríkjamanna í Tjörninni. Vigfús Guðmundsson taldi þetta fráleita hugmynd og skrifaði í Morgunblaðið sama ár: Af byggingu hússins varð ekki.
Sögusögn
Sagt er að einu sinni hafi tvær kerlingar búið sín hvoru megin við Reykjavíkurjörn. Hittist svo á, að þær voru eitt sinn báðar að skola úr sokkunum sínum, og fóru þá að rífast út af veiðinnni í tjörninni, sem báðar vildu eiga. Endaði það með heitingum, og því fór svo, að allur silungur í tjörninni varð að pöddum og hornsílum, og hefur aldrei verið veiði þar síðan.
Ístaka á tjörninni
Um tíma var ís tekinn á Tjörninni að vetrarlagi til að frysta síld sem notuð var til beitu. Árið 1894 var stofnað hlutafélagið „ísfélagið við Faxaflóa" en verkefni þess var að safna ís, geyma og versla með ís. Félagið var stofnað að frumkvæði Tryggva Gunnarssonar sem þá var bankastjóri Landsbankans en Ísak Jónsson átti hugmyndina, Ísak hafði unnið við að reisa íshús í Selkirk í Kanada og taldi að slíkt myndi nýtast vel á Íslandi. Það var reist íshús við Lækjarósinn á lóð Zimsenverslunar og þangað var fluttur ís af Tjörninni. Ístaka á Tjörninni stóð fram á fjórða áratuginn en þá hófst ísframleiðsla með frystivélum hefst í Reykjavík í Sænska frystihúsinu. Nokkur íshús voru reist til að taka við ís af Tjörninni og standa tvö þeirra standa enn  í dag. Annað þeirra er íshúsið Herðubreið sem var reist að Fríkirkjuvegi 7, árið 1916. Þar var rekinn skemmtistaðurinn Glaumbær en nú hýsir húsið Listasafn Íslands. Hitt var reist af Ísfélaginu við Faxaflóa á öðrum tug aldarinnar við Tjarnarbakkann og er þekkt í dag sem Tjarnarbíó.
Pinus cooperi
Pinus cooperi er meðalstór fura sem er einlend í Mexíkó.
Lyngbobbaætt
Lyngbobbaætt (fræðiheiti: Helicidae) er stór og fjölbreytt ætt stórra landsnigla sem eru oft taldir „dæmigerðir sniglar“.
Fjöldi tegunda í ættinni eru mikilsmetnar til matar, þar á meðal garðabobbi (Cornu aspersum, áður Helix aspersa) og krásarbobbi (Helix pomatia). Líffræði þessara tveggja tegunda hefur verið sérstaklega rannsökuð og skráð.
thumb|Sniglar til sölu á [[Ítalía|Ítalíu; taldir að framan eru Vínekrubobbi (Eobania vermiculata), Cantareus apertus og Helix.]]
Útbreiðsla
Ættkvíslin er upprunnin frá Evrasíu og tilheyra hópi fornnorðurskautssvæðisins.
Hans Jacobsen
Hans Jacobsen (fæddur 29. nóvember 1938 á Bakka í Glyvrum í Færeyjum, dáinn 17. desember 2011 ), einnig þekktur sem Hans á Bakka, var frumkvöðull og stofnandi stærsta laxeldisfyrirtækis Færeyja, Bakkafrost. Bakkafrost hefur í dag þróast í eitt stærsta fiskeldisfyrirtæki í heimi.
Bakgrunnur
Hans Jacobsen fæddist á Glyvrum 29. nóvember 1938 á heimili með 5 systkinum, þremur bræðrum og tveimur systrum. Fjölskyldan hafði búið á svæðinu í gegnum 16 kynslóðir, aftur til 17. aldar. Svæðið í sveitinni Glyvrar við Skálafjörð á Austurey, þar sem Jacobsen fæddist, er kallað »Bakka«, og fékk hann af því viðurnefnið Hans á Bakka.
Eftir barnaskóla í litla þorpinu fór Jacobsen í Færeyska lýðháskólann þar sem færeyska skáldið Símun av Skarði var skólastjóri og kennari. Þegar Jacobsen lauk lýðháskólanum kaus hann að ferðast til Danmerkur til að læra við Købmandshvile viðskiptaháskólann í Rungsted.
Jacobsen fjölskyldan hafði í margar kynslóðir verslað í þorpinu Glyvrar. Foreldrarnir, Johan Hendrik Jacobsen og Jútta Jacobsen, áttu þurrkhús til að þurrka saltfisk í, en sjötta áratug síðustu aldar var verið að skipta út hefðbundnum þurrkhúsum í kringum Færeyjar fyrir nútíma fiskiðjuver og einnig þurfti að loka þurrkhúsinu á Bakka. Þegar Hans Jacobsen sneri aftur til Færeyja úr Kaupmannahöfn varð hann því að finna sér aðra vinnu en foreldrar hans gátu boðið upp á.
Ferill
thumb| Hans á Bakka var smíðað árið 2015 og er það fyrsta af þremur brunnskipum fyrir Bakkafrost. Skipið er nefnt eftir Hans Jacobsen. Flestir sem bjuggu í þorpunum við Skálafjörðinn stunduðu síldarvinnu og árið 1912 hafði verið byggt kælihús á Bakka til að halda síldinni kaldri allt árið um kring. Eftir margra ára síldveiðar hófu sjómenn aftur síldveiðar í Skálafirði árið 1967.
Árið 1968, Árið 1968, þegar Hans Jacobsen var 29 ára, stofnaði hann útgerð með bræðrum sínum, Roland og Martin Jacobsen, sem framleiddi fullunnar afurðir úr síld. Þeir byggðu sína fyrstu verksmiðju á Bakka í Glyvrum og fékk fyrirtækið nafnið Bakkafrost.
Árið 1972 byggði Bakkafrost nýja verksmiðju og fór að framleiða fleiri fullunnar vörur úr síld og framleiðir nú einnig niðursoðna síld. Nótaskipin lönduðu nú fiski beint í verksmiðjuna á Bakka. Hans Jacobsen og bræðurnir reyndu að rækta hvítla, flatfisk og svartmynt rjúpu, en árið 1979 hófst laxeldi og árið 1986 keyptu þeir fyrirtækið Faroe Salmon.
Árið 1989 færði Jacobsen stöðu forstöðumanns til sonar síns, Regins Jacobsen. Regin Jacobsen hafði á þessum tíma verið fjármálastjóri fyrirtækisins frá árinu 1982, þá 16 ára gamall.
Frá 1990 - 2007 Frá 1990 - 2007 var Hans Jacobsen stjórnarformaður Bakkafrosts og síðan venjulegur stjórnarmaður til ársins 2010.
Í dag eru eiginkona og börn hans ríkasta fjölskylda Færeyja og meðal þeirra ríkustu í danska konungsríkinu.
Önnur starfsemi
Hans Jacobsen tók mikinn þátt í bæjarfélaginu og sat í bæjarstjórn Runavíkur í 12 ár og gegndi einnig öðrum stjórnarstörfum í sveitarfélaginu.
Jacobsen var mjög trúaður maður og var virkur í trúarlífinu í sveitarfélaginu. Hann hjálpaði til við að byggja trúboðshúsið á staðnum, var sóknarfulltrúi í kirkjunni og síðar aðstoðaði hann við stofnun fríkirkju í Skálafirðinum.
Lyngbobbaætt
Ættkvíslir
thumb|[[Lyngbobbi (Arianta arbustorum).]] thumb|[[Iberus gualtieranus alonensis]] thumb|[[Garðabobbi (Cornu aspersum).]]
Lyngbobbaætt skiptist í þrjár undirættir:
Undirætt Helicinae Rafinesque, 1815
Í þessari undirætt eru kirtlarnir skiptir. Mökunarspjótið er með fjögur blöð eða fanir.
Undirætt Ariantinae Mörch, 1864
Í þessari undirætt eru kirtlarnir skiftir eða óskiftir. Mökunarspjótin eeru með tvö til fjögur blöð.
Annatto
thumb|right|250px|Achiote fræhylki sem sýna rauð fræin Annatto er litarefni og bragðefni sem unnið er úr fræjum  annattótrésins (fræðiheiti: bixa orellana) sem vext í  hitabelti eða heittempruðu belti. Úr fræjunum er unnið gult eða appelsínugult litarefni sem bæði er notað til að krydda mat og lita. Fræin ilma eins og pipar og múskat og bragð þeirra er sætt og piparkennt hnetubragð. Litarefnið er notað til að lita ost og feitmeti eins og smjör og smjörlíki. Annatto er einnig notað til að lita hrísgrjón, sinnep, bakstur, krydd, kartöflur, snakk morgunkorn og reyktan fisk. Það getur valdið ofnæmi.
Frumbyggjar Ameríku notuðu Annatto til að mála andlit og líkama og sem varalit. Annattótré var því stundum kallað varalitatré.
Annattó, bixín, norbixín er aukefni í matvælum með númerið E 160b.
Hisashi Kaneko
Hisashi Kaneko (fæddur 12. september 1959) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Engel gegn Vitale
Engel gegn Vitale (Engel v. Vitale), 370 U.S. 421 (1962), er tímamótadómsmál hæstaréttar Bandaríkjanna. Hæstiréttur úrskurðaði að það væri ekki í samræmi við stofnsetningarákvæði fyrsta viðauka stjórnarskrár Bandaríkjanna að fara með formlegar bænir í ríkisskólum Bandaríkjanna. Dómurinn varð einn sá afdrifaríkasti í hæstaréttardómur á eftirstríðsárunum og olli gríðarlegum deilum í bandarísku samfélagi.
Aðdragandi
Í New York fylki voru lög um að nemendur ríkisskóla skyldu hefja skóladaginn á að fara með kristilega bæn. Í skóla í New Hyde Park, New York, voru nemendur látnir fara með eftirfarandi bæn, en máttu þó vera fjarverandi:
"Almighty God, we acknowledge our dependence upon Thee, and we beg Thy blessings upon us, our parents, our teachers, and our country".
Foreldrar nemenda þessa skóla í New York, með Stephen Engel í fararbroddi, voru mótfallin bæninni. Þau stefndu William Vitale, forseta skólaráðs New York fylkis, með þeim rökum að bænastundin væri ekki í samræmi við fyrsta viðauka sjórnarskrár Bandaríkjanna, sem kveður á um að fylki megi ekki setja lög sem koma í veg fyrir frjálsa iðkun trúarbragða.
Dómarar úrskurðuðu svo, með 6 atkvæðum gegn 1, að flytja bænir í skólum stangist á við stofnsetningarákvæði fyrsta viðauka stjórnarskrár Bandaríkjanna, því markmið hennar var að koma í veg fyrir afskipti ríkisins af trú.
Áhrif
Þetta þýðingamikla dómsmál skapaði ákafar umræður í Bandaríkjunum, sérstaklega trúardeilur í tengslum við menningarstríðin. Kristnir íhaldsmenn voru ósáttir með að „Guði hafi verið sparkað úr skólum“ og í kjölfarið sameinuðust fyrrum fjandmenn og til varð íhaldssama stjórnmálahreyfingin sem hjálpuðu til við forsetakjör Ronalds Reagan árið 1980.
Kleinudagurinn
Kleinudagurinn var haldinn í fyrsta sinn þann 10. nóvember árið 2021.
Í tilkynningu sem send var á íslenska fjölmiðla kemur fram að alþekkt sé í nágrannalöndum Íslands að vinsælt bakkelsi og aðrir réttir eigi sér sérstakan dag, á borð við í Svíþjóð og pönnukökudaginn í Danmörku. Var jafnframt bent á að kleinan sé ekki síður mikilvæg íslenskri þjóðmenningu og því tilvalið að fagna henni með sams konar degi.
Dagsetningin sjálf var í sömu tilkynningu sögð hafa orðið fyrir valinu þar sem Íslendingar fagni bolludeginum og fjölmörgum öðrum dögum á vorönn en að fáir slíkir dagar væru að hausti. Þegar haustlægðirnar dynji á sé notaleg tilhugsun að hittast með fjölskyldunni og steikja kleinur, en dagurinn megi þó ekki vera svo seint að hann keppi við laufabrauðsgerðina.
Á Instagram-síðu helgaðri kleinudeginum kemur fram að fjallað hafi verið um kleinudaginn í Morgunvaktinni á Rás 1, í hádegisfréttum RÚV, í Popplandi á Rás 2 og í Síðdegisútvarpinu á Rás 2.
Óbeygjanlegt orð
Í íslensku eru samtengingar, nokkur atviksorð og lýsingarorð óbeygjanleg.
Óbeygjanleg orð eru samtengingar, forsetningar, atviksorð, nafnháttarmerki og upphrópanir
Naðurvaldi
thumb|right|Stjörnukort sem sýnir Naðurvalda. Naðurvaldi (gríska: Ὀφιοῦχος Ofíúkhos; latína: Serpentarius eða Anguitenens) er stjörnumerki á miðbaug himins. Það er oft myndgert sem maður sem heldur á slöngunni í stjörnumerkinu Höggorminum. Samkvæmt grískri goðsögn frá tíma Rómaveldis táknar stjörnumerkið gríska lækninn Asklepíos. Naðurvaldi er á sólbaug og sólina ber við hann frá 30. nóvember til 17. desember. Hann er þó ekki talinn með í dýrahring stjörnuspekinnar þótt ýmsir hafi stungið upp á því að gera hann að þrettánda stjörnumerki dýrahringsins.
PS&CO
PS&CO (eða Pjetur Stefánsson & félagar) er íslensk rokkhljómsveit sem starfar í kring um hljóðritanir á verkum Pjeturs Stefánssonar. Honum til aðstoðar að jafnaði og fremstir meðal jafningja eru Tryggvi Hübner og Sigurður Bjóla ásamt valinkunnum spilurum. Þekktasta lag PS&CO er „Ung og rík“. Margir þekktir íslenskir tónlistarmenn hafa lagt PS&CO lið. Pjetur Stefánsson (fæddur 1953) er myndlistarmaður, tónskáld og textahöfundur. Pjetur Stefánsson útsetti og gaf út í samvinnu við Megas plötur Megasar „Til hamingju með fallið" 1996 og „Fláa veröld" 1998. auk efnis sem er óútgefið en gengið hefur undir heitinu „Keflavíkurteipin". thumb|right|Pjetur Stefánsson
Tvöfalt siðgæði
thumb|right|Tvöfalt siðgæði thumb|right|Hljómsveitin Friðryk í Söginni.
Tvöfalt siðgæði er fyrsta breiðskífa Pjeturs Stefánssonar og kom út árið 1983. Útgefandi: „Austurstræti 8“. Hljómsveitin kom nokkrum sinnum opinberlega fram og spilaði meðal annars á Óðali. Þar var hljómsveitin skipuð þeim Sigurði Hannessyni trommur, Halldóri Bragasyni bassa, Björgvini Gíslasyni gítar og Pjetri Stefánssyni á gítar. Á útitónleikunum Melarokk á Melavellinum kom Tryggvi Hubner inn fyrir Björgvin Gíslason. Hljómsveitirnar sem komu fram á tónleikunum voru Reflex, Tappi tíkarrass, KOS, Grýlurnar, Hin konunglega flugeldarokksveit, Stockfield Big Nose Band, Q4U, Vonbrigði, Fræbbblarnir, Þrumuvagninn, Pungó og Daisy, Lola, Bandóðir, BARA-flokkurinn og Purrkur Pillnikk.
Um tíma hafði Big Nós Band aðstöðu til æfinga í húsi sem kallað var Sögin. Þar var fyrir hljómsveitin Friðryk. Pjetur starfaði sumarið 1980 sem rótari og ljósmyndari með Friðryk á ferð þeirra um Ísland. Hljómsveitin Friðryk var skipuð: Sigurður Karlsson trommur, Pálmi Gunnarsson bassi, Pétur Hjaltested hljómborð og Tryggvi Hübner gítar, seinna bættist Björgvin Gíslason gítarleikari í hópinn.
„Big Nós Band“ (sem stundum kallað „Stockfield Big Nose Band“)  var aukasjálf Pjeturs þegar hann stundaði nám á þessum árum við MHÍ, Myndlista- og Handíðaskóla Íslands sem heitir í dag Listaháskóli Íslands. Nokkrar hljómsveitir áttu óformlegt heimilisfang í MHÍ á þessum árum, þar voru til dæmis: Bruni BB, Tónabræður og Oxmá. Í frumútgáfu „Big Nós Bands“ voru auk Pjeturs Stefánssonar á gítar, Halldór Bragason á bassa, Sigurður Hannesson trommur, Björgvin Gíslason gítar og Tryggvi Hübner á gítar.
Platan „Tvöfalt siðgæði“ kom út eftir miklar mannabreytingar og tilraunir í lagasmíðum. Hún var tekin upp í Hljóðrita í Hafnarfirði og var notuð 8 rása „Studer“ upptökuvél við verkið. Þessi „Studer“ vél var um árabil í Hljóðrita en SG Hljómplötur áttu hana áður.
„Tvöfalt siðgæði“ var unnin á árunum 1981-1983 og varð hluti af grafísku verkefni í MHÍ. Tengingin við grafíkina liggur í því hvernig plötur eru þrykktar í pressum eftir þar tilgerðum masterum sem í eru rásir eða rúnir sem mynda hljóð plötunnar. Þessu svipar mjög til ætingar eða þurrnálar. Hver kóver (umslag) er einstakt og unnið sér af höfundi.
Í léttum dúr
thumb|right|Í léttum dúr - PS&CO 1985 thumb|right|Pjetur Stefánsson í Hljóðrita Hafnarfirði við upptökur á plötunni „Í léttum dúr" í apríl 1984. thumb|right|Tryggvi Hubner á gítar - Hljóðriti apríl 1984 thumb|right| Framhlið kasettunnar „Í léttum dúr"
Í léttum dúr er önnur breiðskífa Pjeturs Stefánssonar og kom út árið 1985. Hljóðritun plötunnar hófst í apríl 1984 og í vinnsluferlinu urðu miklar breytingar, meðal annars var Flowers laginu „Slappaðu af“ bætt við til heiðurs Tónum og (Flowers)og þá sérstaklega Gunnari Jökli (Gunnar Jökull Hákonarson) trommuleikara sem var í mörgum hljómsveitunum sem allar voru góðar Tónar, Syn (sem var undanfari hljómsveitarinnar Yes), Flowers, Trúbrot og Mánar. Platan er óður til íslenskrar beat og rokkmenningar.
Platan kom fyrst út á kasettu árið 1984 og síðan á vínyl á árinu 1985. Umslagið á fyrstu kasettu útgáfunni var þrykkt í grafík í litlu upplagi. Umslag annarrar útgáfu (grænu kassettuna) fjölritaði Sigurjón Þorbergsson sem rak fjölritunarstofuna Letur. Myndina á plötuumslaginu tók Atli Arason ljósmyndari. Umslag plötunnar prentaði Jóhann Þórir Jónsson en höfundur setti það saman og náði í plötuna úr plötupressun við Hafnarfjarðarveg.
Hljómplötugagnrýnandi Morgunblaðsins Sigurður Sverrisson skrifaði um plötuna Í léttum dúr í Morgunblaðið 1985.
Góðir hlutir gerast hægt
thumb|right|Góðir hlutir gerast hægt thumb|right|Sigurður Bjóla við stjórnborðið í Hljóðrita í apríl 1984 thumb|right|Hljóðneminn í Hljóðrita thumb|right|Strákarnir thumb|right|Marghamur listgjörningamaður
Góðir hlutir gerast hægt PS&Bjóla er þriðja breiðskífa Pjeturs Stefánssonar í samvinnu við Sigurð Bjólu (Spilverk þjóðanna, Stuðmenn). Platan kom út árið 1987 og voru flestir grunnar laganna teknir í samvinnu við hljómsveitina Strákarnir sem Pjetur starfaði með veturinn 1985 – 1986. Björgvin Gíslason á eitt lag á plötunni „Stutt og lagó“ við texta Pjeturs. Hljómsveitina „Strákarnir“ skipuðu Björgvin Gíslason gítar, Þorleifur J. Guðjónsson bassi, Pjetur Stefánsson gítar og söngur, Guðmundur Gunnarsson trommur, Sigfús Örn Óttarsson trommur og Jens Hansson saxofón. „Strákarnir“ spiluðu víða á sveitaböllum og í Reykjavík. Þeir Björgvin, Jens og Pjetur ásamt Haraldi Þorsteinssyni bassaleikara höfðu þann 9. nóvember 1985 spilað með Megas á hljómleikum sem haldnir voru í Austurbæjarbíó. Grunnarnir að lögum Pjeturs sem „Strákarnir“ tóku upp voru unnir áfram, lögin kláruð og nýju efni bætt við í anda Pjeturs og Sigurðar Bjólu.
Þetta ár um vorið kom þýska hljómsveitin Einstürzende Neubauten hingað til lands og spilaði á skemmtistaðnum Roxy og var Pjetur þá aðstoðamaður þeirra og sérstaklega Blixa Bargeld. Önnur bönd auk Strákanna sem spiluðu í Roxy á þessum tíma voru til dæmis Kukl, Frakkarnir og SH draumur með dr. Gunna. Þetta er grunnurinn og andrúmsloftið sem „Góðir hlutir gerast hægt“ er sprottin úr. Platan var gefin út af PS&Bjólu og Taktur annaðist dreifingu. Útgáfudagur var 19. júní 1987.
Blaðamaður Helgarpóstsins hitti þá félaga Pjétur Stefánsson og Sigurð Bjólu vegna útkomu plötunnar „Góðir hlutir gerast hægt“ og átti við þá spjall.
Öfgar göfga
thumb|right|Umslögin um "Öfgar göfga" voru sér unnin af Pjetri og er ekkert þeirra eins. thumb|right|Umslögin um "Öfgar göfga" voru sér unnin af Pjetri og er ekkert þeirra eins. Öfgar göfga PS&CO er fjórða breiðskífa Pjeturs Stefánssonar sem kom út árið 1988. Platan var gefin út í aðeins 350 eintökum og var umslag hverrar plötu unnið sérstaklega af Pjetri. Upptaka þessarar plötu tók stuttan tíma og var platan nánast spiluð inn í einni hljóðritun. Platan var gefin út af Pjetri Stefánssyni.
Erkitýpur streitarar og frík
thumb|right|Erkitýpur streitarar og frík Erkitýpur, streitarar og frík PS&CO er fimmta breiðskífa Pjeturs Stefánssonar sem kom út árið 1993. Platan var gefin út af Pjetri Stefánssyni og dreift af Japis.
Hamingjuvélin
thumb|right|Hamingjuvélin, fram thumb|right|Hamingjuvélin, bak Hamingjuvélin PS&CO er sjötta breiðskífa Pjeturs Stefánssonar og kom út árið 2007. Platan var gefin út af Pjetri Stefánssyni.
Hornsíli
Hornsíli (fræðiheiti Gasterosteus aculeatus) er ein af tólf tegundum síla innan ættarinnar Gasterosteidae. Þessar tegundir lifa á norðurhveli jarðar.
Helena (Evripídes)
thumb|right|[[Helena fagra]] Helena er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes. Það var fyrst sett á svið árið 412 f.Kr. á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu.
Hornsíli
Orðið hornsíli
Hornsíli draga nafn sitt af broddum sem eru á bakinu framan við bakuggann. Hornsílið hefur þrjá slíka brodda enda kallast hornsílið á ensku threespine stickleback. Aðrar tegundir ættarinnar hafa fleiri eða færri slíka brodda, til dæmis er evrópska tegundin spinachia spinachia með fimmtán brodda á bakinu og norður-ameríska tegundin apeltes quadracus með fjóra brodda.
Æxlun hornsíla
Atferli hornsíla er mjög sérstakt, sérstaklega hjá hængnum sem á hrygningartíma sér um egg og seiðin og breytir um lit og verður rauður, enda kallaður rauðkóngur þegar þannig er á honum statt. Hrygingartími hornsíla er á vorin, en þá byggir hornsílishængurinn eggjunum eins konar hús úr plöntuhlutum og fleiru, sem hægt væri að kalla hreiður, og er það á stærð við mannshnefa. Þegar þessum undirbúningi er lokið, fær hann hrygnu — með góðu eða illu — til að synda inn í hreiðrið. Er hún hefur hrygnt þar, rekur hann hana burt. Hængurinn frjóvgar svo hrognin með sviljasafa og tekur sér varðstöðu við hreiðrið og ver það af miklum ákafa. Hann gætir ekki aðeins eggjanna allan tímann sem þau eru að klekjast, heldur lítur einnig eftir seiðunum um skeið, eftir að þau eru komin úr eggjunum. Syndi þau úr hreiðrinu, eltir hann þau uppi, tekur í munninn og syndir með þau að hreiðrinu og hreinlega spýtir þeim inn í það aftur. Seiðin halda til í hreiðrinu í u.þ.b. eina viku áður en þau taka að bjarga sér sjálf.
Fæðuhættir
Hornsíli afla sér fæðu á mismunandi hátt og eru fæðuhættir þeirra breytilegir eftir búsvæðum. Oftast samanstendur fæða þeirra af smáum sjávar- eða ferskvatnshryggleysingjum sem þau finna í botnsetinu til dæmis tubifex-ormum. Dæmi um breytileika í atferli hornsíla er hvernig þau bera sig að í fæðuleit í botnseti. Í stöðuvötnum stingur hornsílið trýninu beint 90° í botnsetið en hornsíli sem lifa í straumvatni stinga trýninu í 45° við botn.
Íslensk matargerð
Íslensk matargerð er sú hefð sem einkennir hráefnisnotkun, aðferðir og venjur í matreiðslu á Íslandi. Íslensk matarhefð einkennist af fábreyttu hráefni, mikilli áherslu á dýraafurðir og fisk ásamt því bragði sem fylgir varðveisluaðferðum matvæla. Framreiðsla er yfirleitt fremur einföld. Innflutt hráefni og hefðir taka helst mið af samskiptum við Danmörku. Meðal helsta hráefnis íslenskrar matargerðar er lambakjöt, mjólkurafurðir og fiskur. Vegna einangrunar og skorts á fersku hráefni á veturna hefur sögulega verið þörf á að geyma matvæli með því að leggja þau í mysu eða lögur, salta, þurrka eða reykja. Til vinsæls íslensks fæðis má telja skyr, hangikjöt, kleinur, laufabrauð og bollur. Þorramatur samanstendur af hlaðborði með kjöti, fiski, rúgbrauði, hákarli og brennivíni og er helst borðaður á Þorrablóti.
Við aukinn innflutning matvæla hefur íslensk matargerð færst nær evrópskum venjum. Matreiðslunám var lengst af við Hótel- og veitingaskólann sem er nú hluti af Menntaskólanum í Kópavogi. Áherslur í kennslu þar hafa tekið mið af franskri matseld. Neysla grænmetis og ávaxta hefur aukist meðal almennings á síðustu áratugum en dregið hefur úr neyslu fisks. Samt borða Íslendingar ennþá meiri fisk en aðrar vestrænar þjóðir.
Síðustu árin hefur enn meiri áhersla verið lögð á gæði og rekjanleika hráefnis. Nýíslensk matargerð sækir innblástur í nýnorræna matargerð, þar sem tengingu við staðhætti og árstíðir er gert hátt undir höfði. Helstu hráefnin eru sjávarfang, sjófuglar og egg þeirra, lax og urriði, krækiber, bláber, rabarbari, mosi, villisveppir, blóðberg, skessujurt, ætihvönn og þang.
Mótandi þættir
Norðlæg staða landsins með stuttu sumri og nálægð við hafið eru þeir þættir sem helst einkenna hráefnisöflun íslenskrar matargerðar fyrri tíðar. Innflutningur varnings hefur alla tíð verið mikilvægur til að sækja hráefni svo sem korn, salt og sykur. Afskekkt staðsetning landsins setti mark sitt á innflutninginn fyrr á öldum sem og einokunarverslun Dana á 17. og 18. öld.
Kindur, svín, geitur og nautgripir hafa verið í búsmala íslenskra bænda við landnám auk alifugla og hrossa. Litla ísöld, kuldaskeið frá 14. öld olli því að nær eingöngu sauðfé og hross voru eftir og fáar kýr þegar komið er fram á 18. öld. Talið er að kornrækt hafi verið allnokkur við landnám en að hún hafi einnig lagst af vegna kuldatíðarinnar og vegna mannfalls í skæðum pestum á 15. öld en korn hefur þá verið flutt inn í staðinn. Garðyrkja er engin svo heitið geti fyrr en á 18. öld og verður ekki almenn fyrr en á 19. öld.
Vegna hins stutta vaxtartímabils eru varðveisluaðferðir svo sem þurrkun, kæsing, reyking og súrsun einkennandi fyrir íslenskan mat.
Kjötmeti
Kjöt og innmatur er mjög einkennandi fyrir íslenska matarhefð og þá einna helst kindakjöt líkt og landbúnaðarhættir bera með sér. Eftir siðaskipti var neysla hrossakjöts bönnuð og þótti át þess tilheyra heiðnum sið. Á 19. öld er þó tekið að neyta hrossakjöts á ný og er bæði folalda- og hrossakjöt á boðstólum í dag. Kjötneysla hefur breyst mikið með tilkomu kjúklinga- og svínaræktar en mest er neytt af kjúklingakjöti nú.
Fiskur og sjávarfang
Við sjávarsíðuna hefur fiskur verið sóttur alla tíð þar sem unnt var að neyta fersks fisks. Inn til sveita var hertur fiskur á boðstólum enda flutningar tímafrekir. Ferskur fiskur var yfirleitt borinn fram soðinn og gjarnan með feiti svo sem smjöri, bræddri tólg eða hamsatólg. Kæstur og siginn fiskur er soðinn í vatni og borinn fram heitur. Hann hefur mjög afgerandi bragð og lykt sem fólki líkar misvel. Kæst skata er helst borðuð á Þorláksmessu.
Tildrulilja
Fritillaria uva-vulpis er fjölær laukplanta af ættkvísl vepjulilja Fritillaria upprunnin frá austur Tyrklandi, norðvestur Írak og vestur Íran. Hún finnst helst í skóglendum lágfjöllum Zagros, þar sem þær vaxa í rökum engjum og kornökrum milli 900–1800 m yfir sjávarmáli.
Íslensk matargerð
Fiskur og sjávarfang
Meðal þess matar sem hefur verið sóttur í fjörur er: hvalur, skelfiskur, og söl.
Tildrulilja
Lýsing
Laukur Fritillaria uva-vulpis er 3 sm að þvermáli. Blómstrandi er plantan um 30 - 45sm á hæð. Þrjú til fimm, vanalega fjögur skærgræn laufblöð eru 8–12 sm löng og 1–2 sm breið, efri blöðin eru smærri. Hver stöngull ber eitt, sjaldan tvö lútandi, bjöllulaga blóm. Krónublöðin eru rúnnuð og dökkfjólublá með málmgljáa að utan, með skærgula bryddingu við mynnið, og gul að innan. Stíllinn er stuttur og gulur, ódeildur og 5–7 mm langur. Fræbelgurinn er sívalur, um.þ.b. 3 sm langur og 1 sm í þvermál. Hún líkist mjög Fritillaria assyriaca sem, hinsvegar, hefur sprota á stönglinum, grænleitari blóm og aðeins víðari munn og vex yfirleitt hærra yfir sjó.
Íslensk matargerð
Mjólkurmatur
Bæði kýr og ær voru mjólkaðar fyrr á öldum og var mjólk ein helsta afurðin af sauðfé ásamt ull. Því voru lömb færð undan til að bíta gras á meðan ærin var mjólkuð. Úr mjólkinni var unnið smjör og ostur en ekki síst helsta framlag Íslendinga til matarmenningar heimsins: skyr. Aukaafurð af skyr- og ostagerð er mysa sem notuð var bæði til drykkjar og súrsunar á mat.
Tildrulilja
Ræktun
Fritillaria uva-vulpis þarf hlý og þurr sumur, og frjósaman, humus-ríkan jarðveg. Í Bretlandi er talið best að hafa hana í pottum. Hún fjölgar sér auðveldlega með smálaukum, sem þurfa nokkur ár áður en hún nær blómgunarstærð. Laukunum ætti að vera plantað um 10 sm dýpt. Blómstrar í apríl í Bretlandi.
Íslensk matargerð
Mjólkurmatur
Kunnátta í ostagerð virðist hafa tapast þegar leið fram á 17. eða 18. öld og því er ekki hægt að tala um neina osta sem séríslenska þótt raunar sé skyr strangt til tekið ostur.
Villibráð
Villibráð er meðal hlunninda sem má nýta á jörðum. Eggjataka sjófugla eru hlunnindi þar sem eru fuglabjörg. Bæði svartfugls- og mávaegg eru sótt í björg að vori. Svartfugl er veiddur fyrir kjöt sitt og það eru fýlar líka. Fýlsungar eru rotaðir og saltaðir. Í ám og vötnum er veiddur lax og silungur og hefur svo verið síðan við landnám. Rjúpa og gæsir hafa einnig verið veiddar hér á landi um langt skeið. Við ströndina var veiddur selur og rostungur fyrir kjötið en einnig feiti, skinn og tennur.
Grænmeti, ávextir og jurtir
Soðnar kartöflur og rófur er algengt meðlæti með íslenskum mat. Þá eru sultur úr krækiberjum, bláberjum og rabbarbara einnig algengar.
Í ylrækt er umfangsmesta framleiðslan í tómötum, gúrkum og papriku. Einnig eru framleidd salöt, kryddjurtir og sveppir. Í jarðrækt utandyra eru rófur og kartöflur umfangsmesta framleiðslan en einnig gulrætur, blómkál og ýmis kál, þar á meðal fóðurkál fyrir skepnur. Akuryrkja er nýleg viðbót við íslenska landbúnaðarframleiðslu og er helst ræktað bygg en einnig repja og hafrar. Meðal frumkvöðla í akurrækt eru bæirnir Vallanes, Þorvaldseyri og Sandhóll.
Brauð og kökur
Jólakaka er einskonar sandkaka með rúsínum bökuð í lögun hleifs. Jólakakan var með vinsælasta kaffibrauði á 20. öld en vinsældir þessarar einföldu köku hafa dalað nokkuð í seinni tíð.
Hjónabandssæla er sæt baka með rabbarbarasultu sem er algeng hversdags.
Kleinur eru hálfsætir deigvafningar sem eru steiktir í feiti og algengt kaffibrauð. Kleinur eru borðaðar í Danmörku, Noregi, Svíþjóð og Norður Þýskalandi.
Ástarpungar eru steiktar deigkúlur með rúsínum og kryddaðar með kardimommu og sítrusolíu.
Flatkaka er þétt og þunnt, óhefað flatbrauð sem er bakað á pönnu eða eldavélarhellu. Algengt álegg á flatkökur er hangikjöt, kindakæfa eða ostur.
Vestfirskar hveitikökur er flatbrauð, mun þykkara en venjuleg flatkaka.
Laufabrauð er þunnt, steikt brauð sem borið er fram á jólum. Það er skreytt útskurði sem gefur því hátíðlegan brag. Laufabrauð er upprunið á Norðurlandi.
Vínarterta eða randalína er lagterta með ljósum, þéttum og þunnum (5-10mm) tertulögum með sultu á milli, gjarnan rabbarbarasultu. Vínartertan er í sérstökum metum í Íslendingabyggðum Norður Ameríku.
Íslenskar pönnukökur hafa þau sérkenni að vera næfurþunnar og millistórar, minni en hinar frönsku crépes en stærri en amerískar pönnukökur. Þær eru ýmist reiddar fram upprúllaðar með sykri eða brotnar í fernt með rjóma og sultu.
Soðbrauð, steikt brauð eða partar eru ósætt steikt brauð sem er einkennandi fyrir norðlenska matarhefð. Soðbrauð er gjarnan borið fram með smjöri og reyktum silung eða hangikjöti. Soðbrauð er núna soðið eða steikt í heitri feiti en hefur áður fyrr verið soðið í vatni þar sem verið var að sjóða hangikjöt eða saltkjöt.
Snúðar eru dæmigert hversdagsbakkelsi sem er nær eingöngu keypt í bakaríum. Snúður er úr hefuðu deigi með kanilsykri milli laga og er sett súkkulaði, súkkulaði glassúr, karmellu glassúr eða bleikur óbragðbættur glassúr ofan á. Í Hafnarfirði eru snúðar líka kallaðir bobbingar.
Kanilsnúðar eru minni en hinn dæmigerði bakaríssnúður og úr þéttara deigi. Kanilsnúðar minna meira á kex enda harðari undir tönn og þurrari. Oft kallaðir afasnúðar.
Hátíðarmatur
Á jólum er algengast að borðaður sé hamborgarhryggur á aðfangadag en tæplega helmingur heimila borðar hann. Aðrir vinsælir réttir eru kalkúnn, óreykt lambakjöt og steiktar rjúpur. Sitthvað annað sækir einnig í sig veðrið og borðar um fimmtungur eitthvað allt annað en fyrrgreint. Á jóladag er venja að borða hangikjöt og er það gjarnan borið fram kalt með uppstúf, kartöflum, grænum baunum og rauðkáli. Oft er haft laufabrauð með.
Á páskum eru ekki jafn fastmótaðar hefðir og á jólum en gjarnan eru bornar fram stórsteikur líkt og lambalæri, purusteik og kalkúni. Páskaegg úr súkkulaði hafa verið borðuð á páskum frá þriðja áratug 20. aldar.
Blanda af maltöli og appelsíni eða hvítöli og appelsíni er gjarnan drukkin með hátíðarmat hvort sem er á jólum eða páskum.
Á sprengidaginn er borðað saltkjöt og baunir, saltkjöt soðið í þykkri baunasúpu úr gulum ertum.
Á bolludaginn eru borðaðar sætar bollur úr vatnsdeigi eða sætu gerbrauði með rjóma, súkkulaði og sultu eftir smekk. Fiskibollur og kjötbollur eru gjarnan borðaðar líka.
Á öskudaginn hefur um árabil tíðkast að börn klæði sig upp og syngi fyrir sælgæti hér og hvar. Áður tíðkaðist oftast að kötturinn væri sleginn úr tunnunni en sælgæti var þá í sett í tunnu og tunnan svo slegin uns hún sprakk.
Við ýmsa mannfögnuði svo sem sólarkaffi, sumardaginn fyrsta og á þjóðhátíðardaginn eru gjarnan bornar fram pönnukökur.
Á fyrsta vetrardegi og á réttadegi er oft borin fram kjötsúpa og hafa bændur og veitingamenn haldið svokallaðan Kjötsúpudag á Skólavörðustíg um árabil.
Á Þorláksmessu er hefð að borða kæsta skötu og eru haldin skötuhlaðborð víða en einnig í heimahúsum. Þessari matarhátíð fylgir megn lykt sem sest í föt og híbýli fólks.
Nevermore
thumb|Warrel Dane. thumb|Jim Sheppard. thumb|Jeff Loomis. thumb|Van Williams.
Íslensk matargerð
Tenglar
Brauðbrunnur íslenskra safna https://braudbrunnur.wordpress.com/
Nevermore
Nevermore var bandarísk þungarokkshljómsveit frá Seattle. Hljómsveitin var stofnuð á rústum sveitarinnar Sanctuary sem lagði upp laupana árið 1991 þegar gruggtónlistin yfirskyggði rokktónlistarheiminn. Nevermore voru undir áhrifum ýmissa undirtegunda þungarokks eins og þrassi, dauðarokk, powermetal og framsæknu þungarokki. Dane var jafnan með beitta texta um þjóðfélagsleg málefni og pólitík, tilgang lífsins og tilfinningarót.
Árið 2011 ákváðu Jeff Loomis, gítarleikari, og Van Williams, trommari, að hætta í sveitinni. Warrel Dane, söngvari, og Jim Sheppard, bassaleikari, endurvöktu hljómsveitina Sanctuary. Hugsanlegt var að Nevermore kæmi saman aftur. En þau áform urðu að engu þegar Warrell Dane lést árið 2017 úr hjartaáfalli.
Íslensk matargerð
Tenglar
Vefsetur nýnorrænnar matargerðar http://www.newnordicfood.org/
Áfangakerfi
Áfangakerfi á við skipulag framhaldsskóla þar sem nemendum er ekki skipað í bekki heldur sitja þeir áfanga í hverri námsgrein á hverri önn. Hverjum áfanga er lokið með prófi í lok annar en það veitir síðan nemanda venjulega heimild til þess að sitja næsta áfanga í sömu námsgrein á næstu önn. Hver áfangi veitir ákveðinn fjölda eininga, 2-3, eftir fjölda tíma í viku. Ef nemandi fellur á prófi, eða á annan hátt uppfyllir ekki skilyrði fyrir að hafa náð áfanganum, þarf hann að endurtaka prófið eða áfangann í heild sinni.
Menntamálaráðuneytið setur reglur um fjölda þeirra eininga sem þarf að ljúka til þess að geta talist hafa lokið stúdentsprófi í ákveðinni námsgrein og/eða í heild.
Áfangakerfi veitir nemendum aukið frelsi í námsvali þar sem þeir geta innan ákveðinna marka valið sér áfanga á önn og þannig t.d. tekið fleiri námsgreinar en skylt er og þannig flýtt fyrir sér í námi, eða tekið áfanga utan sinnar valinnar námsbrautar og þannig fengið aukna fjölbreytni í námið. Algengt er að nemendur í áfangakerfi ljúki stúdentsprófi á þremur árum eða af tveimur námsbrautum.
Á meðal skóla sem starfa með áfangakerfi á Íslandi í dag nefna Menntaskólann við Hamrahlíð, Fjölbrautaskólann í Breiðholti og Borgarholtsskóla
Nýjasta tækni og vísindi
Þátturinn var í umsjón Örnólfs Thorlaciusar á árunum 1967-1974 en þá kom Sigurður H. Richter dýrafræðingur til liðs við þáttinn og sáu þeir um hann í sameiningu á árunum 1974-1980. Sigurður tók síðan alfarið við stjórn þáttarins þegar Örnólfur var skipaður rektor Menntaskólans við Hamrahlíð árið 1980 og var Sigurður umsjónarmaður þáttarins á árunum 1980-2004.
Nýjasta tækni og vísindi var elsti þátturinn á dagskrá Sjónvarpsins að undanskildum fréttum og Stundinni okkar þegar hann tók langt hlé árið 2004. Hann hóf aftur göngu sína þann 14. september 2020 eftir 16 ára hlé í umsjón Eddu Elísabetar Magnúsdóttur, Sigmars Guðmundssonar og Sævars Helga Bragasonar með innslögum frá Guðmundi Jóhannssyni.
Gjöf
thumb|Japönsk peningagjöf í hefðbundnu umslagi
Gjöf er hlutur sem er gefinn öðrum án þess að biðja um eitthvað annað á móti. Hefðina um að gefa gjafir er að finna í mörgum menningum en oft eru til óskrifaðar reglur um hver á að gefa hverjum, hversu mikils verðis gjöfin á að vera, hvernig gjöfin á að vera gefin og móttekin og hvort móttakandinn á að þakka fyrir gjöfina.
Gjafir eru helst gefnar á hátíðum, eins og um jólin eða eid, eða í samband við helgisiði, t.d. á brúðkaupi, skírn eða afmæli.
Thales
Thales er rafeindatæknihópur sem sérhæfir sig í flug-, varnar-, öryggis- og landflutningum, með höfuðstöðvar í La Défense hverfinu í París.
Thales er skráð í kauphöllinni í París, til staðar í 80 löndum og hefur 80.000 starfsmenn frá og með 2. apríl 2019, en hann er einn af leiðtogum heims í búnaði fyrir flug-, geim-, varnar-, öryggis- og flutningsmáta.
Tórínó
thumb|right|Horft yfir Tórínó með [[Alpafjöllin í baksýn. ]] Tórínó (ítalska: Torino) er borg á Norður-Ítalíu í Fjallalandi (Piemonte) á vesturbakka árinnar Pó. Íbúar sveitarfélagsins eru um 870.000 (2020) en heildarfjöldi á borgarsvæðinu er 2,2 milljónir. Rómverjar stofnuðu borgina árið 28 f.Kr. og eftir fall Rómaveldis ruddust Langbarðar til valda í borginni og síðan Frankar. Borgin varð hluti af hertogadæminu Savoja og höfuðborg þess ríkis 1563 og síðar konungsríkisins Sardiníu þegar það rann saman við hertogadæmið 1720. 1861 varð Tórínó svo höfuðborg sameinaðrar Ítalíu til 1865 þegar Flórens var gerð að höfuðborg. Borgin er mikil iðnaðarborg og verksmiðjur bílaframleiðandans Fiat voru stofnaðar þar 1899. thumb|left| Mole Antonelliana, Tórínó Árið 2006 voru vetrarólympíuleikarnir haldnir í borginni og nágrenni hennar. Borgin dregur nafn sitt af keltneskum þjóðflokki sem hafðist við á svæðinu áður en Rómverjar réðust þar inn.
Knattspyrnulið borgarinnar eru Juventus og Torino F.C..
Sigurjón Birgir Sigurðsson
thumb|Sigurjón Birgir Sigurðsson thumb|260px|Sjón á LitteratureXchange Festival í Árósum 2019 Sigurjón Birgir Sigurðsson (fæddur 27. ágúst 1962 í Reykjavík á Íslandi) er íslenskt skáld, þekktur undir listamannsnafninu Sjón. Hann er sonur Sigurðar Geirdal, sem var bæjarstjóri í Kópavogi í mörg ár og Áslaugar Jónínu Sverrisdóttur fyrrverandi bankastarfsmanns.
Hann var meðlimur í hópi listamanna sem fór undir nafni Medúsa og kenndi sig við súrrealisma.
Hann skrifaði handrit kvikmyndarinnar Regína! með Margréti Örnólfsdóttur, kom fram í heimildarmyndinni Gargandi snilld og skrifaði handrit stuttmyndarinnar Anna og skapsveiflurnar þar sem hann lék Dr. Artmann. Hann skrifaði texta fyrir flest lög kvikmyndarinnar Myrkradansarinn ásamt Björk, Mark Bell & Lars von Trier.
Sjón hlaut Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs 2005 fyrir skáldsöguna Skugga-Baldur.
Gallerí
LitteratureXchange Festival í Árósum 2019 Ljósmyndir Hreinn Gudlaugsson
Kvíðaraskanir
Kvíðaraskanir eru flokkur geðrænna truflana, geðraskana, sem nær yfir nokkur kvíðavandamál (kvíði, fóbía, hræðsla).