cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kakapó
Lýsing
Kakapóar eru með stóran gogg og klær og eru skærgrænir að lit. Þeir eru þyngstu páfagaukar sem fyrirfinnast og geta orðið 3,5 kíló. Fuglarnir eru virkir á nóttunni og nærast á jurtum. Þeir eru með góða klifurgetu og nýta sér það í trjám. Vængirnir nýtast þá til svifflugs til jarðar. Kakapóar höfðu þróast til að fela sig fyrir ránfuglum en höfðu litlar varnir þegar spendýr fluttust til eyjanna fyrir tilstuðlan manna. Þeir eru langlífir og eru meðallífslíkur 95 ár en mest verða þeir 120 ára.
Nýsjálensku funglarnir kaka og kea eru skyldir og taldir af sömu ætt; Strigopidae.
Nútímasaga og verndun
Útbreiðsla þeirra var víða á Nýja-Sjálandi en með veiðum Maóra og ekki síst með tilkomu Evrópubúa varð stofninn æ fámennari. Í byrjun 20. aldar varð stofninn útdauður á Norðureyju. Aðgerðir til varðveislu á kakapóum hófust í lok 19. aldar en þær fóru um þúfur vegna tilkomu rándýra (rottur, kettir og hreysikettir).
Á 8. áratug 20. aldar var orðið óvíst um ástand stofnsins en frá 1974-1976 fundust 16 fuglar, allt karlkyns. Árið 1977 fundust nokkrir tugir á Stewart-eyju. Umfangsmiklar aðgerðir hófust árið 1989 til verndunar á kakapóum en þá voru 65 einstaklingar fluttir á smáeyjar undan suðurströnd Suðureyju. Um 155 einstaklingar fyrirfundust árið 2016.
Maja litla - Erling Ágústsson syngur
Maja litla er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1961 undir merkinu Stjörnuhljómplötur. Á henni syngur Erling Ágústsson tvö lög með hljómsveit Eyþórs Þorlákssonar. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.
Kristilegt rokk
Kristilegt rokk er afbrigði rokks, þar sem textinn fjallar annað hvort um Guð eða kristilegar hugmyndir. Yfirleitt er spilað á gítar, bassa og trommur og orgel eða einhvers konar hljóðgervla en einnig eru oft notuð önnur jafnvel framandi hljóðfæri.
Viðtökur á 6. áratugnum
Í fyrstu var rokk nýtt og spennandi. Ungt fólk var án efa áhugasamt um þetta nýja fyrirbæri en sum staðar í heiminum var rokkið ekki samþykkt af þeim sem eldri voru. Í Bandaríkjunum þá sérstaklega í suðurríkjunum var kristið fólk ekki sátt með þessa nýju tónlistarstefnu og vildi ekki að börnin sín hlustuðu á háværa tónlist og töldu þau hana vera tónlist djöfulssinns.
Árið 1966, meðan þeir voru líklega vinsælasta hljómsveit veraldar, lentu Bítlarnir í vandræðum með aðdáendur sína vestanhafs þegar haft var eftir John Lennon að: „Bítlarnir væru vinsælli en Jesú“. Ýmsar kirkjur í Bandaríkjunum skipulögðu í kjölfarið brennu þar sem Bítlaplötur og fleira tengt þeim var brennt. Í kjölfarið baðst Lennon afsökunar.
Þótt trúaðir hafi margir hverjir hlustað á eða spilað rokktónlist var þetta litið hornauga af íhaldssömum söfnuðum og kirkjuleiðtogum og þá sérstaklega í suðurhluta Bandaríkjanna. Það kemur þó ekki á óvart að kristið fólk hafi verið á móti þessari tónlistarstefnu því að það hópast oft gegn því nýja og vinsæla í tónlistarheiminum með neikvæðni.
Uppruni kristilegs rokks
Líklega var fyrsta rokkhljómsveitin sem vitað er að spilað hafi í kirkju Mind Garage árið 1967. Þar með eru þeir ein fyrsta kristilega rokkhljómsveitin. Plata þeirra Electric Liturgy er talin vera ein af þeim fyrstu sinnar tegundar. Larry McClurg söngvari hljómsveitarinnar segir að þegar hann var á táningsárum að hann hafi viljað syngja og vera í hljómsveit en hafði engan grun að maður gæti fengið borgað fyrir það. Hann söng lög frítt og naut þess. Seinna meir áttaði hann sig á því að það væri hægt að vinna við þetta og reyndi því næst að slá í gegn. Hann segir að það hafi verið erfitt að byrja kristlega rokkhljómsveit. Hann var sautján ára þegar hann byrjaði og 25 ára þegar honum tóks slá í gegn með hljómsveitinni sinni Mind Garage.
Larry Norman er einn af fyrstu kristilegu rokktónlistarmönnunum á er líka oft kallaður faðir kristilegar rokktónlistar en nú á hans seinni árum afi hennar. Normann sagði að þegar hann var lítill hefði pabbi hanns bannað honum að hlusta á útvarpið og sagt að sonur sinn skyldi sko ekki verða neinn Elvis Presley. „Ég þoli ekki rokktónlist, hún fjallar bara um einn hlut!“. „Um hvað fjallar hún pabbi?“ spurði strákur. „uhh.....rómantík“. Hann mótmælti skoðun íhaldssamra kristilegra einstaklinga er hann gaf út plötuna Upon This Rock. Lag hans „Why Should the Devil Have All the Good Music“ lýsir vel skoðun hans á tónlistinni.
The Crusaders er önnur hljómsveit sem talin er marka mót í kristilegu rokki. Hún starfaði frá árunum 1966 – 1967. Þótt hún hafi ekki starfað í langan tíma er þessi hljómsveit talin hafa verið með þeim fyrstu í kristilegu rokki. Hún var samansett af fimm meðlimum, öllum frá Suður-Karólínu, sem voru allir ungir að aldri, allir um tvítugt. Plata þeirra Make a Joyful Noise with Drums and Guitars er talin ein sú fyrsta af kristilegu rokksenuni.
Kristið rokk í kringum aldamótin
12 stones eru líklega frægasta kristilega rokkhljómsveitin sem er til í dag þeir komu saman árið 2000 og árið 2002 var notað lag eftir það í skemmtilegu ævitýra og hasarmyndinni „the scorpion King“.
Kristilegt rokk á Norðurlöndunum
Á Norðurlöndunum er ekki mikið um kristilegt rokk en þó er hægt að finna það. Frægasta hljómsveitin er líklega Jerusalem sem er sænsk kristileg rokk hljómsveit stofnuð árið 1975 og spilar enn þann dag í dag en þó í mun minni mæli. Meðlimirnir í Jerusalem voru mjög gagnrýndir fyrir að stofna þessa hljómsveit og töldu flestir að þetta væri ekki eitthvað sem ætti ekki heima í kirkjum, langt hár og reyksprengjur voru einfaldlega of mikið fyrir kristna fólkið í Svíþjóð. Þótt þeir boðuðu boðskap Jesú með tónlist sagði fólk að það væri djöflalegt að spila rokk. Meðlimirnir í Jerusalem trúðu á þá aðferð að kristið rokk væri leiðin til þess að ná til unga fólksinns. Þó fyrsta plata Jerusalem hafi selst í tuttugu þúsund eintökum á sex mánuðum náðu þeir ekki miklum vinsældum fyrr en þeir gáfu út þriðju plötuna sína The Warrior, sem náði miklum vinsældum í Svíþjóð, Evrópu, Bandaríkjunum og Kanada. Eftir útgáfuna á þeirri plötu þá fóru þeir í tónleikaferð um Bandaríkin og Kanada þar sem þeir slógu í gegn.
Kristnar rokkhátíðir
Creation Festival er kristin tónlistarhátíð sem er ein af þeim elstu sem til eru. Hún hefur verið haldin frá árinu 1979 og hýst marga af þekktustu kristilegu rokk hljómsveitunum. Fyrsta árið var hátíðin haldin í Lancester í Pennsylvaniu í Bandaríkjunum en þá kom Billy Graham sem er einn að meðlimum The Crusaders sem voru frumkvöðlar í kristilegu rokki. Hann spilaði reyndar ekki en hann horfði á aðra með spenningi.
Alive Festival er kristin tónlistarhátíð sem spilar bara kristna tónlist eins og kristilegt rokk. Hátíðin hefur verið haldin frá 1988 og er haldin seint í júní. Hún er staðsett í Atwoot lake park í Mineral borg í Ohio fylki.
Creation fest er sams konar hátíð og þær fyrri en á engin tengsl við þá samnefdu hátíð fyrir ofan. Hún ýtir undir kristileg gildi tónlistarinnar. Hún er haldin án aðgangseyrirs þannig hún byggist á styrkjum og sjálfboðavinnu. Þessi hátíð byrjaði árið 2002 sem eins dags hátíð en hefur nú breyst í þriggja daga tónlistarmessu sem er vel sótt. Þessi hátíð er haldin í byrjun ágúst. Það sem er merkilegt við þessa hátíð að hún er haldin í Royal Cornwall Showground, í Wadebridge, Bretlandi en ekki á lang stærðsta svæði kristilega rokksins Bandaríkjunum.
1308
thumb|right|Kórsbræður við [[Niðarósdómkirkja|Niðarósdómkirkju handtóku Lárentíus Kálfsson.]] Árið 1308 (MCCCVIII í rómverskum tölum)
Atburðir
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Bursaphelenchus xylophilus
Bursaphelenchus xylophilus, er tegund af þráðormi sem sýkir furur. Hann kemur fyrir í Bandaríkjunum, Kanada og Mexíkó. Hann hefur einnig fundist í Japan, Kína, Taiwan, Kóreu, og Portúgal.
Tegundir af ættkvíslinni Bursaphelenchus eru illgreinanlegar frá hver annrri vegna mikilla líkinda í ytri útlitseinkennum.
Saga
Furudauði ("Pine mortality") í Japan var fyrst skráður af Munemoto Yano (矢野宗幹) í Nagasakihéraði 1905.
Þráðormurinn fannst fyrst í fenjafuru (Pinus palustris) í Louisiana, Bandaríkjunum. Steiner og Burhrer tilkynntu hann sem nýja tegund, og nefndu hana Aphelenchoides xylophilus 1934. Japönsku plöntusjúkdómafræðingarnir Tomoya Kiyohara (清原友也) og Yozan Tokushige (徳重陽山), uppgötvuðu marga ókennilega þráðorma 1969 á dauðum furum kringum Kyushu eyjar í Japan. Í rannsóknarskyni smituðu þeir heilbrigða furu og önnur barrtré með þráðorminum og drápust fururnar, sérstaklega rauðfura og niðfura. Hinsvegar lifðu Pinus taeda, gráfura, Cryptomeria og Chamaecyparis obtusa af. Niðurstaða þeirra var að þráðormurinn var ástæða aukinna affalla á japönskum furum.
Ári eftir útgáfu greinarinnar eftir Kiyohara og Tokushige, Yasuharu Mamiya (真宮靖治) og T. Kiyohara lögðu fram að þráðormurinn væri ástæðan fyrir furudauða, og að þetta væri ný tegund. Þeir nefndu hana Bursaphelenchus lignicolous. Bursaphelenchus lingnicolous, var endurflokkuð sem B. xylophilus in 1981.
Faraldrar eru sérstaklega í heitum og þurrum sumrum.
Jafnskjótt og að þráðormurinn var þekktur sem ástæða furudauða var ljóst að bjöllutegundin Monochamus alternatus ætti mikla hlutdeild í dreifingunni. Þráðormurinn smitast með fleiri tegundum barkarbjalla og viðarbjalla, og tengist helst tegundum í ættkvíslinni Monochamus.
Þol
Furuno(1982) rannsakaði furur í japönskum skógum og flokkað þær eftir þoli. Furur með "Mikið þol" drepast sjaldan vegna sníkjudýrsins, en smáplöntur og veikluð tré geta drepist.
Lítið ungt stöfunarbarn
Séra Gunnar þótti góður kennari eins og margir ættmenn hans og var skólameistari í Hólaskóla 1742-1753. Hann mun einnig hafa kennt fjölda barna lestur og í bréfi sem hann skrifaði tuttugu árum áður en kverið kom út talar hann nýjar aðferðir við lestrarkennslu, sem hann sé að gera tilraunir með. Hann taldi eldri stafrófskver ekki duga nægilega vel en fyrsta íslenska stafrófskverið, Eitt lítið stafrófskver fyrir börn og ungmenni, hafði komið út 1695 og einnig komu út stafrófskver 1745, 1773 og 1776, en þau voru öll jafnframt trúfræðikennslubækur.
Svanfríður (hljómsveit)
Svanfríður var íslensk framsækin rokk-hljómsveit sem starfaði frá árunum 1972- 1973. Sveitin gaf út plötuna; What's hidden there árið 1972. Meðlimir hljómsveitarinnar voru Pétur W. Kristjánsson (söngur), Sigurður Karlsson (trommur), Birgir Hrafnsson (gítar) og Gunnar Hermannsson (bassi).
Bursaphelenchus xylophilus
Þol
, P. pinaster, P. sylvestris, P. ponderosa, P. rudis, P. pseudostrobus, P. oocarpa, P. radiata, P. greggii''
Lítið ungt stöfunarbarn
Uppbygging kversins er mjög ólík eldri stafrófskverum og mun nútímalegri. Þar eru stafirnir meðal annars flokkaðir eftir því hvar og hvernig hljóð þeirra myndast, sem var algjör nýjung, og áhersla er lögð á að æfa helstu stafasambönd kerfisbundið. Auk venjulegra lesæfinga eru í kverinu málshættir, gátur og nokkrar vísur, þar á meðal Hani, krummi, hundur, svín.
Bursaphelenchus xylophilus
Eftirlit í Evrópu
Innflutningsbann er á ómeðhöndluðu timbri frá Bandaríkjunum og Kanada. Smituð tré eru ýmist brennd eða kurluð, og allt timbur sem er flutt erlendis er annaðhvort gasmeðhöndlað eða hitaþurrkað. Þrátt fyrir varnaraðgerðir hefur þráðormurinn fundist í Portúgal og gæti dreifst um Evrópu.
Lítið ungt stöfunarbarn
A, B, C, D, E, F, G upphaf stafrófs finnum, H, I, K, L hygg ég sé, haft þeim jafnt í minnum. M, N, O, P og svo Q R, S, T, U, (V) sjáðu, X, Y, Z, Þ, Æ þú þekk, og Ösins gáðu.
Dragan Mrđa
Dragan Mrđa (fæddur 23. janúar 1984) er serbneskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
1310
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Verkhyggja
Verkhyggja getur átt við:
Uppstigningardagur
thumb|right|200px|Uppstigning Krists eftir Il Garofalo frá árinu 1520 Uppstigningardagur (upprisudagur eða uppstigudagur) er fimmtudagur 40 dögum eftir páska. Hann er helgidagur kristinna til minningar um himnaför Jesú. Á ári aldraðra 1982 var uppstigningardagurinn valin kirkjudagur aldraðra á Íslandi í samráði við Ellimálanefnd þjóðkirkjunnar.
Á uppstigningardag, tíu dögum fyrir hvítasunnu samkvæmt Biblíunni, var Drottinn „upp numinn til himins" að lærisveinunum ásjáandi og „ský huldi hann sjónum þeirra“. Síðan stendur:
Pinus henryi
Pinus henryi, er tegund af furu ættuð frá, og einlend í Kína. Hún er stundum talin afbrigði af kínafuru.
Keníaskildingur
Keníaskildingur er gjaldmiðillinn í Kenía.
Gísli H. Guðjónsson
Gísli Hannes Guðjónsson (fæddur 26. október 1947) er prófessor í réttarsálfræði við King's college í Lundúnum og rannsóknarprófessor við Háskólann í Reykjavík.
Gísli er þekktur víða um heim fyrir rannsóknir sínar og einn fárra íslenskra sálfræðinga sem hefur náð frama erlendis. Hefur hann einkum beitt rannsóknaraðferðum sínum við greiningu á áreiðanleika vitna.
Sigurður Ólafsson syngur íslensk sönglög 1
Sigurður Ólafsson syngur íslensk sönglög 1 er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni flytur Sigurður Ólafsson fimm lög við píanóundirleik Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Páskadagur
Páskadagur (latína: Dominica Resurrectionis Domini) er sunnudagur í páskum, en páskar eru haldnir fyrsta sunnudag eftir að tungl verður fullt næst eftir vorjafndægur.
Kea (fugl)
thumb|Kea við Artúrs-skarð í snjókomu. thumb|Undirvængir kea. thumb|Útbreiðsla. thumb|Kea-fuglar með [[Mount Cook í baksýn.]]
Kea eða kjápáfi (Nestor notabilis) er stór páfagaukur sem finnst í skógum og fjalllendi á Suðurey Nýja Sjálands. Áður var hann veiddur en árið 1986 var hann verndaður. Hann flokkast undir viðkvæmar tegundir samkvæmt IUCN.
Páskadagur
Samkvæmt trúarhefð kristinna manna var það á sunnudeginum á páskum gyðinga sem María Magdalena og María móðir Jakobs (Markúsarguðspjallið 16. kafla) sáu að Jesús var ekki lengur í gröfinni því að hann hafði risið upp frá dauðum. Kristnir menn halda þess vegna páskadaginn sem gleði og fagnaðardag. Jesús lifði þrátt fyrir að hafa verið tekinn af lífi á krossinum og það gerir páskana að mestu hátíð kristinna manna og forsendu kristinnar trúar.
Kea (fugl)
Kea-fuglinn er ólífugrænn með appelsínugulan lit undir vængjum. Goggur er langur, boginn og grábrúnn. Hann hefur talsverðar gáfur, er forvitinn, getur leyst þrautir og notað verkfæri. Hann er stundum kallaður trúður fjallanna en hann getur verið fullforvitinn og stríðinn þegar hann á við muni manna.
Páskadagur
Varast ber að rugla páskadeginum saman við pálmasunnudag (dominica de palmis) sem er næsti sunnudagur fyrir páska og er helgidagur í minningu innreiðar Jesús í Jerúsalem. Páskadagur er stundum kallaður páskasunnudagur af misgáningi, en á íslensku er löng hefð fyrir því að tala eingöngu um páskadag.
Kea (fugl)
Kea-fuglar lifa saman í hópum, oft rúmlega tugur fugla. Hreiðugerð er í dældum og við tré. Þeir eru alætur og borða meira en 40 plöntur, aðra fugla og jafnvel spendýr. Þeir hafa sést ráðast á kindur.
Páskadagur
Hvenær er páskadagur
Allt frá árinu 325 ber páskadaginn ætíð upp á fyrsta sunnudag eftir fyrsta fulla tungl eftir jafndægri á vori. Tunglfyllingardagur þessi er þó ekki raunveruleg tunglfylling heldur er hann reiknaður út samkvæmt ákveðinni reglu en fylgir þó oftast raunverulegri tunglfyllingu nokkuð náið. Í vestrænni kristni geta páskar allra fyrst verið 22. mars og seinast 25. apríl.
Annar í páskum
Annar í páskum, mánudagurinn eftir páskadag, er á Íslandi helgi- og frídagur. Áður fyrr var páskadagur nefndur fyrsti páskadagur og annar í páskum annar páskadagur.
Dušan Petković
Dušan Petković (fæddur 13. júní 1974) er serbneskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 7 leiki með landsliðinu.
1. deild karla í knattspyrnu 1991
Árið 1991 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 80. skipti. Víkingar urðu Íslandsmeistarar í fimmta sinn. Guðmundur Steinsson leikmaður Víkings hreppti gullskóinn með 13 mörk. Tíu lið tóku þátt.
Lokastaða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Markahæstu menn
Skoruð voru 270 mörk, eða 3,00 mörk að meðaltali í leik.
Úrslit deildarbikarsins
Fyrri leik lauk með 1-1 jafntefli eftir framlengdan leik og léku liðin aftur.
Hjálmfura
Hjálmfura (fræðiheiti: Pinus pinea) er furutegund sem er ættuð frá Miðjarðarhafssvæðinu í Suður-Evrópu, Ísrael, Líbanon og Sýrlandi. Hún er einnig ílend í Norður-Afríku, Kanaríeyjum, Suður-Afríku og Nýja Suður-Wales. Hjálmfura hefur verið mikið ræktuð í að minnsta kosti 6.000 ár vegna ætra hnetna, sem hafa verið verslunarvara síðan sögur hófust. Tegundin hefur verið ræktuð á Miðjarðarhafssvæðinu svo lengi að mörk upprunastaðar og ræktunarsvæðis (þar sem hún er ílend) eru engan veginn greinanleg.
Pestir
Innflutta sníkjudýrið Leptoglossus occidentalis var af slysni flutt til Ítalíu um 1990 frá vestur Bandaríkjunum, og hefur breiðst út um Evrópu sem alvarlegt meindýr síðan. Það sýgur safann úr könglunum út ævina, og veldur það vanvexti eða skorpnun fræjanna. Það hefur eyðilagt nytjar á furuhnetum í Ítalíu og ógnar P. pinea í náttúrulegum búsvæðum þar.
Nenad Đorđević
Nenad Đorđević (fæddur 7. ágúst 1979) er serbneskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 17 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
1330
Árið 1330 (MCCCXXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|right|[[Játvarður 3. Englandskonungur og elsti sonur hans, Játvarður (Svarti prinsinn). Mynd úr handriti frá 14. öld.]]
Dílbreyskja
Dílbreyskja (fræðiheiti: Stereocaulon paschale) eða dílabreyskja er flétta af breyskjuætt. Dílbreyskja er með algengustu fléttum í norðlægum nágrannalöndum Íslands en er afar sjaldgæf á Íslandi þar sem hún finnst t.d. í Þjórsárverum.
1330
Erlendis
Fædd
Dílbreyskja
Dílbreyskja er náskyld grábreyskju og líkist henni í útliti. Dílbreyskja hefur þó blábakteríur af ættkvíslinni Stigonema, sem eru dökkar að lit, en grábreyskja af ættkvíslinni Nostoc sem er ljósleitari.
1330
Erlendis
Dáin
Dílbreyskja
Dílbreyskja inniheldur fléttuefnin atranórin og lóbarinsýru.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1990
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1990 voru sveitarstjórnarkosningar haldnar árið 1990.
Akranes
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akranesi fóru fram 26. maí.
Akureyri
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Akureyri fóru fram 26. maí. Alþýðuflokkurinn tapaði töluverðu fylgi og tveimur fulltrúum og því féll meirihlutinn. Sjálfstæðismenn stofnuðu til nýs meirihlutasamstarfs með Alþýðubandalagi. Halldór Jónsson var ráðinn bæjarstjóri.
Bakkafjörður
Þessar hreppsnefndarkosningar á Bakkafirði fóru fram 26. maí. Kosningin var óhlutbundin. 69 greiddu atkvæði af 91 eða 75,8%. Einn seðill var auður eða ógildur.
Borgarfjörður eystri
Þessar hreppsnefndarkosningar á Borgarfirði eystri fóru fram 26. maí. Kosningin var óhlutbundin. 98 greiddu atkvæði af 151 eða 64,9%.
Fellabær
Þessar hreppsnefndarkosningar í Fellabæ fóru fram 26. maí. Kosningin var óhlutbundin. 170 greiddu atkvæði af 254 eða 66,9%.
Grímsey
Þessar hreppsnefndarkosningar í Grímsey fóru fram 26. maí. Kosningin var óhlutbundin. 60 greiddu atkvæði af 76 eða 78,9%.
Hafnarfjörður
Sveitarstjórnarkosningarnar 1990 voru haldnar 26. maí. Á kjörskrá voru 9963.
Greidd atkvæði voru 8530. Auðir og ógildir seðlar voru 107.
Þessar bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði fóru fram 26. maí. Alþýðuflokkurinn fékk hreinan meirihluta í þessum kosningum, í fyrsta sinn síðan árið 1950. Að kosningum loknum áttu Alþýðuflokkurinn og Alþýðubandalagið í óformlegum viðræðum um áframhaldandi meirihlutasamstarf, en enginn samstarfsflötur fannst í þessum viðræðum. Alþýðuflokkurinn sat því einn í meirihluta á þessu kjörtímabili.
Guðmundur Árni var skipaður heilbrigðis- og tryggingaráðherra 14. júní 1993. Hann lét því af starfi bæjarstjóra en sat áfram sem bæjarfulltrúi til loka kjörtímabilsins.
Við embætti bæjarstjóra tók Ingvar Viktorsson og gegndi hann starfinu út kjörtímabilið.
Hrísey
Þessar hreppsnefndarkosningar í Hrísey fóru fram 26. maí. Kosningin var óhlutbundin. 136 greiddu atkvæði af 189 eða 72%.
Kópavogur
Þessar bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi fóru fram 26. maí. B-listi og D-listi mynduðu meirihluta. Sigurður Geirdal bæjarfulltrúi Framsóknarflokksins var kjörinn bæjarstjóri, í fyrsta sinn síðan 1955 að bæjarfulltrúi varð jafnframt bæjarstjóri.
Seltjarnarnes
Þessar bæjarstjórnarkosningar á Seltjarnarnesi fóru fram 26. maí. Sjálfstæðismenn héldu meirihluta sínum gegn Neslista Bæjarmálafélags Seltjarnarness.
Stöðvarfjörður
Þessar hreppsnefndarkosningar á Stöðvarfirði fóru fram 26. maí. Kosningin var óhlutbundin. 177 greiddu atkvæði af 233 eða 76%.
Árstíðir
thumb|Árstíðir sem tríó á Café Rosenberg árið 2020. Gunnar, Daníel og Ragnar. Árstíðir er íslensk indie-folk hljómsveit sem hóf að spila saman árið 2008. Tónlistarmenn sem hafa verið með sveitinni eru Hallgrímur Jónas Jensson (selló), Karl Aldinsteinn Pestka (fiðla), Gunnar Már Jakobsson (gítar og söngur), Ragnar Ólafsson (söngur og gítar), Daníel Auðunsson (gítar og söngur) og Jón Elísson (píanó).
Ingibjörg Þorbergs syngur íslensk og erlend dægurlög
Ingibjörg Þorbergs syngur íslensk og erlend dægurlög''' er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni flytur Ingibjörg Þorbergs fjögur lög með kvartett Carl Billich. Í einu laginu Á morgun syngur Alfreð Clausen með Ingibjörgu. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Lagalisti
'''
Alfreð Clausen flytur fjögur lög
Alfreð Clausen''' er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni flytur Alfreð Clausen fjögur lög með tríói Aage Lorange og Hljóma-tríóinu. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Lagalisti
'''
Aleksandar Živković
Aleksandar Živković (fæddur 28. júlí 1977) er serbneskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Thierry Omeyer
thumb|right|220px|Thierry Omeyer Thierry Omeyer (fæddur 2. nóvember 1976 í Mulhouse) er franskur handknattleiksmaður sem leikur í stöðu markmanns. Hann spilar fyrir Paris Saint-Germain Handball. Hann er aðalmarkmaður franska karlalandsliðsins í handknattleik.
Omeyer hóf að leika handknattleik níu ára í Cernay (Alsace). Árið 1994 hóf hann feril sinn sem atvinnumaður með liðinu Selestat. Hann var mjög góður þar og vakti mikla athygli enda var hann með 50% markvörslu nánast í hverjum leik. Hann vakti líka mikla athygli í liðinu Montpellier. Og hann var fljótur að vinna sér sæti í liðinu, vann hann fimm meistaratitla (frá 2002 til 2006) og fimm með Montpellier (2001, 2002, 2003, 2005 og 2006). Árið 2003 varð hann deildarmeistari í Meistaradeildinni (EHF Champions League) en það var í fyrsta sinn sem franskt lið vann þennan titil. Árið 2006 ákvað hann að ganga til liðs við þýska liðið THW Kiel, þar sem hann hefur unnið fjóra titla — þrjá innanlands 2007, 2008 og 2009 auk þess að vinna Meistaradeild Evrópu árið 2007.
Omeyer lék fyrsta leik sinn með franska landsliðinu 19. september 1999 í leik gegn Rúmeníu. Árið 2001 varð hann heimsmeistari með franska alandsliðinu eftir leik gegn Svíþjóð sem lauk 28-25 (eftir tvær framlenganir).
Árið 2008 varð hann Ólympíumeistari og var kosinn besti markvörður mótsins með 41% hlutfall af vörðum skotum. Hann varði 19 skot af 39 og tryggði Frakklandi 28-23 sigur í úrslitaleik gegn Íslandi.
Hussainia
Hussainia (arabíska: Hussaini, حسينية) er forsalur fyrir shía-vígslu. Shía-múslimar hittast í sorghúsinu og gráta Imam Hussein sem Yazid í Karbala myrti. .
Hussainia er mismunandi frá mosku í því það er aðallega fyrir samkomum fyrir Muharram.
Felix Jacoby
Felix Jacoby (19. mars 1876 – 10. nóvember 1959) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur. Hann er þekktur fyrir útgáfu sína á brotum forngrískra sagnaritara, Fragmente der griechischen Historiker.
Jón Jónsson (lögmaður)
Jón Jónsson (um 1536 – 24. júní 1606) var íslenskur lögmaður, sýslumaður og klausturhaldari á 16. öld. Hann bjó um tíma á Vindheimum í Skagafirði og var oft kallaður Vindheima-Jón. Síðar bjó hann á Reynistað og Þingeyrum.
Jón var af Svalbarðsætt, sonur Jóns ríka Magnússonar á Svalbarði og konu hans, Ragnheiðar Pétursdóttur á rauðum sokkum. Bræður hans voru þeir Staðarhóls-Páll, Magnús prúði og Sigurður á Reynistað en systur hans Steinunn fylgikona séra Björns Jónssonar á Melstað, síðar gift Eggerti Hannessyni lögmanni, og Þórdís húsfreyja í Lögmannshlíð. Voru þeir Svalbarðsbræður mjög áberandi og valdamiklir á síðari hluta 16. aldar.
Jón sigldi utan með Páli bróður sínum og fleiri höfðingjum 1568 og hafa þeir þá verið um tvítugt. Vorið eftir fékk hann verndarbréf Friðriks konungs 2. ásamt fyrirmælum til Valkendorfs höfuðsmanns um að veita Jóni Reynistaðarklaustursumboð. Hann var kosinn lögmaður þegar Ormur Sturluson var settur úr embætti 1573.
Hann þótti kappsamur lögmaður, stóð fast móti biskupum og klerkavaldi og naut til þess stuðnings ýmissa annarra embættismanna, svo sem Þórðar Guðmundssonar lögmanns sunnan og austan. Töldu þeir að kirkjan væri að reyna að svæla undir sig vald og eignir. Biskupar héldu því aftur á móti fram að lögmennirnir væru of uppivöðslusamir og vildu sveigja allt undir sig og ekki lúta valdi Alþingis. Hvorugur vildi láta hlut sinn og fór því oft svo að höfuðsmaður réði því sem hann vildi og skaraði eld að sinni köku eða konungsvaldsins. Guðbrandur biskup var helsti andstæðingur Jóns og inn í þetta blönduðust einnig hatrammar deilur um Morðbréfamálið svonefnda. Um deilur Jóns og biskups segir Jón Sigurðsson í Lögsögumannatali og lögréttumanna: „Ekki skulum vér rannsaka hér hver réttara muni hafa haft í hverju máli, því hafi nokkurtíma sannazt máltækið: „sjaldan veldr einn þá tveir deila,“ þá hefir það sannazt á þeim.“
Jón þótti fjáraflamaður og fékk Þingeyraklaustursumboð og sýsluvöld í Húnavatnssýslu og ýmsar fleiri sposlur nyrðra og seinna líka Stapaumboð og sýsluvöld í Snæfellsnessýslu. Hann hélt lögmannsembættinu til dauðadags en hlutverk lögmanna breyttist með konungsbréfi 6. desember 1593, þar sem gefin var út tilskipan um yfirrétt; þar með var lögsagnarhutverki lögmannanna lokið.
Síðustu árin hafði Jón hægara um sig og sættist við Guðbrand biskup, að minnsta kosti að nafninu til. Vorið 1606 kom nýr höfuðsmaður til landsins, Herluf Daa, og fór Jón suður að Bessastöðum að finna hann. Nýi höfuðsmaðurinn veitti vel og Jón var ölvaður þegar hann gekk til hvílu í tjaldi sínu. Er sagt að hann hafði þá þóst kominn í gott vinfengi við höfuðsmanninn, ætlað að takast aftur á við Guðbrand biskup og sagt kampakátur „nú skal Gutti setja ofan“. En um morguninn var hann látinn.
Kona Jóns var Guðrún (d. 1597), dóttir Gísla Hákonarsonar bónda á Hafgrímsstöðum í Tungusveit og systir Árna Gíslasonar sýslumanns á Hlíðarenda. Þau voru barnlaus. Ári eftir lát hennar giftist Jón Guðrúnu Einarsdóttur (d. 1638) frá Staðarstað, sonardóttur Marteins biskups. Börn þeirra dóu ung. Eftir lát Jóns giftist Guðrún Steindóri Gíslasyni sýslumanni á Knerri, syni Gísla Þórðarsonar lögmanns, þekktum svallara sem sóaði öllum eignum þeirra beggja svo að þau dóu örsnauð.
John Frost-brúin
Forsaga
Síðan 1603 hefur aðeins flotbrú verið yfir Rín við Arnhem. Þegar kom fram á 20. öld jókst þörfin fyrir nýrri og betri brú, sökum aukinna samgangna. Núverandi brú yfir Rín var smíðuð 1932-35 og þótti mikil samgöngubót. En aðeins fimm árum eftir víglsuna réðust Þjóðverjar inn í Holland og hernámu landið snemma í heimstyrjöldinni síðari. Við innrás þeirra tóku hollenskir verkfræðingar það til bragðs að sprengja miðskipið á brúnni til að gera nasistum erfiðara fyrir að komast um landið. Það kom þó ekki í veg fyrir að Þjóðverjar næðu borginni Arnhem á sitt vald. Þeir settu strax upp flotbrú yfir Rín (Ponton-brú) fyrir her sinn og hergögn, ásamt því sem þeir létu gera við brúna. Smíðinni lauk ekki fyrr en í ágúst 1944.
Operation Market Garden
Í júní 1944 réðust bandamenn inn í Normandí og frelsuðu Norður-Frakkland og Belgíu sem Þjóðverjar höfðu hernumið 1940. Um haustið réðust bandamenn inn í Holland með það að markmiði að frelsa landið og sækja lengra austur til Þýskalands. Verkefni þetta kallaðist Operation Market Garden. Fyrsta skrefið var ná yfirráðum yfir öllum brúm yfir Maas og Rínararmana (Neder-Rijn, Lek og Waal). Árnar voru svo miklar að ekki þótti ráðlegt að ráðast inn í landið án þess að stjórna brúnum. Áætlanir gerðu ráð fyrir að bandamenn, aðallega Bretar, flygju yfir árnar með fallhlífasveitir, sem stukku út hér og þar og tækju brýrnar. Þannig voru nokkrar mikilvægar brýr teknar, svo sem í Antwerpen, Nijmegen, Eindhoven og víðar.
Sambandslögin
thumb|right|Íslendingar fagna fullveldi Íslands fyrir framan Stjórnarráðshúsið í Reykjavík þann 1. desember árið 1918. Sambandslögin voru lög um samband Íslands og Danmerkur sem voru samþykkt árið 1918 í þjóðaratkvæðagreiðslu með miklum meirihluta, 90,9% greiddra atkvæða. Kosningaþátttaka var 43,8%.
John Frost-brúin
Orrustan um Arnhem
thumb|Loftmynd af Rínarbrúnni í Arnhem, tekin 19. september 1944. Uppi á myndinni má sjá ónýta þýska hervagna sem Bretar höfðu grandað. 17. september náði bresk fallhlífasveit að brúnni í Arnhem og tók nyrðri brúarsporðinn. Sveitin var fámenn, en hún samanstóð aðeins af 740 manns. Henni var stjórnað af John Frost höfuðsmanni (lieutenant). Þrátt fyrir að innrásin hafi komið Þjóðverjum á óvart, náðu þeir að halda syðri brúarsporðinum. Við tóku miklir landbardagar um brúna. Þjóðverjar höfðu áður komið fyrir sprengjum undir miðskipinu, ef ske skyldi að þeir yrðu að sprengja brúna í neyð. Bretum tókst þó að aftengja þær. Allan næsta dag var barist um brúna. Þjóðverjar fengu liðsstyrk frá eystri svæðum og voru brátt komnir með álitlegt herlið að brúnni. Í raun áttu Bretarnir við ofurefli að etja. Áætlunin var sú að senda fleiri fallhlífasveitir með vopn og vistum þennan dag, en sökum veðurs var það ekki hægt og ekki næstu daga heldur. Því voru Bretar í vondum málum, enda var ekki reiknað með svo mikilli andspyrnu hjá Þjóðverjum. Meðan vistir Bretanna þraut, fengu Þjóðverjar daglega nýjan liðsstyrk. Í sjö daga börðust aðilar og tók að fækka í liði Breta, þrátt fyrir að Þjóðverjar kæmust ekki yfir brúna. Bandamenn sömdu því nýja áætlun, kölluð Operation Berlin, sem fólst í því að bjarga Bretunum í Arnhem. Það var gert við erfiðar aðstæður 25. september er annar herflokkur, breskur og pólskur, kom landleiðina og á bátum. Þjóðverjar skutu látlaust meðan á björgunaraðgerðum stóð. 95 menn féllu í þessari aðgerð.
Sambandslögin
Danir áttu frumkvæði að því að samið var um ný sambandslög við Ísland. Jón Magnússon, forsætisráðherra Íslands, hafði í upphafi aðeins beðið Dani um leyfi til þess að taka upp sérstakan siglingafána fyrir Ísland. Carl Theodor Zahle, forsætisráðherra Danmerkur, bauð Íslendingum þess í stað til viðræðna um að endurskoða sambandslög landanna í heild sinni. Ríkisstjórn Zahle setti saman nefnd skipaða meðlimum Róttæka vinstriflokksins, Jafnaðarmanna og Vinstriflokksins til þess að semja við Íslendinga um ný sambandslög milli ríkjanna.
John Frost-brúin
Eftirmáli
thumb|John Frost höfuðsmaður var leiðtogi Breta á brúnni og ber hún nú nafn hans Sigurinn í Arnhem var síðasti stóri sigur Þjóðverja í stríðinu. Hann varð þess valdandi að innrás bandamanna í Holland og vesturhluta Þýskalands tafðist í nokkra mánuði. Brúin sjálf skemmdist lítið við þessi átök en 7. október 1944 sprengdu bandamenn brúna í loftárásum til að koma í veg fyrir að Þjóðverjar gætu notað hana fyrir hergagnaflutninga. Eftir stríð notuðu bandamenn flotbrú á ný. Hún reyndist hins vegar óheppileg vegna þess hve lág hún var. Þarmeð stöðvuðust skipaferðir um Rín. Næst var hærri flotbrú reist þar til upphaflega stálbrúin var tekin í notkun á ný 1948. Þann 17. desember 1977 var heiti brúarinnar formlega breytt í John Frost brú, eftir breska höfuðsmanninum sem var æðsti yfirmaður bresku herdeildarinnar í orrustunni á brúnni. 8. maí 1995 var tónlistarhátíðin World Liberty Concert haldin á brúnni í tilefni þess að 50 ár voru liðin frá hinni frækilegu orrustu. Þetta voru stærstu útitónleikar sem haldnir hafa verið í Hollandi.
Sambandslögin
Kosið var um skilmálana sem sambandsnefndin hafði samið um í þjóðaratkvæðagreiðslunni. Ísland varð þar með fullvalda og frjálst ríki í konungssambandi við Danmörku, þjóðirnar höfðu sama þjóðhöfðingja, Danakonung, sem þá var Kristján 10. Danir skyldu fara með utanríkismál Íslendinga í umboði þeirra og ríkisborgararéttur átti að vera gagnkvæmur milli ríkjanna. Auk þess voru ákvæði til bráðabirgða um að Danir sæju um landhelgisgæslu fyrir Íslendinga og hæstiréttur Danmerkur yrði æðsti dómstóll Íslendinga þar til þeir kysu að taka bæði málin í sínar hendur. Hæstiréttur Íslands var stofnaður tveimur árum seinna 1920. Samninginn var hægt að endurskoða eftir 1940.
1. desember er almennt kallaður fullveldisdagurinn til minningar um þá samþykkt Sambandslaganna að Ísland var viðurkennt sem fullvalda og frjálst ríki. Íslenski fáninn var dreginn að húni í fyrsta sinn sem fullgildur þjóðfáni. Lítið var samt um hátíðahöld, og olli spánska veikin þar mestu um. Meira var þó um hátíðarhöld 100 árum síðar. Með fjölmörgum viðburðum um allt land. Þegar aldarafmæli fullveldisins var minnst.
Oleh Protasov
Oleh Protasov (fæddur 4. febrúar 1964) er úkraínskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 69 leiki og skoraði 29 mörk með landsliðinu.
Bretavatn
Bretavatn er stöðuvatn á Mýrum í um 10 km fjarlægð í vestur frá Borgarnesi. Munnmælasagnir herma að Bretar nokkrir, sem höfðu bjargast úr skipsskaða við ströndina, drukknuðu í því þegar þeir leituðu byggða.
Einar Sigurðsson í Eydölum
Einar Sigurðsson í Heydölum, eða Eydölum, (1539 – 15. júlí 1626) var helsta trúarskáld sinnar tíðar. Hann var ungur settur til mennta og nam í Hólaskóla. Var hann alllengi prestur í Nesi í Aðaldal og bjó þar við heldur þröngan kost. Einar missti fyrri konu sína frá ungum börnum en kvæntist fljótlega aftur og átti margt barna með seinni konu sinni. Fljótlega eftir að Oddur sonur hans varð biskup í Skálholti veitti hann föður sínum Heydali í Breiðdal og við þann bæ er Einar jafnan kenndur. Heydalir voru gott brauð og þar stóð hagur hans með blóma. Hann var góðvinur Guðbrands biskups Þorlákssonar á Hólum og naut þess í ýmsu. Biskup leitaði til Einars er hann fór að undirbúa útgáfu kristilegs kvæðasafns sem út kom 1612 og gengið hefur undir nafninu Vísnabók Guðbrands. Fyrsti hluti þeirrar bókar er að mestu eftir Einar. Hann kvað gjarnan trúarleg kvæði undir vikivakaháttum og er Kvæði af stallinum Kristí („Nóttin var sú ágæt ein...“) einna þekktast slíkra kvæða eftir hann. Einar er eitt hinna austfirsku skálda.
Nikola Karabatić
thumb|right|200px|Nikola Karabatić thumb|right|200px|Nikola Karabatić Nikola Karabatić (f. 11. apríl 1984 í Nis í Serbíu) er franskur handknattleiksmaður af króatískum og serbneskum uppruna. Hann leikur í dag í frönsku deildinni í Montpellier HB
Eftir fimm ár í Montpellier HB fór hann í þýsku deildina árið 2005 í strórliðið THW Kiel. Sumarið 2009 sneri hann aftur til heimalands síns og spilar þar með Montpellier HB.
Svavar Lárusson syngur erlend dægurlög 2
Svavar Lárusson syngur erlend dægurlög 2''' er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni flytur Svavar Lárusson fjögur lög með Monti tríóinu. Lögin komu einnig út á 78 snúninga plötunum IM 48 og IM 49. Platan er hljóðrituð í Stuttgart í Þýskalandi. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló. Prentun: Alþýðuprentsmiðjan.
Michel de Certeau
Michel de Certeau (17. maí 1925 – 9. janúar 1986) var franskur sagnfræðingur og jesúíti. Verk hans fjölluðu gjarnan um samtímatrúarbragðasögu undir áhrifum frá sálgreiningunni. Hann var einn af stofnfélögum hópsins École Freudienne de Paris ásamt Jacques Lacan. Þekktasta verk hans er ''L'invention du quotidien. Vol. 1, Arts de faire'' eða „Uppfinning hversdagslífsins“ sem kom út 1980.
Vitaliy Parakhnevych
Vitaliy Parakhnevych (fæddur 4. maí 1969) er fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Fiðlarinn á þakinu
Fiðlarinn á þakinu er söngleikur eftir Jerry Bock, Sheldon Harnick og Joseph Stein sem var fyrst frumsýndur í Broadway-leikhúsinu 22. september 1964. 1971 kom út vinsæl söngvamynd byggð á söngleiknum.
Skaftafell
thumbnail|Loftmynd af tjaldsvæðinu í Skaftafelli. thumb|[[Svartifoss í Skaftafelli]] Skaftafell er verndað svæði í Öræfum á Suðausturlandi. Þar vex gróskumikill gróður milli sands og jökla. þjóðgarðurinn var stofnaður þann 15. september 1967 og var 4.807 km2 að stærð. Þjóðgarðurinn var stækkaður árið 1984 og aftur 2004. Við stofnun Vatnajökulsþjóðgarðs 8. júní 2008 varð Skaftafell hluti hans. Skaftafell er fyrsta friðlýsta svæðið á Íslandi sem var friðað vegna náttúrufegurðar.
Áhugaverðir staðir innan svæðis Skaftafells eru t.d. Svartifoss, Kristínartindar, Skaftafellsjökull, Morsárdalur og Bæjarstaðarskógur.
Búseta
Til forna var Skaftafell stórbýli og þingstaður, enda óvenju gott veður á þessum slóðum. Snemma varð staðurinn kirkjujörð og seinna konungsjörð. Áður fyrr stóðu bæjarhúsin á sléttlendinu fyrir neðan fellið og má enn sjá tóftir austan við Eystragil sem heita Gömlutún. Skeiðará hinsvegar gerðist ágeng og smám saman fóru tún undir sand. Milli 1830-1850 fluttist bústaðurinn um 100 metrum upp í brekkuna og þar voru reistir 3 bæir; Hæðir er nú í eign Vatnajökulsþjóðgarðs og þar er búið. Bölta var breytt í gistiheimili og var það rekið til ársins 2012, nú er unnið að því að fá húsið verndað. Sel fór í eyði árið 1946 en enn má skoða torfhúsin sem þar eru varðveitt.
Öræfajökull
Árið 1362 gaus Öræfajökull sem er jafnframt hæsti jökull Íslands. Var þetta mesta vikurgos sem hefur orðið á Íslandi frá því sögur hófust og eyddi það allri byggð í Öræfasveit. Gosmökkurinn er talinn afa náð 30 km hæð og þeyttust upp alls 10 km3 af gjósku. Þessi vikur er ljós að lit og sést enn í dag frá þjóðveginum.
Eftir gosið fékk sveitin nafnið Öræfi en áður hét hún Litla-Hérað. Það hafði verið blómleg byggð í Litla-Héraði. Frá Morsárdal og að Breiðumörk eru taldir hafa verið að minnsta kosti 30 bæir. Gosið og jökulhlaupin sem komu í kjölfarið gjöreyddu byggð og olli vikurregnið einnig tjóni allt austur að Hornafirði.
Öræfajökull gaus aftur árið 1727 og urðu þá mikil jökulhlaup undan Falljökli, Kotárjökli, Virkisjökli og úr Sigárgljúfri. Enn má sjá ummerki eftir hlaupin enda liggur þjóðvegur 1 þar í gegn. Drápust þá kindur og hestar en einnig fórust 3 manneskjur, 2 stúlkur og einn unglingspiltur.
Flóra
Oft er gott veður í Skaftafelli og betra en í nágrenninu þar sem það er í skjóli Öræfajökuls. Þar er fjölbreytt gróðurfar og má þar nefna birkiskóg sem prýðir neðanverðar hlíðar Skaftafell og innan um hann vex sums staðar reyniviður. Botngróður er gróskumikill og má nefna bláberja- og krækiberjarunna. Í Bæjarstaðaskógi er birki hávaxnara en annars staðar á landinu og getur það náð 12 metra hæð. Margar af einkennisplöntum Austurlands finnast líka í Skaftafelli líkt og bláklukka, gullsteinbrjótur, og klettafrú. Eftir að svæðið var friðað hefur gróðurfar breyst mikið enda ekki lengur kindur á beit.
Fána
Það eru ýmsar fuglategundir í gróðurmiklum hlíðunum og má nefna skógarþröst, hrossagauk, þúfutittling og músarrindil. Einnig eru mikilvægustu varpstöðvar skúms við norðanvert Atlantshaf í Öræfum. Af dýrum finnast aðeins heimskautarefur, minkur og hagamús.
Tengill
Skaftafell
Skottufura
Skottufura (fræðiheiti Pinus balfouriana) er hálendisfura sem er einlend í Kaliforníu, Bandaríkjunum. Tveir aðskildir hópar eru annars vegar í suður Klamath Mountains (subspecies balfouriana) og hinsvegar í suður Sierra Nevada (subspecies austrina). Hún hafði einnig verið tilkynnt í suður Oregon, en það reyndist ranggreint.
Description
P. balfouriana verður 10 - 20 m há, einstaka sinnum 35 m, meða bol sem verður að 2 m í þvermál. Barrnálarnar eru 5 saman í búnti (eða stundum fjórar í suður Sierra Nevada) með hálfvaranleg barrslíður, og 2 - 4 sm langar, gljáandi dökkgrænar að utan, og hvítar að innan; þær haldast í 10–15 ár. Könglarnir eru 6–11 sm langir, dökkfjólubláir í fyrstu og verða rauðbrúnir við þroska, með mjúkum sveigjanlegum köngulskeljum með 1mm gaddi fyrir miðju.
Útbreiðsla
P. balfouriana er við skógarmörk í 1950-2750 m hæð í Klamath Mountains, og 2300-3500 m hæð í Sierra Nevada.
Skyldar tegundir
P. balfouriana er náskyld broddfurum, í undirættkvíslinni Balfourianae; hún hefur blandast Pinus longaeva í ræktun, en engir blendingar þekkjast í náttúrunni.
Þyrluþjónustan
Þyrluþjónustan er íslenskt fyrirtæki í flugrekstri sem rekur og leigir út þyrlur ásamt þyrluflugmönnum. Meðal annars til útsýnisflugs, leiguflug, þjónustuflug, tækifærisflug, kvikmyndaflug, ljósmyndaflug og þyrlukennsla. Þyrluflotinn er breytilegur eftir verkefnum en samanstendur af Bell og Eurocopter þyrlum eftir þörfum.
Þyrluþjónustan er fyrsti íslenski þyrlurekandi sem hlaut JAR OPS leyfi frá Flugmálastjórn Íslands og Joint Aviation Authority, nú EASA.
Þyrluþjónustan var stofnuð árið 1989 af Halldóri Hreinssyni og föður hans og flaug Halldór fyrir fyrirtækið til ársins 2008. Eigandaskipti urðu í byrjun árs 2006 þá varð Haukur Þór Adolfsson stjórnarformaður og aðaleigandi ásamt Sigurði Pálmasyni sem er jafnframt framkvæmdastjóri. Flugrekstrarstjóri er Sindri Steingrímsson og yfirflugmaður félagsins er Reynir Freyr Pétursson.
Þyrluþjónustan bauð upp á þyrlukennslu á árunum 1991-92 og síðan frá 1998 til 2004.
Arnhem
Arnhem er höfuðborg héraðsins Gelderland í Hollandi. Hún er þó aðeins þriðja stærsta borgin í héraðinu með 151 þús íbúa (2014). Hart var barist um borgina í heimstyrjöldinni síðari, er bandamenn reyndu að ná brúnni yfir Rín á sitt vald.
Lega og lýsing
Arnhem liggur við ána Rín austarlega í Hollandi, en þetta er nyrðri Rínararmurinn og kallast Neder-Rijn (Neðrarín). Aðeins 15 km eru til þýsku landamæranna. Næstu borgir eru Nijmegen til suðurs (15 km), Apeldoorn til norðurs (25 km), Kleve í Þýskalandi til suðausturs (35 km) og Utrecht til vesturs (60 km).
Skjaldarmerki og fáni
Skjaldarmerki Arnhem er hvítur tvíhöfða örn á ljósbláum grunni. Örninn er tákn um þýska ríkið, en einnig merki um heiti borgarinnar (Arnarborgin). Ljónin sitthvoru megin eru tákn hertogadæmið Gelders, sem Arnhem tilheyrði áður fyrr. Kórónan efst vísar til konungsríkis Hollands. Fáninn er með sama tvíhöfða örn og sömu liti.
Orðsifjar
Á tímum Rómverja hét borgin Arenacum, sem merkir arnarstaður. Arenacum breyttist í Arentheem, svo í Arneym og loks í Arnhem. Þess má geta að örn á hollensku er enn arend.
Upphaf
Upphaf Arnhem má rekja til rómverskrar herstöðvar, en staðurinn var landamærastöð að Germaníu. Virkið í herstöðinni hét Castra Herculis (Herkúlesarvirkið), en staðinn kölluðu Rómverjar Arenacum (Arnarstaðinn). Áður fyrr var mikið um erni á svæðinu. Rómverjar hurfu af svæðinu og tóku frankar við búsetu þar. Eftir tíma Rómverja kom Arnhem fyrst við skjöl árið 893 í registur Prüm-klaustursins í Þýskalandi. Bærinn stóð þá nálægt ánni Ijssel, ekki við Rín eins og í dag. Á 13. öld voru greifarnir af Geldern eigendur bæjarins. 1233 veitti Ottó greifi Arnhem borgarréttindi, sem við það dafnaði vel. 1364 var mikill bruni í borginni, sem eyðilagði nær alla miðborgina. Það var þó ekki fyrr en á 15. öld sem Arnhem fékk borgarmúra og varnarturna. Íbúar voru þá orðnir um 4.000. 1433 gekk borgin í Hansasambandið. Borgin verslaði aðallega með bjór, en í Arnhem var mikið framleitt af þeirri vöru.
Frelsisstríð
thumb|Karl frá Egmond 1473 keypti Karl hinn djarfi frá Búrgúnd borgina og allt héraðið Geldern, þar sem hann hafði stutt Arnold greifa af Geldern í uppreisn þar. En aðeins fjórum árum seinna féll Karl í orrustu gegn Svisslendingum og urðu því Niðurlönd öll eign Habsborgar. Austurrískt setulið var sent til Arnhem, en borgin þurfti að sjá því fyrir húsaskjól og vistum. Síðasti erfingi Geldern, Karl frá Egmond, hóf hins vegar einkastríð gegn Habsborg. 1514 réðist hann á Arnhem og hrakti þaðan alla Austurríkismenn. Hann reyndi að frelsa aðrar borgir, en lést í Arnhem 1538. Á þessum árum, 1530-36 var árfarvegi nyrðri Rínararmsins (Nederrijn) breytt og færður örlítið norðar. Þar með sleikti fljótið syðri borgarmörk Arnhem. Þetta gerði það að verkum að útflutningur verslunarvara varð einfaldari og borgin efldist. 1543 erfði Karl V keisari Niðurlönd, sem eftirlét Filippus syni sínum þau. Filippus var einnig konungur Spánar og sendi hertogan af Alba til Niðurlanda, en hann stjórnaði þeim með harðri hendi. Norðurhéruð Niðurlanda gerðu því uppreisn. Arnhem var stofnfélagi í Utrecht-sambandinu 1579 gegn Spánverjum. Í frelsisstríðinu náðu Spánverjar aldrei að taka Arnhem. Þar var enskur her til aðstoðar í nokkur ár. Márits af Óraníu, arftaki ríkisstjórans Vilhjálms, sat í Arnhem 1619-23 og lét styrkja borgarmúrana verulega. En ekki var ráðist á Arnhem frekar í þessu stíði. Eftir að friður var saminn 1648, voru varnir borgarinnar vanræktar. Þegar þriðja verslunarstríð Hollendinga og Englendinga hófst 1672, réðust Frakkar á Arnhem og hertóku hana. Þeir yfirgáfu borgina aftur eftir tvö ár. Við tók friður og uppgangur í borginni.
Frakkar og 19. öldin
thumb|Ráðhúsið í Arnhem 1840 Franskur byltingarher hertók Holland 1795 og stofnaði Batavíu-lýðveldið. 17. janúar birtust Frakkar við borgardyr Arnhem, sem ekki gat varið sig. Vilhjálmur V af Óraníu flúði til Englands. Frakkar stjórnuðu borginni næstu árin. Við endurskipulagningu landsins varð Arnhem höfuðborg sýslunnar (département) Yssel-Supérieur. Eftir hrakfarir Napoleons í Rússlandi sóttu bandamenn til vesturs. Prússar frelsuðu borgina um sumarið 1813, sem aftur varð hollensk. Lítill iðnaður var í Arnhem á tímum iðnbyltingarinnar. 1850 bjuggu þar aðeins 9.000 manns. En borgin var vinsæl sem dvalarstaður fyrir hefðarfólk frá vesturhéruðunum (t.d. frá Amsterdam og Haag). Því mynduðust þar margar villur og stórir almenningsgarðar. Enn í dag kalla margir Hollendingar borgina ‚Parkstad,‘ sem merkir garðaborg. Einnig varð borgin vinsæl ráðstefnuborg, sem og viðkomustaður ferðamanna.
Viðburðir
thumb|Ekki er allt sem sýnist. Þessi stytta er lifandi manneskja. World Statues Festival er árleg keppni í lifandi myndastyttum í borginni. Keppninni var hleypt af stokkunum 1996 og voru keppendur þá eingöngu Hollendingar. En með árunum fóru erlendir keppendur að taka þátt, þannig að eftir 2004 er talað um óopinbera HM í lifandi myndastyttum. Keppendur skreyta sig og klæða í ýmis gervi og stilla sér út sem myndastyttur. Keppnin fer fram síðustu helgina í ágúst. Á laugardegi fá krakkar að spreyta sig, en á sunnudeginum er keppni fullorðinna. Um 350 þús manns sækja borgina heim til að fylgjast með.
Richard Janko
Richard Janko (30. maí 1955 í Weston Underwood á Englandi) er bandarískur fornfræðingur og textafræðingur sem fæst einkum við forngrískar bókmenntir. Hann er prófessor í fornfræði við University of Michigan í Ann Arbor.
Arnhem
Viðburðir
Á uppstigningardegi ár hvert er haldin Harley Davidson hátíð í Arnhem. Hún er skipulögð af Harley Davidson klúbbnum í Hollandi.