cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thoroddsen
Thoroddsen er sjötta algengasta ættarnafnið á Íslandi. Þórður, sonur Þórodds Þóroddssonar á Vatnseyri, kallaði sig fyrstur ættarnafninu Thoroddsen. Hann bjó á Reykhólum um 1800, og var giftur Þóreyju Gunnlaugsdóttir.
Rauðavatn
Rauðavatn er stöðuvatn í nágrenni Reykjavíkur, nánar tiltekið norðan Elliðavatns. Við Rauðavatn voru fyrstu skref skógræktar á Íslandi tekin í upphafi 20. aldar, en skógrækt fór þá einnig fram á Grund í Eyjafirði, á Hallormsstað og á Þingvöllum. Rauðavatn var vettvangur Skógræktarfélags Reykjavíkur.
1115
thumb|right|Bernharður frá Clairvaux. Upphafsstafur í handriti frá 13. öld. Árið 1115 (MCXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Sydney White
Sydney White (einnig þekkt undir vinnuheitinu Sydney White og nördarnir sjö) er bandarísk gamanmynd frá árinu 2007 með Amöndu Bynes, Söru Paxton og Matt Long í aðalhlutverki og er byggð á sögunni um Mjallhvíti og dvergana sjö.
Sextant
thumb|Sextant. Sextant (eða sjöttungur) er mælitæki, einkum notað til að mæla hæð sólar eða stjörnu út á sjó. Notkun hans fólst í því að ná stjörnu niður að hafsbrún í sextantinum, en þá var hægt að reikna út þá breiddargráðu sem skipið er á.
Vitinn í Faros við Alexandríu
thumb|right|Teikning af Vitanum mikla thumb|right|Endurgerð vitans í Changsa, Kína. Vitinn mikli eða Vitinn í Faros var viti, sem stóð á eyjunni Faros við höfn Alexandríu í Egyptalandi, því stundum kallaður „Faros Alexandríu“, og var reistur á 3. öld f.Kr. Hann telst eitt af sjö undrum veraldar og fyrir utan Pýramídann mikla í Gisa, sem enn stendur, var hann síðastur af hinum sex undrum veraldar að falla. Því eru tiltölulega góðar heimildir til um vitann bæði hvað varðar staðsetningu og útlit.
Sextant
Nafnið sextant
Nafnið sextant eða sjöttungur er dregið af því að það miðast við sjötta part úr hring eða 60 gráður. Sextant hefur stundum verið kallaður skuggsjárbaugur á íslensku.
Vitinn í Faros við Alexandríu
Saga
Saga vitans hefst á því að Alexander mikli stofnar borgirnar Alexandríu í Egyptalandi en hann stofnaði ótal margar borgir með því nafni, en sú í Egyptalandi lifði í margar aldir og gerir enn. Eftir að Alexander dó kláraði Ptólemajos Soter að byggja borgina. Höfnin þar var mjög fjölfarin og mikilvæg fyrir alls konar viðskipti en landið í kring var mjög flatt og þurfti því eins konar merki og búnað til að leiðbeina þeim fjölda skipa sem komu inn í höfnina. Því var hafist handa við byggingu vitans á litlu eyjunni Faros hjá höfninni árið 290 f.Kr. og tók smíðin um 20 ár. Það var fyrsti vitinn í heiminum og næsthæsta bygging heims en Pýramídinn mikli var enn í fyrsta sæti.
Sostrates frá Knidos hannaði turninn, og var svo stoltur að hann vildi fá nafn sinn greypt í steinninn. Ptólemajos II, sem nú stjórnaði Egyptalandi á eftir föður sínum, neitaði beiðni hans og vildi aðeins hafa sitt nafn. En Sostrates var klár maður. Hann meitlaði nafn Ptólemajosar í gifs og setti á bygginguna. En undir gifsinu hafði hann áletrað þetta í steininn: Sostrates sonur Dexifanesar frá Knidos fyrir hönd allra sjómanna til björgunarguðanna. Með tímanum veðraðist gifsið og afhjúpaði nafn Sostratesar.
Sextant
Forsaga sextantsins
Evrópskir sjómenn tóku ekki að notfæra sér stjarnfræðilegar athuganir til að finna breiddina fyrr en á dögum Hinriks siglingafræðings, þegar kvaðranturinn varð almennt notað tæki til ákvörðunar breiddar. Þegar kvaðrant var notaður til að mæla hæð stjörnu (og þar af breiddina) horfði siglingafræðingur til hliðar yfir skipssíðuna. Lóðlína var látin hanga frá einu horni kvaðrantsins og sýndi hún hallahornið, sem lesið var af bogmynduðum mælikvarða, sem lóðlínan lá yfir.
Annað tæki svipaðrar gerðar, svonefndur stjörnumælir var einnig notaður, og var það gert af þungum málmi hringmynduðum og gráðumerktum og var á honum hreyfanlegur armur með götum til að kíkja í gegnum á stjörnuna eða sólina. Þetta tæki létu menn hanga á fingrum sér í hringum, sem komu þá í stað lóðlínunnar á kvaðrantinum.
Vitinn í Faros við Alexandríu
Saga
Vitinn stóð í um 1500 ár en skemmdist fyrst alvarlega í tveimur jarðskjálftum (eins og svo margar fornar bygginar) á árunum 1303 og 1323 e.Kr. Samkvæmt sögum var lokafall hans árið 1326. í frásögn hins fræga Araban Ibn Battuta árið 1349, sagðist hann ekki geta komið inn í rústirnar, né jafnvel klifrað að inngangnum.
Sextant
Forsaga sextantsins
Bæði þessi tæki var erfitt að nota á sjó, vegna hreyfinga skipsins, en með ítrekuðum athugunum mátti ná hornamælingum, sem ekki skeikaði nema hálfri gráðu eða svo. Kristófer Kólumbus notaði bæði þessi tæki á ferðum sínum, en það hefur þýtt það, að hann hefur þurft tvenns konar töflur, aðra fyrir hina reglulegu göngu sólar fyrir norðan eða sunnan miðbaug, og aðra fyrir helstu stjörnurnar.
Athuganir á sól og stjörnum varð að gera þegar sólin eða stjarnan gekk yfir hádegisbaug skipsins, svo að ekki gat verið nema um eina athugun á sólinni að ræða daglega, og einnig einungis eina athugun á hverri stjörnu í töflunni á nóttum. Þar sem miklu auðveldara var að ákveða breiddina heldur en lengdina, höfðu siglingamenn þá venju að miða við stað fyrir austan sig eða vestan á þekktri breidd og halda frá þeim stað eftir breiddarbaugnum.
Fossafélagið Títan
thumb|400 px|Hugmynd Fossafélagsins Títans um Urriðafossvirkjun frá 1918. Ekkert varð úr þeirri virkjun Fossafélagið Títan (eða á dönsku Aktieselskabet Titan) var félag sem Einar Benediktsson skáld stofnaði árið 1914 ásamt fleiri aðilum til að virkja Þjórsá og fleiri íslensk fallvötn. Á árunum 1914 til 1919 aflaði félagið sér hlutafjár og vatnsréttinda með samningum við jarðeigendur og stóð fyrir rannsóknum. Norski vélfræðingurinn Gotfred Sætersmoen kom til Íslands á vegum félagsins og árin 1915 -1917 rannsakaði hann Þjórsársvæðið. Félagið gaf út bókina „Vandkraften i Thjorsá elv, Island“ árið 1918 og fjallaði hún um niðurstöður rannsókna á Þjórsársvæðinu og virkjunaráform félagsins. Fossafélagið Títan áformaði að virkja Búrfell og Urriðafoss. Alþingi hafði sett á stofn fossnefnd til að gera tillögu um framtíðarstefnu í virkjanamálum og vonuðust stjórnendur Fossafélagsins eftir því að sú nefnd yrði þeim hliðholl.
Vitinn í Faros við Alexandríu
Saga
Endanleg örlög Vitans mikla urðu svo árið 1480, þegar þáverandi Sultán Egyptalands, Quitbay, ákvað að styrkja varnir Alexandríu. Hann byggði miðaldavirki, sem stendur enn, á sama stað og Vitinn stóð, og notaði þá fallna marmarann og steinana sem höfðu legið þar síðustu 150 árin.
Fossafélagið Títan
Árið 1918 var Einar Benediktsson og Fossafélagið Títan búnir að kaupa upp flest vatnsréttindi í afréttum hreppa í uppsveitum Árnessýslu. Landsstjórnin sendi þá símskeyti til allra sýslumanna og benti á að vatnsréttindi væru almenningseign og að  svokölluð fossnefnd teldi alla þá sölusamninga sem hreppar hefðu gert um vatns- og landsréttindi í afréttum ólögmæta.
Sextant
Tilurð sextantsins
thumb|Notkun sextantsins við að mæla hæð sólar yfir sjóndeildarhringnum.|400px|right John Hadley - og um leið, þó að hvorugur vissi af hinum, Thomas Godfrey — smíðuðu fyrsta sextantinn. Sextantinn var þannig gerður að hann hentaði betur til mælinga á veltandi skipi en kvaðrantinn sem hafði verið notaður áður. En með tilkomu sextantsins var breiddarákvörðun orðin tiltölulega einfalt siglingaatriði, en lengdarákvörðunin var enn um hríð mjög ónákvæm og á löngum sjóferðum, þegar ekki sást land langtímum saman, gat skekkjan hjá skipstjóranum í ákvörðun lengdarinnar numið hundruð sjómílna.
Þessi vankunnátta í því að ákveða lengdina olli mörgum slysum, og þess vegna var það, að breska stjórnin bauð verðlaun að upphæð 20 þúsund sterlingpunda, þeim manni, sem gæti fundið aðferð til að ákveða lengdarbaug á hafi úti. Vegalengdin milli lengdarbauga er í rauninni munurinn á staðartíma og Greenwichtíma, svo að viðfangsefnið var það, að búa til klukku, sem sýndi jafnan Greenwichtíma á siglingunni með allmikilli nákvæmni. Þetta var það sem John Harrison, syni smiðs í Yorkshire, tókst að leysa, en hann fann upp skipsklukkuna.
Fossafélagið Títan
Árið 1927 fékk félagið leyfi til að reisa 160.000 hestafla aflstöð við Urriðafoss en ekkert varð úr framkvæmdum. Fossafélagið Títan keypti hálfa jörðina Skildinganes í því augnamiði að koma þar upp hafnaraðstöðu.
Eftirmálar af vatnsréttindakaupum
Fossafélagið Títan var leyst upp árið 1951 og árið 1952 keypti íslenska ríkið öll réttindi og greiddi 600 þúsund norskar krónur og 200 þúsund íslenskar krónur fyrir vatnsréttindin. Þessi vatnsréttindi voru svo lögð af Ríkissjóði til Landsvirkjunar árið 1965. Hins vegar er í úrskurði Óbyggðanefndar um eignarréttindi á Gnúpverjaafrétti frá 21. mars 2003 komist að þeirri niðurstöðu að framsal vatnsréttinda í byrjun aldarinnar hafi byggst á vanheimild og hafi því Gnúpverjahreppur ekki átt vatnsréttindin þegar þau voru seld til Títans því þau hafi verið í eigu ríkisins.
Vitinn í Faros við Alexandríu
Enduruppgötvun
Árið 1996 að fornleifaflokkur með kafara köfuðu í sjóinn hjá Alexandríu. Þeir voru að leita að fornum gripum en fundu þá stórar steinblokkir á botninum sem virtust koma frá stórri byggingu. Einnig fundust styttur sem gætu hafa staðið við grunn Vitans. Þarna eru taldar hafa fundist leifar af Vitanum sem hafa þá fallið á sjóinn og voru ekki notaðar í virkið af Quitbay. En mönnum til mikillar undrunar, þá virðist stór hluti af því sem fannst vera eldra en Vitinn. Þá halda sumir að Vitinn hafi verið endurgerður úr efni frá enn eldri byggingum.
Lýsing
Árið 1166 heimsótti arabíski ferðamaðurinn Abou-Haggag Al-Andaloussi Alexandríu og lýsti þá Vitanum:
Það eru líka til sögur um að ljósið frá vitanum hafi verið notað til þess að brenna óvinaskip áður en þau komust til hafnarinnar. Önnur saga er að það væri hægt að stækka mynd af Konstantínópel sem var handan hafsins til þess að fylgjast með hvað væri í gangi. Báðar þessar sögur þykja hins vegar frekar ósennilegar, þar sem tæknin var ekki komin nógu langt á þessum tíma.
Áhrif í tungumálum
Vitinn hefur haft áhrif sem enn eru sjáanleg í dag. Bænaturn í íslömskum moskum hermdu eftir hönnun vitans, sem ber vott um bygginarlistaráhrif hans. Hönnun hans var líka notuð sem fyrirmynd bygginga enn lengra í burtu, til dæmis á Spáni. Hann skildi líka eftir sig spor í tungumálum en orðið ‚viti‘ er fengið frá honum á nokkrum tungumálum. Á frönsku er það „phare“, á bæði spænsku og ítölsku „faro“ og á portúgölsku er það „farol“.
1117
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Mohawk-dals forskriftin
Mohawk-dals forskriftin (enska: The Mohawk Valley formula) var framkvæmdaáætlun í Mohawk-dalnum í Bandaríkjunum sem kom fram í júní 1936 til að brjóta aftur verkfall við Remington Rand Corporation og koma óorði á Verkalýðsleiðtoga, hræða almenning með ofbeldishótunum, nota staðarlögregluna og sjálfsskipaðar löggæslusveitir, mynda tilbúnar leikbrúðu-útgáfur af „fyrirmyndar launamanni“ til að hafa áhrif á almennar rökræður, víggirða vinnustaði, ráða fjöldann allan af starfsmanna-staðgenglum og að hóta því að vinnustaðnum yrði lokað ef vinna yrði ekki tekin upp á ný. Mohawk-dals forskriftin kom fyrst fram í grein eftir forseta fyrirtækisins, James Rand, Jr. og var birt í National Association of Manufacturers Labor Relations Bulletin á fjórða mánuði verkfallsaðgerðanna.
Mohawk-dals forskriftin
Í Bandaríkjunum er litið á Mohawk-dals forskriftina sem grundvallarplagg að því hvernig eigi að brjóta verkföll á bak aftur. Forskriftin er í níu liðum, og er þannig:
1116
thumb|right|[[Kalman Ungverjalandskonungur.]] Árið 1116 (MCXVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Saga tölvuleikjavéla (fyrsta kynslóð)
Fyrsta kynslóð tölvuleikjavéla stóð yfir frá 1972 til 1977. Leikjatölvurnar voru Magnavox Odyssey, Magnavox Odyssey 100, Magnavox Odyssey 200, Wonder Wizard 7702, Pong og Coleco Telstar.
Savanna tríóið - Savanna tríóið 1968
Savanna tríóið - Savanna tríóið  er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1968. Á henni flytur Savanna tríóið þjóðleg lög. Kápumynd Jón Guðmundsson.
Piparúði
thumb|250px|Piparúða beitt gegn manni með kylfu.
Piparúði er varnarúði sem veldur tárarennsli, þ.e. efnablanda sem veldur kláða í augum, særindum og jafnvel tímabundinni blindu. Lögregluþjónar nota hann víða — t.d. til að drepa óeirðarseggjum á dreif og til að koma í veg fyrir múgsöfnun. Piparúðinn er sumstaðar notaður til sjálfsvarnar og þar á meðal til að verjast mannýgum hundum eða öðrum illvígum skepnum.
Vörubíll
thumb|250px|[[DAF vörubíll á Bretlandi.]] Vörubíll er stórt farartæki notað til að flytja vörur, efni eða útbúnaði. Í mörgum löndum er þörf á sérstöku ökuskírteini til að aka vörubílum.
Héruð Ítalíu
20 héruð Ítalíu (Regioni italiane):
Basilíkata
right|thumb|200px|Potenza Basilíkata (ítalska: Basilicata) er sjálfstjórnarhérað á Ítalíu.
Almenningssamgöngur
thumb|250px|[[Gare du Nord í París.]]
Almenningssamgöngur er hugtak í samgöngumálum sem á við um þær almenningsþjónustur sem almenningur borgar fargjald fyrir til að nota. Almennisamgöngur eru í raun hver sá ferðamáti sem ætlaður er almenningi en ekki til einkanota. Dæmi um slíkt eru áætlunarbifreiðar og lestarþjónustur, flugvélar, ferjur og leigubílar. Almenningsamgöngur fylgja yfirleitt tímaáætlun og fara fastar leiðir.
Saga tölvuleikjavéla (önnur kynslóð)
Önnur kynslóð tölvuleikjavéla hófst árið 1976 með Fairchild Channel F tölvunni. Atari 2600 var vinsælasta tölvan á meðan á annarri kynslóð stóð eða til ársins 1984. Aðrar vinsælar tölvur voru Intellivision, Odyssey 2 og ColecoVision. Árið 2004 hafði Atari 2600 selst í 30 milljónum eintaka.
Lígúría
right|thumb|200px| Lígúría (ítalska: Liguria) er hérað á Ítalíu. Lígúría deilist niður í 4 undirhéruð og 234 bæjarfélög.
Óskarsverðlaunin 2006
Óskarsverðlaunin 2006 voru haldin sunnudaginn 5. mars og það í 78. skipti. Kvikmyndin Brokeback Mountain var talin sigurstanglegasta mynd hátíðinnar en þegar kvöldinu lauk var Crash aðal sigurvegarinn.
Trentínó-Suður-Týról
right|thumb|200px|Trento Trentínó-Suður-Týról (ítalska: Trentino Alto-Adige) er sjálfstjórnarhérað á Ítalíu. Íbúar eru rúmlega milljón talsins þar af rúm 200.000 í borgunum tveimur, Trento og Bolzano. Í héraðinu eru tvær sýslur Trentó með 217 sveitarfélög og Bolzano með 116 sveitarfélög.
Setlagafræði
Setlagafræði er sú undirgrein jarðfræðinnar, sem fjallar um set í víðu samhengi, t.d. veðrun og rof, flutning sets og setmyndun í mismunandi setmyndunarumhverfum. Hún er að miklu leyti tengd jarðlagafræði. Þeir sem leggja stund á setlagafræði kallast setlagafræðingar.
Til setlagafræðinnar teljast rannsóknir á sandi, leðju (silti), leir og þeim ferlum sem leiða til setmyndunar þessara efna. Setlagafræðingar beita skilningi sínum á þeim ferlum sem þeir sjá í dag og túlka jarðsöguna með því að rannsaka setberg og setmyndanir.
Setberg þekur meirihluta af yfirborði jarðar. Í því er að finna stóran hluta af sögu jarðar og það varðveitir alla steingervinga. Setlagafræðin er nátengd jarðlagafræði, fræðigreininni sem fæst við eðlisfræðileg og tímafræðileg tengsl á milli berglaga eða jarðlaga.
Sú jarðfræðilega forsenda að nútíminn sé lykilinn að fortíðinni er grunnurinn að því að ákvarða hvernig setmyndun átti sér stað í gegnum jarðsöguna. Með því að bera saman svipuð einkenni nútíma setmyndana við eldri setmyndanir (t.d. sandskafla sem myndast í dag við sandskafla sem mynduðust í fjarlægri fortíð og varðveittust í fornum sandsteini) geta jarðfræðingar byggt upp líkön af setmyndun í fornumhverfi.
Revíuvísur - Alfreð, Brynjólfur, Nína og Lárus
Revíuvísur er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1978. Á henni syngja Alfreð Andrésson, Brynjólfur Jóhannesson, Nína Sveinsdóttir og Lárus Ingólfsson gamanvísur við undirleik margra listamanna.
Mólíse
right|thumb|200px|Campobasso Mólíse (ítalska: Molise) er hérað á austurströnd Ítalíu sem liggur sunnan við Abrútsi, austan við Latíum og norðan við Kampaníu og Apúlíu. Höfuðstaður héraðsins er borgin Campobasso. Íbúar eru um 320 þúsund. Héraðið skiptist í tvær sýslur: Campobasso og Isernia.
Apúlía
right|thumb|200px| Apúlía (ítalska: Puglia) er hérað á Ítalíu. Höfuðborgin er Bari. Héraðið er staðsett í suðurhluta skaga landsins, sem liggur að Adríahafi í austri, Jónahafi í suðaustri og Otrantósund i og Taranto -flóa í suðri. Svæðið er 19.345 ferkílómetrar og íbúar þess eru um fjórar milljónir manna.
Héraðið á landamæri að ítölsku héruðunum Mólíse í norðri, Kampaníu í vestri og Basilíkata í suðvestri.
Svæðið heitir Púl eða Púlsland (og Bari heitir Bár) í íslenskum fornritum (t.d. af Nikulási Bergþórssyni).
Marianne Hasperhoven
Marianne Hasperhoven (fædd 31. október 1991) er hollensk fyrirsæta.
Heiðabjalla
Heiðabjalla (fræðiheiti: Pulsatilla halleri) er blóm af sóleyjaætt. Blómin er eru bjöllulaga og fjólublá.
Kim Noorda
thumb|right|Kim Noorda Kim Noorda (fædd 22. apríl 1986) er hollensk fyrirsæta.
Jón Jónsson (jarðfræðingur)
Jón Jónsson (f. 3. október 1910 að Kársstöðum í Landbroti, d. 29. október 2005) var íslenskur jarðfræðingur. Hann var afkastamikill höfundur og ritaði um fræði sín í skýrslur, blöð, bækur og tímarit, bæði íslensk og erlend. Hann starfaði á sviði jarðhita og neysluvatnsrannsókna og vann brautryðjandastarf við sundurgreiningu og kortlagningu hrauna á Reykjanesskaga.
Nám
Barnalærdóm og vísi að unglingafræðslu hlaut Jón Jónsson í Þykkvabæ, fór síðan 1928 að Eiðum og sat þar tvo vetur í Alþýðuskólanum. Árið 1945 settist hann að í Uppsölum og kynntist Tómasi Tryggvasyni, sem þá hafði nýlokið jarðfræðinámi þar. Í gegn um Tómas kynntist Jón fleiri jarðfræðingum og jarðfræðiprófessorum. Síðan fékk hann vinnu sem aðstoðarmaður við jarðfræðistörf og sumarið 1949 tók hann þátt í leiðangri til Grænlands undir stjórn dr. Lauge | Koch og stundaði steingervingaleit. Starfaði svo sem rannsóknarmaður á steingervingasafninu í Uppsölum. Hann tók einnig þátt í sænskum leiðöngrum og jarðfræðirannsóknum á Hoffelssandi 1951–1952. Sumarið 1954 fór Jón til Íslands og fékk þá þann starfa að gera jarðfræðikort af Reykjavík og nágrenni með Tómasi Tryggvasyni.
Jón innritaðist í jarðfræðideild Uppsalaháskóla 1954. Það haust varð Jón 44 ára. Vorið 1958 lauk hann námi með tvöfaldri útskrift með kandidats- (fil.kand.) og licenciatpróf (fil. lic.). Lokaritgerðin fjallaði um afstöðubreytingar láðs og lagar við Ísland og um kísilþörunga í sjávarseti.
Störf
Jón hóf störf á Raforkumálaskrifstofunni (síðar Orkustofnun) 1958. Framan af voru verkefni hans einkum á sviði neysluvatns- og heitavatnsöflunar. Boranir eftir heitu vatni voru þá komnar á skrið og heppnuðust víða vel undir hans tilsögn. Hann vann einnig sem jarðhitaráðgjafi í ýmsum löndum Mið-Ameríku og Afríku á vegum Sameinuðu þjóðanna og fleiri stofnana. Jón fékkst mikið við jarðfræðikortlagningu á starfsferli sínum og vann frábært brautryðjandastarf við sundurgreiningu og kortlagningu hrauna á Reykjanesskaga. Sú vinna skilaði sér á kortum og í mikilli skýrslu um hraun og jarðmyndanir á skaganum sem Orkustofnun gaf út. Árið 1980 lét Jón af störfum fyrir jarðhitadeild Orkustofnunar en hélt þó áfram eigin rannsóknum og ráðgjöf í neysluvatns- og jarðhitamálum. Á þessi skeiði beindust augu hans mjög að Eyjafjöllum og af þeim gerði hann jarðfræðikort sem út kom ásamt með ýtarlegri lýsingu 1989. Á síðustu árunum snérist áhugi hans í auknum mæli að átthögunum í Vestur-Skaftafellssýslu og hinum miklu hraunaflæmum frá Eldgjá, Lakagígum og Hálsagígum. Síðustu rannsóknarleiðangrana fór Jón á það svæði árið 2002, þá á 92. aldursári. Þótt Jón hæfi ekki jarðfræðistörf fyrr en á fimmtugsaldri spannar starfsferill hans á því sviði vel á sjötta tug ára og er lengri en flestir jarðfræðingar geta státað af.
Jón Jónsson var afkastamikill vísindamaður og ritaði um fræði sín í skýrslur, blöð, bækur og tímarit, bæði íslensk og erlend. Á 85 ára afmæli hans var gefið út bókin Eyjar í eldhafi honum til heiðurs með safni greina um náttúrufræði. Þar má finna æviágrip hans og ritalista.
Giftist 1954, Guðrúnu Guðmundsdóttur.
Elly Vilhjálms og Einar Júlíusson syngja lög Jenna Jóns
Elly Vilhjálms og Einar Júlíusson syngja lög Jenna Jóns er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1978. Á henni syngja Elly Vilhjálms og Einar Júlíusson dægurlög eftir Jenna Jóns. Útsetningar: þórir Baldursson. Hljóðritun á hljómsveitarundirleik fór fram í Hamburger Studio í München í Þýzkalandi og leikur Þórir ásamt þarlendum hljómlistarmönnum. Hljóðritun á söng fór fram í Tóntækni hf. Reykjavik undir umsjá Þóris Baldurssonar og þar lék Grettir Björnsson á harmoniku í laginu Ólafur sjómaður.
Rof
Flutningsmáti sets í straumefnum, svo sem vindi og vatnsföllum, er með tvenns konar hætti. Annars vegar er um að ræða botnskrið stærri korna þar sem þau annað hvort skríða eða hoppa eftir botninum. Hins vegar er aursvif smærri korna í svo kallaðri grugglausn. Hvort setkorn ferðast með botnskriði eða aursvifi fer eftir kornastærð og straumhraða.
Huldulykill
Huldulykill (fræðiheiti Primula elatior) er blóm af ættkvísl lykla sem
Lýsing
Huldulykill er lágvaxin fjölær jurt. Blöð verða 5-15 sm löng og 2-6 sm breið. Blómgunartími er í apríl og maí og eru blómin gul.
Útbreiðsla og búsvæði
Huldulykill vex í frjósömu, kalkríku og röku skóglendi og mýrum í Evrópu allt til fjallendis Skandinavíu í norðri og Kólaskagans í austri.
Karius og Baktus/ Litla ljót - Tvö barnaleikrit
Karius og Baktus/ Litla ljót er 33-snúninga LP hljómplata með leikriti Thorbjörns Egners, Karíus og Baktus og ævintýrinu Litla ljót eftir Hauk Ágústsson gefin út af SG - hljómplötum árið 1979.
Ólafur Magnússon
Ólafur Magnússon getur átt við:
Bragi Hlíðberg - Dansað á þorranum
Bragi Hlíðberg - Dansað á þorranum er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1976. Á henni leikur Bragi Hlíðberg gömlu dansana.
Þetta er önnur hljómplata Braga Hlíðberg og hér leikur hann eingöngu gömlu dansana. Hann sýnir einnig á sér alveg nýja hlið, því öll lögin á plötunni hefur hann samið sjálfur. Magnús Ingimarsson útsetti allan undirleik og stjórnaði hljóðritun á honum og hafði umsjón með allri hljóðritun. Með Braga leika þeir Guðmundur R. Einarsson á trommur, Jón Sigurðsson á bassa og Þórður Árnason á gítar. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni hf. Tæknimaöur: Sigurður Árnason. Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Magnús Ingimarsson.
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2008
VISA-bikar karla 2008 var 49. skiptið sem bikarkeppni karla í knattspyrnu var haldin. Fyrstu leikir keppninnar hófust laugardaginn 24. maí 2008 kl. 14.00 en þá mættust annars vegar Höfrungur og Skallagrímur á Þingvelli og hins vegar Knattspyrnufélag Garðabæjar og Augnablik á Stjörnuvelli.
KR-ingar sigruðu bikarkeppnina eftir að hafa lagt KB, Fram, Grindavík og Breiðablik að velli, auk Fjölnis í úrslitaleiknum. Þetta var 11. bikarmeistaratitill KR.
Einsöngvarakvartettinn syngur lög Inga T. Lárussonar
Einsöngvarakvartettinn syngur lög Inga T. Lárussonar er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1978. Á henni syngur Einsöngvarakvartettinn íslensk sönglög. Einsöngvarakvartettinn skipa: Magnús Jónsson, Sigurður Björnsson, Guðmundur Jónsson og Kristinn Hallsson. Raddsetning og söngstjórn Magnús Ingimarsson. Ólafur Vignir  Albertsson píanóleikari annast undirleik. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Magnús Ingimarsson. Forsíðumynd tók Studio 28, Reykjavík. Myndina af Inga T. Lárussyni lánaði Inga Lára dóttir hans góðfúslega. Hönnun umslags: SG-hljómplötur. Prentun og setning á umslagi: Grafik/Blik.
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2008
Fróðleikur
Fyrsta sjálfsmarkið í bikarkeppninni frá því árið 1964 var skorað, en það ár skoruðu Skagamenn tvö sjálfsmörk í leik gegn KR.
Elías Jónatansson
Elías Jónatansson er fyrrverandi bæjarstjóri Bolungarvíkur. Hann er fæddur og uppalinn í Bolungarvík og hefur verið oddviti lista Sjálfstæðisflokksins þar. Jón Páll Hreinsson tók við af Elíasi 1. júlí 2016 eftir að Elías fékk stöðu orkubússtjóra Orkubús Vestfjarða.
Straujárn
thumb|200px|Gufustraujárn Straujárn er heimilistæki sem notað er til að slétta krumpur og fellingar í efni og fötum með þrýstingi og hita og stundum einnig með gufu. Straujárn er hitunarplata með handfangi. thumb|left|100px|Táknmynd sem sýnir hitastig við straujun. Oftast er einn, tveir eða þrír punktar. Áður var vanalegt að straujárn væru gerð úr smíðajárni. Það var þá flöt járnplata með handfangi og var platan hituð í eldi. Síðan voru framleidd straujárn sem voru flatur járnkassi sem fylltur var af heitum trékolum. Straujárn eru nú oftast framleidd úr áli eða ryðfríu stáli og hituð með rafmagni. Gufustraujárn eru algeng en það eru straujárn  með innbyggðu vatnsíláti þar sem vatn er hitað í gufu sem úðað er yfir það sem á að strauja. Straujárn eru oftast með hitastilli sem stilltur er eftir því hvað á að strauja. Algengt er að merki sé á fatnaði sem segir til um hvort hann megi strauja og þá við hvaða hitastig.
Mail (forrit)
Mail (Mail.app eða Apple Mail) er sjálfgefna tölvupóstsforritið sem kemur með Mac OS X stýrikerfinu frá Apple. Það var upprunalega hannað af NeXT sem NeXTMail, hluti af NEXTSTEP stýrikerfinu, og varð svo að póstforriti Mac OS X eftir að Apple keypti NeXT. Mail notar SMTP, POP3 og IMAP samskiptareglurnar og styður .Mac og Exchange í gegnum IMAP. Bæði iPhone og iPod touch innihalda smærri útgáfu af Apple Mail.
Saga
Mail var upprunalega þekkt sem NeXTMail, póstforritið fyrir NEXTSTEP stýrikerfið. NeXTMail var þróað forrit miðað við sinn tíma, það studdi myndir og hægt var að taka upp hljóð og senda. Það studdi einnig MIME pósta. Þegar Apple keypti NeXT og aðlagaði NeXTSTEP að Mac OS X breyttist forritið mikið. Í prufuútgáfunni hét forritið "Rhapsody" og í öðrum útgáfum áður en seinasta útgáfan af Mac OS X kom út hét forritið MailViewer.
Nefstífla
Nefstífla er læknisfræðilegt vandamál þar sem nasirnar þrengjast vegna bólgna í æðum umhverfis þær. Nefstífla getur orsakast af mörgum hlutum s.s. ofnæmi, kvefi, heymæði, nef- og ennisholusýkingum og fleira. Nefstífla getur verið allt frá óþægindum til lífshættulegs ástands. Nýfædd börn geta einungis andað gegnum nefið. Nefstífla hjá barni á fyrstu mánuðum getur truflað brjóstagjöf og valdið lífshættulegu álagi á öndun þeirra.
Óskar Halldórsson les íslenzk ljóð
Óskar Halldórsson les íslenzk ljóð er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1979. Á henni les Óskar Halldórsson íslenzk ljóð eftir sextán ljóðskáld. Hljóðritun: Ríkisútvarpið. Forsíðumynd: Snorri Snorrason. Myndina af Óskari tók Jón K. Sæmundsson. Hönnun umslags: SG-hljómplötur. Prentun og setning á umslagi: Grafík/Blik.
Sunderland A.F.C.
Sunderland A.F.C. er enskt knattspyrnulið frá samnefndri borg. Félagið var stofnað 1879. Helsti keppinautur félagsins er Newcastle United F.C.
Frá 2017 til 2019 féll liðið niður um 2 deildir, þ.e. frá ensku úrvalsdeildinni og niður í League One. Þættirnir Sunderland 'Til I Die sýndu þá baráttu. Árið 2022 komst liðið aftur í ensku meistaradeildina.
Einar Kristjánsson leikur á tvöfalda harmoniku
Einar Kristjánsson leikur á tvöfalda harmoniku er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1979. Á henni leikur Einar Kristjánsson ásamt Garðari Jakobssyni gömul danslög. Ljósmyndin á framhlið plötuumslagsins er frá Akureyri frá því um þarsíðustu aldamót og var hún tekin af Hallgrími Einarssyni ljósmyndara. Myndin var góðfúslega lánuð af Minjasafninu á Akureyri. Myndirnar af Einari og Garðari tók Ljósmyndastofa Páls, Akureyri.
Diplomatarium Norvegicum
thumb|right|300px|Bréf frá [[Margrét Valdimarsdóttir mikla|Margréti drottningu til Hákonar 6. konungs, þar sem drottningin segir fréttir og kvartar yfir neyð sinni í Akershús-höll, um 1370. DN I.409 .]] Diplomatarium Norvegicum – (latína: Norska fornbréfasafnið) – er heildarútgáfa á norskum fornbréfum og skjölum frá elstu tímum fram undir 1570. Elsta skjalið er frá því um 1050, en meginhluti þeirra er frá því eftir 1250. Komin eru út 22 bindi með um 20.000 skjölum. Útgáfan er stafrétt og á því máli sem bréfin eru skrifuð á. Efnisútdráttur á norsku fylgir.
Fyrsta bindið kom út 1847–1848 og það síðasta 1990–1995. Ýmsir hafa unnið að útgáfunni, t.d.: Málið á flestum skjölunum er fornnorska (þ.e. íslenska), miðnorska og danska. Ýmis bréf, einkum þau sem varða kirkjumál eða samskipti við önnur lönd, eru á latínu.
Í Norska fornbréfasafninu  er talsvert af skjölum sem snerta sögu Íslands, en mörg þeirra hafa einnig verið tekin upp í Íslenskt fornbréfasafn.
Norska fornbréfasafnið er aðgengilegt á netinu, með leitarvél, sjá tengil hér fyrir neðan. Einnig er skönnuð útgáfa til af flestum bindunum, sjá norsku Wikipediuna (bókmál).
Skíðaskotfimi
thumb|right|[[Jeremy Teela stillir sér upp til að skjóta á Vetrarólympíuleikunum í Tórínó, 2006]] Skíðaskotfimi er skíðaíþrótt sem tvinnar saman skíðagöngu og skotfimi. Í skíðaskotfimi er gengið með frjálsri aðferð (ganga hefðbundið eða skauta) milli þess sem skotið er á skotmörk, ýmist í liggjandi eða standandi stöðu. Á skotsvæðunum er skotið á fimm skotmörk í senn en fyrir hvert feilskot fær keppandi á sig refsihring eða tími lagður við heildarskíðatímann. Refsihringurinn er stuttur hringur til hliðar við brautina. Sá keppandi sigrar sem lýkur með stystan heildartíma.
Meðal besta skíðaskotfimifólks í heimi má nefna Ole Einar Bjørndalen, Manuela Henkel, og Sandrine Bailly.
12-spora kerfi
12 spora kerfið er meðferðartækni sem upphaflega var þróuð af stofnendum AA-samtakanna til að hjálpa fólki að takast á við alkóhólisma og var fyrst sagt frá þeim í bókinni  Alcoholics Anonymous: The Story of How More Than One Hundred Men Have Recovered From Alcoholism árið 1939. Aðferðin byggir á eldri aðferð sem stofnendur fengu í arf frá "The Oxford Group" sem heitir í dag "IofC" og er starfandi í mörgum löndum.
Sporin tólf, eins og þau voru upphaflega sett fram af AA-samtökunum, eru þessi:
Gunnlaugur Leifsson
Gunnlaugur Leifsson (d. 1218 eða 1219) var íslenskur rithöfundur og skáld. Hann var munkur í Þingeyraklaustri, en þar var klaustur af Benediktsreglu.
Gunnlaugur samdi sögu Ólafs Tryggvasonar á latínu. Hún er nú glötuð, en talið að hún hafi verið talsvert aukin útgáfa af hinni latnesku Ólafs sögu Tryggvasonar eftir Odd Snorrason, klausturbróður hans á Þingeyrum. Snorri Sturluson studdist að hluta við sögu Gunnlaugs þegar hann vann að Heimskringlu. Kaflar úr verki Gunnlaugs voru teknir upp í Ólafs sögu Tryggvasonar hina mestu, sjá Simpson 2004:166.
Gunnlaugur samdi á latínu sögu Jóns Ögmundssonar hins helga, Hólabiskups. Þetta verk er glatað, en til eru íslenskar þýðingar á sögu Jóns.
Talið er að Gunnlaugur hafi skrifað þátt á latínu um Þorvald víðförla, en hann er aðeins varðveittur í íslenskri þýðingu.
Vitað er að Gunnlaugur skrifaði um Ambrósíus kirkjuföður. Nýlegar rannsóknir benda til að Ambrósíus saga, sem er íslensk þýðing á Vita sancti Ambrosii, geti verið verk Gunnlaugs. (Katrín Axelsdóttir 2005:349).
Loks samdi Gunnlaugur Merlínusspá, sem er íslensk þýðing á Prophetiae Merlini eftir Geoffrey frá Monmouth. Myndmálið í þýðingu Gunnlaugs sýnir að hann hafði góða þekkingu á íslenskri skáldskaparlist. Kvæðið er varðveitt í Hauksbók, það skiptist í tvo hluta og er alls 171 erindi, undir fornyrðislagi.
Gianne Albertoni
alt=|thumb|Gianne Albertoni Gianne Albertoni (fædd 5. júlí 1981 í São Paulo) er brasilísk fyrirsæta.
Ben Foster
Ben Foster getur átt við eftirfarandi:
Didz Hammond
David Jonathan Hammond (fæddur 19. júlí 1981), betur þekktur sem Didz Hammond, er enskur bassaleikari. Hann var bassaleikari og bakraddarsöngvari hljómsveitarinnar The Cooper Temple Clause (og spilaði einnig á önnur hljóðfæri öðru hverju), og er núverandi bassaleikari og bakraddarsöngvari hjá Carl Barât's Dirty Pretty Things.
Fury
Fury getur átt við eftirfarandi:
James Blunt
thumb|right|James Blunt á tónleikum í [[Seattle 2006]] James Blunt (fæddur James Hillier Blount, 22. febrúar 1974) er enskur tónlistarmaður. Hann hlaut fimm Grammy-verðlaun árið 2005 fyrir fyrstu breiðskífu sína, Back to Bedlam, sem kom út árið 2004. Fyrsta breiðskífa hans, „You're Beautiful“, sló í gegn og klifraði til topps á vinsældalistum beggja vegna hafs og varð Blunt þar með fyrsti breski tónlistarmaðurinn til að koma lagi í efsta sæti bandarískra vinsældalista frá því breiðskífa Eltons John, „Candle in the Wind“ (sem var endurútgefið 1997 eftir andlát Díönu prinsessu), kom út.
Þorsteinn Hannesson - tenór
Þorsteinn Hannesson - tenór er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1979. Á henni syngur Þorsteinn Hannesson íslensk sönglög. Fritz Weisshappel píanóleikari annast undirleik.
Set
thumb|250px|Set í ánni [[Rón]]
Set er samansafn lausra og óharðnaðra steinda, bergbrota eða lífrænna leifa, sem hafa veðrast eða fallið út úr upplausn. Roföfl, svo sem vindur, vatn og jöklar, bera set burt frá veðrunarstað til setmyndunarstaðar. Setmyndunarstaður er sá staður þar sem kraftur rofaflanna þverr og þau hætta að geta borið setið með sér. Flestir setmyndunarstaðir eru aðeins tímabundnir, svo sem stöðuvötn, árfarvegir og eyðimerkur, en með tímanum geta roföflin tekið aftur við setinu þar og borið það áfram. Eini endanlegi setmyndunarstaðurinn er úthafsbotninn en þaðan getur setið ekki borist lengra með roföflum.
Guðrún Á. Símonar - 40 ára söngafmælistónleikar
'''Guðrún Á. Símonar - 40 ára söngafmælistónleikar''' er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1979. Á henni syngur Guðrún Á. Símonar á tónleikum í Háskólabíó. Tóntækni hf hjóðritaði hljómleikana fyrir SG-hljómplötur. Tæknimaður var Sigurður Árnason. Ljósmyndir á plötuumslagi tók Emelía B. Björnsson.
Veðrun
Veðrun er ferlið þegar berg grotnar niður. Veðrun skiptist í þrjá flokka, aflræna veðrun, lífræna veðrun og efnaveðrun. Mismunandi tegundir veðrunar hjálpast að við niðurbrot bergs, þar sem aflveðrun og lífræn veðrun eykur það yfirborð bergs, sem efnaveðrun getur unnið á. Við veðrun rúnnast setkorn þar sem veðrunin vinnur best á hornum bergkorna en verst á flötum.
Aflræn veðrun
thumb|right|Flögur af graníti eftir farglétti. Aflræn veðrun er aflrænt niðurbrot bergs fyrir tilstilli útrænna afla, svo sem vinds, vatns og sólar. Til hennar telst meðal annars frostveðrun, hitaþensla og fargléttir.
Frostveðrun
Frostveðrun á sér stað þar sem hitasveiflur milli frosts og þíðu eru algengar, svo sem á Íslandi. Vatn seytlar í sprungur í bergi þar sem það þenst út við að frjósa. Útþensla vatnsins sprengir bergið, sprungurnar stækka og vatnið nær að seytla lengra inn áður en það frýs aftur.
Hitaþensla
Hitaþensla á sér stað þar sem hitasveifla sólarhringsins er mikil, t.d. í eyðimörkum. Þegar berg hitnar þenst það út en við kólnun dregst það saman. Sífelld útþensla og samdráttur veldur álagi á steindir bergsins og það flagnar.
Lífræn veðrun
Lífræn veðrun verður vegna virkni lífvera. Má þar nefna rótarfleygun, sem á sér stað þar sem rætur plantna troða sér inn í bergsprungur og víkka þær. Einnig geta sveppir, fléttur og örverur grafið sig inn í berg eða innbyrt það.
Efnaveðrun
Efnaveðrun á sér stað þegar berg grotnar við efnahvörf. Þá hvarfast berg við utanaðkomandi efni, svo sem gastegundir, vatn eða vatnslausnir. Við það breytist efnasamsetning steinda í berginu. Auðleysanlegastar eru þær steindir, sem kristallast við hátt hitastig, svo sem ólívín og pýroxen, en efnaveðrun vinnur síst á steindum, sem kristallast við lágt hitastig, eins og kvars. Efnaveðrun er afar mikilvirk á Íslandi. Ástæður þess eru meðal annars gljúp berglög, mikil úrkoma og jarðhiti, sem hraðar efnahvörfum, og að íslenskt berg er tiltölulega auðleysanlegt. Til efnaveðrunar teljast meðal annars uppleysing, vötnun og oxun.
Uppleysing
Uppleysing gerist þegar súrt vatn rennur um sprungur í bergi og leysir upp efni í steindum þess. Saltsteinn og kalsít leysast auðveldlega upp í súrri lausn.
Vötnun
Vötnun verður þegar síliköt, svo sem ólivín og orþóklas, leysast upp í jónuðu vatni og mynda leirsteindir (kaólinít).
Oxun
Oxun gerist þegar súrefni gengur í samband við efni í bergi. Algengast er að tvígilt járn oxist yfir í þrígilt en við það fær berg appelsínugulan eða rauðleitan blæ.
Fána
thumb|right|Einföld mynd sem sýnir fánu lítillar eyju Fána eru þær dýrategundir sem lifa á tilteknu svæði, spendýr, fuglar, fiskar, skordýr, lindýr og fleira. Fána Íslands er til dæmis öll þau dýr sem lifa á Íslandi eða við landið.
Ekki má rugla fánu saman við flóru, en flóra er haft um plöntur á tilteknu svæði.
Baggalútur (vefrit)
Baggalútur er íslenskt vefrit á íslensku sem hefur verið á veraldarvefnum frá því 11. maí 2001. Vefritið er afar háðskt og samanstendur af kaldhæðnislegum og skálduðum fréttum eða ímynduðum viðtölum. Til er samnefnd hljómsveit sem er tengd vefritinu og hefur náð nokkrum vinsældum á Íslandi.
Setmyndunarumhverfi
Setmyndunarumhverfi lýsir setmyndunaraðstæðum, oft tengdum tilteknu landslagsformi, þar sem ákveðin eðlis-, efna- og líffræðileg ferli ríkja. Hvert setmyndunarumhverfi felur í sér ákveðna uppröðun setlaga í svo kallaðar ásýndaraðir og er því mögulegt að greina fornt setmyndunarumhverfi út frá uppbyggingu þeirra. Þannig er hægt að bera kennsl á tilurð setlagasyrpu þótt hún sé ekki lengur staðsett í sínu upprunalega setmyndunarumhverfi.
Sístöðuhyggjan, sem kom fram með skosku upplýsingunni, er mikilvægur grundvöllur greiningar á setmyndunarumhverfum, en samkvæmt henni er nútíminn lykillinn að fortíðinni. Við getum því dregið þá ályktun að þau setmyndunarumhverfi, sem við sjáum núna á jörðinni, hafi líka verið til fyrr í jarðsögunni.
Flokkun setmyndunarumhverfa
thumb|700px|right Setmyndunarumhverfi á jörðinni eru gjarnan flokkuð í þrennt eftir því hvort þau eru á landi, í hafi eða á strandsvæðum. Hvert setmyndunarumhverfi getur haft eitt eða fleiri undirumhverfi.
Náttúrufræðistofnun Íslands
Náttúrufræðistofnun Íslands er ríkisstofnun sem tilheyrir umhverfisráðuneytinu. Setur stofnunarinnar er í Garðabæ. Náttúrufræðistofnun Íslands er afsprengi Hins íslenska náttúrufræðifélags, en félagið var stofnað 16. júlí 1889 í leikfimishúsi barnaskólans í Reykjavík. Annað afsprengi Hins íslenska náttúrufræðifélags er Náttúruminjasafn Íslands. Náttúrufræðistofnun Íslands varð formlega til árið 1965 þegar lög um stofnunina voru sett, en þau byggðust á starfsemi náttúrugripasafns þess sem Hið íslenska náttúrufræðifélag hafði fært ríkinu að gjöf árið 1947.
Meginhlutverk Náttúrufræðistofunar Íslands er að rannsaka íslenska náttúru og stunda skipulega heimildasöfnun um hana með því að :
Kornastærð
Kornastærð er mælikvarði, sem segir til um stærð einstakra setkorna í seti.
Kornastærðarflokkun
Stærð setkorna getur verið allt frá örfáum míkrómetrum upp í tugi metra en vegna stærðarbilsins notast flestir kornastærðaskalar við e-s konar lograkvarða. Algengast er að notast við svo kallaðan Udden-Wenworth-skala en í honum er hvert stærðargildi helmingi minna en það næsta á undan í röðinni. Skalinn nær frá < 1/256 mm til > 256 mm og spannar því alls 18 flokka. Þessum flokkum er skipt í fjóra aðalflokka sets, möl, sand, silt og leir. Eðja er stundum notað sameiginlega yfir bæði silt og leir. Annar vinsæll lograkvarði fyrir kornastærð er Krumbein-skali, sem er nokkurs konar útvíkkun á Udden-Wenworth-skalanum og notast við sömu flokka, en gefur kornastærðina upp í φ-gildum. Flokkun á setbergi notast við sömu skala og á hver flokkur sets sér sambærilegt heiti yfir setberg, sem búið er til úr seti af viðkomandi kornastærð.
Mikilvægi kornastærðarmælinga
Kornastærð getur gefið ýmsar vísbendingar um uppruna sets. Kornastærðardreifing sets, þ.e. hlutfall mismunandi kornastærða í seti, gefur til kynna flutningsaðila setsins þar sem roföflin hafa mismunandi burðargetu. Þannig ber vindur aðallega sand og smærri agnir á meðan vatnsföll geta borið stærri kornastærðir. Jöklar bera hins vegar með sér allar kornastærðir, allt frá leir upp í hnullunga. Auk flutningsmáta getur kornastærð gefið til kynna straumhraða þar sem flutningsgeta eykst í hlutfalli við straumhraða vatns og vinds. Kornastærð getur einnig gefið til kynna þroska sets, þ.e. fjarlægð þess frá upprunastað.
Dýrlega byltingin
thumb|right|Vilhjálmur III varð konungur Englands í kjölfar dýrlegu byltingarinnar. Dýrlega byltingin, eða Byltingin 1688, var bylting á Bretlandseyjum er Jakobi 2. konungi Englands var steypt úr stóli af þingssinnum og Vilhjálmi 3. af Óraníu sem var tekinn til konungs og varð Vilhjálmur III. Byltingin er einnig nefnd Blóðlausa byltingin en það er gert í óþökk Íra og Skota þar sem harðir bardagar voru háðir. Jafnvel að þeim undanskildum er Blóðlausa byltingin ekki réttnefni því sumstaðar var barist í Englandi. Hugtakið Dýrlega byltingin bar fyrst á góma hjá þingmanninum John Hamden haustið 1689 og er núna víðast haft sem heiti byltingarinnar.
Emmy Rossum
Emmanuelle Grey Rossum (fædd 12. september 1986) er bandarísk leikkona og þekktust fyrir hlutverk sitt í kvikmyndum á borð við The Day After Tomorrow, Poseidon og The Phantom of the Opera.
Jólasnjór - Jólasnjór
Jólasnjór - Jólasnjór er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1979. Flytjendur m.a. Guðrún Á. Símonar, Elly Vilhjálms, Sigurður Björnsson, Ragnar Bjarnason, Kirkjukór Akureyrar, Vilhjálmur Vilhjálmsson, Savanna-tríóið, Stúlknakór gagnfræðaskólans á Selfossi, Brynjólfur Jóhannesson, Helena Eyjólfsdóttir, Kristín Lillendahl, Karl Sigurðsson, Guðmundur Jónsson, Eddukórinn, Lúðrasveit Reykjavíkur og margir margir fleiri. Frummynd á bakhlið: Hans Membling (1430-1494).
Páll Óskar
thumb|upright|Páll Óskar. Páll Óskar Hjálmtýsson (fæddur 16. mars 1970) er íslenskur söngvari, lagahöfundur og plötusnúður. Hann fékk tónlistaruppeldi, söng á einkasamkomum, með kór og fyrir almenning, varð fyrir áhrifum af einelti í skóla og spennu milli foreldra sinna heima fyrir. Hann kom út úr skápnum sautján ára gamall.
Páll Óskar er þekktastur fyrir að syngja ballöður, diskó, hefðbundin íslensk lög og teknó. Hann gaf út sinn fyrsta sólódisk, Stuð árið 1993 á meðan hann var í New York, og átti auk þess feril sem söngvari með hljómsveitum eins og Milljónamæringunum og Casino. Önnur sólóbreiðskífa, Palli, var mest seldi diskurinn á Íslandi árið 1995 og 1996 kom út Seif. Páll átti sumarsmellinn Ástin dugar með hljómsveitinni Unun árið 1995.
Breiðskífa hans Allt fyrir ástina kom út árið 2007 og varð metsöluplata. Páll Óskar kemur oft fram sem plötusnúður á skemmtistöðum á Íslandi.
Einsykrur
Einsykrur eru sykrur sem aðeins hafa eina sykrusameind, eins og glúkósi, frúktósi, viðarsykur og ríbósi.
Fornnorska
Fornnorska – (norska gammelnorsk) – er tungumál, sem talað var í Noregi frá því um 800 til 1350.
Á víkingaöld (u.þ.b. 800-1050) fór fornnorræna að skiptast í tvennt, austurnorrænu (sem varð að forndönsku, fornsænsku og forngutnisku) og vesturnorrænu, en hin síðarnefnda er oft kölluð norræna (þ.e. forníslenska og fornnorska).
Norræna hafði mikla landfræðilega útbreiðslu. Hún var töluð í Noregi, Færeyjum, á Íslandi, Grænlandi og skamma stund á Vínlandi. Einnig á Hjaltlandi, í Orkneyjum og á Katanesi nyrst á Skotlandi. Þá var hún töluð innan um mál heimamanna í Suðureyjum, á Mön og víðar í strandbyggðum Bretlandseyja, t.d. í Jórvík (York) og Dyflinni á Írlandi. Norrænan fékk fljótt einhver séreinkenni á hverjum stað. Það mál sem var talað í Noregi er kallað fornnorska (n. gammelnorsk). Fornnorska var töluð og síðar skrifuð milli áranna u.þ.b. 800 og u.þ.b. 1350. Sáralítill munur var á fornnorsku og íslensku fram yfir 1250, en upp úr 1300 fóru að koma fram frávik, a.m.k. í ákveðnum héruðum Noregs.
Um 1350 dó norska ritmálið nánast út því flestir ritfærir menn dóu úr svarta dauða. Um svipað leyti færðist æðsta stjórn ríkisins til Svíþjóðar og síðar Danmerkur. Eftir það varð ritmál í Noregi eins konar blanda af norsku og dönsku. Það er stundum kallað millinorska (n. mellomnorsk).
Íslenzkir tónar
thumb| Íslenzkir tónar - Vörumerki thumb| Þrívíddar módel af húsnæði Íslenzkra tóna, Laugavegi 58. Líkanið gerði Þorleifur Þorleifsson árið 1966. thumb| Verslunin Drangey að Laugavegi 58 árið 1962. thumb|Tage Ammendrup á skrifstofunni árið 1947. thumb| Stúdíóið í bakhúsinu að Laugavegi 58. thumb| María Samúelsdóttir Ammendrup móðir Tage í plötudeildinni 1949. thumb|Dæmi um kabarett sýningar Íslenzkra tóna frá 1956. Frá vinstri; Baldur Georgs, Alfreð Clausen, Sigurdór Sigurdórsson, Steinunn Hanna Hróbjartsdóttir, Ingibjörg Þorbergs, Sigríður Hannesdóttir, Dansflokkur Íslenzkra tóna, Gestur Þorgríms kynnir og svo Baldur Hólmgeirsson. Hljómsveitin: Skapti Ólafsson - trommur, NN - sax, Páll Pampichler- trompet, Pétur Urbancic - bassi, Jan Morávek - píanó. thumb|Frummynd Þorleifs Þorleifssonar að plötuumslagi Íslenzkir tónar var tónlistarútgáfufyrirtæki sem Tage Ammendrup stofnaði 12. apríl 1947 og var áberandi í útgáfu íslenskra hljómplatna á 6. áratug 20. aldar. Á vegum útgáfunnar komu út um 100 hljómplötur 78 snúninga, 98 plötur 45 snúninga og tvær tvöfaldar 33 snúninga plötur. Fyrirtækið var lagt niður 1965.
Útgáfan
Íslenzkir tónar eru nátengdir versluninni Drangey að Laugavegi 58 en hana ráku Tage og móðir hans í sameiningu á fimmta áratugnum. Verslunin seldi aðallega leðurvörur, töskur og vefnaðarvöru en árið 1945 var stofnuð sérstök hljóðfæradeild í Drangey þar sem seld voru hljóðfæri, hljómplötur og nótur. Tage fann fyrir mikilli eftirspurn eftir íslensku efni hjá viðskiptavinum deildarinnar og langaði að leggja sitt af mörkum til að bregðast við þessum áhuga. Hann hóf að gefa út nótur, kennslubækur og lagatexta undir merkjum Drangeyjarútgáfunnar, gaf út tímaritið Jazz 1947 og Musica 1948 – 1950 og keypti upptökutæki til landsins. Útbúinn var um 20 fermetra upptökusalur í bakhúsinu á Laugavegi 58 í tengslum við tækjakaupin, þar sem æfingar og upptökur fóru fram. Mest var tekið upp fyrir einkaaðila en einnig fóru fram upptökur fyrir leikhús og kvikmyndasýningar.
Íslenzkir tónar hefja starfsemi
Ekki fór vel með útgáfu fyrstu plötu Íslenzkra tóna 1948. Á henni spilaði hljómsveit Björns R. Einarssonar lögin Christofer Columbus og Summertime. Björn var óánægður með útkomuna þegar platan kom úr pressun, fékk sett lögbann á hana og höfðaði mál á hendur fyrirtækinu. Það var ekki fyrr en 1952 þegar málaferlum lauk að hin eiginlega útgáfustarfsemi Íslenzkra tóna hófst. Langflestar upptökurnar fóru fram í Ríkisútvarpinu en nokkrar plötur voru teknar upp erlendis. Pressun platna fór fram hjá AS Nera í Osló.
Í apríl 1952 fóru fram í Ríkisútvarpinu upptökur með Sigfúsi Halldórssyni á Litlu flugunni, Tondeleyo, Í dag og Við Vatnsmýrina IM 2 og IM 7. Prufuplötur bárust um sumarið en endanlegar plötur komu ekki í sölu í Drangey fyrr en 21. desember, meðal annars vegna verkfalls sem hafði áhrif á innflutning til landsins í árslok 1952.
Í lok október 1952 komu 3 plötur með Svavari Lárussyni og Sy-We-LA kvintettnum til landsins sem teknar voru upp hjá Norska útvarpinu IM 3 - IM 5. Þessar plötur voru því hinar fyrstu sem settar voru á markað frá Íslenzkum tónum. Fjórða platan sem kom á markaðinn var einnig sungin af Svavari við undirleik kvartetts Jan Morávek IM 6. Þetta var fyrsta platan sem gefin var út með íslenskri danshljómsveit og einnig fyrsta dansplatan sem tekin var upp á Íslandi. Kvartettinn skipuðu Jan Morávek sem lék á fiðlu og klarinett, Eyþór Þorláksson lék á gítar, Bragi Hlíðberg á harmoniku og Jón Sigurðsson á bassa.
Það komu aðeins 6 plötur út hjá Íslenzkum tónum árið 1952 en margar aðrar voru í bígerð það ár, m.a. spilaði Sigfús Halldórsson inn á IM 8 og IM 9 í Noregi og Soffía Karlsdóttir söng inn Bílavísur og Réttarsömbu IM 10 hjá Ríkisútvarpinu í desember.