cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thornliebank F.C.
Thornliebank Football Club var knattspyrnufélag, stofnað árið 1875 í bænum Thornliebank í Renfrewshire í Vestur-Skotlandi. Það lék einu sinni til úrslita í bikarkeppninni, leiktíðina 1879-80. Þar tapaði liðið fyrir Queen´s Park með þremur mörkum gegn engu. Thornliebank gerðist aldrei þátttakandi í skosku deildarkeppninni og hætti starfsemi árið 1907.
American Legion
thumb|right|Höfuðstöðvar American Legion í Indianapolis í Bandaríkjunum. American Legion (enska: „bandaríska hersveitin“) eru samtök bandarískra uppgjafarhermanna með höfuðstöðvar í Indianapolis í Indiana. Samtökin voru stofnuð í París 15. mars 1919 af hermönnum úr American Expeditionary Force. Samtökin halda árlegan aðalfund sem setur lög félagsins. Samtökin standa fyrir ýmsum minningarviðburðum og eru þrýstihópur sem berst fyrir eftirlaunum og bættri heilbrigðisþjónustu fyrir uppgjafarhermenn.
Á aðalfundi samtakanna árið 1976 breiddist bakteríusmit út meðal fundargesta sem olli lungnabólgu og dró 34 þeirra til dauða. Þetta varð þekkt sem hermannaveiki.
Stjörnuþoka
right|thumb|[[NGC 4414 er dæmigerð þyrilþoka, rúmlega 50 þúsund ljósár í þvermál, og í um það bil 60 milljóna ljósára fjarlægð frá jörðu.]]
Stjörnuþoka er þyrping fjölmargra stjarna og annarra stjarnfræðilegra fyrirbæra, sem haldast í nágrenni hvert við annað vegna sameiginlegs þyngdarsviðs stjörnuþokunnar. Orðið nágrenni er auðvitað afstætt, og stjörnuþokur eru mjög stórar. Dæmigerðar stjörnuþokur geta verið frá þúsundum til hundraða þúsunda ljósára í þvermál og innihaldið allt frá því um tíu milljónum (107) stjarna, og upp í billjón (1012) stjörnur. Í flestum tilvikum er vegalengdin á milli stjörnuþoka talin í milljörðum ljósára, en þó eru til stjörnuþokur sem eru mun nær, og þess eru jafnvel dæmi að tvær stjörnuþokur „rekist saman“. Talið er að finna megi svarthol í miðju allra störnuþoka.
Sólkerfið er í stjörnuþoku sem nefnist Vetrarbrautin.
Ningxia
alt=Landakort sem sýnir legu Ningxia sjálfstjórnarhéraðs í norðvesturhluta Kína.|thumb|Kort af legu Ningxia sjálfstjórnarhéraðs í Kína. Ningxia (eða Ningsia) (kínverska: 宁夏; rómönskun: Níngxià) er landlukt sjálfstjórnarhérað í norðvesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það var gert að sjálfstæðu svæði fyrir Hui-þjóðina árið 1958, sem telja um þriðjung íbúa Ningxia. Stærstur hluti héraðsins er eyðimörk með vindborin setlög (fokset), en á hinni víðáttumiklu sléttu í norðri hefur Gulafljóts verið nýtt til áveitna fyrir landbúnað í aldaraðir. Kínamúrinn markar norðausturmörk þess. Héraðið er dreifbýlt og fremur fátækt, þar sem flestir stunda beit og ræktun landsins, einkum hveiti og hrísgrjónabúskap byggðan á flóknu kerfi fornra og nýrra áveituskurða. Íbúafjöldi árið 2020 um 7.2 milljónir. Höfuðborgin Yinchuan er staðsett í norðri vestur af Gulafljóti. Opinbert heiti héraðsins er: Sjálfstjórnarhéraðið Ningxia Hui.
Landfræðileg afmörkun
Ningxia er í norðvesturhluta Kína. Stærstur hluti þess er strjálbýl eyðimörk með vindborin setlög (fokset), en á hinni víðáttumiklu sléttu í norðri hefur Gulafljóts verið nýtt til áveitna fyrir landbúnað í aldaraðir. Landlukt héraðið afmarkast til austurs að hluta af Shaanxi héraði; til austurs, suðurs og vesturs af Gansu héraði; og í norðri af sjálfstjórnarsvæðinu Innri Mongólíu. Kínamúr liggur með norðausturmörkum þess. Héraðið nær yfir 66.400 ferkílómetrar svæði.
Saga
Landssvæðið sunnan Gulafljóts var fellt inn í Qin veldið á 3. öld f.Kr. en þá voru múrar reistir um allt svæðið. Mikilir áveituskurðir voru síðan gerðir á sléttunum við Gulafljót á valdatíma Qin veldisins (221–207 f.Kr.), Hanveldisins (206 f.Kr. – 220 e.Kr.) og Tangveldisins (618–907). Núverandi Ningxia var næstum öll innan hins forna Xia-veldisins á 11.-13. öld, sem stofnað var af Tangut þjóðinni. Hún náði verulegum árangri í bókmenntum, myndlist, tónlist og arkitektúr, og fundu upp hið forna Tangut ritkerfi. Xia-veldið var þekkt í Kína sem Xi („vestur“) Xia. Eftir landvinninga Djengis Khan var svæðið kallað Ningxia („Hið friðsama Xia“). Með hnignandi völdum mongóla og tóku tyrkneskumælandi múslimar að flytja sig um set til vesturs. Ningxia varð þá í auknum mæli undir íslömskum áhrifum. Afkomendur landnema múslima héldu aðgreiningu frá kínversku samfélagi. Um miðja 19. öld flæktist Ningxia inn í almenna uppreisn múslima í norðvestur Kína og togstreita milli Han kínverja og Hui múslima hélst langt fram á 20. öld. Eftir 1911 komst svæðið undir stjórn múslimskra stríðsherra. Það var átakasvæði allt tímabilið milli fyrri heimsstyrjaldar og síðari. Ningxia hérað var síðan innlimað í Gansu hérað árið 1954 en aftur skilið frá því 1958. Það var þá endurreist sem sjálfstætt svæði fyrir múslima af Hui þjóðflokknum, eitt af 56 opinberlega viðurkenndum þjóðernum Kína.
Íbúar
Samkvæmt manntaæli Kína sem framkvæmt var árið 2020 eru íbúar héraðsins 7.202.654. Han-Kínverjar eru í meirihluta íbúa Ningxiaen, en meir en þriðjungur eru múslimar af Hui þjóðflokknum. Aðrir minnihlutahópar er Manchu, Tíbetar og Mongólar. Flest allir talar mandarín kínversku, en sumir tala tíbetsku og mongólsku. Ríkjandi trúarbrögð eru íslam og búddismi.
Efnahagur
Ningxia hefur verið talið eitt af vanþróuðustu og fátækustu svæðum Kína. Lengi framan af treystu íbúar á beit dýra og sjálfsþurftarbúskap. Héraðið er dreifbýlt, þar sem flestir stunda beit og ræktun landsins. Á háléttum er aðallega hveiti og hrísgrjónabúskapur sem byggður er á flóknu kerfi fornra og nýrra áveituskurða. Þetta kerfi (1397 kílómetrar) hefur verið byggt upp í um 2000 ár eða frá tímum Qin-veldisins. Það hefur gert aukna ræktun mögulega og bætt afrakstur landbúnaðar með umfangsmiklum landgræðslu- og áveituverkefnum á harðgerum svæðum. Nokkuð er um ræktun hafþyrnaberja (goji) sem notuð eru í hefðbundinni kínverskri læknisfræði. Einnig er ræktun sykurrófa, melóna, apríkósa og annarra ávexta. Víngerð sem hófst á níunda áratug síðustu aldar hefur orðið efnahagslega mikilvæg héraðinu. Þar voru árið 2017 um 40.000 hektarar af vínekrum sem gáfu af sér fjórðung allrar vín framleiðslu Kína. Á blönduðu landbúnaðar- og beitarsvæðum er alið hágæða fjallsauðfé (argali- Ovis ammon), ættað frá austurhluta Mongólíu. Ull þess þykir mjúk, hvít og gljáandi. Í hinum dreifðu borgum sinna íbúar handverki. Frá árinu 1949 hefur stækkandi hópur atvinnu af námuvinnslu og framleiðslu. Jarðefnaauðlindir héraðsins eru einkum kol. Ningxia er nú einn helsti grunnur kolanámu og varmaorkuframleiðslu í Norður-Kína. Einnig er að finna í héraðinu jarðolíu, jarðgas, gifs, kvarsandstein, barít, kísil og kalkstein.
Kalmanshellir
Kalmanshellir í Hallmundarhrauni er lengsti hellir Íslands eða 4035 metrar. Hann er staðsettur um 5 km norðaustur af Þrístapa. Niðurföll eða op á hellinum eru um 50 og þau er að finna á einskonar hellu eða sléttgrýti sem annars er umkringt úfnu hrauni og er hellirinn því auðfundinn.
Cerastium macranthum
Cerastium macranthum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Tyrklandi.
Kalmanshellir
Efsti hluti hellisins er í 636 m h.y.s. en sá lægsti í 590 og hæðarmismunur hæsta og lægsta punkts því aðeins 46 m.
Árið 2011 var hellirinn friðaður og er almenningi bannað að skoða hellinn (að stærstum hluta) án sérstaks leyfis frá Umhverfisstofnun.
Hellirinn er nefndur í höfuðið á Gunnlaugi Kalmani Stefánssyni (1935 - 2011), bónda á Kalmanstungu. Er Stefánshellir ennfremur nefndur eftir föður hans.
Tengill
Kalmanshellir - Umhverfisstofnun
Ludovico Sforza
thumb|right|Ludovico Sforza á altaristöflu Sforza í [[Pinacoteca di Brera.]] Ludovico Maria Sforza, einnig þekktur sem Ludovico il Moro (27. júlí 1452 – 27. maí 1508) var hertogi af Mílanó frá 1494 þegar frændi hans, Gian Galeazzo Sforza, lést, til 1499 þegar Loðvík 12. hrakti hann frá völdum og tók hertogatitilinn upp sjálfur. Ludovico Sforza var kennt um að hafa hrundið Ítalíustríðunum af stað.
Ludovico var sonur Francesco 1. Sforza, stofnanda ættarveldisins, og Bianca Maria Visconti. Hann var fjórði sonur þeirra og stóð því ekki til ríkiserfða. Þegar faðir hans lést tók Galeazzo Maria Sforza við hertogadæminu. Galeazzo Maria var myrtur 1476 og tók þá Gian Galeazzo Sforza, sjö ára sonur hans, við völdum. Við tóku átök milli Ludovicos og móður Gian Galeazzo, Bona af Savoja, þar sem Ludovico hafði betur. Hann varð ríkisstjóri í Mílanó 1481. Árið 1491 giftist hann dóttur Ercole 1. d'Este, hertoga af Ferrara. Leonardo da Vinci skipulagði brúðkaupið.
Árið 1494 gerði Alfons 2. af Napólí bandalag við Alexander 6. páfa og varð þannig ógn við Mílanó. Ludovico ákvað því að kalla Frakka sér til fulltingis. Hann hleypti frönskum hersveitum Karls 8. í gegnum Mílanó á leið sinni til Napólí. En Karl lét sér ekki Napólí nægja heldur gerði einnig tilkall til Mílanó. Ludovico gerði þá bandalag við Maximilían 1. keisara með því að bjóða honum frænku sína, Bianca Sforza, sem konu.
Frændi Ludovicos, Gian Galeazzo, lést við grunsamlegar aðstæður sama ár og Ludovico var krýndur hertogi í október. Ludovico sigraði Frakka í orrustunni við Fornovo 1495 með því að gera vopn úr bronsi sem ætlað var í risavaxna riddarastyttu sem hertoginn hafði fengið Leonardo da Vinci til að gera. Þegar Karl 8. lést varð frændi hans, Loðvík af Orléans, konungur. Loðvík átti tilkall til hertogadæmisins í gegnum ömmu sína, Valentina Visconti. Árið 1498 réðist hann á Mílanó. Ekkert af hinum ríkjunum á Ítalíu vildu aðstoða manninn sem hleypt hafði frönskum hersveitum inn í Ítalíu. Ludovico flúði frá Mílanó og leitaði hælis hjá Maximilían. Hann sneri aftur með her málaliða árið 1500. Bæði franski og ítalski herinn voru skipaðir svissneskum málaliðum sem neituðu að berjast hver við annan. Þeir ákváðu þess í stað að svíkja Ludovico í hendur Loðvíks. Loðvík hélt honum föngnum í höllum sínum í Berry og Loches þar sem hann dó.
Lækningaigla
Lækningaigla (fræðiheiti: Hirudo medicinalis) eru tegund igla sem notaðar voru til að taka blóð úr sjúklingum. Iglurnar sprautuðu efni í blóðið sem olli því að það storknaði síður.
Davíð Þorláksson
Davíð Þorláksson (f. 16. september 1980 á Akureyri) er íslenskur lögfræðingur og framkvæmdastjóri Betri samgangna.
Hoya pubicenta
Hoya pubicenta er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Davíð Þorláksson
Davíð er fyrrverandi formaður Sambands ungra sjálfstæðismanna (SUS) en hann var kjörinn formaður í ágúst 2011 og fékk 62% atkvæða á móti 38% atkvæðum mótframbjóðanda hans, Björns Jóns Bragasonar. Hann hefur skrifað greinar í tímaritið Þjóðmál og var einnig pistlahöfundur á Fréttablaðinu.
Davíð var stúdent af náttúrufræðibraut Menntaskólans á Akureyri, lauk embættisprófi í lögfræði við Háskóla Íslands árið 2006, MBA gráðu frá London Business School og hlaut héraðsdómslögmannsréttindi árið 2009. Hann sat í stjórn SUS 2003-2005 og hefur verið ritari Varðbergs. Davíð starfaði sem lögfræðingur Viðskiptaráðs Íslands, verkefnastjóri við lagadeild Háskólans í Reykjavík og aðstoðarkennari við lagadeild Háskóla Íslands. Þá starfaði hann sem yfirlögfræðingur fjárfestingabankans Askar Capital frá árinu 2007 og til 2009 þegar hann færði sig yfir til Icelandair Group en þar starfaði hann sem yfirlögfræðingur til ársins 2017 er hann hóf störf hjá Samtökum atvinnulífsins sem forstöðumaður samkeppnishæfnissviðs. Í janúar 2021 var Davíð ráðinn framkvæmdastjóri Betri samgangna, opinbers hlutafélags í eigu íslenska ríkissins og sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu, sem sér um framkvæmd Samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðissins.
Haraldur gilli
Haraldur ólst upp á Írlandi og varð aldrei vel talandi á norræna tungu. Hann kom til Noregs frá Suðureyjum einhverntíma á 3. áratug 12. aldar. Þegar þangað kom gekk hann á fund Sigurðar konungs Jórsalafara og tjáði honum að hann væri hálfbróðir hans, sonur Magnúsar berfætts, og þá getinn í síðustu herför Magnúsar til Bretlandseyja. Sigurður lét hann sanna orð sín með járnburði og var Haraldur leiddur af tveimur biskupum yfir glóandi heit plógjárn; þremur dögum síðar voru fætur hans skoðaðir og reyndust heilir og viðurkenndi Sigurður hann þá sem bróður sinn en fékk hann til að heita því að krefjast ekki krúnunnar meðan Sigurður og Magnús sonur hans lifðu.
Skömmu síðar gaf sig fram maður sem nefndur var Sigurður slembidjákn og kvaðst einnig vera launsonur Magnúsar berfætts. Haraldur neitaði að viðurkenna hann. Nokkru síðar gerði Sigurður aðför að Haraldi konungi þar sem hann gisti hjá frillu sinni, Þóru Guttormsdóttur, og drap hann. Sigurður lýsti svo morðinu á hendur sér og vildi láta taka sig til konungs en var dæmdur útlægur og varð að flýja frá Björgvin. Þess í stað voru barnungir synir Haraldar, Sigurður munnur og Ingi, kjörnir konungar og börðust menn þeirra við menn Sigurðar slembidjákns og Magnúsar blinda 1139. Þar var Magnús drepinn og Sigurður handtekinn og síðan píndur til bana.
Haraldur kvæntist Ingiríði, dóttur Rögnvaldar stutthöfða Svíakonungs, og áttu þau soninn Inga sem síðar var kallaður krypplingur. Hann átti einnig fjölda frillubarna; Sigurður munnur og Eysteinn urðu konungar og Magnús sonur Haraldar fékk einnig konungsnafnbót 1142, þá sjö ára að aldri, en dó þremur árum síðar og er ekki talinn með í norsku konungaröðinni.
Toshihiro Hattori
Toshihiro Hattori (fæddur 23. september 1973) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 44 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Lafði Margrét Beaufort
thumb|right|Lafði Margrét Beaufort biðst fyrir. Málverk eftir óþekktan listamann. Lafði Margrét Beaufort (31. maí 1443 – 29. júní 1509), greifynja af Richmond og Derby, var ensk hefðarkona á 15. öld, ættmóðir Tudor-ættar, móðir Hinriks 7. Englandskonungs og amma Hinriks 8. Árið 1509 var hún skamma hríð ríkisstjóri Englands fyrir hönd sonarsonar síns. Ját Margrét var dóttir John Beaufort, hertoga af Somerset, sem var sonarsonur Johns af Gaunt, sonar Játvarðar 3., og Margrétar konu hans. Faðir hennar hafði gert samkomulag við Hinrik 6. Englandskonung um að ef hann dæi skyldi kona hans hafa forsjá dóttur þeirra og ráða giftingu hennar. Þeir konungur urðu svo ósáttir og þegar faðir Margrétar dó ári eftir fæðingu hennar sveik konungur samstundis heit sítt og fól hertoganum af Suffolk forræði Margrétar, sem var einkaerfingi auðæfa föður síns. Hún var þó áfram hjá móður sinni.
Snemma árs 1450, þegar Margrét var sex ára að aldri, var hún gefin saman við John de la Pole, son hertogans af Suffolk, sem var ári eldri. Páfaleyfi þurfti til giftingarinnar, þó ekki vegna æsku brúðhjónanna, heldur vegna þess að þau voru of skyld. Þremur árum seinna var hjónabandið ógilt og konungurinn lét hálfbræður sína, Jasper og Edmund Tudor jarl af Richmond, fá forræði Margétar litlu, enda hafði hann þá þegar ákveðið að hún ætti að giftast Edmund. Þau gengu í hjónaband 1. nóvember 1455 og var Margrét þá 12 ára en Edmund 24 ára.
Rúmlega hálfu ári síðar var Edmund, sem var Lancaster-megin í Rósastríðunum, handsamaður af mönnum hertogans af York og hafður í haldi í Carmarthen-kastala í Wales. Þar dó hann úr plágu í nóvember. Margrét var þá þrettán og hálfs árs og komin sjö mánuði á leið. Hún ól son 28. janúar 1457, Hinrik Tudor, sem síðar varð Hinrik 7. Fæðingin var mjög erfið og Margrét ól ekki fleiri börn. Hinrik ólst að mestu leyti upp hjá föðurfjölskyldu sinni í Wales og síðar í útlegð í Frakklandi.
Margrét gekk að eiga þriðja mann sinn, Henry Stafford, son hertogans af Buckingham, 3. janúar 1462 og var þá átján ára. Þau þurftu undanþágu vegna skyldleika. Hjónaband þeirra virðist hafa verið hamingjusamt en Stafford dó 1471. Margrét virðist þó hafa virt Edmund mann sinn meira, kannski vegna þess að hann var faðir sonar hennar, því að hún tók fram í erfðaskrá sem hún gerði 1472 að hún vildi láta grafa sig við hlið hans. Í júní sama ár giftist hún Thomas Stanley en það virðist hafa verið hagkvæmnishjónaband og þegar frá leið kaus hún að búa ein og vann skírlífisheit með samþykki eiginmanns síns.
Eftir dauða Játvarðar 4., valdatöku Ríkharðs 3. bróður hans og hvarfs prinsanna í turninum taldi Hinrik sonur Margrétar sig eiga erfðatilkall til krúnunnar þar sem móðir hans var barnabarnabarn Johns af Gaunt, þriðja sonar Játvarðar 3. John hafði gengið að eiga frillu sína, Katherine Swynford, árið 1396 og áttu þau þá saman fjögur börn, þar á meðal John Beaufort, afa Margrétar. Ríkharður 2., þáverandi konungur, hafði lýst börnin skilgetin en erfðakrafa Hinriks þótti vafasöm þar sem hún var um kvenlegg og langafi hans þar að auki fæddur utan hjónabands. Margrét gerði þá bandalag við Elísabetu Woodville, ekkju Játvarðar 4., og sömdu þær um trúlofun Hinriks og Elísabetar af York, elstu dóttur Elísabetar Woodville og Játvarðar 4. Þetta styrkti erfðakröfu Hinriks til muna.
Í orrustunni á Bosworth-völlum árið 1485 féll Ríkharður 3. og Thomas Stanley setti kórónu hans á höfuð Hinriks stjúpsonar síns. Stanley var síðar gerður jarl af Derby og var Margrét eftir það titluð greifynja af Richmond og Derby. Við hirðina var hún hins vegar kölluð konungsmóðirin og naut mikillar virðingar. Þingið veitti henni rétt til að eiga eignir án þess að eiginmaður hennar hefði umráð yfir þeim, eins og hún væri ógift. Hún er talin hafa haft mikil áhrif á son sinn og verið mjög valdamikil. Þegar Hinrik dó 21. apríl 1509 hafði hann skipað móður sína tilsjónarmann erfðaskrárinnar og hún var gerð að ríkisstjóra fyrir sonarson sinn, Hinrik 8., sem talinn var of ungur til að stýra ríkinu einn. Ríkisstjóratíð hennar varð þó ekki löng því hún dó tveimur mánuðum á eftir syni sínum.
Margrét var vel menntuð og mikil áhugamanneskja um menntun. Hún lét reisa ókeypis almenningsskóla í Wimborne í Dorset og gaf fé til stofnunar tveggja skóla (colleges) við háskólann í Cambridge. Fyrsti kvennaháskólinn í Oxford, Lady Margaret Hall, var nefndur eftir henni.
Sölvhóll
Sölvhóll var býli í Reykjavík, nánar tiltekið á Arnarhólstúni. Byggð hófst á Sölvhólsbænum laust fyrir 1780, en bæjarhúsin voru rifin árið 1930.
Saga
Nafnið Sölvhóll vísar að öllum líkindum til gamalla búskaparhátta. Mikið var um sölvatekju í Örfirisey eða á Víkurfjörum. Vel má hugsa sér að Sölvhóllinn hafi verið notaður til að þurrka söl. Eldri orðmynd gæti þá hafa verið Sölvahóll.
Tímamót urðu í sögu býlisins árið 1834. Þá settist þar að Jón Snorrason hreppstjóri í Seltjarnarneshreppi og reisti nýjan og veglegan torfbæ. Ári síðar var Arnarhólsland flutt undir Reykjavíkurkaupstað og Sölvhóll þar með. Jón var kjörinn í fyrstu bæjarstjórn Reykjavíkur árið 1836 sem fulltrúi tómthúsmanna.
Bærinn sem Jón reisti stóð uppi í tæpa öld. Búið var að Sölvhóli fram á þriðja áratug tuttugustu aldar, en stöðugt þrengdi að býlinu. Mest þó árið 1919 þegar Samband íslenskra Samvinnufélaga reisti höfuðstöðvar sínar við gafl Sölvhólsbæjarins, í gamla kartöflugarðinum.
Nokkrum árum síðar fluttu síðustu ábúendurnir úr húsinu. Það var rifið árið 1930, ef til vill í tengslum við komu Danakonungs og Alþingishátíðina sama ár. Ekki hefur þá verið talið við hæfi að hinir tignu gestir þyrftu að horfa upp á lúinn torfbæ í bæjarlandinu.
Gatan Sölvhólsvegur í Reykjavík dregur nafn sitt af bænum Sölvhóli.
Rekavík bak Látur
Rekavík bak Látur er vík norðan við Aðalvík á Hornströndum. Milli Aðalvíkur og Rekavíkur er Straumnesfjall og á Straumnesi var Straumnesviti. Norðan megin við Rekavík er Fljótavík. Í Rekavík er stórt vatn, Rekavíkurvatn, og tekur það mest allt undirlendi víkurinnar. Það hefur ekkert sjáanlegt affall, heldur sitrar gegnum grótkamb. Rekavíkurbær stóð úti undir fjalli vestanvert í víkinni. Um miðja 18. öld bjó í Rekavík Kolbeinn Jónsson og fjölskylda hans. Til þeirra kom strokufólk úr Arnarfirði Sigríður og Sveinn og var þeim leynt í Rekavík. Mun Sveinn hafa komist í hollenska duggu og var sonur Rekavíkurbónands Bjarni Kolbeinsson nítján árum seinna dæmdur í tveggja ára betrunarvist fyrir að hafa banað Sigríði.
Guðríður Símonardóttir
Guðríður Símonardóttir (1598 – 18. desember 1682) (Tyrkja-Gudda) var húsmóðir í Vestmannaeyjum sem var gift Eyjólfi Sólmundarsyni (eða Sölmundarsyni) (d. 1636), sem líklega hefur verið sjómaður þar. Árið 1627 komu svokallaðir Tyrkir og rændu í Vestmannaeyjum og víðar, meðal annars í Grindavík og á Djúpavogi. „Tyrkirnir“ voru sjóræningjar frá Alsír og voru að líkindum allra þjóða kvikindi, en rán þetta er alltaf kallað Tyrkjaránið í Íslandssögunni. Rændu þeir bæði fólki og fé og var Guðríður ásamt Sölmundi, syni sínum, í hópi þeirra sem rænt var.
Rekavík bak Látur
Út og upp af Rekavíkurbæ er klettahjalli og ofan hans gengur dalur inn í fjallið og heitir sá Öldudalur. Þar fór vitavörður við Straumnessvita upp á Straumnessfjall og síðan niður Straumnessdal að vitanum. Árið 1896 voru tvö bjarndýr unnin í Rekavík bak Látur.
Guðríður Símonardóttir
Húsfreyja á Íslandi
Fyrstu árin var Guðríður húsfreyja í Bolafæti í Njarðvík, en það var tómthúshjáleiga frá Ytri-Njarðvík. Þar bjó þá Grímur Bergsson, sem talið er að hafi reynst þeim hjónakornum vel. Eyjólfur, elsta barn þeirra hjóna er að líkindum fæddur í Bolafæti. Árið 1644 varð Hallgrímur prestur á Hvalsnesi og var þá Guðríður orðin prestsfrú þar. Þar eignuðust þau Steinunni, sem Hallgrímur orti mjög innilegt kvæði eftir, er þau misstu hana unga. Ennfremur hjó hann út legstein hennar, sem nú er geymdur í Hvalsneskirkju. Þarna var Guðríður til 1651, en það ár fluttust þau að Saurbæ á Hvalfjarðarströnd og bjuggu þar í allmörg ár. Síðustu ár Hallgríms bjuggu þau á Kalastöðum og á Ferstiklu og þar dó Hallgrímur úr holdsveiki árið 1674.
Reisubók Guðríðar Símonardóttur eftir Steinunni Jóhannesdóttur kom út árið 2001 og er þar rakinn ferill hennar í formi sögulegrar skáldsögu.
Podocarpus lambertii
Podocarpus lambertii er sígrænt tré frá Argentínu og Brasilíu.
Saktmóðigur
Saktmóðigur er íslensk hljómsveit sem kennir sig við pönk og er ein elsta starfandi hljómsveit landsins. Hún var stofnuð 1991 og hefur starfandi óslitið síðan. Fyrsta útgáfa hljómsveitarinnar var kasettann Legill sem kom út haustið 1992. Í kjölfarið komu tvær 10 tommu vínyl EP plötur, Fegurðin, blómin og guðdómurinn árið 1993 og Byggir heimsveldi úr sníkjum árið 1996. Hljómsveitin hefur auk þess gefið út þrjá geisladiska í fullri lengd, Ég á mér líf (1995), Plata (1998) og Guð hann myndi gráta (2011). Í dómi um Guð hann myndi gráta sagði:"Suddapönk-hljómsveitin Saktmóðígur er eins og kleprar í rasshárum alls þess sem er hipp og kúl á Íslandi – að eilífu dæmd til að vera utangarðs og lafandi svitastokkin á jaðrinum. Pönkið er enn blóðhrátt og skröltir áfram eins og skrokkur í sláturhúsi. Karl Pétur söngvari er villimannslega æstur og spýtir frá sér ofbeldis- og klámfengnum sora, við bæði glatt strokkpönk og lúshægt mulningspönk."Þriggja laga 7 tommu vínylplatan Demetra er dáin kom út árið 2013 og hafði að geyma lagið Kobbi V sem hjómsveitin gerði myndband við. Árið 2013 sendi sveitin svo frá sér afmælisbraginn Eistnaflugsdans í tilefni af tíundu Eistnaflugshátíðinni.
Útgefin verk
Legill - kasetta - 1992
Fegurðin, blómin og guðdómurinn - 10” vínylplata - 1993
Ég á mér líf - geisladiskur - 1995
Byggir heimsveldi úr snýkjum - 10” vínylplata - 1996
Plata - geisladiskur - 1998
Guð hann myndi gráta - geisladiskur - 2011
Demetra er dáinn - 7” vínylplata - 2013
Lífið er lygi - 12” vínylplata - 2018
HDTV
thumb|Háskerpumynd á breiðtjaldi
HDTV (high-definition television) eða Háskerpusjónvarp er gerð stafrænna sjónvarpstækja sem bjóða upp á betri upplausn en hefðbundin sjónvörp (sjá: NTSC, SECAM og PAL). Flest slík sjónvörp eru breiðtjalda. Skammstöfunin HDTV er notuð jöfnum höndum um framsetningu háskerpumynda og sjónvarpstækin sem notast við háskerputækni. Upplausnin er allt að tífalt betri en í öðrum tækjum og myndlínurnar helmingi fleiri.
Smækkunarending
Smækkunarending er orðmyndan notuð til smækkunar á merkingu rótarinnar. Algeng smækkunarending í íslensku er viðskeytið -lingur:
Sigrún Edda Björnsdóttir
Sigrún Edda Björnsdóttir (f. 30. ágúst 1958) er íslensk leikkona og leikstjóri.
Foreldrar Sigrúnar Eddu eru Guðrún Ásmundsdóttir (f. 1935) leikkona og Björn Björnsson (1933-2008) flugvirki. Sigrún Edda á tvö börn og maki hennar er Axel Hallkell Jóhannesson leikmyndahönnuður.
Hún hefur leikið í fjölda sjónvarpsþátta, sjónvarpsleikrita, útvarpsleikrita og kvikmynda og leikstýrt á sviði, í útvarpi og sjónvarpi auk þess sem hún hefur skrifað handrit fyrir sjónvarp. Hún er höfundur barnabókarinnar Með Bólu í bæjarferð (2001) og sjónvarpsþáttanna Bóla (1991-2001).
Sigrún Edda hefur þrisvar sinnum hlotið Grímuverðlaunin fyrir leik í aðalhlutverki og í janúar árið 2021 var hún sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu.
Jón Snorrason
Jón Snorrason (20. september 1787 – 14. maí 1856) var tómthúsmaður og bæjarfulltrúi í Reykjavík.
Ævi og störf
Jón fæddist að öllum líkindum í Engey, sonur bændafólks þar. Árið 1834 reisti hann sér bæinn Sölvhól í landi Arnarhóls, sem þá tilheyrði Seltjarnarneshreppi. Jón var í miklum metum og gegndi embætti hreppstjóra.
Cavariella theobaldi
Cavariella theobaldi       er blaðlúsartegund sem var fyrst lýst af David D. Gillette og Bragg 1918.
Grýlukerti
thumb|right|Grýlukerti á húsi í Gdansk í Póllandi. Grýlukerti nefnist ís sem hefur orðið til þegar vatn drýpur niður og frýs og myndar ílangt form ekki ósvipað kertum í laginu.
Orðsifjar
Talið er mögulegt að kalksteinsstrókar sem myndast í hellum og hanga þar niður hafi verið uppruni orðsins og orðið Grýla í nafninu vísi til þess að jólavætturinn Grýla var sögð búa í helli.
Cerastium macrocalyx
Cerastium macrocalyx er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Kákasus.
Listi yfir íslensk póstnúmer
thumb|2-tölu póstnúmerasvæði á [[Íslandi (skilgreint af fyrstu tveimur tölunum í póstnúmerinu).]] Póstnúmer á Íslandi samanstanda af þremur tölum. Póstnúmerunum fylgir nafn þess staðar þar sem verið er að dreifa póstinum, sem er annað hvort sveitarfélag, nálægasta borg, bær eða þorp eða hverfi innan borgar. Heildarfjöldi póstnúmera er 195; þar sem 18 eru frátekin fyrir pósthólf, tvö fyrir opinberar stofnanir og stærri einkafyrirtæki og eitt einungis fyrir alþjóðlega flokkun.
Upplyfting - Í sumarskapi
Upplyfting - Í sumarskapi er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1982. Á henni flytur hljómsveitin Upplyfting nokkur lög. Upplyfting er skipuð Hauki Ingibergssyni, Kristjáni B. Snorrasyni, Sigurði V. Dagbjartssyni og Þorleifi Jóhannssyni. Þeir Gunnar Þórðarson, Kristján B. Óskarsson, Kristinn Svavarsson og Eypór Gunnarsson sjá um viðbótar hljóðfæraleik. Fyrri félagi í Upplyftingu, Magnús Stefánsson, syngur lagið Ég sakna þín og í syrpunni í sumarskapi. Kristín Jóhannsdóttir syngur í laginu Ég kem til að kveðja. Gunnar Þórðarson sá um útsetningar, tónstjórn (production). Og þá einnig hljóðblöndun ásamt tæknimönnum við hljóðritun, sem eru Sigurður Bjóla og Tony Cook í Hljóðrita hf. Hönnun umslags: SG. Ljósmynd: Studio 28. Aðstoð varðandi myndatöku: Modelsamtökin og Þórscafé. Setning, litgreining og prentun: Prisma.
Suðrænn baulfiskur
Suðrænn baulfiskur (Argyrosomus hololepidotus) er fisktegund sem helst er að finna í Indlandshafi. Hann er silfurlitaður með gráum eða brúnum uggum, dökkur sporður, dökkir til svartir blettir að ofan sitthvoru megin við bakugga og að sporði. Uggar eru beittir honum til varnar. Hann er frekar stór og er algeng stærð um 1 metri, hann getur þó náð allt að 2 metra lengd. Hefur mest vigtast 71 kg og hæðsti aldur skráður 30 ára. Hann heldur sig helst í Indlandshafi þó mest við Madagaskar og er oft kenndur við þær eyjar, Madagaskar meagre. Hann finnst þó víðar. Fiskurinn kýs frekar hlýjan sjó og vill helst vera í hitastigi á bilinu 13-24°C. Southern meagre er botnfiskur, sjávarfiskur en þolir þó ferskvatn og á það til að synda upp ár. Heldur sig helst í sjó á 15-150 m dýpi. Finnst þ.a.l. hellst við ósa, neðst í ám, við strendur og einnig við rif. Hann er hellst við botninn eða miðsvæðis í sjónum.
Þessi tegund á ekki marga óvini, hákarlar eiga það til að leggja sér hann til munns, síðan er hann sjálfs síns óvinur. Þeir éta hvorn annan. Southern Meagre lifir á fjölbreyttri fæðu, þar hefur stærðin sitt að segja hann étur aðra fiska og vegna stærðar er flóran nokkuð mikil. Hann lifir einnig á smokkfisk, kröbbum, rækjum og ormum. Hann aflar sér fæðu helst á nóttunni.
Þær þjóðir sem veiða mest eru Angóla, Ástralía og suður Afríka. Árið 2010 voru veidd 17,688 tonn. Angóla veiðir mest, en þeir hafa þó ekki veitt samfellt frá 1950. Þeir hættu veiðum frá 1970-1983 og aftur 1987-1998. En eftir 2001 juku þeir sínar veiðar töluvert og eru langt yfir öllum öðrum þjóðum í tonnum talið.
Tilraunaheimspeki
Tilraunaheimspeki er aðferðafræði í heimspeki sem styðst að einhverju leyti við tilraunir og athuganir, m.a. skoðanakannanir. Tilraunaheimspeki er nýleg aðferð í heimspeki sem hefur að mestu leyti orðið til á 21. öldinni. Tilraunaheimspekin er undir óbeinum áhrifum frá kenningum bandaríska heimspekingsins W.V.O. Quine.
Nokkur ágreininigur er um hvert framlag tilraunaheimspekinnar gæti verið. Sumir telja að tilraunaheimspekin sé á endanum vart annað en hugtakagreining sem tekur mið af megindlegum rannsóknum.
Meðal heimspekinga sem hafa fengist við tilraunaheimspeki má nefna Stephen Stich, Shaun Nichols og Brian Weatherson.
İstiklâl Marşı
thumb|Veggur í skólastofu í Tyrklandi með texta þjóðsöngsins (hægra megin).
İstiklâl Marşı (tyrkneska: Sjálfstæðismarsinn) er þjóðsöngur Tyrklands. Hann var tekinn upp 12. mars 1921, tveimur árum fyrir stofnun Tyrkneska lýðveldisins.
Pierre-Joseph Proudhon
thumb|right|250px|Pierre-Joseph Proudhon, málverk eftir [[Gustave Courbet frá árinu 1865]] Pierre-Joseph Proudhon (f. 15. janúar 1809, d. 19. janúar 1865) var franskur stjórnmálamaður, heimspekingur og sósíalisti. Hann sat á franska þinginu og var fyrstur manna til að kalla sjálfan sig stjórnleysingja. Á hann er litið sem einn af upphafsmönnum, mestu áhrifavöldum og skipuleggjendum stjórnleysisstefnunnar.
Proudhon sem fæddist í borginni Besançon í Frakklandi, var prentari að mennt og kenndi sjálfum sér latínu til að vera hæfari til að prenta bækur á því máli. Frægustu ummæli hans er „Eignarhald er þjófnaður“ úr fyrsta stóra ritverki hans ''Qu'est-ce que la propriété? Recherche sur le principe du droit et du gouvernement (Hvað er Eign? Rannsókn á frumatriðum réttar og ríkisvalds''), sem út kom 1840. Útkoma bókarinna vakti athygli franskra yfirvalda en einnig athygli Karls Marx, sem hóf bréfaskriftir við Proudhon í framhaldi af útgáfu bókarinnar og áttu þau samskipti eftir að hafa mikil áhrif á verk og hugmyndir þeirra beggja þótt leiðir skildu síðar meir vegna hugmyndafræðilegs ágreinings, sem var þeirra á milli.
Félags- og tryggingamálaráðuneyti Íslands
Félags- og tryggingamálaráðuneyti Íslands eða Félags- og tryggingamálaráðuneyti var eitt af ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands áður en það sameinaðist heilbrigðisráðuneyti til þess að mynda velferðarráðuneyti. Æðsti yfirmaður var félags- og tryggingamálaráðherra og æðsti embættismaður þess var ráðuneytisstjóri.
Velferðar- og fjölskyldumál
Húsnæði
Vinnumarkað
Þórleifur Bjarnason
Þórleifur Bjarnason (30. janúar 1908 – 22. september 1981) var rihöfundur og kennari og námsstjóri á Vestfjörðum og Vesturlandi. Hann bjó lengi á Ísafirði og síðar á Akranesi í sextán ár en var fæddur og uppalinn á Hornströndum undir Hælavíkurbjargi. Hann var í farskóla í sveitinni í sex vikur 1921-1922 en sautján ára fór hann til Reykjavíkur í nám við lýðskóla Ásgríms Magnússonar. Þaðan tók hann próf upp í Kennaraskólann. Hann lauk kennaraprófi 1929. Á Ísafirði tókst vinátta með honum og Guðmundi G. Hagalín ritöfundi árið 1942 og fékk Guðmundur hann til að segja sér sögur frá Hornströndum og hvatti hann til að skrifa þær niður. Þórleifur fór að ráðum Guðmundar og kom rit hans Hornstrendingabók út ári seinna. Þórleifur skrifaði fjölda bóka sem margar fjalla um mannlíf á Hornströndum. Meðal verka Þórleifs eru:
Anna Lindh
Ylva Anna Maria Lindh (19. júní 1957 – 11. september 2003) var sænskur sósíaldemókratískur stjórnmálamaður, leiðtogi ungra sósíaldemókrata frá 1984 til 1990 og þingmaður frá 1982 til 1985 og 1998 til 2003. Hún tók við stöðu umhverfisráðherra 1994 sem hún gegndi þar til hún varð utanríkisráðherra 1998. Gjarnan hafði verið litið á Lindh sem rísandi stjörnu í sænskum stjórnmálum og sem hugsanlegan arftaka Görans Persson á formannsstóli Jafnaðarmannaflokksins.
10. september 2003 varð hún fyrir hnífárás og lést degi síðar. Í fjölmiðlum var mikið talað um að gerandinn hefði verið veikur á geði og hann hafði vissulega verið á geðdeild, en réttargeðlæknar og hæstiréttur komust að þeirri niðurstöðu að hann hefði verið sakhæfur og í blaðaviðtölum hefur morðinginn, Mijailo Mijailovic, viðurkennt að hann hafi ekki verið veikur á geði þegar hann framdi verknaðinn. Hann hafi einungis talið vist á réttargeðdeid ákjósanlegri en fangelsi. Ástæður morðins sagði hann vera að hann hataði stjórnmálamenn og kenndi þeim um það sem hann væri óánægður með í lífu sínu. Að akkúrat Anna Lindh hafi orðið fyrir valinu hafi hins vegar verið tilviljun og hann hefði deginum áður ætlað að myrða annan stjórnmálamann úr öðrum stjórnmálaflokki.
Stofn (málfræði)
Stofn kallast sá hluti orðs sem ekki breytist í beygingu.
Stofn nafnorða
Stofn nafnorða má finna með því að sjá hvaða hluti orðsins er eins í öllum föllum. (Stofn sterka nafnorða finnst í þolfalli eintölu) Stofn veikra nafnorða finnst með því að taka sérhljóðann frá nf et
Hjá sumum nafnorðum er -r stofnlægt í endingu orðs (t.d. veður > veðri).
Stofn sagnorða
Algengast er að stofn sagnorða sé fundinn með að fjarlægja -a eða -ja af nafnhættinum, og er það sú aðferð sem kennd er í grunnskólum.
Sumir líta hinsvegar á að veikar sagnir sem beygjast eftir fjórða flokki haldi a-inu þar sem það helst að mestu við beygingu, og stofn orðins að baka sé þar með baka.
Tenglar
Radiko
Endurholdgun
thumb|Hjól lífsins, kínversk lágmynd frá 12. öld sem sýnir hringrás endurholdgunar Endurholdgun eða endurfæðing (sem hefur einnig aðra merkingu í sumum kristnum söfnuðum sem andleg endurfæðing) er sú hugmynd að lífverur, og í mörgum tilfellum einungis menn, snúi aftur til lífs eftir dauðan í nýjum líkama.
Þessi hugmynd er í trúarlegum skilningi einkum trúarbrögðum af indverskum uppruna svo sem hindúisma, búddisma og jaínisma. Í þessum trúarbrögðum er endurholdgunin tengd hugmyndinni um karma, lögmál orsaka og afleiðinga. Hugmyndin þekktist einnig í grískri heimspeki og dulspeki og var þar af orfeifskum og pýþagórískum uppruna en var áberandi í platonisma. Flestir söfnuðir í abrahamísku trúarbrögðunum, gyðingdómi, kristni og íslam afneita endurholdgun. Ein grunnhugmynd þessara trúarbragða er að við kveiknun mannlegs lífs öðlist einstaklingurinn sál og að jarðlífi loknu eigi hún eilíft líf, í paradís eða hugsanlega helvíti.
Það eru þó til innan þessara trúarbragða eða tengdar þeim, greinar sem aðhyllast hugmyndina um endurholdgun, má þar nefna antroposofa innan kristni, nokkrar greinar súfista innan íslam og kabbalistar í gyðingdómi.
Á seinustu áratugum hefur trú á endurholdgun aukist mjög á Vesturlöndum meðal annars á Íslandi og er einungis að nokkru leyti tengt Nýaldarhreyfingum.
Endurholdgun í austrænum hugmyndheimi
Öll trúarbrögð af indverskum uppruna eiga það sameiginlegt að álíta endurholdgun vera sjálfsagðan kjarna lífsins. Þau greinir hins vegar á um hvað það sé sem flyst milli tilverustiga. Aðalspurningin er hvort það sé eins konar persónukjarni (sál - atman sem hins vegar er skilgreind á mismunandi vegu í þeim trúarbrögðum sem nota það hugtak, til dæmis í hindúisma og jaínisma) eða ópersónubundin meðvitund sem endurholdgast.
Helstu hugmyndir um eðli endurholdgunar í inverskættuðum trúarbrögðum, karma, samsara, og moksha/mukti (sem nefnt er nirvana/nibbana af búddistum), eru ævafornar og með öllu óvíst hvenær þær komu fyrst fram.
Endurholdgun í hindúisma
Í Upanishadritinum, sem skrifuð voru um 700 f.Kr., fóru Indverskir heimspekingar hins vegar að sjá tilveruna sem blekkingu (maja) og raunveruleikinn (sat) fremur séður sem óbreytanlegt einingarlögmál alheimsins sem ýmist er nefnt rita (eðli hlutana), Brahman (hin óendalegi) eða atman (sálin). Hinn veraldlegi heimur virtist skiptast upp í óendanlegri hringrás, þessi hringrás var nefnd samsara (óendanleg umbreyting eða stöðug hreyfing). Í Upanishadritinum er hugtakið samsara tengt kenningunni um karma og þar með mótaðist trú hindúa á því að lífið byggi á gerðum fyrri tilverustiga. Karma er lögmál orsaka og afleiðinga sem gerir hvern einstakling ábyrgan fyrir framtíð sinni með þeim hugsunum, orðum og gjörðum sem hann velur á hverju tilverustigi. Svo lengi sem einstaklingurinn er fastur í samsara heldur hringrás lífs og dauða áfram með þeim þjáningum og erfiðleikum sem því fylgja. Takmarkið er því að losna úr kvöðum samsara en leiðin þangað er torsótt. Upanishadritin fjalla meðal annars um hvernig leitast megi eftir því að feta þá leið og er heimspekileg undirstaða þeirra kenninga sem mynda búddisma og jaínisma.
Samkvæmt hindúismanum er maðurinn guðlegur að eðli en svo lengi sem hann öðlast ekki fullkomna meðvitund um sitt sanna eðli verður hann að flytja frá líkama í líkama. Ef einstaklingurinn hefur haft mjög slæmar hugsanir, illt umtal og slæmar gjörðir þarf hann að „brenna upp karma“ í formi jurtar eða dýrs í næsta lífi. En ef meðvitundin um hið sanna guðlega eðli vex smám saman gegnum ótaldar endurholdganir losnar einstaklingurinn úr fjötrum samsara. Meðvitundin yfirvinnur karma og endurholdgununum líkur með því að maðurinn nær því sem nefnt er moksha (einnig mukti) og er þar með frjáls frá þeim fjötrum sem hafa bundið sjálfið við fæðingu og dauða. Innan hindúismans eru fjölmargar og mismunandi skilgreiningar á því hvað taki við þegar maðurinn hafi uppnáð moksha.
Þrír meginstraumar innan hindúismans hafa hver sína leið til að losna undan þjáningu endurholdgunar: leið þekkingarinnar (Jnana jóga), leið gjörða (Karma jóga), leið Guðsástar (Bhakti jóga). Einnig er algengt að skilgreina fjórðu leiðina (meðal annars af kennimanninum Vivekananda), Raja jóga, eða „konungsjóga“, sem er aðferð jógaæfinga og hugleiðslu.
Endurholdgun í búddisma
thumb|Búddamúnkar Búddisminn tók hugtakið samsara frá hindúismanum þó svo að hugtakið sé frábrugðið á ýmsan hátt. Búddistar trúa ekki á tilveru einstaklingsbundnar sálar, þeir trúa að ópersónubundin meðvitund sé kjarni lífs og það sé þessi meðvitund sem endurholdgist í nýju formi. Það er að segja að einstaklingurinn sem slíkur endurholdgast ekki. Boddhisatva kenningin innan mahayana-búddisma eru þó undantekning frá þessari hugmynd.
Samkvæmt heimsmynd búddista eru öll fyrirbrigði, huglæg jafnt sem hlutlæg, í stöðugri breytingu. Huglæg og hlutlæg fyrirbæri verða til í margbreytilegu og flóknu orsakasamhengi, eftir lengri eða skemmri tíma taka þau að breytast þar til að þau hverfa og birtast í nýju formi. Öll huglæg og hlutlæg fyrirbæri hafa áhrif á önnur fyrirbæri í óendanlegum vef orsaka og afleiðinga. Þetta gildir fyrir öll fyrirbæri nema nirvana, nirvana hefur ekki áhrif á neitt annað og er óbreytanlegt. Vegna þess að öll fyrirbæri eru tengd í óendalegum vef orsaka og afleiðinga hefur tilveran ekkert upphaf.
Í búddismanum er engin guð sem dæmir eða verðlaunar, karma er algjörlega ópersónulegur kraftur. Lifandi verur skap sinn eigin karma með hegðun og hugsun. Markmiðið er að ná stigi fullkomnunar og komast þannig undan því að fæðast á ný og uppná nirvāņa/nibbana.
Endurholdgun í vestrænum hugmyndheimi
Hugmyndir um endurholdgun eða endurkomu sálarinnar í nýju gervi hafa fundist í ýmsu formi í hugmyndaheimi vesturlandamanna um aldaraðir þó svo það hafi yfirleit verið jaðarhugmyndir utan alfaravegs heimspeki og trúarlífs.
Endurholdgun í fornöld
Kristnir gnostikerar í frumkristni töldu sálina flytja í nýjan jarðneskan líkama eftir dauðan. Í raun er litið vitað um kenningar þeirra annað en frá andstæðingum þeirra, þáverandi leiðtogum kristinna. Irenaeus (f. um 120, d. um. 200) var einn af mikilvægustu guðfræðingum í frumkristni og biskup í Lyon. Hann skrifaði gegn gnostikerunum í Contra Heresies, og afskrifað allar kenningar um endurholdgun eða endurkomu sálarinnar í jarðneska tilveru eftir dauðann og taldi þær í algjörri andstæðu við kristna trú. Þessi skoðun Irenaeusar hefur verið allsráðandi innan kristinnar kirkju frá þeim tíma. Origenes (185 – 254 e.Kr.), sem var kristinn guðfræðingur undir sterkum platonskum áhrifum varði að nokkru hugmyndir um endurkomu sálarinnar sérlega það að sálin hefði verið til áður en hún tekur sér bólfestu í jarðneskum líkama. Origenes viðurkenndi þó að kenningin um endurholdgun og endurkomu sálarinnar samrýmdist ekki Nýja testamentinu.
Norræn goðafræði
right|thumb|Sváfa heldur hinum deyjandi Helga í fyrstu holdgun þeirra af þremur. Í fornsögum norrænna manna eru frásagnir um trú á endurholdgun. Meðal annars er það að finna í Eddukvæðunum. Í Helgakviðu Hjörvarðssonar er sagt frá því að Helgi Hjörvarðsson og ástkona hans, valkyrjan Sváfa, fæddust að nýju sem Helgi Hundingabani og valkyrjan Sigrún. Ástarsaga þeirra Helga og Sigrúnar er umfjöllunarefni í Völsungakviðu og Helgakviðu Hundingsbana. Þau fæddust í þriðja sinn og voru þá nefnd Helgi Haddingjaskati og valkyrjan Kára Hálfdanardóttir, en kvæði það sem um þau fjallaði, Káruljóð, er einungis til í aðlöguðu formi í Hrómundar sögu Gripssonar.
Ekki er ósennilegt að trú á endurholdgun hafi verið algeng meðal norrænna manna til forna enda segir sá sem skráði Eddukvæð: „Þat var trúa í forneskju, at menn væri endrbornir, en þat er nú kölluð kerlingavilla“ en var kristni tekin við er kvæðið var skráð.
Hoya pubicorolla
Hoya pubicorolla er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Hornstrendingabók
Hornstrendingabók er bók um mannlíf á Hornströndum eftir Þórleif Bjarnason sem kom upprunalega út 1943 en svo aftur 1976 og aftur 1983. Verkinu í þrjú bindi en titill þeirra er Land og líf, Baráttan við björgin og Dimma og dulmögn. Í bókunum eru ljósmyndir teknar af Finni Jónssyni og Hjálmari R. Bárðarsyni.
Mannheim
Lega
thumb|Göngugata í Mannheim. Í bakgrunni er gamli vatnsturninn. Mannheim er hafnarborg við samflæði Neckars og Rínarfljóts norðvestast í sambandslandinu Baden-Württembergs í suðurhluta Þýskalands, gegnt Ludwigshafen í Rínarlandi-Pfalz. Næstu stærri borgir (fyrir utan Ludwigshafen) eru Heidelberg til suðausturs (15 km), Worms til norðurs (20 km) og Kaiserslautern til vesturs (55 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki borgarinnar er tvískiptur skjöldur. Hægra megin er gyllt ljón á svörtum grunni. Ljónið er merki kjörfurstanna í Pfalz. Vinstra megin er rauður úlfakrókur á gulum grunni. Bæði merkin eru til á innsiglum á 18. öld. Núverandi skjaldarmerki var tekið upp 1896.
Orðsifjar
Heitið Mannheim er dregið af mannanafninu Manno. Merkingin er því heimili Manno.
Upphaf
Mannheim kemur fyrst við skjöl 766 í klausturbókinni Lorscher Codex. Bærinn var þá lítill fiskibær við Rínarfljót og kom lítið við sögu næstu aldir. 1415 var haldið kirkjuþingið mikla í Konstanz, meðal annars til að jafna klofning kaþólsku kirkjunnar. Þrír páfar ríktu þá samtímis. Sigismund keisari setti þá alla af og setti nýjan í embætti. Jóhannes 23. mótpáfi neitaði að láta setja sig af og flúði frá Konstanz. Hann var handsamaður og settur í varðhald í Mannheim, þar sem hann þurfti að dúsa í fjögur ár. Mannheim var þá ekki nema nokkur hundruð manna bær.
Aðsetur kjörfurstanna
thumb|Mannheim 1758. Rínarfljót til hægri, Neckar fyrir neðan. 1606 ákvað kjörfurstinn Friðrik IV frá Pfalz að reisa sér aðsetur í bænum. Samfara því gerði hann nýtt borgarskipulag fyrir íbúahverfi og varnarmúra. Íbúum fjölgaði hratt. Ári seinna hlaut Mannheim almenn borgarréttindi. En uppgangurinn hlaut snöggan enda. 1618 hófst 30 ára stríðið. Borgin ákvað að berjast með mótmælendum. 1622 sat keisaraherinn um borgina og nær gjöreyddi henni. Kjörfurstinn ákvað að láta endurreisa borgina, en sökum þess að nærsveitir voru eyddar varð Mannheim ekki lengur aðalaðsetur kjörfurstanna, sem oftar en ekki sátu í Heidelberg. Erfðastríðið í Pfalz lék borgina einnig grátt. Frakkar eyddu borginni á nýjan leik 1689. Enn var borgin endurreist. 1720 ákvað kjörfurstinn Karl Philipp að flytja aðsetur sitt frá Heidelberg til Mannheim. Við það verður mikil uppsveifla í borginni, bæði efnahagslega og menningarlega. Næstu árin dvelja þjóðþekkt skáld í borginni, svo sem Goethe, Schiller og Lessing, en einnig Mozart til skamms tíma. 1778 flutti kjörfurstinn Karl Theodor aðsetur sitt til München. Þetta olli mikilli stöðnun og jafnvel kreppu í borginni. Mannheim varð aldrei höfuðborg aftur.
thumb|Carl Benz smíðaði fyrstu bifreiðina í Mannheim
Nýrri saga
Heimstyrjöldin síðari olli mikilli uppsveiflu iðnaðarins í borginni. En þá skall ógæfan yfir. Í loftárásum bandamanna var Mannheim gjöreyðilögð. Varla stóð þar steinn yfir steini í stríðslok 1945. Í apríl það ár hernámu bandarískir hermenn borgina og var hún hluti af bandaríska hernámssvæðinu. Endurreisn borgarinnar gekk hægt fyrir sig. 1967 var háskólinn í borginni stofnaður. 1975 var Mannheim valin til að hýsa garðasýninguna miklu (Bundesgartenschau), en þá var borgin risin úr öskunni og búið var að reisa ný íbúahverfi.
Íþróttir
thumb|left|Nokkrir Íslendingar hafa sett mark sitt á handboltaliðið Rhein-Neckar-Löwen thumb|Mel C ([[Spice Girls) mætti á Arena of Pop 2006]] Aðalíþróttagrein borgarinnar er íshokkí. Félagið Adler Mannheim er margfaldur þýskur meistari.
Handknattleiksliðið Rhein-Neckar-Löwen spilar heimaleiki sína í Mannheim. Liðið leikur í 1. deild, en besti árangur þess er úrslitaleikur Evrópubikarkeppninnar 2008 (tapaði honum fyrir Veszprem frá Ungverjalandi). Fjórir Íslendingar leika eða hafa leikið með liðinu: Guðjón Valur Sigurðsson, Ólafur Stefánsson, Snorri Steinn Guðjónsson og Róbert Gunnarsson. Þjálfari liðsins er Guðmundur Þórður Guðmundsson.
Á tveggja ára fresti er haldið Evrópumót unglinga í körfubolta, þar sem keppt er um Dr.- Albert-Schweitzer-bikarinn.
Vinabæir
Mannheim viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Ögedei Khan
thumb|Ögedei Khan. Ögedei Khan (1185-1241) var þriðji sonur Djengis Khan. Hann varð höfðingi Mongólaveldisins árið 1229 og sá fyrsti sem notaði titil stórkan (khagan).
Mongólaveldið stækkaði á valdatíma hans og nýja höfuðborgin Karakorum var stofnuð við ána Orhon. Í austri réðst hann á Jin-veldið og í vestri á núverandi Írak, Íran og Rússland. Árið 1241 náðu Mongólar yfirráðum yfir Ungverjalandi og Adríahafi. Þegar Ögedei lést var frekari árásum á Evrópu hætt. Ekkja hans Töregene stjórnaði til 1246.
Tenglar
Britannica
Christian Freeling
Christian Freeling er hollenskur leikjahönnuður. Hann hefur fundið upp ýmis skákafbrigði, m.a. stórskák (Grand Chess) og shōgiafbrigðið yari shōgi. Hann er einnig höfundur spilsins Havannah.
Tenglar
MindSports – vefur gerður af Christian Freeling og Ed van Zon.
Masayuki Okano
Masayuki Okano (fæddur 25. júlí 1972) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 25 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Stjórndreifing
Stjórndreifing (enska: devolution) kallast það fyrirbæri þegar ákveðnu framkvæmdar- og/eða löggjafarvaldi er með lögum fært frá miðstýringu ríkisvalds til staðbundinna lýðræðislegra samfélaga. Slíkt tíðkast nær eingöngu í einingarríkjum þar sem allt vald liggur samkvæmt stjórnarskrá hjá ríkisvaldi og getur löggjafinn sem dreifir valdinu dregið það til baka að eigin frumkvæði. Þekkt dæmi af stjórndreifingu á heimsvísu eru til dæmis í Bretlandi, þar sem þingið hefur veitt Skotlandi, Wales og Norður-Írlandi eigin þjóðþing sem fara meðal annars með eigin velferðar-, samgöngu- og menntamál.
Balkanhlynur
Balkanhlynur (fræðiheiti: Acer hyrcanum) er hlyntegund sem er með útbreiðslu í suðaustur Evrópu og vesturhluta Asíu. Hann verður um 15m hár.