cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Staðvindur
Staðvindar stafa af því að heitt loft sem stígur upp við miðbaug kólnar og sígur niður við hvarfbaugana þar sem myndast háþrýstisvæði (hæð). Vegna þessarar stöðugu hringrásar eru staðvindar stöðugir (og draga nafn sitt af því). Alveg við miðbaug er svo kyrrabeltið sem einkennist af léttum, breytilegum vindi.
Paradísarmissir
thumb|right|Titilsíða frumútgáfunnar frá 1667. Paradísarmissir er stakhent söguljóð eftir enska skáldið John Milton. Það kom fyrst út á prenti árið 1667 og skiptist í 10 bækur með yfir 10.000 ljóðlínum. Önnur útgáfa kom út 1674 þar sem ljóðið skiptist í 12 bækur (líkt og Eneasarkviða Virgils). Milton var þegar orðinn frægur fyrir rit sín til stuðnings Enska samveldinu en þegar Stúart-endurreisnin gekk í garð 1660 hafði hann misst sjónina vegna augnsjúkdóms. Hann slapp úr fangavist fyrir milligöngu áhrifamikilla vina. Paradísarmissir var samið á milli 1658 og 1664 þegar Milton var blindur, fátækur og á flótta. Fyrsta prentun bókarinnar seldist upp á 18 mánuðum. Það varð til þess að Milton var öldum saman álitinn eitt af höfuðskáldum enskra bókmennta.
Ljóðið segir frá syndafallinu: hvernig Satan freistar Adams og Evu og brottrekstri þeirra úr Eden. Helstu persónur kvæðisins eru Satan, Adam, Eva, Guð, Guðssonurinn og erkienglarnir Mikael og Rafael.
Milton fylgdi Paradísarmissi eftir með ljóðinu Paradísarheimt sem kom út 1671 ásamt leikritinu Samson Agonistes. Það ljóð fjallar aðallega um freistingu Krists sem sagt er frá í Lúkasarguðspjalli.
Jón Þorláksson á Bægisá þýddi kvæðið á íslensku. Þýðing hans kom fyrst út á prenti 1828.
Top Gear
Top Gear er enskur BBC sjónvarpsþáttur um vélknúin ökutæki og alveg sérstaklega fólksbíla. Þátturinn hóf göngu sína árið 1977 sem „tímaritssjónvarpsþáttur“ um bíla. Í upphafi var hann öllu fræðilegri en hefur með tímanum orðið gamansamari. Top Gear hætti í sinni upprunalegu mynd árið 2001, en var hrundið af stað á ný árið 2002 með þáttastjórnendunum Jeremy Clarkson, Richard Hammond, James May og The Stig. Top Gear hefur unnið til Emmy verðlauna og um 350 milljón áhorfendur horfa á hann um allan heim. Á Íslandi er Top Gear sýndur á Skjá einum.
Jón Dúason
Dr Jón Norðmann Dúason (30. júlí 1888 – 5. maí 1967) var íslenskur hagfræðingur og fræðimaður sem hafði einstaka yfirsýn yfir tengsl Íslendinga við Grænland og hélt fram ríkri réttarstöðu Íslendinga til ítaka þar í landi. Hann var talinn töluverður sérvitringur og var þekktur í Reykjavík á meðan hann bjó þar og lifði.
W3m
w3m er frjáls textavafri sem styður töflur, ramma, SSL -tengingar, liti og myndir þar sem útstöðin býður upp á slíkt. Þrátt fyrir að vera textavafri reynir w3m að sýna vefsíðuna sem líkast hefðbundnum vafra.
Top Gear
Saga
Sérstakur þáttur var um pólferð Top Gear. Í pólferðinni fóru Top Gear á segulnorðurpólinn. Landfræðilegi norðurpóllinn, er 1.300 kílómetrum norðar. Top Gear notaði bæði breyttan Toyota Hilux í ferðina, og hundasleða, til að athuga hvor væri fljótari. Íslenska fyrirtækið Arctic Trucks breytti bílnum og veitti jafnframt aðstoð á leiðinni.
Top Gear og Ísland
Top Gear hefur nokkrum sinnum komið við sögu á Íslandi. Einn af þáttagerðarmönnum Top Gear hafði þegar gert sérstakan þátt um Ísland árið 1995 sem heitir Jeremy Clarkson's Motorworld. Eins og nafnið gefur til kynna, voru þættirnir komnir frá Top Gear kynninum Jeremy Clarkson.
Richard Hammond endurtók þetta ævintýri Jeremy Clarksons, í Top Gear þegar hann fór á torfærubíl, sem knúinn var áfram á nítrusoxíði yfir vatn, í keppni við snjóvélsleða. Snjósleðinn vann þá keppni.
Í þáttaröð átta, voru Top Gear á Íslandi við Jökulsárlón. Á lóninu kepptu þeir við frægan kajak ræðara, Shawn Baker, á móti fjórhjóladrifnum bíl. Kajakinn er með mótor, og bíllinn er Tomcat, en Tomcat er íslenskt fyrirtæki.
Umdeilanlegast var þó þegar Top Gear þáttastjórnandinn James May fór upp að Fimmvörðuhálsi á meðan gosið þar stóð yfir í mars/apríl 2010. Hann fór á sama Toyota Hilux bílnum og notaður var í ferðinni á segulnorðurpólinn. Bílnum, Toyota Hilux, var breytt til að aka í kringum heitt hraun, bæði með stálþaki, og alkóhól kælibúnaði.
Rafeindapappír
thumb|350px|Stafrænn bókalesari sem notar rafeindapappír.
Rafeindapappír (líka rafpappír eða rafrænn pappír) er ákveðin gerð af tölvuskjá sem birtir mynd eða texta með því að líkja eftir bleki á venjulegum pappír. Ólíkt flatskjám sem eru upplýstir og nota bakljós til að lýsa upp díla, endurkastar rafeindapappír ljósi eins og venjulegur pappír og getur haldið texta og myndum stöðugt á skjánum án þess að eyða rafmagni. Rafmagn þarf til að skipta um mynd á skjánum.
Til eru nokkrar ólíkar gerðir af rafeindapappír, sumar eru úr plasti og eru því sveigjanlegar. Talið er þægilegra að lesa af rafeindapappír en af venjulegum skjá, vegna þess að myndin er stöðug, en á tölvuskjá endurnýjast myndin með ákveðinni tíðni. Einnig er hægt að skoða rafeindapappír frá fleiri sjónarhornum en er hægt á venjulegum skjá, af því að notað er umhverfisljós í staðinn fyrir bakljós. Einnig er hægt að lesa af rafeindapappír í beinu sólarljósi án þess að myndin dofni. Rafeindapappír er léttur og meðfærilegur og getur sýnt myndir í litum. Frá og með 2008 er skerpa rafeindapappírs svipuð því sem er í prentuðum bókum og dagblöðum, en ný tækni er betri. Nú keppast framleiðendur við að finna upp rafeindapappír sem getur sýnt myndir í öllum litum.
Rafeindapappír má nota í margvíslegum tilgangi, til dæmis í verðmiða og skilti í verslunum, tímaáætlanir á biðstöðvum, auglýsingaskilti, farsíma og lestölvu. Rafeindapappír er ólíkur stafrænum pappír, sem er „skjár“ sem hægt er að skrifa á með stafrænum penna og búa til stafræn skjöl.
Talgreining
Talgreining er svið innan máltækni sem þróar aðferðir og tækni til að greina og þýða talað mál yfir í stafrænan texta. Skammstafanir eins og ASR (Automatic Speech Recognition) og STT (Speech to Text) eru einnig notuð um þetta svið. Talgreining samtvinnar þekkingu og rannsóknir úr málvísindum, tölvufræðum og rafmagnsverkfræði.
Talgreinir fyrir íslenskt mál hefur verið þróaður af Google. Annar talgreinir fyrir íslenskt mál hefur verið þróaður í Háskólanum í Reykjavík í samstarfi við Alþingi og er sá talgreinir gefinn út með opnu hugbúnaðarleyfi.
Íslenskur talgreinir var tekinn formlega í notkun á Alþingi á Degi íslenskrar tungu 16. nóvember 2019. Talgreinirinn greinir ræður þingmanna.
Joan Crawford
Joan Crawford (23. mars 1904 – 10. maí 1977); fædd undir nafninu Lucille Fay LeSueur var bandarísk leikkona og dansari. Crawford hóf feril sinn sem leikhúsdansari á Broadway en fór að birtast í kvikmyndum árið 1925 og var lengi ein af helstu kvikmyndastjörnum Bandaríkjanna.
Æviágrip
Eftir að Lucille hóf feril sem leikari í Hollywood og fór að þykja efni í stjörnu var ákveðið að breyta nafni hennar þar sem nafnið LeSueur þótti erfitt í framburði og fjölmiðlafulltrúa MGM, Pete Smith, fannst nafnið auk þess minna á enska orðið fyrir holræsi, „sewer“. Efnt var til keppni í tímaritum þar sem lesendur sendu tillögur að nýju nafni á leikkonuna og nafnið Joan Crawford varð ofan á.
Joan og Douglas skildu árið 1933 og árið 1935 giftist Crawford öðrum eiginmanni sínum; leikaranum Franchot Tone. Hjónaband þeirra var ekki farsælla en hið fyrra og þau skildu fjórum árum síðar. Þriðja hjónaband hennar, við leikarann Phillip Terry, fór á svipaðan veg og entist frá 1942 til 1946. Crawford giftist í fjórða og síðasta sinn árið 1955, þegar hápunktur kvikmyndaferils hennar var að baki, athafnamanninum Alfred Steele, sem var forstjóri gosdrykkjafyrirtækisins Pepsi-Cola. Hjónaband þeirra var farsælla en hin og entist þar til Steele lést árið 1959. Vegna hjónabands þeirra Steele gerðist Crawford talskona Pepsi-Cola um öll Bandaríkin og eftir að Steele lést tók hún við sæti hans í framkvæmdastjórn fyrirtækisins.
Á ferli Crawford var lengi haft fyrir satt að hún ætti í illdeilum við Bette Davis, aðra af helstu kvikmyndastjörnum þess tíma. Óljóst er hversu mikill óvinskapur þeirra var í raun eða hvort kvikmyndafélögin fundu hann upp eða ýktu í auglýsingaskyni. Crawford og Davis birtust saman í einni mynd, í spennumyndinni What Ever Happened to Baby Jane? árið 1962, þar sem þær hentu gaman að eigin starfsferlum með því að leika tvær systur sem voru stjörnur á yngri árum en hafa í myndinni munað sinn fífil fegurri.
Mommie Dearest
Ári eftir að Crawford lést árið 1977 gaf kjördóttir hennar, Christina Crawford, út bókina Elsku mamma (e. Mommie Dearest) þar sem hún lýsti uppvexti sínum og sambandi sínu við móður sína. Í bókinni staðhæfði Christina að Crawford hefði níðst á sér og bróður sínum, Christopher, og beitt þau ofbeldi. Auk þess lýsti hún Crawford sem drykkfelldri, stjórnsamri og taugasjúkri konu. Christopher samsinnti systur sinni og sagði hana jafnvel hafa dregið úr ofbeldinu í lýsingum sínum. Í erfðaskrá sinni hafði Crawford gert bæði Christinu og Christopher arflaus og sagt að þau „vissu sjálf hvers vegna“.
Yngri dætur Crawford, Cathy og Cindy, vefengdu hins vegar frásögnina og sögðust í eigin bók hafa hlotið ástúðlegt uppeldi hjá móður sinni. Elsku mamma varð metsölubók og svo fór að árið 1982 var gerð kvikmynd eftir henni þar sem leikkonan Faye Dunaway fór með hlutverk Joan Crawford.
Kvikmyndamiðstöð Íslands
right|150px Kvikmyndamiðstöð Íslands (KMÍ) (ensku: Icelandic Film Centre) er opinber stofnun sem var stofnuð með lögum sem sett voru 2001. Kvikmyndamiðstöð veitir styrki úr Kvikmyndasjóði og aðstoðar við kynningu á íslenskum kvikmyndum erlendis. Starfsfólk Kvikmyndamiðstöðvarinnar vinnur þannig að því að íslenskar myndir séu sýndar á kvikmyndahátíðum erlendis. Forstöðumaður er skipaður af menntamálaráðherra til fimm ára í senn. Núverandi forstöðumaður er.
Brautryðjendaæska Kína
alt=„Brautryðjendaæska Kína“ við skólasetningu árið 2009. Flestir grunnskólar Kína krefjast þess að nemendur gangi til liðs við þessi pólitísku samtök fyrir 6-14 ára börn.|hægri|thumb|450x450dp| „Brautryðjendaæska Kína“ við skólasetningu. Flestir grunnskólar Kína krefjast þess að nemendur gangi til liðs við þessi pólitísku samtök fyrir 6-14 ára börn.
Kvikmyndamiðstöð Íslands
Í kvikmyndalögum segir að verkefni Kvikmyndamiðstöðvar Íslands séu að:
Brautryðjendaæska Kína
alt=„Brautryðjendaæska Kína“ stendur heiðursvörð við minnisvarða um „hetjur fólksins“ á Torgi hins himneska friðar í Peking borg Kína.|thumb|„Brautryðjendaæska Kína“ stendur heiðursvörð við minnisvarða um „hetjur fólksins“ á Torgi hins himneska friðar í Peking borg Kína. alt=Rauðir hálsklútar, einkennisklæðnaður ungra brautryðjenda, er algeng sjón í Kína.|thumb|Rauðir hálsklútar, einkennisklæðnaður ungra brautryðjenda, er algeng sjón í Kína. alt=„Litlu rauðu varðliðarnir“ í menningarbyltingunni (1966–1978) tóku þátt í athöfnum eins og að „stöðva kennslu til byltingar“ og gagnrýna kennara.|thumb|„Litlu rauðu varðliðarnir“  í menningarbyltingunni (1966–1978) tóku þátt í athöfnum eins og að „stöðva kennslu til byltingar“ og gagnrýna kennara. „Brautryðjendaæska Kína“ (kínverska: 中国少年先锋队; rómönskun: Zhōngguó shàonián xiānfēngduì) eru pólitísk samtök barna á aldrinum sex til fjórtán ára í Alþýðulýðveldinu Kína. Samtökin eru rekin af Æskulýðsfylkingu Kínverska Kommúnistaflokksins. Fjöldi ungra brautryðjenda er í dag um 130 milljónir barna.
Saga
Rætur samtakanna liggja aftur til ársins 1924. Fram að stofnun Alþýðulýðveldisins árið 1949 ráku kommúnistar ýmis ungliðafélög á þeim landssvæðum sem þeir réðu. Fyrirmyndin var fengin frá félagsskap „ungra brautryðjenda“ í Sovétríkjunum. Samtökin voru formlega stofnuð af Kommúnistaflokki Kína 13. október 1949. Þau tóku núverandi nafn árið 1953. Brautryðjendaæska Kína var lögð niður tímabundið í menningarbyltingunni (1966–1978). Í stað hennar komu samtökin „Litlu rauðu varðliðarnir“ sem voru yngri útgáfan af hinu róttæku „Rauðu varðliðum“ menningarbyltingarinnar. Brautryðjendaæskan hóf aftur starfssemi í október 1978. Samtökunum svipar til brautryðjendahreyfinga barna sem eru til eða voru, í ríkjum kommúnista víða um heim.
Hugmyndafræði
Samkvæmt stefnuskrá samtakanna byggir hugmyndafræðin „á fræðilegu kerfi sósíalismans með kínverskum einkennum“. Mottóið er: „Til baráttu fyrir málstað kommúnismans, vertu viðbúinn!“. Háttsemi ungra brautryðjenda á að byggja á „heiðarleika, hugrekki, lífskrafti, og einingu“. Loforð og skuldbinding ungra brautryðjenda (og þar með flestra kínverskra gunnskólanema) við aðildina er:"„Ég er meðlimur í Brautryðjendaæsku Kína. Undir fána ungra brautryðjenda sver ég Kommúnistaflokki Kína ást mína, móðurlandinu og fólkinu. Ég mun leggja hart að mér í námi, efla og undirbúa, svo styrkur minn verði til málstaðs kommúnismans.“"Ungum brautryðjendum er ætlað samkvæmt Xi Jinping, forseta Kína „...að elska landið, fólkið og flokkinn og byggja upp göfuga hugsjónir, hlúa að góðu siðferði, læra og byggja upp sterkan líkama.“
Aðild
Flestir grunnskólarnir Kína krefjast þess að nemendur, að þeim yngstu undanskildum, gangi til liðs við „Brautryðjendaæsku Kína“, pólitísk samtök barna á aldrinum sex til fjórtán ára. Rauður hálsklútur ungra brautryðjenda er einkennisklæðnaður félagsmanna. Við vígsluathöfn binda núverandi meðlimir klútana á nýliðana. Börn klædd rauðum hálsklútum eru algeng sjón í Kína. Við lok grunnskólans eru flestir nemendur orðnir félagar í Brautryðjendaæskunni. Við fjórtán ára aldur hætta þeir sjálfkrafa aðild að samtökunum og geta þá gengið í Æskulýðsfylkingu Kínverska Kommúnistaflokksins (CCP). Í dag eru um 130 milljónir barna í Brautryðjendaæsku Kína.
Messina
thumb|right|270px|Messína: dómkirkjan
Háskóli Messínu
Háskóli Messínu (Università degli Studi di Messina) var stofnaður 1548 af Ignatius Loyola sem "primum ac prototypum collegium Societatis Jesu", þ.e. fyrsti Jesúítaskólinn og af fyrirmynd Jesúítanna. Árið 1678 var háskólanum lokað sem refsingu fyrir uppreisn gegn yfirráðum Spánar.
Háskólinn var endurreistur 1838 af Ferdinand II Sikileyjakonungi.
Jarðskjálftinn sem lagði Messina í rúst árið 1908, eyðilagði stóran hluta háskólans auk þess sem margir prófessorar og námsmenn dóu. Þegar árið 1909 opnaði lagadeildin aftur og aðrar deildir á næstu árum.
Í Messínu eru ræðismannsskrifstofur Danmerkur, Þýskalands, Íslands, Noregs, Rússlands og Spánar.
1696
Atburðir
thumb|right|Pétur mikli varð einn keisari Rússlands við lát hálfbróður síns, Ívans 5.
Tianjin
thumb|450px|alt=Mynd tekin úr sjónvarpsturni Tianjin borgar til austurs.|Horft úr sjónvarpsturni Tianjin borgar til austurs. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Tianjin um 13,9 milljónir manna.
thumb|alt=Landakort sem sýnir legu borghéraðsins Tianjin á austurströnd Norður-Kína.|Kort sem sýnir legu borghéraðsins Tianjin í Norður-Kína.
Tianjin (T’ien-ching eða Tientsin í íslenskum heimildum) (kínverska: 天津; rómönskun: Tiānjīn), er borghérað á austurströnd Bóhaíhafs í norðurhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Borghéraðið er eitt þéttbýlasta svæði heims. Hún er þriðja stærsta sveitarfélag landsins, á eftir Beijing og Sjanghæ. Það er staðsett austur af Hebei héraði, við norðausturhluta Norður-Kína sléttunnar. Tianjin er mikilvæg framleiðsluborg í Kína og leiðandi höfn Norður-Kína.
Tianjin (sem þýðir bókstaflega „hið himneska vað“) er um 56 kílómetra inn af landinu frá Bóhaíhafi, grunnum vog Gula hafsins. Hún hefur verið mikilvæg flutnings- og verslunarmiðstöð allt frá dögum mongólska Júanveldisins (1206–1368). Aðgangur að hafi og hlutverk sem verslunargátt til Beijing borgar stuðlaði að miklum vexti þjóðernislega fjölbreytni og nýsköpun í viðskiptum íbúa. Borgin er þekkt fyrir handofnar afurðir sínar, leirhermenn, handmálað viðarprent og sjávarréttamenningu. Á stórborgarsvæði Tianjin bjuggu árið 2020 um 13,9 milljónir manna.
Staðsetning
thumb|alt=Mynd af Borgarleikhúsi Tianjin.|Borgarleikhúsið í Tianjin.
thumb|alt=Mynd af Náttúruminjasafninu í Tianjin, Kína.|Náttúruminjasafnið í Tianjin er gler- og stálbygging í laginu eins og svanur.
Mið-Tianjin, sem er þéttbýliskjarni sveitarfélagsins, liggur um 120 kílómetra suðaustur af miðborg Beijing og um 56 kílómetra inn af landinu frá Bóhaíhafi, grunnum vog Gula hafsins.
Miðhluti Tianjin er þar sem fljótin Ziya og Yongding mæta norður- og suðurhluta „Mikla skurðs“, sem er manngerð skipgeng vatnaleið, áður en þær saman í Hai fljótið, sem fellur að endingu til austur að Bóhaíhafi.
Borgin stendur í minna en 5 metra hæð yfir sjávarmáli. Sum láglend svæði austur af borginni eru aðeins tæpum tveimur metrum yfir sjávarmáli og meirihluti byggðar á svæðinu er undir 3.7 metrum.
Á árunum 1958 —1967 tilheyrði Tianjin borg Hebei héraðs. Lögsaga þess náði yfir þéttbýliskjarnann og til austurs, meðfram Hai-fljóti ásamt höfninni í Tanggu. Þetta tók breytingum árið 1967 þegar sveitarfélagið Tianjin var gert að borghéraði og landsvæði þess stækkað.
Þéttbýliskjarninn sem staðsettur er í miðhluta Tianjin, nær í um ellefu kílómetra frá austri til vesturs og um 14 kílómetra frá norðri til suðurs. Aðalhverfi borgarinnar Heping, er við vesturbakka Hai-fljóts. Þar liggur verslunar- og fjármálamiðstöð borgarinnar. Mörg af stóru verslunar- og stjórnsýsluhúsum miðborgarinnar voru byggðar á sínum tíma af erlendum aðilum, með dæmigerðan evrópskan og japanskan nýlendustíl frá árunum 1920 og 1930. Sumar opinberra bygginga frá fimmta áratug síðustu aldar eru í sovéskum byggingarstíl. Nýlegri verslunar- og íbúðarhúsnæði fylgir nútímalegri hönnun með einstökum svölum og marglitum framhliðum.
Saga
thumb|alt=Landakort af Tianjin borg í upphafi 20. aldar þar sem útlendingar hafa tekið sér níu hverfi.|Kort af Tianjin við upphaf 20. aldar, þar sem erlend ríki hafa tekið sér níu hverfi. Austurríkismenn eru t.d. merktir hér með blágrænum lit, og Ítalir þar fyrir neðan, merktir með grænum lit.
thumb|alt=Teikning af orrustunni um Taku varnarvirkið í Boxara -uppreisninni við Tianjin árið 1900. Bandamenn vestrænna herja og japanskra náðu víginu af Kínverska hernum eftir stuttan en blóðugan bardaga.|Teikning af orrustunni um Taku varnarvirkið í [[Boxarauppreisnin|Boxarauppreisninni við Tianjin árið 1900. Bandamenn vestrænna herja og japanskra náðu víginu af Kínverska hernum eftir stuttan en blóðugan bardaga.]]
Mýrlendið, umhverfis það sem nú er Tianjin borg, var strjálbýlt fram að valdatíma Songveldisins (960–1126). Þá tók Sanchakou bær að rísa á vesturbakka Hai-fljótsins. Sú byggð bættist síðar við stærri bæinn Zhigu, sem var við mót fljótanna Ziya og Hai. Byggðin í Zhigu óx hratt sem hafnar- og verslunarmiðstöð og varð megin geymslu-, flutnings- og dreifingarstaður fyrir korn og aðrar landbúnaðarvörur frá Mið- og Suður-Kína. Til að undirstrika mikilvægi Zhigu, setti hið mongólska Júanveldi (1206–1368) upp skrifstofur til stjórna siglingum og tollgæslu. Vöruhús og hafnaraðstaða bæjarins var stækkuð. Í borginni var einnig mikilvæg saltframleiðsla.
Tianjin þróaðist hratt fram á veg þegar Mingveldið (1368–1644), færði höfuðborg Kína frá Nanjing til Beijing. Árið 1404 var byggð þar varðstöð er hlaut nafnið Tianjinwei („Vörn hins himneska vaðs“). Stór herstöð var byggð með varnarmúrum. Sem aðalgátt að höfðuðborginni Beijing dafnaði Tianjin og til borgarinnar fluttu íbúar frá héruðunum Shandong, Jiangsu og Fujian.
Við upphaf valdatíma Tjingveldisins (1644–1912) var Tianjin borg orðin leiðandi í efnahagslífi Norður-Kína vegna staðsetningar við norðurhluta Mikla skurðar sem tryggði skipgengi um Austur-Kína. Eftir því sem skipgengar vatnaleiðir styrktust jukust viðskipti borgarinnar.
Um miðja 19. öld dróg tímabundið úr efnahagslegri velmegun þegar þær Evrópuþjóðir sem versluðu við Kína þrýstu á um viðskiptaleg og diplómatísk forréttindi. Tientsin sáttmálinn undirritaður af Bretum, Frökkum og Kínverjum árið 1858 sem afleiðing seinna ópíumstríðsins (1856–60) gegn Kína, veitti Bretum og Frökkum sérverslunarréttindi í Tianjin. Á árunum 1895 til 1902 voru viðskiptalegar ívilnanir einnig veittar Japan, Þýskalandi, Rússlandi, Austurríki-Ungverjalandi, Ítalíu og Belgíu.
Eftir að stríðsátök hófust að nýju í Tianjin árið 1860 og Bretar og Frakkar skutu á borgina; samþykkti Peking loks að gera Tianjin að opinni viðskiptahöfn fyrir erlend viðskipti.
Árið 1900 leiddi Boxarauppreisnin með aukinni andúð á útlendingum til þess að herlið vestrænna ríkja skaut á Tianjin, eyðilagði gömlu borgarmúrana og hernam síðan borgina.
Undir stjórn Lýðveldisins Kína (1911–49) var Tianjin gert að sérstöku sveitarfélagi undir beinni stjórn þjóðernissinna. Árið 1935 juku Japanir yfirráð sín yfir Norður-Kína með því að koma á sjálfstæðu svæði í austurhluta Hebei héraðs, sem laut stjórn japanskra hernaðaryfirvalda í Tianjin. Ári síðar lögðu þeir fram frekari kröfur á hendur kínverskra yfirvalda til að veikja stjórn Kínverja á svæðinu. Við upphaf seinna kínverska og japanska stríðsins (1937–45) hernámu Japanir Tianjin borg og árið 1939 afnámu þeir ívilnanir Breta og Frakka á svæðinu.
Á tíma borgarastríðsins í Kína (1945–49) var Tianjin undir stjórn þjóðernissinna til ársbyrjunar 1949 er kommúnistar náðu borginni.
Þrátt fyrir nálægðina við höfuðborgina Beijing hefur Tianjin að miklu haldið sérkennum sínum.
Veðurfar
thumb|alt=Loftmynd af miðborg Tianjin tekin úr Alþjóðlegu geimstöðinni.|Loftmynd af miðborg Tianjin tekin úr [[Alþjóðlega geimstöðin|Alþjóðlegu geimvísindastöðinni.]]
Þrátt fyrir að Tianjin sé í nálægð við haf er þar meginlandsloftslag með skörpum daglegum hitasveiflum og árstíðabundnum. Að vetrum (október til apríl) ríkir kalt og þurrt háþrýstikerfi Síberíu, en á sumrin (maí til september) ríkir háþrýstikerfi Norður-Kyrrahafs sem er heitt með mikilli úrkomu. Vetrarúrkoma er lítil og loft þurrt með rakastig að meðaltali um 50 prósent. Á sumrin ráða rakir suðlægir vindar með rakastig yfir 70 prósent. Meðalárshitinn er um 13 °C. Í janúar er meðaltalið um -4 °C og í júlímánuði er meðaltalið 27 °C. Miklir vetrarstormar eru algengir en fellibyljir sjaldgæfir.
Vatnasvið
Flóð í Hai-fljóti eru algeng. Fljótið sem er aðalvatnavegur Norður-Kína sléttunnar bar fram mikinn árframburð á vorin og sumrin. Á veturna var vatnsborð þess oft of lágt til siglinga. Þetta tók miklum breytingum eftir 1897 þegar ráðist var í miklar manngerðar breytingar á fljótinu. Vegalengd til sjávar var stytt, árbakkar styrktir og fljótið dýpkað. Hindranir voru byggðar til að stjórna betur vatnsrennsli fljótsins inn í marga skipaskurðir þess og árframburði var beint inn á svæði til að setjast.
Frá árinu 1949 hefur áfram verið unnið að endurbótum flóðaeftirlits, áveitu og siglingaleiða. Nýjar vatnaskurðir hafa verið byggðir til flóðastjórnunar.
Lýðfræði
thumb|alt=Mynd af „Tientsin auganu“ sem er 120 metra parísarhjól við Yongle brú á Hai-fljóti.|„Tientsin augað“ er 120 metra [[Parísarhjól við Yongle brú á Hai-fljóti.]]
Landflestir íbúanna eru Han-Kínverjar. Árið 2.000 voru þeir meira en 97 prósent íbúanna. Stærstu minnihlutahóparnir eru Hui - Kínverjar, Kóreumenn, Mansjú og Mongólar. Flestir þeirra búa í miðborginni á svæðum sem hafa sérstök sögulegar tengingar.
Íbúum Tianjin hefur fjölgað gríðarhratt. Frá árinu 1953, þegar þeir voru um 2.7 milljónir, til ársins 1982, fjölgaði þeim um 188 prósent, í um 7.8 milljónir. Árið 1990 voru þeir 8.9 milljónir, um aldamótin 9.8 milljónir og tíu árum síðar um 13 milljónir.
Árið 2020 þegar síðasta manntal Kína var framkvæmt bjuggu í borgkjarna Tianjin 11.052.404 manns en heildarfjöldi íbúa undir lögsögu borghéraðsins alls var 13.866.009. Fyrir árið 1949 stunduðu langflestir íbúanna viðskipta- eða þjónustustörf. Síðan þá hefur atvinnuuppbygging borgarinnar breyst. Um helmingur íbúanna starfar í iðnaði og aðeins um fimmtungur í viðskiptum. Afgangurinn starfar aðallega í opinberri þjónustu.
Samgöngur
thumb|alt=Mynd af Tanggu útskipunar- og fiskihöfn Tianjin. Stór hluti utanríkisviðskipta Kína er höndlaður í gegnum Tanggu-höfn.|Talsverður hluti utanríkisviðskipta Kína er höndlaður í gegnum Tanggu, útskipunar- og fiskihöfn Tianjin.
Cephalotaxus fortunei
Cephalotaxus fortunei er sígrænt tré frá Kína og norður Myanmar.
Tianjin
Samgöngur
Tianjin er samgöngumiðstöð Norður-Kína. Jing-Hu járnbrautin sem liggur suður frá Beijing til Sjanghæ liggur um borghéraðið. Jing-Shan járnbrautin liggur norður frá Beijing í gegnum Tianjin og Shanhaiguan við landamæri Hebei til Liaoning strandhéraðs í norðausturhluta Kína.
Þungfærar vatnaleiðir liggja til suðurs og suðvesturs meðfram „Mikla skurði“ og Daqing; tengja Tianjin við suðurhluta Hebei héraðs.
Jing-Jin-Tang hraðbrautin liggur frá Beijing í gegnum Tianjin til Tanggu er megin samgönguæðin til sjávar. Aðrar hraðbrautir liggja suður með Jing-Hu járnbrautinni inn í Shandong hérað, vestur til Shanxi héraðs og norður til norðausturhluta Hebei og Norðaustur-Kína.
Í gegnum Tianjin liggja háhraðalestir. Þannig tekur einungis 35. mínútur að fara með háhraðlest til höfuðborgarinnar Beijing.
Innan borghéraðsins er öflugir samgönguinnviðir. Nútíma sporvagnar, léttlestir og snarlestir þjóna miðborginni og nálægum úthverfum. Nýjar snarlestarlínur eru í smíðum. Að auki tengja áætlunarbifreiðir þéttbýliskjarnann við dreifbýlið.
Tianjin er megin söfnunarstaður og umskiptastöð Norður-Kína fyrir útflutningsvörur. Stór hluti utanríkisviðskipta Kína er höndlaður í Tanggu sem er útskipunar- og fiskihöfn Tianjin.
Tianjin Binhai alþjóðaflugvöllurinn er staðsettur um 13 kílómetrum frá miðborginni. Borghéraðinu er einnig þjóða með hinum nýja Daxing alþjóðaflugvellinum í höfuðborginni Beijing. Árið 2018 fóru um 23.6 milljónir farþega um Tianjin Binhai flugvöllinn. Hann býður upp á tengingu við 48 borgir, 30 innlendar og 17 erlendar. Flugfélög á borð við Japan Airlines, All Nippon Airways, Korean Air, Asiana Airlines, Singapore Airlines Cargo og Martinair Holland fljúga þangað.
Vísinda- og menntastofnanir
thumb|alt=Mynd af aðalbyggingu Nankai háskólans í Tianjin, Kína.|Aðalbygging Nankai háskólans í Tianjin borg. thumb|alt=Mynd af inngangi að háskólasvæði Tianjin háskóla í Kína.|Aðalhlið háskólasvæðis Tianjin háskólans í Kína.
Í samræmi við áætlun um nútímavæðingu Kína var í lok áttunda áratugar síðustu aldar, ráðist í talsverðar fjárfestingar til að bæta og stækka vísinda- og tæknistofnanir og háskóla Tianjin, sérstaklega þær sem styðja vísindi á sviði jarðolíu, járns og stáls, og hafrannsóknir og verkfræði.
Hefðbundin kínversk tákn
Hefðbundin kínversk tákn (繁体字，pinyin: fántǐzi) eða hefðbundin kínverska (繁体中文, pinyin: fántǐ zhōngwén) eru kínversk tákn sem eru eldri að gerð en einfaldaða gerðin. Táknin eru mest notuð í Taívan og Hong Kong ásamt vissum kínverskum fjölmiðlum erlendis. Hefðbundnu táknin voru lögð niður í meginlandinu og einfölduðu táknin tekin í gildi eftir að kínverskir kommúnistar komust til valda um 1950. Til aðgreiningar frá einfölduðum táknum þá þarf að skrifa hefðbundnu táknin með fleiri strokum heldur en þau einföldu. Ekki eru öll hefðbundnu táknin frábrugðin þeim einfölduðu, mörg þeirra eru eins. Einfölduðu formin á þessum táknum hafa þó verið í notkun frá árdögum kínverskunar sem auðveldari útgáfur af "formlegu" táknunum. Einfölduðu táknin voru notuð í skrautskrift og bókhald en þau hefðbundnu notuð í allt sem þurfti að vera vel læsilegt og ótvírætt.
Čínské znaky
כתב סיני
Rickard Sandler
thumb|200px|Rickard Sandler Rickard Johannes Sandler (29. janúar 1884 – 12. nóvember 1964) var sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar. Hann sat á þingi frá 1912 til 1916 og svo frá 1919 allt til 1964 fyrir Sósíaldemókrataflokkinn. Hann beitti sér fyrir menntun verkamanna, hann var stofnandi Arbetrarnas bildningsförbund (ABF) árið 1912 og var kennari við alþýðuskólann Brunnsvik.
Sandler tók við embætti forsætisráðherra 24. janúar 1925 þegar formaður Sósíaldemókrataflokksins, Hjalmar Branting gat ekki lengur gegnt embættinu sökum veikinda. Hann gegndi embættinu til 7. júní 1926. Auk þess að gegna forsætisráðherraembættinu átti Sandler sæti í öllum ríkisstjórnum sósíaldemókrata á millistríðsárunum. Hann var meðal annars utanríkisráðherra í ríkisstjórnum Per Albin Hansson á fjórða áratugnum, frá 24. september 1932 til 19. júní 1936, og aftur frá 28. september 1936 til 13. desember 1939, þegar hann sagði af sér vegna ágreinings um afstöðuna til hlutleysis í Vetrarstríðinu milli Finnlands og Sovétríkjanna.
Um miðjan desember 1938 flutti Sandler ræðu um utanríkisstefnu smáþjóðanna sem vakti athygli víða um lönd en þetta var stuttu eftir Kristalsnótt og nokkrum mánuðum áður en seinni heimsstyrjöldin skall á. Í ræðunni segir Sandler:
Langlúra
Langlúra (fræðiheiti: Glyptocephalus cynoglossus) er flatfiskur af flyðruætt, fremur langvaxinn og þunnur. Hún er stóreyg og ljós-rauðgrá að ofan, en hefur svartar flykrur á neðra borði. Langlúran finnst beggja vegna Atlantshafs, allt í kringum Ísland en langmest sunnan og vestan við landið. Hún er botnfiskur líkt og aðrir flatfiskar og lifir helst á ýmiskonar smádýrum og smáfiskum. Langlúran þykir afbragðs matfiskur og hefur afli á Íslandsmiðum verið á bilinu eitt til tvö þúsund tonn undanfarin ár.
Lýsing
Langlúran er beinfiskur, langur og flatur. Hún hefur lítinn haus, smáan kjaft og tennur hennar eru litlar og þéttstæðar. Hægri hlið hennar er dökk á meðan vinstri hlið hennar er ljós með þéttum svörtum dílum á. Augu langlúrunnar eru stór. Bakuggi hennar byrjar til hliðar við vinstra auga hennar og nær hann aftur að styrlu, en styrtlan er bogadregin í endann, frekar löng og mjó. Vinstra auga langlúrunnar er einnig aftar en það hægra. Hreistur hennar er smátt, og rák hennar er bein nema að hún beygir ofan við eyruggann. Langlúra getur orðið allt að 78 cm. Á Íslandsmiðum hefur þó ekki mælst stærri langlúra en 66 cm. Litur langlúrunnar á hægri hlið er dökkur, rauðgrár eða brúnn.
Heimkynni
Heimkynni langlúrunnar eru í Norður-Atlantshafi. Í NA-Atlantshafi lifir hún frá Múrmansk til Noregs, og niður með Noregi inn til  Danmerkur. Í Norðursjó lifir hún við Bretland, Færeyjar og Ísland. Í NV-Atlantshafi er hana að finna við Norður-Ameríku og við nýja Skotland. Á Íslandsmiðum er langlúran útbreidd, mest er hún sunnan- og vestanlands, en minna er um hana fyrir austan og norðan.
Lífshættir
Langlúran er botnfiskur og vill hún helst halda sig á leir- eða sandbotni. Mesta dýpi sem langlúran hefur fundist á eru 1400 m. Við Ísland er hún þó mest veidd á 25-500 m dýpi. Langlúran þolir breitt hitastig, eða frá -1°C og upp í 10°C. Hrygning langlúrunnar á sér stað í mars og varir fram í júní. Hrygningin fer fram við suður- og vesturströnd Íslands. Egg hennar eru smá og klekjast út á 8 dögum. Lirfurnar eru þá um 5 mm. Þegar seiðin hafa náð 4-5 cm á lengdina hverfa þau til botns. Vöxturinn er hægur og fer eftir aðstæðum, þ.e. hita og fæðu. Hrygnan stækkar hraðar en hængurinn, og er aldur hennar talinn vera allt að 14-16 ára.
Fæða og óvinir
Fæða langlúrunnar eru mest burstaormar,  smákrabbar, skeldýr og  slöngustjörnur. Hún étur þó einnig aðra fiska og þá helst litla fiska á borð við sandsíli og  mjóna. Óvinir langlúrunnar er ýmsir ránfiskar á borð við  þorsk og  ufsa. Ýmis sníkjudýr herja einnig á hana eins og aðra fiska, þá bæði inn og útvortis.
Nytsemi
Langlúran hefur verið nýtt hér frá 1986 að einhverju marki, en þá fóru menn að sækja beint í hana og varð aflinn 4600 tonn, en minnkaði strax eftir það. Undanfarin ár hefur hann aukist aftur og er nú um 2200 tonn, en Hafrannsóknarstofnun hefur lagt til að kvótinn verði ekki meiri en 1600 tonn vegna lélegrar nýliðunar. Langmest af aflanum kemur í net og mest af honum frystur í landi.
Gunnar Dal
Gunnar Dal (skírður Halldór Sigurðsson) (4. júní 1923 – 22. ágúst 2011) var íslenskur rithöfundur, heimspekingur, kennari og skáld. Gunnar skrifaði mikið um heimspeki, en gaf einnig út nokkrar skáldsögur og öllu fleiri ljóðabækur. Hann þýddi einnig talsvert af ljóðum sem flest eru heimspekilegs eðlis. Um árabil starfaði Gunnar við kennslu við Gagnfræðaskólann í Keflavík og síðar við Fjölbrautaskólann í Breiðholti þar sem hann kenndi heimspeki og íslensku.
Dritbjalla
thumb|Dritbjöllur á alifuglabúi í Brasilíu Dritbjalla (fræðiheiti Alphitobius diaperinus) er bjalla af mjölbjölluætt. Dritbjalla er gljáandi svört á lit og svipuð hveitibjöllu að sköpulagi. Hún er um 7 mm löng. Dritbjalla er upprunnin í Austur-Afríku en hefur breiðst út frá því um miðja 20. öld. Í heimkynnum í Afríku lifir dritbjalla á driti og skít úr fuglshreiðrum og leðurblökuhellum. Bjallan hefur dreifst víða með kornflutningum og borist þar til alifuglabúa. Hvert kvendýr verpir um 2000 eggjum og við 32°C tekur þroskaferlið frá eggi til bjöllu um einn mánuð en ef hitastiðg fer undir 15°C þá stöðvast vöxtur og þroski og öll þroskastig drepast ef hiti er undir frostmarki í nokkra daga.
Fullvaxnar lirfur grafa sig inn í tiltækt efni í umhverfi sínu svo sem dritskán eða glufur og púpa sig þar. Dritbjalla er vandamál í alifuglarækt því lirfan geymir í sér og ber með sér sýkla eins og Escherichia coli, Campylobacter og Salmonella. Sýklarnir berast í bjöllurnar þegar þær éta skítinn og þær valda auk þess skaða á einangrun í veggjum. Bjöllur geta borist með skít frá hænsnabúum og ef hann er borinn á tún þá geta þæar dreifst þaðan því þær fljúga um. Dritbjalla hefur fundist á tveimur stöðum á Íslandi, í alifuglabúum.
Internet Channel
Internet Channel eða Internetrásin er sérútgáfa Opera-vafrans fyrir Wii-leikjatölvuna. Internet Channel styður beinan aðgang að Internetinu (ólíkt Opera Mini) og styður flest það sem hefðbundinn Opera-vafri styður. Viðmótið var endurhannað til að henta betur fyrir sjónvarpsskjá. Prufuútgáfa af vafranum kom út árið 2006 og full útgáfa árið 2007.
Geymslumiðill
thumb|200px|Ýmsir nútíma geymslumiðlar
Geymslumiðill er tæki sem notast til geymslu gagna. Orðið er oftast notað í sambandi við tölvur en geymslumiðlar eru líka notaðir til að geyma hljóð og myndbönd. Flestir þeirra geymslumiðla sem eru í víðri notkun í dag eru stafrænir en þeir voru að mestu leyti flaumrænir fyrir fyrri hluta 20. aldar. Dæmi um stafræna geymslumiðla eru harðir diskar, geisladiskar, minnislyklar og minniskort. Flaumrænir geymslumiðlar sem algengir voru á 20. öld eru hljómplötur og kassettur.
Hoya ignorata
Hoya ignorata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Borneó, Malaya, Taílandi og Víetnam.
Jarðskorpa
right|thumb|310px|Innri gerð ásamt lofthjúpi jarðar. Jarðskorpan er ysta lag jarðarinnar, rautt að lit á hægri mynd en grátt þeirri vinstri.
Jarðskorpa er ysta jarðlag bergplánetu. Jarðskorpa jarðarinnar (oft nefnd Jarðskorpan) skiptist í tvær gerðir jarðskorpna, meginlandsskorpu sem er 20-70 km þykk og hafsbotnsskorpu sem er um 6-7 km þykk. Hafsbotnsskorpan er úr þyngri og málmríkari efnum efni en meginlöndin, en eðlismassi hafsbotnsbergs er á bilinu 3-3,3 g/cm3 á meðan eðlismassi meginlandsbergs er um 2,7 g/cm3. Skorpan flýtur á möttlinum.
Flekakenningin er sú kenning sem hvað best skýrir hreyfingar í jarðskorpunni.
Ættarmerki
Ættarmerki var skjaldarmerki ættar og tíðkaðist meðal heldra fólks, t.d. hér á Íslandi. Haukur Erlendsson lögmaður (d. 1334) bar t.d. hauk í innsigli sínu og er það líklega hið elsta ættarmerki á Íslandi sem sögur fara af. Loftur ríki Guttormsson á Möðruvöllum (d. 1432) hafði fyrir ættarmerki hvítan fálka á bláum feldi en hafði höggorm í innsigli sínu. Björn ríki Þorleifsson og hans afkomendur höfðu að skjaldarmerki hvítabjörn í bláum feldi og hvítabjörn á hjálminum. Torfi Arason riddari á Ökrum hafði nokkru áður 1450 tekið upp samskonar merki, nema hálfur hvítabjörn var á hjálminum.
Eggert Eggertsson, sem eitt sinn var lögmaður í Víkinni í Noregi og aðlaður 1488, hafði að skjaldarmerki hvítan einhyrning í bláum feldi og sömuleiðis á hjálmi. Sonarsonur hans, Eggert Hannesson lögmaður, fékk staðfestingu á því merki hjá Kristjáni 3. árið 1554, handa sér og afkomendum sínum, er síðan báru það í innsiglum sínum fram á 19. öld.
Will & Grace
Þrátt fyrir gagnrýni í byrjun fyrir að innihalda samkynhneigðar persónur varð þátturinn fljótlega einn af einkennisþáttum NBC-sjónvarpsstöðvarinnar. Þátturinn fékk mesta áhorf í aldurhópnum 18-49 ára á árunum 2001-2005. Á þeim átta árum sem þættirnir voru sýndir, fengu þeir sextán Emmy-verðlaun og 83 tilnefningar.
Will & Grace var tekinn upp fyrir framan áhorfendur (flestir þættir og atriði) á þriðjudagskvöldum á sviði 17 í upptökuveri CBS. Íbúð Will og Grace er til sýnis á Emerson háskólabókasafninu, en höfundur þáttarins, Max Mutchnick, gaf safninu hana.
Allar þáttaraðirnar hafa komið út á DVD og þátturinn hefur verið sýndur í meira en 60 löndum.
Furubikar
Útbreiðsla
Evrópski stofninn er um mestalla Evrópu, þar á meðal Evrópuhluta Rússlands. Ameríski stofninn takmarkast við norðan við 44°N.
Það eru tveir stofnar af sveppinum, Norður-Amerískur og Evrópskur. Evrópski er ágengari, og getur smitað og drepið heilu trén á fáum árum, meðan sá ameríski smitar fáeina metra á trénu. Ein ástæða fyrir skaða af evrópska stofninum er að trén geta ekki varið sig á veturna þar sem stofninn er virkur niður að -5°C
Furubikar hefur víða komið upp í skógrækt á Íslandi og valdið miklum skaða.
Bronx
thumb|Kort sem sýnir Bronx (með gulu) innan New York borgar (sem sýnd er með gráu). Bronx er hluti af New York-borg í Bandaríkjunum.
Bronx er nyrsti hluti borgarinnar og sá eini sem er á meginlandi Norður-Ameríku. Borgarhlutanum tilheyra einnig nokkrar litlar eyjar á East River og Long Island Sound. Harlem River aðskilur Bronx frá Manhattan. Um 1.455.000 manna (2016) búa í Bronx.
Hverfið er nefnt eftir Jonas Bronck, sænskum innflytjanda. Bronck ólst reyndar upp í Færeyjum.
Talnakerfi
Talnakerfi er stærðfræðileg aðferð til að tákna tölur með endanlegum fjölda tölustafa. Í staðsetningatáknakerfi er notast við grunntölu, allar náttúrlegar tölur minni en grunntalan auk tölunnar núll. Aðrar tölur er síðan táknaðar sem summa af margfeldum grunntölunnar í heiltöluveldum. Algengast er tugakerfi með grunntölu tíu. Rómverskar tölur er ekki staðsetningatáknakerfi, enda var talan núll ekki notuð í því.
Listi yfir algeng talnakerfi
Numeralo 位取り記数法 Bază de numeraţie
Gula loðpokarotta
Hin gula loðpokarotta (fræðiheiti: Caluromys philander) er tegund loðpokarotta.
Ali Khamenei
Ali Khamenei (persneska: سید علی حسینی خامنه‌ای‎‎; f. 19. apríl 1939 ) er múslimaklerkur og núverandi æðstiklerkur Írans. Hann tók við embætti eftir lát Ruhollah Khomeini árið 1989. Áður var hann forseti Írans frá 1981 til 1989. Hann var náinn samstarfsmaður Khomeinis í írönsku byltingunni 1979 og var skipaður ímam föstudagsbæna í Teheran eftir að Khomeini komst til valda. Eftir lát Khomeinis var hann kjörinn æðsti leiðtogi af sérfræðingaráði Írans þótt hann væri ekki marja' (ayatollah) á þeim tíma. Hann var útnefndur marja' árið 1994 þrátt fyrir andstöðu fjögurra annarra ayatollah.
Khamenei er talinn valdamesti stjórnmálamaður Írans. Hann er þjóðarleiðtogi og yfirmaður herafla Írans auk þess að eiga sæti í ríkisstjórn Írans.
Bjarnargildran í Norðursetu
thumb|300 px|Kort yfir Norðursetu, Bjarnargildran fyrir ofan miðju Bjarnargildran er nafn á mannvirki af norrænum uppruna norðarlega á því svæði sem Grænlendingar hinir fornu nefndu Norðursetu. Meðal sagn- og fornleifafræðinga er byggingin þekktust sem Bjørnefælden upp á dönsku. Bygging þessi er utarlega og allhátt á Nuussuaq-skaganum (Eysunesi). Hún er hlaðin úr flötum steinum sem hafa verið teknir á nesinu. Byggingin er vel hlaðin og skiptast á þunnir og þykkir steinar á svipaðan hátt og í norrænum byggingum á Suður-Grænlandi. Ekki er hægt að greina hvenær byggingin var hlaðin.
Í raun er með öllu ókunnugt til hvers húsið var byggt eða til hvaða nota. Byggingin er nánast ferningur að utanmáli, hver hlið um 440 til 450 cm löng. Hleðslan er um 150 cm há. Veggirnir eru mjög þykkir, vesturhliðin 110 cm á þykkt og norðurhliðin 180 cm. Op er inn í hleðsluna austanmegin, um 50 cm breitt og um eins metra hátt, inn að aðalrýminu sem er 230 cm langt og um 120 breitt. Norðan megin er um 50 cm há slétt klöpp sem er eins konar hilla, um 80 cm breið. Meðfram henni er því einungis rúmlega 40 cm breiður gangur sem framhald af innganginum. Ekki er annað að sjá en að hleðslan standi enn eins og hún var hlaðin. Ekki er hægt að sjá hvort eða hvernig þak var yfir byggingunni. Stærð og hlutföll gera það ósennilegt að þetta hafi verið húsnæði til búsetu, það er einnig heldur ósennilegt að það hafi verið hentugt sem gildra fyrir hvítabirni. Sennilegast er að hér hafi verið geymd verðmæti, t.d. rostungstennur, meðan á veiðiferðum stóð.
Poul Egede nefnir Bjarnargildruna árið 1736, fyrstur seinni tíma Evrópumanna. Hann hafði þá verið þar á ferð og rakst á þessa byggingu. Inuítar, ferðafélagar hans, sögðu honum að byggingin væri nefnd Putdlagssuaq á grænlensku (þ.e. Bjarnargildran) og hermdu sögur að norrænir menn hefðu byggt hana til að veiða ísbirni.
Kazoo
thumb|Kazoo ásamt einnar [[Evra|Evru krónu]]
Kazoo er lítið munnblásturshljóðfæri sem að er spilað á með því að raula inn í það. Raulað er inn um breiðari endan og fær titringurinn í raulinu lítin pappaflipa til að hristast og mynda suðandi hljóð.
Úrvalsdeild kvenna í handknattleik
Úrvalsdeild kvenna í handknattleik (Olísdeild kvenna) er efsta deild kvenna í handknattleik á Íslandi og stendur Handknattleikssamband Íslands fyrir mótinu. Ýmist hefur verið keppt í einni eða tveimur deildum, eftir fjölda þátttökuliða. Frá leiktíðinni 1991-92 hefur Íslandsmeistaratitillinn verið útkljáður með úrslitakeppni, en fram að voru sigurvegarar deildarkeppninnar krýndir Íslandsmeistarar.
Guido Westerwelle
Westerwelle var frá 1994 til 2001 aðalritari Freie Demokratische Partei (FDP), sem þykir frjálshyggjusinnaður stjórnmálaflokkur. Frá 2001 til 2011 gegndi hann formennsku innan flokksins. Þá var Westerwelle einnig þingflokksformaður FDP flokksins á þýska sambandsþinginu frá 2006 til 2009 og á sama tíma var hann leiðtogi stjórnarandstöðunnar. Frá 28. október 2009 til 17. desember 2013 gegndi hann stöðu utanríkisráðherra í ríkisstjórn Angelu Merkel auk þess sem hann var varakanslari Þýskalands.
Westerwelle var lögfræðingur að mennt, en hann lauk doktorsprófi í lögum árið 1991. Hann var einnig þekktur sem fyrsti þýski stjórnmálamaðurinn á landsvettvangi, sem viðurkenndi samkynhneigð sína opinberlega.
Westerwelle lést árið 2016 úr hvítblæði, aðeins 54 ára gamall.
Hreppsnefnd Skarðshrepps
Hreppsnefnd Skarðshrepps er lýðræðislegur vettvangur kjörinna fulltrúa íbúa Skarðshreppi. Hreppsnefnd ber ábyrgð því að framfylgja þeim málefnum sem ríkið hefur falið sveitarstjórnum.
1994
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 11. júní 1994
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1990
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 9. júní 1990
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1986
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 14. júní 1986
1982
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 22. maí 1982
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
1962
Úrslit úr hreppsnefndarkosningunum 24. júní 1962
Upphandleggsbein
Skýringarmynd af upphandleggsbeinum (rauður litur). Séð að framan.|thumbnail Upphandleggsbein (fræðiheiti: humerus) er langt bein í beinagrind mannsins en það nær frá öxl að olnboga. Upphandleggsbein er lengsta og stærsta bein í efri útlimum. Það tengir herðablað við framhandlegginn, sem samanstendur af sveif og olnbogabeini.
Hreppsnefnd Skarðshrepps
1962
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
Cephalotaxus griffithii
Cephalotaxus griffithii er sígrænt tré frá suður-Kína, norður-Indlandi og norður-Myanmar.
1694
Árið 1694 (MDCXCIV í rómverskum tölum) var 94. ár 17. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Sir [[John Houblon var fyrsti bankastjóri Englandsbanka 1694-1697.]]
Fáni Ítalíu
thumbnail|250px|[[Mynd:FIAV 111010.svg|20px Þjóðfáni og ríkismerki. Hlutföll: 2:3]] Fáni Ítalíu (stundum kallaður Il tricolore á ítölsku) er þrílitur fáni með þremur jafnbreiðum lóðréttum borðum; grænum, hvítum og rauðum, talið frá stöng.
Fáninn var fyrst notaður sem fáni Repubblica Cispadana sem var eitt af mörgum lýðveldum sem spruttu upp á Norður-Ítalíu í kjölfar herfarar Napóleons 1796. Mörg þessara lýðvelda tóku upp fána sem minnti á franska fánann. Fáninn varð síðan eitt af táknum þeirrar sjálfstæðisbaráttu sem fylgdi í kjölfar endurreisnar gömlu lénsveldanna og við upphaf baráttunnar fyrir sameiningu Ítalíu tók Karl Albert af Savoja fánann upp með skjaldarmerki Savojaættarinnar í miðju á bláum grunni. Þessi merki voru í fánanum fram að lokum Síðari heimsstyrjaldarinnar og stofnun lýðveldis 1946.
Táknrænt gildi litanna
Litirnir í fánanum hafa líklega byggst á litunum í einkennisbúningi Langbarðafylkingarinnar sem bar hvítan og rauðan lit í fána borgarinnar Mílanó á grænum búningi. Táknin hafa síðar verið túlkuð sem grænn litur grassléttanna, hvítur jöklanna í Alpafjöllunum og rauður blóðsins sem spillt hefur verið fyrir Ítalíu. Einnig er til önnur algeng túlkun sem ekki er eins rómantísk þar sem græni liturinn er litur basilíkunnar, hvítur litur mozzarella-ostsins og rauður litur tómatsins.
Mannsrödd
thumb|240px|[[Litrófsmynd af mannsröddinni]]
'Mannleg rödd'  er hljóð eða röð hljóð mynduð af raddspólum hljóðum sem maður sendir frá til tal a, syngja,  hlátur,  gráta,  öskra, hrópa | hrópa]],  æpa og svo framvegis. Tíðni dauðsfalla hjá mönnum getur verið milli 60 og 7000 Hz. Orðið „rödd“ vísar sérstaklega til hljóðanna sem myndast við raddböndin en ekki aðra líkamshluta.
Í almennum skilningi skiptist búnaðurinn fyrir myndun raddarinnar í þrennt: lungun, raddböndin í barkakýlinu og virku talfærin. Lungun þurfa að mynda nægilegan þrýsting til að láta raddböndin sveiflast. Raddböndin eru sveiflandi loka sem sker loftflæðið upp í heyranlega slætti sem koma úr barkakýlinu. Vöðvarnir í barkakýlinu breyta lengd og spennu raddbandanna þannig að tónhæð og tónn raddarinnar breytist. Virku talfærin (það er að segja þau talfæri sem eru yfir barkakýlinu: tungan, gómurinn, kinnarnir, varirnar, o.s.frv.) sía og breyta hljóðunum og geta haft áhrif á loftflæðið úr barkakýlinu.
Raddböndin geta myndað ásamt virku talfærunum mjög flóknar raðir hljóða. Tilfinningar eins og reiði, undrun og hamingja geta verið tjáðar með því að breyta raddblænum. Söngvarar nota röddina sem hljóðfæri í tónlist.
Savannakhet
thumb|Verslunarhverfi í SavannakhetSavannakhet er höfuðstaður í samnefndu héraði í suðurhluta Laos. Íbúafjöldi í borginni er um 70 000 árið 2000 en í öllu héraðinu um 120 000. Formlega heitir borgin Kaysone Phomvihane eftir aðalleiðtoga Pathet Lao og þar að auki hefur hún heitið Khanthabouli. Öll þrjú nöfnin eru notuð í bókum og á kortum en Savannakhet er það nafn sem notað er í daglegu samhengi. Borgin er önnur stærsta borg Laos eftir Vientiane. Kaysone Phomvihane fæddist í borginni.
Stór hluti íbúanna hafa ekki laosku að móðurmáli heldur tala tungumál þjóðaflokkana frá fjallasvæðunum auk Taílendinga og Víetnama. Stór hluti Víetnamana eru kristnir enda er í borginni stærsta kaþólska kirkjan í Laos. Þar er einnig frægt búddistamusteri, Wat Sainyaphum, sem byggt var á 15. öld. Skammt utan við borgina er stúpan That Ing Hang sem er eitt helgasta takmark pílagrímsferða búddista í Laos.
Kartöflumygla
Kartöflumygla (fræðiheiti: Phytophthora infestans) er eggsveppur sem leggst á kartöflur og veldur rotnun á bæði grösum og hnýðum (í mismiklum mæli eftir kartöfluafbrigðum). Kartöflumyglan olli víðtækum uppskerubresti og hungursneyð í Evrópu um miðja 19. öld. Myglan getur líka lagst á aðrar jurtir af náttskuggaætt, s.s. tómata.
Savannakhet
Ein af tveimur brúm yfir fljótið Mekong frá Laos til Taílands liggur frá Savannakhet yfir að Mukdahan. Brúin var opnuð fyrir umferð í janúar 2007. Enda er borgin mikil verslunarmiðstöð fyrir suðurhluta Laos og einnig mikilvægur samgöngutengill milli Taílands og Víetnam.