cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kynsjúkdómur
Kynfæraáblástur (herpes)
Margir smitast af áblæstri á munn sem börn. Í Bandaríkjunum eru um 50% með munnáblásturs-sýkingu, og um 12% með kynfæraáblásturs-sýkingu. Með smokkanotkun má draga úr hættu á smiti.
Lekandi (gonorrhea)
Lekandi orsakast af bakteríusýkingu, líkt og klamydía, og veldur svipuðum einkennum og klamydía. Flestar sýkingar má læknar með sýklalyfjum, en komnir eru á kreik ónæmir stofnar lekanda. Með smokkanotkun má koma í veg fyrir smit. Hvert ár greinast um 100 með lekanda á Íslandi og hefur tíðni aukist síðustu ár.
Sárasótt (syphilis)
Sárasótt er bakteríusýking sem veldur margs kyns kvillum og getur í slæmum tilfellum dregið fólk til dauða. Líkt og nafnið gefur til kynna koma einkenni fram sem sár á þvagrásinni, munni, og endaþarmi. Hvert ár greinast um 40 með sárasótt á Íslandi og hefur tíðni aukist síðustu ár.
Kynfæravörtur
Til eru yfir 40 gerðir af veirunni human papillomavirus (HPV) og eru einungis örfáar af þeim sem valda kynfæravörtum. Einkenni kynfæravarta koma ekki endilega strax fram. Vörtur smitast með snertingu kynfæra eða við munnmök. Hægt er að smitast þó að bólfélagi sýni ekki einkenni.
HIV
HIV (human immunodeficiency virus, stundum kölluð eyðniveira) er veira sem ræðst á ónæmiskerfi líkamans. HIV getur smitast með blóði, sæði, leggangavökva og brjóstamjólk. Einkenni eru mjög lengi að koma fram. Tæpum 2 mánuðum eftir smit fá margir höfuðverk og hita, en næstu einkenni eftir það koma ekki fram fyrr en mörgum árum síðar. Þá hefur veiran veikt ónæmiskerfið verulega og fólk fær ýmsar tækifærissýkingar. Þá kallast sjúkdómurinn alnæmi.
Ekki er hægt að greina sýkingu fyrr en 2 mánuðum eftir smit. Lækning við HIV er ekki til, en hægt er að halda sýkingunni algerlega í skefjum með nýjum lyfjum. Með réttri lyfjameðferð er einstaklingur ekki smitandi.
Í lok árs 2016 höfðu samtals 361 greinst með HIV á Íslandi, 257 karlar og 104 konur. Af þeim höfðu 73 greinst með alnæmi og 39 látist af völdum HIV. Árlega greinast undir 30 einstaklingar með HIV á Íslandi.
Smitlíkur
Í eftirfarandi töflu má sjá möguleg kynsjúkdómasmit, upplistaðar eftir kynferðislegri athöfn. Þó að smitlíkur geti virst litlar fyrir hvert skipti, þá verða líkurnar fljótt tiltölulega háar eftir endurtekin skipti með sýktri manneskju.
Kynsjúkdómatékk
Þar sem margir fá ekki skýr einkenni þrátt fyrir að vera smitaðir af kynsjúkdómi er mælt með að ákveðnir aldurshópar og aðrir áhættuhópar fari í reglulega skimun fyrir kynsjúkdómum. Mælt er með að ungt kynferðislega virkt fólk fari í skimun árlega fyrir klamydíu og lekanda.
Á Íslandi er hægt að fara í kynsjúkdómatékk á göngudeild húð- og kynsjúkdóma við Landspítalann í Fossvogi eða hjá heimilislækni.
Vetrarólympíuleikarnir 1944
Vetrarólympíuleikarnir 1944 voru vetrarólympíuleikar sem til stóð að halda í Cortina d'Ampezzo á Ítalíu í febrúar 1944. Hætt var við leikana vegna Síðari heimsstyrjaldar. Þetta hefðu annars orðið 5. vetrarleikarnir, en þeir áttu sér stað í St. Moritz í Sviss árið 1948.
Ramón Díaz
Ramón Díaz (fæddur 29. ágúst 1959) er argentínskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 22 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.
FK Jelgava
FK Jelgaca er Lettneskt knattspyrnufélag með aðsetur í Jelgava.
Ýlir
Ýlir er annar mánuður vetrar samkvæmt gamla norræna tímatalinu. Hann hefst á mánudegi í fimmtu viku vetrar á tímabilinu 20. nóvember til 27. nóvember.
„Frá jafndægri er haust, til þess er sól sezt í eykarstað. Þá er vetr til jafndægris. Þá er vár til fardaga. Þá er sumar til jafndægris. Haustmánuður heitir inn næsti fyrir vetr, fyrstur í vetri heitir gormánuður, þá er frermánuður, ...“ (1949:229).
Ásgeir Blöndal Magnússon telur orðið skylt orðinu jól en uppruni þess orðs er umdeildur. (Árni Björnsson 1993:321) telur mánaðarheitið ýlir helstu röksemd fyrir heiðnu jólahaldi í desember.
Þennan mánuð kallar séra Oddur skammdegismánuð.
Gunnsteinn (ábóti)
Gunnsteinn ábóti (d. 1384) var vígður ábóti í Þingeyraklaustri 1364 en næsti ábóti á undan, Arngrímur Brandsson, hafði dáið 1361 og kann að vera að Gunnsteinn hafi gegnt starfinu frá láti hans. Föðurnafn Gunnsteins er óþekkt og ekkert vitað um ætt hans og uppruna.
Gunnsteinn styrkti fjárhagsstöðu klaustursins og á tíð hans eignaðist það meðal annars nokkrar rekafjörur. Hann var ábóti í tuttugu ár, til dauðadags 1384. Eftirmaður hans var Sveinbjörn Sveinsson.
Jean-de-Dieu Soult
Jean-de-Dieu Soult, fyrsti hertoginn af Dalmatíu (29. mars 1769 – 26. nóvember 1851) var franskur hershöfðingi og stjórnmálamaður. Hann var útnefndur marskálkur franska keisaraveldisins árið 1804 og er því oftast kallaður Soult marskálkur. Soult var einn af sex hermönnum í sögu Frakklands sem voru sæmdir titlinum hershöfðingjamarskálkur (maréchal géneral). Soult var einnig þrisvar sinnum forseti ráðherraráðsins, eða forsætisráðherra Frakklands, á tíma júlíríkisins.
Soult hlaut gælunafnið „Nikulás konungur“ á meðan hann stóð fyrir hernámi Napóleons í Portúgal. Í embætti sínu sem herstjóri Napóleons í Andalúsíu stal Soult andvirði um 1,5 milljarða franka af listaverkum og flutti þau til Frakklands.
Æviágrip
Jean-de-Dieu Soult fæddist inn í sæmilega efnaða fjölskyldu embættismanna og hugði á laganám sem ungur maður. Þann 16. apríl 1785, þegar hann var sextán ára, gekk hann þess í stað í franska herinn til að sjá fyrir móður sinni eftir að faðir hans dó. Soult var gerður liðþjálfi eftir sex ára herþjónustu.
Soult komst til metorða sem herforingi í frönsku byltingarstríðunum. Hann var sæmdur tign fylkishershöfðingja þann 29. október 1794 og varði næstu fimm árunum í hernaði Frakka í Þýskalandi. Eftir að Napóleon Bónaparte komst til valda sem fyrsti konsúll franska lýðveldisins sendi hann Soult til að berjast með her Frakka á Ítalíu. Soult sneri aftur til Parísar stuttu áður en Frakkar undirrituðu Amiens-friðarsáttmálann við Breta. Þar útnefndi Napóleon hann einn af fjórum hershöfðingjum sem fóru fyrir lífvarðasveit konsúlanna. Á þessum tíma hlaut Soult viðurnefnið „járnkrumlan“ (bras de fer) vegna hörku sinnar í garð hermanna í Saint-Omer-herbúðunum. Eftir að Napóleon var krýndur keisari árið 1804 var Soult einn af þeim fyrstu sem hlutu titilinn marskálkur keisaraveldisins.
Napóleonsstyrjaldirnar
Í þriðja bandalagsstríði Napóleonsstyrjaldanna fór Soult marskálkur fyrir fjórðu herdeild franska hersins í Þýskalandi. Í orrustunni við Austerlitz var það Soult sem leiddi árás fjórðu herdeildarinnar á miðvæng bandamannahersins og batt þannig snaran enda bæði á orrustuna og á stríðið á meginlandinu. Eftir orrustuna kallaði Napóleon Soult „besta skipuleggjanda Evrópu“.
Í fjórða bandalagsstríðinu barðist Soult í Þýskalandi gegn Prússum og átti mikinn þátt í sigri Frakka í þessum hluta Napóleonsstyrjaldanna. Hann sigraði meðal annars prússneska hershöfðingjann Blücher, hertók Lübeck og fór með her sinn alla leið til Königsberg. Hann sneri aftur til Frakklands eftir uppgjöf Prússa árið 1807. Í júní árið 1808 hlaut Soult aðalsnafnbótina hertogi af Dalmatíu.
Napóleon sendi Soult næst til Íberíuskaga. Soult hertók þar spænsku borgirnar Burgos, Santander, A Coruña og Ferrol í lok ársins 1808 og rak breska herinn frá skaganum. Soult réðst inn í Portúgal samkvæmt skipun keisarans þann 4. mars árið 1809 og vann 29. mars blóðuga orrustu um Porto. Eftir orrustuna óhlýðnaðist Soult skipun keisarans um að ráðast á Lissabon þar sem her hans var illa settur og einangraður frá öðrum herafla Frakklands. Portúgölum tókst að endingu að reka Soult frá Porto með hjálp bresks liðsauka undir stjórn Wellingtons lávarðar. Soult flúði með her sinn til Galisíu og hertók Sevilla í janúar árið 1810. Gæfan fór smám saman að snúast gegn Frökkum á Íberíuskaga og Soult neyddist til að hörfa frá skaganum að skipan Josephs Bonaparte Spánarkonungs eftir að hafa tapað orrustu við Salamanca þann 12. júlí 1812.
Napóleon sagði af sér sem keisari árið 1814 og var sendur í útlegð til Elbu. Soult var fljótur að ganga til liðs við stjórn nýja konungsins, Loðvíks 18., af gömlu Búrbónaættinni. Hann vann sem stríðsmálaráðherra Loðvíks frá 3. desember 1815 til 11. mars 1815. Þegar Napóleon flúði frá Elbu og sneri heim til Frakklands reyndi Soult í fyrstu að stöðva framgang hans en gekk að endingu aftur til liðs við keisarann þegar Napóleon var kominn til Parísar. Soult tók þátt í orrustunni við Waterloo þann 18. júlí 1815 þar sem Napóleon var sigraður fyrir fullt og allt. Soult var í kjölfarið sviptur embætti fyrir að svíkja konunginn og var sendur í útlegð til Þýskalands. Honum var leyft að snúa aftur til Frakklands árið 1820.
Stjórnmálaferill
right|thumb|150px|Skopmynd af Soult eftir [[Honoré Daumier (1832).]] Í júlíbyltingunni árið 1830 studdi Soult að Loðvík Filippus af Orléans-ætt tæki við konungstign í stað hins afturhaldssama Karls 10 af Búrbónaætt. Eftir byltinguna gerðist Soult hermálaráðherra í stjórn Loðvíks Filippusar frá 1830 til 1834. Soult varð einnig forsætisráðherra frá 1832 til 1834. Á fyrstu forsætisráðherratíð sinni sendi Soult franska hermenn til að hjálpa Belgum, sem höfðu nýlega klofið sig frá konungsríkinu Hollandi í belgísku byltingunni. Árið 1837 var Soult viðstaddur krýningu Viktoríu Bretadrottningar í London sem fulltrúi Loðvíks Filippusar. Sagt er að Wellington lávarður hafi þá gripið í öxlina á Soult og hrópað: „Þarna náði ég þér loksins!“
Soult varð aftur forsætisráðherra frá 1838 til 1840. Stuttu eftir að annarri ráðherratíð hans lauk tók hann þátt í viðhöfnum þegar líkamsleifum Napóleons var skilað til Frakklands í desember 1840. Sagt er að Soult hafi kropið með tár í augunum fyrir framan kistu gamla herforingjans síns.
Soult varð forsætisráðherra í þriðja og síðasta sinn í október næsta ár. Soult var forsætisráðherra í sjö ár en á þessum tíma leyfði hann utanríkisráðherra sínum, François Guizot, að fara með flest völd í ríkisstjórninni. Guizot tók við af Soult sem forsætisráðherra árið 1847 þegar heilsu Soults hrakaði. Þegar bylting braust út árið 1848 studdi Soult stofnun nýs fransks lýðveldis.
Soult lést þann 26. nóvember 1851, nokkrum dögum fyrir valdarán Louis-Napoléons Bonaparte. Eftir dauða Soults var fæðingarstaður hans endurnefndur Saint-Amans-Soult í höfuðið á honum.
Norræna farsímakerfið
thumb|Mobira Cityman 150 (til vinstri) var NMT-900-sími [[Nokia frá 1989, við hliðina á Nokia 1100 frá 2003]]
Norræna farsímakerfið (skandinavíska: Nordisk MobilTelefoni eða Nordiska MobilTelefoni-gruppen, skammstafað NMT) er fyrsta fullkomlega sjálfvirka farsímakerfið. Norrænu fjarskiptaumboðin hönnuðu kerfið en það var opnað fyrir notkun þann 1. október 1981. Á þeim tíma umferð á handvirku farsímakerfunum orðin mikil en þau voru ARP (150 Mhz) í Finnlandi, MTD (450 Mhz) í Danmörku og Svíþjóð og OLT (160 Mhz) í Noregi.
Norræna farsímakerfið byggir á hliðrænni tækni (fyrstu kynslóðar eða 1G) en til eru tvö afbrigði: NMT-450 og NMT-900. Númerin tákna tíðni merkjanna sem er notuð. NMT-900 var kynnt til sögunnar árið 1986 því það getur flutt fleiri rásir en NMT-450.
Staðlarnir á bak við Norræna farsímakerfið voru opnir og aðgengilegir, sem gerði mörgum fyrirtækjum kleift að framleiða NMT-síma og þannig lækkaði kostnaður tækjanna. Velgengni NMT-kerfisins skipti Nokia (sem hét þá Mobira) og Ericsson miklu máli. Fyrstu dönsku fyrirtækin til að taka upp kerfið voru Storno (þá í eigu General Electric, síðar keypt af Motorola) og AP (síðar keypt af Philips). Elstu NMT-símarnir voru hannaðir til að festa í skott bifreiðar, með lyklaborð og skjá frammi í bifreiðinni. „Færanlegir“ símar voru líka í boði en voru mjög fyrirferðarmiklir og með slæma rafhlöðuendingu. Síðari símar (frá til dæmis Benefon) voru miklu smærri; þeir smæstu voru um 100 mm að stærð og vógu sirka 100 grömm.
Skáldskapur
thumb|right|Úr [[Ævintýri Lísu í Undralandi|Ævintýri Lísu í Undralandi eftir Lewis Carroll.]] Skáldskapur eru sögur sem eru ekki fyllilega sannleikanum samkvæmar heldur eru ímyndaðar. Skáldskapur kemur fyrir í frásagnarlistum eins og til dæmis bókmenntum, dansi og leik en orðið er líka stundum notað í merkingunni bull eða lygi. Skáldagáfan, hæfileikinn til að skálda upp atburði, aðstæður og persónur sem eiga sér ekki samsvörun í raunveruleikanum, er einn af grundvallarþáttum menningar og eitt af því sem einkennir mannlegt eðli. Talað er um að einhver taki sér skáldaleyfi þegar hann með segir frá einhverju sem á sér enga stoð eða afbakar raunveruleikann vísvitandi. Skáldskapur er þannig list þar sem áheyrendur eða áhorfendur gangast meðvitað inn á forsendur ímyndaðs heims og þeir sem flytja og skrifa skáldskap eru sagðir hafa skáldagáfu.
Arngrímur Brandsson
Arngrímur Brandsson (d. 13. október 1361) var prestur í Odda á Rangárvöllum frá því fyrir 1334. Árið 1350 varð hann ábóti í Þingeyraklaustri eftir lát Stefáns Gunnlaugssonar. Hann var fræðimaður, skáld og tónlistarmaður og smíðaði fyrsta orgel sem heimildir eru um á Íslandi.
Arngrímur var sunnlenskur og kann að hafa verið sonur Brands skógs Eyjólfssonar í Skógum undir Eyjafjöllum. Hann var í þjónustu Jóns Halldórssonar Skálholtsbiskups og fór á vegum hans sendiför til Noregs vegna Möðruvallamála árið 1329. Samkvæmt því sem segir í Lárentíusar sögu biskups sinnti hann þó ekki því erindi sem hann var settur til, heldur gekk hann „daglega til eins organmeistara, er var í Þrándheimi, ok lét hann svo kenna sér að gera organum, en aldri flutti hann fyrir erkibiskupi um Möðruvallamál.“ Arngrímur kom svo til landsins með organum sem hann hafði smíðað sjálfur og er það fyrsta orgelið sem sögur fara af á Íslandi.
Líklega hefur Arngrímur notað tækifærið og fengið veitingu erkibiskups fyrir Oddastað og þar var hann prestur í nokkur ár en hverfur þá úr sögunni um tíma, nema hann hafi gegnið í klaustur og sé sá Arngrímur kanúki í Þykkvabæ sem barði á Þorláki ábóta ásamt Eysteini Ásgrímssyni og Magnúsi kanúka, en fyrir það voru þeir Eysteinn og Arngrímur settir í járn haustið 1341.
Arngrímur var fræðimaður og rithöfundur og skrifaði meðal annars sögu Guðmundar Arasonar biskups og orti um hann drápu. Hann var sagður söngmaður góður og vegna kunnáttu hans í organsmíði er líklegt að hann hafi átt hljóðfæri til að nota við messur á Þingeyrum.
Aðalbrandur
Aðalbrandur er íslenskt karlmannsnafn.
Ellefta konungsættin
Ellefta konungsættin er í sögu Egyptalands konungsættin sem kom á fót Miðríkinu með sameiningu Efra og Neðra Egyptalands í eitt ríki. Fyrstu konungar þessarar ættar tilheyra því fyrsta millitímabilinu, en þeir síðustu Miðríkinu. Allir ríktu þeir í Þebu og ættin rekur sig til fylkisstjóra Þebu, „Intefs hins mikla, sonar Iku“.
Maneþon talar um sextán konunga sem ríkt hafi í 43 ár, en samtímaáletranir og Tórínópapýrusinn benda til þess að konungarnir hafi verið sjö og hafi ríkt í 143 ár.
Brúardrápa Hannesar Hafstein
Brúardrápa Hannesar Hafstein var frumflutt 8. september 1891 við vígslu Ölfusárbrúar.
Erlendur Sveinsson
Erlendur Sveinsson er aðalpersónan í flestum (14 af 21) bóka Arnaldar Indriðasonar. Í sumum bóka Arnaldar, þá einkum þeim nýrri er aðalsögupersónan Konráð og í bókunum sem gerast lengra til baka um stríðsárin er aðalsögupersónan Flóvent.
Brúardrápa Hannesar Hafstein
<pre style="margin-left: 2em; font-style: italic"> 1. Þunga sigursöngva söng hér elfan löngum. Köld í voðaveldi vegu sleit hún sveita. Nú er vort, að syngja sigurljóðin, sigruð stynja rembilátu flóðin. Nú eru loks elfar harðstjórn hrundið, hennar einvald föstum skorðum bundið.
Erlendur Sveinsson
Erlendur er fæddur 1948 og er að austan, nánar tiltekið Eskifirði en flutti tíl Reykjavíkur um 10 ára aldurinn.
Brúardrápa Hannesar Hafstein
2. Hátt á bökkum bröttum byggðir eru og tryggðir synir stáls og steina, sterkir mjög að verki; standa á bergi, studdir magni' og prýði strengja sér á herðum ramma smíði, tengja sveit við sveit þótt elfan undir ófær brjótist fram um kletta' og grundir.
5. Vakni von, og kvikni varmur neisti' í barmi, vilji, von og elja vinnu saman inni. Þá mun hefjast brú til betri tíða, brú til vonarlanda frónskra lýða, brú til frelsis, brú til mennta hæða, brú til mannfélagsins æðstu gæða.
6. Heill sé hugur og snilli, heill sé ráði og dáðum. Heill sé hendi' og anda, heiður um foldu breiðist. Líti sól hver sæmd og nýjar tryggðir, sveipi gæfan fósturjarðar byggðir. Blómgist framkvæmd, blessist sviti lýða. Brúin hefjist fram til nýrra tíða!
Bandvídd
Bandvídd getur átt við:
Parísaryfirlýsing OER 2012
Hér er að finna íslenska þýðingu á Parísaryfirlýsingu OER frá árinu 2012
Hafstraumurinn við norðurhluta Íslands
Hafstraumurinn við norðurhluta Íslands er djúpur hafstraumur sem flæðir um Grænlandssund, milli Íslands og Grænlands. Straumurinn er á um 600 metra dýpi og er kaldur.
Parísaryfirlýsing OER 2012
Formáli
thumb Alþjóðlega OER ráðstefnan var haldin í UNESCO, París, 20-22 júní 2012, hugað var að viðeigandi alþjóðlegum yfirlýsingum: Leggja áherslu á að hugtakið OER sem búið var til á UNESCO ráðstefnunni árið 2002 um opin námskeiðsgögn kennslu-, lærdóms- og rannsóknarefni í hvers konar miðli, stafrænum eða öðrum, sem staðsettur er á opnu léni eða hefur verið gefið út á opnu leyfi sem býður uppá ókeypis aðgang, notkun, aðlögun og endurdreifingu af öðrum án allra takmarkana. Opið leyfi er byggt inn í núverandi ramma hugverkarétts eins og hann er skilgreindur í viðeigandi alþjóðasamningum og styður við höfundaskráningu vinnunnar. Minnast núverandi yfirlýsingum og leiðbeiningum um OER eins og til dæmis Cape Town yfirlýsingunni frá árinu 2007 um opið nám, Dakar yfirlýsingunni  frá árinu 2009 um “opna möguleika í námi” og Samveldið frá árinu 2011 um náms og leiðbeiningar UNESCO um OER í námi á hærri námsstigum.
Hafstraumurinn við norðurhluta Íslands
Hafstraumurinn fannst árið 2004.
Parísaryfirlýsing OER 2012
Formáli
Athyglisvert þykir að OER stuðlar að markmiðum alþjóðlegu yfirlýsingarinnar sem vitnað er í hér að ofan.
Mælir með að ríkið, innan þeirra getu- og valdasviðs:
Armeria rouyana
Armeria rouyana er jurt af gullintoppuætt.
Abies × insignis
Abies × insignis er tilbúinn blendingur af nordmannsþin og spánarþin. Hann kom fyrst fram um 1850 í Frakklandi.
Barnarót
Barnarót (fræðiheiti Coeloglossum viride) er fremur lágvaxin jurt af brönugrasaætt. Hún vex í mólendi og oft í skóglendi. Blóm eru í klasa efst á stöngli. Ytri blómhlífarblöð eru rauðbrún. Hún líkist friggjargrasi og hjónagrasi en þekkist frá þeim á lögun neðri varar og rauðbrúnum blómum. Barnarót er algeng um allt Ísland og vex frá láglendi upp í um 700 m hæð. thumb|vinstri|Barnarót í blóma
Notkun
Coeloglossum viride var. bracteatum er nú rannsakað í tengslum við æðavitglöp.
Hólmfríður Magnúsdóttir
Hólmfríður Magnúsdóttir (f. 20. september 1984) er íslensk fyrrum knattspyrnukona. Árið 2010 var hún valin knattspyrnukona ársins af KSÍ. Hólmfríður spilaði fyrir hönd Íslands frá 2003 til 2017 og tók þátt í EM 2009 og 2013.
Eftir að hafa tilkynnt að hún væri hætt í mars 2021 þá snérist henni hugur mánuði seinna og hóf leik með með Selfossi. Sumarið 2021 lék hún í 11 deildarleikjum og skoraði 3 mörk. Í ágúst 2021 tilkynnti Selfoss að Hólmfríður væri barnhafandi að sínu öðru barni og að skórnir væru endanlega komnir á hilluna.
Landsliðsferill
Hólmfríður lék sinn fyrsta leik fyrir Ísland í 1–0 tapi í vináttuleik á móti Bandaríkjunum þann 16. febrúar 2003. Alls lék hún 113 landsleiki fyrir Íslands hönd og skoraði í þeim 37 mörk.
Púpa
thumb|150px|Púpa [[Aldinborri|aldinborrans]] Púpa (hýðisormur eða útklekingur) er eitt þróunarstig skordýra og er millistig milli lirfu og fullþroskaðs dýrs hjá skordýrum sem búa við algjöra myndbreytingu. Þegar skordýrið púpar sig, fer það í einhverskonar híði til að ummyndast og leggst stundum um leið í tímabundinn dvala. Silkiormarnir spinna utan um sig hýði úr þráðum (silki) og verða síðan að fiðrildum.
Hefðbundin indversk tónlist
Hefðbundin indversk tónlist er hin hefðbundna tónlist frá Indlandi sem er lýst í elstu ritum Hindúa (Vedaritunum). Eitt þeirra, Samaveda, lýsir tónlistinni ítarlega. Tónlistin var upprunalega hugleiðslutæki þar sem ólík form þessara stefja er talið hafa áhrif á ólíkar sjökrur.
Hefðbundin indversk tónlist skiptist í tvo meginstrauma:
Hestfjall (Borgarfirði)
thumbnail|Hestfjall
Hestfjall er 221 metra hátt fjall í Andakíl og endinn á Skorradalshálsi milli Skorradals og Lundarreykjadal. Norðvesturhlíðin er mjög brött og í henni er einkennandi berggangur.
Æðavitglöp
Æðavitglöp (fræðiheiti: Vascular dementia) er samheiti yfir heilabilunarsjúkdóma sem orsakast af sjúkleika í æðum.
Mörsugur
Mörsugur er þriðji mánuður vetrar samkvæmt gamla norræna tímatalinu. Hann hefst alltaf á miðvikudegi í níundu viku vetrar á tímabilinu 20. til 27. desember. Gísli Jónsson, íslenskufræðingur, hélt því fram að mörsugur væri sá mánuður sem sýgur mörinn, „ekki einasta úr skepnunum, heldur nánast öllu sem lífsanda dregur.“
Afþreying
thumb|300px|right|Fólk að skemmta sér í [[Frakklandi.]] Afþreying eða skemmtun kallast það þegar fólk nýtir tíma sinn til að næra líkama eða sál sína. Tómstundagaman er hluti af skemmtun eða hvíld.
2024
Árið 2024 (MMXXIV í rómverskum tölum) verður í gregoríanska tímatalinu hlaupár sem byrjar á mánudegi.
Gormánuður
thumb|right|Guðbrandur Þorláksson á málverki frá 17. öld
Gormánuður samkvæmt gamla norræna tímatalinu er fyrsti mánuður vetrar og hefst á laugardegi frá 21. til 27. október, nema í rímspillisárum, þá 28. október. Gormánuður virðist ekki hafa átt önnur nöfn að fornu og nafnið vísar til sláturtíðar. Fyrsti dagur gormánaðar er jafnframt haldinn hátíðlegur sem fyrsti vetrardagurinn.
Frá því um 1500 og fram yfir 1800 hófst vetur hinsvegar á föstudegi og í gamla stíl lenti það þá á bilinu 10.-17. október. Eins og sumardagurinn fyrsti var hann messudagur fram til 1744, en sérstakar hugvekjur voru lesnar í heimahúsum lengi eftir það. Guðbrandur Þorláksson kallar október slátrunarmánuð.
Vetrarboð eða blót fyrsta vetrardag
Veturnáttaboða um veturnætur er oft getið í fornsögum, sem eiga að gerast fyrir eða um kristnitöku, svo sem Gísla sögu Súrssonar, Laxdælu, Reykdæla sögu, Njálu og Landnámu. Raunar má segja, að engin árstíðabundin boð eða blót séu nefnd eins oft nema um jólaleytið.
Þetta á sér líklega þá náttúrulegu skýringu að á haustin var mest til af nýju sláturkjöti, og var það nánast nauðsyn að neyta þess nýmetis þá í sem ríkustum mæli vegna þeirra vandkvæða, sem þá voru á geymslu þess, þegar ekki voru til frystihús og salt. Kornuppskeru var þá einnig lokið, hafi hún verið einhver.
Veturnáttboða er aftur á móti ekki getið í samtíðarsögum frá 12. og 13. öld, þótt til að mynda jólaveislur haldi áfram og síst minni í sniðum. Þessi munur gæti átt sér þá eðlilegu skýringu að öllum veislum af þessu tagi fylgja nokkrir helgisiðir og í heiðnum sið virðist hafa verið blótað til árs og friðar móti vetri og drukkin full heiðinna goða og vætta. En í rauninni var lítil ástæða til að fagna komu Veturs konungs, sem síst hefur þótt neinn aufúsugestur. Svo mjög hafa menn óttast þessa árstíð að í gamalli vísu frá 17. öld stendur:
Öllu verri er veturinn en Tyrkinn.
Og er þar vísað til hræðslu manna við sjóræningja þá sem kenndir voru við Tyrki. Því er líklegt að í veturnáttaboðum hafi heiðnar vættir verið blótaðar í þeim tilgangi að fá þær til að milda veturinn, líkt og líklega hafi verið með þorrablót.
Þegar svo kirkjan tekur að berjast fyrir afnámi heiðinna siða, treysti hún sér sjaldnast til að afleggja veisluhöldin sjálf, því að fólkið vill hafa sína leiki og brauð, heldur leitaðist hún við að breyta trúarlegu inntaki þeirra og hnikar tímasetningunni til. Varla hefur því mannfagnaður í vetrarbyrjun verið látinn með öllu niður falla. Ólafur Tryggvason færði haustöl til Mikjálsmessu, en sá dagur hefur ekki hentað hér, þar sem sláturtíð var vart hafin. Líkur benda hinsvegar til þess, að annar dagur nærri vetrarbyrjun, allraheilagramessa, hafi komið í staðinn.
Veðurspá fyrir vetri
Eins og fyrir sumarbyrjun hafa menn gert sér far um að spá með ýmsum hætti fyrir veðurfari vetrarins. Einna kunnastar voru þær aðferðir að spá í vetrarbrautina, kindagarnir eða milta úr stórgripum.
Vetrarbrautin
Vetrarbrautina átti að lesa frá austri til vesturs, en hún þótti sjást best í nóvember. Henni var skipt í þrjá hluta og vetrinum sömuleiðis. Þar sem voru þykkir kaflar í vetrarbrautinni átti að verða snjóþungt um veturinn á samsvarandi tíma.
Sauðagarnir
Þegar spá skyldi í sauðagarnir, var aðeins mark takandi á fyrstu kindinni, sem slátrað var heima á haustin. Byrjað var að skoða garnirnar hjá vinstrinni og táknaði hún upphaf vetrar. Síðan var haldið ofaneftir. Jafnan er nokkuð um tóma bletti í görnunum og áttu þeir að boða harðindakafla á vetrinum.
Milta
Þegar spáð var í milta, voru skornir tveir eða þrír skurðir í það, helst blindandi, og það síðan hengt upp á vegg. Menn greinir lítið eitt á um það, hvort taka ætti mark á skurðunum sjálfum, hversu djúpir þeir yrðu, eða þeim hlutum miltans, sem urðu á milli þeirra, og virðist það algengara. Miltað hvítnar smám saman, þegar það hangir og þornar, og áttu þeir hlutar þess, sem fyrst hvítnuðu, að segja fyrir um snjóasömustu kafla vetrarins.
Atferli dýra
Talsvert mark var og tekið á ýmsu í atferli dýra. Þetta átti bæði við um húsdýrin, en líka önnur nábýlisdýr svo sem mýs, hrafna og refi, jafnvel orma og pöddur.
Stundin okkar
Stundin okkar er barnaþáttur sem er sýndur á RÚV á sunnudögum klukkan 18 (6). Fyrsti þátturinn var sendur út á aðfangadag 1966 skömmu eftir stofnun sjónvarpsins. Stundin okkar er elsti íslenski sjónvarpsþátturinn sem enn er sendur út. Hann hefur lengst af verið sendur út um klukkan sex síðdegis á sunnudögum og tekið 40-50 mínútur í útsendingu. Fyrstu árin var sunnudagshugvekja send út í kortér klukkan sex og síðan tók Stundin okkar við fram að íþróttum klukkan sjö.
Fyrsti umsjónarmaður Stundarinnar okkar var Hinrik Bjarnason kennari og síðar dagskrárstjóri. Strax í febrúar 1967 urðu Rannveig og Krummi (Rannveig Jóhannsdóttir og Sigríður Hannesdóttir) fastur liður í öðrum hverjum þætti og svo vinsæl að flestir tengja þau við þessi fyrstu ár fremur en Hinrik. Krummi var handbrúða sem Hinrik hafði keypt í Þýskalandi. Frá upphafi byggðist þátturinn á blönduðum atriðum frá grunnskólunum, leikhúsunum og aðkeyptu erlendu efni sem stjórnandi þáttarins kynnti fyrir áhorfendum.
Eftir Krumma settu margar brúður svip sinn á þáttinn: Fúsi flakkari kom fram í þáttum Kristínar Á. Ólafsdóttur og Klöru Hilmarsdóttur 1969 til 1970, Glámur og Skrámur (Halli og Laddi) komu fram í þáttum Ragnheiðar Geirsdóttur og Björns Þórs Sigurbjörnssonar 1972 og síðan aftur við og við í mörg ár á eftir, og Páll Vilhjálmsson (Gísli Rúnar Jónsson) kom fram með Sirrý í atriðum sem voru skrifuð af Guðrúnu Helgadóttur. Fjöldinn allur af brúðum kom fram í þáttum Helgu Steffensen 1987 til 1994 og Keli köttur (Steinn Ármann Magnússon) var félagi Ástu Hrafnhildar Garðarsdóttur 1997 til 2001.
Leiknar persónur sem voru þróaðar sérstaklega fyrir þáttinn voru einkenni á þáttum Bryndísar Schram 1979 til 1983 þar sem Þórhallur Sigurðsson leikari þróaði margar af þekktustu persónum sínum, s.s. Eirík Fjalar og Þórð húsvörð. Elías (Sigurður Sigurjónsson) var með atriði skrifuð af Auði Haralds í þáttum Ásu Ragnarsdóttur og Þorsteins Marelssonar frá 1983 til 1985. Gunni og Felix léku samnefndar persónur í þáttum sínum 1994 til 1996 en Þóra Sigurðardóttir og Jóhann G. Jóhannsson gengu skrefinu lengra árið 2002 og bjuggu til persónurnar Birtu og Bárð sem sáu um kynningar í þættinum að hluta. Frá 2006 - 2008 hefur allur þátturinn byggst á samhangandi leiknum atriðum, Ævintýri Stígs og Snæfríðar leikin af Ívari Erni Sverrissyni og Ísgerði Elfu Gunnarsdóttur, sem eru skrifuð af Leynifélaginu ehf. (Þorgeiri Tryggvasyni, Ármanni Guðmundssyni, Snæbirni Ragnarssyni og Sævari Sigurbjörnssyni). Frá 2008-2011 sá Björgvin Franz Gíslason um þættina ásamt Önnu Svövu Knútsdóttur. Frá 2011-2013 sá Þóra Birna Ingvarsdóttir um þáttinn. Frá 2013-2016 sá Guðjón Davíð Karlsson um þáttinn. Frá 2016-2019 sá Sigyn Blöndal um þáttinn. Frá 2019 hafa börn stjórnað stundinni okkar og í aðalhlutverkum þau Lúkas Emil Johansen og Erlen Ísabella Einarsdóttir.
Þáttaraðir
{| class="wikitable" ! colspan="2" | Röð ! width="200px" | Kynnir ! Lýsing og Birgir G. Albertsson || Svanhildur tók við af Rannveigu 19. janúar. Í þessari þáttaröð var fyrst sýnd myndasagan Moli litli eftir Ragnar Lár og brúðumyndin Bjössi bílstjóri eftir Ásgeir Long. og Klara Hilmarsdóttir skiptust á og Björn Þór Sigurbjörnsson || Meðal efnis í þessum þáttum voru Glámur og Skrámur og sjónvarpsþættir sænska ríkissjónvarpsins um Línu langsokk frá 1969. og Hermann Ragnar Stefánsson og Jóhanna Kristín Jónsdóttir || Andrés Indriðason stjórnaði upptöku. og Þorsteinn Marelsson og Jóhanna Thorsteinson og Helga Möller og Felix Bergsson og Jóhann G. Jóhannsson
John Howard
thumb|right|John Howard (2014) John Howard (fæddur 26. júlí 1939) var 25. forsætisráðherra Ástralíu og gengdi því embætti frá 11. mars 1996 - 3. desember 2007.
Araucaria
Araucaria eða stofugreni er ættkvísl sígrænna barrtrjáa frá suðurhveli.
Flokkun og tegundir
Það eru 4 núlifandi deildir innan ættkvíslarinnar og tvær útdauðar, stundum taldar sem sjálfstæðar ættkvíslir. Araucaria bindrabunensis (áður flokkuð í deildina Bunya) hefur verið flutt í ættkvíslinia Araucarites.
Demanufacture
Demanufacture var önnur breiðskífa Fear Factory (sé EP-platan Fear is the Mindkiller ekki talin með).
Hoya imbricata
Hoya imbricata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Joseph Decaisne. Útbreiðslan er í Indónesíu, Malasíu, Filippseyjum og Taílandi.
Þóra Gunnarsdóttir
thumb|right|Legsteinn Þóru Gunnarsdóttur í Hólakirkjugarði. Þóra Gunnarsdóttir (4. febrúar 1812 – 9. júní 1882) var prestsfrú á Eyjardalsá í Bárðardal og Sauðanesi á Langanesi á nítjándu öld en er þekktust fyrir að vera stúlkan sem Jónas Hallgrímsson orti kvæðið Ferðalok til.
Ævi
Þóra var fædd á Esjubergi á Kjalarnesi, dóttir Gunnars Gunnarssonar stúdents frá Laufási við Eyjafjörð, þá biskupsritara, og Guðrúnar Jónsdóttur vinnukonu. Þau voru ógift og var Þóra fóstruð á bæjum á Kjalarnesi og í Reykjavík á kostnað föður síns en frá níu ára aldri var hún í fóstri hjá Sigurði Thorgrímsen landfógeta og Sigríði Vídalín konu hans. Þegar afi hennar, sem var prestur í Laufási, lést 1828 fékk faðir hennar brauðið og tók hann þá Þóru með sér norður, en hún var þá sextán ára. Samferða þeim varð Jónas Hallgrímsson, þá 21 árs, og tókust ástir með þeim Þóru á leiðinni. Jónas var á leið til móður sinnar sem bjó á Steinsstöðum í Öxnadal. Áður en leiðir skildi bað hann séra Gunnar um hönd Þóru en presturinn taldi þau of ung og óráðin og sagði að þau gætu beðið um sinn. Svo fór að ekkert varð úr sambandi þeirra, enda hvarflaði hugur Jónasar brátt í aðra átt en sagt er að Þóra hafi séð mjög eftir honum.
Þóra giftist séra Halldóri Björnssyni á Eyjardalsá 1834, en sonur hans af fyrra hjónabandi var Björn Halldórsson prestur í Laufási, faðir Þórhalls Bjarnarsonar biskups. Þau eignuðust eina dóttur, Sigríði. Sagt er að þegar kvæði Jónasar, Ferðalok, sem segir frá samfylgd þeirra Þóru norður sumarið 1828, birtist í Fjölni 1845, hafi það verið lesið upp í brúðkaupsveislu þar sem Þóra var stödd og hafi henni orðið svo mikið um að hún hafi lagst í rúmið og legið þar það sem eftir var dags. Jónas var nýlátinn þegar þetta var.
Ekkekrates
Ekkekrates var samkvæmt Platoni pýþagórískur heimspekingur frá gríska bænum Flíos. Hann kemur fyrir í samræðu Platons Fædoni. Hann hittir fyrir Fædon, sem samræðan heitir eftir, einhvern tímann eftir aftöku Sókratesar og biður Fædon um að segja sér söguna af síðustu stundum hins fræga heimspekings. Megnið af samræðunni fer svo í upprifjun Fædons á sögunni en Ekkekrates grípur inn í af og til og spyr spurninga um samræðurnar sem eru endursagðar.
Lítið er vitað um Ekkekrates annað en það sem kemur fram hjá Platoni. Það eina sem verður vitað um heimspekilegar skoðanir hans er að hann var pýþagóringur sem þekkti til Sókratesar og bar mikla virðingu fyrir honum.
Rafgreining
Rafgreining (einnig kallað rafsundrun og sjaldnar rafleysing ) er það ferli þegar notað er rafmagn til að skilja að efni.
Sveinbjörn Sveinsson
Talið er að Sveinbjörn ábóti hafi dáið í Svarta dauða 1402, enda er sagt að aðeins einn munkur hafi lifað af í klaustrinu eftir pláguna. Eftirmaður hans var líklega Ásbjörn Vigfússon.
Malarhornsviti
thumb|right|Malarhornsviti. Malarhornsviti er 3 metra hár rauðgulur brúarlaga viti sem stendur á kambinum fyrir ofan Malarhorn á Drangsnesi við Steingrímsfjörð á Ströndum. Ljóseinkenni vitans er Fl(2)WRG 15s (2 blikkljós í þrískiptum geisla á 15 sekúndna fresti).
Schengen-samstarfið
Alls hafa 28 Evrópuríki skrifað undir Schengensamninginn, það eru öll aðildarríki Evrópusambandsins, fyrir utan Bretland, Írland og Króatíu, sem og Noreg, Ísland og Sviss. Hinsvegar hefur samningurinn ekki tekið gildi ennþá nema í 15 ríkjum, hann hefur ekki tekið gildi í nýju ESB ríkjunum sem gengu í sambandið 2004 og 2007 og Sviss.
Norðurlöndin fimm hafa átt með sér álíka samstarf, Norræna vegabréfasambandið, um afnám vegabréfsskoðunar vegna ferða milli þeirra síðan 1954. Það var ekki síst til þess að varðveita það sem Noregur og Ísland afréðu að taka þátt í Schengen með hinum Norðurlöndunum þrátt fyrir að vera ekki í ESB.
Upphaflegi Schengensamningurinn var undirritaður af fimm ríkjum (Belgíu, Frakklandi, Hollandi, Lúxemborg og Þýskalandi) 14. júní 1985 um borð í skipi á ánni Mósel rétt hjá þorpinu Schengen í Lúxemborg. Samstarfið var upphaflega óháð Evrópusambandinu og fór þá sérstök framkvæmdanefnd með völdin innan þess en árið 1999 var Schengensamstarfið fellt undir stofnanir ESB og tók þá ráðherraráðið við þeim völdum sem framkvæmdanefndin hafði áður. Þetta þýðir að þau Schengenríki sem ekki eru í ESB (Noregur, Ísland og Sviss) hafa engin formleg völd þegar ákvarðanir eru teknar sem varða samstarfið og hafa í raun aðeins kost á því að taka upp þær reglubreytingar sem því fylgja eða segja sig úr því ella.
Qingdao
thumb|350px|Frá Qingdao borg (réttsælis efst til vinstri): Skýjakljúfar Qingdao borgar; Dómkirkja heilags Mikaels; Qingdao höfn; búddahof við rætur Laofjalls; og Minnismerki á „Fjórða maí torginu“. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Qingdao um 10,1 milljónir manna.
thumb|upright|Landakort er sýnir staðsetningu Qingdaoborgar.
Qingdao (einnig stafsett Tsingtao; (kínverska: 青岛; rómönskun: Qīngdǎo) er stór hafnarborg í Alþýðulýðveldinu Kína, staðsett í austurhluta Shandong standhéraðs í Austur- Kína við Gulahaf til móts við Kóreuskaga. Á kínversku er þýðir nafn borgarinnar bókstaflega „bláeyja“. Flestar íslenskar heimildir á 20. öld nefna borgina Tsingtao.
Borgin er mikilvæg menningar-, iðnaðar-, viðskipta -, og samskiptamiðstöð. Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Qingdao 6.165.279 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 10.071.722.
Qingdao er mikil höfn og flotastöð, auk viðskipta- og fjármálamiðstöðvar. Það er heimili rafeindatæknifyrirtækja eins og Haier og Hisense. Jiaozhou-flóabrúin, tengir aðalþéttbýli Qingdao við Huangdao-hverfið, þvert á hafsvæði Jiaozhou-flóa. Sögulegur arkitektúr þess í þýskum stíl og Tsingtao brugghúsið, næststærsta brugghúsið í Kína eru arfur þýska hernáms (1898-1914).
Saga
Qingdao var upphaflega minniháttar sjávarþorp, er þróaðist mikið við verslun á valdatíma Tjingveldisins (1644–1912), þegar tollstöð var sett þar á fót. Með stofnun Beiyang („Norðurhafs“) flota Kína á níunda áratug 19. aldar jókst mikilvægi Qingdao borgar. Þar var komið á fót lítilli flotastöð og byggðar víggirðingar. Flotinn var efldur, meðal annars með kaupum á nýjum þýskum herskipum.
Árið 1897 sendi þýska ríkisstjórnin, herlið til að hernema Qingdao; næsta ár neyddi hún kínversk stjórnvöld til að greiða skaðabætur og veita Þýskalandi 99 ára leigu á Jiaozhou-flóa og nærliggjandi landsvæðum, ásamt járnbrautar- og námuréttindum í Shandong héraði. Qingdao var lýst fríhöfn árið 1899 og nútíma hafnaraðstaða var sett upp. Járnbraut var lögð til Jinan árið 1904. Nútímaleg borg í evrópskum stíl var byggð og margvíslegum iðnaði var komið á fót. Uppbygging menntunar jókst til muna, með grunn-, framhalds- og verknámsskólum sem fjármagnaðir eru af ríkissjóði Berlínar auk mótmælenda og rómversk-kaþólskra trúboða. Útibú keisarahafnartollsins var stofnað til að stjórna viðskiptum við ströndina eins langt suður og nýju höfnina í Lianyungang í Jiangsu héraði.
Árið 1914, þegar Japan lýsti yfir stríði á hendur Þýskalandi, var megintilgangur þess að ná Qingdao. Það gekk eftir í nóvember það ár eftir langt hafnarbann. Á friðarráðstefnunni í París og gerð Versalasamningsins að lokinni fyrri heimstyrjöld, stóðu vonir Kínverja til þess að endurheimta yfirráð Qingdao frá Japönum. Það gekk ekki eftir. Svokölluð „Fjórða maí-hreyfing“ (4. maí 1919) var svar við því. Í nafni þjóðernishyggju barðist hún gegn heimsvaldastefnu og bættrar menningarlegrar sjálfsmyndar í Kína. Átti hreyfingin sem upphaflega byggði á mótmælum stúdenta, eftir að hafa áhrif á stjórnmálaþróun í Kína. Japanir hernámu borgina því til ársins 1922, er þeir skiluðu höfninni til Kína samkvæmt sáttmála Flotaráðstefnunnar í Washington (1921–22). Á því tímabili höfðu Japanir hins vegar byggt upp sterka aðstöðu, bæði í Qingdao og í héraðinu Shandong.
Árið 1929 komst Qingdao undir virka stjórn kínversku þjóðernisstjórnarinnar og varð að sérstöku sveitarfélagi. Uppbygging hafna hélt áfram og viðskipti hennar fóru fram úr keppinauti sínum, Tianjin borg, um 1930. Eftir það hélt hún áfram að stækka á kostnað Tianjin.
Við byrjun seinna stríðs Kína og Japans, sem rann síðar inn í seinni heimsstyrjöldina, hertóku Japanir Qingdao árið 1938 og héldu henni til ársins 1945. Á því tímabili varð töluverð iðnaðaruppbygging. Árið 1941 var Qingdao með stórar nútímalegar bómullarverksmiðjur, eimreiðar- og járnbrautarvagnaverk og viðgerðaraðstöðu, verkfræðistofur og verksmiðjur sem framleiddu gúmmí, eldspýtur, kemísk efni og litarefni.
.bu
.bu var þjóðarlén Búrma (nú Mjanmar) en var lagt niður þegar nafni landsins var breytt. Þjóðarlén Mjanmar er .mm
Qingdao
Saga
Bruggiðnaður borgarinnar framleiðir Tsingtao einn þekktasta bjór Kína. er næstmest seldi bjór í Kína og telur um helming útflutnings á kínverskum bjór. Hann er seldur á Íslandi.
Síðan 1949 hefur Qingdao þróast verulega sem hafnarborg með sterka undirstöðu í stóriðju. Á áttunda áratugnum varð borgin umfangsmikil í framleiðslu vefnaðarvöru.
Seint á fimmta áratugnum var komið á fót meiriháttar járn- og stáliðnaði. Borgin er endastöð austur-vestur járnbrautarlínunnar og er tengd með járnbrautum við hafnir Yantai og Weihai. Það er líka stór fiskihöfn. Norðurfloti Kína er staðsettur í Qingdao höfn. Íslensk fyrirtæki hafa haslað sér völl í borginni, aðallega vegna sterkrar tengingar við sjávarútveg. Þannig hefur Icelandic Group, verið með talsverða starfssemi í borginni. Í borginni er haldin viðamikil alþjóðleg sjávarútvegssýning sem ýmis íslensk sjávarútvegsfyrirtæki hafa bæði sótt og kynnt vörur og þjónustu.
Árið 1984 var Qingdao útnefnd ein af „opnum“ borgum Kína sem hluti af nýrri stefnu sem býður erlendum fjárfestingum. Síðan þá hefur borgin gengið í gegnum mjög öra efnahagsþróun.
Efnahags- og hátækniþróunarsvæði Qingdao er staðsett á vesturströnd Jiaozhou-flóa, gegnt miðbæ borgarinnar. Ýmis stórfyrirtæki hafa höfuðstöðvar í borginni, til að mynda Haier Group sem er þekkt alþjóðlega.
Limousin (nautgripakyn)
thumb|Limousin-naut og gripir í Frakklandi Limousin er nautgripakyn upprunalega ræktað í Limousin-héraði í Frakklandi. Kynið þekkist á rauðum lit einstaklinganna og eru hreinræktaðir gripir hyrndir. Með blöndun við önnur kyn hafa fengist erfðavísar fyrir svartan lit og kollótt inn í stofninn.
Saga
Fyrsta ættbók Limousinkynsins var stofnuð árið 1886 til að bæta það með náttúrulegu vali. Þó eru uppi kenningar um að kynið gæti verið allt að 20 þúsund ára gamalt sé byggt á hellaristum nálægt Montignac sem sýna nautgripi sem líkjast mjög Limousin.
Einkenni
Kálfar af Limousinkyni eru stórir og fljótvaxta. Gripirnir hafa góða fóðurnýtingu og hafa þannig mikinn vaxtahraða. Hinsvegar er mjólkurlagni ekki góð en góðir kjötsöfnunareiginleikar bæta það upp. Geðslag er gott og burðarvandamál fátíðari en hjá öðrum kynjum.
Kross
Kross getur átt við:
Jonathan Tah
Jonathan Glao Tah, (fæddur 11. febrúar 1996 í Stuttgart) er þýskur knattspyrnumaður sem spilar með Bayer 04 Leverkusen og þýska landsliðinu. Móðir hans er frá Þýskalandi og faðir frá Fílabeinsströndinni, hann ólst upp í Altona hverfinu í Hamborg. Tah spilaði sína fyrstu landsleiki fyrir Þýskaland, í vinnuleikjum gegn Ítalíu og Englandi árið 2016.
Vítissódi
Notkun
Vítissódi er notaður við vinnslu og sem hráefni í ýmiss konar efnaiðnaði, aðallega sem rammur basi í framleiðslu viðarkvoðu og pappírs, textíls, drykkjarvatns, sápu og þvotta- og hreinsiefna fyrir frárennslisrör. Efnið er notað til að losa stíflur í frárennslisrörum og er þá sturtað í niðurföll. Vítissódi er notaður sem hreinsiefni, t.d. til að hreinsa bjórframleiðslutanka og er algengasta efnið í efnum sem seld eru til að hreinsa bakarofna. Vítissódi er algengasti basinn sem notaður er í efnafræðitilraunum. Efnið er líka notað við framleiðslu á lífdísil. Áður var algengt að nota vítissóda til að ná málningu af tré en vegna umhverfissjónarmiða hefur sú notkun minnkað.
Vítissódi er notaður í fæðuframleiðslu, m.a. við framleiðslu á hinum norska „lutefisk“. Oftast stafar guli liturinn á kínverskum núðlum ekki af því að þær innihaldi egg heldur af því að við framleiðslu þeirra hefur verið notuð upplausn sem inniheldur vítissóda. Vítissódi hefur verið notaður við verkun sviðahausa á Íslandi, til að ná sóti af sviðnum hausum eru þeir settir í vatnslausn með vítissóda. Vítissódi er notaður til að hreinsa ál úr báxíti þannig að úr verði áloxíð, hráefni sem notað er til að framleiða ál í álbræðslum.
Gullpeningatilraun
Vítissódi gengur í samband við sink og það er hægt að búa til „gullpeninga“ úr koparmynt með því að sjóða hana í vítissódaupplausn sem í er dálítið af sinki, myntin verður þá silfurlituð eftir 45 sekúndur. Ef myntin er síðan sett undir gasloga í nokkrar sekúndur verður hún gullin. Ástæðan fyrir þessu er að sinkduftið leysist upp í vítissóda og býr til Zn(OH)42-. Þegar sink og kopar eru hituð saman verður til látún.
Síberíulilja
Lýsing
thumb|Blóm Hún verður 10 til 20 sm há og 5 sm breið, með lauk, af hverjum upp koma tvö til fjögur blöð snemma vors, á sama tíma og fagurblá, hangandi bjöllulaga blómin.
Blómin eru með sex krónublöð og sex stíla, og eru stök eða í fáblóma klasa. Blómin eru yfirleitt blá, en á afbrigðinu Scilla siberica var. alba eru hvít. Stílarnir á Scilla eru aðskildir, ólíkt á skyldum ættkvíslum; Puschkinia og Chionodoxa, sem eru samvaxnir í rör. Frjóið er dökkblátt.
4. Mósebók
4. mósebók (á grísku: Ἀριθμοί, Arithmoi; á hebresku: במדבר, Bəmidbar ("í eyðimörkinni"), á latínu: Numeri) er fjórða af fimm mósebókum. Mósebækur eru fyrsti hluti gamla testamentisins og nefnast saman Torah á hebresku. Bókin fjallar um för Ísraelsmanna um eyðimörkina fyrir komuna til fyrirheitna landsins.
Síberíulilja
Lýsing
Eftir blómgun verða blómstönglarnir linir á meðan fræbelgirnir þroskast. Fullþroskaðir verða belgirnir fjólubláir og opnast, og losa fjölda smárra dökkbrúnna fræja. Blöðin visna þegar fræin eru þroskuð og plantan fer í dvala til næsta vors.
4. Mósebók
Efni
4. mósebók segir frá för Ísraelsmanna um eyðimörkina. Þeir koma til Kanaan-svæðis og senda menn til að kanna aðstæður. Mennirnir verða hræddir við Kanaanþjóðina og veigra sér við að halda inn í landið. Drottinn reiðist þeim og kveður svo á að enginn þeirra sem var eldri en tvítugt þegar þjóðin hélt af stað frá Egyptalandi muni upplifa komuna til fyrirheitna landsins, að tveimur undanteknum. Þannig dæmir hann Ísraelsþjóð til að ganga um eyðimörkina í 40 ár í viðbót. Bókinni lýkur þegar ný kynslóð Ísraelsmanna snýr aftur til Kanaan og er tilbúin að vaða ána Jórdan.
Síberíulilja
Ræktun
S. siberica er ræktuð vegna fagurblárra blómanna að vori. Hún sáir sér oft út og myndar stórar breiður. Hún hentar því ekki í steinhæð, en því betur í runnabeð og skógarbotn. Í Miðvestur Bandaríkjunum er hún sumstaðar ágeng.
Tegundin hefur fengið Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.
4. Mósebók
Efni
Í bókinni er sagt frá ýmsum afglöpum Ísraelsmanna. Þeir haga sér svolítið eins og óþekk börn. Drottinn og Móses skiptast á að missa þolinmæðina á þessari erfiðu þjóð. Þolinmæliðdans Drottins og Móses er mikilvægur þráður í gegnum 4. mósebók. Þegar Drottinn missir þolinmæðina reynir Móses að tala máli fólksins og öfugt.
Adser
Adser er íslenskt karlmannsnafn.
Valdas Adamkus
Valdas Adamkus (fæddur á Kánas í Litáen 3. nóvember 1926) var litáískur stjórnmálamaður, umhverfisverndasinni og forseti Litáens árin 1998 – 2003 og 2004 - 2009.
Victor Ferreyra
Victor Ferreyra (fæddur 24. febrúar 1964) er argentínskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
2025
Árið 2025 (MMXXV í rómverskum tölum) verður í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjar á miðvikudegi.
September
Alþingiskosningar verða haldnar fyrir 27. september.
Armeria rothmaleri
Armeria rothmaleri er jurt af gullintoppuætt.
Þríhnjúkahellir
thumb|Þríhnúkahellir.
Þríhnúkahellir (einnig nefndur Þríhnúkagígur, áður fyrr Holan, Svartholið eða Gatið í Þríhnúkum) er hellir við Þríhnúka í Bláfjöllum. Er hann talin eitt stærsta og merkasta náttúrufyrirbæri sinnar tegundar á jörðinni.
Gígopið er þverhnípt og um 4 sinnum 4 metra stórt. Fyrst var sigið niður í gíghellinn 1974 og 1991 var hann svo kannaður ítarlega og kortlagður. Þríhnúkahellir er flöskulaga ketill sem er um 150 þúsund rúmmetrar að stærð. Botninn er á stærð við fótboltavöll og er 120 metra undir yfirborði jarðar og þaðan liggja svo gígrásir niður á um 200 metra dýpi.
Í ljósi þess hvað hann þykir sérstakur hafa verið settar fram hugmyndir um hvernig megi bæta aðgengi að honum, sem fæli m.a. í sér að bora göng inn í hann miðjan og byggja útsýnispall inni í honum.
Casus mixtus cum culpa
Casus mixtus cum culpa er regla í kröfurétti er kveður á um að lánþegi hlutar beri ábyrgð á skemmdum er verða á verðmæti þegar þær eiga sér stað í tengslum við notkun sem eigandi verðmætisins hafði ekki samþykkt. Reglunni er meðal annars beitt þegar lántakinn notar verðmætið með öðrum hætti og sömuleiðis ef skemmdirnar eiga sér stað eftir að hann átti að skila því. Hvað sönnunarbyrði varðar ber eigandi verðmætisins ábyrgð á að sýna fram á að orsakasamband hafi verið á milli hinni óleyfilegu nota og tjónsins en lántakinn ber hana vilji hann sýni fram á að skemmdirnar hafi átt sér stað í tengslum við heimilaða notkun verðmætisins.
Hoya incrassata
Hoya incrassata er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Otto Warburg. Útbreiðslan er í Malasíu, Filippseyjum og Taílandi.
.bv
.bv er þjóðarlén Bouvet eyjar sem er óbyggð eyja í suður Atlantshafi og þar með er lénið ekki í gildi.
Tenglar
Toppdomän
Gátlisti
Gátlisti (eða gaumlisti) er listi yfir atriði sem þarf að gaumgæfa, venjulega í sömu röð og þau eru skráð á listann, t.d. í stjórnklefa flugvélar áður en flug hefst og meðan á því stendur.
Drekaflugur
Drekaflugur (einnig verið nefndar slenjur) (fræðiheiti: Anisoptera) nefnast skordýr af annarri af tvem undirættbálkum vogvængja (Odonata), hin er glermeyjar (Zygoptera). Þessir undirættbálkar eru mjög svipaðir en helsti sýnilegi munur þeirra er að vængir drekaflugna standa lárétt út frá líkamanum í hvíld en glermeyjar leggja vængina aftur með búknum.