cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Knut Hamsun
Tenglar
Erlendir
Svavar Lárusson - Fiskimannaljóð frá Capri og Hreðarvatnsvalsinn
Svavar Lárusson syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni flytur Svavar Lárusson tvö lög með SY-WE-LA kvintettinum norska. Lögin höfðu bæði komið út áður á IM 3 og IM 4 og voru ein fyrstu íslensku danslögin til að koma út á plötu. Platan er hljóðrituð í mono. Upptökur fóru fram hjá Norska útvarpinu. Pressun: AS Nera í Osló.
Rannver
Rannver er íslenskt karlmannsnafn.
Danía
Danía er íslenskt kvenmannsnafn.
Brestir
Brestir er íslenskt karlmannsnafn.
Adelska
Adelska (enska: Adele, adelska: Gidire) er tungumál, sem talað er á landmærunum milli Togo og Gana í Afríku. Einungis um 27.300 manns tala málið. Adelska er nígerkongó tungumál og er bantu tungumál líka. Þjóðarbrot er kallað Lolo, sem er á einangruðu svæði. Sagt er að það sé mjög erfitt að komast á svæði Lolofólks þar sem adelska er töluð.
Önnur nöfn á adelsku eru bidire, bedere og gadre, en þjóðarbrotið Lolo kallar tungumálið gidire. Í adelsku eru engar veigamiklar Mállýska, en mismunur er á ítónun og hljómfalli milli fólks sem talar adelsku frá Gana og frá Togo.
Læsi er mjög lítið. Fólk sem hefur adelsku að móðurmáli getur hvorki lesið né skrifað hana. Læsi er einungis 1% hjá bæði körlum og konum. En fólk sem getur talað adelsku sem annað tungumál getur lesið og skrifað betur en fólk með adelsku sem móðurmál. Læsi hjá þeim er yfir 15% hjá bæði körlum og konum. Fólk sem er með adelsku sem annað tungumál getur talið tví sem móðurmál. Kristni er átrúnaður sem tengist adelsku.
Rifsþéla
Rifsþéla (fræðiheiti: Nematus ribesii) einnig verið nefnd Rifsvespa, er blaðvespa af ætt sagvespa sem legst á rifstegundir (Ribes) og veldur iðulega miklum skaða á þeim með því að lirfan étur upp öll laufblöð runnanna. Hún leggst helst á Stikilsber (R. uva-crispa) en einnig á Rauðberjarifs (R. rubrum) og fleiri rifstegundir.
Útbreiðsla
Hún finnst um alla Evrópu og Norður-Ameríku, þó eru ekki til nákvæmar upplýsingar um útbreiðslu, né almennt um lifnaðarhætti hennar. Rifsþéla var fyrst skráð hjá Náttúrufræðistofnun Íslands 2010 en sagnir af henni höfðu þó borist nokkrum árum áður. Hún var búinn að breiðast út um Höfuðborgarsvæðið og Suðurland árið 2012 og farin að valda skaða víða í görðum.
Lýsing
Fullorðin dýr skríða úr púpum á vorin til að maka sig og verpa og virðist hún því liggja í vetrardvala á fullorðinsstigi. Fullorðin fluga er um 7 millimetrar á stærð og lík öðrum blaðvespum í útliti utan litarhafts og þá sérstaklega kvenflugan. Bæði kyn eru með dökkan haus, gula rák ofan við kjálkana og gulan baug yfir augum sem oft er meira áberandi á kvendýrinu. Fæturnir eru gulir. Karlflugan er með dökkan frambol og gul framhorn. Afturbolur dökkur að ofan og ljósgul að neðan, sem nær þó mishátt upp. Kvenflugan er ólík að því leyti að frambolurinn er gulur nema bakplötur og kviðplötur dökkar, afturbolur hins vegar allur gulur en ekki bara að neðan eins og á karldýrinu. Lirfan er ljósgulgræn með dökkum dílum, með einum hárbrúsk kver, um allan búkinn. Hausinn er svartur sem og fætur og eru gangvörturnar mjög áberandi á afturbúknum.
Varnir gegn ágangi rifsþélunnar
Allt að þrjár kynslóðir púpa sig og klekjast út yfir sumarið en það er sú síðasta sem kemur fram í september-október sem myndar kynslóð næsta árs. Því dugir yfirleitt ekki að eitra einu sinni að vori heldur verður að glíma við hana allt sumarið og haustið. Kvenflugan verpir eggjum sínum undir blöðin, oftast þau sem eru næst jörðu og því er eitt besta ráðið að skoða vel undir öll neðstu blöðin og leita uppi eggin og drepa þau strax þar.
Að úða með lífrænu eitri eins og brúnsápu blandaða með sítrónudropum og fleiri slíkum uppskriftum, virkar bara upp að vissu marki, því eins og með tínsluna þá virkar það bara á þær lirfur sem þá stundina eru á runnanum og því þarf að endurtaka úðunina reglulega og einnig með hverri nýrri kynslóð.
Náttúrulegir óvinir/ varnir
Fyrsta tilfelli líffræðilegra varnaraðgerða í Kanada var þegar sníkjuvespunni Trichogramma minutum var safnað af William Saunders 1882 í New York-ríki og sleppt í Ontario til að halda niðri rifsþélu þar.
Í upprunalegum heimkynnum hennar (Evrópu) eru eftirfarandi náttúrulegir óvinir hennar:
Sjá einnig
Nematus leucotrochus
Eagles
Eagles eru bandarísk hljómsveit. Hún var stofnuð í Los Angeles árið 1971 af Glenn Frey, Don Henley, Bernie Leadon og Randy Meisner.
Þeir unnu Grammy-verðlaunin sex sinnum. Hljómsveitin er í 75. sæti yfir bestu hljómsveitir allra tíma að mati tímaritsins Rolling Stone og á breiðskífu í 37. sæti yfir bestu breiðskífur allra tíma. Þeir eiga jafnframt mest seldu plötu í Bandaríkjunum, Their Greatest Hits 1971-1975.
Eagles hættu í júlí 1980 en tóku aftur saman árið 1994 fyrir breiðskífuna Hell Freezes over. Þeir voru á stífu tónleikaferðalagi síðan þá og komust inn í Rock and Roll Hall of Fame árið 1998. Árið 2007 gáfu þeir út Long Road out of Eden, fyrstu breiðskífu sína í 28 ár. Glenn Frey lést í New York þann 18. janúar 2016 eftir baráttu við veikindi. Eftir andlát Frey ákvað The Eagles að leggja upp laupana árið 2016. Samt sem áður hélt hljómsveitin áfram næsta ár.
Fabius Quintilianus (ræðukeppni)
Fabius Quintilianus er rökræðukeppni sem haldin er árlega innan nemenda Fjölbrautaskólans í Garðabæ. Keppnin var fyrst haldin af Málfundafélaginu Rökréttu árið 1986 og hefur vakið mikla lukku allar tíðir síðan. Keppnin fer fram í hinum margþekkta Morfís-stíl þar sem ræðumenn eru sex í tveimur liðum og flytja tvær ræður hver. Keppnin er með útsláttarfyrirkomulagi, en þrír dómarar dæma úrslit keppna. Sigri er náð með góðum rökum, flutningi, svörum við rökfærslu andstæðinganna og hughrifum dómaranna þriggja. Sá ræðumaður sem hlýtur flest stig fyrir ræður sínar í úrslitaviðureign keppninnar hlotnast titillinn Quintilianus Rökréttu.
Margir af framsæknustu áhrifamenn landsins byrjuðu ferilinn í Fabius Quintilianus. Þar má nefna Sverri Baldur Torfasson tónlistarmann, Þorkel Einarsson knapa og Víglund Jarl Þórsson landsliðsmann i handbolta.
Ræðukeppnin er nefnd eftir Marcusi Fabiusi Quintilianus sem var rómverskur mælskufræðingur.
Biti
Biti getur átt við:
Gyrðir Ívarsson
Gyrðir Ívarsson (d. um 1360) var norskur biskup í Skálholti 1349–1360. Hann var af Ágústínusarreglu, ábóti í Jónskirkju í Björgvin, og var vígður 1350 af Salómon Björgvinjarbiskupi því þá var erkibiskupslaust í Noregi eftir Svartadauða. Hann kom til landsins 1351. Næstu sumur vísiteraði hann Sunnlendingafjórðung og var bróðir Eysteinn Ásgrímsson stundum með honum. Þeir fóru báðir til Noregs 1355 og var þá biskupslaust í landinu en Gyrðir kom aftur árið eftir. Eysteinn kom 1357 og með honum Eyjólfur Brandsson kórsbróðir og voru þeir einhvers konar eftirlitsmenn erkibiskups. Eysteinn og Gyrðir áttu í hörðum deilum og varð með þeim fullur fjandskapur. Eysteinn orti níð um biskupinn, sem bannfærði hann á móti. Þeir sættust þó að fullu. Sumir segja að Eysteinn hafi ort Lilju í yfirbótarskyni fyrir níðið en þó er líklegt að kvæðið sé ort fyrr.
Gyrðir biskup sigldi til Noregs árið 1360 eða 1361 og fórst skipið í hafi og biskup með.
Adomoróbe-táknmál
Adomoróbe-táknmál (enska: Adamorobe Sign Language) er táknmál sem notað er í Gana. Um 1.400 manns kunna málið.
Fyrsta enska borgarastríðið
thumb|right|Orrustan á Marstonheiði 1644. Fyrsta enska borgarastríðið (1642 – 1646) var fyrsti hluti þeirra átaka sem eru þekkt sem Enska borgarastyrjöldin. Stríðið hófst með því að Karl 1. Englandskonungur dró konungsfána sinn að húni í Nottingham 22. ágúst 1942. Þá um sumarið höfðu verið átök milli konungssinna (kavalera) og þingsinna (hnatthöfða) og báðir reyndu að tryggja sér vopnabúr og hernaðarlega mikilvæga staði. Þann 10. júní höfðu þingsinnar hertekið Kingston-upon-Hull þar sem var stórt vopnabúr frá Biskupastríðunum. Konungur hélt með her sinn í suðvestur og tveimur vikum síðar hélt þingherinn frá London í norðurátt. Fyrsta stórorrusta stríðsins var orrustan um Edgehill 23. október 1642 þar sem báðir aðilar lýstu yfir sigri. Karl hörfaði síðar til Oxford sem varð höfuðstöðvar konungssinna til stríðsloka. Stríðsgæfan snerist þinghernum í vil sumarið 1643. Þingið náði Norður-Englandi á sitt vald með aðstoð Skota sumarið 1644 og í tveimur orrustum sumarið 1645 tókst þinghernum að útrýma konungshernum. Eftir það héldu konungssinnar aðeins út í nokkrum víggirtum borgum. Karl gafst á endanum upp fyrir skoskum her í Southwell í maí 1646 og þeir afhentu hann þinginu. Við það lauk borgarastríðinu.
Margir konungssinnar fengu grið með því skilyrði að þeir tækju ekki aftur upp vopn gegn þinginu. Þegar Annað enska borgarastríðið braust út tveimur árum síðar neituðu margir þeirra að ganga á bak orða sinna og taka þátt í stríðinu.
Þrándarnes
Þrándarnes (Trondarnes, Trondenes), fornt höfðingjasetur og kirkjustaður á Hálogalandi, skammt frá Harstad í Norður-Noregi. Þrándarnes var auðugasti kirkjustaður í Norður-Noregi, og þar er nyrsta miðaldasteinkirkja Noregs, Þrándarneskirkja.
Þrándarnes kemur við sögu í Heimskringlu. Auðunn rauði Þorbergsson, sem var biskup á Hólum 1313–1322, var sóknarprestur á Þrándarnesi um eða fyrir 1280. Á Þrándarnesi er nú safn og sögusetur (Trondarnes distriktsmuseum, Trondenes historiske senter), og þar er verndarsvæði vegna merkra forn- og náttúruminja.
Nahuel Huapivatn
thumb|250px|Nahuel Huapivatn
Nahuel Huapivatn (spænska: Lago Nahuel Huapi) er stöðuvatn á mörkum Neuquén-skattlands og Río Negro-skattlands í Suðvestur-Argentínu. Bariloche er stærsta borgin við vatnið, fór að byggjast 1902. Nahuel Hupaivatn er 530 ferkílómetrar að stærð og dýpst 438 m. Úr vatninu rennur Río Limay.
Poecilia kykesis
Poecilia kykesis er fiskitegund sem var fyrst lýst af Poeser 2002. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Auðunn rauði
Auðunn rauði Þorbergsson (um 1250 – 28. janúar 1322) var biskup að Hólum 1313 – 1322.
Auðunn var Norðmaður og var um tíma prestur á Þrándarnesi á Hálogalandi (skammt frá Harstad í Norður-Noregi). Hann varð síðar kórsbróðir við dómkirkjuna í Niðarósi, og varð brátt einn af forystumönnum kórsbræðra, t.d. í deilum við Jörund erkibiskup. Auðunn var víðförull og fór oftar en einu sinni á fund páfa í Róm. Hann vann sig í álit hjá Noregskonungi og var lengi féhirðir Hákonar háleggs Magnússonar.
Auðunn var vígður Hólabiskup 25. nóvember 1313. Hann kom til Íslands sumarið 1315 (að Seleyri í Borgarfirði) og reið norður til Hóla. Tók hann biskupsembættið föstum tökum, bæði hvað snerti fjármál og aga meðal kennimanna. Lenti hann brátt í deilum við helstu klerka í Hólabiskupsdæmi. Þrátt fyrir skamman tíma í embætti beitti hann sér fyrir ýmsum málum. Hann lét taka upp bein Guðmundar biskups góða og stuðlaði þannig að helgi hans. Um 1318 lét hann safna í bók máldögum (eignaskrám) kirkna í Hólabiskupsdæmi, og eru þeir kallaðir Auðunarmáldagar. Hann flutti með sér timburstofu frá Noregi, sem reist var á Hólum 1316–1317, síðar kölluð Auðunarstofa. Einnig lét hann smíða upp biskupsherbergin á staðnum. Sumarið 1320 fór Auðunn til Noregs, m.a. til að tryggja hagsmuni sína í deilum við Íslendinga. Hann andaðist í Niðarósi 28. janúar 1322.
Helsta heimild um Auðun rauða er Lárentíus saga biskups.
Barbera
Barbera er rauðvínsþrúga frá Ítalíu. Vínviður hennar er þekktur fyrir að gefa mikla uppskeru, og vínin hafa djúpan rauðan lit, hafa lítið tannín og mikla sýrni. Þekktasta vínið sem framleitt er úr þrúgu þessari er Barbera d'Asti frá Fjallalandi á Ítalíu. Barbera-vín er hið hefðbundna borðvín í Fjallalandi og Langbarðalandi. Það hefur ávæning af brómberjum. Margir vínframleiðendur nota ristaðar eikartunnur til að þroska vín þrúgunnar, en það er gert til að skerpa bragðið. Utan Ítalíu er barbera aðallega ræktað af afkomendum ítalskra innflytjenda í Suður-Ameríku og í vínræktarhéruðum Kaliforníu.
Pherosphaera
Pherosphaera er ættkvísl af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex í Ástralíu. Hún er með eina tegund (P. fitzgeraldii), eða tvær (þá einnig P. hookeriana. Þetta eru lágir runnar, um 1m háir.
Haraldur Sigurðsson
right|thumb|200px|Dr. Haraldur Sigurðsson, jarðfræðingur Haraldur Sigurðsson (fæddur 31. maí 1939) er íslenskur jarð- og jarðefnafræðingur.
Nám, störf og rannsóknir
Haraldur nam jarðfræði við Háskólann í Belfast og lauk doktorsprófi við Háskólann í Durham 1970. Mestallan sinn starfsaldur starfaði hann erlendis, lengst af sem prófessor við Háskólann í Rhode Island í Bandaríkjunum. Haraldur er í fremstu röð eldfjallafræðinga. Hann hefur birt, ýmist einn eða í samstarfi við aðra, mikilvægar greinar um niðurstöður rannsókna á stórum eldgosum, m.a. um gosið í Santorini (Minoan gosið) um 1600 fyrir Krist, Öskju 1875, Vesúvíusi 79 og eyðileggingu borganna Pompei og Herculaneum. Hann hefur einnig rannsakað og ritað um gosið í Tambora 1815, Krakatá 1883, Mount St. Helens 1980, El Chichon 1982, Nevado del Ruiz 1985, stórgos í Kötlu í lok síðasta jökulskeiðs (myndun Vedde gjóskunnar) og myndun Bishop túffsins í Long Valley öskjunni í Kaliforníu fyrir 760.000 árum. Hér á landi hefur hann komið að rannsóknum á gosinu í Lakagígum 1783-84 og Eyjafjallagosunum 2010, svo og að bergfræði gosbelta og úthafshryggja. Rannsóknir Haraldar á ummerkjum um árekstur loftsteina við jörð fyrir um 65 milljónum ára, á mörkum krítar og tertíer tímabilanna, vöktu mikla athygli en einnig hefur hann rannsakað tengsl loftslags og eldvirkni, einkum áhrif brennisteins sem berst upp í andrúmsloftið í eldgosum.
Eldfjallasafnið
Þegar Haraldur lét af störfum sem prófessor við Rhode Island flutti hann til Stykkishólms. Þar setti hann á stofn eldfjallasafn sem opnað var vorið 2009. Safnið er einstætt í veröldinni því það sýnir fyrst og fremst listaverk víða að úr heiminum sem Haraldur hefur safnað og tengjast eldgosum og eldvirkni.
Heiðursverðlaun
Haraldur hlaut riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu 17. júní 2005 fyrir störf sín í þágu vísindarannsókna.
Haraldi var veitt heiðursdoktorsgráða frá Háskóla Íslands 22. jan. 2011.
Haraldur var aðalritstjóri bókarinnar Encyclopedia of Volcanoes en hún er grundvallarrit í eldfjallafræði. Fyrir hana hefur hann hlotið margar viðurkenningar.
Silja Dögg Gunnarsdóttir
Silja Dögg Gunnarsdóttir (f. 16. desember 1973) er þingmaður fyrir Framsóknarflokkinn í Suðurkjördæmi frá árinu 2013 til ársins 2021.
Silja Dögg lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1993, BA-prófi í sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 2001 og meistaraprófi í alþjóðaviðskiptum frá Háskólanum á Bifröst árið 2017.
Áður en Silja settist á þing starfaði hún í sumarvinnu sem lögreglumaður í Keflavík, var skrifta á fréttastofu Ríkisútvarpsins frá 1997-1998, leiðbeinandi við Njarðvíkurskóla frá 1998-1999, blaðamaður og fréttastjóri Víkurfrétta frá 1999-2001, blaðamaður á tímaritunum Vikunni og Hús og híbýli frá 2001-2003, var framkvæmdastjóri Hraunlistar frá 2003-2005, starfaði í móttöku Flughótels í Keflavík frá 2004-2005 og var skjalastjóri og aðstoðarmaður framkvæmdastjórnar HS Orku frá 2008-2013.
Í októberlok árið 2019 var Silja Dögg kjörin í embætti forseta Norðurlandaráðs fyrir árið 2020.
Rasmus
Rasmus er íslenskt karlmannsnafn.
Nótt (mannsnafn)
Nótt er íslenskt kvenmannsnafn. Það hefur tvær jafngildar beygingar í eignarfalli.
24. október
24. október er 297. dagur ársins (298. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 68 dagar eru eftir af árinu.
Annað enska borgarastríðið
Annað enska borgarastríðið (1648 – 1649) var annar hluti þeirra átaka sem eru þekkt sem Enska borgarastyrjöldin. Eftir að Fyrsta enska borgarastríðinu lauk með sigri þinghersins var herinn orðinn að pólitísku afli sem þingið reyndi eftir megni að leysa upp, hætta að greiða hermönnum laun og senda herdeildir úr landi. Að lokum töldu öldungakirkjuflokkurinn og konungssinnar á enska þinginu, ásamt Skotum, sig vera í stöðu til að hefja nýtt borgarastríð. Uppreisnir gegn þinginu blossuðu upp um allt landið en brátt fengu konungssinnar yfirhöndina og borgarastríðið varð aftur aðeins milli konungssinna og þingsinna. Skotar gerðu innrás í Norður-England og konungssinnar í útlegð náðu skipum á sitt vald í The Downs.
Brimar
Brimar er íslenskt karlmannsnafn.
Daníela
Daníela er íslenskt kvenmannsnafn.
Ferskvatn
Ferskvatn er vatn sem kemur til á náttúrulegan hátt, hefur lítinn saltstyrk og er yfirleitt nýtanlegt til töku og vinnslu sem neysluvatn. Á sjöunda áratug 20. aldar var talað um það að reyna vinna ferskvatn úr hafinu með kjarnorku.
Skriðuhreppur
Skriðuhreppur var hreppur í Hörgárdal vestan Eyjafjarðar, kenndur við bæinn Skriðu í Hörgárdal.
Hinn 1. janúar 2001 sameinaðist Skriðuhreppur Öxnadalshreppi og Glæsibæjarhreppi undir nafninu Hörgárbyggð.
Öxnadalshreppur
Öxnadalshreppur var hreppur í Öxnadal vestan Eyjafjarðar.
Hinn 1. janúar 2001 sameinaðist Öxnadalshreppur Skriðuhreppi og Glæsibæjarhreppi undir nafninu Hörgárbyggð.
Jómsvíkinga saga
Jómsvíkinga saga er íslensk fornsaga sem segir frá víkingum sem stofnuðu virkið Jómsborg, og komu þar á bræðralagi hermanna sem voru kallaðir Jómsvíkingar.
Gerðir sögunnar
Jómsvíkingasaga var samin á Íslandi um 1200 og er til í nokkrum handritum, sem eru talsvert ólík hvert öðru, og hefur samband þeirra valdið fræðimönnum heilabrotum. Yfirleitt er talað um fimm gerðir sögunnar.
Sagan er oftast prentuð eftir elsta handritinu, AM 291 4to. Flateyjarbók hefur náskyldan texta. Handritin AM 510 4to, og Sthlm. perg. 4to nr. 7 eru um sumt frábrugðin, og sama er að segja um latneska þýðingu sem Arngrímur lærði gerði eftir handriti sem nú er glatað. Jómsvíkinga saga var einnig notuð í Ólafs sögu Tryggvasonar eftir Odd munk og Ólafs sögu Tryggvasonar hinni mestu. Allar þessar gerðir má rekja til sama frumtexta.
Í Fagurskinnu og Heimskringlu er stuðst við gerð sem virðist hafa verið talsvert frábrugðin þeim sem nú eru varðveittar.
Um söguna
Þó að Jómsvíkingasaga sé ekki talin traust söguleg heimild, hefur hún sögulegan kjarna. Skipta má sögunni í þrjá hluta. Í fyrsta hlutanum er sagt frá nokkrum Danakonungum fram til Haraldar Gormssonar. Þessi hluti er ítarlegastur í AM 291, hann vantar í AM 510, og er talsvert frábrugðinn í öðrum handritum. Í miðhlutanum er sagt frá nokkrum höfðingjum frá Fjóni í Danmörku. Koma þar mest við sögu Vagn Ákason og Pálnatóki, en sá síðarnefndi stofnaði víkingaborgina Jómsborg á suðurströnd Eystrasalts. Þriðji hlutinn segir frá því að Sveinn tjúguskegg Danakonungur býður Jómsvíkingum í veislu og vélar þá til að fara í herför til Noregs, til að setja Hákon jarl af. Þar bíða þeir ósigur í orrustunni í Hjörungavogi, og eru flestir drepnir (um 986). Helsti foringi þeirra þar var Sigvaldi jarl.
Sú gerð sögunnar sem varðveitt er í AM 291 4to hefur sérstöðu vegna þess hvað viðhorf höfundarins til Danakonunga er meinlegt. Ólafur Halldórsson segir að höfuðeinkenni sögunnar sé „frásagnargleðin, sem kalla má að hver setning sé mótuð af“ (54). „Höfundur Jómsvíkinga sögu lítur á mannlíf það sem hann segir frá með prakkaralegu glotti“ (51). Hetjuskapur Jómsvíkinga og óttaleysi þeirra gagnvart dauðanum, minnir nokkuð á forn hetjukvæði.
Erfitt er að skipa sögunni í flokk. Hún er stundum flokkuð með konungasögum, því að efnislega tengist hún Danakonungum, en hún er sem bókmenntir skyldari fornaldarsögum eða Íslendingasögum.
Zetufall Riemanns
Zetufall Riemanns, táknað með ζ(s), er tvinngilt fall með tvinntölubreytu s, sem skilgreint er á tvinntalnasléttunni, nema þar sem raunhluti breytunnar er einn.
Zetufallið er skilgreint þannig, fyrir Re(s) > 1:
Útvíkkun á tvinntalnasléttunni
Útvíkkun zetufallsins á allri tvinntalnasléttunni, þar sem Re(s) ≠ 1 gefur:
þar sem heildað er meðfram jákvæða hluta x-ássins, einu sinni umhverfis núllpunktinn, sem einnig rita á forminu
Zetufallið sett fram með margfeldum Eulers
Leonhard Euler, setti fram eftirfarandi samband fyrir rauntölu s > 1:
þar sem p er frumtala (prímtala).
(Með því að setja s = 1 fæst umhverfuröð.)
Riemann sýndi af röðin hér að ofan er samleitin fyrir allar tvinntölur s með Re(s) > 1. Gefa má eftirfarandi samband fyrir umhverfu zetufallsins:
þar sem μ er Möbiusfallið.
Zetufallið á tvinntalnasléttunni, þar sem Re(s) < 0
Eftirfarandi jafna gildir á hálfsléttunni Re(s) < 0 :
þar sem Γ táknar gammafallið.
Afleiða zetufallsins
þar sem Λ táknar Mangoldtsfallið.
Ráðgeir
Ráðgeir er íslenskt karlmannsnafn.
Zetufall Riemanns
Núllstöðvar zetufallsins
Zetufallið hefur engar núllstöðvar á hálfsléttunni Re(s) > 1, en á hálfsléttunni Re(s) < 0 hefur zetufallið núllstöðvarnar s = -2n, þar sem n er náttúrleg tala. Aðrar núllstöðvar, sem eru óendanlega margar, liggja á borðanum 0 < Re(s) < 1, samhverft um ásana Im(s) = 0 og Re(s) = ½. Ósönnuð tilgáta Riemanns segir að allar "áhugaverðar" núllstöðvar liggi á línunni Re(s) = ½.
Ólafsvaka
Kvöldið fyrir Ólafsvöku eru haldnir tónleikar. Hátíðin hefst svo 28. júlí með skrúðgöngu knattspyrnumanna, bæjarstjórnarinnar og hestamönnum undir lúðraþyt og trumbuslætti. Skrúðgangan endar á torginu Tinghúsvelli fyrir framan hús Færeyska lögþingsins. Um kvöldið er haldin róðrakeppni sem er kynja- og aldurskipt.
29. júní hefst fyrsti fundur lögþingsins. Lögmaður Færeyja heldur ávarp. Fyrir fyrsta fund lögþingsins eru þingmenn kallaðir til guðþjónustu í Hafnarkirkju. Eftir guðþjónustuna ganga þingmenn í beinni röð til þinghúsins. Þeir raða sér upp fyrir utan þinghúsið og snúa að torginu Tinghúsvøllur þar sem fjöldi fólks stendur. Þar fer fram tónlistarflutningur Ólafsvökukvartettsins og að honum loknum hefst þingfundur lögþingsins.
Bjöllulyng
Bjöllulyng (fræðiheiti: Vaccinium) er algeng og útbreidd ættkvísl runna eða dvergrunna í lyngætt. Ber margra tegundanna eru étin af mönnum og nokkur eru mikilvæg söluvara, þar á meðal trönuber, bláber, aðalbláber,runnabláber og rauðber. Eins og margar aðrar tegundir af lyngætt, vaxa þau helst í súrum jarðvegi.
Indítónlist
Indítónlist (oftast aðeins kölluð indí) er tónlist sem rekin er sjálfstætt óháð stærri plötuútgáfum og hefur þróast út í ýmsar stefnur. Upphaf hennar má rekja til allt að 3. áratug 20. aldar.
Enska hugtakið „indie“, sem er stytting á orðinu „independent“, hefur verið notað í langan tíma til að lýsa tónlistarmönnum og hljómsveitum sem reiða sig á óháð plötufyrirtæki, oft sín eigin plötufyrirtæki. Á 9. áratugnum voru plötufyrirtæki að verða stærri og stærri og höfðu fyrirtækin svo mikil völd að þessi minni, sjálfreknu fyrirtæki áttu erfiðara fyrir.
Á árum áður var mun erfiðara fyrir hljómsveitir að koma sér á framfæri og plaköt, útvarpið og geisladiskar voru notað til auglýsinga og hlustunar. En nú reiða þessar indíhljómsveitir og sjálfreknu plötufyrirtækin mikið á internetið. Internetið er hagkvæm leið til að auglýsa hljómsveitirnar, tónlistarmennina, ný lög, nýjar plötur og svo framvegis.
Indírokk
Indírokk er ekki með mjög hefðbundið hljóð. Textarnir eru oft á tíðum mjög tilfinninganæmir og þeir ná ekki alltaf til stórra hópa líkt og aðrar tónlistarstefnur. Indírokk og alternative-rokk eru tvær tónlistarstefnur sem eru með hvað líkasta hljóðið. En er Nirvana byrjuðu að slá í gegnum rétt eftir 1990 skiptust þessar tvær tónlistarstefnur í tvær greinar.
Indípopp
Indípop er undirgrein indírokksins. Indípopp er hávaðaminna og auðveldara til hlustunar. Indírokkið og indípoppið eru bæði undir þessum D.I.Y-link stíl. Orðið „indie“ hafði verið notað í nokkurn tíma áður en indie-poppið varð að ákveðinni stefnu. Árið 1986 kom út kasetta með samansafni af lögum sem voru vinsæl í þá tíð og var einkenni laganna gítarglamur og melódísk popp lög með miklum takti. Indie-poppið var þá skilgreint sem sú stefna sem hún er í dag. Á þeim tímum sem indie-poppið náði fótfestu var áberandi hversu ólík stefna fólksins sem aðhylltist indípoppið var frá kynslóðinni áður, það er að segja rokkurum og pönkurum. Rokkið bjó yfir kynþokka og tísku en indípoppararnir skáru sig úr heildinni og voru einnig áberandi venjuleg þegar kom að klæðaburði. Hljóðfæri hvaðanæva voru notuð, svo lengi sem það kom ágætis tónn út úr glamrinu virkaði það. Hvítu miðstéttarkrakkarnir gátu nú notið sín með hvaða hljóðfæri sem þeim lysti. Tískan var einnig frábrugðin kynslóðarinnar á undan. Pönkararnir voru þekktir fyrir grimman og áberandi klæðnað en nú voru föt indípopparanna venjuleg, hversdagsleg, ekki með neinn sérstakan brag yfir sér. Þessir indípopparar voru klædd í fábrotin föt, með óáberandi sýningar og með krúttlegan stimpil á sér.
Indífolk
Indífolk er lítil undirgrein indírokksins sem er undir miklum áhrifum þjóðlagatónlistar, kántrí og indírokksins. Indie-folkið er mun nýrra af nálinni heldur en hinar tvær gerðirnar, þ.e. indírokk og indípopp.
Tengt efni
Iceland Airwaves er hátíð þar sem margar indí-hljómsveitir koma fram.
Tenglar
Vísindavefur - Hvað er indí-tónlist?
Maria Lagarde og Alfreð Clausen - Síðasti dansinn
Maria Lagarde og Alfreð Clausen''' er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Maria Lagarde lagið This is beautiful music to love by og María og Alfreð Clausen syngja saman lagið Síðasta dansinn. Hljómsveit stjórnaði Carl Billich. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Tilurð plötunnar
Danska revíusöngkonan og dansarinn Maria Lagarde kom til Íslands 1954 til að skemmta á sumarhótelinu Jaðri. Hún kom víðar fram, meðal annars á skemmtidagskrá SKT í Austurbæjarbíói 16. júlí 1954. Gerður var góður rómur að söng hennar og taldi Tage Ammendrup upplagt að söngkonan tæki lagið á plötu. Hann fékk Alfreð Clausen til að flytja með henni hið stórgóða íslenska lag Óðins Þórarinssonar Síðasta dansinn.
Núllstöð
Núllstöð eða rót falls er í stærðfræði gildi fallsbreytu, sem gefur falli gildið núll. Núllstöð tvinngilds falls er þar sem stærð fallsins er núll, þ.e. þar sem bæði raunhluti og þverhluti fallsins eru núll. Almennt gildir að núllstöðvar falls f(x) eru fundnar með því að leysa jöfnuna f(x) = 0.
Dæmi: fallið x - 1 hefur eina núllstöð, þ.e. x = 1, en núllstöðvar fallsins sin (x) eru óendanlega margar, þ.e. x = n π, þar sem n er heiltala.
Tilgáta Riemann fjallar um núllstöðvar Zetufallsins.
Spunavél
thumb|Spunavél við Quarry Bank Mill thumb|Mynd af einu vélinni sem varðveist hefur af spunavél Samuel Cromtons.
Spunavél er vél til að spinna þráð. Spunavélar tóku við af rokkum. Þróun spunavéla markar tímamót í iðnsögu og Iðnbyltingunni. Árið 1779 smíðaði Samuel Crompton spunavél sem tengja mátti við gufuvél. Árið 1786 fékk Richard Arkwright einkaleyfi á vatnsknúinni spunavél. Á árunum 1770-1800 margfaldaðist notkun á baðmull og verð á baðmull lækkaði. Spunavélaverksmiðjur spruttu upp við auðugar kolanámur í Mið-Englandi og Manchester varð miðstöð baðmullar
Spunavélar á Íslandi
Á fyrri hluta 20. aldar urðu stórar spunavélar, 20 þráða eða stærri algengar í sveitum landsins. Margar þessara véla voru félagseign, eign hreppa eða búnaðarfélaga. Í Borgarfirði var þeim gjarnan komið fyrir nær jarðhita svo heitt væri hjá þeim sem spann. Spunavélar voru við Hreppslaug í Skorradal og að Sturlu-Reykjum í Reykholtsdal. Spunavélar voru stundum fluttar á milli bæja því þær voru  þannig að gerð að fremur auðvelt var að taka þær í sundur. Hagleiksmenn í sveitum smíðuðu spunavélarnar. Þær þurftu mikið pláss. Árið 1897 var stofnað Tóvélar Eyjafjarðar.
Ekvador
Ekvador (spænska: Ecuador; ketsjúa: Ikwadur) er land í norðvesturhluta Suður-Ameríku, með landamæri að Kólumbíu í norðri, Perú í suðri og austri, og strönd að Kyrrahafi í vestri. Galapagoseyjar, sem eru 965 km frá ströndinni, tilheyra Ekvador. Heiti landsins er dregið af spænska orðinu yfir miðbaug, þar sem landið er á honum.
Ekvador er þróunarland með efnahagslíf sem er mjög háð olíuútflutningi. Landið er flokkað sem miðtekjuland. Ekvador er lýðræðisríki með forsetaræði. Stjórnarskrá landsins frá 2008 var sú fyrsta í heimi sem gerði ráð fyrir sjálfstæðum rétti náttúrunnar. Ekvador er þekkt fyrir mikla líffræðilega fjölbreytni og er eitt af sautján löndum heims þar sem fjöldi tegunda lífvera er hlutfallslega langmestur.
Heiti
Heiti Ekvador er dregið af spænska orðinu yfir miðbaug, ecuador, en hann liggur þvert yfir landið um 24 km norðan við Quito.
Svæðið þar sem Ekvador er nú var undir stjórn ýmissa ríkja frumbyggja þar til Inkaveldið lagði það undir sig um 1500. Móðir síðasta Sapa inkans, Atahualpa, var Kvítói frá Quito. Francisco Pizarro lenti þar með menn sína þegar hann hóf herför sína gegn Inkunum 1531. Þá og síðar var þetta svæði kennt við borgina Quito. Svæðið var hluti af Varakonungsdæminu Perú (sem Real Audiencia de Quito) til 1720 þegar það varð hluti af Varakonungsdæminu Nýja-Granada. Lönd þessa varakonungsdæmis urðu síðan sjálfstæð sem Stór-Kólumbía milli 1819 og 1822. Landsvæði Ekvador varð syðsta hérað Stór-Kólumbíu sem upphaflega nefndist Departamento de Quito. Árið 1824 var þessu svæði skipt í fjögur héruð: Cauca, Azuay, Guayaquil og Ecuador. Þann 13. maí 1830 klufu Azuay, Guayaquil og Ecuador sig frá Stór-Kólumbíu og samþykktu nýja stjórnarskrá þar sem nafn landsins varð Ecuador.
Stjórnsýslueiningar
Ekvador er skipt í 24 sýslur sem hver hefur sinn höfuðstað: thumb|right|Kort af Ekvador right|thumbnail|Landhelgi Ekvador í Kyrrahafi
Sýslurnar skiptast í 221 kantónur sem aftur skiptast í sóknir (parroquias).
Héruð og skipulagsumdæmi
Tvær eða fleiri sýslur mynda saman hérað sem sér um hluta stjórnsýslu á móti ríkinu. Í Ekvador eru sjö héruð af þessu tagi:
Quito og Guayaquil eru borgarumdæmi. Galápagos-eyjar eru líka undir sérstakri stjórn þótt þær séu innan 5. héraðs.
Landfræði
Landið liggur milli 2°N og 5°S með 2.337 km langa strönd að Kyrrahafi í vestri. Landamærin við Kólumbíu í norðri eru 590 km að lengd og við Perú í suðri og austri eru 1.420 km. Ekvador er vestasta landið við miðbaug.
Ekvador skiptist landfræðilega í fjögur meginsvæði: Höfuðborg Ekvador er Quito í sýslunni Pichincha í hálöndunum, en stærsta borgin er Guayaquil í Guayas-sýslu. Fjallið Cotopaxi, rétt sunnan við Quito, er eitt af hæstu virku eldfjöllum heims. Fjallið Chimborazo er talið vera sá punktur á yfirborði jarðar sem er lengst frá miðju hennar vegna þess hvernig jörðin þenst út við miðbaug.
Loftslag
thumb|[[Loftslagsbelti í Ekvador]] Í Ekvador er loftslag mjög fjölbreytt og ræðst fjölbreytnin aðallega af hæð yfir sjávarmáli. Loftslag er milt allt árið í dölum upp til fjalla en rakt heittemprað loftslag á strandsvæðum og í regnskógum á láglendi. Við Kyrrahafsströndina ríkir hitabeltisloftslag með miklum rigningum á regntímanum. Í hálöndunum í Andesfjöllum er loftslag temprað og tiltölulega þurrt. Í Amasónfrumskóginum austan við Andesfjöllin ríkir regnskógaloftslag.
Vegna þess hve landið er nálægt miðbaug er lítill munur á lengd daga eftir árstímum. Bæði sólarupprás og sólarlag eru um kl. 6.
Vatnafar
Andesfjöll mynda vatnaskil milli vatnasviðs Amasónfljóts sem rennur í austur að Atlantshafi og þeirra sem renna í vestur til Kyrrahafs.
Næstum allar árnar í Ekvador myndast við snjóbráð í Andesfjöllum eða við úrkomu í hálöndunum. Í fjöllunum eru árnar mjóar og straumharðar í bröttum hlíðunum. Þegar neðar dregur breikka þær.
Helstu ár sem renna í vestur eru Mataje, Santiago, Esmeraldas, Chone, Guayas, Jubones og Puyango-Tumbes. Flestar ár sem myndast á láglendinu vestan Andesfjalla eru árstíðabundnar og verða til á regntímanum frá desember fram í maí en þorna upp á þurrkatímanum.
Líffræðileg fjölbreytni
thumb|Skjaldbökur og fiðrildi í Ekvador. Ekvador er eitt af sautján löndum heims með langmesta líffjölbreytni samkvæmt bandarísku umhverfissamtökunum Conservation International og er auk þess það land þar sem líffjölbreytni er mest á ferkílómetra.
Í Ekvador finnast 1600 fuglategundir (15% af öllum þekktum fuglategundum heims) á fastalandinu auk 38 sem eru einlendar tegundir á Galápagos. Að auki eru þekktar 16.000 tegundir jurta, 106 einlendar tegundir skriðdýra, 138 einlendar tegundir froskdýra og 6.000 tegundir af fiðrildum. Galápagoseyjar eru vel þekktar fyrir sérstætt dýralíf og frægar sem staðurinn þar sem Charles Darwin áttaði sig á þróunarkenningunni. Eyjarnar eru á heimsminjaskrá UNESCO.
Ekvador er fyrsta land heims sem hefur samþykkt að gefa náttúrunni sjálfstæðan rétt í stjórnarskrá landsins. Varðveisla líffjölbreytni landsins er skilgreind sem forgangsverkefni í landsáætlun um velferð. Þegar áætlunin var gerð 2008 voru 19% landsins friðuð en talin er þörf á að friða 32% þess til að ná markmiðinu um varðveislu líffjölbreytni. Nú eru þar 11 þjóðgarðar, 10 friðlönd, 9 vernduð vistkerfi og önnur friðuð svæði. Verkefnið Sociobosque sem hófst 2008 greiðir landeigendum fyrir að reka hluta lands síns sem verndarsvæði.
Þrátt fyrir að Galápagos-eyjar séu á heimsminjaskrá stafar ýmis konar hætta að þeim og olíuvinnsla í Amasónfrumskóginum hefur orðið til þess að milljónir tonna af ómeðhöndlaðri olíu, gasi og úrgangsefnum hafa mengað umhverfið og valdið frumbyggjum heilsutjóni.
Ger
Ger er vaxtarform heilkjarna örvera sem flokkaðar eru sem hluti af svepparíkinu. Um 1.500 tegundir eru þekktar, sem er um 1% af þekktum sveppategundum. Ger er helsta sveppategundin sem lifir í sjónum.
Ger er einfrumungur sem hefur þróast frá fjölfruma forfeðrum. Sumar tegundir myndi þræði tengdra knappskota sem eru kallaðir hálfsveppþræðir eða falskir sveppþræðir. Stærð gers er mjög fjölbreytt og ræðst bæði af tegund og umhverfi. Það er oftast 3-4 µm í þvermál, en getur orðið allt að 40 µm. Flest ger fjölga sér kynlaust með mítósu, og mörg þeirra gera það með knappskotum. Hægt er að bera ger saman við myglu sem myndar sveppþræði. Sveppir sem geta myndað bæði þessi vaxtarform (eftir hitastigi eða öðrum aðstæðum) eru sagðir vera tvíbreytnir.
Ölger af tegundinni Saccaromyces cerevisiae hefur verið notað í bakstri og til að framleiða áfengi í þúsundir ára. Það er líka mjög mikilvæg rannsóknartegund í rannsóknum á frumulíffræði. Hvítger (Candida albicans) er tækifærismeinvaldur sem getur valdið sýkingu hjá mönnum. Gerðar hafa verið tilraunir til að nota ger við framleiðslu rafmagns í örveruefnarafli.
Ger myndar hvorki flokkunarfræðilegan né þróunarfræðilegan flokk. Orðið „ger“ er oft notað sem almennt heiti á S. cerevisiae. Sveppir sem teljast til gera koma úr tveimur aðskildum fylkingum annars vegar asksveppa og hins vegar kólfsveppa. Sveppir úr gerabálki (Saccaromycetales) eru kallaðir „eiginlegt ger“.
Korpúlfsstaðir
thumb|Korpúlfsstaðir. thumb|Korpúlfsstaðir séð frá [[Úlfarsfelli.]] thumb|Heyflutningar að Korpúlfsstöðum árið 1934. thumb|Heyflutningsfarartæki ekur inn í Korpúlfsstaði árið 1934 Korpúlfsstaðir eru jörð í Reykjavík kenndir við Korpúlf bónda sem getið er í Kjalnesinga sögu. Jörðin varð eign Viðeyjarklausturs á miðöldum og varð síðan konungseign. Thor Jensen keypti jörðina árið 1922 af Einari Benediktssyni en Einar hafði eignast jörðina í arfskiptum eftir föður sinn Benedikt. Thor reisti þar núverandi hús og fullkomið mjólkurbú sem lagðist af vegna mjólkursölulaganna 1934, en þó nokkuð seinna. Reykjavíkurborg keypti eignina af Thor árið 1942 og reyndi mjólkurbúskap. Húsnæðið var notað sem geymsla, meðal annars fyrir málverk í eigu borgarinnar. Mikið skemmdist þar í bruna 18. janúar 1969. Korpuskóli var á Korpúlfsstöðum frá 1999 - 2005. Í þeim hluta sem skólinn var starfræktur eru nú vinnustofur listamanna ásamt aðsöðu til myndlistarkennslu. Þar er nú aðsetur fyrir listamenn. Um landið rennur Úlfarsá, eða Korpa, sem er góð laxveiðiá.
Gullsandur
Gullsandur er kvikmynd eftir Ágúst Guðmundsson með Eddu Björgvinsdóttur og Pálma Gestsson í aðalhlutverkum.
Vaka (stúdentahreyfing)
Vaka, félag lýðræðissinnaðra stúdenta er frjáls félagasamtök nemenda við Háskóla Íslands sem hefur verið starfandi frá árinu 1935. Félagið hefur ár hvert staðið fyrir framboði til Stúdentaráðs.
Upphaf og saga Vöku
Vaka hefur þó tekið breytingum yfir tímann, en það urðu þáttaskil í starfi Vöku um miðjan 9. áratug síðustu aldar. Vaka hóf þá baráttu fyrir því að fá pólitíkina úr hagsmunabaráttu nemenda. En árunum á undan hafði Stúdentaráð til að mynda opinberlega stutt við Samtök hernaðarandstæðinga sem og berist gegn Álverinu á Grundartanga. Þetta vildi Vaka burt og taldi ekki eiga heima í hagsmunabaráttu stúdenta. Það skal þó tekið fram að í því fólst ekki að Vaka eða Vökuliðar væru ósammála þessum pólitísku sjónarmiðum. Hins vegar töldu þeir að þetta ætti ekki beint erindi við stúdenta og hagsmunabaráttan yrði að vera þess eðlis að gæta hagsmuna stúdenta og stuðla að öflugu félagslífi innan Háskólans.
Þessar hugmyndir Vöku hafa gert það að verkum að Stúdentaráð hætti að senda frá sér yfirlýsingar, alls ótengdar stúdentum og þótti Vökuliðum, og þykir enn, það fagnaðarefni, enda ekki hlutverk ráðsins að koma með pólitískar yfirlýsingar ótengdar hagsmunabaráttu stúdenta. Þetta er einnig í fullkomnu samræmi við þá staðreynd að Vaka eru samtök óháðra. Það þýðir ekki að fólk megi ekki hafa skoðun á málefnum líðandi stundar eða pólitík, heldur öllu frekar að Vaka sé breiðfylking ólíkra skoðana, með það að sameiginlegu markmiði að stuðla að bættum hagsmunum stúdenta.
Páll Jóhann Pálsson
Páll Jóhann Pálsson er fyrrum þingmaður fyrir Framsóknarflokkinn. Páll ákvað að gefa ekki kost á sér í Alþingiskosningunum 2016.
Jón Indriðason
Jón Indriðason var norskur biskup í Skálholti á árunum 1339 – 1341. Hann hafði verið prestur á Selju í Noregi. Hann kom með skipi til Hvalfjarðar 24. ágúst 1339 en biskupstíð hans var stutt því hann dó 16. mars 1341.
Ferdinand Cohn
Ævi
Cohn fæddist í gyðingahverfinu í Breslau (nú Wrocław í Póllandi) í prússneska héraðinu Neðri-Slésíu. Hann bjó í Breslau mestan hluta ævinnar.
Skólaganga
Ferdinand litli Cohn þótti undrabarn. Hann var læs tveggja ára, hóf barnaskólagöngu fjögurra ára og fór í menntaskóla sjö ára. Faðir hans, Issak Cohn, var auðugur kaupmaður og gat því kostað þessa óvenju snemmbæru skólagöngu. Í menntaskóla fór að bera á verulegri heyrnarskerðingu sem hamlaði námi hans að einhverju leyti, en þrátt það hóf hann nám við háskólann í Breslau 1842, aðeins fjórtán ára gamall. Hann lagði stund á heimspeki og grasafræði, en þar sem hann var gyðingur var honum meinað að taka lokapróf. Hann fór því til Berlínar 1846 þar sem hann lauk doktorsnámi tveimur árum síðar, aðeins nítján ára. Meðal leiðbeinenda hans í Berlín var Christian Ehrenberg og kveikti hann áhuga Cohns á hinum „smásæju dýrum“, en svo kölluðust örverur á þessum tíma.
Aftur til Breslau
Um það leyti sem Cohn var að ljúka doktorsnámi sínu geisuðu óeirðir í Berlín, en þetta var byltingarárið 1848, og mun hann hafa tekið einhvern þátt í þeim. Hvort sem það var vegna stjórnmálaskoðana hans, gyðingdóms eða af öðrum ástæðum, þá hlaut hann ekki háskólakennarastöðu í Berlín og flutti því aftur heim til Breslau 1849. Hann þáði kennarastöðu við háskólann þar og gegndi henni það sem eftir var, varð dósent 1859 og prófessor 1872. Hann stofnaði rannsóknastofnun í plöntulífeðlisfræði við skólann og stóð fyrir útgáfu ritrýnda tímaritsins Beitrage zur Biologie der Pflanzen.
Cohn var hlédrægur maður svo eftir var tekið. Hann kvæntist fremur seint á ævinni (1867) og var kona hans Pauline Reichenbach.
Fræðastörf
Í upphafi ferils síns fékkst Cohn meðal annars við rannsóknir á einfrumu þörungum. Hugo von Mohl hafði þá nýverið lýst umfrymi plöntufrumna, en Cohn áttaði sig á að margt var líkt með umfryminu og hinu „formlausa lífsefni“ frumdýra sem Félix Dujardin hafði nefnt sarcode. Hann dró þá ályktun að umfrymið innihéldi alla meginþætti lífsins og vakti þessi kenning hans töluverða athygli. Í tengslum við þörungarannsóknir sínar komst Cohn að þeirri niðurstöðu að bakteríuna „Vibronia“ ætti að flokka með plöntum vegna ýmissa atriða sem lík voru með henni og þörungum. Bakteríur höfðu fram til þessa verið álitnar dýr, einkum vegna þess að sumar þeirra eru kvikar og geta hreyft sig úr stað með aðstoð svipna, en vegna niðurstöðu Cohns tóku margir að flokka bakteríur sem plöntur.
Um miðja 19. öld átti sér stað mikil umræða um uppruna lífsins og mögulega sjálfkviknun baktería. Jafnvel eftir að Pasteur hafði birt hinar frægu niðurstöður sínar úr svanahálsflöskutilraunum sínum 1859 voru ekki allir sannfærðir um að sjálfkviknun gæti ekki átt sér stað ef réttar aðstæður væru fyrir hendi. Meðal þeirra var Henry Charlton Bastian og birti hann niðurstöður sem virtust sýna að líf gat kviknað í seyði úr næpum og osti sem soðið hafði verið í lokuðum flöskum í 10 mínútur. Cohn endurtók tilraunir Bastians, en gekk lengra og einangraði og rannsakaði bakteríurnar sem uxu upp í seyðinu, en þær reyndust vera eingöngu af formgerð ættkvíslarinnar Bacillus. Hann tók eftir því að við vissar aðstæður tóku frumurnar að gildna í annan endann og mynda þar nokkurs konar korn sem endurvarpaði sterklega ljósi smásjárlampans. Hann setti fram þá tilgátu að kornin væru sambærileg við gró sveppa og plantna og gerði tilraunir sem staðfestu hana og sýndu að gróin voru að miklum mun hitaþolnari en fullvaxin bakterían. Cohn sýndi því fram á að sjálfkviknun átti sér ekki stað í seyði Bastians, heldur gátu sumar þeirra baktería sem fyrir voru í seyðinu myndað hitaþolin dvalargró sem þoldu suðuna og spíruðu þegar seyðið kólnaði að nýju.
Nýbjörg
Nýbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.
Kristinn Hallsson - Oh, could I express but in song
Kristinn Hallsson syngur''' er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni syngur Kristinn Hallsson tvö lög við undirleik Fritz Weishappel. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Aljekínsvörn
Aljekínsvörn er skákbyrjun, sem hefst á leiknum 1.e4 Rf6. Algengt framhald er 2.e5 Rd5, 3.d4 d6 4.c4 Rb6.
Pherosphaera hookeriana
Pherosphaera hookeriana er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á fjöllum Tasmaníu í Ástralíu. Þetta er lágur runni, um 1m hár.
Gagnfræðaskóli Norðurlands (hátíðarljóð)
Gagnfræðaskóli Norðurlands er kvæðaflokkur sem Davíð Stefánsson frá Fagraskógi samdi í tilefni fimmtíu ára afmælishátíðar Möðruvallarskóla 1930. Páll Ísólfsson tónskáld samdi tónlistina við hátíðarljóðið við sama tilefni. Skólasöngur Menntaskólans á Akureyri (MA) er fimmti hluti hátíðarljóðsins og er sunginn við setningu og skólaslit ár hvert.
Á skólahátíð sem haldin var á Möðruvöllum í Hörgárdal 31. maí og á Akureyri 1. júní 1930, var fagnað fimmtíu ára afmælishátíð Möðruvallarskóla. Það var fyrsti gagnfræðaskóli landsins og ætlað í upphafi að kenna verðandi bændum hagnýt fræði. Eftir bruna skólans á Möðruvöllum var hann fluttur til Akureyrar og nafni hans var breytt í „Gagnfræðaskólinn á Akureyri“. Með lögum frá Alþingi árið 1930 fékk Gagnfræðaskólinn á Akureyri full réttindi menntaskóla og nefnist Menntaskólinn á Akureyri. Nýjum lögum um menntaskólaréttindi var því einnig fagnað á skólahátíðinni 1930.
Sigurður Guðmundsson skólameistari MA sem stýrði undirbúningi skólahátíðarinnar bað Davíð Stefánsson að semja veglegt hátíðarljóð í tilefninu. Ljóðið „Gagnfræðaskóli Norðurlands“ var prentað í dagskrá hátíðarhaldanna en var aldrei birt í ljóðabókum Davíðs. Það er í fimm hlutum og var síðasti hlutinn strax gerður að skólasöng MA eftir frumflutninginn 1. júní 1930. Hann er sunginn við setningu skólans og skólaslit ár hvert. Við setningu eru erindin þrjú sungin en við skólaslit er einungis miðerindið sungið.
At War with Satan
At War with Satan er þriðja breiðskífa ensku þungarokkshljómsveitarinnar Venom. Platan var gefin út árið 1984 af Neat Records.
Þórarinn Sigurðsson
Þórarinn Sigurðsson var norskur biskup í Skálholti. Hann var vígður 1362, kom til landsins árið eftir en dó 1364. Hann innleiddi boðunardag Maríu hérlendis.
Nicolas Sarkozy
Nicolas Sarkozy (fullt nafn: Nicolas Paul Stéphane Sárközy de Nagy-Bócsa) (fæddur 28. janúar 1955 í Paris) er franskur stjórnmálamaður og var forseti Frakklands frá 16. maí 2007 (þegar Jacques Chirac lét af embætti), til 15. maí 2012.
Árið 2004 varð Nicolas Sarkozy formaður franska íhaldsflokksins Union pour un Mouvement Populaire, skammstafað UMP, og var forsetaefni flokksins í forsetakosningunum 2007 á móti fulltrúa Sósíalistaflokksins, Ségolène Royal.
Nicolas Sarkozky var borgarstjóri í Neuilly-sur-Seine frá 1983 til 2002. Árið 1983 fór hann á þing og hefur síðan þá gengt ýmsum embættum, svo sem: fjármálaráðherra og talsmaður þingsins (1993-1995), samgöngumálaráðherra 1994-1995 og auk þess að vera innanríkisráðherra á árunum 2002-2004 og 2005-2007.
Sarkozy tapaði endurkjöri fyrir François Hollande, frambjóðanda Sósíalistaflokksins, í forsetakosningunum árið 2012. Sarkozy hugði á forsetaframboð árið 2017 en tapaði í forkosningum UMP og lenti í þriðja sæti á eftir tveimur fyrrverandi forsætisráðherrum, Alain Juppé og François Fillon árið 2016.
Árið 2018 var Sarkozy handtekinn og yfirheyrður vegna ásakana um að hann hafi tekið við ólöglegu fjármagni frá einræðisherranum Muammar Gaddafi í kosningabaráttu sinni árið 2007. Réttarhöld Sarkozy hófust árið 2019. Í mars árið 2021 var Sarkozy dæmdur til þriggja ára fangelsisvistar, þar af tveggja ára í skilorðsbundinni fangavist.
Helstu slagorð hans í kosningabaráttunni árið 2007 voru „vinna meira til að vinna sér inn meira“. Hann einbeitir herferð sinni að efnahagsmálum en einnig að þemum þjóðernis. Honum mun takast að endurheimta hluta kjósenda Jean-Marie Le Pen.
Vitað er í Frakklandi að Sarkozy á í átaki sambandi við fyrrverandi forsætisráðherra sinn, François Fillon.
Árið 2022 styður hann ekki Valérie Pécresse sem er fulltrúi fyrrverandi flokks síns í forsetakosningunum og kallar á að kjósa Emmanuel Macron í annarri umferð. Eftir sigur fráfarandi forseta hvatti hann fyrrverandi flokk sinn til að ganga í bandalag með forsetameirihlutanum.
Dara
Dara er íslenskt kvenmannsnafn.
Almenna verslunarfélagið
Almenna verzlunarfjelagið (danska: Det almindelige handelskompagni) var stærsta verslunarfélag í Kaupmannahöfn á 18. öld og rak meðal annars verslun í Afríku og Vestur-Indíum. Almenna verzlunarfjelagið sá um verslun á Íslandi frá 1764-1774 (sjá einokunarverslun). Rekstur félagsins gekk örðuglega, þótt verslun í Norðurhöfum skilaði hagnaði, og endaði með því að konungur keypti öll hlutabréf þess árið 1774.
La Voix sans maître
La Voix sans maître (íslenska: Röddin stjórnlausa) er þriðja bókin í ritröðinni Svalur & Valur - sérútgáfa (franska: Spirou et Fantasio Hors Série) og hefur að geyma átta sögur eða smáskrítlur um Sval og Val eftir fjóra höfunda eða höfundateymi. Um er að ræða smásögur frá löngu tímabili sem ekki höfðu áður birst í hinum formlega sagnaflokki. Hún kom út í Belgíu árið 2003 ásamt annarri bók með sams konar samtíningi. Engin sagnanna í bókinni hefur birst á íslensku.
Omeka
Omeka er ókeypis, opinn hugbúnaður til að halda utan um stafræn söfn á netinu. Notendur Omeka geta gefið út og sýnt hluti sem varða menningu og listir. Það eru til ýmis kona sniðmát og íbætur. Omeka er sérstaklega sniðið að því að skrá og birta lýsigögn miðað við Dublin Core staðal.
La Voix sans maître
Sögurnar
La Naissance de Spirou (íslenska: Svalur verður til) er endurprentun af fyrstu forsíðu Teiknimyndablaðsins Svals þar sem listamaðurinn Rob-Vel skapar persónuna bókstaflega með því að mála Sval á striga og spreyja því næst með lífsvökva.
Hrafnagilshreppur
Hrafnagilshreppur var hreppur vestan Eyjafjarðarár í Eyjafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Hrafnagil.