cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Berkjubólga
thumb|320px|Mynd A sýnir staðsetningu berkjanna í lungunum. Á mynd B sést hvernig berkjur líta út í heilbrigðum einstaklingi. Á mynd C sést hvernig berkjubólga fyllir berkjuna af slími auk þess sem að berkjan þrengist vegna bólgunnar. Berkjubólga (bronchitis) er öndunarfærasjúkdómur þar sem bólga kemur í berkjurnar (meðalstóru lungnapípurnar) í lungunum. Berkjubólga lýsir sér sem þurr hósti, andnauð, þreyta og hiti. Oft fylgir einhverskonar hvítt slím með hóstanum, en ef það slím verður gult eða grænt á lit er komin sýking. Berkjubólga getur einnig fylgt venjulegu kvefi.
Til eru tvær gerðir berkjubólgu:
Jörgen
Jörgen er íslenskt karlmannsnafn.
Kjúklingur
thumb|right|Kjúklingur Kjúklingur er kjöt nytjahænsnisins. Matréttir úr kjöti þeirra kallast kjúklingur ef fuglinn er eldaður heill (stundum nefnt kjúlli í talmáli) eða kjúklingaréttir ef hann er matreiddur úr hlutum fuglsins, eins og læri eða bringu.
Hvítir mávar
Hvítir mávar er kvikmynd frá árinu 1985.
Höfuðbók
Höfuðbók eða HB kallast í reikningsnúmerum þeir tveir tölustafir sem gefa að til kynna hvaða kerfi viðkomandi reikningur tilheyrir.
Bóluþang
Bóluþang (fræðiheiti: Fucus vesiculosus) einnig nefnt blöðruþang, er brúnþörungur af þangætt (Fucaceae).
Útbreiðsla
Bóluþang vex eingöngu í fjörum og er algengt við strendur Evrópu allt frá Norður Rússlandi, Grænlandi, Íslandi, Asoreyjar og niður til Madeira, Marokkó og Kanaríeyja. Við Atlantshafsströnd Norður-Ameríku frá Ellesmere-eyju, Hudsonflóa og til Norður-Karólínu.
Bóluþang vex um miðbik fjörunnar mest í hnullunga- og klapparfjörum og best ef þær eru skjólgóðar, oft í sambýli við klóþangið (Ascophyllum nodosum) í klóþangbeltinu. Það er þó ekki eins útbreitt og klóþangið og virðist frekar verða undir í samkeppni við það. Það sést vel á því að þar sem klóþang hefur verið skorið í stórum stíl til vinnslu, tekur bóluþangið oftast svæðið yfir en virðist svo hopa aftur þegar klóþangið vex smámsaman upp aftur en það gerist á löngum tíma þar sem vöxtur klóþangsins er svo hægur.
Útlit
Bóluþangið er um 40 til 90 cm hátt, brúnt á litin en stundum grænleitt eða brúnleitt. Nafn sitt dregur bóluþangið af áberandi loftfylltum bólum sem sitja oftast tvær og tvær saman á hverri grein þangsins og virka eins og flothylki á flóði en þangið legst svo niður á fjöru. Bólurnar eru oftast ofan til á þanginu en stundum er þær líka í þéttum röðum niður eftir allri plöntunni. Blöðin eru eins til tveggja cm breið með greinilegri miðtaug sem bólurnar sitja sitthvorumegin við. Þau kvíslgreinast með tiltölulega reglubundnum hætti. Bóluþangið festir sig við botninn á steina eða klappir.
Almennt
Líkt og á öðrum stórum þörungum eins og klóþanginu lifa nokkrar ásætur á bóluþanginu, þó ekki allar þær sömu. Til dæmis lifir þangskegg (Polysiphonia lanosa) engöngu á klóþangi en aldrei á bóluþangi, þótt þessar þangtegundir vaxi hlið við hlið. Öfugt er farið með snúðorma, þeir vaxa á bóluþangi en aldrei á klóþangi. Ekki er vitað af hverju þetta stafar. Hinsvegar má búast við að finna sömu sniglana á báðum tegundunum, eins og þangdoppu (Littorina obtusata).
Borgarastríðið í Rúanda
Borgarastríðið í Rúanda var borgarastríð í Rúanda sem átti sér stað á milli Rúandahersins, sem var fulltrúi ríkisstjórnar landsins, og föðurlandsfylkingar Rúanda (RPF) frá 1. október 1990 til 18. júlí 1994. Stríðið hófst vegna langvarandi deilum milli Hútú- og Tútsa hópa í Rúanda. Byltingin í Rúanda, sem átti sér stað á árunum 1959 til 1962, hefði komið lýðveldi undir stjórn Hútu í stað Tútsíkonungsríkisins og neytt meira en 336.000 Tútsímenn til að leita skjóls í nágrannalöndum. Hópur þessara flóttamanna í Úganda stofnaði RPF sem, undir stjórn Fred Rwigyema og Paul Kagame, varð bardagaher seint á níunda áratugnum.
Stríðið hófst þann 1. október 1990 þegar RPF réðst inn í norðausturhluta Rúanda. Þeir urðu fyrir miklu áfalli þegar Fred Rwigyema var tekinn af lífi næsta dag. Rúandaherinn, með aðstoð hermanna frá Frakklandi, náði yfirhöndinni og RPF var að mestu sigraður í lok október. RPF hóf skæruhernað, sem hélt áfram fram á mitt ár 1992 án breytinga á vígvellinum. Fjöldi mótmæla neyddi Juvénal Habyarimana, forseta Rúanda, til að hefja friðarviðræður við RPF og innlenda stjórnarandstöðuflokka. Þrátt fyrir morð ríkisstjórnarinnar, hóps öfgamanna sem voru andvígir öllum samningum og nýrri sókn RPF í byrjun árs 1993, tókst að ljúka friðasamningaviðræðunum með undirritun Arusha-samkomulagsins í ágúst 1993.
thumb|Hútuherforinginn Juvénal Habyarimana varð forseti Rúanda eftir valdaránið árið 1973.
Í kjölfarið fylgdi órólegur friður þar sem skilmálar samninganna voru smám saman innleiddir. Hútúvaldshreyfingin fór að ná völdum og gerði áætlun um að reyna að útrýma Tútsíum. Þessi áætlun var hrint í framkvæmd í kjölfar morðsins á Habyarimana forseta 6. apríl 1994. Á aðeins 100 dögum voru á milli 500.000 og 1.000.000 tútsar drepnir í þjóðarmorðinu.
RPF hertóku landsvæði jafnt og þétt, umkringdu borgir og lokuðu fyrir birgðaleiðum. Um miðjan júní hafði RPF umkringt höfuðborgina Kígalí og 4. júlí náði RPF henni á sitt vald. Stríðinu lauk þann 18. júlí 1994 þegar föðurlandsfylking Rúanda náði að taka yfir síðustu svæði sem ríkisstjórnin hélt og neyddi ríkisstjórnina og þá sem höfðu framið glæpi gegn mannkyninu til að flýja til Saír.
Jónas: Saga um grænmeti
Jónas: Saga um grænmeti (enska: Jonah: A VeggieTales Movie) er bandarísk Big Idea-kvikmynd frá árinu 2002. Kvikmyndin var síðar tekist af Iðjulausu sjóræningjarnir.
Péturskirkjan
thumb|right|Péturskirkjan séð frá [[Englaborginni. Hvolfþakið var hannað af Michelangelo.]] Péturskirkjan mikla (eða Basilíka heilags Péturs; latína: Basilica Sancti Petri; ítalska: Basilica di San Pietro in Vaticano) er basilíka páfans í Vatíkaninu í Róm. Hún var reist á rústum eldri kirkju sem hafði verið byggð á staðnum þar sem talið var að gröf heilags Péturs væri. Sú kirkja var byggð af Konstantínusi mikla milli 326 og 333. Undir lok 15. aldar lá fyrir að kirkjan var mikið skemmd og upp kom sú hugmynd að reisa alveg nýja kirkju. Bygging núverandi kirkju hófst í tíð Júlíusar 2. 1506 og lauk í tíð Úrbanusar 8. 1626.
Forth (á)
thumb|250px|Rás Forth-ár
Péturskirkjan
Kirkjan skipar sérstakan sess hjá kaþólikkum, bæði sem dómkirkja páfans, og þar með höfuðkirkja alls kristindóms, og eins sem grafarkirkja heilags Péturs og nánast allra páfa eftir hans dag. Kirkjan er mikilvægur áfangastaður pílagríma. Að lokum má þess geta að Péturskirkjan í Róm er stærsta kirkja Evrópu.
Forth (á)
Forth er á, 47 km að lengd, sem rennur um mitt Skotland. Ofan af borginni Stirling er áin kölluð Abhainn Dubh á gelísku en Uisge For fyrir neðan hana. Ós árinnar er grunnur, breiður fjörður sem heitir Firth of Forth. Margar brýr eru yfir ána: þær lengstu eru járnbrautarbrúin Forth-brú (opnuð 1890), Forth-vegarbrú (opnuð 1964) og Queensferry-brú (opnuð 2017).
Succubus
Succubus er goðsögn frá miðöldum (fleirtala succubi; á latínu succubare eða „að liggja undir“), sem er kvenkyns djöfull sem tælir menn, sérstaklega munka, í draumum eða tælir þá til að hafa mök við sig, og dregur þannig orku úr þeim sem viðheldur hennar eigin lífi, oft þar til að fórnarlambið er örmagna eða deyr. Þessi goðsögn er talinn hafa orðið til, sem útskýring á blautum draumum. Lilith og Lilin (úr gyðingdóm), Lilitu (Súmeríska) og Rusalka (Slavneska) eru þekktir succubi djöflar. Til er karlkyns útgáfa af þessari goðsögn sem kallast Incubus.
Gæsir
Gæsir kallast fuglar af andaætt (fræðiheiti Anatidae). Þær hafa verið haldnar sem húsdýr í margar aldir. Gæsir eru grasbítar.
Smallville (3. þáttaröð)
Smallville er bandarísk gamanþáttaröð. Sýningar á þriðju þáttaröðinni hófust þann 1. október 2003 og þeim lauk 19. maí 2004. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd. Miles Millar einn aðalrithöfunda Smallville leikstýrði þættinum Memoria, og John Schneider leikstýrði Talisman.
Aðalleikarar
Tom Welling sem Clark Kent/Kal, ungur Jor-El
Kristin Kreuk sem Lana Lang, Louise McCallum
Michael Rosenbaum sem Lex Luthor
Sam Jones III sem Pete Ross
Allison Mack sem Chloe Sullivan
John Glover sem Lionel Luthor
John Schneider sem Jonathan Kent
Gestaleikarar
Rutger Hauer sem Morgan Edge
Patrick Bergin sem Morgan Edge
Ian Somerhalder sem Adam Knight
Lorena Gale sem Dr. Claire Foster
Camille Mitchell sem Nancy Adams fógeti
Christopher Reeve sem Dr. Virgil Swann
Francoise Yip sem Dr. Lia Teng
Michael McKean sem Perry White
Jill Reed sem Maggie Sawer lögregluforingi
Sarah Carter sem Alicia Baker
Martin Cummins sem Dr. Lawrence Garner
Adrianne Palicki sem Lindsey Harrison/gervi-Kara Zor-El
Johannes Vermeer
thumb|right|Mjólkurstúlkan ([[1658 - 1660).]] Johannes Vermeer eða Jan Vermeer (skírður 31. október 1632 — 15. desember 1675) var hollenskur listmálari sem fékkst einkum við myndir af borgaralegu lífi innan veggja heimilisins. Hann bjó alla ævi í borginni Delft og gekk nokkuð vel í sinni grein en varð aldrei sérlega frægur. 1866 gaf listfræðingurinn Thoré Burger út ritgerð þar sem hann eignaði Vermeer 60 verk (34 eru örugglega eignuð honum í dag) og frá þeim tíma hefur frægð Vermeers vaxið gríðarlega og hann er nú talinn einn af bestu málurunum á gullöld Hollands.
Herdís Andrésdóttir
Herdís Andrésdóttir (f. 13. júní 1858 d. 1939) var íslensk skáldkona. Herdís fæddist í Flatey á Breiðafirði og ólst þar upp. Hún var tvíburasystir Ólínu Andrésdóttur skáldkonu, þær voru sex systur. Faðir hennar fórst með Snarfara frá Flatey í desember 1861 og fór  Herdís þá í fóstur til kaupmannshjónanna Brynjólfs og Herdísar og var þar þar til hún var þrettán ára.
Gelar
thumb|230px|Gelískur hákross í [[Monasterboice á Írlandi.]]
Gelar (írska: Na Gaeil, skosk gelíska: Na Gàidheil, manska: Ny Gaeil) eru þjóð frá Norðvestur-Evrópu. Þeir eru kenndir við gelísk mál, þ.e. keltnesku málin írsku, mönsku og skoska gelísku.
Á 12. öld lögðu Normannar hluta Írlands undir sig, sem var byrjun á aldalöngum átökum. Hlutar Skotlands urðu einnig fyrir áhrifum Normanna. Gelísk menning hélt þó sterkri stöðu sinni á Írlandi, í skosku hálöndunum og í Galloway. Snemma á 17. öld lentu seinustu gelísku konungdæmin á Írlandi undir stjórn Englendinga. Jakob 1. lagði sig fram um að undiroka Gela og útrýma menningu þeirra. Hann sendi enskumælandi Breta til Írlands þar sem þeir settust að. Á öldunum þar á eftir urðu ensk áhrif smám saman meira áberandi og enska varð móðurmál flestra. Gelíska er þó enn aðaltungumál á svokölluðum gaeltachtaí (írskumælandi svæðum) á Írlandi og í Ytri-Suðureyjum.
Kjarni gelíska samfélagsins var ættflokkurinn (e. clan). Hver ættflokkur réð yfir tilteknu svæði og átti sinn eigin höfðingja. Gelar voru í upphafi heiðnir og tilbáðu guðina Tuatha Dé Danann. Gelar héldu fjórar árlegar hátíðir: Samhain, Imbolc, Beltane og Lughnasa, og gera það enn þann dag í dag. Gelar hafa ríka munnmælahefð. Elstu áletranir á gelísku með gelísku letri eru frá 1. öld. Við kristnitöku tóku þeir upp latneska stafrófið. Gelískar bókmenntir eru þær elstu í Vestur-Evrópu. Gelar áttu sér eigin þjóðbúninga sem urðu að skotapilsinu í Skotlandi. Einnig hafa þeir sérstaka tónlistar-, dans- og íþróttahefð.
Rushmore-fjall
thumb|Mount Rushmore. thumb|right|Nærmynd. Rushmore-fjall er 1.745 metra granítfjall nálægt Keystone í Suður-Dakóta. Í fjallið hefur verið höggvið risavaxið minnismerki, sem sýnir 18 metra há andlit fjögurra fyrrum forseta Bandaríkjanna: George Washington (1732-1799), Thomas Jefferson (1743-1826), Theodore Roosevelt (1858-1919) og Abraham Lincoln (1809-1865). Upphaflega átti verkefnið að auka ferðamennsku í Black Hills-fjallgarðinum í Suður-Dakóta. Verkið hófst árið 1927 og því lauk 1941.
Manmohan Singh
Singh fæddist í Gah í Pakistan en flutti ásamt fjölskyldu sinni til Indlands við skiptingu þess árið 1947. Eftir að hafa útskrifast með doktorsgráðu í hagfræði úr Oxford-háskóla vann Singh fyrir Sameinuðu þjóðirnar á árunum 1966-69. Hann hóf síðan feril sinn í stjórnsýslu þegar Lalit Naryan Mishra réð hann sem ráðgjafa í efnahags- og iðnaðarráðuneyti Indlands. Á áttunda og níunda áratugnum gegndi Singh ýmsum ábyrgðarstörfum í indversku ríkisstjórninni, t.d. stöðu efnahagsráðgjafa (1972-76), bankastjóra og formanns fimmáraáætlananefndarinnar (1985-87).
Árið 1991, þegar Indland átti við mikinn efnahagsvanda að glíma, réð nýi forsætisráðherrann P. V. Narasimha Rao hinn ópólitíska Singh sem fjármálaráðherra. Næstu árin stóð Singh, gegn miklum andmælum, fyrir ýmsum kerfisumbótum sem gerðu efnahagskerfi Indlands frjálslyndara. Með umbótunum tókst að bæta efnahaginn og Singh vann sér inn orðspor sem framsýnn og umbótasinnaður hagfræðingur. Þrátt fyrir það gekk hinum sitjandi indverska þjóðarráðsflokki illa í kosningunum árið 1996. Singh gerðist því leiðtogi stjórnarandstöðunnar á efri deild indverska þingsins á stjórnarárum Atal Bihari Vajpayee frá 1998-2004.
Þegar Sameinaða framsóknarbandalagið undir stjórn Þjóðarráðsflokksins komst til valda árið 2004 steig formaðurinn Sonia Gandhi öllum að óvörum til hliðar og leyfði Singh að taka við forsætisráðherraembætti. Fyrsta ríkisstjórn Singh kom ýmsu í verk, þar á meðal heilsufarsátaki á landsbyggðinni, nýju kennitölukerfi til að sanna búsetu á Indlandi, nýjum atvinnulögum til að tryggja vinnuréttindi og frumvarpi um upplýsingafrelsi. Árið 2008 urðu ósættir með kjarnorkusamning Indlands við Bandaríkin næstum því til þess að ríkisstjórn Singh hrundi þegar Vinstrifylkingin dró stuðning sinn til baka. Efnahagur Indlands óx mjög undir fyrstu ríkisstjórn Singh en öryggi Indlands var hins vegar ógnað af hryðjuverkaárásum og áframhaldandi uppreisn maóista.
Í þingkosningum árið 2009 vann flokksbandalag Singh endurkjör og Singh varð áfram forsætisráðherra. Næstu árin var ríkisstjórn Singh nokkrum sinnum ásökuð um spillingu. Þegar kjörtímabilinu lauk árið 2014 ákvað Singh að bjóða sig ekki fram aftur. Singh var aldrei meðlimur á neðri deild þingsins í Lok Sabha en situr enn á efri þingdeildinni sem fulltrúi ríkisins Assam, á fimmta kjörtímabili sínu í röð frá 1991.
Aðalorð
Frumlag og umsögn geta myndað sjálfstæða setningu ein og sér eins og sýnt er í dæmunum hér að ofan.
Umsögnin tekur gjarnan með sér fallorð, annað hvort í nefnifalli eða aukafalli (þf., þgf., ef.). Yfirleitt er það svo að um andlag er að ræða ef fallorðið sem kemur á eftir sögninni er í aukafalli en sagnfyllingu ef fallorðið er í nefnifalli. Frá þessu eru þó undantekningar.
Ricky Gervais
thumb|Ricky Gervais Ricky Dene Gervais (fæddur 25. júní árið 1961) er breskur grínisti, leikari, handritshöfundur, leikstjóri, tónlistarmaður og fleira.
Gervais hefur unnið til ýmissa verðlauna, meðal annars: 7 BAFTA-verðlaun, 5 British Comedy-verðlaun, 3 Golden Globe-verðlaun og 2 Emmy-verðlaun. Hann hefur verið kynnir nokkrum sinnum á Golden Globe.
Gervais býr í Hampstead ásamt konu sinni Jane sem hann kynntist árið 1982. Þau hafa ákveðið að eignast ekki börn. Hann er guðleysingi, veraldlegur húmanisti og meðlimur British Humanist Association. Hann styður réttindi dýra og er m.a. andsnúinn refaveiðum og nautaati.
Áið 2017 kom Gervais til Íslands og var með tvö uppistönd í Hörpu.
Fit
Fit getur átt við
Dan Burn
Dan Burn (fæddur 9. maí árið 1992 í Blyth í Norðymbralandi) er enskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður með Newcastle United. Sem ungur drengur studdi hann Newcastle, og Alan Shearer var átrúnaðargoðið.
Pjetur Stefánsson
Pjetur Stefánsson (f. 9. nóvember 1953 í Reykjavík) er íslenskur tónlistarmaður, dægurlagahöfundur og myndlistarmaður.
Jörmundur
Jörmundur er íslenskt karlmannsnafn.
Viktoríuvatn
right|thumb|Gervihnattamynd af Viktoríuvatni. 240px|thumb|right|Viktoríuvatn og Sigdalurinn mikli Viktoríuvatn er eitt af stóru vötnunum í Afríku. Það er 68.870 ferkílómetrar að flatarmáli og annað stærsta stöðuvatn jarðarinnar að umfangi, en þar sem það er tiltölulega grunnt er það ekki nema sjöunda stærsta vatn heims miðað við rúmmál og inniheldur 2.760 rúmkílómetra af vatni. Viktoríuvatn er upptök lengstu þverár Nílarfljóts, Hvítu Nílar. Vatnið liggur á hásléttu í vesturhluta Sigdalsins mikla og er undir stjórn Tansaníu, Úganda og Kenía.
Í vatninu eru meira en þrjú þúsund eyjar sem margar eru byggðar. Þar á meðal eru Sseseeyjar í Úganda í norðvesturhluta vatnsins, sem eru vinsæll viðkomustaður ferðamanna.
Fylgiorð
Til fylgiorða teljast hliðstæð einkunn, fallstýrð einkunn (eignarfallseinkunn), viðurlag og sagnfylling með andlagi.
Dvergaþang
Dvergþang (fræðiheiti: Pelvetia canaliculata) einnig nefnt dvergaþang er brúnþörungur af þangætt (Fucaceae).
Útbreiðsla
Dvergþang er útbreitt við strendur Evrópu frá norður Noregi allt til Portúgals en það vex ekki vestanmegin Atlantshafsins við Norður-Ameríku. Við Ísland vex það aðeins þar sem sjór er sæmilega hlýr, við Suðvestur- og Vesturland í skjólgóðum hnullunga-og klapparfjörum. Einnig finnst það stundum í jarðvegi á sjávarfitjum innan um annað gras.
Dvergþangið þolir ekki að vera samfellt of lengi á kafi í sjó en þolir aftur á móti vel þurrk, getur verið á þurru allt að þremur vikum. Það velur sér því klappir og steina efst í efsta þangbeltinu, klapparþangbeltinu, næst fyrir neðan fjörusvertubeltið í fjörunni.
Útlit
Dvergþang er smávaxið, um 5 til 10 cm hátt, ljósbrúnt á litin eða gulleitt. Greinarnar eru eins til fjögurra mm breiðar, rennulaga og hafa engar miðtaugar, engan stilk og kvíslgreinast þær. Kynbeð eru gul og vörtótt á endum greina. Dvergþang festir sig við fast botnlag eins og steina og klappir með lítilli skífulaga festu. Það er talið að dvergþangið geti orðið um 4 ára gamalt.
Léon Walras
thumb|right|Léon Walras Marie-Esprit-Léon Walras (16. desember 1834 – 5. janúar 1910) var franskur hagfræðingur sem talinn vera einn af upphafsmönnum jaðarbyltingarinnar. Hann þróaði aðferðir jaðargreiningar ásamt því að þróa almennu jafnvægiskenninguna um heildarjafnvægi eftirspurnar og framboðs. Þekktasta rit hans er er Éléments d'économie politique pure sem kom út árið 1871. Ásamt William Stanley Jevons og Carl Menger er Walras talinn einn upphafsmanna jaðarbyltingarinnar og nýklassískrar hagfræði.
Ævi
Walras fæddist árið 1834 í Évreux í Frakklandi. Hann var sonur Auguste Walras, sem var franskur hagfræðingur og kennari. Eftir eitt ár sem námsmaður við École des mines, þá hóf Walras störf við blaðamennsku og sem skáldsagnahöfundur og listgagnrýnandi. Seinna fetaði hann í fótspor föður síns og tryggði sér að stöðu sem prófessor í stjórnmálahagfræði við Lausanne háskóla í Sviss árið 1870. Þessi staðsetning var ekki tilvalin í ljósi þess að ráðandi hugmyndafræði í hagfræði á þeim tíma var í Bretlandi, og var því erfitt fyrir Walras að hafa mikil áhrif á ríkjandi hagkenningar þar sem hugmyndafræðin hans var öll á frönsku.
Hagfræðilegar kenningar
Árið 1874 gaf Léon Walras út bók að nafninu Éléments d'économie politique pure. Þar setti hann fram eitt af meginhugtökum nýklassískrar hagfræði, almennu jafnvægiskenninguna (e. General equilibrium theory). Markmið Walras var að leysa vandamál Antoine Augustin Cournot. Cournot gat útskýrt hegðun einstakra markaða, en hann útskýrði ekki hvernig verð ólikrar vörur hafði áhrif á aðrar, og þá hvernig framboð og eftirspurn á mörgum mörkuðum spilar saman.
Í almennu jafnvægiskenningunni er hagkerfi táknað með kerfi jafna, markaðsverð er gefin stærð og markmiðið er að rannsaka virkni hagkerfisins með tilliti til þeirra aðstæðna sem leiða til og viðhalda jafnvægi innan hagkerfisins. Í þessu hagkerfi eru aðeins tvær vörur sem hægt var að stunda viðskipti með, kallaðar x og y. Allir í einstaklingar í hagkerfinu eru kaupendur á annari vörunni og seljandi hinnar. Samkvæmt þessu ímyndaða markaðskerfi er framboð og eftirspurn háð hvort öðru, því neysla hverrar vöru er háð laununum við sölu hverrar vöru. Vöruverð yrði síðan ákvarðað með ferli sem Walras kallaði tâtonnement. Tâtonnement er ferli þar sem verð á vöru er gefið út og fólk á markaðnum segir hversu mikið af hverri vöru þau vilja kaupa eða selja. Fyrir vörur sem eru of hátt verðlagðar fara engin viðskipti eða framleiðsla fram. Seljandi myndi þá aðlaga sitt vöruverð eftir eftirspurn sem leiðir til jafnvægisverðs. Kenningin segir því að ef það er jákvæð umframeftirspurn á einum markaði þá hlýtur að vera neikvæð umframeftirspurn á öðrum. Það veldur því að þar sem umframeftirspurn er, mun ósýnilega hönd markaðaðsins hækka verð en þar sem umframframboð er, mun ósýnilega hönd markaðsins lækka verð fyrir neytendur til þess að markaðurinn nái jafnvægi.
Margir hagfræðingar voru ókunnugir kenningum Walras vegna þess að flest rit hans voru aðeins fáanleg á frönsku. Með útgáfu enskrar þýðingar William Jaffé á Walras 'Éléments d'économie politique pure árið 1954 breyttist þetta. Kenningar Walras náðu þá að festa sig í sessi í þeim hagfræðikenningum sem við þekkjum í dag.
Oaxaca (fylki)
thumb|Kort. thumb|Monte Albán var höfuðstaður Zapotec-frumbyggja. Oaxaca er fylki í suðvestur-Mexíkó. Það er 93.757 km2 og eru íbúar 4,1 milljón. Nafnið er tilkomið frá Oaxaca, höfuðborginni og er vísun í trjátegund á tungu nahúatl. Fylkið er hvað þekktast fyrir frumbyggja og menningu þeirra sem hefur varðveist vegna einangrunar; hæðótts landslags. Meðalhæð er 1.500 metrar og hæsti punktur er 3.759 metrar. Oaxa er ásamt Chiapas og Veracruz með mestu líffræðilegu fjölbreytni innan Mexíkó. Þónokkrir þjóðgarðar og vernduð svæði eru í Oaxaca.
Handknattleiksárið 1972-73
Handknattleiksárið 1972-73 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1972 og lauk vorið 1973. Valsarar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og kvennaflokki. Karlalandsliðið tók þátt á Ólympíuleikunum í München og tryggði sér sæti á HM í Austur-Þýskalandi.
1. deild
Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
KR féll niður um deild. Markakóngur var Einar Magnússon, Víkingi, með 100 mörk.
2. deild
Þór Ak. sigraði í 2. deild og færðist upp um deild. Leikið var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
Stjarnan endaði í neðsta sæti og féll niður í 3. deild.
3. deild
Keppt var í 3. deild í fyrsta sinn. Fjögur lið tóku þátt í keppninni og sigraði lið Völsungs á fullu húsi stiga og færðist upp í 2. deild.
Evrópukeppni
Fram keppti í Evrópukeppni meistaraliða. Framarar hófu keppni í 1. umferð en töpuðu fyrir danska liðinu IF Stadion.
1. umferð
Sink
Sink (úr þýsku, zinke, „hvasst, skörðótt“) er frumefni með efnatáknið Zn og er númer 30 í lotukerfinu. Það er fyrsta frumefnið í flokki 12. Efnafræðilega svipar því til magnesíns af því að jón þess er af svipaðri stærð og eina algenga oxunartala þess er +2. Sink er 24. algengasta frumefnið í jarðskorpunni og á sér fimm stöðugar samsætur. Sink er mest unnið úr málmgrýtinu sinkblendi sem er sinksúlfíð. Stærstu námurnar eru í Ástralíu, Kanada og Bandaríkjunum. Það er unnið með fleytingu, brennslu og úrvinnslu með raflausnarmálmvinnslu.
Handknattleiksárið 1972-73
1. deild
Valsarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna eftir úrslitaleik gegn Fram. Keppt var í sex liða deild með tvöfaldri umferð. Breiðablik féll í 2. deild. Erla Sverrisdóttir, Ármanni, varð markadrottning með 55 mörk.
Sink
Almennir eiginleikar
Sink er nokkuð hvarfgjarn málmur sem binst við súrefni og aðra málmleysingja og verkar á daufar sýrur með því að losa um vetni. Eina algenga oxunarstig sinks er +2.
Notkun
Sink er fjórði algengasti málmurinn í notkun í dag, á eftir járni, áli og kopar í magni tonna framleiddum ár hvert.
Handknattleiksárið 1972-73
1. deild
Úrslitaleikur
2. deild
Þór Ak. sigraði í 2. deild eftr úrslitaleiki við FH og færðist upp í 1. deild. Að keppnistímabili loknu var ákveðið að fjölga upp í sjö lið í 1. deild kvenna og mættust þar næstefsta lið 2. deildar, FH og botnlið 1. deildar.
Suðurlandsriðill
Norðurlandsriðill
Úrslit
''Aukaleikir vegna fjölgunar í 1. deild''
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt kvennalið tók þátt í Evrópukeppni þetta árið.
Gliese 581 g
thumb|right|Samanburður á Gliese 581-sólkerfinu og sólkerfi okkar. Gliese 581 g er fjarreikistjarna á sporbaug um rauða dverginn Gliese 581 í stjörnumerkinu Voginni í 20,5 ljósára fjarlægð frá jörðu. Gliese 581 g er sú pláneta sem talin er líkust jörðinni af þeim sem menn hafa uppgötvað til þessa.
Christopher Wren
thumb|right|Málverk af Wren eftir [[Godfrey Kneller frá 1711.]] Sir Christopher James Wren (20. október 1632 — 25. febrúar 1723) var enskur hönnuður, stjörnufræðingur, rúmfræðingur og mesti enski arkitekt sinnar tíðar. Hann teiknaði 53 byggingar í London, þar á meðal Pálskirkjuna. Hann var einn af stofnendum Konunglega enska náttúrufræðifélagsins og verk hans á sviði vísinda voru hátt skrifuð af Isaac Newton og Blaise Pascal.
Hoya brooksii
Hoya brooksii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Súmötru.
Fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum
Fastafulltrúi Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum er varaformaður Sendinefndar Íslands hjá Sameinuðu þjóðunum á Allsherjarþingi þeirra. Í dag er fastafulltrúinn jafnframt sendiherra Íslands gagnvart 16 ríkjum í Karíbahafi, Mið- og Suður-Ameríku, þ.e. Antígva og Barbúda, Bahamaeyjum, Barbados, Belís, Dominíku, Dóminíska lýðveldinu, Grenada, Gvæjana, Haítí, Jamaíku, Kúbu, Sankti Kitts og Nevis, Sankti Lúsíu, Sankti Vinsent og Grenadínum, Súrínam og Trínidad og Tóbagó. Formaður sendinefndarinnar hefur verið undanfarið utanríkisráðherra eða staðgengill utanríkisráðherra.
Elín Hirst
Elín Stefánsdóttir Hirst (fædd 4. september 1960) er íslenskur sagnfræðingur, fjölmiðlakona og fyrrum þingmaður. Hún var fréttastjóri bæði á Stöð 2 og Sjónvarpinu og hefur einnig gert nokkrar heimildarmyndir. Hún var kosin á Alþingi í Alþingiskosningum 2013 fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Suðvesturkjördæmi og sat til ársins 2016.
Ævi
Elín hóf störf við fjölmiðla árið 1984 og varð fréttastjóri á Stöð 2 og Bylgjunni árið 1993.
Þegar hún hætti störfum þar gerði hún heimildarmynd um Þjóðverja sem búsettir voru á Íslandi þegar Bretar hernámu landið 1940 og voru fluttir í fangabúðir á eynni Mön, þar sem þeir dvöldu öll stríðsárin. Einn þeirra var afi Elínar, Karl Hirst, og komst hann ekki aftur til fjölskyldu sinnar á Íslandi fyrr en eftir sjö ára fjarveru. Hún hefur einnig gert heimildarmyndir um önnur efni, svo sem um Íslendinga í Vesturheimi og um spænsku veikina, þar sem hún fór meðal annars til Svalbarða og fylgdist með þegar lík nokkurra manna sem dóu þar úr veikinni 1920 voru grafin úr sífreranum.
Elín var svo fréttastjóri á DV um skeið. Hún hóf störf á Sjónvarpinu 2002 og starfaði þar til 2008, lengst af sem fréttastjóri. Hún hefur lokið meistaraprófi í sagnfræði frá Háskóla Íslands.
Elín á tvo syni með fyrrum eiginmanni sínum, Friðriki Friðrikssyni, fyrrum framkvæmdastjóri Skjás 1.
Actinidia eriantha
Actinidia eriantha er klifurrunni sem var lýst af George Bentham. Frá Kína (Fujian, Guangdong, Guangxi, Guizhou, Hunan, Jiangxi, Zhejiang).
Mjólkurklukka
Mjólkurklukka (fræðiheiti: Campanula lactiflora) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi til Kákasus.
Flå
Flå er sveitarfélag í Buskerud-fylki í Noregi. Íbúar sveitarfélagins voru 998 1. janúar 2006 og flatarmál þess er 705 km². Nágrannasveitarfélög eru Sør-Aurdal í norðri, Ringerike í austri, Krødsherad og Sigdal í suðri, Nore og Uvdal í vestri og Nes í norðvestri.
Ingaló
Ingaló er kvikmynd eftir Ásdísi Thoroddsen frá 1992.
Novopangea
Novopangea eða nýja Pangea er mögulegt risameginland framtíðar sem breski vísindamaðurinn Roy Livermore spáði fyrir um seint á 10. áratug 20. aldar. Þessi möguleiki gerir ráð fyrir því að Kyrrahafið muni hverfa, Ástralía renna saman við Austur-Asíu og Suðurskautslandið færast norður.
Love for Sale (Tony Bennett og Lady Gaga plata)
Love for Sale er önnur samstarfsplata bandarísku söngvaranna Tony Bennett og Lady Gaga. Plata var gefin út 30. september 2021 af Columbia og Interscope Records. Þetta er sextugasta og fyrsta, og jafnframt síðasta, stúdíóplatan á ferli Bennetts og sjöunda stúdíóplatan hennar Gaga. Eftir fyrstu samstarfsplötu tvíeykisins, Cheek to Cheek, var Love for Sale tekin frá 2018 til snemma árs 2020. Platan samanstendur af flutning þeirra af ýmsum klassískum djasslögum frá bandaríska tónskáldinu Cole Porter, og er platan ákveðinn virðingarvottur til hans.
Arthur Gook
thumb|Útvarpsmöstrin sem Arthur Gook lét reisa Arthur Gook (11. júní 1883 – 1959) var breskur trúboði sem kom til Akureyrar árið 1905 ásamt konu sinni Florence Ethel Gook. Þau stunduðu trúboð og smáskammtalækningar. Skotinn Fredric H. Jones hafði sett á stofn trúboð á Íslandi árið 1897 og tóku Arthur og Florence við starfi hans þegar hann lést árið 1905. Söfnuður þeirra hét Sjónarhæðarsöfnuðurinn og er ennþá starfandi.
Love for Sale (Tony Bennett og Lady Gaga plata)
Í kjölfar útgáfu fékk Love for Sale almennt jákvæða dóma frá tónlistargagnrýnendum, sem lögðu flestir áherslu á í dómum sínum hversu vel raddir Bennetts og Gaga hljómuðu saman. Platan komst í topp 10 á vinsældarlistum í ýmsum löndum. Á bandaríska Billboard 200 vinsældarlistanum fór hún beint í 8. sæti, og varð önnur topp 10 plata tvíeykisins. Þar með sló Bennett einstaklingsmetið fyrir lengsta tímabil af topp 10 plötu á Billboard 200 vinsældarlistanum fyrir lifandi tónlistarmann, en fyrsta topp 10 plata hans var I Left My Heart í San Francisco árið 1962. Bennett sló einnig heimsmet Guinness fyrir að vera elsta manneskja til að gefa út plötu með nýju efni, 95 ára og 60 daga gamall.
Arthur Gook
Arthur Gook byggði einkaútvarpsstöð með tveimur möstrum í Barðsgili á Akureyri og hóf útsendingar á kristilegu efni en fékk ekki leyfi til áframhaldandi reksturs.
Love for Sale (Tony Bennett og Lady Gaga plata)
Fyrir útgáfu plötunnar voru gefnar út tvær smáskífur: „I Get a Kick Out of You“ og titillagið „Love for Sale“. Tvíeykið kom fram á tónleikum, sem voru teknir upp, í Radio City Music Hall þann 3. og 5. ágúst 2021 sem hét One Last Time: An Evening with Tony Bennett and Lady Gaga, og voru það síðustu tónleikarnir áður en Bennett hætti að spila á tónleikum. Tónleikarnir fékk fjórar tilnefningar á 74. Primetime Emmy-verðlaununum. Til að kynna plötuna kom tvíeykið einnig fram á MTV Unplugged sjónvarpsviðburðinum og Gaga flutti einnig sólóflutning af plötunni Jazz & Piano tónleikasýningu hennar og á 64. Grammy-verðlaunahátíðinni. Platan vann Grammy verðlaun fyrir Best Traditional Pop Vocal Album og Best Engineered Album, Non-Classical, og var tilnefnd til plötu ársins, en lagið „I Get a Kick Out of You“ var tilnefnt til verðlaunanna upptöku ársins og besta tónlistarmyndbandið.
Lagalisti
Öll lög á Love for Sale eru samin af Cole Porter og Dae Bennett sá um upptökustjórn.
Aukalög á öðrum útgáfum plötunnar:
Baltíka
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu meginlanda fyrir 550 milljón árum. Baltíka er sögulegt meginland sem myndaðist seint á Frumlífsöld og rann saman við Lárentíu um miðja Fornlífsöld. Fyrir 1,82 milljörðum ára var Baltíka hluti af risameginlandinu Kólumbíu og síðar Nenu, Ródiníu, Frumlárasíu og Pannótíu þar til hún varð sjálfstætt meginland fyrir um 550 milljón árum. Seint á Ordóvisíum rakst hún á Avaloníu og á Devontímabilinu rann hún saman við Lárentíu og myndaði hluta af risameginlandinu Evrameríku.
Þegar risameginlandið Pangea brotnaði upp á Júratímabilinu var Baltíka hluti af Lárasíu. Á Krítartímabilinu var hún hluti af Evrasíu.
Marz-bræður og Ingibjörg Þorbergs - Bergjum blikandi vín
Marz-bræður og Ingibjörg Þorbergs er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1957. Á henni syngur söngkvartettinn Marz-bræður lagið Bergjum blikandi vín og Ingibörg Þorbergs syngur lagið Heillandi vor með kvartettinum. Hljómsveit Jan Morávek leikur undir. Skapti Ólafsson tekur trommusóló í laginu Bergjum blikandi vín. Marz-bræður eru þeir Magnús Ingimarsson, Ásgeir Sigurðsson, Sigurður Sívertsen og Vilhjálmur B. Vilhjálmsson. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Heillandi vor
Lagið Heillandi vor fékk 1. verðlaun í danslagakeppni SKT árið 1955. Ingibjörg söng lagið í keppninni, en sú útsetning sem heyrist á plötunni, með Ingibjörgu og Marz-bræðrum, var fyrst leikin í Revíukabarett Íslenskra tóna á Austurbæjarbíói 1955.thumb|left|Ingibjörg og Marz-bræður í kabarett Íslenskra tóna árið 1955.
Vísir (stærðfræði)
thumb|5² = 5 ⋅ 5 ⋅ 1 Vísir eða vísitala er í stærðfræði tala sem er brjóstvísir (og kallast þá veldisvísir) eða hnévísir, sem brjóstvísir stendur hún með veldisstofn og táknar fjölda skipta veldisstofninn er margfaldaður með sjálfum sér, auk þess sem hann er margfaldaður með tölunni 1. Liðvísir er vísir liðar í runu eða röð. Vísisimengi er mengi vísa allra staka í öðru mengi og er hlutmengi í mengi náttúrlegra talna.
Vísisfall er fall, þar sem breytistærðin er veldisvísir.
Index Нётеров оператор
Svarthálsasvanur
Svarthálsasvanur (fræðiheiti: Cygnus melanocoryphus) er tegund svana.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1986
Árið 1986 var Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu haldin undir nafninu 1. deild.
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Heimaliðið er vinstra megin.
Steve Irwin
thumb|right|250px|Irwin heldur kynningu í dýragarði sínum Stephen Robert „Steve“ Irwin (22. febrúar 1962 – 4. september 2006) var ástralskur náttúruverndarsinni, umsjónarmaður dýragarðs í Ástralíu og þekktur sjónvarpsmaður fyrir þætti sína sem The Crocodile Hunter.
Hann lést við upptökur á þætti þegar stingskata stakk hann í hjartastað.
Tyrkjadúfa
250px|thumb|vinstri|Tyrkjadúfa
Tyrkjadúfa (fræðiheiti: Streptopelia decaocto) er dúfutegund ættuð um Evrópu og Asíu.
Áramótaskaup 2013
Áramótaskaupið 2013 var sýnt þann 31. desember 2013 á RÚV. Leikstjóri var Kristófer Dignus. Handritshöfundar þess voru Ari Eldjárn, Bragi Valdimar Skúlason, Guðmundur Pálsson,  Ilmur Kristjánsdóttir, Kristófer Dignus, Pétur Jóhann Sigfússon, Saga Garðarsdóttir og Steinþór Hróar Steinþórsson en þau eru öll aðalleikarar fyrir utan Kristófer.
Listabókstafur
Listabókstafur er bókstafur sem notaðir eru til að einkenna framboðslista í kosningum. Það fyrirkomulag að flokkar hafi opinberlega viðurkenndan listabókstaf tíðkast aðeins í Danmörku, Færeyjum og Íslandi. Listabókstafir voru fyrst notaðir í kosningum til danska Landsþingsins árið 1901. Listabókstafir hafa mest vægi við atkvæðagreiðslu utan kjörfundar, en þar greiða kjósendur atkvæði með því að skrifa eða stimpla listabókstaf á auðan kjörseðil. Við venjulegar kosningar á kjördag eru listabókstafir prentaðir fyrir framan nafn stjórnmálasamtaka á kjörseðlum og kjósendur greiða atkvæði með því að merkja X við listabókstaf þess framboðs sem þeir kjósa. Listabókstafir eru gjarnan notaðir í auglýsingum og kynningarefni stjórnmálaflokka.
Notkun listabókstafa á Íslandi var lengi vel lítt samræmd þannig að sami flokkurinn hafði jafnvel ólíka listabókstafi eftir sveitarfélögum og á milli kosninga en meiri festa komst á notkun stafanna um miðbik 20. aldar. Dómsmálaráðuneytið fer nú með úthlutun listabókstafa til stjórnmálasamtaka sem bjóða fram til Alþingis. Í sveitarstjórnarkosningum úthlutar yfirkjörstjórn í hverju sveitarfélagi listabókstöfum ef um er að ræða framboð sem ekki hafa boðið fram til Alþingis og koma þá þeir stafir ekki til greina sem nýttir eru af framboðum til Alþingis skv. auglýsingu dómsmálaráðuneytis.
Listabókstafir Íslandi
Eftirfarandi listabókstöfum er nú úthlutað til stjórnmálasamtaka vegna Alþingiskosninga (nöfn stjórnmálasamtaka sem hafa fulltrúa á Alþingi eru feitletruð) :
Nokkrir markverðir listabókstafir eldri framboða: Listabókstafir ekki í notkun:
Crispin Wright
Crispin James Garth Wright (f. 21. desember 1942) er breskur heimspekingur, sem hefur fjallað um heimspeki stærðfræðinnar í anda Gottlobs Frege, um heimspeki Ludwigs Wittgenstein og um málspekileg, frumspekileg og þekkingarfræðileg efni, svo sem sannleikann, hluthyggju, efahyggju, þekkingu og hlutlægni. Hann er prófessor í rökfræði og frumspeki við St. Andrews-háskóla og er reglulegur gistiprófessor við New York University. Hann hefur einnig kennt við Michigan-háskóla, Oxford-háskóla, Columbia-háskóla og Princeton-háskóla.
Hans-Adam 2.
Hans-Adam 2. (Johannes Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marco d'Aviano Pius; f. 14. febrúar 1945) er núverandi furstinn af Liechtenstein. Hann er sonur Frans Jósefs 2. fursta af Liechtenstein (1906–1989) og greifynjunnar Georgínu von Wilczek. Hann ber jafnframt titlana hertogi af Troppau og Jägerndorf og greifi af Rietberg. Hans-Adam er ríkasti erfðaeinvaldur í Evrópu.
Æska og uppvöxtur
Hans-Adam fæddist þann 14. febrúar 1945 í Zürich í Sviss og er elsti sonur Frans Jósefs 2. fursta og Gínu furstynju. Guðfaðir Hans-Adams var Píus 12. páfi. Frans Jósef 2. hafði tekið við furstatigninni árið 1938 eftir andlát barnlauss afabróður síns, Frans 1., og Hans-Adam varð því krónprins ríkisins strax við fæðingu.
Árið 1969 útskrifaðist Hans-Adam frá Háskólanum í St. Gallen með mastersgráðu í viðskipta- og hagfræði.
Árið 1984 fól Frans Jósef 2. syni sínum formlega að fara dagsdaglega með málefni ríkisins í sínu nafni en hélt þó formlega furstatigninni og stöðu þjóðhöfðingjans. Hans-Adam tók formlega við sem fursti eftir andlát föður síns þann 13. nóvember 1989.
Völd
Árið 2003 fór fram þjóðaratkvæðagreiðsla um stjórnarskrárbreytingar sem Hans-Adam hafði lagt fram til þess að auka pólitísk völd sín. Furstinn hafði hótað að flytja úr landi ef breytingarnar yrðu ekki samþykktar. Breytingarnar voru samþykktar með um 64% atkvæða og með þeim fékk furstinn neitunarvald gegn lagasetningum og vald til þess að breyta stjórn­ar­skránni, skip­a dóm­ara og láta reka rík­is­stjórn­ina ef honum þókn­ast hún ekki.
Þann 15. ágúst 2004 gerði Hans-Adam elsta son sinn, Alois krónprins, að ríkisstjóra til að fara með dagleg völd sín. Hans-Adam er þó enn löglega þjóðhöfðingi landsins.
Auðæfi
Hans-Adam á bankahópinn LGT Group. Fjölskylduauðæfi hans nema um 7,6 milljörðum Bandaríkjadala og persónuleg auðæfi hans um fjórum milljörðum, sem gerir hann einn ríkasta þjóðhöfðingja heims og auðugasta erfðaeinvald Evrópu. Hann á mikið safn listaverka sem er að miklu leyti aðgengilegt almenningi á Liechtenstein-safninu í Vín.
Einkahagir
Þann 30. júlí árið 1967 kvæntist Hans-Adam frænku sinni, Marie Aglaë Kinsky von Wchinitz und Tettau greifynju, í dómkirkjunni í Vaduz. Þau eignuðust fjögur börn: Alois krónprins, Maximilían prins, Konstantínus prins og Tatjönu prinsessu.
Furstinn er heiðursmeðlimur í K.D.St.V. Nordgau Prag Stuttgart, bræðralagi kaþólskra stúdenta sem á aðild að sambandi þýskra og kaþólskra stúdentabræðralaga.
Árið 2000 varði furstinn 12 milljónum Bandaríkjadala til að koma á fót Stofnun Liechtenstein um sjálfræði (e. Liechtenstein Institute on Self-determination; LISD) við almennings- og alþjóðamálastofnun Princeton-háskóla. Á æskuárum sínum gekk Hans-Adam í ríkisskátafélag Liechtenstein í Vaduz. Hann er jafnframt fyrrum meðlimur í skátahreyfingunni Wien 16-Schotten í Vínarborg og meðlimur í Heimsstofnun skáta.
Skoðanir
Hans-Adam hefur skrifað stjórnmálaritgerðina Ríkið á þriðja árþúsundinu (ISBN 9783905881042), sem var birt árið 2009. Í henni færði hann rök fyrir áframhaldandi mikilvægi hins pólitíska hlutverks þjóðríkisins. Umdeilt reyndist þegar hann reyndi að öðlast einkaleyfi á mið-asískum þjóðarréttum sem hafa verið til í mörgþúsund ár, þar á meðal basmati-hrísgrjónum, í gegnum bandaríska einkaleyfisskrifstofu. Furstinn fékk einkaleyfið en lét það af hendi vegna mótmæla frá Indlandi, Bangladess og Pakistan.
Hans-Adam telur lýðræði hentugasta stjórnarfarið og telur að Kína og Rússland muni smám saman tileinka sér það þótt hann telji að það muni reynast þeim ríkjum erfitt. Hann hefur lýst yfir að hlutverk furstaættarinnar í Liechtenstein sé aðeins lögmætt í ljósi samþykkis þjóðarinnar. Hann telur að ríkisvald ætti aðeins að ná til tiltekinna sviða og hefur skrifað að almenningur verði að „hafa frelsi undan öllum ónauðsynlegum þrautum og byrðum sem hlaðið hefur verið á hann síðustu öldina og hefur dregið athygli ríkisins frá tveimur helstu viðfangsefnum þess: viðhaldi réttarríkisins og utanríkisstefnunni“.
Í viðtali sem tekið var í nóvember 2010 sagði Hans-Adam að hann sæi ákveðna galla á hlutum stjórnarskrár Bandaríkjanna, þar á meðal skort á beinu lýðræði. Hann sagði einnig: „Ég sit hér og það er því Bandaríkjamenn björguðu okkur í seinni heimsstyrjöldinni og kalda stríðinu. Því er ég þeim afar þakklátur.“
Hans-Adam lagði fram inngang um sjálfræði ríkja í bókinni Sourcebook, on Self-Determination and Self-Administration (ISBN 1-55587-786-9, 1997) og í alfræðiorðabók Princeton-háskóla um málefnið.
Aperture
Aperture er ljósmyndaforrit frá Apple fyrir Mac OS X stýrikerfið.
889
889 (DCCCLXXXIX í rómverskum tölum) var 89. ár 9. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Juan Ponce de León
Ponce de León sneri aftur til suðvesturhluta Flórída árið 1521 og stóð fyrir fyrstu tilraun Spánverja til að stofna varanlega nýlendu á svæðinu, sem nú tilheyrir Bandaríkjunum. Frumbyggjum af Calusa-þjóðerni leist illa á þessa innrás Spánverja og börðust gegn þeim af hörku. Ponce de León særðist illa í átökunum og hætt var við stofnun nýlendunnar þegar hann dó úr sárum sínum eftir heimkomuna til Kúbu. Hann var grafinn í Puerto Rico og gröf hans má nú finna í dómkirkju San Juan Bautista í San Juan.
Laugardalsvöllur
Laugardalsvöllur er knattspyrnuþjóðarleikvangur Íslands og einnig stærsti leikvangur Íslands. Völlurinn er aðallega notaður við iðkun knattspyrnu en einnig er aðstaða fyrir frjálsar íþróttir á honum. Þá hafa stórtónleikar verið haldnir á honum (t.d. Elton John, Guns N' Roses og Ed Sheeran). Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu og íslenska kvennalandsliðið í knattspyrnu nota leikvanginn sem heimavöll sinn, auk Fram. Metaðsókn á völlinn var árið 2004 þegar Ísland tók á móti Ítalíu en þá voru samtals 20.204 áhorfendur. Ísland sigraði í leiknum með 2 mörkum gegn engu. thumb|Séð til móts við endurnýjuðu gömlu stúkuna.
Stækkun
Hugmyndir eru uppi að stækka völlinn í nánustu framtíð og færa frjálsu íþróttirnar annað. En leikvangurinn starfar á undanþágu frá UEFA. Nýjustu hugmyndir fjalla meðal annars um að stækka völlinn í 15.000 eða 17.500 áhorfendur. Síðari kosturinn yrði hugsanlega með opnanlegu þaki.
Litáen í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Litáen hefur tekið þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 21 sinnum síðan að frumraun landsins í keppninni átti sér stað árið.
Yfirlit þátttöku (niðurstöður)
<references group="lower-alpha" />
Robert Walpole
'''Robert Walpole, 1. jarlinn af Orford, (26. ágúst 1676 – 18. mars 1745), kallaður Sir Robert Walpole''' til ársins 1742, var breskur stjórnmálamaður sem er venjulega talinn fyrsti forsætisráðherra Bretlands. Deilt er um það hvenær hann komst til áhrifa en yfirleitt er talað um að valdatíð hans spanni árin 1721–42. Walpole gegndi embætti forsætisráðherrans lengur en nokkur annar. Sagnfræðingurinn W. A. Speck sagði um Walpole:"20 ára stjórnartíð hans er jafnan með réttu talin eitt mesta afrek í breskri stjórnmálasögu... Stundum er hún útskýrð með því hve snilldarlega hann meðhöndlaði stjórnarkerfið eftir árið 1720, [og] með því hvernig hann blandaði á einstakan hátt saman þeim völdum sem krúnan átti eftir og hinum síauknu völdum alþýðuþingsins."Walpole var úr röð Vigga og úr landeignarstéttinni en hann gekk fyrst á breska þingið árið 1701 og gegndi mörgum ábyrgðarembættum. Hann var úr lágaðlinum og sótti stuðning sinn til hástéttarmanna af landsbyggðinni. Sagnfræðingurinn Frank O'Gorman sagði um Walpole að forysta hans á þinginu hafi einkennst af „orðræðu sem bar vott um skynsemi og sannfæringarkraft, getu hans til að hrófla bæði við hug og tilfinningum manna, og umfram allt af undraverðu sjáfstrausti hans.“ Stefnumál Walpole voru hófsöm á flestan hátt: hann einbeitti sér að friði, lægri sköttum og auknum útflutningi auk þess sem hann leyfði aukið andóf af hálfu mótmælenda. Hann forðaðist deilumál og miðvegurinn sem hann tróð laðaði til hans fjölda hófsemismanna úr röðum Vigga og Íhaldsmanna.
Harry T. Dickinson sagnfræðingur segir um Walpole:"Walpole var einn mesti stjórnskörungur í sögu Bretlands. Hann lék lykilhlutverk í því að viðhalda flokki Vigganna, gæta erfðaraðar Hanover-ættarinnar og verja gildi dýrlegu byltingarinnar. ... Hann kom Viggunum í lykilstöðu í breskum stjórnmálum og kenndi síðari ráðherrum hvernig átti að stofna til vinnusambands milli krúnunnar og þingsins."
Mayon
thumb|300px|Mayon er falleg eldkeila Mayon er eldfjall á Filippseyjum, það virkasta í landinu. Það hefur fjöldaoft gosið á undanförnum öldum, ekki síst á 20. öld. Fjallið er þjóðgarður í dag.
Lega og lýsing
Mayon liggur nær syðst á eyjunni Lúson, tíu kílómetra frá Albayflóa og tólf kílómetra frá borginni Legazpi, sem liggur við sama flóa. Mayon er eldkeila og ákaflega regluleg sem slík. Hallinn er nokkuð stöðugur í 35-40°. Gos undanfarinna alda hafa framleitt öskustrauma og hraun sem runnu nokkuð veginn jafn niður hlíðar fjallsins og myndað reglulega keilu.
Gossaga
thumb|Gamall kirkjuturn er allt sem eftir er af bænum Cagsawa sem eyddist í gosi 1814 thumb|Gos í Mayon 1984. Öskustraumar liðast niður fjallið og eyða öllu Mayon er hluti af eldhringnum í Kyrrahafi og myndaðist við það að Kyrrahafsflekinn ýtist undir Filippseyjaflekann. Talið er að fjallið hafi gosið 48 sinnum síðustu 400 ár eða frá því að Spánverjar komu til eyjanna. Fyrsta skráða gosið átti sér stað í febrúar 1616, en það var hollenskur sæfari, Joris van Spilbergen sem það gerði á hnattsiglingu sinni. Á nýlendutíma Spánverja hefur fjallið margoft gosið. Eitt mesta gosið varð í febrúar 1814. Öskulag gróf bæinn Cagsawa. Stórt svæði eyðilagðist undir 9m þykku öskulagi. 2.200 innfæddir af ættbálki Albay létust, en það er mesta mannfall sem Mayon hefur orsakað. Gos þetta, ásamt stórgosinu í Tambora 1815, mun hafa orsakað „árið án sumars“ 1816. Mesta gos í fjallinu var 1897 en þá rigndi ösku og eldi í sjö daga samfleytt. Bærinn Bacacay grófst undir 15 metra hraunlagi. Eitt hundrað manns létu lífið í bænum Líbon. Mýmörg gos voru skráð á 19. og 20. öld. 1984 voru 73 þúsund manns fluttir á brott er stórt svæði var rýmt í gosi. Í gosi 1993 létust 77 manns í öskustraumi niður hlíðar fjallsins, aðallega bændur. Síðustu gos í Mayon áttu sér stað 2000, 2001, 2006, 2008 og 2009-10.