cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fimbulljóðin níu
Inn frægi sonur Bölþórs Bestlu föður ætti að vera móðurbróður Óðins. Sá er hins vegar ekki frægari en svo að enginn veit hver hann hefur verið. Það er því hugsanlegt að átt sé við Óðin sjálfan og að sonur eigi hér við dóttursoninn. Ef svo er hefur Óðinn lært ljóðin af sjálfum sér. Enda fær hann drykk ins dýra mjaðar sem er skáldamjöðurinn og það er Óðinn sem færir goðum og mönnum skáldskapinn.
1742
thumb|right|[[Flosagjá á Þingvöllum.]] Árið 1742 (MDCCXLII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Opinberar aftökur
Erlendis
Fædd
Dáin
2. árþúsundið f.Kr.
2. árþúsundið f.Kr. er í gregoríska tímatalinu tímabilið sem hófst við upphaf ársins 2000 f.Kr. og stóð til loka ársins 1001 f.Kr.
Á þessum tíma stóð bronsöld sem hæst í Mið-Austurlöndum. Indóíranir sóttu út á Írönsku hásléttuna og suður Indlandsskaga. Notkun þeirra á stríðsvögnum olli byltingu í hernaði. Undir lok árþúsundsins varð bronsaldarhrunið og upphaf járnaldar.
Luciano Pavarotti
thumb|right|Luciano Pavarotti (2002) Luciano Pavarotti (f. 12. október 1935, d. 6. september 2007) var ítalskur lýrískur tenór og einn af frægustu óperusöngvurum síðustu áratuga tuttugustu aldar. Hann var frá Módena í Emilía-Rómanja á Norður-Ítalíu. Hann myndaði hinn gríðarvinsæla sönghóp Tenórana þrjá ásamt José Carreras og Plácido Domingo rétt fyrir heimsmeistarakeppnina í knattspyrnu á Ítalíu 1990 þegar þeir sungu saman á tónleikum í baðhúsi Caracalla í Róm. Upptaka frá tónleikunum varð ein mest selda hljómplata allra tíma með klassískri tónlist.
Pavarotti hélt tónleika í Laugardalshöll á listahátíð í Reykjavík í júní árið 1980.
Fornbókabúðin
Fornbókabúðin voru íslenskir aðstæðukomedíuþættir, leikstýrðir af Jóhanni Sigurðarsyni, sýndir á Stöð 2 árið 1997 í 16 þáttum. Þættirnir fjölluðu um Rögnvald og Björn, félagar sem áttu búðina saman. Inn til þeirra rákust vinir og vandamenn og fleira fólk. Höfundar handrits voru Jóhann Sigurðarson (sem einnig var leikstjóri) og Guðmundur Ólafsson sem einnig leikur aðalhlutverkið ásamt Ingvari E. Sigurðssyni, Eddu Heiðrún Backman, Steini Ármanni Magnússyni og Ladda. Fleiri leikarar voru Hjálmar Hjálmarsson, Ólafía Hrönn Jónsdóttir, Bergur Þór Ingólfsson, Hinrik Ólafsson, Sigurður Skúlason, Vigdís Gunnarsdóttir, Bessi Bjarnason, Elva Ósk Ólafsdóttir, Þröstur Leó Gunnarsson, Helga Braga Jónsdóttir, Magnús Ólafsson, Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir og Magnús Ragnarsson. Fyrsti þátturinn fór í loftið þann 26. mars 1997. Þáttaröðin var framleidd af SagaFilm og var styrkt af Menningarsjóði útvarpsstöðva.
Jóhann Sigurðarson
Jóhann Sigurðarson (f. 21. apríl 1956) er íslenskur leikari.
Furðugripasafn
Furðugripasafn (furðugripastofa, gripabúr eða kúnstagripasafn) var alfræðiblandað samansafn af allavega forvitnilegum hlutum, en slík söfn voru til víða um Evrópu á endurreisnartímabilinu. Oft voru þessi söfn í einu herbergi eða í skáp, enda nefnd á þýsku Wunderkammer - undraherbergi. Söfnin vor oftast í einkaeigu og lituðust því algjörlega af eigendum sínum. Það er því ekki til nein ein skilgreining á slíku safni, en í furðugripasafni mátti oft sjá ýmis náttúruundur, listaverk og furðulega smíðisgripi. Söfnin voru oft nokkuð grótesk og lygileg í eðli sínu því þar voru stundum sýndir hlutir sem aðeins eru til í heimi goðsagna, s.s. drekablóð og einhyrningshorn. Þessi söfn voru undanfari náttúrugripasafna og þróuðust sum hver í þá átt síðar.
Dimma
Dimma getur átt við:
Bersi
Bersi er íslenskt karlmannsnafn.
Kristín Ingólfsdóttir
Kristín Ingólfsdóttir (f. 14. febrúar 1954) er fyrrum rektor Háskóla Íslands og prófessor í lyfjafræði. Hún tók við stöðu rektors árið 2005 af Páli Skúlasyni og gengdi því embætti í 10 ár til ársins 2015. Kristín var fyrsta konan til að gegna embætti háskólarektors í 100 ára sögu skólans. Hún starfaði áður sem prófessor við Lyfjafræðideild Háskóla Íslands.
Nám
Kristín lauk stúdentsprófi frá eðlisfræðideild Menntaskólans í Reykjavík árið 1974, stundaði nám í efnafræði og frönsku í Frakklandi og lauk BS gráðu í lyfjafræði við Háskóla Íslands árið 1978. Kristín lagði stund á nám og rannsóknir við lyfjafræðideild King's College, í London og lauk þaðan doktorsprófi (PhD) 1983. Rannsóknir Kristínar hafa einkum beinst að lyfjaefnafræðilegri greiningu á efnum í íslenskum plöntum og sjávarlífverum sem hafa bólgueyðandi, veiruhemjandi, bakteríuhemjandi og ónæmisörvandi virkni sem og efnum sem hemja vöxt illkynja frumna.
Störf
Kristín starfaði sem vísindamaður og kennari við Lyfjafræðideild Háskóla Íslands áður en hún tók við starfi rektors. Eftir 10 ára starf sem rektor var Kristín gestaprófessor við Massachusetts Institute of Technology í Boston, með aðsetur hjá Center for Digital Learning, edX og MIT Media Lab.
Árið 2019 var hún skipuð formaður stjórnar Leifur Eiriksson Foundation af Seðlabanka Íslands og University of Virginia. Sama ár var hún skipuð varaforseti stjórnar Háskólans í Lúxemborg. Kristín er formaður ráðgjafarnefndar Landspítala  og situr í stjórn tveggja íslenskra sprotafyrirtækja, Atmonia og Akthelia. Hún situr í alþjóðlegri vísindanefnd við háskólann í Grenoble í Frakklandi, er í stjórn Samtaka evrópskra kvenrektora (European Women Rectors´ Association, EWORA) og er fulltrúi Íslands í Committee of the Nordic Medical Research Councils (NOS-M). Frá 2011-2015 var Kristín kjörin stjórnarmaður í Samtökum evrópskra háskóla (European University Association; EUA). Áður sat hún í stjórn Rannsóknarráðs Íslands,  Nordisk Forskerutdannings Akademi (NorFA, nú NordForsk) og vísindanefndar Krabbameinsfélags Íslands. Kristín átti um árabil sæti í Lyfjanefnd ríkisins og Lyfjanefnd Lyfjastofnunar og tók þátt í starfi evrópsku lyfjamálastofnunarinnar (EMA).
Kristín er skógræktarbóndi á Lundi í Þverárhlíð (Borgarbyggð) í frístundum.
Stinglax
Stinglax (fræðiheiti: Aphanopus carbo) er miðsævisfiskur í stinglaxaætt. Hann finnst í Norðaustur-Atlantshafi frá Madeiraeyjum við Spán og Portúgal, við Bretlandseyjar, Noreg og Ísland á 180–1600 m dýpi. Hann getur náð allt að 110 cm lengd en fullorðinn er yfirleitt 80–85 cm að lengd.
Lýsing
Stinglax er mjög mjór. Hæð stinglaxins er yfirleitt um einn áttundi hluti lengdarinnar. Trjónan er stór og tennurnar sterkar og vígtannalaga. Bakugginn er með 34 til 41 broddi. Raufarugginn er með 2 broddum. Kviðuggarnir eru með einum broddi í ungum en eru horfnir í fullorðnum. Stinglax er svartur á litinn og örlítið lithverfur. Innra borð munnsins og tálknanna er svart. Ungar eru uppsjávarfiskar og lifa við 100–500 m dýpi.
Lifnaðarhættir
Stinglax er miðsævisfiskur á daginn en færir sig í uppsjó að næturlagi til að éta. Algengasta fæða hans er krabbar, smokkar og aðrir fiskar svo sem langhalar og mórur. Ílangur líkami stinglaxins, mjótt höfuð hans og langur bakuggi eru vel falin til hraðsunds. Munnurinn er stór með stórum tönnum til veiða. Svartur litur stinglaxins gerir honum kleift að fela sig vel. Augun eru stór vegna skorts á ljós í miðsjónum. Stinglax er talinn fullorðinn þegar hann nær 80 cm lengd. Eggin og lirfurnar rekur í uppsjónum með svifi.
Stinglax er almennt stærri eftir því sem farið er suður. Lítið er vitað um lífsferill stinglaxins og ungum er sjaldan veiddir. Hann hrygnir eingöng við Madeiraeyjar, Kanaríeyjar og hugsanlega nokkur suðlægri svæði. Talið er að ungar gæti lifið við Færeyjar og vestan við Bretlandseyjar á meðan þeir vaxa áður en þeir fara suður til Portúgal til að hrygna. Vaxtartími stinglaxins er tiltölulega langur miðað við aðra veiðifiska.
Veiðar
Stinglax er efnhagslega mikilvægur á Íberíuskaga, einkum í Madieraeyjum þar sem hann er mikils metinn. Hann er auk þess veiddur við Ísland, Frakkland, Írland og Kanaríeyjar. 109 tonn af stinglaxi voru veidd við Ísland árið 2013.
Hætta við neyslu
Þó hann sé víða borðaður stafir nokkur hætta af neyslu á stinglaxi enda inniheldur hann þungmálma á borð við blý, kvikasilfur og kadmín. Hægt er að lágmarka hættuna með því að borða ekki lifrina og borða aðeins takmarkað magn af stinglaxi.
Sníkjudýrið Anisakis getur lifað í stinglaxi. Neysla á hráum stinglaxi getur valdið sýkingu af Anisakis. Eina leiðin til að meðhöndla sýkinguna er að fjarlægja þráðormana með speglun eða skurðaðgerð.
Heinrich-atburður
Heinrich atburðir eru flokkaðir til afgerandi viðburða, þar sem floti ísjaka barst út til sjávar frá Hudsonflóa. Rúmmál ferskvatns sem barst til sjávar í einum Heinrich atburði hefur verið áætlað 370 km3.
Lagðar hafa verið fram fjölmargar skýringar á Heinrich atburðum. Snúa þær flestar að virkni Laurentide jökuhvelsins og innri sveiflum sem áttu sér stað í jöklinum. Einnig hafa komið fram getgátur um að hið óstöðuga vestur íshvel Suðurskautslandsins geti verið kveikjan að atburðunum.
Heinrich atburðir eru skyldir svokölluðum Dansgaard-Oeschger atburðum sem koma greinilega fram í ískjörnum frá Grænlandsjökli og eiga Heinrich atburðirnir sér stað á köldum tímabilum innan D-O atburðanna.
Samheiti
Samheiti eða samnefni eru ólík orð sem þýða það sama (eða nær það sama) andstæðan við þau eru andheiti. Samheiti eru m.a. notuð í rituðu máli til að forðast endurtekningar, í krossgátum og öðrum orðaleikjum og í skáldamáli. Samyrði er aftur á móti orð sem hefur fleiri en eina merkingu.
BRIC
thumb|300px|BRIC löndin Brasilía, Rússland, Indland og Alþýðulýðveldið Kína. BRIC er upphafsstafaheiti í hagfræði sem notað er til að tákna nýmarkaðina Brasílíu, Rússland, Indland og Alþýðulýðveldið Kína (e. China). Heitið var upphaflega notað af hagfræðingnum Jim O'Neill árið 2001 í ritgerðinni Building Better Global Economic BRICs.
Í ritgerðinni Dreaming With BRICs: The Path to 2050 er því haldið fram að BRIC löndin verði árið 2050 í hópi 6 stærstu hagkerfa heims.
Fyrsti fundur ríkjanna fjögurra var haldinn 16. júní 2009 í Yekaterinburg, Rússlandi
Brigitta
Brigitta er íslenskt kvenmannsnafn.
Saga
Mannanafnanefnd var gerð beiðni um að eiginnafnið Brigitta væri tekið til greina, og var það semþykkt sem ritmynd af eiginnafninu Birgitta þann 18. desember 2001 og var fært í mannanafnaskrá.
Nýöld á Íslandi
Nýöld kallast það tímabil í mannkynssögunni sem tekur við af miðöldum eða endurreisnartímanum, sé hann talinn sérstakt tímabil. Yfirleitt er nýöld talin hefjast árið 1492, er Kristófer Kólumbus kom til nýja heimsins, en stundum er hún talin hefjast fyrr eða um 1420 með upphafi endurreisnarinnar. Á Íslandi eru endalok miðalda og þar með upphaf nýaldar stundum miðuð við árið 1550 þegar Jón Arason, síðasti kaþólski biskup landsins, var hálshöggvinn ásamt sonum sínum.
Orri
Orri er íslenskt karlmannsnafn.
Slétt tala
Slétt tala er tala, sem talan tveir gengur upp í, þ.e. deiling með tölunni „2“ gefur enga leif. Deiling með tveimur í núll gefur enga leif og núll telst því slétt tala. Allar tölur, þar sem síðasti tölustafur er slétt tala, eru sléttar tölur. Hinar tölurnar nefnast oddatölur.
Talnamengi sléttra talna er mengi talnanna 2n, þar sem n er heiltala.
Ríkisdalir
Ríkisdalir er samheiti yfir myntir úr silfri sem notaðar voru sem gjaldmiðill í Evrópu í um 400 ára skeið. Upprunalega voru þessar myntir kallaðar thaler um þýskumælandi lönd, en seinna daler í Skandinavíu. Í nútímanum þekkist þetta sem dollar í Bandaríkjunum, Kanada, Ástralíu, Nýja Sjálandi, Hong Kong og fleiri stöðum, og sem tolar í Slóveníu.
Goðn
thumb|300px|Goðn við [[Konungsbrú (Kongensbro).]] Goðn (danska: Gudenå eða Gudenåen) er fljót á Jótlandi í Danmörku og er lengst fljóta þar í landi, 158 km.
Fljótið Goðn í rímþraut
Í gamalli rímþraut var reynt að ríma á móti orðunum Boðn og Hveðn:
Sveinbjörn Egilsson leysti þessa rímþraut á 19. öld með botninum:
Hagsaga Íslands
Hagsaga Íslands er saga íslensks efnahags, sem hefst með landnáminu árið 874.
14. öld: Norska öldin
Aðalgrein: Norska öldin
Norðmenn versluðu aðallega með skreið við Íslendinga á 14. öld. Einkaleyfi Norðmanna á skreiðarverslun varð til þess að útgerð óx mjög fiskur um hrygg á landinu.
15. öld: Enska öldin
Bretar versluðu aðallega við Íslendinga á árunum 1415 til 1475, og hefur það tímabil verið kallað enska öldin.
16. öld: Þýska öldin
Aðalgrein: Hansasambandið
17. öld: Einokunarverslun
Aðalgrein: Einokunarverslun
Danir ráku einokunarverslun á landinu frá 1602 til 1787.
18. öld: Innréttingarnar
Aðalgrein: Innréttingarnar
Skúli Magnússon fógeti hóf verksmiðjurekstur í Reykjavík með stofnun Innréttinganna 1752 og störfuðu þær til 1803.
19. öld: Sjálfstæðisbaráttan
Aðalgrein: Sjálfstæðisbarátta Íslendinga
Jón Sigurðsson var fylgjandi frjálsri verslun á Íslandi enda vænti hann þess að efnahagslegar framfarir fylgdu í kjölfarið. Verslunarfrelsið myndi stuðla að fjölbreyttari og öflugri atvinnuháttum og þar með auka hagsæld landsmanna. Jón benti á að „reynslan hefir sýnt gæði þess bæði á Íslandi og annarstaðar“.
20. öldin: Hernámið og olíukreppan
Aðalgreinar: Hernámið og Olíukreppan.
Undirrótin að verðbólgunni var óstöðugt efnahagslíf og sveiflur í afla og aflaverðmæti. Auknar tekjur í sjávarútvegi gátu leitt til almennra launahækkana sem svo orsökuðu hækkanir á vöru og þjónustu í þjóðfélaginu öllu. Svo kom babb í bátinn í fiskveiðum og þá gripu stjórnvöld of til gengisfellinga en við það lækkar krónan í verði miðað við erlenda mynt. Þá fengu Íslendingar fleiri krónur fyrir varningin sinn en á móti hækkuðu innfluttar vörur í verði. Vísitölubinding launa átti að tryggja hag launþega en í því fólst að kaupið hækkaði í samræmi við aðrar hækkanir. Þetta olli víxlverkandi hækkunum kaupgjalds og verðlags og verðbólgan óð áfram. Sumir hagfræðingar hafa sagt að léleg hagstjórn hafi verið meginskýringin á því að verðhækkanir fóru úr böndunum. Ráðamenn hafa ekki sýnt nógu mikið aðhald í peningamálum auk þess sem mikil ríkisafskipti og margar aðgerðir stjórnvalda hafa ýtt undir þenslu á þjóðfélaginu.
Verðbólgan át upp sparifé landsmanna og um árabil þótti það hámark heimskunnar að eiga peninga á bankareikning. Þeir sem áttu fé á milli handa reyndu að koma því í lóg sem fyrst og oft var sagt að steinsteypa væri besta fjárfestingin. Óskynsamlegar fjárfestingar voru einn af fylgikvillum verðbólgunnar auk þess sem hún sljóvgaði verðskyn almennings. Fólk vissi aldrei almennilega hvað hlutirnir kostuðu enda breyttist verðið ört.
21. öld: Efnahagskreppa
Aðalgrein: Efnahagskreppan á Íslandi 2008.
Lausafjárkreppan 2007-2008 olli kreppu á íslenskum fjármálamarkaði í október 2008, sem varð til þess að bankakerfið hrundi.
Sóltrölli
Sóltrölli (fræðiheiti: Dreptes thomensis) er tegund sólfugla.
Fluglestin
Fluglestin er hugmynd að háhraðlestarkerfi á milli Keflavíkurflugvallar og Umferðarmiðstöðvarinnar sem fram kemur í skýrslu frá 2014. Í skýrslunni er miðað við opnun árið 2024 og er áætlaður heildarkostnaður um 150 milljarðar. Lestin myndi vera ofan jarðar frá Keflavíkurflugvelli til Hafnarfjarðar en þar færi lestin niður í jörð alla leið að Umferðarmiðstöðinni. Gert er ráð fyrir að framkvæmdin verði einkaframkvæmd.
Hugmyndir um járnbrautarlest milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar eiga sér nokkurra áratuga sögu en umræðan komst fyrst á flug í tengslum við fjölgun ferðamanna eftir aldamótin 2000 og áætlanir um að flytja Reykjavíkurflugvöll eða leggja hann niður. Könnun á hagkvæmni slíkrar lestar var gerð af Orkuveitu Reykjavíkur árið 2002. Árið 2014 gerði samráðshópur greinargerð með yfirskriftinni „Fluglestin: Mat á hagkvæmni hraðlestar milli Keflavíkurflugvallar og miðborgar Reykjavíkur“.
Í desember 2015 tilkynntu Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu að þau stefndu að gerð samstarfssamnings við félagið Fluglestin, þróunarfélag ehf. um þróun hraðlestar til Keflavíkurflugvallar.
1741
thumb|right|[[Hans Egede Grænlandsbiskup.]] Árið 1741 (MDCCXLI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Rob Benedict
Rob Benedict (fæddur Robert Patrick Benedict, 21. september 1970) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Threshold, Felicity og Supernatural.
1741
Erlendis
Fædd Dáin
Rob Benedict
Einkalíf
Benedict er fæddur og uppalinn í Columbia, Missouri. Stundaði hann nám við Northwestern háskólann þar sem hann útskrifaðist með BA gráðu í Performance Studies. Benedict er meðlimur og gítarleikari hljómsveitarinnar Louden Swain.
Ferill
Benedict byrjaði feril sinn í kvikmyndinni Run a Mile in My Shoes frá árinu 1995. Síðan þá hefur hann komið fram í fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta.
Kvikmyndir sem Benedict hefur meðal annars leikið í: State of Play, The Naked Gun, American Pi og Say Goodnight
Sjónvarpsþættir sem Benedict hefur meðal annars leikið í: Cold Case, Burn Notice, CSI: Crime Scene Investigation, Alias, Birds of Prey og NYPD Blue.
Embættismissir (Bandaríkin)
Bandaríska löggjafarvaldið hefur getu til að kæra opinbera starfsmenn fyrir brot í starfi, og kallast það embættismissir (e. impeachment). Í stjórnarskránni má finna ákvæði um embættismissi þar sem tryggð réttindi til þess að ákæra fyrir afglöp opinberra aðila í starfi. Samkvæmt henni eru brot sem gætu leitt til ákæru til embættismissis landráð, mútur og aðrir glæpir hvort sem er minni- eða meiriháttar. Meiriháttar brot og minniháttar glæpir hefur síðan verið túlkað sem almenn lögbrot, misnotkun á valdi, brot á almennu trausti eða annað sem meirihluti fulltrúadeildar telur brot miðað við aðstæður.
Embættismissisferlið er bæði til á vettvangi fylkja þar sem ríkisstjórar og aðrir opinberir starfsmenn fylkja geta verið ákærðir og svo á vettvangi alríkisins þar sem forsetar og aðrir embættismenn hins opinbera eru ákærðir.
Ferli embættismissis alríkisins
Það að reka opinberan embættismann úr starfi í Bandaríkjunum er gert í tveim skrefum: Fyrst er lögð fram ákæra til embættismissis af fulltrúadeildinni og síðan þarf sakfellingu í öldungadeild þingsins.
Fulltrúadeildin ein hefur völd til þess að ákæra embættismenn til embættismissis. Þegar til ákæru kemur hefur dómsmálanefnd (e. judicial committee) fulltrúadeildarinnar opinbera rannsókn á málinu og hún ákveður síðan hvort ástæða er til ákæru og af hverju. Ef ákveðið er að halda áfram með ákæruna taka við umræður og kosningar um hverja grein ákærunnar í fulltrúadeildinni. Viðkomandi er svo ákærður fyrir þær greinar sem meirihluti næst fyrir.
Þá fara fram réttarhöld sem öldungadeildin sér um þar sem sakfelling með 2/3 meirihluta er nauðsynleg ef reka á viðkomandi úr embætti. Varaforsetinn stýrir öldungadeildinni í öllum embættismissismálum nema þegar um er að ræða forseta en þá er það forseti hæstaréttar sem stýrir réttarhöldunum. Þetta er gert þar sem varaforsetinn hefur of mikilla hagsmuna að gæta þar sem hann yrði næsti forseti ef forsetinn yrði settur af. Embættismissisréttarhöld er ekki ósvipaður hefðbundnum réttarhöldum í Bandaríkjunum þar sem kviðdómur dæmir. Í embættismissisréttarhöldum eru öldungadeildarþingmenn kviðdómur en nokkrir aðilar eru valdir úr fulltrúadeildinni til að starfa sem saksóknarar í málinu. Viðkomandi embættismaður sem ákærður hefur verið er síðan með eigin verjendur. Komi til sakfellingar í öldungadeildinni er viðkomandi sjálfkrafa vísað úr embætti. Öldungadeildin getur einnig kosið um hvort banna eigi viðkomandi að starfa á opinberri skrifstofu í framtíðinni en þá þarf aðeins einfaldan meirihluta.
Saga embættismissis
Ákvæði um embættismissi má finna í stjórnarskrá Bandaríkjanna frá árinu 1789. Það var Benjamin Franklin sem einna fyrstur mælti fyrir mikilvægi þess að koma á ákveðnu ferli til þess að víkja opinberum starfsmönnum úr starfi en hann taldi það heppilegra að til væri opinbert ferli til að reka fólk úr embætti fremur en að myrða það sem sögulega hefði verið notað til þess að losna við ýmsa embættismenn.
Mál
Nítján embættismenn hafa verið kærðir til embættismissis en af þeim voru aðeins sjö sakfelldir. Meirihluti þeirra sem ákærðir eru til embættismissis eru alríkisdómarar eða fimmtán en allir þeir sem sakfelldir hafa verið voru alríkisdómarar. Aðrir sem ákærðir hafa verið eru þrír forsetar, ritari framkvæmdavalds (e. Cabinet secretary) og öldungadeildaþingmaður. Meðal þess sem ákært hefur verið fyrir er landráð, hlutdrægni í dómskerfinu, meinsæri, drykkjuskap og ólögmæta úrskurði, mútur og skattalagabrot.
Þrátt fyrir að fjórum sinnum hafi bandarískir forsetar á einn eða annan hátt komið við sögu embættismissis hefur enginn þeirra verið sakfelldur.
Meðal þeirra sem forseta sem hafa komið við sögu embættismissis er John Tyler, Bandaríkjaforseti árin 1841–1845. Fulltrúadeildin lagði fram tillögu um að ákæra hann vegna máls er tengdist fylkisréttindum (e. state‘s rights issues) en tillagan var felld.
Andrew Johnson, Bandaríkjaforseti á árunum 1865–1869, var ákærður þegar þingið taldi hann hafi brotið lög um fastráðningu embættismanna (e. Tenure of office act) en hann var sýknaður í öldungadeildinni þar sem munaði einungis einu atkvæði og sat hann því áfram.
Fulltrúadeildin var að ræða það að ákæra Richard Nixon, Bandaríkjaforseta frá 1969 til 1974, þegar hann sagði af sér frekar en að verða kærður til embættismissis.
Bill Clinton, Bandaríkjaforseti 1993–2001, var ákærður af fulltrúadeildinni fyrir að bera ljúgvitni og fyrir að hindra réttvísina í hneykslismáli tengdu Monicu Lewinsky. Clinton var hins vegar sýknaður í öldungadeildinni.
Þann 24. september árið 2019 tilkynnti Nancy Pelosi, forseti fulltrúadeildar Bandaríkjaþings úr Demókrataflokknum, að fulltrúadeildin hygðist hefja formlegt ákæruferli gegn Donald Trump Bandaríkjaforseta vegna gruns um að hann hefði framið embættisbrot. Tilefnið var uppljóstrun um að Trump hefði þrýst á Volodimír Selenskij, forseta Úkraínu, til að fá úkraínsk stjórnvöld til að hefja rannsóknir á málum tengdum Joe Biden, fyrrum varaforseta Bandaríkjanna, og syni hans, Hunter Biden, sem stýrði gasfyrirtæki í Úkraínu á forsetatíð Baracks Obama. Fyrir símtal þeirra Selenskij hafði Trump gefið fyrirmæli um að stöðva greiðslu hundrað milljóna dollara hernaðaraðstoðar til Úkraínu. Fulltrúadeildin lagði formlega fram kæru gegn Trump þann 19. desember 2019. Öldungadeild Bandaríkjaþings, þar sem Repúblikanar voru í meirihluta, sýknaði Trump af ákærunni þann 5. febrúar 2020.
Trump var aftur ákærður fyrir embættisglöp þann 13. janúar árið 2021, þegar hann átti aðeins viku eftir í embætti. Ástæða kærunnar var ásökun um að Trump hefði egnt stuðningsmenn sína til að ráðast á Bandaríkjaþing þann 6. janúar sama ár. Trump er eini forseti Bandaríkjanna sem hefur verið kærður til embættismissis oftar en einu sinni. Réttarhöldum hans lauk ekki fyrr en eftir að kjörtímabili hans lauk, og var Trump þá aftur sýknaður af öldungadeild Bandaríkjaþings. Í þetta skipti kusu 57 þingmenn gegn Trump en 43 á móti, en tvo þriðju þingmanna þarf til að sakfella embættismann fyrir embættismissisréttarhöldum.
MERS-CoV
Veiran MERS-CoV er sjötta nýja tegundin af kórónaveiru sem líkist SARS en er þó að frábrugðin bæði SARS og þeirri kórónaveiru sem veldur venjulegu kvefi. Fram að 23. maí 2013 var oft vísað til veirunnar MERS-CoV sem veiru sem líkist SARS/HABL eða nýja kórónaveiran eða nefnt „Saudi SARS“.
Vísindamenn víða um lönd unnu saman að því að greina MERS-CoV. Dr. Zaki einangraði og greindi áður óþekkta kórónaveiru og þann 15. september 2012 voru niðurstöður hans birtar á vefsetri ProMed-mail sem er til að fylgjast með sjúkdómum sem eru að brjótast fram. Heilsustofnun í Bretlandi (UK Health Protection Agency) staðfesti svo greiningu á alvarlegum öndunarfærasjúkdómi sem tengdist nýrri tegund af kórónaveiru í öðrum sjúklingi, 49 ára karlmanni frá Qatar sem var nýkominn til Bretlands. Sá sjúklingur dó á sjúkrahúsi í London. Stofnunin í Bretlandi gaf kórónaveirunni nafni London1_novel CoV 2012 og útbjó grunngögn varðandi genamengi veirunnar, genaraðir sem fengust úr RNA-sýnum úr sjúklingnum frá Qatar. Þann 25. september 2012 tilkynnti Alþjóða heilbrigðisstofnunin (WHO) að verið væri að skoða hina nýju kórónaveiru og samræma viðbrögð og aðvaraði öll aðildarríki sín varðandi veiruna.
Rannsóknarsetrið The Erasmus Medical Center í Rotterdam gerði prófanir á, raðaði og greindi sýni sem EMC veirufræðingurinn Ron Fouchier fékk sent frá Ali Mohamed Zaki í nóvember 2012. Ron Fouchier er í fararbroddi í rannsóknum á kórónaveirum. Hann varpaði fram þeirri kenningu í september 2012 að veiran hefði átt upptök sín í leðurblökum. Þann 8. nóvember 2012 birtust ítarlegri rannsóknarupplýsingar í The New England Journal of Medicine frá Dr. Zaki og samhöfundum hans frá the Erasmus Medical Center undir nafninu Human Coronavirus-Erasmus Medical Center (HCoV-EMC) en þar var genagerð veirunnar lýst og þeim veirum sem hún er skyldust þar á meðal SARS-veirunni. Í maí 2013 var veiran opinberlega nefnd Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus (MERS-CoV) af alþjóðlegri nefnd um veiruflokkun (Study Group of the International Committee on Taxonomy of Viruses) og var sú flokkun tekin upp af Alþjóða heilbrigðistofnuninni (WHO).
Vísindamaðurinn Fouchier og rannsóknarhópur hans hafa kortlagt genamengi þessarar nýju kórónaveiru og gefið því nafnið Human Coronavirus-Erasmus Medical Center (hCoV-EMC) eftir rannsóknarsetri sínu og birtu þau gögn í fræðiriti haustið 2012. Embættismenn í Sádi-Arabíu gáfu ekki Dr. Zaki leyfi til að senda sýni af veirunni til Fouchier vegna þess að Fouchier segist hafa einkaleyfi á genamenginu. Dr. Zaki var rekinn frá starfi sínu fyrir að deila niðurstöðum rannsókna sinna. Í Bandaríkjunum fengu rannsóknarverkefni sem beindust að hættulegum veirum ekki fjárstyrki um tíma. Þann 21. febrúar 2013 tilkynnti WHO að þrettán tilvik sýkinga hefðu komið upp á rannsóknarstofum, sex tilfelli (fjögur banvæn) í Sádi-Arabíu, tvö tilfelli (bæði banvæn) í Jórdaníu, tvö tilvik frá Qatar og þrjú frá Stóra-Bretlandi.
Flestar sýkingar milli fólks af kórónaveirum eru vægar og tengdar venjulegum kvefpestum. Sumar kórónaveirur eins og MERS-CoV geta valdið alvarlegum og stundum banvænum sýkingum í mönnum. MERS-CoV hefur þegar valdið mörgum dauðsföllum en enn þá er aðalútbreiðsla veirunnar í Sádi-Arabíu en tíu af þeim 22 sem hafa látist og 22 af 44 skráðum tilvikum eru þar. Karlmenn eru 80% þeirra tilvika.
Lene Alexandra
Smáskífur
2007: ''My Boobs Are OK
Húðkeipur
thumb|300px|thouright|[[Inúíti á húðkeip]] Húðkeipur er bátur úr skinni sem er (oftast) róinn af einum manni. Húðkeipur er til dæmis haft um grænlenska kajakinn og er að mestu haft um báta karlmanna á Grænlandi. Húðskútan (umiak) (líka stundum nefnd konubátur eða kvennabátur á íslensku) er stærri en húðkeipurinn og er selskinn þanið á öllu opnari trégrind. Húðkeipur er þó einnig haft um báta skrælingja á Vínlandi í Eiríks sögu rauða og stundum um kajaka almennt.
Húðskútan var hér áður fyrr mikið notuð til að bera vörur og til flutninga á veiði. Hún er gerð úr skinni og flýtur vel á öldunum. Í fylgd með hverri húðskútu voru oft veiðimenn á húðkeipum. „Húðkeiparnir voru sem tundurbátar, kvennabáturinn hið mikla orustuskip“, þannig lýsir Peter Freuchen þessum bátum. Veiðimenn eru fljótir í förum á húðkeipunum og af þeim er auðvelt að skutla seli ef færi gefst. Komi mikil kvika, er húðkeipunum róið á vindborða við húðskúturnar og þær notaðar sem bárufleygar.
Í Eiriks sögu rauða er þessi lýsing á skrælingjum á húðkeipum:
Í seinna Íþróttabindi Alfræði Menningarsjóðs er húðkeipur haft almennt um kajak: „Kænuróðraíþróttir (e. canoeing; þ. Kanusport) er heildarheiti á róðri á þremur mismunandi kænutegundum: húðkeip (kajak), kanadískri eikju (canadian) og sambrotseikju“.
Vetrarólympíuleikarnir 1972
thumb|right|Sovésk frímerki gefin út í tilefni leikanna Vetrarólympíuleikarnir 1972 voru vetrarólympíuleikar haldnir í Sapporo í Japan frá 3. til 13. febrúar árið 1972. Þetta voru fyrstu vetrarólympíuleikarnir sem haldnir voru utan Vesturlanda. Áður hafði staðið til að halda vetrarleikana í Sapporo árið 1940 en Japanir skiluðu réttinum til að halda leikana í kjölfar innrásar Japan í Kína 1937.
Alls tóku 35 lönd þátt í leikunum. Sovétríkin voru langsigursælust með átta gullverðlaun. Keppt var í tíu greinum: alpagreinum, bobbsleðabruni, skíðaskotfimi, skíðagöngu, listdansi á skautum, íshokkíi, baksleðabruni (luge), norrænni tvíþraut, skíðastökki og skautahlaupi.
Eðlisþyngd
Eðlisþyngd er mælikvarði á þéttleika hlutar eða efnis, táknuð með γ. Er margfeldi eðlismassa og þyngdarhröðunar, þ.e.
þar sem ρ er eðlismassi og g er þyngdarhröðun.
SI-mælieining er njúton á rúmmetra (N/m3). Er háð þyngdarhröðun og því ekki efniseiginleiki eins og eðlismassi.
Getur einnig átt við hlutfallslega eðlisþyngd (enska Specific gravity), sem er hlutfall eðlisþyngda efnis og vatns og er því einingarlaus stærð, þ.a. hlutfallsleg eðlisþyngd vatns er „1“. Er oftast mæld með flotmæli í vökvum.
Apis mellifera adamii
Apis mellifera adami er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í Krít. thumb|vinstri|Upprunaleg útbreiðsla undirtegundanna í Evrópu og Austurlöndum nær (eftir síðustu ísöld). Hún er líkist mjög og er einna skyldust Apis mellifera cecropia. Nafn hennar er til heiðurs Bróður Adam, sem þróaði Buckfastbý.
Hrukkunjóli
Hrukkunjóli (fræðiheiti: Rumex crispus) er stórvaxin fjölær jurt af ættkvísl súra. Upprunnin frá Evrópu og vesturhluta Asíu er hann er slæðingur á Íslandi, aðallega í kring um Reykjavík. Að útliti er hann lítillega frábrugðinn njóla.
.cu
.cu er þjóðarlén Kúbu.
Umfolozifljót
Umfolozifljót (einnig uMfolozi, Imfolozi eða Mfolozi) er fljót í KwaZulu-Natal héraði í Suður-Afríku. Það verður til við sameiningu Svarta (Imfolozi emnyama) og Hvíta Umfolozi (Imfoloszi emhlope) fljóta sem eru nálægt suðausturmörkum Hluhluwe-Umfolozi Game Reserve. Nafnið isiZulu imFolozi er almennt talið lýsa bugðóttum farveginum sem einkennir báðar árnar, þó að aðrar skýringar hafi verið gefnar.
.cu
Tenglar
Toppdomän
Umfolozifljót
Áin rennur í austurátt í átt að Indlandshafi í Maphelana, ósinn er rétt suður af ósi St Lucia árinnar. Upphaflega rann hún yfir Monzi Flats, þar sem hún kvíslaðist í fjölmargar hægfara rásir áður en hún sameinaðist St. Lucia Estuary við Honeymoon Bend. Hægt hreyfing vatns og reyr í rásum virkaði sem náttúrulegt síukerfi sem fjarlægði silt úr Umfolozi flóðvatni og skapaði ríkt búsvæði fyrir margar tegundir lífvera.
Vistfræði
Á sjötta áratugnum veitti Umfolozi-landeigendafélagið ánni í gegnum Monzi-sléttu til að byggja upp sykurreyrræktun. Nýi Umfolozi-skurðurinn leiddi til þess að silt settist í farvegine vegna hægrar ferðar í St. Lucia-ós. Þetta olli því að ósinn hlóðst hratt upp. Frá fyrri tím var aðeins ein heimild um að þetta hafi gerst en það var í langvarandi þurrkum á fjórða áratugnum. Á  / 28.34944°S 31.97944°E / -28.34944; 31.97944, sameinast Svarta Umfolozi-áin og Hvíta Umfalozi-áin til að mynda Umfoloji.
Einkenni
Áin er bugðótt og vatnasvæði 11.068 km². Við ósinn er áin 38 m breið og með halla 36 cm á km. Meðalþvermál botnsets er 0,35 mm (sand).
Set vandamál
Áin flytur árlega 1,4 milljónir tonna af seti  til hafsins. Ríkisstjórnin hóf kostnaðarsamlega dýpkunartilraunir í ósnum. Eftir margra ára árangurslausar tilraunir var reynt að koma í veg fyrir að Umfolozi-fljót færi inn í St Lucia. Umfolozi-áin var beint út í sjó við Maphelana. Afleiðingar þessarar ákvörðunar eru að silt gruggið frá ánni berst með sterkum sunnan vindum langt norður til Sodwana Bay sem er um 100 km í burtu. Breytingarnar ógna kóralrifunum sem eru búsvæði fiskum og vernda einnig ströndina. Auk þess getur breytingin gert að engu köfunarferðir sem eru í boði í Cape Vidal. Höfði sem er hluti af iSimangaliso Wetland Park, sem er heimsminjaskrá UNESCO.
Fiskur
Labeobarbus natalensis er fiskur sem finnst í Umfolozifljóti sem og í Umzimkulu, Umkomazi, Tugela og Mgeni. Hann er algengur í KwaZulu-Natal héraði og lifir í mismunandi búsvæðum milli Drakensberg-fjallanna og strandlengjunnar.
Háttvísir broddborgarar
Háttvísir broddborgarar (franska: Le charme discret de la bourgeoisie) er frönsk kvikmynd frá 1972 eftir spænska leikstjórann Luis Buñuel. Myndin er gerð í súrrealískum stíl og er söguþráðurinn gjarnan túlkaður sem árás á smáborgaralegan lifnaðarhátt. Myndin hlaut Óskarsverðlaun sem besta erlenda kvikmyndin.
Söguþráður
Myndin segir frá vinahópi sem samanstendur af tveimur pörum og einstæðum manni. Við fyrstu sýn virðist sem að um sé að ræða ofurvenjulegt miðstéttarfólk í Frakklandi. Við upphaf myndarinnar eru Thévenot-hjónin ásamt Don Rafael Acosta, sendiherra hins ímyndaða Latnesk Ameríska lands Lýðveldisins Miranda, á leið til Sénéchal-hjónanna í kvöldmatarboð. Þetta væri ekki í frásögur færandi nema hvað þegar til Sénéchal-hjónanna er komið kemur á daginn að Alice er ein heima og átti ekki von á gestum. Það hefur því orðið misskilningur því hún átti von á gestunum annað kvöld. Don Rafael þvertekur hins vegar fyrir það því hann sjálfur var búinn að gera ráðstafanir fyrir það kvöld. Afgangur myndarinnar fjallar svo um tilraunir þessa fólks til þess að hittast og snæða saman sem ávallt misheppnast.
Apolloníos frá Perga
Apolloníos frá Perga (um 262 f.Kr – 190 f.Kr.) var grískur stærðfræðingur. Hann skrifaði rit um keilusnið (sporbaug, fleygboga og breiðboga), sem allt fram á 20. öld var merkasta rit allra tíma um það efni. Hann gerði ráð fyrir að pláneturnar hreyfðust í sporbaug eða hjámiðjuhring um sólu, þótt það væri fyrst með Isaac Newton á 17. öld, sem það var sannað að brautin væri sporbaugslaga.
Kínarauðviður
Kínarauðviður (fræðiheiti: Metasequoia glyptostroboides) er hraðvaxta, lauffellandi barrtré, og er eina núlifandi tegund ættkvíslarinnar Metasequoia, og ein þriggja tegunda undirættarinnar Sequoioideae. Hún vex nú eingöngu villt á rökum neðri hlíðum og við fjalladali á mörkum Hubei og Hunan héraða og Chongqing sýslu í suðurhluta mið Kína, ekki síst í Lichuan héraði Hubei. Þó að hann nái minnstri hæð rauðviða nær kínarauðviður að minnsta kosti 50m hæð.
Ættkvíslinni Metasequoia var upphaflega lýst 1941 af plöntusteingerfingafræðingnum Shigeru Miki sem útbreiddri útdauðri ættkvísl byggt á steingerfingum, áður en athygli var vakin fáum árum seinna á lundum sem fundust lifandi í mið Kína sem voru fyrst fundnir af T. Kan. Enginn steingerfinganna sem fannst var yngri en 150 milljón ára. Tegundin er í útrýmingarhættu í heimkynnum sínum vegna skógarhöggs, og hefur því verið mjög plantað í trjásöfn víða um heiminn, þar sem hann hefur reynst vinsælt og hraðvaxta yndistré.
1943, Zhan Wang (1911–2000, kínerskur skógarvörður), safnaði sýnishornum af óþekktu tré í þorpinu Maodaoqi eða Modaoxi (núverandi stafsetning, Moudao) í Lichuan, Hubei héraði — sem er nú talið sama tréð og Kan fann. Eintökin voru greind sem óþekkt tegund, en seinni heimsstyrjöld seinkaði frekari rannsóknum.
Prófessorarnir Wan Chun Cheng og Hu Xiansu tengdu á milli ættkvíslar Miki og lifandi trjánna í sem fundust 1946, og gáfu tegundinni nafnið "glyptostroboides", þar sem tegundin líkist kínversku ættkvíslinni Glyptostrobus.
.cv
.cv er þjóðarlén Grænhöfðaeyja.
Tenglar
Toppdomän
Listahátíð í Reykjavík
Listahátíð í Reykjavík er listahátíð sem fram fer í Reykjavík annað hvert ár. Hún var stofnuð árið 1970 og var tvíæringur frá upphafi en á árunum 2005-2016 var hún haldin árlega. Frá árinu 2016 er hátíðin aftur orðin að tvíæringi. Næsta hátíð fer fram 1.-16. júní 2024.
Samtök um Listahátíð í Reykjavík voru stofnuð 10. mars 1969. Forsaga þess var að Vladimir Ashkenazy sem þá var búsettur á Íslandi og Ivar Eskeland, forstjóri Norræna hússins, höfðu hvatt til þess að í borginni yrði haldin alþjóðleg tónlistarhátíð annars vegar og norræn menningarhátíð hins vegar. Eftir viðræður Bandalags íslenskra listamanna, menntamálaráðherra og borgaryfirvalda, var ákveðið að sameina þessar hugmyndir og stofna til alþjóðlegrar Listahátíðar í Reykjavík sem var haldin í fyrsta sinn sumarið 1970.
Þúsundir listamanna hafa komið fram á Listahátíð í Reykjavík. Þar á meðal er Led Zeppelin, Jacqueline du Pré, Jóhannes S. Kjarval, Helgi Tómasson, Erró, Luciano Pavarotti, Ingmar Bergman, Madness, Dieter Roth, Björk, David Bowie.
Hátíðin stendur að verðlaununum Eyrarrósinni ásamt Byggðastofnun og Flugfélagi Íslands.
1978 til 1993 var Kvikmyndahátíð listahátíðar haldin í tengslum við hátíðina og var þá orðin elsta kvikmyndahátíð Norðurlanda.
Pernambuco
Óljóst er hvaðan nafn fylkisins kemur. Sumir fræðimenn fullyrða að það sé nafn sem innfæddu mennirnir notuðu fyrir brasilíuvið (l. Caesalpinia echinata). Ein kenning er að það stafi af forntupíi Paranã-Puca, sem þýðir „þar sem hafið brýtur”, fyrst meirihluti strandar er verndaður með rifsveggjum.
Stærstu borgirnar eru Recife, Jaboatão dos Guararapes, Olinda, Paulista, Caruaru, Petrolina, Cabo de Santo Agostinho, Garanhuns og Vitória do Santo Antão.
Saga
Saga Pernambuco byrjar með Gaspar Lemos leiðöngrum, árið 1501, sem talið er að hafi orðið til þess að verslunarstöðvar byggðust meðfram strönd portúgölsku nýlendunnar, sennilega í Igarassu, þangað sem Cristóvão Jacques var sendur nokkrum árum seinna til þess að verja það. Það varð staðfest árið 1532, þegar Pernambuco (eða Nova Lusitânia) héraðið var stofnað og gefið Duarte Coelho, sem stofnaði Igarassu og Olinda en byrjaði sykurreyrræktunina. Árið 1630 réðust Hollendingar inn í Pernambuco. Maurits van Nassau var landstjóri hollenska Pernambuco frá 1637 til og með 1644. thumb|left|Pernambuco á 17. öld Maurits van Nassau hjálpaði að þróa borgina, með mörgum grunngerðarverkefnum, skattshögum og lánum. Á þeim tíma var Recife álitið efnaðasta og þróaðasta borgin í Ameríku og þar var stærsta gyðingasamfélagið á meginlandinu. Fólkið frá Pernambuco gerði að lokum uppreisn gegn stjórnun, að mestu leyti af því að WIC (Westindische Compangnie, eða Vesturindía Félagið) leysti Maurits van Nassau frá störfum. Árið 1654 urðu þau að lokum rekin úr landi, í Batalha dos Guararapes. Þá er brasilíski landherinn talinn að hafa orðið til.
Eftir að Hollendingarnir voru reknir úr landi byrjaði fylkið að hrörna, vegna flutnings efnahagskjarnans til suðausturs. Hollenski sykurinn framleiddur í Antillaeyjum var betri en sá frá Pernambuco, og það hjálpaði að hraða úrkynjun.
Landafræði
Pernambuco er eitt minnsta fylki landsins. Þrátt fyrir það á það ýmis landslög, eins og fjallgarða, hálendi, vatnsósa landsvæði og strandir.
Ferðalög
thumb|right|Nýlendukirkja í Olinda. Fjara Pernambuco fylkisins er hér um bil 187 km löng, með ströndum, brimklifum, þéttbýlissvæðum og næstum því hreinum stöðum. Auk strandanna er Fernando de Noronha eyjaklasinn, með hinum 16 ströndum sínum. Þekktastar strendur fylkisins eru staddar í suðri, t.d. Boa Viagem, Candeias, Gaibu, Muro Alto, Porto de Galinhas e Serrambi. Í norðri er þekktastur sögustaður landshlutans, í Olinda borg. Hann er frægur fyrir kjötkveðjuhátíð, þegar margir brasilískir og erlendir ferðamenn safnast saman til þess að njóta menningarmismunarins ásamt ríkulegu veðrunum og nýlendulandslaginu, næstum fullkomlega varðveitt. Stærstar strendur norðursins eru Maria Farinha, Carne de Vaca, Itamaracá og Rio Doce. Fylkið stjórnar fræga Fernando de Noronha eyjaklasanum. Hann er álitinn besti staðurinn til brimbrettabruns í allri Brasilíu.
Furðuverk
Vissir þú ...?
Listi yfir skráð trú- og lífsskoðunarfélög á Íslandi
Eftirfarandi er listi yfir skráð trú- og lífsskoðunarfélög á Íslandi og ársbreyting á fjölda meðlima 2018 - 2021 samkvæmt tölum Þjóðskrá. Árið 2023 voru 57 trú- og lífsskoðunarfélög á landinu.
Eftirfarandi er listi yfir skráð trú- og lífsskoðunarfélög á Íslandi og fjöldi meðlima samkvæmt tölum Hagstofu Íslands. Árið 2018 voru 48 félög skráð.
Thomas Edison
thumb|right|Thomas Edison Thomas Alva Edison (11. febrúar 1847 — 18. október 1931) var bandarískur uppfinningamaður, sem varð frægur á 19. öld fyrir fjölmargar uppfinningar sínar. Hann endurbætti ljósaperuna, símann, fann upp hljóðritun og kvikmyndun, smíðaði fyrsta kvikmyndaverið, stóð fyrir raflýsingu New York-borgar og þannig mætti lengi telja.
Edison var mjög vinsæll meðal almennings fyrir uppfinningar sínar, sem höfðu mikið gildi og gjörbreyttu daglegu lífi fólks. Bæði var þar um að ræða aukin þægindi eins og vegna raflýsingar og síma, sem og mikið skemmtigildi hljóðritana og kvikmynda. Á seinni hluta ævi sinnar var hann kallaður „Galdramaðurinn í Menlo Park“ og var þannig kenndur við bæ einn í New Jersey þar sem hann bjó um tíma og hafði rannsóknarstofur sínar. Í West Orange, sem einnig er í New Jersey, byggði hann fyrsta kvikmyndaver sögunnar. Það er enn til og gengur undir nafninu Svarta María. Edison var einnig mikið í fjölskyldulífi. Árið 1871 kvæntist hann konu að nafni Mary Stilwell en hún dó 13 árum seinna. Árið 1886 kvæntist hann 19 ára stúlku Mina Miller.
Hundategund
Yfirlit
thumb|left|185px|[[Síberískur husky]] Hundar hafa verið ræktaðir í þeim tilgangi að ná fram tilteknum einkennum í þúsundir ára. Upphaflega mun ræktunin hafa miðað að því að auðvelda tamningu hundsins og að ná fram nytsamlegri hegðun, svo sem veiðieðli. Síðar voru hundar einnig ræktaðir útlitsins vegna og afleiðingin er meðal annars margbreytileiki meðal hundategunda.
Margar hefðbundnar hundategundir sem eru viðurkenndar af hundaræktarfélögum eru sagðar vera „hreinræktaðar“. Einungis þeir hundar sem eru komnir af tveimur hreinræktuðum hundum eru taldir hreinræktaðir. Hugtakið er umdeilt bæði vegna þess hve erfitt er að framfylgja settum reglum og vegna mögulegra erfðafræðilegra afleiðinga ræktunar af of litlum stofni. Erfðafræðirannsóknir hafa verið gerðar undanfarið á ólíkum hundategundum og hafa afleiðingarnar í sumum tilvikum komið á óvart til dæmis hvað aldur og skyldleika hundategunda varðar.
Dagbækur Berts
Dagbækur Berts er bókaflokkur eftir Anders Jacobsson og Sören Olsson. Aðalpersóna ritanna er Bert Ljung, sem á heima í Öreskoga (skáldaður staður) í Svíþjóð, í lok 1980 og snemma í 1990. Fyrsta bókin kom út 1987.
Eldri útgáfa
Fyrsta bókin er myndskreytt af Sören Olsson. Hinar af Sonja Härdin.
Seinni útgáfa
Myndskreytt af Kwok-Hei Mak.
952
952 (CMLII í rómverskum tölum)
Íslenska karlalandsliðið í handknattleik
Íslenska karlalandsliðið í handknattleik er landslið Íslendinga í handknattleik og er undir stjórn Handknattleikssambands Íslands.
Ólympíuleikarnir 2012
Eftirfarandi leikmenn léku með liðinu á Ólympíuleikunum í London 2012:
HM 2011
Eftirfarandi leikmenn léku með liðinu á Heimsmeistaramóti karla í Svíþjóð 2011:
Markahæstir íslensku leikmannanna voru Alexander Petersson með 53 mörk (60% skotnýtingu) og Guðjón Valur Sigurðsson með 47 mörk (68% skotnýtingu). Alexander Petersson stal flestum boltum á mótinu, alls 14 sinnum eða að meðaltali 1,6 stolinn bolta í hverjum leik. Hann var einnig stoðsendingahæstur íslensku leikmannanna með 28 stoðsendingar. Arnór Atlason gaf næstflestar stoðsendingar íslensku leikmannanna eða 25 stoðsendingar. Hann skoraði einnig 19 mörk á mótinu. Aron Pálmarsson skoraði 25 stig á mótinu og gaf 20 stoðsendingar. Ólafur Stefánsson gaf 19 stoðsendingar.
EM 2010
thumb|Á EM 2010. Eftirfarandi leikmenn léku með liðinu á Evrópumeistaramóti karla í Austurríki 2010:
Fyrrverandi liðsmenn
Listarnir hér að neðan eru ekki tæmandi.
Markahæstu leikmenn landsliðsins
Eftirfarandi er listi yfir 30 markahæstu leikmenn landsliðsins frá upphafi. Listinn byggir á tölum frá Handknattleikssambandi Íslands.
Leikreyndustu leikmenn landsliðsins
Eftirfarandi er listi yfir 30 leikreyndustu leikmenn landsliðsins frá upphafi. Listinn byggir á tölum frá Handknattleikssambandi Íslands.
Björn Sv. Björnsson
Björn Sveinsson Björnsson (15. október 1909 – 14. apríl 1998) var sonur Sveins Björnssonar, fyrsta forseta Íslands, og konu hans Georgíu Hoff-Hansen.
Björn lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík vorið 1930 en hélt síðan til Þýskalands og hóf störf hjá umboðsskrifstofu Eimskipafélags Íslands í Hamborg. Hann hafði ætlað í tónlistarnám en unnusta hans, María, átti von á barni og hann þurfti því að fara að vinna. Þau giftu sig um haustið, bjuggu í Hamborg næstu árin og eignuðust tvær dætur en skildu um 1937. Björn var því í Þýskalandi á uppgangstíma nasista og hreifst af stefnu þeirra. Á þeim tíma var faðir hans sendiherra Íslands í Kaupmannahöfn.
Í seinni heimsstyrjöldinni gekk Björn til liðs við Waffen SS-sveitir nasista og fór á austurvígstöðvarnar sem fréttaritari og var í Kákasus um tíma. Hann var síðar sendur í foringjaskóla í Bad Tölz í Þýskalandi og að námi loknu til Danmerkur til að starfa í áróðursdeild Þjóðverja þar, átti að sjá um að koma þýsku fréttaefni í blöð og útvarp og gaf einnig út tímarit sem hét Daggry og var að mestu þýðing á tímariti sem SS gaf út.
Haustið 1944 komst sá kvittur á kreik að danska lögreglan ætlaði að gera uppreisn gegn þýska herliðinu og gripu Þjóðverjar þá til aðgerða, handtóku lögreglumenn og leystu lögregluna upp. Þjóðverjinn Ernst Lohmann hafði stýrt ríkisútvarpinu en hann þótti helst til eftirlátsamur við Danina og var Björn settur yfir útvarpið í tíu daga á meðan aðgerðirnar stóðu yfir. Eftir þetta var nafn hans nokkuð þekkt í Danmörku og hann taldi dönsku andspyrnuhreyfinguna vera á hælum sér.
Þegar Þjóðverjar gáfust upp árið 1945 var Björn tekinn til fanga og var í varðhaldi í Danmörku til 1946. Þá var hann leystur úr haldi án þess að vera leiddur fyrir rétt, sennilega vegna þrýstings frá Íslandi (þótt ráðamenn neituðu að svo hefði verið) en mál hans var óþægilegt bæði fyrir Íslendinga og Dani þar sem faðir hans var þá orðinn forseti Íslands.
Björn fór þá heim til Íslands, byggði hús í Kópavogi og gifti sig að nýju og var seinni kona hans Nanna Egilsdóttir hörpuleikari og söngkona. Þau fluttu til Argentínu 1949 en gekk ekki eins vel fjárhagslega og þau höfðu vonast eftir svo að þau komu aftur heim fáum árum síðar. Björn vann á Keflavíkurflugvelli um tíma en flutti síðan til Þýskalands og vann þar, fyrst hjá Bandaríkjaher og siðan við ýmis verslunarstörf. Árið 1962 varð hann umboðsmaður fyrir alfræðiritið Encyclopaedia Britannica og seldi mjög mikið af bókunum, bæði á Íslandi og í Skandinavíu. Undir lok starfsævinnar stundaði Björn tungumála- og tónlistarkennslu og leiðsögustörf. Hann bjó í Borgarnesi síðustu árin.
Nanna kona Björns lést í bílslysi 22. mars 1979 nálægt Blikastöðum þegar ölvaður ökumaður fór þar yfir á rangan vegarhelming. Þau voru barnlaus en með fyrri eiginkonu sinni átti hann dæturnar Hjördísi og Brynhildi Georgíu.
.cx
.cx er þjóðarlén Jólaeyju.
Ráðhúsið í Ágsborg
thumb|Ráðhúsið í Ágsborg Ráðhúsið í Ágsborg er meðal merkustu ráðhúsa í endurreisnarstíl norðan Alpa.
Skandín
Skandín er frumefni með efnatáknið Sc og er númer 21 í lotukerfinu. Þetta er mjúkur, silfraður, hvítur hliðarmálmur sem finnst í sjaldgæfum steintegundum frá Skandinavíuskaganum og það er stundum flokkaður með yttrín sem lantaníð.