cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sameiningarröðun
Algrím fyrir sameiningarröðun
function merge(left,right) var list result while length(left) > 0 and length(right) > 0 if first(left) ≤ first(right) append first(left) to result left = rest(left) else append first(right) to result right = rest(right) if length(left) > 0 append rest(left) to result if length(right) > 0 append rest(right) to result return result
Heimildir
Sorteringsalgoritme
Lífhimnubólga
Lífhimnubólga (fræðiheiti Peritonitis) er bólga í lífhimnunni sem umlykur líffærin í kviðarholi. Það eru til tvær gerðir af lífhimnubólgu. Fyrsta stigs lífhimnubólga er þegar sýking kemur frá blóði og eitlum í lífhimnu en þessi tegund er sjaldgæf og flestir sem sýkjast af fyrsta stigs lífhimnubólgu eru fólk með lifrarsjúkdóma eins og skorpulifur og fólk með nýrnasjúkdóma. Annars stigs lífhimnubólga er þegar bakteríur eða ensím komast í lífhimnu úr meltingarvegi eða gallgöngum. Getur hún verið banvæn. Af þekktum einstaklingum sem látist hafa af völdum lífhimnubólgu má nefna Harry Houdini, Rudolph Valentino, Stefaníu Guðmundsdóttur og Jón páfa 23. sem var páfi 1958-63.
Teinreka
Teinreka (fræðiheiti: Tenrec ecaudatus) er tegund burstasvína.
Teruo Abe
Teruo Abe var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Anne Haney
Anne Ryan (Thomas) Haney (4. mars 1934 – 26. maí 2001) var bandarískur leikari.
John Dolmayan
John Dolmayan (fæddur 15. júlí 1973 í Líbanon) er trommuleikari bandarísku hljómsveitarinnar System of a Down. Dolmayan bjó í Líbanon til 5 ára aldurs þegar fjölskyldan ákvað að flytja vegna borgarastríðsins þar í landi. Fjölskyldan ákváð að flytja til Toronto í Kanada.
Amanz Gressly
thumb|right|Amanz Gressly Amanz Gressly (17. júlí 1814 – 13. apríl 1865) var svissneskur jarðfræðingur og steingervingafræðingur. Hann er talinn einn af upphafsmönnum nútímajarðlagafræði og fornvistfræði.
Planes, Trains and Automobiles
Planes, Trains and Automobiles er bandarísk gamanmynd frá árinu 1987, skrifuð, framleidd og leikstýrt af John Hughes. Aðalhlutverk eru í höndum Steve Martin sem Neal Page og og John Candy sem Del Griffith.
Amanz Gressly
Hann tók þátt í Bernaleiðangrinum, sem þýski náttúrufræðingurinn dr. Georg Brenna skipulagði og fjármagnaði. Lagt var upp í leiðangurinn á Joacim Hinrich 29. maí 1861 til Noregsstranda, Jan Mayen og Íslands. Svisslendingurinn Carl Vogt, náttúrufræðingur og rithöfundur, var með í för og gaf út bókina Nord-Fahrt 1863.
Planes, Trains and Automobiles
Söguþráður
Það er síðasti dagur fyrir Þakkargjörðarhátíðina og Neal Page er á leið úr vinnunni í New York á leiðinni til Chicago, að verja hátíðinni með fjölskyldu sinni. Neal hefur ekki heppnina með sér og þegar fluginu hans er frestað vegna veðurs ákveður hann að reyna að komast heim á annan hátt. Á vegi hans verður sölumaðurinn Del Griffith. Del er ekkert nema góðmennskan uppmáluð og reynir allt hvað hann getur til að aðstoða Neal við að komast heim, en því miður fyrir Neal endar það yfirleitt með miklum ósköpum.
Stekkjarhraun
Stekkjarhraun er hraun sem er í austurhluta Hafnarfjarðar við Setbergshverfi. Það var friðlýst árið 2009 og er stærð þess 15,9 ferkílkómetrar. Beggja vegna þess er íbúðabyggð og rennur Þverlækur um það. Hraunið er upprunið úr Búrfellseldum sem runnu fyrir um 700 árum.
Útvarpsstöðin á Sjónarhæð
Útvarpsstöðin á Sjónarhæð er önnur útvarpsstöðin sem stofnuð var á Íslandi. Stöðin var rekin á vegum Sjónarhæðarsafnaðarins á Akureyri á árunum 1927 til 1929. Útsendingum lauk þegar stöðin fékk ekki endurnýjað starfsleyfi sitt.
Aðdragandi
Útvarpsstöðin á Sjónarhæð var hugarfóstur breska trúboðans Arthurs Gook. Hann hafði fengið köllun frá Guði um að halda til Íslands og boða guðsorð. Árið 1905 kom Gook til landsins, settist að á Akureyri og stofnaði Sjónarhæðarsöfnuðinn, sem enn starfar.
Eftir að hafa lesið sér til um útvarpstæknina, komst Gook að þeirri niðurstöðu að hana mætti nýta til trúboðs í strjálbýlu landi eins og Íslandi. Hann sótti um leyfi landssímastjóra til útvarpsreksturs árið 1925 og fékk það skömmu síðar.
Gook bað safnaðarfélaga sína í Bretlandi um stuðning við kaup á útvarpsstöð og fékkst fullbúin stöð send hingað til lands fyrir gjafafé þeirra í september 1927.
Rekstur stöðvarinnar
Megintilgangur stöðvarinnar var að senda út guðsþjónustur og erindi um trúarleg málefni, en þó átti margt annað að vera á boðstólum s.s. fréttir, veðurfregnir, tónlistarflutningur af hljómplötum, upplestur úr tímaritum, tungumálakennsla o.fl.
Ekki tókst að standa við öll þessi fyrirheit. Rekstur stöðvarinnar var dýr og flókinn, auk þess sem ýmis tæknileg vandamál komu upp. Helst var útvarpað í kringum stórhátíðir og þótti sumum þeirra sem keypt höfðu sér dýr útvarpsviðtæki að Gook hefði tekið fullstórt upp í sig þegar hann lofaði mikilli og fjölbreyttri skemmtidagskrá.
Þessar vanefndir urðu loks til þess að starfsleyfi stöðvarinnar fékkst ekki endurnýjað í desember 1929 og lauk þar með starfsemi hennar. Líklegt má þó telja að hin raunverulega ástæða þess að leyfið fékkst ekki hafi verið sú að unnið var að stofnun Ríkisútvarpsins sem tók til starfa á árinu 1930.
Austur-Kasakstanfylki
Austur-Kasakstanfylki (kasakska: Шығыс Қазақстан облысы, rússneska: Восточно-Казахстанская область) er fylki í Austur-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Öskemen.
Lífsgæðakjarni
Lífsgæðakjarni er hugtak sem nær yfir húsnæði, aðbúnað og þjónustu þar sem eldra fólk hefur aðgang að starfsemi sem bætir lífsgæði.
Lífsgæðakjarni samanstendur af hjúkrunarheimili, leiguíbúðum og þjónustumiðstöð. Með virku samstarfi þeirra sem þar búa, starfa og þangað sækja verður til kjarni með fjölbreyttri þjónustu, sem stuðlar að auknu öryggi, meiri vellíðan og bættum lífsgæðum eldra fólks.
Sjómannadagsráð starfrækir fjóra lífsgæðakjarna á Höfuðborgarsvæðinu. Þeir eru staðsettir við Boðaþing í Kópavogi, Hraunvang í Hafnarfirði og Laugarás og Sléttuveg í Reykjavík.
Sjómannadagsráð sinnir velferðarmálum sjómanna og er leiðandi aðili í öldrunarþjónustu á landinu. Í gegnum dótturfélög sín, Hrafnistu, Naustavör, Laugarásbíó og Happdrætti DAS, veitir félagið á annað þúsund landsmanna í fimm sveitarfélögum daglega þjónustu. Uppbygging lífsgæðakjarna Sjómannadagsráðs er stór liður í að stuðla að auknu öryggi, meiri vellíðan og bættum lífsgæðum eldra fólks.
A. Paul Weber
A. Paul Weber (eða Andreas Paul Weber) (1893 – 1980) var þýskur grafíklistamaður. Hann fæddist í Arnstadt, Thüringen. Á tímum nasista var Weber í Jung-Wandervogel sem var félagsskapur sem var alfarið á móti stefnu Hitlers. Hann myndskreytti margar bækur og blöð á þessum tímum, en var fangelsaður fyrir að vera viðriðin þennan félagsskap frá júlí fram í desember 1937.
Eftir seinni heimsstyrjöldina hélt hann þjóðfélagslegri gagnrýni sinni áfram, beindi spjótum sínum að pólitík, hernaðarstefnu, umhverfismengun, grimmd, læknavísindum og stækum öfgasinnum íþróttanna. Weber lést 87 ára í Schretstaken, litlu þorpi nálægt Ratzeburg, þar sem hann hafði búið síðan 1936.
Mark Pellegrino
Mark Pellegrino (fæddur 9. apríl 1965) er bandarískur leikari sem er þekkastur fyrir hlutverk sín í Dexter, Lost og Supernatural.
Einkalíf
Pellegrino er fæddur og uppalinn í Los Angeles, Kaliforníu. Mark er kennari við Playhouse West, sem var stofnaður af Robert Carnegie og Sanford Meisner. Jeff Goldblum er einnig kennari við stofnunina. Pellegrino er fyrrverandi hermaður í bandaríska hernum.
Í frímatíma sínum þá stundar hann íþróttir á borð við sjálfsvarnarlist, sparkbox, thaibox, júdó, karate og ju-jitsu.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Pellegrino var árið 1987 í L.A. Law. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Northern Exposure, ER, The X-Files, NYPD Blue, CSI: Crime Scene Investigation, Criminal Minds, The Unit og Knight Rider.
Í mars 2009 var Pellegrino ráðinn til þess að koma fram í ABC þættinum Lost í seinasta þætti fimmtu seríunnar, til þess að leika hinn dularfulla Jacob. Þó að fréttayfirlýsing varðandi þáttinn kallar hann aðeins sem „Man No. 1“ þá kemur fram að Pellegrino leikur Jacob, dularfulla persónu mikilvæga í lokasögu þáttarins.
Þann 26. júní 2009 kemur fram að Pellegrino var ráðinn í endurtekið hlutverk sem Lúsifer í fimmtu seríu CW þáttarins Supernatural. Hefur hann leikið Lúsifer með hléum síðan þá.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Pellegrino var árið 1987 í Fatal Beauty. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Night Life, Lethal Weapon 3 á móti Mel Gibson og Danny Glover, Trouble Bound, Macon County Jail, The Lost World: Jurassic Park, The Big Lebowski á móti Jeff Bridges og John Goodman, Mulholland Dr., National Treasure og Capote þar sem hann lék morðingjann Dick Hickock.
Verðlaun og tilnefningar
Screen Actors Guild verðlaunin
Sigríður Eyþórsdóttir
Sigríður Eyþórsdóttir (f. 21. ágúst 1940 - 22. júlí 2016) var íslensk leikkona og kennari. Sigríður stofnaði leikhópinn Perluna árið 1982.
Sigríður var sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1997 auk fjölda annarra viðurkenninga.
Alexander Herzen
thumb|right|Alexander Herzen Alexander Herzen (fæddur 6. apríl 1812, dáinn 21. janúar 1870) var læknir og lífeðlisfræðingur tók þátt í Bernaleiðangrinum, sem fór 20. maí 1861 frá Hamborg.
Tell Me!
Tell Me! var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 2000 og var flutt af dúettinum Einar Ágúst & Telma.
Apuleius
thumb|Mynd af Apuleiusi
Apuleius (um 124 - um 180) var rómverskur Berbi, platonskur heimspekingur og rithöfundur, sem er einkum þekktur fyrir skáldsögu sína Metamorphoses (Myndbreytingar) eða Aureus Asinus (Gullni asninn).
Apuleius erfði fúlgu eftir föður sinn. Hann nam fyrst í Karþagó, síðan í Aþenu, þar sem hann kynntist m.a. platonskri heimspeki. Þaðan hélt hann til Rómar þar sem hann nam latínu og mælskulist. Hann ferðaðist víða um Litlu Asíu og Egyptaland og kynnti sér heimspeki og trúarbrögð.
Apuleius var sakaður um að beita göldrum til þess að fá athygli og hafa fé af auðugri ekkju sem hann giftist samdi hann Málsvörn sína (Apologia). Ritið fjallar ekki nema að litlu leyti um galdra en öllu meira um andstæðinga hans á niðrandi hátt. Verkið er af mörgum talið með fyndnari ritum fornaldar.
Meðal annarra rita Apuleiusar má nefna Um guð Sókratesar, Florida, Um Platon og heimspeki hans og ef til vill einnig Um alheiminn.
Myndbreytingarnar eða Gullni asninn er eina skáldsagan á latínu sem er varðveitt í heild sinni. Hún segir frá Luciusi, sem er óvart breytt í asna, ævintýrum hans og raunum. Hann verður vitni að ýmsu óvenjulegu en losnar loks úr prísundinni á óvæntan hátt. Margar styttri sögur eru sagðar innan ramma þessarar sögu, en lengst og frægust þeirra er sagan af Cupidó og Psyche. Sögunni lýkur þegar gyðjan Ísis bjargar Luciusi en í kjölfarið verður Lucius fylgismaður hennar.
1896
Árið 1896 (MDCCCXCVI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Háskólinn í Færeyjum
thumb|Kort. Háskólinn í Færeyjum (Færeyska: Fróðskaparsetur Føroya) er háskóli í Þórshöfn, Færeyjum. Hann var stofnaður af Vísindafélagi Færeyja árið 1965 og hét þá Academia Færoensis. Það var hins vegar ekki fyrr en árið 1990 sem skólinn var formlega viðurkenndur sem háskóli.
Rektor skólans er Jóan Pauli Joensen.
Tuttugasta og fyrsta konungsættin
Tuttugasta og fyrsta konungsættin í sögu Egyptalands hins forna var fyrsta konungsættin sem getið er á þriðja millitímabilinu. Þetta tímabil einkenndist af hægfara hnignun miðstjórnarvalds. Faraóarnir ríktu yfir Neðra Egyptalandi í Tanis en Efra Egyptaland var undir stjórn æðstupresta Amons í Þebu.
Aðalból (Hrafnkelsdal)
thumb|Laug nálægt Aðalbóli Aðalból er bær í Hrafnkelsdal (í gamla Jökuldalshreppi) í Norður-Múlasýslu. Aðalból er meðal þeirra bæja sem lengst eru frá sjó á íslandi. Þaðan eru um 100 km í botn Héraðsflóa en um 60 km í botn Berufjarðar. Bærinn er þekktur úr Hrafnkels sögu Freysgoða. Þar reisti Hrafnkell Hallfreðarson bú, gerðist höfðingi og hafði goðorð yfir Hrafnkelsdal og Jökuldal.
Ólympíuleikar fólks með þroskahömlun
Ólympíuleikarnir voru fyrst haldnir 20. júlí í Chicago árið 1968 af samtökunum Special Olympics sem Anne McGlone Burke, íþróttakennari, stofnaði með stuðningi Eunice Kennedy Shriver, systur Bandaríkjaforseta.
Æri Tobbi
Æri Tobbi (f. 1600, d. um 1660) er skáld frá 17. öld. Hann hét réttu nafni Þorbjörn Þórðarson. Um ævi hans og búsetu er fátt vitað, en hann virðist hafa dvalist mest sunnanlands og vestan og starfað að járnsmíðum. Talsvert hefur varðveist af undarlegum vísum og kviðlingum eftir hann. Hér er eitt dæmi.
Bókabúð Máls og menningar
Hús Máls og menningar við Laugaveg teiknaði Sigvaldi Thordarson arkítekt og hann hannaði einnig flesta innanstokksmuni t.d skrifborð, hillur í versluninni sem síðar hafa verið fjarlægð.
Brennisteinssýra
250px|tright|thumb|Þrívíddarbygging brennisteinssýru. Brennisteinssýra, H2SO4 er römm sýra, sem hefur mólmassann 98,1 g/mól. Hún er leysanleg í vatni í öllum styrkleikum. Þegar miklu magni af SO3 (g) er bætt út í brennisteinssýru myndast H2S2O7, sem er kallað rjúkandi brennisteinssýra (enska: fuming sulfuric acid) eða oleum.
Brennisteinssýra er mikið notuð bæði í efnahvörfum sem og í iðnaði, þar er hún það mikið notuð að hún er mest framleidda iðnaðarefnasambandið. Hún er einkum notuð í áburðarframleiðslu, málmgrýtisvinnslu, efnasmíðar og olíuvinnslu.
Vötnunarhvarf brennisteinssýru er gífurlega útvermið. Ef vatni er bætt út í sýruna getur það hæglega soðið, þetta þýðir að alltaf á að setja sýruna út í vatn, ekki öfugt. Hluti af þessum vanda er vegna þess að vatn flýtur ofan á sýrunni vegna minni eðlisþyngdar. Þar sem vötnun brennisteinssýrunnar er hagstæð varmafræðilega er hún mjög hentug til ýmissar þurrkunar. Hún er til dæmis notuð til þess að þurrka hina og þessa ávexti.
Brennisteinssýra er svo vatnssækin að hún bókstaflega rýfur vetnis- og súrefnisatóm úr öðrum efnum. Til dæmis mun það að blanda saman brennisteinssýru og glúkósa (C6H12O6) gefa af sér kolefni og vatn (sem þynnir sýruna). Hvarfið er C6H12O6 → 6C + 6H2O.
Súrt regn inniheldur meðal annars brennisteinssýru.
Framleiðsla
Sú aðferð sem er notuð í framleiðslu á brennisteinssýru til iðnaðar heitir Contact aðferðin. Hún notar vanadíum(V) oxíð sem hvata. Aðferðin er í þremur skrefum:
Garðlönd
thumb|right|Garðlönd í Þýskalandi Garðlönd eða félagsgarðar er landsvæði sem sveitarfélag úthlutar til einstaklinga eða félagasamtaka fyrir garðyrkju eða matjurtaræktun í smáum stíl og til einkanota. Landinu er þá skipt í garða sem einstaklingar eða fjölskyldur fá úthlutað til eins árs eða lengri tíma. Slík garðlönd voru vinsæl í útjaðri borga í Evrópu og Ameríku á 19. öld og á fyrri hluta 20. aldar en hafa stundum horfið eða flust lengra burt þegar borgirnar hafa stækkað.
Primula borealis
Primula borealis er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst af Jean Étienne Duby.
Hláturfugl
Hláturfugl (fræðiheiti: Dacelo gigas) er meitilfugl af ætt þyrla.
Lækjargata 2 A (Akureyri)
Heimildir benda til þess að Margrét Thorarensen hafi byggt húsið. Samkvæmt reikningi Margrétar í Gudmannsverslun á Akureyri tók hún út efni í húsbyggingu 1840 og í júní sama ár tók hún út timbur í girðingu umhverfis húsið
Frökenarhús var friðað 1. janúar 1990 samkvæmt aldursákvæði 1. mgr. 36. gr. þjóðminjalaga nr. 88/1989.
Sverð í kletti
thumb|right|Minnismerkið. Sverð í kletti (norska: Sverd i fjell) er minnismerki innst í Hafursfirði, skammt sunnan við Stafangur í Vestur Noregi. Verkið er til minningar um Hafursfjarðarorustu árið 872, þegar Haraldur hárfagri sameinaði Noreg í eitt ríki.
Verkið er eftir einn kunnasta listamann Noregs, Fritz Røed frá Bryne, og var afhjúpað af Ólafi Noregskonungi 7. maí 1983. Þetta eru þrjú stór sverð sem standa upp úr kletti við Mylluvík (Møllebukta) innarlega í Hafursfirði. Sverðin eru um 9 m há og eru eftirlíkingar sverða sem fundist hafa í Noregi.
Stærsta sverðið táknar sigurvegarann, Harald konung hárfagra, minni sverðin tvö tákna smákóngana sem biðu ósigur í orustunni. Minnismerkið er einnig friðartákn: Sverðin eru föst í kletti, sem gefur til kynna að þau verði aldrei notuð framar. Sparisjóður Rogalands gaf verkið.
Patricia Hearst
thumb|right|Patty Hearts. Patricia Campbell Hearst (f. 20. febrúar 1954) er erfingi að bandarísku fjölmiðlaveldi, leikkona, fórnarlamb mannráns og dæmdur bankaræningi.
Patricia er barnabarn fjölmiðlamannsins William Randolph Hearst og varð fræg árið 1974 þegar henni var rænt af Symbion Liberation Army (SLA). Hún gekk síðar til liðs við þá. Patricia var handsömuð árið 1975 eftir að hún tók þátt í bankaráni ásamt öðrum SLA meðlimum. Hún var dæmd til að dvelja 7 ár í fangelsi. Jimmy Carter, þáverandi forseta Bandaríkjanna, aflétti þó fangelsisdóminum eftir að Patricia hafði afplánað 22 mánuði af dómnum. Á síðasta degi sínum í forsetastóli veitti Bill Clinton henni sakaruppgjöf, þ.e. þann 20. janúar 2001.
Öxnadalsheiði
thumb|Öxnadalsheiði thumb|right|[[Heiðará (Öxnadalsheiði)|Heiðará rennur um Öxnadalsheiði.]] Öxnadalsheiði er heiði eða dalur á milli Norðurárdals í Skagafirði og Öxnadals í Eyjafirði. Þjóðvegur 1 milli Skagafjarðar og Akureyrar liggur um heiðina. Heiðin er nokkuð snjóþung og var erfið yfirferðar áður fyrr.
Lappamerla
Lappamerla (fræðiheiti: Caloplaca tornoensis) er tegund fléttna af glæðuætt (Teloschistaceae). Hún finnst meðal annars á Íslandi þar sem hún er dreifð um landið að mestu fyrir utan láglendi Sunnanlands. Hún er þó ekki mjög algeng á Íslandi.
Orðsifjar
Lappamerla dregur latneska heiti sitt af landsvæði lappa í Skandinvaíu.
Útlit og búsvæði
Lappamerla er hrúðurflétta með gráleitt og hvítt þal. Á þalinu myndast ryðbrúnar og mattar askhirslur sem verða blásvartar, stundum gljáandi við jaðrana. Hún vex oftast mosa, einkum á mosa yfir klöppum og þá sérstaklega á holtasóta (Andreaea rupestris), en getur einnig vaxið á jurtaleifum og dauðum engjaskófum.
Átta gró eru í hverjum aski. Flest gróin eru tvíhólfa með þunnum þvervegg, oddbaugótt eða sporbaugótt, 15-21 x 5-8 µm að stærð.
Efnafræði
Lappamerla inniheldur gula litarefnið parietín í askhirslum.
Sigrún Eldjárn
Sigrún Eldjárn (fædd 3. maí 1954) er íslensk myndlistarkona og barnabókarithöfundur. Hún hefur unnið margar bækur í samvinnu við bróður sinn, ljóðskáldið Þórarin Eldjárn.
283
283 (CCLXXXIII í rómverskum tölum) var 83. ár 3. aldar sem hófst á mánudegi samkvæmt júlíska tímatalinu. Í Rómaveldi var það þekkt sem ræðismannsár Carusar og Carinusar, eða sem árið 1036 ab urbe condita. Það hefur verið þekkt sem 283 frá því að Anno Domini-ártöl voru tekin í notkun á miðöldum.
Sigrún Eldjárn
Ævi
Sigrún er dóttir Kristjáns Eldjárn, forseta Íslands frá 1968–1980, og eiginkonu hans, Halldóru Eldjárn. Hún lærði við grafíkdeild Myndlista- og handíðaskóla Íslands og hefur starfað sem myndlistarmaður frá 1978.
Hún hefur gefið út margar barnabækur sem hún hefur sjálf myndskreytt, en hefur líka myndskreytt bækur eftir Guðrúnu Helgadóttur, bróður sinn Þórarin Eldjárn og fleiri.
Hún hefur þrisvar hlotið Barnabókaverðlaun Reykjavíkurborgar, verið tilnefnd til Norrænu barnabókaverðlaunanna og H.C. Andersen verðlaunanna. Hún hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2018 í flokki barnabóka fyrir bók sína Silfurlykillinn.
Bombus sylvarum
Bombus sylvarum er tegund af humlum, finnst víða í Evrópu.
Lýsing
Hún er yfirleitt ljósgul með svörtum röndum. Dökkt eða svart afbrigði getur verið staðbundið algengara. Tungan er löng. Drottningar eru 16-18 mm langar (29-32 mm vænghaf), þernur eru 10-15 mm (21-27 mm vænghaf) og druntar eru 12-14 mm (23-26 mm).
Bergþór Hrafnsson
Bergþór Hrafnsson var íslenskur lögsögumaður á 12. öld. Í lögsögumannstíð hans voru íslensk lög skráð niður í fyrsta sinn.
Bergþór var sonarsonur lögsögumannsins Gunnars Þorgrímssonar spaka og bróðursonur Úlfhéðins Gunnarssonar lögsögumanns. Hann tók við lögsögumannsembættinu af Úlfhéðni 1117 og gegndi því til 1122 en hefur líklega látist það ár. Eftir því sem segir í Kristni sögu var hann á Breiðabólstað hjá Hafliða Mássyni veturinn 1117-1118 og unnu þeir þar ásamt fleirum að ritun og endurbótum íslenskra laga. Þau voru svo lesin upp í lögréttu á Alþingi 1118 og samþykkt.
Eiríkur lamb
Eiríki tókst að ná góðu samstarfi við kirkjuna og veitti henni ýmis hlunnindi. Hann reyndi að efla embættismannakerfið til að styrkja sig í sessi. Hann var friðsamur og þótti sérlega blíður og góðlyndur, ljúfur eins og lamb, og af því fékk hann viðurnefni sitt. Árið 1139 hljóp þó snurða á þráðinn þegar Ólafur, eini eftirlifandi sonur Haraldar kesju sonar Eiríks góða, fór að láta til sín taka og tókst að fá sig tekinn til konungs á Skáni. Hann herjaði á Sjáland og það var ekki fyrr en 1143 sem Eiríki tókst að ná yfirhöndinni og Ólafur féll í orrustunni við Glúmsþorp á Skáni.
Eiríkur veiktist 1146 og sagði af sér skömmu fyrir dauða sinn. Kona hans var Luitgard, systir erikibiskupsins af Hamborg-Bremen. Þau voru barnlaus en Eiríkur átti frillusoninn Magnús.
Petronius
Petronius Arbiter (um 27–66) var rómverskur rithöfundur á valdatíma Nerós keisara. Hann var þekktur fyrir háðsádeilu sína, Satýrikon, sem er eina varðveitta rit hans.
Kleópatra 4.
Kleópatra 4. (gríska: Κλεοπάτρα; um 136 f.Kr. – 112 f.Kr.) var um stutt skeið drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins og síðar drottning Antíokkosar 9. í Sýrlandi.
Kleópatra var dóttir Ptólemajosar 8. og Kleópötru 3. Hún var systir Ptólemajosar 9., Trýfaenu, Ptólemajosar 10. og Kleópötru Selenu. Hún giftist bróður sínum, Ptólemajosi 9., þegar hann var enn prins 119 eða 118 f.Kr. en þegar faðir þeirra lést 116 f.Kr. gerðist hann konungur og ríkti ásamt móður sinni. Hún gæti verið móðir Ptólemajosar 12. og Ptólemajosar af Kýpur, sona Ptólemajosar 9. Árið 115 f.Kr. neyddi móðir þeirra þau til að skilja og setti yngri systur hennar, Kleópötru Selenu, í hennar stað.
Kleópatra 4. flúði til yngri bróður síns á Kýpur þar sem hún setti saman her. Hún hélt svo til Sýrlands giftist Antíokkosi 9. og lét hann fá herinn í heimanmund til að velta hálfbróður sínum Antíokkosi 8. úr sessi. Þegar Antíokkos 8. réðist inn í Antíokkíu 112 f.Kr. flúði hún inn í helgidóm Appollons. Þar lét systir hennar Trýfaena, eiginkona Antíokkosar 8., myrða hana. Kleópatra bölvaði banamönnum sínum og aðeins ári síðar var Trýfaena tekin höndum af Antíokkosi og drepin.
Glerárdalur
thumb|Glerárdalur. Glerárdalur er dalur suðvestur af Akureyri. Hann er mótaður af jöklum og má þar finna steingerðar plöntuleifar. Hluti hans er friðlýstur fólkvangur (frá 2016) eða 74,4 km2. Dalurinn er vinsælt útvistar- og fjallgöngusvæði. Tindarnir Súlur og Kerling tróna yfir dalnum og eru smájöklar í kring. Glerá rennur niður dalinn.
Heimild
Heimild er texti af einhverju tagi (getur líka verið munnleg heimild, mynd, tónlist eða annars konar efni) sem gefur upplýsingar um tiltekið rannsóknarefni. Dæmi um heimildir eru skjöl, bréf, handrit og viðtöl. Að geta heimilda er krafa sem gerð er til ýmissa tegunda rita, eins og vísindarita og skólaritgerða, lögfræðirita og (stundum) blaðagreina.
Jóhann Kalvín
thumb|Jóhann Kalvín Jóhann Kalvín (eiginlega Jean Cauvin; 10. júlí 1509 – 27. maí 1564) var áhrifamikill franskur guðfræðingur og prestur á tímum siðaskiptanna. Hann átti stóran þátt í þróun kristinnar guðfræði sem var svo síðar kölluð kalvínismi. Kalvín var upprunalega lærður í húmanisma lögfræði og skildi sig frá Rómversk-kaþólsku kirkjunni í kringum 1530. Eftir að trúarleg spenna hleypti af stað blóðugri uppreisn gegn mótmælendum í Frakklandi flúði Kalvín til Basel í Sviss þar sem hann gaf út fyrsta áhrifamikla verk sitt Frumatriði kristinnar trúar árið 1536.
Hið sama ár var Kalvín fenginn af William Farel til að endurbæta kirkjuna í Genf. Borgarstjórn Genf var hinsvegar mótfallinn áætlunum þeirra og voru þeir báðir reknir. Eftir að hafa fengið boð frá Martin Bucer fór Kalvín til Strassborgar þar sem að hann var gerður að presti kirkju sem tók við frönskum flóttamönnum. Hann hélt áfram að styðja umbætur á kirkjunni í Genf og var á endanum fenginn aftur til að leiða hana.
Með endurkomu sinni til Genfar kynnti Kalvín nýtt stjórnarskipulag kirkjunnar og nýja hætti tilbiðunnar, þrátt fyrir mótstöðu nokkurra valdamikla fjölskyldna í borginni sem reyndu hvað eftir annað að draga úr valdi Kalvíns. Á þessum tímapunkti kom Michael Servetus til borgarinnar, Spánverji sem var þekktur fyrir villitrúaskoðanir sínar og afneitun sinni á heilögu þrenningunni. Honum var afneitað af kalvínistum og því ákvað borgarráð að hann yrði brenndur á báli. Eftir skjóta aukningu í flóttamönnum hliðhollum kalvínistum og nýjum kosningum borgarráðs, voru andstæðingum Kalvíns fljótt þvingað frá stjórnartaumunum. Kalvín eyddi síðustu árum ævi sinnar í að stuðla að siðaskiptum, bæði í Genf og út um alla Evrópu.
Rit og kenningar Kalvíns voru uppsprettan af hugmyndafræðinni sem ber nafn hans. Hinar endurbættu kirkjur og aðrir söfnuðir sem lýta á Kalvín sem sinn upphafsmann og túlkara trúar sinnar, hafa breiðst út um allan heim.
Stefán Björnsson reiknimeistari
Stefán Björnsson var íslenskur stærðfræðingur. Helsta ritverk hans er bókin Introductio in tetragonometriam (á Google Books) frá 1780 sem er fyrsta bók eftir íslenskan höfund  um æðri stærðfræði. Hann fæddist 15. janúar 1721 (eða 1720) á Ystugrund í Skagafirði og lést 15. október 1798 í Kaupmannahöfn. Foreldrar hans voru Björn Skúlason prestur í Flugumýrarþingum og Halldóra Stefánsdóttir lögréttumanns Rafnssonar. Stefán stundaði nám í Hólaskóla og Hafnarskóla og lauk cand. theol.-prófi árið 1747. Hann tók við starfi rektors á Hólum 1753 en fór þaðan þegar missætti kom upp milli hans og Jóns Magnússonar stiftprófasts, bróður Skúla fógeta. Stefán fluttist þá til Kaupmannahafnar og settist þar aftur á skólabekk.
Sefán lauk prófi (baccalaureus philosophiæ) árið 1757 og varð nokkrum árum síðar reiknimeistari (Kalkulator) hjá landmælingadeild danska Vísindafélagsins og starfaði þar í rúma tvo áratugi. Eftir að hann lét af störfum hjá Vísindafélaginu vann hann fyrir sér við þýðingar á íslenskum fornritum á latínu. Hann var einnig um skeið styrkþegi sjóðs Árna Magnússonar.
Stefán Björnsson var ókvæntur og barnlaus.
Ritstörf
Stefán er höfundur fjögurra prentaðra háskólafyrirlestra á latínu um heimspeki og stjörnufræði (frá árunum 1757-­60) og prentaðrar bókar Introductio in tetragonometriam á latínu um stærðfræðilega eiginleika ferhyrninga. Hann sá einnig um fyrstu fræðilegu útgáfuna á Rímbeglu, hinni fornu ritgerð um tímatal og stjarnvísi og ritaði formála og ítarlegar skýringar. Einnig þýddi hann Hervararsögu og Heiðreks á latínu og kom hún út árið 1785. Á árunum 1782-­90 skrifaði hann sex greinar í rit Lærdómslistafélagsins um aflfræði og hagnýtingu hennar. Hann skrifaði einnig um alþýðlegar veðurspár og frumatriði landmælinga.
Árið 1793 hlaut Stefán gullverðlaun Hafnarháskóla í stærðfræði og varð fyrstur Íslendinga til að hljóta þau verðlaun. Aðeins þrír aðrir Íslendingar hafa fengið þau verðlaun en það eru stærðfræðingarnir Björn Gunnlaugsson (1818 og 1820), Ólafur Dan Daníelsson (1901) og Sigurður Helgason(1951).
Stefán flutti fjóra fyrirlestra skömmu eftir að hann lauk stærðfræðinámi og voru þeir gefnir út. Tveir eru um heimspekilegt efni, De essentia consecutiva (Um afleitt eðli), sem út kom 1757, og Dissertatio spectans ad physicam coelestem (Um eðli himintungla) frá árinu 1760 en þar færir Stefán meðal annars rök fyrir vitsmunalífi á öðrum hnöttum og styðst þar mjög við hugmyndir heimspekingsins Leibniz um hinn besta og fullkomnasta heim allra hugsanlegra heima. Hinir fyrirlestrarnir tveir fjalla um efni úr stjörnufræði. Í De effectu cometarum (Um verkan halastjarna) frá 1758 er fjallað um þyngdaráhrif halastjarna á sólina og aðra hnetti sólkerfisins, sjávarfallahrif af völdum halastjarna og önnur skyld efni. Í De usu astronomiae in medicina (Um gagnsemi stjörnufræði í læknislist) frá 1759 fjallar um hvernig sólarljós fellur á jörðina og aðra hnetti sólkerfisins og varmaáhrif sólarinnar á jörðina og hugsanleg segulhrif í sólkerfinu.
Í bók Stefáns frá 1780, Introductio in tetragonometriam (Inngangi að ferhyrningafræði) er stærðfræðileg umfjöllun um rúmfræðilega og hornafræðilega eiginleika ferhyrninga.
Háskólinn á Grænlandi
Háskólinn á Grænlandi (grænlenska: Ilisimatusarfik) er háskóli í Nuuk, Grænlandi.
Urriðafossvirkjun
thumb|right|Urriðafoss í Þjórsá Urriðafossvirkjun er fyrirhuguð virkjun við Urriðafoss í neðri hluta Þjórsár. Virkjunin var fyrst á teikniborðinu árið 1928, en vegna fjárskorts var ekki farið út í framkvæmdir. Urriðafossvirkjun er aftur komin á teikniborðið, en er mjög umdeild. Fyrirhuguð virkjun verður u.þ.b. 130 MW að afli og orkugeta virkjunarinnar verður allt að 980 GWh/ári. Framkvæmdaraðili er Landsvirkjun.
Virkjunin
Urriðafossvirkjun er ein þriggja vatnsaflsvirkjana sem fyrirhugað er að reisa í neðri hluta Þjórsár. Gangi áætlanir eftir verður hún þeirra stærst, 130 MW að afli og verður orkugeta hennar 980 GWh/ári. Nafn virkjunarinnar kemur frá Urriðafossi í Þjórsá. Gert er ráð fyrir að inntakslón virkjunarinnar, Heiðarlón, verði myndað með stíflu í Þjórsá við Heiðartanga og stíflugörðum á vesturbakka árinnar. Einnig er gert ráð fyrir að inntaksmannvirki verði í Heiðartanga og stöðvarhús verði neðanjarðar nærri Þjórsártúni. Frárennslisgöng munu liggja frá stöðvarhúsinu og opnast út í Þjórsá neðan Urriðafoss.
Vatnasvið Þjórsár er um 7.600 km2 að stærð og er meðalrennsli árinnar 344 m3/sek. Virkjað rennsli verður 370 m3/sek. Áætluð hæð Heiðarlóns er 50 m.y.s. og mun stærð lónsins við þá hæð vera um 9 km2. Heildarlengd á stíflum og görðum verður um 7.600 m og verður mesta hæð þeirra 11 m. Stöðvarhúsið sjálft verður neðanjarðar og verður það 62 m að lengd, 16,3 m að breidd og 48 m langt. Mun stöðvarhúsið innihalda tvær 65 MW Kaplan vatnsvélar. Fallgöng verða tvö og verða hvor göngin 50 m löng og 7 m breið. Þá verða reist um 3000 m frárennslisgöng, 17 m há og 13,5 m breið. Virkjað fall verður 40,6 m.
Áhrifa gætir víða
Framkvæmdasvæði virkjunarinnar mun ná til fjögurra hreppa í tveimur sýslum. Í Árnessýslu fellur svæðið undir Flóahrepp og Skeiða- og Gnúpverjahrepp. Í Rangárvallasýslu tilheyrir það Ásahreppi og Rangárþingi ytra. Um 20 kílómetrar eru í næstu þéttbýlisstaði beggja vegna Þjórsár og Þjóðvegur nr. 1 liggur um neðri hluta framkvæmdasvæðisins, því má segja að framkvæmdasvæðið sé í alfaraleið. Helsta landnotkun á framkvæmdasvæði er landbúnaður og kemur fyrirhugð framkvæmd til með að hafa áhrif á um 20 jarðir. Náttúrufar er fjölbreytt innan framkvæmdasvæðisins en áhrifa mannsins gætir þar víðast hvar og nokkur röskun hefur þegar orðið. Gróðurfar er nokkuð fjölbreytt á svæðinu og votlendi er að finna á nokkrum stöðum innan þess. Á svæðinu eru einnig eldhraun (Þjórsárhraunið mikla), strengir og flúðir í Þjórsá og heitar laugar en engin friðlönd eða friðlýst náttúruvætti. Fuglalíf er nokkuð fjölbreytt á svæðinu og sambærilegt við önnur lík svæði á Suðurlandi, eru mófuglar þar í meirihluta. Einnig er nokkuð um fornleifar á fyrirhuguðu virkjanasvæði og eru nokkrar þeirra taldar hafa hátt minjagildi.
Framkvæmdir tengdar virkjuninni
thumb|250px|Teikning frá 1918 eftir Gottfred Sætersmoen sem sýnir mögulega útfærslu Urriðafossvirkjunar.
Bruce Goff
Bruce Alonzo Goff (8. júní 1904 – 4. ágúst 1982) var bandrískur arkitekt.
Urriðafossvirkjun
Upphaf og undirbúningur
Samkvæmt 1. viðauka laga nr. 106/2000 um mat á umhverfisáhrifum var ljóst í upphafi að meta þyrfti umhverfisáhrif fyrirhugaðrar Urriðafossvirkjunar þar sem uppsett afl hennar yrði meira en 10 MW. Í ágúst 2001 lagði Landsvirkjun fram tillögu að matsáætlun. Ákvörðun Skipulagsstofnunar var á þá leið að fallist var á tillöguna með athugasemdum.
Er ákvörðun Skipulagsstofnunar lá fyrir hófst vinna við gerð matsskýrslunnar og lauk þeirri vinnu sumarið 2003 þegar skýrslunni var skilað til Skipulagsstofnunar til athugunar. Í ágúst 2003 úrskurðaði Skipulagsstofnun í málinu og féllst á framkvæmdina með skilyrðum. Úrskurður Skipulagsstofnunar var kærður og í apríl 2004 lá fyrir úrskurður umhverfisráðherra sem staðfesti úrskurð Skipulagsstofnunar með viðbótarskilyrðum.
Enn er unnið að undirbúningi
Miklar deilur hafa staðið um framkvæmd Urriðafossvirkjunar og annarra fyrirhugaðra virkjana í neðri hluta Þjórsár. Hefur ágreiningur milli hagsmunaðila haft mikil áhrif á framgang undirbúningsvinnunnar. Landsvirkjun mun halda áfram undirbúningi vegna virkjananna auk þess sem beðið er niðurstöðu Rammaáætlunar sem fjallar um virkjanakosti í Neðri-Þjórsá.
Shunichi Kumai
Shunichi Kumai var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Bruce Goff
Bruce Goff fæddist í Alton, Kansas. Goff var undrabarn og varð lærlingur í Rush, Endacott and Rush í Tulsa, Oklahoma, þegar hann var aðeins 12 ára. Frægustu byggingarnar sem hann teiknaði eru Bavinger House í Norman, Oklahoma, Ruth VanSickle Ford House í Aurora, Illinois, Colmorgan House í Glenview, Illinois, og Pavilion for Japanese Art við Los Angeles County Museum of Art. Helsta verk hans Joe D. Price House and Studio í Bartlesville, Oklahoma, eyðilagðist í eldi af völdum brennuvargs árið 1996.
Íslamismi
Íslamismi er strangtrúar- og bókstafstrúarhreyfing  múslima sem vilja að lög Kóransins gildi sem landslög og samfélagshættir séu lagaðir að þeim.
Hrafnkelsdalur
thumb|Hrafnkelsdalur Hrafnkelsdalur er dalur í Múlaþingi sem gengur suður úr Jökuldal. Dalurinn er um 18 km langur uns hann skiptist í tvo afdali, Glúmstaðadal og Þuríðarstaðadal. Hrafnkelsdalur er sögusvið Hrafnkels sögu Freysgoða, þar eru tveir vel kunnir bæir, Aðalból og Vaðbrekka, en sagnir herma að þar hafi verið mikil byggð áður fyrr og eru víða í dalnum mjög fornar byggðarleifar.
1572
thumb|right|Umsátrið um virkisborgina [[Sancerre.]] thumb|right|[[Jóhanna 3., drottning Navarra|Jóhanna 3., drottning Navarra.]] Árið 1572 (MDLXXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Opinberar aftökur
Erlendis
Fædd
Dáin
1895
Árið 1895 (MDCCCXCV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Sólmyrkvi
Sólmyrkvi (sem til forna var nefnt myrkur hið mikla ) er það kallað þegar tunglið fer fyrir sólu frá jörðu séð og skyggir þannig á hana að hluta til eða öllu leyti.
Tunglmyrkvi kallast það þegar jörð myrkvar sólu frá tungli séð. Þá er jörðin í beinni línu á milli sólar og tungls og skuggi jarðarinnar lendir á yfirborði tunglsins, það kallast raðstaða eða okstaða.
Sigríður Eyrún Friðriksdóttir
Sigríður Eyrún Friðriksdóttir (f. 9. maí 1976) er íslensk leikkona.
Sigga Eyrún lærði leiklist í Guildford School of Acting í Bretlandi. Hún hefur einnig lokið námi í söng við Complete Vocal Institute í Kaupmannahöfn og lærði einnig söng hjá Elaine Overholt (raddþjálfari í söngleikjamyndunum Chicago og Hairspray) í Toronto í Kanada og í F.Í.H. og Söngskóla Reykjavíkur.
Ferill
Hún hefur starfað sem leikari við Borgarleikhúsið (Grettir og Jesus Christ Superstar) og er fastráðinn leikari hjá Sýrlandi Hljóðsetningu við að talsetja teiknimyndir og auglýsingar. Teiknimyndapersónur sem hún hefur ljáð rödd sína (hjá Sýrlandi og annars staðar) eru m.a.: Eydís í Finnboga og Felix, Diego í Diego, Ungfrú Málglöð/Sól/Hrekkjótt/Stríðin í Herramönnum, Jimmy Neutron, Hrappur/Selma/ofl í Bubby Byggir bíómyndinni, mamman í Coraline, Múmínsnáði/Múmínmamma/Mía litla í Múmínálfunum (RÚV 2011) og fleiri teiknimyndir. Þá talsetur hún Fílsa í Fílsi og vélarnar
Sigga leikur Silju vinkonu Lóu Ókurteisu í Söngvaborg 5 og veturinn 2010-2011 lék hún Rósalind prinsessu og Ástrósu skógarstelpu í Stundinni Okkar í Ríkissjónvarpinu. Þeir sem sáu Jólaævintýri Smáralindar jólin 2007 muna kannski eftir henni sem Hönnu litlu sem bjargaði jólunum frá Trölla.
Podocarpus affinis
Podocarpus affinis er sígrænt tré frá Fídjíeyjum (Viti Levu).
Atlantic Records
Atlantic Recording Corporation (einfaldlega Atlantic Records) er bandarískt hljómplötufyrirtæki stofnað árið 1947 af Ahmet Ertegun og Herb Abramson. Árið 1967 varð fyrirtækið dótturfélag Warner Bros., sem seinna varð hluti Time Warner. Nú til dags er Atlantic í eigu Warner Music Group.
Atlantic Records varð eitt af stærri hljómplötufyrirtækjunum á 7. áratugnum, og sérhæfði það sig í djass, R&B og sálartónlist. Nokkrir markverðir listamenn sem störfuðu hjá Atlantic voru m.a. Aretha Franklin, Ray Charles, Wilson Pickett, Sam and Dave, Ruth Brown og Otis Redding. Á 8. áratugnum byrjuðu evrópskir listamenn að skrifa undir í Bandaríkjunum hjá Atlantic, þar á meðal ABBA, The Rolling Stones, Led Zeppelin, Ringo Starr og Eric Clapton.
Gunnar hinn spaki Þorgrímsson
Gunnar Þorgrímsson hinn spaki (d. 1075) var íslenskur lögsögumaður á 11. öld, fyrst 1063-1065 og svo aftur 1075 eitt þing.
Sonur Gunnars, Úlfhéðinn, var lögsögumaður á 12. öld og einnig þrír sonarsynir hans, þeir Bergþór Hrafnsson, Gunnar Úlfhéðinsson og Hrafn Úlfhéðinsson. Ekki er vitað hvar þeir langfeðgar bjuggu en líkur hafa verið leiddar að því að þeir hafi verið norðlenskir, hugsanlega frá Víðimýri í Skagafirði. Afkomendur Gunnars bjuggu í Reykjadal í Þingeyjarsýslu.
Geiri Sæm og Hunangstunglið
Geiri Sæm og Hunangstunglið var íslensk popphljómsveit með Ásgeir Magnús Sæmundsson í fararbroddi sem starfaði frá lok 9. áratugarins til byrjunar 10. áratugarins. Sveitin reis á rústum hljómsveitarinnar Pax Vobis og átti nokkra slagara, eins og „Froðan“, „Rauður bíll“ og „Er ást í tunglinu?“.
Tengill
Glatkistan -Geiri Sæm
Hverfuætt (fiskar)
Hverfuætt (fræðiheiti: Scophthalmidae) er ætt fiska af ættbálki flatfiska. Tegundir af hverfuætt eiga heimkynni sín í ísöltum sjávarhöfum Norður-Atlantshafsins en líka í Miðjarðar- og Svartahafi. Ættin telur níu tegundir og er stunduð veiði á nokkrum þeirra.
Við Ísland hafa fundist fjórar tegundir fiska af hverfuætt, sandhverfa, stórkjafta, slétthverfa og litli flóki.
Helgafell (Vestmannaeyjum)
thumb|Helgafell. Helgafell er 227 metra hátt fjall eða gígur á Heimaey. Nafn Helgafells er komið frá þrælnum Helga, sem hafði flúið eftir vígið á Hjörleifi. Var hann drepinn á fellinu af Ingólfi Arnarsyni.
Eldfell sem gaus 1973 liggur minna en kílómetra í burtu.
Tengill
Heimaslóð - Helgafell
Makedónía (aðgreining)
Makedónía getur átt við:
Tate Modern
thumb|right|Tate Modern Tate Modern eða Tate-nýlistasafnið er listasafn í London, Bretlandi. Það er hluti af Tate-stofnuninni ásamt Tate Britain, Tate Liverpool, Tate St Ives og Tate Online. Það er staðsett í gamalli rafstöð við bakka Thames, Bankside Power Station, í hverfinu Bankside í Mið-London.
Þekktasti sýningarsalur Tate Modern er 3400 fermetra og fimm hæða hár túrbínusalurinn þar sem settar eru upp tímabundnar sýningar eftir samtímalistamenn.
Aedes albopictus
Aedes albopictus (eða Stegomyia albopicta) eða asísk tígris-moskítófluga er moskítófluga sem upprunnin er í hitabelti og heittempruðu belti í Suðaustur-Asíu. Þessi gerð moskítóflugna hefur hins vegar á nokkrum áratugum breiðst út í mörgum löndum og er talið að hún berist með varningi og ferðafólki. Tígris-moskítóflugan einkennist af því að fætur flugunnar eru með svörtum og hvítum rákum og bolurinn með litlum svörtum og hvítum rákum. Þessi moskítófluga hefur orðið áberandi meindýr á mörgum stöðum því útbreiðsla tengist fólksfjölda (fremur en mýrlendi) og þessa moskítóflugur fljúga og nærast allan daginn og líka í dögun og þegar rökkvar. Flugan er kölluð tígris-moskítófluga út af því að rákirnar minna á tígrísdýr. Aedes albopictus er hýsill og smitberi fyrir marga hættulega veirusjúkdóma svon sem Dengue og Zika.
Danger Girl
Danger Girl er tölvuleikur gefinn út á Playstation árið 2000. Hann snýst um þrjár stelpur sem berjast gegn glæpamönnum. Leikurinn var gerður eftir teiknimyndasögum með sama nafni.
Risahreisturdýr
Risahreisturdýr (fræðiheiti: Smutsia gigantea) er stærsta tegund hreisturdýra. Þau finnast í Vestur-Afríku og í vestur-miðbaugasvæði Afríku.
Allison Janney
Allison Janney (fædd Allison Brooks Janney 19. nóvember, 1959) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The West Wing, Leitin að Nemo, Juno og American Beauty.
Einkalíf
Janney fæddist í Boston, Massachusetts en ólst upp í Dayton, Ohio. Hún er af enskum og þýskum uppruna.
Janney stundaði nám við Kenyon College í Gambier, Ohio þaðan sem hún útskrifaðist með gráðu í drama. Þegar hún var við nám þá svaraði hún auglýsingu fyrir leikrit sem átti að setja upp í leikstjórn Paul Newman. Janney var ýtt áfram af Newman og konu hans Joanne Woodward að halda áfram leiklistinni. Stundaði hún síðan leiklistarnám við Neighborhood Playhouse School of the Theatre í New York-borg og Royal Academy of Dramatic Art í London.
Leikhús
Fyrsta leikhúsverk Janney var árið 1986-87 í Citizen Tom Paine. Hefur hún síðan þá komið fram í leikritum á borð við Breaking Up, Blue Window, Present Laughter og 9 to 5.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Janney var árið 1991 í Morton & Hayes. Árið 1993 var henni boðið hlutverk í sjónvarpsóperunni Leiðarljósi sem Ginger sem hún lék til ársins 1995. Síðan þá hefur hún verið með gestahlutverk í þáttum á borð við New York Undercover, Cosby, Frasier, Two and a Half Men, Lost og Veep.
Janney lék fréttaritarann og síðan starfsmannstjórann C.J. Cregg í dramaþættinum The West Wing frá 1999-2006. Fyrir hlutverk sitt sem C.J. Cregg þá vann Janney fjögur Emmy verðlaun og tvenn Screen Actors Guild verðlaun.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Janney var árið 1989 í Who Shot Patakango. Síðan þá hefur hún komið fram í kvikmyndum á borð við Wolf, Big Night, The Ice Storm, Primary Colors, 10 Things I Hate About You, Nurse Betty og Winter Solstice.
Árið 1999 lék Janney í óskarsverðlaunamyndinni American Beauty á móti Kevin Spacey, Annette Bening, þar sem hún lék Barbara Fitts eiginkonu Chris Cooper.
Verðlaun og tilnefningar
AFI-verðlaunin
Austin Film Critics Association-verðlaunin
Broadcast Film Critics Association-verðlaunin
Central Ohio Film Critics Association-verðlaunin
Drama Desk-verðlaunin
Emmy-verðlaunin
Golden Globes-verðlaunin
Hollywood Film Festival-verðlaunin
Independent Spirit-verðlaunin
Monte-Carlo TV Festival-verðlaunin
National Board of Review-verðlaunin
Online Film Critics Society-verðlaunin
Palm Springs International Film Festival-verðlaunin
Phoenix Film Critics Society-verðlaunin
Handhverfa
Handhverfa er í efnafræði efni sem hafa sömu frumefnasamsetningu en mismunandi byggingarformúlu, og eru í raun spegilmyndir hvort af öðru.
Allison Janney
Verðlaun og tilnefningar
Prism-verðlaunin
Campanula quercetorum
Campanula quercetorum er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi.
Allison Janney
Verðlaun og tilnefningar
Screen Actors Guild-verðlaunin
Southeastern Film Critics Association-verðlaunin
Theatre-verðlaunin
Tony-verðlaunin
TV Guide-verðlaunin
Viewers for Quality Television-verðlaunin
Bereníke 3.
thumb|right|Bereníke og Kleópatra Selena Bereníke 3. eða Kleópatra Bereníke (gríska: Βερενίκη; 115 eða 114 f.Kr. – 80 f.Kr.) var drottning Egyptalands á tímum Ptólemajaríkisins.
Hún var dóttir Ptólemajosar 9. og Kleópötru Selenu. Þegar amma hennar, Kleópatra 3., steypti föður hennar af stóli og gerði frænda hennar Ptólemajos 10. að konungi árið 101 f.Kr. var hún gift honum. Þegar faðir hennar tók aftur völdin 88 f.Kr. var hann orðinn aldraður og hún tók því virkan þátt í stjórn ríkisins. Eftir andlát hans varð hún einvaldur í Egyptalandi en þar sem konur gátu ekki ríkt einar neyddist hún til að finna sér eiginmann. Hún ritaði þá Súllu sem hafði stjúpson hennar, Ptólemajos 11., í haldi í Róm um að hann giftist henni og tæki við völdum. Súlla lét henni þetta eftir en með því skilyrði að ef Ptólemajosi yrði ekki barna auðið gengi ríkið til Rómaveldis.
Einungis nítján dögum eftir brúðkaup Ptólemajosar og Bereníke lét hann myrða hana. Bereníke naut mikillar lýðhylli í Alexandríu. Múgurinn reis því upp gegn Ptólemajosi og drap hann.
Eftir þetta gerðu Rómverjar tilkall til Egyptalands, en þá voru tveir óskilgetnir synir Ptólemajosar 9., settir til valda. Súlla var þá nýorðinn einvaldur í Róm eftir aðra borgarastyrjöld Súllu og neyddist til að láta kyrrt liggja. Rómverjar áttu þó síðar eftir að nýta sér þetta til að réttlæta tilkall sitt til Egyptalands.
Eftirmæli
Bereníke er aðalpersóna óperunnar Bereníke eftir Georg Friedrich Händel.
Auðnagullmoldvörpur
Auðnagullmoldvörpur (fræðiheiti: Cryptochloris) er ættkvísl gullmoldvarpa.
Annar í jólum
Annar í jólum er í hátíðadagatali Íslensku þjóðkirkjunnar 26. desember, nefndur Stefánsdagur til minningar um fyrsta píslarvottinn, Stefán frumvott, en hann var grýttur þennan dag á 1. öld.
Þriðji í jólum
Fram til ársins 1770 hvíldi á þriðja í jólum helgi og var hann almennur frídagur en það ár var hann afhelgaður, sem og þrettándann sem einnig hafði verið helgi-og frídagur. Eins var um dagana þriðja í Hvítasunnu og þriðja í Páskum, þar sem konungi fannst Íslensk alþýða hafa of mikið af almennum frídögum.
Rest
Dagarnir milli annars í jólum til gamlársdags eru oft nefndi rest og fólk bíður hvort öðru gleðilega rest á milli jóla og nýárs. Orðið er danskættað orð sem venjulega þýðir leifar eða afgangar í óformlegri íslensku.
Aðaldalshraun
Aðaldalshraun er hraun í utanverðum Aðaldal, milli Skjálfandafljóts og Laxár. Aðaldalshraun þekur flennistóran hluta dalbotns Aðaldals, er nær 100 ferkílómetrar og samanstendur í raun af tveimur öðrum hraunum, Eldra-Laxárhrauni sem kemur úr Ketildyngju (um 3500 ára gamalt) og Yngra-Laxárhrauni sem kemur úr Þrengsla - og Lúdentsborgum (um 2000 ára). Yngra hraunið hylur það eldra víðast í dalnum.
Saga Geirdal Jónsdóttir
Saga Geirdal Jónsdóttir (f. 28. júlí 1948) er íslensk leikkona.
Santo Amaro
Santo Amaro er hverfinu í borginni Recife, í stöðu Pernambuco, Brasilíu.
Íbúafjöldi er 27.939 íbúar, með karlkyns þátttöku 12.680 (45,38) íbúa og kvenkyns íbúa 15.259 (54,62) íbúa.
Klettafura
Klettafura, (fræðiheiti: Pinus albicaulis), vex í vesturhluta Bandaríkjanna og Kanada, sérstaklega á fjalllendissvæðum í Sierra Nevada, Fossafjöllum, Kyrrahafsstrandfjöllum, og Klettafjöllum frá Wyoming og norður eftir.
Klettafura er jafnan sú tegund sem vex hæst í þessum fjöllum, og markar trjálínu þar. Þar getur hún verið kræklótt og jarðlæg í svonefndu krummholz. Við betri skilyrði getur hún orðið allt að 29 metra há.
Takeshi Natori
Takeshi Natori var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leik og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Ásgeir Magnús Sæmundsson
Ásgeir Magnús Sæmundsson (fæddur 1964, látinn 2019) var íslenskur tónlistarmaður og matreiðslumeistari. Hann starfaði í hljómsveitunum Pax Vobis 1982-1986 og Geiri Sæm og Hunangstunglið 1987-1991. Ásgeir lést úr krabbameini 55 ára gamall.
Þráðveirur
Þráðveirur (Filoviridae) eða filoveirur eru einstrengja RNA-veirur. Ebólaveira og Marburgveira eru þráðveirur. Þær veirur valda alvarlegum sjúkdómum í mönnum og öðrum prímötum sem lýsa sér með blæðandi veiruhitasótt.