cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Handknattleiksárið 1988-89
Evrópukeppni meistaraliða
Valsmenn kepptu í Evrópukeppni meistaraliða. Þeir komust í 8-liða úrslit, en féllu þar út á mörkum skoruðum á útivelli.
1. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
Stjörnumenn kepptu í Evrópukeppni bikarhafa og féllu út í 1. umferð.
1. umferð
Evrópukeppni félagsliða
1. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í átta liða deild með þrefaldri umferð.
ÍBV og Þór Ak. féllu niður um deild. Erla Rafnsdóttir, Stjörnunni, varð markadrottning með 157 mörk.
2. deild
Grótta sigraði í 2. deild og tryggði sér sæti í 1. deild ásamt KR-ingum. Leikin var tvöföld umferð í níu liða deild.
Bikarkeppni HSÍ
Stjörnustúlkur sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn FH. 16 lið tóku þátt.
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt kvennalið tók þátt í Evrópukeppni þetta árið.
Jinan Yaoqiang alþjóðaflugvöllurinn
alt=Mynd sem sýnir Jinan Yaoqiang alþjóðaflugvöllinn við Jinan borg, Shandong héraði í Kína.|thumb|Jinan Yaoqiang alþjóðaflugvöllurinn við Jinan borg, Shandong, Kína. alt=Mynd sem sýnir farþegarmiðstöð Jinan Yaoqiang alþjóðaflugvallarins við Jinan borg, Shandong héraði í Kína.|thumb|Farþegarmiðstöð Jinan Yaoqiang alþjóðaflugvallarins.
Alþjóðaflugvöllur Jinan Yaoqiang (IATA: TNA, ICAO: ZSJN) (kínverska: 济南遥墙国际机场; rómönskun: Jǐnán Yáoqiáng Guójì Jīchǎng) er meginflughöfn Jinan höfuðborgar Shandong í héraðs í Alþýðulýðveldinu Kína.
Flugvöllurinn er staðsettur um 33 kílómetra norðaustur af miðborg Jian og er rétt norðan við Yaoqiang bæinn sem flugvöllurinn er nefndur eftir. Hann er tengdur við miðborg Jinan með hraðbrautum. Völlurinn er við hraðbrautir á svokölluðum Jinan hringvegi sem liggur um höfuðborgina, og hraðbrautunum Beijing – Sjanghæ og Qingdao – Yinchuan.
Alþjóðaflugvöllurinn var opnaður árið 1992 og er nú stærsti flugvöllur fyrir borgaraflug í Shandong héraði. Hann þjónar aðallega vestur- og miðsvæðum héraðsins, þar á meðal Jinan, Zibo, Tai'an, Liaocheng, Dezhou, Binzhou, Jining og Heze.
Hann er meginsafnvöllur heimaflugfélagsins Shandong Airlines. Flugfélögin China Eastern Airlines og Hainan Airlines eru umfangsmikil á vellinum. Alls starfa 38 flugfélag á vellinum.
Árið 2018 var flugvöllurinn með um 16.6 milljónir farþega.
Cote de Pablo
Cote de Pablo (fædd María José de Pablo Fernández, 12. nóvember 1979) er sílesk-bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Ziva David í NCIS.
Einkalíf
Pablo fæddist í Santíagó í Síle en er alin upp í Miami, Flórída í Bandaríkjunum. Stundaði söngleikús við New World School of the Arts og síðan við Carnegie Mellon háskólann í Pittsburgh, Pennsylvaníu þar sem hún lærði tónlist og leiklist. Pablo hefur komið fram í nokkrum leikritum á borð við: And The World Goes Round, The House of Bernarda Alba, Indiscretions, The Fantasticks og A Little Night Music.
Ferill
Fyrsta sjónvarpshlutverk hennar var sem meðkynnnir í sjónvarpsþættinum Control árin 1994 – 1995. Lék í sjónvarpsþættinum The Jury sem Marguerite Cisneros árið 2004, aðeins tíu þættir voru sýndir. Var árið 2005 boðið hlutverk Mossad fulltrúans Ziva David í sjónvarpsþættinum NCIS og hefur verið hluti af honum síðan þá.
Tónlist
Pablo söng Tom Waits lagið Temptation í NCIS þættinum Last Man Standing og má heyra allan flutninginn á NCIS: Official TV geisladiskinum. Pablo söng tvö lög inn á geisladisk Robertos Pitres Vivo En Vida.
Verðlaun og tilnefningar
ALMA verðlaunin
BYKO
BYKO er íslensk verslunarkeðja sem rekur byggingavöruverslanir.
Árið 1962 opnuðu Guðmundur H. Jónsson og Hjalti Bjarnason 135 fermetra byggingavöruverslun við Kársnesbraut í Kópavogi. Hét verslunin upphaflega Byggingarvöruverslun Kópavogs.
Í upphafi var einungis verslað með grófa vöru en innan árs var opnuð þar smávöruverslun. Árið 1972 var verslunin flutt að Nýbýlavegi 6, þar sem nú er sýningarsalur Toyota.
Árið 1988 flutti verslunin í nýtt og rúmbetra húsnæði í Breiddinni. Nokkru áður, eða árið 1980, var stórt athafnasvæði fyrir timbursölu tekið í notkun við Skemmuveg í Kópavogi þar sem nú er Timbursala BYKO í Breiddinni.
Fyrri verslanir BYKO er í Hafnarfirði sem opnaði árið 1984 en lokaði 2007. Í stað þess opnaði verslun í Kauptúni í Garðabæ sem lokaði árið 2011.
Broddaneshreppur
thumb|Broddaneshreppur (1992 - 2006) Broddaneshreppur var sveitarfélag á Ströndum sem nú er hluti Strandabyggðar. Það náði yfir Kollafjörð og Bitrufjörð á Ströndum, frá Stikuhálsi milli Hrútafjarðar og Bitru og að Forvaða við norðanverðan Kollafjörð. Hreppurinn samsvarar hinum forna Broddaneshreppi áður en honum var skipt upp í Fellshrepp og Óspakseyrarhrepp á síðari hluta 19. aldar. Broddaneshreppur varð svo aftur til við endursameiningu þeirra 1. janúar 1992.
Í Broddaneshreppi voru rétt rúmlega 50 íbúar í árslok 2005 og hafði fækkað mjög á síðustu árum. Bændur í hreppnum lifa á sauðfjárrækt. Í hreppnum var Kaupfélag Bitrufjarðar á Óspakseyri sem hætti starfsemi árið 2004. Einnig grunnskóli á Broddanesi, sem var lokað haustið 2004, en hann hafði þá starfað frá ársbyrjun 1978. Börnin í Kollafirði sækja nú skóla til Hólmavíkur, en börn í Bitrufirði sækja skóla að Borðeyri í Hrútafirði.
Sameiningartillögur
Í kosningu um sameiningu sveitarfélaga í október 2005 var tillaga stjórnvalda um sameiningu allra sveitarfélaga á Ströndum felld í öllum sveitarfélögum á Ströndum, nema Broddaneshreppi. Viðræður um sameiningu Broddaneshrepps og Hólmavíkurhrepps hófust síðan í nóvember sama ár. Var sameiningin samþykkt í kosningu 8. apríl 2006 og tók gildi 10. júní, að afloknum sveitarstjórnarkosningum vorið 2006. Samhliða kosningunum var kosið um þrjár tillögur að nafni á nýja sveitarfélagið - Strandahrepp, Strandabyggð og Sveitarfélagið Strandir. Í kosningunni varð nafnið Strandabyggð ofan á með 95 atkvæði, en auðir og ógildir seðlar voru 117.
Stokely Carmichael
thumb|Stokely Carmichael í árbók Bronx High School of Science. Stokely Standiford Churchill Carmichael (29. júní 1941 - 15. nóvember 1998), einnig þekktur sem Kwame Ture, var einn af leiðtogum réttindabaráttu blökkumanna í Bandaríkjunum á sjötta og sjöunda áratug tuttugustu aldar, og síðar innan alþjóðlegu Pan-African hreyfingarinnar. Hann var einn af stofnendum Svörtu hlébarðanna, samhliða því að leiða Student Nonviolent Coordinating Committee (SNCC). Stokeley Charmichael var einn mikilvægustu leiðtoga hins Nýja vinstris í Bandaríkjunum á sjöunda og áttunda áratugnum.
Seinna meir varð hann heiðursmaður innan Svörtu hlébarðanna (e: Black Panther Party, BPP) og að lokum leiðtogi All-African People's Revolutionary Party (A-APRP).
Ævi
Charmichael var fæddur í Port of Spain, höfuðborgar Trinidad og Tobago þar sem hann ólst upp til 11 ára aldurs. Foreldrar hans fluttust til Bandaríkjanna þegar hann var tveggja gamall og skildu hann og þrjár systur hans eftir í umsjón ömmu þeirra þar til þau sendu eftir honum. Fjölskyldan bjó fyrstu árin í Harlem-hverfi í New York en fluttu síðan í innflytjendahverfi í Bronx.
Charmichael hóf þátttöku í mannréttindabaráttu blökkumanna meðan hann var nemandi við Bronx High School of Science, þá nítján ára gamall. Sama ár, 1960, hóf Charmichael hóf nám í heimspeki við Howard University í Washington D.C. og gekk í kjölfarið í samtökin SNCC, stærstu grasrótarsamtök ungs baráttufólks fyrir borgaralegum réttindum blökkumanna. Auk þess að taka virkan þátt í mótmælum og ýmsum aðgerðum hópa sem börðust fyrir réttindum blökkumanna var Charmichael afburða námsmaður og var boðin skólavist við Harvard háskóla þegar hann útskrifaðist árið 1964. Charmichael afþakkaði boðið og helgaði mannréttindabaráttunni alla starfskrafta sína.
Freedom Riders og Freedom Summer, 1961-1964
Árið 1961 tók Carmichael þátt í aðgerðum svokallaðra Freedom Riders, sem skipulögðu mótmælaaðgerðir gegn aðskilnaði hvítra og svartra í langferðabílum sem ferðuðust milli fylkja í norður- og suðurhluta Bandaríkjanna. Þó Hæstiréttur Bandaríkjanna hefði árið 1946 og aftur 1960 dæmt kynþáttaaðskilnað í almenningssamgöngum milli fylkja brot á stjórnarskrárvörðum réttindum borgaranna var aðskilnaðarstefnu áfram framfylgt í flestum Suðurríkja Bandaríkjanna. Freedom Riders hópferðir svartra og hvítra aðgerðarsinna sem ferðuðust með langferðabílum til Suðurríkjanna og ögruðu þannig rasískum hefðum og reglum sem enn voru við lýði. Þátttakendur í Freedom Riders aðgerðunum urðu fyrir árásum bæði almennra borgara og lögreglu.
Charmichael var margsinnis handtekinn ásamt öðrum þátttakendum í Freedom Riders aðgerðunum fyrir brot á Jim-Crow löggjöf í ýmsum Suðurríkjanna. Þann 4 júní 1961 var hann handtekinn ásamt átta öðrum fyrir að fara inn á kaffistofu í Jackson, Mississippi, sem var aðeins ætluð hvítum og sat í fangelsi í nærri tvo mánuði.
Carmichael stóð í fremstu víglínu í ýmsum mótmælum og aðgerðum í baráttu fyrir kosningarétti blökkumanna í Mississippi og Alabama. Hann naut leiðsagnar Ellu Baker og Bob Moses sem voru meðal fremstu skipuleggjenda mannréttindabaráttuhreyfingar blökkumanna á sjötta og sjöunda áratugnum. Sumarið 1964 tók Charmichael þátt í herferð til að fá blökkumenn í Mississippi til að skrá sig sem kjósendur. SNCC lék forystuhlutverk í skipulagningu herferðarinnar sem var kölluð Frelsissumarið (e. Freedom Summer). Hann tók meðal annars þátt í því að skipulegga Mississippi Freedom Democratic Party sem mótvægi við Demókrataflokk Mississippi sem hélt fast í arfleið aðskilnaðarstefnunnar.
Eftir að landsfundur Demókrataflokksins haustið 1964 neitaði að viðurkenna fulltrúa Mississippi Freedom Democratic Party missti Charmichael trú á flokkinn og hið hefðbundna flokkakerfi Bandaríkjanna.
SNCC og Svörtu hlébarðarnir
Á næstu árum hélt Carmichael áfram að skrá svarta kjósendur og tók þátt í myndun nokkurra pólitískra hópa og hreyfinga sem börðust fyrir réttindum blökkumanna, eins og Lowndes County Freedom Organization. Meðlimir hreyfingarinnar gengu um vopnaðir til að verjast árásum, meðal annars frá liðsmönnum Ku Klux Klan. Merki Lowndes County samtakanna var svartur hlébarði, og samtökin urðu innblástur Svörtu hlébarðanna (e: Black Panthers) sem Huey P. Newton og Bobby Seale stofnuðu í október 1966.
Árið 1966 var Charmichael kjörinn formaður SNCC eftir að formaður samtakanna, John Lewis, var kjörinn á Bandaríkjaþing. Lewis sat á þingi fyrir Demókrataflokkinn til 2019.
Sem formaður SNCC varð Charmichael einn af fremstu talsmönnum Black Power, hugmynda sem Malcolm X er einna þekktastur fyrir. Undir forystu Charmichael urðu samtökin róttækari í málflutningi sínum og kröfum og léku lykilhlutverk í mótmælum gegn þátttöku Bandaríkjanna í Vietnamstríðinu á árunum 1966 og 1967. Ögrandi málflutningur og mælska Charmichael varð til þess að hann var einn af dáðustu leiðtogum hins nýja vinstris (e: The New Left) og gagnmennningar (e: counter culture) sem reis upp á þessum árum. Deilur um hversu langt skyldi ganga í mótmælum og hvort mótmæli þyrftu að vera friðsöm til að eiga rétt á sér urðu til þess að Charmichael lét af embætti sem formaður SNCC í maí 1967 og gekk til liðs við Svörtu hlébarðana.
Bandaríska alríkislögreglan gegn Carmichael
Carmichael varð að einu helsta skotmarki bandarísku alríkislögreglunnar sem taldi hann arftaka Malcolm X. Charmichael var einn fórnarlamba COUNTELPRO aðgerða FBI á árunum 1956-71 sem beindust gegn samtökum og einstaklingum sem FBI taldi ógna innra öryggi Bandaríkjanna. Aðgerðirnar miðuðu meðal annars að því að grafa undan tiltrú og trúverðugleika baráttufólks fyrir mannréttindum minnihlutahópa, femínistum, friðarsinnum og öðrum róttæklingum, og sá misklíð í röðum þeirra.
Pan-Africanismi 1969-1998
Afleiðingar ofsókna bandarísku alríkislögreglunar leiddu til þess að Carmichael flúði land árið 1969 og settist að í Afríku, fyrst í Ghana en síðar í Gíneu. Charmichael, sem breytti nafni sínu í Kwame Ture árið 1978 hélt áfram að berjast fyrir réttindum blökkumanna, nú undir fána Pan-Africanisma og sósíalisma. Síðustu 30 ár ævi sinnar helgaði Charmichael All-African People's Revolutionary Party (A-APRP) sem hafði á stefnuskrá sinni að sameina alla Afríkubúa og afkomendur þeirra í sósíalískri fjöldahreyfingu og byltingu gegn kapítalískri heimsvaldastefnu.
100 Club
thumb|right|Inngangur 100 Club við Oxfordstræti 100 Club er frægur tónleikastaður í Oxfordstræti 100, Westminster í London. Á staðnum, sem þá var veitingastaður sem hét Mack's, hafa verið haldnir tónleikar frá árinu 1942. Fyrstu árin voru það einkum djasstónlistarmenn sem komu þar fram en staðurinn er í dag þekktastur fyrir að hafa hýst fyrstu pönktónleikana í Bretlandi árið 1976. Meðal þeirra sem komu þar fram á fyrstu „alþjóðlegu pönktónlistarhátíðinni“ 21. september 1976 voru Sex Pistols, Siouxsie & the Banshees, The Clash, Buzzcocks og The Damned. Frá 1981 hýsti staðurinn marga harðkjarnapönktónleika með hljómsveitum á borð við Discharge og Crass.
Meðskilningur
Meðskilningur, ífylling eða sýnekdóka (forngríska: συνεκδοχή, synekdokhe) er stílbragð sem felst í að orði er skipt út fyrir annað orð sem hefur víðari eða þrengri merkingu. Algengar gerðir meðskilnings eru:
Meðskilningur er náskyldur nafnskiptum og telja sumir að ekki sé ástæða til að greina þar á milli.
Kakuichi Mimura
Kakuichi Mimura (fæddur 16. ágúst 1931; d. 19. februar 2022) var japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
21 (hljómplata)
21 er önnur plata Adele, hún kom út í janúar árið 2011. Platan var mjög vinsæl í Bretlandi og seldist í meira en 14 milljónum eintaka. Hún var í efsta sæti á bandaríska vinsældarlistanum, lengur en nokkur önnur plata síðan árið 1993. Platan var tilnefnd til sex grammy-verðlauna og vann hún öll þau verðlaun.
Coral
Coral er rokkhljómsveit frá Reykjavík. Hljómsveitin kom fyrst saman í Hljómskálanum við Reykjavíkurtjörn í janúar 2000. Coral áttu lagið „Sex Dwarf“ sem kom fram í myndinni Gemsar. Þeir gáfu út stuttskífu árið 2002 sem var samnefnd hljómsveitinni en er betur þekkt undir nafninu Gula platan. Af þessari plötu fékk lagið „Big Bang“ mikla útvarpsspilun. Einnig voru gerð myndbönd við þrjú lög af stuttskífunni: „Sex Dwarf“, „Big Bang“ og „Arthur“. Undir lok ársins 2007 kom síðan út fyrsta breiðskífa hljómsveitarinnar The Perpetual Motion Picture.
Árið 2011 kom út önnur breiðskífa Coral, Leopard Songs
Haraldur
Haraldur getur átt við:
Futuregrapher
Árni Grétar Jóhannesson (fæddur 6. desember 1983), oftast nefndur Futuregrapher er íslenskur raftónlistarmaður og einn stofnenda Möller Records. Hann hefur gefið út þrjár breiðskífur, ‘LP’, ‘Skynvera’ og 'Hrafnagil', og spilað víða við góðar undirtektir - m.a. á Iceland Airwaves, Sonar Reykjavík, Aldrei Fór Ég Suður, Extreme Chill og bæði í N-Ameríku og Evrópu. Futuregrapher hefur gefið út fjöldan allan af smáskífum - og gert endurhljóðblandanir fyrir marga, t.a.m. Mick Chillage, Samaris, Ghostigital og Kimono. Árni Grétar starfar einnig í hljómsveitinni Royal, ásamt Birni Kristjánssyni (Borko), og með tónlistarmanninum Jóni Ólafssyni (Jón Ólafsson & Futuregrapher).
Ævi
Árni Grétar fæddist á Sjúkrahúsinu á Patreksfirði þann 6. desember 1983, og er sonur Kristínar Ólafsdóttur, verkalýðskonu (f. 8. mars 1959, d. 9. janúar 2004) og Stefáns Jóhannesar Sigurðssonar, vélvirkja (f. 12. febrúar 1953, d. 23.janúar 1999).
GusGus
GusGus er íslensk hljómsveit stofnuð árið 1995 í Reykjavík. Hljómsveitin spilar raftónlist en tónlist þeirra eru aðallega flokkuð sem hústónlist, tæknitónlist og trip-hop tónlist.
Platan Mobile Home var valin plata ársins á Íslensku tónlistarverðlaununum 2022.
Skilvinda
thumb|Mjólkurskilvinda, mjólkurbrúsi og mjólkurílát Skilvinda eða skilja og stundum einnig skilvél er tæki til að aðgreina misþung efni með hröðum snúningi (hin þyngstu leita lengst út vegna miðflóttaaflsins), m.a. notað til að skilja að rjóma og undanrennu. Uppfinningamaður skilvindunnar var hinn sænski hugvitsmaður Gustav de Laval.
Brynháfar
Brynháfar (fræðiheiti: Placodermi) eru flokkur forsögulegra fiska sem voru uppi frá því seint á sílúrtímabilinu til loka devontímabilsins. Einkenni brynháfa voru margbrotnar brynplötur sem vörðu höfuð þeirra og frambol. Afgangurinn af skrokknum var ýmist ber eða með hreistur. Brynháfar voru með fyrstu kjálkadýrum jarðar. Kjálki þeirra þróaðist líklega út frá tálknbogum.
Brynháfar eru rannsakaðir út frá steingervingum. Þeir voru ríkjandi tegund hryggdýra á devontímabilinu þegar þeir lifðu í sjó og vötnum um alla jörð.
John Edwards
thumb|John Edwards Johnny Reid „John“ Edwards (f. 10. júní 1953) er bandarískur stjórnmálamaður, fæddur í Seneca í Suður-Karólínufylki. Hann var öldungardeildarþingmaður í öldungadeild Bandaríkjaþings fyrir Norður-Karólínufylki á árunum 1999-2005. Edwards sóttist eftir útnefningu Demókrata sem forsetaframbjóðandi í forsetakosningunum 2004 og 2008 og var varaforsetaefni Johns Kerry árið 2004.
Magnús Erlingsson (konungur)
thumb|right|Magnús konungur hylltur. Myndskreyting við Magnúsar sögu Erlingssonar, útg. 1899. Magnús Erlingsson eða Magnús 5. (1156 – 1184) var konungur Noregs á árunum 1161-1184 en fyrsta árið var Hákon herðabreiður einnig konungur. Frá 1177 gerði Sverrir Sigurðsson tilkall til valda og eru þeir báðir taldir konungar á þeim tíma.
Hákon herðabreiður féll fyrir mönnum Erlings skakka og Magnúsar þegar árið 1162 og eftir það ríkti Magnús einn. Birkibeinakonungurinn Eysteinn meyla, sonur Eysteins konungs Haraldssonar, gerði tilkall til krúnunnar en féll í bardaga 1177. Sama ár kom Sverrir Sigurðsson frá Færeyjum, lýsti því yfir að hann væri sonur Sigurðar munns og tók við leiðtogahlutverkinu hjá birkibeinum. Hann naut stuðnings Þrænda og Erlingur skakki féll í bardaga á Kálfsskinni við Niðarós 1179. Magnús varð að flýja til Danmerkur en sneri þó aftur og næstu árin gekk á með skærum og bardögum. Að lokum féll Magnús í bardaga árið 1184 ásamt tvö þúsund manna liði sínu. Hann var ókvæntur og barnlaus.
Áramótaskaup 2011
Áramótaskaupið 2011 var sýnt þann 31. desember 2011, en tökur hófust 10. nóvember. Leikstjóri var Gunnar Björn Guðmundsson. Handritshöfundar voru Anna Svava Knútsdóttir, Sævar Sigurgeirsson, Hjálmar Hjálmarsson, Örn Úlfar Sævarsson og Baldvin Z.
Færeysku barnabókaverðlaunin
Færeysku barnabókaverðlaunin (Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs) eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru árlega af Borgarstjórn Þórshafnar.
Trygve Gulbranssen
thumb|right|Trygve Gulbranssen árið 1920. Trygve Emanuel Gulbranssen (15. júní 1894 – 10. október 1962) var norskur rithöfundur, kaupsýslumaður og blaðamaður.
Hann er þekktur fyrir þrjár bækur sínar sem seldust í yfir 12 milljónum eintaka og voru þýddar á meira en 30 tungumál.
Skáldverk Trygve Gulbranssen á íslensku
Dagur í Bjarnardal (Akureyri: Norðri, 1943):
(Þýtt á íslensku af Konrad Vilhjálmsson)
Tenglar
Erlendir
Holusnjáldra
Holusnjáldra (fræðiheiti: Sorex shinto) er tegund snjáldra.
Guðleysi
Guðleysi er sú afstaða að trúa ekki á eða tilbiðja guði né æðri máttarvöld eða sú afstaða að hafna tilvist þeirra. Orðið „guðleysi“ getur einnig verið samheiti orðsins „trúleysi“ en stundum er sá greinarmunur gerður á trúleysi og guðleysi að guðleysi sé eingöngu skortur á trú á guð eða guði (eða sú skoðun að guð sé ekki til) en trúleysi sé skortur á trú á bæði guði og alla aðra yfirnáttúru (eða sú skoðun að guð og öll önnur yfirnáttúra sé ekki til).
Þegar talað eru um guðleysi sem skort á trú á guð eða guði er það stundum nefnt veikt guðleysi en þegar það felur í sér þá skoðun að guð eða guðir séu hreinlega ekki til er það stundum nefnt sterkt guðleysi.
Veikt og sterkt guðleysi
Munurinn á veiku og sterku guðleysi er mikilvægur. Sterkt guðleysi felur í sér veikt guðleysi en ekki öfugt. Þennan mun má skýra með hliðstæðu dæmi af ótrúarlegum toga: Maður nokkur er ekki þeirrar skoðunar að Eiffel-turninn sé 400 m hár; en þótt hann hafi ekki þá skoðun að Eiffel-turninn sé 400 m hár er þó ekki þar með sagt að hann hljóti að vera þeirrar skoðunar að Eiffel-turninn sé ekki 400 m hár. Það er nefnilega ekki nauðsynlegt að sérhver maður hljóti að vera annaðhvort þeirrar skoðunar að Eiffel-turninn sé 400 m hár eða þeirrar skoðunar að hann sé ekki 400 m hár; sumir hafa aldrei heyrt á Eiffel-turninn minnst og hafa enga skoðun á málinu. Veikir guðleysingjar eru eins og þeir sem hafa hvorki þá skoðun að Eiffel-turninn sé 400 m hár né þá skoðun að hann sé ekki 400 m hár, nema hvað skoðanir veikra guðleysingja snúa að tilvist guðs: Þeir hafa ekki þá skoðun að guð sé til en ekki heldur þá skoðun að guð sé ekki til. Ef einhver er á hinn bóginn á þeirri skoðun að Eiffel-turninn sé ekki 400 m hár, heldur sé hann annaðhvort hærri eða lægri, þá má segja að sá hinn sami eigi það sameiginlegt með þeim fyrrnefnda að hann hefur ekki þá skoðun að turninn sé 400 m hár; báðir eiga það sameiginlegt að hafa ekki þá skoðun að turnin sé 400 m hár en sá síðarnefndi er beinlínis þeirrar skoðunar að turninn sé ekki 400 m hár. Síðarnefndi maðurinn er eins og sterkur guðleysingi, sem eins og veiki guðleysinginn hefur ekki þá skoðun að guð sé til en hefur á hinn bóginn þá skoðun ólíkt veika guðleysingjanum að guð sé ekki til.
Rétt eins og þeir sem ekki hafa heyrt minnst á Eiffel-turninn hafa enga skoðun á því hvað hann er hár hafa þeir sem aldrei hafa heyrt minnst á guði enga skoðun á því hvort guð eða guðir eru til eða ekki til. Í þessum skilningi er stundum sagt að allir fæðist guðlausir, því að ungabörn teljast til veikra guðleysingja þar sem þau hafa ekki heyrt minnst á guði og skortir hugtakið.
Kúabót
Fornleifauppgröfturinn á Kúabót í Álftaveri fór fram á árunum 1972–1976. Álftaver er 600 km2 og er að mestum hluta myndað úr framburði frá Mýrdalsjökli. Landnáma nefnir tvo landnámsmenn sem voru staðsettir í Álftaveri. Þeir flúðu svæðið vegna jarðelds og það ljóst að Katla og virkni hennar hefur öldum saman ógnað byggðum. Þessi rúst sem fannst í Álftaveri var hvergi merkt á kort. Hún er á leiru suðvestan núverandi buggð í Álftaveri. Þar á sandinum viru einu sinni þrjár uppsprettur; Austasti Kælir, Miðkælir og Vestasti Kælir. Miðkælir hvarf árið 1918 við Kötlugosið. Austasti Kælir rennur næst byggð, en Vestasti Kælir er hins vegar nokkru vestar. Á milli þessara uppspretta var einu sinni há sandalda, vaxin melgrasi og hét Kúabót. Eftir 1918 fór Kúabót að blása upp og var hún að fullu horfin um 1950 en þá kom rústin sjálf í ljós. Þórður Tómasson, þáverandi safnstjóri í Skógum, gróf nokkrum árum seinna í rústirnar eftir að þær komu í ljós og hvatti Gísla Gestsson til að rannsaka þær. Þegar eiginlegum fornleifauppgrefti lauk fylgdist Þórður Tómasson með rústunum og hirti alla lausamuni sem þar komu í ljós. Eftir fyrsta árið í uppgröftnum kom í ljós að þessi uppgröftur var töluvert meira verk en menn héldu í fyrstu.
Rústirnar
Rúst þessi er af nafnlausum bæ og er hún hvergi merkt á kort og ekki reyndist auðvelt að finna stað hennar á uppdrætti Íslands. Við uppgröftinn komu í ljós rústir húsa en ekki heil hús. Jafnvel tóttir húsa eru sjaldan svo lítið hrundar að þær séu réttnefndar tóttir.
Bærinn sem fannst í Kúabót hefur verið stór. Veggir hans hafa verið hlaðnir úr hraungrýti, nema veggir baðstofunnar sem voru úr torfi. Bærinn skiptist í sjö tóttir, auk ganga, kirkju tóttar á hlaði og útihústóttar norðvestan við bæjarhúsin og voru þau skráð eftirfarandi:
Húsaskipunin var sú að austast var eldhúsið með stafni fram á hlað. Þar næst kom stofan með stoðum með veggjum, bekkjum með langhliðum og palli við austurenda. Frá stofunni var svo innangengt til skála sem var vestan við hana. Fjórföld röð stoða var í skála, með veggjum og við frambrún seta. Vestast í skálatótt voru merki um þiljaða forstofu og þar hefur verið gengið inn af hlaði. Vestan við forstofuna var svo búrtótt. Í forstofunni voru merki um eldstæði. Vestast í bæjarröðinni var skemmutótt með gafli fram á hlað. Göng lágu norður úr forstofu og úr þeim hefur verið gengið til vinstri inn á salerni og svo til hægri um göng til baðstofunnar. Lokræsi var undir gangagólfi og alla leið eftir forstofu og út á hlað. Stétt var síðan fyrir utan við bæjarhúsin og svo lá stétt til kirkjunnar sem var frammi á hlaði. Veggir kirkjunnar voru hlaðnir úr grjóti á þrjá vegu, en timburstafn til vesturs. Merki voru um timburgólf í tóttinni og leifar timburþils. Leifar af garði voru sunnan kirkju og gangstétt í suður frá suðurkambi. Sködduð tótt var norðvestan við húsin og hefur það eflaust verið einhvers konar útihús. Auðséð var að bærinn í Kúabót hefur farið í eyði í jökulhlaupi og er það talið hafa verið í kjölfar eldgoss í Kötlu undir lok 15. aldar.
Aldursákvörðun
Húsaskipanin í Kúabót í Álftaveri bendir til þess að bærinn sé frá miðöldum. Henni svipar til þess sem fannst að Gröf í Öræfum, sem lagðist í eyði 1362 við öskufall frá stórgosi í Öræfajökli. Bærinn í Kúabót er stærri en sá sem fannst að Gröf, enda var kirkjustaður í Kúabót. Um nákvæmari tímasetningu verður að leita til gjóskulagafræðarinnar og íhuga hvort einhver gripanna sem fundust í Kúabót veiti svörð hvað varðar tímasetningu. Kötlugosum fylgja jökulhlaup. Þau flæða yfir stór svæði á Mýrdalssandi og valda tjóni á þvi landi og mannvirkjum sem fyrir verða. Það þótti augljóst að bærinn hafi farið í eyði eftir jökulhlaup sem skildi meðal annars eftir sig rúmlega 25 cm lag af leir og sandi í frambænum en það lag var nú undir rofum úr þökum. Tímasetning á gosinu sem olli þessu hlaupi væri því jafnframt tímasetning á eyðingu bæjarins. Engin þekkjanleg gjóskulög fundust við uppgröftinn á frambænum árin 1972 og 1973. Hins vegar, árið 1974, þegar baðstofan var rannsökuð kom í ljós kekkir við suðurvegg hennar með svörtu gjóskulagi. Auk þess fannst í moldinni smávegis af ljósum gjóskukornum, samskonar og þau sem mynda gjóskulagið úr Öræfajökli árið 1362. Niðurstöður jarðfræðinga voru þær að gjóskulagið væri úr Kötlugosinu 1416. Hægt var að sjá að svarta gjóskulagið var á 2 – 3 cm dýpi í kökkunum og má ætla að þeir hafi verið stungnir alllöngu síða eða ef til vill 20 – 40 árum eftir gosið. Þar af leiðir, að a.m.k baðstofan hefur verið hlaðin eftir 1416. Næsta Kötlugos, og hlaup, sem getið er í rituðum heimildum var árið 1580. Ekki er líklegt að Kúabót hafi verið í byggð svo lengi. Jarðfræðilegar athuganir sýna að það hafi orðið gos í Kötlu um 1490. Ekki eru til heimildir um þetta gos en af gjóskulaginu sem það myndaði má ráð að það hefur verið í meðallagi miðað við önnur Kötlugos á sögulegum tíma. Hugsanlegt er að jökulhlaupið sem lagði Kúabót í eyði hafi tengst gosinu í Kötu sem átti sér stað um 1490.
Fundir
Margir munir fundust við rannsóknina, eða samtals 564 tölusett númer. Þar á meðal er nokkuð af timburleifum, sem varpa ljósi á innréttingu stofu og skála. Sáir voru í búri og í salernistótt var stórt steinkeir. Í kirkjunni fundust meðal annars tvær eirskálar, lítið Maríulíkneski og leirkerabrot.
Handknattleiksárið 2016-17
Handknattleiksárið 2016-17 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 2016 og lauk vorið 2017. Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki en Framstúkur í kvennaflokki.
Úrslitakeppni
Undanúrslit Úrslit
1. deild
Fjölnir sigraði í 1. deild og fór beint upp í úrvalsdeild. Liðin í öðru til fjórða sæti fóru í úrslitakeppni ásamt næstneðsta liði úrvalsdeildar um laust sæti. Keppt var í átta liða deild með þrefaldri umferð.
Úrslitakeppni um úrvalsdeildarsæti
Selfoss sigraði í úrslitakeppni um laust sæti í úrvaldseild.
Undanúrslit Úrslit
Bikarkeppni HSÍ
1. umferð 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
Stefán Jón Hafstein
Stefán Jón Hafstein (f. 18. febrúar 1955) er starfsmaður Þróunarsamvinnustofnunar og hefur verið frá 2007. Hann var umdæmisstjóri í Malaví 2008-2012, en áður verkefnastjóri í Namibíu. Frá 2015 er hann umdæmisstjóri í Úganda. Hann á feril sem stjórnmálamaður, fjölmiðlamaður og rithöfundur. Kom að stofnun Dægurmálaútvarps Rásar 2 og stjórnaði útvarpsþáttunum Meinhorninu og Þjóðarsálinni, þar sem hlustendum gafst færi á að hringja inn og tjá sig um ýmis málefni.
Stefán var kosinn borgarfulltrúi Reykjavíkurlistans 2002 og Samfylkingarinnar 2005 en hann fékk leyfi frá störfum í borgarstjórn í upphafi árs 2007 til tveggja ára til að starfa sem verkefnisstjóri hjá Þróunarsamvinnustofnun Íslands í Namibíu. Hann var umdæmisstjóri ÞSSÍ í Malaví 2008-2012 og starfar hjá Þróunarsamvinnustofnun í Reykjavík frá 2012. Maki er Guðrún Kristín Sigurðardóttir.
Kommúnismi
Innan lenínismans á hugtakið kommúnismi sérlega við lokastig stéttabaráttunnar, þegar stéttir og ríkisvald eru horfin úr samfélagsskipaninni, og hver og einn leggur af mörkum eftir getu og ber úr býtum eftir þörfum. Kommúnisminn er hluti af miklu víðtækari hugmyndahefð og framkvæmd sósíalisma, þrátt fyrir að merking þessara tveggja hugtaka hafi verið nokkuð á reiki í gegnum tíðina.
Stefán Jón Hafstein
Ævi
Foreldrar Stefáns eru Hannes Þórður Hafstein (látinn) og Sigrún Stefánsdóttir (látin). Stefán gekk í Vogaskóla og útskrifaðist 1975 frá Menntaskólanum við Tjörnina. Hann stundaði nám í ensku og bókmenntun við Háskóla Íslands og lauk BA námi í fjölmiðlafræðum frá Polytechnic of Central London 1979.
Kommúnismi
Forsaga
Hugmyndir um jafnan aðgang og jafna skiptingu eigna hafa verið til í alda raðir. Meðal annars hefur því oft verið haldið fram að forngríski heimspekingurinn Platon hafi í ritinu Ríkið lýst eins konar fyrirmyndarríki af kommúnískum toga. Þetta má draga mjög í efa, meðal annars vegna þess að Platon álítur að kaupmenn og handverksmenn eigi eftir sem áður að stefna að verðmætasöfnun með hefðbundnum hætti. Einnig má benda á að sameignarfyrirkomulag þekktist í raun meðal ýmissa söfnuða frumkristni en það verður þó að hafa í huga að þessir söfnuðir biðu bókstaflega eftir endurkomu Jesú og töldu sig þess vegna ekki hafa mikla þörf fyrir eignasöfnun.
Stefán Jón Hafstein
Ævi
Að námi loknu sneri Stefán heim til Íslands og starfaði sem fréttamaður og dagskrárgerðarmaður hjá RÚV 1979-1982. Svo settist hann á ný á skólabekk og stundaði framhaldsnám í boðskiptafræðum við University of Pennsylvania 1983-85 og útskrifaðist með MA gráðu frá þeim skóla.
Kommúnismi
Forsaga
Það er þó ekki fyrr en Thomas More gaf út bókina Útópía (1516) sem þróaðar hugmyndir um framtíðarríki, sem byggist á sameign allra, taka á sig fast form. Fjölmargir fetuðu í fótspor More og skrifuðu bækur og ritlinga um svipuð framtíðarríki. Hins vegar voru færri tilraunir gerðar til að skapa slík samfélög í reynd. Þar er jesúítaríkið í Paraguay (1610 – 1758) undantekning, en þar var skapað samfélag án einkaeigna. Það var þó ekki fyrr en við byltinguna í Frakklandi (1789 – 1799) og þegar fór að líða á 19. öldina sem hægt er að tala um raunverulegar kommúnistahreyfingar.
Stefán Jón Hafstein
Ævi
Að framhaldsnáminu loknu starfaði hann um hríð sem sendifulltrúi Rauða krossins í Genf og Eþíópíu og gengdi trúnaðarstörfum sem slíkur víðar. Hann starfaði sem dagskrárstjóri Rásar 2, dagskrárgerðarmaður Sjónvarpsins, Stöðvar 2 og Rásar 1. Stjórnandi spurningakeppninnar Gettu betur á árunum 1991-1994. Hann var ritstjóri dagblaðsins Dags-Tímans (síðar Dags) 1997-1999, með eigin rekstur 2000 og starfaði sem yfirmaður nýmiðlunar og rekstrarstjóri hjá Eddu - miðlun og útgáfu 2001-2002.
Kommúnismi
Forsaga
Á tíunda áratug 18. aldar setti François Babeuf fram kenningar um jöfnuð eigna, sem höfðu mikil áhrif á stjórnmálaumræðuna. Á fyrstu áratugum 19. aldar höfðu útópískir sósíalistar eins og Charles Fourier og Étienne Cabet mikil áhrif. Þeir fengu mikið fylgi og víða voru gerðar tilraunir til að skapa útópísk sameignarsamfélög, sérstaklega í Norður-Ameríku. Þegar árið 1825 hafði eitt helsta samfélagið, New Harmony, verið stofnað í Indiana í Bandaríkjunum.
Stefán Jón Hafstein
Stjórnmál
Stefán tók þátt í undirbúningi og stofnun Samfylkingarinnar árin 1999 og 2000. Hann var kjörinn formaður framkvæmdastjórnar Samfylkingarinnar 2001-2005. Var kjörinn borgarfulltrúi í Reykjavík árið 2002 fyrir Reykjavíkurlistann, þar sem hann er fulltrúi Samfylkingarinnar. Hann hlaut fyrsta sæti á lista Samfylkingar í prófkjöri 2003. Hefur starfað sem formaður borgarráðs, forseti borgarstjórnar, formaður menntaráðs, formaður menningar- og ferðamálaráðs og formaður hverfisráðs Grafarvogs. Formaður Víkarinnar sjóminjasafns frá 2004. Í framboði til borgarstjórnar árið 2005 fyrir Samfylkinguna og náði kjöri, sat í menntaráði, menningar- og ferðamálaráði og stjórn Orkuveitunnar um hríð.
Kommúnismi
Söguágrip
thumb|Karl Marx (1875) thumb|Friedrich Engels (1877) Á 19. öld var munurinn á hugtökunum „sósíalismi“ og „kommúnismi“ óljós og oft voru þau notuð sem samheiti. Það var í kring um árið 1830 sem farið var að nota hugtakið „sósíalismi“ og gerðu fylgismenn Pierres Leroux í Frakklandi og Roberts Owen á Englandi það nokkurn veginn samtímis. Á sama hátt fóru byltingarsinnaðir hópar í París að nota hugtakið „kommúnismi“ um 1839.
Sósíalistar og kommúnistar höfðu með sér fjölmörg samtök á 19. öld, sem lögðu mikinn kraft í að deila hver við annað. Eitt þeirra mikilvægustu og sem hafði mikil alþjóðleg áhrif var Bund der Gerechten (Bandalag hinna réttlátu) sem skipti um nafn árið 1847 og nefndist eftir það Bund der Kommunisten (Kommúnistabandalagið). Karl Marx og Friedrich Engels voru fengnir til að skrifa stefnuskrá samtakana og hún kom út snemma árs 1848 undir nafninu Manifest der Kommunistischen Partei (sem hefur verið nefnt Kommúnistaávarpið á íslensku) og varð þegar að grundvallarriti kommúnista og hefur verið æ síðan.
Byltingaraldan sem gekk yfir Evrópu 1848 – 1849 olli kommúnistum vonbrigðum. Marx og Engels og þeirra fylgismenn drógu af því þá ályktun að kommúnísk bylting verði einungis framkvæmd af vel skipulagðri og pólitískt meðvitaðri verkalýðsstétt. Eitt skref í þá átt var stofnun Fyrsta alþjóðasambandsins (Internationalinn) 1864. Á seinni áratugum 19. aldar var orðið „kommúnismi“ lítið notað. Í stað þess nefndu róttækir flokkar og samtök sig annaðhvort sósíalísk eða sósíaldemókratísk. Þannig var um sterkustu samtök þessa tíma, þýska sósíaldemókrataflokkinn, sem voru nátengd Marx og Engels.
Stefán Jón Hafstein
Bækur
Sex bækur liggja eftir Stefán:
Kommúnismi
Söguágrip
Þegar í ritinu Athugasemdir við Gotha-stefnuskránna, sem kom út árið 1875, skrifar Marx um tvö stig hins kommúníska framtíðarsamfélags. Strax eftir byltingu muni koma nokkurs konar aðlögunartímabil, alræði öreiganna, þar sem þess er krafist að allir leggi sig fram eftir getu og enn sé barátta um völdin. Síðara stigið er svo samfélag þar sem ríkisvaldið er orðið óþarft og einkaeignarétturinn verði afnuminn. Á þessu síðara stigi, sagði hann, munu samskipti manna byggjast á þeirri grundvallarreglu að hver leggi af mörkum eftir getu og beri úr býtum eftir þörfum. Þessi stigskipting varð grundvallaratriði í kenningum Leníns þegar hann er að móta kommúnisma seinni tíma. Kallar hann fyrra stigið „sósíalisma“ og hið síðara „kommúnisma„.
Á 9. áratugnum varð róðurinn æ þyngri fyrir kommúnistana í Sovétríkjunum og fylgiríkjum þeirra í Austur-Evrópu. Stjórnkerfið var þunglamalegt og stóðst kapítalískum Vesturlöndum ekki snúning. Umbætur Gorbatjofs komu of seint og voru ekki nógu djúptækar til að hægt væri að bjarga þessum samfélagskerfum við. Á árunum 1989 - 1991 féllu allar kommúnistastjórnir í Evrópu. Eftir standa fáein ríki sem enn aðhyllast hugsjónir kommúnismans þó það sé oft ekki annað en í orði. Þau eru Kína, Kúba, Laos, Norður-Kórea og Víetnam.
Helstu greinar kommúnismans
Eitt af einkennum þeirra hreyfinga sem kenna sig við kommúnisma er að þær hafa lagt mikinn kraft í að aðgreina sig frá og deila við aðra sem kenna sig við kommúnisma eða sósíalisma. En nánast allar þessar hreyfingar á 20. öld hafa sagt sig byggja á kenningum marxismans (þó skilgreiningin á honum sé ekki alltaf sú sama).
Marxismi
Hugtakið „marxismi“ er annars vegar notað yfir þær heimspekilegu og félagsfræðilegu kenningar sem þýski heimspekingurinn Karl Marx (1818 – 1883) og samstarfsmaður hans Friedrich Engels (1820 – 1895) settu fram, og hins vegar túlkanir og viðbætur við þessar kenningar. Þeir félagar skrifuðu fjölda bóka og bæklinga bæði saman og hvor fyrir sig, það þekktasta, fyrir utan Kommúnistaávarpið sem áður er getið, er Auðmagnið (Das Kapital) sem var skrifað af Marx.
Söguskoðun sína kölluðu Marx og Engels sögulega efnishyggju, og er hún nátengd almennri kenningu Marx um heiminn, sem eftir hans daga hefur verið kölluð þráttarefnishyggja (eða „díalektísk“ efnishyggja), og gengur út frá því að hið efnislega sé undirstaðan (öfugt við hughyggju Hegels) og að breytingar verði við átök eða samspil andstæðna. Samkvæmt þessum meginreglum litu Marx og Engels svo á, að aðferðir fólks við framleiðslu lífsnauðsynja væru undirstaða alls annars í samfélaginu og að þær skiptu fólki í stéttir. Eftir því sem aðferðirnar þróuðust, breyttust líka valdahlutföllin milli stéttanna, uns að því kæmi að ríkjandi valdastétt væri hrundið og ný stétt tæki völdin. Þessa baráttu — stéttabaráttuna — litu þeir á sem „hreyfiafl sögunnar“ og að „öll mannkynssagan fram til þessa [væri] saga stéttabaráttu“ (Kommúnistaávarpið, formáli).
Lenínismi
Ein af höfuðkenningum Leníns var sú að samtíð hans lifði á hæsta og síðasta stigi kapítalismans og það einkenndist af „tímabili heimsvaldastefnunnar“. Það væri nauðsynlegt að skapa forystusveit fyrir verklýðsstéttina, agaðan flokk sem stjórnað væri með „lýðræðislegu miðstjórnarvaldi“. Markmiðið var að afnema kapítalismann og koma á fyrsta stigi sósíalismans og „alræði öreiganna“. Marx og Engels voru sannfærðir um að byltingin kæmi í þróuðustu iðnaðarlöndunum og mundi gerast í alþjóðlegu bandalagi verkalýðsins samtímis í mörgum löndum. Lenín taldi aftur á móti að heimsvaldastefnan hefði gert verkalýð iðnvæddustu landanna afhuga byltingu með því að nota hluta af herfangi heimsvaldastefnunnar til að friðþægja hann. Sósíalísk bylting væri hins vegar möguleg í rússneska bændaþjóðfélaginu, sem væri veikasti hlekkur hins alþjóðlega auðvaldsskipulags. Verkalýðsstéttin mundi hafa forystu fyrir bændastéttinni og eftir byltinguna mundu bændurnir gerast verkamenn með því að vinna á samyrkjubúum.
Stefna Leníns mótaðist einnig í harðri baráttu gegn sósíaldemókrötum innan hreyfingar sósíalista, en þeir álitu að mögulegt væri að koma á sósíalisma með friðsamlegum umbótum og að bylting væri ekki nauðsynleg. Margir kenndu sig enn þá við marxisma, svo sem Karl Kautsky og Eduard Bernstein, en voru að mati Leníns komnir langt frá réttum skilningi á kenningum Marx. Lenín háði einnig baráttu gegn stjórnvaldsleysingjum (anarkistum) og þjóðbyltingarmönnum (narodnikum) í hinni víðari hreyfingu byltingarsinna.
Stalínismi
thumb|200 px|Jósef Stalín 1949 Stalínismi, sem kenndur er við Jósef Stalín (1878 – 1953), er tæpast eiginleg hugmyndafræðileg undirgrein kommúnisma. Þegar talað er um stalínisma er frekar átt við það einræðislega stjórnarfar sem einkenndi stjórnartíð hans 1922–53, mikil notkun áróðurs og hvatt var til persónudýrkunar á leiðtoganum. Miðstýring þjóðfélagsins var mikil, fólk hafði mjög takmarkað frelsi því allar mikilvægar ákvarðanir teknar ofan frá. Enn fremur setti Stalín á fót vinnuþrælkunarbúðir fyrir fanga, gúlagið, þar sem gífurlegur fjöldi fanga vann dag og nótt við hörmulegar aðstæður. Ofsóknir gagnvart raunverulegum og ímynduðum andstæðingum voru mikilvægur þáttur í uppbyggingu „alræðis öreiganna“. Á árunum 1936–38 hófust hreinsanir í Kommúnistaflokknum, svonefnd Moskvuréttarhöld þar sem 16 pólitískum andstæðingum Stalíns voru bornar upplognar sakir og þeir dæmdir til dauða eða refsivinnu í gúlaginu. Óhemjuleg persónudýrkun foringjans var annað framlag sem kommúnistaforingjar í öðrum löndum tóku upp. Stalín innleiddi stórfelldar fimm ára áætlanir í efnahags- og skipulagsmálum, sem voru í gildi öll þau ár sem hann var við stjórn. Fylgismenn hans töluðu aldrei um stalínisma heldur var það hugtak skapað af andstæðingum Stalíns.
Marx-lenínismi
Það hugtak sem á íslensku er oftast nefnt marx-lenínismi (en einnig marxisminn-lenínisminn) var upphaflega skapað af Stalín til að leggja áherslu á að kenningar Leníns (í túlkun Stalíns) væru ekki einungis viðbót við marxismann heldur hefðu lyft honum upp á nýtt svið. Hugtakið hefur hins vegar verið túlkað á ýmsa vegu af mismunandi kommúnistum. Nafngiftin marx-lenínismi var notað sem opinbert heiti á ráðandi hugmyndafræði í Sovétríkjunum og fylgiríkjum og eins fylgiflokkum þeirra frá valdatíma Stalíns og allt þar til sovétveldið hrundi. Eftir að í sundur skildi milli Kína og Sovétríkjanna fóru maóistar hins vegar að kalla sig hins einu sönnu marx-lenínista og hnýttu því oft við nöfn hópa sinna og flokka (samanber EIK (ml) á Íslandi).
Maóismi
thumb|130px|Maó Zedong heldur ræðu 1939
Andstætt Lenín var Maó Zedong (1893 – 1976) viss um að bændastéttin gæti framkvæmt byltingu öreiganna án þess að verkalýðsstéttin væri þar framvarðarsveit. Byltingin gæti allt eins átt rætur á landsbyggðinni eins og í iðnaðarsvæðum þéttbýlis og borga. Maó var einnig viss um að stéttabaráttan héldi áfram og harðnaði eftir að byltingin hafði verið framkvæmd. Virkjun fjöldans er einnig lykilatriði í maóismanum ólíkt flokkskenningu Leníns og Stalíns, þar sem aðaláhersla er lögð á hlutverk flokksins sem framvarðarsveit og leiðtoga. Maóisminn hefur haft mun meiri áhrif á kommúnistahreyfingar í bændaþjóðfélögum þriðja heimsins en í iðnarþjóðfélögum, ef burtséð er frá maóistahreyfingum 7. og 8. áratuganna á Vesturlöndum. Má þar nefna Skínandi stíg í Perú, Naxalíta í Indlandi og maóistahreyfinguna í Nepal. Maóistar kalla maóisma yfirleitt Hugsun Maó Zedong.
thumb|left|135px|Lev Trotskíj 1915
Trotskíismi
Trotskíisminn er eindregið byltingarsinnaður og leggur mikla áherslu á alþjóðahyggju. Samkvæmt Lev Trotskíj (1879 – 1940) er alþjóðabyltingin forsenda raunverulegs sósíalisma. Þar sem borgarastéttin ekki hafði getað framkvæmt borgaralegu byltinguna með eigin krafti (eins og staðan var í Rússlandi í upphafi 20. aldar) yrði verkalýðsstéttin að framkvæma hana upp á eigin spýtur og láta hana vaxa yfir í alþjóðlega sósíalíska byltingu og er það algjör andstæða við „sósíalisma í einu landi“, stefnu sem Lenín setti fram (og Stalín hélt fast í) þegar sýnt var að aðrar byltingar, um svipaðar mundir og sú rússneska, voru fljótlega brotnar á bak aftur. Trotskíj kallaði sig aldrei „trotskísta“ heldur notaði hugtakið bolsévík-lenínisti. Trotskíistar hafa hvergi verið við völd en hafa víða haft talverið ítök hjá menntamönnum. Flokkar þeirra hafa einkum verið sterkir í Frakklandi og Mexíkó.
Evrókommúnismi
Á 8. og 9. áratug 20. aldar óx mjög gagnrýni innan kommúnistaflokka í Vestur-Evrópu á það sem kallað var marx-lenínismi, sem margir voru farnir að álíta kreddu og sem hafði verið stefna flokkanna fram að því. Þetta var samhliða uppgjör við hugmyndir og framkvæmd kommúnista og tilraun að aðlaga hann að vestrænu lýðræðisþjóðfélagi. Þessi gagnrýni og endurskoðun á mörgum grundvallaratriðum kenningarinnar var kallaður evrókommúnismi. Þungamiðja þessarar endurskoðunar var gagnrýni á sem og andstaða gegn þeirri pólitík sem Sovétríkin stóðu fyrir. Grundvallarhugmyndir evrókommúnismans má rekja til ítalska marxistans Antonio Gramscis (1891 – 1937). Hann gagnrýndi mjög kreddufestu vinstrimanna og vildi að hreyfingar þeirra opnuðu sig fyrir samstarfi við önnur pólitísk öfl og fjöldahreyfingar.
Það voru einkum kommúnistaflokkarnir í Frakklandi og á Ítalíu sem helst tóku upp evrókommúnismann. Þessir flokkar voru á þessum tíma mjög sterkir og fengu mikið fylgi í kosningum. Hugmyndirnar höfðu þó einnig mjög mikil áhrif innan annarra flokka eins og svo nefndra vinstri sósíalistaflokka á Norðurlöndum. Mikhaíl Gorbatsjev segir frá því í endurminningum sínum að hugmyndir evrókommúnista hafi haft mikil áhrif á sig þegar hann innleiddi glasnost og perestroika í Sovétríkjunum. Eftir fall Sovétveldisins hafa flestir þeir flokkar sem aðhylltust evrókommúnisman orðið sósíaldemókratískir flokkar.
Kommúnismi á Íslandi
Eitt af sérkennum stjórnmálasögu Íslands á 20. öld er að þar höfðu kommúnistar lengi vel meiri áhrif og höfðu í samstarfi við aðra sósíalista miklu meira fylgi en í sambærilegu löndum. Sögu kommúnista á Íslandi má skipta í þrjá hluta.
Kommúnistaflokkur Íslands
Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður 1930. Þá höfðu kommúnistar starfað innan Alþýðusambands Íslands og Alþýðuflokksins (sem voru tvær greinar af sömu samtökum) frá stofnun þeirra 1916. Þeir höfðu einnig starfað í sérstökum hópum, sá mikilvægast var Jafnaðarmannafélagið Sparta, sem starfaði frá 1926 fram að stofnun flokksins. Kommúnistaflokkurinn gerðist þegar hluti af Komintern og var þar með hluti af alþjóðaflokki kommúnista og laut miðstjórnarákvörðunum hans. Helstu forsprakkar flokksins voru þeir Einar Olgeirsson og Brynjólfur Bjarnason sem var formaður. Þeir höfðu báðir kynnst marxisma við nám erlendis, Einar í Þýskalandi og Brynjólfur í Danmörku. Alþýðusambandið og Alþýðuflokkurinn klofnuðu þegar áhrif kommúnista innan þeirra jukust og þeir náðu talsverðum ítökum innan verkalýðshreyfingarinnar. Þetta var ólíkt því sem gerðist á hinum Norðurlöndunum þar sem sósíaldemókratar hafa enn náin tengsl við alþýðusamböndin og tókst lengi vel að útiloka kommúnista úr flestum áhrifastöðum innan þeirra.
Sósíalistaflokkurinn
Árið 1938 gekk Héðinn Valdimarsson til liðs við kommúnista. Alþýðuflokkurinn klofnaði við þetta og talsverður hluti hans fylgdi Héðni. Hinn sameinaði flokkur fékk nafnið Sameiningarflokkur alþýðu - Sósíalistaflokkurinn. Flokkurinn gekk ekki í Komintern og var ekki yfirlýstur kommúnistaflokkur, en í stefnuskrá flokksins var hann sagður byggja stefnu sína á „hinum vísindalega sósíalisma - marxismanum“. Hann hafi einnig alla tíð mjög náin formleg og óformleg sambönd við kommúnistaflokkana í Austur-Evrópu. Brynjólfur var formaður miðstjórnar fyrsta áratuginn og eftir að Héðinn yfirgaf flokkinn árið 1939, vegna afstöðu til innrásar Sovétríkjanna í Finnland, tók Einar Olgeirsson við formennsku og var formaður flokksins þangað til hann var lagður niður. Eftir því sem á leið varð allt erfiðara að halda flokknum á „réttri marxískri línu“; kom þar til meðal annars að talsverður fjöldi yngri flokksmanna voru sendir í nám „austantjalds“, sérlega til Austur-Þýskalands og Sovétríkjanna, og færðu misjafnar og oft ófagrar fréttir af sósíalismanum í framkvæmd. En stærsti áhrifavaldurinn var samvinnan við Hannibal Valdimarsson og fylgismenn hans í Alþýðubandalaginu, sem var stofnað sem kosningabandalag 1956. Hannibal hafði verið formaður í Alþýðuflokknum og var forseti Alþýðusambandsins og vildi vinna að sameiningu allra vinstrimanna í ein samtök. Eftir miklar deilur innan Sósíalistaflokksins var ákveðið 1968 að leggja hann niður og þess í stað stofna nýjan stjórnmálaflokk, Alþýðubandalagið. Með því þurru áhrif þeirrar kynslóðar kommúnista að mestu, sem fylgdi Sovétríkjunum að málum, enda var hinn nýi flokkur hvorki í orðum né gerðum á neinn hátt kommúnískur flokkur.
68-kynslóðin
Einn þáttur í því umróti sem kallað hefur verið 68-kynslóðin var endurvakning kommúnískra hugsjóna. Þó að þau samtök sem virkust voru í þessum málum hafi verið fámenn voru þau áberandi meðal ungs fólks, ekki síst í framhaldsskólum og háskólum. Það voru aðallega þrír hópar sem létu að sér kveða sem kölluðu sig kommúnista.