cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heilongjiang
thumb|alt=Landakort sem sýnir legu Heilongjiang héraðs í norðausturhluta Kína.|Kort af legu Heilongjiang héraðs í norðausturhluta Kína. Heilongjiang (kínverska: 黑龙江; rómönskun: Hēilóngjiāng) er hérað í norðausturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það er nyrsta og austasta hérað landsins. Það afmarkast í norðri og austri af Rússlandi meðfram Amur fljóti og Ussuri (Wusuli) fljóti, í suðri af kínverska héraðinu Jilin og Innri Mongólíu í vestri. Höfuðborgin og stærsta borg héraðsins er Harbin.
Heilongjiang deilir landamærum að Rússneska sambandsríkinu (Amúrfylki, Hinu hebreska sjálfstjórnarfylki gyðinga, Kabarovskfylki,  Prímorja fylki og Tsabajkalfylki) í norðri og austri.
Héraðið dregur nafn sitt af fljótinu Amur fljóti (á kínversku Heilong Jiang, sem þýðir „Svartdrekafljót“, og markar landamæri Alþýðulýðveldisins Kína og Rússlands. Heilongjiang markar nyrsta punkt Kína (í Mohe-borg) og einnig þeim austasta (á mótum fljótanna Amur og Ussuri).
Heilongjiang nær yfir þrjá fimmtu þess svæðis í norðausturhéruðunum þremur sem áður voru Mansjúría og hefur meira en þriðjung íbúa svæðisins. Héraðið nær yfir 463.600 ferkílómetra. Árið 2010 voru íbúar héraðsins um 38 miljónir.
Heilongjiang hefur umtalsverða landbúnaðarframleiðslu, og hráefnavinnslu, svo sem timbur, olíu og kol.
Pokamoldvarpa
Pokamoldvarpa (fræðiheiti: Notorcyctes typhlops) er tegund pokadýra.
Vallakirkja
Vallakirkja er kirkja að Völlum í Svarfaðardal. Hún var byggð árið 1861 og er því elsta kirkjan í Svarfaðardal og Dalvíkurbyggð. Hún er úr timbri og turnlaus eins og hinar gömlu kirkjur dalsins. Kirkjugarðurinn er umhverfis kirkjuna. Núverandi prestur er Magnús Gamalíel Gunnarsson.
Framan við Vallakirkju er allmikið klukknaport sem jafnframt er sáluhlið að kirkjugarðinum. Klukknaportið var reist þegar gamall brottfluttur Svarfdælingur, Soffanías Þorkelsson frá Hofsá, gaf klukku eina mikla til kirkjunnar. Þetta var stærsta kirkjuklukka landsins og vóg nærri tvö tonn. Það var of mikill þungi fyrir hina öldnu kirkju svo að brugðið var á það ráð að reisa sérstaka byggingu fyrir klukkuna, sem er turn eða klukknaport yfir sáluhliðinu.
Árið 1996 stóðu yfir gagngerar endurbætur á Vallakirkju. Var því verki að mestu lokið og búið að koma flestum kirkjumunum fyrir á sínum stað þegar kviknaði í henni og brann hún svo lá við gereyðileggingu. Ýmsir töldu að þar með væri lokið sögu Valla sem kirkjustaðar. Svo fór þó ekki því fjársöfnun var sett af stað og kirkjan síðan endurbyggð út í hörgul og var hin nýja kirkja vígð árið 2000.
Sextánda konungsættin
Sextánda konungsættin er í sögu Egyptalands konungsætt sem telst til annars millitímabilsins. Konungar þessarar konungsættar voru „útlendingar“ (hyksos) sem báru sumir semísk nöfn en aðrir egypsk. Þeir ríktu yfir ýmsum hlutum Neðra Egyptalands á tímabilinu frá um 1620 f.Kr. til um 1540 f.Kr. Nöfn þeirra eru eingöngu þekkt af fornleifum en Maneþon talar um 32 útlenda konunga sem ríktu í 518 ár. Ekki er vitað um ríkisár þessara konunga.
SKEMA Business School
SKEMA Business School er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í Lille, Suresnes, Sophia Antipolis, Suzhou, Raleigh, Belo Horizonte og Höfðaborg. Hann er stofnaður 2009. SKEMA býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EQUIS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 45 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Alain Dinin (Framkv.stj. (CEO) Nexity) auk Jean-Philippe Courtois (Framkv.stj. (CEO) Microsoft).
Germönsk tungumál
Germönsk mál er stærsti undirflokkur indóevrópskra mála. Meðal annarra tilheyra enska, þýska, hollenska og norrænu málin þessum flokki. Engar skriflegar heimildir um forngermönsku eru til og þess vegna er málið óþekkt í dag. En með samanburði á ýmsum germönskum málum hefur málvísindamönnum tekist að endurskapa forngermönsku að miklu leyti. Úr þessu frummáli tóku þau mál sem urðu að germönskum málum nútímans að þróast um sama leyti og germanskar þjóðir fóru að dreifast um Evrópu í kringum upphaf tímatals okkar.
La Tradukisto
La Tradukisto (Þýðandinn) er tímarit á esperantó sem kom fyrst út 12. mars 1989 á hundrað ára afmæli rithöfundarins og esperantistans Þórbergs Þórðarsonar og er ritið helgað honum.
Kristján Eiríksson hóf að gefa út La Tradukisto fyrir nemendur sína í Menntaskólanum að Laugarvatni og var það þá aðeins 8 blaðsíður skrifaðar á ritvél. La Tradukisto kemur út þrisvar á ári eins og í upphafi: 12. mars, 12. júlí og 12. nóvember. Standa þessar dagsetningar ætíð á haus blaðsins þótt oft seinki útgáfunni eitthvað.
Germönsk tungumál
Germönskum málum er oftast skipt í norðurgermönsk eða norræn mál, austurgermönsk og vesturgermönsk. Öll austurgermönsk mál eru nú útdauð; heimildir um þau er aðallega að finna í gotneskum Biblíum; þekktust er svokölluð Silfurbiblía sem skrifuð var um árið 500 auk fjölda rúnasteina.
La Tradukisto
Blaðið hefur stækkað með árunum og hefur frá og með 29. hefti verið 24 blaðsíður fyrir utan kápu. Flestir áskrifenda eru Íslendingar en upp á síðkastið hafa allmargir útlendingar farið að kaupa ritið og á það sér nú áskrifendur í 24 þjóðlöndum utan Íslands.
La Tradukisto er tvískipt tímarit. Þýðingar úr íslensku á esperanto spanna um það bil tvo þriðju hluta ritsins en þýðingar úr esperanto á íslensku um þriðjung.
La Tradukisto er eina tímarit á Íslandi sem eingöngu birtir þýðingar. Blaðið er gefið út á Laugarvatni.
Germönsk tungumál
Eiginleikar
Germönsk tungumál hafa nokkra eiginleika sem greina þau frá öðrum indóevrópskum tungumálum. Helstu þeirra eru:
Aðrir athyglisverðir eiginleikar eru:
Taka má eftir að nokkrir fyrirnefndu eiginleikanna voru ekki til í frumgermönsku en þróuðust seinna og breiddust út. Sem dæmi má nefna germanskt hljóðvarp og sagnorð í öðru sæti.
Germönsk tungumál eru misflókin hvað varðar beygingarendingar. Í íslensku og að hluta til í þýsku hafa margir beygingareiginleikar úr frumindóevrópsku verið varðveittir. Önnur tungumál, eins og enska, sænska og afríkanska, eru orðin greinandi tungumál og því eru beygingarendingarnar færri.
Saga
Talið er að öll germönsk tungumál eigi rætur að rekja til frumgermönsku. Frummál þetta varð til undir áhrifum reglu Grimms og reglu Verners, líklegast á járnöld í Norður-Evrópu, eða um árið 500 f.Kr. Því var frumgermanska töluð frá þessu ári. Frumnorræna varð til á 2. öld e.Kr. og var hún þá mjög svipuð frumgermönsku. Önnur gögn benda til þess að frumgermanska hafi verið töluð frá árinu 1700 f.Kr., á bronsöld á Norðurlöndunum.
Maóríska
Maóríska (Māori, borið fram, kallast einnig Te Reo „tungumálið“) er pólýnesískt mál og mál Maóra, frumbyggja Nýja-Sjálands. Maóríska hefur verið opinbert tungumál á Nýja-Sjálandi frá árinu 1987. Maóríska er náskyld frumbyggjamálum Cook-eyja og Túamótúeyja sem og tahítísku.
Samkvæmt könnun sem framkvæmd var árið 2001 á stöðu maórísku tala um það bil 9% Maóra hana reiprennandi, eða 30.000 manns. Samkvæmt manntalinu 2006 búa um það bil 4% Nýja-Sjálendinga, eða 23,7% Maóra, yfir nógu góðri færni í maórísku til þess þeir geta átt stutt samtal á því máli.
Í upphafi var maóríska ekki rituð. Árið 1814 komu trúboðar til Nýja-Sjálands með latneskt letur. Seinna meir vann Samuel Lee málfræðingur saman með ættflokkshöfðingjanum Hongi Hika að stöðluðu ritmáli fyrir maórísku sem var tekið upp árið 1820. Rithátturinn var mjög hljóðréttur og hann hefur ekki breyst mikið síðan þá.
Hljóðkerfi
Í maórísku eru fimm aðgreinanleg sérhljóð og tíu samhljóðahljóðön.
Sérhljóð
Sérhljóðalengd í maórísku er hljóðanabundin. Fjögur af fimm löngum sérhljóðum koma fyrir í aðeins fáeinum orðstofnum: undantekningin er. Í maórísku eru löng sérhljóð táknuð með lengdarmerki (e. macron). Hjá eldri málhöfum eru löng sérhljóð uppmæltari og stutt sérhljóð eru miðlægari, sérstaklega með opna sérhljóðið, sem er borið fram langt en  stutt. Hjá yngri málhöfum eru bæði langa og stutta sérhljóðið borin fram sem, eini munurinn er lengdin. Hjá eldri málhöfum er frammælt eingöngu á eftir, annars er það borið fram. Hjá yngri málhöfum er það frammælt sem alls staðar eins og á nýsjálenskri ensku.
Samhljóð
Samhljóðahljóðön maórísku má sjá á eftirfarandi töflu. Sjö af tíu samhljóðum maórísku eru borin fram á sama hátt og hljóðritun Alþjóðlega hljóðstafrófsins gerir ráð fyrir. Hljóðritanir eru gefna upp fyrir þau samhljóð sem eru með rithátt sem samræmist ekki Alþjóðlega hljóðstafrófinu.
Málfræði
Biggs (1998) þróaði kenningu um að grunneining í maórísku væri liðurinn frekar en orðið. Orðasafnsorðið er „haus“ liðarins. Nafnorð teljast vera þeir hausar sem geta tekið með sér ákveðinn greini en geta ekki verið kjarni sagnliðar, til dæmis ika „fiskur“ eða rākau „tré“. Fleirtölu má tákna með ýmsum hætti, t. d. með ákveðnum greini (te í eintölu og ngā í fleirtölu); ábendingarögnum tērā rākau „þetta tré þarna“, ērā rākau „þessi tré þarna“; eða eignarfornöfnum taku whare „húsið mitt“, aku whare „húsin mín“. Stundum er sérhljóð lengt til að sýna fleirtöluna, svo sem wahine „kona“ : wāhine „konur“.
Stöðuorð (e. statives) geta þjónað tilgangi hausa í sagnliðum, svo sem ora „á lífi“ eða tika „sem hefur rétt fyrir sér“, en ekki í þolmyndarmerkingu. Uppbygging setninga með stöðuorðum er ólík byggingu annars konar setninga.
Staðarhausar (e. locative bases), eins og runga „fyrir ofan“, waho „fyrir utan“, ásamt örnefnum, geta komið á eftir staðarögninni ki „til, að“: t.d. ki Tamaki „til Auckland“.
Agnir
Eins og í öðrum pólýneskískum málum er ríkur forði agna í maórísku, meðal annars sagnagnir, fornöfn, staðaragnir, ábendingaragnir og eignaragnir.
Criminal Minds (5. þáttaröð)
Fimmta þáttaröðin af Criminal Minds var frumsýnd 23. september 2009 og sýndir voru 23 þættir.
Maóríska
Agnir
Meðal ábendingaragna eru greinarnir te (et.) og ngā (ft.) og eignaragnirnar tā og tō. Þessar agnir má einnig nota með fornöfnum. Ábendingaragnir gefa upplýsingar um fjarlægð hlutar frá mælandum, t. d. tēnei „þetta nálægt mér“, tēnā „þetta nálægt þér“, tērā „fjarlægt okkur báðum“ og taua „hið fyrrnefnda“. Aðrar ábendingaragnir eru til dæmis tēhea? „hvaða?“ og tētahi „ákveðinn, nokkur“. Fleirtala ábendingaragna sem byrja á t er mynduð með því að sleppa t-inu: tēnei „þetta“ : ēnei „þessi“.
Criminal Minds (5. þáttaröð)
Söguþráðs skipti
Í þættinum The Fight, sem sýndur var 7. apríl 2010, hefur Criminal Minds söguþráðasskipti við Criminal Minds: Suspect Behavior.
Maóríska
Agnir
Óákveðni greinirinn he kemur yfirleitt á undan liðnum sem hann á við. Hann gefur engar upplýsingar um tölu.
Criminal Minds (5. þáttaröð)
Leikstjórn
Leikarinn Matthew Gray Gubler leikstýrði þættinum Mosley Lane.
Maóríska
Agnir
Persónugreinirinn a er notaður með öllum sérnöfnum. Sérnöfn taka yfirleitt ekki með sér ákveðinn eða óákveðinn greini nema hann sé óaðskiljanlegur hluti af nafninu.
Persónufornöfn
thumb|230px|Skýringarmynd sem sýnir merkingu fornafna á maórísku. Mælandinn er merktur grænu, viðmælandinn merktur bláu og aðrir merktir gráu. Eins og í öðrum pólýnesískum málum eru þrjár tölur í persónufornafna- og ábendingarfornafnakerfinu: eintala, tvítala og fleirtala. Ekki er greint á milli kynja. Tölurnar þrjár má sjá í þriðju persónu fornöfnunum ia „hann/hún“, rāua „þeir/þær/þau tvö“, rātou „þeir/þær/þau (þrjú eða fleiri)“. Aðgreininguna má einnig sjá í annarri persónu:
Í tvítölu og fleirtölu er greint á milli tvenns konar „við“: þar sem viðmælandinn er talinn með annars vegar og þar sem viðmælandinn er ekki talinn með hins vegar. Fornafnið mātou á við mælandann og aðra en ekki viðmælandann, þar sem tātou á við mælandann, viðmælandann og aðra.
Listi yfir sveitarfélög í Færeyjum
Frá 1. janúar 2009 eru 30 sveitarfélög í Færeyjum:
Stálbandalagið
thumb|right|Stálbandalagið undirritað árið 1939. Stálbandalagið (þýska: Stahlpakt, ítalska: Patto d'Acciaio) var hernaðarbandalag Ítalíu og Þýskalands sem Galeazzo Ciano og Joachim von Ribbentrop undirrituðu fyrir hönd ríkjanna 22. maí 1939.
Bandalagið gekk út á gagnkvæma tafarlausa aðstoð ef kæmi til stríðs milli annars hvors ríkisins og einhvers þriðja aðila og að ekki yrði undirritað friðarsamkomulag við þriðja aðila án samþykkis hins ríkisins. Að auki kvað samkomulagið á um samstarf á sviði hergagnaframleiðslu og hernaðar almennt. Samkomulagið átti að gilda til tíu ára.
Stálbandalagið byggði á þeirri hugmynd ríkjanna að heimsstyrjöld myndi bresta á innan þriggja ára. Þegar Þýskaland hóf átökin í september 1939 reyndust ráðamenn Ítalíu óundirbúnir og áttu því í erfiðleikum með að standa við efnisatriði samkomulagsins. Vegna þess hófu Ítalír þátttöku í styrjöldinni með mislukkaðri innrás í Suður-Frakkland í júní 1940. Ýmsir meðlimir ítölsku ríkisstjórnarinnar, þar á meðal Ciano sá sem undirritaði samkomulagið, voru andsnúnir bandalaginu.
Kirkja hins fljúgandi spagettískrímslis
Kirkja hins fljúgandi spagettískrímslis (enska: Flying Spaghetti Monsterism; skammstöfun: FSM) eru gervitrúarbrögð sem ætluð eru sem háðsádeila á hugmyndir sköpunarsinna og vitshönnunarsinna um upphaf lífs og þróun þess. Trúin er aðallega runnin undan rifjum eðlisfræðingsins Bobby Henderson. Áhangendur þessarar trúar kallast pastafarar (vísun í rastafara). Pastafarar trúa því að fljúgandi spagettískrímslið (enska: The Flying Spaghetti Monster), einnig kallað Hinn heilagi núðluleiki, hafi í upphafi skapað tré, fjöll og dverg. Fljúgandi spagettískrímslið lét einnig viljandi líta út fyrir að lífið á jörðinni hafi þróast, en það gerði það í raun ekki.
Mývargur
Mývargur (fræðiheiti: Simulium vittatum) er flugutegund sem var fyrst lýst af Zetterstedt 1838. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Niðfari
thumb|333x333dp|Niðfari thumb|Útbreiðsla. Niðfari (fræðiheiti: Caprimulgus aegyptius) er fugl af ætt náttfara. Úbreiðsla hans er í suðvestur-Asíu og norður-Afríku. Niðfari veiðir skordýr í rökkri. Hann gerir sér ekki hreiður.
Ötzi
Ötzi, stundum þekktur sem ísmaðurinn Ötzi, er frosin múmía sem fannst í Ítölsku Ölpunum árið 1991 af tveimur Þjóðverjum. Frosni maðurinn sem fannst er talinn hafa lifað einhvern tímann á bilinu 3.100-3.300 fyrir Krist. Hann var með allskonar hluti á sér, t.d. skó og föt búin til úr leðri, hníf, exi sem búin var til úr kopar, boga og margt fleira.
Eldspýta
thumb|Logandi eldspýta Eldspýta er lítil viðarspýta með eldfimu efni á öðrum endanum sem er notuð til að kveikja eld, t.d. til að láta loga á kerti, í sígarettu eða öðru. Eldspýtur flokkast til eldfæra, rétt eins og kveikjari, eldjárn og bragðalur. Fyrstu eldspýturnar sem fluttust til Íslands komu seint á 19. öld og voru seldar í litlum renndum trébaukum.
Yfirleitt eru eldspýtur seldar í stokk (þ.e. eldspýtustokk) eða eldspýtnabréfum, en hinar síðarnefndu eru oftar en ekki gerðar úr þykkum pappír. Þegar eldspýta er dregin yfir ákveðið yfirborð er það núningskrafturinn sem myndar varma sem kveikir loga á eldenda spýtunnar. Sá endi inniheldur yfirleitt annaðhvort fosfór eða eitthvert efnasamband hans, auk matarlíms sem virkar sem bindiefni. Til eru tvær aðaltegundir eldspýtna: þær sem kviknar á þegar þeim er skrunað eftir hvaða grófu yfirborði sem er og svo þær sem skrunað er upp við ákveðið efnafræðilegt yfirborð.
Talið er að Martialis skáld, sem upp var á tímum Rómaveldis hafi nefnt eldspýtur í ritum sínum, en það voru eldspýtur sem innihéldu brennistein. Forverar nútímaeldspýtunnar voru litlar spýtur úr furuviði, lagðar brennisteini og voru fundnar upp í Kína árið 577 e.Kr. Fyrsta sjálfkviknandi eldspýtan var aftur á móti fundin upp árið 1805, en það gerði aðstoðarmaður Louis Jacques Thénard prófessors. Endi hennar innihélt blöndu af kalíumklórati, fosfóri, sykri og gúmmí. Kveikt var á þeim með því að dýfa þeim í brennisteinssýru í asbestflösku. Eldspýtur þessar voru þó dýrar og hættulegar, þannig voru þær aldrei mjög vinsælar.
Fyrsta „núningseldspýtan“ var fundin upp árið 1826 af enska efnafræðingnum John Walker. Hann uppgötvaði að hægt væri að kveikja í blöndu af antimoni, kalíumklórati, gúmmí og mjölva með því að draga því í föstu formi eftir grófu yfirborði. Þessum eldspýtum fylgdu þó ýmis vandamál, m.a. ofsalegt efnahvarf og óþægileg lykt þegar kveikt var í þeim. Stundum kviknaði líka á þessum eldspýtum með sprengingu sem varpaði neistum í allar áttir.
Þegar farið var að framleiða eldspýtur með fosfór þá komu fram ýmsir alvarlegir atvinnusjúkdómar hjá þeim sem unnu við eldspýtugerðina eins og fosfórkjálki (e. phossy jaw) og aðrir beinasjúkdómar. Það var svo mikill eitraður hvítur fosfór í einum eldspýtnastokk að það nægði til að drepa manneskju.Það varð því algengt að fólk framdi sjálfsmorð með að gleypa haus á eldspýtu. Fyrsta skýrslan um dauðsföll af völdum fosfóreldspýtna koma fram í skýrslu árið 1845. Verkfall skall á árið 1888 í eldspýtnaverksmiðju  Bryant & May  og beindist það að að heilsutjóni af völdum hvíts fosfórs. Aðgerðasinninn Annie Besant birti grein í vikuriti sínu "The Link" þann 23. júní 1888. Settur var upp verkfallssjóður og nokkur tímarit efndu til samskota.
Listi yfir enskar mállýskur
Enskar mállýskur eru bæði svæðisbundnar og stéttabundnar. Í tilteknu landi er oft ein mállýska sem er talin vera staðalmál en sú mállýska er oft notuð af menntaðri stéttum.
Samherjaskjölin
Samherjaskjölin (e. Fishrot Files) eru gögn um starfsemi Samherja í Namibíu sem birt voru á netinu og í fjölmiðlum í nóvember 2019. Skjölin sýna hvernig Samherji komst yfir fiskveiðikvóta við strendur Afríku og hvernig fjármálum vegna kvóta og arðs af veiðunum  var háttað.
Scott Krinsky
thumb|Krinsky, [[2011]] Scott Krinsky (fæddur 1968) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Albert Dock
thumb|300px|Albert Dock með Royal Liver Building í baksýn Albert Dock er heiti á hafnlægi og pakkhúsum í ensku borginni Liverpool. Pakkhúsin eru á heimsminjaskrá UNESCO og eru þau jafnframt stærsta samstæða friðaðra húsa í Bretlandi.
Upphaf
thumb|Athafnamaðurinn Jesse Hartley Saga hafnlægisins nær aftur til ársins 1837 en þá fór athafnamaðurinn Jesse Hertley að gera áætlanir um að reisa samstæðu hafnlægis og pakkhúsa. Hugmyndin var sú að skipin leggðust að bryggju og vörur úr þeim væri hægt að setja beint í húsin, án þess að flytja þurfi þær um lengri veg. Hugmyndin þótti svo framúrstefnuleg að framkvæmdir við hana hófust ekki fyrr en 1841. Þá voru hundruðir verkamanna fengnir til að grafa fyrir skipalæginu, eftir að nokkur minni hús voru látin víkja. Húsin voru aðeins gerð úr efnum sem ekki voru eldfim, enda eldhætta ávallt mikil í pakkhúsum. Þau voru gerð úr málmsteypu, tígulsteinum, sandsteini og graníti. Þetta voru fyrstu pakkhúsin í Englandi sem þannig voru reist. Höfnin var opnuð 1845, en þá lagðist fyrsta skipið að. Pakkhúsin voru þá enn í byggingu. Þau urðu fimm talsins, allt tröllauknar byggingar sem röðuðu sér umhverfis hafnlægið. Það var Albert, eiginmaður Viktoríu drottningar, sem opnaði samstæðuna formlega 1846 og heitir hún því eftir honum (Albert Dock). Þetta var einnig í fyrsta sinn sem opinber konungsheimsókn fór fram í Liverpool. Dagur þessi var meiriháttar hátíðisdagur í borginni. Samstæðan var þó ekki fullkláruð fyrr en ári síðar. 1848 voru vökvakranar teknir í notkun á bryggjunni, þeir fyrstu í heimi. Á næstu áratugum var nokkrum húsum bætt við, svo sem hús fyrir hafnarstjórann. Á þessum tíma voru gríðarlega miklar siglingar til og frá Liverpool. Pakkhúsin voru mikið notuð, ekki síst fyrir viðkvæmar vörur, svo sem áfengi, baðmull, te, silki, tóbak, fílabein og sykur.
Hnignun
Þrátt fyrir mikil umsvif fyrstu tvo áratugi, fór að halla undan fæti fyrir Albert Dock. Þegar leið á öldina fóru færri skip að venja komur sínar í hafnlægið. Ástæðan var aðallega breytingar á skipum. Seglskipin breyttust yfir í gufuskip, en þau voru oft búin eigin krönum. Gufuskipin urðu líka stærri en seglskipin og því komust þau ekki eins auðveldlega inn í hið þrönga hafnlægi í Albert Dock. Viðskiptin minnkuðu því talsvert, en farþegaskip til Ameríku sigldu enn þaðan. Margir Íslendingar sem fluttu til Vesturheims á 19. öld hafa því staðið á bryggjunni og gengið um borð í skip. Albert Dock var þó áfram í notkun út öldina. 1899 var hluti af nyrðri húsunum breytt í kælihús fyrir viðkvæm matvæli. Í upphafi 20. aldar minnkuðu umsvifin enn. Þegar komið var frá á þriðja áratuginn voru skip hætt að nota hafnlægið, en pakkhúsin voru þó enn í notkun.
Styrjöld og eftirstríðsárin
thumb|300px|Víðmynd af Albert Dock Þegar heimstyrjöldin síðari hófst 1939 tók breski herinn Albert Dock yfir. Hafnlægið var notað fyrir kafbáta og minni herskip, og sum pakkhúsin fyrir hergögn. Þjóðverjar gerðu miklar loftárásir á Liverpool og við það eyðilögðust nokkur herskip og nokkur húsanna, sérstaklega í árásunum í maí 1941. Í stríðslok var 15% flatarmáls húsanna skemmdur eftir sprengjur. Þegar herinn yfirgaf Liverpool voru framtíðarhorfur Albert Dock dökkar. Eigendurnir ákváðu að láta ekki gera við pakkhúsin enda fóru nýjar hafnir að taka við. Samt sem áður var ákveðið að friða húsin 1952. En skuldir söfnuðust upp og íhuguðu eigendur að rífa samstæðuna niður og reisa nútímaleg hús á reitnum. Samningar við fyrirtækið Oldham Estates um að reisa háhýsi og verslunarhús runnu þó að lokum út í sandinn á áttunda áratugnum. 1972 var Albert Dock endanlega lokað, enda blasti gjaldþrot við. Næstu árin voru uppi ýmsar áætlanir um nýtingu svæðisins, svo sem landfylling, háskóli og annað. En ekkert af þessu varð að veruleika.
Ný uppbygging
thumb|Albert Dock endurskapað 1981 tók nýtt félag við Albert Dock, MDC (Merseyside Development Corporation). Fljótlega hófst það handa við að laga skipalægið, skipta um sjávarlokur og endurnýja göngubrýr. Húsin sjálf voru í góðu ásigkomulagi en laga þurfti það sem skemmdist í stríðinu. 1984 fóru tveir stórviðburðir fram við Mersey: Seglskipasýning og alþjóðleg garðasýning. 3,5 milljónir manna sóttu viðburðina heim og skoðuðu margir þeirra Albert Dock. Þetta var slík hvatning fyrir MDC að ákveðið var að lappa upp á pakkhúsin. 1986 var fyrsta húsið tekið í notkun á ný sem sjóminjasafn. Í öðrum húsum var verslunum komið fyrir, skrifstofuaðstöðu og íbúðum. Fyrstu íbúðirnar voru fullkláraðar 1988 og ruku út á mettíma. Albert Dock var formlega opnuð á ný 1988 af Karli Bretaprins, afkomanda Alberts sem opnaði Albert Dock 142 árum áður. Samtímis var Tate-safnið opnað á staðnum. 1990 opnaði Bítlasafn sem reyndist gríðarlega vinsælt. Síðan þá hafa fleiri fyrirtæki og söfn opnað í Albert Dock, svo sem þrælasafn, hótel. 2003 var síðasta auða svæðið í pakkhúsunum leigt út sem hótel, þannig að pakkhúsin eru fullnýtt. Albert Dock er einn allra vinsælasti ferðamannastaður í Liverpool í dag og mest sótti fjölnota ferðamannastaður Bretlands utan London-svæðisins. Árlega sækja fjórar milljónir manna staðinn heim. Húsin og höfnin eru friðuð og eru jafnframt á heimsminjaskrá UNESCO.
Sjóminjasafnið
Sjóminjasafnið (Merseyside Maritime Museum) var opnað 1980 og stækkað 1986. Í safninu gefur að líta á siglingasögu Liverpool í gegnum tíðina og mikilvægi hafnarinnar fyrir landið og umheiminn. Þar er einnig greint frá þrælasölunni, vesturferðir Evrópumanna, kaupskipaflotann og farþegaskipið Titanic sem skráð var í Liverpool.
Bítlasafnið
thumb|Inngangur að Bítlasafninu í einu pakkhúsanna Bítlasafnið (The Beatles Story) opnaði 1990 og fjallar um Bítlana. Meðlimir hljómsveitarinnar eru allir fæddir í Liverpool og hófu feril sinn í borginni. Meðal þess sem hægt er að sjá er fyrsti gítar George Harrisons, áður óútgefnar ljósmyndir og eftirlíking af Cavern Club, tónlistarklúbbnum þar sem Bítlanir spiluðu í þrjú ár. Gestir fá heyrnartól sem útskýrir ýmislegt í safninu, en röddinn sem heyrist tilheyrir Júlíu, systur John Lennons. Bítlasafnið er fyrsta safnið í heimi sem eingöngu helgar sig Bítlunum.
Tate-safnið
Tate-safnið (Tate Liverpool) er útibú frá Tate Modern í London. Það opnaði í Albert Dock 1988 og var þá stærsta safn nýlistasafnið í Bretlandi utan London. Að öðru leyti er í safninu listaverk frá Bretlandi allt frá árinu 1500 til dagsins í dag. Bæði er hér um fastar sýningar að ræða og farandsýningar. 1998 var safnið stækkað og 2007 var andyrið endurbætt. Síðan þá fara þar fram gjörningar (live events).
Mólýbden
Mólýbden er frumefni með efnatáknið Mo og sætistöluna 42 í lotukerfinu.
Almenn einkenni
Mólýbden er silfurhvítur, gríðarlega harður hliðarmálmur. Það hefur einnig eitt hæsta bræðslumark hreinna frumefna. Í litlum skömmtum er mólýbden mjög áhrifaríkt við að herða stál. Mólýbden er mikilvægt næringarnámi plantna og finnst í sumum lífhvötum, þar á meðal xanþínoxíðasa.
Notkun
Tveir þriðju af öllu mólýbdeni sem notað er fer í málmblöndur. Notkun þess jókst gífurlega í fyrri heimsstyrjöld þegar mikil eftirspurn eftir volframi dró úr framboði á þeim málmi, og hástyrktarstál varð dýrt í innkaupi. Mólýbden er notað í dag í hástyrktarmálmblöndur og í háhitastál. Sérstök mólýbdenmálmblendi, eins og Hastelloy® eru sérstaklega hita- og tæringarþolin. Mólýbden er notað í flugvélaíhluti og flugskeyti, og einnig í glóðarþræði. Það er sömuleiðis notað sem hvati í olíuiðnaði, sérstaklega í hvata sem notaðir eru til að fjarlægja lífræn brennisteinssambönd úr jarðolíuvörum. Mo-99 er notað í kjarnorkuiðnaði. Mólýbden er einnig notað sem appelsínugult litarefni í málningu, blek, plast og gúmmíefni. Mólýbdentvísúlfíð er gott smurefni, sérstaklega við hátt hitastig. Mólýbden er einnig notað í rafeindaiðnaði sem leiðandi málmlag í TFT skjái.
Pokagreifingi
Pokagreifingi (fræðiheiti: Chaeropus ecaudata) er útdauð tegund pokadýra.
Getafe
thumb|Getafe úr lofti. Getafe er borg og sveitarfélag í Sjálfsstjórnarsvæðinu Madríd með um 180.000 íbúa (2018). Borgin er um 13 km suður af Madríd og iðnvæddist fljótt vegna nálægðar við höfuðborgina. Í Getafe eru flugvélaverksmiðjur Airbus og herflugstöð sem byggð var árið 1911. Ýmis iðnaður er nú í borginni.
Knattspyrnulið borgarinnar er Getafe CF.
Hassanal Bolkiah
Hassanal Bolkiah (f. 15. júlí 1946) er 29. og núverandi soldáninn af Brúnei. Hann er jafnframt fyrsti og núverandi forsætisráðherra landsins. Hassanal er elsti sonur soldánsins Ómars Alí Saifuddien 3. og drottningar hans, Pengiran Anak Damit. Hann tók við soldánstitli yfir Brúnei eftir að faðir hans sagði af sér þann 5. október árið 1967. Hassanal var þá nýlega útskrifaður úr konunglega herskólanum í Sandhurst í Englandi. Hann hefur ríkt lengst allra núlifandi erfðaeinvalda.
Hassanal hefur í marga áratugi verið talinn einn auðugasti maður heims og hefur þá gjarnan verið metinn sá allra auðugasti. Auðævi sín á hann að þakka gjöfulum olíulindum í Brúnei sem hann getur ráðstafað að vild í krafti valda sinna sem óskoraður einvaldur landsins. Hassanal býr í höll sem er talin sú stærsta í heimi. Í henni eru 1.788 herbergi, 257 salerni, 44 stigar og 18 lyftur. Alls er soldánshöllin um 750.000 fermetrar á stærð. Hann hefur einnig fjárfest í fjölda erlendra lúxushótela og á m.a. Dorchester-hótelið í London.
Faðir Hassanals, fyrrverandi soldáninn Saifuddien, naut enn mikilla valda í stjórn Brúnei þar til hann lést árið 1986. Á þeim tíma hafði Hassanal orð á sér fyrir að vera glaumgosi og fyrir að hafa meiri áhuga á bílum og lúxuslífi en á stjórnmálum. Þegar Hassanal var 19 ára kvæntist Hassanal frænku sinni, prinsessunni Salehu en árið 1982 tók hann sér aðra eiginkonu til viðbótar, flugfreyju að nafni Mariam Bell. Faðir soldánsins samþykkti aldrei ráðahaginn og málið spillti verulega sambandi þeirra.
Auk þess að ráða yfir ríkisstjórn landsins er soldáninn jafnframt trúarleiðtogi Brúneimanna. Á fyrstu áratugum sínum í soldánsembætti aðhylltist hann tiltölulega mildar trúarreglur og bókstafstúlkanir á íslamstrú hlutu ekki mikinn hljómgrunn. Hassanal fór hins vegar að gæla við hugmyndina um að innleiða sjaríalög í landinu á tíunda áratugnum. Árið 2019 lét soldáninn setja ströng sjaríalög í Brúnei sem kveða meðal annars á um að samkynhneigðir karlmenn og konur sem gerast uppvísar um framhjáhald skuli grýtt til dauða. Löggjöfin hefur vakið hörð viðbrögð erlendis og hvatningar um að sniðganga hótel í eigu Brúnei.
Markaður
thumb|250px|Götumarkaður í [[Aix-en-Provence á Frakklandi.]] 250px|thumbnail|Markaður í [[Singapor]] Markaður er vettvangur þar sem viðskipti fara fram þó ekki sé endilega um eiginlegan stað að ræða. Á markaði geta menn skoðað framboð og eftirspurn vöru, eigna og þjónustu.
× Sorbaronia jackii
× Sorbaronia jackii, er ræktaður tegundablendingur, á milli A. × prunifolia og Sorbus americana.
Áþekkir blendingar
Aðrir ættkvíslablendingar innan Maleae, sem eru með reyni sem annað foreldrið, eru:
Réttarbót
Réttarbót (ft. réttarbætur), eru lög eða lagagreinar, sem konungar gáfu út sem viðauka við gildandi lögbækur.
Hér á Íslandi voru flestar réttarbætur miðaðar við Jónsbók, og eru þær oft teknar upp í Jónsbókarhandrit sem viðaukar aftan við lögbókina. Réttarbætur voru yfirleitt í formi innsiglaðs bréfs (konungsbréfs) til þegnanna. Þau voru lesin upp á Alþingi og hlutu þar með lagagildi.
Rætur Z
Rætur Z (franska: Aux sources du Z) er 50. Svals og Vals-bókin og sú fjórða og síðasta eftir þá Morvan og Munuera. Þeir fengu einnig höfundinn Yann til liðs við sig. Hún kom út á bókarformi árið 2008 eftir að hafa birst sem framhaldssaga í teiknimyndablaðinu Sval. Bókin hefur enn ekki verið gefin út á íslensku.
Söguþráður
Valur er á leið til Miðausturlanda í fréttaöflun þegar Zorglúbb sendir þeim félögum neyðarkall og biður um að koma strax til seturs Sveppagreifans, málið snúist um líf eða dauða. Hann biður Sval jafnframt um að taka með sér gömlu hnefaleikahanskana sína (sjá: Svalur í hringnum). Svalur finnur ekki hanskana, en tekur þó með sér górillubúning úr gömlu ævintýri vinanna (sjá: Svalur og górilluaparnir).
Á setrinu kemur í ljós hvernig í málinu liggur. Frú Flanner (sjá: Paris-sous-Seine), gömul vinkona og æskuást Sveppagreifans og Zorglúbbs, liggur fyrir dauðanum. Hún glímir við krabbamein sem er afleiðing af misheppnaðri vísindatilraun þeirra frá Háskólaárunum. Zorglúbb vill senda Sval með tímavél til að afstýra slysinu, þvert á vilja Sveppagreifans sem er á móti því að hrófla við fortíðinni. Svalur hittir frú Flanner á banabeði og ákveður að bjarga henni.
Tímavél Zorglúbbs krefst þess að menn hafi undir höndum grip sem tengist atburðum þess tíma sem fara skal til, en misheppnaða tilraunin átti sér stað á sama tíma og Svalur mætti Steingeiri í hnefaleikahringnum. En þar sem hanskarnir finnast ekki, ákveða þeir að færa Sval nær í tíma með hjálp górillubúningsins. Við tekur flétta þar sem Svalur fer aftar og aftar í tímann og skýtur upp kollinum sem áhorfandi í gömlum ævintýrum sínum; Sval og górilluöpunum, La Mauvaise tête, Burt með harðstjórann! og La corne de rhinocéros - Inn í frásögnina er skotið inn atburðum frá skólaárum Sveppagreifans, Zorglúbbs og frú Flanner, vináttu þeirra og togstreitu.
Að lokum finnur Valur hnefaleikahanskana og kemst með þeirra hjálp aftur til dagsins örlagaríka. Þar hittir hann fyrir Val, sem hafði komist til baka fyrir tilstilli gömlu þverslaufunnar sinnar sem hann keypti daginn sem hnefaleikabardaginn fór fram. Félagarnir hraða för sinni til háskólans þar sem Svalur reynir að stöðva Frú Flanner, en tekst ekki að afstýra sprengingu sem leggur skólann í rúst. Í ringulreiðinni vegna sprengingarinnar þyrpist fólk út á göturnar, þar með talið hinn ungi Svalur úr fortíðinni. Fyrir mistök þrífur Valur hinn unga Sval með sér og þeir hverfa aftur til síns tíma.
Þegar þangað er komið mæta þeim hin illvígu vélmenni frú Flanner úr Paris-sous-Seine. Valur bregst til va rnar, en verður afar undrandi þegar í ljós kemur að frú Flanner og eldri Svalur eru orðin hjón. Svalur eldri játar fyrir vini sínum að hafa orðið ástfanginn af frú Flanner strax við fyrstu sýn. Þau séu nú vellríkir uppfinningamenn og haldi úti vélmennaher sem veiti aðstoð við náttúruhamförum um víða veröld. Eldri Svalur, sem nú er grásprengdur og jakkafataklæddur kveður vin sinn, en Valur heldur út í heiminn með sínum nýja og mun yngri félaga til móts við ný ævintýri.
Stjórnarskrá
Það nefnist stjórnarskrárbrot ef hún er brotin eða lög sett sem stangast á við hana. Í sumum löndum, t.d. í Frakklandi er sérstakur stjórnarskrárdómstóll sem sker úr því hvort svo sé. Annars staðar eins og í Bandaríkjunum geta allir dómstólar dæmt mál eftir stjórnarskránni en oftast lendir það í hlut Hæstarétts Bandaríkjanna.
Stjórnarskrá í einu skjali
Algengasta notkun orðsins stjórnarskrá lýsir einu afmörkuðu skjali þar sem stjórnskipan ríkisins er ákvörðuð með lagagreinum. Í slíkum stjórnarskrám er farið yfir það hverjir setja lög, skiptingu valds á milli stofnanna og takmarkanir valds. Þar eru einnig oft ákvæði um borgaraleg réttindi s.s. jafnræði, tjáningarfrelsi, trúfrelsi, ferðafrelsi, félagafrelsi o.fl. Stjórnarskráin er álitin vera æðstu lög ríkisins sem öll önnur lög verða að taka mið af.
Þar sem stjórnarskrár eru taldar mikilvægari en almenn lög er yfirleitt leitast við að gera breytingar á þeim erfiðari en á almennum lögum og er það gert með ýmsum hætti. Stundum þarf aukinn meirihluta á löggjafarþingi til þess að samþykkja breytinguna. Í sumum ríkjum þarf að halda nýjar þingkosningar sem þarf svo að staðfesta breytingarnar. Í sambandsríkjum getur þurft ákveðinn fjölda aðildarríkjanna að leggja blessun sína yfir breytinguna. Í Þýskalandi eru breytingar á hluta stjórnarskrárinnar óheimilar með öllu.
Stjórnarskrá Bandaríkjanna frá 1787 var með fyrstu stjórnarskránna á þessu formi og sú elsta sem er enn í gildi. Flest ríki hafa í dag stjórnarskrá á þessu formi. Kostur slíkra stjórnarskrárskjala er álitinn vera auðveldara aðgengi hins almenna borgara að stjórnarskránni þar sem reglurnar eru samankomnar á einum stað og þurfa oftast ekki mikillar túlkunar við.
Stjórnarskrá Íslands var samþykkt sem lög við lýðveldisstofnunina, 17. júní 1944.
Dreifð stjórnarskrá
Í ríkjum sem hafa dreifða stjórnarskrá er ekkert eitt skjal sem hægt er að kalla stjórnarskrá heldur er stjórnskipunin byggð á reglum úr ýmsum áttum, bæði skrifuðum reglum sem og óskrifuðum. Þessi hefð hefur skapast í Bretlandi og þar og í nokkrum löndum sem eru fyrrverandi breskar nýlendur er þessi hátturinn hafður á. Óskrifaðar reglur í þessu samhengi eru til dæmis venjur, hefðir og fordæmi. Skrifaðar reglur er hinsvegar að finna í ýmsum skjölum, í Bretlandi eru það aðallega ýmsir lagabálkar frá þinginu sem eru álitnir mikilvægari en aðrir, til dæmis þeir sem veita þegnunum ákveðin réttindi. Einstakir fornir textar frá því áður en þingið varð til eru einnig taldir hafa stjórnskipulegt gildi, t.d. Magna Carta. Það ber þó að hafa í huga að á Bretlandi er þingræði grundvallarregla og er þinginu engin takmörk sett í löggjafarvaldi sínu. Það þýðir að öllum lagabálkum er hægt að breyta með sama hætti, hvort sem um er að ræða lög sem talin eru hafa stjórnskipunarlegt gildi eður ei.
Nýsjálensk enska
Enska barst fyrst til Nýja-Sjálands með breskum nýlendubúum á 19. öld. Hún er „eitt nýjasta tilbrigði innfæddra enskumælandi málhafa sem til er, tilbrigði sem hefur þróast og orðið greinilegt einmitt á síðustu 150 árum.“ Nýsjálensk enska hefur sætt áhrifum frá ástralskri ensku, suðurenskri ensku, írskri ensku, skoskri ensku og maórísku. Nýsjálenskri ensku svipar mest til ástralskrar ensku hvað varðar framburð.
ARTPOP
ARTPOP er þriðja stúdíóplata bandarísku söngkonunnar Lady Gaga. Platan var gefin út 6. nóvember 2011 af Streamline og Interscope Records. Gaga hóf vinnu við plötuna árið 2011, stuttu eftir að önnur stúdíóplata hennar, Born This Way, var gefin út. Vinna við plötuna hélt áfram til ársins 2013 á meðan Gaga var á tónleikaferðalaginu sínu Born This Way Ball og að jafna eftir aðgerð vegna meiðsla sem hún hafði hlotið á tónleikaferðalaginu. Gaga lýsti ARTPOP sem „fögnuði og ljóðrænu tónlistarferðalagi“. Eðli plötunnar felur í sér meðvitaðan „skort á þroska og ábyrgðartilfinningu“ samanborið við myrkara eðli og lofsöngs-tilfinningar Born This Way.
Gaga vann með ýmsum upptökustjórum, þar á meðal DJ White Shadow, Zedd og Madeon. Tónlistarstefna plötunnar er EDM og synthpopp og gætir ýmissa áhrifa frá öðrum stefnum eins og R&B, teknó, iðnaðartónlist, dubstep og fleiri stefnum. Þemu plötunnar snúast um persónulegu sýn Gaga á frægð, kynlíf og sjálfsstyrkingu, og vísar einnig til grískrar og rómverskrar goðafræði. Á lögum plötunnar koma einnig fram T.I., Too Short, Twista og R. Kelly. Árið 2019, í kjölfar heimildarmyndarinnar Surviving R. Kelly, var lagið „Do What U Want“, sem R. Kelly hafði sungið á, fjarlægt af öllum streymisveitum og netútgáfum auk þess að lagið var fjarlægt af öllum nýjum výnil- og geisladiskaútgáfum plötunnar.
Fyrir útgáfu ARTPOP var tveggja daga plötuútgáfupartý, sem var kallað ArtRave. Platan fék almennt misjafna dóma frá tónlistargagnrýnendum. Hún var þó nefnd í nokkrum árslokalistum af gagnrýnendum og tímaritum. Hún fór beint á toppinn á bandaríska Billboard 200 vinsældarlistanum og varð önnur plata Gaga í röð til að takast það. Platan seldist í 258.000 eintökum fyrstu vikuna. Hún var einnig efst á vinsældarlistum í Austurríki, Króatíu, Japan, Mexíkó, Skotlandi og Bretland, en komst á topp fimm í mörgum löndum, meðal annars Ástralíu, Kanada, Frakklandi, Þýskalandi, Ítalíu, Nýja Sjálandi, Spáni og Sviss. Samkvæmt International Federation of the Phonographic Industry (IFPI) var ARTPOP níunda mest selda platan á heimsvísu árið 2013 með 2,3 milljón eintök seld um allan heim. Þrátt fyrir þetta var platan af sumum talin misheppnuð í viðskiptalegum tilgangi samanborið við fyrri plötur Gaga.
Þann 12. ágúst 2013 var aðalsmáskífa plötunnar „Applause“ gefin út við góðar undirtektir auk þess að seljast vel. Hún komst á topp tíu lista í yfir 20 löndum um allan heim og komst hæst í fjórða sætið á bandaríska Billboard Hot 100 vinsældarlistanum. Önnur smáskífa plötunnar, „Do What U Want“, var gefin út 21. október og komst í 13. sæti vinsældarlista í Bandaríkjunum. Í kjölfarið fylgdu kynningarsmáskífurnar „Venus“ og „Dope“ skömmu fyrir útgáfu plötunnar. „G.U.Y.“ var þriðja og síðasta smáskífa plötunnar. Gaga kynnti ARTPOP með framkomum í sjónvarpsþáttum, þar á meðal í sérstökum þakkargjörðardagisþætti prúðuleikaranna í annað skiptið á ferlinum. Eftir stutta tónleikaröð í Roseland Ballroom í New York hóf hún sitt fjórða tónleikaferðalag, artRAVE: The ARTPOP Ball.
Brendon Small
thumb|Small, [[2010]] Brendon Small (fæddur 1975) er bandarískur leikari og gamanleikari.
Svínafell
Svínafell er bær í Öræfum (Öræfasveit), gamalt stórbýli og höfðingjasetur. Svínfellingar, ein helsta höfðingjaætt Sturlungaaldar, voru kenndir við Svínafell.
Svínafell var í landnámi Þorgerðar, ekkju Ásbjörns Heyangur-Bjarnarsonar, sem dó í hafi á leið til Íslands, og sona þeirra. Einn þeirra hét Össur, sonur hans var Þórður freysgoði og hans sonur Flosi Þórðarson (Brennu-Flosi), sem bjó á Svínafelli um árið 1000. Afkomandi bróður Flosa, Sigmundur Þorgilsson goðorðsmaður á Svínafelli, sem dó í Rómarför 1118, var talinn með helstu höfðingjum landsins og voru Svínfellingar afkomendur hans. Síðastur þeirra var Ormur Ormsson á Svínafelli, sem fékk ásamt Hrafni Oddssyni forráð yfir öllu Íslandi 1270 en náði ekki að njóta þeirra því að hann drukknaði við Noregsstrendur sama ár. Árni Þorláksson biskup fæddist í Svínafelli 1237. Kirkja var á bænum til forna.
Svínafell hefur verið í eigu og ábúð sömu ættar frá 1783. Þar er nú rekinn blandaður búskapur og ferðaþjónusta. Þar er sundlaug sem kallast Flosalaug og er hún kynt með hita frá sorpbrennsluofni sem gengur undir nafninu Brennu-Flosi. Mjög veðursælt er í Svínafelli eins og í Skaftafelli en sviptivindar geta verið mjög snarpir og hafa oft valdið tjóni.
Svínafellsjökull er kenndur við bæinn.
Hraunbreyskja
Hraunbreyskja (fræðiheiti: Stereocaulon vesuvianum) er runnflétta sem vex á blágrýti. Hún er mjög algeng á Íslandi og er sérstaklega áberandi í frumframvindu í nýjum hraunum. Hún er ríkjandi tegund í hraunum inn til landsins þar sem grámosi vex ekki.
Útlit og greining
Hraunbreyskja er yfirleitt um 1,5 sentimetri á hæð og getur verið mjög misgreinótt. Hún er hvít eða grá og getur myndað þétta brúska. Hraunbreyskja er náskyld öræfaosti og líkist honum mjög í útliti. Hægt er að greina hraunbreyskju frá flestum öðrum fléttum á því að þalvörtur hennar eru hnöttóttar með dökkri laut í miðju.
Þalsvörun hraunbreyskju er K+ gult, C-, KC- og P+ laxagult.
Útbreiðsla
Hraunbreyskja nemur hraun mjög fljótlega eftir tilurð og vex á berri klöpp. Hún er mjög algeng á Íslandi, sérstaklega þar sem grámosi hefur ekki náð að mynda breiður yfir hraunið. Útbreiðsla hraunbreyskju nær um allan heim að Ástralíu og Suð-Austur Asíu undanskildum.
Hraunbreyskja var ein af fyrstu fléttunum til að finnast í Surtsey árið 1970 en hinar tvær voru deiglugrotta (Trapelia coarctata) og skeljaskóf (Placopsis gelida). Ári seinna fannst hraunbreyskja víða um Surtsey sem bendir til þess að gró hennar berist mjög greiðlega með vindi frá meginlandi Íslands.
Áhrif á undirlag
Rannsóknir á hrauni úr eldgosinu árin 1730-1736 á Lanzarote hafa leitt í ljós að hraunbreyskja örvar veðrun hraunsins allt að sextánfallt miðað við bert hraun. Veðrun hraunsins vegna hraunbreyskju stafar líklega af efnum sem hún gefur frá sér og leysa upp bergið. Rannsóknir á Hawaii benda til þess að hærri loftraki þar en á Lanzarote valdi því að veðrun hrauna vegna hraunbreyskju sé um tvöfalt hraðari þar en á Lanzarote.
Notagildi
Hraunbreyskja hefur þann eiginleika að safna ýmsum mengunarefnum í vefi sína og gagnast mönnum þannig til þess að fylgjast með umhverfismengun vegna spilliefna.
Á Íslandi
Hraunbreyskja er ein þriggja fléttna sem notaðar eru til þess að mæla flúor- og brennisteinsmengun frá Járnblendiverksmiðjunni á Grundartanga. Hinar tvær flétturnar eru snepaskóf (Parmelia saxatilis) og klettastrý (Ramalina subfarinacea).
Hornvík
thumb|350 px|Hornvík milli Hælavíkurbjargs og Hornbjargs Hornvík er íslensk vík á Hornströndum sem liggur á milli Hælavíkurbjargs og Hornbjargs. Áður voru þar 3 bæir, Horn (í eyði 1946), Höfn (í eyði 1944) og Rekavík bak Höfn (í eyði 1944).
Hraunbreyskja
Erlendis
Hraunbreyskja sem vex við rætur Vesúvíusar á Sikiley er notuð til þess að fylgjast með niðurbroti geislavirkra efna sem bárust um Evrópu eftir kjarnorkuslysið í Tsjernobyl 1986. Hraunbreyskjan safnaði þá geislavirkum samsætum sesíums og rúþens úr umhverfinu og geymdi í vefjum sínum. Niðurbrot þessara geislavirku efna er mælt reglulega til þess að meta hversu mikilla áhrifa gætir enn vegna kjarnorkyslyssins 1986.
Hornvík
thumbnail|Votlendi í Hornvík Foss nálægt Hornvík|thumbnail
Hraunbreyskja
Efnafræði
Hraunbreyskja inniheldur þrjú þekkt fléttuefni: atranórin, stictinsýru og norstictinsýru.
Hornvík
Síðustu ábúendur í Hornvík
Hjónin Jón Þorkell Sigmundsson og Hulda Margrét Eggertsdóttir bjuggu á Horni 1951-1952.
Makrílaætt
thumb|Thunnus albacares Makrílaætt (fræðiheiti Scombridae) er ætt uppsjávarfiska og innan ættarinnar eru margir mikilvægir matfiskar svo sem makrílar, túnfiskar og bonito fiskar. Innan ættarinnar eru 51 tegund sem allar nema ein eru í ættkvíslinni Scombrinae en ein tegund tilheyrir ættkvíslinni Gasterochismatinae. Fiskar af makrílaætt eru frá 20 sm eyjamakríl og allt upp í 4,58 m bláuggatúnfisk.
Hornvík
Landlýsing
Austan víkurinnar rís Hornbjarg en að vestan Hælavíkurbjarg en þessi tvö björg eru ásamt Látrabjargi stærstu fuglabjörg á Íslandi. Milli Hælavikurbjargs og Rekavíkur er Hvannadalur og Rekavíkurfjall. Upp af Rekavík er Atlaskarð en um það liggur gönguleið yfir í Hælavík og Hlöðuvík. Milli Rekavíkur og Hafnar er fjallið Darri með Einbúa. Út í Rekavík gengur Tröllkambur.
Orrustan við Marne
Orrustan við Marne á við tvær stórorrustur við ána Marne í fyrri heimsstyrjöldinni:
Hornvík
Landlýsing
Í sunnaverðri víkinni eru Hafnarskarð, en þar liggur gönguleið í Veiðileysufjörð, Tindaskörð, Ranglaskarð, um það er farið í Lónafjörð, og Breiðaskarð við Snók. Að austanverðu eru Kýrskarð, um það er farið í Látravík, Hestskarð og Almenningaskarð, en þar einnig gönguleið í Látravík.
Orrustan við Marne
Slaget vid Marne
Hornvík
Landlýsing
Norður af Almenningaskarði Innstidalur og upp af honum eru Harviðrisgjá, Eilífstindur og Kálfatindur. Vestan við Kálfatinda er Miðdalur og upp frá honum eru Jörundur, Svaðaskarð og Miðfell. Vestan við Miðfell er Ystidalur og frá honum gengur Horn.
Í víkina falla margar ár og lækir en þessar eru helstar talið frá Höfn: Víðirsá, Torfdalsá, Selá, Gljúfurá, Kýrá og Drífandi eða Bunulækur. Árnar sameinast í eitt vatnsfall á láglendinu og heitir það Hafnarós.
Við Höfn í Hornvík er nú þjónustuhús landvarðar á Hornströndum.
Míkrónesía
Míkrónesía getur átt við:
Bókasafn Akraness
thumb|Akranes og Akrafjall thumb Bókasafn Akraness var eins og langflest bókasöfn landsins upphaflega lestrarfélag og var stofnað 6. nóvember árið 1864 á Akranesi. Bókasafnið var upprunalega til húsa í gamla Barnaskólanum til ársins 1946 en þá brann það til kaldra kola. Fyrir brunann var bókaeign safnsins um 3000 bindi. Tveimur árum síðar tók safnið aftur til starfa þá til húsa að Kirkjubraut 8. Bókasafnið fluttist svo að Heiðarbraut 40 árið 1972 en á 145 ára afmælisári safnsins eða í október 2009 opnaði Bókasafn Akraness í nýju og glæsilegu húsnæði að Dalbraut 1.
Á bókasafni Akraness er námsver sem fengið hefur nafnið Svöfusalur en það er aðstaða fyrir nemendur í námi til að lesa og læra og stunda fjarnám. Salurinn var nefndur Svöfusalur til að heiðra minningu fyrrverandi skólastjóra Barnaskóla Akraness, Svöfu Þórleifsdóttur (1886-1978). Á safninu er einnig að finna Héraðsskjalasafn Akraness og Ljósmyndasafn Akraness.
Bókasafn Akraness leggur metnað sinn í að bjóða upp á fjölbreyttan safnkost sem höfðar til bæði fullorðinna og barna. Á safninu má meðal annars finna skáldrit, fræðirit, hljóðbækur og tímarit á íslensku og ensku. Einnig eru nótur og tónlist á geisladiskum og auk þess kvikmyndir á dvd.
Freigáta
thumb|right|Franska freigátan La Boudeuse um 1766. Freigáta er heiti sem notað hefur verið yfir ýmsar tegundir herskipa í gegnum tíðina. Á skútuöld komu freigátur fram á sjónarsviðið undir lok 17. aldar sem herskip með tvö dekk þar sem aðeins það efra var byssudekk en það neðra hýsti áhöfnina. Freigátur voru því minni en orrustuskip þess tíma sem voru með tvö byssudekk. Freigátur voru fullbúin skip, hraðskreiðar og þóttu mjög meðfærilegar. Þær voru yfirleitt þrímastra með trjónu að framan, en lausar við íburðamikla kastala sem einkenndu fyrri skipstegundir.
Á síðari hluta 19. aldar var hætt að nota þetta heiti og skip sem áður voru kölluð freigátur voru kölluð beitiskip. Eftir Síðari heimsstyrjöldina eru herskip sem eru minni en tundurspillir en stærri en korvettur kölluð freigátur.
Bombus lapidarius
Bombus lapidarius er tegund af humlum, ættuð frá Evrópu.
Hún er yfirleitt svört með rauðgulan enda. Drottningar eru um 20 - 22 mm langar, þernur 12 - 16 mm og druntar 14 til 16 mm. Tungan er meðallöng.
Ásgeir Einarsson
Ásgeir Einarsson (23. júlí 1809 – 15. nóvember 1885) var íslenskur bóndi og alþingismaður á 19. öld. Hann fæddist í Kollafjarðarnesi á Ströndum, sonur Einars Jónssonar dannebrogsmanns, (f. 9. júlí 1754, d. 6. desember 1845) og konu hans Þórdísar Guðmundsdóttur (f. um 1777, d. 31. júlí 1861). Systkini Ásgeirs voru; Torfi Einarsson á Kleifum alþingismaður, þótti höfuðskörungur og þingmaður Strandamanna 1867-1877 - Um hann átti Jón forseti að hafa sagt við öl : "Væri ég ekki Jón á Gautlöndum, vildi ég vera Torfi á Kleifum", Magnús Einarsson á Hvilft í Önundarfirði, en hann var smiður ágætur og hugvitsmaður og var um tíma varaþingm. Jóns forseta í Ísafjarðarsýslu, Guðmundur Einarsson á Kleifum, Jón bóndi og skipstjóri á Sveinseyri við Dýrafjörð og Ragnheiður Einarsdóttir kona Sakaríasar bónda á Heydalsá og Kollafjarðarnesi en móðir Guðlaugar Sakaríasdóttur konu Torfa Bjarnasonar í Ólafsdal.