cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rómversk-kaþólska kirkjan
Trúarkenningar
thumbnail|Vulgataútgáfa Biblíunnar Grundvallarkenningar kaþólsku kirkjunnar byggja á Nikeu trúarjátningunni og Postullegu trúarjátningunni. Kaþólska kirkjan er sammála rétttrúnaðarkirkjunum og mótmælendakirkjum að kenningin um Heilaga þrenningu sé þungamiðja trúarinnar. En öfugt við þær hinar kirkjudeildirnar leggja kaþólikkar áherslu á mikilvægi kirkjunnar sem stofnun Jesú og haldið frá trúarvillum af innblæstri frá Heilögum anda og þar með nauðsynleg þáttur í frelsun manna. Sakramenti kaþólsku kirkjunnar eru sjö: Skírnin, altarissakramentið, ferming, hjónavígsla, prestsvígsla, sakramenti sjúkra og sakramenti iðrunar (skriftir). Sakramenti kirkjunnar er verknaður sem táknar nærveru Krists og eru þau óafturkallanleg fyrir Guði. Það er trúarleg ástæða þess að kaþólska kirkjan leyfir ekki hjónaskilnaði.
Kennivald kirkjunnar byggir á þremur máttarstólpum, Biblíunni (Scripturis Sacris), hefð kirkjunnar (Traditione apostolica) og túlkunarmætti páfa (Magisterium Ecclesiae).
Kaþólska kirkjan telur heilög þau rit sem er að finna í latnesku svo kallaðri Vulgata útgáfu af Biblíunni frá 5. öld.
Trúarhefð kirkjunnar hefur margar uppsprettur, þær helstu byggja á munlegum sögnum postulanna og aðrar á ritum kirkjufeðranna. Einn mikilvægasti þáttur hefðarinnar er postullega erfðakenningin (Successio apostolica). Samkvæmt henni er ein meginforsenda túlkunarréttar kirkjunnar að embætti hennar hafa gengið gegnum vígslu í beinan arf mann fram af manni frá postulunum fram til okkar tíma.
thumbnail|Pétur postuli málaður af Masaccio 1425 Túlkunarmátt páfa er þannig lýst í Trúfræðsluriti kaþólsku kirkjunnar: „Það verkefni að túlka Orð Guðs með sönnum hætti hefur einvörðungu verið falið kennsluvaldi kirkjunnar, það er að segja, páfanum og þeim biskupum sem eru í samneyti við hann“. Þetta vald fær páfinn vegna þess að hann er beinn erfingi Péturs postula. Kirkjan er, eins og sagt er í ritningunni, „líkami Krists“ (Efesusbréfið 1:22-23 og Rómverjabréfið 12:4-5) og kaþólska kirkjan kennir að hún sé ein og óskipt samfélag allrar trúaðra bæði á jörðu og á himni. Þess vegna er einungis til ein sönn, opinber og áþreifanleg kirkja, ekki margar. Jesús, sem stofnaði þessa kirkju upprunalega ásamt þeim Pétri og hinum postulunum, veitti Pétri það vald að kenna og varðveita trúna.
Dýrlingar
Dýrlingar eru mikilvægur þáttur í trúarkenningum kaþólsku kirkjunnar og eru eins konar milligöngumenn milli guðs og manna. Þeir eru taldir njóta sérstakrar blessunar Guðs og á þá má heita. Þeir einir eru dýrlingar í augum kaþólsku kirkjunnar sem teknir hafa verið formlega í dýrlingatölu. Fyrstu dýrlingar kirkjunnar voru píslarvottar sem voru píndir og teknir af lífi fyrir trú sína í árdaga kristninnar. Á seinni öldum hefur kirkjan tekið menn í dýrlingatölu eftir stranga rannsókn á verðleikum. Rannsóknin er framkvæmd eftir reglum sem hafa verið til síðan á 10. öld. Hún hefst með því að frásögur um kraftaverk tengd áheitum á væntanlegan dýrling og dýrlingshæfni viðkomanda er rannsökuð af næsta biskupi. Sérstök nefnd guðfræðinga í Vatíkaninu metur skýrslu biskupsins og fer með málið í sérstakan dómstól til að leiða í ljós hvort tvö kraftaverk að minnsta kosti hafi átt sér stað, eftir dauða viðkomandi, fyrir milligöngu hans frá himnaríki. Eftir það getur páfi tekið hann í dýrlingatölu, og er það nefnt að kanónísera. Í rómversk-kaþólsku kirkjunni eru Þorlákur helgi Þórhallsson verndardýrlingur Íslands
Skipulag
thumbnail|Péturskirkjan í Róm Kaþólska kirkjan er miðstýrð alþjóðasamtök sem er óháð ríkjum og landamærum. Yfirmaður kirkjunnar er biskupinn í Róm, páfinn. Nýr páfi er valinn úr röðum kardínála samkvæmt sérstakri reglu. Páfinn velur kardinála úr röðum biskupa sér til aðstoðar og hafa margir þeirra hlutverk sem svipar til ráðherra í veraldlegum ríkisstjórnum.
Klausturreglur
thumbnail|Teresusystur, nunnur í reglu [[Kærleiksboðberarnir|Kærleiksboðberanna ]] Eitt af einkennum kaþólsku kirkjunnar sem aðgreinir hana frá mótmælendakirkjum eru klausturreglurnar. Þær eru fjölmargar og eru mjög mismunandi í uppbyggingu og starfi. Klausturreglur karlmanna eru nefndar munkaklaustur og kvenna nunnuklaustur. Í klaustri vígja meðlimir líf sitt Guði og afneita veraldlegu lífi. Sumar reglur krefjast þess að meðlimir einangri sig frá umheiminum en aðrar að meðlimir stundi líknarstörf, kennslu eða trúboð. Sameiginlegt er þeim öllum að krefjast þess að meðlimir afneiti öllu kynlífi til þess að geta helgað sig trúarkölluninni.
Kaþólska kirkjan á Íslandi
Kaþólska kirkjan á sér langa sögu á Íslandi og var um tíma bönnuð eftir siðaskiptin.
Nú er það annað fjölmennasta trúfélagið á Íslandi og eru um 4% landsmanna meðlimir, margir þeirra pólskir og filippeyskir innflytjendur.
Kaþólska eða katólska
Sigurður A. Magnússon, rithöfundur og þýðandi, skrifaði grein í Skírni 1992, þar sem hann fjallaði um íslenskan rithátt grískra orða. Í greininni segir hann það ósið Íslendinga að skrifa katólskur í stað kaþólskur og þykir miður að menn þrjóskist enn við slíkan rithátt. Helgi Hálfdánarson, þýðandi skrifaði grein sama ár í Morgunblaðið og fjallaði þar um grein Sigurðar og var að mörgu ósammála. Þar talar hann einnig um orðið kaþólikki og segir: „Hitt er þó enn verra, að þeir sem játa katólska trú eru einatt kallaðir kaþólikkar. Ekki leynir sér útlenskan á bak við þetta tvöfalda k, sem gerir orðið með afbrigðum kauðalegt og óvirðulegt, eins og svo mörg tökuorð sem bera útlenskuna utan á sér. Eðlilegast er, að katólskir menn séu á íslensku nefndir katólar og trú þeirra katólska“. Algengara er að skrifa kaþólska með þ-i.
Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti Íslands
Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti Íslands er eitt af átta ráðuneytum Stjórnarráðs Íslands. Ráðuneytið varð til við samruna þriggja ráðuneyta og hefur umsjón með viðskipta-, iðnaðar-, landbúnaðar- og sjávarútvegsmálaflokkum. Æðstu yfirmenn þess er atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra og æðsti embættismaður er ráðuneytisstjóri. Tveir atvinnuvega- og nýsköpunarráðherrar vinna í ráðuneytinu í dag, Ragnheiður Elín Árnadóttir starfar sem iðnaðar- og viðskiptaráðherra og Sigurður Ingi Jóhannsson er sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Sjávarútvegs-, landbúnaðar- og byggðarmál
Í sjávarútvegsmálum hefur ráðuneytið skipulagsvald og hefur eftirlit með fiskeldi, fiskrækt og skeldýrarækt og stuðlar að og styður við rannsóknir og nýsköpun í atvinnugreinum er varða þá málaflokka. Einnig hefur það umsjón með veiði í ám og vötnum og veiðileyfagjöldum, hvalveiðum og nýtingu fiskstofna. Ráðuneytið rekur Byggðastofnun sem sér um framkvæmd og stefnumótun í byggðamálum auk þess að stuðla að atvinnuþróun, sérstaklega á landsbyggðinni. Ráðuneytið hefur eftirlit með landbúnaði á Íslandi og þá sérstaklega aðbúnað, framleiðslu og markaðsmál og þá sérstaklega inn- og útflutning landbúnaðarafurða. Dýravelferð og vottun lífrænnar framleiðslu heyra einnig undir ráðuneytið. Ráðuneytið hefur eftirlit með framleiðslu, vinnslu, inn- og útflutningi og markaðssetningu matvæla og fóðurs.
Viðskiptaráðuneytið
Á Íslandi var vipskiptaráðuneyti upprunalega stofnað þann 17. apríl 1939 í upphafi síðari heimsstyrjaldarinnar og hafði þá aðallega umsjón með innflutningi og gjaldeyrismálum, enda var slík starfsemi bundin höftum til ársins 1994. Ráðuneytið sá síðar meir um úthlutun Marshallaðstoðarinnar og niðurgreiðslu á landbúnaðarvörum. Viðskiptaráðuneytið sinnti einnig alþjóðlegu efnahagssamstarfi Íslands við OECD, aðild að EFTA, GATT og að lokum EES. Við losun hafta breyttist starfsemi ráðuneytisins í að setja reglur um samkeppnismál, banka- og verðbréfaviðskipti og neytendamál.
Iðnaðarráðuneytið
Iðnaðarráðuneyti var formlega stofnað 1. janúar 1970 við gildistöku laga nr. 73/1969 sem skipti upp málaflokkum Stjórnarráðs Íslands á reglubundinn hátt sem áður höfðu flakkað á milli ráðuneyta. Mál sem sneru að iðnaði höfðu áður heyrt undir samgöngumálaráðuneytið en frá 1957 var allt sem kom úr ráðuneytinu sem sneri að þessum málaflokki ritað í nafni iðnaðarmálaráðuneytis. Þegar Iðnaðarráðuneytið var loks stofnað var það rekið með sameiginlegu starfsliði og í sama húsi og Viðskiptaráðuneytið og fór einn ráðherra með báða málaflokka frá 1988 til 2007 þegar þeim var skipt upp á milli Össurar Skarphéðinssonar og Björgvins G. Sigurðssonar.
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið
Lögum nr. 73/1969 um Stjórnarráð Íslands var breytt þann 13. júní 2007 og voru þá sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytin sameinuð og tók eitt ráðuneyti til starfa 1. janúar 2008.
Listasafn ASÍ
Sýningarsalir safnsins eru í Ásmundarsal á Freyjugötu 41 á Skólavörðuholti í Reykjavík. Húsið var áður heimili og vinnustaður myndhöggvaranna og hjónanna Ásmundar Sveinssonar og Gunnfríðar Jónsdóttur.
Kim Delaney
Kim Delaney (fædd 29. nóvember 1961) er bandarísk leikkona og er þekktust fyrir hlutverk sitt sem rannsóknarfulltrúinn Diane Russell í N.Y.P.D. Blue.
Einkalíf
Delaney er írsk-amerísk og fæddist í Philadelphiu í Pennsylvaníu. Ólst hún upp í Roxborough, Philadelphia og á fjóra bræður. Á meðan hún stundaði nám við J. W. Hallahan Catholic Girls High School og vann sem fyrirsæta hjá Elite Model Management fyrirtækinu. Eftir að hún útskrifaðist flutti hún til New York og vann þar sem fyrirsæta, á sama tíma þá stundaði hún leiklist með William Esper.
Delaney hefur verið gift tvisvar sinnum, fyrst leikaranum Charles Grant frá 1984 til 1988 og svo leikaranum Joseph Cortese frá 1989 til 1994. Eignaðist hún soninn John „Jack“ Philip Cortese árið 1990.
Ferill
Delaney varð fyrst þekkt fyrir að leika Jenny Gardner Nelson í sápuóperunni All My Children, hlutverk sem hún lék frá ágúst 1981 til ágúst 1984. Fyrir frammistöðu sína var hún tilnefnd til Daytime Emmy-verðlaunanna. Eftir að hún hætti í þættinum byrjaði hún að koma fram í kvikmyndum á borð við That Was Then, This is Now með Emilio Estevez, síðan lék hún nunnu í spennumyndinni The Delta Force, á móti Chuck Norris.
Árið 1987 var Delaney ráðin til þess að leika Amanda Jones í Some Kind of Wonderful kvikmyndinni á móti Peter Gallagher en áður en nýr leikstjóri Howard Deutch endurréði í Lea Thompson og Craig Sheffer í hlutverkin. Árið 1994 kom Delaney fram í myndinni The Force.
Árið 1995 var Delaney ráðin til þess að leika Det. Diane Russell í NYPD Blue. Hlutverkið, sem átti upprunalega að vera stutt, varð reglulegt þegar sambandið á milli Det. Bobby Simone (Jimmy Smits) og persónu hennar varð mjög vinsælt á meðal áhorfenda. Hlutverk hennar, gaf henni fyrstu Emmy-verðlaunin, sem besta leikkona í drama þætti, og var tilnefnd tvisvar sinnum í viðbót. Þegar Smiths yfirgaf NYPD Blue ákvað framleiðandinn Steven Bochco að setja Delaney í aðalhlutverkið í nýjum þætti Philly, þrátt fyrir góðar vinsældir þá var þátturinn aðeins sýndur í eitt tímabil.
Í dag leikur Delaney, Claudia Joy Holden í Lifetime TV sjónvarpsþættinum Army Wives.
Verðlaun og tilnefningar
Daytime Emmy verðlaunin
Emmy verðlaunin
Golden Globe
Satellite verðlaunin
Screen Actors Guild verðlaunin
Soapy verðlaunin
TV Guide verðlaunin
Pontus
thumb|right|Rómverska leppríkið Pontus Pontus (gríska: Πόντος Pontos) er sögulegt heiti á stóru svæði við suðurströnd Svartahafs þar sem nú er Tyrkland. Grikkir stofnuðu þar nýlendu í fornöld og nefndu eftir hafinu, Πόντος Εύξεινος Pontos Evxeinos, „vinsamlega hafið“ eða einfaldlega Pontos. Nafnið var notað á svæði sem náði frá ánni Halys við austurmörk héraðsins Paflagóníu, að suðurmörkum Kolkis. Nokkur ríki og héruð sem voru stofnuð á hellenískum og rómverskum tíma báru þetta nafn.
Þjórsárskóli
Þjórsárskóli er íslenskur grunnskóli í Skeiða- og Gnúpverjahreppi sem varð til við samruna Brautarholts- og Gnúpverjaskóla. Skólaárið 1999-2000 byrjaði samstarf skólanna og haustið 2004 fékk skólinn sitt núverandi nafn, og kemur það til vegna nærveru sveitanna til Þjórsár. Skólastjóri skólans er Bolette Høeg Koch og eru rúmlega 60 nemendur við hann.
Haustið 2004 hlaut skólinn Grænfánann frá Landvernd.
Deilur
Miklar deilur hafa verið í sveitarfélaginu varðandi staðsetningu skólans en nú er kennt á tveimur stöðum; yngri börnum í Brautarholti og þeim eldri í Gnúpverjahreppi. Matsmenn frá KÍ höfðu skoðað bæði skólahúsnæðin og gáfu út skýrslu þar sem meðal annars kom fram að auðveldarar væri að koma húsnæði Gnúpverjaskóla í slíkt horf að allir krakkar sveitarinnar gætu komist fyrir þar. Fyrir sveitarstjórnarkosningarnar árið 2006 var því lofað að skólinn yrði á einum stað en slík loforð ýttu undir mikla óánægju hjá íbúum sveitarinnar og klofnuðu bæði skólanefnd og hreppsnefnd varðandi þetta mál. Því var ákveðið, eftir kosningarnar, að slá flutningunum á frest.
Limassol
thumb|Limassol. Limassol (gríska: Λεμεσός, tyrkneska: Limasol) er önnur stærsta borgin á Kýpur með yfir 180.000 íbúa. Borgin er við Akrotiriflóa á suðuströnd eyjarinnar.
Mellowdrone
Mellowdrone er bandarísk hljómsveit stofnuð af Jonathan Bates seint á tíunda áratug tuttugustu aldar.
Meðlimir
Fyrrverandi meðlimir:
Hugo Pratt
Pratt fæddist í Rimini en eyddi æskuárunum í Feneyjum. Faðir hans var atvinnuhermaður og þegar Pratt var 10 ára fluttist fjölskyldan til Eþíópíu. Faðir hans var tekinn fanga 1941 og lést ári síðar. Pratt og móður hans var haldið í fangabúðum í Dire Dawa. Eftir stríðið flutti Pratt til Feneyja.
Frá 1984 til dauðadags bjó Pratt í Sviss.
Goðakvæði
Goðakvæðin eru hluti af Eddukvæðunum, en þau skiptast í goðakvæði og hetjukvæði. Talið er að goðakvæðin séu samin á síðustu öldum heiðni á Íslandi sem og öðrum byggðum norrænna manna en hafi síðan lifað og mótast í munnlegri geymd eftir kristnitöku.
Goðakvæðin eru ein aðalheimild okkar um heiðna trú. Þau eru hvorki bænir né lofsöngur til goðanna heldur eru flest þeirra frásagnir af atvikum úr lífi þeirra og heimsmynd. Oft er dregin upp mannleg mynd af goðunum og það kemur fyrir að gert sé grín að þeim þegar þau sýna af sér mannlega breyskleika.
Af spássíumerkingum í handriti Konungsbókar, sem geymir flest þessarra kvæða, hafa menn ráðið að mögulega hafi sum þessarra kvæða verið skrifuð með það í huga að flytja þau í leikrænum flutningi á miðöldum. Til dæmis gætu þau hafa tengst tónlist á þann hátt að hægt er að nýta sér hljómræna þætti einsog hrynjanda og stuðlasetningu við flutning.
Goðakvæði eddukvæða eru þessi:
Torino FC
Torino FC er ítalskt knattspyrnufélag með aðsetur í Tórínó. Árið 2005 breytti félagið um nafn og heitir nú Torino Calcio 1906. Ástæðan var sú að félagið varð gjaldþrota. Félagið er með mikla sögu og hefur alls sjö sinnum orðið deildarmeistari, en síðustu ár hafa verið félaginu erfið. Það vann síðast Serie A árið 1976.
Íslenska karlakörfuknattleiksdeildakerfið
Íslenska karlakörfuknattleiksdeildakerfið er íslenskt deildakerfi í körfuknattleik í flokki karla.
Laun og starfskjör embættismanna, ráðamanna og kjörinna fulltrúa á Íslandi
vinstri|frameless|176x176px|Yfirlitsgraf sem sýnir hvernig laun hafa þróast Á Íslandi eru laun og starfskjör embættismanna, ráðamanna og alþingismanna ákveðin í lögum, reglugerðum, kjarasamningum og starfsskilmálum. Laun eru háð mismunandi þáttum, sem innifela grunntímakaup, launaflokka, launastig og aðrar launaþætti. Starfskjör eru m.a. skilgreind með vinnutíma, fríi, veikindabótum og innstæðum í lífeyrissjóð. Laun og starfskjör hafa breyst yfir tímann í takt við efnahagsþróun, nýja kjarasamninga og stjórnmálalegar ákvarðanir.
Laun og starfskjör embættismanna
Embættismenn eru sérstaklega útnefndir starfsmenn ríkisins sem eru skipaðir í embætti af ráðherra eða forseta Íslands. Þeir gegna oftast mikilvægum og ábyrgum hlutverkum í stjórnsýslu ríkisins. Dæmi um embættismenn eru dómarar, sýslumenn, ríkissaksóknarar, ríkisendurskoðendur og forstöðumenn ríkisstofnana. Laun eru reiknuð út frá grunntímakaupi, launaflokki, launastigi og öðrum þáttum sem hafa áhrif á launin.
Starfskjörin felast m.a. í vinnutíma, orlofi, veikindabótum og lífeyrissjóði. Laun embættismanna eru mismunandi eftir embætti, menntun, reynslu og ábyrgð. Sumir embættismenn fá laun samkvæmt sérákvæðum í lögum, svo sem forseti Íslands, ráðherrar og alþingismenn. Einnig eru til sérstakir samningar um launasetningu sumra embættismanna, svo sem dómarar og ríkisendurskoðendur. Laun embættismanna eru birt á vef Stjórnarráðsins í sundurliðuðum töflum sem sýna heildarlaun sem gilda frá 1. júlí 2022. Launin taka breytingum 1. júlí ár hvert eftir hlutfallslegri breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár.
Laun og starfskjör sérstakir embættismenn
Sérstakir embættismenn eru þeir sem starfa í ríkisþjónustu en eru ekki háðir beinum stjórnun frá ríkisstjórninni. Þeir eru skipaðir í starfið af Alþingi eða forseta landsins, en ekki af neinum ráðherra. Þeir hafa sjálfstæða stöðu og geta ekki verið fluttir eða sagt upp nema skv. lögum. Þeir hafa sérstakar skyldur og réttindi sem eru ákveðin í lögum. Til dæmis eru Seðlabankastjóri, Orkumálastjóri, forstjóri Samgöngustofu og forstjóri Umhverfisstofnunar sérstakir embættismenn.
Laun og starfskjör ráðamanna
Ráðamenn eru þeir sem eru skipaðir í ráðherraembætti af forseta Íslands eftir tillögu forsætisráðherra. Ráðamenn eru ábyrgir fyrir stjórnsýslu ráðuneyta og annarra ríkisstofnana sem falla undir þeirra umsjón. Ráðamenn eru einnig meðlimir stjórnarráðsins og taka þátt í stjórnmálalegri ákvörðunartöku.
Laun ráðamanna voru ákveðin af kjararáði samkvæmt lögum nr. 47/2006, um kjararáð, sem voru brottfellt með lögum nr. 79/2019, um breytingu á ýmsum lögum vegna brottfalls laga um kjararáð.
Kjararáð var óháð nefnd sem úrskurðar um laun og starfskjör þjóðkjörinna manna, dómara, ráðherra, ráðuneytisstjóra og sifstofustjóra í Stjórnarráði Íslands, forstöðumanna ríkisstofnana og annarra ríkisstarfsmanna sem ekki geta ráðist með samningum á venjulegan hátt vegna eðlis starfanna eða samningsstöðu.
Laun ráðamanna eru nú reiknuð út frá grunnlaunum og einingum. Grunnlaun eru föst laun fyrir dagvinnu í samræmi við grunnmat starfs viðkomandi ráðherra. Einingar eru önnur laun sem starfinu fylgja, svo sem bónusar, staðaruppbætur og starfskostnaður. Laun ráðamanna eru birt á heimasíðu fjármála- og efnahagsráðuneytisins fjarmalaraduneyti.is.
Kolönd
Kolönd (fræðiheiti Melanitta deglandi) er sjóönd og önnur af tveimur tegundum korpanda. Kolönd hefur sést við Ísland. Kolendur halda sig í stórum flokkum við sjávarstrendur. Fuglarnir verpa 5-11 eggjum og tekur útungun 25 til 30 daga. Eftir um 21 daga verða nálægir kvenfuglar árásargjarnir við aðra kvenfugla við hreiður og sölsa undir sig unga. Kvenfugl getur þegar útungun er lokið verið með allt að 40 afkvæmi úr slíkum erjum. Kvenfuglinn hugsar um ungana í þrjár vikur en yfirgefur þá svo en ungahópurinn heldur saman í þrjár vikur í viðbót. Endurnar verða fleygar 63 til 77 daga gamlar.
Laun og starfskjör embættismanna, ráðamanna og kjörinna fulltrúa á Íslandi
Laun og starfskjör ráðamanna
Laun og starfskjör ráðamanna hafa breyst yfir tímann eftir efnahagsþróun, kjarasamningum og stjórnmálalegum ákvarðanum.
Ráðamenn sem eru skipaðir af Hæstarétti
''Lög nr. 79 27. júní 2019.''
Ráðamenn sem eru skipaðir af ráðherra
''Lög nr. 79 27. júní 2019.''
Kjörnir fulltrúar: Laun og starfskjör
Töfla sýnir hvernig laun forseta Íslands hafa hækkað árin 2020-2023
Aðrar greiðslur
Töfla sýnir mismunandi greiðslur til þingmanns í ágúst 2022.
Hvernig eru launin reiknuð?
Laun embættismanna, ráðamanna og kjörinna fulltrúa á Íslandi eru ákveðin með mismunandi hætti eftir stöðu þeirra. Hér er yfirlit yfir helstu aðferðir við launaákvarðanir:
Pétur Östlund
Pétur „Ísland“ Östlund, fæddur 3. desember 1943 í New York, er sænsk-íslenskur trommuleikari.
Pétur er sonur bandarísks föður af sænskum ættum og íslensku óperusöngkonunnar Maríu Markan, sem starfaði hjá Metropolitan í New York. Hann kom til Svíþjóðar 1969.
Pétur Östlund hefur leikið með: Red Mitchell, Putte Wickman, Eje Thelin, Gugge Hedrenius, Steve Dobrogosz, Gunnar Svensson, Svante Thuresson, Toots Thielemans, Thad Jones, Hasse å Tage, Ralph Lundsten og fleirum. Hann var aðalkennari í trommuleik við tónlistarskólann í Stokkhólmi á árunum 1973 til 1992, Örebro 2005 - 2019 og er höfundur kennslubóka í trommuleik. Östlund á þrjá syni, Ari Haraldsson, Jon Haraldsson og Sebastian Notini og hefur verið kvæntur Anja Notini.
Jötunheimar (Noregi)
Jotunheimen eða Jötunheimar er fjalllendi í 1800-2400 metra hæð í Suður-Noregi sem þekur um 3500 ferkílómetra og hefur að geyma 20 hæstu fjöll Noregs þar á meðal Galdhöpiggen. Jotunheimen-þjóðgarðurinn var stofnaður innan svæðisins árið 1980 og þekur 1150 ferkílómetra. Gabbró er algengasta bergtegundin á svæðinu.
Ahmed Best
Ahmed Best (fæddur 1973) er bandarískur leikari og tónlistarmaður. Hann er þekktastur sem rödd Jar Jar Binks í Stjörnustríðsmyndunum.
Strumparnir og eggið
Strumparnir og eggið (franska: L'Œuf et les Schtroumpfs ) er fjórða bókin í ritröðinni um Strumpana og kom út árið 1968. Listamaðurinn Peyo teiknaði og samdi söguna í samvinnu við Yvan Delporte. Hún var jafnframt fimmta strumpabókin sem kom út á íslensku árið 1979.
Söguþráður
Strumparnir og eggið hefst á að strumparnir undirbúa veislu og þurfa egg til að baka köku. Tveir strumpar eru sendir út af örkinni, en eggið sem þeir finna reynist vera galdraegg, sem uppfyllir óskir þess sem slær í það. Óskaflóð strumpanna veldur þó fljótlega misklíð í þorpinu, sem leysist þegar ungi klekkst úr egginu.
Svikastrumpur hefst á að Kjartan galdrakarl bruggar seyði sem breytir honum í strump, þó þannig að dindilinn vantar. Hann kemst til strumpaþorpsins og gerir ýmsar tilraunir til að koma strumpunum í klandur, en án árangurs. Að lokum verður dindilsskorturinn honum að falli og strumparnir reka Kjartan á braut.
Hundraðasti strumpurinn segir frá vandræðum Yfirstrumps við að skipuleggja reglubundna tunglhátíð, sem kallar á þátttöku 100 strumpa, en þorpsbúar reynast aðeins 99 talsins. Hégómlegi strumpurinn býr sér til spegil til að dást að sér, Spegillinn lendir í eldingu og til verður hundraðasti strumpurinn, sem er spegilmynd hinna strumpanna en verður þó fullgildur íbúi þorpsins.
Íslensk útgáfa
Bókin kom út á vegum Iðunnar árið 1979 í samvinnu við danska forlagið Carlsen. Þýðingin var gefin út undir dulnefninu Strumpur.
Balúkar
thumb|right|Íranskur Balúki. Balúkar (balúkíska: بلوچ) eru balúkískumælandi þjóðarbrot sem byggir Balúkistan, svæði sem er að mestu leyti í Pakistan en nær líka inn í Íran og Afganistan. Balúkar eru taldir vera um 14 milljónir. Þar af býr helmingur í Balúkistanhéraði í Pakistan. Þeir eru um 3,6% af íbúafjölda Pakistan og um 2% af íbúafjölda Afganistan og Írans.
Árnýöld
Árnýöld er heiti sem sagnfræðingar nota stundum yfir ákveðið tímabil í sögu Vestur-Evrópu og fyrstu evrópsku nýlendnanna og nær yfir þrjár aldir frá lokum miðalda fram að iðnbyltingunni. Þetta tímabil einkennist af síauknu mikilvægi raunvísinda, uppgangi fyrstu kapítalísku hagkerfanna og þjóðríkishugmynda. Tímabilið nær yfir síðari hluta endurreisnarinnar, siðbreytinguna og upplýsinguna.
Mismunandi höfundar telja ólíka atburði marka upphaf árnýaldar. Þeir helstu eru:
Lok tímabilsins eru yfirleitt miðuð við frönsku byltinguna 1789 eða upphaf iðnbyltingarinnar um aldamótin 1800.
Dmítríj Shostakovítsj
thumb|right|Dmítríj Shostakovítsj (1925)
Malala-sjóðurinn
Malala-sjóðurinn er sjóður sem var stofnaður árið 2012 og stefndi að því að því að tryggja stúlkum skólagöngu um allan heim eigi síðar en árið 2015. Sjóður þessi er nefndur í höfuðið á Malölu Yousafzai vegna baráttu hennar fyrir jafnréttismálum og skólagöngu.
Mango
250px|thumbnail|Mango Giuseppe Mango (Lagonegro, 6. nóvember 1954 – Policoro, 7. desember 2014) var ítalskur söngvari og lagahöfundur sem gekk undir listamannsnafninu Mango.
Hann er þekktastur fyrir lög á borð við „Oro“ og „Lei verrà“ (1986), „Bella d'Estate“ (1987), „Come Monna Lisa“ (1990), „Mediterraneo“ (1992) og „La Rondine“ (2002).
Fótur
250px|thumb|Fætur á konu Fótur á íslensku er hvort tveggja ganglimur (fótleggurinn) og neðsti hluti hans og er hluti af líkama margra hryggdýra, m.a. mannsins. Fóturinn ber þyngd líkamans og er notaður til að ganga á (til hreyfingar).
Fóturinn (og hér er átt við neðsta hluta hans frá ökkla og niður úr) skiptist í:
Hjá mönnum er fóturinn flókinn að byggingu. Hann inniheldur 26 bein, 33 liðamót og yfir eitt hundrað vöðva, sinar og liðbönd. Fóturinn skiptist í þrjá hluta:
Bombus semenoviellus
Bombus semenoviellus er tegund af humlum, upprunnin í A-Evrópu, jafnvel austur í Úralfjöllum. Hún finnst nú einnig víða í N-Evrópu.
Kira
Kira getur átt við:
Apótek
thumb|250px|[[Austurstræti 16 hýsti apótek um árabil]]
Kira
키라 Kira Кира Kira 奇拿
Apótek
Apótek er verslun sem selur lyf og aðrar skyldar vörur svo sem náttúrulækningar og snyrtivörur. Í apóteki vinnur lyfjafræðingur við að dreifa lyfjum til lyfseðlahafa og að veita ráðgjöf um ólyfseðilsskyld lyf. Apótek geta einnig boðið upp á ýmsa þjónustu svo sem blóðþrýstingsmælingar og aðstoð við að hætta að reykja.
Reglur um sölu lyfja er misstrangar eftir löndum. Þess vegna þarf lyfjaseðil til að kaupa ákveðin lyf í sumum löndum en ekki í öðrum. Í Svíþjóð var til dæmis ríkiseinokun á lyfjum til 2009.
Línulegt óhæði
Línulegt óhæði er hugtak í stærðfræði sem snýr að tengslum vigra innbyrðis.
Fjölskylda vigra telst línulega óháð ef að eina leiðin til þess að rita núllvigurinn sem línulega samantekt er að allir stuðlar við samantektina eru núll. Það er að segja, sé fjölskylda sem spannar tiltekið hlutrúm, þá telst fjölskyldan línulega óháð ef og aðeins ef  eingöngu þegar að.
Ef þetta skilyrði gildir ekki er fjölskyldan sögð línulega háð.
Vídd hlutrúmsins
Ef að fjöldi vigra í fjölskyldunni er meiri en vídd hlutrúmsins er fjölskyldan línulega háð.
Þverstöðlun
Ef enginn vigranna í fjölskyldunni er núllvigurinn og að innfeldi sérhverra tveggja vigra er núllvigurinn, þá er fjölskyldan þverstæð. Sé sérhver vigur jafnframt einingavigur er fjölskyldan þverstöðluð. Gram-Schmidt reikniritið er gjarnan notað til þess að þverstaðla fjölskyldur.
Shōgiafbrigði
Taka skal fram að í flestum þessara afbrigða er ekki leyfilegt að sleppa leikmönnum aftur inn á borðið eftir að þeir hafa verið drepnir, en þetta er oft talið mesta sérkenni shōgi. Þessi afbrigði virka því strategískt líkari öðrum skákleikjum, og borðið gisnar smátt og smátt eftir því sem fleiri taflmenn eru drepnir.
Forverar nútímashōgi
Einhvers konar skák hafði örugglega komist til Japan á 9. öld, ef ekki fyrr, en elsta varðveitta japanska lýsingin á skákreglum er frá 12. öld, þ.e. frá Heian-tímabilinu. Því miður gefur þessi lýsing ekki nægilega skýra mynd af reglum leiksins, en það hefur þó ekki aftrað fólki frá því að reyna að endurgera þessa fornu útgáfu shōgi, sem venjulega er kölluð Heian shōgi (平安将棋). Taflmennirnir hreyfðu sig eins og í nútímashōgi, en það var enginn hrókur eða biskup. Borðið virðist hafa verið 9×8 eða 8×8 reitir. Uppröðunin er ekki þekkt, en hún var sennilegast eins og nú, nema hvað hrókinn og biskupinn vantaði, og ef borðið var 8×8 reitir hefur aðeins verið einn gullhershöfðingi. Peðunum gæti mögulega hafa verið stillt upp í annarri röð, frekar en þeirri þriðju. Hægt er að segja með vissu að ekki var leyft að setja taflmenn aftur inn á borðið.
Á 16. öld var leikurinn orðinn líkari því sem nú gerist: hann var spilaður á 9×9 reita borði með sömu uppstillingu og í nútímashōgi, nema hvað aukataflmaður (svokallaður drukkinn fíll) stóð beint fyrir framan kónginn. Þessi útgáfa leiksins er þekkt sem shō shōgi (小将棋), sem þýðir „lítið shōgi“. (Þótt 9×9 reita borð kunni að virðast annað en „lítið“, var þetta minnsta shōgiútgáfa þess tíma.) Keisarinn Go-Nara, sem ríkti 1526-1557, tók drukkna fílinn úr leiknum, og talið er að um svipað leyti hafi komið til sögunnar sú regla að setja mætti taflmenn aftur inn á borðið eftir að þeir væru drepnir. Þannig varð til það „venjulega“ shōgi sem spilað er nú.
Stærri afbrigði
Til eru allnokkur shōgiafbrigði sem spiluð eru á stærri borðum en 9×9. Þessi afbrigði eru öll frekar gömul, og voru líklegast öll spiluð án endurkomu taflmanna inn á borðið. Talið er að þau stærstu (dai shōgi og upp úr) hafi aldrei verið almennt mikið spiluð, heldur fundu menn þá upp til gamans, til að slá um sig og sýna snilli sína. Leikir allt að Tenjiku dai shōgi virðast þó vel spilanlegir, ef tími er nægur.
Sama 12. aldar heimildin og lýsti Heian shōgi lýsir einnig afbrigði sem leikið var á 13×13 reita borði, sem nú er nefnt Heian dai shōgi (平安大将棋). Reglur þessa leiks hafa ekki verið varðveittar í heild sinni frekar en minni útgáfu sama tíma.
Vinsælasta stóra shōgiafbrigðið er chū shōgi (中将棋), sem leikið er á 12×12 reita borði. Nafnið merkir mið-shōgi, og er leikurinn oft kallaður middle shogi á ensku. Chū shōgi var fundið upp eigi síðar en á 14. öld (til eru eldri vísanir í það, en ekki er vitað hvort átt var við leikinn í núverandi mynd). Chū shōgi er þekktast fyrir mjög öflugan taflmann sem kallast ljón og hreyfist eins og kóngur, en tvisvar í hverri umferð. Leikurinn var enn algengur í Japan í byrjun 20. aldar, en hefur nú að mestu dáið út þar. Hann hefur þó dregið að sér fylgjendur á Vesturlöndum. Aðalritverkið um chū shōgi á ensku er bókin The Middle Shogi Manual eftir George Hodges.
Önnur miðaldashōgiafbrigði voru wa shōgi (11×11, hugsanlega var leyft að sleppa taflmönnum aftur inn á), dai shōgi (大将棋, „stórt shōgi“, 15×15), tenjiku shogi (天竺大将棋, „stórt indverskt shōgi“, þótt sennilega sé meint að leikurinn sé framandi, ekki indverskur í raun, 16×16), dai dai shōgi (大大将棋, „stórt, stórt shōgi“, 17×17), maka dai dai shōgi (摩訶大大将棋, „gríðarstórt shōgi“, 19×19), og tai shōgi (泰将棋, „víðáttumikið shōgi“, 25×25). Þessi afbrigði eru ekki yngri en frá 17. öld. Tai shōgi var lengi talið heimsins stærsti skákleikur, en árið 1997 fundust heimildir um enn stærra shōgiafbrigði, taikyoku shōgi (大局将棋, „ultimate shōgi“, 36×36).
Nýlegasta stóra shōgiafbrigðið er kō shōgi (廣将棋 eða 廣象棋 „breitt shōgi“, 19×19), sem er leikið á go-borði og inniheldur hugmyndir úr kínverskri skák. Það var fundið upp í byrjun 18. aldar. Kō shōgi er óvenjulegt að því leyti, að taflmennirnir eru mjög háðir hvor öðrum og reglur um stöðuhækkun er flóknar.
Nútímaafbrigði
Tori shōgi (禽将棋, „fuglashōgi“) var fundið upp í lok 18. aldar. Leikurinn er spilaður á 7×7 reita borði og leyfilegt er að sleppa taflmönnum aftur inn á. Tori shōgi er meðal algengari shōgiaafbrigða.
Sem dæmi um fleiri nútímashōgiafbrigði má nefna Kyōto shōgi (京都将棋, 5×5), fallbyssushōgi (9×9), míkróshōgi (4×5) og yari shōgi Christians Freeling (7×9).
Hamilton (söngleikur)
Hamilton: An American Musical er söngleikur um líf Alexander Hamilton, eins af hinum svokölluðu „landsfeðrum“ Bandaríkjanna, og er byggður á bók eftir Ron Chernow. Lin-Manuel Miranda samdi lögin og textann og lék einnig aðalhlutverkið í upprunalegri uppsetningu söngleiksins.
Málsvari andskotans
Málsvari andskotans (Málsvari myrkrahöfðingjans eða málaflutningsmaður hins vonda ) er notað yfir þann aðila sem tekur afstöðu í rökræðum sem er andstæð tiltekinni skoðun, með það fyrir augunum að láta reyna á alla fleti málsins sem rætt er um og finna þar með veika bletti á málflutningi, rökum og sönnunargögnum. Varast ber að nefna málsvara andskotans lögfræðing andskotans, því lögfræðingur er annað en málsvari eða málafærslumaður (málaflutningsmaður).
Heitið, málsvari andskotans, á uppruna sinn að rekja til kaþólsku kirkjunnar þar sem rökrætt var um hvort dýrlingsefni ætti skilið að verða dýrlingur, en þar fóru fremstir málsvari andskotans (advocatus diaboli) sem mælti gegn dýrlingnum og svo Málsvari guðs (advocatus dei) sem mælti með dýrlingnum. Andmælandinn var stundum einnig nefndur Promotor fidei, það er: Frumkveði trúarinnar.
Tilvísanir
Kirchenanwalt
Tarantúlur
Tarantúlur (fræðiheiti: Theraphosidae) eru mjög stórar og oft hærðar köngulær. Flestar eru þær ekki hættulegar mönnum en samt sem áður nokkrar en aðrar það meinlausar að þær eru haldnar sem gæludýr. Í heiminum hafa yfir 900 tegundir verið greindar af Tarantúlum.
Orðsifjar
Greina má orðið á Ítalíu þegar um 400 og merkir í raun Taranto-könguló, og var haft yfir köngurló (lycosa tarantula) sem ekki tilheirir hinni núvernandi (theraphosidae) ætt með þetta heiti. Við landafundina í Suður-Ameríku varð heitið notað yfir mun stærri og loðnari köngurlær sem þar finnast líkast til vegna þess að þær þánefndu tarantúlur voru einna stærstar köngurlóa á Ítalíu þá. Ennfremur er dans með heiti leitt af þessari köngurló því fáfróður almúginn hélt þessar köngurlær eitraðar og fólk færi í geðrænt ástand ef það yrði bitið og (og dansaði hinn djarfa dans) en í raun er bit frá þessum köngurlóm harla meinlaust og ekki til þess fallið að kalla fram mikil eitrunar-áhrif nema þá miskilinn ótta.
Heimkynni
Tarantúlur af ýmsum tegundum búa meðal annars í suður- og vestur hluta Bandaríkjanna, Mið-Ameríku og Suður-Ameríku. Einnig í Afríku, stórum hluta Asíu og allri Ástralíu. Í Evrópu eru nokkrar tegundir, aðalega á Spáni, Portúgal, Tyrklandi, Ítalíu og Kýpur.
Tímakistan
Tímakistan er bók eftir Andra Snæ Magnason sem gefin er út á íslensku 1. nóvember 2013. Bókin fjallar um tvær sögur sem eru samtvinnaðar. Aðalpersónan er Hrafntinna, eilífðarprinsessan af Pangeu sem kúrði í tímakistu í hundrað ár. Sagan um Hraftinnu er ein af þessum tveimur sögum, hin er um fjölskyldu sem tekst á við efnahagshrun með því að skríða inn í svarta kistla og bíða þar eftir betri tíð. Sögurnar samtvinnast með sögusögn gamlar konu sem heitir Svala, en þar segir Svala nokkrum krökkum frá ævintýri af gráðugum kóngi sem sigraði heiminn og vildi líka sigra tímann og lét gera töfrakistu úr kóngulóarvef. Kistan var svo þétt að ekki einu sinni tíminn smaug í gegnum hana og þar ætlaði kóngurinn að halda Hrafntinnu prinsessu alla sína daga svo hún þyrfti ekki að þola rigningardaga og einskisverða daga og venjulega daga. Dag nokkurn tuttugu árum seinna opnar lítill drengur kistuna og uppgötvar að konungsveldið var að hrynja og kóngurinn orðinn vitstola. Það virðist vera tenging milli sögunnar sem Svala segir krökkunum og þeirra eigin heims og krakkarnir verða að finna þá tengingu og bjarga heiminum.
Tarantúlur
Útlit
thumb|left|Karldýr af tegundinni  Grammostola rosea. Tarantúlur eru með mjög mörg augu en ekki er vitað hvort þær sjái með þeim öllum eða vel með þeim. Þær er oftast mjög loðnar og hárin fremur stíf. Tarantúlur eru áttfættlur eins og aðrar köngulær. Þær eru oftast svartar og rauðar eða brúnar að lit og geta verið allt upp undir 5 cm langar. Kvendýrið getur átt allt frá 50 - 2000 egg í einu og eiga þær afkvæmi bara einu sinni síðan deyja þær.
Lifnaðarhættir
Tarantúlur veiða minni dýr en þær sjálfar eins og skordýr, smávaxna froska og körtur, mýs og önnur lítil spendýr. Þær eru mjög góðar að veiða og veiða aðalega á nóttunni. Þær grafa sig fyrst í jörðina ekkert svo djúpt, síðan bíða þær eftir því að bráðin komi fyrir framan þær og stökkva á dýrið og bíta það. Þegar þær bíta þá sprauta þær eitri í leiðinni í dýrið sem þær eru að veiða. Þetta eitur er mjög hættulegt og hefur þannig áhrif að fyrst hægist á dýrinu og svo á endanum þá hætta líffærin að virka vegna þess að þetta hefur mjög sljógvandi áhrif á alla starfsemi líkamans, sérstaklega í svona litlu dýri.
1611
Árið 1611 (MDCXI í rómverskum tölum) var ellefta ár 17. aldar og hófst á laugardegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en á þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Kalmarófriðurinn á sænsku veggteppi.
Skalottlaukur
thumb|Skalottlaukur, skorinn og heill Skalottlaukur er afbrigði af matlauk. Hann myndar laukaknippi og liturinn er frá hvítu yfir í fjólublátt. Hann er mildur á bragðið. Áður fyrr var skalottlaukur flokkaður sem sérstök tegund: Allium ascalonicum.
Tour France
thumb|right|250px|Tour France Tour France er skýjakljúfur í La Défense í París.
Sjóendur
Sjóendur eða fiskiendur (fræðiheiti Merginae) eru andartegundir sem lifa flestar á sjó utan varptíma og lifa á norðlægum breiddargráðum. Þær eru allar kafendur og lifa á ýmiss konar hryggleysingjum. Nokkrar tegundir sjóenda verpa við Ísland. Þessar tegundir verpa við Ísland:
Tvær tegundir svonefndra fiskianda (ættkvísl Mergus) á Íslandi, þ.e. sjóendur sérhæfðar að fiskiáti eru: Vetursetu á Íslandi hafa:
Systurnar sjö
Systurnar sjö í olíuiðnaði vísar til sjö olíufyrirtækja sem voru ráðandi á olíumarkaði á 20. öld. Ítalinn Enrico Mattei fann orðið upp. Fyrirtækin eru:
Sphaerothecum destruens
Sphaerothecum destruens er sníkjudýr í fiskum. Það var fyrst uppgötvað í Bandaríkjunum í tengslum við ágengar tegundir eins og Pseudorasbora parva, en í Bretlandi var það valdur að sjúkdómi í laxfiskum eins og atlantshafslax og urriða. Sníkjudýrið er talið vera meira vandamál í Evrópu en Bandaríkjunum þar sem evrópsku tegundirnar eru næmari. Það veldur aukinni vanheilsu og dauða í mörgum laxfiskategundum og getur einnig sýkt aðrar evrópskar tegundir eins og leirslabbi, körpum og Rutilus. Ættkvíslin Sphaerothecum er náskyld Dermocystidium og Rhinosporidium.
Paolo Magnani
Right|thumb|180px|Biskup Paolo Magnani, [[2002.]] thumb|180px|Paolo Magnani - Skjaldarmerki
Paolo Magnani, (31. desember 1926 ) var biskup emeritus rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Treviso frá árinu 1988 til 2003, er Andrea Bruno Mazzocato tók við.
Skálmarnes
Skálmarnes er nes við norðanverðan Breiðafjörð. Nesið tilheyrði Múlahrepp til forna, en tilheyrir nú Reykhólahreppi í Austur-Barðastrandarsýslu. Nesið er í laginu eins og þríhyrningur, breitt að sunnanverðu en mjókkar til norðurs. Skálmarfjörður er austan við nesið en Kerlingarfjörður vestan við. Skálmarnesfjall þekur nesið að mestu. Hlíðarnar að vestan og austanverðu eru brattar en undirlendi mest að sunnarverðu.
Búseta
Um aldir var blómleg byggð á nesinu en föst búseta hefur lagst af. Vegslóði liggur um vestanvert nesið. Vegurinn er afar mjór og erfitt er fyrir bifreiðir að mætast. Vestasti bærinn á nesinu er Fjörður, sem var lengi næst stærsta jörðin í Múlasveit. Næsti bær frá Firði er Deildará, svo Hamar og Ingunnarstaðir. Austasti bærinn á nesinu er Skálmarnesmúli, eða Múli. Jörðin hefur verið höfuðból sveitarinnar og kirkjustaður að fornu og nýju. Búskapur lagðist af á Skálmarnesi í kringum 1980, en flestum bæjarhúsunum er enn haldið við og mannlíf blómlegt yfir sumartímann.
Josh Keaton
Joshua Luis „Josh“ Wiener (fæddur 1979) er bandarískur gamanleikari.
Þjónustugjald
Þjónustugjald er greiðsla, venjulega peningagreiðsla, sem tilteknir hópar einstaklinga og lögaðila verða að greiða hinu opinbera eða öðrum sem hefur heimild til að innheimta þjónustugjald, fyrir ákveðna þjónustu. Ætlast er til að greiðslan standi að hluta eða öllu leyti undir kostnaði við veitta þjónustu.
Janis Joplin
Janis Lyn Joplin (f. 19. janúar 1943, d. 4. október 1970) var bandarísk söngkona, tónskáld og útsetjari, sem hafði mikil áhrif á rokktónlist í samtíma sínum og síðar. Hún varð fræg sem söngkona með hljómsveitinni Big Brother and the Holding Company. Hún var ein áhrifamesta og vinsælasta söngkona á sjöunda áratug síðustu aldar og er talin í hópi bestu rokksöngkvenna sögunnar, en hún söng einnig blús, kántrí og djass. Árið 2004 hafði tímaritið Rolling Stone hana í 46. sæti á lista yfir 50 mestu listamenn allra tíma.
Janis Joplin var eiturlyfjasjúklingur og notaði bæði amfetamín og heróín auk fleiri efna. Hún lést af afleiðingum of stórs skammts af heróíni og var auk þess drukkin.
Frægasta plata hennar er Pearl sem kom út árið 1971 að henni látinni. Á plötunni voru lögin Me and Bobby McGee eftir Kris Kristofferson og Mercedes Benz eftir Joplin sjálfa og textahöfundana Michael McClure og Bob Neuwirth, en það lag söng hún án undirleiks. Þessi tvö lög urðu frægust þeirra 10 laga sem voru á plötunni.
Síðasta upptaka hennar var lagið Happy Trails eftir Dale Evans, sem hún söng inn á segulband 1. október 1970 og sendi John Lennon (f. 9. október) í afmælisgjöf. Hann sagði síðar svo frá, að segulbandið hafi borist sér eftir andlát hennar.
Steven Brand
Steven Brand (fæddur 26. júní 1969) er skoskur leikari.
Björn Ulvaeus
thumb|Björn Ulvaeus. Björn Kristian Ulvaeus (fæddur 25. apríl 1945) er sænskur tónlistarmaður og lagahöfundur. Hann er þekktur fyrir að vera meðlimur í ABBA og fyrir að vera í langvinnu samstarfi með Benny Andersson. Saman hafa þeir skrifað söngleikina Kristina frá Duvemåla og Mamma Mia!, sem hefur verið kvikmyndaður. Ulvaeus er veraldlegur húmanisti og meðlimur í sænska félaginu Humanisterna.
Norður-Atlantshafsstraumurinn
Norður-Atlantshafsstraumurinn er sá hluti Golfstraumsins sem rennur í norðausturátt frá Nýfundnalandi og flytur hlýjan sjó til Norður- og Vestur-Evrópu. Vestan við Írland klofnar Norður-Atlantshafsstraumurinn í tvennt. Syðri hlutinn verður Kanaríeyjastraumurinn en nyrðri hlutinn fer til Íslands og Grænlands sem Irmingerstraumurinn og Noregs sem Noregsstraumurinn.
Karólínueyjar
Karólínueyjar eru eyjaklasi í Kyrrahafinu norður af Papúa-Nýju Gíneu. Eystri hluti eyjanna tilheyrir Míkrónesíu, en sá vestlægari til Palá.
Eyjarnar urðu spænsk nýlenda 1686, en voru seldar til Þýskalands 1898. 1914, í fyrri heimstyrjöldinni, réðust Japanir á eyjarnar og hertóku og héldu þeim til loka síðari heimstyrjaldar þegar Bandaríkjamenn tóku þær af þeim. Bandaríkin deiltu þeim upp í Palá og Míkrónesíu. Míkrónesía hlaut sjálfstæði 1986, en Palá hlaut sjálfstæði 1994.
Afturbrennari
thumb|Afturbrennarar á [[Bandaríkin|Bandarískri F-18 herþotu]] Afturbrennari eða aukabrennir er íhlutur sem bætt er við suma þotuhreyfla, sérstaklega á herþotum, til að auka kraft vélarinnar. Einu borgaralegu þoturnar sem hafa notað afturbrennara voru Concorde og Tupolev Tu-144 þoturnar.
Megintilgangur þess að nota afturbrennara er að fá aukinn kraft í stuttan tíma. Þetta getur átt við í flugtaki eða í stríði. Það virkar þannig að auka eldsneyti berst með lofti frá forþjöppu (túrbínu) og útblástur vélarinnar kveikir síðan í þessu eldsneyti. Þetta gefur mun meiri kraft en krefst einnig mikils eldsneytis.
Frank Caliendo
thumb|Caliendo árið [[2019]] Franklin "Frank" Caliendo, Jr. (f. 19. janúar 1974) er bandarískur leikari.
Uzbl
thumb|right|Skjámynd af Uzbl Uzbl (stendur fyrir usable, „nothæfur“) er frjáls vafri, sem ekki er lengur studdur, sem notar WebKit-myndsetningarvélina. Þróun hans hófst árið 2009. Hugmyndin er að skapa vafra samkvæmt hugmyndum UNIX-heimspekinnar. Uzbl er einfaldur og áhersla er lögð á stuðning við lyklaborðssamsetningar í anda Vi til að stjórna vafranum.
Cephalotaxus mannii
Cephalotaxus mannii er sígrænt tré frá suður-Kína, norðaustur Indlandi, Laos, norður Tælandi, norður Myanmar og norður Víetnam. Stundum eru tegundirnar Cephalotaxus griffithii og Cephalotaxus hainanensis til hennar.
Ásgrímur Öndóttsson
Ásgrimur Öndóttsson var ásamt Ásmundi bróður sínum landnámsmaður í Kræklingahlíð í Eyjafirði.
Faðir þeirra bræðra var Öndóttur kráka Erlingsson, sem bjó í Hvinisfirði á Ögðum í Noregi, en móðir þeirra hét Signý Sighvatsdóttir. Helga systir Öndótts var seinni kona Björns, föður Eyvindar föður Helga magra og hét sonur þeirra Þrándur. Björn dvaldi hjá Öndótti á vetrum en var í víking á sumrum. Hann andaðist á Ögðum og voru synir hans þá á Bretlandseyjum. Hersir sem Grímur hét reyndi að sölsa undir sig arfinn eftir Björn í nafni konungs, en Öndóttur hélt honum fyrir Þránd systurson sinn. Þrándur frétti lát föður síns til Suðureyja og eftir því sem segir í Landnámu brá hann hart við og sigldi svo hratt til Noregs að eftir það var hann kallaður Þrándur mjögsiglandi. Gat hann náð arfinum og fór síðan til Íslands.
Grímur hersir vó þá Öndótt af því að hann hafði haldið arfinum fyrir honum en sömu nótt bar Signý ekkja hans allt lausafé sitt á skip og fór með syni þeirra til föður síns og sendi þá síðan til fóstra síns. Þeir vildu þó ekki vera þar og héldu í heimabyggð sína og leyndust þar um veturinn. Sumarið eftir fóru þeir að Grími hersi, brenndu hann inni og þvinguðu Auðun jarl Haraldar konungs, sem þar var gestkomandi, til að greiða sér bætur fyrir Öndótt.
Pakistan
Íslamska lýðveldið Pakistan (úrdú: اسلامی جمہوریۂ پاکستان islāmī jamhūriya i pākistān) er land í Suður-Asíu. Það er sjötta fjölmennasta ríki heims og næstfjölmennasta ríki heims þar sem flestir íbúar eru múslimar. Landið liggur að Indlandshafi í suðri, Íran í vestri, Afganistan í norðvestri, Kína í norðri og Indlandi í austri. Landið liggur á mörkum þriggja heimshluta: Vestur-Asíu, Mið-Asíu og Suður-Asíu. Landið á strönd að Arabíuhafi og Ómanflóa í suðri. Hin mjóa Vakhanræma, sem tilheyrir Afganistan, skilur á milli Pakistan og Tadsíkistan.
Ásgrímur Öndóttsson
Síðan fóru þeir bræður í Súrnadal og flæktust þar inn í deilumál. Ásgrímur særðist illa og var talinn dauður en komst til skógar og greru sár hans þar. En sama sumar fór Ásmundur til Íslands og vissi ekki að bróðir hans var á lífi. Hann kom í Eyjafjörð til Helga magra frænda síns, sem gaf honum Kræklingahlíð og bjó hann á Glerá hinni syðri. Ásgrímur kom seinna til Íslands og eignaðist Kræklingahlíð með bróður sinum og bjó á Glerá hinni nyrðri. Kona hans var Geirhildur Eiríksdóttir og sonur þeirra Elliða-Grímur, faðir Ásgríms Elliða-Grímssonar.
Pakistan
Indusdalsmenningin náði yfir hluta þess svæðis sem Pakistan telur í fornöld. Landið hefur sögulega verið hluti af ýmsum stórum ríkjum eins og Persaveldi, Mógúlveldinu og Breska heimsveldinu. Þegar barátta hófst fyrir sjálfstæði Breska Indlands barðist Pakistanhreyfingin undir stjórn Muhammad Ali Jinnah fyrir því að norðvestur- og austurhéruðin, þar sem meirihluti íbúa var múslimar, yrðu sérstakt ríki. Austurhéruðin mynduðu Austur-Pakistan þar til þau fengu sjálfstæði sem Bangladess árið 1971 eftir blóðuga sjálfstæðisbaráttu. Saga Pakistan hefur einkennst af pólitískum óstöðugleika og átökum við Indland yfir umdeildum svæðum í og við norðausturhluta landsins.
Turks- og Caicoseyjar
Turks- og Caicoseyjar eru tveir eyjaklasar með samtals um þrjátíu eyjar suðaustan við Bahamaeyjar. Eyjaklasarnir eru hinar stærri Caicoseyjar og hinar minni Turkseyjar sem allar eru hluti af Lucayaneyjum sem einnig ná yfir Bahamaeyjar. Eyjarnar eru breskt yfirráðasvæði handan hafsins. Turks- og Caicoseyjar eru aðallega þekktar sem ferðamannastaður og fyrir aflandsbankaþjónustu. Meirihluti íbúanna, sem taldir eru vera rúm 40.000, búa á eyjunni Providenciales í Caicoseyjaklasanum.
Pakistan
Pakistan er sambandslýðveldi myndað úr fjórum fylkjum og fjórum alríkishéruðum. Landið er menningarlega fjölbreytt og þar eru töluð yfir sextíu tungumál. Þrír fjórðu íbúa tala úrdú sem er eitt af tveimur opinberum tungumálum landsins. Pakistan er eina múslimaríki heims sem býr yfir kjarnorkuvopnum. Landið er aðili að Breska samveldinu.