cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skúffufyrirtæki
Í víðari skilningi getur hugtakið átt við hvert það félag sem er opinberleg skráð en hefur hætt rekstri af einhverjum ástæðum. Heitið kemur til af því að fyrirtækið er ekki til nema á pappír ofan í skúffu. Skúffufyrirtæki sem stofnuð eru í þeim tilgangi að fela eignarhald eða forðast skattlagningu eru gjarnan búin til af fyrirtækjum sem veita slíka þjónustu og hafa iðulega einstaklinga í vinnu við að sitja í stjórnum slíkra fyrirtækja fyrir hönd raunverulegra eiganda sem þó hafa fullkomna stjórn á fyrirtækinu. Raunverulegur eigandi kemur því hvergi fyrir í ársreikningum eða öðrum opinberum skjölum sem þýðir að raunverulegur eigandi getur falið hluti sinn í öðru fyrirtæki með því að kaupa hlutinn í gegnum skúffufyrirtækið. Þó raunverulegt eignarhald liggi fyrir getur tilgangur þess einfaldlega verið að flytja peninga á milli svæða til þess að notfæra sér hagstæðari skattalöggjöf eins og til dæmis í tvöföldu írsku fyrirkomulagi.
Mánuður
Mánuður er tímabil sem hefur enga fasta lengd. Orðið mánuður á rætur að rekja til orðsins „máni,“ vegna þess að tíminn sem líður milli fullra tungla er um 29,53 dagar (sem kallast tunglmánuður). Af þeim sökum voru mánuðurnir allir upprunalega 30 sólarhringar. Yfir söguna hafa lengdir mánaða verið breytilegar og geta núna haft 28 til 31 sólarhringa eftir því hvaða mánuð er um að ræða.
Nú eru 12 mánuðir í árinu og hafa þeir allir sín eigin nöfn, sá fyrsti heitir janúar og sá síðasti desember. Á Íslandi var hins vegar annað skipulag á mánuðum áður en núverandi skipulag var tekið upp.
Núverandi mánaðarskipulag:
Í gregoríska tímatalinu eru, líkt því júlíanska, tólf mánuðir:
Eldra mánaðarskipulag
Á Íslandi var til forna notað eftirfarandi mánaðarskipulag miðað við núverandi tímatal:
Stuðlaberg
thumb|right|Stuðlaberg við [[Svartifoss|Svartafoss.]] thumb|Stuðlaberg við Ásbyrgi. thumb|Reynisfjara. Stuðlaberg er storkuberg, einkum blágrýti, sem við kólnunina hefur dregist saman í stuðla sem oftast eru lóðréttir. Stuðlaberg er oftast sexstrenda en einnig þekkjast önnur form svo sem sjö-, fimm- og ferstrendingar.
Båstad
thumb|right|200px|Båstad Båstad er þéttbýli í sveitarfélaginu Båstad i Svíþjóð. Þar búa 4 961 manns (2010).
Mansjúríuþinur
Mansjúríuþinur (Abies nephrolepis) er tegund af þini upprunnin frá norðaustur Kína (Hebei, Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Shaanxi), Norður-Kóreu, Suður-Kóreu og suðausturhluta Rússlands (Amúrfylki, Hebreska sjálfstjórnarfylkinu, Prímorju og Suður-Kabarovskfylki).
Lýsing
Þetta er meðalstórt sígrænt tré, að 30 metra hátt með stofnþvermál að 1.2 metra og mjóa keilulaga til súlulaga krónu. Börkurinn er grábrúnn, sléttur á yngri trjám, sprunginn á eldri trjám. Barrið er flatt, nállaga, 10 til 30mm langt og 1.5 til 2mm breitt, grænt að ofan, og með tvemur dauf grænhvítar loftaugarákum að neðan; þær raðast í spíral eftir sprotanum, en eru undnar neðst til að standa flatt út til hvorrar hliðar á sprotanum og fram með toppinum. Könglarnir eru 4.5 til 7 sm (sjaldan til 9.5 sm) langir og 2 til 3 sm breiðir, grænir eða fjólulitir óþroskaðir en fullþroska grábrúnir, og oft mjög kvoðukenndir; endarnir á stoðblöðunum eru lítið eitt útistandandi á milli köngulskeljanna. Hver köngulskel ber tvö vængjuð fræ, sem losna þegar köngullinn sundrast við þroska að hausti.
Flokkunarfræði
Hann er náskyldur Abies sachalinensis, Abies koreana, Abies veitchii, og Abies sibirica, sem taka við honum í austri, suðri, suðaustri og vestri (í sömu röð). Útbreiðslusvæðið ligur að svæði A. sibirica og blendingar myndast þar sem svæði þeirra skarast; blendingarnir nefnast Abies × sibirico-nephrolepis Taken. & J.J.Chien.
Viðurinn af þessu tré var notaður í framleiðslu á pappamassa á meðan á hernámi Japana á Kóreu stóð (1910 til 1945).
Selatalningin mikla
alt=Selasetur Íslands Hvammstanga|thumb|Selasetur Íslands Hvammstanga Selatalningin mikla er viðburður hjá rannsóknarhluta Selaseturs Íslands á Hvammstanga.
Selasetur Íslands var fyrst í samstarfi Veiðimálastofnun og síðar við arftaka þess Hafrannsóknastofnun Íslands. En saman hafa þessar stofnanir staðið fyrir margvíslegum selarannsóknum á Íslandi. Eitt aðalrannsóknarsvæðið er Vatnsnes og Heggstaðarnes í Húnaþingi vestra og því er mikilvægt að fylgjast með fjölda og útbreiðslu sela á þessum slóðum.
Markmiðið
alt=Selatalningin mikla - Selasetur Íslands|thumb|Selatalningin mikla - Selasetur Íslands Eitt af markmiðum Selaseturs Íslands er að fræða almenning um seli og um þær selarannsóknir sem selasetrið stendur fyrir. Það er meðal annars gert með útgáfu á rannsóknum í samstarfi við Hafró og Háskólann á Hólum og með sýningunni á Selasetrinu á Hvammstanga. Markmið með selatalningunni er því að styðja við frekari rannsóknir og efla sýninguna, með því að afla þekkingar á fjölda sela á þessum slóðum og þróa áfram sjálfbæra ferðamennsku í skoðun villtra dýra.
Framkvæmdin
Síðan 2007 hefur farið fram regluleg selatalning á Vatnsnesi og frá 2009 á Heggstaðarnesi í Húnaþingi vestra. Talningin byggir á því að vísindamenn með hjálp sjálfboðaliða telja seli á þessum tveimur svæðum þegar fjara er, sem telst vera u.þ.b. 107 km. strandlengja á einum degi. Sjálfboðaliðarnir taka þannig þátt í rannsóknarstörfum og ásamt því að njóta nærveru sela og náttúru. Með þátttöku gefst fólki kostur á að skoða landsel í sínu náttúrulega umhverfi.
Sjálfboðaliðarnir eru misvanir talningarmenn og fá því kynningu og smá þjálfun áður en lagt er af stað í rannsóknarleiðangurinn.
Um niðurstöður
Mikilvægt er að hafa í huga að þessar talningar eru aðeins vísbending um lágmarksfjölda sela sem dvelja á þessum svæðum og geta þættir eins og mismunandi veðurskilyrði þegar talið er skekkt niðurstöðurnar. En niðurstöðurnar nýtast vísindamönnum engu að síður vel til að meta ástand selastofna á þessum tveimur svæðum og til samanburðar á milli ára. Til þess að fá sambærilegar tölur á milli ára er miðað við að telja við sem líkastar aðstæður í hvert sinn. Alltaf er talið á sunnudegi í lok júlí, þegar sjávarstaða er sem næst háfjöru. Á þeim tíma er einnig samfélagshátíðinn Eldur (áður Unglistahátið). Byrjað er að telja um 2 tímum fyrir háfjöru og lýkur talningu um 2 tímum síðar. Áhersla er lögð á að telja öll svæði á sama tíma til að koma í veg fyrir tvítalningu. thumb|Starfsmenn Selaseturs og sjálfboðaliðar undirbúa talninguna áður en haldið er af stað árið 2014
Sandkoli
Sandkoli (fræðiheiti: Limanda limanda) er flatfiskur af flyðruætt. Bæði augu hans eru á sömu hlið eins og hjá öðrum flatfiskum. Sandkoli er vanalega innan við 30 sm langur og undir 1 kg að þyngd. Hann lifir á sandbotni og er algengastur í Norðursjónum. Sandkolaafli við Ísland var 2.100 tonn árið 2005 og veiðist þar aðallega í dragnót á fremur takmörkuðu svæði undan suðvestur- og suðurströndinni. thumb|left|350px|Megin útbreiðslusvæði Sandkolans.
Grýlukvæði
alt=Grýla eltir börn|thumb|Grýla eltir börn. Teikning efttir [[Tryggvi Magnússon|Tryggva Magnússon (1900-1960). Teikningin birtist í kvæðabók Jóhannesar úr Kötlum, Jólin koma, árið 1932.|330x330dp]] Grýlukvæði eru kvæði flokkuð með barnagælum, þótt þau hafi einkum verið notuð til þess að hrella og/eða aga börn fyrr á öldum. Grýlukvæðin gátu þannig falið í sér ákveðið uppeldisgildi, þótt þau hafi eflaust einnig falið í sér skemmtanagildi. Í kvæðunum er jólavætturin Grýla fyrirferðamest allra persóna ásamt Leppalúða, eiginmanni hennar, og jólasveinunum.
Aldur Grýlukvæða
Elstu heimildir þar sem Grýlu ber á góma eru íslensk skinnhandrit frá 13. öld og má helst nefna nafnaþulu í Eddu Snorra Sturlusonar en þar bregður Grýlunafninu fyrir sem eitt af tröllkvennaheitum. Þá má nefna Grýluvísu sem sem varðveitt er í Íslendingasögu Sturlu Þórðarsonar en þá vísu kvað Oddaverjinn Loftur Pálsson rétt fyrir Breiðabólstaðarbardaga í Fljótshlíð gagnvart Birni Þorvaldssyni(hálfbróður Gissurar jarls) árið 1221. Vísa Lofts hljóðar svo:
Dæmi um Grýlukvæði
thumb|Grýlukvæði eftir [[Stefán Ólafsson (f. 1619)|séra Stefán Ólafsson frá Vallanesi (1609-1688). Sigríður Stefánsdóttir (1888-1978) frá Ólafsgerði í Kelduhverfi syngur.]] Grýlukvæði eftir óþekkta höfunda (Íslensk þjóðkvæði) Grýlukvæði eftir þekkta höfunda
Frjálslyndisstefna
Frjálslyndisstefna er heiti á ýmsum stjórnmálakenningum og hugmyndum um stjórnarfar sem líta á frelsi einstaklingsins sem mikilvægt markmið út frá hugmyndum um réttindi einstaklinga. Í gegnum söguna hafa stjórnmálamenn og stjórnmálaflokkar sem kenna sig við frjálslyndisstefnuna lagt áherslu á athafnafrelsi (þar með talið frelsi frá afskiptum ríkisvalds), tjáningarfrelsi, trúfrelsi og afnám klerkaveldis, afnám sérréttinda yfirstéttarinnar og hugmyndina um réttarríki þar sem allir eru jafnir fyrir lögum. Þó er mjög mismunandi hver þessara atriða hafa verið sett á oddinn eftir því hvaða land, tímabil eða stjórnmálahreyfingar eru skoðaðar.
Frjálslyndisstefnan var afar víðfeðmt hugmyndakerfi. Helsti hugmyndafræðingur hennar var John Locke með kenningu sína um náttúruleg réttindi einstaklingsins og það sjónarmið að uppspretta valdsins lægi hjá þegnunum. Hann taldi einnig að í gildi væri samfélagssáttmáli milli þegna og þjóðhöfðingja, sem tryggði kjörnum fulltrúum þjóðarinnar rétt til áhrifa á landsjórnina.
Ólíkt íhaldsmönnum höfðu frjálslyndir skýra stefnu í efnahags- og atvinnumálum. Helsti hugmyndafræðingur þeirra í þeim efnum var Adam Smith (1729-1790).
Pete Wentz
thumb|right|Pete Wentz Peter Lewis Kingston Wentz III (fæddur 5. júní 1979 í Wilmette í Illinois í Bandaríkjunum) er bassaleikari, aukasöngvari og textahöfundur hljómsveitarinnar Fall Out Boy.
Saga
Pete Wentz ólst upp í Wilmette, Illinois, úthverfi Chicago, Illinois. Hann gekk í New Trier Township High School og North Shore Country Day School þar sem hann var all-state fótbolta spilari. Eftir að hafa útskifast úr menntaskóla í 1997 gekk hann í DePaul háskólann og hætti til að einbeita sér að tónlistinni.
Hann hafði verið í mörgum hljómsveitum meðal annars xfirstbornx, Arma Angelus (með Tim McIlrath, söngvara Rise Against), 7 Angels of the Apocalypse / Culture of Violence, xBirthrightx, Extinction, Forever Ended Today, Yellow Road Priest, og Project Rocket. 2001 stofnaði hann Pop-Punk/Emo hljómsveitina Fall Out Boy með Joe Trohman og Patrick Stump en Andy Hurley kom í hljómsveitina seinna.
Fyrirtæki o.fl.
Pete Wentz hefur skrifað bók sem ber nafnið „The Boy With the Thorn In His Side“ sem er byggð á martröðum sem hann fékk þegar hann var barn. Það er önnur bók eftir hann á leiðinni sem heitir „Rainy Day Kids“ það var áætlað að hún kæmi út 14. febrúar 2006 en henni var frestað. Þar að auki er hann að semja aðra bók með William Beckett sem er söngvari The Academy Is...
Hann á fyrirtæki sem heitir Clandestine Industries, sem gefur út bækur en mest föt, meðal annarra hluta. Hann á líka undirútgáfu(imprint) Fueled By Ramen, Decaydance Records, sem hefur þó nokkrar hljómsveitir á samning, þar á meðal : Panic! At The Disco, October Fall, Gym Class Heroes, The Hush Sound, Cobra Starship og Lifetime.
Industria
Stofnun
Industria var stofnað árið 2003 af frændunum Guðjóni Má Guðjónsyni, einnig þekktum sem Guðjóni í OZ og Erlingi Frey Gumundarsyni. Fyrirtækið teygði sig langt á nokkrum árum og árið 2007 var fyrirtækið með starfsemi á Írlandi, í Búlgaríu og Kína. Á Industria að hafa haft nánast markaðsráðandi stöðu á Írlandi í ljósleiðaratækni árið 2007.
Nafnabreyting og Gjaldþrot
Árið 2010 var nafn Industria breytt í Raflagnir og ráðgjöf ehf og 5. desember 2012 var félagið tekið til gjaldþrotaskipta. Þegar skiptum var lokið var ekkert fundið upp í lýstar kröfur upp á rúmlega 1.100 milljónir krónur. Guðjón Már sagði sig úr stjórn félagsins í maí 2011. Skráður eigandi félagsins var EG Capital sem var að fullu í eigu Erlings Freys
Handveð
Handveð eru veð innan veðréttar er felast í því að veðhafinn tekur veðandlagið í eigin vörslu eða þriðji aðila fer með umráð þess þar til búið er að greiða skuldbindinguna sem veðið átti að tryggja efndir á. Slíkt gæti meðal annars falist í því að hluturinn sé settur í geymslu eða eiganda hlutarins sé gert ókleift að ráða yfir honum með öðrum hætti, eins og með afhendingu lykils að eigninni. Handhafanum er óheimilt að nýta það í eigin þágu nema samið hafi verið um þau afnot, og er honum skylt að hafa eftirlit með eigninni og framkvæma nauðsynlegt viðhald á henni.
Fritillaria sinica
Fritillaria sinica er jurt af liljuætt, upprunnin frá Kína. Hún finnst eingöngu villt í Sichuan héraði í suðvestur Kína, þó er hún stundum ræktuð til skrauts í öðrum héröðum.
Fritillaria sinica myndar lauka sem eru allt að 15 sm að ummáli. Stöngull verður að 30 sm hár. Blómin eru ólívugræn með dökkfjólubláum blettum.
Laugavegur 11
Laugavegur 11 er hús við Laugaveg í Reykjavík. Þar var reist timburhús árið 1868, sem komst í eigu bræðranna og athafnamannanna Friðriks og Sturlu Jónssonar árið 1913. Reistu þeir núverandi hús á lóðinni um árið 1920. Þar hefur verið verslunar- og veitingarekstur alla tíð. Má þar nefna veitingastaðinn Fjallkonuna og um 1930 var þar kaffihús sem hét Kaffilindin. Á fjórða áratugnum var þar starfrækt veitingastofan White Star sem hafði á sér illt orð.
Árið 1936, skömmu eftir að White Star var lokað, birtist eftirfarandi lýsing á andrúmsloftinu þar: „Ófínast allra kaffihúsanna þótti White Star... Þangað komu innlendir og útlendir sjóarar sem þykja ófínir hjá betri borguruum. Og þangað komu illa launaðar vinnukonur úr fínu húsunum og formiddagsstúlkur af lakara tagi. Þar dönsuðu þær við sjóara í svælu og reyk, - og gerðu sig ánægðar með lífið...“
Eftir að White Star var lokað var verslunin Stálhúsgögn í húsnæðinu um langt skeið en um 1950 var innréttaður þar veitingastaður sem þekktur hefur orðið fyrir það að á 6. áratugnum var þar helsti samkomustaður ungra listamanna, skálda og menntamanna í Reykjavík. Staðurinn hét Adlon eins og fleiri veitingastaðir í eigu Silla og Valda en var aldrei kallaður annað en Laugavegur 11. Á meðal fastagesta þar má nefna Ástu Sigurðardóttur, Thor Vilhjálmsson, Geir Kristjánsson, Elías Mar, Alfreð Flóka, Jökul Jakobsson, Dag Sigurðarson, Þorstein frá Hamri og marga fleiri.
Veitingastofan hætti störfum upp úr 1960 og vefnaðarvörubúðin Vogue var opnuð í húsnæði hennar. Nokkru síðar, í maí 1963, skemmdist húsið mjög mikið í eldi. Þá voru alls 10 fyrirtæki starfandi í húsinu, þar á meðal Vogue, Skrifstofuvélar (síðar IBM á Íslandi) og ljósmyndastofa Jóns Kaldal, auk þess sem Jóhannes Geir listmálari hafði vinnustofu í húsinu. Í fyrstu var talið að húsið væri jafnvel ónýtt eftir brunann en síðar var ákveðið að endurbyggja það og var verslunin Vogue áfram í húsnæðinu þar sem veitingastaðurinn hafði verið fram eftir áttunda áratugnum.
Árið 1976 hófst veitingarekstur að nýju á Laugavegi 11 þegar þar var opnaður hamborgarastaðurinn Bixið en árið 1986 breyttist hann í veitingastað sem hét Greifinn af Monte Cristo. Í ársbyrjun 1988 var svo veitingastaðurinn Ítalía opnaður í húsnæðinu og hefur verið þar síðan.
Tilgáta
Tilgáta er óstaðfest og ósönnuð tillaga sem ætluð er sem skýring á tilteknu fyrirbæri. Vísindaleg tilgáta er prófanleg og dregin af tiltekinni kenningu. Raunprófanir á tilgátum eru notaðar til að styðja eða hrekja kenningu. Ef tilgáta er staðfest hættir hún að vera tilgáta. Þannig má til dæmis segja að „þróunarkenning Darwins“ sé orðatiltæki sem dagað hafi uppi í málinu þar sem ljóst má vera að hún beygji sig ekki fyrir efa.
Notkun í aðferðafræði og tölfræði
Í aðferðafræði og tölfræði er talað um núlltilgátu (H0) annars vegar og aðaltilgátu (H1) hins vegar. Núlltilgátan segir til um að engin tengsl séu á milli þeirra breyta sem í hlut eiga. Aðaltilgátan er aftur á móti að þessi tengsl séu til staðar.
Kenning (enska: theory) er safn tengdra fullyrðinga til að skýra eða skilja. Einnig er hægt að skilja hugtakið sem „staðfesta hugmynd okkar um veruleikann og um tengsl milli fyrirbæra“.
Kenning er vel rökstudd hugmynd um hvernig eitthvað er (til dæmis líffræðikenning eða sagnfræðikenning) eða hvernig eitthvað eigi að vera (til dæmis siðfræðikenning). Kenning er venjulega talin vera betur rökstudd og traustari en tilgáta, sem segja má að sé upplýst ágiskun. Í raunvísindum er kenning tækniheiti yfir tilgátu sem ítrekað hefur staðist raunprófanir og þykir þá lýsa viðfangi sínu vel. Vísindalegar kenningar verða að vera hrekjanlegar, þ.e. skilyrðin sem uppfylla þarf til þess að hrekja kenninguna þurfa að vera tilgreind.
Frumbyggjar Venesúela
thumb|250x250dp|Hlutfallsdreifing frumbyggja í Venesúela Frumbyggjar í Venesúela eða indíánar eins og þeir hafa verið nefndir, eru um 2% af heildarfjölda íbúa Venesúela. Til viðbótar eru margir Venesúelar með uppruna frá frumbyggjum og einnig svæðum utan landsins. Frumbyggjar eru einkum í suðurhluta Amazon regnskógarins Amazonas, þar sem þeir eru næstum 50% íbúa og í Andesfjöllum í vesturhluta Zulia. Fjölmennasti frumbyggjahópurinn í Venseúela er Wayuu (eða Guajiro) fólkið sem eru um 200.000 manns. Það býr aðallega í Zulia milli Maracaibovatns og landamæra Kólumbíu. Aðrir, um 100.000 eða svo, frumbyggjar búa í fámennum suðausturríkjum Amazonas, Bolívar og Delta Amacuro.
Það eru að minnsta kosti 30 frumbyggja hópar í Venesúela, þar á meðal Wayuu (413.000), Warao fólkið (36.000), Ya̧nomamö (35.000), Kali'na (34.000), Pemon (30.000), Anuá (21.000), Huottüja (15.000), Motilone Barí, Ye'kuana og Yaruro.
Saga
thumb|Frumbyggjar Cumaná ráðast á trúboða eftir þrælaárás Gonzalez de Ocampo. Litur koparplötu eftir Theodor de Bry, birt í "Relación brevissima". Ekki er vitað hversu margir bjuggu í Venesúela fyrir landnám Spánverja. Það kann að hafa verið um milljón manns og til viðbótar við núverandi þjóðir voru hópar eins og Auaké, Caquetio, Mariche, Pemon, Piaroa og Timoto-cuicas. Þeim fækkaði mikið eftir landnámið; aðallega vegna útbreiðslu nýrra sjúkdóma frá Evrópu. Það voru tvær megin byggðir Kólombíumann sem lágu frá norðri til suðurs. Í þeirri vesari var framleiddur maís og í þeiri eystri kassavarót. Á stórum hluta Llanos sléttunnar var blandað saman tveimur ræktunaraðferðum. Annars vegar sviðurækt og hins vegar akuryrkja með fastri búsetu. Frumbyggjar Venesúela höfðu þegar kynnst hráolíu og asfalti sem laust upp í gegnum jörðina upp á yfirborðið. Svarti vökvinn var þekktur af heimamönnum sem mene. Hann var aðallega notaður í læknisfræðilegum tilgangi, sem ljósmeti og til að þetta kanóa. vinstri|thumb|Palafito í Orinoco Delta Landnám Spánverja í Venesúela hófst árið 1522 með stofnun fyrstu varanlegu Suður-Ameríku byggðina í borginni Cumaná. Nafnið "Venesúela" er sagt að koma frá palafito þorpum á Maracaibo-vatni sem minnir á Amerigo Vespucci frá Feneyjum ("Venesúa" eða "litla Feneyjar"). Frumbyggja caciques (leiðtogar) eins og Guaicaipuro (um 1530o 1568) og Tamanaco (d. 1573) reyndu að berjast gegn innrásum Spánverja, en innrásaliðið sigraði þá að lokum. Sagnfræðingar eru sammála um að stofnandi Caracas, Diego de Losada, hafi að lokum drepið Tamanaco. Sumra af andspyrnu ættbálkum eða leiðtogum eru minnst með örnefnum, þar á meðal Caracas, Chacao og Los Teques. Fyrstu nýlendubyggðirnar voru á norður ströndinni en um miðja 18. öld réðust Spánverjar lengra inn í landið meðfram Orinoco ánni. Hér skipulögðu Ye'kuana (á þeim tíma þekktir sem Makiritare) harða mótspyrnu árin 1775 og 1776. Á spænsku nýlendusvæðunum stofnuðu nokkrar trúarreglur trúboðsstöðvar. Jesúsítarnir hörfuðu á 17. áratugnum, en kapuchinarnir settu trúboðið í hernaðarbúning í sjálfstæðisstríðinu og árið 1817 voru þeir grimmilega yfirbugaðir af herjum Simon Bolivar. Það sem eftir var nítjándu aldar gerðu ríkisstjórnirnar lítið fyrir frumbyggja og þeim var bolað í burtu frá basta landbúnaðarlandinu til jaðarsvæða. hægri|thumb|Mucuchí konur, sem voru hluti af stærri hópi TimotōōCuica fólks Árið 1913, þegar gúmmí-vopnaárásin hófst, tók Tomas Funes ofursti völdin yfir San Fernando de Atabapo í Amazonas og drap yfir 100 íbúa. Á næstu níu árum stjórnaði Funes bænum rústaði hannFunes tugum Ye'kuana þorpa og drap nokkur þúsundir Ye'kuana.
Í október árið 1999 eyðilagði Pemon fólkið fjölda rafmagnsmastra sem voru byggð til að flytja rafmagn frá Guri stíflunni til Brasilíu. Pemon hélt því fram að ódýrt rafmagn myndi hvetja til frekari þróunar hjá námuvinnslufyrirtækjum. Verkefninu sem kostar um 110 milljón dollara lauk árið 2001.
Pólitísk samtök
Þjóðþing frumbyggja í Venezuelan (Consejo Nacional Indio de Venezuela, CONIVE) var stofnað árið 1989 og þar eru fulltrúar meirihluta frumbyggjaþjóða. Á þinginu eru fulltrúar 60 félaga sem eru fulltrúar 30 þjóða. Í september 1999 gengu frumbyggjar að þjóðþinginu í Caracas til að þrýsta á stjórnlagaþingið að setja inn mikilvægar ákvæði í nýja stjórnarskránni, svo sem rétt til eignarhalds, frjálsa umferð yfir alþjóðleg landamæri, frjáls val á þjóðerni og landafmörkun innan tveggja ára".
Áður en stjórnarskrá Venesúela frá árinu1999 var samþykkt þá voru réttindi frumbyggja verri en öðrum löndum í Suður-Ameríku. Önnur ríki voru á markvissan hátt að festa í sessi réttindum frumbyggja í stjórnarskránni þeirra. Stjórnarskrá Venesúela frá árinu 1961 hafði í raun verið skref aftur á bak frá stjórnarskráni frá árinu 1947 og réttindi frumbyggja slæm í áratugi, þar til árið 1999.
Stjórnarskráin frá árinu 1999 breytti stöðunni og réttindi frumbyggja uðru þau bestu á svæðinu. Nýjungar voru meðal annars ákvæði 125. gr. um pólitíska fulltrúa á öllum stigum stjórnsýslu og grein 124 sem bannaði skráningu einkaleyfa sem tengjast erfðafræðilegum auðlindum frumbyggja eða vitsmunalegum eignum sem tengjast þekkingu frumbyggja. Nýja stjórnarskráin fylgdi fordæmi Kólumbíu í því að bóka þingsæti fyrir frumbyggja (þrír í þinginu í Venesúela) og það var fyrsta stjórnarskránni í Suður-Ameríku til að tryggja innfæddum sæti á þjóðþingum og í sveitarstjórnum í umdæmi með frumbyggjar búa.
Gröf
Gröf er bæði almennt nafnorð og örnefni. Margar bæir á Íslandi bera nafnið Gröf.
Skarkoli
Skarkoli einnig nefndur rauðspretta, koli, eða lúra (fræðiheiti: Pleuronectes platessa) er algengur flatfiskur af flyðruætt.
Útbreiðsla
Skarkolinn lifir við strendur, algengast á 10 til 50 metra dýpi en hann finnst þó allt niður á 200 metra dýpi. Kjörlendið er sand- og leirbotn. Hann finnst við allt Norður-Atlantshaf allt frá Barentshafi til Miðjarðarhafs og einnig við eyjar eins og Ísland og Grænland. Við Ísland er hann algengur á grunnslóð allt í kringum landið en mest er af honum við vestan- og sunnanvert landið. Skarkolinn þykir ekki frýnilegur fiskur.
Útlit
thumb|left|220px|Teikning af skarkola. Algeng stærð er 30 til 50 sm. Liturinn er breytilegur eftir botnlagi og lit botnsins. Hreistur skarkola er slétt og mjög smátt og slétt og ekki skarað. Í roðinu eru misstórir rauðir blettir á dekkri hliðinni, sem kolinn snýr upp. Kjafturinn er lítill og tennurnar smáar. Vinstri hliðin, sem snýr niður, er oftast hvít. Skarkoli lifir á ýmiss konar hryggleysingjum, skeldýrum, smákrabbadýrum, ormum og ýmsum smáfiskum svo sem sandsílum. Veiðitækni hanns er að hann grefur sig oft á botninn þannig að augun ein standa upp úr og á þá auðveldara með að koma bráð á óvart sem og fela sig fyrir óvinum.
Lifnaðarhættir
Hrygnur verða kynþroska á aldrinum 3 til 7 ára gamlar og hrygnir hann að mestu leyti fram á 50–100 m dýpi. Við Ísland í hlýja sjónum fyrir sunnan landið og svo að einhverju leyti í þeim kalda fyrir Norðan og hefst hrygning í febrúarlok við sunnanvert landið og stendur hæst í mars og apríl. Við Norðurland hefst hrygning í lok mars með hámarki í maí-júní.
Hrygnurnar hrygna hrognum á 3 til 5 daga fresti í um einn mánuð. Eggin klekjast út eftir um tvær vikur og eru egg og lirfur sviflæg. Lirfurnar myndbreytast eftir 8 til 10 vikur en það fer eftir hitastigi og hvenær þær setjast að þar sem sjávarfalla gætir við sandstrendur. Lirfurnar láta sig berast með straumi og færast nær landi þegar flæðir að og berast með útfallinu fjær landi. Þegar lirfan hefur hafnað á heppilegum stað þá hefst myndbreyting. Það getur tekið allt að 10 daga. Ungviði sest að í grunnu vatni þar sem sjávarfalla gætir og yngstu skarkolarnir stranda stundum í allt að eina viku í grunnum fjörupollum en skarkolinn getur lifað í mjög saltlitlu vatni svo hann þolir þetta yfirleitt vel. Þegar skarkolar verða eldri þá sækja þeir út á meira dýpi.
Veiðar
Skarkoli er eftirsóttur matfiskur og í Bretlandi er hann oft hafður í "fish and chips". Í Danmörku er skarkoli einn algengasti matfiskurinn en stofn skarkola til dæmis við Ísland og í Írlandshafi sem dæmi hafa farið minnkandi vegna ofveiði. Skarkoli er aðallega veiddur í dragnót og botnvörpu.
Heitið rauðspretta
Heitið rauðspretta er komið af danska orðinu rødspætte. Danska heitið er tilkomið vegna hinna rauðu díla sem skarkolinn hefur á roðinu, en hið innhlaupna R í íslensku útgáfunni, rauðspretta, má skýra með alþýðuskýringu. Sumstaðar á landinu hefur rauðspretta verið kölluð rauðspetta, en það er afar sjaldgæft.
The Apache Software Foundation
The Apache Software Foundation er stofnun í Bandaríkjunum sem styður fjölda hugbúnaðarverkefna, þar á meðal Apache vefþjóninn. Stofnuninni var komið á legg árið 1999.
Rani Khedira
Rani Khedira (fæddur 27. janúar 1994) er þýskur knattspyrnumaður sem spilar með FC Augsburg. Hann er yngri bróðir Sami Khedira.
Srílankska karlalandsliðið í knattspyrnu
Srílankska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Srí Lanka í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslit heimsmeistaramóts.
DataMarket ehf
DataMarket ehf er íslenskt sprotafyrirtæki.
Öregrund
thumb|right|200px|Öregrund Öregrund er þéttbýli í sveitarfélaginu Östhammar i Svíþjóð. Þar búa 4 818 manns (2010).
Cerastium verecundum
Cerastium verecundum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Síle.
John Stuart, jarl af Bute
John Stuart, þriðji jarlinn af Bute (25. maí 1713 – 10. mars 1792) var skoskur aðalsmaður af Stuart-ætt sem var forsætisráðherra Bretlands frá 1762 til 1763. Hann var fyrsti skoski forsætisráðherrann eftir að sambandslögin 1707 gengu í gildi og er oft talinn einn síðasti „hirðgæðingurinn“ sem varð forsætisráðherra í ljósi vináttu sinnar við konunginn.
Æviágrip
John Stuart gekk á þing þegar hann var 24 ára. Prinsinum og prinsessunni af Wales leist vel á hann vegna háttvísi hans og því varð hann náinn syni þeirra (sem varð síðar Georg 3. Bretlandskonungur). Stuttu eftir að Georg varð konungur (árið 1760) varð Bute forsætisráðherra og formaður Tory-flokksins. Hann varð óvinsæll vegna stefnumála sinna en honum tókst þó að semja um hagstæðan frið gegn Frökkum í lok sjö ára stríðsins árið 1763.
Bute sagði af sér og dró sig úr stjórnmálum eftir harða gagnrýni af hálfu stjórnarandstöðunnar og settist í helgan stein á landeign sinni í Lutton, þar sem hann einbeitti sér að garðyrkju. Hann gaf út garðyrkjubókina Botanical Tables Containing the Families of British Plants árið 1785.
Innlausnarbréf
Innlausnarbréf eru kröfuréttindi sem veita handhafa þeirra tiltekna kröfu á hendur útgefanda þeirra til að fá tiltekinn hlut eða þjónustu, og/eða jafngildi þeirra í peningum. Þekkt dæmi um þetta eru gjafamiðar og aðgöngumiðar. Í íslenskum rétti er heimilt að veðsetja þau sem handveð.
Yuzo Kurihara
Yuzo Kurihara (fæddur 18. september 1983) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Fullorðinn einstaklingur
Fullorðinn einstaklingur er fullvaxin, kynþroska lífvera, en oftast er átt við fullorðna menn. Maður, sem ekki er fullorðinn, telst vera barn. Unglingur er barn, sem er nærri því að verða fullorðinn maður. Samkvæmt íslenskum lögum telst fullorðinn maður annaðhvort karlmaður eða kona.
Í ýmsum samfélögum er algengt að breyting úr barni í fullorðinn einstakling sé afmörkuð með ákveðinni athöfn.
Hoya parviflora
Hoya parviflora er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Robert Wight. Útbreiðslan er í Myanmar og Taílandi.
Tierp
thumb|right|200px|Tierp Tierp er þéttbýli í sveitarfélaginu Tierp i Svíþjóð. Þar búa 5 587 manns (2010).
Jim Jones
James Warren "Jim" Jones (13. maí 1931 – 18. nóvember 1978) var stofnandi sértrúarsafnaðarins Peoples Temple sem öðlaðist heimsathygli árið 1978 eftir að meira en 900 meðlimir safnaðarins frömdu sjálfsmorð.
Sléttuhænur
Sléttuhænur eða Tympanuchus er ættkvísl fugla í orraætt kallaðir sléttuhænur. Þrjár tegundir teljast til hennar:
Christian Jürgensen Thomsen
Foreldrar hans voru Christian Thomsen, virtur og vel stæður stórkaupmaður, og Hedevig Margretha, fædd Jürgensen, sem var af kaupmannsætt. Þau áttu 6 syni og var C. J. Thomsen þeirra elstur. Að ósk föður síns fór hann ungur að fást við skrifstofu- og verslunarstörf í fyrirtæki fjölskyldunnar. Hann hafði þó meiri áhuga á ýmsu öðru, safnaði m.a. mynt og listaverkum (koparstungum), sem leiddi til þess að hann kynntist nokkrum af fremstu safnamönnum Danmerkur. Þetta var þó í fyrstu einungis áhugamál, sem hann fékkst við í frístundum.
Hinn 11. des. 1816 tók Thomsen við af Rasmus Nyerup sem ritari í Nefndinni til varðveislu fornminja (Oldsagskommissionen). Hafði Nyerup gert sér grein fyrir hvað í manninum bjó. Tók Thomsen við umsjón með söfnum nefndarinnar (Det Kongelige Museum for Nordiske Oldsager, öðru nafni Oldnordisk Museum), enduskipulagði þau og kom því til leiðar árið 1819 að þau voru opnuð almenningi. Söfnin voru fyrst á lofti Þrenningarkirkju, bak við Sívalaturn, voru flutt árið 1832 í Kristjánsborgarhöll, og loks árið 1853 í núverandi húsnæði í Prinsens Palæ. Þessi söfn urðu síðar kjarninn í Þjóðminjasafni Dana (Nationalmuseet), sem stofnað var 1892.
C. J. Thomsen átti hugmyndina að því að skipta forsögu mannsins í þrjú tímabil: steinöld, bronsöld og járnöld. Þessi þrískipting hefur síðan orðið grundvöllur fornleifarannsókna í Evrópu og víðar. Thomsen setti þessa hugmynd fram á prenti í ritinu Ledetraad til nordisk Oldkyndighed (1836), en hann hafði þegar um 1825 komist að þessari niðurstöðu og sett forngripasafnið upp með þá skiptingu í huga.
C. J. Thomsen var sjálfmenntaður á sviði fornleifafræði. Hann hafði mikla hæfileika til að safna og skipuleggja og sjá meginlínur í því sem áður hafði virst algjör óreiða. Hann lét ekki eftir sig mörg ritverk, en naut sín best í að sýna söfnin og útskýra á ljóslifandi hátt sögu forngripanna og hlutverk þeirra. Átti hann mikinn þátt í að vekja áhuga meðal almennings á fortíð þjóðarinnar. Hann var ólaunaður til 1832, fékk þá stöðu sem „safnvörður“. Þegar Fornminjanefndin var lögð niður 1849, varð Thomsen loks formlega forstöðumaður safnsins, en J. J. A. Worsaae tók að mestu við umsjón með þjóðminjavörslunni.
Thomsen var sjálfur ástríðufullur myntsafnari og dró saman mikið safn – um 27.000 eintök. Hann arfleiddi Myntdeildina (Møntkabinettet) í Rósenborgarhöll að myntsafni sínu. Safnið nýtti sér 114 danskar myntir, sem vantaði þar, en afgangurinn var seldur á uppboði. Thomsen var forstöðumaður Myntdeildarinnar frá 1842.
Finnur Magnússon var skipaður í Fornminjanefndina um svipað leyti og Thomsen varð ritari (1816), og tókst með þeim náið samstarf. Thomsen var formlega tekinn í nefndina um 1827. Hafa þeir eflaust miðlað hvor öðrum af þekkingu sinni. Meðal þeirra sem stóðu við dánarbeð Finns, 1847, var C. J. Thomsen.
Santalum
thumbnail|vinstri|Grein með blómum
Santalum er ætt sandeltrjáa sem eru ýmist tré eða runnar. Þekktast er indverska tegundin Santalum album. Hún og nokkrar aðrar eru með mjög ilmríkan við sem er notaður í smíði eða ilmefnin einöngruð og notuð í ýmsan iðnað og snyrtivörur. Flestar tegundirnar eru hálfsníkjujurtir sem ljóstillífa, en draga úr rótum annarra trjáa vatn og steinefni. thumb|vinstri|Sandelviður og reykelsi á markaði thumbnail|Grein með berjum
Ættartré samkvæmt Catalogue of Life :
10. öldin
Í Kína var Songveldið stofnað og lagði undir sig önnur ríki Kína. Gullöld Íslam náði hátindi sínum. Menning stóð með miklum blóma í al-Andalus, Austrómverska keisaradæminu og Búlgarska keisaradæminu.
Í sögu Evrópu er 10. öldin síðasti hluti ármiðalda og hinna myrku miðalda. Ítalski húmanistinn Lorenzo Valla kallaði þessa öld blý- og járnöld. Í Norður-Evrópu stóð víkingaöld sem hæst. Víkingar lögðu undir sig Normandí í Frakklandi og afkomendur þeirra gerðust Normannar.
Húlahopphringur
Húlahopphringur (húlahopp eða húlagjörð) er leikfang sem er í laginu eins og hringur og er oftast úr plasti, þó til séu gjarðir úr viði. Húlahopphringar eru oftast íholir að innan. Leikfang þetta velta menn um mjaðmir sér og halda með hnykkjum um sig miðjan án þess að hönd komi þar nærri.
Í nóvember árið 1958 töldu sumir að húla-æðið væri liðið hér á landi. Í Alþýðublaðinu stóð þá:
Lausafé
Lausafé er innan eignarréttar gróflega séð taldir vera þeir hlutir sem öll önnur verðmæti en fasteignir, en hins vegar er engin fastlega ákveðin skilgreining til staðar. Í íslenskum rétti hefur löggjafinn þó ákveðið að sumt lausafé lúti sömu eða svipuðum reglum og gilda um fasteignir, og má þar nefna skip og loftför. Þá öðlast veðsetning lausafjár ekki réttarvernd nema með umráðasviptingu.
Grafhýsi
Grafhýsi er hús, jarðhús eða húshluti (t.d. grafarveggur) til að varðveita jarðneskar leifar framliðinna. Algengustu grafhýsin eru svonefndar leghallir (eða líkhallir), sem á mörgum tungum nefnist Mausoleum. Leghallir kristinna manna eru oft einnig nokkurskonar kapellur.
Ályktunin um beitingu hervalds
Ályktunin um beitingu hervalds (enska: The War Powers Resolution), sem er frá árinu 1973, var unnin í samvinnu beggja deilda bandaríska þingsins. Ályktunin takmarkar heimildir forsetans til að senda vopnaðar hersveitir til átaka erlendis á þann hátt að annars vegar sé nauðsynlegt að þingið samþykki aðgerðirnar og hins vegar að Bandaríkin hafi orðið fyrir árás. Með ályktuninni er þess krafist forsetinn ráðfæri sig við þingið innan 48 klukkustunda frá því að hervaldi hefur verið beitt og jafnframt að herlið sé ekki lengur en 60 daga í hersetu, þar með taldir 30 dagar sem ætlaðir eru til flutninga, án heimilda til beitingu hervalds eða yfirlýsingar um stríð.
Saga
Samkvæmt bandarísku stjórnarskránni er hervaldið klofið. Þingið hefur vald til þess að lýsa yfir stríði, kalla til vopnað herlið og styðja það ásamt því að hafa umsjón með fjárveitingum vegna hernaðar og búa til lög sem nauðsynleg eru til að hægt sé að framfylgja þeim verkefnum sem liggja fyrir. Forsetinn er Æðsti yfirmaður hers Bandaríkjanna, sem gefur honum vald til þess að hrekja á brott þá sem ráðast á Bandaríkin og setur hann í það ábyrgðarhlutverk að leiða vopnaðar hersveitir. Eins og gildir með allar aðgerðir þingsins, þá hefur forsetinn neitunarvald þegar kemur að því að skrifa undir lög og samþykkja aðgerðir eins og stríðsyfirlýsingar. Þegar stríðin í Kóreu og Víetnam dundu á rann það upp fyrir Bandaríkjastjórn að Bandaríkin væru hlutaðeigandi í eldfimum átökum án þess að nokkurn tíman hafði verið lýst yfir stríði og varð þinginu mjög umhugað um þverrandi þingræði. Ályktunin um beitingu hervalds var samþykkt bæði í fulltrúadeildinni og öldungadeildinni en Richard Nixon, þáverandi forseti beitti neitunarvaldi gegn henni. Þingið kaus hinsvegar gegn neituninni með tveimur þriðja meirihluta í hvorri deild fyrir sig og ályktunin var sett í lög 7.nóvember árið 1973. Síðan þá hafa forsetar Bandaríkjanna lagt fram 118 greinargerðar til þingsins enda þótt aðeins ein þeirra (Mayagüez atvikið) hafi greint frá því að vopnað herlið hafi verið kvatt til átaka eða væri í yfirvofandi hættu.
Spurningar er varða stjórnlagalegt réttmæti
Philip Bobbitt, bandarískur lögfræðingur og rithöfundur, hélt því fram að hugmyndin um að lýsa yfir stríði sé sú sama og að hefja stríð sé í raun hugmynd sprottin fram og mótuð í samtímanum. Hans trú var sú að samkvæmt landsfeðrum bandaríkjanna ætti yfirlýsing á stríði við um hin algeru stríð en ekki þau stríð sem eru háð á afmörkuðu hernaðarlega mikilvægu landsvæði. Samkvæmt Bobbit var ekkert til sem hægt væri að kalla algera þrískiptingu valdsins, heldur væri í stjórnskiplaginu ákveðin innbyrðis tenging þar sem vald þingsins yfir hervaldinu væri í takt við nauðsyn hverju sinni á meðan hlutverk forsetans er að gefa fyrirmæli.
Aðrir lýsa yfir áhyggjum sínum yfir skiptingu valdsins og hvernig ályktunin um beitingu hervalds myndar rof á milli þessara tveggja valdhafa með því að breyta valdajafnvæginu milli löggjafar- og framkvæmdavaldsins. Ágreiningurinn er um hvort kröfur ályktunarinnar um að forsetinn þurfi að leita samþykkis þingsins vegna aðgerða og skila inn greinargerðum því tengdu breyti því valdajafnvægi sem stjórnarskráin kveður á um.
Þá er átt við það vald sem þinginu er falið algjört vald þegar kemur að því að lýsa yfir stríði og hafa umsjón með fjárveitingum til hernaðaraðgerða á meðan framkvæmdavaldið sem er áskapað vald sem æðsti yfirmáður alls herafla Bandaríkjanna. Í stjórnarskránni segir að þingið hafi heimild til að láta í té og viðhalda skipaflota en engin skilyrði eru sett um viðhald á landher. Hins vegar eru ákvæði um að þingið stofni og styðji landher ef aðstæður knýðu á um nauðsyn þess.
Í stjórnarskránni segir að þingið hafi heimild til að láta í té og viðhalda skipaflota en engin skilyrði eru sett um viðhald á landher. Hins vegar eru ákvæði um að þingið stofni og styðji landher ef aðstæður knýðu á um nauðsyn þess. Í nútímanum þar sem her er til staðar og forsetanum er sett það vald í hendur að hafa yfirumsjón með heraflanum, þá gefur það til kynna getu hans til að manna og stjórna herafla og uppfylla þannig skyldur sínar gagnvart þegnum landsins ásamt því að verja stjórnarskránna.
Dans
thumb|Samkvæmisdansar eru algengir í vestrænum löndum.
Orðið getur einnig átt við um það þegar dýr eiga samskipti með líkamlegum hreyfingum, líkt og býflugur gera, og þá er orðið notað með tilvísun í dans manna. Það sama gildir um það þegar orðið er notað um dauða hluti, til dæmis þegar logar og norðurljós eru sagðir dansa.
Dans á tímum Bítlaæðisins
Árið 1964 er Eggert Kristinsson í Hljómum spurður í Lesbók Morgunblaðsins hverjir eru vinsælustu dansarnir. Hann svarar þá: „Shake er auðvitað efst á blaði. Einnig má nefna Slotzen, Monkey, Dog og T-bird“.
Listi yfir mismunandi rithátt íslenskra orða
Eftirfarandi er listi yfir mismunandi rithátt íslenskra orða, þ.e.a.s. með breytilegar fallendingar, mismunandi tíðir sagna og ólíkar stafsetningagerðir orða, þar sem öll dæmin teljast nokkurn veginn rétthá (þó oftast sé hið fyrrnefnda algengara). Einnig eru teknar með undantekningar og þær útskýrðar. Mælt er með því að menn fullvissi sig um að þeir fari með rétt mál með því að skoða orðabækur og beygingarlýsingu íslensks nútímamáls áður en bætt er við listann:
Ath. að ef lýsingin er of flókin eða of margbrotin er vísað í beygingarlýsinguna, og aðeins tæpt á möguleikunum. Það skal líka taka fram að flest það sem hér kemur fram er fengið úr Beygingarlýsingu íslensks nútímamáls, af heimasíðu OH, nema annað sé tekið fram. .
Albert Guðmundsson
Íþróttaferill
Árið 1944 hélt Albert til Skotlands til að læra viðskiptafræði við Skerry's College í Glasgow. Hann hóf knattspyrnuferilinn með Rangers. Eftir stutt stopp þar fór hann til Englands þar sem hann lék nokkra vináttuleiki og tvo deildarleiki með Arsenal í október 1946 sem áhugamaður. Hann var annar leikmaður Arsenal sem var ekki frá Bretlandi, Gerard Keyser hafði verið sá fyrsti.
Albert gat ekki fengið atvinnuleyfi í Englandi og fór því að svipast um eftir tækifærum annar staðar. Í leik með Arsenal gegn Racing Club de Paris vakti hann athygli franska liðsins sem vildi nú semja við hann. Það fór þó ekki svo heldur skrifaði Albert undir samning við Nancy í lok árs 1946. Albert lauk fyrstu leiktíð sinni með Nancy sem markahrókur liðsins og skoraði tvö mörk í hverjum bikarleik.
1948 skrifaði Albert undir samning við AC Milan. Hann hnébrotnaði í leik gegn Lazio og virtist ekki eiga góðar batahorfur. Liðslæknir Inter Milan taldi annað og vildi gera aðgerð á því. AC Milan leist ekki á áhættuna og neitaði og keypti Albert sig því undan samningi og fór í aðgerðina sem reyndist takast vel.
Eftir að hann náði fullum styrk að nýju fór hann aftur til Frakklands þar sem hann lék fyrir ýmis lið áður en hann lagði skóna á hilluna sem atvinnumaður árið 1954. Eftir heimkomuna tók hann við stjórn liðs Íþróttabandalags Hafnarfjarðar, sem þá lék í 2. deild. Albert leiddi Hafnfirðinga upp í 1. deild sumarið 1956 í fyrstu tilraun og var spilandi þjálfari þeirra í efstu deild sumrin 1957 og 1958.
1967 fékk Albert Silfurmerki KSÍ fyrir starf sitt í knattspyrnuheiminum. Hann var formaður KSÍ frá 1968 til 1973. Þegar hann vék úr embætti var honum veitt Gullmerki KSÍ fyrir langvarandi og þýðingarmikil störf hans að knattspyrnu. Albert var jafnframt formaður Íþróttafélags Reykjavíkur á árunum 1959 til 1961.
Albert var fyrsti íslenski atvinnumaðurinn í knattspyrnu. Þann 13. febrúar 2010 var afhjúpuð stytta af honum við höfuðstöðvar KSÍ í Laugardal. Styttan er eftir Helga Gíslason.
Albert var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2013.
Stjórnmálaferill
Eftir að hann sneri heim frá Frakklandi hóf Albert feril sem heildsali 1956 og seldi einkum frönsk kvenföt og vín, auk þess sem hann var með umboð fyrir Renault bifreiðar um tíma. Hann gekk síðan í Sjálfstæðisflokkinn og var kosinn í borgarstjórn Reykjavíkur 1970 og var borgarfulltrúi allt til 1986. Árið 1974 var hann kosinn til Alþingis. Albert varð fjármálaráðherra 1983 og 1985 fór hann yfir í iðnaðarráðuneytið og var þar ráðherra til 1987.
1987 gekk hann úr Sjálfstæðisflokknum og stofnaði Borgaraflokkinn þar sem hann var formaður til 1989, en var þá skipaður sendiherra Íslands í Frakklandi og gegndi því embætti til 1993. Áður hafði hann verið ræðismaður Frakklands á Íslandi frá 1962.
Basildon
thumb|Basildon. Basildon er borg í Essex á suðaustur-Englandi, 42 km austur af London og 16 km vestur af Southend-on-Sea. Íbúar eru um 107.000.
Basildon var búin til eftir seinni heimsstyrjöld til að hýsa íbúa London sem varð fyrir loftárásum en einnig til að stemma stigu við vöxt London.
Hljómsveitin Depeche Mode var stofnuð í Basildon.
Guiyang
alt=Mynd frá Guiyang borg í Guizhou héraði í Kína.|thumb|400px|Frá Guiyang borg. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Guiyang um 6 milljónir manna.
alt=Landakort sem sýnir legu Guiyang borgar í Guizhou héraði í Kína.|thumb| Kort af legu Guiyang borgar í [[Guizhou héraði í Kína .]]
Guiyang (kínverska: 贵阳; rómönskun: Guìyáng; Kweiyang), er höfuðborg Guizhou héraðs í suðvesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Hún er stjórnsýslu-, efnahags- vísinda- menningar- og samgöngumiðstöð héraðsins. Borgin er austan megin við Yunnan-Guizhou hásléttuna og liggur við norðurbakka Nanming-fljóts, þverá Wu-fljóts. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Guiyang um 6 milljónir manna.
Staðsetning
Borgin sem situr í um 1.100 metra hæð, nær yfir 8.034 ferkílómetra landsvæði. Hún er umkringd fjöllum og skógum. Loftslag borgarinnar er hlýtemprað, rakt og oftast milt.
Vegna staðsetningar og aðstæðna er borgin náttúruleg leiðamiðstöð, með greiðan aðgang norður til bæði héraðanna Chongqing og Sichuan og norðaustur til Hunan héraðs.
Saga
alt=Mynd frá fjármálahverfi Guiyang borgar.|thumb|Fjármálahverfi Guiyang borgar.
Byggð hefur verið þar sem Guiyang stendur nú í austan megin Yunnan-Guizhou hásléttunnar við norðurbakka Nanming-fljóts í árþúsundir. Á svokölluðu vor- og hausttímabili í sögu Kína (770–476 f.Kr.) svæðinu stjórnað af ríki Ke og hafði það náin tengsl við önnur ríki á Yunnan-Guizhou hásléttunni. Sui veldið (581–618 e.Kr.) Tangveldisins (618–907) hafði þar herstöð og stjórnsýslu undir nafninu Juzhou, en þetta voru fyrst og fremst útpóstar eða varðstöðvar. Það var ekki fyrr en með innrás hins mongólska Júanveldis í suðvestur Kína árið 1279, að svæðið, nú með nafninu Shunyuan, var gert að föstu aðsetri hers og „friðarskrifstofu“. Byggð Han kínverja á svæðinu hófst einnig á þeim tíma. Árið 1413 undir Mingveldinu (1368–1644) var Guizhou gert að héraði og höfuðborg þess, sem nú er Guiyang, var einnig kölluð Guizhou.
Guiyang varð stjórnsýslu- og verslunarmiðstöð, en allt fram að seinna stríði Kína og Japans (1937–45), var borgin höfuðborg eins minnst þróaða héraðs Kína. Eins og annars staðar í suðvestur Kína urðu töluverðar efnahagslegar framfarir á stríðstímanum. Lagðir voru þjóðvegir að Kunming borg í Yunnan héraði og við Chongqing (þá bráðabirgðahöfuðborg landsins) og til Hunan héraðs. Vinna hófst var hafin við lagningu járnbrautar frá Liuzhou í Guangxi héraði sem lauk árið 1959. Einnig var lögð járnbraut norður til Chongqing, vestur til Kunming í Yunnan héraði og austur til Changsha í Hunan héraði.
Guiyang borg hefur í kjölfarið orðið öflug héraðsborg og iðnaðarborg.
Lýðfræði
alt=Kort sem sýnir svæði er hafa mikinn fjölda þjóðarbrotanna Miao (blámerkt) og Bouyei (grænmerkt).|thumb|Kort sem sýnir svæði er hafa mikinn fjölda þjóðarbrotanna Miao (blámerkt) og Bouyei (grænmerkt).
Lýðfræðilega er Guiyang borg afar fjölbreytt. Flestir íbúanna eru Han-kínverjar (um 84 prósent) auk meira en 30 annarra þjóðernisbrota. Þar á meðal Miao-fólk (um 6 prósent), Buyi þjóðarbrotið (um 5 prósent), Tujia, Dong og Hui, svo nokkuð sé nefnt.
Ólík þjóðmenning og litríkar hefðir þjóðarnbrotanna hafa áhrif á borgarbraginn.
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Guiyang 4.021.275 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 5.987.018.
Efnahagur
alt=Mynd frá Huaguoyuan hverfinu í Guiyang borg í Kína.|thumb|Huaguoyuan hverfið í Guiyang borg.
Guiyang er efnahags- og viðskiptamiðstöð Guizhou héraðs. Hún er alhliða iðnaðarborg með fjölbreytt hagkerfi og þekkt fyrir þróun auðlinda héraðsins. Í borginni er ein helsta miðstöð Kína í álframleiðslu, fosfórs og ljósleiðaraframleiðslu. Meðal annarra iðnaðarvara má nefna loft-, flug- og rafeindatækni; slípiefni; dekk; og lóðstál. Þá er ýmis konar málmvinnsla og framleiðsla véla, lyfja og matvæla.
Í kjölfar efnhagsumbóta er æ meiri áhersla á þjónustugeira atvinnulífs. Miklar fjárfestingar hafa átt sér stað í upplýsingatækni, gagnaverum, gagnanámi og vinnslu stórra gagna. Hagvöxtur borgarinnar síðustu ár verður ekki síst rakinn til þessarar upplýsingatækniþróunar
Menntir og vísindi
alt=Mynd frá Búdda styttu í Guiyang borg.|thumb|Búdda stytta í Guiyang borg.
Borgin er mennta -og menningarmiðstöð Guizhou héraðs. Þar er fjöldi framhaldsskóla, háskóla og rannsóknastofnana.
Þar á meðal er hinn virti Guizhou háskóli, sem stofnaður var árið 1902 og telst í dag vera einn lykilháskóla Kína. Hann er rannsóknaháskóli með um 75.000 nemendur í 39 mismunandi skólum og á 11 vísindasviðum.
Meðal annarra háskóla má nefna Kennaraháskóla Guizhou (e. Guizhou Normal University) sem stofnaður var 1941, og Heilbrigðisháskóli Guizhou sem stofnaður var árið 1938 og kenning læknis- hjúkrunar- og lyfjafræði.
Tenglar
alt=Mynd frá Douguan snarlestarstöðinni í Guiyang borg í Guizhou héraði í Kína.|thumb|Douguan snarlestarstöðin í Guiyang borg.