cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Efnahags- og félagsmálaráð Sameinuðu þjóðanna
Ráðið gegnir lykilhlutverki í ráðgjöf við stefnumótun Sameinuðu þjóðanna og aðildarríkjanna. Það þjónar sem aðalvettvangur umræðu um alþjóðleg, efnahagsleg og félagsleg málefni og mótun tillagna um stefnu Sameinuðu þjóðanna sem beint er til aðildarríkjanna.
Skipan ráðsins
Fulltrúar í ráðinu eru 54 talsins: 14 fulltrúar Afríkuríkja, 11 Asíuríkja, 6 Austur-Evrópuríkja, 10 ríkja Rómönsku Ameríku og Karíbahafsins og 13 vestrænna ríkja. Fulltrúar aðildarríkja ráðsins eru kosnir til þriggja ára í senn á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna.
Starfssemi
Ráðið heldur eitt fjögurra vikna þing í júlí á ári hverju, auk eins fundar í apríl með fjármálaráðherrum sem leiða lykilnefndir Alþjóðabankans og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins.
Ráðið gegnir lykilhlutverki í ráðgjöf við stefnumótun Sameinuðu þjóðanna og aðildarríkja. Mörg Almenn félagasamtök hafa ráðgefandi hlutverk hjá ráðinu. Þannig voru árið 2018 yfir 5.000 frjáls félagasamtök með samráðsstöðu við ráðið til að taka þátt í starfi Sameinuðu þjóðanna.
Efnahagsleg og félagsleg þróun
Eitt meginverkefna Sameinuðu þjóðanna er að stuðla að bættum lífskjörum, fullri atvinnu og betri aðstæðum fyrir efnahagslegar og félagslegar framfarir og þróun. Með því að uppræta fátækt og auka velmegun um allan heim eru stigin nauðsynleg skref í að tryggja varanlegum heimsfriði. Um það bil 70 prósent alls starfs samtakanna er helgað þessu starfi.
Hlutverk efnahags- og félagsmálaráðsins:
Nefndir og ráð
Starfssvið Efnahags- og félagsmálaráðsins er yfirgripsmikið. Því hafa verið skipaðar ýmsar nefndir og starfshópar ráðinu til aðstoðar og ráðgjafar. Þær eru (enskar skammstafanir fylgja):
Tvær fyrrum nefndir ECOSOC, annars vegar Nefnd um sjálfbæra þróun og Mannréttindanefnd hafa nú fengið aðra og mikilvægari stöðu innan Sameinuðu þjóðanna.
Á vegum ECOSOC eru einnig svæðisbundnar nefndir sem fást við sérstök vandamál viðkomandi landfræðilegra svæða. Þær eru:
ECOSOC vinnur einnig með ýmsum sérstofnunum Sameinuðu þjóðanna, áætlunum, sjóðum og öðrum undirstofnunum. Oft vinna þessir aðilar saman að því að hrinda sérstökum verkefnum í framkvæmd. Dæmi um slíkar stofnanir eða samtök eru: Alþjóðaferðamálastofnunin (UNWTO), Nefnd um öryggi og samvinnu í Evrópu (CSCE), Orkusamtök Rómönsku-Ameríku (OLADE), Alþjóðlegt samstarf um vatn (GWP) og svo mætti lengi telja.
Fundarsalur ráðsins
thumb|right|Fundarsalur Efnahags- og félagsmálaráðsins í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York-borg Ráðið fundar í sérstökum ráðstefnusal sem var gjöf frá Svíþjóð. Fundarsalurinn er hannaður af sænska arkitektinum Sven Markelius, sem var einn af 11 arkitektum í því alþjóðateymi er hannaði höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna. Viður úr sænskum furuskógi var notaður í salnum. Í lofti fundarsalarins sést í lagnir og rásir líkt og frágangi salarins sem ekki lokið. „Óklárað“ loftið er samkvæmt arkitektinum táknræn áminning um að efnahagslegu og félagslegu starfi Sameinuðu þjóðanna verði aldrei lokið.
Kolakraninn
thumb|Kraninn, efst til vinstri á mynd
Kolakraninn (eða Hegrinn) var hár krani sem var reistur árið 1927 í Reykjavíkurhöfn. Hann var þá talinn með fullkomnustu slíkum tækjum á Norðurlöndum. Kraninn stóð í tæplega 41 ár eða til 17. febrúar 1968 en þá var hann rifinn.
Brjóstaskora
thumb|Dæmi um brjóstaskoru. Brjóstaskora nefnist skarðið sem myndast á milli brjósta kvenna þegar brjóstin eru hálfdulin í fleygnum bol eða kjól.
Naoji Ito
Naoji Ito (fæddur 1. júlí 1959) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Geirþjófur Valþjófsson
Geirþjófur Valþjófsson var íslenskur landnámsmaður og nam land um Suðurfirði Arnarfjarðar, Fossfjörð, Reykjarfjörð, Trostansfjörð og Geirþjófsfjörð og bjó í Geirþjófsfirði. Í Landnámu segir að kona hans hafi verið Valgerður, dóttir Úlfs hins skjálga. Sonur þeirra var Högni kvæntur Auði dóttur Ólafs og Þóru Gunnsteinsdóttur. Atli var sonur þeirra kvæntur Þuríði Þorleifsdóttur, Eyvindarsonar knés (landnámsmanns í Álftafirði í Djúpi).
Rupert Brooke
thumb|right|Rupert Brooke Rupert Chawner Brooke (fæddur 3. ágúst 1887 - látinn 23. apríl 1915) var enskt skáld. Hann fæddist í Rugby í Warwickshire og hlaut þar undirstöðumenntun. Síðar stundaði hann nám í Cambridge við King's College eða frá 1913. Brooke gekk snemma til liðs við Bloomsbury félagsskapinn þar sem margir félagsmeðlimir dáðu hann fyrir skaldskaparhæfilann en aðrir fyrir líkamlega fegurð. Írska skáldið William Butler Yeats lýsti honum sem fegursta unga manni Englands. Brooke tilheyrði þó einnig öðrum félagsskap rithöfunda en hann var eitt Georgísku skáldanna og var mikilvægast hinna svokölluðu Dymockskálda sem kenndu sig við bæinn Dymock í Gloucestershire, þar sem hann dvaldist fyrir heimstyrjöldina fyrri.
Brooke ferðaðist víða, m.a. um Bandaríkin, Kanada og Suðurhafseyjar í þeim tilgangi að skrifa ferðadagbækur fyrir The Westminster Gazette. Um tíma átti hann í ástarsambandi við leikkonuna Cathleen Nesbitt.
Rökkvi Vésteinsson
200px|thumb|right|Mynd af Rökkva Vésteinssyni Rökkvi Vésteinsson (fæddur 22. mars 1978) er úr Reykjavík. Hann er skemmtikraftur og uppistandari. Hann er stofnandi og eigandi síðunnar uppistand.is, sem er tileinkuð uppistandi á Íslandi. Rökkvi útskrifaðist með B.S.-próf í lífefnafræði frá Háskóla Íslands árið 2002 og B.S.-próf í tölvunarfræði árið 2004.
Uppistand víðsvegar um heiminn
Rökkvi hefur komið fram með uppistand á fimm tungumálum: íslensku á Íslandi og Englandi, á ensku í Kanada, Írlandi, Hollandi og Belgíu , Skotlandi og Íslandi, dönsku á íslandi og á Grænlandi, á sænsku á Íslandi, Svíþjóð og Noregi og á þýsku í Þýskalandi og á Íslandi. Árið 2006 vann hann í fyrstu umferð af The Great Canadian Laugh off keppninni í Ottawa, Kanada.
Þátttaka í Fyndnasta manni Íslands og deilur við skipuleggjendur
Rökkvi hefur í tvígang tekið þátt í Fyndnasta manni Íslands keppninni, 2003 og 2007. Hann féll úr keppni í bæði skiptin í undanúrslitum. Í bæði skiptin gagnrýndi hann keppnina og framkvæmd hennar, sem var haldin af Vodafone 2003 (sem héldu keppnina aldrei aftur) og AM Events og Oddi Eysteini Friðrikssyni árið 2007.
Góðgerðarstarf
Frá og með október 2007 og til janúar 2014 gaf Rökkvi allan ágóða af uppistöndum sínum, öðru gríni og framkomum til góðgerðarstarfsemi, m.a. til Barnaspítalasjóðs Hringsins, UNICEF og Umhyggju (Félag til stuðnings langveikum börnum) með það markmið að safna í heild einni milljón. Það markmið náðist í janúar 2014
Innrásarvíkingarnir
Árið 2011 stofnuðu Rökkvi, Bergvin Oddsson og Óskar Pétur Sævarsson uppistandshópinn Innrásarvíkingana. . Síðar tók Elva Dögg Gunnarsdóttir við af Óskari í hópnum. Innrásarvíkingarnir komu fram víðsvegar um Íslandi árið 2011 en hópurinn var síðan lagður niður.
Grínhátíðir og innflutningur á erlendum uppistöndurum
Rökkvi hélt fyrstu grínhátíðina á Íslandi "Iceland Christmas Comedy Festival" í desember 2009. Árið 2012 hélt hann síðan grínhátíðina "Iceland Comedy Festival 2012" með grínistunum DeAnne frá Bandaríkjunum Smith og Freddie Rutz frá Sviss. Iceland Comedy Festival 2013 var haldin í nóvember 2013 með breska uppistandaranum Tiernan Douieb og kanadíska uppistandaranum Paul Myrehaug. Auk uppistandara sem komið hafa fram á Iceland Comedy Festival hefur Rökkvi flutt inn og haldið uppistönd með belgíska grínistanum Lieven Scheire, kanadíska grínistanum John Hastings og hinni bandarísku Jessicu Delfino.
Brasilískt jiu jitsu
Árið 2010 skoraði Rökkvi á uppistandarann Halldór Halldórsson að glíma við sig í brasilísku jiu jitsu. Árið 2013 skoraði Rökkvi síðan á söngvarann Geir Ólafsson að glíma við sig með blönduðum reglum af judo og brasilísku jiu jitsu, þar sem ágóði af glímunni færi til Barnaspítalasjóðs Hringsins. Rökkvi sigraði þá glímu og söfnuðust 56.500 kr fyrir Barnaspítalasjóð.
Sævarr
Sævarr er íslenskt karlmannsnafn og eldri ritháttur af Sævar. Þessi ritháttur var ekki leyfður í upprunalegum mannanafnalögum og það tók Steingrím Sævarr Ólafsson sjö ár að fá það samþykkt hjá mannanafnanefnd. Samþykki fékkst loks í júlí 2006.
Svartfellska karlalandsliðið í knattspyrnu
Svartfellska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Svartfjallalands í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins.
Bradford
thumb|Svipmyndir. thumb|250px|Bradford
Bradford er borg í Vestur-Yorkshire sýslunni á Englandi. Bradford er við fjallsrætur Pennínafjallanna, 13,8 km vestur af Leeds og 20,9 km norðvestur af Wakefield. Henni var gefin stofnskrá árið 1897. Íbúafjöldi borgarinnar er um 537.000 (2018). Bradford er hluti stórborgarsvæðis Vestur-Miðhéraðanna þar sem meira en 1,5 milljónir búa.
Á 19. öldinni varð Bradford miðstöð vefnaðariðnaðarins og var stór ullarframleiðandi. Hann var uppgangsbær á Iðnbyltinginni og var ein fyrsta iðnvædda borg í heimi. Bradford er stundum kölluð „ullarborg heimsins“. Það er líka merkileg viktoríansk byggingarlist í borginni.
Vefnaðariðnaðinum hnignaði frá miðri 20. öldinni sem leiddi til félagslegra vandamála og kreppu. Talsvert er um suður-asískum innflytjendum þar.
Spil (vél)
thumb|Á myndinni sést vélknúið spil í togara fyrir framan stýrishúsið. Spil er vél eða vinda til að draga kaðall eða streng sem tengdur er við þann hlut sem á að draga, oft skip eða bátur eða veiðarfæri. Spil voru í fyrstu handknúin.
Northamptonshire
thumb|250px|Northamptonshire á Englandi.
Northamptonshire (skammstafað Northants eða N’hants) er sýsla á Mið-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Northamptonshire er Northampton.
Chester
thumb|250px|Bridge Street
Chester (borið fram ) er borg í sýslunni Cheshire í Norðvestur-Englandi. Borgin stendur við ána Dee og austan landamæra Wales. Íbúar voru 118.200 manns í borginni árið 2011 og um 332.000 á þéttbýlissvæðinu árið 2014. Hún er stærsta og þéttbyggðasta borgin á þéttbýlissvæði Chester West and Chester. Borgin fékk borgarréttindi árið 1541.
Chester var stofnuð sem „castrum“, þ.e. rómverskt virki, undir nafni Deva Victrix árið 79 e.Kr. Legio II Adiutrix lagði grunninn að borginni meðan á stjórn Vespasíanusar keisara stóð. Aðalgöturnar fjórar: Eastgate, Northgate, Watergate og Bridge Street, liggja eins og þær sem voru upphaflega lagðar fyrir um það bil 2000 árum síðan. Deva, ein þriggja rómverskra herstöða, varð stór borg í Rómverska skattlandinu Brittanía. Eftir að Rómverjar yfirgáfu skattlandið á 5. öld tryggðu Saxar borgina gegn Dönum og gáfu borginni nafn hennar. Verndarengill Chester, Werburgh, er grafinn í dómkirkjunni í Chester.
Chester var ein síðasta borgin í Englandi sem Normannar hertóku á tímum normannskra landvinninga. Vilhjálmur 1. bastarður skipaði að kastali yrði byggður til þess að styrkja borgina. Árið 1071 stofnaði hann stöðu jarlsins af Chester.
Í borginni eru nokkar miðaldabyggingar en sumar þeirra voru gerðar upp á Viktoríutímabilinu. Í Chester eru borgarmúrar sem eru enn í mjög góðu ástandi, því ef litið er framhjá einum stað á múrnum þá er hann næstum því óskemmdur.
Á tímum Iðnbyltingarinnar voru byggðar járnbrautir, síki og vegir. Á þeim tíma stækkaði borgin mikið. Nokkur dæmi af viktoríönskum arkitektúr, eins og ráðhúsíð í Chester og Grosvenor-minjasafnið, eru í Chester.
Í Chester er einn stærsti dýragarður Bretlands.
Miðfjörður
thumb|right|Miðfjarðarrétt í Miðfirði thumbnail|Miðfjörður og Hvammstangi
Miðfjörður er fjörður, sem gengur inn úr Húnaflóa á milli Heggstaðaness og Vatnsness. Næsti fjörður að vestan er Hrútafjörður en Húnafjörður að austan. Við austanverðan Miðfjörð stendur kauptúnið Hvammstangi.
Upp af firðinum eru blómlegar byggðir og kallast sveitin einnig Miðfjörður. Innst klofnar hún í þrjá dali, Miðfjarðardali, sem heita Vesturárdalur, Núpsdalur og Austurárdalur. Úr þessum dölum renna þrjár ár, sem dalirnir eru nefndir eftir, og sameinast þær í Miðfjarðará, sem er þekkt laxveiðiá. Austan Miðfjarðarár er lítill þéttbýliskjarni, Laugarbakki. Áður var farið upp úr Miðfirði suður um Tvídægru til Borgarfjarðar en sú leið þótti villugjörn.
Miðfjörður er kunnur úr Íslendingasögunum. Á Bjargi í Miðfirði fæddist Grettir Ásmundarson, sem segir frá í Grettis sögu en sögustaði Kormáks sögu, Þórðar sögu hreðu og Bandamanna sögu er þar einnig að finna.
Lundúnaborg
thumb|260px|Skýjakljúfar í Lundúnaborg árið 2013 thumb|260px|Lundúnaborg innan [[Stór-Lundúnasvæðið|Stór-Lundúnarsvæðisins]]
Lundúnaborg (enska: City of London) er sýsla á Stór-Lundúnasvæðinu á Suðaustur-Englandi á Bretlandi. Englendingar kalla venjulega Lundúnaborg „Borgina“ (enska: the City) eða „Fermíluna“ (enska: Square Mile) vegna þess að flatarmál þess svæðis er 1,12 fermíla (2,90 km²).
Uppruni viðskiptamiðstöðvar
Á átjándu öld byrjaði London að þróa framandi nýjungar, bæði í gegnum banka og markaði, sem studdi við vöxt viðskipta í London. Þetta var m.a. gert með því að kynna til sögunnar einkabankaþjónustu auk dreifingar peningaseðla í stað notkunar á gulli og silfri. Þessi styrkta staða var einnig megindleg þar sem fjöldi starfsmanna í Lundúnaborg tvöfaldaðist, úr 170.000 starfsmönnum 1871 uppí 364.000 árið 1911. Þar að auki voru fjármálastofnanir Lundúna mjög samtvinnaðar hverri annarri og strax á þeim tíma voru þar fjöldi stórra fyrirtækja og samsteypa sem samanstóðu af um 700 bókhaldsfyrirtækjum og um 2000 lögmannsstofum árið 1891. Hins vegar voru það fjármálafyrirtækin innan Lundúnaborgar sem voru hornsteinn velgengni þess.
London kom fram á sjónarsviðið og náði fordæmalausri yfirburðarstöðu í Evrópu á sama tíma og fjárhagslegar nýjungar sem fram komu í Lundúnaborg hjálpuðu til við áframhaldandi útbreiðslu evrópskra viðskipta, bæði innan Evrópu og annarra heimshluta. Á níunda áratug átjándu aldar komst breska iðnbyltingin, sem þá hafði verið að þróast um nokkurra áratuga skeið og hafði m.a. náð til Bandaríkjanna og Norðvestur-Evrópu, á enn frekara skrið. Framleiðsla, viðskipti og fjöldi verkamanna margfölduðust, þróun sem hélt áfram allt fram á fyrri hluta tuttugustu aldar. Hún var líka tími samgöngubyltingarinnar sem hófst á fjórða áratug nítjándu aldar, þar sem notkun lestasamgangna umbylti, auðveldaði og stækkaði markaði fyrir bómull, stál og járn.
Kauphöllín í London
thumb|260px|[[Konunglega kauphöllin árið 2014]] Konunglega kauphöllin (e. The Royal Exchange) var stofnuð Thomas Gresham að fyrirmynd kauphallarinnar í Antwerp. Hún var opnuð af Elísabetu 1. Englandsdrottningu árið 1571.
Konunglega kauphöllin hýsti ekki einungis miðlara heldur einnig kaupmenn og varning. Þetta var upphafið af skipulögðum hlutabréfamarkaði, sem átti við vandamál að stríða uppvextinum þar sem voru miðlarar sem ekki höfðu tilskilin réttindi. Í viðleitni til að hafa stjórn á þessu, samþykkti þingið regluverk árið 1697 sem lagði á þungar refsingar, bæði fjárhagslegar og líkamlegar, gagnvart þeim sem voru uppvísir af því að stunda viðskipti án tilskilinna leyfa. Í sama regluverki var settur fastur fjöldi miðlara, 100 manns, sem seinna var hækkaður eftir því sem viðskiptin jukust.
Þetta leiddi til nokkurra vandamála, m.a. að miðlarar tóku að yfirgefa Konunglegu kauphöllina, hvort sem það var að eigin vilja eða með því að þeim var vísað út, og hófu að miðla bréfum á götum Lundúna. Gatan sem þeir stunduðu viðskipti á varð þekkt sem Exchange Alley eða Change Alley og var hentuglega staðsett nálægt Englandsbanka. Þingið gerði sitt besta til að hafa stjórn á þessu og setja lög sem bönnuðu viðskipti á þessum götum.
Á átjándu öld var verðbréfamiðlurum ekki hleypti inn í Konunglegu kauphöllina þar sem þeir þóttu of óheflaðir í framkomu. Þeir urðu að stunda sín viðskipti á öðrum stöðum í nágrenninu, helst þá í Jonathan's Coffee House. Þar hóf miðlari að nafni John Casting að lista upp verð á gengi og nokkrum lykilvörum eins og salti, kolum og pappír árið 1968. Til að byrja með var listinn einungis birtur nokkrum sinnum í viku en ekki daglega.
Eftir að byggingin sem hýsti Konunglegu kauphöllina eyðilagðist í brunanum mikla í London var hún endurbyggð og sett á laggirnar á ný árið 1669. Við þetta færðist markaðurinn frá kaffihúsunum nær því sem þekkist í kauphöllum nútímans.
20. öldin
London var núna full af nýju fjármagni og frumkvöðlum og styrkti stöðu sína með stuðningi ríkra innflytjenda eins og hins þýska Barings-banka og helsta keppinautar hans, Gyðingabankans House of Rothschild, sem þá var stærsti banki Evrópu. Þannig var mögulegt að tryggja fjármagn til fjárfestinga og lánveitinga. Báðir aðilar stóðu á bak við stuðning við hin ýmsu mannúðarmálefni, þar á meðal hungursneyðina miklu á Írlandi, sem og hin ýmsu hernaðarmálefni og alþjóðleg verkefni á vegum stjórnvalda alla öldina.
Kapítalismi og neysluhyggja náðu nýjum hæðum. London tók þannig til sín titilinn sem stærsta borg og fjármálamiðstöð heims á undan París, Amsterdam, Brussel, Frankfurt og Genf.
Í byrjun 20. aldar var Bretland leiðandi afl í alþjóðlegum fjármálum. Bæði Þýskaland og Bandaríkin voru stærri hagkerfi, en Bretland var miðstöð fyrir alþjóðaviðskipti sem voru fjármögnuð af Lundúnaborg. Þá var breski gjaldmiðillinn, Sterlingspundið, nýtt ásamt gulli til að gera upp reikninga, ekki bara innan Breska heimsveldisins, heldur á alþjóðavísu.
Á meðan á fyrri heimsstyrjöldinni stóð, tóku Bandaríkin við af Bretlandi sem leiðandi lánveitandi á alþjóðavísu og hélt svo áfram að spila lykilhlutverk í alþjóða fjármálakerfinu eftir stríð. New York stóð orðið jafnfætis London sem leiðandi fjármálamiðstöð.
Seinni heimsstyrjöldin lamaði breska hagkerfið eins og flest önnur, sérstaklega í Evrópu og Japan, þó svo Bandaríska hagkerfið hafi staðið hana af sér. Árið 1945 voru Bandaríkin ábyrg fyrir um helming allrar heimsframleiðslu og var auk þess leiðandi lánveitandi. Það stuðlaði að því að önnur hagkerfi opnuðu landamæri sín fyrir erlendum fjárfestum og fyrirtækjum.
Bretlandi tókst þó að halda í styrka stöðu Sterlingspundsins þar sem það hafði í upphafi stríðs gert samning við vinaþjóðir um að stunda viðskipti með pundið, og koma þannig í veg fyrir að þær þjóðir myndu færa sig alfarið yfir í Bandaríkjadollara.
Eftir að hafa gefið eftir í samkeppni við New York og jafnvel París og Zurich sem fjármálamiðstöð, reis The City of London upp í kjölfar Evrumarkaðanna sem gerðu London að þeirra heimamarkaði. Það voru aðallega þrjár megin ástæður fyrir að London varð fyrir valinu; 1. Fjármálahefðin í London, 2. Viðhorf bæði breskra og evrópskra yfirvalda, og 3. Áhrifin af regluverki bandarískra bankakerfisins.
Efnahagur
thumb|260px|[[Kauphöllin í London liggur við Paternoster Square]] London hefur verið aðalfjármálamiðstöð Bretlandseyja og stór viðskiptamiðstöð síðan á miðöldum. Í dag keppir borgin við New York sem leiðandi fjámálamiðstöð heimsins. Stærstur hluti fjámálageira London er staðsettur innan Lundúnaborgar, sem lengi hefur verið aðalviðskiptamiðstöð bresku höfuðborgarinnar.
Lundúnaborg er fjármálahverfi þar sem áhersla er á innlenda og erlenda fjármálastarfsemi auk starfa sem fjármálastarfsemi leiðir af sér eins og tryggingar, lögfræði og bókhald, með rúmlega 232.000 starfmenn (56% allra starfsmanna í hverfinu) auk annarra starfa með tæplega 190.000 starfsmenn (44%). „Allt frá 18. öld hafa alþjóðlegir bankar sóttst eftir að hafa útibú í London“ þar sem mörg stærstu og virtustu fyrirtæki heimsins eru með höfuðstöðvar á svæðinu auk alþjóðlegra banka og eru um 500 fjármálafyrirtæki á svæðinu og 251 erlend.
Flest viðskipti fara fram í London í gegnum kauphöllina í London, sem er ein af fjórum stærstu kauphöllum í heiminum og sú stærsta í Evrópu. Viðskipti uppá um $2,5 trilljónir eiga sér stað á hverjum degi í kauphöllinni í London frá apríl 2013, og er veltan í London meiri en allir aðrið markaði samanlagðir, en það eru New Tork, Singapore, Tókýó, Ástralía og Kanada. Þetta veitir London stóran hluta af árlegri markaðshlutdeild.
Jakob Björnsson (bæjarstjóri)
thumb|Jakob Björnsson, fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri Jakob Björnsson (f. í Vopnafirði 27. apríl 1950) er fyrrverandi bæjarstjóri á Akureyri og núverandi framkvæmdastjóri verslunarmiðstöðvarinnar Glerártorg á Akureyri.
Ævi
Jakob útskrifaðist með landspróf í Laugaskóla í Reykjadal 1968 og úr Samvinnuskólanum í Bifröst 1970. Síðan fór hann í framhaldsnám á vegum Samvinnuskólans, sem fólst í námskeiði í viðskiptadeild Háskólans, vinnu úti í fyrirtækjum og kennslu á Bifröst. Jakob fór að því loknu í framhaldsnám við Norska samvinnuskólann. Hann starfaði við bókhald í Noregi á árunum 1974-1982 en fluttist að því loknu til Akureyrar með fjölskyldu sína. Jakob var fjármálastjóri Skinnaiðnaðar á Akureyri 1982-1994.
Jakob sat í bæjarstjórn fyrir Framsóknarflokkinn á Akureyri á árunum 1990-2006 og var bæjarstjóri á Akureyri 1994-1998 og formaður bæjarráðs 1994-1998 og 2002-2006.
Aalborg Teater
thumb|right|Aalborg Teater árið 2006. Aalborg Teater er leikhús í Álaborg í Danmörku. Húsið var reist árið 1878 í nágrenni við lestarstöð borgarinnar. Í leikhúsinu eru þrír sýningarsalir með sæti fyrir 460, 120 og 50 áhorfendur. Í leikhúsinu eru settar upp 10-12 uppfærslur árlega.
Jakob Björnsson (bæjarstjóri)
Ævi
Jakob hefur verið framkvæmdastjóri verslunarmiðstöðvarinnar Glerártorg á Akureyri frá árinu 1999.
Eiginkona hans er Linda Björnsson, fædd í Noregi. Sonur þeirra er Sverre Andreas Jakobsson, landsliðsmaður í handbolta.
Slöngur
Slöngur eða snákar (fræðiheiti: Serpentes) eru fótalaus skriðdýr með misheitt blóð. Þær eru með hreistur. Margar slöngur eru með mjög liðuga kjálka sem gera þeim kleift að gleypa bráð sem er stærri en hausinn þeirra.
Þær eru náskyldar eðlum og til eru nokkrar tegundir fótalausra eðla sem líkjast slöngum.
Slöngur má finna í öllum heimsálfum fyrir utan Suðurskautslandið, en þær fyrifinnast ekki á Íslandi, Grænlandi, Nýja Sjálandi og ýmsum öðrum eyjum.
Flestar slöngur eru ekki eitraðar, en þær slöngur sem eru eitraðar nota eitrið aðallega til að fanga bráð frekar en til að verja sig. Slöngur sem eru ekki eitraðar drepa bráð sína annaðhvort með því að kyrkja hana eða með því að gleypa hana.
Hrefna (aðgreining)
Hrefna getur meðal annars átt við:
NBC
thumb|250px|Merki NBC
National Broadcasting Company eða NBC er bandarísk einkarekin sjónvarpsstöð í eigu NBCUniversal sem er dótturfélag fjölmiðlasamsteypunnar Comcast. Stöðin er staðsett í Comcast Building í háhýsaþyrpingunni Rockefeller Center í New York-borg. Stöðin var stofnuð sem útvarpsstöð árið 1926 af Radio Corporation of America og hóf sjónvarpsútsendingar árið 1939.
Meðal þekktra þáttaraða sem sýndar hafa verið á NBC eru NBC News, The Tonight Show, Star Trek, og Saturday Night Live.
Aklanska
Nokkrar setningar og orð
left|thumb|200px|Landkort þar sem Aklanía liggur, svæði þar sem aklanska er talað
21. maí
21. maí er 141. dagur ársins (142. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 224 dagar eru eftir af árinu.
Glasgow-flugvöllur
Eigandi og rekstraraðili flugvallarins er AGS Airports sem líka rekur Aberdeen-flugvöll og Southampton-flugvöll. Áður var hann í eigu Heathrow Airport Holdings (áður þekkt sem BAA). Helstu notendur flugvallarins eru flugfélögin easyJet og Loganair, en önnur stór flugfélög sem fljúga þangað eru meðal annars Jet2.com og TUI Airways. Glasgow-flugvöllur er áfangastaður Icelandair í Skotlandi.
Flugvöllurinn var opnaður árið 1966 og í fyrstu var aðeins flogið þaðan til áfangastaða í Bretlandi og Evrópu. Seinna tók Glasgow-flugvöllur við alþjóðaflugum sem áður fóru um Prestwick-flugvöll sem varð annar flugvöllur borgarinnar með flug á vegum Ryanair og leiguflugfélaga.
Boko Haram
thumb|right|Flóttafólk frá yfirráðasvæðum Boko Haram í Maiduguri í ágúst 2016.
Boko Haram eru hryðjuverkasamtök sunní-múslima í norðausturhluta Nígeríu, stofnuð árið 2002 eða 2003 af klerkinum Mohammed Yusuf. Markmið samtakanna er að steypa ríkistjórn Nígeríu af stóli og koma á sharía-löggjöf í landinu. Samtökin hafa framið hryðjuverk í Nígeríu, Tjad, Níger og Kamerún.
Nafnið „Boko Haram“ kemur úr tungumálinu Hausa og merkir „vestræn menntun bönnuð“. Hópurinn hefur einnig viljað kalla sig „Fólkið sem fylgir kenningum Spámannsins [Múhameðs] um útþennslu og jihad“.
Leiðtogi samtakanna, Mohammed Yusuf var skotinn til bana af lögreglu í kjölfarið á Uppreisn Boko Haram 2009. Þá tók Abubakar Shekau við og síðar Abu Musab al-Barnawi árið 2016, en frést hefur af átökum milli stuðningsmanna þeirra tveggja.
Samtökin höfðu tengsl við Al-Kaída en árið 2015 tilkynntu þau aðild sína að Íslamska ríkinu (ISIS, ISIL) og kölluðu sig eftir það „Íslamska ríkið í Vestur-Afríku“.
Frá upphafi vopnaðrar baráttu samtakanna 2009 hafa þau drepið yfir 20.000 manns og hrakið 2,3 milljónir manna frá heimilum sínum. Þau hafa líka staðið fyrir brottnámi fólks þar á meðal ráni á 276 kristnum stúlkum úr skóla í bænum Chibok í apríl árið 2014. Stúlkurnar voru neyddar til að játa múhameðstrú, giftast hryðjuverkamönnunum og eignast með þeim börn.
Um mitt ár 2014 náðu samtökin að leggja undir sig stór landsvæði í heimahéraði sínu, Borno, en tókst ekki að ná höfuðstað þess, Maiduguri, á sitt vald.
Nígeríuher, lögregla og öryggissveitir hafa barist gegn samtökunum en spilling innan raða þeirra og mannréttindabrot hafa hindrað framgang baráttunnar. Í september 2015 tilkynnti varnarmálaráðuneyti Nígeríu að allar bækistöðvar Boko Haram hefðu verið eyðilagðar og í desember sama ár sagði forseti Nígeríu, Muhammadu Buhari, að samtökin væru „tæknilega sigruð“. Engu að síður hafa hryðjuverk samtakanna haldið áfram.
Xiomara Castro
Iris Xiomara Castro Sarmiento, einnig kölluð Xiomara Castro de Zelaya (f. 30. september 1959) er hondúrsk stjórnmálakona og núverandi forseti Hondúras. Hún var kjörin forseti í kosningum í lok nóvember 2021 og tók við embætti í janúar 2022. Castro var frambjóðandi Frelsisflokksins, samfylkingu hondúrskra vinstrihreyfinga, og hafði tvisvar áður boðið sig fram til forseta. Hún er fyrsti kvenforseti Hondúras.
Eiginmaður Castro er Manuel Zelaya, sem var forseti Hondúras frá 2006 til 2009. Honum var steypt af stóli í valdaráni hersins árið 2009 með velþóknun viðskipastéttar og hæstaréttar landsins.
Uppvöxtur og menntun
Xiomara Castro er önnur úr hópi fimm barna og gekk í grunn- og gagnfræðaskóla í Tegucigalpa við San José del Carmen-stofnunina og Maríu Auxiliadoru-stofnunina. Hún hlaut gráðu í viðskiptastjórnun án þess að ganga í háskóla.
Castro giftist Manuel Zelaya í janúar 1976. Strax eftir brúðkaupið settust hjónin að í Catacamas í Olancho-umdæmi.
Castro var virk í samtökum fyrir maka meðlima Rótarý-hreyfingarinnar í Catacamas og í starfsemi sem hópurinn skipulagði til að hjálpa bágstöddum börnum í Olancho-umdæmi. Hún tók þátt í stofnun dagstofu fyrir börn í Catacamas (sp. Centro de Cuidado Diurno para Niños en Catacamas) með það að markmiði að aðstoða einstæðar fjölskyldumæður. Samtökin hjálpuðu til við hreinsun, grænmetisrækt og blómarækt til að stuðla að atvinnuþróun.
Stjórnmálaferill
Í Catacamas skipulagði Castro kvennahreyfingu hondúrska Frjálslynda flokksins og tók virkan þátt í kosningabaráttu eiginmanns síns innan flokksins í febrúar 2005.
Castro varð forsetafrú Hondúras þegar eiginmaður hennar varð forseti árið 2006. Sem slík stýrði hún samfélagsþróunarverkefnum og vann með Sameinuðu þjóðunum ásamt öðrum forsetafrúm til að taka á vandamálum kvenna með alnæmi.
Eftir að Zelaya var steypt af stóli í júní 2009 leiddi Castro mótmælahreyfingu gegn valdaráninu. Hún tók þátt í mörgum mótmælasamkomum ásamt þúsundum landsmanna til að krefjast endurkomu Zelaya. Mótmælahreyfingin hlaut nafnið Þjóðfylking alþýðuandspyrnunnar (sp. Frente Nacional de Resistencia Popular eða FNRP) og varð grunnurinn að nýjum stjórnmálaflokki hjónanna, Frelsisflokknum (sp. Libertad y Refundación; bókstaflega „Frelsi og viðreisn“). Castro leitaði hælis ásamt eiginmanni sínum í brasilíska sendiráðinu þar til komist var að samkomulagi við nýju stjórnina.
Forsetakosningarnar 2013
Þann 1. júlí 2012 tilkynnti Castro opinberlega á viðburði í Santa Barbara að hún hygðist gefa kost á sér í forsetakosningum Hondúras næsta ár. Hún vann síðan prófkjör flokksins síns þann 18. nóvember 2012 og var formlega valin forsetaframbjóðandi Frelsisflokksins þann 16. júní 2013. Castro gagnrýndi nýfrjálshyggju og hervæðingu samfélagsins og lofaði því að ef hún næði kjöri myndi hún kalla saman stjórnlagaþing til að skrifa nýja stjórnarskrá.
Frá mars til október mældist Castro með forskot á aðra frambjóðendur í skoðanakönnunum. Í síðustu könnuninn fyrir kosningarnar datt hún hins vegar niður í annað sæti á eftir frambjóðanda Þjóðarflokksins, Juan Orlando Hernández. Castro og Hernández voru almennt álitin sigurstranglegustu frambjóðendurnir í aðdraganda kosninganna. Castro lenti í öðru sæti á eftir Hernández með 896.498 atkvæðum (28.78%) gegn 1.149.302 (36.89%) sem Hernández hlaut. Þótt Castro hafi ekki unnið kosningarnar var víða litið á framboð hennar sem höfnun á tvíflokkakerfi Hondúras þar sem Frelsisflokkur hennar hlaut meira fylgi en Frjálslyndi flokkurinn og varð næststærsti flokkurinn á hondúrska þinginu.
Forsetakosningarnar 2017
Castro sóttist aftur eftir útnefningu Frelsisflokksins fyrir forsetakosningar Hondúras árið 2017. Hún vann forkosningar flokksins auðveldlega en þegar Frelsisflokkurinn gekk í kosningabandalag ásamt Nýsköpunar- og einingarflokknum féllst hún á að stíga til hliðar og leyfa Salvador Nasralla að vera forsetaframbjóðandi á kjörseðli bandalagsins.
Forsetakosningarnar 2021
Castro var aftur valin forsetaframbjóðandi Frelsisflokksins árið 2021. Salvador Nasralla, forsetaframbjóðandi Bjargvættarflokksins, dró framboð sitt síðar til baka og gerðist varaforsetaframbjóðandi í framboði Castro. Skoðanakannanir bentu til tvísýnna kosninga milli Castro og hægrisinnaðs mótframbjóðanda hennar, Nasry Asfura, úr Þjóðarflokknum. Í kosningaherferðinni lagði Castro til að Hondúras skyldi stofna til stjórnmálasambands við Alþýðulýðveldið Kína í stað Lýðveldisins Kína á Taívan. Hún stakk einnig upp á því að stofnuð yrði spillingarnefnd með stuðningi Sameinuðu þjóðanna líkt og í Gvatemala og að stjórnarskrá landsins yrði endurskoðuð. Hún hefur einnig lagt til að slakað verði á algeru banni landsins við þungunarrofum.
Eftir að útgönguspár kosninganna voru birtar lýsti Castro yfir sigri. Þann 30. nóvember viðurkenndi flokkur Asfura ósigur. Hann fundaði síðan með Castro og óskaði henni til hamingju. Castro tók við embætti sem fyrsti kvenforseti Hondúras þann 27. janúar 2022.
Ketill fíflski
Ketill fíflski var landnámsmaður á Síðu og bjó í Kirkjubæ. Hann var sonur Jórunnar, dóttur Ketils flatnefs, og því systursonur Auðar djúpúðgu. Hann kom úr Suðureyjum til Íslands og nam land á milli Geirlandsár og Fjaðrár.
Ólíkt flestum landnámsmönnum var Ketill kristinn. Í Landnámu segir að á Kirkjubæ hafi papar búið fyrir landnám og þar hafi heiðnir menn ekki mátt búa.
Glitnir
Glitnir getur átt við:
The Dodos
The Dodos er rokk-hljómsveit frá San Francisco í Bandaríkjunum. The Dodos byrjaði að spila árið 2005.
Fráfærur
Fráfærur kallaðist það þegar ær og lömb voru aðskilin á vorin til þess að unnt væri að nytja mjólkina. Þær voru tíðkaðar á hverjum bæ á Íslandi um margar aldir. Lömbin voru kefld þannig að þau náðu ekki að sjúga mæður sínar en þó meira um að stíað væri, lömbin lokuð inni þangað til fært var frá.
Fráfærnatími var um Jónsmessu til forna en mánuðurinn á undan var svonefnd stekktíð, en þá voru lömbin enn með mæðrum sínum en sett í lambakró á stekknum á kvöldin og höfð þar um nóttina en ærnar gengu lausar á meðan og voru svo mjólkaðar að morgni, áður en lömbunum var hleypt út. Þetta var líka kallað að stía lömbin og stóð yfirleitt í um tvær vikur. Allan geldfénað var skylda að reka á afrétt, eingöngu mátti málnytupeningur (ær sem eru mjólkaðar) vera heima eða í seljum á sumrin. Í Jónsbók var ákvæði um að geldur peningur skyldi vera farinn úr heimahögum þegar tveir mánuðir væru liðnir af sumri og ekki mátti reka fé aftur heim fyrir tvímánuð (síðustu viku í ágúst) en í réttarbót Eiríks konungs Magnússonar frá 1294 var því breytt þannig að hreppsstjórnarmenn ákváðu hvenær fé yrði rekið á fjall og heim eftir því sem hentaði.
Þegar lömbin voru um það bil sex vikna voru þau svo rekin á fjall eða í haga fjarri ánum og látin sjá um sig sjálf en ærnar hafðar heima og mjólkaðar kvölds og morgna. Smalinn sat yfir þeim, að minnsta kosti á daginn. Ær sem fært hafði verið frá og voru mjólkaðar kölluðust kvíaaær. Stundum var setið yfir lömbunum fyrstu vikuna og voru þau þá oft höfð í hafti svo auðveldara væri að halda þeim saman. Sauðamjólkin var mikið notuð til skyrgerðar, ein sér eða blönduð kúamjólk, en einnig var gert úr henni smjör og ostar.
Fráfærur tíðkuðust fram á 20. öldina en lögðust víðast hvar af á árunum 1915-1940, meðal annars vegna mikillar verðhækkunar á lambakjöti á stríðsárunum fyrri, svo að það borgaði sig betur að láta lömbin njóta mjólkurinnar en mjólka ærnar. Síðast var fært frá svo vitað sé á Kirkjubóli í Bjarnardal í Önundarfirði sumarið 1951 eða 1952. Síðasti fráfærusmalinn á Íslandi var Kristján Bersi Ólafsson, síðar blaðamaður, ritstjóri, kennari og skólameistari í Flensborg. Fráfærur á Kirkjubóli má sjá í Vestfjarðamynd Guðlaugs Rósinkrans, sem Kjartan Ó. Bjarnason tók sennilega um 1950. Kvikmynd Ósvaldar Knudsens, Fráfærur, er tekin á Kirkjubóli. Myndin var frumsýnd 1958, en tekin upp fyrr, líklega 1955. Þær fráfærur voru leiknar fyrir kvikmyndagerðarmanninn.
Nú er líka talað um fráfærur þegar átt er við aðskilnað afkvæmis og móður, t.d. gríss frá gyltu.
Aarhus Teater
thumb|right|Aarhus Teater. Aarhus Teater er leikhús í Árósum í Danmörku. Leikhúsið var teiknað af Hack Kampmann og var opnað árið 1900. Það er með fjóra sali sem taka 701, 285, 80-100 og 80-100 manns í sæti. Það er stærsta leikhús Danmerkur utan Kaupmannahafnar. Um 20 sýningar eru settar þar upp árlega.
Halldór Jónsson
Halldór Jónsson (f. 22. nóvember 1950 á Akureyri) er forstjóri Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja og fyrrum forstjóri Sjúkrahússins á Akureyri. Halldór var bæjarstjóri á Akureyri 1990-1994.
Halldór útskrifaðist með stúdentspróf frá MA árið 1970 og lauk viðskiptafræðiprófi frá Háskóla Íslands árið 1977.
Halldór vann við bókhald og tölvuvinnslu hjá ríkisbókhaldi 1971-1975. Var eigandi ásamt fleirum að G.T. búðinni hf. og í hlutastarfi þar 1976-1979. Framkvæmdastjóri hjá Málmvörum hf. 1977-1979. Sölustjóri hjá G.T. búðinni hf. 1979-1980. Hafði umsjón með tölvuvinnslu bókhalds hjá Vélum og verkfærum hf. 1979-1980. Framkvæmdastjóri Norðlenskrar tryggingar hf., síðar N.T. umboðsins hf., 1980-1984.
Halldór var bæjarstjóri á Akureyri 1990-1994. Halldór var skrifstofustjóri Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri 1984-1985 og svo framkvæmdastjóri FSA 1985-1990 og 1994-1999. Hann var forstjóri Sjúkrahússins á Akureyri 1999-2013 og forstjóri Heilbrigðisstofnunar Suðurnesja frá 2013.
Halldór var mikill afreksmaður í rallakstri og blaki á yngri árum. Hann var margfaldur íslands- og bikarmeistari í blaki auk þess sem hann varð síðar landsliðsþjálfari Íslands í blaki karla og kvenna.
Margaret Brown
Margaret Brown (18. júlí 1867 – 26. október 1932), betur þekkt sem Maggie Brown, Molly Brown og Hin ósökkvanlega Molly Brown, var bandarísk yfirstéttarkona, mannvinur og aðgerðarkona sem að varð fræg eftir að hún var um borð skipsins RMS Titanic og lifði af eftir að skipið sökk.
Visthæf ferðamennska
Visthæf ferðamennska er sú ferðamennska sem er stunduð í náttúrulegu umhverfi, í sátt við náttúru, menningu og samfélag svæðisins sem ferðast er um. Visthæfri ferðamennsku er ætlað að vera sjálfbær, hafa lítil áhrif á umhverfið, vera fræðandi og hafa jákvæð hagræn áhrif þar sem hún er stunduð (til að mynda með að njóta þeirra innviða sem heimamaðurinn býður uppá). Visthæf ferðamennska er náttúruferðamennska, fræðandi ferðamennska, byggð upp í samvinnu við heimamenn, skipulögð fyrir litla hópa og minna háð þjónustu og uppbyggingu.
Ræktuð perla
thumb|250px|Fjöldi ræktaðra perla í kræklingi
Ræktaðar perlur eru búnar til með því að græða í dýrið gjafavef úr annarri samloku. Þá myndast blaðran í kringum þennan vef og fyllist með perlumóður.
Djúpkarfi
Djúpkarfi eða úthafskarfi (fræðiheiti: Sebastes mentella) er karfategund. Hinn eiginlegi karfi sem hefur verið mikilvægasti stofninn fyrir veiðar Íslendinga er gullkarfinn ásamt djúpkarfanum. En þegar talað er um þá í gömlum aflatölum þá er um að ræða báða stofnana þ.e. djúpkarfa og gullkarfa til samans því þeir voru lengi vel ekki aðskildir í lönduðum afla. Ástæða þess er líklega sú að þegar fljótlega er litið á gullkarfa og djúpkarfa er að útlitið er nokkuð líkt. Við nánari athugun kemur þó í ljós hin ýmsu einkenni sem eru frábrugðin eins og til dæmis að djúpkarfinn er hærri og þynnri en gullkarfinn.
Einkenni og útlit
Augu djúpkarfans eru áberandi stór ásamt því að kinnbeinagaddar hans eru mjög áberandi. Neðsti gaddur á höku djúpkarfans er örlítið útstæður. Ásamt þessara einkenna er einnig mismunandi höfuðlag karfategundanna sem greinir þá að. Ljósrauður litur einkennir djúpkarfann en hann er tiltölulega jafn á litinn fyrir utan það að kviðurinn er ljósari. Hann hefur einn bakugga sem er langur og fremri hluti djúpkarfans er minni og hefur broddgeisla. Á aftari hlutanum eru liðgeislar. Raufaruggin er stuttur og hefur 3 eða 4 broddageisla fremst. Djúpkarfinn hefur stóra eyrugga og kviðarugga ásamt því að hafa stóran sporð. Hreistrið er stórt og rákin eftir fiskinum er mjög greinileg.
Vöxtur og kynþroski
Djúpkarfinn er hægvaxta og langlífur, getur náð allt að 70 cm að lengd. Algengasta veiðilengd hans er 35-45 cm og vegur um 0,6-1,3 kg. Hann verður kynþroska mest 37-42 cm langur, en hængar eru minni en hrygnur við fyrsta kynþroska.
Fæða
Djúpkarfinn nærist aðallega á hinum ýmsu smákrabbadýrum þ.e. jósátu og sviflægum krabbaflóm. Hann étur einnig smáfiska eins og laxsíldir og á það til að nýta sér smokkfiska sem fæðu. Þegar hann er orðinn stór sækir hann í stærri fiska eins og loðnu og síld.
Staðsetning og veiðar
Djúpkarfinn er að veiðast innan og utan landhelgi Íslands. Hann er að finna víða fyrir vestan, sunnan og austan land. Úthafskarfaveiðar Íslendinga hafa staðið yfir í 10 ár og hefur þróun veiðanna verið sú að megnið af fengnum afla er stór karfi fenginn á miklu dýpi í eða utan við íslenska fiskveiðilögsögu. Þessi karfi sem þar veiðist svipar meira til djúpkarfa en til úthafskarfa.
Munur djúpkarfa og úthafskarfa
Íslenskir karfasérfræðingar telja að tveir stofnar karfa séu í úthafinu en báðir stofnarnir teljast til sömu tegundarinnar Sebastes mentella semsagt djúpkarfi og úthafskarfi. Í efri lögum sjávar er sagt að útkarfinn sé, en þegar neðar er farið telja menn að íblöndun eigi sér stað á úthafskarfa og djúpkarfa. Upplýsingar hafa fengist um þessa blöndun með rannsókn. Stofnarnir eru þá aðgreindir frá útliti,líkamsstærð,stærð við kynþroska og sníkjudýrum. En segja má að enginn einn þáttur sé meira afgerandi en einhver annar til þess að aðgreina stofnanna. En þegar djúpkarfi í úthafinu og djúpkarfi í landgrunnskantinum eru bornir saman telja íslenskir sérfræðingar að erfitt eða jafnvel ógerlegt sé að greina þar á milli.Erlenda sérfræðinga greinir þó á við þá íslensku um karfastofninn en þeir telja að aðeins sé einn karfastofn í úthafinu,semsagt úthafskarfastofn. Þeir telja það ekki vera hægt að greina sérstakan djúpkarfa á svæðinu heldur tilheyri allur stofninn úthafskarfa.
Speni (Ströndum)
Speni er örnefni norður á Ströndum. Um er að ræða nafnið á stórum hól þar sem mörkin eru á milli Árneshrepps á Ströndum og Kaldrananeshrepps. Nafnið dregur hóllinn af því að hann er eins og konubrjóst í laginu, með öllu tilheyrandi. Þjóðsaga er til um hólinn Spena þar sem segir að hann hafi orðið til með þeim hætti að tröllkona hafi spyrnt fram skriðu úr fjallinu.
Íþróttafélagið Þór
Íþróttafélagið Þór getur átt við:
FC Vilniaus Vytis
FC Vilniaus Vytis er lið sem er í Pirma lyga. Liðið var stofnað árið 2012. Núverandi völlur LFF stadionas tekur tæp 5.400 í sæti.
Króksfjörður
thumb|Króksfjördur
Króksfjörður er stuttur og grunnur fjörður við norðanverðan Breiðafjörð. Fjörðurinn liggur næst Berufirði að vestan en Gilsfirði að austan. Við Króksfjörð er lítið nes, Króksfjarðarnes, og samnefndur þjónustukjarni á því. Úr Króksfirði liggur nýr heilsárs vegur sem opnaði haustið 2009 um Gautsdal og síðan Arnkötludal á Ströndum yfir í Steingrímsfjörð. Töluverð byggð er í firðinum og undirlendi þó nokkuð.
Í Króksfirði eru leifar fornrar eldstöðvar frá tertíertímabilinu og eru bergmyndanir margbreytilegar af þeim sökum. Má þar finna bæði djúpberg, eins og gabbró og granófýr, en einnig líparít.
Þórarinn krókur nam hér land og heitir fjörðurinn því svo.
Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar
Bókmenntaverðlaun Tómasar Guðmundssonar er viðurkenning sem Reykjavíkurborg veitir í minningu Tómasar Guðmundssonar skálds. Verðlaunin voru fyrst veitt árið 1994. Framan af voru þau veitt annað hvert ár fyrir skáldverk en árið 2005 var reglunum breytt og eru þau nú veitt árlega fyrir óprentað handrit að ljóðabók.
Ryoichi Kawakatsu
Ryoichi Kawakatsu (fæddur 5. apríl 1958) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 13 leiki með landsliðinu.
Vensl
Vensl staks við annað stak í sama mengi eru skilyrði sem stökin uppfylla. Stak er annaðhvort venslað eða ekki venslað við sérhvert annað stak. Sifjar og ættartengsl eru dæmi um vensl manna.
Norðymbraland
thumb|250px|Norðymbraland á Englandi.
Norðymbraland eða Norðhumbraland (enska Northumberland, borið fram ) er sýsla á Norðaustur-Englandi á Bretlandi við landamæri Skotlands. Hún liggur að sýslunum Cumbriu í vestri, Durham-sýslu í suðri og Tyne og Wear í suðaustri. Ströndin við Norðursjóinn er næstum 128 km að lengd. Newcastle upon Tyne var áður höfuðstaður sýslunnar en eftir að sýslan Tyne og Wear var mynduð árið 1974 hefur sýsluráðið haft aðsetur í Morpeth. Alwnick gerir einnig tilkall til þess að vera höfuðstaður sýslunnar.
Á miðöldum var Norðymbraland konungsríki undir stjórn Játvins konungs og taldist til Sjökonungaríkisins. Þar sem sýslan liggur að landamærum Skotlands hafa margar orrustur verið háðar á svæðinu. Stór landflæmi eru núna þjóðgarðar og vernduð svæði: Northumberland-þjóðgarðurinn og stór hluti strandarinnar sem telst sem svæði sérstakrar náttúrufegurðar.
Pinus × rhaetica
Pinus × rhaetica er furublendingur sem vex í Evrópu þar sem móðurtegundirnar skógarfura og fjallafura vaxa í nágrenni við hvor aðra. Útlit er breytilegt og er á milli móðurtegundanna.
Medan
thumb|right|Miðborg Medan árið 2019. Medan er höfuðborg og stærsta borg Norður-Súmötru í Indónesíu. Borgin er auk þess fjármálamiðstöð eyjunnar Súmötru og ein af fjórum helstu borgum Indónesíu, ásamt Jakarta, Surabaya og Makassar. Árið 2020 bjuggu þar rúmlega 2,4 milljónir og 3,4 á stórborgarsvæðinu.
Nottinghamshire
thumb|250px|Nottinghamshire á Englandi.
Nottinghamshire er sýsla á Mið-Englandi á Bretlandi. Höfuðborg Nottinghamshire er Nottingham. Skírisskógur er í Nottinghamshire.
Fenerbahçe
Leikmenn
Uppfært: 23. maí 2022.
Svartjörð
Svartjörð (fræðiheiti Histic Andosol) er jarðvegsgerð sem svipar til mójarðar en þó með minna af lífrænum efnum en mójörð. Svartjörð finnst þar sem áfok er of mikið til að mójörð geti myndast eða þar sem jarðvegurinn er þannig ræstur fram að þar getur safnast minna af lífrænum efnum.
Mæðradagurinn
thumb|right|350px|Móðir og dóttir með mæðradagskort Mæðradagurinn er alþjóðlegur dagur mæðra og er hugsaður til að heiðra starf þeirra. Dagurinn á sér þó ekki einn alþjóðlegan mánaðardag eða mánuð en oftast er haldið upp á hann í mars, apríl eða maí. Algengast er að þjóðir láti hann bera upp á annan sunnudag maímánaðar (8 – 14. maí) ár hvert. Þannig er það til dæmis á Íslandi og í Bandaríkjunum.
Það er þó ekki algilt. Í Noregi er mæðradagurinn til dæmis haldinn annan sunnudag í febrúar, á Bretlandi og Írlandi er hann fjórði sunnudagur í lönguföstu, í Arabalöndum er hann haldinn á jafndægri á vori (21. mars), á Spáni og í Portúgal er hann fyrsti sunnudagur í maí og í Frakklandi, Svíþjóð og víðar síðasti sunnudagur í maí.
Grindadráp
thumb|300px|Bátar á Suðurey í Færeyjum reka hvali upp á land 8. ágúst 2012 thumb|right|300px|Grindhvalir drepnir á ströndinni í þorpinu [[Hvalba á Suðurey í Færeyjum 11. ágúst 2002.]] right|thumb|300px|Þorpið í [[Hvalvík á  Straumey er velþekktur veiðistaður fyrir grindhvali.]] Grindadráp er veiðiaðferð sem beitt er við veiðar á grindhvölum (marsvínum) í Færeyjum. Flestir Færeyingar telja grindadráp mikilvægan hluta af menningu sinni. Þessi veiðiaðferð hefur verið notuð að minnsta kosti frá 11. öld. Hvalveiðiráð Færeyinga hefur eftirlit með veiðunum en ekki Alþjóðahvalveiðiráðið. Um 950 grindhvalir eru veiddir árlega, aðallega að sumarlagi. Veiðarnar sem kallast á færeysku grindadráp eru ekki gerðar til að selja hvalaafurðir heldur eru skipulagðar þannig að allir geta tekið þátt. Dýraverndunarsinnar hafa gagnrýnt veiðarnar og segja þær grimmúðugar og ónauðsynlegar.
Mæðradagurinn
Uppruni
Dagar helgaðir mæðrum og dýrkun mæðragyðja eru þekktir frá fornöld og mæðradýrkun tíðkaðist í Litlu-Asíu fyrir þúsundum ára. Þaðan barst hún til Grikklands og áfram til Rómaveldis. Með kristni þróaðist mæðradýrkunin yfir í dag til dýrðar Maríu guðsmóður og öðrum mæðrum og var sá dagur fjórði sunnudagur í lönguföstu.
Grindadráp
Framkvæmd grindadráps
Þegar vart var við torfur grindhvala var hrópað grindaboð og sendaboðar voru sendir til allra íbúa á eyjunni. Á sama tíma var kveiktur eldur til að koma boðum um grindina til nágrannaeyja og þar var sama kerfi notað til koma fréttum til allra íbúa á þeim eyjum. Veiðiaðferðin er þannig að það þurfti mjög marga báta og fólk til að króa af og reka grindhvalahjörð að landi. Boð um grindhvalaveiðar nútímans fara fram með nútíma fjarskiptatækni svo sem gegnum farsíma og síma.Veiðimennirnir króa fyrst af hvalina með því að mynda hálfhring með bátum. Bátarnir reka síðan grindhvalahjörðina hægt upp inn í flóa eða fjarðarbotn.
Mæðradagurinn
Uppruni
Víða komst á sá siður að börn gæfu mæðrum sínum blóm eða gjöf þennan dag. Smátt og smátt dró þó úr því að þessi dagur væri haldinn hátíðlegur en hann viðhélst þó að einhverju leyti á Bretlandi og Írlandi. Hann var svo endurvakinn á 20. öld og rann þá saman við mæðradaginn sem þá hafði komist á í Bandaríkjunum og breiðst út þaðan en Bretar og Írar halda gömlu tímasetningunni á deginum.
Grindadráp
Grindadráp á Íslandi
Árið 1781 skrifaði Jón Eiríksson grein í tímarit Hins íslenska lærdómslistafélags um marsvínarekstur en þar lýsti hann hnísuveiðum í Middelfart á Fjóni og hvatti Íslendinga til hvalveiða.
Þann 10. september 1809 stóð Þórður Jónsson hreppstjóri fyrir því að hvalavaða var rekin á land á Akranesi. Magnús Stephensen skrifar að um 1000 hvalir hafi verið drepnir, en taldi þá ekki vera marsvín, heldur af einhverri stærri tegund sem hann þekkti ekki. Þórður fékk dannebrogsorðu fyrir vikið.
Fyrsta grindadráp í Reykjavík var 17. september 1823 en þá voru 450 marsvín rekin á land vestur í hafnarkrikanum þar sem Slippurinn er núna.
Í ágúst 1875 voru rekin á land í Njarðvíkum 207 marsvín og 22 höfrungar.