cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valbjörn Þorláksson
Valbjörn Þorláksson) (f. 9. júní 1934; d. 3. desember 2009) var íslenskur frjálsíþróttamaður sem keppti í tugþraut og stangarstökki. Hann fór þrisvar á Ólympíuleikana; 1960, 1964 og 1968. Besti árangur hans á leiknunum var 1964 þegar hann náði 12. sæti. Árið 1968 varð hann hins vegar 26. í tugþraut. Hann var tvívegis kosinn íþróttamaður ársins, árin 1959 og 1964. Um tíma hélt hann heimsmetinu í hindrunarhlaupi fyrir yfir 45 ára sem var 15,1 sekúnda.
Quercus michauxii
Quercus montana er eikartegund ættuð frá suðaustur og miðvestur Bandaríkjunum, í strandhéruðum frá New Jersey to Texas, inn til landsins aðallega í Mississippidal; Ohiodal til Oklahoma, Missouri, Illinois og Indiana.
Flokkun
Mikill ruglingur hefur verið á greiningu á Quercus montana og Quercus michauxii og hafa sumir grasafræðingar talið þær sömu tegundina. Nafnið Quercus prinus hefur verið lengi notað af grasafræðingum og skógarvörðum fyrir báðar tegundirnar, og er heitið Q. prinus með óljósa stöðu og ekki hægt að nota fyrir hvoruga tegundina.
Hrungnir
Hrungnir var einn af konungum jötna í norrænni goðafræði. Ríki hans í Jötunheimi voru Grjóttúnagarðar. Eins og margir aðrir jötnar féll hann fyrir Ása-Þór.
Dúmbó
Dúmbó (enska: Dumbo) er bandarísk teiknimynd framleidd af Walt Disney Productions. Myndin er byggir á samnefndri skáldsögu eftir Helen Aberson og Harold Perl. Myndin var frumsýnd þann 23. október 1941.
Kvikmyndin var fjórða kvikmynd Disney-kvikmyndaversins í fullri lengd. Aðalpersónur eru fílinn Dúmbó og vinur hans Timothy Q. Mouse (mús). Myndin fjallar um ævintýrum þeirra. Kvikmyndin var leikstýrð var af Ben Sharpsteen. Framleiðandinn var Walt Disney. Handritshöfundar voru Otto Englander, Joe Grant og Dick Huemer. Tónlistin í myndinni er eftir Frank Churchill og Oliver Wallace.
Nýja hagkerfið
Nýja hagkerfið er hugtak sem varð vinsælt seint á 10. áratug 20. aldar til að lýsa eins konar straumhvörfum sem verða í þróuðum ríkjum þegar þungamiðja verðmætasköpunar flyst frá iðnaði til þjónustu. Meðal þeirra sem áttu þátt í að skilgreina hugtakið var bandaríski ritstjórinn Kevin Kelly sem gaf út metsölubókina New Rules for a New Economy árið 1998. Lykilstarfsemi fyrirtækja snýst þannig ekki lengur um framleiðslu heldur óefnislegar eignir á borð við vörumerki, vöruskilgreiningar og tækniþekkingu. Aðra hluti sem skipta minna máli á að útvista. Samkvæmt bjartsýnustu höfundum einkenndist þetta nýja hagkerfi af fjárfestingu í upplýsingatækni, mikilli getu til atvinnusköpunar og ónæmi fyrir efnahagssveiflum. Þegar netbólan sprakk um aldamótin 2000 þótti hins vegar sýnt að þessar væntingar stóðust ekki og síðan þá hefur hugtakið stundum verið notað í háði til að lýsa ótímabærri bjartsýni um framtíð efnahagslífsins.
Mato Neretljak
Mato Neretljak (fæddur 3. júní 1979) er króatískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Angurboða
Angurboða var gýgur í Jötunheimum í norrænni goðafræði. Hún var frilla Loka, en með henni gat hann sín ferlegustu afkvæmi; Fenrisúlf, Miðgarðsorm og Hel.
Grasker
thumb|left|Graskerfræ (þroskað) Grasker er ávöxtur af ættkvíslinni Cucurbita og graskersætt af tegundunum Cucurbita pepo eða Cucurbita mixta. Grasker hafa vanalega þykkt appelsínugult eða gult hýði og eru ræktuð til matar og til skrauts og skemmtunar. Bökur úr graskerjum er hefðbundinn hluti af hinni bandarísku þakkargjörðarhátíð og útskorin grasker eru algengt skraut á hrekkjavöku.
Elstu menjar um graskersfræ fundust í Mexíkó og eru frá 7000 og 5500 fyrir Krist. Grasker vega um 450 kg en eru oft 4-8 kg. Grasker eru tvíkynja og eru kven- og karlblóm á sömu jurt.
Grasker eru ræktuð víða bæði sem skepnufóður og til skrauts og sölu. Ræktun þeirra hefst í byrjun júlí og þarf jarðvegshiti þá á þriggja þumlunga dýpi (7.72 sm) að vera minnst 15.5°C og jarðvegur þarf að vera rakadrægur. Grasker eru harðgerðar jurtir en uppskera getur þó brugðist vegna þurrka eða kulda eða vegna sandjarðvegs sem heldur illa raka. Stærstu grasker eru af tegundinni Cucurbita maxima. Skelin, fræ, lauf og blóm graskers eru æt.
left|thumb|140px|Dós með graskerastöppu. Þegar grasker hefur þroskast er hægt að sjóða, baka eða rista það. Fræin eru oft ristuð. Í Mið-Austurlöndum er grasker notað í sæta rétti, í sælgæti sem kallað er halawa yaqtin. Í Suður-Asíulöndum eins og Indlandi er grasker soðið með smjöri, sykri og kryddi í rétt sem kallast kadu ka halwa. Í Guangxi héraðinu í Kína eru laufblöð graskers soðin eins og grænmeti og notuð í súpur. Í Ástralíu og Nýja-Sjálandi er grasker oft ristað með öðru grænmeti. Graskersfræ eru oft notuð í staðinn fyrir sólblómafræ. Grasker má nota til að bragðbæta drykki. Graskersfræ eru talin holl. Niðursoðin grasker eru gefin köttum og hundum til að bæta meltingu.
thumb|Útskorin grasker á hrekkjavöku Algengt er að skera út mynstur í grasker fyrir hrekkjavöku í Norður-Ameríku og nota þau sem luktir. Útskorin grasker voru fyrst tákn um uppskerutímann en urðu síðan tengd hrekkjavöku.
thumb|Keppt um stærsta graskerið Ræktendur graskerja keppa oft um stærsta og þyngsta graskerið og haldnar eru hátíðir í kringum slík keppni. Grasker eru þekkt minni í ævintýrum og þjóðsögum, þau er oft tengt nornum í kringum hrekkjavöku. Í sögunni af Öskubusku breytir álfkona graskeri í vagn en á miðnætti verður hann aftur að graskeri.
Tenglar
Kalabasa
Andrew Fire
Andrew Zachary Fire (fæddur 27. apríl 1959) er bandarískur líffræðingur og prófessor í meinafræði og erfðafræði við Stanford-háskóla. Hann er þekktastur fyrir að hafa uppgötvað RNA-inngrip við genatjáningu ásamt Craig C. Mello, en fyrir þær rannsóknir deildu þeir nóbelsverðlaununum í lífeðlis- og læknisfræði árið 2006.
Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku
thumb|right|Merki NAFTA Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku (enska: North American Free Trade Agreement, NAFTA; spænska: Tratado de Libre Comercio de América del Norte, TLCAN eða TLC; franska: Accord de libre-échange nord-américain, ALÉNA) er samningur um fríverslun sem ríkisstjórnir Mexíkó, Bandaríkjanna og Kanada gerðu með sér og gekk í gildi 1. janúar 1994. Samningurinn skapaði stærstu viðskiptablokk heims. Hann var meðal annars undir áhrifum frá Maastrichtsamningnum frá 1992. Samningurinn tók við af Fríverslunarsamningi Kanada og Bandaríkjanna frá 1988.
Það sem helst einkennir samninginn er afnám tolla í skrefum. Samningurinn hefur verið gagnrýndur í öllum aðildarríkjunum meðal annars fyrir að styrkja menningarlegt og efnahagslegt forræði Bandaríkjanna í Kanada, fyrir að auka fólksflutninga gegnum suðurlandamæri Bandaríkjanna og fyrir að gefa bandarískum og kanadískum stórfyrirtækjum færi á að eignast mikilvægar auðlindir í Mexíkó. Sama dag og samningurinn gekk í gildi hóf Þjóðfrelsisher Zapatista uppreisn gegn ríkisstjórn Carlos Salinas de Gortari í héraðinu Chiapas í Mexíkó.
The Magic Numbers
The Magic Numbers er bresk rokkhljómsveit frá Ealing, hverfi nokkru í London. Tvenn systkinapör eru í hljómsveitinni, systkinin Romeo og Michele Stodart og systkinin Sean og Angela Gannon. Árið 2005 hitaði hljómsveitin meðal annars upp fyrir Brian Wilson, The Doves og Athlete. Á Glastonbury-hátíðinni spilaði hún síðan við miklar vinsældir.
Renée Felice Smith
Renée Felice Smith er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Nell Jones í NCIS: Los Angeles.
Einkalíf
Smith er af ítölskum og írskum uppruna. Smith stundaði nám við Tisch School of the Arts við New York-háskólann.
Ferill
Fyrsta hlutverk Smith í sjónvarpi var í auglýsingu fyrir Dannon Yogurt þegar hún var sex ára. Árið 2008 þá kom Smith fram í Viralcom og síðan árið 2010 þá var henni boðið hlutverk í NCIS: Los Angeles sem Nell Jones.
Elvis Presley
Elvis Presley var kallaður til herskyldu í bandaríska hernum árið 1958 fram til 1960 og dvaldi í Þýskalandi megnið af þeim tíma. Þar kynntist hann Priscilla Wagner (síðar Priscilla Presley) og giftu þau sig 1. maí árið 1967 og eignuðust 1968 dótturina Lisu Marie Presley (d. 2023). Priscilla Presley og Elvis Presley skildu árið 1972.
Presley lést árið 1977, 42 ára að aldri, en hann hafði árum saman misnotað róandi lyf. Heimili hans Graceland var opnað fyrir almenningi árið 1982.
Brísingamenið (Goðheimar)
Brísingamenið (danska: Frejas smykke) er áttunda bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1992. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans komu þeir Hans Rancke-Madsen, Per Vadmand og Henning Kure að gerð handritsins. Hún byggir á frásögn Eddu og Sörla þætti.
Söguþráður
Það vorar í Ásgarði, frjósemisgyðjan Freyja vekur allt til lífsins og ástin svífur í loftinu. Guðinn Heimdallur verður ástfanginn af Freyju, sem Óðinn lítur einnig hýru auga. Óðinn ágirnist jafnframt hið einstæða brísingamen Freyju Loki lætur ástarhjal þetta fara í taugarnar á sér og dylgjar við Óðinn um vergirni Freyju. Óðinn tekur því illa og skipar Loka að færa sér brísingamenið.
Loki beitir blekkingum til að fá Heimdall til að stela skartgripnum. Freyja reynir að draga Heimdall á tálar, sem slær hann út af laginu. Heimdallur ásakar Freyju um lauslæti, en iðrast orða sinna þegar í stað. Loki stelur brísingameninu en Heildallur endurheimtir það eftir æsilegan bardaga þar sem þeir báðir bregða sér í ýmissa kvikinda líki. Brísingamenið kemst þó í hendur Óðins sem hyggst nota það sem skiptimynt til að njóta ásta með Freyju. Hún kennir honum lexíu um ástina og rifjar upp söguna um Óð, fyrrum eiginmann sinn sem gefið er í skyn að hafi í raun verið Óðinn sjálfur. Óðinn verður að sætta sig við einn blóðdropa úr Freyju sem endurgjald fyrir menið, en Freyja hleypir Heimdalli inn í meyjarskemmu sína og opnar faðm sinn fyrir honum.
Íslensk útgáfa
Brísingamenið kom út hjá Forlaginu árið 2017, í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar.
Suðurey (Nýja-Sjáland)
thumb|Suðurey. thumb|Helstu þéttbýlisstaðir. thumb|Sveitarfélög.
Suðurey (enska: South Island, maóríska: Te Waipounamu) er sú stærri af tveim aðaleyjum Nýja-Sjálands. Eyjan er 150.437 ferkílómetrar að stærð og eru íbúar tæp 1,1 milljón (2016) eða 23% af íbúum landsins. Það eru 23 sveitarfélög á Suðurey og stærstu borgirnar eru Christchurch, Dunedin, Nelson og Invercargill.
Söguágrip
Teikningar gerðar með kolum hafa fundist í hellum á eyjunni og teljast þær allt að 800 ára gamlar. Árið 1642 kom hollenski könnuðurinn Abel Tasman til norðurenda eyjarinnar en fyrsta búseta evrópubúa var árið 1823 þegar James Spencer settist þar að. Ýmsir hópar Maóra börðust innbyrðis um áhrif á eyjunni. Árið 1840 ákvað Bretland að innlima Nýja Sjáland í heimsveldi sitt en átök þeirra við frumbyggja voru minni en á Norðurey. Suðurey hafði meiri mannfjölda á 19. öld þegar gullæði gekk þar í garð en snemma á 20. öld varð Norðurey fjölmennari. Árið 2011 varð jarðskjálfti nálægt Christchurch og létust 181 manns.
Landafræði og náttúrufar
Suðureyjan er 12. stærsta eyja heims. Suðuralparnir liggja um mestalla eyjuna og er Mount Cook/Aoraki hæsta fjallið; 3754 metrar. Átján tindar eru hærri en 3000 metrar og eru þar jöklar eins og Fox-jökull og Franz Josef-jökull. Mörg stöðuvötn eru eftir jökla sem hafa hörfað. Austurströnd eyjunnar er flatlendari með Cantebury-slétturnar en vestri ströndin er fjallenda. Þrjár stórar stíflur eru í Waitaki-fljóti og er nær allt rafmagn framleitt með vatnafli og er restin framleidd með vindorku.
Fiordland-þjóðgarðurinn, Abel Tasman-þjóðgarðurinn, Westland-þjóðgarðurinn, Mount Cook-þjóðgarðurinn, Queenstown, Kaikoura og Marlborough Sounds eru fjölsóttir staðir. Ferðaþjónusta er uppspretta mikilla tekna á Suðureynni. Ævintýraferðamennska eins og jöklaklifur og teygjustökk eru vinsæl afþreying.
Meðal sérstakra tegunda fugla á eyjunni eru kíví-fuglar, kaka, kea og hinn sjaldgæfi kakapó. Margar fuglategundir á eyjunni eru útdauðar vegna manns og dýra eins og katta og rotta.
Philips
Philips framleiðir m.a. ljósbúnað og einnig tengdum tækjum fyrir heilsugæslu og spítala.
Íþróttafélagið PSV-Eindhoven ( Philips Sport Vereniging ) var stofnað af starfsmönnum fyrirtækisins. Enn þann dag í dag styrkir fyrirtækið PSV.
Formerki (stærðfræði)
Mengi jákvæðra og neikvæðra heiltalna eru óendanleg, en teljanleg.
Afkastaprófun
Afkastaprófun kallast það að meta afköst hugbúnaðar eða vélbúnaðar með prófunum, en þetta er oftast gert með því að keyra sérstök forrit eða þrautir fyrir búnaðinn.
Regla Sarrusar
thumb|right|400px|Regla Sarrusar: heilar hornalínur - óheilar hornalínur Regla Sarrusar (enska Sarrus' rule eða Sarrus' scheme) er aðferð notuð til að reikna ákveðu 3×3 fylkis. Hún er nefnd í höfuðið á franska stærðfræðinginum Pierre Frédéric Sarrus.
Ef 3x3 fylkið er tekið sem dæmi þá væri hægt að reikna ákveðu þess með eftirfarandi skema:
Líkt skema sem byggir á skálínum virkar fyrir 2×2 fylki:
Fyrsta dæmið
Sem dæmi má taka 2×2 fylkið
og því er ákveða fylkisins A -37.
Annað dæmið
Sem dæmi má taka 2×2 fylkið
Þá er margfeldi heilu skálínunnar eða -14 og margfeldi óheilu skálínunar er 5\times0 sem er auðvitað 0. Svo er margfeldi óheilu skálínunnar dregin frá margeldi heilu skálínunnar en þá fæst -14-0:
og því er ákveða fylkisins B -14.
3×3 fylki
Sem dæmi má taka 3×3 fylkið
Og þá er margfeldi skálínanna sem voru heilar laggðar saman þar sem sú fyrsta er eða -4, sú önnur er  sem er jaft og -12 og sú síðasta er  sem er 150. Svo er margfeldi óheilu skálínanna dregnar frá, en fyrsta skálínan er eða -40, sú önnur er  eða -10 og sú síðasta er  eða 18.
og
sem er jafnt og og því er ákveða fylkisins C jöfn 166.
Survivor
Survivor getur átt við um:
Lúðursvanur
Árið 1933 var aðeins vitað um undir 70 einstaklinga á frjálsum vegum úti í náttúrunni en þá fundust nokkur þúsund í grennd við svonefnda Kopará í Alaska. Síðan þá hefur tegundin verið styrkt af mannavöldum á völdum svæðum í Bandaríkjunum og Kanada þannig í dag telur stofninn yfir 46.000.
Nematus leucotrochus
Nematus leucotrochus er blaðvespa af ætt sagvespa sem legst á rifstegundir (Ribes) og veldur iðulega miklum skaða á þeim með því að lirfan étur upp öll laufblöð runnanna. Ólíkt Nematus ribesii, rifsþélu, er hún aðeins með eina kynslóð á sumri. Flugurnar birtast snemma í maí og lirfurnar í maí og júní. Hún er algeng um norður og mið Evrópu.
Snorri Markússon
Snorri Markússon (d. 1313) var íslenskur lögmaður á 14. öld. Hann bjó á Melum í Melasveit og er í sumum heimildum kallaður Mela-Snorri.
Snorri var sonur Markúsar Böðvarssonar á Melum, Þórðarsonar í Bæ, og voru Markús og Snorri Sturluson systkinasynir og þeir Þorleifur í Görðum og Böðvar í Bæ voru bræður hans. Kona Markúsar var Hallbera Snorradóttir frá Melum. Snorri og Guðmundur Sigurðsson urðu lögmenn 1302, eftir að Hákon háleggur hafði gefist upp á tilraun sinni til að skipa Íslendingum erlenda lögmenn, og var konungi svarið land og þegnar á Alþingi það ár. Snorri var lögmaður sunnan og austan til 1306.
Kona Snorra var Helga, óskilgetin dóttir Ketils Þorlákssonar lögsögumanns. Sonur þeirra var Þorsteinn Snorrason ábóti á Helgafelli (d. 1351).
Quercus muehlenbergii
Quercus muehlenbergii (fræðiheitið er oft misritað muhlenbergii) er eikartegund ættuð frá austur og mið Bandaríkjunum, frá Vermont vestur til Wisconsin og suður til Suður-Karólínu, vestur Flórída, New Mexico, og norðaustur Mexíkó frá Coahuila suður til Hidalgo. Eins og margar aðrar eikartegundir er hún með verðmætan við, en hún er sérstaklega þekkt fyrir sæt og bragðgóð akörn.
Fönix
thumb|Mynd af fönix úr skepnubók Aberdeen. Fönix er goðsagnavera, nánar tiltekið rauður og gullinn fugl sem endar lífdaga sína með því að brenna sjálfan sig á bálkesti til þess að endurfæðast. Hann var álitinn heilagur. Goðsögnin er líklegast upprunnin frá Egyptalandi en hefur síðan þá orðið hluti af goðafræðum annarra menninga.
American Kennel Club
American Kennel Club (AKC) er bandarískt hundaræktarfélag stofnað árið 1884. Það er ekki meðlimur í FCI. Félagið hefur eigið flokkunarkerfi tegundanna og skiptast þeir í 7 hópa og 1 flokk. Að auki er ættbókarfærsla sem kallast Foundation Stock Service® (FSS) fyrir margar tegundir sem ekki enn eru viðurkenndar af félaginu en hafa fengið ræktunarviðmið af AKC. Þetta gerir hundunum kleift að keppa í ýmsum keppnum á borð við lure coursing.
Sjálfsmark
Sjálfsmark eða sjálfskarfa er notað um það þegar leikmenn í íþróttum svo sem körfubolta, fótbolta, handbolta eða öðrum íþróttum þar sem á að skora mörk; skora röng mörk og gefa andstæðingum sínum stig.
Luis Díaz
Luis Fernando Díaz Marulanda (fæddur 13. janúar 1997) er kólumbískur knattspyrnumaður sem spilar sem vængmaður fyrir Liverpool FC og kólumbíska landsliðið.
Díaz hóf ferilinn með Baranquilla í heimalandinu en gekk til liðs við FC Porto ári 2019. Vann hann deildartitil í Primeira Liga ásamt bikartitlum.
Í janúar 2022 hélt hann til Liverpool fyrir £37.5 milljónir og samning í 5 ár. Hann skoraði sitt fyrsta mark fyrir félagið í febrúar á móti Norwich City.
Hann hefur spilað með landsliðinu síðan 2018 og lenti hann í 3. sæti með liðinu 2021 á Copa America. Þar var hann markahæstur ásamt Lionel Messi.
Díaz á ættir að rekja til Wayu-frumbyggja í N-Kólumbíu.
Tina Turner
thumb|right|Tina Turner á hálfrar aldar afmælistónleikaröð árið 2009
Tina Turner (fædd Anna Mae Bullock; 26. nóvember 1939 – 24. maí 2023) var bandarísk söngkona, lagahöfundur og leikkona, sem oft hefur verið nefnd „drottning rokksins“. Hún náði fyrst frægð sem hluti af Ike & Tina Turner Revue áður en hún hóf vel heppnaðan sólóferil.
Tina Turner hóf söngferilinn með hljómsveit Ikes Turner, Kings of Rhythm, árið 1957. Hún söng með þeim lagið „Boxtop“ sem „Little Ann“. Árið 1960 var hún kynnt sem Tina Turner þegar smellurinn „A Fool in Love“ kom út. Ike & Tina Turner urðu einn af frægustu tónleikadúettum sögunnar. Þau gerðu fjölda vinsælla laga á borð við „It's Gonna Work Out Fine“, „River Deep – Mountain High“, „Proud Mary“ og „Nutbush City Limits“. Þau hættu samstarfinu árið 1976.
Á 9. áratugnum hleypti Tina Turner af stokkunum einni best heppnuðu endurkomu tónlistarsögunnar. Árið 1984 gaf hún út metsöluplötuna Private Dancer með smellinum „What's Love Got to Do with It“ sem hlaut Grammýverðlaun sem plata ársins og varð fyrsta og eina lag hennar sem náði 1. sæti á Billboard-listanum. Hún var 44 ára gömul og elsta sólótónlistarkona sem hafði náð í efsta sæti listans. Velgengni hennar hélt áfram með lögunum „Better Be Good to Me“, „Private Dancer“, „We Don't Need Another Hero“, „Typical Male“, „The Best“, „I Don't Wanna Fight“ og „Goldeneye“. Árið 1988 hélt hún í tónleikaferðina Break Every Rule World Tour og setti heimsmet í aðsókn á tónleika með sólótónlistarmanni (180.000 áhorfendur). Hún lék í kvikmyndunum Tommy (1975), Mad Max Beyond Thunderdome (1985) og Last Action Hero (1993). Árið 1993 kom ævisögulega kvikmyndin What's Love Got to Do with It sem byggðist á ævisögu hennar, I, Tina: My Life Story út. Árið 2009 dró hún sig í hlé eftir tónleikaröðina Tina!: 50th Anniversary Tour sem er 15. söluhæsta tónleikaröð 21. aldar. Árið 2018 var söngvamyndin Tina gerð um hana.
Hún á stjörnu á Hollywood Walk of Fame og St. Louis Walk of Fame og var tvisvar tekin inn í Frægðarhöll rokksins, fyrst með Ike Turner árið 1991 og sem sólólistakona árið 2021. Hún fékk heiðursverðlaun Kennedy Center og Women of the Year-verðlaunin.
Gro Harlem Brundtland
thumb|right|Brundtland árið 2011. Gro Harlem Brundtland (fædd 20. apríl 1939) er norskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Noregs árin 1981, 1986–1989, og 1990–1996, og framkvæmdarstjóri Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar frá 1998 til 2003.
Ævi
Gro fæddist í Bærum og gekk snemma til liðs við Verkamannaflokkinn. Hún útskrifaðist sem læknir frá Háskólanum í Osló 1963 og fékk meistaragráðu í lýðheilsu frá Harvard háskóla árið 1965.
Gro var umhverfisráðherra Noregs á árunum 1974 til 1979 en í febrúar 1981 fram í október tók hún sér sæti í forsætisráðherrastólnum, fyrst kvenna. Ríkisstjórn hennar vakti líka mikla athygli, því af 18 ráðherrum ríkisstjórnarinnar voru 8 konur – mun meira en áður hafði tíðkast.
Hún var einnig forsætisráðherra á árunum 1986 til 1989 og 1990 til 1996. Hún hætti sem formaður norska verkamannaflokksins árið 1992.
Frá 1998 til 2003 var Gro framkvæmdarstjóri Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar.
Quercus prinoides
Quercus prinoides er runnkennd eikartegund ættuð frá austur og mið Norður-Ameríku, frá New Hampshire til suður Ontario til austur Nebraska, suður til Georgíu, Alabama, Louisiana og Oklahoma. Hún verður runni eða lítið tré sem verður yfirleitt um 4–6 metra hátt og 4–6 metra breitt. Það breiðist stundum út með rótarskotum eða jarðstönglum.
Franz Brentano
Franz Clemens Honoratus Hermann Brentano (16. janúar 1838 Marienberg am Rhein (nærri Boppard) – 17. mars 1917 Zürich) var austurrískur heimspekingur og sálfræðingur. Hann hafði áhrif á ýmsa aðra hugsuði, svo sem Edmund Husserl og Alexius Meinong, sem tóku upp og þróuðu áfram kenningar hans.
Guttormur Bjarnason
Guttormur Bjarnason var íslenskur lögmaður á 14. öld. Ekkert er vitað með vissu um ætt hans, búsetu eða fjölskyldu þótt ýmsar tilgátur hafi komið fram.
Guttormur tók við lögmennsku á Alþingi 1307 af Snorra Markússyni og gegndi embættinu til 1318. Þá (eða líklega öllu heldur á þinginu 1319) sögðu þeir Guðmundur Sigurðsson lögmaður norðan og vestan báðir af sér. Þá hafði Magnús konungur, eða þeir sem stýrðu ríkinu í umboði hans, því konungur var barn að aldri (f. 1316), stefnt lögmönnum og öðrum helstu forsvarsmönnum Íslendinga utan, bæði vegna ágreiningsmála við Auðun rauða Hólabiskup og eins til að vinna þá til að fá landsmenn til að hylla Magnús sem konung. Það höfðu Íslendingar tregðast við að gera nema þeir fengju ákveðna úrlausn sinna mála.
Pac-Man
Pac-Man er tölvuleikur frá Namco sem var gefinn út í Japan árið 1979. Hann varð strax gríðarlega vinsæll og er enn spilaður. Pac-Man er með frægustu leikjum allra tíma. Persónan hefur birst í yfir þrjátíu öðrum tölvuleikjum.
Spartak Moskva
Spartak Moskva er rússneskt knattspyrnufélag staðsett í Moskvu. Félagið er eitt það sigursælasta í sínu heimalandi. Þeir hafa orðið sovéskir meistarar alls tólf sinnum, félagið hefur tíu sinnum orðið sovéskir bikarmeistarar, oftar en nokkurt annað rússneskt félag og þrisvar sinnum hafa þeir orðið rússneskir meistarar þeim hefur einnig tekist að komast í undanúrslit í Evrópukeppni félagsliða í knattspyrnu.
Undir járn-tjaldinu
1935 komu upp hugmyndir um hvaða nafnbót félagið skildi hljóta, að loknum miklum umræðum kom loks uppá pallborðið, nafnið Spartak, sem þá átti að vera tákn um tilvísu í Spartacus forngrísku hetjuna.
Fljótlega kom uppúr krafsinu að ráða gamlan ref úr bransanum Tékkann Antonin Fivebr sem var eldri en tvær vetur í boltanum og taldi sig geta komið spörtumönnum í fremstu röð á meðal stærstu knattspyrnu liða heims. Og það kom á daginn, árin sem á eftir fylgdu áttu eftir að reynast ein þau bestu í sögu félagsins. Frá og með 1950 voru bara tvö lið sem liftu dollum í rússneskri knattspyrnu, það voru „Moskvufélögin“ Spartak og Dynamo. En það var ekki bara í Moskvu borg sem glytti í gull. Landslið Sovétríkjanna í knattspyrnu var meðal bestu liða heims á þessum árum og tókst 1956 að verða Ólympíumeistarar. Spörtumenn skipuðu stærstan hluta landliðsins og var Igor Netto þar fremstur í flokki. Enn upp úr 1960 fór að harna í ári og árin sem á eftir fylgdu, áttu eftir að reynast Spörtu mönnum erfið og 1976 varð liðið að sætta sig við hið súra epli að falla niður um deild í fyrsta skipti í sögu félagsins.
Endureisn stórveldis
Félaginu tókst að komast aftur upp í úrvaldeild fljótlega og í síðasta skiptið sem leikið var í sovésku deildinni vann félagið eftir úrslitaleik við F.C Dynamo Kiev í spennuþrungnum leik í Kænagarði í Úkraínu.
1996-2001
Á þessum árum, 1996-2001, vann Spartak Moskva alla titla sem í boði voru í rússneskri knattspyrnu og skærasta stjarna félagsins á þessum árum var Yegor nokkur Titov sem lék all 428 leiki fyrir félagið og skoraði nákvæmlega hundrað mörk í þeim leikjum.
Erfiðleikar á nýrri öld
2008 réð Spratak Mosva til sín Danann Michael Laudrup, kröfurnar sem gerðar voru til hanns voru þær að honum tækist að koma liðinu aftur í röð fremstu liða í rússneskri knattspyrnu en hann staldraði þó stutt í Moskvu. Vonbrigðin voru mikil með lélegan árangur Danans. Nýlega fékk félagið olíurisann Lukoil til að styrkja sig og er það helsta vona félagsins núna að Lukoil geti dælt nógu miklum milljónum í félagið svo hægt sé að snúa við gengi félagsins og gera það aftur af stórveldi í rússneskri knattspyrnu.
Titlar
Sovéskir Meistatitlar
Rússneskir Meistartitlar
Sovéskir Bikameistar
Rússneskir Bikarmeistarar
Spunaspil
Spunaspil sem hlutverkaleikur eða hlutverkaspil eru tegundir af spilum þar sem leikendur fylgja engum ákveðnum reglum eða búa sér sjálfir til reglurnar. Oft eru spunaspil þannig að hver hefur sitt hlutverk eða leikur eina persónu og þau tengjast oft ævintýrum og goðsögnum. Spunaspil getur einnig átt við tónlist, þar sem spilað er af fingrum fram.
Corpus Codicum Norvegicorum Medii Aevi
Corpus Codicum Norvegicorum Medii Aevi (latína: Úrval norskra skinnbóka frá miðöldum) er ritröð sem gefin er út af Selskapet til utgivelse av gamle norske håndskrifter í Osló. Útgáfan hófst árið 1950 og er enn í gangi. Didrik Arup Seip var upphafsmaður útgáfunnar og ritstjóri á meðan hans naut við. Formálarnir eru yfirleitt á norsku, með ágripi á ensku.
Spunaspil
Þekkt spunaspil
Þessi spunaspil eru meðal þeirra þekktustu og mest spiluðu alþjóðlega:
Corpus Codicum Norvegicorum Medii Aevi
Í ritröðinni eru birt norsk handrit, og athygli þar beint að hlut Norðmanna í hinum fornu norsk-íslensku bókmenntum. Vel er til útgáfunnar vandað og bækurnar handhægar.
Þess má geta um 7. bindið í seinni röðinni, lögbókina Codex Hardenbergensis, að Stefán Karlsson handritafræðingur hefur sýnt fram á að hún er rituð af Íslendingi, þó að um norska lögbók sé að ræða. Hún er með fallegustu handritum sinnar tíðar.
Spunaspil
Norsk
Listi yfir norskt efni aðgengilegt almenningi:
Tetris
Tetris er vinsæll tölvuleikur sem hefur verið gefinn út á margar tölvur. Alexey Pajitnov bjó til upprunalega leikinn árið 1984. Leikurinn er fáanlegur á nánast allar leikjatölvur, stýrikerfi, síma og margt fleira. Tetris er á mörgum listum yfir bestu leiki allra tíma.
Spunaspil
Sænsk
Meðal þekktustu spilanna í Svíþjóð eru:
Tetris
Upphaflega útgáfan samanstendur af kubbum sem eru mismunandi í laginu, takmarkið er að ná línum þvert yfir borðið. Gerðar hafa verið margar aðrar útgáfur, þar sem hlutir og jafnvel fólk er í stað kubbana, en takmarkið er hið sama.
Spunaspil
Dönsk
Af hefðbundnum spunaspilum eru helst:
Finnsk
Þeir hafa nokkur spennandi spunaspil. Meðal þeirra eru:
Íslensk
Spunaspil komu seinna hingað en til hinna norðurlandanna. En strax 1994 kom fyrsta íslenska spilið og eru nokkur komin síðan. Íslenskir spunaspilarar eru með virka fésbókarsíðu; Roleplayers á Íslandi, með mottóið: ''Hlutverkaspilarar á Íslandi .... Sameinist!!!''
Fáni Rúmeníu
Fáni Rúmeníu er óbreyttur frá desember 27. 1989. Blár, gulur og rauður eru hefðbundnir rúmenskir litir, og rekja þeir upphaf sitt til 1848 til furstadæmanna Valakíu og Moldavíu.
Á kommúnistatímanum var fáninn eins fyrir utan það að skjaldarmerki landsins var haft fyrir miðju.
Fáni byltingarinnar 1989
Þann 17. desember 1989 byrjuðu mótmælendur í Timişoara að nota fána, þar sem það kommúníska skjaldarmerki (sem tákn einræðis Ceauşescus) var fjarlægt, venjulega með því að klippa eða rífa það burt og þannig skilja eftir gat á gula borðanum.
Líkir fánar
Fáni Tjad er nánast eins en hefur örlítið dekkri bláan lit. Fána Andorra svipar ennfremur til hins rúmenska. Moldóva var eitt sinn hluti Rúmeníu. Litir Moldavíu eru því einnig blár, gulur og rauður.
Søren Kierkegaard
Søren Aabye Kierkegaard (5. maí 1813 – 11. nóvember 1855) var danskur heimspekingur og guðfræðingur, sem er venjulega talinn faðir tilvistarspekinnar. Hann brúaði bilið milli hegelskrar heimspeki og þess sem varð síðar tilvistarspeki. Kierkegaard gagnrýndi heimspeki Hegels harðlega og það sem hann sá sem innantóm formlegheit dönsku kirkjunnar. Mörg verka hans fjalla um trúarleg stef, eins og eðli guðstrúar, kristna kirkju sem stofnun, kristilega siðfræði og guðfræði og geðshræringar og tilfinningar manns þegar maður stendur frammi fyrir tilvistarfræðilegum ákvörðunum. Af þessum sökum er heimspeki Kierkegaards stundum lýst sem kristilegri tilvistarspeki og tilvistarspekilegri sálarfræði. Vandasamt er að skilgreina og túlka verk Kierkegaards, þar sem hann samdi flest eldri verka sinna undir dulnefnum og notaði svo ólík dulnefni til að gera opinberlega athugasemdir við og gagnrýna önnur verk sín undir öðrum dulnefnum. Af þessum sökum er fremur erfitt að greina á milli raunverulegra skoðana og viðhorfa Kierkegaards og þeirra sem hann notar eingöngu til þess að rökstyðja sig sem skálduð persóna. Ludwig Wittgenstein sagði að Kierkegaard hafi verið „dýpsti hugsuður nítjándu aldar“.
Mac mini
Mac mini er minnsta einkatölva Apple. Hún er hönnuð til að laða að sér eigendur Windows tölva, iPoda, eldri Macintosh gerða og alla sem hafa áhuga á ódýrri og auðveldri einkatölvu. Hún var kynnt á Macworld 11. janúar 2005. Tvær gerðir voru gefnar út í Bandaríkjunum 22. janúar 2005 (29. janúar á heimsvísu). Smávægilegar uppfærslur voru gefnar út 26. júlí 2005, nýjar útgáfur með Intel Core örgjörva voru gefnar út 28. febrúar 2006 og endurbætt útgáfa var kynnt 6. september 2006.
2. deild karla í knattspyrnu 1992
Leikar í '''2. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 38. sinn árið 1992.
Max Keiser
thumb|Max Keiser í leigubíl í [[London.]] Max Keiser (f. 23. janúar 1960) er kvikmyndagerðarmaður, útvarpsmaður og fyrrum verðbréfasali. Hann stjórnar sjónvarpsþættinum On the Edge á fréttastöðinni Press TV og fjármálafréttaþættinum Keiser Report á Russia Today. Einnig skrifar hann í Huffington Post.
Friedrich Nietzsche
Friedrich Wilhelm Nietzsche (15. október 1844 – 25. ágúst 1900) var þýskur fornfræðingur, textafræðingur og heimspekingur. Gagnrýni hans á menningu, trúarbrögð og heimspeki síns tíma snerist að verulegu leyti um spurningar um jákvæð og neikvæð viðhorf til lífsins í hinum ýmsu siðferðiskerfum. Ritverk Nietzsches einkennast af kraftmiklum stíl, skarpskyggni og hárfínni nálgun við viðfangsefnið. Nietzsche var ekki gefinn mikill gaumur meðan hann lifði en á síðari hluta 20. aldar hefur hann hlotið viðurkenningu sem mikilvægur hugsuður í nútímaheimspeki. Á 20. öld hafði hann mikil áhrif á tilvistarspeki, fyrirbærafræði, póststrúktúralisma og póstmódernísk viðhorf. Skiptar skoðanir eru um hvernig beri að túlka heimspeki Nietzsches. Stíll hans og róttæk gagnrýni á viðtekin gildi og hugmyndina um hlutlægan sannleika valda erfiðleikum í túlkun verka hans.
Sumar af meginkenningum hans eru að harmleikur sé játun lífsins, hugmyndin um eilífa endurkomu hins sama, höfnun á platonisma, kristni, jafnaðarhugsjónum 19. aldarinnar.
Æviágrip
thumb|175px|left|Friedrich Nietzsche árið 1861. Friedrich Wilhelm Nietzsche fæddist þann 15. október árið 1844. Hann ólst upp í smábænum Röcken, skammt frá Leipzig. Hann var nefndur eftir Friðriki Vilhjálmi 4., Prússakonungi, sem varð 49 ára gamall daginn sem Nietzsche fæddist. Foreldrar Nietzsches voru Carl Ludwig (1813–1849), lútherskur prestur og fyrrverandi kennari, og eiginkona hans Franziska Oehler (1826–1897). Þau giftust árið áður en Nietzsche fæddist. Systir hans, Elisabeth Förster-Nietzsche, fæddist árið 1846 og yngri bróðir þeirra Ludwig Joseph Nietzsche tveimur árum síðar. Faðir Nietzsches lést árið 1849 og Ludwig Jospeh ári síðar. Fjölskyldan fluttist þá búferlum til Naumburg, þar sem hún bjó hjá föðurforeldrum Nietzsches og ógiftum föðursystrum hans tveimur. Eftir að amma Nietzsches lést árið 1856 flutti Nietzsche ásamt móður sinni og systur í eigið hús.
Eftir að Nietzsche lauk grunnámi sínu árið 1864 hóf hann nám í guðfræði og klassískri textafræði við Háskólann í Bonn. Að fyrstu önninni lokinni hætti hann í guðfræði móður sinni til mikilla vonbrigða og glataði trúnni. Hann einbeitti sér að textafræðinni undir leiðsögn Friedrichs Wilhelms Ritschl. Ári síðar elti hann Ritschl til Leipzig og nam við háskólann þar. Þar kynntist hann Erwin Rohde.
Árið 1865 kynntist Nietzsche ritum Arthurs Schopenhauer og las einnig rit Friedrichs Alberts Lange, Geschichte des Materialismus (Sögu efnishyggjunnar) ári síðar. Hvort tveggja veitti honum mikla örvun og víkkuðu sjóndeildarhring hans út fyrir textafræðina. Árið 1867 gerðist Nietzsche sjálfboðaliði í prússneska stórskotaliðinu í Naumburg í eitt ár. En hann meiddist er hann féll af hestbaki í mars árið 1868 og gat því ekki gegnt herþjónustu. Síðar sama ár kynntist hann Richard Wagner.
Nietzsche hóf starfsferil sinn sem textafræðingur en sneri sér síðar að heimspeki. Þegar hann var 24 ára gamall fékk hann prófessorsstöðu í klassískri textafræði við Háskólann í Basel en sagði stöðunni lausri árið 1879 vegna slæmrar heilsu sinnar, sem hrjáði hann það sem eftir var ævinnar. Árið 1889 fór hann að sýna einkenni alvarlegrar geðbilunar og síðustu ár ævinnar var hann í umsjá móður sinnar og systur. Hann lést þann 25. ágúst árið 1900.
Ofurmennið
Eitt af mikilvægustu hugtökunum í heimspeki Nietzsches er ofurmennið (á þýsku Übermensch). Nietzsche stillir ofurmenninu upp andspænis síðasta manninum, sem virðist vera eins konar ýkt útgáfa af stefnumarkinu sem var sameiginlegt pólitískum hugsjónum frjálslyndra demókrata, borgaralegra afla, sósíalista og kommúnista. Fleirtalan Übermenschen (ofurmennin) kemur aldrei fyrir í ritum Nietzsches en sú staðreynd skilur þau að frá túlkun nasista á ritum hans. Michael Tanner hefur haldið því fram að ofurmenni merki mann sem lifi lífinu handan ánægju og þjáningar „vegna þess að gleði og sársauki eru ... óaðskiljanleg.“
Eilíf endurkoma hins sama
Önnur hugmynd Nietzsches er hugmyndin um eilífa endurkomu hins sama. Fræðimenn eru ekki á einu máli um hvernig beri að túlka hugmyndina. Samkvæmt einni túlkun var Nietzsche að setja fram hugsunartilraun til að skera úr um hver það er sem lifir lífinu í raun af hreysti: Maður verður að ímynda sér að lífið sem við lifum endi ekki einfaldlega þegar maður deyr, heldur endurtaki það sig aftur og aftur um alla eilífð, þannig að sérhvert augnablik endurtaki sig nákvæmlega eins og áður, endalaust. Þeir sem hryllir við hugmyndinni hafa enn ekki lært að elska og meta lífið á þann máta sem Nietzsche myndi dást að; en þeir lifa lífinu rétt sem taka hugmyndinni fagnandi.
Sumir fræðimenn telja að Nietzsche hafi átt við eitthvað annað og meira en hugsunartilraun og að hann hafi meint hana í bókstaflegri skilningi. Afleiðingin væri þá sú að það væri enn mikilvægara að lifa lífinu rétt, úr því að maður mun lifa sama lífinu á nýjan leik.
Hugmyndin er meðal annars reifuð í Hinum hýru vísindum og í Svo mælti Zaraþústra.
Tenglar
erlendir
Danny Leiner
Daniel "Danny" Leiner (13. maí 1961 – 18. október 2018) var bandarískur leikari.
Eragon
Eragon er fyrsta skáldsagan í bókaflokknum Arfleifðin eftir bandaríska fantasíuhöfundinn Christopher Paolini. Hann hóf að semja bókina eftir að hann útskrifaðist úr grunnskóla, 15 ára gamall. Foreldrar hans ákváðu að gefa bókina út sem sjálfsútgáfu árið 2001, en 2003 var hún endurútgefin af bókaforlaginu Alfred A. Knopf. Árið 2005 kom út framhaldsbók, Öldungurinn, og síðan Brísingur (2008) og síðast Eragon arfleifðin (2011).
Bókin var þriðja mest selda barnabók í harðspjaldaútgáfu 2003 og önnur mest selda kiljan árið 2005. Kvikmynd byggð á bókinni var frumsýnd í desember árið 2006. Guðni Kolbeinsson þýddi bækurnar á íslensku. Þær komu út hjá JPV Forlagi 2005 til 2012.
Þráður (tölvunarfræði)
Þráður er, í tölvunarfræði, íslensk þýðing á orðinu thread á ensku sem er stytting á thread of execution. Þræðir eru leið fyrir forrit til þess að skipta niður vinnslu sinni í mörg minni verkefni, leysa þau öll „samtímis“ og spara með því tíma og/eða örgjörvavinnslu.
Flestar PC-tölvur í dag hafa reyndar bara einn örgjörva svo þráðavinnsla þykist bara keyra mörg forrit á sama tíma, vinnslutíma örgjörvans er þess í stað skipt niður í smærri einingar. Þessi skipting er útfærð með verkröðun (scheduling) þar sem örgjörvi skiptir (context switch) milli þráða. Þessi skipti gerast svo hratt að notanda finnst eins og öll þau forrit sem hann er að nota keyri á sama tíma. Í raun og veru skiptir örgjörvi svo ört á milli þráða að notandi tekur ekki eftir því.
Einfalt java forrit sem notar þráðavinnslu
Þessi klasi býr til þráðinn „EinfaldurThradur“ þegar kallað er í hann úr keyrsluklasa hér að neðan. public class EinfaldurThradur extends Thread {   public EinfaldurThradur(String strengur) {       super(strengur); }   public void run {       for (int i = 1; i < 10; i++) { System.out.println("Kast númer " + i + " " + getName); try {               sleep((int)(Math.random * 500)); }           catch (InterruptedException e)            {} }       System.out.println("Upp kom: " + getName); } } Þessi klasi býr til þráðinn „EinfaldurThradur“, fyrst með nafninu „Króna“ síðan með nafninu „Skjaldarmerki“. public class EinfaldurThradurKeyrsla {   public static void main (String[] args) {       new EinfaldurThradur("Króna").start; new EinfaldurThradur("Skjaldarmerki").start; } } Þetta er útkoman og eins og sést þá skiptast þræðirnir „Króna“ og „Skjaldarmerki“ á að skrifast út. Kast númer 1 Króna Kast númer 1 Skjaldarmerki Kast númer 2 Króna Kast númer 3 Króna Kast númer 2 Skjaldarmerki Kast númer 4 Króna Kast númer 3 Skjaldarmerki Kast númer 5 Króna Kast númer 4 Skjaldarmerki Kast númer 6 Króna Kast númer 5 Skjaldarmerki Kast númer 7 Króna Kast númer 6 Skjaldarmerki Kast númer 7 Skjaldarmerki Kast númer 8 Króna Kast númer 9 Króna Kast númer 8 Skjaldarmerki Upp kom: Króna Kast númer 9 Skjaldarmerki Upp kom: Skjaldarmerki Hægt er að breyta forritinu og bæta við þráðum á einfaldan hátt. Hér er eins og upp sé kastað tening í stað penings en þá eru búnir til sex þræðir í stað þeirra tveggja sem fyrra dæmið bjó til. public class EinfaldurThradurKeyrsla2 {   public static void main(String[] args) {       new EinfaldurThradur("Ás").start; new EinfaldurThradur("Tvistur").start; new EinfaldurThradur("Þristur").start; new EinfaldurThradur("Fjarki").start; new EinfaldurThradur("Fimma").start; new EinfaldurThradur("Sexa").start; } } Hér er útkoman og vinnslan er alveg eins. Eini munurinn er að fleiri þræðir verða til. Kast númer 1 Ás Kast númer 1 Tvistur Kast númer 1 Þristur Kast númer 1 Fjarki Kast númer 1 Fimma Kast númer 1 Sexa Kast númer 2 Sexa Kast númer 2 Fjarki Kast númer 2 Tvistur Kast númer 2 Þristur Kast númer 2 Ás Kast númer 3 Þristur Kast númer 3 Sexa Kast númer 4 Þristur Kast númer 2 Fimma Kast númer 3 Fjarki Kast númer 4 Sexa Kast númer 3 Fimma Kast númer 3 Tvistur Kast númer 3 Ás Kast númer 4 Ás Kast númer 5 Þristur Kast númer 5 Sexa Kast númer 4 Fimma Kast númer 4 Fjarki Kast númer 5 Ás Kast númer 5 Fimma Kast númer 4 Tvistur Kast númer 6 Þristur Kast númer 5 Tvistur Kast númer 6 Ás Kast númer 6 Tvistur Kast númer 6 Fimma Kast númer 5 Fjarki Kast númer 6 Sexa Kast númer 7 Ás Kast númer 7 Fimma Kast númer 7 Þristur Kast númer 7 Tvistur Kast númer 7 Sexa Kast númer 8 Ás Kast númer 8 Fimma Kast númer 6 Fjarki Kast númer 8 Tvistur Kast númer 7 Fjarki Kast númer 9 Ás Kast númer 8 Þristur Kast númer 9 Fimma Kast númer 8 Fjarki Kast númer 9 Tvistur Kast númer 9 Þristur Kast númer 8 Sexa Upp kom: Tvistur Kast númer 9 Sexa Upp kom: Ás Kast númer 9 Fjarki Upp kom: Fimma Upp kom: Þristur Upp kom: Sexa Upp kom: Fjarki
Sam Harris
thumb|Sam Harris Samuel B. „Sam“ Harris (fæddur 9. apríl 1967) er bandarískur rithöfundur, heimspekingur, og taugasálfræðingur. Hann er einn af stofnendum og framkvæmdarstjóri Project Reason. Á meðal ritverka hans er bókin The End of Faith, sem var gefin út árið 2004 og sat á metsölulista The New York Times í 33 vikur. Bókin vann einnig til PEN/Martha Albrand Verðlaunanna árið 2005. Árið 2006 gaf Harris út bókina Letter to a Christian Nation sem svar við gagnrýni á bókina The End of Faith.
Árið 2015 gaf hann út bókina Islam and the Future of Tolerance með Maajid Nawaz.
Gagnrýni.
Harris hefur verið gagnrýndur fyrir rasisma, fátæklegan og einfaldan skilning á sögu og stjórnmálum. Harris hefur verið skilgreindum sem oríentalisti sem er með yfirlætisfullt viðhorf gagnvart samfélögum í Austurlöndum nær, Asíu og Norður-Afríku. Skoðanir Harrisar eru um margt sérstakar líkt og þegar hann hélt því fram að há fæðingartíðni meðal múslima bentu til að þeir yrðu að meirihlutatrú í Frakklandi eftir 25 ár. Staðhæfing Harris um sérlega háa fæðingartíðni múslima í Frakklandi reyndist alveg ósönn.
Mannfræðingurinn Scott Atran, sem hefur rannsakað hryðjuverkamenn og tengsl trúar og ofbeldis, telur innsæi Harris ekki vera upp á marga fiska. Hann er ósammála staðhæfingum Harrisar að Íslam séu í eðli sínu sérstaklega ofbeldisfull trúarbrögð.
Vissulega er enginn vafi á að í Íslam í dag séu til grimmur og andstggilega útgáfa trúarbragðanna. En slíkir öfgar finnst einnig í öðrum trúarbrögðum. Öfgahópar kristinna, sjálfsvígssveitir Tamílsku Tígranna sem eru Hindúar á Búddista, túlkun keisaraveldisins í Japan á Zen búddatrú sem ákall til útrýmingarstríðs gegn Kínverjum. Öll þessi trúarbrögð og fleiri hafa framkallað grimmilega og villimannslega hegðun sem hefur haft slæm áhrif á milljónir manna. En afstaða Harris til Islam er svo vísindalega óupplýst að hún veitir engan skilning á þessum málum. -Scott Atran.
Apple TV
thumb|Apple TV Apple TV er tæki frá Apple fyrir sjónvörp. Því er ætlað að vera tengt við Mac OS X eða Windows tölvu og spila stafrænt efni í gegnum iTunes. Apple TV getur virkað sem heimabíó tengdur iPod eða margmiðlunar mótakari, það fer eftir þörfum notanda. Það fæst í 40 og 160 gígabæta útgáfum.
Seint í júní var YouTube möguleika bætt í Apple TV. Það gengur þannig fyrir sig að öll myndbönd sem hægt er að horfa á í Apple TV í gegnum YouTube hafa verið færð í H.264 snið sem Apple TV styður. Fleiri vörur frá Apple spila þetta snið, svo sem iPod, iPhone og Apple TV. Öll myndbönd og tónlist í þessum tækjum fara í gegnum iTunes forritið frá Apple.
Árið 2019 opnaði Apple TV streymisveituna Apple TV+.
Pergamon
Pergamon (gríska: Πέργαμος, í dag Bergama í Tyrklandi) var forngrísk borg í norðvestur Anatólíu, um 26 km frá Eyjahafi, við útnesinu norðan við ána Kaíkos (í dag Bakırçay), sem varð mikilvægt konungdæmi á helleníska tímanum undir stjórn Attalída 282-129 f.Kr..
Attalídar, niðjar Attalosar, föður Fíletærosar, sem komst til valda árið 282 f.Kr., voru meðal dyggustu bandamanna Rómverja af hellenísku konungdæmunum. Undir stjórn Attalosar I studdi Pergamon Róm gegn Filipposi V af Makedóníu í fyrsta og öðru makedóníska stríðinu og aftur undir stjórn Evmenesar II gegn Perseifi af Makedóníu í þriðja makedóníska stríðinu. Fyrir stuðning sinn gegn Selevkídum fengu Attalídar að launum öll fyrrum yfrráðasvæði Selevkída í Litlu Asíu.
thumb|left|Altarið mikla frá Pergamon á sýningu í [[Berlín, Þýskalandi]] Attalídar ríktu af skynsemi og örlæti. Mörg skjöl eru varðveitt sem sýna hvernig Attalídar studdu við vöxt bæja með því að senda hæfa |handverksmenn og með skattaívilnun. Þeir leyfðu grísku borgunum á yfirráðasvæði sínu að halda sjálfstæði sínu í orði kveðnu og sendu gjafir til menningarborga Grikklands, svo sem Delfí, Delos og Aþenu. Þeir unnu sigur á innrásarher kelta. Háborg Pergamonborgar var skipulögð eftir fyrirmynd háborgar Aþenu, Akrópólis-hæð. Altarið mikla frá Pergamon er nú varðveitt á Pergamon safninu í Berlín.
thumb|right|320px|Líkan af Pergamonborg á Staatliche Museen í [[Berlín]]
Í Pergamon var næstbesta bókasafn fornaldar, á eftir bókasafninu í Alexandríu. Þegar Ptólemajar hætti að flytja út papyrus, að hluta vegna samkeppni og að hluta vegna skorts, fundu Pergamonbúar upp nýja aðferð til að varðveita rit, á skinni sem nefndist pergaminus. Þetta var kálfskinn, forveri skinnhandrita miðalda og pappírs.
Þegar Attalos III lést án erfingja árið 133 f.Kr. arfleiddi hann Rómverja að öllu konungdæminu til þess að koma í veg fyrir að borgarastríð brytist út.
Skammt frá borginni var helgidómur Asklepíosar lækningaguðsins. Þangað kom fólk sem átti við heilsufarsvandamál að stríða og baðaði sig í vatni úr helgri lind. Sagt var að Asklepíos vitjaði sjúklinganna í draumi og segði þeim hvernig þeir skyldu vinna bug á meinsemdum sínum. Fornleifafræðingar hafa fundið fjölmargar gjafir frá gestum staðarins, svo sem litlar leirstyttur af líkamshlutum, sem vafalaust táknuðu það sem hafði læknast.
Á 1. öld e.Kr. var kirkjan í Pergamon ein af sjö kirkjum kristninnar sem eru ávarpaðar í Opinberunarbók Jóhannesar (Op. Jóh. 1:11).
Sankti Vinsent og Grenadínur
Sankti Vinsent og Grenadínur eru eyríki í Karíbahafi og hluti Kulborðseyja, syðst í Litlu-Antillaeyjaklasanum. Eyjarnar urðu hluti af Sambandsríki Vestur-Indía 1958 þar til það leystist upp árið 1962. Eyjarnar urðu síðastar Kulborðseyja til að fá sjálfstæði 1979.
Langstærstur hluti ríkisins er á eyjunni Sankti Vinsent þar sem nær allir búa, en það nær að auki yfir norðurhluta Grenadína sem liggja í suður í átt til Grenada. Norðan við Sankti Vinsent er eyríkið Sankti Lúsía og Barbados liggur austan við eyjarnar. Eyjarnar eru í fellibyljabeltinu.
Eyjarnar voru byggðar Karíbum sem komu í veg fyrir landnám Evrópumanna þar á 17. öld. Flóttamenn af afrískum uppruna komu þangað og mægðust við innfædda (garífúnar). Árið 1719 náðu Frakkar frá Martinique völdum á eyjunni og hófu þar plantekruræktun með afrískum þrælum. Með Parísarsáttmálanum 1763 fengu Bretar yfirráð yfir eyjunum. Á 19. öld settust þar að Portúgalir frá Madeira og verkamenn frá Austur-Indíum. Þrælahald var afnumið 1834 og eyjarnar urðu krúnunýlenda árið 1877. Sankti Vinsent var gerð að tengdaríki árið 1969. Eyjan fékk þá nánast fullt sjálfstæði. Í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1979 fékk landið fullt sjálfstæði frá Bretlandi.
Undirstaða efnahags eyjanna er bananaræktun en atvinnuleysi er mikið. Ferðaþjónusta er vaxandi atvinnugrein. Kvikmyndin Pirates of the Caribbean var tekin á Sankti Vinsent og jók áhuga ferðamanna á landinu.
Heiti
Karíbar nefndu eyjuna Sankti Vinsent Hairouna. Kristófer Kólumbus nefndi hana síðan Sankti Vinsent eftir heilögum Vinsent frá Saragossa, verndardýrlingi Lissabon, þar sem hann sá eyjuna á messudegi hans 22. janúar 1502. Grenadínur kölluðust Los Granadillos á spænsku eftir eyjunni Grenada sem spænskir sjómenn nefndu líklega eftir borginni Granada á Spáni.
Saga
Ýmsir hópar frumbyggja settust að á eyjunum fyrir komu Evrópumanna á 16. öld, þar á meðal Siboney, Aravakar og Karíbar, sem líklega fluttust þangað frá árdal Orinoco-fljóts. Þegar Kristófer Kólumbus sigldi framhjá Sankti Vinsent í fjórðu ferð sinni 1502 bjuggu þar aðeins Karíbar. Þeir voru herskáir og komu í veg fyrir landnám Evrópumanna á eyjunum fram á 18. öld. Þrælar frá Afríku komu þangað sem skipbrotsmenn og flóttamenn frá evrópsku nýlendunum á Sankti Lúsíu og Grenada. Afkomendur þeirra og Karíba voru þekktir sem svartir Karíbar eða Garífúnar.