cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hu Jintao
Gagnrýni
Árið 2009 taldi Hu að núverandi kerfi í Kína væri vænlegt og betri en önnur. Vestrænir kerfishættir, til að mynda aðskilnaður framkvæmdavalds, löggjafarvalds og dómsvalds, eða fjölflokkakerfi, yrðu aldrei innleiddir í Kína. „Við munum aldrei apa í blindni eftir stjórnmálakerfinu í öðrum löndum,“ sagði Hu. „Sagan sýnir að það er blindgata fyrir Kínverja að taka hugsunarlaust upp vestræna stjórnkerfishætti.“
Frelsi fjölmiðla hefur átt undir högg að sækja í Kína undanfarin ár. Og tilraunir stjórnvalda til að hefta það frelsi sem felast í internetinu eru kunnar. Þekktasta dæmi þar um eru átök milli vestræna fyrirtækisins Google og stjórnvalda.
Hu eftir valdatíð sína
Á lokaathöfn tuttugasta flokksþings Kommúnistaflokksins þann 22. október 2022 var Hu Jintao, sem sat við hlið eftirmanns síns Xi Jinping, leiddur burt af tveimur starfsmönnum með valdi. Atvikið vakti mikla athygli og vangaveltur um það hvort Xi hefði vísvitandi látið vísa Hu burt til að sýna vald sitt. Getgátur voru um að Xi hefði viljandi látið fjarlægja Hu til að sýna fram á að hans tími væri liðinn, en Xi hefur rekið stjórnarstefnu sem er mjög frábrugðin valdatíma Hus og þykir einkennast af auknu gerræði. Kínverskir ríkismiðlar gáfu þá skýringu að Hu hafi ekki liðið vel og hafi því verið leiddur burt af þinginu.
Seyðisfjörður (fjörður)
thumb|Seyðisfjörður árið 2019 Seyðisfjörður er fjörður á Austfjörðum og liggur á milli Loðmundafjarðar til norðurs og Mjóafirði til suðurs. Kaupsstaðurinn Seyðisfjörður liggur innst í firðinum. Fjörðurinn er allt að 4 kílómetra breiður og um 16 kílómetra djúpur. Inn í fjörðinn var lagður fyrsti símastrengur til landsins frá meginlandi Evrópu.
Hæka
Hæka eða á japönsku 俳句 (haiku) er japanskur bragarháttur sem þróaðist út frá rengu sem er bragur þar sem tveir eða fleiri kveðast á. Hæka hefur þrjár braglínur með fimm atkvæðatáknum í fyrstu línu, sjö í næstu og fimm í þeirri þriðju. Efni rétt ortrar hæku á að tengjast náttúrunni og innihalda eitt orð (kigo) sem tengist þeirri árstíð sem er þegar hækan er ort. Hækur eru ortar í nútíð og innihalda ekki rím. Efni hækunnar eru yfirleitt tvær (sjaldnar þrjár) einfaldar skynmyndir eða upplifanir á náttúrunni.
Transnistría
Transnistría er yfirlýst lýðveldi á svæði sem almennt er viðurkennt sem hluti af Moldóvu. Eftir hrun Sovétríkjanna lýsti Transnistría yfir sjálfstæði sem leiddi til styrjaldar við stjórn Moldóvu sem hófst í mars 1992 og lauk með vopnahléi í júlí sama ár. Átökin stöfuðu af andstöðu við þjóðernissinnaða stjórn hinnar nýfrjálsu Moldóvu og aðgerðir hennar gegn slavneskumælandi minnihlutahópum í landinu. Þótt vopnahléið hafi haldið er lagaleg staða svæðisins enn óútkljáð.
Transnistría er á mjórri landræmu milli árinnar Dnjestr og landamæra Úkraínu í austri. Landið nær líka yfir borgina Bender á vesturbakka árinnar. Nafn landsins merkir „handan Dnjestr“. Höfuðstaður Transnistríu er Tíraspol.
Transnistría er oft nefnd ásamt Nagornó-Karabak, Abkasíu og Suður-Ossetíu sem dæmi um frosin átök innan fyrrum Sovétlýðvelda. Ekkert þessara ríkja á aðild að Sameinuðu þjóðunum en þau hafa formlega viðurkennt sjálfstæði hvers annars. Rússneskar herdeildir hafa verið í Transnistríu frá því á Sovéttímanum og því lítur Evrópusambandið svo á að landið sé í raun undir yfirráðum eða í það minnsta undir miklum áhrifum frá Rússlandi.
Landfræði
Transnistría er landlukt land með landamæri að Bessarabíu (landsvæðið sem Moldavía byggist á) í vestri, og Úkraínu í austri. Transnistría er mjór dalur sem liggur í norður-suður meðfram ánni Dnjestr sem myndar náttúruleg landamæri að Moldóvu í vestri.
Landsvæðið undir stjórn Transnistríu eru að mestu, en ekki alveg, á austurbakka Dnjestr. Þar eru tíu borgir og bæir, og 69 sveitarfélög, með alls 147 byggðakjarna. Sex sveitarfélög á vinstri bakkanum (Cocieri, Molovata Nouă, Corjova, Pîrîta, Coșnița og Doroțcaia) voru áfram undir stjórn Moldóvu eftir Transnistríustríðið 1992, sem hlutar af Dubăsari-umdæmi. Þau eru norðan og sunnan við borgina Dubăsari, sem er undir stjórn Transnistríu. Þorpið Roghi í Molovata Nouă er líka undir stjórn Transnistríu (Moldóva ræður yfir hinum níu af tíu þorpum í sveitarfélögunum sex).
Á vesturbakkanum, í Bessarabíu, er borgin Bender og fjögur sveitarfélög (með sex þorpum) austan við hana, suðaustan og sunna, á hinum bakka Dnjestr gegnt Tírsapol (Proteagailovca, Gîsca, Chițcani og Cremenciug) undir stjórn Transnistríu.
Byggðirnar sem Moldóva ræður á austurbakkanum, þorpið Roghi og borgin Dubăsari (á austurbakkanum undir stjórn Transnistríu) mynda öryggissvæði, ásamt sex þorpum og einni borg undir stjórn Transnistríu á vesturbakkanum, auk tveggja þorpa (Varnița og Copanca) á sama vesturbakka undir stjórn Moldóvu. Sameiginlegt öryggisráð fer með úrskurðarvald á öryggissvæðunum.
Helsta flutningsleiðin í Transnistríu er vegurinn frá Tíraspol til Rîbnița gegnum Dubăsari. Norðan og sunnan við Dubăsari liggur hann í gegnum lönd þorpa undir stjórn Moldóvu (Doroțcaia, Cocieri, Roghi, en Vasilievca er alveg austan við veginn). Átök hafa nokkrum sinnum brotist út þegar Transnistríustjórn hindraði þorpsbúa í að komast að ræktarlöndum sínum austan við veginn.
Íbúar Transnistríu geta ferðast (oftast án vandkvæða) til og frá landsvæðum undir stjórn Transnistríu til landsvæða í Moldóvu, Úkraínu og Rússlands, eftir vegum (ef þeir eru ekki lokaðir vegna spennu í samskiptum) eða með tveimur alþjóðlegum járnbrautarleiðum: milli Moskvu og Chișinău árið um kring, og milli Saratov og Varna árstíðabundið. Alþjóðaflug fer um flugvöllinn í Chișinău, höfuðborg Moldóvu, eða flugvöllinn í Odesu í Úkraínu.
Stjórnsýslueiningar
Að auki er borgin Bender á vesturbakka Dnjestr undir stjórn Transnistríu, þótt ríkisstjórn Moldóvu telji hana ekki til sjálfstjórnarhéraðsins Transnistríu.
Efnahagur
Transnistría býr við blandað hagkerfi. Eftir víðtæka einkavæðingu seint á 10. áratug 20. aldar eru flest fyrirtæki í Transnistríu í einkaeigu. Efnahagslífið byggist á blöndu af þungaiðnaði (stálframleiðslu), rafmagnsframleiðslu og framleiðsluiðnaði (textílframleiðslu) sem samanlagt eru 80% af iðnframleiðslu landsins.
Transnistría er með eigin seðlabanka, Lýðveldisbanka Transnistríu, sem gefur út gjaldmiðil landsins, transnistríurúbluna. Rúblan er á fljótandi gengi en gildir aðeins í Transnistríu.
Bárður
Bárður er íslenskt karlmannsnafn.
Magellansund
thumb|300px| Magellansund er sund milli Eldlands og meginlands Suður-Ameríku, sunnan við Punta Arenas. Það er 560 km langt og 5-30 km breitt. Sigling um Megellansund er erfið vegna þoku, strauma og vestanvinda.
Armeria leonis
Armeria leonis er jurt af gullintoppuætt.
Valtýr Sigurðsson
Valtýr Sigurðsson (f. 1945) er íslenskur lögfræðingur, fyrrverandi for­stjóri Fang­els­is­mála­stofn­un­ar og fyrrum ríkissaksóknari.
Hann starfaði sem dómarafulltrúi hjá bæjarfógetanum (sýslumanninum) í Keflavík frá 1971 til 1980. Þar stýrði hann upphafi rannsóknar í Guðmundar- og Geirfinnsmálinu. Hann var héraðsdómari í Keflavík og Gullbringursýslu frá 1980 til 1988. Hann gegndi stöðu borgarfógeta í Reykjavík frá 1988 til 1992, embætti sem í dag fellur undir héraðsdóm. Frá 1992 til 2004 starfaði hann sem héraðsdómari í Reykjavík.
Valtýr gegndi stöðu forstjóra Fang­els­is­mála­stofn­un­ar frá 2004 til 2008 og stöðu ríkissaksóknara frá 1. janúar 2008 til 1. apríl 2011.
Skriðsóley
Sortir
Villta tegundin er erfið viðureignar í görðum,en nokkur ræktunarafbrigði eru til:
Dendrolimus
Dendrolimus er ættkvísl fiðrilda í ættinni Lasiocampidae. Ættkvíslinni var fyrst lýst af Ernst Friedrich Germar 1812. Þau eru plága á barrtrjám í Asíu og Evrópu.
Echo & the Bunnymen
1988 hætti McCulloch í sveitinni og árið eftir lést de Freitas í mótorhjólaslysi. Sergeant og Pattison fengu þá nýjan söngvara (Noel Burke), trommuleikara (Damon Reece) og hljómborðsleikara (Jake Brockman) til liðs við hljómsveitina og gáfu út hljómplötuna Reverberation árið 1990. Sú plata gekk illa og eftir útgáfuna hætti hljómsveitin störfum.
McCulloch, Sergeant og Pattison komu síðan aftur saman árið 1997 og gáfu út plötuna Evergreen sem náði á topp 10 lista vinsældalistans. 1999 kom What Are You Going to Do With Your Life? út og Pattison hætti í hljómsveitinni. McCulloch og Sergeant hafa síðan haldið áfram að koma fram sem Echo & the Bunnymen og gefið út plöturnar Flowers (2001) og Siberia (2005).
Abbasídaveldið
thumb|right|250px|Abbasídaveldið þegar það var stærst. Abbasídaveldið (العبّاسيّون) eða Kalífaríkið var þriðja íslamska stórveldið. Því stjórnuðu Abbasídar, sem gerðu Bagdad að höfuðborg sinni eftir að þeir höfðu bolað Umayyad-kalífunum frá völdum alls staðar nema á Al Andalus-svæðinu.
Abbasídaveldið var stofnað árið 750 en Bagdad varð höfuðborg þeirra árið 762. Abbasídaveldið stóð í um tvær aldir en því fór síðan smám saman hnignandi. Það leið þó ekki endanlega undir lok fyrr en árið 1519, þegar Tyrkjaveldi tók yfir og höfuðborgin var færð til Istanbúl.
Alkmajon frá Króton
Alkmajon (forngríska: Ἀλκμαίων) frá Króton (á Suður-Ítalíu) (uppi á fyrri hluta 5. aldar f.Kr.) var forngrískur heimspekingur. Faðir hans hét Piriþos og er það umdeilt hvort hann hafi verið nemandi Pýþagórasar. Alkmajon ritaði einkum um læknisfræði og náttúruspeki. Hann virðist einnig hafa fengist við stjórnufræði og veðurfræði. Lítið sem ekkert er vitað um ævi hans.
1171
100px|right|[[Manúel 1. Komnenus.]] Árið 1171 (MCLXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Spliff
Spliff var þýsk nýbylgjuhljómsveit sem starfaði frá 1979 til 1984. Hún var mynduð af Herwig Mitteregger (söngur, slagverk), Reinhold Heil (söngur, hljómborð), Bernhard Potschka (gítar) og Manfred Praeker (söngur, bassi). Þeir voru fyrrum meðlimir Nina-Hagen-Band sem þótti Nina Hagen vera farin að ráða of miklu. Þrír þeirra höfðu áður verið í hljómsveitinni Lokomotive Kreuzberg.
1981 gáfu þeir út plötuna The Spliff Radio Show og 1982 áttu þeir sumarsmellinn „Carbonara“ sem kom út á plötunni 85555. Sama ár kom út hljómplatan Herzlichen Glückwunsch sem innihélt smellinn „Das Blech“. Tveimur árum síðar gaf hljómsveitin út sína síðustu hljómplötu Schwarz auf Weiß.
Oddur Þórarinsson
Oddur Þórarinsson (1230 – 14. janúar 1255) var íslenskur höfðingi á Sturlungaöld. Hann var af ætt Svínfellinga, sonur Þórarins Jónssonar og Helgu Digur-Helgadóttur og bróðir Þorvarðar Þórarinssonar. Oddur bjó á Valþjófsstað eins og faðir hans. Þegar Gissur Þorvaldsson fór til Noregs 1254 eftir Flugumýrarbrennu setti hann Odd yfir ríki sitt í Skagafirði og dvaldi hann í Geldingaholti en aðfaranótt 14. janúar um veturinn komu þeir Eyjólfur ofsi og Hrafn Oddsson þangað og felldu Odd eftir frækilega vörn, en hann var sagður vígfimasti maður landsins á þeim tíma.
Kona Odds var Randalín Filippusdóttir, sonardóttir Sæmundar Jónssonar í Odda, og bjó hún áfram á Valþjófsstað eftir dráp Odds. Þau áttu tvö börn, Guðmund gríss og Ríkizu.
Sigfús Halldórsson syngur „Dagný“ og leikur undir
Sigfús Halldórsson syngur og leikur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Sigfús Halldórsson tvö laga sinna Dagný og Íslenzkt ástarljóð og leikur undir á píanó. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Meðlæti
thumb|right|Kalkúnakóteletta borin fram með salati og kartöflumús. Meðlæti er matur sem borinn er fram með réttinum sem ætlunin er að borða. Með kjötréttum er t.d. algengt að bera fram einhvers konar grænmeti og sterkjuríka fæðu á borð við kartöflur, brauð eða hrísgrjón.
Í sumum löndum er meðlætið borðað af sama diski og aðalrétturinn en í öðrum er það borðað af sérstökum diskum. Í fyrra tilvikinu er meðlætið yfirleitt innifalið í pöntun á aðalrétti á veitingastöðum (sem hluti af réttinum) en í því síðara velur gesturinn hvaða meðlæti hann pantar.
Reyðarfjörður (fjörður)
thumb Reyðarfjörður er djúpur fjörður sem er hluti Austfjarða á Íslandi. Við fjarðarbotninn norðanverðan stendur þorp sem hét upphaflega Búðareyri, en bærinn er nú kallaður Reyðarfjörður. Reyðarfjörður er lengsti fjörður Austfjarða, 30km langur og 7km breiður. Hafnaraðstaða er mjög góð frá náttúrunnar hendi. Álver Alcoa-Fjarðaráls er í firðinum.
Í firðinum eru Fáskrúðsfjarðargöng, sem voru tekin í notkun árið 2005 og tengja fjörðinn við Fáskrúðsfjörð
Sniðill
Sniðill er lína sem sker feril a.m.k. tvisvar sinnum.
Ef sniðill sker feril í punktum A og B, og B látinn fara óendanlega nálægt A þá stefnir hallatala sniðilsins á hallatölu snertils ferilsins í punktinum A.
Heimildir
[http://mathworld.wolfram.com/SecantLine.html Weisstein, Eric W. "Secant Line." Frá MathWorld--A Wolfram Web Resource.]
La traviata
La Traviata er ópera í þremur þáttum eftir Giuseppe Verdi, frumflutt árið 1853. Leiktextinn er byggður á leikgerð skáldsögunnar Kamelíufrúin eftir Alexandre Dumas yngri. Heitið La Traviata má þýða sem „hin bersynduga“ eða „hin afvegaleidda“.
1. þáttur
Violetta Valéry er fræg fylgikona í París sem heldur veislu til að halda upp á að hún hafi verið að ná sér eftir veikindi. Í þeirri veislu hittir hún verðandi elskhuga sinn, Alfredo Germont, en hann hefur verið hrifinn af henni í eitt ár. Henni var sagt að Alfredo hafi komið á hverjum degi á meðan hún hafi verið veik og það leyni sér ekki hversu mikið hann dái hana. Síðan kemur Alfredo aftur og verður beðinn að flytja drykkju ræðu, hann neitar en að lokum byrjar á hann á „Libiamo, ne' lieti calici“ eða „Drykkjulaginu“. Eftir það ætla allir gestir að fara í dansalinn og dansa. En þá fær Violetta verki hún segist koma fljótlega og segir gestunum að byrja dansleikinn án hennar. Alfredo verður eftir og saman syngja þau tvísönginn „Un dì felice, eterea“ Alfredo segir elskar hana mikið en Violetta segist bara geta boðið honum vináttu. Síðan segir hún það er nóg komið af þessari ástarþvælu. Alfredo segir „þá ég fer þá“. Hún eltir hann og gefur honum blóm hann spyr hvað hann ætti að gera við það. Hún svara „þú átt að skila mér því aftur“. Hann spyr hvenær, „Þegar það byrjar að fölna“. Hann verður svo kátur og tjáir henni hvað hann elskar hana mikið hún segir honum að fara koma sér, en þá koma allir gestirnir og segja „það er byrjað að daga við verðum að fara“ og Violetta verður ein eftir og syngur einsöng. Síðan syngur hún aftur frægan aríu um hversu frjáls hún væri en fyrir utan húsið hennar syngur Alfredo um ástina en hún segir að hún geti ekki veið ástfangin en samt líður henni eins og hún sé ástfangin af Alfredo og þannig endar fyrsti þáttur af þessari óperu.
Geislagjafi
Geislagjafi er hlutur eða áhald, sem gefur frá sér jónandi geislun og inniheldur geislavirkt efni. Geislatæki gefa sum öfluga jónandi geislun, sem ekki stafar frá geislavikrum efnum.
Bahá'u'lláh
Bahá'u'lláh (sem þýðir „dýrð guðs“) (12. nóvember 1817 – 29. maí, 1892) var upphafsmaður og stofnandi bahá'í trúarinnar.
Öræfasveit
thumb|right|Morgunsól á Öræfajökli austan Skaftafells.
Öræfasveit, Öræfi áður Litlahérað er vestasta sveitin í Sveitarfélaginu Hornafirði (Áður Austur-Skaftafellssýslu), milli Breiðamerkursands og Skeiðarársands, austan við Kirkjubæjarklaustur og sunnan Öræfajökuls. Á miðöldum var þessi sveit kölluð Hérað eða Litlahérað en hún fór í eyði í kjölfar eldgoss í Öræfajökli árið 1362 og vatnsflóðs sem því fylgdi og var eftir það kölluð Öræfi.
Sveitin var lengst af mjög einangruð þar sem tvö stór vatnsföll tálmuðu ferðir bæði í austur og vestur. Þessi einangrun stóð þar til Jökulsá á Breiðamerkursandi var brúuð árið 1967 og Skeiðarárbrúin opnaði 1974 og þar með Hringvegurinn.
Í Öræfum var þjóðgarður í Skaftafelli sem var stofnaður 1967. Síðar varð hann hluti af Vatnajökulsþjóðgarði.
Bhagavad Gita
Bhagavad Gita er texti ritaður á sanskrít úr Bhishma Parva frá hetjukvæðinu Mahabharata sem samanstendur af 700 versum.
Þörungablómi
Þörungablómi er afar hröð fjölgun svifþörunga í sjó eða vatni. Venjulega er aðeins ein eða fáar tegundir sem fjölgar gífurlega og sjórinn eða vatnið breytir um lit þegar þar verður mikill fjöldi litafruma. Í þörungablóma geta verið milljónir fruma í millilítra.
Beinir
Beinir er íslenskt karlmannsnafn.
Þörungablómi
Þörungablómi getur valdið tjóni í kvíaeldi í sjó vegna þess að það verður súrefnisskortur í vatninu því á nóttunni nota þörungarnir súrefni til öndunar. Einnig þverr súrefnið við rotnun (oxun) þörunga þegar þeir deyja. Sumir þörungar eru eiturþörungar. thumb|260px|right|Þörungablómi í Norðursjónum og Skagerrak
Arkýtas
Archytas (forngríska: Αρχύτας; uppi um 400 f.Kr.) var forngrískur heimspekingur, stærðfræðingur, stjörnufræðingur, stjórnmálamaður og herforingi.
Arkýtas fæddist í grísku borginni Tarentum á Suður-Ítalíu. Hann var sonur Mnesagórasar eða Histiajosar. Hann nam hjá Fílolási og kenndi Evdoxosi stærðfræði. Hann var tengdur pýþagóríska skólanum og var góður vinur Platons.
North Channel
thumb|right|Kort af Írlandshafi. North Channel eða Úlfreksfjörður er sundið milli Norður-Írlands og Skotlands. Úlfreksfjörður tengir Írlandshaf við Atlantshafið. Þar sökk Princess Victoria árið 1953.
Komið hefur til tals að gera lestargöng frá Norður-Írlandi til Bretlands til að tengja Norður-Írland betur við Stóra-Bretland. Hugmyndin hefur ekki fengið brautargengi.
Djúpalónssandur
Djúpalónssandur er bogamynduð. grunn vík, með sandi í botni og klettakví þar upp af. Vík þessi er með ströndinni milli Einarslóns og Dritvíkur, fyrir neðan Beruvíkurhraun og fyrir vestan Purkhóla á vesturströnd Snæfellsness. Hraunið gengur í sjó fram og djúpar gjár ganga inn í það þar sem brimið étur sig inn í hraunið. Við sandinn er sérkennilegur klettur sem kallast Gatklettur og við hann er tjörnin Svörtulón. Djúpalónssandur var verstoð og þar þótti reimt og heitir hellir einn þar Draugahellir. Djúpalónssandur er um 10 km frá Hellnum. Þarna er einnig Tröllakirkja, sérkennileg hellisglufa inn í hamravegginn.
Vinsæl og auðveld gönguleið liggur á milli Djúpalónssands og Dritvíkur. Hún er tæplega 1 km. Á Djúpalónssandi eru steintök sem vermenn reyndu afl sitt á, en til þess að fá pláss á báti þurfti viðkomandi að geta lyft í það minnsta steininum Hálfdrættingi. Fjórir aflraunasteinar liggja undir Gatkletti þegar komið er niður á sandströndina. Þeir eru Fullsterkur 155 kg, Hálfsterkur 100 kg, Hálfdrættingur 49 kg og Amlóði 23 kg. Frá aflraunasteinum þessum er stutt yfir í sjálfa víkina og þar fyrir ofan malarkambinn eru ferskvatnslón þau tvö og djúp sem víkin dregur nafn sitt af.
Breski togarinn Epine GY 7 frá Grimsby fórst fyrir utan Djúpalónssand í mars 1948 og liggur járn úr skipinu á við og dreif um sandinn. Fimm skipsverjar lifðu slysið af en 14 fórust.
Veðurathugunarmaður
Veðurathugunarmaður er maður sem framkvæmir veðurathugun á mannaðri veðurathugunarstöð. Veðurathugunarmaður skráir veðurathugun í veðurbók og sendir hana til veðurstofu í upphafi hvers árs. Á veðurskeytastöð eru send veðurskeyti á veðurathugunartímum. Veðurstofa Íslands þjálfar veðurathugunarmenn og geymir veðurbækur og önnur veðurgögn.
Vetrarólympíuleikarnir 1928
thumb|right|Frá Vetrarólympíuleikunum í St. Moritz Vetrarólympíuleikarnir 1928 voru aðrir vetrarólympíuleikar sögunnar, haldnir frá 11. til 19. febrúar árið 1928 í St. Moritz í Sviss. Í raun var um að ræða fyrstu sjálfstæðu vetrarleikana þar sem Sumarólympíuleikarnir 1928 voru haldnir í Hollandi.
Alls tóku 25 lönd þátt í leikunum og varð Noregur þeirra sigursælast með sex gullverðlaun. Keppt var í átta greinum: bobbsleðabruni, tobogganbruni, íshokkíi, listdansi á skautum, skautahlaupi, skíðagöngu, norrænni tvíþraut og skíðastökki.
Alcazar
thumb|Alcazar Alcazar er sænsk popphljómsveit.
Armeria langei
Armeria langei er jurt af gullintoppuætt.
Dendrolimus arizanus
Dendrolimus arizanus er mölfiðrildi af ættinni Lasiocampidae. Það finnst í Taívan.
Björg
Björg er íslenskt kvenmannsnafn. Algeng villa er að rugla saman beygingarformi kvenmannsnafnanna Bjarkar og Bjargar, en þau beygjast ekki eins. Þolfall- og Þágufallsmyndir Bjargar eru Björgu, Björgu, en beygingarmyndir Bjarkar í sömu föllum eru endingalausar: Björk, Björk.
Dendrolimus arizanus
Vænghafið er 45–57 mm. Fullorðin dýr fljúga í september. vinstri|thumb| miðja|thumb|
Charles Baudelaire
thumb|right|Baudelaire um 1863 Charles Pierre Baudelaire (9. apríl 1821 – 31. ágúst 1867) var franskt skáld. Auk þess að yrkja ljóð af ýmsu tagi, þar á meðal  prósaljóð,  fékkst hann við ritgerðaskrif, listrýni og þýðingar, þar á meðal á sögum Edgar Allan Poe. Þekktasta ljóðabók hans er Les Fleurs du mal sem kom út árið 1857. Ljóð hans höfðu mikil áhrif á heila kynslóð franskra skálda á borð við Paul Verlaine, Arthur Rimbaud og Stéphane Mallarmé. Hann vildi yrkja um skuggahliðar mannlífsins um leið og hann vegsamaði fegurðina. Áhrif hans á þróun vestræns skáldskapar eru mikil, hann má telja einn af forverum nýstefnunnar, þeirrar stefnu sem Íslendingar kenndu við atóm („atómljóð“).
Brama
Brama er í hindúatrú guð (deva) sköpunar og einn af Trimurti.
Vingull
Vingull (fræðiheiti: Festuca) er ættkvísl af grasaætt. Ættkvíslin telur um 300 tegundir og lifa þær flestar í tempruðu loftslagi. Ættkvíslin er nokkuð skyld Rýgresi og eru stundum æxlaðar saman.
Nökkvi (mannsnafn)
Nökkvi er íslenskt karlmannsnafn.
Gangberg
Gangberg myndast þegar bergkvika storknar í sprungum ofarlega í jarðskorpunni.
Fiskistofn
Fiskistofn er stofn af tiltekinni tegund fiska þar sem innri þættir (vöxtur, nýliðun og afföll) eru einu þættirnir sem skipta máli í stofnstærðarbreytingum en ytri þættir (aðflutningur og brottflutningur) eru taldir skipta litlu máli.
Þúun
Þúun eða „að þúa einhvern“ er það að ávarpa þann sem maður talar við með 2. persónu eintölu (eða samsvarandi eignarfornafni) en persónufornafnið í 2. persónu eintölu er „þú“ og þaðan er nafnið „þúun“ komið. Þúun er andstæða þess að þéra einhvern.
Dæmi um að þúa er að segja: „Þú vilt vel, Sigurður“. Í stað: „Þér viljið vel, Sigurður“. Hér áður fyrr þúuðu menn sína nánustu, vini sína og jafnvel yngri menn og þá sem menn þekktu ágætlega. Þá sem voru hærra settir eða eldri eða ókunnugir voru þéraðir. Það að þúast var nefnt að vera dús. Dúsbróðir eða þúbróðir nefndu menn þann mann sem þeir voru það vel kunnugir að þeir þyrftu ekki að þéra hann eða hana.
Viðarkúpa
Viðarkúpa (fræðiheiti: Micarea lignaria) er tegund fléttna sem vex á Íslandi. Hún er nokkuð algeng á Austfjörðum en hefur ekki fundist annars staðar á landinu.
Útlit
Viðarkúpa er hrúðurflétta með reitaskipt þal. Þalið er samsett úr örsmáum þalvörtum sem eru ljósgráar, grábrúnar eða grágrænar. Forþalið er dökkgrátt eða svart. Hver askur inniheldur átta glær, aflöng eða oddbaugótt gró. Gróin eru þrí- til sjöhólfa 22-38 x 4-6 μm að stærð.
Útbreiðsla og Búsvæði
Viðarkúpa er útbreidd um heiminn. Hún vex á Norðurheimskautasvæðinu, í Evrópu, á tempruðum svæðum Asíu, í Norður-, Mið- og Suður-Ameríku. Viðarkúpa vex á Íslandi þar sem hún er nokkuð algeng á Austfjörðum en er ekki þekkt annars staðar á Íslandi.
Viðarkúpa vex helst á lífrænum leifum, t.d. dauðum plöntum, mosa, viði eða á öðrum fléttum.
Pókahontas 2: Ferðin til Nýja Heimsins
Pókahontas 2: Ferðin til Nýja Heimsins (enska: Pocahontas 2 - Journey to a New World) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1998.
Viðarkúpa
Efnafræði
Viðarkúpa inniheldur argopsín sem er þekkt fléttuefni. Þalsvörun viðarkúpu er K-, C-, KC-, P+ rauðgult.
References
Kúpuætt
Beinteinn
Beinteinn er íslenskt karlmannsnafn.
Mismunur
Mismunur er í algebru niðurstaða frádráttar tveggja talna, a og b, þ.a. mismunurinn er talan |a - b|. Ekki skiptir því máli hvor talan er nefnd á undan, t.d. er mismunur talnanna 1 og 2 talan 1.
Mlungu dalitsani Malaŵi
Mlungu dalitsani Malaŵi (Guð blessi Malaví) er þjóðsöngur Malaví. Michael-Fredrick Paul Sauka (f. 1934) setti bæði saman tónverkið og textann og var það tekið upp árið 1964.
25. september
25. september er 268. dagur ársins (269. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 97 dagar eru eftir af árinu.
Björgheiður
Björgheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Lena Philipsson
thumb|right|Lena Philipsson [[2012]] Lena Philipsson (f. 19. janúar 1966 í Vetlanda) er sænsk söngkona.
Pavel Lisitsian syngur
Pavel Lisitsian syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1953. Á henni syngur Pavel Lisitsian tvö lög við píanóundirleik Tatjönu Kravtsenko. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Tilurð plötunnar
Armenski bariton-söngvarinn Pavel Lisitsian og píanóleikarinn Tatjana Kravsenko héldu nokkra tónleika á Íslandi á vegum MÍR í maí 1953. Þau fengu lofsamlega dóma fyrir flutning sinn og var upptöku af tónleikum útvarpað 31. maí 1953. Tage Ammendrup fór þess á leit við listamennina að leika inn á plötu í þessari ferð og var talið viðeigandi að flutt yrði eitt lag frá Armeníu og eitt íslenskt lag. Rósin eftir Árna Þorsteinsson varð fyrir valinu sem fulltrúi íslenskra sönglaga. Pavel starfaði í Bolshoi leikhúsinu í Moskvu frá 1940-1966.
Pavel Lisitsian
thumb|left
Stuttnefsstássar
Stuttnefsstássar (fræðiheiti: Philepitta) eru ættkvísl stássa.
Vetrarólympíuleikarnir 1932
thumb|right|Veggspjald sem auglýsir bobbsleðabrunið á Vetrarólympíuleikunum 1932 Vetrarólympíuleikarnir 1932 voru þriðju vetrarólympíuleikarnir sem haldnir voru í Lake Placid í New York-fylki í Bandaríkjunum frá 4. til 15. febrúar árið 1932.
Oddbergur
Oddbergur er íslenskt karlmannsnafn.
Vetrarólympíuleikarnir 1932
Sautján lönd tóku þátt í leikunum og voru Bandaríkin sigursælust með sex gullverðlaun. Keppt var í sjö greinum: bobbsleðabruni, íshokkíi, listdansi á skautum, skautahlaupi, skíðagöngu, norrænni tvíþraut og skíðastökki.
New York-háskóli
thumb|250px|Inni á Bobst-bókasafni NYU. New York-háskóli (e. New York University eða NYU) er einkarekinn rannsóknarháskóli í New York-borg. Megin háskólasvæðið er í Greenwich Village á Manhattan. Skólinn var stofnaður árið 1831 og er stærsti einkarekni háskóli Bandaríkjanna með yfir 50 þúsund nemendur. Við skólann kenna 6755 háskólakennarar en starfsfólk skólans er á sextánda þúsund. Háskólasjóður NYU nemur 2,5 milljörðum Bandaríkjadala.
Einkunnarorð skólans eru perstare et praestare sem er latína og þýðir „varðveita og skara fram úr“.
Marsilía
Marsilía er íslenskt kvenmannsnafn.
Wayne Gretzky
Wayne Gretzky (f. 26. janúar 1961) er kanadískur fyrrum íshokkíleikmaður. Gretzky hefur oft verið nefndur „besti íshokkíleikmaður allra tíma“ af íþróttablaðamönnum. Hann lék með liðinu Edmonton Oilers 1979 til 1988 og vann með þeim Stanleybikarinn fjórum sinnum. Hann er eini íshokkíleikmaðurinn sem hefur náð að skora yfir 200 stig á einni leiktíð (nokkuð sem honum tókst að gera fjórum sinnum á ferlinum).
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band er áttunda breiðskífa Bítlanna. Platan var gefin út þann 26. maí 1967. Platan var í 27 vikur á toppi breska vinsældarlistans Record Retailer. Engar smáskífur voru gefnar út af plötunni. Platan var lauslega byggð á skáldaðri hljómsveit Stg. Pepper og er litið á hana sem þemaplötu.
Pétur Pan 2: Aftur til hvergilands
Pétur Pan 2: Aftur til hvergilands (enska: Return to Neverland) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2002 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Pétur Pan.
Öngulsey
thumb|250px|Öngulsey við strönd Wales
Raflausn
Raflausn er lausn sem inniheldur frjálsar jónir og leiða því rafstraum. Algengar raflausnir eru vatnslausnir með söltum.
Öngulsey
Öngulsey (ensku: Anglesey; velsku: Ynys Mon) er bresk eyja í Írlandshafi við strönd Wales. Hún er 705 km² með nálægri smáeyju, Holy Island. Frá og með 2011 voru íbúar eyjunnar 69.751. Um 70% íbúa hafa velsku að móðurmáli.
Tvær brýr tengja eyjarnar og Wales. Um Öngulsey liggur aðalumferðaræðin milli Englands og Írlands og frá Holy Island gengur ferja til Dyflinnar. Eyjan hét áður (á tímum Drúída) Móna. Eyjan telst sem svæði sérstakrar náttúrufegurðar.
Grasaætt
Grasaætt (fræðiheiti: Poaceae, áður Gramineae) er ætt einkímblöðunga. Um 600 ættkvíslir eru innan grasaættarinnar og á milli 9 og 10 þúsund tegundir grasa. Grasaættin er ein mikilvægasta fjölskylda plantna í heiminum, enda gefur hún fóður dýra og næringu manna auk bambusreyrsins sem notaður er til bygginga í Asíu. Áætlað er að 20% af yfirborði jarðar séu þakin tegundum úr grasaættinni. Tegundir af grasaætt hafa aðlagað sig fjölbreytilegum aðstæðum sem ríkja á mismunandi stöðum í heiminum og finnast frá köldustu svæðum jarðar til regnskóga hitabeltisins og eyðimarka.
Geldvöxtur
thumb|left|Gras í geldvexti thumb|left|Blöð grasa skiptast í blaðslíður og blöðku. Á mótum finnst slíðurhimna. Grös hefja lífsferil sinn með geldvexti. Hlutverk grasplöntu í geldvexti er aðallega að mynda rætur og blöð. Sjálfur stöngullinn (einnig kallaður vaxtarbroddur) er aðeins örfáa millimetrar á lengd og sést ekki með berum augum. Hann er liðskiptur og vex ávallt rót eða blað út úr hverjum lið. Rætur myndast eðlilega út frá neðstu liðum stönguls en blöð út frá efri liðum. Fyrsta blaðið vex út frá neðsta lið sem ekki myndar rót. Blaðið myndar hólk utan um stöngulinn og vex uppávið.
Mörg blaðslíður myndan þá hólk sem kallast gervistrá, þar sem ekki er um raunverulegt strá er að ræða. Stöngullinn sjálfur er enn örfáa millimetrar á lengd og leynist neðst við jörðina innan í blaðslíðrunum. Á mótum blaðslíðurs og blöðkunnar finnst oftast lítil himna, slíðurhimna. Hún er gott greiningareinkenni grasa.
Kynvöxtur
thumb|right|[[Língresi í kynvexti]] Flestar plöntur fara í kynvöxt þegar réttar aðstæður ríkja. Ýmsar breytingar verða á vaxtarhætti grassprota við það. Stöngullinn hættir að mynda nýja blaðvísa en myndar þess í stað blómvísa á enda þess. Stöngulliðirnir fara nú að lengjast í þeim tilgangi að ýta blóminu upp úr yngsta blaðslíðrinu. Við það hækkar plantan umtalsvert. Stöngulliðirnir bólgna upp og mynda svokölluð hné. Til þess að halda uppi blómskipuninni sem verður sífellt þyngri eftir því sem hún stækkar, myndar stöngullinn tormelt efni, svo sem lignín og tréni.
Bygging blóma og dóttursprotar
Grös hafa þann hæfileika að mynda dóttursprota. Þeir myndast inn á milli blaða og stönguls á móðursprotanum og getur einn dóttursproti myndast við hvert blað á móðursprotanum. Fjöldi dóttursprota er því háður fjölda blaða á móðursprotanum. Það eru þó ekki allir dóttursprotar sem ná að dafna og stækka. Það er háð næringarástandi móðursprotans, hversu há gróðurinn er (skuggamyndun) eða hversu snöggklipptur hann er eftir beit eða slátt. Eftir að móðursprotinn er farinn í kynvöxt hefur hann forgang og dóttursprotar þurfa að bíða afgangs. Þeir sem hafa náð að mynda sjálfir rætur hafa hugsanlega tök á að dafna og stækka, aðrir bíða betri tíma. Ef stöngulendi sprota hefur verið fjarlægður með beit og/eða slátt eru það dóttursprotarnir sem taka við og viðhalda grassverðinum. Dóttursprotum er skipt í tvo flokka, eftir því hvort þeir vaxa innanslíðurs eða utanslíðurs. Plöntur er mynda innanslíðurs dótturspota eru oftast með þúfukenndan vöxt, eins og til dæmi snarrótarpuntur.
Hjá plöntum með utanslíðurs dóttursprotum lengjast neðstu stöngulliðir dóttursprotans mikið og brjóta sér leið í gegnum blaðslíðrin móðursprotans. Er þá talað um renglur og geta þær ýmist vaxið ofanjarðar eða neðanjarðar. Sem dæmi má nefna vallarsveifgras sem myndar öflugar neðanjarðarrenglur og skriðlíngresi sem myndar ofanjarðarrenglur.
Helstu tegundir
Helstu tegundir grasaættar flokkaðar eftir nýtingu.
Narynfljót
Narynfljót (Kyrgyz: Нарын, Uzbek: Norin) rís upp í Tian Shan-fjöllum í Kirgistan, Mið-Asíu og rennur vestur í gegnum Fergana dalinn til Úsbekistan. Þar sameinast það Kara Darya (nálægt Namangan) og myndar Syr Darya-fljótið.
Narynfljót er 807 km ásamt efri farvegi Chong-Naryn og vatnasvæði þess er 59.100 km². Árlegt rennsli er 13,7 km³.
Nokkrir staðir við fljótið: Kirgistan: Kara-Say (sjá Barskoon), Naryn svæði, Naryn, Dostuk, Jalal-Abad svæði, Kazarman, Toktogul tjörn,Kara-Köl, Tash-Kömür.
Ytri tenglar
vinstri|thumb|250x250dp|Gervihnattamynd af samruna Naryn og Kara Darya (falskur litur). Ræktarlönd sjást vel. vinstri|thumb|Kort af Aralvatni, Syr Darya, Amu Darya og Naryn í austri.
Invader Zim
frame|Augu Invader ZimInvader Zim (Zim innrásarliði) er teiknimyndasería eftir teiknimyndasöguhöfundinn Jhonen Vasquez sem sýnd var á bandarísku sjónvarpsstöðinni Nickelodeon árið 2001. Þættirnir eru tæknilega vandaðir og undir nokkrum áhrifum frá anime teiknimyndum og kímnin og stíllinn er dökkur og kaldhæðinn, þetta skapaði lítinn en ákafann hóp aðdáenda sem voru yfirleitt nokkuð eldri en hinir hefðbundnu áhorfendur Nikcelodeon. Stöðin varð fyrir vonbrigðum með lítið áhorf á þættina og fannst það ekki réttlæta háan framleiðslukostnað þeirra og hætti því framleiðslunni um sinn en hóf hana aftur vegna þrýstings frá aðdáendum. Stöðin hætti framleiðslunni aftur, hóf hana á ný og hætti svo að lokum endanlega. Aðeins 1 og hálf syrpa af þáttunum voru framleiddar (önnur syrpan var aldrei kláruð). Vasquez sagði frá því að sumir þættirnir voru aldrei fullkláraðir þrátt fyrir að eingöngu nokkurra daga vinna var eftir af þeim. Þættirnir fóru fyrst í loftið í mars 2001 og hafa nú verið gefnir út á DVD.
Zim er geimvera af hinum mikla Irken kynþætti þar sem staða einstaklinga í samfélaginu ræðst af hæð þeirra. Yfir Irkenveldinu ríkja „hinir almáttugu Hæstu“ (The Almighty Tallest) sem eru tveir þegar þættirnir gerast þar sem þeir eru nákvæmlega jafn háir. Zim var sendur í útlegð til plánetunnar Foodcourtia þar sem hann skyldi verja afgangi ævi sinnar í að steikja hluti í refsingu fyrir að valda miklu tjóni í einni borg Irkenþjóðarinnar með risastóru vélmenni. Vélmennið var liður í mikilli herför sem kallaðist „Aðgerð: Yfirvofandi skapadómur I“ (Operation Impending Doom I), Zim var fullákafur og ræsti sitt vélmenni á meðan hann var enn þá staddur á heimaplánetu sinni.
Þegar Zim heyrir af yfirvofandi „Aðgerð: Yfirvofandi skapadómur II“ (Operation Impending Doom II) tekur hann þá ákvörðun að „hætta“ að vera útlægur, honum tekst að sleppa frá Foodcourtia og flýtir sér til að taka þátt í hinni „miklu úthlutun“ (Great Assigning) þar sem þeim bestu í her Irkenveldisins er úthlutað plánetum sem þeir eiga að ferðast til og reyna að falla inn í samfélag innfæddra, safna upplýsingum og undirbúa innrás. Zim nær að vera viðstaddur úthlutunina þar sem hann grátbiður hina hæstu um að úthluta sér plánetu. Til þess að losna við hann úthluta þeir Zim leyniplánetu (sem reyndar var bara tilviljanakenndur punktur í geimnum) sem reynist vera Jörðin þegar Zim kemst þangað eftir 6 mánaða ferðalag ásamt GIR, treggáfuðum vélmennisaðstoðarmanni sínum.
Þættirnir lýsa tilraunum Zim til að hertaka Jörðina á meðan erkióvinur hans, Dib, reynir að stöðva hann.
Hatari
Hatari er íslensk hljómsveit (eða margmiðlunarverkefni) sem var stofnuð árið 2015. Sveitin flytur raftónlist/iðnaðarteknó, með ádeilutexta og líflega sviðsframkomu með BDSM -ívafi. Fyrst kom sveitin saman á Iceland Airwaves árið 2016. Hatari var valin besta tónleikahljómsveit ársins 2017 af tímaritinu Reykjavík Grapevine.
Hugðarefni sveitarinnar eru að eigin sögn: Dauðinn, umbylting á samfélagi manna, tilgerðin sem felst í mannlegri tilveru, neyslusamfélagið og heimsendir.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
thumb|Söngvakeppnin 2019. Árið 2019 vann Hatari forkeppni Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva á Íslandi. Hljómsveitin hélt út til Ísraels og vakti þar talsverða athygli. Þrír dansarar komu fram með hópnum. Hatara voru settar línur af framkvæmdastjóra Söngvakeppninnar að ganga ekki of langt í pólitískum yfirlýsingum.
Neyslutrans
Í janúar 2020 gaf sveitin út sína fyrstu breiðskífu, Neyslutrans og myndband fyrir smáskífuna „Engin miskunn“. Sveitin hélt útgáfutónleika í Austurbæ og til stóð að halda á Evróputúrinn Europe Will Crumble með Cyber sem upphitunarhljómsveit. Það frestaðist vegna Covid.
Breytingar
Í júlí 2022 hefur Íris Tanja fyllt skarð fyrir Ástrós sem tók ekki þátt í nýlegum tónleikum vegna meðgöngu, en Andrean tók ekki þátt í tónleikaferðinni af persónulegum ástæðum.
Í mars 2023 ákvað Mattías Haraldsson að yfirgefa hljómsveitina og einbeita sér að föðurhlutverkinu. Næsta mánuð gaf Klemens Hannigan út smáskífu sína „Never Loved Someone So Much“.
Inngeisli
250px|thumb|Inngeisli [[Sexhyrningur|sexhyrnings.]] Inngeisli marghyrnings er strik frá miðpunkti að miðju hliðar.
Dornbirn
thumb|Dornbirn
Dornbirn er borg í fylkinu Vorarlberg í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 47 þúsund.
1181
thumb|right|[[Lúsíus III páfi. Mynd úr handriti frá 12. öld.]] Árið 1181 (MCLXXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Jón Bjarnason (prestur í Fellsmúla)
Jón Bjarnason (d. 1628) var skólameistari í Skálholtsskóla, síðan prestur þar og loks prestur í Fellsmúla í Rangárþingi frá 1612 til dauðadags.
Jón var sonur Bjarna Helgasonar bónda á Skammbeinsstöðum í Holtum, bróður Margrétar móður Odds Einarssonar biskups, og konu hans Margrétar Jónsdóttur. Hann lærði í Skálholtsskóla, sigldi ekki til Kaupmannahafnar en þótti þó vel lærður maður. Hann var skólameistari í Skálholti 1608-1610, var kirkjuprestur í Skálholti 1611 en árið 1612 varð hann prestur í Fellsmúla.
Kona Jóns var Margrét, dóttir Stefáns Gunnarssonar Skálholtsráðsmanns og áður skólameistara, og áttu þau fjóra syni.
Björghildur
Björghildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Soffía Karlsdóttir og Sigurður Ólafsson syngja saman
Soffía Karlsdóttir og Sigurður Ólafsson syngja er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur Soffía Karlsdóttir lagið Ég veit ei hvað skal segja og Soffía og Sigurður Ólafsson syngja lagið Maður og kona. Tríó Jan Morávek leikur undir. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Marsý
Marsý er íslenskt kvenmannsnafn.
Marghyrningur
350px|thumb|Ýmsir marghyrningar. Marghyrningur er tvívítt form sem er búið til úr samtengdum strikum.
Beitir
Beitir er íslenskt karlmannsnafn.
Fanndís Friðriksdóttir
Fanndís Friðriksdóttir (f. 9. maí 1990) er íslensk knattspyrnukona. Hún var fyrirliði U-19 landsliðsins á EM U-19 2009 í Hvíta-Rússlandi. Fanndís leikur með Breiðabliki.
Kjörnir alþingismenn 1967
Þetta er listi yfir kjörna Alþingismenn eftir Alþingiskosningarnar 1967.
Oddbjörn
Oddbjörn er íslenskt karlmannsnafn.
Rick Astley
alt=Rick Astley árið 2008 í Singapúr.|thumb|Rick Astley árið 2008 í [[Singapúr.]] Richard Paul Astley (fæddur 6. febrúar 1966) er enskur söngvari og lagahöfundur. Hann er best þekktur fyrir lögin sín „Never Gonna Give You Up“, „Together Forever“ og „Whenever You Need Somebody“.
Sic
Sic er latneskt orð (borið fram sikk) sem þýðir „þannig“, „svona“, „á þennan hátt“ eða „á slíkan hátt“. Stundum er rituð heil setning: sic erat scriptum („þannig var það skrifað“). Í rituðu máli á ýmsum tungumálum er orðinu er skotið inn í tilvitnanir til að benda á að rangt málfar eða óvenjuleg stafsetning eru tekin óbreytt upp úr heimild en eru ekki misritanir í uppskrift. Í samræmi við stílhefðir varðandi tilvitnanir er sic haft í hornklofa.
Á íslensku er stundum notað orðið is [sic] í stað [sic].
Þorvarður Þórarinsson
Þorvarður Þórarinsson (d. 31. mars 1296) var íslenskur goðorðsmaður og riddari á Sturlungaöld. Hann var af ætt Svínfellinga, sonur Þórarins Jónssonar (d. 1239), hálfbróður Orms Svínfellings og Brands biskups, og konu hans Helgu Digur-Helgadóttur, systur Ögmundar Helgasonar staðarhaldara í Kirkjubæ. Þorvarður bjó fyrst á Hofi í Vopnafirði. Eftir að Eyjólfur ofsi og Hrafn Oddsson felldu Odd bróður hans í Geldingaholti í janúar 1255 leitaði hann hefnda og á Þverárfundi 12. júlí 1255 börðust þeir Þorgils skarði saman við Eyjólf ofsa og felldu hann.
Þorvarður settist þá að á Grund í Eyjafirði, þar sem Eyjólfur hafði búið, og eftir að fréttist af láti Þórðar kakala í Noregi gerði hann tilkall til yfirráða þar fyrir hönd tengamóður sinnar, Steinvarar Sighvatsdóttur, systur Þórðar, en Þorgils skarði taldi sig hafa umboð konungs fyrir valdatilkalli í Eyjafirði og varð af fjandskapur á milli þeirra sem lauk með því að Þorvarður sveikst að Þorgils og drap hann á Hrafnagili aðfaranótt 22. janúar 1258. Þetta þótti níðingsverk og var Þorvarði ekki vært í Eyjafirði eftir það. Hann flutti síðan suður að Keldum til tengdafólks sins og bjó síðast á Arnarbæli í Ölfusi.
Kona Þorvarðar var Solveig, dóttir Hálfdanar Sæmundssonar og Steinvarar Sighvatsdóttur á Keldum.
Hið íslenska fræðafélag í Kaupmannahöfn
Hið íslenska fræðafélag í Kaupmannahöfn – eða Fræðafélagið – var stofnað árið 1912 af nokkrum Íslendingum sem búsettir voru í Kaupmannahöfn. Félagið er enn starfandi. Markmið félagsins var að „styðja og styrkja íslensk vísindi og bókmenntir með útgáfu gamalla og nýrra rita, er snerta sögu landsins og náttúru, íslenskar bókmenntir og þjóðfræði“. Hið íslenska fræðafélag varð 100 ára vorið 2012.
Stofnun félagsins og starfsemi til 1960
Árið 1906 hófst barátta fyrir því að flytja Kaupmannahafnardeild Hins íslenska bókmenntafélags heim til Íslands; niðurstaðan varð sú að Hafnardeildin var lögð niður árið 1911. Kaupmannahafnardeildin hafði lengst af verið mun öflugri en Reykjavíkurdeildin, enda hafði miðstöð íslenskrar fræðastarfsemi verið þar ytra. Þetta varð til þess að sú hugmynd kviknaði meðal Hafnar-Íslendinga að stofna sjálfstætt íslenskt bókmenntafélag í Kaupmannahöfn til þess að gefa út rit sem sérstaklega voru ætluð Íslendingum. Bogi Th. Melsteð lét þessa hugmynd fyrst í ljósi opinberlega.
Eftir nokkurn undirbúning var boðað til stofnfundar 11. maí 1912, og var Bogi Th. Melsteð kosinn forseti, Sigfús Blöndal skrifari og Finnur Jónsson féhirðir. Af öðrum sem stóðu að félaginu má nefna Þorvald Thoroddsen og Kristian Kaalund. Félagsmenn máttu „eigi vera fleiri en 12, og skulu þeir kosnir að verðleikum“. Forsetar félagsins hafa verið:
Bogi Th. Melsteð var vakinn og sofinn yfir starfsemi félagsins meðan hans naut við, og var útsjónarsamur að afla styrkja til starfseminnar. Einnig má geta þess að Kristian Kaalund arfleiddi Fræðafélagið að öllum eigum sínum (1919), og Þorvaldur Thoroddsen gaf félaginu upplagið af Ferðabók sinni, 1–4, sem hann kostaði sjálfur útgáfu á. Varð fjárhagur félagsins með tímanum allgóður.
Á árunum 1916–1930 kom út Ársrit Hins íslenska fræðafélags í Kaupmannahöfn, alls 11 árgangar. Í því voru læsilegar og fróðlegar greinar.
Í 25 ára afmælisriti félagsins er yfirlit um útgáfustarfsemina á því tímabili, en félagið hafði þá gefið út 44 bækur. Nefna má ritraðirnar: Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga, sem varð 14 bindi, og Íslensk rit síðari alda, sem varð 7+2 bindi. Félagið hefur gefið út fjölda áhugaverðra bóka, má t.d. nefna Árferði á Íslandi í þúsund ár, eftir Þorvald Thoroddsen (1916–17), og Ævisögu Árna Magnússonar eftir Finn Jónsson (1930).
Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns
Langstærsta verkefni félagsins fyrstu áratugina var útgáfan á Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns, sem kom út í 11 bindum á árunum 1913–1943. Þetta var metnaðarfull útgáfa á merku heimildarriti. Jarðabókin nær ekki yfir allt landið, því að jarðabókin yfir Múlasýslur og Skaftafellssýslur brann í Kaupmannahöfn 1728. Nær allt upplagið af 10. bindinu brann í Kaupmannahöfn 1943, en bókin var ljósprentuð tveimur árum síðar.
Á árunum 1980–1988 lét Fræðafélagið ljósprenta alla Jarðabókina, og gaf hana út innbundna. Um leið var ákveðið að bæta við þremur bindum:
Starfsemi síðustu árin
Á síðustu árum hefur Pétur M. Jónasson líffræðingur verið í forsvari fyrir félagið, og hefur útgáfan að mestu leyti snúist um Jarðabókina og náttúru Íslands (Mývatn og Þingvallavatn).
Armeria icarica
Armeria icarica er jurt af gullintoppuætt.
Þjált fall
Þjált fall er fall sem hefur samfellda afleiðu yfir eitthvert mengi. T.d. eru öll margliðuföll þjál yfir allt rauntölumengið.
Heimildir
[http://mathworld.wolfram.com/SmoothFunction.html Weisstein, Eric W. "Smooth Function." Frá MathWorld--A Wolfram Web Resource.]
Járnsmiðir
Járnsmiðir (fræðiheiti: Carabidae) er ætt bjallna með yfir 30.000 tegundir. Þeir eru langvaxnir, með langa fætur og fálmara.
Járnsmiðir eru fráir á fæti en með veikburða flugvængi. Þeir eru yfirleitt rándýr og nærast einkum á skordýrum. Á Íslandi lifa meðal annars járnsmiður (Nebria gyllenhali), tröllasmiður (tordýflamóðir) (Carabus problematicus) og varmasmiður (Carabus nemoralis) en síðustu 2 tegundirnar eru stærstar íslenskra bjallna, allt að 2,3 cm.
Vetrarólympíuleikarnir 1948
thumb|right|Bandaríska liðið á opnunarhátíð vetrarleikanna 1948 Vetrarólympíuleikarnir 1948 voru vetrarólympíuleikar sem haldnir voru í St. Moritz í Sviss 30. janúar til 8. febrúar árið 1948. Þetta voru fyrstu ólympíuleikarnir sem haldnir voru eftir lok Síðari heimsstyrjaldar. Tólf ár voru þá liðin frá síðustu vetrarólympíuleikum. Á leikunum var að stórum hluta notast við sömu íþróttamannvirki og reist höfðu verið fyrir Vetrarólympíuleikana 1928.
Alls tóku 28 lönd þátt í leikunum og urðu Noregur og Svíþjóð sigursælust með fern gullverðlaun hvort. Keppt var í níu greinum: bobbsleðabruni, íshokkíi, listdansi á skautum, skautahlaupi, alpagreinum, skíðagöngu, magasleðabruni, norrænni tvíþraut og skíðastökki.
Lokbrá
Lokbrá er íslensk hljómsveit sem hefur verið starfandi frá árinu 2000.
Árið 2003 tók Lokbrá þátt í Músíktilraunum Tónabæjar og komst í úrslit en hafnaði ekki í neinu sæti.
Meðal erlendra áhrifavalda hljómsveitarinnar má nefna The Beatles, Led Zeppelin, The Doors, Oasis , Blur, The Stone Roses, Bob Dylan, The Kinks, The Rolling Stones, Smashing Pumpkins, Radiohead, David Bowie, E.L.O, Muse, Franz Ferdinand, The Killers og The Mars Volta.
Meðal Íslenskra áhrifavalda eru Trúbrot, Hljómar, Sigur Rós, Maus, Botnleðja og Ensími.
Lokbrá byrjaði ferilinn í Sundlauginni í Mosfellsbæ, hljóðver sem að vinahljómsveit þeirra Sigur Rós hafði þá nýverið fjárfest en fór síðan fljótt eftir í tónleikaferðalag með hljómsveitinni Radiohead og því hafði hljómsveitin þessa fullkomnu aðstöðu útaf fyrir sig í nokkra mánuði. Þarna þróaði hljómsveitin sitt sánd og fór fljótlega að vekja mikla athygli fyrir spilagleði, brjálaða sviðsframkomu og endalausa spilamennsku út allar trissur.
Dáðadrengir
Dáðadrengir er íslensk rapp-rokk hljómsveit sem sigraði Músíktilraunir 2003.
Lokbrá
2003 hljóðritaði hljómsveitin jólasálminn Ó Helga Nótt ásamt Sigurði Guðmundssyni.
Dáðadrengir
Haukur, Helgi og Atli stofnuðu hljómsveitina Morðingjarnir 2005.
Lokbrá
Útsetningin á laginu var nokkuð framstefnuleg og bar keim af þessum dýnamíska prógressíva rokk hljóm sem einkenndi Lokbrá.
Á þessum tíma fer hljómsveitin fljótt að geta sér gott orð fyrir kraftmikla og oftar en ekki ófyrirsjáanlega sviðsframkomu. Lokbrá voru báði háværir og spilaglaðir og sú orka smitaðist hvar sem þeir fóru.
Tónlistarmaðurinn og skáldið Birgir Örn Steinarsson (Biggi Maus) tók Lokbrá upp á sína arma síðla árs og hóf af pródúsera og taka upp fyrstu breiðskífu sveitarinnar Army Of Soundwaves.
Platan var mestmegnið hljóðrituð í Klink og Bank, en söngurinn var síðar tekinn upp í Blackheath í London.
Fyrsta lagið sem kom út af plötunni var „Nosirrah Egroeg“, sem að var óður til hljómlistamannsins George Harrison sem þá var nýlátinn.
Lagið vakti mikla lukku og hljómaði mikið á öldum ljósvakans, og kom Lokbrá á kortið í Íslensku tónlistarsenunni.
Annars vegar þjóðlagið dramatíska Á Sprengisandi, sem að Lokbrá gerðu algerlega að sínu, villt rokk í bland við langa síkadelíska sólókafla.
Hins vegar var það lagið Óskasteinar, og fengu þeir söngkonuna Katarínu Mogensen (Mammút) til þess að syngja lagið.
Næsta lag sem að Lokbrá sendi frá sér var diskó rokk bomban Stop The Music, og í þetta skipti tóku strákarnir upp tónlistarmyndband til þess að fylgja eftir laginu.
Lagið fékk mikla athygli og spilun í útvarpinu, en einnig vakti tónlistarmyndbandið lukku.