cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Herklæði
Nútíma herklæði
Nú til dags eru komin herklæði úr keramik, kevlar og fleiri efnum sem eru bæði léttari og sterkari en eldri efni. Þau eru gerð til að verjast byssukúlum og sprengjubrotum og öðrum hættum sem steðjar að hermönnum í nútíma hernaði, og þannig útbúin að hermaðurinn geti haldið bardaganum áfram, og því gert ráð fyrir hengjum til að festa við vatnsbrúsa og vösum til að geyma þar matarbita til að seðja sárasta hungrið.
Flóaskarfur
Flóaskarfur (fræðiheiti: Nannopterum brasilianum), einnig kallaður Suður-Ameríkuskarfur, er tegund skarfa.
Joachim von Ribbentrop
Ulrich Friedrich Wilhelm Joachim von Ribbentrop (30. apríl 1893 – 16. október 1946), venjulega kallaður Joachim von Ribbentrop, var utanríkisráðherra Þýskalands nasismans frá 1938 til 1945.
Ribbentrop vakti fyrst athygli Adolfs Hitler sem víðförull athafnamaður sem vissi meira um utanríkismál en flestir háttsettir nasistar. Hann gaf afnot af húsinu sínu fyrir leynifundi í janúar 1933 sem leiddu til útnefningu Hitler í kanslaraembætti Þýskalands. Hann varð trúnaðarvinur Hitler, en vinátta þeirra fór mjög í taugarnar á öðrum flokksmönnum sem töldu Ribbentrop grunnhygginn og hæfileikalausan. Hann var útnefndur sendiherra til Bretlands árið 1936 og utanríkisráðherra Þýskalands í febrúar 1938.
Fyrir seinni heimsstyrjöldina lék Ribbentrop lykilhlutverk í stofnun Stálbandalags Þjóðverja við Ítalíu og í gerð hlutleysissáttmála við Sovétríkin sem þekkt varð sem Molotov-Ribbentrop-sáttmálinn í höfuðið á Ribbentrop og sovéska utanríkisráðherranum Vjatsjeslav Molotov. Eftir árið 1941 döluðu áhrif Ribbentrop nokkuð.
Ribbentrop var handtekinn í júní 1945 og réttað yfir honum við Nürnberg-réttarhöldin þar sem hann var dæmdur fyrir þátt sinn í að hefja seinni heimsstyrjöldina í Evrópu og fyrir að stuðla að framkvæmd Helfararinnar. Þann 16. október 1946 varð Ribbentrop fyrstur sakfelldra nasista tekinn af lífi og hengdur.
Skálarbálkur
Skálarbálkur (fræðiheiti: Pezizales) er ættbálkur asksveppa sem inniheldur 15 ættir og um 1100 tegundir. Þar af lifa finnast um 70-80 tegundir á Íslandi. Flestar tegundir skálarbálks eru rotsveppir sem lifa á fúnum viði, taði (t.d. taðpúði) eða jarðvegi (t.d. leirdotti) og eru lítið nýttar. Þó eru sumar tegundir nýttar til matar (t.d. jarðkeppur og svartskupla) en aðrar eru eitraðar (t.d. krymplusveppur).
Kevin McCarthy
Kevin Owen McCarthy (f. 26. janúar 1965) er bandarískur stjórnmálamaður úr Repúblikanaflokknum og núverandi forseti fulltrúadeildar Bandaríkjaþings. Hann tók við því embætti þann 7. janúar 2023 í kjölfar þess að Repúblikanar unnu meirihluta á fulltrúadeildinni í þingkosningum ársins áður. McCarthy hefur setið á fulltrúadeildinni fyrir kjördæmi í Kaliforníu frá árinu 2007 og hefur verið þingflokksleiðtogi Repúblikana á deildinni frá árinu 2014.
Æviágrip
Þegar John Boehner sagði af sér sem forseti fulltrúadeildarinnar árið 2015 var víða litið á McCarthy sem sjálfsagðan eftirmann hans. McCarthy tilkynnti hins vegar í október 2015 að hann myndi ekki gefa kost á sér til að taka við keflinu af Boehner, flestum að óvörum.
McCarthy hafði um svipað leyti verið gagnrýndur eftir að hann viðurkenndi opinberlega að kostnaðarsöm rannsókn þingmeirihluta Repúblikana á fyrrum utanríkisráðherranum Hillary Clinton, væntanlegs frambjóðanda Demókrataflokksins í forsetakosningum ársins 2016, vegna árás­arinnar á banda­ríska sendi­ráðið í Benghazi í Líb­íu árið 2012 væri ætluð til þess að koma pólitísku höggi á Clinton.
McCarthy var náinn bandamaður Donalds Trump Bandaríkjaforseta á stjórnarárum Trumps frá 2017 til 2021. Eftir að Trump tapaði endurkjöri fyrir Joe Biden í forsetakosningum árið 2020 hvatti McCarthy Trump þó til að viðurkenna ósigur og hætta tilraunum sínum til að fá niðurstöðu kosninganna hnekkt. Eftir að stuðningsmenn Trumps gerðu árás á þinghúsið í Washington þann 6. janúar 2021 sagði McCarthy að Trump bæri nokkra ábyrgð á árásinni. Hann hefur engu að síður viðhaldið bandalagi við Trump.
Repúblikanar unnu meirihluta á fulltrúadeild Bandaríkjaþings í þingkosningum ársins 2022. Meirihluti þeirra varð hins vegar mun naumari en von hafði verið á miðað við aðstæður, eða 222 þingsæti af 435. Vegna naums meirihluta flokksins gat tiltölulega lítill hópur andófsmanna innan flokksins sem töldu McCarthy ekki nógu hægrisinnaðan eða róttækan komið í veg fyrir að McCarthy yrði kjörinn þingforseti. Þegar nýtt þing kom saman þann 3. janúar 2023 leiddi andstaða þessara þingmanna til þess að McCarthy náði ekki tilskildum meirihluta atkvæða til embættis þingforseta. Þetta var í fyrsta sinn frá árinu 1923 sem ekki tókst að kjósa nýjan þingforseta fulltrúadeildarinnar í fyrstu atkvæðagreiðslu.
McCarthy samdi við andstæðinga sína innan Repúblikanaflokksins á næstu dögum og gaf róttæklingum flokksins ýmis loforð gegn því að þeir greiddu honum atkvæði eða sætu hjá við atkvæðagreiðsluna. Það tók fjóra daga og fimmtán atkvæðagreiðslur áður en McCarthy náði loks kjöri til embættis þingforseta með minnsta mögulega meirihluta þann 7. janúar. Ekki hafði tekið svo margar atkvæðagreiðslur til að kjósa þingforseta síðan árið 1859.
Til þess að vinna sér stuðning andstæðinga sinna þurfti McCarthy að veita mörgum róttækustu meðlimum Repúblikanaflokksins sæti í mikilvægustu nefndum þingsins, þar á meðal allsherjarnefndinni sem ræður því hvaða mál fá þinglega meðferð á fulltrúadeildinni og ræður áherslum í fjárlagagerð. McCarthy neyddist jafnframt til þess að samþykkja kröfu þeirra um að hvaða þingmaður sem væri gæti einn og óstuddur lagt fram vantrauststillögu gegn forseta fulltrúadeildarinnar og knúið fram atkvæðagreiðslu um hana.
Hervar
Hervar er íslenskt karlmannsnafn.
Irmý
Irmý er íslenskt kvenmannsnafn.
Calandrinia oblonga
Calandrinia oblonga er plöntutegund sem var lýst af Syeda & Carolin.
Skutulfuglar
Skutulfuglar (fræðiheiti: Anhingidae), einnig kallaðir skutlar eða slönguhálsfuglar, er ætt árfeta.
Charlie Watts
thumb|Charlie Watts (2010). Charles Robert Watts (fæddur 2. júní 1941 – látinn 24. ágúst 2021) var enskur trommari, best þekktur sem meðlimur The Rolling Stones þar sem hann trommaði í 58 ár; frá 1963 til dauðadags árið 2021. Hann var undir áhrifum frá djassi og túraði sjálfur með sinni hljómsveit the Charlie Watts Quintet eða the Charlie Watts Tentet.
Watts var einnig menntaður sem grafískur hönnuður og hannaði m.a. myndasögur í albúmum Stones. Hann lifði ekki eins villtu lífi og félagar hans í hljómsveitinni en átti um tíma í vandamálum með heróín og áfengisneyslu.
Draumalist
Draumalist er list byggð á efni sem fengið er úr draumum eða notar draumlíkingar.
Bundið slitlag
Bundið slitlag er fast vegyfirborð sem samanstendur annað hvort af malbiki, steinsteypu eða annars konar klæðningu. Á Íslandi voru 5.308 kílómetrar af þjóðvegum með bundnu slitlagi í árslok 2012. Malbik er notað á umferðarþyngstu vegi en klæðning á þá fáfarnari.
Hervarður
Hervarður er íslenskt karlmannsnafn.
Bogmaður
thumb|Bogmaður Bogmenn eru sú tegund hermanna sem er vopnuð bogum eða lásbogum. Eftir að skotvopn með púðri urðu algeng hefur notkun bogmanna í hernaði horfið og verður því talað um þá hér í þátíð. Bogmenn voru vanalega fótgangandi og stillt upp í öruggri fjarlægt frá andstæðingunum, þaðan sem þeir gátu látið örvum rigna yfir þá áður en fótgöngulið lagði til atlögu. Mongólar, Tyrkir og nokkrar aðrar austrænar þjóðir notuðu aftur á móti bogliða á hestbaki, og á allt annan hátt en aðrir.
Þegar herklæði urði sterkari og betri, minnkuðu áhrifin af bogliðum, þar sem venjulegur bogi er sjaldan nógu sterkur til að drífa í gegn um góða brynju og lásbogar eru of tímafrekir í notkun til að geta komið í staðinn, þótt þeir séu miklu sterkari. Þetta breyttist með langboganum, sem Englendingar notuðu í Orrustunni við Agincourt með góðum árangri.
Qantas
thumb|right|[[Boeing 737-800 frá Qantas á Sydneyflugvelli í Ástralíu.]] Qantas Airways Limited er þjóðarflugfélag Ástralíu og stærsta ástralska flugfélagið ef miðað er við stærð flugflota og fjölda alþjóðlegra áfangastaða. Qantas er þriðja elsta starfandi flugfélag heims, á eftir KLM og Avianca. Það var stofnað 16. nóvember árið 1920. Farþegaflug til erlendra áfangastaða hófst í maí 1935. Nafnið er upphaflega skammstöfun fyrir Queensland and Northern Territory Aerial Services. Flugfélagið er stundum kallað „kengúran fljúgandi“. Heimaflugvöllur félagsins er Sydneyflugvöllur.
H. Harvard Arnason
H. Harvard Arnason eða Hjörvarður Árnason (1909 – 1986) var vestur-íslenskur listfræðingur. Hann fæddist í Kanada af íslensku foreldri og gekk í Manitoba-háskóla en fluttist síðar til Bandaríkjanna og varð bandarískur ríkisborgari árið 1940. Hann var fulltrúi á Íslandi í Seinni heimsstyrjöldinni. 1951 til 1961 var hann forstöðumaður Walker Art Center, eins af þekktustu nútímalistasöfnum Bandaríkjanna. Hann samdi þekkt rit um samtímalist, A History of Modern Art sem kom út árið 1968.
Fantasíurithöfundurinn Eleanor Arnason er dóttir hans.
Emily Dickinson
right|thumb|300px|Emily Dickinson milli 1846-1847 Emily Dickinson (10. desember 1830 – 15. maí 1886) var bandarískt ljóðskáld. Þótt hún hafi verið nær óþekkt meðan hún lifði hefur hún síðan verið talin með bestu skáldum Bandaríkjanna á 19. öld. Þekkt eru 1789 ljóð sem hún skrifaði, en einungis örfá þeirra voru gefin út meðan hún lifði.
Nokkur ljóða Emily Dickinson hafa komið út á íslensku í þýðingu Hallbergs Hallmundarsonar í tveimur ritum 1991 og 1994.
Kóladrykkur
thumb|right|Kóladrykkur með klaka og sítrónusneiðum. Kóladrykkur eða kóla er sætur gosdrykkur sem venjulega inniheldur karamellulit og koffín. Bragðið kemur yfirleitt úr blöndu bragðefna sem unnin eru úr vanillu, kanil og sítrus. Nafnið kóla er dregið af nafni kólahnetunnar frá Vestur-Afríku sem er skyld kakótrénu og var upphaflega notuð til að gefa kaffín í drykkinn. Flestir kóladrykkir eru svartir á lit.
Til er gríðarlegur fjöldi tegunda kóladrykkja um allan heim, bæði á heimsmarkaði og eins á staðbundnum mörkuðum. Dæmi um stór vörumerki eru Coca Cola, Pepsi Cola, Royal Crown (RC-kóla), Virgin Cola, Inca Cola, sem er upphaflega frá Perú, og Mecca Cola sem er markaðssett sérstaklega fyrir múslima. Á Íslandi hafa í gegnum tíðina komið fram ýmis séríslensk vörumerki eins og t.d. Ískóla sem var framleitt af Sól hf og Bónuskóla sem er framleitt fyrir Bónusverslanirnar.
Sigti
thumb|250px|Sigti.
Sigti (einnig nefnt sáld eða harpa) er áhald til að sigta mjöl, gull eða annað, þegar þarf að skilja eitthvað frá öðru. Sigti er oftast með (vír)neti eða götum til að skilja eitt frá öðru, t.d. vökva frá föstu efni.
مصفاة Passoire sito сито Filtro
Dagný Brynjarsdóttir
Dagný Brynjarsdóttir (f. 10. ágúst 1991) er íslensk knattspyrnukona, fædd og uppalin á Hellu. Hún leikur nú með West Ham Women. Dagný var valinn efnilegasti leikmaðurinn í Pepsi deild kvenna, í júlí 2010.
Hún var fyrirliði undir 17 ára og 19 ára landsliðsins. Hún var valin íþróttamaður ársins í Rangárþingi ytra árið 2010, en hún einmitt fædd í þeirri sýslu. Hennar fyrsti leikur með íslenska kvennalandsliðinu var gegn Bandaríkjunum í Algarve-bikarnum.
Dagný var valin leikmaður tímabilsins 2022-2023 hjá West Ham.
Agnes Monica
thumb|right|250px|Agnes Monica Agnes Monica Mulljoto (f. 1. júlí 1986) er indónesísk söngkona. Hún hóf feril sinn í skemmtanabransanum sem barnasöngvari sex ára að aldri. Agnes hefur gefið út þrjár plötur.
Calandrinia operta
Calandrinia operta er plöntutegund sem var lýst af Obbens.
Hervin
Hervin er íslenskt karlmannsnafn.
Holger Cahill
Holger Cahill (Sveinn Kristján Bjarnarson) (13. janúar 1887 – 1960) var vestur-íslenskur listfræðingur og forstöðumaður Museum of Modern Art í New York 1932. Hann hafði sérstakan áhuga á alþýðulist. Þann 5. september 1938 birtist mynd af honum á forsíðu Time Magazine.
Díómedes
thumb|220px|right|Stytta af [[Aþena (gyðja)|Aþenu að veita Díómedesi ráð áður en hann gengur til orrustu - (Schlossbrücke, Berlín)]] Díómedes (forngríska:Διομήδης) er hetja í grískri goðafræði og er einkum þekktur fyrir þátttöku sína í Trójustríðinu. Hann var sonur Týdeifs og Deipýlu og varð síðar konungur í Argos, á eftir afa sínum, Adrastosi. Í Ilíonskviðu Hómers er Díómedes ásamt Ajasi Telamonssyni álitinn næstbesta stríðshetja Akkea. Hann er ásamt vini sínum Ódysseifi í uppáhaldi hjá Aþenu. Í Eneasarkviðu Virgils er Díómedes meðal þeirra sem földu sig í Trójuhestinum.
Holger Cahill
Holger Cahill fæddist á Skógarströnd og var skírður Sveinn Kristján Bjarnarson, en hann var sonur Björns Jónssonar og Kristínar Bjarnadóttur. Hann fluttist ungur með foreldrum sínum til Kanada og síðar til Norður-Dakóta. Þar dó faðir hans árið 1895. Skólaganga hans á unglingsárunum var af skornum skammti, en þegar fram liðu stundir nýtti hann sér kvöldnámskeið sem á leið hans urðu. Árið 1921 var hann ráðinn til starfa við Newark Museum í New Jersey. Síðar varð hann um árabil einn af helstu ráðgjöfum Franklin Delano Roosevelt forseta og John D. Rockefeller yngra, enda talinn einn fremsti listfræðingur Bandaríkjanna.
Rauðhegri
Rauðhegri (fræðiheiti: Ardea purpurea), einnig kallaður purpurahegri, er tegund hegra.
Holger Cahill
Frá ungum aldri skrifaði Sveinn Kristján (Holger Cahill) greinar og smásögur fyrir blöð og tímarit og hélt því áfram alla ævi. Hann skrifaði einnig skáldsögur, en fyrsta skáldsaga hans, Profane Earth, kom út 1927, en þekktustu skáldsögur hans eru Look South of the Polar Star (1947), sem gerist í Sjanghæ, og The Shadow of My Hand, sem byggð er á lífi fólks á Dakótasléttunum. Fyrir þá skáldsögu hlaut hann Guggenheimverðlaunin 1956.
Ólympíuleikarnir í stærðfræði
Efni dæmanna er allt frá mjög erfiðri algebru og forstærðfræðigreiningu, til stærðfræði sem er vanalega ekki kennd á framhaldsskólastigi, og oft ekki á háskólastigi heldur, til dæmis fallajöfnur og talnafræði sem sem krefst víðtækrar þekkingar á reglum. Stærðfræðigreining, þó leyfð í lausnum dæmanna, er aldrei nauðsyn; það er meginregla keppninnar að hver sem er sem er með grunnskilning á stærðfræði ætti að skilja dæmin jafnvel þótt lausnirnar krefjast miklu meiri þekkingar. Stuðningsmenn þessa meginreglu halda því fram að þetta skapi hvatningu til að finna glæsilegan, blekkjandi einföld dæmi sem þó krefjast ákveðinnar hugvitssemi.
Hér á landi sér Stærðfræðikeppni framhaldsskólanema um að skipa 6 manna lið Íslands sem fer á Ólympíuleikanna. Keppnin er haldin í tvennu lagi á hverjum vetri. Annars vegar er um að ræða forkeppni sem fer fram í október og er á tveimur stigum; neðra og efra stigi. Neðra stigið er ætlað nemendum á fyrsta ári framhaldsskóla, og það efra ætlað eldri nemendum. Þeir sem standa sig vel í forkeppninni er svo boðið að taka þátt í úrslitakeppni sem fer fram í mars.
Mjaðurtarlús
Mjaðurtarlús (fræðiheiti: Macrosiphum cholodkovskyi ) er blaðlús sem lifir aðallega á mjaðurtarættkvísl (Filipendula).
Kumar
Kumar er best þekkti klæðskiptingur Singapúr. Hann stundar ýmsa klúbba í heimalandi sínu, þar á meðal Boom Boom Room og Gold Dust.
Lífvald
Lífvald er hugtak sem mótað er af Michel Foucault. Það byggir á hugmyndum um að samfélagið hafi breyst úr einveldi miðalda þar sem yfirvöld höfðu dauðavald yfir fólki, gátu ákveðið hver lifði og hver dó yfir í ögunarsamfélag hins iðnvædda kapítalisma og sé núna að breytast í stýringarsamfélag þar sem viðmið valds færist í að vera lífið sjálft og hvernig því er lifað.
Perseifur
thumb|right|250px|Perseifur með höfuð [[Medúsa|Medúsu (1801) eftir Antonio Canova]]
Perseifur, Perseos eða Perseas (forngríska Περσεύς, Περσέως, Περσέας) var goðsagnakenndur stofnandi Mýkenu og veldis Perseifsniðja þar. Hann var sonur Danáu, dóttur Akrisíosar konungs í Argos. Hann giftist prinsessunni Andrómedu. Perseifur var hetjan sem drap Medúsu en úr blóði Medúsu varð til vængjaði hesturinn Pegasos.
Dardanellasund
thumb|right|Kort af Dardanellasundi Dardanellasund (gríska Δαρδανελλια; tyrkneska Çanakkale Boğazı) áður þekkt sem Hellespontus eða Hellusund er mjótt sund í norðvesturhluta Tyrklands sem tengir Marmarahaf við Eyjahaf. Það er aðeins 1,2 til 6 km breitt. Líkt og Bosporussund skilur það milli Evrópu og Asíu.
Isabella
Isabella er íslenskt kvenmannsnafn.
Stýringarsamfélag
Stýringarsamfélag er hugtak notað af Antonio Negri og Michael Hardt í ritverkinu Empire og vísar hugtakið til þess hvernig heimurinn reynir að skipuleggja þegar stofnanir ögunarsamfélags leysast upp. Hugtakið var mótað milli 1986 og 1990 af Gilles Deleuze og Antonio Negri undir áhrifum af hugmyndum Michel Foucaults.
Mark Schwarzer
Mark Schwarzer (fæddur 6. október 1972 í Sydney) er ástralskur fyrrum landsliðsmaður í knattspyrnu. Hann spilaði sem markvörður hjá ýmsum liðum í ensku úrvalsdeildinni, aðallega Fulham og Middlesbrough F.C..
Snjóhús
thumbnail|Snjóhús Snjóhús er lítill skáli byggður úr snjó. Á eskimótungumálum heitir snjóhús iglu en það orð á rætur að rekja til orðsins igdlu, sem þýðir „hús“. Bygging á snjóhúsi krefst reynslu en byggja má þau á stuttum tíma ef rétti snjórinn er tiltækur. Hvolfþakið á snjóhúsi er myndað með því að setja saman röð útskorinna snjókubba í spíralmynstri. Flest snjóhús eru með niðurgröfnum inngangsgöngum og snjóbekkjum inni til að sitja eða sofa á. Veggirnir eru þaktir innan með skinnum og vatn, sem frýs í þunnt yfirlag heldur þeim saman og styrkir alla bygginguna. Stundum getur hitastigið inni í snjóhúsi náð allt að 20° í réttum aðstæðum og þar að auki koma snjóhús að miklu gagni í illviðrum. Snjóhús hafa verið notuð um aldir sem bráðabirgða skýli, en stærri snjóhús hafa Inúítar, bæði á Grænlandi og í Ameríku notað sem íveruhús á vetrum.
Tegundir
Hjá Inúítum var að finna þrjár mismunandi gerðir snjóhúsa sem voru notaðar á mismunandi hátt. Smæstu gerðina notaði fólk sem tímabundið skýli þegar það var á veiðum langt frá næstu mannabyggð. Slíkt snjóhús var aðeins notað í einn eða tvo daga. Stærri gerð gat hýst eina eða tvær fjölskyldur til lengri tíma. Þau snjóhús voru oftast reist mörg saman í eins konar litlum þorpum. Stærsta gerðin var svo tímabundnar byggingar sem voru notaðar fyrir sérstaka atburði, veislur, dansa og samkomur af öðru tagi. Oftast voru þau gerð úr nokkrum samtengdum rýmum.
Byggingarefnikr´kja
thumb|left|220px|Spíralmynstrið Snjórinn sem er notaður við byggingu snjóhúss á að vera nægilega samanbarinn til að hægt sé að skera hann í kubba og að þeir haldist saman í spíralmynstrinu. Hentugasti snjórinn er sá sem myndast hefur í skafrenningi, því sá er oft samþjappaður og endingargóður því snjókristallarnir krækjast saman. Einnig þarf að vera nóg loft í snjónum til þess að hann einangri húsið frá kuldanum úti. Holan sem verður til þegar snjókubbarnir eru skornir upp er notuð sem grunnur fyrir húsið. Niðurgrafinn inngangur tryggir að kalt loft sogist ekki inn í húsið og að hlýtt loft komist ekki út. Stundum er þunn ísrúða sett í vegg sem eins konar gluggi.
Meginreglurnar á bak við byggingu snjóhúsa eru þaulhugsaðar. Snjóhúsið er byggt með því að raða æ smærri snjókubbum saman í spíral sem heldur sjálfum sér uppi og, þegar byggingu er lokið, stenst vel utanaðkomandi álag. Til dæmis getur hvolfþakið haldið uppi þunga einnar manneskju án þess að hrynja. Þegar hiti er kominn í húsið bráðnar ísinn á veggjunum að innanverðu, en frýs svo aftur í þunnt yfirlag, sem styrkir alla bygginguna.
Snjóskýli eru svipuð snjóhúsum og eru grafin inn í stóra snjóskafla sem skafið hefur í, en þau eru ekki eins sterk og snjóhús.
Héðinn
Héðinn er íslenskt karlmannsnafn.
Calandrinia pachypoda
Calandrinia pachypoda er plöntutegund af grýtuætt.
Albert 2.
Albert 2. getur átt við eftirfarandi:
Ída
Ída er íslenskt kvenmannsnafn.
María krónprinsessa Dana
thumb|200px|right|Maria kronprinsessa, [[2011.]] María krónprinsessa Dana (fædd Mary Elizabeth Donaldson, 5. febrúar 1972 í Hobart, Tasmaníu) er eiginkona Friðriks Danakrónprins og verðandi Danadrottning.
María er er yngsta barn John Dalgleish Donaldson og Henriettu Clark Donaldson (f. Horne) (d.1997). Faðir hennar giftist aftur 2001 Susan Elizabeth Donaldson (f. Horwood), rithöfundi frá Bretlandi. María á þrjú systkini, Jane Alison Stephens, Patricia Anne Bailey og John Stuart Donaldson.
Hún giftist Friðriki við hátíðlega athöfn 14. maí 2004 í dómkirkjunni í Kaupmannahöfn og 15. október 2005 átti hún frumburð þeirra Friðriks, prinsinn Kristján. Þann 21. apríl 2007 eignaðist krónprinsparið dótturina Ísabellu, sem er fyrsta stúlkubarnið sem fæðist í konungsfjölskyldunni síðan 1946.
Tenglar
María Danaprinsessa (á dönsku)
Rosmhvalaneshreppur
Rosmhvalaneshreppur var hreppur á utanverðum Reykjanesskaga í Gullbringusýslu. Rosmhvalur er annað orð yfir rostung.
Til forna náði Rosmhvalaneshreppur yfir allt Miðnes (sem þá hét Rosmhvalanes) og inn að Vogastapa. Mörkum hreppsins var fyrst breytt 24. apríl 1596 þegar Njarðvíkurbæirnir voru settir undir Vatnsleysustrandarhrepp. Árið 1886 var hreppnum skipt í tvennt eftir Miðnesinu endilöngu. Innri helmingurinn hélt nafninu áfram en sá ytri fékk nafnið Miðneshreppur.
15. júní 1908 var því sem eftir var af Rosmhvalaneshreppi aftur skipt í tvo hluta. Meginhlutinn varð þá að Gerðahreppi en suðurendinn með kauptúninu í Keflavík sameinaðist Njarðvíkurhreppi undir nafninu Keflavíkurhreppur.
Geirþrúðardagur
thumb|Geirþrúður sýnd í belgískri kirkju. Geirþrúðardagur er 17. mars og er tileinkaður hinni heilögu Geirþrúður frá Nivelles í Belgíu sem fæddist 626 og dó 17. mars 659. Hún var dóttir Pepin I frá Landen, heldrimanns frá Frankaveldi (d. 640), og Ida frá Nivelles (597-652). Hún sneri sér ung til kaþólskrar trúar og varð orðin abbadís um tvítugt.
Á dánardægri hennar 17. mars 1610 varð mikill bylur á Íslandi með mann- og fjártjóni í Miðfirði, Borgarfirði og í Kolbeinsstaðahrepp. Í Skarðsárannál má lesa um þetta og er bylur þessi kallaður Geirþrúðarbylur.
Ronnie Coleman
thumb|right|Ronnie Coleman Ronnie Coleman (13. maí 1964 í Monroe, Louisiana) er bandarískur vaxtaræktarkappi sem hefur unnnið titilinn Mr. Olympia átta sinnum. Ronnie er menntaður endurskoðandi frá Gramblin State University, útskrifaðist 1986 og er nú búsettur í Arlington, Texas.
Mikilvægur fasti í vaxtaræktinni er kenndur við hann sem kallast „fasti Colemans“. Hann er táknaður með „Co“ og skilgreindur svo: Co = 1.8517 Fastinn segir til um meðalvöðvamassa efri hluta líkamans og virkar þannig:
Vöðvamassi = Co * (kíló í bekkpressu)
Beðjuknattmor
Beðjuknattmor (fræðiheiti: Sminthurus viridis ) er stökkmorstegund sem er upprunnin frá Evrópu, en finnst nú víða um heim.
Calandrinia vernicosa
Calandrinia vernicosa er plöntutegund sem var lýst af Obbens.
Þormóðsstaðir (aðgreining)
Þormóðsstaðir getur átt við:
Vörðuflaga
Vörðuflaga (fræðiheiti: Rhizoplaca melanophthalma) er tegund fléttu af törguætt. Hún er algeng á norðaustanverðu Íslandi en fátíð í öðrum landshlutum og ófundin á Suðurlandi.
Efnafræði
Vörðuflaga inniheldur fléttuefnin úsninsýru og planainsýru. Þalsvörun vörðuflögu er K neikvæð, C neikvæð, KC jákvæð þar sem barkarlag litast gult og P neikvæð.
Íma
Íma er íslenskt kvenmannsnafn.
Klæðskiptingur
thumb|Skoðun sálgreinanda á athöfn klæðskiptinga er að hún sé góð og gild, nema hún taki að trufla tilveru klæðskiptingsins; það er þó alltaf erfitt greina sjálfa klæðskiptihvötina, enda er hún mjög persónubundin. Klæðskiptingur (eða transa) er einstaklingur sem klæðist fötum sem almennt eru viðtekin klæðnaður gagnstæða kynsins, eins og t.d. karl sem klæðist háhæluðum skóm og kjól, eða kona sem klæðir sig í jakkaföt með karlmannssniði og notast við pípu sem fylgihlut.
Harpa Þorsteinsdóttir
Harpa Þorsteinsdóttir ì (f. 27. júní 1986) er íslensk fyrrum knattspyrnukona, fædd og uppalin í Garðabæ. Hún leikur nú með Breiðabliki. Harpa skoraði þrennu á móti eistnesku liði, Levadia Tallin. Hún var markahæst í undankeppni Meistaradeildar Evrópu, 2010.
Empire (bók)
Empire eða Veldið er bók eftir Michael Hardt og Antonio Negri sem kom út árið 2000. Höfundar skýra þar eðli valds og nota hugtakið lífvald yfir vald sem birtist sem ítök í öllu lífi bæði nýtingu valds til framleiðslu á vörum og til tímgunar, ósýnilegt vald sem umlykur allt.
Hilbert
Hilbert er íslenskt karlmannsnafn.
Empire (bók)
Í bókinni er lýst umbreytingu frá heimsvaldastefnu nútímans sem byggist í kringum þjóðríki til póstmódernískt netkerfis sem höfundar kalla Veldið sem nær yfir allt líf út út fyrir þjóðríkin án þess að hafa neina miðju. Heimsskipan einkennist af íhlutun (e. intervention) sem alltaf birtist sem undantekning, það þurfi að gera innrásir í ríki til að stilla til friða. Veldið sé ekki heimsvaldastefna einstakra ríkja heldur lífrænt yfirþjóðlegt valdanet án miðju og ytra borðs. Andófshreyfingar geta ekki barist við ósýnilegan óvin sem þó umlykur allt heldur verið dreifðar og ósamstæðar og lagt til atlögu hvar sem er. Höfundar telja þjóðríkið búið að vera og andófshreyfingar þurfi að ná saman í stóru netkerfi. Andóf verði ummyndað framhald af byltingarhreyfingum 20. aldar.
Calandrinia sculpta
Calandrinia sculpta er plöntutegund sem var lýst af Obbens & J.G.West.
Ína
Ína er íslenskt kvenmannsnafn.
Anton Tsjekhov
thumb|right|Málverk af Tsjekhov eftir [[Osip Braz 1898]] Anton Pavlovítsj Tsjekhov (rússneska: Антон Павлович Чехов) (17. janúar 1860 – 2. júlí 1904) var rússneskt leikskáld og smásagnahöfundur. Leikrit hans höfðu mikil áhrif á leikhúsið í upphafi 20. aldar en hans er einnig minnst fyrir framúrskarandi smásögur, mörg hundruð talsins, sem hann skrifaði alla ævina.
Fjögur helstu leikrit Tsjekhovs, Mávurinn, Vanja frændi, Þrjár systur og Kirsuberjagarðurinn, voru skrifuð í anda natúralismans og voru sett upp kringum aldamótin 1900 í Listaleikhúsi Moskvu (Московский художественный академический театр им. Чехова). Leikhúsið var stofnað af Konstantín Stanislavskíj 1897 sem þar þróaði Stanislavskíj-aðferðina sem átti eftir að hafa gríðarleg áhrif á leiklist alla 20. öldina.
Príamos
Príamos (forngríska Πρίαμος, Priamos) var konungur í Tróju í Trójustríðinu og yngsti sonur Laomedons. Príamos var marggiftur en frægasta kona hans var Hekúba. Hann átti 50 syni og allnokkrar dætur. Elsti sonur hans var Æsakos, en móðir hans var Arisba; Æsakos lést áður en Trójustríðið hófst. Frægustu synir Príamosar voru Hektor og París. Neoptolemos, sonur Akkillesar drap Príamos þegar Trója var lögð í eyði.
Hildar
Hildar er íslenskt karlmannsnafn.
Ír
Ír er íslenskt kvenmannsnafn.
Frerakengmor
Frerakengmor (fræðiheiti: Entomobrya nivalis ) er stökkmorstegund sem er með heimsútbreiðslu. Í bol hennar er mikið af frostvarnarefnum.
Samfylkingin
Samfylkingin - jafnaðarflokkur Íslands er íslenskur stjórnmálaflokkur sem kennir sig við jafnaðarstefnu. Flokkurinn var stofnaður árið 2000 sem samruni fjögurra flokka til þess að vinna sem mótvægisafl við Sjálfstæðisflokkinn. Samfylkingin hefur frá stofnun almennt verið næst stærsti flokkur landsins ef litið er til kjörfylgis til þings og sveitarstjórna auk skráðra flokksmanna. Flokkurinn staðsetur sig vinstra megin við miðju og eru þrjú grunngildi hans jafnaðarstefna, félagshyggja og kvenfrelsi.
Formaður flokksins frá 28. október 2022 er Kristrún Frostadóttir.
Samfylkingin hefur myndað þrjár ríkisstjórnir og veitt tveimur þeirra forystu. Auk þess hafa þrír borgarstjórar Reykjavíkur komið úr röðum Samfylkingarinnar og er flokkurinn sá næststærsti í borgarstjórn og leiðir meirihluta þar síðan 2014.
Aðdragandi
Ólíkt hinum Norðurlöndunum var enginn stór jafnaðarmannaflokkur starfandi á Íslandi mestalla 20. öldina heldur voru vinstri menn klofnir í smærri flokka. Hugmyndir um sameiningu vinstri manna í einn flokk sem gæti keppt við Sjálfstæðisflokkinn í fylgi voru þó ávallt lífseigar og í nafni þeirra var gjarnan stofnað til sérstakra klofningsframboða úr eldri flokkum sem áttu að ná fram þessu markmiði. Síðasta slíka framboðið var Þjóðvaki sem stofnaður var 1994 í því yfirlýsta markmiði að sameina íslenska jafnaðarmenn. Í kjölfar alþingiskosninganna 1995 fór umræða um mögulega samfylkingu af stað fyrir alvöru. Alþýðuflokkurinn var þá kominn í stjórnarandstöðu ásamt hinum vinstri flokkunum og vel heppnað sameiginlegt framboð vinstri manna og Framsóknarflokksins í sveitastjórnarkosningunum í Reykjavík 1994 og 1998 undir merkjum R-listans virkaði sem hvati á sameiningarviðræður.
Viðræður um sameiningu
Alþýðuflokkurinn og Þjóðvaki lýstu yfir afdráttarlausum stuðningi við sameiningarviðræður. Innan Kvennalistans var áherslumunur á milli kynslóða þar sem yngri kynslóðin reyndist tilbúnari til þátttöku í mögulegri samfylkingu en margar fyrrverandi og þáverandi þingkonur flokksins voru andvígar, meðal annars á þeirri forsendu að Kvennalistinn hafi verið hugsaður sem óháður hefðbundnum stjórnmálaöflum en með samfylkingu væri verið að skilgreina hann sem vinstri félagshyggjuflokk. Niðurstaðan varð að samþykkt var að ganga til sameiningarviðræðna með 36 atkvæðum gegn 18, í kjölfarið sögðu nokkrar af þeim konum sem höfðu verið andvígar sig úr flokknum. Það var í Alþýðubandalaginu sem að andstaðan reyndist hvað hörðust. Málefnaágreiningur réði þar mestu, margir óttuðust að flokkurinn væri að fórna hefðbundnum stefnumálum sínum og færast of langt til hægri með því að sameinast Alþýðuflokki en þessir tveir flokkar höfðu að ýmsu leyti ólíka stefnu. Alþýðuflokkurinn var t.d. jákvæðari gagnvart Atlantshafsbandalaginu og mögulegri aðild Íslands að Evrópusambandinu en Alþýðubandalagið. Af þessum sökum sögðu þrír þingmenn Alþýðubandalagsins sig úr flokknum og stofnuðu eigin vinstri flokk - Vinstri hreyfinguna -grænt framboð - sem skyldi leggja meiri áherslu á hefðbundnari vinstri gildi auk umhverfismála.
Alþingiskosningar
Samfylkingin bauð fram í fyrsta skipti í alþingiskosningunum 1999 sem kosningabandalag. Margrét Frímannsdóttir, þáverandi formaður Alþýðubandalags, gegndi þá hlutverki talsmanns. Flokkurinn hlaut þá 26,8% atkvæða sem var hæsta hlutfall atkvæða sem að vinstri flokkur hafði fengið í áratugi en þó 11% lægra en flokkarnir fjórir höfðu fengið samanlagt í kosningunum 1995. Vinstri grænir fengu 9,1% í sömu kosningum. Stofnfundur Samfylkingarinnar var haldinn 5. - 6. maí 2000 og varð hún þá að formlegum flokki, fyrsti formaðurinn var kjörinn Össur Skarphéðinsson.
Fyrir alþingiskosningarnar 2003 tók Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, þáverandi borgarstjóri í Reykjavík, sæti á lista flokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður þrátt fyrir að hafa lýst því yfir eftir borgarstjórnarkosningarnar 2002 að hún væri ekki á leið í þingframboð. Þetta vakti hörð viðbrögð samstarfsflokka Samfylkingarinnar í R-listanum sem kröfðust þess að hún viki úr stóli borgarstjóra. Í kjölfarið var hún titluð „forsætisráðherraefni“ flokksins fyrir kosningarnar og ræða sem hún hélt í Borgarnesi 9. febrúar 2003 varð eitt helsta deilumál baráttunar en þar spurði hún að því hvort að lögregluaðgerðir og skattarannsóknir gagnvart Baugi og Jóni Ólafssyni væru mögulega sprottnar af persónulegri óvild Davíðs Oddssonar í garð einstakra athafnamanna. Í kosningunum bætti flokkurinn við sig nokkru fylgi, fékk flest atkvæði í tveimur kjördæmum og vantaði þá aðeins tvö sæti til að ná Sjálfstæðisflokknum.
Hugmyndafræði
thumb|150px|Eldra merki flokksins. Meginstefna Samfylkingarinnar er jöfnuður, sjálfbærni og friður. Flokkurinn sér hlutverk stjórnvalda að koma fram við almenning af virðingu og gæta jafnræði í samfélagi þar sem allir einstaklingar geta notið hæfileika sinni á eigin forsendum. Samfylkingin vill tryggja að íslenskt samfélag geti tryggt sambærileg lífsgæði og eru í nágrannalöndunum og sé nútímalegt og framsækið. Nýting auðlinda á að vera sjálfbær og umhverfisvæn. Íslensk utanríkisstefna á að tryggja náin samskipti við umheiminn og stuðla að auknum jöfnuði, sjálfbærni í notkun auðlinda og virðingu fyrir umhverfinu á heimsvísu.
Flokksskipulag
Æðsta stjórn Samfylkingarinnar er landsfundur flokksins sem haldinn er á tveggja ára fresti og hefur hann vald yfir stefnumál, lög og starf hennar. Á milli landsfunda fer flokksstjórn sem kosin er á landsfundi með æðsta vald flokksins. Milli flokkstjórnarfunda starfar framkvæmdastjórn sem vinnur að framkvæmd samþykkta lands- og flokkstjórna. Stjórn flokksins samanstendur af formanni varaformanni ritara, gjaldkera, þingflokksformanni, formanni sveitarstjórnarráðs og formanni framkvæmdastjórnar. Innan flokksins eru 57 aðildarfélög og auk þeirra eru 17 aðildarfélög innan ungliðahreyfingar flokksins, Ungra jafnaðarmanna. og auk þess tvær landshreyfingar, Kvennahreyfingin og 60+. Aðildarfélögin skipa fulltrúa á landsfund sem hafa atkvæðarétt á ályktunum, stefnubreytingum og lagabreytingum sem samþykktar eru. Formaður og varaformaður eru hinsvegar kosnir af öllum félögum flokksins og er Samfylkingin einn flokka á Íslandi til þess að opna kosningu formanns til allra flokksmanna.
Sveitarstjórnarkosningar
Samfylking bauð sig fram í eigin nafni í 10 sveitarfélögum í sveitarstjórnarkosningunum 2002. Fjórum árum síðar bauð hún fram í 15 sveitarfélögum og hefur haldið framboðum þar síðan. Flokksmenn Samfylkingarinnar hafa hinsvegar tekið þátt í sameiginlegum listum í ýmsum sveitarfélögum, þar á meðal í Reykjavíkurlistanum og Í-listanum á Ísafirði. Samfylkingin var lengi stærsti flokkurinn í Hafnarfirði og var með hreinan meirihluta á árunum 2002 til 2010. Samfylkingin var stærsti flokkurinn í borgarstjórn kjörtímabilið 2014 - 2018 með 5 borgarfulltrúa og er næst stærst flokka núna með 7 borgarfulltrúa, síðan 2014 hefur Samfylkingin leitt þar meirihluta.
Calandrinia pentavalvis
Calandrinia pentavalvis er plöntutegund sem var lýst af Obbens.
Hildibergur
Hildibergur er íslenskt karlmannsnafn.
Hilaríus
Hilaríus er íslenskt karlmannsnafn sem er nú er aflagt og náðu í raun aldrei fótfestu í íslensku máli.
Orðsifjar
Nafnið Hilaríus kemur úr latneska lýsingarorðinu hilaris ("glaður").
Saga
Sérnafnið Hilaríus varð skírnarnafn á Íslandi á um 18. öld og í manntali sem gert var árið 1801 voru aðeins tveir svo nefndir; sá eldri Hilaríus Illugason (þá 66 ára) fyrrverandi prestur á Stóra-Mosfelli í Árnessýslu og sá yngri var tveggja ára sveinn í Flatey í Barðarstrandarsýslu, sonur séra Eyjólfs Kolbeinssonar. Eyjólfur hafði verið í fóstri hjá séra Hilaríusi og nefndi hann son sinn í höfuð fóstra sínum. Þótt að nafnið hafi staðið höllum fæti á Íslandi farnaðist því ágætlega á Ísafirði en árið 1910 voru á landinu fimm svo nefndir- þar af fjórir Ísfirðingar.
Nafnið deyr út þegar líður fram á 20. öld.
Relluhegri
Relluhegri (fræðiheiti: Ardeola ralloides) er tegund hegra.
Evrópa (tungl)
Evrópa eða Júpíter II, er sjötta innsta fylgitungl Júpíters og hið minnsta af Galíleótunglunum fjórum. Þó er það eitt af stærri tunglum sólkerfisins. Galíleó Galílei fann Evrópu fyrstur manna árið 1610 svo að vitað sé en mögulega fann Simon Marius tunglið einnig um svipað leyti. Miklar athuganir á tunglinu hafa farið fram síðan þá í gegnum sjónauka á jörðinni en frá og með áttunda áratug 20. aldar hafa jafnframt farið fram athuganir með ómönnuðum geimförum.
Megnið af þeim upplýsingum sem til eru um Evrópu fengust frá Galíleó geimfarinu sem skotið á var loft 1989. Önnur geimför hafa aðeins flogið framhjá Evrópu en áhugaverðir eiginleikar hennar hafa orðið til þess að metnaðarfullar tillögur um frekari könnun hennar hafa verið lagðar fram. Næsta geimfar sem til stendur að senda til Evrópu er Júpíter ístunglakönnuðurinn á vegum Geimferðastofnunar Evrópu sem áætlað er að skjóta á loft árið 2022.
Íren
Íren er íslenskt kvenmannsnafn.
Evrópa (tungl)
Uppgötvun og nafngift
Jafnframt uppgötvaði Galíleó Galílei hin þrjú Galíleótunglin, Íó, Ganýmedes og Kallistó, í janúar 1610. Hann sá Íó fyrst 7. janúar í 20-faldri stækkun í frumstæðum linsusjónauka sínum í háskólanum í Padúa. Við þá athugun voru Íó og Evrópa hins vegar svo nálægt hvorri annarri að Galíleó gat ekki greint þær í sundur. Daginn eftir sá hann Evrópu og Íó í fyrsta skiptið sem aðskilin tungl og því hefur Alþjóðasamband stjarnfræðinga. skráð 8. janúar sem uppgötvunardag Evrópu.
Líkt og hin Galílelótunglin er Evrópa nefnd eftir ástkonum Seifs, grískri hliðstæðu rómverska guðsins Júpíters. Simon Marius átti hugmyndina að nafngift tunglanna en hann er talinn hafa uppgötvað þau á eigin spýtur um svipað leyti og Galíleó. Galíleó hélt því þó fram að Marius hefði stolið athugunum sínum. Marius sagði hugmyndina að nafngiftinni komna frá Jóhannesi Kepler.
Nöfn Galíleótunglanna voru þó aldrei almennt notuð fyrr en um miðja 20. öld. Lengst af vísuðu stjörnufræðingar til tunglsins sem Júpíter II eða sem „annars tungls Júpíters“. Árið 1892 uppgötvaðist Amalþea sem er á sporbaug nær Júpíter en Galíleótunglin sem gerði Evrópu að þriðja innsta tunglinu. Voyager geimförin uppgötvuðu þrjú tungl til viðbótar sem lágu innar árið 1979 þannig að nú telst Evrópa sjötta innsta tunglið en þrátt fyrir það er nafngiftin Júpíter II stundum notuð.
Sporbaugur og snúningur
thumb|upright=1.5|left|Hreyfimynd sem sýnir [[Brautarherma|brautarhermun Íó, Evrópu og Ganýmedes.]] Evrópa fer einn hring í kringum Júpíter á þremur og hálfum degi, á sporbaug með 670.000 km geisla. Brautarskekkja sporbaugsins er aðeins 0,009 sem merkir að hann er nánast fullkomnlega hringlaga og brautarhallinn, miðað við miðbaug Júpíters, er lítill eða aðeins 0,4701°. Evrópa er, líkt og hin Galíleótunglin, með bundinn möndulsnúning sem þýðir að tunglið snýr ávallt sömu hliðinni að Júpíter. Vegna þess er til staður á Evrópu sem Júpíter virðist alltaf vera beint fyrir ofan. Núllbaugur Evrópu er skilgreindur út frá þessum punkti. Rannsóknir benda þó til að möndulsnúningur Evrópu sé mögulega ekki fullkomlega bundinn heldur snúist hún hraðar um möndul sinn en hún snýst um sporbaug sinn, eða hafi í það minnsta gert það áður fyrr. Það bendir til þess að dreifing massa Evrópu sé ekki samhverf og að haf í fljótandi formi skilji að ísskorpuna og bergmöttulinn.
Þyngdarkraftar hinna Galíleótunglanna valda lítilsháttar brautarskekkju á sporbaug Evrópu, sem gerir að verkum að sá punktur á yfirborði hennar sem er beint undir Júpíter sveiflast í kringum miðgildispunkt. Þegar Evrópa er nálægust Júpíter á sporbaug sínum togar þyngdarafl reikistjörnunnar í tunglið þannig að það tekur á sig ílangara form. Þegar Evrópa færist fjær Júpíter tekur hún á sig hnöttóttari lögun á ný. Brautarskekkjan viðhelst vegna brautarhermunar Evrópu með Íó. Þyngdarkraftar eins og þeir sem valda sjávarföllum á jörðinni toga stöðugt í Evrópu og teygja á henni. Það veldur því að innanvert tunglið hitnar, sem gæti viðhaldið fljótandi höfum og orsakað eldvirkni undir yfirborði þess. Orkan sem veldur þessari hitnun er uppruninn í snúningi Júpíters um sjálfan sig, Íó dregur hana til sín með flóðkröftum sem verka á lofthjúp Júpíters og skilar henni yfir á Evrópu og Ganýmedes með brautarhermun.
Einkenni
thumb|right|Evrópa (neðra vinstri) borin saman við tunglið (efra vinstri) og jörðina (hægri) í réttum hlutföllum. Evrópa er aðeins minni en tungl jarðarinnar. Hún er rétt rúmlega 3.100 km í þvermáli sem gerir hana að sjötta stærsta tungli sólkerfisins og fimmtánda stærsta fyrirbæri sólkerfisins. Hún er léttari en hin Galíleótunglin en massi hennar er samt meiri en samanlagður massi allra þekktra tungla í sólkerfinu sem eru minni en hún. Þéttleiki Evrópu bendir til þess að hún sé að innri gerð svipuð jarðreikistjörnum sólkerfisins og að mestu úr silíkatbergi.
Innri bygging
left|thumb|upright=1.5|Skýringarmynd af innviðum Evrópu sem sýnir ísskorpu, fljótandi haf, bergmöttul og málmkjarna. Það er viðtekin kenning að ysta lag Evrópu sé um það bil 100 km þykkt lag af vatni sem sé frosið efst og í fljótandi formi neðar. Mælingar Galíleó geimfarsins á segulsviði leiddu í ljós að Evrópa býr yfir veiku eigin segulsviði sem virkar með segulsviði Júpíters og bendir til að undir yfirborðinu sé lag með háa rafleiðni. Það lag er líklega saltvatn. Athuganir á rákum á yfirborði ísskorpunnar benda til þess að hún hafi einhvern tímann snúist um 80° á tiltölulega skömmum tíma, sem er enn ein vísbendingin um að skorpan sé ekki föst við bergið, heldur fljóti ofan á djúpu hafi. Kjarni Evrópu er líklega málmkenndur og úr járni.
Yfirborð
thumb|Samsett mynd úr myndum frá Galíleó sem sýnir ýmis einkenni á yfirborði Evrópu: rákir, dældir, bungur og „Conamara-óreiðuna“. Evrópa er einn sléttasti hnöttur sólkerfisins. Yfirborðseinkenni tunglsins eru flest af völdum mismikils endurskins fremur en mishæða í landslagi. Árekstrargígar eru fáir sem bendir til þess að yfirborðið sé ungt og virkt. Ljós ísskorpa Evrópu gefur henni hæsta endurskinshlutfall allra tungla í sólkerfinu eða 0,64. Miðað við þann fjölda árekstra við halastjörnur sem vænta má á Evrópu er yfirborðið líklega um 20 til 180 milljón ára gamalt. Ekki er samstaða á meðal vísindamanna um þróunarsögu Evrópu og ástæður þess að yfirborð Evrópu er eins og það er.
Geislun á yfirborði Evrópu jafngildir skammti upp á um það bil 5400 mSv á dag. Slíkur skammtur veldur mönnum alvarlegum veikindum eða dauða.
Lineae
left|thumb|Mynd frá Galíleó í náttúrulegum litum sem sýnir yfirborðsrákir á ísnum. Mest áberandi einkenni yfirborðs Evrópu eru dökkar rákir sem liggja þvers og kruss um allt yfirborðið. Rákirnar eru gjarnan nefndar lineae (latína: „línur“). Nánari athuganir á ísskorpunni beggja vegna þessara ráka sýnir að þær marka skil þar sem ísinn hefur færst í gagnstæðar áttir. Stærstu rákirnar eru meira en 20 km breiðar, gjarnan með dökkum dreifðum jöðrum og ljósari í miðjunni. Líklegasta tilgátan um uppruna þessara ráka er að þær hafi orðið til við umbrot í ísnum þar sem skorpan hefur opnast og heitari ís þrýst sér upp á yfirborðið líkt og í eldgosum. Áhrifin eru svipuð þeim sem sjást á miðhafshryggjum á flekaskilum á jörðinni. Þessi brot í ísnum eru talin hafa myndast að miklu leyti vegna þyngdarkrafta Júpíters. Þar sem Evrópa er með bundinn möndulsnúning og snýr því ávallt sömu hliðinni að Júpíter, ættu þessar brotalínur að mynda augljóst og fyrirsjáanlegt mynstur. Svo er þó ekki þar sem aðeins yngstu brotalínurnar passa við mynstrið sem búast mætti við en aðrar brotalínur snúa öðruvísi en reikna mætti með og víkja því me frá mynstrinu sem þær eru eldri. Möguleg skýring á þessu er að yfirborð Evrópu snúist örlítið hraðar en innvols hennar sem er mögulegt ef ísskorpan er ekki föst við bergmöttulinn heldur fljótandi á vatni þar sem þyngdarafl Júpíters togar í hana. Samanburður á myndum frá Voyager geimförunum og Galíleó hefur leitt í ljós hver efri mörk þessarar skorpuhreyfingar gætu verið. Samkvæmt því tekur heill snúningur ísskorpunnar miðað við bergmöttulinn að minnsta kosti 12.000 ár.
Önnur jarðfræðileg einkenni
thumb|Mynd með skerptum litum af hluta Conamara óreiðunnar sem sýnir allt að 10 km stór ísstykki. Hvítu svæðin eru ísduft sem komið hefur upp úr Pwyll-gígnum. thumb|Óreglulegum 250 m háum tindum og sléttum ísplötum ægir saman á þessari nærmynd af Conamara-óreiðunni. Önnur einkenni á yfirborði Evrópu eru hringlaga og sporöskjulaga fyrirbæri sem kölluð eru lenticulae (latína: „freknur“). Sum eru hæðir, sum eru dældir og önnur eru dökkir blettir, sumir sléttir en aðrir óreglulegir með grófa áferð. Sumar hæðirnar líta út fyrir að hafa áður verið hluti af sléttlendinu umhverfis þær og gætu hafa myndast við einhvern þrýsting að neðan.
Sú kenning er uppi að þessi fyrirbæri hafi myndast við innskot þar sem hlýrri ís af meira dýpi þrýstir sér upp í gegnum skorpu af kaldari ís nær yfirborðinu, á svipaðan hátt og kvika hegðar sér í jarðskorpunni á jörðinni. Dökku og sléttu blettirnir gætu hafa myndast við ísbráð þegar hlýrri ísinn brýst upp í gegnum yfirborðið. Óreiðukenndari fyrirbærin (til að mynda Conamara-óreiðan) hefðu þá mögulega myndast við það að yfirborð skorpunnar brotnaði upp þannig að stykkin úr henni flytu eins og ísjakar ofan á dekkra efni að neðan.
Minnihlutamál
thumb|250px|right|{{legend|#008000|Aðildarríki sem hafa bæði skrifað undir og staðfest sáttmálann}}{{legend|#00ff00|Aðildarríki sem hafa skrifað undir en ekki staðfest sáttmálann}}{{legend|white|Aðildarríki sem hafa hvorki skrifað undir né staðfest sáttmálann}}{{legend|#c0c0c0|Ríki sem eru ekki aðildarríki að Evrópuráðinu}}Heimild: vefsíða Evrópuráðsins
Minnihlutamál er tungumál sem er talað af minnihluta fólks á ákveðnu svæði. Þar sem ríki heimsins eru um 193, og talið er að tungumál heimsins séu frá 5.000 til 7.000, eru langflest tungumál minnihlutamál í löndunum þar sem þau eru töluð. Nokkur minnihlutamál eru líka opinber tungumál, til dæmis írska á Írlandi. Svo má þjóðarmál vera talið minnihlutamál í því tilfelli að þjóðin sem talar það er ríkislaus.
Í Evrópu er gert ráð fyrir minnihlutamálum með Evrópusáttmálanum um svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa. Hugtakið er skilgreint svona samkvæmt sáttmálanum: "„svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa“ eru tungumál sem: 1. eru notuð samkvæmt hefð á ákveðnu svæði ríkis af borgurum þess ríkis sem eru meðlimir í hóp sem eru tölulega minni en afgangur íbúa ríkisins; og 2. eru öðruvísi en opinber tungumál þess ríkis" Í flestum evrópskum löndum eru minnihlutamál tilgreind í lögum eða stjórnarskránni og þeim er veitt einhver aðstoð frá ríkinu. Árið 1992 tók Evrópuráðið upp sáttmálann um svæðisbundin tungumál og tungumál minnihlutahópa til að vernda og efla minnihlutamál í Evrópu.
Þau ríki sem hafa ekki staðfest sáttmálann frá og með 2015 eru Albanía, Andorra, Aserbaídsjan, Belgía, Búlgaría, Eistland, Frakkland, Georgía, Grikkland, Írland (því þar er írska fyrsta opinbera tungumálið og það eru engin önnur minnihlutamál), Ísland, Ítalía, Lettland, Litháen, Makedónía, Malta, Moldóva, Mónakó, Portúgal, Rússland, San Marínó og Tyrkland.
Evrópa (tungl)
Önnur jarðfræðileg einkenni
Teymi vísindamanna við Háskóla Texas í Austin og víðar kynnti í nóvember 2011 niðurstöður sínar í tímaritinu Nature sem bentu til þess að mörg af „óreiðusvæðunum“ á Evrópu lægju ofan á risavöxnum fljótandi stöðuvötnum. Samkvæmt kenningunni væru þessi stöðuvötn nálægt yfirborðinu en umlukin ís á alla kanta og því ótengd hafinu sem talið er liggja á meira dýpi undir ísnum. Til þess að staðfesta kenninguna um stöðuvötn nær yfirborðinu verður að senda geimfar til þess að skyggnast í gegnum ísinn — annaðhvort beint með því að lenda á ísnum og bora eða bræða leið í gegnum hann eða þá óbeint með því að nota til dæmis ratsjá.
Fljótandi haf
Flestir stjarnfræðingar aðhyllast kenningar sem gera ráð fyrir fljótandi hafi undir yfirborði Evrópu og að varminn sem flóðtognun tunglsins losar úr læðingi valdi því að vatn geti verið til staðar í fljótandi formi. Á yfirborðinu er hins vegar nístingskuldi — að meðaltali 100 K (–160 °C) við miðbaug og 50 K (–220 °C) á heimskautunum — sem veldur því að ísskorpan er eins hörð og granít. Fyrstu tilgáturnar um haf undir yfirborðinu voru settar fram út frá vitneskju um þá þyngdarkrafta sem verka á tunglið, bæði vegna örlítillar brautarskekkju þess og vegna brautarhermunar við Jó og Ganýmedes. Myndefni frá Galíleó og Voyager geimförunum renndi síðan frekari stoðum undir kenninguna.
Skýrustu vísbendingarnar um að haf sé til staðar undir yfirborðinu, að mati þeirra sem aðhyllast kenningar um þunna ísskorpu, eru „óreiðusvæðin“ svokölluðu, sem að þeirra mati eru vísbendingar um að hafið hafi þrýst á ísinn að neðan eða jafnvel brotist alveg í gegn. Þetta er hins vegar umdeild túlkun. Flestir jarðvísindamenn sem hafa rannsakað Evrópu hallast frekar að kenningum sem gera ráð fyrir þykkri ísskorpu þar sem hafið ná sjaldan, ef nokkurn tímann, að brjótast alla leið upp á yfirborðið. Þau líkön sem gerð hafa verið gefa misjafnar niðurstöður um þykkt íssins. Allt frá fáeinum kílómetrum upp í tugi kílómetra.
thumb|left|Tvö möguleg líkön um innviði Evrópu. Árekstrargígar á yfirborðinu eru helsta vísbendingin um að þau líkön sem gera ráð fyrir þykkri ís séu réttari. Stærstu gígarnir eru umluktir sammiðja hringum og virðast fullir af flötum og tiltölulega nýlegum ís. Út frá þessu og þeim varma sem reiknað er með að flóðkraftar valdi á Evrópu þá hefur verið áætlað að ísskorpan sé um það bil 10–30 km þykk og að það innifeli lag af hlýrri og teygjanlegri ís. Sé það rétt gæti hafið verið um það bil 100 km djúpt undir ísnum. Rúmmál hafsins væri þá 3 × 1018 m3 sem er rúmlega tvöfalt rúmmál alls hafs á jörðinni.