cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Marínó
Stjórnsýslueiningar
San Marínó skiptist milli níu sveitarfélaga sem eru kölluð castelli („kastalar“). Hvert sveitarfélag hefur sinn höfuðstað og minni byggðir sem eru kallaðar frazioni („brot“).
Stærsti bærinn er Dogana sem er hluti af sveitarfélaginu Serravalle.
Sóknir
Í lýðveldinu eru 43 kirkjusóknir (curazie):
Cà Berlone, Cà Chiavello, Cà Giannino, Cà Melone, Cà Ragni, Cà Rigo, Cailungo, Caladino, Calligaria, Canepa, Capanne, Casole, Castellaro, Cerbaiola, Cinque Vie, Confine, Corianino, Crociale, Dogana, Falciano, Fiorina, Galavotto, Gualdicciolo, La Serra, Lesignano, Molarini, Montalbo, Monte Pulito, Murata, Pianacci, Piandivello, Poggio Casalino, Poggio Chiesanuova, Ponte Mellini, Rovereta, San Giovanni sotto le Penne, Santa Mustiola, Spaccio Giannoni, Teglio, Torraccia, Valdragone, Valgiurata og Ventoso.
Íþróttir
Knattspyrna er vinsælasta íþróttagreinin í San Marínó. Fimmtán félög taka þátt í deildarkeppni landsins og fá sigurvegararnir þátttökurétt í keppnum UEFA. Jafnframt var til ársins 2019 starfrækt í landinu félagið San Marino Calcio sem keppti í neðri deildunum á Ítalíu. Árið 1988 fékk San Marínó aðild að UEFA og FIFA og lék sinn fyrsta opinbera landsleik tveimur árum seinna. Landsliðið vann sinn fyrsta og eina sigur í vináttuleik gegn Liechtenstein árið 2004. Þrívegis hefur liðið náð jafntefli í leikjum í forkeppni EM eða HM, þar á meðal gegn Tyrkjum árið 1993.
Nafn San Marínó er órofa tengt sögu Formúlu 1 keppninnar, en San Marínó-kappaksturinn var hluti af keppninni frá 1981 til 2006. Sjálf keppnisbrautin var þó utan landamæra San Marínó.
San Marino Baseball Club er eitt öflugasta hafnaboltalið Ítalíu og hefur unnið ítalska meistaratitilinn nokkrum sinnum og orðið Evrópumeistari í greininni.
San Marínó tók fyrst þátt á Ólympíuleikunum árið 1960 í Rómarborg og vetrarleikunum 1976 í Insbruck. Besti árangur íþróttamanns frá San Marínó á Ólympíuleikum eru bronsverðlaun sem Alessandra Perilli vann í riffilskotfimi í Tókýó 2020.
Íbúar
Íbúar San Marínó eru um 33.000. Þar af eru um 4.800 erlendir ríkisborgarar, flestir ítalskir. Aðrir 12.000 San Marínóbúar búa erlendis (5.700 á Ítalíu, 3.000 í Bandaríkjunum, 1.900 í Frakklandi og 1.600 í Argentínu).
Fyrsta manntalið frá árinu 1976 var gert árið 2010 og undir lok 2011 átti að birta niðurstöður, en 13% af fjölskyldum skiluðu aldrei inn upplýsingum.
Ítalska er aðaltungumálið sem er talað í San Marínó, en romagnolo (ítölsk mállýska) er líka talað víða. Nær allir íbúar San Marínó telja sig rómversk-kaþólska, líkt og íbúar Ítalíu.
Latnesk málfræði
Greinir
Greinir er ekki til í latínu, hvorki ákveðinn né óákveðinn. Þar af leiðandi getur orðið „puella“ bæði þýtt „stúlka“ og „stúlkan“.
Reglan um staðsetningu sagna
Sagnir í latínu hafa tilhneigingu til að standa aftast ef að þær eru í persónuhætti, þ.a.s. þær eru aftastar ef að þær standa með einhverri persónu.
Dæmi: Ancilla semper laborat
Ambáttin vinnur alltaf
„Laborat“ er þá sögn í 3.p et. og þýðir að vinna eða orðrétt „hann/hún vinnur“.
Föll
Í latínu eru, ólíkt íslensku, sjö föll. Fjögur þeirra eru einnig til í íslensku en þau eru nefnifall, þolfall, þágufall og eignarfall. Latínan hefur öll þau föll að viðbættu ávarpsfalli og „ablativus“ eða sviptifalli sem er sérstakt latnesk fall og „locativus“ eða staðarfalli, sem er að mestu horfið úr málinu en er enn til í nokkrum orðum. Föllin í latínunni eru oftast í sérstakri röð sem að er svo:
Nominativus (nefnifall)
Nefnifallið í latínunni virkar nákvæmlega eins og nefnifallið í íslensku.
„Puella“ er þá orðið „stúlka“ í nefnifalli.
Vocativus (ávarpsfall)
Ávarpsfall er sérstakt fall og er ekki til í nútímaíslensku (þó orðið „jesús“ var eitt sinn beygt sem „jesú“ í ávarpsfalli, sjá nánar ávarpsfall í íslensku). Nafnið skýrir sig sjálft og er ávarpsfallið notað þegar er verið að ávarpa eða að tala við einhvern.
Dæmi
„Brute“ er þá nafnið „Brutus“ í ávarpsfalli.
Accusativus (þolfall)
Þolfallið í latínu er alveg eins og þolfall í íslensku. Margar forsetningar í latínu stýra þolfalli.
Puella nautam amat
„Nautam“ er þá orðið „sjómaður“ í þolfalli.
Genetivus (eignarfall)
Eignarfallið í latínu er alveg eins og eignarfallið í íslensku. Eini munurinn er sá að í beygingu sagna er eignarfalls-beygingin sögð á undan þágufalls-beygingunni.
Dæmi: Dóttir skáldsins er falleg
Puella poetae pulchra est
„Poeta“ er þá orðið „skáld“, og „poetae“ er þá orðið skáld í eignarfalli (eða „skáldsins“ eða „skálds“)
Dativus (þágufall)
Þágufall í latínu er alveg eins og þágufallið í íslensku.
Dæmi: Stúlkan gefur sjómanninum rýting
Puella nautae sicam donat
„Nautae“ er þá orðið „sjómaður“ í þágufalli.
Ablativus (sviptifall)
Ablativus eða sviptifall er sérstakt fall sem að er ekki til í íslensku, en fellur það oftast undir þágufall. Nokkrar forsetningar stýra sviptifallinu, forsetningar sem að myndu stýra þágufalli í íslensku. Sviptifall getur birst í ýmsum myndum en hér birtast bara þrjár myndir.
Lyrurus
Lyrurus eru hænsnfuglar af orraætt. Heimkynni þeirra eru í Evrópu og Asíu. Haninn er kallaður karri, rétt eins og karlfugl rjúpunnar, en hún er líka af orraætt.
Flokkun
Ættkvíslin Lyrurus var kynnt 1832 af enska náttúrufræðingnum William John Swainson með orra sem einkennistegund. Ættkvíslarnafnið er sett saman úr forngrísku orðunum lura (sem merkir "lýra") með endingunni -ouros (sem merkir "-stél/skott").
Tegundir
Ættkvíslin inniheldur tvær tegundir:
Latnesk málfræði
Ablativus instrumentalis (tækisfall)
Þessi gerð af ablativus táknar tækið sem eitthvað er gert með.
Nauta poëta gladio vulnerat
Siv Friðleifsdóttir
Siv Friðleifsdóttir (f. í Ósló 10. ágúst 1962), skírð Björg Siv Juhlin Friðleifsdóttir, er fyrrum alþingismaður Framsóknarflokksins í Suðvesturkjördæmi. Siv er hálf-norsk.
Latnesk málfræði
Ablativus temporis (tímafall)
Þessi ablativus táknar hvenær eitthvað er gert.
Siv Friðleifsdóttir
Siv sat á Alþingi frá árinu 1995 til 2013; fyrst fyrir Reykjaneskjördæmi 1995-2003 og fyrir Suðvesturkjördæmi frá 2003. Hún var umhverfisráðherra 1999-2004 og heilbrigðis- og tryggingarmálaráðherra 2006-2007. Siv var þingflokksformaður Framsóknarflokksins 2007-2009.
Latnesk málfræði
Ablativus temporis (tímafall)
Dæmi: Ég lifi á slæmum tímum
Siv Friðleifsdóttir
Hún lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1982 og BS-prófi í sjúkraþjálfun frá Háskóla Íslands árið 1985. Siv starfaði hjá Styrktarfélagi lamaðra og fatlaðra og Sjúkraþjálfun Reykjavíkur áður en hún settist á þing.
Latnesk málfræði
Ablativus temporis (tímafall)
Malis temporibus vivo
Siv Friðleifsdóttir
Siv var bæjarfulltrúi Neslistans á Seltjarnarnesi á árunum 1990-1998 og varð fyrst kvenna formaður Sambands ungra framsóknarmanna árið 1990 og gegndi formennsku í tvö ár, til 1992.
Latnesk málfræði
Ablativus temporis (tímafall)
Þarna hefur orðunum „á“ og „tímum“ verið sleppt og í staðinn er orðið „temporibus“ sem þýðir „tímarnir“ og er í abl. flt.
Ablativus modi (háttarfall)
Þessi ablativus táknar háttinn, hvernig eitthvað er gert.
Dæmi: Forfeður okkar ræktuði akrana af kostgæfni
Maiores nostri agros industria colebant
Þarna hefur orðunum „af kostgæfni“ verið skipt út fyrir orðið „industria“ sem að þýðir „kostgæfni“ og er í abl. et. á latínu.
Nafnorð
Nafnorð í latínu eru í fimm beygingarflokkum.
1. flokkur
Orð í þessum flokki eru af A-stofni og enda þau alltaf á –a. Orð í þessum flokki eru yfirleitt í kvenkyni.
2. flokkur
Orð í þessum flokki eru af O-stofni. Ekki er ákveðin ending fyrir öll orðin í þessum flokki en yfirleitt enda þau á –us eða –er. Orð í þessum flokki eru yfirleitt karlkyns en einnig eru til hvorugkyns orð og enda þau á –um.
3. flokkur
Orð í þessum flokki eru af L-, R-, N-, S-, C-, G-, D-, T- eða I-stofni. Þó að svona margir stofnar séu í þessum flokki hafa þessi orð sömu beygingu. Orð í þessum flokki eru ýmist karlkyns, kvenkyns eða hvorugkyns.
5. flokkur
Orð í þessum flokki eru af E-stofni. Afar fá orð eru í þessum flokki. Flest orð í þessum flokki eru kvenkyns.
Sagnorð
Í latínu eru fjórir flokkar sagnorða ásamt óreglulegum sagnorðum sem eru ekki í neinum flokki.
2. flokkur
Sagnir í þessum flokki eru af E-stofni. Allar sagnir í þessum flokki enda á –eo. Dæmi um orð eru: Moneo = ég áminni, video = ég sé og habeo = ég á.
3. flokkur
Sagnir í þessum flokki eru af samhljóða stofni. Þessar sagnir enda á –o alveg eins og sagnir í 1. flokki en stafurinn „i“ kemur í beyginguna í öðrum persónum. Dæmi um orð eru: Scribo = ég skrifa, lego = ég les og ludo = ég leik.
4. flokkur
Sagnir í þessum flokki eru af I-stofni. Allar sagnir í þessum flokki enda á –io. Dæmi um orð eru: Audio = ég heyri, munio = ég víggirði og custodio = ég gæti
Latin
Guðbrandsbiblía
thumb|Titilblað Guðbrandsbiblíu, 1584. Guðbrandsbiblía er fyrsta heildarútgáfa Biblíunnar á íslensku, prentuð á Hólum í Hjaltadal og kennd við Guðbrand Þorláksson biskup þar. Útgáfuár samkvæmt titilblaði er 1584, prentuð voru 500 eintök og tók það tvö ár. Upprunalegt eintak af Guðbrandsbiblíu er til sýnis í Þjóðminjasafni Íslands. Hún var endurprentuð á sama prentverki árin 1644 og 1728.
Undirbúningur
Við undirbúning útgáfunnar notaði Guðbrandur eldri þýðingar eins og hægt var. Hann tók Nýja testamenti Odds Gottskálkssonar (1540) upp nálega óbreytt. Hvað Gamla testamentið snerti notaði hann þýðingar Gissurar Einarssonar á Orðskviðunum og Síraksbók, og e.t.v. Samúelsbókunum. Þá notaði hann þýðingar Odds Gottskálkssonar á Davíðssálmum og líklega Spámannabókunum og Makkabeabókunum. E.t.v. hefur hann haft aðgang að fleiri þýðingum. Annað þýddi Guðbrandur sjálfur, eða fékk menn til þess. Þá samræmdi hann textann og færði málfar til betri vegar, því að hann var málvöndunarmaður.
Vorið 1579 er undirbúningur útgáfunnar hafinn. Í apríl það ár gaf Friðrik 2. Danakonungur út tvö bréf, þar sem Guðbrandur fékk leyfi til að láta prenta Biblíuna. Einnig voru allar sóknarkirkjur á Íslandi skyldaðar til að kaupa eintak, og leggja fyrst fram einn dal til undirbúnings. Þar með var fjárhagslegur grundvöllur lagður. Auka þurfti útbúnað prentverksins, auk þess sem Guðbrandur aflaði myndamóta frá útlöndum. Sumt bókarskrautið skar hann út sjálfur ásamt Grími Eiríkssyni í Viðvík. Sagt var að 7 menn hefðu prentað bókina á tveimur árum, og hefur prentunin líklega hafist 1582. Talið er að tvær pressur hafi verið notaðar til þess að flýta prentuninni. Yfir verkinu var Jón Jónsson prentari frá Breiðabólstað í Vesturhópi, og meðal aðstoðarmanna hans var Guðmundur Erlendsson, síðar prestur á Felli í Sléttuhlíð.
Prentun
Aftast í bókinni segir að prentun hennar hafi verið lokið 6. júní 1584. Biblían var öll prentuð í svörtum lit, nema hluti titilsíðu í rauðu. Brotið var stórt (folio) og blaðsíður 1242. Bókin var skreytt um 30 myndum sem var nýjung í íslenskri bókagerð. Upplagið var 500 eintök. Útlendur bókbindari, Jurin að nafni, var fenginn til að binda helming upplagsins, 120 eintök voru send til bands í Kaupmannahöfn, en afgangurinn bundinn af íslenskum manni, Jóni Arngrímssyni, sem lært hafði handverkið af Jurin. Var bandið hið vandaðasta, oftast með spennslum og doppum til skrauts. Nokkur eintök voru í sérstöku skrautbandi, sem skipt var í tvö bindi.
Guðbrandsbiblía mun ekki hafa farið að koma úr bandi fyrr en árið 1585. Hún var dýr, hvert eintak kostaði 8-12 ríkisdali eftir því hve mikið var lagt í bandið. Þetta voru tvö til þrjú kýrverð, eða rausnarleg mánaðarlaun á nútímamælikvarða. Biskup gaf 20 fátækum kirkjum í Hólastifti Biblíur, og eru slík eintök enn til með áritun hans.
Ef raðað er eftir þjóðtungum, er Guðbrandsbiblía 17. heildarútgáfa Biblíunnar í heiminum. Guðbrandsbiblía er talin gersemi íslenskrar bókagerðar, vegna handverks og frágangs, og um leið einhver mesti skerfur til íslenskrar menningarsögu fyrr og síðar. Útgáfa hennar var ómetanleg til að festa íslenska tungu í sessi í starfi íslensku kirkjunnar eftir siðaskiptin, og hamla þannig gegn dönskum áhrifum, sem þá fóru mjög vaxandi.
Guðbrandsbiblía hefur tvisvar verið ljósprentuð sem næst í upprunalegri mynd. Lithoprent sá um fyrri útgáfuna árið 1956, og var upplagið 500 eintök. Bókaútgáfan Lögberg gaf bókina út aftur árið 1984, þegar minnst var 400 ára afmælis Guðbrandsbiblíu, og var upplagið 400 eintök.
Áttflötungur
thumb|Áttflötungur sem snýst. Áttflötungur er margflötungur með átta flötum. Allir fletir reglulegs áttflötungs eru þríhyrningslaga, þar sem þríhyrningarnir eru jafnhliða og eins.
Ákveða
Í línulegri algebru er ákveða marglínuleg vörpun, sem varpar n×n ferningsfylki (eða n mörgum n-víðum vigrum) yfir í rauntölu, oft táknuð með det. Fyrir sérhverja jákvæða heiltölu n er til nákvæmlega ein ákveða á mengi n×n fylkja, sem ákvarðast ótvírætt útfrá eftirtöldum eiginleikum:
þar sem c er tala.
Ákveðan er táknuð
Ákveður 2×2 fylkja
Ákveða 2×2 fylkis er skilgreind sem fyrir vigrana  og.
Ákveða 2×2 fylkis jafngildir flatarmáli samsíðungs með hliðarvigranna x og y.
Ákveður 3×3 fylkja
Notast er við reglu Sarrusar við að reikna út ákveðu 3×3 fylkis er skilgreind sem
Krossfeldi þrívíðra vigra er skilgreint út frá 3×3 ákveðu.
Gunnar Huseby
Gunnar Alexander Huseby (4. nóvember 1923 – 28. maí 1995) var íslenskur frjálsíþróttamaður sem varð tvívegis Evrópumeistari í kúluvarpi, setti fjölda Íslandsmeta í kúluvarpi og kringlukasti og Evrópumet í kúluvarpi og var með mestu afreksmönnum landsins í íþróttum. Gunnar var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2015.
Unglingsár
Gunnar var kjörsönur hjónanna Matthildar og Kristians M. Huseby en móðir hans hét Helga Bogadóttir. Hann hóf ungur að æfa bæði knattspyrnu og frjálsar íþróttir og var mjög fjölhæfur. Á drengjamóti ÍSÍ sumarið 1940, þegar hann var 16 ára, tók hann til dæmis þátt í 9 greinum af 12 sem keppt var í. Hann sigraði í kringlukasti og 400 metra hlaupi og setti drengjamet í báðum greinum, en bar einnig sigur úr býtum í langstökki, hástökki og kúluvarpi, varð annar í spjótkasti og þriðji í 80 metra hlaupi og þrístökki. Hann var líka orðinn varamaður í meistaraflokki KR þegar hann hætti knattspyrnuiðkun.
Fyrsti Evrópumeistarinn
Gunnar varð stór og sterkur og einbeitti sér því að kastgreinum, einkum kúluvarpi og kringlukasti, og setti á næstu árum fjölda Íslandsmeta. Sumarið 1944 kastaði hann kúlu 15,50 m, sem var fjórða lengsta kast í heiminum það árið, en raunar fór lítið fyrir íþróttaiðkunum vegna heimsstyrjaldarinnar. Gunnari gáfust því engin færi á að etja kappi við erlendia íþróttamenn á þessum árum.
Það gerðist ekki fyrr en á Evrópumeistaramótinu í Osló 1946. Þar keppti hann í kúluvarpi og sigraði með yfirburðum, kastaði kúlunni 15,56 metra, 30 cm lengra en næsti maður. Fyrr um sumarið hafði hann sett Íslandsmet í bæði kúluvarpi, 15,69 m, og kringlukasti, 45,40 m.
Gunnar átti við áfengisvandamál að stríða og varð það til þess að hann fór ekki á Ólympíuleikana í London 1948. Hann hélt þó áfram að vinna afrek á íþróttavellinum - ef hann mætti á annað borð til keppni - og sumarið eftir náði hann sér vel á strik, keppti á fjölda móta í Noregi, náði frábærum árangri og fjórbætti Íslandsmet sitt í kúluvarpi. Á móti í Haugasundi í Noregi 18. júlí setti hann Norðurlandamet, kastaði kúlunni 16,41 metra.
Evrópumeistari öðru sinni
Á Evrópumeistaramótinu í Brüssel varði Gunnar titil sinn með glæsibrag, varpaði kúlunni 16,74 metra, sem var nýtt Íslands-, Norðurlanda- og Evrópumet og lengsta kast hans á ferlinum. Sigurkast Gunnars var nær hálfum öðrum metra lengra en kast silfurverðlaunahafans og sagði Gunnar sjálfur eftir á að hann hefði getað staðið fyrir aftan kasthringinn og unnið samt. Kast Gunnars var þriðji besti árangur mótsins samkvæmt þeirri stigatöflu sem þá var notuð og Íslansmetið stóð í 17 ár. Öll köst hans í keppninni nema eitt voru yfir 16 metra. Sama ár setti hann Íslandsmet í kringlukasti, 50,13 m, sem stóð í mörg ár.
Gunnar var afar vinsæll, dáður og eftirsóttur íþróttamaður þrátt fyrir bresti sína, ekki bara á Íslandi, heldur einnig á Norðurlöndum og í Evrópu og var víða boðið að keppa á þessum árum, meðal annars á breska meistaramótinu.
Fangelsisvist
Áfengisvandmál Gunnars var þó síður en svo úr sögunni og eftir uppákomu í keppnisferð til London 1951 skrifuðu fjórir aðrir frjálsíþróttamenn bréf til Frjálsíþróttasambands Íslands og neituðu að keppa oftar með Gunnari erlendis. Hann keppti þó á ýmsum mótum erlendis um sumarið en svo seig á ógæfuhliðina og í nóvember var hann handtekinn fyrir að hafa slegið og rænt mann á götu í Reykjavík og eytt fengnum í áfengi. Fyrir það var hann dæmdur í tólf mánaða fangelsi.
Gunnar keppti því að sjálfsögðu ekki á Ólympíuleikunum í Helsinki sumarið 1952. Hann stundaði æfingar af kappi á Litla-Hrauni og hóf keppni aftur eftir að afplánun lauk. Þá setti hann meðal annars Íslandsmet í kúluvarpi innanhúss. Um sumarið svipti Frjálsíþróttasambandið hann þó keppnisleyfi eftir að meistaramót Reykjavíkur var hafið.
Síðustu ár ferilsins
Gunnar hélt áfram að keppa öðru hverju næstu árin en náði ekki sama árangri og áður, enda æfði hann lítið. En árið 1958 var hann aftur kominn í gott form, varpaði kúlunni yfir 16 metra í fyrsta sinn í mörg ár og ávann sér þátttökurétt á Evrópumeistaramótinu í Stokkhólmi. Þar komst hann í aðalkeppnina en náði sér ekki á strik. Hann naut þó mikilla vinsælda meðal áhorfenda eins og jafnan áður.
Gunnar keppti síðast árið 1962 og varð þá Íslandsmeistari í kúluvarpi í tíunda sinn og kastaði 15,75 metra. Á ferli sínum varð hann líka sex sinnum Íslandsmeistari í kringlukasti og tvisvar í sleggjukasti. Hann var fyrstur Íslendinga til að kasta kúlu yfir bæði 15 og 16 metra og kringlu yfir 50 metra. Þegar hann lagði skóna á hilluna heiðruðu þeir Albert Guðmundsson og Jakob Hafstein hann með bikar fyrir 25 ára keppnisferil.
Gunnari tókst um síðir að vinna bug á áfengisfíkn sinni og var eftir það ötull félagi og leiðbeinandi í AA-samtökunum. Hann vann lengst af hjá Reykjavíkurborg, aðallega hjá Vatnsveitunni. Sambýliskona Gunnars lengst af var Rósa Þórðardóttir.
Gunnar var að einhverju leyti fyrirmynd drykkfellda afreksmannsins Hreggviðs í Djöflaeyjunni eftir Einar Kárason en persónan átti sér þó fleiri fyrirmyndir.
Almere
thumb|right|250px|Almere. Almere er borg í Hollandi með um 216 þúsund íbúa (2021) og er áttunda stærsta borg landsins. Borgin var stofnuð árið 1976.
Merik Tadros
Merik Tadros (fæddur 15. apríl 1983) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sitt í NCIS.
Einkalíf
Tadros er fæddur í Chicago í Illinois. Stundaði nám í leikhúsfræðum og kvikmyndum við Iowa-háskólann en aðeins eina önn. Fluttist Tadros til Los Angeles og stundaði nám við The Stellar Adler Conservatory of Acting.
Leben
Tadros kom fyrst fram kvikmyndinni Jardhead árið 2005 og hefur síðan komið fram í kvikmyndum á borð við: Touch, The Kingdom, Crossing Over og Public Relations. Árið 2007 þá leikstýrði og framleiddi Tadros kvikmyndina The Bardo sem hann skrifaði handritið að ásamt því að leika í henni. Árið 2008 þá var Tadros boðið gestahlutverk í NCIS sem Mossad fulltrúinn Michael Rivkin sem hann lék til ársins 2009. Hefur hann einnig komið fram í þáttum á borð við: E-Ring, 24 og CSI: Miami.
Ríki
thumb|right|Í bók sinni [[Leviathan setti Thomas Hobbes fram rök fyrir tilgang ríkisins.]] Ríki eru stjórnmálalegar einingar ábúenda tiltekinna landsvæða sem eru fullvalda. Skilgreining Max Webers um að ríki hafi einokun á lögmætri valdbeitingu á afmörkuðu landsvæði er viðtekin. Innlent fullveldi hefur ríki ef íbúar þess líta á það sem lögmætt. Alþjóðlegt fullveldi hefur ríki hljóti það einnig slíka viðurkenningu frá samfélagi þjóðanna.
Saga
Eftir fyrri heimsstyrjöldina var Þjóðabandalagið stofnað, með það að augnamiði að sameina hagsmuni ríkja og tryggja að ófriður endurtæki sig ekki. Þá var samþykkt að þjóðir heims hefðu sjálfsákvörðunarrétt. Þjóðabandalaginu tókst ekki ætlunarverk sitt, óeining ríkti um starf þess. Eftir seinni heimsstyrjöldina voru Sameinuðu þjóðirnar stofnaðar. Nýlenduveldin urðu þá flest að láta af nýlendustefnu sinni og hlutu margar þjóðir í Afríku og Asíu sjálfstæði á næstu árum og áratugum.
Happdrættislán
Happdrættislán er lán þar sem greiðslur lántakanda til lánveitanda eru í formi happdrættis. Slík lán eru oftast tekin til að fjármagna stórframkvæmdir á vegum hins opinbera með útgáfu sérstakra happdrættisskuldabréfa.
Huang Xianfan
Huang Xianfan（skrifað með hefðbundnum kínverskum táknum: 黃現璠, með einfölduðum táknum: 黄现璠, umskrifað með pinyin: Huáng Xiànfán, umskrifað með aðferð Wade-Giles: Huang Hsien-fan) (f. 13. nóvember 1899, d. 18. janúar 1982) var kínverskur sagnfræðingur, þjóðfræðingur, málvísindamaður og alþýðufræðimaður. Hann var einnig upphafsmaður þeirra háskólann í Lijian，og stofnanda Skóli i Bagui. Huang er almennt talinn meðal helstu brautryðjenda í kínverskur mannfræði á 20. öld.
Æviágrip
Huang fæddist í Fusui í Guangxi-héraði. Hann varð stúdent frá menntaskóla árið 1922. Huang hóf nám í málvísindi 1923, en brátt kom í ljós að hann hafði meiri áhuga á sagnfræði, og þá einkum sögu Kína.Á námsárunum hafði hann einsett sér að verða sagnfræðingur. Þá nam hann kínverskur sagnfræðisagnfræði og mannfræði við Kennara háskólann í Beijing, og brautskráðist þaðan með gráðu í fornaldarsögu og mannfræði árið 1935. Hann hélt þá til Japans þar sem hann stundaði framhaldsnám við háskólann i Tókýó, og brautskráðist þaðan lokið meistaraprófi í kínverskur fornaldarsögu árið 1937.
Eftir að Huang kom aftur heim, árið 1938 varð hann lektor Háskólann í Guangxi. Hann var vinsæll fyrirlesari, bæði í Háskólanum og utan hans. 1940, fékk hann stöðu sem dósent við Háskólann í Guangxi og árið 1941 var Huang skipaður prófessor í sagnfræði við Háskólann. Hann var prófessor í sagnfræði við Kennara háskólann í Guangxi 1953-1982. Árið 1954 var Huang kosinn á þing.
Huang sérhæfir sig í sögu Kína hins forna, bæði stjórnmálasögu og þjóðernisminnihlutisögu. Hann skrifaði einnig fjölda blaða- og tímaritagreina um íslensk málefni, sagnfræði, þjóðfræði og fleira. Frægustu rit hans eru Kínverskur Sagnfræði, Sagnfræði i Zhuang(kínverskur þjóðernisminnihluti). Skrifum hans má skipta í þrjú tímabil.
Huang er almennt talinn meðal helstu brautryðjenda í kínverskur þjóðfræði og stofnanda zhuangskum fræðum(enska :Zhuang studies). Hann varð einhver mesti fræðimaður i kínverskur þjóðernisminnihluti á 20. öld.
AC/DC
thumb|Einkennismerki sveitarinnar. thumb|right|AC/DC á tónleikum árið 2009 thumb|Brian Johnson og Angus Young. thumb|Angus Young. thumb|Brian Johnson. thumb|Cliff Williams. thumb|Malcolm Young. thumb|Bon Scott. AC/DC er áströlsk þungarokkhljómsveit sem bræðurnir Angus og Malcolm Young stofnuðu í Sydney í nóvember 1973. Árið eftir tók Bon Scott við sem söngvari og 1975 kom fyrsta breiðskífa hljómsveitarinnar, High Voltage, út. Í kjölfarið fylgdu plötur á borð við T.N.T. (1975), Dirty Deeds Done Dirt Cheap (1976) og Highway to Hell (1979). Bon Scott lést árið 1980 vegna ofneyslu áfengis og Brian Johnson tók við sem aðalsöngvari. Sama ár og Scott lést kom metsöluplatan Back in Black út og For Those About to Rock We Salute You árið eftir. Seinni plötur hljómsveitarinnar nutu ekki nærri eins mikillar hylli og vinsældir hennar dalaði þar til The Razor's Edge kom út 1990 með lögunum „Thunderstruck“ og „Moneytalks“. Eftir 1990 hefur lengra liðið milli stúdíóplata hljómsveitarinnar en á sama tíma hafa komið út hljómleikaplötur og safnplötur. Angus Young er þekktur fyrir að koma fram á tónleikum í breskum skólabúningi.
Þróun síðustu ár
Árið 2014 varð Malcolm Young að hætta vegna heilabilunar. Stevie Young, frændi Malcolm og Angusar tók við sem gítarleikari. Sama ár var trommarinn Phil Rudd ákærður fyrir tilraun til morðs og fíkniefnabrot. Hann lýsti sig sekan fyrir dómi á Nýja Sjálandi fyrir að hafa hótað að myrða mann sem vann hjá sér og að eiga fíkniefni. Trommarinn Chris Slade sem áður hafði spilað með bandinu tók við af Rudd.
Árið 2016 gat Brian Johnson ekki tekið þátt í tónleikum sveitarinnar vegna heyrnarskaða og eftir að hafa íhugað að fá nýjan söngvara ákvað sveitin að láta Axl Rose, söngvara Guns N' Roses klára Rock or Bust tónleikaferðalagið. Brian Johnson var þakkað fyrir árin í sveitinni og óskað alls hins besta. Cliff Williams, bassaleikari, hætti eftir Rock and Bust túrinn og var framtíð hljómsveitarinnar í óvissu. Malcolm Young lést árið 2017, 64 ára að aldri. Hljómsveitin fór í hlé í nokkur ár eftir tónleikaferðalagið með Axl Rose.
Árið 2018 sást hljómsveitin í hljóðveri með Brian Johnson og árið 2020 var staðfest að hann og Phil Rudd væru komnir aftur í hljómsveitina. Ný plata Power Up var gefin út í nóvember.
Lavandula dentata
Lavandula dentata eða franskur lavendill er blómjurt af varablómaætt (Lamiaceae).
Václav Havel
Václav Havel (5. október 1936 – 18. desember 2011) var tékkneskur leikritahöfundur, rithöfundur, skáld, andófsmaður og stjórnmálamaður. Havel var níundi og síðasti forseti Tékkóslóvakíu (1989–1992) og fyrsti forseti Tékklands (1993–2003). Hann samdi yfir 20 leikrit og fjölda annarra verka sem þýdd hafa verið á fjölmörg tungumál. Fyrsta verk samdi hann 1963 og nefnist Garðveislan.
Í Flauelsbyltingunni í nóvember 1989 voru mikil mótmæli í Prag. Þann 24. nóvember fór fram gríðarlega fjölmennur mótmælafundur á Wenzeltorginu þar sem Václav Havel talaði til fólksins og krafðist afsagnar kommúnistastjórnarinnar. Innan tveggja vikna var farið að rífa niður járntjaldið í landinu. Þann 10. desember fóru stjórnarskiptin fram í þinghúsinu í Prag. Áður en árið var liðið var Alexander Dubček orðinn þingforseti og Václav Havel ríkisforseti.
Nokkur leikrita Havels hafa verið flutt í íslensku útvarpi. Árið 1969 var leikrit hans Verndarengillinn flutt. Það leikrit gerist á einu kvöldi á heimili hjóna sem hafa lagt kapp á að gera upp stofu sína og fá kunningja sinn í heimsókn og sýna honum hve vel þau hafa komið sér fyrir. Árið 1980 var leikritið Opnunin flutt, árið 1981 var leikritið Mótmæli flutt. Mótmæli fjallar um tvo rithöfunda, Stanek og Vanek, og er sá fyrrnefndi í náðinni en Vanek er nýsloppinn úr fangelsi sem andófsmaður. árið 1984 var Viðtalið flutt. Viðtalið fjallar um rithöfund sem settur hefur verið á svartan lista og sendur í erfiðisvinnu í brugghúsi. Forstjóri brugghússins kallar hann á sinn fund og það kemur fram að hann telur hlutskipti sitt líka slæmt. Þjóðleikhúsið setti upp hátíðasýningu 1990 með leikriti Havels Endurbyggingin. Það leikrit samdi Havel árið 1987 en sögusvið þess er í miðaldakastala í nútíma þar sem starfsfólk teikni- og skipulagsstöðvar á að undirbúa endurskipulagningu og rif húsa, einkum gamals þorps sem er kringum kastalann.
Varna
thumb|right|250px|Varna Varna er borg í Búlgaríu við strönd Svartahafsins. Hún er þriðja stærsta borg landsins með um 350 þúsund íbúa.
Paharí-mál
Paharí-mál er flokkur indóevrópskra tungumála sem eru töluð í hlíðum Himalajafjalla. Þau eru skrifuð með devanagari stafrófi og skiptast í þrjú landsvæði, vestur, mið og austur. Helst þeirra eru nepalska, garhvalí og kúmaní.
Kiyoo Kanda
Kiyoo Kanda var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Hoya jianfenglingensis
Hoya jianfenglingensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Hainaneyju í Kína.
Cephenemyia trompe
Cephenemyia trompe er flugutegund sem var fyrst lýst af Adolph Modéer 1786. Tegundin finnst á norðurlöndunum. Engin undirtegund er skráð í Catalogue of Life.
Garðasól
Garðasól, erlendis kennd við ísland; Iceland poppy, Isländischer Mohn vex frá norðurhluta Evrópu, norðurhluta Asíu og yfir til Norður Ameríku, einnig í fjöllum Asíu en eingöngu sem slæðingur á Íslandi og Grænlandi.Garðasól er skammlífur fjölæringur, stundum ræktuð sem tvíær, með stórum, létt ilmandi á enda loðins stönguls uppúr hvirfingu mjórra, fjaðurskiftra grænna blaða. Hún blómstrar mest allt sumarið og getur sáð sér allnokkuð. Henni var fyrst lýst af grasafræðingum 1759. Villt blómstrar hún hvítum eða gulum blómum. Allir hlutar plöntunnar eru líklega eitraðir, en eins og allir valmúar er hún með eitraða alkalíóða. Einmitt í garðasól (P. nudicaule) hefur fundist alkalíóðinn benzophenanthidine alkaloid, chelidonine. Hún inniheldur einnig (+)-amurine, (-)-amurensinine, (-)-O-methylthalisopavine, (-)-flavinantine og (-)-amurensine.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Ræktun
Garðasól kann best við léttann, vel framræstann jarðveg og sól. Garðasól eins og flestir valmúar er með mjög smá fræ og langa stólparót sem þolir illa flutning. Hún hentar ekki í beð með lágvaxnari tegundum, en er góð í blómaengjum.
Garðasól er einn af betri valmúum til afskurðar, en blómin endast í nokkra daga
Erfðir
Erfðir garðaafbrigða garðasólar (P. nudicaule) hafa verið rannsakaðar, sérstaklega í sambandi við blómlit. Hvítur litur er ríkjandi yfir gulum. Aðrir litir, svo sem gulbrúnn og rauðgulur eru víkjandi.
Jórunn Erla Eyfjörð
Ferill
Jórunn Erla lauk stúdentsprófi frá stærðfræðideild Menntaskólans í Reykjavík vorið 1966. Hún stundaði nám við Raunvísindadeild Háskóla Íslands og Minnesota háskóla og lauk BS prófi í líffræði frá Háskóla Íslands 1971. Jafnframt vann Jórunn sem aðstoðarmaður á þá nýstofnaðri rannsóknastofu Guðmundar Eggertssonar, sem hefur verið kallaður faðir erfðafræðinnar á Íslandi. Rannsóknastofan var staðsett á Tilraunastöð Háskólans á Keldum. Jórunn stundaði framhaldsnám í sameindaerfðafræði við háskólann í Sussex, Englandi og lauk þaðan doktorsprófi 1976. Rannsóknir hennar beindust að viðgerð á skemmdum á erfðaefninu DNA af völdum geislunar.
Tropilaelaps
Tropilaelaps er mítlategund í ættinni Laelapidae.
Jórunn Erla Eyfjörð
Ferill
Í ársbyrjun 2007 var rannsóknastofan flutt til Læknadeildar og nafni breytt í Rannsóknastofu í krabbameinsfræðum. Rannsóknastofan varð þá hluti af ört vaxandi Lífvísindasetri Háskólans. Jórunn var ráðin dósent við Læknadeild Háskóla Íslands 1998 og prófessor 2005. Hún hefur verið virk í starfi fyrir Háskóla Íslands, m.a. formaður Vísindanefndar Læknadeildar (2002-2008), í matsnefnd á akademisku hæfi (2002-2011, formaður 2008-2011). Hún hefur leiðbeint fjölda nema í meistara- og doktorsverkefnum. Einnig hefur hún setið í íslenskum og erlendum fagráðum, svo sem á vegum Rannís, sænska Vetenskabsradet, Akademi of Finland og SciLifeLab í Svíþjóð.
Fundur íslenskrar stökkbreytingar í BRCA2 geni
Jórunn tók virkan þátt í fjölþjóðlegri leit að brjóstakrabbameins áhættugenum (Breast Cancer Linkage Consortium) og naut þar mikilvægra gagna Krabbameinsskrár Krabbameinsfélags Íslands, en ekki síður þátttöku sjúklinga og ættingja þeirra í rannsóknunum. Rannsókn á körlum sem greinst höfðu með brjóstakrabbamein gegndi lykilhlutverki og gaf vísbendingu um staðsetningu brjóstakrabbameins áhættugens 2, BRCA2, á litningi 13. Hún birti grein um þessar niðurstöður í læknablaðinu Lancet 1995. Rannsóknahópur hennar tók virkan þátt í nánari staðsetningu BRCA2 gensins og fann íslenska stökkbreytingu, BRCA2 999del5 árið 1996. Þessi breyting reyndist algeng meðal íslenskra brjóstakrabbameinssjúklinga af báðum kynjum og einnig tengjast aukinni áhættu á krabbameini í blöðruhálskirtli. Fjöldi greina um áhrif og klínískt mikilvægi þessarar landnemastökkbreytingar í BRCA2 geni auk stökkbreytinga og sviperfðabreytinga í BRCA1 geni fylgdu í kjölfarið í samstarfi við Krabbameinsskrá og sérfræðinga á Landspítala Háskólasjúkrahúsi. Jórunn hefur einnig unnið að stórum rannsóknum á sjúkdómsáhrifum stökkbreytinga í p53 geni og óstöðugleika erfðaefnisins.
Alþjóðlegt samstarf um krabbameinsrannsóknir
Rannsóknahópur Jórunnar tók þátt í alþjóðlegu verkefni The International Cancer Genome Consortium (ICGC) sem skilgreindi stökkbreytingamynstur í 20 helstu krabbameinum í mönnum, birt í Nature 2013, og í framhaldi af því nánari rannsókn á brjóstakrabbameini sem birt var í Nature 2016 og einnig ítarlegri skilgreiningu á undirhópum brjóstakrabbameina með tilliti til nýrra meðferðarleiða. Fjallað var um þessar rannsóknir á þingi sem haldið var til heiðurs Jórunni í maí 2016 og einnig í frétt á vef HÍ.
Störf á sviði vísindasiðfræði
Jórunn hefur sinnt erfiðum siðfræðilegum spurningum sem hafa komið upp vegna örra framfara í erfðafræði og hefur tekið virkan þátt í umfjöllun. Hún sat í Norrænu lífsiðfræðinefndinni 1989-98 og var formaður þeirrar nefndar 1994-99, og einnig í Ethical, Legal and Social Aspects Working Group (ELSA), sem er lifsiðfræðinefnd á vegum Evrópusambandsins.
Kynningarstörf
Jórunn hefur unnið ötullega að því að miðla vísindum. Auk þess að halda fjölda vísindafyrirlestra bæði heima og erlendis, hefur hún einnig flutt erindi fyrir almenning. Hún flutti m.a. fyrsta fyrirlesturinn í fyrirlestraröð sem Háskóli Íslands stóð fyrir „Vísindi á mannamáli“ í október 2014. Einnig hefur hún haldið fyrirlestra og unnið með Göngum saman, styrktarfélagi sem hefur það að markmiði að styrkja grunnrannsóknir á krabbameini í brjóstum.
Viðurkenningar
Jórunn hefur hlotið ýmsar viðurkenningar fyrir rannsóknir:
Fjölskylda
Foreldrar Jórunnar voru Fríða Stefánsdóttir Eyfjörð, íþróttakennari (1915-1998) og Friðrik J. Eyfjörð, verslunarmaður (1912-2003). Eiginmaður Jórunnar er Robert J. Magnus (f. 1948), stærðfræðingur og prófessor emeritus við Háskóla Íslands. Börn þeirra eru Edda Magnus (f. 1976), verkefnastjóri við PATH, og Friðrik Magnus (f. 1980), rannsóknaprófessor við Háskóla Íslands.
Verkakvennafélag Ísafjarðar
Verkakvennafélag Ísafjarðar var stéttarfélag verkakvenna á Ísafirði, stofnað vorið 1917. Um 80 konur stóðu að stofnun félagsins og börðust þær fyrir tíu tíma vinnudegi og 30 aura kaupi á tímann. Til samanburðar var tímakaup verkakarla í Reykjavík 60 aurar um þær mundir.
Aron Leví Beck
Aron Leví Beck (f. 23. ágúst 1989) er íslenskur stjórnmálamaður sem hefur verið borgarfulltrúi Samfylkingarinnar frá 2019 og þar áður varaborgarfulltrúi frá 2018. Hann er að auki byggingafræðingur og myndlistarmaður.
Verkakvennafélag Ísafjarðar
Félagið starfaði í nokkur ár. Ekki er getið um aðrar forystukonur en formann þess, Þóru J. Einarsson, hjúkrunarkonu.
Plötusnúður
thumb|right|300px|Vinnuborð plötusnúða nútímans: [[tölva, hljóðblandari og CDJ geislaspilari frá Pioneer tækjaframleiðandanum.]] Plötusnúður eða skífuþeytari er sá kallaður sem tekur að sér að leika tónlist af plötum fyrir áheyrendur, oftast dansandi áhorfendur á skemmtistöðum. Fyrstu plötusnúðar á Íslandi störfuðu í Tónabæ og með þeim allra fyrstu var Pétur Steingrímsson. Fyrsti íslenski kvenplötusnúðurinn var Ásta Ragnheiður Jóhannesdóttir, síðar alþingismaður. Hún var plötusnúður í Glaumbæ.
Plovdiv
thumb|right|250px|Göngugata í Plovdiv Plovdiv er borg í Búlgaríu. Hún er næst stærsta borg landsins með um 380 þúsund íbúa.
Jamie Oliver
Jamie Oliver (f. 27. maí 1975) er breskur matreiðslumaður og sjónvarpsmaður. Veitingahúsakeðjan hans heitir Jamie's Italian. Hann er þekktur fyrir einfalda og aðgengilega matargerð.
Ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun
thumb|right|Mótmæli í Ríó 2012. Mynd af forseta Brasilíu [[Dilma Rousseff borin um göturnar]] Ráðstefna Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun var alþjóðleg ráðstefna um sjálfbæra þróun haldin á vegum Sameinuðu þjóðanna í Rio de Janeiro, Brasilíu, 13.-22. júní 2012. Hún er stundum kölluð Rio+20 þar sem hún fylgir í kjölfar Umhverfisráðstefnunnar í Ríó 1992. Meginniðurstaða ráðstefnunnar var 49 síðna pólitísk yfirlýsing, Framtíðin sem við viljum. Litrík mótmæli settu svip sinn á ráðstefnuna þar sem mikill fjöldi umhverfissamtaka og annarra baráttuhópa kom saman í borginni til að fordæma getuleysi ráðstefnunnar til að takast á við misnotkun jarðarinnar, skógeyðingu og réttleysi frumbyggja.
Travis Scott
Jacques Bermon Webster II (fæddur 30. apríl 1991) best þekktur sem Travis Scott, er bandarískur rappari, söngvari og lagahöfundur.
Jóladagatal
thumb|Jóladagatal með [[jata|jötu bak við dyrnar 24. desember og með ýmis konar táknum tengdum aðventu, jólum og kristnihaldi.]] Jóladagatal er sérstakt dagatal sem notað er til að telja niður daga frá aðventu til jóla. Í kristni er sá siður á aðventu að sérstök kerti og dagatöl eru notuð til að merkja og fylgjast með tíma fram að jólum. Á aðventukertum eru merki sem sýna daga til jóla og kveikt er á kertunum daglega þar til þau brenna niður að næsta merki. Aðventudagatöl er með litlum dyrum sem eru opnaðar á hverjum degi og bak við hverja dyr er mynd. Fyrsti sunnudagur í aðventu er breytilegur eftir árum, hann er á tímabilinu 27. nóvember til 3 desember og því er algengt að jóladagatöl, sérstaklega þau sem ekki eru einnota byrji á 1. desember.
thumb|upright=.75|Jóladagatal sem sýnir Santa Kláus á ferð á sleða sínum. Hefðbundin aðventudagatöl sýna jólajötuna og umhverfi hennar, jólasveininn Santa Kláus og vetrarveður. Flest jóladagatöl hafa 24 litlar pappírsglugga og er gjarna biblíumynd eða mynd tengd jólahaldi bak við hvern glugga. Jóladagatöl eru úr ýmis konar efni, þau eru oft úr pappír með pappírsflipum fyrir hvern dag en stundum úr vösum úr efni sem eru saumuð eða límd á bakgrunn eða úr máluðum viðarboxum þar sem geyma má í litla hluti. Mörg jóladagatöl eru eins og stórt rétthyrnt kort með gluggum, einum fyrir hvern dag. Oft eru dyr eða gluggar á jóladagatali númeruð í engri sérstakri röð og gluggar misstórir.
Norræn jóladagatöl í sjónvarpi og útvarpi
Á Norðurlöndum er hefð fyrir jóladagatali í útvarpi eða sjónvarpi, einum þætti fyrir hvern dag frá 1. til 24 desember. Útsending á slíkum þáttum hófst í sænsku útvarpi árið 1957 í þættinum Barnens adventskalender og fyrsta jóladagatalið sem birtist í sjónvarpi var birt í sænska sjónvarpsþættinum Titteliture árið 1960. Fyrsta jóladagatalið sem birtist í ljósvakamiðlum í Danmörku var Historier fra hele verden sem birtist 1962. Meðal norræna jóladagatala sem birst hafa í sjónvarpi eru norski þátturinn frá 1979 Jul i Skomakergata og íslenski sjónvarpsþátturinn frá 1990 Á baðkari til Betlehem.
Íslenskt jóladagatal miðað við íslenska jólasveina
Á Íslandi er hefð fyrir að miða tímatal til jóla við ferðalag íslensku jólasveinanna til byggða og miða við að einn komi á hverjum degi og sá fyrsti 12. desember og síðan birtist einn á hverjum degi. Er þar miðað við röð og nöfn jólasveina eins og í jólasveinakvæði Jóhannesar úr Kötlum. Þjóðminjasafnið hefur árlega frá 12. desember til 23 desember kl. 11. skemmtun þar sem jólasveinn dagsins kemur. Það tíðkast einnig að ung börn setja skó út í glugga á þessum tíma og vænta smágjafa frá jólasveini dagsins.
Animal Crossing: Wild World
Animal Crossing: Wild World, þekktur sem Come to Animal Forest í Japan, er lífsherma-tölvuleikur hannaður af Nintendo fyrir Nintendo DS-leikjatölvuna árið 2005. Hann er óbeint framhald af tölvuleiknum Animal Crossing fyrir GameCube, endurgerð af Animal Forest fyrir Nintendo 64. Leikurinn notast við Nintendo Wi-Fi tenginguna svo maður geti spilað við hvern sem er, hvar sem er. Þetta er þriðji DS leikurinn til að nota hana, á eftir Mario Kart DS og Tony Hawk Americans Sk8land.
Animal Crossing
Brúnönd
Brúnönd (fræðiheiti Anas rubripes) er fugl af andaætt. Brúnönd er stór buslönd. thumbnail|left|Skýringarmynd sem sýnir mun á kvenfugli hjá brúnönd (black duck) og [[stokkönd (mallard)]] thumbnail|left|Brúnönd með unga thumbnail|left|500 px|Skýringarmynd af brúnönd og búsvæði hennar
Lúkíanos
Lúkíanos frá Samosata (forngrísku Λουκιανὸς ὁ Σαμοσατεύς, um 120 – eftir 180) var sýrlenskur-rómverskur mælskumaður, rithöfundur og höfundur satíra, sem ritaði á forngrísku og var rómaður fyrir fágaan stíl sinn, hugmyndaflug sitt og kímnigáfu sína.
Hann fæddist í borginni Samosata í fyrrum konungdæminu Kommagenu (í dag í austurhluta Tyrklands), sem var þá undir yfirráðum Rómaveldis og var sameinað skattlandinu Sýrlandi. Hann vísar til sjálfs sín sem „Sýrlendings“. Að öllum líkindum lést hann í Aþenu seint á 2. öld
Lúkíanosi eru eignuð rúmlega 80 ritverk en ósennilegt þykir að þau séu öll ósvikin. Í mörgum verka sinna gerir Lúkíanos óspart grín að bæði grískri goðafræði og grískri heimspeki. Ekkert er vitað um heimspekileg viðhorf hans sjálfs en hann hefur bæði verið talinn hafa aðhyllst aristótelisma og epikúrisma.
Ástin grípur alla
Ástin grípur alla eða Love Actually eins hún heitir á móðurmálinu er bresk jólamynd frá árinu 2003 sem að er leikstýrð af Richard Curtis. Handritið er skipt í um það bil níu söguþráða og hver einasti sýnir mismunandi gerðir af ást. Myndin gerist á fimm vikna tímabili fyrir jól og allir karakterarnir eru tengdir einhvern veginn.
Leikendur eru flestallir breskar stórstjörnur þar á meðal Hugh Grant, Emma Thompson og Liam Neeson og fleiri.
Olís deildin
Olís deildin eða Olís deild getur átt við:
Kosningar í Bandaríkjunum 2021
Kosningar munu fara fram í Bandaríkjunum þann 2. nóvember árið 2021 og verður þá kosið um:
Pálmar
Pálmar getur átt við:
As Aventuras de Gui & Estopa
As Aventuras de Gui & Estopa eru brasilískir teiknimyndaþættir sem hófu göngu sína 2009 á Cartoon Network. Þátturinn var skapaður af Mariana Caltabiano.
Sundlaug Kópavogs
1991 var önnur laug og mun stærri tekin í notkun, fullgild 50x25 metra keppnislaug. Að auki var þá sett upp rennibraut í litla laug við hlið stóru laugarinnar og öll búningsaðstaða færð í nýja klefa og heitum pottum fjölgað.
Þann 11. maí 2008 var ný og breytt sundlaug opnuð, 50x25 metra keppnislaugin var á sínum stað en elsta laugin og pottar þar voru horfin, í þeirra stað var komin 25 metra keppnislaug með áhorfendabekkjum sem og 10 metra vaðlaug, báðar innanhúss.
Podocarpus insularis
Podocarpus insularis er sígrænt tré frá Indónesíu, Nýju-Gíneu, Vanúatú og Salómonseyjum.
Rifslús
Rifslús (fræðiheiti: Hyperomyzus rhinanthi er skordýrategund sem var fyrst lýst af Henri Schouteden 1903.
Hún finnst á flestum stöðum þar sem rifs og sólber eru ræktuð á Íslandi. Á rifsi verpast blöðin um lýsnar svo þær eru vel varðar fyrir rándýrum og varnarefnum, en ekki á sólberjum. Seinni hýslarnir eru lokasjóður og augnfró.
Matthías Johannessen
Matthías Johannessen (f. 3. janúar 1930) er íslenskt ljóðskáld og rithöfundur.
Matthías fæddist í Reykjavík og varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík 1950. Hann stundaði síðan nám við Háskóla Íslands, og árið 1955 lauk hann kandítatsprófi í íslenskum fræðum með bókmenntir sem aðalgrein. Hann hélt síðan til Kaupmannahafnar þar sem hann stundaði framhaldsnám í bókmenntum veturinn 1956-1957.
Fyrsta ljóðabók Matthíasar Borgin hló kom út árið 1958 og vakti töluverða athygli. Síðan hefur hann gefið út tugi ljóðabóka, auk fræðibóka, skáldsagna, smásagnasafna, leikrita og viðtalsbóka. Hann var blaðamaður á Morgunblaðinu meðfram háskólanámi og síðar ritstjóri þess á árunum 1959-2000.
Dr. Kawashima's Brain Training: How Old Is Your Brain?
Dr. Kawashima's Brain Training: How Old Is Your Brain? eða Brain Age: Train Your Brain in Minutes a Day! er lærdómsleikur fyrir Nintendo DS. Hann er markaðsettur fyrir fullorðna og byggður á vinsælli bók skrifaðri af prófessor Ryūta Kawashima.
Sumarólympíuleikarnir 1904
thumb|right|Veggspjald fyrir ólympíuleikana í St. Louis 1904. Sumarólympíuleikarnir 1904 voru þriðju Ólympíuleikar nútímans. Þeir voru haldnir í St. Louis í Missouri  í Bandaríkjunum  á tímabilinu 1. júlí til 23. nóvember. Líkt og fjórum árum fyrr voru leikarnir haldnir samhliða heimssýningu og féllu talsvert í skuggann af henni. Framkvæmd leikanna þótti að mörgu leyti takast vel, en þó skyggði á að nær eingöngu keppendur frá Norður-Ameríku tóku þátt í þeim.
Aðdragandi og skipulagning
Ákveðið hafði verið að Ólympíuleikarnir 1904 yrðu haldnir í Chicago. Á sama tíma var hins vegar unnið að undirbúningi heimssýningar í borginni St. Louis. Aðstandendur heimssýningarinnar vildu ekki sjá neina samkeppni og hótuðu því að efna til annars íþróttamóts í tengslum við sýningarhald sitt. Niðurstaðan varð sú að Chicago gaf keppnina frá sér og annað sinn í röð urðu Ólympíuleikarnir að hliðaratburði heimssýningar.
thumb|left|Mannvirki heimssýningarinnar í St. Louis voru hin glæsilegustu. Heimssýningin stóð í fjóran og hálfan mánuð og reyndu skipuleggjendur hennar að standa fyrir íþróttaviðburði upp á hvern einasta dag allan þann tíma. Það þýddi að boðið var upp á ýmsar óvenjulegar íþróttir og kom það síðar í hlut Alþjóðaólympíunefndarinnar að greiða úr flækjunni og ákveða hvaða verðlaunahafar skyldu teljast raunverulegir Ólympíusigurvegarar.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
Akranes hlaut kaupstaðarréttindi árið 1942, fram að því hafði það verið hreppur með hreppsnefndarkosningum.
1942
Sveitarstjórnarkosningarnar 1942 fóru fram 25. janúar.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Aðdragandi og skipulagning
Hafa ber þó í huga að áherslan á þjóðerni íþróttamanna var ekki sú sama í byrjun tuttugustu aldar og síðar varð. Litið var svo á að keppendur væru fyrst og fremst fulltrúar einstakra íþróttafélaga eða skóla. Varð mikil keppni milli bandarísku háskólanna hver þeirra hlyti flest verðlaun á leikunum.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1946
Sveitarstjórnarkosningarnar 1946 fóru fram 27. janúar.
1946 (aukakosningar)
Kosningarnar í janúar skiluðu þrátefli í bæjarstjórn og var efnt til nýrra kosninga þann 10. mars. Framsóknarflokkur, sem fengið hafði einn fulltrúa í fyrri kosningum bauð ekki fram.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Keppnisgreinar
Keppt var í 91 grein. Fjöldi keppna í einstökum íþróttaflokkum er gefinn upp í sviga.
Einstakir afreksmenn
thumb|left|Archie Hahn í spretthlaupsstöðu. Auglýsingamynd fyrir ólympíuleikana 1904. Bandaríkjamaðurinn Archie Hahn var einhver dáðasti frjálsíþróttamaður leikanna og sigraði í spretthlaupsgreinunum þremur: 60 metrum, 100 metrum og 200 metrum.
Sú sérkennilega staða kom upp í kringlukastkeppninni að tveir efstu menn, Martin Sheridan og Ralph Rose, köstuðu nákvæmlega jafn langt: 39,28 metra. Þurfti því að grípa til aukakasts þar sem Sheridan hafði betur.
Bæjarstjórnarkosningar á Akranesi
1954
Sveitarstjórnarkosningarnar 1954 fóru fram 31. janúar. Í framboði voru annars vegar sameiginlegur listi Alþýðuflokks, Framsóknarflokks og kommúnista og hins vegar listi Sjálfstæðisflokksins.
Sumarólympíuleikarnir 1904
Einstakir afreksmenn
Keppt var í tugþraut í fyrsta sinn í sögu Ólympíuleikanna. Sigurvegarinn, Tom Kiely, er skráður Breti í afrekaskrá Alþjóðaólympíunefndarinnar, en var sjálfur eldheitur írskur þjóðernissinni og sagðist alla tíð keppa fyrir Írland.
Keppnin í Maraþonhlaupi var öll með miklum ólíkindablæ. Keppt var í steikjandi hita á malarvegum þar sem umferð hesta og bíla þyrlaði upp ryki. Bandaríkjamaðurinn Frederick Lordz kom fyrstur í mark og var fagnað sem hetju. Lordz hafði hins vegar gefist upp snemma hlaups og fengið bílfar drjúgan hluta leiðarinnar til baka. Hann ákvað að bregða á leik og tók þátt í fagnaðarlátunum.