cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
René Descartes
Hugspeki og sálfræði
Descartes kom einnig með nýjar uppgötvanir í líffræðilegri sálfræði, þótt hann hafi verið uppi löngu áður en sálfræði var viðurkennd fræðigrein. Hann var með þeim fyrstu til að reyna að skýra ákveðna hegðun með líffræðilegum þáttum, sbr. rannsóknir hans á taugakerfinu og viðbrögðum mannsins við sársauka.
Trú
Fræðimenn hafa deilt ákaft um hver trúarviðhorf Renés Descartes raunverulega voru. Hann kvaðst sjálfur vera dyggur kaþólikki og hélt því fram að eitt markmiða sinna í Hugleiðingum um frumspeki hafi verið að verja kristna trú. Descartes var aftur á móti sakaður um það á sínum tíma að aðhyllast frumgyðistrú á laun eða jafnvel guðleysi. Samtímamaður hans, Blaise Pascal, sagði „Ég get ekki fyrirgefið Descartes. Í allri sinni heimspeki reyndi hann að ýta guði til hliðar. En Descartes gat ekki komist hjá því að nota guð til þess að setja heiminn í gang með sínum guðdómlega fingrasmelli. En eftir það hafði Descartes ekki meiri not fyrir guð.“
Í ævisögu Descartes eftir Stephen Gaukroger kemur fram að „hann hafði djúpstæða guðstrú sem kaþólikki og hélt henni allt til æviloka ásamt harðákveðinni og ástríðufullri þrá eftir því að uppgötva sannleikann.“ Að Descartes látnum í Svíþjóð afsalaði Kristín Svíadrottning sér krúnunni og snerist til kaþólskrar trúar (en samkvæmt sænskum lögum varð þjóðhöfðinginn að vera mótmælenda trúar). Descartes var eini kaþólikkinn sem hún átti verulegt samneyti við.
640–631 f.Kr.
640-631 f.Kr. var 7. áratugur 7. aldar f.Kr.
Munkur
thumb|Kaþólskur munkur
Munkur (orðið kemur frá grísku monakhos (μοναχός) sá sem stendur einn) er karlmaður sem hefur helgað líf sitt trú samkvæmt ákveðnum reglum. Reglurnar eru margvíslegar allt eftir trú og munkareglu en alls staðar gildir að þeir lifa ekki fjölskyldulífi og stunda ekki kynlíf. Munkar eru til í ýmsum trúarbrögðum en þó sérlega í kristni og búddisma.
Margir munkar búa í klaustrum en upphaflega var gríska orðið monakhos notað um einsetumenn sem höfðu helgað sig Guði.
Neitun forliðar
Neitun forliðar eða neitun ef-setningarinnar er formleg rökvilla.
Gefum okkur að í röksemdafærslu væri forlið skilyrðissambands, þ.e. „ef“ setningarinnar, fyrst neitað og síðan væri ályktað á þeim grundvelli að bakliðurinn, þ.e. „þá-setningin“, sé ósönn:
Rök af þessu tagi heita neitun forliðar vegna þess að annað skrefið í röksemdafærslunni felst í því að neita forlið skilyrðissambandsins. Þetta er formleg rökvilla og röksemdafærslur af þessu tagi eru ógildar, enda leiðir niðurstöðuna ekki af forsendunum.
Dæmi um röksemdafærslu þar sem forliðnum er neitað:
Niðurstöðuna leiðir augljóslega ekki af forsendunum enda gæti niðurstaðan hæglega verið ósönn þótt báðar forsendurnar væru sannar. (Ég get verið með augun lokuð þótt ég sé ekki sofandi).
Annað dæmi:
Hér er fyrri forsendan sönn, jafnvel þótt Arnaldur Indriðason sé ekki forseti Íslands, því þar sem Arnaldur Indriðason er Íslendingur, þá gildir eftir sem áður að ef hann er forseti Íslands, þá er forseti Íslands Íslendingur. Seinni forsendan er einnig sönn, því Arnaldur Indriðason er ekki forseti Íslands. Af þessu leiðir hins vegar ekki að forseti Íslands (sem er Ólafur Ragnar Grímsson þegar þetta er skrifað) sé ekki Íslendingur.
Þegar um flóknari röksemdafærslur er að ræða geta rökvillur sem þessar verið sannfærandi, t.d. vegna ruglings á ef og ef og aðeins ef. Ef fyrri forsendan segir „ef og aðeins ef“ frekar en „ef“, þá er neitun forliðar ekki ógild rök. Til dæmis: Ef ég loka alltaf augunum þegar ég er sofandi og ég loka þeim einungis þegar ég er sofandi (en aldrei þegar ég er vakandi), þá gildir að ef ég er ekki sofandi, þá er ég ekki með lokuð augun.
William Gibson
thumb|right|William Gibson árið 2008. William Gibson (f. 17. mars 1948) er bandarískur furðusagnahöfundur sem er almennt talinn upphafsmaður undirgreinar vísindaskáldsögunnar sem nefnist sæberpönk. Snemma á 9. áratugnum birtust fyrstu smásögurnar hans sem voru dystópískar sögur um nálæga framtíð í film noir-stíl. Margar af þessum sögum komu út 1986 í smásagnasafninu Burning Chrome. Árið 1984 kom þekktasta skáldsaga hans, Neuromancer, út. Hún varð fyrsta vísindaskáldsagan sem vann öll þrjú þekktustu verðlaunin sem veitt eru fyrir slíkar bókmenntir; Nebula-verðlaunin, Hugo-verðlaunin og Philip K. Dick-verðlaunin. Í kjölfarið fylgdu tvær skáldsögur úr sama söguheimi, Count Zero (1986) og Mona Lisa Overdrive (1988). Árið 1990 kom út gufupönksagan The Difference Engine og síðan nýr þríleikur sem gerist í nálægri framtíð, Virtual Light (1993), Idoru (1996) og All Tomorrow's Parties (1999). Eftir 2000 hafa komið út nokkrar efsögur sem gerast í hliðstæðusamtíð okkar eigin samtíðar.
Margoft hefur verið reynt að gera kvikmyndir eftir sögum Gibsons en aldrei orðið af því. Johnny Mnemonic frá 1995 er lauslega byggð á fyrsta þríleiknum og New Rose Hotel frá 1998 er byggð á samnefndri smásögu eftir Gibson sem gerist í sama söguheimi.
Sauðanes (Upsaströnd)
Sauðanes er eyðibýli yst á Upsaströnd við Eyjafjörð um 6 km utan við Dalvík. Utan bæjarins tekur Ólafsfjarðarmúli við. Þar voru áður þrjú smákot í stopulli byggð, Sauðaneskot, Sauðakot og Mígindi. Sauðaness er fyrst getið í skrá yfir Hólastólsjarðir árið 1388. Þar virðist hafa verið samfelld byggð til 1957 en þá fór jörðin í eyði. Síðustu ábúendur þar voru Sigurjón Hólm Hjörleifsson, síðar lögregluþjónn á Dalvík, og kona hans Sigurbjörg Pálsdóttir.
Á Sauðanesi bjó Þorvaldur Rögnvaldsson skáld (1597-1680), en þátt um hann er að finna í Þjóðsögum og munnmælun Jóns Þorkelssonar.
Við Sauðanes kom Eyjafjarðarskotta á land, en hana höfðu hollendingar sent til Eyjafjarðar til að kvelja og drepa allar konur í Vaðlaþingi. Þorvaldur stóð á ströndu þegar Skottu bar þar að og gat komið í veg fyrir að hún ynni konum mein, en í stað þess drap hún nokkrar kýr og drekkti manni í Eyjafjarðará.
Að ferninga hring
Að ferninga hring er sú forna þraut að teikna ferning með flatarmál nákvæmlega jafnt einhverjum tilteknum hring með hringfara og ókvarðaðri reglustriku. Fólk leitaðist við að finna slíka ferninga í um tvær árþúsundir.
Saga
Fyrstur manna til þess að reyna við þetta var líklega Anaxagóras. Hippias komst nokkuð nærri lagi með Quadratrixinu sínu, en þó er það ekki nægilega nákvæmt til þess að geta sagt að þrautin sé leyst. Árið 1882 kom hinsvegar skýring á því af hverju þetta var svona mikið vandamál þegar að þýski stærðfræðingurinn Ferdinand Lindemann sannaði að π væri torræð tala, en það hefur í för með sér að ómögulegt er að ferninga hring.
Um 350 f.Kr. notaði Dinostratus Quadratrix Hippiasar til þess að reyna við þessa þraut. Þá virkar það þannig að hringurinn er skorinn í fjórar jafnar sneiðar, og ein sneiðin, sem hefur ferilinn frá B til D í gegnum E, þar sem að E er hvaða punktur sem er sem að hefur fasta fjarlægð frá A á myndinni hér til hliðar, er skorin í þrennt með Quadratrixinu og sú lína kölluð BG. Þá mætir Quadratrixinn línunni AD í punktinum G og, þannig að lengd ummáls hringsins er lýst í lengdum beinna lína. Þessar beinu línur má svo nota til þess að byggja rétthyrning (ónákvæman þó) sem að hefur flatarmál jafnt flatarmáli hringsins.
Nálganir á π
Til þess að áætla π eru til margar reglur. En þó gildir að alveg sama hversu vel þessar reglur reynast til þess að komast ansi nærri π, þá er engin þeirra fullnægjandi jafna fyrir π, og þangað til að slík jafna finnst er π álitin óræð, og þar með er ekki til nein aðferð til þess að finna ferning með nákvæmlega sama flatarmál og tiltekinn hringur í Evklíðsku rúmi – þó er það hægt í Gauss-Bolyai-Lobachevski rúmi, eins og Gray sannaði árið 1989.
Víti (í Öskju)
Eldvirkni
Í gosinu 1875 spúði gígurinn ösku og vikri í einu stærsta öskugosi í sögu landsins. Öskufallið af því gosi fór illa með byggð á Austurlandi og olli því að margir fluttu til Ameríku.
Áætlað magn af ösku í þessu gosi er 2-2,5 rúmkílómetrar og af því hafa 0,8 rúmkílómetrar fallið á Íslandi. En askan af því gosi náði til Stokkhólms 38 tímum og þar sem síðan var hægt að efnagreina öskuna. Víti og Askja tilheyra sprungukerfi sem er eitt lengsta og virkasta sprungukerfi landsins. En það nær frá Dyngjujökli að Öskju og gegnum Jökulsá á Fjöllum og niður að sjó. Það er kallað Öskjukerfið og hefur gosið a.m.k 50 sinnum á nútíma. Helstu gosin eru þá goshrinan frá 1984-1985. Nokkur eldgos 1921-1930 og síðast gaus 1961. Það má þessvegna sjá mikil ummerki á þessu svæði um eldsumbrot.
Bandarískir geimfarar komu hingað til lands á þetta svæði til þess að æfa sig fyrir tunglferðina uppúr 1960. Svæðið þótti minna á landslag tunglsins. Með þeim í för var jarðfræðingurinn Sigurður Þórarinsson, hann var aðalkennari hópsins. Þeir lærðu helst af honum um gíga, gosmenjar og jarðlög.
Ferðamannastaður
Margir ferðamenn heimsækja Víti árlega en leiðin þangað er löng og torfærin. Þaðan má sjá fjallarisa eins og Kverkfjöll og Herðubreið. Á móti gígnum rísa síðan Dyngjufjöll. Þorvaldur Thoroddsen lýsti því svo að hér væri náttúran öll hrikalegri og mikilfenglegri en á nokkrum öðrum stað á Íslandi og sá sem einu sinni hafi staðið á barmi jarðfallsins gleymi því aldrei.
Hægt að baða sig í Víti. En vatnið í gígnum er brennisteinsvatn og nær um átta metra dýpt. Vatnið er misheitt, 20°C-60°C. Mikill hiti getur verið í leðjunni við austurbakkann sem getur verið hættulegur. Brennisteinsgufa getur haft áhrif á öndunarfæri og hefur valdið því að fólk hefur fallið í yfirlið.
Tunglferðin (kvikmynd frá 1902)
thumb|right|Stilla úr myndinni. Tunglferðin (franska: Le voyage dans la lune) er frönsk vísindaskáldsögumynd frá 1902 eftir Georges Méliès. Myndin byggist á ýmsum sögum, þar á meðal skáldsögunni Ferðin til tunglsins eftir Jules Verne frá 1865. Í myndinni ferðast hópur stjörnufræðinga til tunglsins með hylki sem skotið er úr risastórri fallbyssu. Þar hitta þeir fyrir tunglbúa sem hafast við neðanjarðar. Þeir komast aftur til jarðar með því að velta hylkinu út í geiminn með reipi, en einn tunglbúinn grípur í reipið og fylgir með þegar hylkið fellur til jarðar og lendir í sjónum þar sem þeim er bjargað.
Pridi Banomyong
thumb Pridi Banomyong (taílenska: ปรีดี พนมยงค์; 11. maí 1900 – 2. maí 1983) var tælenskur stjórnmálamaður og prófessor. Hann var forsætisráðherra og háttsettur ríkismaður Tælands og aldarafmæli fæðingar hans var fagnað af UNESCO árið 2000.
Lugano-vatn
thumb|Lugano-vatn. Lugano-vatn (ítalska: Lago di Lugano eða Ceresio) er stöðuvatn milli Ítalíu (33% vatnsins) og Sviss (63% vatnsins). Það er nefnt eftir borginni Lugano og er á milli Maggiore-vatns og Como-vatns. Mengun hefur verið vandamál í vatninu.
Skytturnar
Hún er fyrsta leikna kvikmynd Friðriks Þórs í fullri lengd en áður var hann orðinn þekktur fyrir heimildarmyndir á borð við Rokk í Reykjavík og Kúreka norðursins.
Myndir segir frá tveimur sjóurum sem eru að koma í land að lokinni hvalveiðivertíð: Búbba, sem leikinn er að Þórarni Óskari Þórarinssyni, feitlaginn, góðhjartaður einfeldningur og Grími Úlfssyni sem telur sig kannski vera svalari toffara en efni standa til.
Þeir fara á puttanum til Reykjavíkur án þess að hafa þar að neinu að hverfa. Þeir þvælast á billjardsstofu, fatafellusýningu og bari og reyna að koma sér í húsaskjól hjá ættingjum og fyrrverandi kærustum án þess að vera boðnir velkomnir. Þegar nóttin er orðin dimm og þeir reynast ekki einu sinni aufúsugestir í Hverfissteininum grípa þeir til örþrifaráða.
Myndin hefur ýmis af bestu stíleinkennum Friðriks Þórs, skopskyn, næmni fyrir kenjum lands og þjóðar, samstöðu með utangarðsfólki og miðlar íslenskum veruleika með grípandi raunsæi.
Handritið er unnið í samstarfi við Einar Kárason og hefur það samstarf síðar skilað fleiri vinsælum verkum.
Tónlist er eftir Sykurmolana, Hilmar Örn Hilmarsson & Bubba Morthens.
thumb|left|Auglýsing úr Morgunblaðinu
Lóklukka
Lóklukka (fræðiheiti: Campanula tomentosa) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi.
Svalur í hringnum
Svalur í hringnum er önnur bók Frosks útgáfu um Sval og Val og kom út árið 2014. Er bókin þó merkt númer þrjú í ritröðinni, en bók nr. 3 kom út síðar. Hún hefur að geyma þrjár sögur frá upphafsárum Franquin, sem allar birtust í fyrstu bók hinnar opinberu Svals og Vals-ritraðar Quatre aventures de Spirou et Fantasio
Söguþráður
Spirou et les plans du robot (íslenska: Vélmennisuppdrátturinn) er sjálfstætt framhald eldri sögu um Sval og Val, sem sagði frá útistöðum þeirra við geggjaðan vísindamann sem fundið hafði upp fullkomið vélmenni. Sagan hefst á að þeir félagarnir lesa viðtal við vísindamanninn, sem komið hafði verið fyrir á geðveikrahæli. Í því segir hann frá vélmenni sínu og sjá Svalur og Valur í hendi sér að glæpamenn muni ásælast teikningarnar þessari snjöllu uppfinningu, ef þær sé að finna í tilraunastofu hans.
Eftir mikinn eltingaleik tekst Sval að farga teikningunum. Glæpamennirnir halda þá á geðveikrahælið og ræna vísindamanninum en Svalur og Valur ná honum til baka. Vísindamaðurinn fær höfuðhögg og gleymir öllu um vítisvélar þær sem hann ætlaði að búa til og gerist friðsamur. Þrjótarnir eru handteknir.
Spirou sur le ring (íslenska: Svalur í hringnum) gerist meðal götustráka í Brussel. Fanturinn og hrekkjusvínið Steingeir veður uppi með ofríki gagnvart smástrákunum í hverfinu. Einn þeirra er vinur Svals og verður úr að Svalur og Steingeir mætist í hnefaleikabardaga.
Í aðdraganda bardagans lúskrar Steingeir á saklausum vegfarendum og beitir fjárkúgunum. Svalur kemst hins vegar í kynni við gamlan hnefaleikaþjálfara sem veitir honum leiðsögn. Þrátt fyrir ýmis bellibrögð andstæðingsins vinnur Svalur frægan sigur í bardaganum. Steingeir er hrakinn í burtu af smástrákunum, en Svalur sýnir honum göfuglyndi og þeir verða vinir.
Spirou fait du cheval (íslenska: Svalur knapi) er stysta saga bókarinnar, rétt um átta blaðsíður að lengd. Svalur og Valur bregða sér í útreiðartúr, en bykkjan sem Svalur fær til reiðar gengur af göflunum og reynist hafa gríðarlegan stökkkraft. Útreiðartúrinn endar því með ósköpum.
Upprunaleg útgáfa
Svalur í hringnum er séríslensk útgáfa í þeim skilningi að sögur þessar hafa ekki verið prentaðar einar og sér saman á bók í öðrum löndum. Allar sögurnar þrjár birtust í fyrstu Svals og Vals-bókinni: Quatre aventures de Spirou et Fantasio (íslenska: Fjórum ævintýrum um Sval og Val).
Útgáfuupplýsingar
Svalur í hringnum var gefin út af Froski útgáfu árið 2014. Jean Antoine Posocco, eigandi útgáfunnar, sá um uppsetningu og handskrift. Anita K. Jónsson er skráð fyrir íslenskri þýðingu.
Klaustur
thumb|Munkur við skriftir Klaustur er félagsskapur munka eða nunna sem lifa að miklu leyti aflokuð frá samfélaginu og helga sig leit að eigin fullkomnun og eða þjónustu við Guð og lifa eftir sameiginlegum reglum. Að nokkrum búddistaklaustrum undanteknum einkennist allt klausturlíf af afneitun kynlífs. Oftast eru klaustur karla og kvenna aðskilin þó undantekningar séu til. Hugtakið klaustur er einnig notað yfir húsakynni klausturreglnanna. Klaustur eru snar þáttur í búddisma og stórum hluta kristni, sérlega kaþólsku og rétttrúnaðarkirknanna. Hins vegar er klausturlíf óþekkt í íslam og gyðingdómi.
Orðsifjar
Orðið klaustur er komið úr latneska orðinu claustrum sem þýðir lás, lokað rými, læst herbergi. Claustrum kemur af claudo, loka, læsa, inniloka.
Kristin klaustur
Uppruna klausturstarfs í kristni er að finna í hefð einsetumanna í gyðingdómi. Er Jóhannes skírari oft nefndur sem fyrirmynd kristinna einsetumanna. Í upphafi kristni leituðu margir heittrúaðir eftir einangrun til að geta helgað sig Guði og einnig til að leita undan ofsóknum. Upp úr aldamótunum 300 tóku kristnir einsetumenn í Egyptalandi að safnast saman og hefst þar með klausturhefðin. Það var Egyptinn Pakhomios sem um árið 320 skapaði hugmyndina um sameiginlegt trúarlíf þar sem einstaklingarnir lifðu saman og játuðust undir sameiginlegar reglr undir stjórn ábóta í munkaklaustrum og abbadísa í nunnuklaustrum. Klausturreglur Pakhomios voru þrjár og eru enn undirstaða alls kristins klausturlífs: Fátækt, hlýðni og skírlífi. Basilius hinn mikli skrifaði um 370 í Regulae nýjar reglur fyrir klausturlíf. Höfuðþættir eru áhersla á jafnvægi líkamlegs starfs og bænar, undirgefni einstaklingsins undir heildina, og möguleika starfs út á við eins og rekstur sjúkrahúsa og gistihúsa. Vegna reglna Basiliusar er hann talinn vera faðir klausturlífs rétttrúnaðarkirkjunnar og eru þær enn grundvöllur þess.
Í vesturkirkjunni urðu klaustrin þekkt ekki síst í gegnum verk Ágústínusar (354 til 430)sem skapaði fyrstu vestrænu klausturregluna, Ágústínusarregluna.
Það var þó Benedikt frá Núrsíu (480 - 547) sem hafði mest áhrif á þróun klausturlífs í Vestur-Evrópu með Benediktsreglunni. Starf klausturbúa var tvíþætt samkvæmt Benedikt, að biðja og iðja (ora et labora).
Þriðja megin klausturhreyfingin, sem kennd er við Cistercium, varð til um 1090. Meginþættir í starfi reglunnar er jafnvægi milli Opus Dei (Verk Guðs, það er guðþjónustur og bænir), Lectio Divina (Heilagur lestur, það er Biblíulestur og lestur annarra trúarrita) og Labor manuum (Störf handanna, það er líkamleg vinna).
Í kaþólskum sið störfuðu mörg klaustur á Íslandi.
Suzanne Collins
Suzanne Collins (fædd 10. ágúst 1962) er bandarískur sjónvarpshöfundur og rithöfundur, best þekkt fyrir að skrifa þríleikinn Hungurleikana. thumb|Suzanne Collins
Æskuár
Suzanne Collins er fædd 10. ágúst 1962 í Hartford, Connecticut. Hún er dóttir liðsforinga í flugher Bandaríkjanna, sem þjónaði í Víetnamstríðinu. Sem dóttir liðsforingja í hernum þá var fjölskyldan stöðugt að flytja. Hún eyddi æsku sinni í austurhluta Bandaríkjanna. Hún var í menntaskólanum Alabama School of Fine Arts, þar sem aðalfag hennar var leikhúsfræði. Hún útskrifaðist frá Háskólanum í Indiana með tvær gráður, leikhús- og fjarskiptafræði.
Álftanes
Nesið liggur til norðvesturs á milli Hafnarfjarðar að sunnan og Skerjafjarðar að norðan. Nesið er láglent og á því allnokkurt hraun, Gálgahraun. Á nesinu er vaxandi byggð. Þekktustu staðir á Álftanesi eru Bessastaðir og Garðar. Á Bessastöðum er aðsetur forseta Íslands. Garðar eru kirkjustaður og fyrrum prestssetur. Í Gálgahrauni mun hafa verið aftökustaður sakamanna fyrrum. Yst á Álftanesi er Skansinn, en þar var byggt vígi til varnar konungsgarðinum á Bessastöðum ef sjóræningjar skyldu leggja þangað leið sína.
Gísli Alfreðsson
Gísli Alfreðsson (f. 24. janúar 1933 d. 28. júlí 2021) var íslenskur leikari og leikstjóri. Hann var þjóðleikhússtjóri frá 1983-1991.
2000 AD
2000 AD er breskt myndasögutímarit sem er aðallega helgað vísindaskáldskap, súrrealisma og fantasíu. Það var fyrst gefið út af IPC árið 1977. Síðar fluttist það til Fleetway Publications sem var selt til Robert Maxwell árið 1987 og Egmont UK árið 1991. Árið 2000 keypti tölvuleikjaframleiðandinn Rebellion Developments tímaritið.
Margir af þekktustu myndasöguhöfundum heims hafa unnið fyrir tímaritið, þar á meðal Alan Moore, Neil Gaiman, Grant Morrison, Brian Bolland og Mike McMahon. Með þekktustu myndasögum sem birst hafa í tímaritinu eru Judge Dredd, Strontium Dog, Rogue Trooper, ABC Warriors, Nikolai Dante og Sláine. Persónan Tharg the Mighty kemur fyrir bæði í sögum og sem skáldaður ritstjóri tímaritsins.
Jes Zimsen
Jes Zimsen (f. 13. apríl 1877 í Hafnarfirði, d. 3. janúar 1938) var íslenskur kaupmaður, mjög stórtækur í íslensku atvinnulífi á fyrri hluta 20. aldarinnar.
Fjórða valdið
Fjórða valdið er hugtak sem vísar til fjölmiðla (á eftir löggjafarvaldi, dómsvaldi og framkvæmdavaldi). Hugtakið vísar til þess að fjölmiðlar geta oft, beint eða óbeint, stýrt atburðarás ákveðinna mála, með umfjöllun sinni.
Victoria (sjónvarpsþáttur)
Victoria eru breskir sjónvarpsþættir sem hófu göngu sína haustið 2016 á ITV. Þættirnir fjalla um Viktoríu Bretadrottingu sem leikin er af Jennu Coleman en þeir hefjast þegar Vilhjálmur 4. Bretakonungur deyr og hin 18 ára gamla frænka hans Viktoría tekur við bresku krúnunni. Tvær seríur af Victoriu hafa komið út og er sú þriðja væntanleg. Þættirnir hafa notið þó nokkurra vinsælda bæði í Bretlandi og víðar um heim.
Nunna
thumb|Nunnan Hildegard frá Bingen Nunna (orðið kemur frá latínu nonna, kvenkyn af nonnus, kennari eða munkur) er kona sem hefur helgað líf sitt trú samkvæmt ákveðnum reglum. Reglurnar eru margvíslegar allt eftir trú og nunnureglu en alls staðar gildir að þær lifa ekki fjölskyldulífi og stunda ekki kynlíf. Nunnur eru til í ýmsum trúarbrögðum en þó sérlega í kristni og búddisma.
Margar nunnur búa í klaustrum en langt í frá allar.
尼
Tígrinja
Tígrinja er norður-eþíopískt mál á suðurgrein semískra mála talað af um 4 miljónum í norðurhluta Eþíópíu og Eritreu. ÞAð er ritað með amharísku letri.
Fjallahreppur
Fjallahreppur var hreppur í Norður-Þingeyjarsýslu sunnanverðri. Hreppurinn var stofnaður árið 1893 þegar Skinnastaðarhreppi var skipt í tvennt. Nyrðri hlutinn varð að Öxarfjarðarhreppi.
Flokkunarhatturinn
Flokkunarhatturinn er töfrahattur úr sögunum um Harry Potter eftir J.K. Rowling. Hatturinn sér um að flokka nýnema Hogwartsskóla í heimavistirnar fjórar: Gryffindor, Ravenclaw, Hufflepuff og Slytherin.
Þriðja nafnið
Þriðja nafnið er kvikmynd eftir Einar Þór um mann sem rænir skipi og heimtar að fá að tala við kærustuna sína, en hún hefur aldrei heyrt hans getið.
Tsonga
Tsonga er níger-kongó mál talað af 2 milljónum í suðaustur Afríku. Finna má smellihljóð í málinu en þó eru þau afar sjaldgæf. Öll, eða næstum öll, sagnorð enda á -a í nafnhætti líkt og í íslensku. Ritað með latínuletri.
Dæmi
Faðir vor (Tsonga):
Augustin Louis Cauchy
thumb|right|Augustin Louis Cauchy. Augustin Louis Cauchy (f. 21. ágúst 1789, d. 23. maí 1857) var franskur stærðfræðingur sem skaraði fram úr í Frakklandi á fyrri hluta 19. aldar. Hann skrifaði fjölda stærðfræðilegra ritgerða, líklega um 800 talsins. Hann er talinn vera aðalfrumkvöðull formfestu (rigor) í stærðfræðigreiningu. Hann skilgreindi samfelldni og samleitni með því að hagnýta skilgreiningu markgildis. Einnig ruddi hann brautina í tvinnfallagreiningu. Cauchyruna og ójafna Cauchy-Schwarz er kenndar við hann.
Irréversible
Irréversible er kvikmynd eftir Gaspar Noé sem skrifaði handritið, leikstýrði, sá um klippingu og ljósmyndun. Hún er álitin ein óhugnanlegasta og umdeildasta kvikmynd ársins 2002 vegna þess hve ítarleg mynd er dreginn af nauðgun og morði í kvikmyndinni.
Kvikmyndin hefur verið borin saman við Memento og Peppermint Candy, þar sem báðar kvikmyndirnar rekja söguþráðinn aftur á bak frá endalokum til upphafs, það er að segja öfugt við það sem venjulegt myndi teljast.
650–641 f.Kr.
650-641 f.Kr. var 6. áratugur 7. aldar f.Kr.
Skinnastaðarhreppur
Skinnastaðarhreppur (oft ritað Skinnastaðahreppur) var hreppur í Norður-Þingeyjarsýslu, kenndur við kirkjustaðinn Skinnastað í Öxarfirði. Til forna var hann oft nefndur Ærlækjarhreppur eftir þingstaðunum á Ærlæk.
Árið 1893 var Skinnastaðarhreppi skipt í tvennt, í Öxarfjarðarhrepp og Fjallahrepp.
George Orwell
Eric Arthur Blair (25. júní 1903 – 21. janúar 1950), betur þekktur undir höfundarheitinu George Orwell, var enskur rithöfundur og blaðamaður. Þekktustu ritverk hans eru Dýrabær og Nítján hundruð áttatíu og fjögur sem gagnrýndu alræðisstefnu og sérstaklega stalínisma.
Ævi
Orwell fæddist á Indlandi, þar sem faðir hans var lágt settur starfsmaður bresku nýlendustjórnarinnar. Móðir hans fór með hann til Englands þegar hann var eins árs og hann ólst upp í Henley-on-Thames með móður sinni og systrum. Föður sinn sá hann ekki aftur fyrr en 1912, að undanskilinni einni snöggri heimsókn. Átta ára að aldri var hann sendur í heimavistarskólann St. Cyprians. Þar leið honum ekki vel. Hann skrifaði seinna minningar sínar frá skólaárunum, Such, Such Were the Joys, en bókin var ekki gefin út fyrr en eftir lát hans og þá var flestum nöfnum breytt til að draga úr líkum á málssókn fyrir meiðyrði. Flestir ævisagnaritarar Orwells telja þó að frásagnir hans af skólalífinu og líðan hans séu ýktar og gefi ekki rétta mynd af raunveruleikanum.
Hann fékk skólavist í Eton og skólastyrk en hafði ekki efni á háskólanámi. Þess í stað fékk hann stöðu í bresku nýlendulögreglunni og var sendur til Burma, þar sem hann var frá 1922-1927. Þá hafði hann einsett sér að gerast rithöfundur, sagði upp starfi sínu og settist að í London. Þar ákvað hann að kynna sér líf og kjör fátæklinga og utangarðsmanna, klæddist tötrum og duldi uppruna sinn og menntun. Seinna flutti hann til Parísar og lifði þar bóhemlífi, starfaði sem blaðamaður en einnig við uppþvott og fleira. Reynslu sína nýtti hann meðal annars í bókinni Down and Out in Paris and London. Bókin kom út í ársbyrjun 1933 og var vel tekið. Næstu árin gaf Orwell út nokkrar bækur en starfaði einnig við kennslu og bóksölu.
Hann gekk að eiga Eileen O'Shaughnessy sumarið 1936. Skömmu síðar hófst spænska borgarastyrjöldin og í árslok ákvað Orwell að fara til Spánar og berjast með lýðveldissinnum. Kona hans fór þangað einnig nokkru síðar. Vorið 1937 var hann skotinn í hálsinn af leyniskyttu og munaði litlu að það yrði bani hans. Hann bjargaðist þó en var dæmdur óhæfur til herþjónustu. Þau hjónin sneru heim til Englands um sumarið en Orwell var heilsuveill. Næstu ár starfaði hann við ritdóma og greinaskrif, svo og hjá BBC, en vorið 1944 lauk hann við Dýrabæ (Animal Farm). Bókin fékkst ekki gefin út strax því að Bretar vildu ekki styggja Sovétmenn, bandamenn sína. Hún var þó gefin út skömmu eftir stríðslok, í ágúst 1945.
Eileen kona Orwells gekkst undir skurðaðgerð 29. mars 1945 og dó á skurðarborðinu, fáeinum mánuðum eftir að þau höfðu ættleitt ungan dreng. Næstu ár dvaldist Orwell öðru hverju á eynni Jura á Suðureyjum og það var að mestu leyti þar sem hann skrifaði Nítján hundruð áttatíu og fjögur. Heilsa hans fór þó síversnandi og hann reyndist kominn með berkla. Bókin kom út í júní 1949 og hlaut þegar mjög góðar viðtökur. Orwell var lagður inn á sjúkrahús um haustið og átti ekki afturkvæmt þaðan. Þann 13. október giftist hann á sjúkrabeði ungri konu, Soniu Bronwell, sem hann hafði þekkt um nokkurra ára skeið, og 21. janúar lést hann.
Stjórnmál
Skoðanir Orwells á stjórnmálum breyttust eftir því sem leið á ævina en alltaf fylgdi hann þó vinstri stefnu. Þjóðfélagsgagnrýni er megininntak bóka hans en hann ræðst ýmist á borgaraleg gildi eða sósíalista og alræðisvald. Dvöl hans í Burma gerði hann að andstæðingi heimsvaldastefnu. Á Spáni varð hann sannfærður sósíalisti en jafnframt and-stalínisti. Hann barðist gegn gyðingahatri en var um leið and-zíonisti.
Óháðir bindindismenn
Óháðir bindindismenn var óformlegt heiti á framboði bindindismanna við borgarstjórnarkosningarnar í Reykjavík árið 1962. Listinn hlaut tæplega 900 atkvæði eða um 2,5% greiddra atkvæða og var langt frá því að fá kjörinn borgarfulltrúa.
Framboð bindindismanna átti skamman aðdraganda. Í byrjun árs 1962 sendi hópur áhugafólks um bindindismál erindi til allra stjórnmálaflokkanna þar sem farið var fram á að yfirlýstir bindindismenn yrðu í öruggum sætum, en að öðrum kosti yrði blásið til sjálfstæðs framboðs. Erindið hlaut dræmar undirtektir.
Stefnuskrá framboðsins snerist nær einvörðungu um bindismál. Þar var þess krafist að borgarstjórn hætti að bjóða upp á vínveitingar í veislum, að hömlur á sölu áfengis væru auknar, fjárstuðningur til bindindissamtaka og að reist yrði ofdrykkjumannahæli.
Framboðið naut ekki formlegs stuðnings Góðtemplarahreyfingarinnar og lögðu málgögn Sjálfstæðisflokksins ríka áherslu á að eðlilegra væri að bindindismenn fylktu sér á bak við Sjálfstæðismenn. Ekki varð framhald á starfsemi Óháðra bindindismanna að kosningunum loknum.
Vilpa
Þegar Vestmannaeyjagosið hófst fóru á kreik sagnir um gamlan spádóm sem átti að segja fyrir um að þegar byggð á Heimaey færðist vestan Hásteins, fyllt yrði upp í Vilpu eða hún þornaði og biskupssonur yrði prestur Vestmannaeyinga, þá myndu Tyrkir ræna Vestmannaeyjar að nýju, og vildu ýmsir meina að gosið tengdist spádómnum og kæmi í stað Tyrkjaráns. Fyrstu húsin í Vestmannaeyjabæ austan Hásteins komu til sögunnar þegar byggð hófst við Illugagötu, en sú gata er í beinni línu við Hástein. Barn drukknaði í Vilpu 1970 og eftir það var ákveðið að fylla upp í hana. Var það gert sumarið 1972. Biskupssonurinn Karl Sigurbjörnsson hafði sótt um prestsembætti í Vestmannaeyjum þegar eldgos hófst þar 23. janúar 1973. Þessari sögn mótmæltu þó sóknarnefnd og prestur Vestmannaeyinga og bentu á að hér væri vísað í Krukkspá, þar sem einmitt er sagt fyrir um annað Tyrkjarán en skilyrðin sem þar eru nefnd eru önnur að hluta og ekkert minnst á Vilpu.
Vilpa hvarf undir hraun í gosinu.
Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna
Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna (eða UNESCO af enska heitinu United Nations Educations, Scientific and Cultural Organization) er ein af undirstofnunum Sameinuðu þjóðanna og heyrir undir Efnahags- og félagsmálaráð. Tilgangur UNESCO er að vinna að því að koma á friði í heiminum og tryggja öryggi íbúa heimsins með því að stuðla að alþjóðlegri samvinnu milli aðildarríkja á sviði mennta-, vísinda- og menningarmála. UNESCO stofnunin var sett á laggirnar árið 1945 í kjölfar lok seinni heimsstyrjaldarinnar á þeim hugmyndum að friði yrði að vera komið á grundvelli siðferðis mannkyns og samstöðu meðal íbúa jarðar. Ísland gerðist síðan aðili að stofnuninni árið 1964.
Í dag eru 195 ríki aðilar að UNESCO auk níu ríkja sem ekki hafa sjálfstæði. Höfuðstöðvar stofnunarinnar eru í Place de Fontenoy í París, Frakklandi og núverandi aðalframkvæmdarstjóri UNESCO er Frakkinn Audrey Azoulay.
UNESCO vinnur að markmiðum sínum í gegnum mismunandi verkefni sem snúa að menntun, náttúruvísindum, félagsvísindum, menningu og tjáningarfrelsi. Verkefni sem UNESCO vinnur að eru m.a. að útrýma ólæsi og koma á stofn skólum á þeim svæðum þar sem þörf er á. Auk þess vinnur UNESCO að því að styrkja alþjóðlegt vísindastarf og hefur sett á laggirnar fjölmörg verkefni sem snúa að varúðunarráðstöfunum gagnvart náttúruhamförum. UNESCO gerir tilraun til að brúa bil milli ólíkra menningarheima og vinnur að því að varðveita bæði náttúrulega og menningalega staði sem eru hluti af menningararfleið heimsins. Þar spilar Heimsminjaskrá UNESCO sem sett var á laggirnar árið 1972, stórt hlutverk en á þeim lista er að finna finna staði sem teljast sérstaklega merkilegir út frá menningarlegu og/eða náttúrulegu sjónarmiði og eru taldir hluti af menningararfleið mannkyns. Í júlí 2015 voru alls 1031 staðir í heiminum á Heimsminjaskrá UNESCO, þar af tveir á Íslandi: Surtsey og Þingvellir. UNESCO stuðlar auk þess að verndunar tjáningarfrelsins, hvar sem er í heiminum, enda er það hluti af stefnu SÞ að tjáningarfrelsi sé nauðsynlegt skilyrði fyrir lýðræði og sjálfbærri þróun í nútímasamfélagi.
Árið 1998 var Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti Íslands, skipuð velgjörðarsendiherra hjá UNESCO en Vigdís starfaði í þágu tungumáladeildar stofnunarinnar sem þá hafði nýverið verið sett á laggirnar.
Metropolis (kvikmynd frá 1927)
thumb|right|Auglýsingaspjald fyrir myndina. Metropolis er vísindaskáldsögumynd frá 1927 eftir þýska leikstjórann Fritz Lang byggð á skáldsögu eftir eiginkonu hans, Theu von Harbou, frá 1925. Myndin er framtíðardystópía. Hún gerist í fútúrískri stórborg sem er knúin áfram af risastórum vélum sem verkamenn vinna við. Aðalpersónan, Freder, sonur borgarstjórans, kemst að því hvað aðstæður verkafólksins eru slæmar og reynir að miðla málum milli ráðamanna og verkamanna með aðstoð Maríu. Hinn illi uppfinningamaður Rotwang býr þá til vélmenni sem líkist Maríu og lætur það espa verkamennina upp í að eyðileggja vélarnar. Í lokaatriði myndarinnar berst Freder við Rotwang efst á skýjakljúfi og Rotwang hrapar til bana. Aðalleikarar myndarinnar voru Gustav Fröhlich, Alfred Abel, Rudolf Klein-Rogge og Brigitte Helm. Myndin fékk blendin viðbrögð á sínum tíma. Hún þótti sjónrænt falleg og kröftug, en skilaboðin um að samstarf stéttanna væri affarsælast voru gagnrýnd fyrir að vera barnaleg.
Írska bandalagið
thumb|right|Þing írska bandalagsins var haldið í Kilkenny-kastala Írska bandalagið eða Írska kaþólska bandalagið var stjórn sem mynduð var á Írlandi eftir írsku uppreisnina 1641. Stjórnin var mynduð af kaþólskum aðalsmönnum, kirkjunnar mönnum og herforingjum og var staðsett í Kilkenny. Frumkvæðið að stofnun bandalagsins kom frá biskupnum Nicholas French og lögmanninum Nicholas Plunkett. Þann 10. maí 1642 var þar haldið kirkjuþing og Bandalagseiðurinn svarinn. Í eiðnum lýstu menn hollustu við Karl 1. og kölluðu uppreisnina réttlátt stríð. Í september árið eftir samdi bandalagið um vopnahlé við her enskra konungssinna í Dublin og 1644 sendu þeir 1500 menn til að styðja konungssinna í bardögum við her sáttmálamanna sem Skotar höfðu sent til Ulster í kjölfar uppreisnarinnar. Árið 1645 kom Giovanni Battista Rinuccini til Írlands sem postullegur erindreki með hergögn fyrir bandalagið. Samningaviðræður við enska konungssinna undir stjórn James Butler 1. hertoga af Ormonde fóru upphaflega út um þúfur en eftir ósigra gegn enska þinghernum komust konungssinnar og bandalagsmenn að samkomulagi.
Árið 1649 gerði Oliver Cromwell innrás í Írland og gjörsigraði konungssinna og bandalagsmenn. Kaþólsku landeigendastéttinni var nánast útrýmt og stofnanir kaþólsku kirkjunnar á Írlandi lagðar niður. Flestir æðstu stjórnendur bandalagsins fóru í útlegð til Frakklands. Eftir endurreisn konungdæmis í Englandi fengu sumir þeirra hluta af löndum sínum aftur.
Kristín Soffía Jónsdóttir
Kristín Soffía Jónsdóttir (fædd 1982) er íslensk stjórnmálakona og umhverfis- og byggingafræðingur. Kristín Soffía er borgarfulltrúi Samfylkingarinnar í Reykjavík.
Kristján Jónsson
Getur átt við:
Dögun (stjórnmálasamtök)
Alþingiskosningar 2013
Dögun bauð fram í Alþingiskosningum 2013. Í Dögun sameinast meðal annarra fólk úr Hreyfingunni, Borgarahreyfingunni, Frjálslynda flokknum og fulltrúar úr stjórnlagaráði. Meðal þeirra sem gáfu kost á sér voru Margrét Tryggvadóttir þingmaður og Ragnar Þór Ingólfsson, stjórnarmaður í VR og Gísli Tryggvason úr stjórnlagaráði.
Hörgur
Hörgur er heiðið blóthús eða blótstallur. Einnig merkir orðið grjóthóll, hæð, fjall, hnjótur, hrjóstrugt land eða skortur.
Talið er hörgar hafi upphaflega verið blótstaðir undir berum himni, líklega steinaltari. Á þetta bendir uppruni orðsins hörgur. Í Eddukvæðunum er getið um hörg, sem hlaðinn var úr steinum. Stundum virðast hörgarnir hafa verið hús. Getið er um hörga sem brunnu, og um hátimbraða hörga.
Dögun (stjórnmálasamtök)
Alþingiskosningar 2013
Dögun hlaut 3,1% fylgi í kosningunum 2013 og náði ekki manni á þing.
Hörgur
Því hefur verið haldið fram að ásynjurnar hafi aðalega verið dýrkaðar í hörgunum. Þessi skoðun byggist á því, að Snorri kallar höllina Vingólf hörg. En þá höll áttu ásynjur og víðar er getið um dýrkun þeirra í hörgum. Ekki voru allir hörgar helgaðir gyðjum, i Svíþjóð eru til örnefnin Þórshörgur og Óðinshögur.
Talið er að hörgar séu eldri en hofin. Aðalmenjar um hörga eru í örnefnum og er þeirra ekki getið nema á tveim stöðum í sagnaritum.
Dögun (stjórnmálasamtök)
Sveitarstjórnarkosningar 2014
Dögun bauð fram í Sveitarstjórnarkosningunum 2014 í Reykjavík og ásamt umbótasinnum í Kópavogi. Þorleifur Gunnlaugsson leiddi listann í Reykjavík en hann hafði áður verið í Vinstrihreyfingunni - grænt framboð. Árni Þór Þorgeirsson, frumkvöðull leiddi listann í Kópavogi.
Dögun fékk 1,4% í Reykjavík og 0,8% í Kópavogi og hlaut engan mann inn í sveitarstjórn.
Alþingiskosningar 2016
Dögun bauð fram í öllum kjördæmum í Alþingiskosningunum árið 2016 Helga Þórðardóttir, kennari á Barnaspítala Hringsins, er formaður Dögunar. Hún leiddi á listann í Reykjavík suður. Hólmsteinn A., Brekkan framkvæmdastjóri samtaka leigjenda, leiddi listann í Reykjavík norður. Ragnar Þór Ingólfsson, stjórnarmaður í VR og stjórnarmaður í hagsmunasamtökum heimilanna, leiddi listann í Suðvesturkjördæmi.
Alþingiskosningar 2017
Dögun bauð fram í einu kjördæmi, Suðurkjördæmi í Alþingiskosningunum 2017. Helga Þórðardóttir leiddi listann. Tilkynnt var um framboð 1. október 2017.
Flokkurinn hlaut 0,1% atkvæða eða 101 atkvæði í kosningunum og misstu því 1,6% frá kosningunum árið 2016.
Aðalfundur 2021
Á aðalfundi Dögunar sem var haldin 7. nóvember 2021 var tilkynnt að Dögun væri formlega slitið, ástæðan væri annars vegar vegna þess að engin virkni hafði verið í flokknum síðan árið 2017 og hins vegar að fleiri flokkar sem hafa verið að berjast fyrir sama málstað væru að ganga betur svo ekki væri þörf lengur á flokknum, sem dæmi um flokka voru Flokkur fólksins og Sósíalistaflokkurinn nefndir í því samhengi.
Fornleifar
thumb|[[Víðimýri|Víðimýrarkirkja í Skagafirði]] Fornleifar eru allt það sem varðveist hefur frá gamalli tíð, meðal annars leifar fornra mannvirkja og annarra staðbundinna minja sem menn hafa gert eða mannaverk eru á en einnig hvers kyns manngerðir hlutir og verkfæri. Samkvæmt íslenskum lögum eru fornleifar eldri en 100 ára en víða er þó miðað við hluti og minjar sem eru eldri en 500 ára.
Gerðir fornleifa
Fornleifar geta meðal annars verið byggðaleifar, bæjarstæði, húsaleifar hvers kyns, svo sem kirkna, bænahúsa, klaustra og búða, leifar af verbúðum, naustum, verslunarstöðum og byggðaleifar í hellum; einnig vinnustaðir þar sem aflað var fanga, sel, verstöðvar, ból, mógrafir, kolagrafir, gömul tún- og akurgerði, áveitumannvirki og leifar eftir veiðar til sjávar og sveita, gamlir vegir, stíflur, brýr, vöð, varir, hafnir og bátalægi, slippir, ferjustaðir, kláfar, vörður og vitar og önnur vega- og siglingamerki ásamt kennileitum þeirra; varnarmannvirki; þingstaðir, hörgar, hof og vé, brunnar, uppsprettur, álagablettir og aðrir staðir og kennileiti sem tengjast siðum, venjum, þjóðtrú eða þjóðsagnahefð; áletranir, greftrunarstaðir og skipsflök.
Fornleifar eru ekki aðeins öll forn mannvirki heldur einnig staðir sem á einn eða annan hátt tengjast menningu og atvinnuvegum.
Játun bakliðar
Dæmi um játun bakliðar:
Hér er fyrri forsendan sönn, jafnvel þótt Arnaldur Indriðason sé ekki forseti Íslands, því þar sem Arnaldur Indriðason er karlmaður, þá gildir eftir sem áður að ef hann er forseti Íslands, þá er forseti Íslands karlmaður. Seinni forsendan er einnig sönn, því Guðni Th. Jóhannesson, sem er núverandi forseti Íslands, er karlmaður. Af þessu leiðir hins vegar ekki að Arnaldur Indriðason sé forseti Íslands.
Annað dæmi:
Hér er fyrri forsendan sönn, enda er enginn maður ódauðlegur. Gefum okkur að seinni forsendan sé einnig sönn. Af forsendunum leiðir ekki að Jón sé mennskur; Jón gæti til dæmis verið hundur eða köttur, hamstur eða naggrís. Í öllum tilfellum væri Jón þá dauðlegur og seinni forsendan um leið sönn en niðurstaðan væri ósönn vegna þess að hundar og kettir, hamstrar og naggrísir eru ekki manneskjur. Þetta sýnir að niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum og því er um rökvillu að ræða. Athuga skal að jafnvel þótt Jón væri maður og niðurstaðan væri sönn, þá væri samt um ógilda röksemdafærslu að ræða af því að í öllum röksemdafærslum á þessu formi leiðir niðurstöðuna ekki af forsendunum, jafnvel þótt hægt sé að „fylla inn í eyður“ rökformsins þannig að báðar forsendurnar væru sannar og svo vildi til (eins og ef Jón væri maður) að niðurstaðan væri einnig sönn.
Á hinn bóginn þarf að gæta að því að samskonar rökform er gilt ef í fyrri forsendunni segir „ef og aðeins ef“ í stað einungis „ef“, dæmi:
Koch-bræðurnir
Koch-bræðurnir eru áhrifamiklir athafnamenn í Bandaríkjunum og hafa þeir í gegnum tíðina aukið umsvif sín í stjórnmálum í Bandaríkjunum í gegnum styrki, sérfræðingahópa og aðrar rásir. Talið er að þeir hafi með þessu getað haft nánast bein áhrif á ákveðna tegund löggjafar í Bandaríkjunum þar sem að þeir hafa verið einir stærstu bakhjarlar Repúblíkana-flokksins um árabil.
Bræðurnir
Þegar að talað er um „Koch-bræðurna“ er oftast verið að vitna í þá Charles G. Koch (f. 1935) og David H. Koch (f. 1940; d. 2019). Þeir voru tveir af fjórum bræðrum sem allir áttu hlut í samsteypunni Koch Industries en nú er Charles einn eftir. Hvor bróðir um sig er metinn á um 40,3 milljarða dollara og sitja því í fjórða sæti af 400 ríkustu einstaklingum í Bandaríkjunum og vegna pólitískra áhrifa þeirra sitja þeir saman í 24. sæti yfir valdamestu einstaklinga í heiminum. Þessi völd hafa bræðurnir skapað í gegnum mikla styrki til þingmanna, öldungadeildaþingmanna og í gegnum ýmsar greinar samsteypu sinnar og sérfræðingahópa sem þeir hafa sett á laggirnar.
Pólitísk áhrif
Eins og fram kemur hér að ofan eru bræðurnir valdamiklir menn og hafa þeir safnað að sér þessum völdum í gegnum Repúblíkana-flokkinn í Bandaríkjunum. Koch Industries er annað stærsta einkafyrirtæki í Bandaríkjunum og skýrir það líka hve mikil áhrif þeirra eru. Helsta barráttumál þeirra er barráttan gegn reglugerðum sem snerta losun gróðurhúsalofttegunda og hafa þeir nýtt sér bæði peninga og þrýsting frá sérfræðingahópum, sem njóta styrkja frá Koch Industries til þess að hafa áhrif á útkomu dómsmála og úrskurð þingnefnda um reglugerðir í þeim málum sem snerta losu gróðurhúsalofttegunda. Þeir hafa hreinlega barist fyrir því að Umhverfisstofnun Bandaríkjanna (e. Environmental Protections Agency) verið lögð niður. Það sem skýrir þessa hegðun er einna helst það að Koch Industries er eitt af stærstu olíu- og gasfélögum í Bandaríkjunum og krefst sá geiri mikilliar losunar á gróðurhúsalofttegundum.
Logi Bergmann Eiðsson
Logi Bergmann Eiðsson (fæddur 2. desember 1966) er íslenskur fjölmiðlamaður og stjórnmálafræðingur.
Logi er fæddur í Reykjavík og eru foreldrar hans Valborg Sveinsdóttir húsmóðir og Eiður Bergmann Helgason fyrrverandi framkvæmdastjóri Þjóðviljans. Logi gekk í hjónaband með Svanhildi Hólm Valsdóttur, þáverandi sjónvarpskonu þann 16. júní 2005. Logi og Svanhildur eiga tvær dætur saman og Logi á einnig fjórar dætur með fyrrverandi konu sinni Ólöfu Dagnýju Óskarsdóttur.
Menntun og störf
Logi Bergmann lauk stúdentsprófi frá Fjölbrautaskólanum við Ármúla árið 1987 og námi í hagnýtri fjölmiðlun frá Háskóla Íslands árið 1994. Hann hóf nám í stjórnmálafræði við HÍ árið 1993 en gerði langt hlé á námi og útskrifaðist tuttugu og fimm árum síðar með BA-gráðu í stjórnmálafræði frá HÍ árið 2018.
Fjölmiðlaferill Loga hófst er hann var blaðamaður á Þjóðviljanum frá 1986-1988. Hann starfaði sem blaðamaður á Morgunblaðinu frá 1988-1991. Logi Bergmann hóf störf sem íþróttafréttamaður á Ríkissjónvarpinu árið 1991 en fór síðan yfir í almennar fréttir. Hann var fréttamaður þar til ársins 2005 og var einnig varafréttastjóri Ríkissjónvarpsins frá 2001-2005. Hann færði sig yfir til Stöðvar 2 árið 2005 og starfaði þar sem fréttamaður og þáttagerðarmaður til ársins 2017. Nokkrum dögum eftir að hann sagði upp störfum á Stöð 2, var tilkynnt að hann hefði verið ráðinn til starfa hjá fjölmiðlasamsteypu Árvakurs og Símans. Fyrirtækið 365 miðlar, sem þá rak Stöð 2 taldi að með því að ganga til liðs við annað fjölmiðlafyrirtæki hefði Logi brotið gegn ráðningarsamningi sínum og krafðist 365 miðlar lögbanns á störf hans hjá Árvakri og Símanum. Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu varð við þeirri beiðni og því hóf Logi ekki störf hjá Árvakri fyrr en töluvert síðar en til stóð.
Hann gegndi stöðu spyrils í Gettu betur, spurningakeppni framhaldsskólanna, á árunum 1999 - 2005.
Logi hefur sungið lagið Run to the Hills með hljómsveitinni Iron Maiden á tónleikum á Spáni fyrir framan 15.000 áhorfendur.
Christine Lagarde
thumb|right|Christine Lagarde Christine Madeleine Odette Lagarde (franskur framburður: [Kʁistin madlɛn ɔdɛt lagaʁd], fædd 1. janúar 1956) er franskur lögfræðingur og stjórnmálakona í samtökunum Union pour un Mouvement Populaire. Hún var yfirmaður Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF) frá 5. júlí 2011 til 17. júlí 2019.
Skógarklukka
Skógarklukka (fræðiheiti: Campanula trachelium) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Evrasíu, suður í Afríku.
Johann Bernoulli
thumb Johann (eða Jean) Bernoulli (27. júlí 1667 – 1. janúar 1748) var svissneskur stærðfræðingur. Hann var bróðir Jakobs Bernoullis og faðir Daniels Bernoullis. Johann lagði ýmislegt til mála í örsmæðareikningi, meðal annars uppgötvaði hann regluna um markgildi ræðra falla, þegar bæði teljari og nefnari stefna á núll eða á óendanlegt, sem ranglega er kennd við l'Hôpital. Sagt er að Jóhann hafi verið skuldugur greifanum l'Hôpital og að hann hafi sent honum þessa reglu og sönnun hennar sem greiðslu upp í lán.
Vingólf
Vingólf er höll sem nefnd er í norrænni goðafræði.
Eyðibýli
thumb|300px|Eyðibýli - [[Hraunsfjörður á Snæfellsnesi]] Eyðibýli kallast bújörð (tún og fasteignir) sem ekki er í ábúð og er ekki nýtt lengur til búskapar af eiganda. Oftast eru íbúðar- og útihús á jörðinni illa farin af veðri og vindum.
Ekki er nákvæmlega vitað hvað eyðibýli eru mörg á Íslandi en ljóst má vera að þau eru einhvers staðar á bilinu 100 til 3000. Þá eru mannlaus hús innan stærri sveitarfélaga til dæmis í Reykjavík.
Stundum eru tún notuð af nágrannabæjum til beitar eða sláttar.
Silfurtúnglið
Silfurtunglið er leikrit eftir Halldór Laxness. Það var fyrst frumsýnt í Þjóðleikhúsinu 1954. Leikritið er háðsdeila á nútímann.
Stökkhafur
Stökkhafur (Antidorcas marsupialis) er meðalstór antílópa sem lifir í suðvestanverðri Afríku. Hann heldur sig einkum á þurrum grassléttum frá norðvestur hluta Suður-Afríku upp eftir Kalahari-eyðimörkinni inn í Namibíu og Botsvana og finnst einnig syðst í Angóla. Stökkhafurinn er vinsælt veiðidýr og þykir gott til matar. Stökkhafurinn er þjóðardýr Suður-Afríku.
Stökkhafur er frekar grannvaxin antílópa með tiltölulega langa fætur. Fullvaxta verður hæð á herðakambi á milli 71 og 86 sm. Stökkhafur vegur á bilinu 18 og 45 kg, kvendýr töluvert léttari en bukkar. Bæði kyn hafa tvö svört horn, ögn bogsveigð, um 30-50 sm löng. Horn kvendýra eru styttri og beinni en á karldýrum. Stökkhafur hefur hvítt andlit með svartar rákir frá augum að munnvikum. Grunnlitur hans er rauðbrúnn og er hann með breiða og greinilega dökkbrúna gasellurák, sem markar skil við hvítan kviðinn. Stökkhafurinn er hvítur aftan á lærunum. Halalengd er um 20-35 sm. Hámarksaldur stökkhafra er 10-15 ár í náttúrulegu umhverfi, en 20-25 ár í dýragörðum.
Fæða stökkhafra er aðallega ungir sprotar og blöð af jurtum og smávöxnum runnum. Geta þeir lifað án drykkjarvatns svo árum skiptir og svala þá þorsta sínum með neyslu þykkblöðunga.
Stökkhafrar lifa hjarðlífi. Iðulega eru kvendýr og kálfar saman í 5-20 dýra hópum. Yfir fengitímann, sem er frá apríl til júní, þá safna ráðandi bukkar sér einni eða fleiri kvendýrahjörðum. Aðrir bukkar safnast í litlar hjarðir, sem ráðandi bukkarnir leita í utan fengitímans.
Eitt sérkenni stökkhafra eru stökkin sem þeir taka ef þeir verða hræddir. Stökkva þeir þá beint upp í loftið, tvo til þrjá metra, með fæturna þétt saman. Kreppa þeir líkamann í stökkinu og eru kengbognir. Önnur dýr í hjörðinni taka þetta fljótt eftir og endurtaka stökkin hvað eftir annað. Stökkhafrar á flótta, hins vegar, teygja úr sér eins og þeir geta og ná þá allt að 15 metrum í hverju stökki og geta farið með um 90 km hraða á klukkustund.
Údíne
thumb|Udine. Údíne er borg á norðaustur-Ítalíu, í héraðinu Friúlí, með um 100.000 íbúa (2019). Udinese Calcio er knattspyrnulið borgarinnar.
Salamöndrur
Salamöndrur eru ættbálkur froskdýra með um 350 tegundir, flestar sunnarlega í tempraða beltinu nyrðra.
Með langan búk og hala en stutta útlimi. Flestar tegundirnar lifa í fersku vatni og votlendi. Margar salamöndrur eru gæddar þeim eiginleika að nýr hali eða útlimur vex ef þær missa þann sem fyrir er. 3 - 15 sm á lengd.
Sumartryffill
Sumartryffill er heiti á tegund ætisveppa af ættkvíslinni Tuber. Sumartryffill myndar samlífi með rótum trjáa, einkum eikartrjáa. Hann er vex aðallega í suðurhluta Evrópu. Ekki er á hreinu hvort hann sé afbrigði eða sjálfstæð tegund, en er náskyldur Tuber uncinatum.