cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uppbyggingarsjóður EES og Noregs
Tegundir stuðnings
22.	Heimilis- og kynbundið ofbeldi
23.	Varnir gegn og undurbúningur fyrir hamfarir
Nýr þáttur í Uppbyggingarsjóðum EES og Noregs 2014-2021 er að settur var á fót sjóður fyrir atvinnuþátttöku ungmenna (65,5 milljónir evra) og  sjóður fyrir svæðisbundið samstarf (34,5 milljónir evra). Þessir sjóðir styðja evrópsk verkefni þvert á landamæri og fjölþjóðleg framtaksverkefni til að finna lausnir á sumum þeirra ögrana sem sameiginlegar eru í Evrópu.
Allar áætlanirnar sem heyra undir Uppbyggingarsjóði EES og Noregs 2014-2021 munu vera í gildi til 30. apríl 2024.
Samvinna og erlendir samstarfsaðilar
Aðilar að gjafaáætlununum gegna mikilvægu hlutverki við skipulagningu og innleiðingu áætlananna, sem og við að greiða fyrir samstarfi um verkefnin. Á 2014-2021 fjármögnunartímabilinu er 21 aðili að gjafaáætlununum (tveir frá Íslandi, einn frá Liechtenstein og 18 frá Noregi).
Aðilar að gjafaáætlununum eru aðallega opinberir aðilar með hlutvert á sínu sviði á landsvísu og með mikla alþjóðlega reynslu. Þessir aðilar hafa verið tilnefndir af gjafaríkjunum.
Milliríkjasamtök og -aðilar gegna mikilvægu hlutverki í Uppbyggingarsjóðum EES og Noregs, þar sem þau vakta hvort alþjóðlegir samningar og sáttmálar séu virtir í Evrópu. Þessi samtök veita aðstoð á sviðum tengdum mannréttindum, lýðræði og réttarríkinu. Til að tryggja að áætlanir og verkefni Uppbyggingarsjóða EES og Noregs séu í samræmi við evrópska og alþjóðlega staðla, hafa gjafaríki sett upp skipulagt samstarf við þrjá evrópska aðila, sem hafa hlutverk alþjóðlegra samstarfssamtaka á 2014-2021 fjármögnunnartímabilinu:
Uppbyggingarsjóðir EES og Noregs 2009–2014
Á tímabilinu 2009-2014, var 1,8 milljarður evra lagður til sjóðanna. Uppbyggingarsjóður EES (993,5 milljarðar evra), sem er fjármagnaður sameiginlega af Íslandi (3%), Liechtenstein (1%) og Noregi (96%), stóð til boða í 16 löndum. Uppbyggingarsjóður Noregs (804,6 milljónir evra), sem er eingöngu fjármagnaður af Noregi, stóð til boða í þeim 13 löndum sem höfðu gengið í ESB eftir 2003. Spánn fékk einungis aðlögunarfjármögnun á tímabilinu 2009-2014. Eftir aðlögunartímabil árið 2013 varð Króatía aðili að ESB og EES árið 2014 og þar af leiðandi viðtökuríki framlaga úr Uppbyggingarsjóðum EES og Noregs.
Heimild: End Review of the EEA and Norway Grants 2009-2014, rapid assessment: final report, mars 2019. (Lokaúttekt á Uppbyggingarsjóðum EES og Noregs 2009-2014, flýtimat: lokaskýrsla.)
Tegundir stuðnings
Á tímabilinu 2009-2014 veittu Uppbyggingarsjóðir EES og Noregs styrki á níu áherslusviðum og 32 verkefnasviðum, eins og fram kemur í Töflu 2. Upphæð styrkja eftir áherslusviðum sést á myndinni hér að neðan. alt=|miðja|thumb|Mund 3. Úthlutun styrkja eftir áherslusviðum Tafla 2. Áherslusvið og verkefnasvið Uppbyggingarsjóða EES og Noregs 2009-2014 Heimild: Blue Book 2009-2014
Samvinna
Samvinna í gegnum tvíhliða áætlanir og verkefni er vettvangur til að skiptast á þekkingu, læra um bestu starfsvenjur og til að þróa sameiginlega stefnu. 23 aðilar að gjafaáætlununum tóku þátt á fjármögnunartímabilinu 2009-2014 (20 frá Noregi, tveir frá Íslandi og einn frá Liechtenstein). Auk þess er Evrópuráðið talið sem aðili að gjafaáætlunum í ýmsum áætlunum.
Meira en 30% af þeim 7.000 verkefnum sem fjármögnuð voru á þessu tímabili voru með virkan aðila að gjafaáætluninni. Það voru nærri 1.000 aðilar frá gjafaríkjunum (185 frá Íslandi, 11 frá Liechtenstein og 780 frá Noregi).
Niðurstöður
Lokaúttekt á Uppbyggingarsjóðum EES og Noregs 2009-2014 varpar ljósi á stuðning Uppbyggingarsjóðanna í 16 ESB löndum. Eftirfarandi sjálfstæðar úttektir og möt hafa verið gerð á 2009-2014 fjármögnunartímabilinu:
Uppbyggingarsjóðir EES og Noregs 2004–2009
Með stækkun ESB árið 2004 voru tíu ný lönd – Kýpur, Tékkland, Eistland, Ungverjaland, Lettland, Litáen, Malta, Pólland, Slóvakía og Slóvenía – ekki einungis aðilar að ESB, heldur líka evrópska efnahagssvæðinu (EES).
Stækkunin kallaði á umtalsverða aukningu á framlögum til evrópskrar samheldni. Flest nýju aðildarríkjanna voru álitin fyrir neðan meðaltal ESB hvað varðaði félagslega og efnahagslega þróun. thumb|247x247dp Uppbyggingarsjóðir EES og Noregs lögðu fram 1,3 milljarða evra fyrir tímabilið 2004-2009. Uppbyggingarsjóður EES (672 milljónir evra) studdi 15 viðtökuríki í Mið- og Suður-Evrópu. Uppbyggingarsjóður Noregs veitti viðbótar 567 milljónum evra til tíu landa sem gengu í ESB árið 2004.
Til viðbótar við þessa tvo sjóði veitti Noregur 68 milljónum evra í gegnum tvíhliðasamstarfsáætlanir við Búlgaríu og Rúmeníu, þegar þau tvö lönd gengu í ESB árið 2007.
Noregur, sem stærsta gjafaríkið, lagði til nær 97% af heildarstyrkjum á tímabilinu 2004-2009.
Tegundir stuðnings
Frá 2004 til 2009, var 1.250 verkefnum veittur fjárhagslegur stuðningur í gegnum Fjármagnskerfi EES og Noregs. Þessi verkefni voru á eftirfarandi sviðum:
Samvinna
Meira en eitt af hverjum fimm verkefnum sem fengu stuðning, voru samvinnuverkefni milli aðila í viðtökuríkjunum og Íslands, Liechtenstein eða Noregs.
Niðurstöður
Í lokamat á Uppbyggingarsjóðum EES og Noregs 2004-2009 er komist að þeirri niðurstöðu að „Uppbyggingarsjóðir EES og Noregs 2004-2009 hafa lagt af mörkum til að draga úr ójöfnuði innan Evrópu […] og staðbundinn ávinningur hefur verið umtalsverður“ (Lokaskýrsla, Norrænn ráðgjafarhópur, janúar 2012).
Eftirfarandi sjálfstæðar úttektir og samantektir hafa verið gerðar á 2004-2009 fjármögnunartímabilinu:
Fjármagnssjóður 1999–2003
Á tímabilinu 1999–2003, fengu Grikkland, Írland, Norður Írland, Portúgal og Spánn 119,6 milljónir evra frá EES EFTA ríkjunum (Íslandi, Liechtenstein og Noregi). Studd voru verkefni á svið umhverfisverndar, þéttbýlisendurnýjunar, mengunar í þéttbýli, verndunar menningararfs, samgangna, menntunar og þjálfunar og akademískra rannsókna. Um 93% fjármögnunarinnar fór til verkefna sem tengdust umhverfisvernd.
Hér má hlaða niður lokaskýrslu um Fjármagnssjóðinn 1999-2003.
Fjármagnskerfið 1994–1998
Fjármagnskerfið 1994-1998 náði til Grikklands, Írlands, Norður Írlands, Portúgals og Spánar. Studd voru verkefni á sviðið umhverfisverndar, menntunar og þjálfunar og samgangna. Til viðbótar við þær 500 milljónir evra sem veitt var í verkefnastyrki, var vaxtaafsláttur veittur af lánum að upphæð 1,5 milljarðar evra í Evrópska fjárfestingarbankanum (EIB).
Finnland, Svíþjóð og Austurríki, sem voru aðilar að EFTA allt til 1994, yfirgáfu samtökin til að ganga til liðs við ESB. Framkvæmdastjórn ESB tók yfir skuldbindingar til framlaga af hálfu þessara þriggja ríkja til Fjármagnskerfisins 1994-1998.
Hebreska almanakið
thumb|Mynd úr dagatali gyðinga frá miðöldum. Hebreska almanakið eða Ártal gyðinga (á hebresku הלוח העברי) er blanda af sólar og tunglári, mánuðirnir eru reiknaðir út frá gangi tungls en aðlögun er gerð til að það haldist í samsvörun við sólina og árstíðirnar.
Upphaflega var þetta tímatal notað til allra þarfa ísraelsmanna. En allt frá því að gyðingar voru neyddir af rómverjum, á öldinni fyrir kristburð, til að nota júlíanska tímatalið til allra veraldlegra nota hefur það einungis verið notað til að reikna út hvenær trúarathafnir eigi að fara fram. Eftir stofnun Ísraels hefur þetta tímatal þó aftur komið í notkun samhliða því gregoríska.
Tímasetning hebreska almanaksins miðast við að upphaf tímans og sköpun veraldar hafi átt sér stað 1 dag í mánuðinum Tishrei ár 1 sem samsvarar 7 október ár 3761 fyrir Krist. Þó eru trúarstefnur innan gyðingdóms sem telja upphaf heims einu ári seinna þ.e. ár 3760.
Útreikningur almanaksins hefur farið fram á tvennan hátt. Fyrir ár 70 (eftir Krist), þegar seinna musterið í Jerúsalem var eyðilagt hófst nýr mánuður þegar sést hafði til nýs tungls og áramót voru miðuð við þroskastig byggs. Eftir þann atburð dreifðust gyðingar um mörg lönd og og erfitt að halda reiður á sameiginlegum tíma á nýju tungli og var smám saman skapað kerfi sem reiknaði út hvenær nýr mánuður byrjaði.
Sólarár og tunglár eru ekki jafn löng og munar um það bil ellefu dögum. Til að halda þeim nokkurn veginn jöfnum er hebreska almanakið bundið í 19 ára skeið, það er 235 tunglmánuði. Bætt er við einum tunglmánuði annað hvort eða þriðja hvort ár, samanlagt 7 sinnum á 19 árum.
Í almanaki gyðinga eru eftirtaldir mánuðir:
1166
Atburðir
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Brian Cox (eðlisfræðingur)
thumb|200px|Brian Cox Brian Cox (fæddur 3. mars 1968) er breskur öreindafræðingur, meðlimur í Royal Society og prófessor við háskólann í Manchester. Hann vinnur að ATLAS-tilrauninni við Stóra sterkeindahraðlinn í CERN í Genf. Hann er þekktastur sem kynnir margra sjónvarpsþátta fyrir BBC þar sem hann er oftast kallaður „Brian Cox prófessor“. Hann var líka frægur í smátíma á tíunda áratugnum sem hljómborðsspilari í hljómsveitinni Ream.
Stefanía
Stefanía er íslenskt kvenmannsnafn.
Geirfríður
Geirfríður er íslenskt kvenmannsnafn.
Ragnar Bjarnason - Guðbergur Auðunsson og KK Sextettinn
Ragnar Bjarnason - Guðbergur Auðunsson og KK Sextettinn  er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1959. Á henni flytja Ragnar Bjarnason, Guðbergur Auðunsson og KK Sextettinn fjögur lög.
Lagalisti
Ragnar Bjarnason Guðbergur Auðunsson
Morfín
thumb|250px|[[Byggingarformúla morfíns: C17H19NO3.]] Morfín (C17H19NO3) er sterkt verkjalyf sem unnið er úr ópíum sem það er helsta virka efnið í. Kerfisbundið nafn þess er 7,8-dídehýdró-4,5-epoxý-17-metýlmorfínan-3,6-díól. Nafn lyfsins er dregið af draumaguðinum Morfeos.
Upplýsingatækni
thumb|right|Þróun fjarskiptakerfa hefur haft mikil áhrif á upplýsingatækni á síðustu áratugum. Upplýsingatækni (UT eða UTN) er sú aðferð að velja sem besta tækni til að vinna með gögn.
Með þessari skilgreiningu er hægt að segja að upplýsingatækni hafi verið til síðan að maðurinn fór að geyma gögn. Í dag er þó aðalega átt við rafræn samskipti og geymslu á gögnum, til þess eru notaðar tölvur og annar rafrænn búnaður.
Morfín
Morfín (sem og önnur ópíumskyld lyf) virkar beint á miðtaugakerfið í mönnum. Það er oft notað í lækningaskyni til að deyfa óbærilegan sársauka vegna beinbrota, skurðaðgerða, áfalla, krabbameins o.fl.
Saga
Þýski apótekarinn Friedrich Wilhelm Adam Serturner einangraði morfín fyrstur manna árið 1804 og nefndi það „morphium“ eða morfín, eftir nafni Morfeusar, hins gríska guðs drauma. Ýmis efni hafa verið unnin úr eða byggð á morfíni, meðal annarra heróín (díasetýlmorfín) og var það fyrst gert árið 1853.
Það var hins vegar ekki fyrr en sprautan kom til sögunnar árið 1874 sem notkun þess varð mikil.
Áhrif á menn
Hliðarverkanir morfíns eru minni hugræn geta, sælutilfinning, svimi, sinnuleysi, skert sjón og ógleði. Morfín dregur einnig úr matarlyst og veldur hægðartregðu. Morfín er afskaplega ávanabindandi og neytendur þess þróa fljótt með sér þol og líkamlega jafnt sem sálfræðilega fíkn.
Morfín er helst gefið:
Efni
Efni í efnafræði á við um hvaðeina, sem er hluti af efnisheiminum og hefur tiltekna efnislega eiginleika. Í þrengri merkingu á orðið við um eitthvað, sem hefur tiltekna, skilgreinda efnafræðilega samsetningu. Efni er samsett úr s.n. efniseindum, sem er heiti sameinda og frumeinda, sem myndaðar eru úr kjarneindum auk rafeinda. Andefni er andstaða efnis og er samsett úr s.n. andeindum, en finnst ekki náttúrulega á jörðinni.
Orðið hráefni á við er efni, sem notað er við framleiðslu og getur sjálft verið afurð tiltekins framleiðsluferils.
Samfélag
thumb|right|Tiltekinn [[áhugahópur kemur saman ár hvert á sumarsólstöðum við Stonehenge á Englandi.]] Samfélag er hópur fólks sem á með sér innbyrðis samskipti sem hópur og deilir stað, viðmiðum, trú, gildum, venjum og sjálfsmynd. Samfélag fólks nær yfir allt frá minnstu hópum, eins og einni fjölskyldu eða vinahóp; að stærri einingum eins og netsamfélögum, þjóðum og alþjóðasamfélaginu. Þjóðfélag er ein tegund samfélags sem byggist á tilteknum stofnunum eins og sameiginlegu stjórnkerfi, trúarbrögðum eða tungumáli. Einstaklingar eru þátttakendur í mörgum ólíkum samfélögum á hverju skeiði lífsins þar sem þeir gegna ólíkum hlutverkum. Að mynda félagsleg tengsl í ólíkum samfélögum er mikilvægur hluti af félagsmótun fólks sem á sér stað alla ævi.
Samfélag er grundvallarhugtak í fjölmörgum fræðigreinum eins og félagsfræði, félagsráðgjöf, mannfræði, þjóðfræði, félagsmálfræði, félagssálfræði, sagnfræði, fornleifafræði, fötlunarfræðum, samskiptafræði og mörgum fleirum. Notkun hugtaksins er stundum gagnrýnd fyrir að breiða yfir ólíka stöðu einstaklinga innan samfélaga, ólíka hagsmuni og valdabaráttu sem þar fer fram. Samfélagshugtakið er oft notað í samsettum hugtökum eins og samfélagsábyrgð, samfélagsáhrif og sjálfbært samfélag sem dæmi.
Íslenska orðið „samfélag“ kemur fyrir í Nýjatestamentisþýðingu Odds Gottskálkssonar frá 16. öld sem þýðing á gríska orðinu κοινωνία koinonia sem hefur líka verið þýtt sem „félagsskapur“. Þegar rætt er um hópa lífvera, jurta eða dýra, sem deila sama umhverfi er talað um líffélag.
Greining samfélaga
thumb|right|Ferdinand Tönnies (1855-1936). thumb|right|Kimberlé Crenshaw (f. 1959). Þýski félagsfræðingurinn Ferdinand Tönnies setti fram hina frægu og langlífu aðgreiningu milli samfélags (Gemeinschaft) og þjóðfélags (Gesellschaft) í ritgerð árið 1887. Samfélag er samkvæmt þessari skilgreiningu félagsskapur sem byggist á nánum fjölskyldu- og vinatengslum í staðbundnum litlum samfélögum, meðan þjóðfélag byggist á samningum og valkvæðum félagslegum tengslum sem fólk myndar út frá hagsmunum. Margir félagsfræðingar hafa tengt þessi tvö hugtök við ólík þróunarstig samfélaga þar sem fyrra hugtakið á við eldri samfélög en það síðara við nútímasamfélög, fjöldasamfélög eða borgarsamfélög. Herbert Spencer bjó til þannig skilgreiningu þegar hann setti fram hugmyndina um herská samfélög og iðnaðarsamfélög, þar sem þau fyrrnefndu byggðust á stigveldi og hlýðni, en þau síðarnefndu á samningum og skyldum sem fólk tæki á sig sjálfviljugt. Bandaríski félagsfræðingurinn Charles Horton Cooley setti fram svipaða aðgreiningu milli fyrsta stigs samfélaga og annars stigs samfélaga, þar sem þau fyrrnefndu byggðust á samskiptum augliti til auglitis, en þau síðarnefndu á formlegum tengslum. Cooley leit ekki á fyrsta stigs samfélög sem eldri eða frumstæðari, heldur væru þau fyrsta samhengið sem félagsmótun einstaklinga færi fram í og væru þannig undirstaða annars konar félagslegra tengsla. Cooley leit svo á að sjálf einstaklinga mótaðist í félagslegum samskiptum.
Eiríkur Jónsson
Eiríkur Jónsson (18. mars 1822 – 30. apríl 1899) fræðimaður, varaprófastur og ritstjóri í Kaupmannahöfn. Foreldrar hans voru Jón Bergsson (1795 – 1852) og fyrri kona hans, Sigríður Eiríksdóttir eldri (1800-1847). Þau bjuggu í Stórulág í Nesjum í Hornafirði, en 1828 tók Jón prestsvígslu og fékk Einholt á Mýrum. Eiríkur lauk prófi frá Bessastaðaskóla 1846, sigldi síðan til Kaupmannahafnar og settist þar að. Hann las guðfræði og síðar málfræði við háskólann en lauk ekki lokaprófi. Hann starfaði sem styrkþegi hjá Árnasafni og varaprófastur á Garði 1873-1899. Hann var ritstjóri Skírnis árin 1863 – 1872, 1875 og 1877 – 1887. Eftir að hann lét af því starfi, sendi hann Ísafold erlendar fréttir. Eiríkur átti þátt í að gefa út Reykjabók og Hauksbók, og á yngri árum starfaði hann við söfnun til fornmálsorðabókarinnar, sem kennd er við Cleasby-Vigfússon. Síðar samdi Eiríkur sjálfur Oldnordisk Ordbog, sem kom út 1863, 856 bls. rit, og inn í eintak Árnasafns í Kaupmannahöfn skráði hann auk heldur margar viðbætur. Eiríkur missti ungur sjón á öðru auga af slysi í smiðju og finnst stundum kallaður Eiríkur eineygði. Hann var hagmæltur. Hann stofnaði 1844 bindindisfélag í Austur-Skaftafellssýslu. Hann gekk 1868 í hjónaband, kona hans Jensine Petrine Jensen (1836 – 1900).
Samfélag
Greining samfélaga
Rannsóknir á málsamfélögum urðu áberandi á 7. áratugnum með verkum bandarískra félagsmálfræðinga á borð við William Labov, William Alexander Stewart og Dell Hymes. Þær sýndu hvernig samfélagslegir þættir hafa áhrif á málnotkun, framburð og málþróun. Félagsmálfræðingar eins og Labov fengust oft við rannsóknir á upprunahópum og götugengjum. Árið 1964 kom út hin áhrifamikla greining E. P. Thompson á mótun stéttavitundar meðal verkalýðs á Englandi í The Making of the English Working Class. Réttindabarátta og áberandi aðgerðir þjóðfélagshreyfinga á 7. og 8. áratugnum höfðu áhrif í þá veru að auka áherslu á rannsóknir á samfélögum sem byggðust á sameiginlegri sjálfsmynd, fremur en sameiginlegum stað eða stétt.
Bandaríski sálfræðingurinn Seymour B. Sarason setti árið 1974 fram hugmyndina um félagskennd, það er upplifun einstaklinga, skilning og afstöðu til samfélags. Félagskennd vísar til þeirrar tilfinningar að tilheyra samfélagi, að einstaklingurinn skipti máli innan þess og að þörfum hans verði mætt með gagnkvæmri skuldbindingu meðlima gagnvart hverjum öðrum. Um svipað leyti mótaði pólski félagssálfræðingurinn Henri Tajfel hugmyndina um nærhóp og fjarhóp („við og hinir“) til að lýsa ólíkri afstöðu einstaklinga gagnvart hópum sem þeir tilheyra og tilheyra ekki.
Árið 1979 setti kanadíski félagsfræðingurinn Barry Wellmann fram hugmyndina um félagsnet byggða á rannsóknum sínum á hópum sem tengdust með ólíkum félagslegum tengslum, eins og vinahópum, fjölskyldum og stuðningshópum. Hann greindi hvernig ólík samfélög sem einstaklingur tekur þátt í geta veitt honum ólíkan stuðning. Árið 1983 kom svo út hin áhrifamikla greining Benedict Anderson á þjóðum sem ímynduðum samfélögum, þar sem við ímyndum okkur að við tilheyrum samfélagi sem er samt of stórt til að við getum haft beina reynslu af því. Rannsóknir á netsamfélögum hófust með bók bandaríska rithöfundarins Howard Rheingold, The Virtual Community, sem kom út árið 1993. Þessar rannsóknir sýna hvernig félagskennd, stuðningur, upplýsingar, vinátta og samþykki getur átt sér stað í samfélögum ókunnugs fólks sem myndast á tölvunetum óháð staðsetningu.
Með femínismanum undir lok 20. aldar komu fram nýjar áherslur sem ýttu undir gagnrýni á samfélagshugtakið og lögðu aukna áherslu á atbeina einstaklinga, valdatengsl innan samfélaga og valdeflingu undirokaðra hópa. Árið 1989 setti bandaríski lögfræðingurinn Kimberlé Crenshaw fram hugtakið samtvinnun til að lýsa því hvernig ólíkir hagsmunir fólks innan samfélaga geta rekist á. Þannig getur verið erfitt fyrir einstakling að berjast gegn kynjamisrétti sem hann upplifir innan síns samfélags, en á sama tíma að berjast gegn kynþáttamisrétti sem meðlimir þess samfélags verða fyrir. Með aukinni gagnrýni verður áherslan á það hvernig samfélagið verður til og er viðhaldið með samskiptum fremur en að lýsa því sem fyrirfram gefnum félagslegum veruleika.
Flokkun samfélaga
thumb|right|Fjölskylda borðar hádegismat í Úganda. thumb|right|Þátttakendur í [[útihátíð í Melbourne í Ástralíu.]] Til er ógrynni af hugtökum til að lýsa ólíkum tegundum samfélaga. Dæmi um það eru nærsamfélag, tilbúin samfélög, ættbálkasamfélög, hagsmunasamfélög, rannsóknarsamfélög, málsamfélög, starfssamfélög, skólasamfélagið, hinsegin samfélagið, vísindasamfélagið og alþjóðasamfélagið. Mismunandi samfélagsform hafa oft komið upp í sögunni, eins og klausturlífi, samyrkjubú, kommúna, vistþorp, lokað hverfi og eftirlaunahverfi. Þessar ólíku tegundir samfélaga hafa verið flokkaðar á ýmsan hátt af ýmsum höfundum. Til dæmis er algengt að flokka byggðasamfélög eftir byggðaformi í sveitasamfélög, borgarsamfélög og úthverfasamfélög. Breski félagsfræðingurinn Gerard Delanty nefnir eftirfarandi þrjá flokka:
Ástralski stjórnmálafræðingurinn Paul James hefur stungið upp á annars konar þrískiptingu með meiri áherslu á tengslin sem samfélögin byggjast á:
Þessi samfélög skarast raunar líka auk þess sem ein tegund samfélags getur innihaldið aðrar. Tiltekið borgarsamfélag (staðbundið samfélag) getur þannig innihaldið mörg upprunasamfélög (sjálfsmyndarsamfélög); og fólk sem telur sig umhverfissinna (lífstílssamfélag) getur stofnað til nýrra búsetuúrræða eins og vistþorpa (meðvitað samfélag).
Bríet (söngkona)
Bríet Ísis Elfar (f. 22. mars 1999), þekkt sem einfaldlega Bríet, er íslensk söngkona. Meðal þekktra laga hennar eru „Esjan“,  „Feimin(n)“, „Rólegur kúreki“ , „Sólblóm“, „Fimm“, „Djúp sár gróa hægt“ og „Flugdreki“.
Ævi
Bríet fæddist í Reykjavík; foreldrar hennar eru Benedikt Elfar og Ás­rún Laila Awad, en móðurafi hennar Ómar Ahmed Hafez Awad er af egypskum uppruna og flutti til Íslands árið 1965. Bríet stundaði nám við Menntaskólann við Hamrahlíð.
Fyrsta lagið hennar, „In Too Deep“, kom út 2018.
Platan Kveðja, Bríet kom út árið 2020. 8 lög af þeirri plötu náðu inn á Topp 10 lista Spotify á Íslandi.
Stefánný
Stefánný er íslenskt kvenmannsnafn.
1420
thumb|right|Brúðkaup [[Hinrik 5. Englandskonungur|Hinriks 5. og Katrínar af Valois.]] Árið 1420 (MCDXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Melanotaenia herbertaxelrodi
Melanotaenia herbertaxelrodi er tegund af regnbogafiskum sem er frá nágrenni Tebera-vatns Nýju-Gíneu.
1420
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Aralvatn
thumb|right|Skip sem varð eftir á þurru landi þegar Aralvatn þornaði upp. thumb|right|Kort sem sýnir hvernig Aralvatn hefur hopað frá 1960 Aralvatn er salt stöðuvatn í Mið-Asíu á landamærum Úsbekistans og Kasakstans. Vegna nýrra áveitukerfa sem Sovétríkin gerðu í kringum árnar Amu Darja og Syr Darja hefur það minnkað um 60% frá 1960. Saltmagn í vatninu hefur þrefaldast, en auk þess er það mjög mengað þar sem affall frá þungaiðnaði og áburður hafa safnast fyrir í því. Engar ár renna úr Aralvatni.
Berkåk
thumb|Berkåk thumb|Berkåk stöð Berkåk er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Rennebu í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 959 íbúar og í sveitarfélaginu 2.443 (2022). Aðalvegurinn E6 liggur í gegnum Berkåk og járnbrautarlínan Dovrebanen stoppar á Berkåk stöðinni. vinstri|thumb|Ráðhús Rennebu Í miðbænum eru ráðhús Rennebu og Rennebuhallen (menningar- og fjölnotasalur)
Birka, sem er landsmiðstöð list- og handíða, er hér með starfsstöðvar.
Á hverju ári í ágúst er Rennebumartnan haldin í Berkåk. Um er að ræða sölusýningu fyrir heimilisbætur og handverk með um 150 sýnendum og 20.000 gestum.
Live 8
Tónlistarmenn og hljómsveitir sem fram komu
{|
Syðradalsvatn
Syðradalsvatn eða Miðdalsvatn er vatn í Syðridal í Bolungarvík. Frá Djúpvegi að vatninu og meðfram því austanmegin liggur Syðridalsvegur eða þjóðvegur nr. 629. Enginn vegur liggur vestan megin við vatnið. Tveir bæir eru í byggð austanmegin við vatnið, en það eru Geirastaðir og Hanhóll.
Valentínusardagurinn
thumb|right|125px|Valentínusarkort frá því í kringum 1910 Valentínusardagurinn, einnig nefndur Valentínsdagur, er dagur helgaður ástinni sem haldinn er hátíðlegur á messudegi heilags Valentínusar 14. febrúar ár hvert. Dagurinn á uppruna sinn í Evrópu á 14. öld. Meðal þess sem er hefðbundið að gera þennan dag er að senda sínum heittelskaða/sinni heittelskuðu gjafir á borð við blóm og konfekt og láta valentínusar kort fylgja með. Þessar hefðir eiga uppruna sinn í Bretlandi, Frakklandi og Bandaríkjunum en í öðrum löndum gilda aðrar hefðir og sums staðar er dagurinn helgaður vináttu í stað ástar. Í löndum þar sem ekki er löng hefð fyrir því að halda Valentínusardaginn hátíðlegan hafa bandarískir siðir gjarnan fylgt þegar venjan er tekin upp.
Syðradalsvatn
Fornar sagnir herma að á bakka vatnsins hafi staðið bær Völu-Steins sem var sonur landnámskonu Þuríðar sundafyllis. Hún nam Bolungarvík og bjó að Vatnsnesi sem var þar sem Ósá rennur út úr vatninu til sjávar. Hún deildi við Þjóðólf, bróður sinn, og urðu þau bæði að steinum.
Syðradalsvatn er um 1 km² og liggur í 3 metra h.y.s. og er 1,7 km langt og 0,7 km breitt. Bakkar vatnsins eru lágir og vel grónir. Syðradalsvatn er grunnt og frjósamt og er dýpi vatnsins víða 0,5 til 1 m. Botninn er leir eða leðjukenndur. Í Syðridalsá falla ár og lækir úr fjöllunum í kringum vatnið, en þær helstu eru Gilsá, Tröllá og Selá. Þær ár eru aðeins fiskgengar skammt upp. Ósá á svo upptök sín í Syðradalsvatni og rennur um 2 km leið austan við þorpið í Bolungarvík. Áin er 10-12 m breið. Vatnasvið Ósár er um 35 ferkílómetrar. Innrennslisárnar í Syðradalsvatn eru kaldar og henta vel bleikju sem er aðalferskvatnsfisktegund í vatninu og í Ósá. Einnig er í vatninu urriði og áll. Mikið er um hornsíli, en það er aðalfæða bleikjunnar í vatninu.
Valentínusardagurinn
thumb|left|Heilagur Valentínus frá Terni fylgist með byggingu kirkju sinnar í Terni, úr 14. aldar frönsku handriti. (Bibliothèque nationale, Mss fr. 185)
Heilagur Valentínus
Ekki er vitað nákvæmlega hver Heilagur Valentínus var. Þetta er nafn yfir tvo, eða jafnvel þrjá, píslarvotta í sögu kirkjunnar. Annar var kristinn rómverskur prestur og læknir sem varð fyrir ofsóknum Kládíusar II Rómarkeisara, gegn kristnum mönnum. Hinn var biskupinn af Terni á Ítalíu. Mögulegt er að sögurnar af þessum tveimur mönnum eigi uppruna sinn í einum og sama atburðinum en hafi brenglast í gegnum tíðina. Um þriðja manninn er lítið vitað annað en að hann á að hafa dáið í Afríku.
Heimildir eru óljósar og ekki hægt að segja nákvæmlega til um hvenær Valentínus dó, hvort sem hann var einn maður, tveir eða þrír. En sennilegt tímabil er valdatími fyrrnefnds Kládíusar II, 268 — 270 eftir Krist.
Valentínusardagurinn á Íslandi
Sumir halda upp á Valentínusardaginn hér á landi en ekki er vitað hvenær það var fyrst gert. Elsta heimildin er úr Morgunblaðinu frá 1958:
„''...hér á landi fer minna fyrir deginum. Þó hafa blómaverzlanir í Reykjavík til sölu litla blómvendi, sem hnýttir hafa verið í tilefni dagsins.''“
Einn siður tengdur þessum degi hefur því verið komin til landsins um miðja 20. öld en smámsaman hefur hann náð meiri fótfestu þótt ekki sé mikið tilstand á þessum degi hér á landi.
Trifolium reflexum
Buffalósmári, eða Trifolium reflexum, er einær eða tvíær jurt af ertublómaætt, ættuð úr austurhluta Bandaríkjanna. Hann finnst á náttúrulega opnum svæðum svo sem rjóðrum í skóglendi og á sléttum, oft í súrum jarðvegi. Blómin eru hvít eða dökkbleik og koma síðla vors.
Eins op margir upprunalegir smárar í austurhluta Bandaríkjanna, hefur fjöldi Trifolium reflexum minnkað verulega síðustu 200 ár. Fyrir þessa tegund er talið að skortur á gresju og skógareldum sé aðalástæða hnignunarinnar.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Dvergar (norræn goðafræði)
thumb|right|Tveir dvergar eins og þeir voru túlkaðir í útgáfu af Völuspá, frá árinu [[1895 af Lorenz Frølich.]] Dvergar samkvæmt sköpunarsögu norrænnar goðafræði eins og hún birtist í Snorra-Eddu eru sagðir hafa kviknað í holdi jötunsins Ýmis líkt og maðkar, uns goðin hafi gefið þeim vitund. Í Völuspá Eddukvæða aftur á móti er sköpun þeirra lýst þannig að þeir hafi verið skapaðir af blóði Brimis og beinum Bláins. Þeir koma fyrir bæði í Snorra-Eddu og Eddukvæðum og fornaldarsögum Norðurlanda en leika þó sjaldnast stór hlutverk í sögunum, þó er undantekning frá því sem eru Norðri, Suðri, Austri og Vestri sem halda uppi sjálfri himinhvelfingunni. Ekki eru þó margir dvergar nefndir til sögunnar, og þá einna helst sem smiðir hinna ýmissu gersema og vopna og má þar sem dæmi nefna Mjölni, hamar Þórs.
Dverganöfnin í Völuspá
9.
10.
11.
12.
13.
14.
15.
16.
Þjónusta
thumb|250px|Framleiðsla af þjónustum árið [[2005.]]
Þjónusta er óáþreifanleg vara sem er ekki hægt að eiga en kemur viðskiptavini engu að síður til góða. Nokkur dæmi um þjónustu er barnagæsla, bílaviðgerð og farsímasamningur.
Lög um þjónustukaup skilgreina þjónustu sem "Með þjónustu er átt við heildarframlag seljanda sem honum ber greiðsla fyrir."
Þjónusta sem óáþreifanleg vara er afurð sem sannarlega uppfyllir loforð seljanda við kaupanda. Dæmi um þjónustu er þegar iðnmeistarar staðfesta og taka ábyrgð á að verk unnin á byggingarstað standist kröfur byggingareglugerðar. Í því tilviki er virði kaupanda fólgið í að fá staðfestingu á að byggingin standist kröfur og viðmið laga og reglna um mannvirki. Án þessarar staðfestingar og ábyrgðar iðnmeistara um hlítingu við lög og reglur, væri andvirði byggingarinnar minna enda væri óheimilt að taka það til notkunar.
Vörutegund getur verið bæði áþreifanleg vara og þjónusta á sama tíma. Flestar vörutegundir eru milli áþreifanlegra vara og þjónustu. Í veitingahúsum er til dæmis boðið upp á bæði vörur (matinn) og þjónustu.
Hagkerfi margra vestrænnna landa byggist nú á þjónustu. Samkvæmt Alþjóðagjaldeyrissjóðnum veittu Bandaríkin mesta þjónustu árið 2005. Næstmesta veittu Japan og Þýskaland. Þá myndaði þjónusta 78,5% hagkerfis Bandaríkjanna.
Brekstad
thumb|Brekstad thumb|Ørlandet flugvöllur Brekstad  er þéttbýli  i Ørland sveitarfélaginu í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 2.381 íbúar. Þéttbýlið er staðsett beint sunnan við Ørlandet flugvöll.
Íslam í Armeníu
Íslam í Armeníu byrjaði að ryðja sér til rúms sjöundu öld. Arabískir og síðar kúrdískir ættbálkar tóku að setjast að í Armeníu eftir fyrstu innrásir araba og áttu talsverðan þátt í stjórnmála- og félagssögu Armeníu. Með innrásum Seljuk á elleftu og tólftu öld tók tyrkneski þátturinn að lokum við af araba og Kúrda. Með stofnun íranska Safavid-ættarinnar, Afsharid-ættarinnar, Zand-ættarinnar og Qajar-ættarinnar, varð Armenía óaðskiljanlegur hluti af sjía-heiminum, en hélt samt tiltölulega sjálfstæðri kristinni sjálfsmynd. Þrýstingurinn sem settur var á erlenda stjórn af röð múslimaríkja neyddi marga leiðtoga Armena í Anatólíu og því sem er í dag Armenía til að snúast til íslams og aðlagast múslimasamfélaginu. Margir Armenar voru einnig neyddir til að snúast til íslams, við dauðarefsingu, á árum þjóðarmorðsins í Armeníu.
Brekstad
Brekstad Barneskole (grunnskóli) og Ørland Ungdomsskole (framhaldsskóli) eru hér.
Ørland kirkjan er staðsett í Brekstad.
Hebreska
Hebreska (hebreska עברית) er vestur-semískt mál, náskylt arameísku og arabísku. Klassísk hebreska er málið sem er á hebresku biblíunni. Nútímahebreska, ivrit, er opinbert tungumál í Ísrael, auk arabísku. Hebreska er rituð frá hægri til vinstri með hebreska stafrófinu.
Hebresku má skipta í tvö tímaskeið. Eldra hebreska stafrófið hafði 22 bókstafi eins og í nútímahebreska og líkt og í egypsku atkvæðaskriftinni eru eingöngu samhljóðar ritaðir. Að útliti er eldra hebreska starfrófið líkara letri Fönikíumanna, enda afkomandi þess, en yngra hebreska stafrófinu.
Elstu heimildir um hebresku er að finna í Deboraljóðinu í Dómarabókinni frá ca. 1250-1000 f.Kr. Klassíska málið stóð með blóma frá 1000-538 f.Kr. en hebreska mun hafa verið upphaflegt tungumál Gyðinga enda er Gamla testamentið skrifað á því máli. Gyðingar munu þó almennt hafa talað annað semítískt tungumál við Krists burð, arameísku, en þeir héldu hebresku sem helgimáli, líklega svipað og latína hefur löngum verið notuð í kaþólsku kirkjunni. Þannig hélst hebreska sem ritmál fræðimanna og fram á okkar tímatal er verið að skrifa rit í Júdeu á hebresku og arameísku, samanber Mishnah, Talmud og Qumran-handritin.
Ísraelsmenn hafa unnið markvisst að því að koma hebresku á sem móðurmáli í Ísrael en áður en Ísraelsríki var stofnað réðu Bretar Palestínu og voru þá þrjú opinber tungumál í landinu: arabíska, hebreska og enska. Um og eftir stofnun Ísraelsríkis 1948 flúðu margir arabar landið og fjöldi Gyðinga streymdi þangað. Gyðingarnir komu víða að með hin ýmsu móðurmál, eins og þýsku, rússnesku, pólsku og jiddísku.
Nútíma hebreska byggist á hinu forna helgimáli og er móðurmál flestra Ísraelsmanna í dag (um 7 milljónir manna eða 77% þjóðarinnar) en talið er að alls tali um 15 milljónir manna hebresku í heiminum í dag í ýmsum löndum.
Á Hólum í Hjaltadal er eintak af Biblíunni á hebresku og eru skrifaðar inn í hana athugasemdir meðal annars með hendi Guðbrands Þorlákssonar Hólabiskups (um 1541–1527). Guðbrandur var stórvirkur á sviði þýðinga og bókaútgáfu en mesta þrekvirki hans var útgáfa Biblíunnar árið 1584. Hugsanlegt er að Guðbrandur hafi notast við hebreska frumtexta Gamla testamentisins er hann bjó biblíuna í íslenskan búning.
Ritháttur og letur
Nútíma hebreska er rituð frá hægri til vinstri með hebresku letri. Nútímastafrófið er byggt á ferkantaðri leturgerð, sem er þekkt sem ashurit (assyríska) og hefur þróast úr arameíska stafrófinu. Skrifstafir hebreska stafrófsins eru meira hringlaga og eru sumir allfrábrugðnir samsvarandi prentstöfunum. Miðaldagerð skrifstafana þróaðist í aðra leturgerð, rashi letur, sem samsvarar skáletri og er notað fyrir undirmálstexta og skýringaglósur í trúartextum.
Sérhljóðar
Upprunalegir biblíutextar á hebresku innhéldu eingöngu samhljóða og stafabil og er sá ritháttur enn notaður í Torah-ritunum sem notuð eru í sýnagógum. Til er ritháttur sem inniheldur sérhljóða sem kallast niqqud (þýð. punktar) og þróaðist á fimmtu öld. Sérhljóðarithátturinn er einkum notaður í dag í prentuðum Biblíum og trúarritum en einnig í ljóðlist, barnabókum og byrjendatextum handa nemum í hebresku. Mest af hebreskum nútímatexta er ritaður með eingöngu samhljóðum, stafabilum og vestrænni punktasetningu og til að auðvelda lestur án sérhljóða eru svokallaðir matres lectionis (sjá neðar) notaðir í orðum sem annars væru rituð án þeirra með niqqud rithætti. Niqqud rithátturinn er stundum notaður þegar nauðsynlegt er að draga úr tvíræðri merkingu orða, (svo sem þegar ekki er hægt að skilja eins stafsett orð út frá samhengi í texta) og til að rita erlend nöfn í þýðingum.
Samhljóðar
Hebreskir samhljóðar eru allir táknaðir með einum staf (með fáeinum undantekningum í nútíma hebresku). Sumir samhljóðar eru táknaðir með sama bókstaf, t.d bókstafurinn “bet” fyrir samhljóðana /b/ og /v/ - en þá er greinarmunur gerður á “hörðum” samhljóða og “mjúkum” og ræðst framburðurinn þá oft af samhengi textans. Með punktarithætti, niqqud, eru harðir samhljóðar táknaðir með punkti, sem kallast dagesh, í miðju.
Handknattleiksárið 1979-80
Handknattleiksárið 1979-80 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1979 og lauk vorið 1980. Víkingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Framstúlkur í kvennaflokki. Valsmenn náðu þeim árangri að leika til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða, einir íslenskra liða. Karlalandsliðið tók ekki þátt í stórmóti á keppnistímabilinu.
Hebreska
Samhljóðar
Það eru tuttugu og tveir bókstafir í hebreska stafrófinu, sem kallast „aleph bet“ eftir fyrstu tveimur stöfunum. Bókstafir stafrófsins eru eftirfarandi: Aleph, Bet/Vet, Gimel, Dalet, He, Vav, Zayin, Chet, Tet, Yod (borið fram Yud af Ísraelum), Kaf/Chaf, Lamed, Mem, Nun, Samekh, Ayin, Pe/Fe, Tzadi, Qof (borið fram Koof af Ísraelum), Resh, Shin/Sin, Tav.
Handknattleiksárið 1979-80
1. deild
Víkingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla á fullu húsi stiga. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð. HK féll niður um deild. ÍR fór í umspil við næstefsta lið 2. deildar.
2. deild
Fylkir sigraði í 2. deild og tók sæti HK í 1. deild. Þróttur og KA léku aukaleiki um réttinn til að fara í umspil við næstneðsta lið 1. deildar. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
Hebreska
Mater lectionis
Bókstafirnir he, vav og yod geta táknað samhljóðana /h/, /v/ og /j/ eða komið í stað sérhljóða og nefnast þeir þá „emot q´ria“ (matres lectionis á latínu eða „mæður lestrar“ á íslensku).
Stafurinn he í enda orðs táknar venjulega sérhljóðann /a/ sem venjulega þýðir að orðið er kvenkyns eða sérhljóðan /e/ sem þýðir yfirleitt að orðið er karlkyns. Í fáum tilfellum getur það táknað /o/ til dæmis í שְׁלֹמֹה (Shlomo, Solomon). He getur líka verið eignarfalls viðskeyti fyrir 3. persónu eintölu kvenkyni og er þá ekki matris lectionis heldur samhljóðinn /h/ en í hebresku talmáli er þessi greinarmunur sjaldan gerður.
Handknattleiksárið 1979-80
2. deild
Þór Vestmannaeyjum féll í 3. deild. Þór Akureyri fór í umspil við næstefsta lið 3. deildar.
Hebreska
Mater lectionis
Vav getur táknað /o/ eða /u/, og yod getur táknað /i/ eða /e/. Stundum er tvöfalt yod notað fyrir /ej/ eða /aj/ (þessi ritvenja þróaðist úr jiddísku). Í sumum ísraelskum nútímatextum er stafurinn alef notaður til að tákna langt /a/ í erlendum nöfnum, einkum af arabískum uppruna.
Handknattleiksárið 1979-80
2. deild
''Úrslitaleikir um 2. sæti''
''Úrslitaleikir um sæti í 1. deild''
Hebreska
Áherslutákn
Það er ekki til neitt eitt staðlað tákn til að tákna áherslu í hebreskum texta. Venjulega er ekkert tákn fyrir áherslu. Stundum er áhersla merkt í bænatextum þannig að þegar áherslan er ekki á síðasta atkvæði orðs er lítið strik sett undir fyrsta samhljóðann í fyrsta áhersluatkvæðinu.
Handknattleiksárið 1979-80
3. deild
Breiðablk sigraði í 3. deild og tók sæti Þórs Ve. í 2. deild, þjálfari liðsins var Sigfús Guðmundsson. Akranes hafnaði í öðru sæti og komst í umspil gegn næstneðsta liði 2. deildar. Keppt var í 8 liða deild með tvöfaldri umferð.
Hebreska
Áherslutákn
Seinna áhersluatkvæði í orði er hægt að tákna með lóðréttu striki sem kallast meteg (מתג), og er vinstra megin við sérhljóðann.
Handknattleiksárið 1979-80
3. deild
''Úrslitaleikir um sæti í 2. deild''
Bikarkeppni HSÍ
Haukar sigruðu í bikarkeppninni í fyrsta sinn eftir úrslitaleiki gegn KR. 18 lið tóku þátt í keppninni.
Hebreska
Áherslutákn
Þessi tákn eru eingöngu notuð í niqqud texta.
Handknattleiksárið 1979-80
Bikarkeppni HSÍ
1. umferð 16-liða úrslit KR – UBK 26:21 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslitaleikur 2. úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Valsmenn kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og komust alla leið í úrslit.
1. umerð
Undanúrslit
Úrslit
Evrópukeppni bikarhafa
Víkingar kepptu í Evrópukeppni bikarhafa. Liðið sat hjá í fyrstu umferð, en tapaði fyrir sænsku liði í 16-liða úrslitum.
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð. Grindavík féll niður um deild. Þór Ak. fór í umspil við næstefsta lið 2. deildar. Guðríður Guðjónsdóttir, Fram, varð markadrottning með 112 mörk.
2. deild
Akranes sigraði í 2. deild eftir úrslitaleiki gegn Ármanni. Ármannsstúlkur töpuðu í umspili gegn næstneðsta liði 1. deildar og komust því ekki upp um deild.
B-riðill
''Úrslitaleikir um 1. sæti'' ''Úrslitaleikir um sæti í 1. deild'' Þór Ak. sigraði Ármann í tveggja leikja úrslitaeinvígi.
Bikarkeppni HSÍ
Framstúlkur sigruðu í bikarkeppninni í eftir úrslitaleik á Akureyri gegn Þórsurum. Fimmtán lið tóku þátt í keppninni.
1. umferð 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Framstúlkur kepptu í Evrópukeppni meistaraliða.
1. umferð 16-liða úrslit
Landslið
Karlalandsliðið bjó sig undir B-keppni sem halda skyldi í Frakklandi árið 1981. Jóhann Ingi Gunnarsson sagði skyndilega af sér starfi landsliðsþjálfara, en Hilmar Björnsson tók við starfi hans.
Georg 1. Bretlandskonungur
Georg fæddist í Hanover og erfði hertogadæmið Brunswick-Lüneburg frá föður sínum og frændum. Hann bætti mjög við lönd sín í ýmsum evrópskum stríðum og var árið 1704 gerður kjörfursti af Hanover. Þegar hann var 54 ára, eftir dauða frænku sinnar, Önnu Bretadrottningar, varð Georg konungur Bretlands sem fyrsti einvaldurinn af Hanover-ætt. Um fimmtíu kaþólskir ættingjar voru honum framar í hefðbundinni erfðaröð, en lagasetning ársins 1701 hafði bannað að breska krúnan gengi til kaþólikka. Georg var nánasti ættingi Önnu af mótmælendatrú. Jakobítar reyndu að steypa Georg af stóli og reisa þess í stað kaþólskan hálfbróður Önnu, Jakob Frans Játvarð Stúart, til valda, en tókst það ekki.
Skemmtiferðaskip
Crociera
Georg 1. Bretlandskonungur
Á valdatíð Georgs voru völd konungsins verulega skert og Bretland færðist nærri þingræði þar sem völdin voru í höndum forsætisráðherrans. Undir lok valdatíðar hans voru mest pólitísk völd í höndum Roberts Walpole, sem í seinni tíð er jafnan talinn fyrsti forsætisráðherra Bretlands.
Vindorka
thumb|230px|Vindhverfill. Vindorka er sú hreyfiorka sem vindur hefur í sér.
Lengi hefur maðurinn reynt að beisla þessa orku og hafa vindmyllur reynst bestu tækin til þess hingað til. Í dag er vindmylla notuð til að knýja túrbínu sem síðan framleiðir rafmagn.Vindorka er vistvæn orkuframleiðsla og endurnýjanleg.
Við enda ársins 2008 var uppsett afl vindorku um 121,19 GW og voru Bandaríkin stærsti framleiðandinn með 25,17 GW. Þýskaland kom þar á eftir með 23,8 GW.
Saga
Löngu fyrir fæðingu Krists var fólk farið að nota vindorku til að sigla bátum í Egyptalandi. Segl bátana fönguðu orkuna í vindinum til þess að knýja þá áfram. Fyrstu myllurnar voru hannaðar í Persíu um 500 - 900 til þess að mala korn og flytja vatn frá einum stað til annars. Eftir 1200 varð aukning í notkunarmöguleikum og voru þær notaðar til þess að knýja ýmsan vélbúnað svo sem sagir, dælur og mulningsvélar. Upp úr aldamótunum 1900 jókst notagildi þeirra en þá meira, þegar það var farið að framleiða rafmagn með þeim. Þetta voru allt litlar myllur sem framleiddu 1-3 kW á sveitabæjum. Það var svo árið 1931 að Rússar komu fram með eina stóra 100 kW vindmyllu sem framleiddi um 100 MWh/ári. Bandaríkjamenn reistu stærstu myllu á þessum tíma í Vermont 1941. Þetta var 1,25 MW Smith-Putman mylla. Hún var ekki lengi í rekstri vegna bilana. Þróun á vindmyllum hélt svo áfram eftir seinni Heimsstyrjöldina. Þá komu Danir fram með 200 kW Gedstar myllu sem var þriggja blaða og gaf þetta tóninn fyrir þróun danska vindmylluiðnaðarins. Á þessum tíma komu Þjóðverjar fram með tveggja blaða Hutter myllu, sem einnig átti eftir að hafa áhrif á þeirra þróun á vindmyllum. Framþróunin varð ekki neitt gríðarleg á þessum tíma þar sem önnur og vel þekkt orkutækni var notuð til framleiðslu rafmagns. Voru það olíu og kolakynntar gufuaflstöðvar og kjarnorkuver.Það var svo ekki fyrr en á árunum eftir 1990 að það varð stór stökk í þróun og framleiðslu á vindmyllum. Kom það í kjölfar umræða um umhverfismál. Vegna aukinnar loftmengunar, útblæstri gróðurhúsaloftegunda og ósoneyðandi efna.
Framtíð vindorku
Ef það er horft á þann vöxt sem hefur átt sér stað í heiminum á framleiðslu rafmagns með vindorku, má búast við því að aukningin haldi áfram á komandi árum. Fleiri og fleiri ríkisstjórnir sjá hag í því að beisla vindorkuna og hafa markað stefnu sína í þá átt.
Vindmyllur
Vindorkustöðvum er skipt niður í þrennt.
Tegundir vindmylla er í meginatriðum skipt í tvær gerðir.
Þriggja blaða myllan er algengust í dag. Hún er samsett úr þremur megin hlutum; Turni, vélarhúsi og mylluspöðum. Í myllunni er aflvél sem í eru spaðar, gír og rafall. Framleiðsla hefst við vindhraða sem er 4 m/s og við 15 m/s nær hún fullum afköstum. Þeim heldur hún upp í 25 m/s. Þegar þeim hraða er náð aftengir hún sig og tengist ekki aftur fyrr en við 20 m/s. Til þess að finna hagkvæmustu staðsetningu fyrir vindmyllurnar er stuðst við vindatlas. Þeir hafa verið gerðir með rannsóknum vindhraða og vindstefnu á tilteknum stöðum.
Kostir
Vindorka býður upp á marga kosti sem skýra hvers vegna hún er sá orkumiðill sem vex sem hvað hraðast í heiminum. Vindorka mengar ekki loftið eins og orkuver sem brenna kolum, gasi eða olíu við framleiðslu rafmagns. Það myndast ekki þær lofttegundir sem valda gróðurhúsaáhrifum eða súru regni. Það skapast ekki hætta á mengunarslysum við flutning aflgjafans til orkuvera. Orkugjafinn er ókeypis, byggingartími stuttur og auðvelt að stækka vindorkuverið án mikillar fyrirhafnar. Vindorkan er endurnýjanlegur orkugjafi sem rennur ekki til þurrðar.
Gallar
Helstu vankantar á því að nota vindorku er að vindurinn er óstöðugur og blæs ekki alltaf þegar þörf er á raforkunni. Það er ekki hægt að geyma hana í stórum stíl og grípa til hennar síðar. Staðsetning vindorkuvera er oftast í mikilli fjarlægð frá borgum og þarf þá að flytja raforkuna um langan veg með tilheyrandi uppbyggingu raflína.
Umhverfisáhrif
Framleiðsla rafmagns með vindorku er hrein, hún mengar ekki andrúmsloftið. þó eru aðrir þættir sem hafa áhrif á umhverfið og þá sem í því eru.
Hávaði
Hljóðstyrkur sem kemur frá vindmyllum þegar spaðarnir snúast er um það bil 49 decibel í 200 metra fjarlægð og er það samsvarandi léttri bílaumferð í 30 metra fjarlægð. Hávaðinn eykst svo eftir því sem fleiri myllur eru á svæðinu. En verður þó ekki miklu hærri en venjulegt umhverfishljóð ef það er staðið í 300 metra fjarlægð.
Landnotkun
Hafa þarf í huga breytingar á núverandi og framtíðarnotkun lands áður en vindmyllur eru settar upp. Við framleiðslu á rafmagni eru settar niður margar myllur á eitt svæði. Myllurnar teka ekki nema 2-3% af svæðinu sem þær standa á. þannig er hægt að samnýta svæðið og vera með beitarlönd eða kornrækt á því.
Nýting vindorku á Íslandi
Á Íslandi nýta menn bæði jarðhita og vatnsorku en hvort tveggja er stöðugra og hagkvæmara en vindorkan. Af þessum sökum hefur lítil þörf verið fyrir vindmyllur hér á landi. Margar þjóðir hafa þó séð hag sinn í því að beisla vindorkuna og greiða jafnvel með vindorkuverum, til þess að draga úr brennslu jarðefnaeldsneytis. Þó skal tekið fram að vindorkuver hafa þróast mikið og hratt á undanförnum árum svo kostnaður við rafmagnsframleiðslu með vindorku hefur stórlega dregist saman. Samkvæmt bandaríska orkumálaráðuneytinu er uppsetningar- og rekstrarkostnaður vindorkuvera orðinn mjög svipaður því sem kostar að setja upp og reka raforkuver knúin jarðefnaeldsneyti. Í dag eru stærstu vindorkuverin á hafi úti, en litlar líkur eru þó á því að slíkt vindorkuver hér á landi yrði samkeppnishæft við vatnsaflsvirkjanir.
''„Áður fyrr var nokkuð um að reistar væru litlar vindrafstöðvar við sveitabæi á Íslandi. Þær lögðust af með rafvæðingu landsins eftir miðja öldina og á tímabili munu Rafmagnsveitur ríkisins meira að segja hafa gert þá kröfu að slíkum heimarafstöðvum væri lokað... Á Íslandi hefur aldrei risið neitt vindorkuver í þeim stærðarflokki sem nú þekkist víða um heim. Hér er einungis að finna mjög litlar vindrafstöðvar sem t.d. Vegagerðin mun hafa nýtt sér. Ekki er kunnugt um að almennar hagkvæmnisathuganir hafi verið gerðar um að reisa vindorkuver hér á landi, en einhverjar staðbundnar athuganir í tengslum við vindmælingar hafa verið gerðar, svo sem í Grímsey og Vestmannaeyjum."''