cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bertha von Suttner
Störf sem friðarsinni
Frá 1892 til 1899 var Suttner ritstjóri tímarits friðarsinna, Die Waffen nieder!, sem nefnt var eftir bókinni hennar. Árið 1897 afhenti hún Frans Jósef Austurríkiskeisara undirskriftalista þar sem skorað var á stjórnvöld að stofna sérstakan Alþjóðadómstól. Hún tók þátt í friðarráðstefnu í Haag árið 1899 með fjárstuðningi frá Theodor Herzl og dagblaði hans, Die Welt.
Lübeck
Upphaf
Slavar settust að á svæðinu í kringum 700 e.Kr. Slavneska þorpið stóð rétt fyrir norðan núverandi miðborgareyju, við samflæði Schwartau og Trave, og hét Liubice. Sá bær kemur fyrst við skjöl árið 819 og er sennilegt að þá þegar hafi verið einhvers konar virkisveggur í kringum hann. Ranar, slavneskur ættbálkur, brenndu bæinn til kaldra kola 1127. Á þessum tímum stendur landnám þýskra fursta yfir í norður- og austurhluta núverandi Þýskalands. Það var Adolf II. greifi af Schauenburg og Holtsetalandi sem stofnaði borgina Lübeck árið 1143 og nefndi hana eftir heiti gamla slavneska bæjarins. Borgin var fyrsta hafnarborg Þjóðverja við Eystrasalt og var það raunar tilgangur með stofnun hennar að efla samgöngur og verslun við borgir og landsvæði við Eystrasalt. Adolf byggði kastalavirki á núverandi miðborgareyju, en varð að afsala sér borginni allri til Hinriks ljóns (Heinrich der Löwe) vegna afskipta sinna af danska krúnustríðinu. Eftir daga Hinriks áttu hinir og þessir aðilar borgina. 1226 veitti Friðrik II keisari borginni leyfisbréf til að vera fríborg, það er óháð furstum og konungum.
Hansaborgin Lübeck
thumb|Lübeck 1820. Fyrir miðju er markaðstorgið. Til hægri er ráðhúsið fræga. Í bakgrunni er Maríukirkjan. 1227 háði Lübeck, ásamt þýskum bandamönnum, sigursæla orrustu við Valdimar II Danakonung við Bornhöved í Holtsetalandi. Í kjölfarið varð Lübeck mikilvægasta verslunarborgin við Eystrasalt. Þetta markaði upphaf Hansakaupmanna. Hansasambandið myndaðist ekki við einhvern stóratburð, heldur þróaðist smám saman af verslunarmönnum í hinum og þessum hafnarborgum. 1356 var fyrsti Hansadagurinn haldinn í Lübeck svo vitað sé. En framan af var borgin Visby á Gotlandi aðalaðsetur Hansakaupmanna. Þegar Valdimar IV Danakonungur (kallaður Atterdag) hertók Visby 1361, fluttist það hins vegar til Lübeck. 1369 náði lýbískur sjóher að vinna danska Helsingjaborg í Svíþjóð (sem þá var dönsk). Við þann atburð og þau viðskiptasambönd sem Lübeck náði við það, var borgin á hátindi veldis síns. Hún var þá meðal þriggja stærstu borga þýska ríkisins, ásamt Köln og Magdeburg. Lübeck og Hamborg voru í nánu samstarfi og náðu góðu skipulagi saman. Meðan Hamborg verslaði aðallega við Norðursjó, einbeitti Lübeck sér aðallega við Eystrasalti. Á ofanverðri 14. öld var Stecknitz-skipaskurður lagður milli Alster (sem rennur í gegnum Hamborg) og Trave (sem rennur í gegnum Lübeck). Skurðurinn tengdi því Eystrasalt við Norðursjó. Það auðveldaði samstarfið og verslunina á allan hátt. Á næstu öldum háði Lübeck hins ýmsu sjóstríð við Dani um verslunarforréttindi í Eystrasalti og hafði borgin stundum betur, stundum verr. Eyjan Borgundarhólmur (Bornholm) var t.d. lýbísk 1525–1576. Í 30 ára stríðinu náði Lübeck að halda hlutleysi sínu og græddi meira að segja á stríðinu. 1629 voru friðarsamningar gerðir í borginni milli keisarahersins og Kristjáns IV Danakonungs, en sá síðarnefndi beið ósigur í stríðinu eftir aðeins stutta þátttöku. Eftir stríðslok gekk verslunin hins vegar hratt til baka. Landafundirnir miklu voru í algreymingi og siglingaþjóðir eins og Englendingar, Hollendingar, Portúgalar og Spánverjar voru búnir að koma sér upp nýlendum í Afríku og Asíu. Hansamenn urðu færri. Síðasti Hansadagur í Lübeck fór fram 1669. Eftir það lagði Hansaverslunin upp laupana í Lübeck, en einnig í Hamborg og Bremen. Lübeck var þá bara venjuleg hafnarborg við Eystrasalt.
Bertha von Suttner
Störf sem friðarsinni
Suttner lést úr krabbameini í júní árið 1914, aðeins fáeinum vikum áður en fyrri heimsstyrjöldin hófst.
Lübeck
Síðustu aldir
thumb|Dómkirkjan og hluti af miðborginni brennur eftir loftárásir Breta 1942. Eftir fall þýska ríkisins 1806 við tilkomu Napoleons, leit út fyrir að Lübeck og nærsveit yrðu sjálfstæð. En Frakkar hertóku borgina þegar þeir eltu Blücher herforingja og var hún undir franskri stjórn til 1813. Eftir Vínarfundinn var borgin sjálfstæð. Hún var enn sjálftætt borgríki innan prússneska ríkisins þegar það var stofnað 1871. Á nasistatímanum fóru fram hreinsanir í borginni. Helmingur gyðinga hafði yfirgefið borgina. Rétt rúmlega 200 urðu eftir og voru þeir fluttir brott. Aðeins 3 þeirra lifðu nasistatímann af. 1942 varð Lübeck fyrir gríðarlegum loftárásum. Bretar höfðu verið að skipuleggja nýjar aðferðir við loftárásir og var Lübeck fyrsta þýska stórborgin sem varð fyrir barðinu á þeim. Margar byggingar í hinni sögufrægu miðborg eyðilögðust eða skemmdust. Skömmu seinna bað svissneski diplómatinn og forseti Alþjóða Rauða krossins, Carl Jacob Burckhard, borginni griða, til að geta sett upp hafnaraðstöðu fyrir Rauða krossinn í borginni. Bandamenn samþykktu þetta og því slapp Lübeck við frekari loftárásir og skemmdir af völdum stríðsins. 23. apríl 1945 kom Heinrich Himmler til Lübeck til að bjóða bandamönnum vopnahlé í gegnum sænska greifann Bernadotte, en Harry S. Truman, Bandaríkjaforseti, hafnaði því. Nokkrum dögum seinna hertóku breskir hermenn borgina nær átakalaust og héldu henni fram að stofnun sambandslýðveldisins. Hún varð landamæraborg að Austur-Þýskalandi. Í hverfinu Schlutup var nyrsta landamærastöð þýsku ríkjanna. 1987 var hluti miðborgarinnar settur á heimsminjaskrá UNESCO, en það var í fyrsta sinn sem heill borgarhluti fékk slíkan heiður í Norður-Evrópu. Byggingar sem hér um ræðir eru m.a. ráðhúsið mikla, Koberg-svæðið í heild, litlu göturnar milli Péturskirkjunnar og dómkirkjunnar, Salthúsin og Holstentor, svo eitthvað sé nefnt.
Vinabæir
Lübeck viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Holstentor er eitt þekktasta mannvirki Þýskalands. Til hægri er Péturskirkjan, til vinstri Maríukirkjan.
Skjaldarmerki Laos
right|thumb|160px|Skjaldarmerki Laos samkvæmt stjórnarskrá landsins frá 1992 Skjaldarmerki Laos sýnir þjóðarmusterið Pha That Luang efst fyrir miðju. Þar fyrir neðan til vinstri er stífla sem tákn fyrir virkjunina í Nam Ngun, þar fyrir neðan malbikaður vegur og stíliseraður hrísgrjónaakur. Neðst er hluta af tannhjóli sem tákn iðnaðarins. Til vinstri er áletrað: Friður, sjálfstæði, lýðræði og til hægri: Samstaða, framfarir og neðst fyrir miðju: Alþýðulýðveldið Laos. Allt merkið er umlukt þroskuðum hrísgrjónaöxum.
Skjaldarmerkinu var breytt 1991. Tákn kommúnismans, rauða stjarnan og hamar og sigð voru tekin burt og í þess stað kom þjóðarmusterið Pha That Luang.
Mótmælin í Hong Kong 2019–20
thumb|right|Hong Kong-búar í mótmælagöngu þann 9. júní árið 2019. Mótmælin í Hong Kong voru fjöldamótmæli í kínversku sérstjórnarborginni Hong Kong sem hófust í júní árið 2019. Mótmælin beindust upphaflega gegn umdeildu lagafrumvarpi sem átti að leyfa framsal dæmdra glæpamanna frá Hong Kong til meginlandsstjórnar Alþýðulýðveldisins Kína. Mótmælendur telja frumvarpið vera lið í þvinguðu aðlögunarferli Hong Kong að stjórnarkerfi alþýðulýðveldisins sem brjóti í bága við þau fyrirheit sem gefin voru um að Hong Kong fengi að viðhalda eigin stjórn, stjórnarháttum og lagakerfi í 50 ár frá því að borgin komst undir kínverska stjórn árið 1997. Formlega var hætt við frumvarpið þann 4. september en mótmælin hafa haldið áfram, enda beinast þau einnig af víðari samfélagslegum þáttum, meðal annars áhyggjum af mann­rétt­ind­um, málfrelsi og kyn­frelsi.
Saga
Þann 9. júní mótmæltu tugþúsundir íbúa Hong Kong lagafrumvarpi um framsal glæpamanna til meginlandsstjórnar alþýðulýðveldisins. Mótmælendurnir töldu frumvarpið gera kommúnistastjórn landsins kleift að áreita póli­tísk­a and­stæðinga sín­a í Hong Kong en stuðningsmenn frumvarpsins bentu hins vegar á að fyrirvarar væru í lagafrumvarpinu sem kæmu í veg fyrir framsal á grund­velli trú­ar- eða stjórn­mála­skoðana. Lögin áttu einnig að leyfa framsal glæpamanna frá Hong Kong til Taívan og Maká, en samkvæmt stjórnvöldum átti að setja lögin til þess að heimila framsal Hong Kong-búa sem hafði myrt kærustu sína í fríi á Taívan en flúið heim til Hong Kong áður en til hans náðist. Í mótmælunum kom til átaka milli mótmælenda og lögreglunnar, sem beitti kylfum og piparúða til að hafa hemil á mannfjöldanum.
Efnt var til frekari mótmæla á næstu dögum eftir að Carrie Lam, stjórnarformaður Hong Kong, neitaði að draga frumvarpið til baka eða fresta því. Þegar mótmælendur komu saman á ný þann 12. júní kom til frekari átaka við lögregluna, sem skaut gúmmíkúlum að mótmælendunum og beitti táragasi til að ná stjórn á mótmælunum. Vegna óeirðanna var ríkisstofnunum Hong Kong lokað og umræðu um frumvarpið á löggjafarþingi Hong Kong frestað þann 13. júní. Tveimur dögum síðar tilkynnti Carrie Lam síðan að hlé hefði verið gert á áformum um frumvarpið og að engin dagsetning hefði verið ákveðin um að taka það upp að nýju. Tilkynning Lams nægði ekki til að sefa mótmælendurna, sem komu áfram saman á næstu dögum og kröfðust þess að alfarið yrði hætt við öll áform um að leyfa framsal glæpamanna til meginlandsins.
Þann 1. júlí, 22 ár upp á dag frá því að Bretar afhentu Kínverjum stjórn yfir Hong Kong, brutust mótmælendur inn í þinghús borgarinnar og óeirðalögregla var kölluð á vettvang til að hrekja þá út. Lam lýsti því yfir þann 9. júlí að frumvarpið sem leiddi til mótmælanna væri í reynd „dautt“ og að vinna við það hefði verið „algjört klúður“.
Þann 4. september 2019 tilkynnti Lam að frumvarpið umdeilda hefði verið formlega dregið til baka. Margir leiðtogar mótmælendanna töldu þetta þó vera of lítið og of seint og settu fram frekari kröfur, meðal annars um óháða rannsókn á framgöngu lögreglu á undanförnum mánuðum, sakaruppgjöf þeirra sem höfðu verið handteknir í mótmælunum og að stjórnvöld Alþýðulýðveldisins hefðu ekki frekari afskipti af kosningum í Hong Kong.
Í aðdraganda 70 ára afmælis Alþýðulýðveldisins þann 1. október efndu Hong Kong-búar til fjögurra sólarhringa mótmæla sem ætlað var að draga athyglina frá hátíðarhöldum og hersýningum stjórnvalda í Peking. Á afmælisdegi Alþýðulýðveldisins var mótmælandi skotinn í bringuna og fluttur á sjúkrahús. Að minnsta kosti 14 til viðbótar voru fluttir á sjúkrahús vegna ýmissa áverka.
Þann 4. október virkjaði Lam gömul neyðarlög frá tíma breskra yfirráða í Hong Kong og bannaði Hong Kong-búum að bera grímur. Margir þátttakendur í fyrri mótmælum ársins höfðu hulið andlit sín til að forðast að kínversk stjórnvöld leiti hefnda gegn þeim.
Héraðskosningar fóru fram í Hong Kong þann 24. nóvember í skugga mótmælanna. Kjörsókn var mjög góð, eða rúm sjötíu prósent. Í kosningunum tapaði helsti flokkurinn sem styður náið samstarf við meginlandsstjórn Alþýðulýðveldisins 155 af 182 þingsætum sínum á héraðsþingi borgarinnar en flokkar sem styðja aukið lýðræði og sjálfstjórn bættu við sig samtals um 263 sætum og náðu þingmeirihluta. Litið var á kosningarnar sem prófstein á stuðningi Hong Kong-búa við mótmælin en Wang Yi, utanríkisráðherra Kína, sagði útkomu þeirra þó engu breyta um samband Alþýðulýðveldisins við Hong Kong.
Mótmælunum hafði að mestu verið hætt um miðjan mars 2020 vegna kórónaveirufaraldursins sem átti upptök sín í Wuhan á meginlandi Kína.
Í maí árið 2020 var frumvarp lagt fram á kínverska Alþýðuþinginu um öryggislög sem banna uppreisnaráróður, landráð og sjálf­stæðisumleitanir sér­stjórn­ar­héraðsins. Öryggislögin voru samþykkt á kínverska þinginu þann 22. maí og er meðal annars ætlað að koma í veg fyrir mótmæli af sömu stærðargráðu og áður í Hong Kong.
Mark Sainsbury
R. Mark Sainsbury (f. 1943) er heimspekingur frá Stóra Bretlandi sem hefur beitt sér í rökfræði og málspeki, og í heimspeki Bertrands Russell og Gottlob Frege.
Sainsbury kenndi í mörg ár í King's College London og er í dag prófessor í heimspeki í Texasháskólanum í Austin. Hann kennir jafnframt ennþá heimspeki í London á sumrin. Hann var ritstjóri heimspekilega tímaritsins Mind frá 1990 til 2000. Hann er félagi í Bresku akademíunni.
Fyrsta bókin hans fjallaði um Bertrand Russell (Routledge, 1979). Nýjasta bók hans Reference Without Referents (Oxford, 2005), fjallar um merkingarfræði tilvísandi orða. Departing From Frege (2002) fjallar um heimspeki Gottlob Freges. Eins hefur hann skrifað um þverstæður í bókinni Paradoxes (Cambridge, 1988, 1995).
Sáðlát
thumb Sáðlát (eða sáðfall) er þegar sæði losnar (eða skýst) úr kynfærum karlmanns eða karldýrs út um þvagrás. Sáðlát er oftast afleiðing kynferðislegar ertingar og kemur þá oftast í kjölfar fullnægingar, en getur einnig orðið í svefni og nefnist þá njórunnardrop eða draumkunta.
Íslandsbanki (eldri)
Íslandsbanki (eldri) var íslenskur banki, stofnaður 1904, aðallega með dönsku hlutafé að frumkvæði Alexanders Warburg og Ludvigs Arntzen. Bankinn var aðaluppspretta fjármagns fyrir vélvæðingu íslensks sjávarútvegs í upphafi aldarinnar. 7. mars 1930 tók Útvegsbankinn starfsemi bankans yfir.
Valgerður
Valgerður er íslenskt kvenmannsnafn.
Dick Cheney
Richard Bruce „Dick“ Cheney (fæddur 30. janúar 1941) var 46. varaforseti Bandaríkjanna frá 2001 til 2009. Áður en hann tók við embætti varaforseta hafði hann gegnt ýmsum störfum bæði í einkageiranum og hjá hinu opinbera. Cheney gengdi stjórnunarstöðum í Bandaríska orkufyrirtækinu Halliburton og var m.a. stjórnarformaður fyrirtækisins um tíma. Hann var kjörinn árið 1978 sem þingmaður á Bandaríkjaþingi fyrir Wyoming fylki. Hann var varnarmálaráðherra undir George H.W. Bush og Starfsmannastjóri Hvíta hússins undir Gerald Ford. Cheney tók við varaforsetaembættinu þann 20. janúar 2001 af Al Gore en seinna kjörtímabili hans lauk 20. janúar 2009.
Air Iceland Connect
Air Iceland Connect var íslenskt flugfélag, sem stofnað var í kjölfar samruna innanlandsflugs Flugleiða og Flugfélags Norðurlands. Upprunalega nafn félagsins var Flugfélag Íslands en því var breytt árið 2017. Fyrirtækið var rekstrareining innan FL Group en er í dag hluti af Icelandair Group. Árið 2021 var ákveðið að fella merki og vef félagsins undir Icelandair.
Meirihluti flugferða eru á milli Reykjavíkur, Akureyrar, Egilsstaða og Ísafjarðar.
Áfangastaðir
200px|thumb|right|Ein [[Fokker 50 véla félagsins á Reykjavíkurflugvelli þann 3. febrúar 2003.]]
(Áfangastaðir árið 2020) Frá Reykjavík til:
Flug frá Akureyri
Flug til Grímseyjar, Þórshafnar og Vopnarfjarðar var framkvæmt af flugfélaginu Norlandair
Willard
Willard er íslenskt karlmannsnafn af enskum uppruna.
Peter Georg Bang
Peter Georg Bang (7. október 1797 – 2. apríl 1861) var danskur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem gegndi stöðu forsætisráðherra Danmerkur frá 1854 til 1856. Auk stjórnmálastarfa var hann prófessor í Rómarrétti við Kaupmannahafnarháskóla og stýrði danska seðlabankanum.
Ævi og störf
Peter Georg Bang fæddist í Kaupmannahöfn, tók embættispróf í lögfræði 1816 og lauk doktorsgráðu árið 1820. Frami hans á lögfræðisviðinu var skjótur og hann gegndi ungur veigamiklum embættum innan stjórnkerfisins og við háskólann. Kunnátta hans á lagasviðinu varð til þess að Kristján 8. hafði hann til ráðgjafar um gerð stjórnarskrár Danmerkur árið 1847 sem að lokum var undirrituð af Friðriki 7. tveimur árum síðar.
Kolbeinn Flosason
Kolbeinn Flosason var íslenskur lögsögumaður á árunum 1066-1071; Ari fróði segir í Íslendingabók að hann hafi tekið við embætti árið sem Haraldur konungur féll á Englandi.
Peter Georg Bang
Ævi og störf
Fyrsta eiginlegu ríkisstjórn Danmerkur, Marsstjórnin, var mynduð undir fosæti Adam Wilhelm Moltke í marsmánuði 1848. Bang átti ekki sæti í þessari fyrstu stjórn en starfaði bak við tjöldin. Við uppstokkun ráðherraliðsins í nóvember sama ár varð hann hins vegar innanríkisráðherra og stóð sem slíkur að veigamiklum breytingum í dönskum landbúnaði í frjálsræðisátt.
Kolbeinn Flosason
Lengi hefur verið deilt um hver Kolbeinn þessi hafi verið og hafa þrír menn verið nefndir til - eða tveir, eftir því hvernig á málin er litið. Annars vegar er það Kolbeinn Flosason af ætt Svínfellinga en þar koma tveir möguleikar til greina. Í lok Njálu segir svo, eftir að sagt hefur verið frá afdrifum Brennu-Flosa Þórðarsonar: „En börn þeirra Hildigunnar [bróðurdóttur Flosa] og Kára voru þeir Starkaður og Þórður og Flosi. Son Flosa var Kolbeinn er ágætastur maður hefir verið einnhver í þeirri ætt.“ Þessi ummæli um ágæti Kolbeins benda til þess að hann hafi verið alþekktur og ekki ósennilegt að hann hafi einmitt gegnt embætti lögsögumanns. Þó er umdeilt hvort orðin „son Flosa“ eigi við Flosa Kárason eða Flosa Þórðarson, það er að segja hvort Kolbeinn lögsögumaður hafi verið sonur Brennu-Flosa og þá líklega fæddur um 1000, eða sonur Flosa sonar Kára Sölmundarsonar og þá varla fæddur fyrr en 1035 í fyrsta lagi. Um hvorugan manninn (hafi þeir verið til) er neitt meira vitað. Í Ljósvetninga sögu segir að Kolbeinn lögsögumaður hafi verið grafinn í Fljótshverfi en síðan hafi ekkja hans látið flytja líkið til Rauðalækjar í Öræfum og sé sú frásögn rétt styrkir hún þessa ættfærslu því þar var kirkja Svínfellinga.
Sumar heimildir segja aftur á móti að Kolbeinn lögsögumaður hafi verið sonur Flosa, sonar Valla-Brands Áskelssonar á Völlum í Landsveit. Dóttir Kolbeins Flosasonar Valla-Brandssonar var Guðrún, kona Sæmundar fróða Sigfússonar.
Peter Georg Bang
Ævi og störf
Bang hvarf úr ríkisstjórninni árið 1849 en sneri aftur sem ráðherra kirkju- og menntamála árið 1851. Christian Albrecht Bluhme tók við forsætisráðherraembættinu árið 1852 og varð Bang þá innanríkisráðherra á nýjan leik og gegndi því embætti í rúmt ár.
Elliott 6m
thumb|right|Elliott 6m í tvíliðakeppni Elliott 6m er sex metra langur þriggja manna opinn kjölbátur hannaður af nýsjálenska skútuhönnuðinum Greg Elliott árið 2000. Þessi gerð hefur verið valin sem keppnisbátur fyrir tvíliðakeppni í kvennaflokki í siglingum fyrir Sumarólympíuleikana 2012 í staðinn fyrir Yngling. Hönnun bátsins hefur þó verið breytt fyrir ólympíuleikana þannig að seglaflötur hefur verið minnkaður.
Elliott var áður með sleðann fyrir stórskautið á stýrisbitanum þannig að ekkert væri fyrir áhöfninni á sjálfu þilfarinu en í nýrri hönnun bátsins er sleðinn framar.
Félagsgarður
Félagsgarður er hús sem er félagsheimili Kjósarhrepps. Það var tekið í notkun árið 1946 og var byggt af Ungmennafélaginu Dreng. Skrifstofur hreppsins eru í húsinu.
Þekkingarfræði
Þekkingarfræði er undirgrein heimspekinnar sem fjallar um eðli og uppsprettu þekkingar og um skyld hugtök svo sem skoðun, skynjun, skynsemi, huglægni, hlutlægni og vitnisburð. Þeir sem fást við þekkingarfræði kallast þekkingarfræðingar.
Tenglar
erlendir
Loftfælni
Flokkun
Örloftháðar lífverur teljast ekki til loftfælinna lífvera þar sem þær nota súrefni til efnaskipta og eru háðar því. Þær þola hins vegar ekki að það sé til staðar í of miklu magni (meira en fáein µM). Loftfælnar lífverur er að finna hvar sem næringarríkt en súrefnissnautt umhverfi er að finna. Dæmi um slíkt umhverfi má finna í mýrlendi og í þörmum dýra.
Valhildur
Valhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Laxá (Kjós)
thumb|280 px|Laxá í Kjós Laxá er laxveiðiá í Kjós með upptök í Stíflisdalsvatni í Þingvallasveit og ósa í Hvalfirði. Í ánni er fossinn Þórufoss og gengur lax upp að þeim fossi. Lengd Laxár er 25 km.
Fyrsta laxaklak á Íslandi var reynt í Laxá árið 1884. Frumkvæði að þeirri tilraun átti Þorkell Bjarnason prestur á Reynivöllum en hann fékk hingað norræna fiskifræðinga og var kössum sem vatn gat runnið í gegnum komið fyrir í Laxá og í kassana settar 13 hrygnur og 18 hængar.
Guðráður
Guðráður er íslenskt karlmannsnafn.
Helen
Helen er íslenskt kvenmannsnafn.
Valka
Valka er íslenskt kvenmannsnafn.
Fyrsta orrustan um Sægon
Fyrsta orrustan um Sægon var orrusta milli sameinaðra fylkinga norður-víetnamska hersins og þjóðfrelsisfylkingarinnar (einnig þekkt sem Víet Cong) gegn suður-víetnamska hernum og bandaríkjaher í Tet-sókninni 1968. Mikilvægur þáttur í sókninni var vel skipulögð árás á höfuðborg Suður-Víetnams, Sægon, frá öllum áttum samtímis 30. janúar. Fljótlega kom í ljós að árásin hafði mistekist en skærur héldu áfram í Sægon til 7. mars.
Flís
alt=keramikflísar|thumb|Venjulegar keramikflísar. Flísarnar eru glerjaðar á þeirri hlið sem snýr upp og mynstraðar eða riflaðar á bakhlið, þeirri hlið sem er límd við yfirborð. Flís er byggingarefni. Þær eru vanalega þunnar, ferkantaðar eða rétthyrndar skífur úr hörðu og slitþolnu efni sem notaðar eru til að þekja og verja gólf, veggi, þök og yfirborð hluta eins og borðplötu. Flísar eru vanalega úr efnum eins og brenndum leir (keramiki), bökuðum leir, steintegundum eða  jafnvel úr gleri. Flísar eru oftast notaðar til að þekja veggi og gólf og þá allt frá einlitum ferhyrndum flísum upp í flókin mynstur eða mósaik. Oftast eru flísar úr keramiki. Steinflísar eru oft úr marmara, graníti, flögubergi og ónyx, Veggflísar geta verið miklu þynnri en gólflísar þar sem þær þurfa ekki að þola eins mikið álag. alt=flísalagt tyrkneskt veggþil|vinstri|thumb|Flísalagt tyrkneskt veggþil frá 1561Elsta minjar um glerjaðar steinhleðslur er frá elamisku musteri sem var menning á svæði sem nú er í Íran. Það musteri er talið frá 13. öld fyrir Krist. Glerjaðir og litaðir múrsteinar voru notaðir í lágmyndir í Mesópótamíu til forna og er þar hlið Ishtar í Babýlon þekktast en það er frá um 575 fyrir Kris t.
Í Mesópótamíu var aðalbyggingarefnið sólþurrkaðir leirsteinar gerðir úr leir úr framburði ánna Tígris og Efrat. Það má vera að skortur á steinum sem byggingarefni hafi ýtt undir að tækni þróaðist  til að brenna múrsteina í þar til gerðum ofnum. Brenndir múrsteinar mynduðu varnarlag á yfirborði borgarmúra, mustera, halla og hliða sem voru úr þurrkuðum leirsteinum.
Cadet
thumb|right|Cadet Cadet er lítil kæna fyrir einn til tvo siglingamenn ætluð til kennslu. Hún var hönnuð af breska skútuhönnuðinum Jack Holt fyrir tímaritið Yachting World árið 1947. Cadet er með stórsegl, fokku og belgsegl. Upphaflega var báturinn smíðaður úr krossviði en síðari ár er hann yfirleitt gerður úr trefjagleri. Hann vegur 54 kíló. Þessi gerð er aðallega vinsæl í Bretlandi og Argentínu.
Fáni Laos
right|thumb|200px|Fáni Alþýðulýðveldisins Laos frá 1975 thumb|200px|Fáni Konungsdæmisins Laos, 1952 - 1975 right|thumb|200px|Fáni Laos sem franskrar nýlendu Fáni Laos var gerður að þjóðfána 2 desember, 1975. Sami fáni var notaður af hinni skammlífu stjórn hins sjálfstæða Laos 1945 og af Pathet Lao.
Í fánanum eru þrjár lágréttar rendur, bláa miðröndin er tvöföld breidd rauðu randanna fyrir ofan og neðan. Í miðju er hvítur hringlaga flötur sem er 0.8 sinnum hæð bláu randarinnar. Hlutföll fánans er 2:3.
Rauði liturinn táknar blóðið sem sjálfstæðisbaráttan kostaði og sá blái auð þjóðarinnar. Hvíti skjöldurinn táknar tunglið yfir fljótinu Mekong en einnig samstöðu landsins undir stjórn kommúnista.
Frá 1952 þangað til að konungsstjórnin féll 1975 var fáni ríkisins rauður með þríhöfða hvítum fíl (guðinn Erawan) í miðju. Fyrir ofan fílinn er níu laga sólhlíf, en hann stendur á fimm þrepa palli. Hvítur fíll er algengt tákn konunga í Suðaustur-Asíu, höfuðin þrjú eru tákn hinna þriggja fornu konungsríkja í Laos, Vientiane, Luang Prabang, og Xiengkhoung. Níu laga sólhlíf er einnig konunglegt tákn sem kemur frá fjallinu Sumeru í heimsmynd búddhista. Pallurinn táknaði þau lög sem ríkið hvíldi á.
Sarah Bernhardt
thumb|right|Sarah Bernhardt. Sarah Bernhardt (22. október 1844 – 26. mars 1923) var frönsk leikkona sem hefur oft verið nefnd „frægasta leikkona í heimi“. Hún hóf feril sinn sem leikkona árið 1862 sem nemi við franska kómedíuleikhúsið í París. Henni gekk þó ekki vel í fyrstu og hætti og gerðist fylgdarkona árið 1865. Á 8. áratugnum varð hún fræg fyrir frammistöðu sína í leikhúsum Evrópu og varð brátt eftirsótt bæði þar og í New York-borg. Hún var einkum fræg fyrir alvarleg dramatísk hlutverk og fékk viðurnefnið „hin guðdómlega Sarah“.
Hinn virti matreiðslu meistari August Escoffier nefndi rétt úr jarðaberjum og ananas henni til heiðurs.
Sandey (Færeyjum)
thumb|Staðsetning í Færeyjum. thumb|180px|Kort af Sandoy thumb|Sandur. thumb|right|Skarvanes á Sandoy. Sandey (færeyska: Sandoy) er eyja í Færeyjum, sunnan við Straumey. Eyjan er 125 km² að stærð. Hún er flatlendust stærri eyjanna í Færeyjum og þar hefur hvergi þurft að gera jarðgöng milli byggða. Hún hefur nafn sitt af sandströndum sem þar eru sumstaðar.
Íbúar Sandeyjar voru 1303 þann 1. janúar 2011, litlu færri en um aldamót, en 1985 voru þar tæplega 1700 íbúar. Stærsta þorpið á eynni er Sandur og þar eru tæplega 660 íbúar en aðrar byggðir eru Dalur, Húsavík, Skarvanes, Skálavík og Skopun.
Fiskveiðar eru aðalatvinnuvegur eyjarskeggja en þar er einnig stunduð töluverð sauðfjárrækt. Frystihús í eigu Sandoy Seafood eru bæði á Sandi og í Skopun.
Sankti Pétursborg
thumb|Svipmyndir. thumb|right|Síki í Sankti Pétursborg Sankti Pétursborg (rússneska: Санкт-Петербург) er borg sem stendur á Kirjálaeiðinu við ósa árinnar Nevu þar sem hún rennur út í Kirjálabotn í Norðvestur-Rússlandi. Um 5,4 milljónir bjuggu í borginni árið 2018.
Sandey (Færeyjum)
Ferja gengur á milli Sandeyar og Straumeyjar og styttist siglingin verulega þegar ferjuhöfnin Gamlarætt syðst á Straumey var tekin í notkun 1992 en áður sigldi ferjan til Þórshafnar. Einnig gengur ferja frá Sandi til Skúfeyjar. Framkvæmdir hófust við gerð neðansjávargangna milli Sandeyjar og Straumeyjar 21 febrúar 2017 sem gert er ráð fyrir að teknar verði í almenna notkun 2021. Verða göng þessi, Sandeyjargöngin, þau lengstu og stærstu í Færeyjum, alls um 12 kílómetra löng.
Guðröður
Guðröður er íslenskt karlmannsnafn.
Sankti Pétursborg
Pétur mikli setti borgina á stofn árið 1703 sem evrópska stórborg og var hún höfuðborg Rússlands fram að októberbyltingunni 1917. Borgin heitir þó ekki eftir Pétri mikla heldur Pétri postula.
Í fyrri heimstyrjöldinni árið 1914 var borgin nefnd Petrograd á rússnesku eða Pétursborg, þ. e. þýsku orðin „sankt“ og „burg“ voru fjarlægð úr nafninu. Fimm dögum eftir andlát Vladímírs Leníns, 26. janúar 1924 var borgin nefnd Leníngrad eftir honum. Í fyrstu forsetakosningunum í Rússlandi 19. júní 1991 völdu íbúar borgarinnar í atkvæðagreiðslu að nafni hennar yrði breytt til fyrra horfs - Sankti Pétursborg.
Miðbær borgarinnar er á heimsminjalista UNESCO. Þar á meðal er Vetrarhöllin. Nýbyggingin Lakhta-miðstöðin er hæsta bygging Evrópu (463 metrar). Yfir 200 söfn eru í borginni.
Kristín Knútsdóttir
Kristín Knútsdóttir (um 1118/1120 – eftir 1139) var dönsk hefðarkona af konungsættinni, sonardóttir Eiríks góða, og drottning Noregs 1133.
Kristín var dóttir danska konungssonarins Knúts lávarðs, hertoga af Slésvík, og konu hans Ingibjargar af Kænugarði. Árið 1131, sama ár og Magnús sterki drap föður hennar, trúlofaðist hún Magnúsi Sigurðssyni Noregskonungi og mun Málmfríður af Kænugarði, móðursystir Kristínar og áður stjúpmóðir Magnúsar hafa haft milligöngu um það. Hún var þó talin of ung til að giftast en fór til Noregs 1133 og giftist Magnúsi.
Málmfríður giftist Eiríki eymuna, hálfbróður Knúts lávarðs, árið 1131 og tók þátt í baráttu hans gegn Níels Danakonungi og Magnúsi sterka syni hans Þau flúðu frá Danmörku 1133 og leituðu hælis hjá Magnúsi og Kristínu í Noregi. Kristín komst að því að Magnús hefði í hyggju að svíkja þau og þau gerðu þá bandalag við Harald gilla, meðkonung Magnúsar. Magnús rak þá Kristínu frá sér og hefur hún líklega farið heim til Danmerkur, að minnsta kosti þegar Eiríkur eymuni varð konungur sumarið 1134. Snemma árs 1135 lét Haraldur gilli svo blinda og gelda Magnús og setti hann af sem konung. Kristínar er ekkert getið eftir lát hans 1139 og hefur hún sennilega dáið ung.
Windows 7
thump|right|200px Windows 7 (áður þekkt með dulnefninu „Blackcomb“ og seinna „Vienna“) stýrikerfi, sem er ekki lengur stutt, útgáfa af Windows, sem tók við af Windows Vista. Windows 7 kom út 22. október 2009 og fékkst annað hvort sem 32-bita (x86) eða 64-bita (x64).
Windows 7 var ein vinsæĺasta útgáfan af Windows, en er árið 2018 sú elsta sem enn er studd (en fæst ekki lengur keypt) fyrir almenna notendur. Á heimsvísu tók Windows 10 framúr Windows 7, og skv. StatCounter var Ísland fyrsta landið til að gera það. Árið 2019 var Windows 7 enn vinsælast í sumum löndum, en ekki lengur, og aðrar útgáfur en Windows 7 og Windows 10 eru hverfandi lítið notaðar, alla vega ekki á Íslandi.
Útgáfur
Windows 7 var gefið út í sex mismunandi útgáfum. Þær eru Home Premium, Enterprise, Ultimate, Professional, Starter og Home Basic. Einnig komu út undirútgáfurnar N og KN, þar sem Windows forritum á borð við Media Player, Windows Media Center og Windows DVD maker var sleppt.
Þjónustupakkar
Þjónustupakki 1 (service pack 1 á ensku) var gefinn út 9. febrúar 2011. Þjónustupakkinn er öryggisuppfærsla sem einnig bætir möguleika og þjónustur í stýrikerfinu, eins og hljóð gegnum HDMI-tengi og prentun með XPS Viewer.
Breytingar og áfangar
Windows 7 hefur náð áfanga 1 (M1). Áfangi 1 var með útgáfunúmer af 6.1.6519.1. og var sendur til lykil félaga, í bæði 32-bit (x86) og 64-bit (x64), í janúar 2008. Samkvæmt upplýsingum sem voru sendar til TG Daily hefur áfangi 1 bætt við stuðningi við mörg skjákort sem vinna saman og nýja útgáfu af Windows Media Center.
Vallý
Vallý er íslenskt kvenmannsnafn.
1759
thumb|right|Kartöflujurt. thumb|right|Titilsíða Candide ([[Birtingur|Birtings) eftir Voltaire.]] Árið 1759 (MDCCLIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Opinberar aftökur
Erlendis
Fædd
Dáin
Þór Whitehead
Þór Whitehead (fæddur 19. ágúst 1943) er íslenskur sagnfræðingur og fyrrverandi prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands. Þór hefur skrifað um sögu Íslands í seinni heimsstyrjöldinni. Hann hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 1995 fyrir bókina Milli vonar og ótta.
Foreldrar Þórs voru S.W.M. Whitehead sem var breskur hermaður, ofursti og síðar framkvæmdastjóri og Kristín Gunnarsdóttir hjúkrunarfræðingur.
Menntun
Þór lauk stúdentsprófi frá Verslunarskóla Íslands árið 1967 og BA-námi í ensku og sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 1970, MA-prófi í sagnfræði frá University of Georgia í Athens í Bandaríkjunum og doktorsprófi í sagnfræði frá Oxford-háskóla árið 1978.
Starfsferill
Þór var blaðamaður á Morgunblaðinu á sumrin 1967-1969, rannsóknarlektor við Háskóla Íslands frá 1978-1981 og var skipaður prófessor í sagnfræði árið 1981. Hann var forstöðumaður Sagnfræðistofnunar Háskóla Íslands árið 1983-1985, forseti heimspekideildar HÍ 1989-1991 og ritari Háskólaráðs 1990-1991. Þór var félagi í Militärgeschichtliches Forschungsamt der Bundeswehr í Freiburg í Þýskalandi 1996–1997.
Þór var í stjórn Heimdallar frá 1962-1963, í stjórn Vöku félags lýðræðissinnaðra stúdenta frá 1968-1969 og var í stjórn Sagnfræðingafélagsins 1983-1984.
Copa del Rey
Copa del Rey eða spænski konungsbikarinn er elsta knattspyrnukeppni Spánar sem enn er haldin, stofnuð árið 1903 á grunni Krýningarbikarsins sem keppt var um árið áður. Fram að stofnun spænsku deildarkeppninnar árið 1928 var Copa del Rey helsta knattspyrnukeppni Spánar. FC Barcelona er sigursælasta félagið í sögu keppninnar með 31 titil, Athletic Bilbao hefur unnið 23 sinnum og Real Madrid 20 sinnum, en liðið er ríkjandi meistari (2023). Sigurvegarar í Copa del Rey fá þátttökurétt í Evrópudeild UEFA.
Saga og skipulag
Krýningarathöfn Alfons 13. Spánarkonungs árið 1902 varð hvati til þess að halda knattspyrnukeppni með félagsliðum víðs vegar að frá Spáni. Fimm lið tóku þátt og fór úrvalslið skipað leikmönnum frá Baskalandi með sigur af hólmi. Liðsmennirnir tengdust flestir Athletic Bilbao, sem lítur enn í dag svo á að um fullgildan bikarmeistaratitil hafi verið að ræða. Spænska knattspyrnusambandið er ekki á sama máli, heldur álítur að fyrst hafi verið keppt um Konungsbikarinn árið 1903, þegar Athletic Bilbao fór einnig með sigur af hólmi.
Keppnin hefur gengið undir ýmsum nöfnum í gegnum tíðina. Fyrstu tvö árin var hún kennd við borgarstjórnina í Madríd. Frá 1905-32 bar hún nafn Alfons 13. og í tíð spænska lýðveldisins nefndist hún Forsetabikarinn. Eftir valdatöku Fransisco Franco nefndist hún Copa del Generalísimo, en frá lokum einræðisins árið 1975 hefur núverandi nafn verið notað.
Athletic Bilbao varð árið 1904 eina liðið í sögunni til að verða meistari án þess að keppa í úrslitaleik, þegar Espanyol mætti ekki til leiks í úrslitum. Árin 1910 og 1913 kom upp klofningur í knattspyrnusambandinu sem varð til þess að tvær keppnir voru haldnar í samkeppni hvor við aðra. Leiktíðina 1937-38 héldu félög á svæði lýðveldissinna í spænsku borgarastyrjöldinni sína eigin keppni, Copa de la España Libre, sem lauk með sigri Levante FC. Stuðningsmenn félagsins líta á þetta sem fullgildan bikarmeistaratitil, sinn eina í sögunni, en knattspyrnuyfirvöld hafa ekki fallist á þá túlkun.
Áður en La Liga kom til sögunnar var litið á sigurvegara bikarkeppninnar sem Spánarmeistara. Forkeppnir voru haldar í einstökum héröðum með ólíku keppnisfyrirkomulagi frá ári til árs, þar sem jafnvel var keppt í riðlum. Til ársins 1990 fengu varalið félaga að taka þátt í keppninni. Um árabil var fjöldi kappliða bundinn við 83, en frá 2019 hafa lið úr fimmta þrepi spænsku deildarkeppninnar verið meðal þátttökuliða og keppnisliðin því verið 125.
Esja (hljómsveit)
Meðlimir
Hljómsveitina skipa:
Breiðskífur
Esja (2008)
Eldeyjarboði
Eldeyjarboði er blindsker sem er um 57 km suðvestan Reykjaness. Brotin þar eru stundum tugir metra á hæð og fiskimið eru góð þar í kring. Líklega er boði leifar af eynni Nýey sem hvarf.
Helga
Helga er íslenskt kvenmannsnafn.
Willum
Willum er íslenskt karlmannsnafn.
Guðstein
Guðstein er íslenskt karlmannsnafn.
Nýey
Nýey var eyja sem myndaðist árið 1783 í eldgosi neðansjávar suðvestur af Reykjanesi, líklega í grennd við þar sem nú er Eldeyjarboði. Ári síðar var eyjan horfin.
Þegar Kristján VII Danakonungur frétti af eyjunni gaf hann henni heitið Nýey og skipaði svo fyrir að þangað yrði gerður út leiðangur hið fyrsta og eyjan helguð konungsveldinu með dönskum fána. Síðar ætlaði svo konungur að senda hingað áletraðan stein sem koma átti fyrir á eynni.
Sumarið 1784 átti skip á leið til Kaupmannahafnar með þá Magnús Stephensen og Levetshof kammerherra að koma við á Nýey til að helga hana konungi og gera á henni athuganir en þá var eyjan horfin.
Rétthæfi
Rétthæfi er hæfi einstaklings til þess að eiga réttindi og að geta borið skyldur. Almennt séð hefst rétthæfi viðkomandi við fæðingu og lýkur síðan við andlát. Eftir atvikum getur það hafist fyrr, til að mynda vegna löggjafar þar sem ófædd börn njóta tiltekinnar verndar, og einnig síðar í tilviki dánarbúa viðkomandi. Einstaklingur er hlýtur rétthæfi er ekki sviptur því á meðan hann er á lífi.
Valný
Valný er íslenskt kvenmannsnafn.
Gossip Girl (2. þáttaröð)
Önnur þáttaröðin af Gossip Girl, bandarískum unglingadrama-þætti var sýnd á CW-stöðinni frá 1. september 2008 fram til 18. maí 2009 og innihélt 25 þætti, þ.á.m. þáttinn „Valley Girls“ sem einblíndi á Lily van der Woodsen (Kelly Rutherford/Brittany Snow) og fjölskyldu hennar í Los Angeles árið 1983.
Yfirlit
Þáttaröðin fylgist með lífum fordekruðu unglinganna Serenu van der Woodsen, Blair Waldorf, Dan Humphrey, Nate Archibald, Jenny Humphrey og Chuck Bass. Þau ganga í fínan einkaskóla í efri-austurhluta Manhattan í New York borg. Í þáttunum er einnig móðir Serenu; Lily van der Woodsen, og faðir Jenny og Dan; Rufus Humphrey, ásamt Vanessu Abrams sem er frá Vermont.
Leikendur
250px|thumb|Aðalleikarar 2. þáttaraðarinnar
Söguþráður
Það er lokaárið hjá okkar áskæru unglingum og „dramað“ er í hámarki. Að sækja um háskóla er aðeins lítill hluti af sögunni, þegar nýjar ástir (og sumar svo ekki nýjar ástir) blómstra og visna, hneyksli eru hvert sem litið er og bandalög breytast hraðar en „Blaðurskjóðan“ nær að senda út uppfærslur. Fjölskyldur og orðspor eru eyðilögð og búin til; eins auðæfi. Það mun jafnvel reyna á hin sterkustu vinatengsl.
Sable
Sable eyja (Franska: île de Sable) er lítil kanadísk eyja og er 180 km í suðaustur frá Nova Scotia. Eyjan er skeifulaga sandrif sem eru leifar framskriðs jökla á landgrunni Norður-Ameríku. Eyjan er um 34 km² að flatarmáli. Lengd hennar er um 42 km en breiddin 1.5 km þar sem hún er breiðust.
Eyjan er þekkt fyrir hestakyn sem kennt er við eyna. Fyrstu hestarnir voru settir á land á Sable-eyju á 18. öld og hefur fjöldi þeirra í seinni tíð verið á bilinu 200 - 350 talsins. Þeir voru friðaðir árið 1960 fyrir afskiptum manna.
Á eynni kæpir landselur og útselur. Ýmsar hákarlategundir finnast við Sable, þar á meðal Hvíti hákarlinn. Nokkrar fuglategundir finnast á eynni og má nefna gresjutittling en undirtegund hans verpir eingöngu á Sable. Flækingar eru algengir. Tegund ferskvatnssvampdýrs (Heteromeyenia macouni) finnst í tjörnum á eynni.
Frá árinu 1583 hafa um 350 skipsskaðar orðið við eyna. Árið 1801 var sett mönnuð björgunarstöð á Sable sem starfrækt var til ársins 1958. Á eynni eru tveir vitar.
Mila Kunis
thumb|Mila Kunis Milena Markovna Kunis (Милена Маркοвна Кунис, Мілена Марківна Куніс; fædd 14. ágúst 1983) er bandarísk leikkona sem er þekkt fyrir hlutverk sitt í sjónvarpsþáttum á borð við That '70s Show og Family Guy.
Víðar (mannsnafn)
Víðar er íslenskt karlmannsnafn.
Pípnatoppur
Pípnatoppur, stundum nefndur trompettoppur, (fræðiheiti Lonicera sempervirens ) er klifurrunni af geitblaðsætt ættaður frá mið og austur Bandaríkjunum.
Hann hefur lítið eitt verið reyndur á Íslandi.
Valrós
Valrós er íslenskt kvenmannsnafn.
Skúfey
right|256px|thumb|Kort af Skúfey thumb|right|Skúvoy Skúfey (færeyska: Skúvoy) er eyja í Færeyjum sunnan og vestan við Sandey. Eyjan er 10 km² að stærð og þar er aðeins eitt þorp, samnefnt eynni. Þann 1. janúar 2011 voru íbúar þar 37 og hefur fækkað jafnt og þétt frá aldamótum en árið 2000 voru íbúar eyarinnar 78.
Vestast á eynni er 392 m lóðrétt standberg sem heitir Knúkur. Þar suður af er annað fjall, aðeins einum metra lægra, sem heitir Heyggjurinn mikli. Á þessum fjöllum eru þó engir tindar, heldur er Skúfey hæst vestast og hallar jafnt niður til austurs.
Mikil langvíubyggð var á eynni vestanverðri og árið 1954 var talið að þar verptu um 2 milljónir para en nú eru aðeins nokkur þúsund fuglar eftir og á ofveiði stóran þátt í því. Austan og suðaustan á eynni er mikið um lunda og inni á eynni er mikið kríuvarp. Á eynni er líka mikið um skúm og af honum tekur hún nafn.
Þótt Skúfey sé lítil og fámenn er hennar oft getið í heimildum og ekki síst í Færeyinga sögu því þar bjuggu bræðurnir Beinir og Brestir og síðan Sigmundur Brestisson, sem sagt er að hafi kristnað Færeyjar og látið reisa fyrstu kirkjuna í eynni. Þegar óvinir Sigmundar réðust að honum á Skúfey og reyndu að brenna hann inni steypti hann sér í sjóinn ásamt tveimur öðrum og freistaði þess að synda til Sandeyjar. Sigmundur einn komst aðra leið en var drepinn í fjörunni á Sandey af svikulum bónda. Minnisvarði um Sigmund er í Skúfey.
1758
Árið 1758 (MDCCLVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Opinberar aftökur
Erlendis
Fædd
Dáin
Helma
Helma er íslenskt kvenmannsnafn.
Hawaii
Hawaii, Hawaiieyjar eða (stundum skrifað Havaí og sjaldnar Hawaí eða Hawaj) er eyjaklasi í Kyrrahafinu og eitt af 50 fylkjum Bandaríkjanna. Hawaii er einnig stærsta eyjan í Hawaii-eyjaklasanum og gengur oft undir nafninu „Stóra eyjan“ (The Big Island). Íbúafjöldi Hawaii er rúmlega 1,44 milljón (2022).
Orðsifjar
Á frummáli eyjaskeggja, hawaiísku, nefnist eyjan „Hawai‘i“, en úrfellingamerkið ('Okina á hawaiísku) táknar skyndilegt stopp eins og í miðri upphrópuninni „Oh-ó“ (Ritað ʔ í Alþjóðlega hljóðstafrófinu). Honolulu er stærsta borgin og höfuðborg fylkisins. Næststærsta eyjan er Maui.
Seint á 19. öld og í upphafi 20. aldar voru Hawaiieyjar kunnar undir nafninu Sandwich Islands, og nefndust þá á íslensku Sandvíkureyjar. Halldór Laxness kallar Hawaii í einu verka sinna Háeyju sem er hljóðlíking.
Jarðfræði
Hawaiieyjar eru austasti og jafnframt yngsti hluti Hawaii-Emperor eyjaklasans. Heiti reiturinn, sem er undir Stóru eyjunni, myndaði Hawaii-Emperor eyjaklasann þar sem Kyrrahafsplatan færðist yfir hann. Slóðin sem heiti reiturinn skilur eftir sig á Kyrrahafsflekanum kallast eyjaröð. Eftir því sem eyjarnar færast fjær heita reitnum verða þær útrænu öflunum auðveldari bráð og hafið sverfur þær smátt og smátt niður. Oft byggjast upp kóralrif á þeim neðansjávarfjöllum sem eyjarnar eru.
Þær átta eyjar sem teljast til Hawaiieyja eru, talið frá vestri til austurs, Ni'ihau, Kauai'i, O'ahu, Moloka'i, Lana'i, Kahoʻolawe (óbyggð), Maui og Hawai'i.
Eldfjöll eru á eyjunum, gjarnan dyngjur, þekktust þeirra er Mauna Kea. Önnur þekkt eldfjöll eru Mauna Loa og Kīlauea.
Langás eyjaklasans liggur norðvestur-suðaustur og má af því sjá að Kyrrahafsplatan hefur verið og er að færast til norðvesturs (að því gefnu að heiti reiturinn sé ekki að hreyfast).
Guðmundur Jónsson (plata)
Guðmundur Jónsson er 78 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1945. Á henni flytja Guðmundur Jónsson tvö lög. Fritz Weisshappel leikur undir.
Guðvarður
Guðvarður er íslenskt karlmannsnafn.
Réttur er settur
Réttur er settur var sjónvarpsþáttur sem var á dagskrá Ríkissjónvarpsins frá 1967 til 1976. Í þáttunum settu laganemar við Háskóla Íslands á svið og léku dómsmál. Þættirnir voru unnir í samvinnu sjónvarpsins og Orators, félags laganema.
Pílagrímatoppur
Pílagrímatoppur (fræðiheiti Lonicera pyrenaica ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Pýreneafjöllum suður til Marokkó.
Valrún
Valrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Ludvig Rudolf Stefánsson Kemp
Ludvig Rudolf Stefánsson Kemp, oftast nefndur Ludvig Kemp, f. 8.8.1889, d. 30.7. 1971, var íslenskur rithöfundur, bóndi og verkstjóri.
Ætt, uppruni og nám
Ludvig Kemp fæddist í Víkurgerði í Fáskrúðsfirði, sonur hjónanna Stefáns Árnasonar, sem oftast var kenndur við Ástmarsstaði í Breiðdal, og Helgu Ludvigsdóttur Kemp, en hún var af þýskum ættum. Hann var snemma tekinn í fóstur af Júlíusi Ísleifssyni og konu hans Guðfinnu Eyjólfsdóttur, sem bjuggu að Hlíð í Breiðdal. Ludvig Kemp varð gagnfræðingur frá Flensborgarskóla árið 1909, og útskrifaðist árið 1911 frá Verslunarskóla Íslands. Hann hóf störf hjá Christian Popp, kaupmanni á Sauðárkróki, þegar að námi loknu. Kona Ludvigs Kemp var Elísabet Stefánsdóttir, g. 30. maí 1912, dóttir Stefáns bónda og pósts í Jórvík í Breiðdal.
Starfsferill
Sama ár og þau giftust hófu Elísabet og Ludvig Kemp búskap að Hafragili í Laxárdal í Skefilsstaðahreppi. Þau keyptu jörðina Illugastaði í sömu sveit árið 1915. Fyrir jarðrækt og húsabætur þar fengu þau hjónin verðlaun úr verðlaunasjóði Kristjáns konungs IX. Á Illugastöðum bjuggu þau í 30 ár. Allan þann tíma vann Ludvig Kemp meira og minna utan heimilisins, en mest á sumrin. Hann var verkstjóri við vegagerð, brúasmíði, hafnargerð og húsbyggingar. Meðal verkefna sem hann stjórnaði voru brúarsmíði yfir vesturós Héraðsvatna og vegagerð um Siglufjarðarskarð. Árið 1938 fékk hann meistararéttindi sem húsasmiður og múrari. Árið 1946 fluttu hjónin til Skagastrandar, eftir að hafa brugðið búí á Illugastöðum. Þar starfaði Ludvig Kemp fyrir Sjúkrasamlag Höfðahrepps, sem hann veitti forstöðu allt til ársins 1969, en þá fluttu þau hjón til Reykjavíkur. Þrátt fyrr mikið annríki við ýmis störf gaf Ludvig Kemp sér tíma til að sinna áhugamáli sínu, sem var söfnun og varðveisla sagna og fróðleiks frá fyrri tíð. Sumt af því gaf hann út í tímaritsgreinum og blöðum, en annað kom út á bókarformi. Mikið safn af handritum hans var ánafnað Sögufélagi Skagfirðinga, og er varðveitt í Héraðsskjalasafni Skagfirðinga á Sauðárkróki. Hagyrðingur var Ludvig Kemp góður, og eru ýmsar vísur hans til á prenti, mest í efni sem er tengt skagfirskum fræðum.
1757
Árið 1757 (MDCCLVII í rómverskum tölum)
Ylur
Ylur er íslenskt karlmannsnafn.
1757
Á Íslandi
Fædd
Ludvig Rudolf Stefánsson Kemp
Ritstörf
Það verk sem Ludvig Kemp er best þekktur fyrir er bókin Sagnir um slysfarir í Skefilstaðahreppi á sjó og landi, frá 1800 - 1950. Bókin kom út 1963 en var endurprentuð nokkrum árum seinna. Bókin segir frá slysförum 70 einstaklinga sem allir dóu á þessu árabili í Skefilsstaðahreppi, eða rak af sjó í landi jarða í hreppnum. Höfundur varði áratugum til að safna efni til bókarinnar, og hafði um það samstarf og samband við allmarga aðila. Má þar nefna Jón Sigurðsson, alþingismann á Reynistað, Magnús Björnsson, fræðimann og hreppstjóra á Syðra-Hóli á Skagaströnd, Jón Jóhannesson, fræðimann á Siglufirði, Stein Steinsson, hreppstjóra á Hrauni á Skaga, Sigurð Kárason í Hegranesi, Kolbein Kristinsson á Skriðulandi, séra Benjamín Kristjánsson á Laugalandi, Braga Sveinsson, ættfræðing á Flögu í Hörgárdal og Stefán Jónsson, fræðimann og ættfræðing á Höskuldsstöðum. Brynleifur Tobíasson, yfirkennari á Akureyri, las handrit og aðstoðaði við ættfærslur o.fl. Er bók þessi mikil heimild um ættfræði og aðstæður á löngu liðnum tíma, og vitnað í hana af ýmsum sem um skagfirska sögu hafa skrifað. Bókin er 16 kaflar, 184 bls.
Önnur rit eftir Ludvig Kemp
'''Boðskort í sextugsafmæli Lárusar Jónssonar læknis þann 23. mars 1956'''. (Ljóð). Húnavaka 2011, 51: bls. 72-74.
1757
Erlendis
Fædd
Ludvig Rudolf Stefánsson Kemp
Önnur rit eftir Ludvig Kemp
Frekari skýringar við skattaskýrslu "Kristins bróður" 1956. Húnavaka ; 1996; 36: bls. 66-69.
1757
Erlendis
Dáin
Ludvig Rudolf Stefánsson Kemp
Annað tengt efni
Gunnar Árnason: Bækur. Kirkjuritið ; 1964; 30 (2): bls. 93-94. Ritdómur um bókina Sagnir um slysfarir í Skefilstaðahreppiá sjó og landi, frá 1800 - 1950.
Nykurtala
Nykurtala er hugtak í línulegri algebru sem stækkar rauntöluásinn með því að bæta við stakinu ε sem er þeim eiginleika gætt að ε2 = 0 — það er ε er núllvalda. Sérhver nykurtala z er á forminu z = a + bε þar sem a og b eru ótvírætt ákvarðaðar rauntölur.
Summa og margfeldi nykurtalna eru svo reiknuð með venjulegum fylkjaaðgerðum þar sem báðar aðgerðir eru víxlnar og tengnar.
Afleiður
Nykurtölur má nýta við forritun deildunar þar sem þær eru settar inn í margliðu með rauntölustuðla (raunmargliðu): P(x) = p0+p1x+p2x2+...+pnxn. Þegar nykurhluta er bætt við inntakið kemur út P(a+bε) = P(a)+bP ′(a)ε, þar sem P′ er afleiða fallsins P.
Östersund
thumb|right|240px|Östersund Östersund er borg í Jämtland í Svíþjóð, á austurströnd vatnsins Storsjön. Íbúar eru um 51.000 (2017). Borgin var stofnuð á 18. öld.
Östersunds FK er knattspyrnulið borgarinnar sem stofnað var 1996.
Steven Hooker
Steven Hooker (fæddur 16. júlí 1982 í Melbourne) er ástralskur stangarstökkvari og núverandi ólympíumeistari í greininni. Hans besti árangur eru 6,00 metrar en því náði hann 27. janúar 2008 í Perth. Komst hann þannig upp að hlið Paul Burgess sem næst besti stangarstökkvari Ástralíu, eftir Dmitri Markov.
Á Ólympíuleikunum 2008 vann Steven Hooker gullverðlaun og setti nýtt ólympíumet með hæðinni 5,96 metrar.
Erica Hooker, móðir hans, keppti á ólympíuleikunum 1972 og hlaut silfurverðlaun á Samveldisleikunum 1978 í langstökki. Þá á hún 9 Ástralíutitla í greininni. Faðir Steven, Bill var í boðhlaupssveit Ástralíu á Samveldisleikunum 1978 (4x400m karla) og einnig í 800 metra hlaupi. Auk þess vann hann 4 Ástralíutitla.
Guðveigur
Guðveigur er íslenskt karlmannsnafn.
Donatello
thumb|right|Eftirmynd af Davíð eftir Donatello í [[Victoria and Albert Museum í London.]] Donatello (fullt nafn Donato di Niccolò di Betto Bardi; um 1386 – 13. desember 1466) var myndhöggvari og listmálari frá Flórens á endurreisnartímanum. Hann var einn af fyrstu endurreisnarmyndhöggvurunum og stytta hans af Davíð er talin fyrsta styttan frá því í fornöld sem sýnir nakinn líkama.
Ýmir (nafn)
Ýmir er íslenskt karlmannsnafn.