cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flökkudúfa
Heimkynni og lifnaðarhættir
Flökkudúfur áttu varpstöðvar sínar í skóglendi í miðausturhluta Norður-Ameríku en útbreiðsla þeirra náði víða um Bandaríkin, Kanada og jafnvel norðurhluta Mexíkó. Flökkudúfur lifðu saman í stórum flokkum, jafnvel milljörðum saman. Talið er að hinir stóru flokkar flökkudúfnanna geri rándýr sem herja á flokkinn mett eftir að hafa veitt aðeins brot af flokknum sjálfum á svipaðan hátt og fiskar hópast saman í torfur við afrán.
Flökkudúfur sóttu í skóga ameríska kastaníutrésins við fæðuöflun en því hefur farið hratt hnignandi vegna sveppasýkingar.
Hnignun og útdauði
Áætlað er að flökkudúfur hafi verið um fjórðungur varpfugla í Norður-Ameríku fyrir landnám Evrópumanna og var fjöldi þeirra áætlaður 3-5 milljarðar á þeim tíma. Landnámsmennirnir stuðluðu að hnignun stofns flökkudúfna á nokkra vegu. Þeir hjuggu skóga á varpstöðvum dúfnanna sem takmarkaði varplendi og fæðu fyrir dúfurnar og stunduðu ofveiði á dúfunum. Einnig báru þeir með sér smitsjúkdóma til álfunnar með hænsnum, til dæmis hina skæðu Newcastle-veiki. Síðasta villta flökkudúfan var skotin 1900 og síðasta flökkudúfan í haldi dó í dýragarði í Cincinnati árið 1914.
Möguleg endurlífgun tegundarinnar
Í kjölfarið af klónun kindarinnar Dollýjar og endurlífgun útdauðrar tegundar af spænskri fjallageit (Capra pyrenaica pyrenaica) hafa vísindamenn sýnt áhuga á því að endurlífga flökkudúfur með því að beita klónun. Aðferðin byggist á því að kjarni úr flökkudúfufrumu er færður yfir í ófrjóvgaða eggfrumu af skyldri tegund sem kjarninn hefur verið fjarlægður úr. Talið er að með endurreisn flökkudúfnastofns mætti uppskera af þeim kjöt og mögulega nota flökkudúfur til þess að bæla niður tíðni Lyme-sjúkdóms.
Ýmis gagnrýni hefur komið fram á hugmyndina um að endurlífga tegundina. Vistfræðingurinn Stanley Temple heldur því fram að með því að endurlífga útdauða tegund gæti hvatinn til þess að vernda tegundir gegn útrýmingu orðið ekki eins veigamikill þáttur í náttúruvernd en aðrir, til dæmis vistfræðingurinn Stuart Pimm segja það vera ólíklegt. Líffræðingurinn Paul Ralph Ehrlich hefur bent á að þar sem líflíkur flökkudúfna eru háðar því að þær séu í flokkum gæti þurft að klóna milljónir dúfna áður en þær verði færar um að lifa af í náttúrunni af sjálfsdáðum auk þess sem ameríska kastaníutréð, ein helsta uppspretta fæðu flökkudúfna, myndi ekki lengur skóga eins og það gerði á þeim tíma sem flökkudúfurnar lifðu.
Lilienfeld
Lilienfeld er bær í Niederösterreich í Austurríki og er höfuðstaður samnefnds hrepps. Áætlaður íbúafjöldi er 2.897 manns (1. janúar 2015).
Bærinn er þekktur fyrir klaustrið sem þar liggur. Í gegn um bæinn liggur Via Sacra en það var einn af aðalvegum Rómaveldis forðum og liggur til Rómar. Stór hluti vegarins í Austurríki var þó hluti af heilagri ferð krossfara, en hún var frá Vínarborg til Mariazell.
Fallstjórn
Fallstjórn er það þegar orð (oftast áhrifssögn eða forsetning) stýrir falli á fallorði og veldur því að það lendi í aukafalli.
Sikkim
thumb|right|Kort sem sýnir Sikkim Sikkim er fyrrum konungsríki í Himalajafjöllum sem varð fylki innan Indlands í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu árið 1975. Fylkið á landamæri að Nepal í vestri, Bútan í austri og Tíbet í norðri. Sunnan við það er indverska fylkið Vestur-Bengal. Í fylkinu eru einu opnu landamærin að Kína um fjallaskarðið Nathu La. Sikkim er fámennasta fylki Indlands með aðeins rúmlega 600.000 íbúa. Höfuðstaður og stærsta borg fylkisins er Gangtok.
Náttúra Sikkim er gríðarlega fjölbreytt og líffræðileg fjölbreytni mikil sem gerir landið vinsælt meðal ferðamanna. Rauða pandan er einkennisdýr landsins. Íbúar lifa aðallega á landbúnaði, einkum hrísgrjónarækt en fylkið er líka stærsti framleiðandi kardemomma á Indlandi.
Í Sikkim eru ellefu opinber tungumál en það algengasta er nepalska. Um 60% íbúa eru hindúatrúar og 30% búddatrúar.
Ragnar Bjarnason og Elly Vilhjálms - Járnhausinn
Járnhausinn er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1965. Á henni flytja Ellý Vilhjálms, Ragnar Bjarnason og Ómar Ragnarsson ásamt hljómsveit Svavars Gests sex lög úr samnefndum söngleik eftir bræðurna Jónas og Jón Múla Árnasyni. Um útsetningu laga sá Magnús Ingimarsson.
Undir Stórasteini
Jónas Árnason
Frumuöndun
Frumuöndun eru þeir efnaskiptaferlar sem fara fram innan frumu til að umbreyta orku sem geymd er á formi lífefnasameinda yfir á form sem fruman getur auðveldlega notað. Það er gert með því að brjóta niður efni eins og glúkósa, amínósýrur, og fituefni og nota þá orku til að búa til adenósín þrí-fosfat (ATP).
Frumuöndun getur farið fram með eða án súrefnis. Loftháð frumuöndun (bruni) er með súrefni, það ferli fer fram innan hvatbera. Koltvíoxíð og vatn eru lokaafurðir þess ferlis. Loftfirrð öndun gerist án súrefnis. Þar sundrast efnin ekki alveg og minni orka fæst. Einnig lækkar sýrustig og mjólkursýra myndast.
Saccharum
Saccharum er ættkvísl hárra, fjölærra planta af ættflokkinum Andropogoneae í grasaætt.
Ættkvíslin er útbreidd í hitabeltinu, heittempraða beltinu og hlýjum tempruðum svæðum í Afríku, Evrasíu, Ástralíu, Ameríku, og ýmsum úthafseyjum. Nokkrar tegundir eru ræktaðar og ílendar á svæðum utan náttúrulegrar útbreiðslu þeirra.
Saccharum telur með sykurreyr, auk nokkurra skrautgrasa svo sem Saccharum ravennae. Þær eru með stífan, liðóttann, trefjaríkn stöngul sem er yfirleitt sykurmikill, og eru 2 til 6 má hæð. Allar sykurreyrs tegundir geta blandast og meginræktunarafbrigðin eru flóknir blendingar.
John Forbes Nash
thumb|right|John Forbes Nash John Forbes Nash (fæddur 13. júní 1928; d. 23. mai 2015) var stærðfræðingur sem fékkst við leikjafræði og diffurrúmfræði. Hann deildi nóbelsverðlaununum í hagfræði árið 1994 með tveimur öðrum leikjafræðingum, Reinhard Selten og John Harsanyi.
Ferill
John Nash fæddist í Bluefield í Vestur Virginíu-fylki í Bandaríkjunum, sonur Johns Nash eldri og Virginia Martin. Faðir hans var rafmagnsfræðingur, og móðir hans tungumálakennari. Á ungum aldri eyddi hann miklum tíma í að lestur og tilraunir, sem hann gerði í svefnherbergi sínu, sem hann hafði breytt í tilraunastofu.
Á árunum 1945 til 1948 lærði hann við Carnegie Tæknistofnunina í Pittsburgh, með það markmið að feta í fótspor föður síns. Í stað þess öðlaðist hann mikla ást og virðingu fyrir stærðfræði og fékk áhuga á talnakenningunni, Diophantine jöfnum, skammtagreiningu og afstæðiskenningunni. Hann nýtur þess að leysa þrautir.
Frá Pittsburgh fór hann til Princeton, þar sem hann fékkst við jafnvægiskenningu sína sem nefnist Nash-jafnvægi. Hann fékk doktorsnafnbót sína árið 1950 með ritgerð sinni um Samvinnulausa leiki. Ritgerð hans innihélt skilgreininguna á því sem nú er þekkt sem Nash jafnvægi. 44 árum seinna var það þessi kenning sem ávann honum Nóbelsverðlaunin. Rannsóknir hans á þessu sviði leiddu til þriggja greina, sem hétu Equilibrium Points in N-person Games (1950), The Bargaining Problem (1950) og Two-person Cooprative Games (janúar 1953).
Sumarið 1950 vann hann hjá RAND fyrirtækinu í Santa Monica, California, þar sem hann vann svo aftur um stutt skeið 1952 og 1954. Frá 1950 til 1951 kenndi hann stærðfræðigreiningu við Princeton háskóla, stundaði rannsóknir og tókst að koma sér undan herþjónustu. Á þessum tíma sannaði hann Nash greypingarkenninguna, sem var mikill áfangi í rannsóknum á diffurrúmfræði-víðáttum. Árin 1951-1952 var hann vísindaaðstoðarmaður við MIT.
Hjá MIT kynntist hann Aliciu Lopez-Harrison de Lardé, stærðfræðinema frá El Salvador, sem hann giftist í febrúar 1957. Sonur þeirra, John Charles Martin (fæddur 20. maí 1959) var nafnlaus í heilt ár vegna þess að Alicia hafði þá nýlega sent Nash á geðveikrahæli, og henni fannst hann eiga að eiga þátt í nafngjöfinni. Eins og foreldrar sínir, varð John stærðfræðingur, en líkt og faðir sinn var hann síðar greindur sem geðklofi. Nash eignaðist annan son, John David (fæddur 19. júní 1953), með Eleanor Stier, en hann neitaði að eiga nokkur samskipti við þau. Hann var yfirlýstur tvíkynhneigður, og átti nokkur náin sambönd við karlmenn á þessum tíma.
Alicia skildi við John Nash árið 1963, en þau tóku saman aftur árið 1970. Þau voru mjög ósamrýmd þangað til árið 1994, þegar að John vann Nóbelsverðlaunin; en þau giftu sig aftur 1. júní 2001.
Árið 1958 fór John Nash að sýna fyrstu einkenni geðveikinnar, hann varð ofsóknarbrjálaður og var lagður inn á McLean sjúkrahúsið frá apríl til maí 1959, þar sem að hann var greindur sem „ofsóknarbrjálaður geðklofi“. Hann dvaldi í París og Genf, og fór aftur til Princeton árið 1960. Þar var hann á stöðugu flakki inn og út úr geðsjúkrahúsum þar til 1970, þó að hann hafi verið með rannsóknarstöðu við Brandeis háskóla frá 1965-1967. Á þrjátíu ára tímabilinu frá 1966 til 1996 gerði hann engar markverðar vísindalegar rannsóknir, en árið 1978 fékk hann John von Neumann kenningarverðlaunin fyrir uppfinningu sína á Nash jafnvæginu.
Geðheilsu hans batnaði mjög hægt og bítandi. Hann fékk á ný áhuga á stærðfræðilegum vandamálum og með því getu til þess að hugsa rökrétt. Hann fékk einnig áhuga á tölvuforritun. Snilli hans átti afturkvæmt á tíunda áratug 20. aldar, þó svo að hugur hans væri enn veikburða.
Í desember 2001 var gefin út kvikmyndin Fegurð hugans sem lýsti ýmsum þáttum í lífi hans á dramatískan hátt. Myndin fékk fern óskarsverðlaun árið 2002. Einnig hefur verið gefin út heimildarmynd um hann frá PBS, sem ber titilinn A brilliant Madness.
Skinnerbúr
thumb|Gróf teikning af Skinnerbúri Skinnerbúr er búr sem er oftast notað á tilraunastofu til að rannsaka hegðun dýra. B. F. Skinner bjó til fyrsta slíka búrið á meðan hann var nemandi í Harvard háskóla í kringum 1930. Það er bæði notað til að rannsaka virka skilyrðingu sem og klassíska skilyrðingu.
Gerð
Búrið sjálft er eins konar kassi, oft gegnsær, sem er nógu stór til að dýrið sem á að rannsaka komist auðveldlega fyrir í því. Tilraunadýrin eru oftast fuglar, rottur eða mýs. Búrin eru oft höfð í herbergjum sem eru hljóðheld.
Skinnerbúr eru með að minnsta kosti einum eða fleiri rofum sem nema þegar dýrið í búrinu ýtir á hann. Ef dýrið í búrinu er rotta, sem dæmi, er rofinn yfirleitt stöng, en ef fugl er í búrinu er rofinn gjarnan flötur sem fuglinn getur goggað í. Rofarnir eru svo tengdir í skráningartæki, sem er gjarnan tölva eða annað tæki, en skráningartækið skráir þegar ýtt er á þá. Rofarnir eru þannig úr garði gerðir að ýta verður með vissum krafti á þá til að þeir sendi frá sér boð til skráningartækisins.
Annað einkenni skinnerbúra er að hægt er að birta áreiti inni í búrinu. Áreitið getur verið ljós, hljóð, myndir (t.d. á LCD-skjá), matur, vatn eða hvað eina.
Búrin geta líka verið með gólfi sem er gert úr eins konar neti, sem má leiða rafmagn í. Í sumum löndum, þar á meðal á Íslandi, þarf leyfi yfirvalda til að gefa dýrum raflost.
Vegna einfaldleika síns og vegna þess að umhverfi dýrsins er stjórnað má nota það til að gera tilraunir. Margs konar atferli og nám dýra má rannsaka í búrum sem þessum.
Skinnerbúrið var og er mikið notað við rannsóknir. Það gerði mönnum kleift að rannsaka svörun (t.d. ýta á stöng) sem sérstaka breytu sem væri undir stjórn annarrar breytu (áreitis). Þetta gerði Skinner kleift að rannsaka hegðun dýranna og þróa kenningar sínar um atferli.
Rétt er að benda á að jafnvel þó að það sé ótvíræður kostur að skráning á atferli í búrum sem þessum séu mjög hlutlægar og nákvæmar, þá verða smáatriði útundan í þessum mælingum. Skinner sjálfur skrifaði um þetta vandamál við allar mælingar á hegðun - sem sagt óháð búrinu sem slíku. Hann benti á að það er ekki hægt að einangra hegðun og smáatriði verða útundan í mælingum. Hann nefndi sem dæmi fugl sem fengi mat þegar hann færði höfuðið fyrir ofan vissa hæðarlínu; dýrið myndi vissulega gera það oftar og það mætti mæla með einhverjum hætti, en í leiðinni er ekki mælt hvernig önnur hegðun breytist (t.d. önnur hegðun minnkar, eða hvernig dýrið sveigir höfuð sitt frekar en áður). Skinner benti jafnframt á að þetta væri ekki endilega stórt vandamál.
1. deild karla
1. deild karla getur átt við:
Ulricehamn
thumb|right|200px|Ulricehamns Ulricehamn er þéttbýli í sveitarfélaginu Ulricehamn i Svíþjóð. Árið 2010 bjuggu þar 9.787 manns.
Núðlusúpa
thumb|Núðlusúpa frá Víetnam Núðlusúpa er súpa gerð úr núðlum og soði. Núðlusúpa er vinsæl víða um veröld en er algengur hefðbundinn matur í Austur- og Suðaustur-Asíu. Núðlur í núðlusúpu geta verið hrísnúðlur eða eggjanúðlur. Í Asíulöndum eru mismunandi hefðir fyrir núðlusúpum. Í Kambódíu er núðlusúpur gerðar úr svínakjötsoði með rækjum, kjötbollum og svínalifur og það kryddað með hvítlauk, grænum lauk, cilantro, súraldin og hoisinsósu. thumb|right|Skál af súpunni Prawn Hae Mee
Í Myanmar er núðlusúpan Mohinga þjóðarréttur og eru það þá hrísnúðlur í kryddaðri fiskisúpu með fiski eða krabbasoði og í henni er saltaður fiskur, sítrónugras, sprotar af bananatrjám, engifer, hvítlaukur, pipar, laukur, gullinrót, hrísmjöl, mjöl úr kjúklingabaunum og matarolía. thumb|right|Mohinga núðlusúpa, þjóðarréttur í Myanmar
Málsnið
Málsnið vísar til heildaryfirbragðs málsins, og er mismunandi eftir aðstæðum.
Trölladyngja (Ódáðahrauni)
thumbnail|Trölladyngja Trölladyngja er geysimikill hraunskjöldur og ein mesta gosdyngja Íslands, um 10 km í þvermál. Hún er í Ódáðahrauni, norðan við Vatnajökul í framhaldi af Dyngjuhálsi og Dyngjujökli.
Trölladyngja er 1460 m há og rís um 600 m upp fyrir auðnina í kring. Gosgígurinn er sporöskjulaga, 1200-1500 m langur, um 500 m á breidd og 100 m á dýpt. Hraun hefur runnið úr honum til allra átta en mest þó til norðurs, hugsanlega alla leið niður í Bárðardal. Alls er talið að frá Trölladyngju hafi runnið um 15 rúmkílómetrar af hrauni.
Framan af var fjallið ýmist nefnt Skjaldbreiður eða Trölladyngja, en um aldamótin 1900 hefur Trölladyngja orðið ofaná.
Heimild
Ólafur Jónsson. Ódáðahraun I. bls. 259.  Akureyri 1945
Hans Spethmann. Islands grösster Vulkan: die Dyngjufjöll mit der Askja. Leipzig 1913
Dalvíkurbyggð
Dalvíkurbyggð er sveitarfélag við utanverðan Eyjafjörð sem varð til við sameiningu Dalvíkurkaupstaðar, Svarfaðardalshrepps og Árskógshrepps árið 1998. Merki Dalvíkurbyggðar er mynd af þrem fjöllum sem tákna uppruna sveitarfélagsins. Hreppamörkin liggja um Ólafsfjarðarmúla og á vatnaskilum inn Svarfaðardal, inn á Heljardalsheiði, fyrir botn Skíðadals og út með dalnum að austan allt að Dýjafjallshnjúk. Þar sveigja mörkin til austurs og fara yfir suðurenda Þorvaldsdals, út með honum að austan og ná til strandar innan við Rauðuvík.
Í sveitarfélaginu er stundaður nokkur landbúnaður í Svarfaðardal og á Árskógsströnd en þéttbýlið við ströndina byggir mest á sjávarútvegi. Helstu þéttbýlisstaðir: Dalvík, Litli-Árskógssandur og Hauganes. Auk þess er lítið íbúðarhúsahverfi í Laugahlíð í Svarfaðardal.
Íþróttamaður Dalvíkurbyggðar er valinn árlega af Íþrótta- og æskulýðsráði Dalvíkurbyggðar.
Vinabæir
Dalvíkurbyggð á eftirfarandi vinabæi á Norðurlöndunum:
Björgvin Halldórsson (1969)
Björgvin Halldórsson er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1969. Á henni flytur Björgvin Halldórsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: City of London Recording Studios og Ríkisútvarpið. Pressun PYE. Ljósmynd: Óli Páll. Hönnun: Baldvin Halldórsson. Prentun: Offsetmyndir sf.
Surat
thumb|right|Surat Surat er borg í fylkinu Gujarat á Indlandi. Hún er önnur stærsta borg fylkisins og áttunda stærsta borg Indlands með 4,5 milljón íbúa. Borgin er hafnarborg sem stendur á bökkum árinnar Tapti á vesturströnd Indlands. Surat er einkum þekkt fyrir textíliðnað og demantaframleiðslu. Yfir 90% af öllum demöntum heims eru skornir og slípaðir í Surat.
Trölladyngja
Trölladyngja getur átt við:
Naotake Hanyu
Naotake Hanyu (fæddur 22. desember 1979) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 17 leiki með landsliðinu.
Gráða (horn)
thumb|375px|Ein gráða merkt á hring sem er samtals 360 gráður. Gráða, bogagraáða eða horngráða er hornmælieining, sem skilgreind er sem hluti úr heilum hring, táknuð með °.
Nýgráða er skilgreind sem úr hring, en er þrátt fyrir það mun sjaldnar notuð.
AS Monaco FC
Association Sportive de Monaco Football Club, oft kallað AS Monaco eða Monaco, er Knattspyrnufélag frá Mónakó sem keppir í Ligue 1 deildinni í Frakklandi. Félagið var stofnað árið 1924 og leikur heimaleiki sína í Stade Louis II í Fontvieille. Þrátt fyrir að hafa aðsetur í Mónakó leikur félagið í frönsku deildinni. Mónakó er eitt sigursælasta félag franskrar knattspyrnu. Þeir hafa orðið deildarmeistarar átta sinnum og fimm sinnum bikarmeistarar. Þeir hafa komist í úrlslitaleik í UEFA bikarmeistarakeppninni 1992 og Meistaradeild Evrópu árið 2004 en töpuðu í bæði skiptin. Hefðbundnir litir félagsins eru rauður og hvítur og klúbburinn er þekktur undir nafninu Les Rouges et Blancs ( þeir Rauðu og hvítu ). Í desember 2011 voru tveir þriðju hlutar klúbbsins seldir til fjárfestingarhóps undir forystu rússneska milljarðamæringsins Dmitry Rybolovlev. Með fjárhagslegum stuðningi Rybolovlev, tókst félaginu að komast aftur í Ligue 1 og vann deildina árið 2016, sem var þeirra fyrsti deildarmeistaratitill í 17 ár.
Heimavöllur Monaco
Mónakó lék á upphaflegu Stade Louis II frá byggingu hans árið 1939, en árið 1985 var leikvanginum skipt út fyrir núverandi endurtekningu, sem er byggð á nærliggjandi stað sem samanstendur af landi endurheimtu frá Miðjarðarhafinu. Völlurinn er nefndur eftir fyrrum prins Mónakó Louis II og hýsir alls 18.500 stuðningsmenn félagsins. Stade Louis II er þekktur fyrir helgimyndir níu sviga og hefur staðið fyrir fjölmörgum íþróttamótum og úrslitakeppni Evrópumótsins. Hvern ágúst á árunum 1998 til 2012 var þar til dæmis leikin hinn árlegi UEFA Super Cup leikur en frá og með 2013 ákvað UEFA að leikurinn yrði spilaður á breytilegum leikvöngum.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1944
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1944 fóru fram þriðjudaginn 7. nóvember 1944. Franklin D. Roosevelt sitjandi forseti og Harry S. Truman öldungadeildarþingmaður fyrir Missouri unnu sigur á Thomas E. Dewey fylkisstjóra New York og John W. Bricker fylkisstjóra Ohio.
Hjarðarholt
Hjarðarholt getur átt við:
Bombus tibeticus
Bombus tibeticus er tegund af humlum, nýfundin í Tíbet. Vegna nafnsins er auðvelt að ruglast á henni og B. tibetanus, en sú er af sníkju-undirættkvíslinni Psithyrus.
Laugahlíð
right|thumb|Laugahlíð í Svarfaðardal, bærinn Tjarnargarðshorn efst til vinstri, jarðhitinn kemur fram sem dökkir blettir í snjónum í hlíðinni, mars 2008. Laugahlíð í Svarfaðardal er hlíðin fyrir sunnan og ofan Tjörn. Þar eru volgar laugar en vatn frá þeim hefur verið notað í Sundskála Svarfdæla sem vígður var 1929. Laugarnar raða sér í stórum dráttum á línu sem liggur norður-suður í hlíðinni. Heitustu volgrurnar eru tæplega 30°C. Laugasteinn er stór stakur steinn við laugarnar ofan við Sundskálann.
Nöfn húsa í Laugahlíð:
Vemdalen
thumb|right|200px|[[Vemdalens kirkja]] Vemdalen er þéttbýli í sveitarfélaginu Härjedalen i Svíþjóð. Þar búa 542 manns (2010).
La Niña
La Niña, einnig ritað La Nina, (er spænska og þýðir stúlkubarnið) er veður- og haffræðilegt fyrirbæri, sem á við lægri sjávarhita en 0,5° af meðalhita í austurhluta kyrrahafs í hitabeltinu.
Myndar ásamt El Niño suðurhafs(hita)sveiflur (enska El Nino Southern Oscillation, skammstafað ENSO ) á suðurhveli jarðar, sem hefur mikil áhrif á veðurfar um allan heim.
Gagnfræðaskóli
Gagnfræðaskóli eða miðskóli er skólastig í ýmsum löndum sem er á milli grunnskóla og framhaldsskóla. Mismunandi er eftir löndum hvaða aldurshópar sækja gagnfræðaskóla.
Bildungssystem in den Vereinigten Staaten High school
Útvarpsþáttur
Með tilkomu sjónvarpsins á 5. áratugnum dró nokkuð úr vinsældum leikins útvarpsefnis og útvarpið fór að snúast öðru fremur um fréttir og tónlist.
Á Íslandi hóf Útvarp Reykjavík útsendingar 18. mars 1926 en viðtækin voru dýr til að byrja með og því fáir sem höfðu efni á þeim. Útvarpsstöðin hætti svo vegna fjárskorts tveimur árum síðar og lítið er nú vitað um dagskrána. Útvarp Akureyri hóf útsendingar 1927. Ríkisútvarpið var síðan stofnað 1930, fékk einkaleyfi til útvarpsrekstrar og hóf útsendingar 21. desember sama ár.
Holtahreppur
Holtahreppur hafa tveir hreppar heitið á Íslandi:
Hoya tsangii
Hoya tsangii er fjölær jurt í vaxblómaætt. Henni var lýst af C. M. Burton. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Hafrannsóknastofnun Íslands
Hafrannsóknastofnun Íslands, oft nefnd Hafró í daglegu tali, er rannsóknastofnun íslenska ríkisins sem sér um ýmsar hafrannsóknir m.a. mælingar á stærð fiskistofna og mat á þéttleika eiturþörunga með reglubundnum hætti á nokkrum stöðum við landið.
Síerraleónska karlalandsliðið í knattspyrnu
Síerra­leónska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Síerra Leóne í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM en í þrígang keppt í Afríkukeppninni.
Kraftlyftingasamband Íslands
Kraftlyftingasamband Íslands (KRA) eða KRAFT er sérsamband innan Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands (ÍSÍ) og aðili að Alþjóða Kraftlyftingasambandinu (IPF), Evrópska Kraftlyftingasambandinu (EPF) og Norræna Kraftlyftingasambandinu (NPF).
Saga
Kraftlyftingar hafa verið stundaðar á Íslandi frá því um 1960. Árið 1969 var stofnuð lyftinganefnd innan ÍSÍ sem starfaði þar til 1973 þegar nefndin varð að löggildu sérsambandi sem bar heitið Lyftingasamband Íslands. Undir lögsögu Lyftingasambandsins voru stundaðar bæði kraftlyftingar og ólympískar lyftingar og kepptu menn jafnvel í báðum íþróttum. Það var svo 2. mars 1985 sem að hið upprunalega Kraftlyftingasamband Íslands var stofnað, utan ÍSÍ. Kraftlyftingamenn töldu þörf á að stofna sitt eigið samband eftir að innan lyftingasambandsins hafði starfað sjálfstæð kraftlyftingadeild um nokkurt skeið.
Í desember 2008 var samþykkt að sækja um aðild að ÍSÍ og hófst það ferli með stofnun kraftlyftinganefndar 19. mars 2009 og fluttist þar með aðild gamla KRAFT að alþjóðasamböndum um kraftlyftingar yfir til hinnar nýstofnuðu kraftlyftinganefndar. Á Íþróttaþingi ÍSÍ 2009 var samþykkt að stofnað yrði Kraftlyftingsamband Íslands þegar komin væru á legg kraftlyftingafélög í að minnsta kosti 5 héraðssamböndum. Hinn 15. desember 2009 hafði þetta skilyrði verið uppfyllt og var framkvæmdastjórn ÍSÍ sent bréf þess efnis. Þann 15. apríl 2010 var haldinn stofnfundur hins nýja Kraftlyftingasambands Íslands sem nú var löggilt sérsamband innan ÍSÍ.
9. júlí
9. júlí er 190. dagur ársins (191. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 175 dagar eru eftir af árinu.
Gylfi Magnússon
thumbnail|Gylfi Magnússon á fundi fjármálaráðherra í Kaupmannahöfn, 4. desember 2009 Gylfi Magnússon (f. 1966) er dósent í viðskiptafræðideild Háskóla Íslands og sat sem efnahags- og viðskiptaráðherra utan þings á árunum 2009-2010.
Hoya lindaueana
Hoya lindaueana er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Austur-Jövu.
Gylfi Magnússon
Eftir að önnur ríkisstjórn Geirs H. Haarde féll í byrjun árs 2009 var Gylfi skipaður viðskiptaráðherra í minnihlutastjórn ríkisstjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur. Gylfi var fyrsti efnahags- og viðskiptaráðherra eftir að ný lög um stjórnarráð Íslands tóku gildi 1. október 2009. Verksvið ráðuneytisins stækkaði með því verulega. Undir það heyrði þá Seðlabanki Íslands og flest annað sem viðkemur stjórn efnahagsmála í stjórnsýslu ríkisins.
Gylfi lét af ráðherraembætti 2. september 2010 og hélt aftur til starfa í Háskóla Íslands.
Sykurreyr
Sykurreyr eru nokkrar tegundir í ættkvíslinni Saccharum og blendingar þeirra:
Botnsdalur
Botnsdalur getur átt við:
Svartidauði
thumb|right|Greftrun fórnarlamba svarta dauða í Tournai. Smámynd úr "The Chronicles of Gilles Li Muisis" (1272-1352) Svartidauði var einn skæðasti heimsfaraldur sögunnar og náði hámarki í Evrópu um miðja 14. öld. Almennt er talið að sýkillinn hafi verið bakterían Yersinia pestis sem veldur Kýlapest. Margir telja að sjúkdómurinn hafi borist frá Asíu og breiðst út með rottum. Áætlað hefur verið að um 75 milljónir manna alls hafi látist úr farsóttinni, þar af í Evrópu 25–30 milljónir, eða þriðjungur til helmingur íbúa álfunnar á þeim tíma.
Pestin gekk um alla Evrópu á árunum 1348 – 1350 en barst þó ekki til Íslands þá, einfaldlega vegna þess að engin skip komu til Íslands þau tvö ár sem pestin geisaði á Norðurlöndum og í Englandi. Ýmist tókst ekki að manna skipin vegna fólksfæðar eða þá að skipverjar dóu á leiðinni og skipin komust aldrei alla leið. Töluverður vöruskortur var í landinu vegna siglingaleysis og er meðal annars sagt að leggja hafi þurft niður altarisgöngur um tíma af því að prestar höfðu ekki messuvín.
Pestin kom aftur upp rétt eftir aldamótin 1400 á Ítalíu og breiddist út til ýmissa landa en varð þó líklega hvergi viðlíka faraldur og á Íslandi, þar sem hún gekk 1402–1404. Sóttin gaus aftur upp í Evrópu hvað eftir annað fram á 18. öld en varð þó aldrei eins skæð og þegar hún gekk fyrst yfir.
Á síðari tímum hafa komið fram efasemdir um að plágubakterían hafi valdið svartadauða á Íslandi. Ástæðurnar eru meðal annars þær að svartidauði fór um Ísland eins og eldur í sinu þó að landið væri laust við rottur, að útbreiðsla sjúkdómsins var einum mánuði of snemma.
Uppruni og smitleiðir
thumb|right|Sýkillinn Yersinia pestis. Elsta dæmið um faraldur sem talinn er hafa verið af völdum Yersinia pestis er drepsótt sem gekk um Býsans á 6. öld og barst þaðan til ýmissa hafnarborga við Miðjarðarhaf en fátt er vitað um frekari útbreiðslu hennar. Hún tók sig nokkrum sinnum upp aftur á næstu öldum en eftir miðja 8. öld virðist engin meiri háttar drepsótt hafa gengið um Evrópu fyrr en Svarti dauði gekk um miðja 14. öld. Farsóttin var kölluð „plága“ en það voru einnig margir aðrir sjúkdómar kallaðir á þessum tíma.
Rannsóknir á DNA í tönnum beinagrinda hafa sýnt að sýkillinn var í tönnum beinagrinda í Kyrgyzstan í Mið-Asíu frá um 1338 og 1339 en vísindamenn rannsökuðu erfðaefni þaðan vegna þess að mikil aukning var í greftrunum þar þessi ár og áletranir á legsteinum frá þessum tíma greina frá að fólk hafi látist af óþekktri drepsótt.
Pestin er oftast talin upprunnin í Mið-Asíu og hefur borist þaðan yfir gresjurnar með kaupmönnum. Aðrar tilgátur hafa þó komið fram um upprunann og hefur Norður-Indland verið nefnt til og Afríka einnig. Hvað sem því líður var pestin á miðöldum landlæg í nagdýrum í Mið-Asíu og barst þaðan bæði til austurs og vesturs með kaupmönnum eftir Silkiveginum.
Rottuflóin, Xenopsylla cheopis var skæður smitberi. Ef hýsill flónna dó og þær höfðu engan annan hýsil til að leita í af sömu tegund þurftu þær að fara á menn til að fleyta sér áfram. Mennirnir smituðust í kjölfarið og gátu þá mannaflær farið að smita manna á milli.
Dánartíðni
Giskað hefur verið á að íbúar Evrópu hafi fyrir plágu verið um 80 milljónir og hafði fjöldi þeirra tvöfaldast á 300 árum. Sé sú tilgáta rétt að þriðjungur þeirra hafi látist í plágunni er heildarfjöldi látinna 27 milljónir.
Útbreiðsla sjúkdómsins
thumb|right|Útbreiðsla Svarta dauða um Evrópu. Lungnapestin braust út í verslunarbænum Kaffa á Krímskaga árið 1347. Þar sem Kaffa var miðstöð viðskipta og verslunar var leiðin greið fyrir rottur að ferðast þaðan með skipum og bera sjúkdóminn með sér. Einnig lágu verslunarleiðir til Asíu frá tímum heimsveldis Djengis Khan og Mongóla. Þær lágu yfir slétturnar víðáttumiklu milli Rússlands og Kyrrahafsins, þar sem pestin var landlæg í nagdýrum. Því má segja að það hafi ekki verið nein tilviljun að sjúkdómurinn hafi blossað upp í Kaffa.
Líklegast er að svartidauði hafi svo borist með skipum frá Kaffa vestur til Evrópu, fyrst til Konstantínópel og þaðan lengra inn á meginlandið. Vitað er að pestin kom upp á Sikiley 1347 og hafði borist þangað með kaupmönnum frá Genúa. Munkurinn Mikael Pletensis sagði um pestina: „... 12 skip frá Genóva, sem flýðu undan refsingu þeirri sem Drottinn hafði lagt á menn vegna synda þeirra, komu til hafnar í Messína. Með þeim barst sjúkdómur sem var svo smitnæmur að ef menn svo mikið sem töluðu við þá sýktust þeir af banvænum sjúkdómi ...“.
Þeir sem náðu til Cataníu dóu stuttu síðar á sjúkrahúsum af völdum veikinnar og skildu íbúa borgarinnar eftir skelfingu lostna. Í hræðslu sinni neituðu þeir að sjúklingarnir yrðu grafnir í borginni. Fyrirskipaði þá biskupinn að líkin skyldu sett í djúpar gryfjur fyrir utan borgarmúrana. Á eyjunum við Ítalíu og Ítalíu sjálfri er talið að um það bil 75% íbúa hafi látið lífið í þessum skelfilegu hamförum.
Frá Ítalíu breiddist plágan um alla Evrópu, bæði í suður- og vesturátt. Talið er að ástandið í Frakklandi hafi verið mjög svipað og á Ítalíu en þar geisaði pestin í eitt og hálft ár.
Viðbrögð almennings
thumb|right|Sjálfspískarar. Enginn vissi hver orsök plágunnar var eða hvernig hún smitaðist. Þar sem almenningur hélt að svartidauði væri plága send frá Guði til að refsa fyrir syndir manna fyrirskipaði páfinn í kjölfarið að gengnar skyldu helgigöngur og sungnir helgisöngvar á tilteknum dögum. Þúsundir manna mættu í þessar göngur og margir gengu berfættir með svipur og slógu á bak sitt með svipu þar til blæddi. Voru þeir kallaðir flagellantarnir eða sjálfspískarar. Klemens VI páfi var meira að segja sjálfur viðstaddur sumar þessara ganga.
Sumstaðar var reynt að finna einhverja sem gætu átt sök á faraldrinum. Einhverjir menn fundust með torkennilegt duft í fórum sér. Voru þeir sakaðir um að hafa eitrað drykkjarvatnið og brenndir á báli. Einnig voru menn á því að gyðingar hefðu eitrað brunnana og voru margir þeirra ofsóttir og brenndir. Aðrir voru á þeirri skoðun að vanskapaðir og bæklaðir ættu sökina og ráku þá burt. thumb|left|Gyðingar brenndir á báli í Svarta dauða. Í Þýskalandi er talið að fólksfækkun hafi verið 33-50% á seinni hluta 14. aldar. Þar var mikið um Gyðingamorð og sjálfspískun á tímum Svarta dauða. Sjálfspískararnir voru oft miklir Gyðingahatarar en Gyðingamorð voru algeng viðbrögð fólks við pestinni. Voru margir Gyðingar brenndir í Solothurn, Zofingen og Stuttgart svo eitthvað sé nefnt.
Samtímaheimildir herma að 16.000 Gyðingar hafi verið brenndir á þessum tíma í Strassburg einni en nútíma sagnfræðingar segja að þessi tala sé þó helmingi of há. Gyðingar reyndu þó á tíma að vera fyrri til og drápu 2000 kristna menn í Mainz. Svöruðu kristnir með því að drepa allt að 12.000 Gyðinga. Var ástandið orðið svo slæmt að Gyðingar voru farnir að brenna sig sjálfir inni til að lenda ekki í klóm þeirra kristnu.
Á Englandi er sömu sögu að segja af svartadauða en þó voru Gyðingar ekki drepnir þar, enda hafði Játvarður 1. rekið alla Gyðinga úr landi árið 1290. Svartidauði lét fyrst á sér kræla í Englandi í júnímánuði 1348 og gekk um landið þar til um haustið 1349. Þótt heimildir um fólksfjölda séu betri um England en um nokkurt annað land í álfunni er óvíst hver dánartalan var en nútímasagnfræðingar hafa sett fram kenningar um að allt frá 25-60% þjóðarinnar hafi fallið í valinn. Í Noregi er talið að um 60% landsmanna hafi dáið.
Eftir Svarta dauða
Plágan gekk yfir Evrópu að mestu á þremur árum en það tók mun lengri tíma fyrir hana að berast til ýmissa útkjálka. Hún gekk svo aftur hvað eftir annað næstu aldirnar þótt aldrei yrðu faraldrarnir eins skæðir og Svarti dauði. Almennt er talið að Plágan mikla sem gekk í London 1665–1666 hafi verið síðasti meiri háttar faraldurinn. Plágan er þó alls ekki útdauð og enn koma upp minni háttar faraldrar í ýmsum þróunarlöndum. kalli
Tenglar
ペスト
Gleraugnaslöngur
Gleraugnaslöngur (fræðiheiti: Naja) er ættkvísl slanga sem oft eru kallaðar kóbra. Allar geta þær verið banvænar mönnum og allar nema tvær geta spýtt eitri. Eitt af einkennum þeirra er að þær geta risið upp og breitt úr hálsi til að virðast stærri. Sumar tegundirnar eru með mynstur sem getur minnt á gleraugu. Nokkrar aðrar tegundir eitursnáka hafa verið taldar til þeirra og eru það helst konungskóbra (Ophiophagus hannah) og hringhálskóbra (Hemachatus haemachatus), en þær teljast nú til eigin ættkvísla.
Útbreiðsla tegundanna er í Afríku og suður Asíu.
Flokkun
Núverandi flokkun gleraugnaslanga er svona:
António de Oliveira Salazar
António de Oliveira Salazar (28. apríl, 1889 — 27. júlí, 1970) var forsætisráðherra Portúgals frá 1932 til 1968 og leiðtogi Þjóðernishreyfingarinnar.
Æviágrip
Salazar fæddist í þorpinu Santa Comba Dão, stutt frá Coimbra. Faðir hans, sem var veitingastjóri, kostaði hann til háskólanáms. Í fyrstu lagði Salazar fyrir sig guðfræði en sneri sér síðan að hagfræði. Eftir nám gerðist hann árið 1916 prófessor við háskólann í Coimbra. Árið 1926, stuttu valdarán hersins gegn lýðveldisstjórn Portúgals, réð Manuel de Oliveira Gomes da Costa forsætisráðherra Salazar í stöðu fjármálaráðherra og fól honum að koma lagi á mjög bágan efnahag og skuldakreppu landsins. Salazar gegndi embættinu aðeins í nokkra daga en sagði síðan af sér vegna óánægju með spillingu innan portúgölsku ríkisstjórnarinnar. Árið 1928 grátbáðu portúgölsk stjórnvöld Salazar um að snúa aftur og taka við fjármálaráðuneytinu. Salazar féllst á að gerast fjármálaráðherra á ný með því skilyrði að honum yrði veitt einræðisvald til þess að reka efnahagsstefnu sína. Salazar varð aftur fjármálaráðherra árið 1928 og varð einnig forsætisráðherra landsins árið 1932. Árið 1933 kynnti hann til sögunnar nýja stjórnarskrá sem gaf honum nánast ótakmörkuð völd og hafði Portúgal þar með stigið sín síðustu skref í áttina að því að verða einræðisríki.
Salazar kynnti Portúgölum Estado Novo (bókstaflega „Nýja ríkið“). Grunnur einræðisstjórnar hans var stöðugleiki þar sem hástéttirnar nutu sín á kostnað hinna fátækari. Þrátt fyrir akademískan bakgrunn sinn var menntun ekki í forgangi hjá Salazar og því var ekki fjárfest í henni. Þrátt fyrir stórtæka leynilögreglu, sem kallaðist PIDE, hélt einræðisstjórn Salazars ekki sama tangarhaldi á þjóðinni og margar aðrar herforingjastjórnir í Evrópu á þessum tíma, líkt og Francisco Franco á Spáni. Helstu áherslumál Nýja ríkisins voru hollusta við þjóðina, yfirburðir fjölskyldunnar, hlýðnisskylda við yfirvöld og tryggð við kaþólsku kirkjuna.
Meðan á síðari heimsstyrjöldinni stóð reyndi Salazar að sigla á milli skers og báru. Rétt eins og nágranni hans, Franco, tók hann hvorki afstöðu með nasistum né bandamönnum í stríðinu, þrátt fyrir að leyfa bandamönnum afnot af Asóreyjum. Helsta ástæða þess að Portúgal tók ekki afstöðu með nasistum var til að stefna ekki nýlendum landsins í hættu. Auk þess vildi Salazar ekki rifta aldagömlu bandalagi Portúgals við Bretland, sem Salazar taldi grundvöll portúgalskrar utanríkisstefnu. Salazar aðstoðaði hins vegar Öxulveldin, einkum með því að senda þeim wolframstál gegnum Sviss.
Efnahagslega var Portúgal staðnað. Salazar byggði efnahag landsins á nýlendum sínum í stað samvinnu við nágrannalönd sín og sá gróði sem sú stefna hans hefði getað haft í för með sér brann upp í sívaxandi umsvifum hersins í þessum löndum er hann reyndi að berja niður uppreisnir heimamanna.
Árið 1968 féll Salazar af stóli - í orðsins fyllstu merkingu og sennilega í kjölfar heilablóðfalls - og forseti landsins, Américo Tomás, neyddist til að setja hann af sem forsætisráðherra og Marcelo Caetano tók við. Salazar lést í Lissabon tveimur árum síðar.
Björn Ingi Hrafnsson
thumb|right|Björn Ingi sem þáttastjórnandi fréttaskýringarþáttarins [[Eyjan á Stöð 2.]] Björn Ingi Hrafnsson (f. 5. ágúst 1973) er íslenskur fjölmiðlamaður, og fyrrum útgefandi og stjórnarformaður Vefpressunnar sem átti hluti í fjölda fjölmiðla. Fjölmiðlaveldi hans sligaðist þó undan skuldum og var tekið til gjaldþrotaskipta árið 2017. Hann er einnig fyrrverandi borgarfulltrúi Framsóknarflokksins í Reykjavík, var aðstoðarmaður forsætisráðherra og aðstoðarmaður utanríkisráðherra og umsjónarmaður sjónvarpsþáttarins Eyjunnar. Hann hefur undanfarin ár rekið fréttamiðilinn Viljann.
Ævi
Björn Ingi fæddist í Hveragerði og ólst þar upp, en einnig á Flateyri, Akranesi og í Reykjavík. Foreldrar hans eru Hrafn Björnsson (f. 1945) og Björk Gunnarsdóttir (f. 1948). Árið 2001 kvæntist Björn Ingi Hólmfríði Rós Eyjólfsdóttur hjúkrunarfræðingi (f. 1976) og eiga þau tvo syni, Hrafn Ágúst (f. 1999) og Eyjólf Andra (f. 2004). Seinni eiginkona Björns Inga er Kolfinna Von Arnardóttir og eiga þau tvö börn, Jóhannes Örn, f. 2012 og Björk Von, f. 2015. Björn Ingi er stúdent frá Menntaskólanum í Hamrahlíð árið 1993. Eftir það starfaði hann við fjölmiðla og víðar, og nam sagnfræði við Háskóla Íslands, án þess þó að ljúka prófi.
Starfsferill
Björn var þingfréttaritari Morgunblaðsins til 2002, þegar hann gerðist skrifstofustjóri þingflokks Framsóknarflokksins, sem hann var til 2003. Árin 2002-2004 var hann varaformaður Varðbergs, samtaka um vestræna samvinnu. Sama ár tók hann sæti í miðstjórn SUF frá 2002, og 2003 varð hann aðstoðarmaður Halldórs Ásgrímssonar, utanríkisráðherra 2003-2004 sem síðar varð forsætisráðherra 2004-2006. Árin 2003-2005 var Björn stjórnarformaður Þróunarsamvinnustofnunar Íslands. Kjörtímabilið 2003-2007 var Björn í 2. sæti á lista Framsóknarflokksins í Reykjavíkurkjördæmi suður og var því varaþingmaður Jónínu Bjartmarz.
Deilur um Orkuveitu Reykjavíkur
Fyrir sveitarstjórnarkosningar 2006 bar hann sigurorð af Óskari Bergssyni og Önnu Kristinsdóttur í prófkjöri og fékk fleiri atkvæði en þau tvö samanlagt. Náði hann í kjölfarið kjöri sem eini borgarfulltrúi Framsóknarflokksins, með 6% atkvæða -- þvert á allar skoðanakannanir. Myndaði hann borgarstjórnarmeirihluta með Sjálfstæðisflokknum, sem hélt til 11. október 2007, þegar hann sleit samstarfinu eftir harðar deilur um Orkuveitu Reykjavíkur, Geysi Green Energy og Reykjavik Energy Invest. Meðan á þeirri samvinnu stóð var Björn formaður borgarráðs, varaforseti borgarstjórnar, formaður Íþrótta- og tómstundaráðs, stjórnarformaður Faxaflóahafna og varaformaður stjórnar Orkuveitu Reykjavíkur.
24. janúar 2008 sagði Björn af sér sem borgarfulltrúi og við tók Óskar Bergsson. Vikuna sem á undan var gengin var Björn harðlega gagnrýndur af samflokksmanninum Guðjóni Ólafi Jónssyni, fyrrverandi þingmanni, vegna fatakaupa fyrir borgarstjórnarkosningarnar 2006. Björn Ingi kvaðst í tilkynningu ekki lengur geta starfað undir slíkum kringumstæðum og að Framsóknarflokkurinn þyrfti að hætta eilífum innanflokkserjum, ætlaði hann sér forystuhlutverk í íslenskum stjórnmálum.
Björn Ingi var ráðinn ritstjóri Markaðarins, viðskiptarits Fréttablaðsins, og yfirmaður viðskiptaumfjöllunar Stöðvar 2 í apríl 2008. Hann hætti síðar störfum hjá 365 miðlum, til að stofna vefritið Pressuna.
Í maí 2010 var hann kjörinn formaður Íþróttafélags Reykjavíkur.
Björn Ingi hefur skrifað þrjár bækur, þar af eina rafbók. Fram í sviðsljósið, Barist fyrir frelsinu og rafbók um upphaf kvikmyndasýninga á Íslandi.
IONIS Education Group
IONIS Education Group er hópur leiðandi einkaskóla á æðra skólastigi, þ.e. háskólastigi, í Frakklandi. Hópurinn var stofnaður árið 1980 og hefur meira en 29 þúsund nemendur og 100 þúsund fyrrum nemendur árið 2023, sem vinna í fyrirtækjum, við upplýsingatækni, í flugi, orkuiðnaði, samgönguiðnaði, líffræði, stjórnun, fjármálum, markaðssetningu, samskiptum og hönnun. Átján skólar eru meðlimir í hópnum, þar á meðal Institut polytechnique des sciences avancées.
HTTP
thumb|Mynd af HTTP beiðni gerð í gegnum [[Telnet, beiðnin, svarhausinn og svarbúkurinn eru litaðir.]] Hypertext Transfer Protocol (HTTP) er aðferð til að senda eða taka við gögnum á veraldarvefnum. Upprunalegi tilgangurinn var að birta HTML síður, þótt núna sé HTTP líka notað til að hlaða niður t.d. myndum, hljóði, leikjum, textaskjölum og margmiðlun af allri gerð. Venjulega eru HTTP skilaboð alltaf í pörum (en ekki reglan frá og með HTTP/2), beiðni frá biðlara og svar frá miðlara. HTTP skilaboð eru byggð upp af HTTP haus og síðan gögnunum sjálfum. Til að skilja á milli gagnanna og haussins eru notuð tvö auð línubil (í útgáfum af HTTP fyrir HTTP/2). HTTP/1.1 er enn mikið notað og í nokkrum mæli næsta útgáfa HTTP, HTTP/2, sem stöðluð var 2015, og er studd af flestum vöfrum og t.d. netþjónum Google.
HTTP/3, arftaki HTTP/2 (og HTTP), var staðlað 2022, og er líka nú þegar í notkun á vefnum (frá því áður en staðlað) á 25% af vefsíðum og er stutt af mörgum vöfrum (75% af notendum). HTTP/3 notar QUIC (sem byggir á UDP) í stað TCP, ólíkt fyrri HTTP stöðlum, og gerir vefsíður, í raun, enn sneggri en HTTP/2 sem var líka endurbót á eldri HTTP staðli.
Allar þessar aðferðir þurfa bæði stuðning í vöfrum sem notaðir eru, en líka á miðlara ("web server"). Hvaða aðferð er í raun notuð er ekki augljóst fyrir notanda (ólíkt dulkóðuðu HTTPS; þó nota staðlarnir HTTP/2 og nýrri í reynd HTTPS). HTTPS þýðir aðeins að notuð sé örugg útgáfa af HTTP, t.d. HTTP/1.1 (eða nýrri); S-ið í lokin stendur fyrir secure, og ættu hið minnsta allir netbankar að nota það dulkóðaða afbrigði af HTTP.
Cloudflare tilkynnti HTTP/3 stuðning á sínum netþjónum (til nota fyrir viðskiptavini) og Google Chrome (í Canary útgáfunni) í september 2019. Stuðningur er líka kominn í Firefox.
Bygging skilaboða
Hér er dæmi um HTTP 1.1 beiðni (er samsvarandi í HTTP/" en HTTP/3 sendir ekki textabeiðni):
GET /wiki/Notandi:SvartMan HTTP/1.1 Host: is.wikipedia.org
Með ímynduðu svari (HTTP/3 sendir heldur ekki texta-svar til baka):
Athugið að línubil er notað til að skilja á milli hluta haussins, og tvö til að skilja á milli haussins og gagnanna.
Tegundir beiðna
Algengasta tegund HTTP beiðnar er GET. Þar á eftir koma POST, CONNECT og HEAD. GET er notað til að biðja um upplýsingar, til dæmis vefsíðu. POST er notuð til að senda skipun, í mjög víðri merkingu. Þannig má nota POST til að bæta ummælum við bloggfærslu, breyta grein á Wikipediu eða framkvæma millifærslu í netbanka. HEAD er notað til að biðja um upplýsingar um skjal sem má ná í með GET. Svar við HEAD beiðni getur sagt til um hvort skjalið er til, ágiskun á stærð þess og dagsetningu seinustu breytingar.
Åkersberga
thumb|right|200px|[[Åkers kanal]] Åkersberga er þéttbýli í sveitarfélaginu Österåker i Svíþjóð. Þar búa 34.000 manns (2017) og 45.000 í sveitarfélaginu.
HTTP
Heimildir
(sem vísar einnig á ensku Wikipediu)
Nökkvi Elíasson
Erlingur Nökkvi Elíasson (fæddur 2. desember 1966) er íslenskur ljósmyndari sem hefur að mestu leyti einbeitt sér að svart/hvítum ljósmyndum af eyðibýlum og öðrum yfirgefnum mannvirkjum, eins og sjá má í bók hans er nefnist einfaldlega Eyðibýli og kom út árið 2005.
Nökkvi hefur haldið tvær sýningar á verkum sínum. Annars vegar í Ljósmyndasafni Reykjavíkur og svo hins vegar í Pakkhúsinu á Höfn í Hornafirði.
Rottweilerhundur (hljómplata)
Rottweiler hundur (2006) var fyrsta sólóplata Ágústar Bents, meðlims hljómsveitarinnar XXX Rottweiler Hundaar.
Nökkvi Elíasson
Nökkvi er sonur Elíasar Halldórssonar myndlistarmanns og bróðir Gyrðis Elíassonar rithöfundar og Sigurlaugar Elíassonar ljóðskálds og myndlistarmanns.
Hermann Müller
Hermann Müller (18. maí 1876 – 20. mars 1931 ) var þýskur stjórnmálamaður úr Jafnaðarmannaflokknum sem var utanríkisráðherra (1919-1920) og tvisvar kanslari Þýskalands (1920, 1928–1930) á tíma Weimar-lýðveldisins. Sem utanríkisráðherra var hann einn af þeim sem skrifuðu undir Versalasamninginn fyrir hönd Þjóðverja árið 1919.
Æviágrip
Hermann Müller vann snemma á ferli sínum sem blaðamaður hjá tímaritinu Görlintzer Zeitung en gekk árið 1906 í miðstjórn þýska Jafnaðarmannaflokksins (SPD). Árið 1914 var hann sendur til Frakklands til þess að ræða við franska vinstriflokkinn Section française de l'Internationale ouvrière og reyna með þeim að koma í veg fyrir fyrri heimsstyrjöldina.
Kanslaratíðir
Eftir nóvemberbyltinguna árið 1918 var Müller skipaður utanríkisráðherra Þýskalands í ríkisstjórn Gustavs Bauer og skrifaði sem slíkur undir Versalasamninginn fyrir hönd Þýskalands ásamt Bauer. Müller tók í stuttan tíma við sem kanslari eftir að Bauer sagði af sér í kjölfar Kappuppreisnarinnar en gegndi embættinu aðeins þar til Jafnaðarmannaflokkurinn tapaði kosningum í júní árið 1920. Jafnaðarmenn voru enn stærsti flokkurinn á þingi eftir kosningarnar en höfðu tapað verulegu fylgi og Müller var ekki fáanlegur til að fara í stjórnarmyndunarviðræður við næststærstu flokkana.
Müller varð aftur kanslari árið 1928 eftir sigur Jafnaðarmanna í kosningum. Seinni ríkisstjórn Müllers samdi um Young-áætlunina við bandamenn og fékk því framgengt með henni að stríðsskaðabæturnar sem Þjóðverjum bar að greiða voru lækkaðar um tuttugu prósent. Müller tókst ekki að bæta úr stöðu Þýskalands þegar kreppan mikla skall á árið 1929. Paul von Hindenburg forseti neitaði að skrifa undir neyðartilskipanir fyrir Müller og því sagði Müller af sér þann 27. mars árið 1930.
Retro Stefson
Retro Stefson er íslensk hljómsveit. Retro Stefson var stofnuð í byrjun ársins 2006 og hefur starfað í ýmsum myndum síðan. Árið 2008 kom fyrsta breiðskífa sveitarinnar, Montaña, út. Þá lék hljómsveitin á Iceland Airwaves 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 og síðast 2012. Frægir eru Frostrokk tónleikarnir árið 2006 þar sem Retro Stefson gerði allt vitlaust ásamt hljómsveitum eins og UMTBS, Underdrive en í þeirri hljómsveit var Stefán Finnbogason, nú meðlimur í hljómsveitinni Sykur), Spooky Jetson og The Unknown.
Assam
thumb|right|Kort sem sýnir Assam Assam er fylki í norðausturhluta Indlands sunnan við austurhluta Himalajafjalla. Höfuðstaður fylkisins er Dispur sem er á stórborgarsvæði Guwahati. Assam nær yfir árdali Brahmaputra og Barak. Það á landamæri að indversku fylkjunum Vestur-Bengal, Arunachal Pradesh, Nagalandi, Manipur, Mizoram, Tripura og Meghalaya og að löndunum Bútan í norðri og Bangladess í suðri.
Opinbert tungumál fylkisins er assamíska en bengalska og bodoíska njóta opinberrar stöðu á tilteknum svæðum. Yfir 60% íbúa eru hindúatrúar og 30% múslimar.
Tíberíus
Tiberius Caesar Augustus, fæddur Tiberius Claudius Nero, (16. nóvember 42 f.Kr. – 16. mars 37) var annar keisari Rómar frá dauða Ágústusar árið 14 þar til hann lést sjálfur. Hann var af claudísku ættinni, sonur Tiberiusar Neros og Liviu Drusillu. Móðir hans skildi við föður hans og giftist Ágústusi 39 f.Kr. Tíberíus giftist síðar dóttur Ágústusar (af fyrra hjónabandi) Juliu eldri og var síðar ættleiddur af Ágústusi og varð við það hluti af julísku ættinni. Keisaratignin átti síðan eftir að haldast innan þessara tveggja ætta næstu fjörutíu árin þannig að sagnfræðingar hafa talað um julíska-claudíska veldið.
Tíberíusar er minnst sem eins af hæfustu herforingjum Rómaveldis sem lagði grundvöllinn að norðurmörkum heimsveldisins með herförum sínum í Pannóníu, Illyríu, Retíu og Germaníu. Síðar varð hann þekktur sem skapþungur og sérlundaður keisari. Keisaratignin var embætti sem hann óskaði sér aldrei, og valdatíð hans endaði með ógnarstjórn eftir lát sonar hans Drususar árið 23. Árið 26 fluttist hann til eyjarinnar Kaprí og sneri aldrei aftur til Rómar en hélt tengslum við öldungaráðið með bréfaskriftum. Stjórn ríkisins var að mestu leyti í höndum hins ófyrirleitna Sejanusar. Ættleiddur sonur hans, Calígúla, tók við af honum.