cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cecil Rhodes
Andlát
Árás Jamesons sannfærði Kruger enn frekar um að Búum stæði ógn af ágangi Breta og leiddi til þess að Búar tóku að vígbúast. Aukin spenna milli ríkjanna leiddi til seinna Búastríðsins á árunum 1899 til 1902 en Rhodes hafði engin bein afskipti af þeirri deilu. Hann var staddur í Kimberley allan þann tíma sem Búar sátu um bæinn árin 1899 til 1900 og talið er að reynsla hans af umsátrinu hafi haft slæm áhrif á heilsu hans. Rhodes lést árið 1902, aðeins 48 ára að aldri.
Björn Zoëga
Björn Zoëga (f. 26. apríl 1964) er bæklunarskurðlæknir, fyrrverandi forstjóri Landspítalans, og núverandi forstjóri Karólínska sjúkra­húss­ins í Svíþjóð.
Ævi og störf
Björn er fæddur 26. apríl 1964 í Reykjavík. Ættarnafnið Zoëga má rekja til Danans Jóhannesar Zoëga sem fluttist til landsins 1787. Björn útskrifaðist frá Menntaskólanum í Reykjavík 1984. Hann lærði læknisfræði við Háskóla Íslands og útskrifaðist þaðan 1990. Hann fékk doktorsgráðu frá Gautaborgarháskóla í Svíþjóð 1998.
Björn sat í stjórn Heimdallar, félags ungra sjálfstæðismanna í Reykjavík, 1990 til 1991 og spilaði um tíma körfuknattleik með íþróttafélaginu Val.
Hann lærði bæklunarskurðlækningar við Sahlgrenska háskjólasjúkrahúsið í Gautaborg í Svíþjóð og fékk sérfræðingsleyfi 1996. Hann var yfirlæknir hryggjarskurðdeildar bæklunardeildar á Sahlgrenska frá 1999 til 2002.
Hann var yfirlæknir skurðstofu Landspítalans í Fossvogi frá 2002 og sviðstjóri skurðlækningasviðs spítalans frá 2005.
Björn var ráðinn framkvæmdastjóri lækninga á Landspítalanum 2009 til 2013. Áður hafði hann leyst af sem fram­kvæmda­stjóri lækn­inga frá 2007.
Hann var forstjóri Landspítalans frá 2010 til 2013. Áður hafði hann leyst af sem forstjóri frá apríl til október 2008. Björn var formaður Knattspyrnufélagsins Vals 2014-15.
Frá 2016 hefur hann starfað fyrir sænsku heilbrigðissamsteypuna GHP, sem rekur spítala og heilsugæslustöðvar á Norðurlöndunum og í Sameinuðu arabísku furstadæmunum. Hann var forstjóri hryggjarskurðdeilda þeirra í Stokkhólmi og Gautaborg. Frá 2017 - 2019 var hann aðalframkvæmdastjóri lækningasviðs GHP en í upphafi árs 2019 var tilkynnt um ráðningu Björns í stöðu forstjóra Karólínska sjúkra­húss­ins í Svíþjóð og tók hann við því starfi um vorið.
Crocus cancellatus
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Evangelista Torricelli
thumbnail|Evangelista Torricelli Evangelista Torricelli (1608 – 1647) var ítalskur eðlisfræðingur og stærðfræðingur sem þekktastur er fyrir að finna upp loftvog. Hann gekk í jesúítaskóla og lærði þar stærðfræði og heimspeki þar til faðir hans lést árið 1626 en fór þá til Rómar til náms hjá jesúítamunkinum Benedetto Castelli sem þá var prófessor í stærðfræði við stofnun sem seinna varð Sapienza háskólinn í Róm.
Árið 1632 skrifaði Torricelli til Galíleó Galílei en Vatíkanið bannfærði Galíleó í júní 1933 og er þetta bréf eina tilvikið þar sem Torricelli opinberaði að hann sjálfur aðhylltist kenningar Galileos.
Reynald
Reynald er íslenskt karlmannsnafn.
Siklingur
thumb|Handverkfærið Siklingur Siklingur eða siklingsstál er nafn á stálplötu sem er handverkfæri notað til sléttunar á viði m.a. til þess að slétta og laga lakkhúð á viðarfleti milli umferða. Siklingurinn skefur niður misfellur, penslaför og bólur ef einhverjar eru í lakkinu. Þegar tré er lakkað geta myndast óæskileg penslaför en einnig myndast stundum smáar loftbólur. Gott er að nota sikling til að slípa yfirborðið á milli umferða. Siklingur er eiginlega fínasta bitverkfærið sem notað er til að skafa lakk á milli umferða. Það skefur niður rykkorn og bólur ef einhverjar eru í lakkinu.
Brýning
alt=Á myndinni er Siklingur ásamt þjöl og þrístrendri hljáfægðri stálþjöl sem eru notuð við brýningu.|thumb|Siklingur, þjöl og þrístrend gljáfægð stálþjöl. Það er nákvæmnisvinna að brýna sikling sem er gert með sérstökum hætti svo að brúnir á köntum plötunnar verði beittar. Til að brýna sikling er m.a. notað verkfæri sem sem er þrístrend gljáfægð stálþjöl. Þetta verkfæri er notað við viðhaldsbrýningu á vettvangi meðan siklingurinn er í notkun. Við róttækari brýningu er notuð sérstök einhöggvin flöt þjöl og steinbrýni bæði gróft og fínt. Þegar siklingur er brýndur byggist árangurinn á því að kantar hans séu réttir vel af, gerðir beinir og hornréttir við hliðarnar. Til þess að það megi takast vel er gott að festa siklinginn í skrúfstykki og láta 2 sentimetra af siklingnum standa upp úr. Síðan er flatri þjölinni strokið langs eftir kanti siklingsins þar til kanturinn er alveg beinn og hallalaus. Þegar þjölin hefur rétt kantinn af eru brýnin notuð til þess að fínslípa kanta siklingsins. Að lokinni þessari brýnslu er komið að því að nota þrístrendu sléttu þjölina. Siklingurinn er lagður flatur t.d. á borðbrún og stutt með annarri hendinni fast ofan á siklinginn til að halda honum föstum og með hinni hendinni er þjölinni rennt nokkrum sinnum fram og til baka, eftir brún siklingsins sem upp snýr. Því næst er þjölin dregið þéttingsfast, með hæfilegum halla, eftir kanti siklingsins til þess að sveigja brúnina svolítið upp. Þetta er svo endurtekið á öllum fjórum brúnum siklingsins. Að þessu loknu eiga allar brúnir siklingsins að vera skarpar og örlítið sveigðar upp, eða út frá plötunni.
Oddleif
Oddleif er íslenskt kvenmannsnafn.
Moð
thumb|right|Litað viðarkurl notað sem moð. Moð er í garðyrkju efni sem sett er ofan á moldina sem gróðursett er í til að viðhalda hita og raka í jarðvegi, hamla illgresi og auka næringu. Moð getur verið ýmist ólífrænt eða lífrænt og jafnvel er talað um lifandi moð þegar ákveðnum tegundum af jurtum (t.d. hvítsmára eða belgjurtum) er sáð í þeim tilgangi að hylja moldina umhverfis hinar eiginlegu nytjajurtir. Algengast er þó að nota jurtaleifar (t.d. trjákurl, hálm eða lauf), plast eða möl.
Listi yfir tinda á Íslandi eftir hæð
Listi þessi er ekki tæmandi og inniheldur yfirleitt þekktari fjöll:
Tenglar
Nat.is: Hæstu fjöll Íslands
Venetíska
Venetíska er útdautt indó-evrópskt fornmál kennt við forn-rómverska héraðið Venetíu. Það er þekkt af um 200 áletrunum frá 6. til 1. öld f.Kr. Flokkun hennar innan indó-evrópskra mála er ekki á reiðum höndum eða fyllilega klár en málfræðingar munu helst telja hana til sérstakrar greinar sem aftur er útdauð.
La ceinture du grand froid
La ceinture du grand froid (íslenska: Kuldakastið) er þrítugasta Svals og Vals-bókin og sú fyrsta eftir Nic og Cauvin. Hún kom út á frönsku árið 1983 en hefur enn ekki verið gefin út á íslensku.
Söguþráður
Vísindamennirnir vingast við Sval og Val, en saman uppgötva þeir að hópur óþokka undir stjórn glæpaforingjans Alexanders og aðstoðarmanns hans Kalloway koma aðvífandi á kafbáti. Svalur og Valur taka að sér að tefja árásarliðið og nota til þess veðravélina og uppfinningu sem gerir þeim kleift að ganga á vatni. Það tekst naumlega og í lok bókarinnar fá félagarnir skilaboð frá vísindamönnunum um að þeir hafi fundið sér hentuga plánetu.
Brynjólfur
Brynjólfur er íslenskt karlmannsnafn.
Karolina Lewicka
Karolina Lewicka (f. 6. maí 1975) er pólsk-kanadískur kvikmyndaleikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi. Karolina útskrifaðist úr The Poznan University of Economics and Business í Póllandi. Hún nam einnig viðskiptafræði við Torontóháskólann (The University of Toronto) í Kanada. Hún var handritshöfundur og framleiðandi af hinni margverðlaunuðu heimildarmynd Reiði guðanna (2006) ásamt Jóni Einarssyni Gústafssyni sem segir af gerð kvikmyndarinnar Bjólfskviðu (2005) eftir Sturlu Gunnarsson.
Stemma
Stemma (eða kvæðalag) er lagstúfur notaður til að flytja hefðbundinn íslenskan kveðskap, oftast rímur eða lausavísur. Þegar stemma er flutt er það kallað að kveða, það er tegund af söng, sem leyfir vissan breytileika og dregur oft seiminn. Þekktar stemmur skipta hundruðum. Þær eru flestar í fornum lýdískum eða dórískum tóntegundum og hver stemma sniðin að einhverjum ákveðnum bragarhætti, til dæmis ferskeytlu, braghendu, stuðlafalli, gagaravillu og svo framvegis, eftir hrynjandi hverrar og einnar. Fyrir hverja stemmu eru til einn eða fleiri lagboðar þ.e. vísa sem stemman er kennd við og algengt er að flytja.
Á nítjándu og tuttugustu öld söfnuðu áhugamenn um íslenskan tónlistararf stemmum, meðal annarrar tónlistar, bæði á nótum (til dæmis Bjarni Þorsteinsson: Íslensk þjóðlög) og síðar á upptökum (til dæmis Silfurplötur Iðunnar og umfangsmikið upptökusafn á Stofnun Árna Magnússonar). Samhliða því að rímnakveðskapur komst úr tísku á síðari hluta nítjándu aldar og fyrri hluta þeirrar tuttugustu, fór mörgum að þykja stemmur sveitó og hallærislegar. Þær hurfu þó aldrei að fullu úr huga landsmanna; bæði lagði Kvæðamannafélagið Iðunn rækt við kveðskaparhefð frá stofnun árið 1929, nokkur tuttugustu aldar skáld, til dæmis Einar Benediktsson viðhéldu rímnakveðskap, og tónskáld, til dæmis Jón Leifs og Jórunn Viðar, unnu með gamlar stemmur. Sveinbjörn Beinteinsson og síðar Steindór Andersen fóru líka að flytja stemmur í samhengi við nútímatónlist: pönk, rapp, Sigur Rós og fleira.
Íshellir
Íshellir er íslenskur hellir við Purkhólahraun á Snæfellsnesi.
Rannsóknarnefnd samgönguslysa
Rannsóknarnefnd samgönguslysa er ríkisstofnun sem sinnir rannsókn flugslysa, sjóslysa og umferðaslysa á Íslandi til að leiða í ljós orsakir samgönguslysa og samgönguatvika, en ekki að skipta sök eða ábyrgð. Markmiðið er að fækka slysum og auka öryggi í samgöngum með því að efla og bæta slysarannsóknir. Nefndin heyrir stjórnsýslulega undir Samgönguráðherra, en starfar sjálfstætt og óháð stjórnvöldum og öðrum rannsóknaraðilum, ákæruvaldi og dómstólum.
Saga
Með lögum um rannsókn samgönguslysa nr. 18/2013 var starfsemi Rannsóknarnefndar flugslysa, Rannsóknarnefndar sjóslysa og Rannsóknarnefndar umferðarslysa sameinuð undir Rannsóknarnefnd samgönguslysa. Nefndirnar þrjár sameinaðar voru sameinaðar í eina sjö manna rannsóknarnefnd samgönguslysa.
Rannsókn nefndarinnar miðar eingöngu að því að leiða í ljós orsakir samgönguslysa og samgönguatvika, en ekki að skipta sök eða ábyrgð. Markmiðið er að draga úr hættu á sams konar slysum og atvikum og afleiðingum sambærilegra slysa.
Hjá Rannsóknarnefndinni starfa 7 manns, það er 6 rannsakendur og einn móttökuritari. Höfuðstöðvar hennar eru í húsi Flugbjörgunarsveitar Reykjavíkur að Flugvallarvegi 7, í Reykjavík.
Brynjudalsskógur
Brynjudalsskógur er skógur innst í Hvalfirði í Brynjudal. Hann er í umsjá Skógræktarfélags Íslands. Fyrstu trén voru gróðursett á 8. áratug 20. aldar. Þar eru einnig ræktuð jólatré.
Vatnshellir
Vatnshellir er íslenskur hellir og vinsæll ferðamannastaður í Purkhólahrauni á Snæfellsnesi. Munni hans er í niðurfalli í hrauninu við þjóðveginn skammt austan Purkhóla. Frá niðurfallinu ganga álmur í gagnstæðar áttir. Byggt hefur verið yfir innganginn í aðalálmuna og henni lokað en einungis er hægt að fara í hellinn í fylgd leiðsögumanna sem starfa við hellinn. Hellirinn er djúpur og á tveimur hæðum. Tröppur liggja niður í hann og í honum er engin lýsing. Fólk sem kemur í hellinn fær leiðsögn, ljós og hjálma gegn gjaldi. Fjölbreytilegar hraunmyndanir eru í hellinum og segja má að hann hafi flest það til að bera sem prýða má hraunrásarhelli. Nafnið Vatnshellir er þannig til komið að þangað mátti sækja vatn þegar brunnar í nágrenninu voru að þrotum komnir.
500 f.Kr.
Dáin
Pýþagóras
Díana (mannsnafn)
Díana er íslenskt kvenmannsnafn.
Íslenska þjóðkirkjan
Íslenska þjóðkirkjan eða Þjóðkirkjan er kristin kirkja sem tilheyrir evangelísk-lúthersku kirkjudeildinni. Hún er opinbert trúfélag á Íslandi og tilheyra rúmlega 57 % landsmanna henni. Biskup Íslands er æðsti maður Þjóðkirkjunnar.
Kristnitaka og fyrstu aldir kristni í landinu
Saga kristni á Íslandi er jafn gömul byggð í landinu. Íslendingar tóku kristni (rómversk-kaþólska trú) á Alþingi árið 999 eða 1000. Biskupsstóll var stofnaður í Skálholti árið 1056 og á Hólum í Hjaltadal árið 1106. Árið 1096 var tekin upp tíundargreiðsla, sem er fyrsta form opinberrar skattheimtu á Íslandi. Næstu aldir óx vegur kaþólsku kirkjunnar jafnt og þétt, klaustur voru stofnuð víða um land og klaustrin, biskupsstólarnir og kirkjustaðirnir söfnuðu miklum eignum.
Siðaskiptin
Sumum guðfræðingum og öðrum þótti nóg um spillingu, íburð og veraldleg umsvif kaþólsku kirkjunnar. Árið 1517 negldi þýski guðfræðingurinn Marteinn Lúther gagnrýni á aflátssölu kirkjunnar, í 95 greinum, á kirkjudyrnar í Wittenberg. Sá atburður markaði upphaf siðaskiptanna: Margir evrópskir, einkum þýskir og norrænir, konungar brutu kaþólsku kirkjuna á bak aftur í ríkjum sínum, stofnuðu „þjóðkirkjur“ og eignuðu ríkinu það sem kirkjan átti áður.
Siðaskiptin urðu um miðja 16. öld á Íslandi. Nýja testamentið kom út á íslensku árið 1540 í þýðingu Odds Gottskálkssonar. Síðastur kaþólskra biskupa í Skálholti var Ögmundur Pálsson, sem lét af embætti árið 1541, en á Hólum í Hjaltadal sat Jón Arason sem biskup þangað til hann var tekinn höndum og hálshöggvinn árið 1550. Lúthersk kirkjuskipun tók við á Íslandi. Guðbrandur biskup Þorláksson gaf alla Biblíuna út á íslensku árið 1589.
Reynar
Reynar er íslenskt karlmannsnafn.
Íslenska þjóðkirkjan
Trúfrelsi
Árið 1874 setti Kristján konungur IX Íslendingum stjórnarskrá. Meðal nýmæla sem þar komu fram var trúfrelsi. Það þýddi að leyfilegt varð að stofna önnur trúfélög. Reyndi á þetta fyrst, þegar Fríkirkjan í Reyðarfirði varð til úr kirkjuklofningi eystra og starfaði 1883 - 1930. Fyrsti prestur hennar var Lárus Halldórsson, sem seinna þjónaði fríkirkjunni í Reykjavík. Fleiri trúfélög og fríkirkjur fylgdu í kjölfarið, svo sem rómversk-kaþólska kirkjan, mormónar og aðrir. Ríkisvaldið og kirkjan þurftu á þeim árum að taka á rétti manna að velja sér sóknarprest, segja sig úr þjóðkirkjunni, til að stofna til trúfélaga og til að gjalda sóknargjöld til síns trúfélags frekar en til þjóðkirkjunnar. Meirihluti landsmanna er skráður í Þjóðkirkjuna en meðlimum hefur farið fækkandi frá aldamótum.
Frjálslynda guðfræðin
Fram yfir aldamótin 1900 aðhylltust íslenskir guðfræðingar bókstafstrúaða guðfræðistefnu. Í byrjun tuttugustu aldar fóru íslenskir menntamenn, sem komu heim frá námi erlendis, að bera með sér hugmyndir sem einkenndust af frjálslyndi, vísindahyggju og efasemdum um æðri máttarvöld. Bókstafstrúin reyndist illa undir það búin að bregðast við þessum gagnrýnu röddum, þar til frjálslynda guðfræðin kom kirkjunni til bjargar. Þar ber helst að minnast Jóns Helgasonar (1866-1942), Haraldar Níelssonar (1868-1926), Friðriks Friðrikssonar (1868-1961) og Sigurðar Sívertsen (1868-1938) sem forgöngumanna hennar. Saga kirkjunnar á tuttugustu öld einkennist meðal annars af þeim áherslumuni sem er milli frjálslyndra og íhaldssamra guðfræðinga. . Fáeinir kvenkyns guðfræðingar innan sk. kvennakirkju kenna og boða kvennaguðfræði, sem nýtur lítillar hylli innan þjóðkirkjunnar enn sem komið er.
Stjórnarskráin
Í 6. hluta stjórnarskrárinnar kemur fram að kirkjan sé opinbert trúfélag í landinu og hluti af ríkisvaldinu: „''62. gr. Hin evangelíska lúterska kirkja skal vera þjóðkirkja á Íslandi, og skal ríkisvaldið að því leyti styðja hana og vernda.''
Breyta má þessu með lögum.“
Frá árinu 1995 hefur 63. grein stjórnarskrárinnar verið á þá leið að „''Allir eiga rétt á að stofna trúfélög og iðka trú sína í samræmi við sannfæringu hvers og eins. Þó má ekki kenna eða fremja neitt sem er gagnstætt góðu siðferði eða allsherjarreglu.''“
Sóknargjöld og aðrar tekjur
Þjóðkirkjan fær sóknargjöld fyrir hvern skráðan safnaðarmeðlim skv. lögum nr. 91/1987 og vísað er til í lögum um skráð trúfélög nr. 108/1999. Fjársýslu ríkisins var falið að reikna á hverju ári samkvæmt verðlagsþróun frá fyrra ári hvert sóknargjaldið skyldi vera hverju sinni. Fyrsta sóknargjaldið samkvæmt lögunum var því framreiknað sóknargjald það sem þjóðkirkjan hafði sjálf innheimt meðal safnaðarmeðlima sinna í hverri sókn fyrir sig árið á undan. Þau nema nú um 8500 krónum árlega fyrir hvern einstakling sem orðinn er 16 ára og miðast við skráningu þann 1. desember. Auk þess fær kirkjan framlag úr Jöfnunarsjóði sókna og Kirkjumálasjóði, svo að tekjur hennar af hverjum einstaklingi nema um 11.300 krónum árlega. Fyrir utan þessi framlög greiðir ríkissjóður prestum, biskupi og starfsfólki biskupsstofu laun, samkvæmt samningi frá 1997 um formleg kaup ríkisins á jarðnæði í eigu þjóðkirkjunnar. Kirkjur eru undanþegnar fasteignagjöldum.
Eignir
Eignir þjóðkirkjunnar eru miklar, og ber þar helst að geta fjölda kirkna um allt land, ásamt tilheyrandi kirkjumunum, safnaðarheimilum og stundum prestssetrum. Eignir kirkjunnar voru þó mun meiri áður fyrr. Við siðaskiptin yfirtók krúnan miklar eignir sem kaþólska kirkjan hafði átt, en lútherska kirkjan tók samt líka mikið í arf. Árið 1907 tók ríkissjóður mest af þáverandi eignum kirkjunnar á leigu samkvæmt samningi, ríflega 16% af öllu jarðnæði á Íslandi. Sá leigusamningur tók breytingum með ígildi kaupsamnings í það skiptið með lögum árið 1997. Ríkissjóður yfirtók þannig eignir kirkjunnar að miklu leyti, en undirgekkst það á móti, að greiða laun presta sem kaupsamningsgreiðslur. Prestur hefur öll lögmæt og eðlileg afnot prestsseturs, meðan hann gegnir prestsembætti. Prestur hefur umsjón með og nýtur arðs af prestssetri samkvæmt samkomulagi við Prestssetrasjóð
Innra skipulag
Árið 1997 var lögum um stöðu kirkjunnar breytt, og varð hún mun sjálfstæðari í sínum eigin málum en áður var. Fer hún síðan sjálf með vald um sín innri málefni, meira og minna.
Kirkjuþing
right|thumb|Aðal- og varamenn í Kirkjuráði ásamt forseta Kirkjuþings, [[2006. Frá vinstri: Katrín Ásgrímsdóttir, Halldór Gunnarsson, Hulda Guðmundsdóttir, Pétur Kr. Hafstein, Jóhann Björnsson, Karl Sigurbjörnsson, Kristján Björnsson, Sigríður M. Jóhannsdóttir, Jón Helgi Þórarinsson.]] Kirkjuþing er æðsta vald í innri stjórn kirkjunnar. Það er haldið árlega og sitja það 29 kjörnir fulltrúar. Af þeim eru 12 prestar og 17 leikmenn, sem oftast eru guðfræðingar. Biskup, vígslubiskupar og fulltrúi guðfræðideildar Háskóla Íslands eiga auk þess sæti á þinginu.
Biskupsstofa
Æðsti embættismaður þjóðkirkjunnar er biskup Íslands. Agnes M. Sigurðardóttir hefur gegnt því embætti frá 2012. Biskup er embættismaður ríkisins eins og prestar þjóðkirkjunnar. Hann hefur embættisbústað í eigu þjóðkirkjunnar og. Biskupsstofa skrifstofa biskups Íslands og kirkjuráðs. Hún er til húsa í Kirkjuhúsinu, Laugavegi 31, 150 Reykjavík.
Fjöldi meðlima
Um 226.557 meðlimir voru í Þjóðkirkjunni 1. ágúst 2023 eða 57,3% landsmanna. Frá því trúfrelsi komst á, hefur mikill meirihluti Íslendinga verið skráður í Þjóðkirkjuna. Á undanförnum áratugum hefur þeim samt fækkað allnokkuð. Árið 1991 voru 92,2% landsmanna í Þjóðkirkjunni.
Að nokkru leyti skrifast þessi hlutfallslega fækkun á fjölgun innflytjenda frá öðrum heimshlutum en Norður-Evrópu, en einnig hafa beinar úrskráningar úr Þjóðkirkjunni færst í vöxt. Þegar hneykslismál hafa komið upp, tengd Þjóðkirkjunni, þá hefur úrskráningum að jafnaði fjölgað. Einnig skrást börn ekki sjálfkrafa í trúfélag nú eins og áður.
Nýfædd börn voru, samkvæmt íslenskum lögum, sjálfkrafa skráð í trúfélag móður sinnar. Þar sem flestir Íslendingar eru skráðir í Þjóðkirkjuna var skráningu meirihlutans þannig haldið við með lögum.
Frá og með 13. febrúar 2013 tóku við nýjar reglur um fyrstu skráningu barna í trúfélag, lífskoðunarfélag eða utan trúfélags. Foreldrar í hjúskap eða skráðri sambúð við fæðingu barns: •Ef foreldrar tilheyra sama trúfélagi, lífskoðunarfélagi eða eru bæði utan trúfélaga verður barn þeirra skráð sama hátt og foreldrar þess. •Ef foreldrar tilheyra ekki sama trúfélagi, lífskoðunarfélagi eða eru bæði utan trúfélaga verður barn þeirra ekki skráð í trúfélag, lífskoðunarfélag eða utan trúfélaga heldur verður staða þess skráð ótilgreind.
Boðskapur þjóðkirkjunnar
Þar sem Þjóðkirkjan er kristið trúfélag, þá byggir hún boðskap sinn, eðli málsins samkvæmt, á kristnum grunni. Ber þar helst að nefna Biblíuna, einkum Nýja testamentið, fimm játningar og ýmis rit kristinnar hefðar.
Biblían
Biblían er safn 66 rita og skiptist í Gamla testamentið og Nýja testamentið. Hún er grundvallarrit kristinna manna og er ein útbreiddasta bók veraldar. Nýja testamentið er heimild um Jesú, sem kristnir menn trúa að sé sonur guðs og frelsari mannanna, og það sem hann á að hafa sagt og gert. Píslardauði Jesú á krossi og upprisa hans í kjölfarið eru meginstef kristinnar kenningar, þar sem álitið er að með dauða sínum hafi Jesús frelsað þá sem trúa á hann undan syndum sínum.
Hið íslenska biblíufélag (stofnað 1815) er sjálfstætt félag en starfar í nánum tengslum við Þjóðkirkjuna og er m.a. með skrifstofu í Hallgrímskirkju. Það sér um að gefa Biblíuna út á íslensku. Hún kom út í nýrri þýðingu í október 2007. Þrátt fyrir margra ára starf þýðingarnefndar við að breyta bókinni í samræmi við ný viðhorf, vakti þýðingin miklar deilur í fjölmiðlum og á netinu, og meðal annars sögðust nokkrir af prestum Þjóðkirkjunnar ekki mundu styðjast við hana í starfi sínu, heldur gömlu þýðinguna.
Lúther
thumb|[[Innsigli Marteins Lúthers]] Dr. Marteinn Lúther var þýskur guðfræðingur sem leiddi lúthersku siðaskiptahreyfinguna á 16. öld, eftir að hann gagnrýndi kaþólsku kirkjuna með greinunum 95 sem hann negldi á kirkjuhurðina í Wittenberg árið 1518. Í lútherskri hefð á kirkjan að vera þjóðkirkja, sem þýðir að þjóðhöfðinginn er höfuð kirkjunnar. Lúther hafnaði kaþólskri dýrkun á dýrlingum og að menn gætu orðið sáluhólpnir fyrir rétta breytni. Að hans dómi gat trúin ein veitt mönnum lausn frá syndum sínum og vist í himnaríki, en rétt breytni væri afleiðing réttrar trúar. Eftir hann liggja mörg og viðamikil rit, sem þykja eiga misjafnlega við nútímann.
Játningar þjóðkirkjunnar
Kennilega séð byggir Þjóðkirkjan á fimm játningum: Postullegu trúarjátningunni, Níkeujátningunni, Aþanasíusarjátningunni, Ágsborgarjátningu lúthersku kirkjunnar og Fræðum Lúthers minni. Játningarnar eru umgjörð og útfærsla kristindóms og gegna þannig því hlutverki að skýra hvað felst í því að vera kristinn, í skilningi kirkjunnar, og eru þannig fræðilegar forsendur trúarinnar; þær tvær síðastnefndu aðgreina lútherstrú frá öðrum kvíslum kristninnar.
Postullega trúarjátningin
Postullega trúarjátningin („symbolum apostolicum“ á latínu) er byggð á skírnarjátningu kirkjunnar frá árdögum hennar í Róm. Sögu hennar má rekja allt aftur til annarrar aldar. Nafn sitt dregur hún af því þegar postularnir stofnuðu kristna kirkju á hvítasunnu eftir krossfestingu Jesú, svo sem um er getið í Nýja testamentinu. Pétur postuli á að hafa byrjað á henni og postularnir síðan hver og einn bætt við setningu þangað til hún var tilbúin í heild sinni.
Níkeujátningin
Níkeujátningin („symbolum nicaenum“ á latínu) dregur nafn sitt af Kirkjuþinginu í Níkeu árið 325. Tilefnið var einkum að útkljá deilur um samband Jesú og guðs föðurins, þar sem prest að nafni Aríus, og fylgismenn hans, greindi á við aðra kristna menn. Kenningar hans þóttu stangast á við Nýja testamentið og almenna kenningu kirkjunnar, og niðurstaða Níkeuþingsins var Níkeujátningin, sem gengur í aðalatriðum út á að eðli Jesú og guðs föðurins væri hið sama. Játningin, í því formi sem hún er nú, var endanlega frágengin í Konstantínópel árið 381.
Aþanasíusarjátningin
Aþanasíusarjátningin („symbolum athanasii“ á latínu) var, rétt eins og Níkeujátningin, samin gegn Aríusarsinnum. Hún er kennd við Aþanasíus biskup í Alexandríu (295-373), þótt hún geti ekki verið eldri en frá fimmtu eða sjöttu öld.
Í Aþanasíusarjátningunni er játað að menn verði hólpnir fyrir „almenna trú“ og að sá sem ekki varðveiti hana „hreina og ómengaða“ muni „glatast að eilífu.“ Síðan er útlistað hvað felst í „almennri trú“: Heilög þrenning, sem er „ósköpuð“, „ómælanleg“, „eilíf“ og „almáttug“ og faðir, sonur og heilagur andi eru þrír en samt einn. Þá er „og nauðsynlegt til eilífs hjálpræðis að trúa í einlægni holdgun“ Jesú.
Ágsborgarjátningin
Ágsborgarjátningin er frá árinu 1530 og er höfuðjátning lútherstrúarmanna. Hún er margfalt viðameiri en Postullega trúarjátningin, Níkeujátningin eða Aþanasíusarjátningin, og er kaflaskipt. Fyrri hluti hennar er um „Höfuðtrúargreinarnar“: Um guð, upprunasyndina, guðs son, réttlætinguna, embætti kirkjunnar, hina nýju hlýðni, kirkjuna, hvað kirkjan sé, skírnina, máltíð drottins, skriftirnar, yfirbótina, neyslu sakramentanna, hina kirkjulegu stétt, kirkjusiði, borgaraleg málefni, endurkomu Krists til dóms, frjálsræðið, orsök syndarinnar, trúna og góðu verkin og um dýrlingadýrkun. Síðari hluti er um „Greinar sem telja upp ósiði sem hefur verið breytt“: Um báðar tegundir, hjónaband presta, messuna, skriftirnar, greinarmun fæðu, klausturheit og kirkjuvaldið.
Fræði Lúthers minni
Fræði Lúthers minni skiptast í níu hluta. Það eru: Boðorðin tíu, trúin, faðir vor, sakramenti heilagrar skírnar, hvernig kenna ber fáfróðu fólki að skrifta, altarissakramentið, morgun- og kvöldbæn, bænir á undan og eftir máltíð og hússpjaldið.
Kirkjuathafnir
Prestar Þjóðkirkjunnar annast ýmsar helgiathafnir. Venja er að messa á sunnudögum. Nýir safnaðarmeðlimir, yfirleitt kornabörn, eru skírðir. Börn eru fermd, vanalega á 14. aldursári. Flest fólk gengur í hjónaband með kirkjulegri hjónavígslu, og loks fara jarðarfarir einatt fram í kirkjum. Stundum eru prestar fengnir til að blessa byggingar. Greiða þarf sérstaklega fyrir sumar þessara athafna, þótt fólk sé skráð í kirkjuna.
Um þriðjungur para giftir sig hjá Þjóðkirkjunni (2018) og 60% barna eru skírð hjá kirkjunni (2014) en hefur þeim farið fækkandi. Fermingum hefur einnig fækkað þó meirihluti láti ferma sig hjá kirkjunni.
Kirkjan og stjórnmál
Tengsl Þjóðkirkjunnar við ríkið koma fram með ýmsum hætti. Þegar Alþingi er sett, þá hefst athöfnin á guðsþjónustu biskups Íslands í Dómkirkjunni, áður en gengið er til Alþingishússins. Dóms- og kirkjumálaráðuneytið fer með málefni kirkjunnar af hálfu ríkisvaldsins.
Kirkjan fer yfirleitt varlega þegar pólitísk deilumál eru annars vegar. Undanfarin ár hefur hún tekið afstöðu gegn slysum og náttúruhamförum, og gegn siðleysi og trúleysi. Einstakir prestar hafa tjáð skoðanir sínar á ýmsum málum opinberlega, en þær jafngilda ekki afstöðu kirkjunnar sem slíkrar. Biskup hefur tjáð andúð sína á dauðarefsingum og stríðsrekstri. Stöðu sinnar vegna hefur kirkjan síður en svo farið varhluta af deilumálum.
Í innbyrðis málum kirkjunnar hefur borið á tveim óformlegum fylkingum sem margir prestar skipast í eftir skoðunum. Önnur þeirra er frjálslynd, m.a. þegar kemur að málefnum samkynhneigðra. Meðal presta sem taldir eru til hennar eru Bjarni Karlsson, sóknarprestur í Laugarneskirkju og Toshiki Toma, prestur innflytjenda. Hin fylkingin er íhaldssöm og er í daglegu tali kölluð „svartstakkar“ og til hennar teljast m.a. Geir Waage, sóknarprestur í Reykholti.
Samband eða aðskilnaður ríkis og kirkju
Í seinni tíð hafa æ háværari raddir verið uppi um að aðskilja beri ríki og kirkju að fullu. Meginröksemdir fyrir því hafa verið að samband ríkis og kirkju og stjórnarskrárbundin forréttindi hennar séu ósamrýmanleg trúfrelsi og að ríkisvaldið eigi ekki að láta sig lífsskoðanir fólks varða. Meginröksemdirnar gegn aðskilnaði hafa verið þær, að þar sem langstærstur hluti þjóðarinnar sé skráður í Þjóðkirkjuna, og að menning þjóðarinnar byggi að verulegu leyti á kristinni arfleifð, þá sé eðlilegt að ríkisvaldið hlúi að Þjóðkirkjunni og hún njóti nokkurra forréttinda.
Þjóðkirkjan og málefni samkynhneigðra
Eftir því sem samkynhneigð hefur orðið viðurkenndari í samfélaginu, hefur þrýstingurinn vaxið á Þjóðkirkjuna, að hún taki undir almenna viðurkenningu á samkynhneigðum, meðal annars með því að gefa samkynhneigða saman í fullgilt kristilegt hjónaband eins og annað fólk. Í aldanna rás hefur kirkjan, eins og flestar aðrar stofnanir samfélagsins, haft ímugust á samkynhneigð, og er meðal annars farið hörðum orðum um hana í Biblíunni. Þjóðkirkjan hefur reynt að verða við gagnrýninni sem hún hefur orðið fyrir af þessum sökum, en vera samt trú ritningunni. Í nýárspredikun í ársbyrjun 2006 komst Karl Sigurbjörnsson biskup svo að orði að í þessu máli yrði að „að fara hér með gát, og leyfa hjónabandinu að njóta vafans.“
Árið 2015 fór fram umræða um svokallað samviskufrelsi presta, þ.e. hvort þeir gætu neitað að gefa saman samkynja pör vegna skoðunar þeirra á hjónabandinu.
Þjóðkirkjan og önnur trúarbrögð
Þjóðkirkjan er vön að sýna umburðarlyndi gagnvart öðrum trúarbrögðum og hjátrú ýmiss konar svo sem andatrú og álfatrú. Hún forðast jafnan trúarbragðadeilur enda ríkir trúfrelsi í landinu. Sumir talsmenn hennar, meðal annars biskupar, hafa þó látið hafa eftir sér andúð á trúleysi. Þjóðkirkjan vill halda áfram að njóta sérstöðu meðal trúfélaga meðal annars vegna sögulegra forsendna og lúthersk-kristinnar menningararfleifðar þjóðarinnar.
Boðun og hjálparstarf
thumb|Merki [[Samband íslenskra kristniboðsfélaga|Sambands íslenskra kristniboðsfélaga]] Slagorð þjóðkirkjunnar er „biðjandi, boðandi, þjónandi“. Boðun hefur verið snar þáttur í starfi hennar áratugum saman, bæði innanlands og utan, en eiginlegt kristniboð hefur einkum verið erlendis. Samband íslenskra kristniboðsfélaga (SÍK) var stofnað árið 1929, og hefur boðað kristni í Kína, í Eþíópíu frá 1953, í Kenýa frá 1978 og Japan frá 2010. Sambandið starfar sem frjáls félagasamtök, en þó innan vébanda kirkjunnar. Auk boðunarstarfs sinnir SÍK þróunaraðstoð. Hjálparstarf kirkjunnar starfar m.a. í Mósambík, Úganda og á Indlandi.
Innlent kristniboð Þjóðkirkjunnar hefur verið takmarkað, í eiginlegum skilningi orðsins, en mikið í víðri merkingu þess. Messur eru fluttar í útvarpi, kirkjustarf hefur tengst starfi skóla og leikskóla, og kirkjan hefur hjálpað bágstöddu fólki og fólki í hjónabandserfiðleikum, tekið þátt í áfallahjálp og fleiri líknandi störfum, í þeim anda að sýna beri trú sína með verkum sínum. Þá ber að nefna fermingarfræðslu, sem flest íslensk börn hljóta áður en þau fermast, sem yfirleitt gerist á fjórtánda ári.
Ýmis starfsemi
Þjóðkirkjan stendur í margvíslegri starfsemi annarri en eiginlegu helgihaldi. Safnaðarheimilin hýsa til dæmis oft sk. „mömmumorgna“, þar sem mæður geta komið, hist og rætt saman um barnauppeldi eða annað sem þær langar. Einnig fá AA-samtökin inni í mörgum safnaðarheimilum til þess að halda fundi.
Útgáfumál
Þjóðkirkjan hefur frá upphafi staðið fyrir umfangsmikilli útgáfustarfsemi. Strax á sextándu öld kom Biblían út í íslenskri þýðingu, en auk hennar hefur kirkjan gefið út sálmabækur, saltara, postillur, ýmsar textabækur, nótnabækur, guðfræðirit og margt annað sem kemur starfi hennar við. Skálholtsútgáfan er helsti vettvangur þessa útgáfustarfs, en hún er útgáfufélag Þjóðkirkjunnar. Hið íslenskra biblíufélag annast útgáfu Biblíunnar.
Hneykslismál
Hneykslismál og deilur hafa stundum tengst Þjóðkirkjunni, og hafa færst í vöxt hin síðari ár. Á tíunda áratugnum komu fram ásakanir á hendur Ólafi biskupi Skúlasyni (f. 29. desember 1929), þess efnis að hann hefði áreitt konur kynferðislega í tíð sinni sem prestur í Bústaðarkirkju.
Haustið 2006 hófust deilur um verkefnið Vinaleið, sálgæsluverkefni sem Þjóðkirkjan hefur staðið fyrir í skólum í Mosfellsbæ, Garðabæ og á Álftanesi.
Médicos, línea de vida
Médicos, línea de vida er mexíkanskur sjónvarpsþáttur.
Holuborg
Holuborg er íslenskur hellir við Purkhólahraun í Snæfellsnesi.
Vegamannahellir
Vegamannahellir er íslenskur hellir við Jökulháls í Snæfellsnesi.
Dirichlet-röð
Dirichlet-röð er röð, kennd við þýska stærðfræðinginn Dirichlet.
Skilgreining
Röðin
þar sem, s og an, með n = 1, 2, 3, ..., eru tvinntölur kallast Dirichlet-röð.
Zetufall Riemanns er þekkasta Dirichlet-röðin, en þá gildir að an = 1, fyrir |s| > 1.
Tilia × noziricola
Tilia × noziricola er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Kiyotaka Hisauti. Hún vex í Japan. Hún er blendingur tegundanna T. japonica og T. maximowicziana.
Oddný
Oddný er íslenskt kvenmannsnafn.
Gígtappi
thumb|right|300px|Gígtappi í [[Kamerún]] thumb|Gígtappar á [[Reykjanestá]] thumb|Gígtappi á San Antonio eldfjalli, [[La Palma, Spáni ]] thumb|Arnardrangur, fyrir framan [[Dyrhólaey]] Gígtappi myndast þegar hraun storknar í gosrás á virku eldfjalli. Hraungúll getur virkað sem gígtappi. Við þetta jarðfræðilega fyrirbæri verður mikill þrýstingur ef rokgjörn kvika festist undir tappanum en þá breytist eldgosið gjarnan í sprengigos.
Á Íslandi
Eiginlega finnast gígtappar í öllum íslenskum eldstöðvakerfum, t.d. Karl (Reykjanes), Stapafell og gígtapar fyrir framan Arnarstapa og Lóndrangar (Snæfellsjökull). Fleiri dæmi eru:
Í öðrum löndum
Gígtappar finnist í öllum heimshornum þar sem eldfjöll eru og sérstaklega hjá slíkum með seigari kviku.
Sjá líka
thumb|left|Aiguilhe St. Michel, [[Le Puy, Frakkland]] thumb|left|Í [[Tékkland|Tékklandi ]]
Brynjúlfur
Brynjúlfur er íslenskt karlmannsnafn.
Jón Atli Benediktsson
Jón Atli Benediktsson (f. 19. maí 1960) er rektor Háskóla Íslands og prófessor í rafmagns- og tölvuverkfræði við skólann. Rannsóknasvið Jóns Atla eru fjarkönnun, myndgreining, mynsturgreining, vélrænt nám, gagnabræðsla, greining lífeðlisfræðilegra merkja og merkjafræði. Hann hefur birt yfir 400 vísindagreinar á þessum sviðum og er meðal áhrifamestu vísindamanna í heimi skv. lista Publons fyrir árin 2018 og 2019.
Námsferill
Jón Atli lauk doktorsprófi (PhD) í rafmagnsverkfræði frá Purdue University, West Lafayette, Indiana, 1990. Heiti doktorsritgerðar er ,,Statistical Methods and Neural Network Approaches for Classification of Data from Multiple Sources“. Við Purdue hlaut Jón Atli Stevan J. Kristof Award fyrir að vera framúrskarandi framhaldsnemi í fjarkönnun (1991). Jón Atli lauk MSEE prófi í rafmagnsverkfræði frá Purdue 1987. Heiti MSEE ritgerðarinn er Methods for Multisource Data Analysis in Remote Sensing. Jón Atli lauk lokaprófi í rafmagnsverkfræði frá Háskóla Íslands 1984. Hann varð stúdent frá Menntaskólanum í Reykjavík 1980 þar sem hann var í ræðuliði skólans og forseti Vísindafélags Framtíðarinnar. Áður hafði hann stundað nám við Vörðuskóla (landspróf), Hlíðaskóla, Æfinga- og tilraunaskóla Kennaraskóla Íslands og Ísaksskóla.
Við Purdue (1986-1990) var Jón Atli aðstoðarmaður við rannsóknir hjá School of Electrical Engineering og Laboratory for Application of Remote Sensing (LARS). Að loknu doktorsnámi starfaði Jón Atli sem nýdoktor við Purdue um hálfsárs skeið. Áður en hann hélt til framhaldsnáms var hann starfsmaður Verkfræðistofnunar Háskóla Íslands og stundakennari við Háskóla Íslands 1984-85.
Starfsferill
Jón Atli hefur starfað við Háskóla Íslands frá 1991, fyrst sem lektor í rafmagnsverkfræði (1991-1994), dósent í rafmagnsverkfræði (1994-1996) og sem prófessor í rafmagns- og tölvuverkfræði frá 1996. Á þessum árum kenndi hann fjölda námskeiða, þ.á.m. í merkjafræði, líkindafræði, greiningu rása, mjúkum reikniaðferðum og fjarkönnun. Níu doktorsnemar hafa lokið doktorsprófi frá Háskóla Íslands undir leiðsögn Jóns Atla.
Jón Atli var aðstoðarrektor vísinda og kennslu við Háskóla Íslands frá febrúar 2009 til júli 2015. Hann var þróunarstjóri og aðstoðarmaður rektors við Háskóla Íslands, 2006-2009.
Félagsstörf
Jón Atli var árið 1996, kjörinn formaður í “Technical Committee on Data Fusion” sem er starfrækt af IEEE Geoscience and Remote Sensing Society. Hann var endurkjörinn formaður árin 1997 og 1998. Á árinu 1999 var hann kjörinn til setu í Administrative Committee (AdCom) IEEE Geoscience and Remote Sensing Society (GRSS) og sat. í AdCom til ársins 2014. Innan GRSS sinnti Jón Atli ýmsum verkefnum og var Vice President of Technical Activites (2002) og Vice President of Professional Activities (2008-2009). Jón Atli var kjörinn Executive Vice President árið 2010 og forseti IEEE Geoscience and Remote 2011-2012.
Hann var aðalskipuleggjandi að stofnun IEEE á Íslandi árið 2000 og var formaður félagsins 2000-2003. Áður hafði Jón Atli verið fyrsti ,,Student Branch Councellor” þegar IEEE stúdentafélag var stofnað við Háskóla Íslands 1994.
Ritstjórnarstörf
Jón Atli hefur verið virkur í ritstjórnum vísindatímarita. Hann var aðalritstjóri (Editor in Chief) IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, frá 2003–2008. Hefur verið meðritstjóri tímaritsins frá 1999. Var í ritstjórn ''Proceedings of IEEE, 2014-2019. Er meðritstjóri (Associate Editor), IEEE Access frá 2013. Er meðritstjóri IEEE Geoscience and Remote Sensing Letters'', frá 2003. Hefur verið í alþjóðlegri ritstjórn International Journal of Image and Data Fusion frá 2009. Var formaður stjórnunarnefndar IEEE Journal of Selected Topics in Applied Earth Observation 2007-2010. Er í ritstjórn Remote Sensing frá 2015. Er í IEEE Press Editorial Board frá 2020.
Viðurkenningar
Jón Atli var kjörinn Fellow of the IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers), 2004 ,,For contributions to pattern recognition and data fusion in remote sensing”. Hann var einnig kjörinn Fellow of SPIE (International Society for Photonics and Optices) 2013 “For achievements in multi-temporal and hyperspectral remote sensing” og kjörinn meðlimur Academiae Europea 2019. Jón Atli hlaut á árinu 2018 IEEE GRSS David Landgrebe Award 2018 fyrir einstakt framlag til myndgreiningar á fjarkönnunargögnum. Fyrir árin 2016-2017 hlaut hann Best Paper Award frá International Journal of Image and Data Fusion ásamt J. Senthilnath, Deepak Kumar og Xiaoyang Zhang fyrir greinina “A novel hierarchical clustering technique based on splitting and merging.” Á árinu 2016 hlaut Jón Atli Outstanding Electrical and Computer Engineer (OECE) Award - School of Electrical and Computer Engineering, Purdue University. Fyrir árin 2012-2013 hlaut hann Best Paper Award frá International Journal of Image and Data Fusion ásamt P.R. Marpu, M. Pedergnana, M. Dalla Mura, S. Peeters og L. Bruzzone fyrir greinina “Classification of hyperspectral data using extended attribute profiles based on supervised and unsupervised feature extraction techniques.”
Jón Atli var útnefndur Rafmangsverkfræðingur ársins 2013 af IEEE og Verkfræðingafélagi Íslands. Hann hlaut 2013 IEEE Geoscience and Remote Sensing Society’s Highest Impact Paper Award ásamt Mathieu Fauvel, Jocelyn Chanussot og Jóhannesi R. Sveinssyni fyrir greinina “Spectral and Spatial Classification of Hyperspectral Data Using SVMs and Morphological Profiles.” Einnig hlaut hann Best Paper Award, IEEE Trans. on Geoscience and Remote Sensing 2011 ásamt Villa, Chanussot og Jutten fyrir greinina „Hyperspectral Image Classification With Independent Component Discriminant Analysis.“ Hlaut Best Paper Award - Novel Engineering Applications á ráðstefnunni ANNIE ´95 í St. Louis, MO.
Jón Atli hlaut rannsóknarviðurkenningu Verkfræðistofnunar Háskóla Íslands, í nóvember 2006. Han fékk fyrstu verðlaun í samkeppninni Upp úr skúffunum 2004 (ásamt Einari Stefánssyni og Þór Eysteinssyni). Hlaut hvatningaverðlaun Rannsóknaráðs Íslands 1997. Einnig hlaut Jón Atli IEEE Third Millennium Medal ,,in recognition and appreciation of valued services and outstanding contributions,” afhent í Hawaii, 27. júlí 2000.
Jón Atli hlaut “Outstanding Service Award” frá IEEE Geoscience and Remote Sensing Society, júlí 2007. Einng fékk hann viðurkenningu frá IEEE Geoscience Remote Sensing Society, fyrir ,,truly exceptional leadership and guidance, as Chairperson of the Data Fusion Technical Committee during the three years 1996-1999”, afhent í Hawaii, 27. júlí 2000. Jón Atli viðurkenningu IEEE fyrir stofnun Íslandsdeildar IEEE árið 2000.
Fjölskylda
Jón Atli er sonur Katrínar Jónsdóttur og Benedikts Hans Alfonssonar. Hann er kvæntur Stefaníu Óskarsdóttur, dósent í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands. Þau eiga tvo syni, Benedikt Atla, rafmagnsverkfræðing og tölvunarfræðing og Friðrik, nemanda í Verzlunarskóla Íslands.
Kristján Kristjánsson
Kristján Kristjánsson getur átt við:
Díanna
Díanna er íslenskt kvenmannsnafn.
Reynir (mannsnafn)
Reynir er íslenskt karlmannsnafn.
Skýjakljúfur
thumb|200px|[[Burj Khalifa í Dúbæ mun vera hæsta bygginging heims.]]
Skýjakljúfur er mjög há bygging, sem virðist teygja sig upp til himins, og þar til kemur nafnið, þ.e. bygging sem virðist kljúfa skýin. Opinber skilgreining á hugtakinu skýjakljúfur er ekki til, og oftast er það smekksatriði hvað menn nefna skýjakljúf eða einungis háhýsi. Skýjaklúfar eru reistir úr stáli, járnbentri steinsteypu og graníti og umslegnar gleri. Fram á 19. öld voru sex hæða byggingar mjög sjaldgæfar þar eð lyftan var ekki enn fundin upp og vatnsþrýstingur var ónógur til að leiða vatn upp yfir 50 metra.
Umferðarmerki
thumb|right|Umferðarmerki á Indlandi sem bannar framúrakstur. Umferðarmerki er skilti sem stendur við vegkant til að koma mikilvægum upplýsingum á framfæri við ökumenn. Merkin notast yfirleitt við alþjóðlega stöðluð myndtákn til að reyna að tryggja að ökumenn geti skilið merkin óháð því hvaða tungumál þeir kunna. Töluverður munur getur samt verið á útfærslu umferðarmerkja milli menningarsvæða, þótt táknin sjálf séu svipuð útlits.
Lækjarvellir
Lækur sá er rennur úr Djúpavatni rennur um víðfeðmt graslendi er nefnist Lækjarvellir og myndar þannig vin í hrauneyðimörkinni sem umlykur vellina.
<mapframe latitude="63.926925" longitude="-22.079258" zoom="14" width="400" height="296" align="right">{ "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ -22.08337783813477,         63.92443495321653        ]      }    }  ] }
Aúm
thumb|right|100px|[[Devanagari Om]] thumb|right|100px|[[Kannada Om]] thumb|right|100px|Om í [[Tamílskt ritmál|tamílsku letri]] thumb|right|100px|Om í [[tíbetsku letri]] Atkvæðið Om (einnig Aúm, Devanagari: ॐ,Malayalam: ഓം, Telugu: ಓಂ, Tamil: ஒம், Kínverska: 唵 ) er heilagt í Hindúisma. Það kemur fram í upphafi og við lok allra hindúa- og jainabæna. Einnig nota búddatrúarmenn táknið og þá aðallega í Tíbet. Om er talið sett saman úr þremur hljóðum, a-ú-m.
Merking orðsins er mjög umdeild og er ítarlega fjallað um það í Upanishadritunum, einkum í Taittiriya, Chandogya og Mandukya Upanishad. Margir heimspekingar hindúa segja atkvæðið fyrsta hljóð veraldarinnar og að það feli í sér kjarna sannrar visku. Sumir segja að Om komi af rótinni av- úr sanskrít og merki „það sem verndar“. Aðrir segja að hljóðin þrjú sem Om samanstandi af tákni guðlega þrenningu (trimurti), a sem stendur fyrir Brahma, u fyrir Vishnu og m fyrir Mahadev sem er annað nafn Shiva. Þá er einnig talið að hljóð þess tákni heimana þrjá: jörð loft og himin. Enn aðrir segja að það tákni kjarna vedaritanna þriggja: Rigveda, Yajurveda og Samaveda.
Etufall Dirichlets
Etufall Dirichlets er fall, skilgreint með Dirichlet-röð.
Skilgreining
Fallið
þar sem s er tvinntala, kallast Etufall Dirichlets.
þegar |s| er ekki 1.
ASEAN-yfirlýsingin
ASEAN-yfirlýsingin eða Bangkokyfirlýsingin er stofnskjal Sambands Suðaustur-Asíuríkja. Hún var undirrituð af fulltrúum Indónesíu, Singapúr, Filippseyja, Malasíu og Taílands 8. ágúst 1967 og var ætlað að sýna andstöðu þessara ríkja við útbreiðslu kommúnisma í Víetnam og innan eigin landamæra. Yfirlýsingin fjallaði einnig um friðsamlega sambúð og samvinnu aðildarríkjanna.
Merkjasending
thumb|200px|Bókstafurinn „P“ með tveimur flöggum.
Merkjasending er samskiptakerfi notað til að flytja upplýsingar með flöggum, stöfum, diskum, spöðum eða stundum með hönskum. Upplýsingar eru miðlaðar af stöðu flagganna og þær eru lesnar þegar flögg eru kyrrstæð. Merkjasending var tekin upp og notuð víða á 18. öldinni um borð skipa, til dæmis var hún notuð í orrustunni við Trafalgar. Nútímamerkjasending var fundin upp á þeim tíma, og notar flögg held með höndum. Þetta kerfi er notað ennþá í dag úti á sjó og fyrir neyðarsamskipta í dagsljósi eða með lýstum stöfum í staðinn fyrir flögg að kvöldi til.
Jean Doisy
Æviágrip
Jean-Georges Evrard fæddist í þorpinu Jodoigne skammt frá borginni Namur. Hann var kennarasonur og sýndi snemma merki um bókmenntaáhuga. Einkum var það hinn enskumælandi menningarheimur sem átti hug hans. Tók hann til við að kenna sjálfum sér ensku og réðst tvítugur í það verk að þýða skáldsöguna David Copperfield með orðabók eina að vopni. Á árunum 1926-29 bjó hann í Nottingham á Englandi til að ná betri tökum á tungumálinu og kynna sér breska menningu. Meðan á Englandsdvölinni stóð festust marxískar skoðanir hans í sessi.
Árið 1938 hóf Dupuis-forlagið útgáfu Teiknimyndablaðsins Sval og var Doisy falin ritstjórn þess. Hann var óskoraður ritstjóri til ársins 1948 þegar Charles Dupuis, sonur stofnandans, tók yfir stóran hluta af yfirstjórn blaðsins. Doisy hélt þó áfram að gegna veigamiklu hlutverki á ritstjórninni til dauðadags 1955.
Þýddar bandarískar myndasögur voru fyrirferðarmiklar í tímaritinu Sval fyrstu árin og var Doisy mikill hvatamaður að því að auka hlut innlendra sagna í þeirra stað. Ásamt Jijé skapaði hann harðsnúna leynilögreglumanninn Valhardi sem varð einhver vinsælasta söguhetja Belgíu. Doisy reyndist einnig mikill örlagavaldur fyrir myndasögurnar um Sval og Val í tveimur efnum. Annars vegar kom hann því til leiðar að Dupuis-útgáfan keypti höfundarréttinn af persónu Svals af höfundi hennar Rob-Vel. Öfugt við ýmsar aðrar kunnar myndasöguhetjur er Svalur því í eigu útgáfufélagsins en telst ekki höfundarverk eins listamanns. Hins vegar var það að undirlagi Doisy að Jijé gerði Val að föstum fylgdarmanni Svals. Nafn persónunnar, Fantasio, var líklega einnig frá Doisy komið, en hann hafði skrifað allnokkra pistla í Svals-blaðið undir því heiti.
Á stríðsárunum tók Doisy virkan þátt í andspyrnuhreyfingunni gegn hernámi nasista. Hann beitti m.a. blaðamannatengslum sínum til að reyna að afla sannanna fyrir tilvist útrýmingarbúða Þjóðverja í Auschwitz og skipulagði brúðuleikhúsferðir undir merkjum Svals-tímaritsins um Belgíu þvera og endilanga sem voru þó fyrst og fremst yfirskyn þar sem hinn raunverulegi tilgangur var að flytja fólk og skilaboð fyrir andspyrnuna.
Groove metal
Groove metal eða grúvmetal er undirtegund þungarokks sem ruddi sér til rúms fyrst á 9. áratugi 20. aldar. Stefnan sækir í áhrif þrass og hefbundnara þungarokks ásamt því að hafa líðandi og grípandi gítarrif og takt sem stefnan er kennd við. Hún hafði áhrif á og blandaðist nu-metal.
Grúvmetal náði nokkrum vinsældum með hljómsveitum eins og Pantera, White Zombie, Machine Head og seinni tíma Sepultura.
Önnur bönd sem má nefna eru Lamb of God, DevilDriver, Five Finger Death Punch, Exhorder, Volbeat, Fear Factory og Prong.
Karl 8. Frakkakonungur
Karl 8. (30. júní 1470 – 7. apríl 1498) var konungur Frakklands frá 1483 til dauðadags. Hans er einna helst minnst fyrir að hafa ráðist inn í Ítalíu og hafið þar með fransk-ítölsku stríðin sem settu svip sinn á fyrri hluta 16. aldar.
Æskuár
Karl var af Valois-ætt, sonur Loðvíks 11. og seinni konu hans, Karlottu af Savoja. Hann var 13 ára þegar faðir hans dó og hann tók við ríkjum. Hann var heilsuveill og af samtímamönnum var hann sagður ljúfmenni en fremur fákænn og enginn stjórnandi. Samkvæmt óskum Loðvíks föður hans var ríkisstjórnin fengin í hendur Önnu, eldri systur Karls, og manni hennar Pétri 2., hertoga af Bourbon. Anna var skarpgreind og klók og faðir hennar sagði einhverju sinni að hún væri „minnst klikkaða kona í Frakklandi“. Þau hjónin stýrðu ríkinu til 1491.