cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Forsetakosningar á Íslandi 1980
Forsetakosningar 1980 fóru fram þann 29. júní árið 1980. Fjögur voru í framboði þau Albert Guðmundsson alþingismaður Sjálfstæðisflokksins, Guðlaugur Þorvaldsson ríkissáttasemjari, Pétur J. Thorsteinsson sendiherra og Vigdís Finnbogadóttir leikhússtjóri. Vigdís var fyrsta konan sem gaf kost á sér til embættis forseta Íslands og var jafnframt fyrsta konan í heiminum sem kosin var forseti í lýðræðislegum kosningum.
Alexander Gerst
Alexander Gerst (fæddur 3. maí 1976 í Künzelsau í Þýskalandi) er þýskur jarðeðlisfræðingur, eldfjallafræðingur og geimfari.
Ævi og menntun
Í maí 2010 hlaut Alexander Gerst doktorsgráðu frá Háskólanum í Hamborg með rannsókn um gosvirkni eldfjallsins Erebus á Suðurskautslandinu. Gerst hefur einnig komið fram í ýmsum heimildarmyndum um geimferðir, til dæmis myndum sem fjalla um þyngdarhröðun. alt=Mynd af Alexander Gerst í bláum galla.|thumb|Alexander Gerst, 2015
Val og grunnþjálfun
Gerst komst áfram í valferli evrópsku geimferðastofnunarinnar (ESA) árið 2008 sem einn af 8.413 umsækjendum. Hann var eini Þjóðverjinn á meðal sex nýrra geimfara sem kynntur var almenningi 20. maí 2009. Í byrjun september 2009 hóf hann þjálfun sína í Evrópsku geimfaramiðstöðinni (EAC) í Köln og varð geimfari þann 22. nóvember 2010 að lokinni grunnþjálfun sinni, við opinbera athöfn í EAC.
Fyrsta geimferð
Þann 18. september 2011 tilnefndi ESA Gerst í geimflug ásamt rússanum Maxim Surajew og bandaríkjamanninum Reid Wiseman í Alþjóðlegu geimstöðina ISS. Árangursríkt eldflaugaskot af Sojus TMA-13M var 28. maí 2014 klukkan 19:57 UTC í Baikonur í Kasakstan. Gerst var í geimnum sem flugverkfræðingur ISS-leiðangra númer 40 og 41, fram til 10. nóvember 2014. Eftir Thomas Reiter og Hans Schlegel er hann þriðji þýski geimfarinn á Alþjóðalegu geimstöðinni og annar í langtíma áhöfn. ESA-leiðangur hans var kallað Blue Dot eftir ljósmyndinni Föli blái punkturinn (enska: Pale Blue Dot), sem sýnir jörðina úr mikilli fjarlægð sem „Fölan bláan punkt“. alt=Mynd af Alexander Gerst að í geimbúningi við hliðinn á ISS og jörðin er í bakgrunn.|thumb|Alexander Gerst í fyrstu geimgöngunni sinni Eftir að geimgöngunni hans sem hann átti að vera í ágúst 2014 var frestað fór hún fram 7. október 2014 ásamt Reid Wiseman undir nafninu US-EVA 27 eða ISS-leiðangur 41 - EVA 1. Gangan tók sex klukkustundir og 13 mínútum og var gölluð kælidæla flutt og nýtt kapalkerfi sett fyrir gripararminn.
10. nóvember 2014 lenti hann saman með Surayev og Wiseman klukkan 3:58 UTC í Kasakstan. Hópur lækna frá ESA kannaði hvernig líkaminn hans aðlagaðist þyngdarafl jarðarinnar eftir þyngdarlausa dvöl í geimnum.
Önnur geimferð, leiðangursstjóri ISS
Með þessu verkefni náði Gerst 362 daga dvöl í geimnum og þar með varð hann sá Þjóðverji og ESA-geimfari sem hafði verið lengst í geimnum (og sló þar met Thomas Reiter).
Víctor Valdés
thumb|Víctor Valdés (2010). thumb|right|Víctor Valdés Víctor Valdés (f. 14. janúar 1982 í Katalóníu) er spænskur fyrrum markvörður sem spilaði lengst af með Barcelona FC en átti styttri tímabil með Standard Liege, Manchester United og Middlesbrough.
2. deild karla í knattspyrnu 1967
Leikar í '''2. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 13. sinn árið 1967. Leikið var í tveimur riðlum. Þetta ár var í fyrsta skiptið sem liðin áttu það á hættu að falla úr B-deild niður í C-deild, sem hafði verið stofnuð ári áður.
B riðill
Í B riðli riðli léku ÍBV, Víkingar, Haukar og ÍBÍ
ÍBV og Víkingur þurftu að leika úrslitaleik því báðum leikjum þeirra lauk með jafntefli.
Fallleikur
Leiknir voru samtals 3 leikir um fall þetta ár, allir á milli KS og ÍBÍ. Fyrsta leiknum lauk með 1-1 jafnteli eftir framlengingu, en leikar stóðu 0-0 eftir venjulegan leiktíma. Annar leikur var settur á, en hann tafðist vegna kærumála og var fyrst spilaður sumarið eftir, og fór hann einnig 1-1. Leika þurfti því þriðja leikinn. Ísfirðingar unnu þá 5-1
1. leikur
1. leikurinn fór fram strax eftir tímabilið 1967
2. leikur
Vegna jafnteflisins var settur á annar leikur. Framkvæmd hans tafðist þó vegna kærumála en var loksins leikinn hinn 22. maí 1968.
3. leikur
Enn gerðu liðin jafntefli og því var ekki annað í stöðunni en að skipuleggja næsta leik, sem var leikinn 14. júní 1968.
Úrslitaleikur
Úrslitaleikurinn var leikinn á milli ÍBV og Þróttar. Leikurinn fór 3-0 fyrir ÍBV.
Allium tenuicaule
Allium tenuicaule er tegund af laukætt ættuð frá Pakistan, Afghanistan, Íran, Uzbekistan og Tajikistan. Hann myndar klasa af mjóum laukum, og blómstöngul sem verður að 20 sm langur. Blöðin eru mjög mjó og þráðlaga. Blómin eru dökk purpuralituð.
Morgan Freeman
Morgan Freeman (fæddur 1. júní 1937 í Memphis í Tennessee) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er frægur fyrir leik sinn í kvikmyndum á borð við Driving Miss Daisy, The Shawshank Redemption, Unforgiven, Seven, Bruce Almighty, Million Dollar Baby og Invictus.
Santiago Cabrera
Santiago Cabrera (fæddur 5. maí 1978 í Venezuela) er leikari af breskum og chileískum ættum. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín sem Isaac Mendes í Heroes, Lancelot í Merlin og Aramis í The Musketeers. Cabrera er giftur leikstjóranum Önnu Marcea og eiga þau einn son sem fæddist í apríl, 2016.
Wes Chatham
Wes Chatham (fæddur John Wesley Chatham ) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í The Unit og Barbershop.
Einkalíf
Chatham fæddist í Atlanta, Georgíu en ólst upp fyrstu tíu árin í Savannah borg, Georgíu. Þegar Chatham var 17 ára þá skráði hann sig í bandaríska sjóherinn.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Chatham var árið 2005 í Barbershop. Árið 2009 þá var honum boðið stórt gestahlutverk í The Unit sem Sam McBride í loka þáttaröðinni.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Chatham var árið 2003 í The Fighting Temptations og hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við W, Husk og The Help.
Vallaannáll
right|thumb|240px|Vellir í Svarfaðardal þar sem Vallaannáll var ritaður. Vallaannáll er ritaður af sr. Eyjólfi Jónssyni á Völlum í Svarfaðardal og er kenndur við þann stað. Vallaannáll nær yfir árin 1659 til 1737 en nokkuð er glatað innan úr honum og aftan af honum. Annállinn er stórmerkileg samtímaheimild og þykir bæði nákvæmur og fjölskrúðugur einkum á áratugunum 1680-1720. Lýsing hans á stórubólu 1707-1708, einni mestu drepsótt sem gengið hefur yfir landið, er mikilsverð heimild en einnig sorglegur vitnisburður um ráðaleysi manna gegn farsóttum. Hann segir frá Jóni Hreggviðssyni og viðureign hans við yfirvöld landsins, grimmúðlegum aftökum á Þingvöllum í anda stóradóms, tíðarfari, aflabrögðum, náttúruhamförum og ótal mörgu öðru.
Lucas Neill
Lucas Neill (fæddur 9. mars 1978) er ástralskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 95 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Eyjólfur Jónsson (annálaritari)
Nám og störf
Hann fæddist að Hraunum í Fljótum þar sem foreldrar hans bjuggu. Jón Eyjólfsson, faðir hans var síðan skipaður sýslumaður í Gullbringusýslu og flutti suður skömmu fyrir 1680 ásamt konu sinni en Eyjólfur varð eftir nyrðra og ólst upp hjá afa sínum, séra Sveini Jónssyni á Barði í Fljótum. Var síðar búsettur í nokkur ár hjá foreldrum sínum er þá bjuggu í Nesi á Seltjarnarnesi. Útskrifaðist úr Skálholtsskóla 1687. Var svo tvo vetur í Kaupmannahöfn fyrst 1687-8 og aftur 1692-3 og útskrifaðist þá með guðfræðipróf frá háskólanum. Kennari við Hólaskóla, prestur að Þingeyrakaustri. Gerði sér vonir um Þingvallaprestakall er þær vonir brugðust. Þá sótti hann um Velli í Svarfaðardal og flutti þangað í ársbyrjun 1705 og var þar til dauðadags, heil 40 ár.
Lærdómur
Mikið orð fór af lærdómi Eyjólfs, ekki síst tungumálakunnáttu. Hann var sagður kunna 14 mál vel en getað fleytt sér í 18. Einnig var hann afar vel að sér í sögu og fornum fræðum. Eyjólfur skrifaði allmikið bæði á íslensku og latínu en margt af því hefur glatast. Þekktasta rit hans er Vallaannáll.
Lýsing
Séra Eyjólfi var svo lýst að hann hafi verið lítill vexti en knár og snar, fimur maður og léttur á fæti og þóttust mestu göngugarpar í Svarfaðardal fá sig fullreynda við hann á göngu í ófærð. Hann var meira hneigður fyrir bækur en búsýslu, frásneyddur öllu veraldarvafstri, viðhöfn og tildri, söngmaður mikill en þótti nokkuð einrænn og undarlegur í háttum og ekki við alþýðuskap en þó vinsæll, ekki síst af sóknarbörnum sínum og heimilisfólki. Til marks um það segir sagan að bústýra prests, er Guðrún hét, hafi lagst hættulega veik. Grannkona hennar kom til að sitja yfir henni og hughreysta og sagði margt um hve gleðilegt yrði að komast í eilífa sælu. En Guðrún sagði er hin þagnaði: „Ja, það má þá vera gott ef mér líður betur þar en hér á Völlum“.
Eyjólfur var ókvæntur alla tíð en bjó með ráðskonum.
Moskeyjarröst
Moskeyjarröst (norska: Moskenstraumen) er malstraumur (hringiða) við Lófóteyjaklasann í norður Noregi. Moskeyjarröst er einn sterkasti hafsvelgur (malstraumur) í heimi.
Joseph Butler
Butler er frægastur fyrr rit sín Fifteen Sermons on Human Nature (1726) og Analogy of Religion, Natural and Revealed (1736). Fifteen Sermons on Human Nature er gjarnan talið vera viðbragð við sálfræðilegri sérhyggju Thomasar Hobbes.
Flórens
thumb|right|Útsýni yfir borgina árið 2009. thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Flórens á Ítalíu. Flórens (ítalska: Firenze; hefur verið nefnd „Fagurborg“ á íslensku) er höfuðstaður Toskanahéraðs á Ítalíu, auk þess að vera höfuðstaður samnefndrar sýslu. Íbúafjöldi borgarinnar var um 360 þúsund árið 2022.
Á endurreisnartímanum var borgin borgríki og síðar höfuðborg stórhertogadæmisins Toskana. Hún er fræg sem heimaborg margra helstu frumkvöðla endurreisnarinnar á sviði vísinda, heimspeki og lista, eins og Leonardo da Vinci, Galileo Galilei, Michelangelo Buonarroti og Niccolò Machiavelli. Hún er því stundum kölluð „fæðingarstaður endurreisnarinnar“. Borgin reis til mikilla áhrifa á Ítalíuskaganum á þeim tíma og varð miðstöð fjármála og verslunar. Gjaldmiðill borgarinnar, flórínan, var lánagjaldmiðill um alla Evrópu. Á þeim tíma komst Medici-ætt til valda í borginni, en byltingar og trúarlegt umrót settu svip á valdatíð þeirra. Eftir sameiningu Ítalíu og stofnun konungsríkis 1865 var Flórens höfuðborg ríkisins um stutt skeið, þar til hersveitum þess tókst að leggja Róm undir sig árið 1871. Flórensmállýska varð undirstaða ítalsks ritmáls og staðlaðrar ítölsku um allt landið vegna rithöfunda á borð við Dante Alighieri, Petrarca og Giovanni Boccaccio.
Borgin liggur á hásléttu rétt sunnan við Appennínafjöllin, við Arnófljót í frjósömum dal þar sem áður var mýri. og atvinnulíf byggir fyrst og fremst á viðskiptum, framleiðsluiðnaði og ferðaþjónustu. Fiorentina er helsta knattspyrnulið borgarinnar og heimavöllur þess er Campo di Marte. Í borginni er alþjóðaflugvöllur, Amerigo Vespucci-flugvöllur (IATA: FLR), almennt kallaður Peretola eftir hverfinu þar sem hann er staðsettur, en formlega kenndur við landkönnuðinn Amerigo Vespucci.
Verndardýrlingur borgarinnar er Jóhannes skírari og er skírnarkirkja honum helguð fyrir framan dómkirkjuna, Santa Maria del Fiore, sem almennt er kölluð Duomo. Hátíð borgarinnar er því Jónsmessan á miðju sumri og þá er efnt til veglegrar flugeldasýningar.
Saga
Staðurinn þar sem borgin reis síðar og hæðirnar þar í kring hafa verið byggðar mönnum í árþúsund. Elstu menjar um stauraþorp þar sem borgin stendur núna eru frá 9. öld f.Kr. eða þar um bil og tengjast Villanovamenningunni. Fyrsti bærinn þróaðist sem nýlenda frá etrúsku borginni Visul sem síðar varð Fiesole. Ástæðan fyrir staðarvalinu var líklega sú að þarna var styst á milli bakka árinnar og því auðveldast að reisa brú. Íbúar gátu hagnýtt frjósamt votlendi og skóga allt í kring um árfarveginn. Aðalvegurinn milli Rómar og Etrúríu, via Cassia, var lagður í gegnum hana yfir brúna á Arnó, hugsanlega þar sem Ponte Vecchio stendur nú.
Rómverska nýlendan Florentia
thumb|right|Líkan af hringleikahúsinu og rómversku borginni á safninu [[Firenze com'era.]] Þegar Etrúrarnir í Fiesole, sem höfðu lengi verið bandamenn Rómverja, fengu rómverskan ríkisborgararétt á 1. öld f.Kr. (hugsanlega árið 59 f.Kr.) fékk borgin nafnið Fæsule, en nýlendan við ána varð hermannanýlenda fyrir rómverska uppgjafarhermenn og fékk nafnið Florentia. Líklegt þykir að nafnið hafi átt að boða gott og sé dregið af sögninni florere „að blómstra“. Um leið varð bærinn sjálfstæður og ótengdur Fiesole. . Hefðbundið stofnár borgarinnar er 59 f.Kr. í valdatíð Júlíusar Caesars, en líklegra þykir að hún hafi verið stofnuð í valdatíð Oktavíanusar nokkru seinna.
Fyrsti kristni píslarvottur borgarinnar var heilagur Miniatus sem var pyntaður til bana í hringleikahúsinu á 3. öld. Sagnir segja frá biskupnum Felice á 4. öld, en fyrsti kristni biskupinn sem heimildir eru um er heilagur Zanobi. Heilagur Ambrósíus gisti í borginni í eitt ár undir lok 4. aldar. Stríðsátök milli Austurgota, Austrómverska ríkisins og Langbarða ollu hnignun borgarinnar og um tíma var fólksfjöldinn innan við 1000 manns. Í valdatíð Langbarða og Karlunga hóf borgin aftur að vaxa.
Borgríkið
thumb|right|Bygging kirkjunnar San Miniato al Monte var tákn um aukinn styrk borgarinnar eftir árið 1000. Á miðöldum var borgin um skeið hluti af veldi Býsantíum, en Grikkir rændu borgina í Gotastríðunum um miðja 6. öld. Narses náði þar völdum um skeið. Árið 572 lagði Klefi Langbarðakonungur héraðið undir sig og stofnaði hertogadæmið Tuscia með höfuðborg í Lucca. Hertogadæmið var hluti af konungsríki Langbarða (Langobardia Major) á Norður-Ítalíu. Þegar Karlamagnús vann sigur á Langbörðum var hertogadæminu breytt í Tuscia-mörk ári 774, en fyrsti markgreifinn af Toskana var ekki skipaður fyrr en 846 þegar Aðalbert 1. af Toskana fékk þann titil. Áður höfðu greifarnir af Lucca farið með völd yfir héraðinu. Karlamagnús heimsótti borgina tvisvar, 781 og 786. Árið 825 var stofnaður í Flórens skóli í lögfræði, mælskulist og frjálsum listum. Á 9. öld reru víkingar undir forystu Björns járnsíðu upp fljótið Arnó og réðust á og rændu Fiesole. Flórens var á þeim tíma vart meira en smábær. Þar risu þó margar kirkjur á 10. öld og fyrsta Benediktínaklaustrið, Badia Fiorentina, var stofnað 978 af Willu af Toskana. Árið 1013 hófst vinna við að reisa kirkjuna San Miniato al Monte.
Árið 1055 mættust Viktor 2. páfi og Hinrik 3. keisari í Flórens þar sem keisarinn lét handtaka markgreifynjuna Beatrix af Lothringen og dóttur hennar, Matthildi, vegna þess að Beatrix hafði gifst Guðfreði skeggjaða sem áður hafði gert uppreisn gegn keisaranum. Þær sneru aftur til Flórens í fylgd páfa eftir að keisarinn lést 1056 og Matthildur var viðurkennd eini réttmæti erfingi markgreifadæmisins sem þá var eitt stærsta lénið í Suður-Evrópu. Morð á eiginmanni hennar (sem hún var sökuð um að hafa komið í kring) og lát móður hennar 1076 tryggðu henni mikil völd. Hún reyndi að miðla málum í skrýðingardeilunni milli Gregoríusar 7. og Hinriks 4. en keisarinn sakaði þá páfa um ósæmilegt samneyti við hana og páfi brást við með því að bannfæra keisarann. Matthildur lést 1115 og eftirmaður hennar, Rabodo, var drepinn í átökum við Flórens. Eftir lát Hinriks 5. keisara 1125 veiktist vald keisaranna og borgin kom sér upp konsúlsstjórn að rómverskri fyrirmynd, sem markar upphafið að stofnun lýðveldis, en markgreifadæmið var lagt niður nokkrum árum síðar.
Á síðmiðöldum var Flórens, líkt og aðrar borgir Ítalíu, svið átaka milli Gvelfa og Gíbellína. Í Flórens varð málstaður Gvelfa ofaná. Þeir voru „borgaralegri“ og studdu kirkjuna gegn keisaranum, en átök milli borgara og aðalsins áttu eftir að verða leiðarhnoða í stjórnmálasögu borgarinnar.
Lýðveldistíminn og Endurreisnin
thumb|right|Horft yfir gamla miðbæinn frá Uffizi-safninu. Hægra megin sést í Il Duomo en vinstra megin er kirkjan Orsanmichele. Í miðjunni sést í hvolfþakið á grafhvelfingu Mediciættarinnar við San Lorenzo Árið 1252 kom borgin sér upp eigin gjaldmiðli, flórínunni, og skaust brátt upp fyrir helstu keppinauta sína, borgirnar Písa og Siena. Á 14. öld var borgin orðin blómleg iðnaðarborg þar sem gildi hinna ýmsu iðngreina kepptust um völd og áhrif. Stuttu eftir aldamótin 1300 var holræsum borgarinnar lokað og búið til kerfi þar sem áveita skolaði úrgangi um holræsin út í ána. Á svipuðum tíma, eða 1321, var komið á fót Studium Generale, eða háskóla þar sem Giovanni Boccaccio kenndi, meðal annarra. Þetta sama ár lést einn þekktasti sonur borgarinnar, Dante Alighieri, í útlegð í Ravenna.
Árið 1296 var hafist handa við að reisa stóra dómkirkju í takt við aukinn styrk borgarinnar. Hana hannaði Arnolfo di Cambio og átti hún að verða stærsta dómkirkja heims. Bygging hennar gekk hægt og kirkjuskipið var ekki tilbúið fyrr en árið 1418. Þá var haldin samkeppni um hönnun hvolfþaksins þar sem Filippo Brunelleschi fór með sigur úr býtum. Bygging hvolfþaksins, sem er stærsta hvolfþak heims ef miðað er við byggingu án stoðkerfis eins og járnabindingar, tók átján ár, en kirkjan var vígð 25. mars 1436.
Svartidauði gekk yfir borgina árið 1348 og af áætluðum 80.000 manna íbúafjölda er ætlað að um 25.000 hafi lifað pláguna af. Brátt hófu sterkar fjölskyldur eins og Albiziættin, Strozziættin og Mediciættin að takast á um völdin innan borgarráðsins. Í þessari valdabaráttu beittu þær neti áhangenda og mútum, og mikil áhersla á ytri merki auðs og valds skapaði frjóan jarðveg fyrir listamenn. Mediciættin, sem hafði hagnast af fjármálastarfsemi, náði yfirhöndinni þegar Kósímó eldri varð leiðtogi lýðveldisins árið 1434.
Þegar sonarsonur Kósímós, Lorenzo „hinn mikilfenglegi“, varð leiðtogi borgarinnar, var Flórens í raun orðin að nokkurs konar ættarveldi. Lorenzo varð einn helsti verndari listamanna á borð við Leonardo da Vinci, Michelangelo og Sandro Botticelli. Ásakanir um spillingu og ólifnað leiddu til byltingar árið 1494 undir stjórn svartmunksins Girolamo Savonarola. Á þeim tíma hóf Machiavelli feril sinn sem opinber starfsmaður í þjónustu hins endurreista lýðveldis.
Hertogadæmið
thumb|right|Stytta [[Giambologna af Kósímó I. erkihertoga. ]] Mediciættin komst brátt aftur til valda og Savonarola var brenndur á báli á torginu fyrir framan stjórnarhöllina Palazzo Vecchio árið 1498. Margir fyrrum áhangendur fjölskyldunnar, eins og Michelangelo, voru þó óánægðir með endurkomu hennar og litu orðið á Medicimenn sem einræðisherra. Mediciættin var aftur rekin frá völdum árið 1527 og lýðveldið endurreist. Með stuðningi keisarans og páfa náði hún þó völdum enn á ný. Frá 1537 voru Medicimenn hertogar af Flórens og frá 1569 stórhertogar í Toskana, og var það hérað erfðaveldi þeirra næstu tvær aldirnar, eða þar til ættin dó út.
Fyrsti stórhertoginn, Kósímó I. lét reisa hina miklu skrifstofubyggingu Uffizi (skrifstofurnar), eftir teikningum arkitektsins Giorgio Vasari. Vasari byggði einnig langan gang sem tengdi Palazzo Vecchio og Uffizi yfir brúna Ponte Vecchio við Palazzo Pitti (sem var bústaður hertogans eftir að eiginkona hans Eleónóra af Tóledó keypti hana). Þannig gat Kósímó ferðast á milli án þess að þurfa að fara út á götu. Gangurinn hýsir stórt safn sjálfsmynda eftir ýmsa listamenn, að stofni til frá 17. öld.
Síðasti meðlimur ættarinnar, Anna María Lovísa af Medici, arfleiddi borgina að listaverkasafni fjölskyldunnar til þess að það myndi laða að ferðamenn.
Yfirráð Austurríkis og sameining Ítalíu
Árið 1737 gekk hertogadæmið í arf til austurríska konungdæmisins og var hluti þess þar til sameining Ítalíu átti sér stað um miðja 19. öld. Toskana varð árið 1861 hluti af ítalska konungdæminu og árið 1865 tók Flórens við af Tórínó sem höfuðborg ríkisins þar til Róm tók við því hlutverki fimm árum síðar.
Á 18. og 19. öld varð borgin vinsæll viðkomustaður ferðamanna og fastur liður í Grand Tour breskra og franskra aðalsmanna á slóðir klassískrar menningar. Listalíf blómstraði á kaffihúsum borgarinnar undir lok 19. aldar og í byrjun tuttugustu aldar varð fútúrisminn leiðandi stefna í myndlist og skáldskap, en hann gagnrýndi einkum borgirnar Flórens og Feneyjar sem „borgir fortíðarhyggjunnar“.
Fasisminn og heimsstyrjöldin síðari
Benito Mussolini komst til valda á Ítalíu árið 1922 og meðal þess sem einkenndi valdatíð hans í fyrstu var umfangsmikil endurnýjun borga eins og Flórens. Á þessum tíma var lestarstöð borgarinnar, Stazione Santa Maria Novella, meðal annars reist. Í stríðinu varð borgin fyrir loftárásum bandamanna og Þjóðverja sem eyðilögðu meðal annars allar brýr borgarinnar nema Ponte Vecchio, en hlífðu þó öðrum helstu byggingum. Borgin var hersetin af Þjóðverjum 1943 til 1944 og barist var hús úr húsi.
Flóðið 1966
Þann 4. nóvember árið 1966 flæddi Arnófljót yfir bakka sína eftir tveggja daga stórrigningar og færði borgina í kaf. Fjöldi ómetanlegra listaverka grófust undir braki og leðju en stór hópur sjálfboðaliða auk ítalska hersins vann mikið starf við björgun þeirra. Þessi atburður varð meðal annars til þess að borgin hefur síðan verið miðstöð rannsókna og náms í forvörslu listaverka.
Borgarhverfin
Á 14. öld var borginni skipti í fjögur hverfi sem heita eftir höfuðkirkjum hvers borgarhluta: Santa Maria Novella, San Giovanni, Santa Croce og Santo Spirito. Með vexti borgarinnar hafa þessi hverfi þanist út, svo nú væri réttara að tala um þau sem borgarhluta. Borgin skiptist nú augljóslega í miklu fleiri hverfi og í daglegu tali er venja að tala um gömlu rómversku miðborgina (Centro Storico) sem sérstakt hverfi. Borgarmúrar Endurreisnartímans eru nú að mestu horfnir og í stað þeirra komin hraðbraut umhverfis miðborgina. Flest borgarhliðin eru þó enn uppistandandi og einnig hluti múranna, á Oltrarno. Borgin hefur vaxið langt út fyrir hina reglulegu hringmynduðu endurreisnarborg og fyllir nú upp í dalverpin til norðvesturs og suðausturs.
Centro Storico
thumb|right|Aðaldyr Palazzo Vecchio með Perseif í forgrunni og Davíð í bakgrunni. Gamli rómverski miðbærinn sést greinilega á borgarkortum þar sem hann kemur fram sem reglulegur ferhyrningur með allar götur beinar og eftir höfuðáttum. Eina sveigða gatan (via Torta) markar útlínur hringleikahússins, en að öðru leyti eru þar engar menjar um rómverskan uppruna. Á þessum litla bletti standa meðal annars Il Duomo (ásamt skírnarkirkjunni Battistero di San Giovanni og klukkuturninum), Palazzo Vecchio og kirkjurnar Orsanmichele og La Badia. Á torginu framan við Palazzo Vecchio (Piazza della Signoria) getur m.a. að líta hinar frægu styttur Davíð eftir Michelangelo, Júdit og Hólófernes eftir Donatello og Perseif eftir Benvenuto Cellini. Venjan er að telja árbakkann til ríkislistasafnsins Gli Uffizi og Ponte Vecchio til miðbæjarins. Gríðarlegur fjöldi ferðamanna fer um þennan borgarhluta, eða um hálf milljón á viku á háannatíma.
Santa Croce
thumb|right|Mynd af Santa Croce sem sýnir framhlið kirkjunnar og torgið. Klaustrið er sambyggt við kirkjuna hægra megin. Santa Croce er einn fjögurra hefðbundinna borgarhluta Flórens og inniheldur hverfin Gavinana, Viale Europa og Galluzzo, auk hluta Oltrarno og Santa Croce. Kirkjan er fransiskanakirkja og enn í fullri notkun. Í kirkjunni er mikið af listaverkum eftir Giotto, Cimabue, Luca della Robbia og Donatello, meðal annarra. Kirkjan og klaustrið skemmdust mikið í flóðinu 1966. Nálægt kirkjunni er gamla fangelsið Il Bargello sem nú hýsir listaverkasafn borgarinnar. Aðrir athyglisverðir staðir í hverfinu eru t.d. Piazzale Michelangelo og kirkjan San Miniato „hinum megin“ við ána, auk vísindasögusafnsins þar sem hægt er að sjá mælitæki Galileos.
Santo Spirito
Santo Spirito liggur allt saman „hinum megin“ við ána og nær, auk Santo Spirito, yfir Isolotto, Legnaia, Soffiano og Ugniano. Þar er meðal annars, í Brancacci-kapellunni í kirkjunni Santa Maria del Carmine, hægt að skoða fræga myndröð Masaccios, sem margir telja upphafsmann þeirra vatnaskila sem urðu í málaralist á Endurreisnartímanum. Á þessu svæði getur að líta heillegasta hluta gömlu borgarmúranna og virkið Belvedere.
Santa Maria Novella
Santa Maria Novella nær einnig yfir hverfin Statuto, Rifredi, Careggi, Peretola, Novoli og Brozzi. Kirkjan er gömul dóminíkanakirkja og stendur við skeiðvöll borgarinnar, sem ekki er lengur í notkun. Rétt hjá kirkjunni er samnefnd lestarstöð. Nálægt lestarstöðinni er kirkjan San Lorenzo með sambyggðu grafhýsi Medicifjölskyldunnar og samnefndum markaði. Aðeins lengra frá, við via Cavour, stendur Medicihöllin. Allmiklu utar, en þó í sama borgarhluta, er svo flugvöllurinn Peretola eða Vespucci-flugvöllur.
San Giovanni
San Giovanni inniheldur einnig hverfin Campo di Marte, Le Cure, Coverciano og Bellariva. Í hverfinu eru kirkjurnar San Marco, með freskum eftir Fra Angelico og Santissima Annunziata, og gamla munaðarleysingjahælið Spedale degli Innocenti með skreytingum eftir Luca della Robbia. Við sama torg og munaðarleysingjahælið stendur Akademían þar sem frumgerð Davíðs eftir Michelangelo stendur. Í Campo di Marte er íþróttavöllur borgarinnar og heimavöllur fótboltaliðsins Fiorentina. Þar er einnig önnur aðallestarstöð borgarinnar.
Íþróttir
Helsta knattspyrnulið borgarinnar er ACF Fiorentina. Liðið hefur tvisvar orðið italskur meistari (1956 og 1969), fimm sinnum bikarmeistari (síðast 2001) og sigraði í Evrópukeppni bikarhafa 1961 (vann þá Glasgow Rangers). Liðið komst í úrslit í sömu keppni 1962, en tapaði þá fyrir Atlético Madrid. Liðið komst einnig í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða 1957 (tapaði þá fyrir Real Madrid) og í úrslit í Evrópukeppni félagsliða 1990 (tapaði þá fyrir Juventus).
Matargerð
Toskana er auðvitað frægt fyrir matargerð, en sagt er að frönsk matargerðarlist eigi upptök sín í því þegar Katrín af Medici giftist Hinriki II. Frakkakonungi árið 1533 og hafði með sér flokk matsveina frá Flórens. Við borgina eru sérstaklega kenndir réttirnir trippa alla fiorentina (soðnar kýrvambir) og bistecca fiorentina (þverhandarþykk T-bein steik af chianina nauti, grilluð án krydds). Auk þess eru í borginni framleiddar margar gerðir sangiovese -víns og ólífuolíu.
Ögmundarhraun
thumb|Ögmundarhraun. Ögmundarhraun er hraunbreiða á Reykjanesskaga sem rann árið 1151 í Krýsuvíkureldum og á upptök sín í norðurhluta gígaraðar austan í Núpshlíðarhálsi. Ögmundarhraun stendur milli Latsfjalls og Krýsuvíkur-Mælifells og allt suður í sjó og langleiðina austur undir Krýsuvíkurberg. Sunnan til í hrauninu er tveir hólmar sem standa upp úr og er annar nefndur Óbrynnishólmi en hinn, sá austari Húshólmi. Hinum megin á nesinu rann Kapelluhraun í sjó fram í Straumsvík sennilega í sama gosi eða goshrinu.
Í Krýsuvík var áningarstaður á árum áður, þar komu menn við áður lagt var á hið illfæra Ögmundarhraun, en það var talið með verstu hraunum yfirferðar á Suðurlandi. Um hraunið er til gömul vísa, sem lýsir því allvel:
Keflavíkurgangan 1961
Keflavíkurgangan 1961 var haldin af Samtökum hernámsandstæðinga þann 7. maí árið 1961. Þetta var önnur Keflavíkurgangan og beindist gegn bandarískri hersetu á Íslandi og til að minnast þess að tíu ár væru liðin frá gerð Varnarsamnings Íslands og Bandaríkjanna.
Aðdragandi og skipulag
Samtök hernámsandstæðinga voru stofnuð sumarið 1960 í kjölfar velheppnaðrar Keflavíkurgöngu og ákvað miðnefnd samtakanna að endurtaka leikinn sumarið eftir. Krafan um ævarandi hlutleysi Íslands var í öndvegi og var óspart vísað til dæma úr Íslandssögunni málstaðnum til stuðnings.
Vigdís Finnbogadóttir bauð hópinn velkominn við vallarhliðið, Páll Bergþórsson flutti ávarp og þvínæst lögðu 400 göngumenn af stað áleiðis til Reykjavíkur. Voru það tvöfalt fleiri en í göngunni árið áður. Skipuleggjendur voru einnig reynslunni ríkari og fékk göngufólk ýmis hagnýt ráð, svo sem varðandi réttan skófatnað, hlífðarföt og nesti. Við göngulok var haldinn fjölmennur útifundur við Miðbæjarskólann með fjölda ræðumanna. Þar töluðu: Bergur Sigurbjörnsson fv. þingmaður Þjóðvarnarflokksins, Einar Bragi, Halldór Kristjánsson frá Kirkjubóli, Stefán Ögmundsson og Örlygur Hálfdánarson. Fundarstjóri var Ragnar Arnalds.
Kröfur göngunnar voru: Engar erlendar herstöðvar á Íslandi, Friðlýst land, Ævarandi hlutleysi Íslands, Herinn burt, Engar kafbátastöðvar og Engar njósnastöðvar.
Jarðarber
Jarðarber (fræðiheiti: Fragaria) er undirflokkur lágvaxinna plantna af rósaætt og gefur af sér rauð aldin sem eru æt. Sú jarðarberjategund sem oftast er ræktuð er afbrigði sem kallast Fragaria × ananassa. Jarðarber eru víða ræktun í tempraða beltinu, en einnig víða við heimahús út um allan heim. Jarðarber eru ekki raunveruleg ber, þau eru svokölluð skinaldin.
Villijarðarber (Fragaria vesca) vaxa villt á Íslandi. Þau eru minni en þær jarðaberjategundir sem eru ræktaðar til sölu.
Flokkun
Það eru meir en 20 mismunandi jarðarberjategundir í heiminum. Lykillinn að flokkun jarðarberjategunda er litningatala þeirra. Það eru sjö grunn gerðir af litningum sem þau hafa sameiginleg. Hinsvegar hafa þau mismunandi margfeldi af þeim; litningatölu (polyploidy). Sumar tegundir eru tvílitna, með tvö sett af sjö litningum (14 samanlagt) og svo framvegis.
Gróflega (með undantekningum) eru tegundir með fleiri litninga kröftugri og stærri og með stærri berjum.
Tvílitna tegundir (Diploid sp.)
hægri|thumb|[[Fragaria_daltoniana, tegund frá Himalaja]] hægri|thumb|Villijarðarber ([[Fragaria_vesca)]] hægri|thumb|Blóm [[Fragaria nilgerrensis, Asísk tegund]] hægri|thumb|250x250dp|Villijarðarber ([[Fragaria viridis) frá Sosnovka, Penza Oblast, Rússlandi]]
Óflokkaðir blendingar
''F. var. ‘Lipstick’'', rauðblómstrandi, með ofanjarðarrenglum, smá kringlótt ber.
Edith Hamilton
Edith Hamilton (12. ágúst 1868 í Dresden í Þýskalandi – 31. maí 1963) var fornfræðingur og rithöfundur. Frægustu rit hennar eru The Greek Way (1930) og Mythology (1942). Mythology er enn til á prenti rúmum sex áratugum eftir að hún kom fyrst út og er enn notuð í kennslu.
Edith Hamilton fæddist í Dresden í Þýskalandi en ólst upp hjá foreldrum sínum í í Fort Wayne í Indiana í Bandaríkjunum. Faðir hennar byrjaði að kenna henni latínu þegar hún var sjö ára gömul og bætti fljótlega við frönsku, þýsku og grísku. Hún gekk í skóla í Farmington í Connecticut og í Bryn Mawr College í Pennsylvaníu þaðan sem hún brautskráðist með MA-gráðu árið 1894. Næsta ár urðu Edith og systir hennar, Alice, fyrstu kvenkyns nemendurnir í háskólunum í Leipzig og München.
Þegar Edith sneri aftur til Bandaríkjanna árið 1896 tók hún við stöðu skólastjóra Bryn Mawr School for Girls í Baltimore í Maryland og gegndi þeirri stöðu þar til hún settist í helgan stein árið 1922. Þegar hún látið starfi sínu lausu flutti hún til New York ásamt lífsförunautu sínum Doris Fielding Reid og helgaði sig skrifum um forngríska leikritun. Hún nálgaðist gríska goðafræði alfarið í gegnum forngrískar bókmenntir. The Greek Way kom út árið 1930. Í bókinni bar Hamilton saman lífsstíl Forn-Grikkja og nútímamanna. Bókinni fylgdi hún eftir með The Roman Way sem kom út árið 1932 og bar saman á svipaðan hátt líf Rómverja og nútímamanna. Hún hélt áfram að gefa út bækur um klassíska fornmenningu næstu þrjá áratugina. Árið 1957 var Hamilton gerð að heiðursborgara í Aþenu. Hún var einnig gerð að meðlim í American Academy of Arts and Letters.
Bréfasafn Hamilton er varðveitt á bókasafni Princeton-háskóla. Lífsförunautur hennar Doris Fielding Reid skrifaði ævisögu hennar, Edith Hamilton: An Intimate Biography.
Augustus Meineke
thumb|right|Johann Albrecht Friedrich August Meineke Johann Albrecht Friedrich August Meineke (8. desember 1790 – 12. desember 1870) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur.
Meineke fæddist 8. desember árið 1790 í Vestfalíu. Hann kenndi bæði í Jenkau og Danzig (nú Gdańsk í Póllandi) en varð síðar skólastjóri Joachimsthal Gymnasium í Berlín og gegndi þeirri stöðu frá 1826 til 1856. Hann lést í Berlín 12. desember 1870. Meineke fékkst einnkum við grískar bókmenntir, gamanleikjaskáld og hellenískan kveðskap.
Ólafur Guðmundsson
Ólafur Guðmundsson getur átt við:
Patagónía
thumb|right|250px|Kort sem sýnir staðsetningu Patagoníu Patagonía (spænska Patagonia) er landsvæði í suðurhluta Suður-Ameríku. Patagonía skiptist milli Chile og Argentínu síðan 1881. Patagonía nær yfir nær alla Suður-Ameríku frá Kyrrahafi í vestri að Atlantshafi í austri og frá Reloncavíárós, Río Colorado og Río Barrancas í norðri að Hornhöfða og Drakesundi í suðri.
Sköpunargáfa
thumb|200px|[[Leonardo da Vinci var mjög þekktur fyrir að vera skapandi.]] Sköpunargáfa er andleg og félagsleg aðferð þar sem nýjar hugmyndir og hugtök eru búin til. Sköpunargáfa getur líka verið bara sköpun á einhverju nýju. Hún er oft tengt við list og bókmenntir en er líka mjög mikilvæg í uppfinningu og nýsköpun. Það er ekki til ein endanleg og opinber skilgreining á sköpunargáfu. Maður sem skapar er talinn vera „skapari“.
Sköpunargáfa er mjög mikilvæg í störfum tengdum viðskiptum, hagfræði, byggingarlist, iðnhönnun, grafískri hönnun, auglýsingum, stærðfræði, tónlist, vísindum, verkfræði og kennslu.
Hún er tengd við starfsemi í hægra heilahvelinu.
Clarence Thomas
Clarence Thomas (23. júní 1948) er dómari við hæstarétt Bandaríkjanna. Hann var tilnefndur í stöðuna af George H. W. Bush árið 1991 og tók hann við sæti Thurgood Marshall. Thomas er annar svarti Bandaríkjamaðurinn til þess að gegna stöðu dómara við hæstarétt og er sá núverandi dómara sem setið hefur lengst í embætti. Thomas er talinn með íhaldssamri dómurum við réttinn, og aðhyllist bókstafstúlkun á stjórnarskrá Bandaríkjanna (e. textualism).
Fjölskylda og ferill
Thomas ólst upp við fátækt í Georgíufylki, en báðir foreldrar hans voru afkomendur svartra þræla. Fjölskyldan talaði Gullah, kreólamállýsku sem töluð er af afkomendum afrískra þræla í Georgíu og Suður Karólínu. Thomas var fyrstur úr fjölskyldunni til að brjótast til mennta. Fjölskyldan var rómversk-kaþólsk og Thomas sótti um skeið nám í prestaskóla en sagði skilið við guðfræði eftir morðið á Martin Luther King Jr. 1968 og skráði sig í College of the Holy Cross þaðan sem hann útskrifaðist með BA gráðu í enskum bókmenntum árið 1971. Hann nam síðan lögfræði við Yale-háskóla þaðan sem hann útskrifaðist með doktorsgráðu árið 1974.
Thomas er tvígiftur. Árið 1981 giftist hann Kathy Grace Ambush og átti með henni eitt barn, Jamal Adeen. Þau skildu árið 1984. Árið 1987 giftist hann Virginia Lamp, sem starfaði fyrir Dick Armey, þingmann Repúblíkanaflokksins. Virginia "Ginny" Thomas hefur verið virk í baráttu fyrir íhaldssömum samfélagsgildum og hægrisinnuðum stefnumálum. Hún var meðal annars virk í Teboðshreyfingunni, róttækri grasrótarhreyfingu á hægrivæng bandarískra stjórnmála á fyrsta kjörtímabili Barack Obama.
Árið 1981 gekk Thomas til liðs við ríkisstjórn Ronald Reagan sem skipaði hann yfirmann Equal Employment Opportunity Commission (EEOC) sem hefur meðal annars eftirlit með framfylgd laga um borgaraleg réttindi (1964 Civil Rights Act), þar á meðal bann við mismunun á grundvelli kynþáttar og kyns. Thomas gegndi embættinu frá 1982 til 1990.
Í október 1989 var Thomas skipaður dómari við Alríkisáfrýjanrdómstól District of Columbia af George H.W. Bush. Thomas tók við sæti Robert Bork sem hafði þá verið tilnefndur sem dómari við hæstarétt.
Skipun í hæstarétt
Eftir að Thurgood Marshall, sem var fyrsti svarti maðurinn til að gegna embætti hæstaréttardómara, settist í helgan stein skipaði George H.W. Bush Thomas sem eftirmann hans. Skipan Thomas vakti miklar deilur þar sem hann var bæði gagnrýndur fyrir íhaldssamar skoðanir og skort á hæfni. Þá komu fram ásakanir um kynferðislega áreitni. Anita Hill, sem starfaði sem undirmaður Thomas meðan hann var yfirmaður EEOC, sakaði hann um kynferðislega áreitni og óeðlilega hegðun og orðfæri í návist kvenna, þar á meðal umræður um efni klámmynda þar sem konum var nauðgað. Öldungadeildin neitaði að kalla vitni sem voru tilbúin til að staðfesta frásögn Hill og samþykkti skipun Thomas með 52 atkvæðum gegn 48.
Sem hæstaréttardómari hefur Thomas getið sér orð fyrir íhaldssemi. Thomas hefur talað gegn því að svörtum sé veitt sérstök hjálp frá ríkinu þar sem hann telur það veikja stöðu svartra í staðinn fyrir að bæta hana og hefur hann verið gagnrýndur og honum verið hrósað vegna þessarar afstöðu sinnar. Þessa afstöðu sína ver hann með því að útskýra hvernig hann túlkar fjórtándu viðauka stjórnarskrárinnar, sem segir að ekki sé heimilt að dæma eftir kynþætti hvort manneskju séu veitt sérstök réttindi eins og ríkishjálp.
Árið 2015 studdi Thomas ekki þá ákvörðun meirihluta hæstaréttar að lögleiða hjónabönd samkynhneigðra. Rökfærsla hans gegn þessum réttindum var að ekki er hægt að finna fullgild rök til þess að styðja þessa ákvörðun hæstaréttar og er því engin góð ástæða fyrir þessari lögleiðingu. Þegar kemur að afstöðu Thomas að lögleiðingu fóstureyðinga fylgir hann stefnu sinni að fylgja stjórnarskránni. Hann telur þá að ekki sé nein gild rökfærsla fyrir því að, Roe v Wade málið sem var fordæmisgefandi mál til lögleiðingar fóstureyðinga, styðjist við texta stjórnarskrárinnar.
Keflavíkurgangan 1964
Keflavíkurgangan 1964 var haldin af Samtökum hernámsandstæðinga þann 21. júní árið 1964. Þetta var fjórða Keflavíkurgangan og beindist gegn bandarískri hersetu á Íslandi og áformum um aukin umsvif hennar.
Aðdragandi og skipulag
Keflavíkurgangan 1964 var fyrsta slíka gangan í þrjú ár. Sumarið 1962 hafði verið haldin Hvalfjarðarganga og vegna þingkosninga hafði starfsemi Samtaka hernámsandstæðinga verið í lágmarki sumarið 1963. Hugmyndir um uppbyggingu kafbátamiðstöðvar Bandaríkjahers í Hvalfirði voru göngumönnum ofarlega í huga, en einnig rekstur Keflavíkursjónvarpsins. Þá komu skýrt fram í ræðum og skrifum í tengslum við gönguna ótti við að Kalda stríðið kynni að harðna í tengslum við harða orðræðu Barry Goldwater, frambjóðanda Repúblikana í bandarísku forsetakosningunum sama ár.
Þorvarður Örnólfsson og Þóroddur Guðmundsson frá Sandi ávörpuðu göngufólk áður en lagt var af stað. Sverrir Kristjánsson sagnfræðingur og Jón Snorri Þorleifsson formaður Trésmiðafélags Reykjavíkur héldu ræður við Miðbæjarskólann í göngulok en Jónas Árnason var fundarstjóri. Voru fundarmenn taldir á bilinu 1.500 og 2.000.
Nokkrar deilur urðu um fréttaflutning Ríkisútvarpsins af göngunni. Í fréttum var sagt að 120 göngumenn hefðu haldið af stað frá herstöðvarhliðinu, en skipuleggjendur töldu töluna nær 200. Málið var kært til Útvarpsráðs, sem vísaði því að lokum frá. Hernámsandstæðingar brugðust við með því að safna undirskriftum 194 einstaklinga sem lýstu því yfir að hafa gengið með frá byrjun.
Gotneskt þungarokk
Gotneskt þungarokk  (e. gothic metal) er ein af undirstefnum þungarokks og er talið hafa orðið vinsælt árið 1991 þegar enska sveitin Paradise Lost gaf út plötuna sína Gothic. Gotneska þungarokkið er stefna skyld hefðbundinni gotneskri tónlist. Yrkisefnið sem notast er við í er oftast trúarbrögð, goðsagnir, hrollvekja, sársauki og vonleysi, dauði og þunglyndi. Samt einkennast þessi þemu stundum af rómantík og tilfinningaríkri ást.
Matthildur af Boulogne
thumb|right|Matthildur af Boulogne Matthildur eða Maud (1105? – 3. maí 1152) var greifaynja af Boulogne í Frakklandi og drottning Englands frá 1135 til dauðadags, kona Stefáns Englandskonungs og einn öflugasti stuðningsmaður hans í borgarastyrjöldinni um miðja 12. öld.
Matthildur var fædd í Boulogne og var dóttir Eustace 3. greifa af Boulogne og konu hans, Maríu af Skotlandi, dóttur Melkólfs 3. Skotakonungs og heilagrar Margrétar af Skotlandi. Hún var einkabarn foreldra sinna. Árið 1125 giftist hún Stefáni af Blois og þá sagði faðir hennar af sér og gekk í klaustur en Matthildur og Stefán tóku við stjórn Boulogne. Þau dvöldu þó oft í London því bæði áttu miklar eignir í Englandi og Stefán var í uppáhaldi hjá móðurbróður sínum, Hinrik konungi 1.
Þegar Hinrik dó 1135 flýtti Stefán sér til Englands og tókst að fá sig samþykktan sem konung þótt Hinrik hefði ætlað dóttur sinni, Matthildi keisaraynju, krúnuna og fengið aðalsmenn, þar á meðal Stefán, til að sverja henni hollustu. Matthildur keisaraynja var mjög ósátt við að missa krúnuna úr höndum sér og brátt kom til borgarastyrjaldar sem stóð í mörg ár og hefur verið kölluð Stjórnleysið. Matthildur keisaraynja náði Stefáni konungi á sitt vald vorið 1141 og hélt honum föngnum en Matthildur drottning hvatti fylgismenn hans til dáða og tókst að kveða upp herafla og náði hálfbróður og herforingja Matthildar keisaraynju, Róbert hertoga af Gloucester, á sitt vald og gat haft fangaskipti á honum og Stefáni konungi. Matthildur var mun meiri skörungur en maður hennar, sem þótti lítill stjórnandi.
Ætiþistill
Ætiþistill (fræðiheiti: cynara cardunculus) er fjölær matjurt af körfublómaætt. Ætiþistillinn er þykkur og með kjötkennd reifablöð sem nefnd eru þistilhjörtu, en þau eru borðuð sem grænmeti. Ætiþistillinn er skyldur kambabollu og trúlega upprunalega ræktað afbrigði hennar. Plantan er um eða yfir eins metra há og ber stór blóm.
Matthildur af Boulogne
Árið 1151 afhenti Matthildur Eustace, eldri eftirlifandi syni þeirra hjóna og líklegum ríkisarfa Englands, greifadæmið Boulogne. Hún dó svo ári síðar. Eustace dó skyndilega 1153 og þá erfði Vilhjálmur, yngri bróðir hans, Boulogne en varð hins vegar ekki Englandskonungur eftir föður sinn. Vilhjálmur dó barnlaus og María, eina eftirlifandi barn Matthildar og Stefáns, var þá þvinguð til að yfirgefa klaustrið sem hún hafði dvalist í frá barnsaldri og giftast til að tryggja hertogadæminu erfingja.
Ætiþistill
Þistilhjörtu eru góð og holl, trefjarík og fitusnauð, aðeins 25 hitaeiningar í meðalþistli og eru ágætur C-vítamín og fólínsýrugjafi, og innihalda nauðsynleg steinefni eins og magnesíum, mangan og króm.
Henry Stuart Jones
Sir Henry Stuart Jones (15. maí 1867 – 29. júní 1939) var breskur fornfræðingur og textafræðingur, félagi á Trinity College á Oxford-háskóla, þar sem hann gegndi stöðu Camdens-prófessors í fornaldarsögu árin 1920 til 1927.
Árið 1911 hóf Jones vinnu við endurskoðun grísk-enskrar orðabókar Liddells og Scotts ásamt Roderick McKenzie. Endurskoðuð útgáfa orðabókarinnar kom fyrst út árið 1925 en endanleg útgáfa hennar kom ekki út fyrr en árið 1940 að Jones og McKenzie báðum látnum.
Karpfiskar
Karpfiskar (fræðiheiti: Cypriniformes) eru ættbálkur geislugga. Áður innihélt þessi ættbálkur alla þá fiska sem tilheyra yfirættbálknum Ostariophysi nema grana sem mynduðu ættbálkinn Siluriformes. Karpfiskar voru þannig af samsíða þróunarlínum og nýlega hafa ættbálkarnir Gonorynchiformes, Characiformes og Gymnotiformes verið klofnir frá karpfiskum til að mynda einstofna ættbálka.
Ættbálkurinn telur sex ættir, 321 ættkvíslir og um það bil 3.268 tegundir. Flestar tegundir karpfiska lifa í Suðaustur-Asíu en engar tegundir af þessum ættbálki finnast í Suður-Ameríku eða Ástralíu.
Dustin Hoffman
thumb|right|250px|Dustin Hoffman árið 2009. Dustin Hoffman (fæddur 8. ágúst 1937) er bandarískur kvikmyndaleikari. Hann er fægur fyrir leik sinn í kvikmyndum á borð við The Graduate, Marathon Man, Midnight Cowboy, Little Big Man, Tootsie og Rain Man. Hoffman hefur unnið til ýmissa verðlauna, þar á meðal tvennra Óskarsverðlauna (fyrir leik sinn í Kramer vs. Kramer og Rain Man), fimm Golden Globe-verðlauna, fernra BAFTA-verðlauna, þriggja Drama Desk-verðlauna, Genie-verðlauna og Emmy-verðlauna. Dustin Hoffman hlaut AFI Life Achievement-verðlaunin árið 1999.
Samuel Clarke
Samuel Clarke (11. október 1675 – 17. maí 1729) var enskur heimspekingur en fékkst einnig við guðfræði, stærðfræði og textafræði. Hann var undir áhrifum frá Isaac Newton. Hann hafnaði efnishyggju Thomasar Hobbes, algyðistrú Baruch Spinoza, raunhyggju Johns Locke og nauðhyggju Gottfrieds Leibniz.
Keflavíkurgangan 1968
Keflavíkurgangan 1968 var haldin af Samtökum hernámsandstæðinga þann 23. júní árið 1968. Þetta var fimmta Keflavíkurgangan og sú seinasta sem samtökin héldu á líftíma sínum. Gangan fór fram daginn áður en ráðherrafundur Atlantshafsbandalagsins var settur í Reykjavík.
Aðdragandi og skipulag
Talsvert hafði dofnað yfir starfsemi Samtaka hernámsandstæðinga misserin á undan og frumkvæðið í herstöðvabaráttunni færst til annarra róttækra hópa á borð við Æskulýðsfylkinguna sem hafði sig mjög í frammi. Fráleitt var þó talið annað en að samtökin efndu til Keflavíkurgöngu þegar ljóst var að NATÓ-ráðherrar myndu funda í Reykjavík. Var meginkrafa göngunnar tafarlaus úrsögn Íslands úr hernaðarbandalaginu, en jafnframt var hamrað á framferði Bandaríkjamanna í Víetnam en einnig mannréttindabrotum í NATÓ-ríkjunum Portúgal og Grikklandi. Kom hópur grískra útlaga sérstaklega til landsins til að taka þátt í mótmælaaðgerðum gegn NATÓ-fundinum.
Fjöldi ræðufólks lét til sín taka í tengslum við gönguna og útifundinn á eftir. Skúli Thoroddsen læknir og Hjördís Hákonardóttir laganemi höfðu framsögu í göngubyrjun. Jón Hafsteinn Jónsson menntaskólakennari flutti ávarp í Kúagerði, sem og Jón Sigurðsson (síðar formaður Framsóknarflokksins) en Hannes Sigfússon las ljóð. Í Straumsvík las Þorsteinn frá Hamri hvatningu til göngufólks. Við Miðbæjarskólann voru Heimir Pálsson og Stefán Jónsson ræðumenn en Jónas Árnason fundarstjóri.
Gangan og útifundurinn þóttu hvort tveggja fjölsótt, en féllu nokkuð í skuggann af harðvítugum átökum við setningu NATÓ-fundarins daginn eftir.
Puerto Montt
thumb|300px|Puerto Montt. Puerto Montt er borg í Chile og er höfuðborg Los Lagos-fylkis. Íbúar eru 127.750 (2002). Borgin var stofnsett árið 1853.
Kókoshneta
Kókoshneta (fræðiheiti: Cocos nucifera) er aldin kókóspálma, afar stór hneta með harðri skurn. Kókóspálmi er stórvaxin pálmategund sem verður allt að 30 m með 4–6 m metra laufblöðum með nálum sem verða 60–90 sm langar. Gömul laufblöð brotna af stofninum og bolurinn verður sléttur. Kókóspálmi er ræktaður í hitabeltinu bæði til skrauts og til ýmis konar nytja. Ræktun kókospálma ógna sums staðar vistkerfi t.d. fenjatrjám (mangroves). Í kaldari loftslagsbeltum er svipaður pálmi Syagrus romanzoffiana ræktaður til skrauts.
Forsetafrú Íslands
Forsetafrú Íslands er kona forseta Íslands. Maki forseta Íslands hefur til þessa dags aldrei verið karlmaður. Vigdís Finnbogadóttir, eini kvenforseti landsins, var ógift á meðan hún sat í embætti.
Kjarrölur
thumb|Grænelri. thumb|Lauf sitkaelris.
Kjarrelri eða Kjarrölur (fræðiheiti: Alnus viridis) er margstofna runni af birkiætt. Það er ljóselsk tegund og nær að 2 m á hæð. Undirtegund hans, sitkaölur (Alnus viridis ssp. sinuata), er notuð í skógrækt hérlendis.
Alþingiskosningar 1942 (október)
Alþingiskosningar 1942 (október) voru seinni Alþingiskosningarnar sem haldnar voru árið 1942 vegna breytinga á kosningalögum. Þær fóru fram 18. október það ár.
Niðurstöður
Niðurstöður kosninganna voru þessar:
Tengt efni
Kosningasaga
Penzance
Penzance (kornbreska: Pennsans) er um 21.000-manna hafnarbær nálægt Land's End í vestur Cornwall á Englandi. Bærinn var stofnaður árið 1614.
Teitur Gunnlaugsson
Teitur Gunnlaugsson ríki (d. eftir 1467) var íslenskur höfðingi og lögmaður á 15. öld. Hann var stórauðugur, átti eignir í Skagafirði og Hornafirði, og bjó lengst af í Bjarnanesi í Nesjum við Hornafjörð. Ætt hans er óþekkt, en líklega var hann Skagfirðingur í föðurætt en Hornfirðingur í móðurætt.