cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bútanþinur
Stundum kallaður erlendis "Himalayan alpine fir", er Abies densa ríkjandi barrtré í efra barrtrjárbelti mið og austur Himalajafjalla frá Nepal, Sikkim, Bútan, og aðliggjandi Tíbet til Búrma (Myanmar) á milli 2800 og 3700 metra hæð yfir sjávarmáli. Þetta er stórt tré, að 30 til 40 (stundum 60) m, með stofnþvermál að 2.5 m. Börkurinn rifnar í þykkar hyrndar plötur, ungar greinar eru ljós grágular, síðar grábrúnar til gráar. Barrið er að 4.5 sm langt, með nokkuð aftursveigðum jaðri. Könglarnir eru að 10 sm langir, bláleitt gráir eða dökkbláir til bláleitt brúnir, lengd hreisturblöðku er breytileg á milli einstaklinga (ekki útsæðar eða meira eða minna útstæðar, með beina eða aftursveigða enda). Stundum skellt saman við Abies spectabilis, tegundar með nokkuð vestrænni útbreiðslu, Abies densa er frábrugðinn honum á margan hátt, það er; barrið er styttra, mjórra, nokkuð aftursveigt, og minna silfurhvítt að neðan; Abies densa er einnig með smærri köngla með hreisturblöðkur tiltölulega lengri en á Abies spectabilis. vinstri|thumb|Bútanþinsskógur umleikinn þoku miðja|thumb|Greinar með könglum
Jón Sigurbjörnsson - Fjórtán sönglög eftir fjórtán íslenska höfunda
Jón Sigurbjörnsson - Fjórtán sönglög eftir fjórtán íslenska höfunda er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni syngur Jón Sigurbjörnsson íslensk sönglög. Ólafur Vignir  Albertsson píanóleikari annast undirleik.
Hákon Waage
Hákon Waage (29. júní 1946) er íslenskur leikari.
Geoffrey 2. hertogi af Bretagne
thumb|right|Geoffrey 2. hertogi af Bretagne. '''Geoffrey 2. hergtogi af Bretagne''' (23. september 1158 – 19. ágúst 1186) var jarl af Richmond og síðan hertogi af Bretagne frá 1181 til dauðadags.
Geoffrey var fjórði sonur Hinriks 2. Englandskonungs og Elinóru af Akvitaníu, bróðir konunganna Hinriks unga, Ríkharðs ljónshjarta og Jóhanns landlausa og drottninganna Elinóru af Kastilíu og Jóhönnu af Sikiley.
Hann átti eins og bræður hans í stöðugri togstreitu við Hinrik konung og tók þátt í uppreisnum gegn honum, ýmist við hlið bræðra sinna eða gegn þeim. Þeir Geoffrey og Filippus 2. Ágústus Frakkakonungur voru mjög góðir vinir og stundum í bandalagi gegn Hinrik. Geoffrey dvaldist langdvölum við hirð Filippusar í París og heimildir benda til þess að þeir hafi verið að leggja á ráðin um nýja uppreisn sumarið 1186. En þá dó Geoffrey óvænt og er ýmist sagður hafa verið traðkaður til bana á burtreiðum eða dáið úr skyndilegri magakveisu.
Hinrik hafði samið um giftingu Geoffreys og Konstönsu, einkadóttur og erfingja Conans 4., hertoga af Bretagne. Þau giftust í júlí 1181 og varð Geoffrey þá hertogi af Bretagne við hlið konu sinnar. Þau áttu tvær ungar dætur þegar Geoffrey dó og lifði önnur þeirra til fullorðinsára, Elinóra, mærin fagra af Bretagne. Konstansa var þunguð þegar Geoffrey dó og ól 29. mars 1187 soninn Arthúr, sem varð hertogi af Bretagne.
Sullafársbandormur
Sullafársbandormur er 3-6 mm langur bandormur. Aðal hýsillinn eru refir og hundar. Nagdýr, eins og t.d. mýs er algengir millihýslar.
Steinkirkjuætt
Steinkirkjuætt er ætt kennd við Steinkirkju í Illugastaðasókn í Fnjóskadal í Suður-Þingeyjarsýslu. Ættina mynda niðjar Eiríks Hallgrímssonar (1773 – 1843) bónda og Helgu Árnadóttur (1760 – 1850) húsfreyju þar.
Eiríkur var sonur Hallgríms Jónssonar (1748 – 1789) bónda og Jórunnar Eiríksdóttur (1750 – 1834) húsfreyju, á Skarði í Dalsmynni. Helga var dóttir Árna Þorlákssonar (1731 – 1802) og Halldóru Pálsdóttur (1732 – 1812), sem keyptu Steinkirkju árið 1784, og hafa afkomendur þeirra búið þar síðan. Bessi sonur Eiríks og Helgu var faðir Jóhanns, ættföður Skarðsættar, sem telst því vera kvísl af Steinkirkjuætt.
Afkomendur Eiríks og Helgu
Eiríkur og Helga áttu fjögur börn sem komust upp:
Saemangeum
thumb|alt=Saemangeum|Kort sem sýnir Saemangeum sjávarvarnargarðinn í Gulahafi við strönd Suður-Kóreu Saemangeum er sjávarleirur og árósar á strönd Gulahafs í Suður-Kóreu. Ríkisstjórn Suður-Kóreu lét reisa 33 km langan sjávargarð og breytti svæðinu fyrir innan í landfyllingu sem svo er áformað að nota fyrir iðnað eða landbúnað. Ströndin sem var innan þessarar landfyllingar var yfir 100 km löng. Byrjað var að reisa sjávargarðinn árið 1991 en byggingu hans lauk árið 2006. Stærð landfyllingarsvæðisins er um 400 ferkílómetrar. Um miðbik Saemangeum eru fyrrum árósar ánna Dongjin and Mangyeong og fyrir sunnan eru árósar Geum árinnar. Saemangeum landfyllingin er ein af stærstu landfyllingum  í sögunni. Saemangeum sjávargarðurinn sem er 33.9 km var árið 2010 stærsti sjávarvarnargarður í heimi.
Alþjóðlega skátamótið Jamboree skátamótið (25th World Scout Jamboree) var í ágúst 2023 haldið á Saemangeum uppfyllingasvæðinu.
Płock
Płock er borg í miðhluta Póllands. Íbúar voru 122.572 árið 2014.
Fraxinus platypoda
Fraxinus platypoda er tegund af eskitré sem vex í Kína og Japan.
1051
Árið 1051 (MLI í rómverskum tölum)
Kosningar í Bandaríkjunum 2012
Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 6. nóvember árið 2012.
Takumi Minamino
Takumi Minamino (fæddur 16. janúar 1995) er japanskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir AS Monaco FC í Frakklandi. Áður var hann hjá Red Bull Salzburg í Austurríki og Cerezo Osaka í Japan. Einnig reyndi hann fyrir sér á Englandi með Liverpool FC og Southampton FC.
Gilbert Murray
thumb|Gilbert Murray Gilbert Murray (eða George Gilbert Aime) (2. janúar 1866 – 20. maí 1957) var breskur fornfræðingur og stjórnmálamaður. Hann fæddist í Sydney í New South Wales í Ástralíu. Hann var menntaður í Merchant Taylors' School og St John's College í Oxford. Hann varð Regius Professor of Greek við Oxford háskóla árið 1908.
Þýðingar hans á grískum harmleikjum voru nokkuð vinsælar á sínum tíma.
Hann var alþjóðasinni og tók þátt í starfi Þjóðabandalagsins, sem fulltrúi Suður-Afríku, og átti seinna þátt í að koma á fót Oxfam. Hann var kvæntur Lady Mary Howard sem olli því að honum bregður fyrir í leikriti George Bernard Shaw Major Barbara.
Heyrnarfræði
alt=Image showing an audiologist testing the hearing of a patient inside a hearing booth and using an audiometer|thumb|right|Heyrnarfræðingur framkvæmir heyrnarmælingu. Heyrnarfræði er vísindagrein sem rannsakar heyrn, jafnvægisskyn og raskanir sem því tengjast.
Heyrnarfræðingar meðhöndla þá sem eru með heyrnarskerðingu og koma í veg fyrir frekari skaða sem því tengist. Með því að nota ýmsar prófunaraðferðir (t.d. atferlisheyrnarpróf og taugagreiningarpróf) reyna heyrnarfræðingar að meta hvort einhver hafi eðlilegt næmi fyrir hljóðum.
Ef heyrnarskerðing greinist meta heyrnarfræðingar hvaða hluta heyrnar (há-, mið- eða lágtíðni) verða fyrir áhrifum, að hve miklu leyti (alvarleiki skerðingar) og hvar sá skaði sem veldur heyrnarskerðingu finnst (ytra eyra, miðeyra, innra eyra, heyrnartaug og/eða miðtaugakerfi). Ef heyrnarfræðingur metur að heyrnarskerðing eða óeðlileg virkni heyrnarbrauta sé til staðar mun hann veita ráðleggingar um inngrip eða endurhæfingu (t.d. heyrnartæki, kuðungsígræðslur, viðeigandi læknistilvísanir). Auk þess að greina heyrnarskerðingar geta heyrnarfræðingar einnig sérhæft sig í endurhæfingu eyrnasuðs.
Saga
Notkun hugtakanna heyrnarfræði og heyrnarfræðingur í ritum hefur aðeins verið rakin allt til ársins 1946. Höfundur enska hugtaksins, audiology, er óþekktur, en Berger nefnir Mayer BA Schier, Willard B Hargrave, Stanley Nowak, Norman Canfield eða Raymond Carhart sem mögulega upphafsmenn. Í ævisögu eftir Robert Galambos er Hallowell Davis álitinn að hafa búið til hugtakið á fjórða áratug síðustu aldar því hugtakið „auricular training“ hljómaði eins og aðferð til að kenna fólki að sveifla eyrunum. Fyrsta bandaríska háskólanámið fyrir hljóðfræðinga var í boði Carhart við Northwestern University, árið 1946.
Heyrnarfræðingar
Heyrnarfræðingur er heilbrigðisstarfsmaður sem sérhæfir sig í því að greina, greina, meðhöndla og fylgjast með truflunum í heyrnarstarfsemi. Viðfangsefnið tekur bæði til fólks og tækni, og heyrnarfræðingur vinnur bæði með tæknilegar og kennslufræðilegar lausnir til að bæta heyrn hjá heyrnarskertu fólki. Heyrnarfræðingar eru menntaðir í að greina, stjórna og/eða meðhöndla heyrn, eyrnasuð eða jafnvægisvandamál. Þeir úthluta, stilla og endurhæfa með heyrnartæki ásamt þáttöku í að meta þörf á og stilla kuðungsígræðslur. Þeir ráðleggja fjölskyldum í nýgreiningu á heyrnarskerðingu hjá ungbörnum og hjálpa til við að kenna fullorðnum með heyrnarskerðingu að takast á við aðstæður. Að auki starfa heyrnarfræðingar við rannsóknarstörf. Starfsgreinin felur í sér samþætta notkun tækni-, atferlisvísinda og læknisfræðilegrar þekkingar á sviði heyrnar.
Starf heyrnarfræðinga felur meðal annars í sér heyrnarannsóknir, prófun hjálpartækja og fræðslu um hvernig hægt er að koma í veg fyrir heyrnarskaða til dæmis á vinnustöðum og í opinberu umhverfi. Starfið felur aðallega í sér rannsókn á heyrn með heyrnarmælingum í greiningarskyni eða sem grunnur að endurhæfingu, viðtölum og endurhæfingu heyrnarskertra þar sem þættir eins og heyrnaráðgjöf, úthlutun hjálpartækja og mat á þörfum fyrir frekari aðstoð eru innifalin.
Á Íslandi eru heyrnarfræðingar löggilt heilbrigðisstétt þar sem krafa er gerð um 3 ára háskólamenntun, BSc. Heyrnarfræðingar sjá um greiningu á heyrnarskerðingu og úthlutun heyrnartækja til þeirra sem þess þurfa. Flestir heyrnarfræðingar á Íslandi hafa sótt sitt nám til Norðurlandanna. Önnur stór lönd á sviði náms í heyrnarfræði eru Bandaríkin og Bretland. Grunnnám í heyrnarfræði er í dag (2021) 180 einingar og felur í sér þriggja ára nám í fullu námi. Grunnmenntunin leiðir til faglegra réttinda og umsókn um starfsleyfi fer fram hjá Landlæknisembættinu. Einnig fæst akademísk BS gráða. Hægt er að fara í meistaranám í heyrnarfræði og einnig tækifæri til að sækja um doktorsnám.
Eigið fé
Eigið fé má einnig setja fram sem samtölu hlutafjár fyrirtækisins og óráðstafaðs hagnaðar frá fyrri árum að frádregnum hlutabréfum sem fyrirtækið kann að eiga í sjálfu sér.
Neikvætt eigið fé, þ.e. ef skuldir eru hærri en bókfært virði eigna, er vísbending um það að fyrirtækið sé í raun gjaldþrota.
Johan Cruyff
thumb|Johan Cruyff, 1974. Johan Cruyff (Hendrik Johannes Cruijff, fæddur 25. apríl 1947 í Amsterdam - 24. mars 2016) var hollenskur knattspyrnumaður og þjálfari, sem lék aðallega með Ajax Amsterdam og Barcelona. Hjá báðum félögum var hann síðar meir þjálfari. Cruyff hefur löngum þótt með snjallasti miðvörðum. Þrisvar var hann kjörinn knattspyrnumaður ársins í Evrópu og einnig knattspyrnumaður aldarinnar. Með landsliði Hollands komst Cruyff í úrslit á HM 1974.
Ajax
thumb|Johan Cruyff í úrslitaleik á HM 1974. Á eftir honum hleypur Þjóðverjinn [[Berti Vogts.]] 1964 fékk Cruyff að leika sinn fyrsta leik í Eredivisie (hollensku 1. deildinni), er liðið lék gegn FC Groningen. Leikurinn tapaðist 1-3 en Cruyff skoraði þar sitt fyrsta mark. Fyrir leiktíðina 1965-66 fékk Cruyff samning og varð þar með loks atvinnumaður. Þegar nýr þjálfari, Rinus Michels, var ráðinn til liðsins í janúar 1965 breyttist allt. Michels trúði á Cruyff og lét hann byggja upp vöðva með sér æfingum, ásamt daglegu skógarhlaupi. Samfara þessu breytti Michels gjörvallri skipulagningu liðsins. Cruyff var settur á miðjuna og varð leikstjórnandi. Árangurinn lét ekki á sér standa. 1966 varð Ajax hollenskur meistari. Þau ár sem Cruyff lék með félaginu (1965-1973), varð Ajax ávallt hollenskur meistari (sex sinnum), nema einu sinni. Auk þess varð hann á þessum tíma fjórum sinnum bikarmeistari með liðinu. Johan Cruyff varð skjótt að einum mesta knattspyrnusnillingi Hollendinga, þrátt fyrir að þjóðin hafi ávallt átt úrvals knattspyrnumönnum að skipa. Af öðrum þekktum knattspyrnumönnum í liðinu má nefna, Johan Neeskens, Arie Haan, Ruud Krol og Johnny Rep. Öll ár Cruyffs með Ajax var leikið í Evrópukeppni. 1969 komst félagið í úrslit, en tapaði þar fyrir AC Milan. En þetta var aðeins byrjunin. 1971, 1972 og 1973 náði Ajax þeim ótrúlega árangri að verða Evrópumeistar í þrjú skipti í röð. 1971 sigraði liðið Panathinaikos Aþenu 2-0. 1972 sigraði það Inter Milan 2-0. Í þeim leik skoraði Cruyff bæði mörk Ajax. 1973 sigraði liðið Juventus 1-0. Auk þess varð Ajax heimsbikarmeistari 1972 með sigri á Independiente frá Argentínu. Þessi tími hefur verið kallaður gullaldarár Ajax, en félagið var orðið eitt allra besta félagslið heims. Johan Cruyff var leikstjórnandi liðsins og var valinn knattspyrnumaður ársins í Evrópu 1971 og 1973. Strax á fyrsta atvinnumannaárinu hjá Ajax var Cruyff kallaður í landslið Hollands. Fyrsti leikur hans var 7. september 1966. Leikið var í forkeppni EM gegn Rúmeníu og lyktaði leiknum með 2-2 jafntefli. Í öðrum leik sínum fékk Cruyff að líta rauða spjaldið og varð því fyrsti Hollendingurinn í sögunni sem vísað var af velli í landsleik. Í kjölfarið setti hollenska knattspurnusambandið Cruyff í ársbann fyrir landsleiki. Cruyff var alla tíð mjög gagnrýnin á knattspyrnusambandið og það pirraði hann mjög að Holland skyldi ekki hafa komist í úrslitakeppni HM síðan 1938. Á HM 1970 í Mexíkó var Holland einnig fjarri góðu gamni.
Barcelona
Þjálfarinn Rinus Michels hafði tekið að sér að þjálfa Barcelona og var áfjáður í að fá til sín fyrrum nemanda sinn Cruyff. Undir lok síðasta keppnistímabils síns í Ajax hafði Cruyff verið ósáttur. Þegar Michels falaðist eftir honum, sló hann til. Barcelona keypti Cruyff á metfé og varð hann til skamms tíma dýrasti knattspyrnumaður heims. Fyrsti leikur hans fyrir Barcelona var í október 1973 og skoraði hann strax tvö mörk í 4-0 sigri á Granada. Cruyff smellpassaði í liðið. Það spilaði 24 leiki í röð án taps og niðurlægði Real Madrid með 5-0 sigri á Bernabéu. Cruyff varð spænskur meistari strax á fyrstu leiktíð með Börsungum. Mikil stemning varð í kringum hann og hlaut hann viðurnefnið El Salvador (Frelsarinn). Auk þess varð Cruyff valinn knattspyrnumaður ársins í Evrópu 1974. Sama ár komst Holland í fyrsta sinn í langan tíma í úrslitakeppni HM í Þýskalandi. Í milliriðli sigruðu Hollendingar meðal annars Argentínu og Brasilíu og komust í úrslit. Þar lentu þeir í harðri rimmu við Þjóðverja. Það fór enda svo að Þjóðverjar sigruðu leikinn 2-1. Cruyff varð því aldrei heimsmeistari en stóð með silfrinu á hátindi ferils síns. Cruyff spilaði með Börsungum til 1978 en náði ekki að sigra deildina aftur. Hins vegar varð hann bikarmeistari með liðinu á síðasta árinu. Eftir sigurinn lýsti hann því óvænt yfir að hann sé nú hættur að spila knattspyrnu. 28. maí 1978 var haldinn kveðjuleikur fyrir hann á Camp Nou þar sem Barcelona lék gegn Ajax. Cruyff lék einn hálfleikinn með hvoru liði fyrir sig. Hann tók ekki þátt í HM í Argentínu þetta árið.
Bandaríkin
Öllum að óvörum dúkkaði Cruyff upp í Bandaríkjunum í upphafi árs 1979 og hóf að spila með Los Angeles Aztecs. Áður höfðu menn á borð við Franz Beckenbauer, Gerd Müller og George Best spilað með bandarískum liðum. Eftir fyrsta árið í Los Angeles var Cruyff kjörinn knattspurnumaður ársins í Bandaríkjunum. Síðara árið lék hann með Washington Diplomats. Þegar félagið komst í fjárhagsvandræði yfirgaf Cruyff liðið og fór heim til Evrópu.
Levante
Cruyff var í viðræðum við enska liðið Leicester City. Samningar tókust hins vegar ekki og því byrjaði hann að leika með spænska félaginu Levante árið 1981 en það lék þá í 2. deild. En sökum tíðra meiðsla og ósætti við stjórnina lék hann einungis tíu leiki. Levante náði ekki að komast í 1. deild og því yfirgaf Cruyff félagið eftir tímabilið.
Ajax í annað sinn
thumb|Cruyff gefur eiginhandaráritanir 1982 Allt útlit var fyrir því að Cruyff væri hættur að leika knattspyrnu. Í nóvember 1981 var hann hins vegar ráðinn sem íþróttaráðunautur þjálfarans Leo Beenhakkers. 6. desember reimdi hann á sig skóna og lék sjálfur fyrir félagið í annað sinn á ferlinum. Liðið spilaði gegn FC Haarlem. Cruyff skoraði tvö mörk í 4-1 sigri. Sem leikstjórnandi tókst honum að verða hollenskur meistari á ný 1982. Árið 1983 gerði liðið gott um betur og varð bæði meistari og bikarmeistari. Þrátt fyrir það ákvað stjórnin hins vegar að endurnýja ekki samning sinn við Cruyff í lok keppnistímabilsins 1983. Hundfúll yfirgaf hann félagið og réði sig hjá erkifjendunum í Feyenoord.
Feyenoord
Með Feyenoord spilaði Cruyff einungis eitt keppnistímabil, 1983-84. Hann var orðinn 37 ára gamall en enn í fantaformi. Hann var potturinn og pannan í leik liðsins, sem fyrir vikið varð bæði hollenskur meistari og bikarmeistari. Í lok tímabilsins var Cruyff á ný kjörinn knattspyrnumaður ársins í Hollandi. Síðasti leikur hans sem knattspyrnumaður var gegn Zwolle 13. maí 1984. Í Feyenoord kynntist Cruyff hinum kornunga Ruud Gullit, sem seinna meir kvæntist Estelle Cruyff, frænku Johans.
Þjálfari
Johan Cruyff sneri enn á ný til Ajax sumarið 1985 en að þessu sinni sem eftirmaður þjálfarans og lærimeistara síns Rinus Michels. Cruyff notaði kerfið sem Michels hafði komið á með Ajax og þróaði það enn frekar. Í þau þrjú ár sem hann þjálfaði liðið missti hann ætíð naumlega af meistaratitlinum en varð þó tvisvar bikarmeistari. 1987 varð Ajax meira að segja Evrópumeistari bikarhafa með 1-0 sigri á Lokomotive Leipzig. Í liðinu þjálfaði hann marga unga menn sem seinna voru kallaðir í hollenska landsliðið. Má þar nefna leikmenn eins og Marco van Basten, Frank Rijkaard og Dennis Bergkamp. 1988 sneri El Salvador aftur til Barcelona sem þjálfari. Í stað þess að nota stjörnur eins Bernd Schuster og Gary Lineker, ákvað Cruyff að setja traust sitt á leikmenn á borð við Guardiola, Ferrer og son sinn Jordi Cruyff. Einnig náði hann í nýja leikmenn, eins og Hristo Stoitchkov, Ronald Koeman og Michael Laudrup. Árangurinn var frábær. 1989 varð Barcelona Evrópumeistari bikarhafa eftir 2-0 sigur á Sampdoria Genua í úrslitaleik. 1991-94 varð Barcelona fjórum sinnum spænskur meistari í röð, 1990 bikarmeistari, 1992 Evrópumeistari (síðasta árið áður en meistaradeildin var stofuð) og sama ár sigruðu Börsungar Super Cup keppnina í Evrópu með sigri á Borussia Dortmund í tveimur úrslitaleikjum. Johan Cruyff er því sigursælasti knattspyrnuþjálfari sem Barcelona hefur átt. Vendipunkturinn kom í úrslitaleik meistaradeildarinnar 1994, er Börsungar steinlágu fyrir AC Milan 0-4. Liðið náði ekki að vinna neina titla í tvö ár. Cruyff reyndi að endurnýja mannskapinn en lenti í ósætti við stjórnina. Honum var sagt upp störfum 18. maí 1996. 1999 sneri Cruyff sér aftur að þjálfun, er knattspyrnusamband Katalóníu (héraðið í kringum Barcelona) réði hann sem landsliðsþjálfara. Katalónía er þó eingöngu með óopinbert lið (enda ekki sjálfstætt ríki) og leikur eingöngu vináttuleiki. Sama ár, 1999, var Johan Cruyff kjörinn knattspyrnumaður aldarinnar í Evrópu, eini maðurinn sem hlotið hefur slíkan heiður.
Frekari störf
thumb|Johan Cruyff árið 2009 2008 tók Cruyff að sér að byggja upp nýtt lið með Ajax. Fyrsta verk hans var að ráða Marco van Basten sem þjálfara. Árið 2010 tilkynnti stjórn félagsins Barcelona að Cruyff hefði verið valinn heiðursforseti félagsins. Hins vegar var Sandro Rosell ráðinn sem forseta, sem afturkallaði val Cruyffs.
Greta Salóme Stefánsdóttir
Greta Salóme Stefánsdóttir (f. 11. nóvember 1986) er íslensk söngkona, fiðluleikari í Sinfóníuhljómsveit Íslands, tónskáld og textahöfundur. Lag hennar, Mundu eftir mér, var valið sem framlag Íslands til Söngvakeppni Evrópskra sjónvarpsstöðva í Bakú árið 2012. Framlag Grétu í Eurovision 2012 endaði í 19-20 sæti í lokakeppninni í Bakú í Aserbaidjan. Gréta tók aftur þátt árið 2016 með lagið I hear them calling me en komst ekki áfram úr forkeppninni.
Alex
Alex er íslenskt karlmannsnafn og er stytting á nafninu Alexander.
Blokhus
Blokhus er strandbær á Norður-Jótlandi og er mjög vinsæll áfangastaður meðal ferðamanna ár hvert. Íbúar Blokhus voru um 500 árið 2018.
Staða vinda
Staða vinda (Ventorum Situs) er rit, sem er stundum eignað Aristótelesi en að líkindum ranglega.
Spitsbergen
thumb|Lega Spitsbergens innan Svalbarða.
Spitsbergen er stærsta eyja Noregs og eyjaklasans Svalbarða með flatarmál upp á 37.673 km². Fjórir lengstu firðir Svalbarða eru á Spitsbergen og allar byggðir. Ennfremur eru allir 7 þjóðgarðar Svalbarða á eynni.
Erfiðleikar vegna hafíss og fjarskipta hafa gert það að verkum að aldrei hefur verið fiskvinnsla á Svalbarða heldur hefur öllum afla verið landað í Evrópu.
Hæðalaukur
Hæðalaukur (fræðiheiti: Allium atrosanguineum) er tegund af laukplöntum ættuð frá Kína, Síberíu, Mongólíu og Mið-Asíu. Hann vex til fjalla í 2400–5400 m hæð.
Spitsbergen
Saga
Spitsbergen var gefið nafn af norðurheimskautalandkönnuðinum hollenska Willem Barents, sem sigldi um hana 1596. Hann kallaði það sem nú er almennt kallað Spitsbergen West-Spitsbergen en Svalbarða í heild sinni Spitsbergen og er skýringin að honum þótti eyja þessi hafa tindótt fjöll.
Hæðalaukur
Allium atrosanguineum myndar sívala lauka að 10mm í þvermál. Blómstöngullinn er rörlaga, að 60 sm hár. Blöðin eru einnig rörlaga, yfirleitt styttri en blómstöngullinn. Blómskipunin er hnattlaga, með mörgum blómum. Krónublöðin eru bleik, gul, koparlit eða purpuralit, stundum með dökkum blettum.
Þrjú afbrigði eru almennt viðurkennd:
Spitsbergen
Saga
Aðflutningur til Spitsbergen var einkum sökum veiði 1600–1850, rannsókna 1880–1928 og námuvinnslu 1906–2000. Frá 1601 voru breskar og hollenskar hvalveiðistöðvar á eyjunum í norðvestri, seinna ennfremur lengra suður. Rússneskir veiðimenn voru þar einkum á 19. öld. Í seinni tíð hafa rannsóknir og ferðamennska haft sterkastan vöxt.
Landafræði
Hæsti tindur Spitsbergen er Newton-tindur sem er 1.713 metra hár.
Gullintoppuætt
Gullintoppuætt (fræðiheiti: Plumbaginaceae ) er ætt blómstrandi plantna með heimsútbreiðslu. Hún er með um 30 ættkvíslir og um 725 tegundir. Einungis ein tegund er villt á Íslandi: geldingahnappur (Armeria maritima).
Rotterdam
Rotterdam er næststærsta borgin í Hollandi með 618 þúsund íbúa (2014) og stærsta borg héraðsins Suður-Hollands. Í Rotterdam er stærsta höfn Evrópu og þriðja stærsta höfn heims.
Lega og lýsing
Rotterdam er hafnarborg við Norðursjó og liggur í suðvestarlega í landinu. Meginborgin liggur við ána Nieuwe Maas en það er á sem myndast við samflæði Lek, (einn Rínararmanna) og norðurarms fljótsins Maas. Þar er myndarleg höfn, þótt hún sé nokkuð langt frá sjónum. En nýju hafnirnar, Europoort og Maasvlakte, liggja miklu vestar og eru mestmegnis á landfyllingu allt vestur í Norðursjó. Nú nær höfnin allt frá Norðursjó til miðborgarinnar en það er um 25-30 km vegalengd. Engin önnur höfn er svo stór í Evrópu. Um höfnina fara að sama skapi fleiri vörur en í nokkurri annarri evrópskri höfn. Um 80% af jarðolíu til Evrópu fer um Rotterdam. Við höfnina starfa um 320 þúsund manns. Stór hluti hennar er að meðaltali tveimur metrum fyrir neðan sjávarmál.
Fáni og skjaldarmerki
Fáni Rotterdam var opinberlega tekinn í notkun 10. febrúar 1949. Hann var tekinn úr neðri hluta skjaldarmerkisins, en rendurnar látnar vera láréttar. Merking litanna er sú sama.
Orðsifjar
Rotterdam heitir eftir ánni Rotte sem bærinn var byggður við. Á 13. öld var varnargarður lagðir við ána og landið gert byggilegt. Orðið –dam merkir varnargarður.
Saga Rotterdams
thumb|Rotterdam 1340. Fyrir miðju er áin Rotte, sem var nafngefandi fyrir borgina.
Upphaf
Svæðið á núverandi borgarstæði var fenjótt í upphafi og þreifst þar aðeins lítilsháttar landbúnaður áður fyrr. Í kringum 1150 var mikið flóð í ánni Rotte, sem batt enda á allan landbúnað þar. Síðla á 13. öld var farið að byggja varnargarð um farveg árinnar, til að koma í veg fyrir önnur flóð og til að þurrka meira ræktarland. Í kjölfarið myndaðist myndarlegur bær við neðri hluta árinnar sem hlaut borgarréttindi 1340. Íbúar þar voru þó ekki nema 2000 þá. Áratug seinna var grafinn skipaskurðurinn Rotterdamse Schie, sem tengdi borgina við fjölmenn landsvæði í norðri. Þetta varð upphafið að því að Rotterdam varð að umskipunarhöfn verslunarvara frá Englandi og Þýskalandi. Við það varð borgin að auðugri og mikilvægri hafnarborg.
Sjálfstæðisstríð
thumb|Rotterdam 1690. Höfnin er gríðarstór á þeim tíma mælikvarða. Rotterdam var ein fárra hafnarborga á Niðurlöndum sem hafði aðgang að sjó meðan 80 ára stríðið (sjálfstæðisstríð Niðurlanda) geysaði. 1572 réðust Spánverjar inn í borgina og rændu hana, enda stóð Rotterdam með Hollendingum í stríðinu gegn spænska landstjóranum. Þrátt fyrir það héldu vörur áfram að berast um höfnina í Rotterdam. Áður en 16. öldin var öll var búið að stækka hafnarsvæðið til muna til að anna vöruflutningum, sem sífellt jukust. Árið 1622 var íbúafjöldi Rotterdam kominn upp í 20 þús og hafði tvöfaldast á örfáum áratugum. Þar var Austur-Indíafélagið með aðalaðsetur, en það félag var með gríðarmikil umsvif í austurhluta Asíu (Indónesía í dag).
Höfn
Höfnin í Rotterdam var aðaldriffjöðurinn í atvinnulífi borgarbúa, enda var borgin mesta hafnarborg Hollands. 1853 var árfarvegurinn Nieuwe Waterweg (Nýja vatnaleiðin) myndaður úr rennsli ánna Rín og Maas. Við það var Rínarfljót skipgengt til Ruhrhéraðsins í Þýskalandi í uppgangi iðnbyltingarinnar og hægt var að flytja kol og járn þaðan til Rotterdam. Höfnin stækkaði sífellt til vesturs með tilkomu Nieuwe Waterweg. Fyrst þandist hún út til hverfisins Feijenoord en 1894 var Rijnhaven lagður. Fyrir þá hafnaraðstöðu varð heilt þorp að víkja. Árið 1905 var Maashaven gerður og 1919 Waalhaven, en sá síðarnefndi gegndi hlutverki hafnaraðstöðu fyrir kol, málma og korn. 1923 bættist Merwehaven við og 1929 fyrsta olíuhöfnin. Í kjölfarið var olíuhreinsunarstöð reist þar. 1938 bættist svo önnur olíuhöfn við. Með öllum þessum höfnum fjölgaði störfum og þar með mannfjöldi í Rotterdam. Milli 1869 og 1913 fjórfaldaðist íbúafjöldinn en hann fór úr 116 þúsundum í 462 þúsund á þessum árum.
Heimstyrjöldin síðari
thumb|Rotterdam brennur 14. maí 1940 thumb|Kveikt var á hundruðum ljóssúlna 14. maí 2007 til minningar um bruna Rotterdam Þegar Þjóðverjar réðust inn í Holland 10. maí 1940, áttu þeir ekki í teljandi vandræðum með að ná stærstu borgunum á sitt vald. Aðeins borgirnar Haag og Rotterdam veittu mikið viðnám. Þegar Holland var á valdi Þjóðverja þremur dögum síðar, var enn hart barist í Rotterdam. Þar hafði myndast nokkurs konar þrátefli. Hollendingar vörðu borgina af svo miklum þrótti að Þjóðverjar voru stöðvaðir. Þann 13. maí báðu herforingjar nasista um aðstoð Luftwaffe (herflugvéla). Næsta dag, 14. maí, gerðu þýskar flugvélar loftárásir á borgina. Þegar flugvélarnar nálguðust borgina, höfðu þýskir og hollenskir herforingjar þegar náð samkomulagi um uppgjöf borgarinnar. General Schmidt sendi þá orðsendingu til Berlínar um að láta flugvélarnar snúa við, en einhverra hluta vegna var það ekki gert. Allt í allt vörpuðu 57 flugvélar um 97 tonnum af sprengjum yfir Rotterdam, aðallega yfir miðborgina, sem við það gjöreyðilagðist í sprengingum og eldum. Áætlað er að um eitt þúsund manns hafi farist í þessum loftárásum og 85 þúsund manns urðu heimilislausir. Ástæðan fyrir því að aðeins eitt þúsund manns létu lífið í hildarleiknum var sú að tugþúsundir borgarbúar höfðu flúið átökin í borginni síðustu daga. Í loftárásunum var í kringum 2,6 km2 svæði í miðborginni jafnað við jörðu. Þar af voru tæp 25 þúsund heimili, 24 kirkjur, 775 vöruhús og 62 skólar. Við þessar hamfarir gafst hollenski herforinginn, General Winkelman, upp. Eftir þetta varð Rotterdam fyrir loftárásum Breta og Bandaríkjamanna, sem reyndu að eyðileggja þýskar stöðvar í borginni. Alls varð borgin fyrir 128 loftárásum í stríðinu. Alvarlegasta slíka árásin var gerð 31. mars 1943, er Bandaríkjamenn vörpuðu sprengjum á hafnarsvæðið vestur af miðborginni.
Europoort
thumb|Europoort er 15 km langt hafnarsvæði í Rotterdam. Til vinstri er Maasvlakte í Norðursjó, en til hægri eru eldri hafnir. Eftir stríð var Rotterdam byggð upp á ný. Í stað gamalla húsa risu nú nýtískulegar byggingar, enda gamla miðborgin horfin. Einnig var höfnin lagfærð og stækkuð enn. Fyrsta stóra verkefnið var hin tröllaukna höfn Europoort, en hún er 15 km löng og er á landfyllingu skammt undan Norðursjó. Fyrir þessa nýju höfn urðu tvö heil þorp að víkja og eitt náttúrufriðsvæði. 1962 leysti Rotterdam New York af hólmi sem stærsta höfn heims. Síðan þá hafa hafnirnar í Shanghai og Singapúr farið framúr Rotterdam, sem enn er þriðja stærsta höfn heims. Næsta höfnin, Maasvlakte, var lögð 1970 til 1985 og er hún á mikilli uppfyllingu í Norðursjó (Hoek van Holland). Þegar framkvæmdum lauk var höfnin í Rotterdam orðin tæplega 30 km löng (loftlína). Fyrir vikið hefur hluti gömlu hafnarinnar í miðborginni verið lagður af og hafa risið þar ný íbúðahverfi, svo sem Kop van Zuid. En gríðarlegt magn af vörum fara um höfnina þar fyrir vestan. Til dæmis fara um 80% af allri jarðolíu til Evrópu um Rotterdam. Á hafnarsvæðinu öllu starfa í dag um 320 þúsund manns.
Viðburðir
International Film Festival Rotterdam er stærsta kvikmyndahátíð í Hollandi. Hún hefur verið haldin síðan 1972. Síðan 1995 hefur hátíðin verðlaunað bestu myndir hvaðanæva að úr heiminum. Veitt eru Tiger-verðlaunin fyrir fyrstu kvikmynd ungra leikstjóra. Einnig eru sýndar tölvuteiknimyndir og tónlistarmyndbönd.
North Sea Jazz Festival er jazzhátíð í Rotterdam. Hún var sett á laggirnar 1976 í Haag, en var flutt til Rotterdam 2006. Hátíðin fer fram aðra helgi í júlí og fara þá fram rúmlega 100 jazztónleikar. Margir af frægustu jazzgeggjurum heims mæta þar til leiks.
Karnival er haldið hvert sumar í Rotterdam. Hér er ekki um dæmigert evrópskt karnival að ræða (sem haldið er að vori þegar kalt er), heldur er hermt eftir kjötkveðjuhátíðunum í Suður-Ameríku. Klæðnaður er eftir sumri og heitu veðri. Síðan hátíðinni var hleypt af stokkunum 1984 hefur hún verið gríðarlega vel sótt. Um ein milljón manna koma þá sérstaklega til borgarinnar. Hátíðin stendur yfir í nokkra daga. Í lokin er drottning hátíðarinnar valin, en það er sú kona sem þykir bera af í skrautklæðum.
Íþróttir
Maraþonhlaupið í Rotterdam er fjölmennasta Maraþonhlaupið í Hollandi. Það hefur verið haldið í apríl síðan 1981 og er hlaupið í gegnum miðborgina. Þrisvar hefur verið sett heimsmet í greininni í Rotterdam: Carlos Lopes frá Portúgal 1985, Belayneh Dinsamo frá Eþíópíu 1988 og Tegla Loroupe frá Kenía 1998 í kvennahlaupinu.
Þrjú stór knattspyrnufélög eru í Rotterdam, auk nokkurra minni. Feyenoord, Sparta og Excelsior. Feyenoord er eitt þriggja helstu liða í Hollandi (ásamt PSV Eindhoven og Ajax Amsterdam). Liðið hefur fjórtán sinnum orðið hollenskur meistari (síðast 1999), ellefu sinnum bikarmeistari (síðast 2008) og þrisvar Evrópumeistari (síðast 2002). Af fyrrum þekktum leikmönnum félagsins má nefna Giovanni van Bronckhorst, Johan Cruyff, Ronald Koeman, Ruud Gullit, Robin van Persie og Danann Jon Dahl Tomasson. Íslendingurinn Pétur Pétursson lék með félaginu 1978-81 og aftur 1984-85. Sparta Rotterdam hefur sex sinnum orðið hollenskur meistari (síðast 1959) og þrisvar bikarmeistari (síðast 1966).
Í hjólreiðakeppninni Tour de France var Rotterdam ráspunkturinn árið 2010. Hjólað var af stað þann 4. júlí og var fyrsti áfangastaðurinn Brussel í Belgíu.
Vinabæir
Rotterdam viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Lárentínusarkirkjan er eina miðaldabyggingin sem eftir stendur í Rotterdam Sökum þess að Rotterdam varð illa úti í loftárásum í heimstyrjöldinni síðari, skartar hún fáum gömlum, þekktum byggingum.
Haukadalur (Tungum)
Haukdælir, valdaætt frá 9. til 13. aldar er kennd við dalinn. Ari fróði Þorgilsson, sagnaritari, Gissur Þorvaldsson, höfðingi og ýmsir biskupar voru af ætt Haukdæla.
Tengill
Haukadalsskógur - Skógræktin
Skeljungur
Skeljungur (áður Shell á Íslandi) var stofnað þann 14. janúar árið 1928 sem íslenskt olíufélag í sameiginlegri eigu Íslendinga og Hollendinga.
Björgúlfur Ólafsson, læknir og stofnandi ÍBV í Vestmannaeyjum, hafði starfað sem herlæknir fyrir hollenska herinn í Suðaustur-asíu. Hann sneri aftur til Íslands árið 1926 og stofnaði Shell á Íslandi í slagtogi við hollenska olíufélagið Shell ásamt stórkaupmönnunum Gísla J. Johnsen, Hallgrími Benedikssyni og Hallgrími Tulinius sem og Magnúsi Guðmundssyni þáverandi þingmanni Íhaldsflokksins.
Skeljungur er skráður í Kauphöll Íslands sem SKEL. Félagið selur eldsneyti í lausasölu á rúmlega 60 bensínstöðvum undir vörumerki Orkunnar. Einnig selur fyrirtækið olíu og bensín til fyrirtækja í sjávarútvegi, landbúnaði, landflutningum, flugi og til verktaka.
Fyrirtækið selur einnig áburð og ýmsar aðrar efnavörur. Vörur og þjónusta fyrirtækisins eru seld undir vörumerkjunum Skeljungur, Orkan, Shell á Íslandi og Sprettur – áburður. Samkeppniseftirlitið mat markaðshlutdeild Skeljungs á bilinu 30-35% árið 2008.
Skeljungur var árið 2004 dæmt til að greiða 1,1 milljarð í sekt vegna ólöglegs verðsamráðs við önnur olíufélög en sektin var lækkuð í 450 milljónir eftir áfrýjun.
Kraftlyftingadeild UMFN - Massi
UMFN Massi er aðildarfélag að Ungmennafélagi Njarðvíkur og Kraftlyftingasambandi Íslands.
Laxá (Laxárdal, Þingeyjarsýslu)
thumb|400px|Laxá í Laxádal Laxá er efri hluti Laxár í Suður-Þingeyjarsýslu, þar sem hún rennur úr Mývatni og niður Laxárdal, ofan Brúarfossa og Laxárvirkjunar, en neðri hluti árinnar kallast Laxá í Aðaldal. Efsti hluti árinnar er oftast kallaður Laxá í Mývatnssveit.
Áin er um 33 kílómetrar að lengd frá Brúarfossum að upptökum í Mývatni. Hún er að mestu leyti hrein lindá, nema hvað Kráká fellur í hana efst. Vatnsmagnið er því nokkuð stöðugt. Allt umhverfi árinnar er vel gróið og þykir einstaklega fagurt og þar er mikið og fjölbreytt fuglalíf. Laxá í Laxárdal er líka þekkt fyrir að vera ein besta urriðaveiðiá landsins og veiðast þar oft stórir og vænir urriðar.
Sjía
Sjía eða shía (frá arabíska orðinu شيعة, sem er stytting á shi`at `Ali شيعة علي, sem þýðir bókstaflega „fylgjendur Alís“) er næst stærsta trúfélag innan íslam. Eintalan á arabísku er shi`i (شيعي). Ali ibn Abi Talib var frændi spámannsins Múhameðs, tengdasonur hans og arftaki (í augum sjía-múslima).
Sjía er önnur stærsta fylkingin innan íslam. Hugmyndafræðilegur munur á súnní- og sjía-sið er í grundvallaratriðum sá, að sjítar telja að Múhameð hafi átt sér andlega arftaka, þótt hann hafi verið síðasti spámaðurinn. Þessir arftakar eru nefndir imamar. Þeir hafa í krafti innblásturs meira innsæi í eðli guðdómsins en venjulegir menn hafa. Þess vegna geta þeir túlkað Kóraninn, helgirit múslíma, og áttað sig á duldum boðskap sem þar er að finna en venjulegir menn sjá ekki.
Erfðadeilur
thumb|Föstudagsmoskan í Isfahan í Íran Sjía-múslimir hafa fyrir satt að Múhameð hafi valið Ali sem arftaka sinn og leiðtoga múslima að sér látnum. Einungis þeir sem fylgja Ali fylgja í raun hefðum og kenningum Múhameðs. Súnní-múslimar álíta hins vegar að Múhameð hafi ekki valið eftirmann sinn. Umar og Abu Bakr, tveir nánustu samverkamenn Múhameðs, völdu að honum látnum Abu Bakr sem leiðtoga múslima og fyrsta kalífann. Ali og fylgismenn hans, þar á meðal fjölskylda Múhameðs, viðurkenndu ekki þetta val. Í hefð súnní-múslima er kalífat Abu Bakrs hins vegar bæði löglegt og upphaf að réttri túlkun á hefð og reglum Múhameðs. Þessar sögulegu deilur höfðu í för með sér ólíkar túlkanir af ýmsum hlutum Kóransins og fremur öðru túlkanir og viðurkenningar á mismunandi hadíðum sem í raun stjórna trúarhefð múslima.
Samkvæmt súnní-sið, sem kenndur er við hefð, eða troðnar slóðir, er Kóraninn skiljanlegur öllum sem vilja lesa hann og leita lærdóms um hann. Ekkert í honum er hulið venjulegum mönnum. Þar er enginn dulinn boðskapur.
Í sjía-sið hafa því imamarnir kennivald, en í súnní-sið hafa engir menn kennivald. Imamarnir njóta leiðsagnar almættisins og geta því orðið trúarlegir leiðtogar venjulegs fólks sem ekki hefur þetta sérstaka samband við almættið. Sjítar bíða þess að imam geti orðið samfélagsleiðtogi og kennt hinn rétta veg. Kennimenn hafa því sterka stöðu meðal sjíta.
Sjía-þjóðfélög
Talsvert fjölmennir hópar sjía-múslima eru einnig í Tyrklandi, Afghanistan, Pakistan og Indlandi.
Íranska þjóðin tók ajatollanum Ruhollah Khomeini sem imam, þótt hann liti ekki sjálfur á sig sem slíkan. Þess vegna hafði hann það ægivald í landinu sem raun bar vitni.
Höfuðreglur sjía
Sjía-múslimir halda í heiðri sömu höfuðreglur sem súnnítar kalla fimm stoðir íslams, þó svo að sjía setji þær upp á annan hátt. Höfuðreglur sjía eru meðal annars eftirfarandi:
Rætur trúarinnar (Usūl al-Dīn)
Greinar trúarinnar (Furū al-Dīn)
Hrútleiðinlegir
Hrútleiðinlegir er önnur breiðskífa Hvanndalsbræðra.
Kennaramenntun
Kennaramenntun er stefna og starfsemi sem miðar að því að þjálfa kennara til starfa. Kennaramenntun er oft skipt í grunnmenntun og símenntun (endurmenntun) starfandi kennara.
Kennaramenntun á Íslandi
Margir barnaskólar voru stofnaðir í þéttbýli á síðari hluta 19. aldar. Þegar skólum fjölgaði þá jókst þörf fyrir kennara. Árið 1887 var lagt fyrir Alþingi frumvarp um menntun alþýðu á Íslandi. Það var í 15 köflum og fjallaði einn kafli þess um kennaramenntun. Frumvarpið var fellt. Hinn 23. febrúar 1889 var Hið íslenska kennarafélag stofnað en á fyrsta aðalfundi þess var flutt tillaga um að skora á Alþingi að gera alþýðukennurum kleift að mennta sig áður en þeir tækjust á hendur barnakennslu. Árið 1895 kaus Alþingi nefnd, sem samdi frumvarp um barnakennslu og undirbúningsmenntun barnakennara. Í frumvarpinu var lagt til að stofna kennaraskóla í Flensborg í Hafnarfirði þar sem yrðu tveir fastir kennarar. Frumvarpið náði ekki fram að ganga, það var endurflutt 1897 og 1899 en ávallt fellt. Nýtt frumvarp um kennaraskóla var lagt fram árið 1903 og var þá gert ráð fyrir að kennaraskóli yrði í Reykjavík. Það var endurflutt 1905 en fellt og flutt aftur 1907 og var þá samþykkt.
Flensborgarskóli
Kennaramenntun á Íslandi hófst í Flensborgarskóla. Veturinn 1891 flutti Jóhannes Sigfússon cand. theol. kennari við skólann og síðar yfirkennari við Menntaskólann í Reykjavík einn fyrirlestur á viku í Flensborgarskóla um uppeldi og kennslu. Þessir fyrirlestrar voru fyrir utan hinn hefðbundna skólatíma. Eftir að landshöfðingi gaf út reglugerð um kennarafræðslu þann 1. febrúar 1892, þar sem gert var ráð fyrir kennarafræðslu á stuttum námskeiðum ár hvert, hófst kennsla í námskeiðsformi við Flensborgarskóla 1892 og stóð til 1895 en féll þá niður vegna ónógrar þátttöku. Nemendur voru ekki margir í þessu námi. Fyrsta árið voru þeir aðeins fimm. Árið 1896 var námskeiðinu breytt í eins vetrar skóla er starfaði sem þriðji bekkur við Flensborgarskóla. Hélst sá háttur þangað til Kennaraskóli Íslands var stofnaður. Kennslugreinar í kennaranáminu í Flensborg voru kristinfræði, uppeldisfræði, íslenska, danska, landafræði, náttúrufræði, tölvísi, teikning og kennsluæfingar. Kennaraefni hlýddu á kennslu í barnaskólanum í Flensborg fyrri part vetrar en seinni part vetrar kenndu þau sjálf 4-5 stundir á viku. Algengasta kennsluformið í Flensborg var fyrirlestrar og kennaranemar þurftu að skila mörgum ritgerðum yfir veturinn t.d. þurftu þau að skila 20 ritgerðum um uppeldisfræðilegt efni og 30 ritgerðum í íslensku. Brautskráðir kennarar frá kennaradeildinni í Flensborg voru alls 121, 111 piltar og 10 stúlkur.
Kennaraskóli Íslands
Kennaraskóli Íslands tók til starfa haustið 1908. Þar var þriggja ára nám frá 1. október til 31. mars ár hvert. Kennslugreinar voru íslenska, danska, saga, landafræði, náttúrufræði, reikningur, rúmfræði, skrift, teikning, handavinna, leikfimi, söngur, kristinfræði, uppeldis- og kennslufræði og kennsluæfingar. Við skólann voru skipaðir 3 fastir kennarar. Kennarar skólans áttu auk grunnnámsins að hafa á hendi framhaldskennslunámskeið fyrir lýðskólakennara. Skólatíminn var svo lengdur í 7 mánuði árið 1924 og enska tekin upp sem námsgrein. Með lögum frá 14. apríl 1943 varð kennaranám fjórir vetur í stað þriggja áður og með lögum um kennaranám frá 14. apríl 1947 var skólatíminn lengdur í 8 mánuði og mælt fyrir um að stofnaður yrði æfingaskóli. Árið 1963 voru samþykkt lög sem heimiluðu starfrækslu sex deilda við kennaraskólann: almennrar kennaradeildar, stúdentadeildar, menntadeildar, framhaldsdeildar, undirbúningsdeildar sérnáms og handavinnudeildar. Kennaraskólinn starfaði fyrst við Laufásveg en framkvæmdir hófust 1958 við skólahús í Stakkahlíð og árið 1962 hófst bókleg kennsla í 1. áfanga nýbyggingar. Um langt skeið var kennsla í verklegum greinum áfram í gamla skólahúsinu við Laufásveg.
Kennaraháskóli Íslands
Kennaraskólanum var breytt í Kennaraháskóla Íslands árið 1971 og náminu breytt í þriggja ára háskólanám þar sem inntökuskilyrði voru stúdentspróf eða sambærilegt próf. Bókavörður var fastráðinn að bókasafni Kennaraháskólans árið 1979.
Aðrir skólar
Aðrir skólar sem menntað hafa kennara eru Húsmæðrakennaraskóli Íslands sem stofnaður var með reglugerð 11. maí 1942 og Íþróttaskólinn á Laugarvatni sem falið var að mennta íþróttakennara með lögum frá 15. maí 1942. Kennaradeildir hafa einnig verið við Handíða- og myndlistaskólann í Reykjavík og Tónlistarskóli Reykjavíkur hefur útskrifað tónlistakennara. Kennaradeild er starfrækt við Háskólann á Akureyri. Háskólinn í Reykjavík býður upp á B.Ed. nám í íþrótta- og kennslufræði og stærðfræði og M.Ed. í lýðheilsu- og kennslufræðum og stærðfræði.
Sardínska
Sardínska (sardu eða limba/lingua sarda) er rómanskt mál sem er talað á eynni Sardiníu sem hefur tilheyrt Ítalíu frá því á 19. öld.
Sardínska er með fornlegasta hljóðkerfi rómönsku málanna en áhrifa gætir einnig frá fornsardínsku (löngu útdauðu máli sem var talað á eynni á bronsöld) auk ítölsku, spænsku og katalónsku.
Málið skiptist í tvær mállýskur: sardu campidanesu í Suður-Sardiníu og sardu logudoresu í norðurhluta málsvæðisins (sjá kortið).
Narvik
Narvik (íslenska: Narvík, norðursamíska: Áhkkánjárga) er sveitarfélag í norska fylkinu Nordland. Sveitarfélagið Narvik er 2.023 km² að stærð og íbúarnir eru um það bil 18.500 (2017). Sveitarfélagið er staðsett 220 km norðan við norðurheimskautsbauginn, og er einn af nyrstu bæjum Noregs.
thumb|right|250px|Narvik um vetur
Um Melissos, Xenofanes og Gorgías
Um Melissos, Xenofanes og Gorgías er stutt ritgerð sem er ranglega eignuð Aristótelesi. Líklega var ritgerðin samin af aristótelískum heimspekingi á 1. öld.
Stuðull (stærðfræði)
Stuðull er í stærðfræði föst tala, sem er margfeldi breytu í stæðu, runum, röðum og jöfnum. Stuðull er aldrei háður liðvísum né breytum.
Dæmi: þar sem tölurnar a eru stuðlar, en x eru breytur.
Innan eðlisfræði er einnig talað um stuðla, en þá er jafnan átt við eðlisfræðilegan fasta. Stuðlar eru einnig notaðir í efnafræði til að stilla efnajöfnur.
Gildran (kvikmynd)
Gildran er íslensk kvikmynd eftir Örn Inga Gíslason. Hún fjallar um nokkrar unglingstúlkur á Akureyri sem vinna ferð til Færeyja. Myndin var frumsýnd árið 2002.
Heimildir
http://mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=673666
Liljubálkur
Liljubálkur (fræðiheiti: Liliales eldra heiti: Lilia) er ættbálkur einkímblöðunga. Þessi bálkur inniheldur liljuætt meðal annars en bæði ættin og bálkurinn hafa mjög umdeilda flokkunarsögu, þar sem ekki hafa allir verið sammála um hvernig eigi að flokka liljubálkin né liljuættina. Vel þekktar plöntur innan liljubálksinns eru liljur, túlipanar, skógarlilja og hnerrarót.
APG III kerfið (2009) setur þennan ættbálk í hóp einkímblöðunga. Í APG III, er ættin Luzuriagaceae sett saman við ættina Alstroemeriaceae og ættin Petermanniaceae viðurkennd. APG III notar þessa flokkun:
Kynsegin
Kynsegin er hugtak sem nær yfir fólk sem skilgreinir kyn sitt utan tvíhyggju kynjakerfisins (og er því einnig trans). Sumt kynsegin fólk er t.d. karlkyns og kvenkyns, annað hvorki karlkyns né kvenkyns eða skilgreinir ekki kyn sitt. Kynsegin er því í raun regnhlífarhugtak undir regnhlífarhugtakinu trans. Kváradagurinn, dagur kynsegin fólks á Íslandi, er haldinn á fyrsta degi einmánaðar.
1058
Árið 1058 (MLVIII í rómverskum tölum)
Kynsegin
Orðanotkun
Sumt kynsegin fólk kýs að notuð séu kynhlutlaus persónufornöfn á borð við hán í staðinn fyrir hann eða hún þegar rætt er um það. Annað kynsegin fólk notar hann eða hún; það er persónulegt val hvers og eins. Hið sama má segja um beygingar lýsingarorða; sumt kynsegin fólk kýs að notað sé hvorugkyn (til dæmis: ég er svangt) en annað kynsegin fólk notar kvenkyn eða karlkyn. Engin ein leið er rétt í þessum efnum og mikilvægt er að virða val hvers og eins.
Liljubálkur
Þannig flokkuð inniheldur ættbálkurinn aðallega jurtkenndar plöntur en vafningsviður og runnar eru þar einnig. Þær eru að mestu fjölærar jurtir með rótarhnýðum eða renglum. Ættin Corsiaceae er sérstök fyrir að vera sníkjuplöntur.
Kikki, Bettan & Lotta
Kikki, Bettan & Lotta var sænsk popphljómsveit, sem starfaði frá 2001 til 2004.
Liljubálkur
Ættbálkurinn hefur heimsútbreiðslu. Stærri ættirnar (með meira en 100 tegundir) eru að mestu afmarkaðar við norðurhvel jarðar eða eru dreifðar um heiminn en mest þó í norðri. Á hinn bóginn eru minni ættirnar (með upp að 10 tegundum) afmarkaðar við suðurhvel, eða stundum bara Ástralíu eða Suður Ameríku. Heildarfjöldi tegunda í ættbálknum er nú um 1300.
1058
Á Íslandi
Fædd
Kynsegin
Orðanotkun
Nýyrðið kvár er gjarnan notað yfir fullorðið kynsegin fólk og er hliðstæða orðanna karl og kona. Að sama skapi er nýyrðið stálp hliðstæða orðanna stelpa og strákur. Orðin unnu hýryrðasamkeppni Samtakanna '78 árið 2020.
Oldham
Oldham er borg á stórborgarsvæði Manchester, 11 km norðaustur af Manchester. Íbúar eru um 97.000 (2011). Oldham var mjög mikilvæg í iðnbyltingu Englands og miðstöð bómullariðnaðar og vefnaðar. Bærinn framleiddi um tíma meiri bómull en Frakkland og Þýskaland til samans.
1058
Á Íslandi
Dáin
Liljubálkur
Lýsing
Einkennandi fyrir liljubálk eru safakirtlar á krónublöðum og úthverfir fræflar. Þetta greinir þá frá plöntum með blómbotns kirtlum og innhverfa fræfla sem einkennir flesta aðra einkímblöðunga.
Kraftlyftingafélag Mosfellsbæjar
Kraftlyftingafélag Mosfellsbæjar er aðildarfélag að Kraftlyftingasambandi Íslands.
Liljubálkur
Þróunarsaga flokkunar
Samkvæmt APWeb, er skyldleiki ætta í liljubálknum eftirfarandi:
Annað púnverska stríðið
Annað púnverska stríðið (218 f.Kr. – 201 f.Kr.) (sem Rómverjar nefndu „Stríðið gegn Hannibal“) var háð milli Karþagó og Rómverja. Það var annað af þremur stríðum sem hin fyrrum fönikíska nýlenda háði gegn rómverska lýðveldinu, sem réði þá einungis yfir Ítalíuskaganum, um yfirráð yfir vestanverðu Miðjarðarhafi. Nafnið „púnversku stríðin“ er komið af nafni Karþagómanna á latínu sem Rómverjar nefndu þá Punici (eldra form Poenici).
1058
Erlendis
Fædd
E.R. Dodds
Eric Robertson Dodds (26. júlí 1893 – 8. apríl 1973) var breskur fornfræðingur.
1058
Erlendis
Dáin
E.R. Dodds
Árið 1912 hlaut Dodds skólastyrk til náms í í fornfræði við University College í Oxford. Meðal vina hans í Oxford voru Aldous Huxley og T.S. Eliot. Árið 1916 var hann beðinn um að yfirgefa Oxford vegna stuðnings síns við páskauppreisnina en hann sneri aftur næsta ár til að þreyta próf og brautskráðist með ágætiseinkunn.
Að námi loknu hélt Dodds aftur til Dublin og kynntist þar W.B. Yeats og George Russell. Árið 1919 var hann skipaður lektor í fornfræði við University of Reading og árið 1923 giftist hann Annie Edwards Powell (1886-1973), lektor í enskum bókmenntum.
Dodds var skipaður prófessor í grísku við University of Birmingham árið 1924 og kynntist þar W. H. Auden (faðir Audens var samstarfsmaður hans). Dodds bar einnig ábyrgð á því að Louis MacNeice var skipaður lektor við háskólann í Birmingham árið 1930. Hann aðstoðaði MacNeice við þýðingar á verkum Æskýlosar og varð forráðamaður ritverka skáldsins að MacNeice látnum. Dodds gaf sjálfur út eitt safn ljóða árið 1929.
Liljubálkur
Eldri flokkun
APG kerfið (1998) setti einnig þennann bálk í flokk einkímblöðunga, en með aðeins annarri afmörkun (ekki með ættina Corsiaceae):
Annað púnverska stríðið
Annað púnverska stríðið er einkum frægt fyrir herleiðangur Hannibals, herforingja Karþagómanna, yfir Alpana. Hann gerði innrás í Ítalíu úr norðri og sigraði rómverska herinn í nokkrum orrustum en náði aldrei hinu endanlega markmiði að grafa undan stjórnmálasambandi Rómaveldis og bandamanna þess. Spánn, Sikiley og Grikkland komu einnig við sögu og höfðu Rómverjar alls staðar sigur. Að lokum var barist í skattlandinu Afríku og Karþagómenn voru sigraðir í orrustunni við Zama af rómverskum her undir stjórn Scipios Africanusar. Í kjölfarið var landsvæði Karþagóar takmarkað við borgarmörkin auk þess sem Karþagó varð að greiða himinháar stríðsskaðabætur.