cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sigfús Halldórsson syngur og leikur
Sigfús Halldórsson syngur og leikur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1952. Á henni leikur og syngur Sigfús Halldórsson tvö laga sinna; Litlu fluguna við ljóð Sigurðar Elíassonar og Tondeleyo við ljóð Tómasar Guðmundssonar. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Litla flugan
Þó að lagið Tondeleyo hafi fallið í góðan jarðveg féll það nokkuð í skuggann af fádæma vinsældum Litlu flugunnar. Lagið Litla flugan náði strax almannahylli þegar Sigfús Halldórsson flutti það í útvarpsþætti Péturs Péturssonar „Sitt af hverju tagi“ í byrjun árs 1952. Gefnar voru út nótur með laginu, það var flutt á ýmsum samkomum og stöðug eftirspurn var eftir Litlu flugunni í óskalagaþáttum Útvarpsins.
Tage Ammendrup taldi að lagið ætti tvímælalaust erindi á hljómplötu og fann fyrir mikilli eftirspurn. Í apríl 1952 fóru fram í Ríkisútvarpinu upptökur með Sigfúsi Halldórssyni á Litlu flugunni, Tondeleyo, Í dag og Við vatnsmýrina fyrir Íslenzka tóna (IM 2 og IM 7). Prufuplötur bárust frá Noregi í júní en plöturnar sjálfar voru væntanlegar með haustinu. Töf varð á sendingunni og plöturnar fóru ekki í sölu í Drangey fyrr en 21. desember, meðal annars vegna verkfalls sem hafði áhrif á allan innflutning til landsins.
Í Alþýðublaðinu 20. desember er viðtal við Sigfús þar sem hann er nýkominn frá Osló og Kaupmannahöfn. Hann ræðir um að Litla flugan hafi verið leikin í danska útvarpinu og víða á samkomustöðum í Kaupmannahöfn. Á sömu síðu í blaðinu er síðan umfjöllun um að verkfalli hafnarverkamanna hafi lokið þennan dag og því hæfist afferming 23 skipa, þar á meðal á vörum úr Gullfossi en þar beið einmitt Litla flugan þess að komast í almenna dreifingu fyrir jólin. Í sömu lest var einnig önnur plata Sigfúsar (IM 7) með lögunum Í dag og Við vatnsmýrina. Í blaðaviðtali við Sigfús í janúar 1954 er hann spurður um hvaða lag hans hafi náð mestum vinsældum. Hann svarar að það sé vafalítið Litla flugan „sem ég held ég megi segja að hafi verið á hvers manns vörum. Það eru ekki sízt börnin, sem hafa haldið því lagi vakandi og mér liggur við að segja að margur heimilisfaðirinn hafi bölvað mér fyrir það lag, því ekki var friður fyrir krökkunum, sem voru síraulandi þetta heima jafnt og á götunum“. Sigfús nefnir í sama viðtali að Litla flugan hafi verið sungin á norsku inn á plötu í Noregi og þar hafi verið á ferðinni Jens Book-Jenssen, sem þá var einn kunnasti dægurlagasöngvari Norðmanna. Kurt Foss og Reidar Böe sungu lagið og erlendir söngvarar sem héldu tónleika hér á þessum árum tóku gjarnan Litlu fluguna á efnisskrá sína. Má þar nefna Snoddas og Alma Coogan.
Ljóðið Litla flugan
Sigfús gerði lagið við ljóð Sigurðar Elíassonar, tilraunastjóra á Reykhólum. Í endurminningum Sigurðar kemur fram að Sigfús hafi fundið ljóðið samanbrotið í bók Sigurðar og litist vel á það. Sigurður taldi tormerki á því að Sigfús semdi lag við ljóðið en samþykkti það þó með því skilyrði að hann gerði lagið á innan við tíu mínútum.
Ljóð: Sigurður Elíasson
Litla flugan á dönsku
Sagt er frá því í Tímanum október 1953 að hið skemmtilega lag Sigfúsar, Litla flugan, muni koma út á nótum og á plötu í Danmörku og Noregi fyrir jól. Sigurd Madslund gerði danskan texta við lagið:
Texti: Sigurd Madslund.
T. S. Eliot
thumbnail|hægri|Teikning af Eliot eftir Simon Fieldhouse
Thomas Stearns Eliot (26. september 1888 – 4. janúar 1965) var bandarískt ljóðskáld, leikskáld og gagnrýnandi. Hann hlaut Bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1948. Þekktasta verk hans er ljóðið Eyðilandið.
Skipanalínuviðmót
thumb|right|Skjámynd af [[Unix-skel.]] Skipanalínuviðmót er viðmót til að vinna í tölvum með því að nota skrifaðar skipanir á svokallaða skipanalínu til að framkvæma aðgerðir, andstætt myndrænu viðmóti þar sem notandinn framkvæmir aðgerðir með því að smella með músinni á viðföng (hnappa, valmyndir, stikur, glugga og íkon) og textaviðmóti þar sem notandinn velur úr skipunum í valmynd. Notkun skipanaviðmóts fer þannig fram að notandinn slær inn skipun og ýtir á Enter-takkann á lyklaborðinu. Forrit sem nefnist skipanatúlkur tekur þá við skipuninni, greinir hana og framkvæmir. Þegar framkvæmd skipunar er lokið skilar forritið venjulega einhvers konar úttaki í textaformi. Skipanaviðmót komu fyrst fram á sjónarsviðið á 6. áratugnum og gáfu möguleika á því að fá niðurstöður jafnóðum ólíkt lotuvinnslu með gataspjöldum.
W. H. Auden
thumb|right|[[Christopher Isherwood, rithöfundi (vinstri) og W.H. Auden (hægri) mynd tekin af Carl Van Vechten, 6. febrúar 1939.]] Wystan Hugh Auden (21. febrúar 1907 – 29. september 1973) var eitt helsta ljóðskáld Breta á 20. öld, en einnig einstakur gagnrýnandi og mikilsvirtur þýðandi. Fyrri hluta ævinnar var hann búsettur á Englandi en fluttist til Bandaríkjanna árið 1946 og gerðist bandarískur ríkisborgari. Auden ferðaðist m.a. til Íslands ásamt Louis MacNeice og skrifaði ásamt honum bók um þá ferð, Bréf frá Íslandi.
Leifur
Leifur er íslenskt karlmannsnafn.
Eystrasaltsráðið
thumb|Aðildarríki Eystrasaltsráðsins. Eystrasaltsráðið (enska: Council of Baltic Sea States, CBSS) var stofnað í Kaupmannahöfn árið 1992 af þáverandi utanríkisráðherra Danmerkur og Þýskalands. Skrifstofa ráðsins hefur aðsetur í Stokkhólmi. Ísland gerðist aðili að Eystrasaltsráðinu árið 1995 sem er samstarfsvettvangur 11 ríkja (Danmerkur, Finnlands, Íslands, Eistlands, Lettlands, Litháens, Noregs, Póllands, Rússlands, Svíþjóðar og Þýskalands, auk Evrópusambandsins). Þar fer fram faglegt samstarf aðildarríkjanna um fjölbreytt málefni á borð við mansal, barnavernd, almannavarnir og sjálfbæra þróun, auk þess sem það er vettvangur fyrir stjórnmálasamstarf. Samkvæmt stefnuyfirlýsingu frá 2014 vinnur ráðið að þremur langtímamarkmiðum um öryggi, sjálfbærni og samheldni svæðisins. Ísland hefur um árabil verið leiðandi í starfi ráðsins á sviði barnaverndar með þátttöku Barnaverndarstofu og hefur barnahúsum að íslenskri fyrirmynd víða verið komið á fót í aðildarlöndunum. Þá hefur Ísland talað fyrir jafnréttisáherslum í öllum málaflokkum sem eru til umfjöllunar í ráðinu.
Formennska Íslands 2016 - 2017
Ísland gegndi formennsku í Eystrasaltsráðinu frá til loka júní 2017 og var hún leidd af Utanríkisráðuneyti Íslands en naut fulltingis annarra ráðuneyta og stofnana. Þátttaka í svæðisbundnu samstarfi, líkt og Eystrasaltsráðinu, er liður í því meginhlutverki utanríkisþjónustunnar að gæta hagsmuna Íslands á alþjóðavettvangi og grannsvæðum. Á formennskuárinu lagði Ísland sérstaka áherslu á lýðræði, jafnrétti og málefni barna.
Fundur aðildarríkjanna í júní 2017
Utanríkisráðherrar aðildarríkja Eystrasaltsráðsins funduðu í Hörpu í Reykjavík þann 20. júní 2017, í boði Guðlaugs Þórs Þórðarsonar utanríkisráðherra. Fundurinn markaði lok formennskuárs Íslands í ráðinu, en á fundinum komu ráðherrar allra ríkjanna saman til fundar í fyrsta skipti í fjögur ár. Auk ráðherra aðildarríkjanna 11, tók fulltrúi Evrópusambandsins einnig þátt í fundinum. Á meðal fundarefna voru framtíð svæðisins, svæðisbundin innleiðing heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna, almannavarnir og samstarf um rannsóknir og nýsköpun. Þá voru áherslumál formennsku Íslands til umræðu. Sigmar Gabriel, utanríkisráðherra Þýskalands, sagði um fundinn að með honum hefði Íslendingum tekist að binda enda á margra ára tímabil sem hafi einkennst af samskiptaleysi ríkjanna vegna innrásar Rússa á Krímskaga og átakanna í Austur-Úkraínu.
Dolly Parton
Dolly Parton (fædd 19. janúar 1946 í Sevierville, Tennessee) er bandarísk söngkona.
1183
thumb|right|[[Go-Toba Japanskeisari.]] Árið 1183 (MCLXXXIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Friedrich Hayek
Friedrich August von Hayek (8. maí 1899 – 23. mars 1992) var austurrísk-breskur hagfræðingur og stjórnmálaheimspekingur, sem hlaut Nóbelsverðlaun í hagfræði 1974, en er einnig kunnur sem einn helsti hugsuður frjálshyggju á 20. öld.
Hagfræðingurinn
Hayek fæddist í Vínarborg, barðist í austurríska hernum í fyrri heimsstyrjöld og lauk doktorsprófum í lögfræði og hagfræði frá Vínarháskóla. Þar var hann lærisveinn Ludwigs von Mises, sem var einna fremstur í hópi austurrísku hagfræðinganna svonefndu. Í bókinni Die Gemeinwirtschaft 1922 sagði Mises fyrir um það, að víðtækur áætlunarbúskapur eins og sósíalistar þeirra tíma hugsuðu sér hlyti að mistakast, því að þeir, sem semdu áætlanirnar, gætu aldrei safnað saman til þess nægilegri þekkingu. Hayek varð prófessor í Hagfræðiskólanum í Lundúnum, London School of Economics, 1931. Þar hélt hann uppi gagnrýni á kenningar Johns Maynards Keynes, sem vildi auka ríkisafskipti til að koma í veg fyrir alvarlegar kreppur. Hayek sagði, að sú lækning væri til langs tíma verri en meinsemdin. Í frægri ritgerð, „The Use of Knowledge in Society,“ (1946) lýsti Hayek því, hvernig verð á frjálsum markaði veitir fólki ómissandi upplýsingar um það, hvernig það eigi að bregðast við síbreytilegum aðstæðum. Ein meginröksemd hans gegn ríkisafskiptum í anda Keynes var, að þær trufluðu og torvelduðu þessa öflun og miðlun upplýsinga. Árið 1944 gaf Hayek út bókina Leiðina til ánauðar (The Road to Serfdom), þar sem hann hélt því fram, að nasismi og kommúnismi væru tvær greinar af sama meiði. Áætlunarbúskapur hlyti að lokum að leiða til einræðis, þar sem hagvald og stjórnvald væri hvort tveggja á sömu hendi og móta þyrfti einstaklinga með góðu eða illu í samræmi við hina opinberu áætlun. Bók Hayeks vakti miklar umræður og raunar heiftarlegar deilur, en árið 1947 hafði hann forgöngu um, að 47 menntamenn hittust í Sviss og stofnuðu Mont Pèlerin Society, Mont Pèlerin samtökin, til skrafs og ráðagerða um einstaklingsfrelsið, eðli þess og skilyrði. Hayek var forseti samtakanna fyrstu fimmtán árin, til 1962.
Stjórnmálaheimspekingurinn
Hayek sneri sér eftir stríð að stjórnmálaheimspeki. Hann gerðist prófessor í siðfræði í Chicago-háskóla 1950 og gaf út mikla bók um einstaklingsfrelsi árið 1960, Frelsisskráin (e. The Constitution of Liberty). Hann var prófessor í hagfræði í Freiburg-háskóla í Þýska sambandslýðveldinu 1962-1968 og síðar um skeið í Salzburg-háskóla í Austurríki. Á þriðja fjórðungi 20. aldar voru kenningar Keynes í miklum metum, en þetta breyttist um og eftir 1970, þegar reynslan af víðtækum ríkisafsktipum varð til þess, að stjórnmálamenn og hagfræðingar tóku að líta frekar til Hayeks. Hann deildi Nóbelsverðlaunum í hagfræði með jafnaðarmanninum Gunnari Myrdal árið 1974. Meginframlag hans til hagfræðinnar var þá talið útskýring hans á því, hvernig verð á frjálsum markaði miðlar upplýsingum um atvinnulífið og kemur þannig í kring sjálfstýringu þess. Næstu árin jukust stjórnmálaáhrif Hayeks verulega. Ungt fólk hreifst af frjálshyggju hans, og stjórnmálamenn víða um heim tóku upp kenningar hans. Margrét Thatcher, sem dró enga dul á það, að hún hefði sótt margar hugmyndir til Hayeks, varð forsætisráðherra Stóra-Bretlands vorið 1979, og Ronald Reagan, sem einnig var lærisveinn Hayeks, tók við forsetaembætti í Bandaríkjunum í ársbyrjun 1981. Þau Thatcher og Reagan reyndu bæði að minnka ríkisafskipti í löndum sínum, og gerbreyttist breskt atvinnulíf á valdatíma Thatchers (1979-1990). Árin 1973-1979 gaf Hayek út í þremur bindum verkið Law, Legislation and Liberty. Hann lést í Freiburg. Hann var tvíkvæntur og átti tvö börn með fyrri konu sinni.
Hayek á Íslandi
Friedrich A. von Hayek varð fyrst kunnur á Íslandi sumarið 1945, þegar kaflar úr útdrætti úr Leiðinni til ánauðar birtust í Morgunblaðinu. Hafði útdrátturinn birst í bandaríska tímaritinu Reader’s Digest og vakið athygli ungs laganema, Geirs Hallgrímssonar, síðar forsætisráðherra, sem fékk Ólaf Björnsson, þá dósent og síðar prófessor, til að snara honum á íslensku. Birtist fyrsti kaflinn í blaðinu 21. júlí 1945. Alþýðublaðið og Þjóðviljinn gagnrýndu þessa ádeilu Hayeks á sósíalisma harðlega. Ungur hagfræðingur, sem nýkominn var heim frá Svíþjóð, Jónas H. Haralz, skrifaði nokkrar greinar gegn boðskap Hayeks í Þjóðviljann, en Ólafur Björnsson svaraði í Morgunblaðinu. Kom útdrátturinn út í bæklingi Sambands ungra sjálfstæðismanna árið eftir, 1946, með formála eftir formann sambandsins, Jóhann Hafstein, síðar forsætisráðherra. Fátt var síðan rætt um Hayek á Íslandi, þangað til Hannes Hólmsteinn Gissurarson kynnti kenningar Hayeks í þættinum „Orðabelgur“ 15. ágúst 1976, en viðmælendur hans þá voru þeir Ólafur Björnsson og Gylfi Þ. Gíslason. Félag frjálshyggjumanna var stofnað á áttræðisafmæli Hayeks 8. maí 1979, en Hayek kom til Íslands í apríl 1980 og flutti tvo fyrirlestra, annan um „Miðjumoðið“, þar sem hann gagnrýndi greinarmun Johns Stuarts Mills á lögmálum um sköpun og skiptingu gæða, hinn um „Skipulag peningamála“, þar sem hann setti fram tilgátu um, að frjáls samkeppni í framleiðslu peninga gæti leitt af sér traustari peninga en menn hefðu vanist. Í umræðuþætti í sjónvarpinu deildu þeir Jónas H. Haralz og Hjalti Kristgeirsson um boðskap Hayeks, og varði Jónas að þessu sinni Hayek. Leiðin til ánauðar kom út þetta ár, 1980, í þýðingu Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar, sem einnig hefur skrifað bók um Hayek, doktorsritgerðina Hayek’s Conservative Liberalism, (Garland, New York 1987). Þorsteinn Gylfason gagnrýndi réttlætiskenningu Hayeks í löngu máli í Skírni 1984, og Hannes H. Gissurarson svaraði honum í Skírni 1986. Ólafur Björnsson birti einnig stutta grein um Hayek í bókinni Einstaklingsfrelsi og hagskipulag (1982).
Skildinganes
thumb|300px|right|Kort sem sýnir örnefni í Reykjavík og nágrenni. Skildinganes var jörð í Reykjavík við Skerjafjörð sem heyrði undir lögsagnarumdæmi Seltjarnarness til ársins 1932. Á jörðinni liggja nú Reykjavíkurflugvöllur að stærstum hluta, Skerjafjarðarhverfi („Stóri-Skerjafjörður“ og „Litla-Skerjafirði“) auk Nauthólsvíkur. Jörðin náði þannig frá Sundskálavík, vestan við Suðurgötu, yfir hálfa Vatnsmýrina að Öskjuhlíð. Gatan sem liggur í sveig eftir nesinu þar sem Skildinanesbæirnir stóðu heitir Skildinganes.
Deftones
thumb|Einkennismerki Deftones. thumb|Chino Moreno. thumb|Stephen Carpenter.
Skildinganes
Elstu heimildir um jörðina eru bréf þar sem skólameistara í Skálholti eru lagðar jarðir til uppihalds 1553 og síðan bréf 1556 þar sem Knud Stensen hirðstjóri leggur jarðir Skálholtsstaðar á Álftanesi og Seltjarnarnesi undir konung. Skildinganesbæirnir voru við vesturströndina sunnan við Sundskálavík þar sem núna er hverfið Skerjafjörður og hétu Austurbærinn og Vesturbærinn (rifnir) og Reynisstaðir þar sunnan við (nú Skildinganes 15), en margar hjáleigur voru í landinu, meðal annars Nauthóll sem Nauthólsvík heitir eftir.
Deftones
Þegar Deftones vann að plötu sinni Eros árið 2008 lenti Cheng í bílslysi sem varð til þess að hann var í dái næstu árin. Cheng lést 2013. Platan var aldrei gefin út og sveitin byrjaði á nýju efni.
Skildinganes
Rétt eftir aldamótin 1900 keyptu nokkrir menn hálfa jörðina og stofnuðu Hlutafélagið Höfn sem átti að standa að byggingu hafnaraðstöðu fyrir Reykjavík í Skerjafirðinum. 1913 hóf síðan félagið Harbours and Piers Association Ltd, sem meðal annars var í eigu Einars Benediktssonar, hafnarframkvæmdir við Nauthólsvík sem strax var hætt við. Fossafélagið Títan keypti síðan eignina af Harbours and Piers 1918 með það fyrir augum að reisa höfn, en stærstur hluti landareignar þess félags var síðar tekinn eignarnámi undir Reykjavíkurflugvöll.
Deftones
Meðal frægustu laga Deftones eru eru My Own Summer (Shove It), Hexagram, Change (in the House of Flies), Bored, og Be Quiet and Drive (Far Away).
Árið 2016 spilaði Deftones á Secret Solstice hátíðinni í Laugardal, Reykjavík. Chino Moreno hélt auk þess órafmagnaða tónleika í Þríhnúkagíg.
Hjörleifur Hróðmarsson
Hjörleifur Hróðmarsson var fóstbróðir Ingólfs Arnarsonar sem er talinn fyrsti landnámsmaður Íslands.
Þeir Hjörleifur og Ingólfur eru sagðir hafa verið frændur, föðurfeður þeirra vora bræður sem yfirgáfu Þelamörk fyrir víga sakir. Langafi þeirra var Hrómundur Gripsson, sögufrægur fornkappi. Synir hans voru Björnólfur, faðir Arnar föður Ingólfs, og Hróaldur, faðir Hróðmars föður Hjörleifs. Systir Ingólfs Arnarsonar, Helga Arnardóttir, var síðan gift Hjörleifi.
Hjörleifur kom að sögn með Ingólfi til Íslands og hafði vetursetu við Hjörleifshöfða á Suðurlandi en var svo veginn af tveimur írskum þrælum er hann hafði tekið í víking á Bretlandseyjum. Drápu þessi Írar húskarla Hjörleifs og tóku konur býlisins með sér til Vestmannaeyja (nefndar svo vegna atburðar þessa en íbúar Bretlandseyja voru jafnan kallaðir Vestmenn).
Sambandslögin 1707
thumb|Fyrsti fáni [[Bretlands, búinn til af Jakob 6.]] Sambandslögin 1707 (enska: Acts of Union 1707) voru lög samþykkt af enska þinginu og skoska þinginu árið 1707 til að sameina konungsríkin England og Skotland. Sambandslögin settu í lög það sem hafði verið samþykkt í Treaty of Union-milliríkjasamningnum þann 22. júlí 1706. Áður voru England og Skotland aðskilin lönd í konungssambandi. Með þessum lögum var konungsríkið Stóra-Bretland myndað.
Löndin tvö voru með sama einvaldinn síðan Union of the Crowns árið 1603, þegar Jakob 6. Skotakonungur erfði ensku krúnuna eftir frænku sína Elísabet 1. Reynt hafði verið að sameina ríkin tvö árin 1606, 1667 og 1689 en það var ekki þar til byrjunar 18. aldarinnar að bæði þing voru sammála sambandi.
Lögin gengi í gildi þann 1. maí 1707. Á þessa dagsetningu sameinuðust skoska þingið og enska þingið til að mynda breska þingið, staðsett í Westminsterhöllinni í London. Hún var áður höfuðstöðvar enska þingsins. Þannig eru lögin þekkt sem Þingasambandið (e. Union of the Parliaments).
Villach
Villach er borg í Austurríki og jafnframt næststærsta borgin í sambandslandinu Kärnten.
Lega og lýsing
Villach liggur við ána Drau við vesturbakka Ossiacher See nær syðst í Austurríki. Landamærin að Slóveníu eru 8 km suður af borginni. Hið þekkta stöðuvatn Wörthersee er aðeins 10 km til austurs. Næstu stærri borgir eru Klagenfurt til austurs (40 km), Ljubljana í Slóveníu til suðausturs (100 km) og Udine á Ítalíu til suðvesturs (120 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Villach sýnir svartan arnarfót sem hvílir á svörtum steini. Bakgrunnurinn er gulur. Ekki er vitað um tilurð merkisins, en það þykir líklegt að hér sé um aðalsmerki að ræða. Arnarfóturinn er sláandi líkur merki Finkenstein-ættarinnar sem bjó við Faaker See þar skammt frá. Elstu heimildir um merkið er á skjali frá 12. apríl 1240. Síðustu breytingar á því voru gerðar 1965.
Orðsifjar
Villach er nefnd eftir italska mannanafninu Villaco. Á ítölsku heitir borgin Villaco. Á slóvensku heitir borgin hins vegar Beljak.
Á vegum úti
Á vegum úti er bók eftir bandaríska rithöfundinn Jack Kerouac.
Villach
Viðburðir
thumb|Harley Davidson dagar í European Bike Week
Vinabæir
Villach viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Skógarlíf (kvikmynd 1967)
Skógarlíf (enska: The Jungle Book) er bandarísk teiknimynd framleidd af Walt Disney Productions. Myndin byggir á skáldsögunni Frumskógarbókin eftir Rudyard Kipling. Myndin var frumsýnd þann 18. október 1967.
Kvikmyndin var nítjánda kvikmynd Disney-teiknimyndaversins í fullri lengd. Leikstjóri myndarinnar var Wolfgang Reitherman. Framleiðandinn var Walt Disney. Handritshöfundar voru Larry Clemmons, Ralph Wright, Ken Anderson, Vance Gerry, og Bill Peet. Tónlistin í myndinni er eftir Sherman-bræður. Árið 2003 var gerð framhaldsmynd, Skógarlíf 2, sem var dreift á kvikmyndahús.
Söguþráður
Mógli er alinn upp í skóginum og þar vill hann vera. dag einn kemur tígurinn ógurlegi aftur í skóginn til að hefna sín á Mógla. Þá upphefst mikil þrautaganga hjá vinum Mógla þeir draga Mógla nauðugan af stað í áttina að þorpi mannanna en hættur skógarins leynast við hvert fótmál.
Leiknir
Leiknir er íslenskt karlmannsnafn.
Condorcet markgreifi
thumb|right|Málverk af Condorcet. Marie Jean Antoine Nicolas de Caritat, marquis de Condorcet (17. september 1743 – 28. mars 1794), þekktur sem Nicolas de Condorcet var franskur heimspekingur, stærðfræðingur og einn af brautryðjendum stjórnmálafræðinnar. Hann hannaði Condorcet-aðferðina við kosningar og sýndi fram á þversögn Condorcets (einnig nefnd þversögn lýðræðislegrar atkvæðagreiðslu) og kviðdómssetningu Condorcets. Þá er hann talinn til boðbera Upplýsingastefnunnar. Hann krafðist jafnrétti kynjanna og var almennt frjálslyndur í stjórnmálaviðhorfum.
Albatrossar
thumb|Útbreiðsla. thumb|Mökunardans í Suður-Georgíu. thumb|Diomedea exulans á flugi í Tasmaníu. thumb|Egg Diomeda exulans.
Albatrossar (fræðiheiti: Diomedeidae), einnig kallaðir styrmar, eru sjófuglar af ættbálk pípunefja (Procellariiformes). Útbreiðsla þeirra er á Norður-Kyrrahafi, Suður-Íshafi og á Suðurhveli frá Suður-Ameríku og Ástralíu. Þeir eru meðal stærstu fleygra fugla.
Albatrossar eru fimir í lofti og vængir geta spannað allt að 3,7 metra. Þeir hafast oftast við á smáeyjum og eru gjarnir á að halda sig við fæðingarstað sinn.
Albatrossar lifa mun lengur en flestir fuglar. Albatross-kvenfugl sem var merkt af bandarískum fuglafræðingum á Midway-eyju í Norður-Kyrrahfi árið er talinn 66 ára og verpir enn (febrúar 2017).
Fuglarnir verða kynþroska 5 ára og pör mynda langtímasambönd. Mökunarferlið felur í sér ýmsa dansa til að heilla gagnstætt kyn og getur tekið nokkurn tíma að fullkomna dansana. Úr einu varpi kemur eitt egg og verða ungarnir fleygir á tæpu ári.
Tegundir
4 ættkvíslir og 22 tegundir eru viðurkenndar af IUCN:
Djúpavík
thumb|Reykjarfjörður, M/S Suðurland, Djúpavík Djúpavík er lítið þorp í innanverðum Reykjarfirði og var ein af þremur verslunarstöðum í firðinum ásamt Kúvíkum og Gjögri.
Djúpavík var áður fyrr stór síldarverstöð og stendur síldarvinnsluhúsið þar ennþá en öll vinnsla er hætt.
Í dag er rekið hótel þar í gamla kvennabragganum.
Nafnið Djúpavík er beygt þannig að forliðurinn beygist ekki þar sem víkin er (talin) kennd við djúpin (hk.) á firðinum fyrir utan en ekki dýpið í víkinni sjálfri.
Heimildir
Vestfjarðarvefurinn
Jack Kerouac
Jack Kerouac (f. 12. mars 1922 í Lowell, Massachusetts; d. 21. október 1969 í Saint Petersburg, Florida) var bandarískur rithöfundur, ljóðskáld og listamaður og er venjulega eitt fyrsta nafnið sem nefnt er þegar talað eru um Beat kynslóðina í Bandaríkjunum. Þrátt fyrir að hafa notið takmarkaðrar hylli þegar hann var á lífi er Jack Kerouac núorðið talinn með merkustu rithöfunda sem Bandaríkin hafa alið. Mest er það að þakka bók hans, Á vegum úti.
Lofn (mannsnafn)
Lofn er íslenskt kvenmannsnafn.
Siljan (vatn)
thumb|Gervihnattamynd. thumb|Staðsetning. Siljan er stöðuvatn í Dalarna í mið-Svíþjóð. Það er 6. stærsta vatn landsins og er 354 ferkílómetrar að stærð og er dýpi mest 134 metrar. Stærsti bærinn á bökkum þess er Mora. Vatnið situr í lægð þar sem stór loftsteinn rakst á jörðina fyrir 377 miljónum ára.
Dyrfjöll
Til stendur að friðlýsa svæði norðan fjallanna, þar á meðal Stórurð, safn stórgrýtis.
Leon
Leon er íslenskt karlmannsnafn.
Árni Sigfússon
Árni sat í stjórn Heimdallar árin 1976 - 1979 og var formaður 1981 - 1983. Hann gegndi formennsku í Sambandi ungra sjálfstæðismanna (SUS) á árunum 1987 - 1989 og hefur starfað sem framkvæmdastjóri Stjórnunarfélagsins og framkvæmdastjóri og forstjóri Tæknivals.
Árni var borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík í þrettán ár, 1986-1999. Hann gegndi embætti borgarstjóra í Reykjavík í nokkra mánuði árið 1994 er hann tók við af Markúsi Erni Antonssyni 3 mánuðum fyrir kosningar til að freista þess að halda borginni. Það tókst ekki gegn sameinuðum R-lista og varð Ingibjörg Sólrún Gísladóttir borgarstjóri að kosningum loknum.
Árni var bæjarstjóri í Reykjanesbæ 2002-2014, og oddviti Sjálfstæðisflokksins í bæjarstjórn 2002-2018.
Hjälmaren
thumb|Hjälmaren innan Svíþjóðar. Hjälmaren er fjórða stærsta vatn Svíþjóðar. Það er 63 kílómetra langt og er á mið-sænsku sléttunni. Það liggur að Mälaren í gegnum Eskilstunaån. Borgin Örebro er á vestubakka vatnsins. Hjälmare kanal tengir vatnið við Stokkhólm.
Magnús Jónsson
Magnús Jónsson getur átt við:
Umberto Eco
right|194px|thumb|Umberto Eco Umberto Eco (5. janúar 1932 – 19. febrúar 2016) var ítalskur miðaldafræðingur, heimspekingur, táknfræðingur og rithöfundur. Þekktastur er hann fyrir skáldsögu sína Nafn rósarinnar.
Miðfjarðará
thumb|right|[[Laugarbakki í Miðfirði. Miðfjarðará í baksýn.]] Miðfjarðará er á sem rennur um Miðfjörð í Vestur-Húnavatnssýslu. Áin verður til þegar Vesturá og Austurá sameinast en oft er þó nafnið notað um allar árnar þrjár sem renna um Miðfjarðardali, Austurá, Vesturá og Núpsá.
Árnar þrjár sem mynda Miðfjarðará eiga upptök sín á heiðunum suður af Miðfjarðardölum. Vesturá kemur upp á Húksheiði og rennur um Vesturárdal; Núpsá, sem er vatnsminnst, á upptök í Kvíslavötnum á Núpsheiði og rennur um Núpsdal og Austurá, sem er vatnsmest, á aðalupptök í Arnarvatni stóra og fellur um Austurárdal. Núpsá og Austurá renna saman þar sem dalirnir mætast og kalla sumir ána Miðfjarðará frá þeim ármótum en aðrir kalla hana Austurá þar til hún rennur saman við Vesturá.
Áin þykir mjög falleg og er ein besta og dýrasta laxveiðiá landsins, 113 km að lengd og þar eru yfir tvö hundruð veiðistaðir. Við ána er veiðhúsið Laxahvammur. Sumarið 2010 var besta veiðisumar í Miðfjarðará frá upphafi og veiddust þá 4043 laxar í ánni.
Ólafur Ingi Skúlason
Ólafur Ingi Skúlason (fæddur 1. apríl 1983) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir Fylki í úrvalsdeild karla og Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu. Hann var valinn í 23 manna hóp fyrir HM í Rússlandi 2018.
Kviðdómssetning Condorcets
Kviðdómssetning Condorcets er kennisetning um líkur þess að tilekin hópur einstaklinga komist að réttri niðurstöðu. Condorcet markgreifa setti hana fram í ritgerð sinni (e. Essay on the Application of Analysis to the Probability of Majority Decisions) árið 1785. Kennisetning þessi er kennd við kviðdóm vegna þess að þeirra er verkefnið að skera úr um hvort sakborningur er sekur eða saklaus.
Í sinni einföldustu mynd sýnir kennisetningin formlega fram á að við beitingu meirihlutakosningu við þær aðstæður að kosið sé um tvo valmöguleika, að því gefnu að annar þeirra sé réttur og hver kjósandi hafi eitt atkvæði, séu meiri líkur á að rétt niðurstaða komi út með hækkandi tölu kjósanda ef líkurnar á því að hver kjósandi hafi rétt fyrir sér sé meiri en ½. Séu hins vegar minni en helmingslíkur á að hver kjósandi hafi rétt fyrir sér er ráðlegast að fjöldi kjósanda sé einn.
Leonard
Leonard er íslenskt karlmannsnafn.
Leif
Leif er íslenskt karlmannsnafn, norrænn ritháttur af Leifur.
Borobudur
thumb|right|Borobudur árið 2004. thumb|right|Pílagrímar hugleiða á efsta stalli hofsins. Borobudur er Mahayana búddahof frá níundu öld staðsett í miðhluta Jövu í Indónesíu. Hofið er byggt upp af sex ferhyrndum stöllum og þremur hringlaga og er skreytt með 2.672 lágmyndum og 504 búddhalíkneskjum.
Aðalhelgidómurinn er við miðju efsta stallsins og kring um hann eru 72 búddalíkneski í bjöllulaga helgiturnum búddhatrúarmanna (stúpa).
Talið er að Borobudur hafi verið yfirgefið á fjórtándu öld samfara hnignun ríkja búddatrúarmanna og útbreiðslu íslam í Java. Það var grafið aftur úr gleymsku árið 1814 fyrir tilstuðlan Thomas Raffles landstjóra Breta á Jövu og hefur frá þeim tíma verið varðveitt og viðhaldið. Borobudur er á heimsminjaskrá UNESCO.
Það er ekki til skráð saga af hver byggði Borobudur eða hver var tilgangur hofsins. Talið er líklegt að Borobudur hafi verið reist um árið 800 á tímum Sailendra ríkisins í Jövu. Líklegt þykir að bygging hofsins hafi tekið 75 ár og verið fullgerð árið 825.
Öldum saman lá Borobudur hofið falið undir lögum af eldfjallaösku og frumskógagróðri. Það er ráðgáta hvers vegna hofið var yfirgefið og ekki er vitað hvenær hætt var að nota það og pílagrímsferðir til þessu lögðust niður.
Java var undir breskri stjórn árin 1811 til 1816. Landstjórinn Thomas Stamford Raffles hafði mikinn áhuga á sögu Java. Hann safnaði fornmunum og skráði hjá sér það sem innfæddir sögðu honum á ferðum hans um eyjuna. Á ferðalagi til Semarang árið 1814 var honum sagt frá stóru hofi sem kallað var Chandi Borobudur og staðsett var lengst inni í frumskógi nálægt þorpinu Bumisegoro. Hann sendi hollenskan verkfræðing H.C. Cornellius til að rannsaka málið.
Cornellius og 200 starfsmenn hans unnu í tvo mánuði við að höggva niður tré og brenna niður gróður og flytja burt jarðveg til að afhjúpa hofið. Ekki var hægt að grafa öll líkneskin úr jörðu af hættu á því að þau eyðilegðust.
Hollenski stjórnandi Kedu héraðsins Hartmann að nafni hélt áfram verki Cornelliusar og árið 1835 þá var allt hofið grafið úr jörðu. Það kom í ljós að aðal stúpan var tóm. Það fannst stór Buddha líkneski sem var eins stórt og eitt hundrað hinna búddhalíkneskjanna.
Daglega skoða margir ferðamenn hofið. Þann 21. janúar árið 1985 skemmdust níu stúpur illa þegar níu sprengjur sprungu. Blindur bókstafstrúarmaður og múslimi Husein Ali Al Habsyie var árið 1991 dæmdur í lífstíðarfangelsi fyrir að hafa lagt á ráðin um sprengjutilræði, þar á meðal sprengjurnar í hofinu.
Myndasafn
<Gallery> Mynd:Borobudur-perfect-buddha.jpg|Búddha-líkneski. Mynd:Borobudur.Stupas.am002.JPG|Stupa í Borobudur Mynd:Borobudur relief 3.jpg|lágmynd frá Borobudur. Mynd:Borobodur2.jpg|Stækkun á lágmynd frá Borobudur. Mynd:Borobudur stupas.jpg|Stupa í Borobudur ber við fjöllin í Java. Öldum saman var hofið gleymt og yfirgefið. Mynd:Borobudur photograph by van kinsbergen.jpg|Fyrsta ljósmyndin tekin af Isidore van Kinsbergen (1873) eftir að hofið var grafið upp. Mynd:Borobudur Tourism.jpg|Ferðamenn í Borobudur. Mynd:Borobudur mural.jpg|Lágmynd frá Borobudur. Mynd:Headless Buddha.jpg|Höfuðlaust búddalíkneski inni í stúpu. </Gallery>
Arngeir
Arngeir er íslenskt karlmannsnafn.
Uppland
thumb|Kort. Uppland er sögulegt hérað á austurströnd  Svíþjóðar. Það er um 12.813 km2 eru íbúar um 1.66 milljónir (2018). Í héraðinu eru borgirnar Stokkhólmur (norðurhlutinn) og Uppsala. Vatnið Mälaren er við suðurmörk Upplands. Í Upplandi hafa fundist mesta magn rúnasteina í heiminum.
Wallis Simpson
Wallis Simpson, hertogaynja af Windsor (fædd undir nafninu Bessie Wallis Warfield; 19. júní 1896 – 24. apríl 1986) var bandarísk yfirstéttarkona sem varð fræg á fjórða áratugi 20. aldar vegna ástarsambands síns við breska krúnuarfann Játvarð prins. Simpson var ekki álitin ákjósanlegt kvonfang fyrir Játvarð þar sem hún var tvífráskilin þegar þau tóku saman og var talin ólíkleg til að geta fætt honum erfingja.
Þegar Játvarður varð konungur Bretlands árið 1936 lýsti hann yfir vilja til að kvænast Wallis og taka hana fyrir drottningu, en andstaða ríkisstjórnarinnar við þennan ráðahag var slík að Játvarður ákvað að afsala sér krúnunni frekar en að valda stjórnarkreppu með hjónabandinu. Wallis og Játvarður giftust árið 1937 og voru titluð hertogahjón af Windsor til æviloka. Samband þeirra við bresku konungsfjölskylduna var ætíð stirt og þau bjuggu lengst af í útskúfun frá bresku hirðinni í París.
Æviágrip
Bessie Wallis Warfield fæddist þann 19. júní árið 1896 í smábæ í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum og var af miðstéttarættum frá bandarísku suðurríkjunum. Árið 1916 giftist hún sjóliðsforingja að nafni Earl Winfield Spencer yngri en skildi við hann tíu árum síðar.
Árið 1928 giftist Wallis öðrum eiginmanni sínum, Ernest Aldrich Simpson frá New York. Stuttu síðar fluttu hjónin til Bretlands, þar sem Ernest vann við skipaútgerð, og gerðust bæði breskir ríkisborgarar. Þau tóku virkan þátt í samkvæmislífi bresku yfirstéttarinnar og voru kynnt við bresku hirðina árið 1931.
Wallis kynntist Játvarði prinsi af Wales, erfingjanum að bresku krúnunni, árið 1931 í bænum Melton Mowbray á Englandi. Þar gisti hún í sama húsi og Játvarður, sem var þar á dýraveiðum ásamt yngri bróður sínum, Georg. Talið er að Wallis hafi orðið ástkona prinsins árið 1934 en Játvarður hélt sambandi þeirra ætíð leyndu fyrir föður sínum, Georg 5. Bretlandskonungi. Eftir að Georg 5. lést árið 1936 og Játvarður varð konungur var samband þeirra hins vegar gert opinbert og varð strax mjög umdeilt þar sem Wallis var þá að ganga frá skilnaði sínum við eiginmann sinn, Ernest Simpson.
Þann 16. nóvember árið 1936 kallaði Játvarður Stanley Baldwin forsætisráðherra á sinn fund og greindi honum frá því að hann hygðist ganga að eiga Wallis sem konu sína og þar með gera hana að drottningu Bretlands. Þetta tók Baldwin ekki í mál þar sem Wallis var tvífráskilin og reglur ensku biskupakirkjunnar leyfðu fráskildu fólki ekki að giftast á ný ef fyrri maki þeirra var enn á lífi. Játvarði var gert ljóst að ef hann gengi að eiga Wallis myndi breska ríkisstjórnin segja af sér og þannig gera hann, sem átti að vera ópólitískur þjóðhöfðingi, ábyrgan fyrir stjórnarslitum. Að endingu ákvað Játvarður þann 10. desember 1936 að segja af sér konungdómi svo hann gæti gifst Wallis og eftirlét þannig krúnuna yngri bróður sínum, Georg.
Samband hertogahjónanna við konungsfjölskylduna í Bretlandi var slæmt og eiginkona Georgs 6., Elísabet drottning, lagði sér í lagi fæð á Wallis. Elísabet taldi að Wallis hefði með sambandi sínu við Játvarð þröngvað Georg til að taka á sig skyldur konungsembættisins þvert gegn vilja sínum og þannig stuðlað að því að Georg lést fyrir aldur fram árið 1952. Sagt er að Elísabet hafi í kjölfarið kallað Wallis „konuna sem drap manninn minn“. Svilkonurnar birtust saman við útför Játvarðar árið 1972 en talið er að þær hafi aldrei sæst að fullu.
Snemma á sjötta áratugnum fluttu hertogahjónin inn í glæsivillu í eigu frönsku ríkisstjórnarinnar á götunni 4 route du Champ d'Entraînement við Bois du Boulogne í útjaðri Parísar. Eftir lát Játvarðar árið 1972 gaf Wallis verðmætustu 18. aldar-húsgögnin úr búi þeirra til Versalahallar í þakkarskyni við frönsku ríkisstjórnina. Eftir að Wallis lést árið 1986 arfleiddi hún Pasteur-stofnunina að öðrum eigum þeirra Játvarðar svo hægt yrði að nota andvirði þeirra til að fjármagna læknavísindi.
Detroit
Detroit er fjölmennasta borgin í Michigan-fylki. Detroit var upphaflega borg viðskipta, menningar, fjármála og vöruflutninga, og heimili 5,2 milljóna manna (2010). Hún var stofnuð 24. júlí, 1701 af franska landkönnuðinum Antoine Laumet de La Mothe, sieur de Cadillac. Í Detroit voru framleiddar vélar, eldavélar, vindlar, lyf og matur. Umhverfi borgarinnar hentaði bílaiðnaðinum mjög vel. Detroit er við Vötnin miklu og hafði því greiðan aðgang að ýmsu sem iðnaður þurfti til að þrífast. Einnig var borgin nálægt mestu kola-, járn- og koparnámum Bandaríkjanna.
Bílaiðnaður
Eftir tilkomu allra þessara verksmiðna voru stofnuð mikið af atvinnusamtökum til að bæta hag verkamanna. Laun hækkuðu og mönnum bauðst að fara á eftirlaun. Árið 1914 tilkynnti Ford svokallaðan 5-dollar day þar sem starfsmenn fengu borgaða $5 ($120 í dag), sem hækkaði laun starfsmanna um helming. Átta árum síðar kynnti Ford Motor Company svo til sögunnar breytta vinnutíma þar sem menn unnu 8 klukkustundir á dag, 40 klukkustundir á viku sem gerði Detroit að mjög heillandi borg fyrir nýja ameríkana í atvinnuleit. Há laun starfsmanna Ford Motor Company fréttust út meðal íbúa Detroit og ollu miklum rasisma í borginni.
Mikil hluti starfsmanna voru mexíkanar og svertingja frá suðurríkjunum. Þetta fór ekki vel í hvíta Bandaríkjamenn og í kringum 1920 var borgin orðin virkur liður í Ku Klux Klan, félagssamtök sem höfðu það að leiðarljósi að hvíti maðurinn væri yfirráðandi. Verksmiðjurnar sköffuðu vinnu en ekki húsnæði. Það varð til þess að hvíti íbúar Detroit þvinguðu svarta íbúa til þess að safnast saman í litlar blokkir í Norðurhluta Detroit. Þessi svokölluðu ghetto voru dapur og óheilbrigður staður til að lifa á.
Um miðja 20.öld vann einn af hverjum 6 Bandaríkjamönnum í bílaiðnaði. Í ljósi þess að bílaiðnaðurinn veitti lang flestum verkamönnum í Detroit vinnu þá var það kjörið skotmark fyrir verkalýðsfélögin. Í kreppunni fóru starfsmenn í verksmiðjum General Motors og Chrysler í verkfall vegna lélegra launa. Ford vildi ekkert með þessi verkalýðsfélög hafa og réð öryggisgæslu til þess að forðast þessi félög. Þetta leiddi til mikilla kjaradeila. Niðurstaðan varð sú aðgerðir voru kjarasamningar sem gerðu þá sem unnu í bílaiðnaðinum að þeim tekjuhæstu í landinu meðal verkamanna.
Á 9. áratug 20. aldar var kreppa í bílaiðnaðinum og fjöldi fólks varð atvinnulaust.
Dobermann
Dobermann pinscher eða dobermann (stundum skrifað doberman), einnig nefndur dofri á íslensku, er afbrigði af hundi. Dobermann-hundar eru háfættir og vöðvastæltir hundar og eru algengir varðhundar og lögregluhundar.
Stærð
Dobermann rakki getur orðið 68-72 cm hár á herðakamb og vegið 40-45 kg. Tíkur verða aðeins minni eða 63-68 cm og um 32-35 kg.
Saga
Það var Þjóðverjinn Friedrich Louis Dobermann sem á heiðurinn á þessum glæsilega hundi. Hann var eins konar hundaeftirlistmaður og hafði því aðgang að mörgum ólíkum tegundum. Hann dreymdi um hinn fullkomna varðhund, meðalstóran eða stóran hund sem átti að vera snögghærður, hugrakkur og þolgóður. Fyrst paraði hann saman þýskum pinscher og rottweiler. Einnig kom við sögu Machester terrier og bendir (pointer). Um 1880 varð svo dobermann-hundakynið til og árið 1900 var hann fyrst skráður í Breska hundaræktunarfélagið, 1912 var Dobermann klúbbur stofnaður í Bandaríkjunum og árið 2005 var loks stofnaður Dobermann klúbbur á Íslandi.
Dobermann varð strax mjög vinsæll um allan heim sem varðhundur og lögregluhundur auk þess sem hann gegndi stóru hlutverki í seinni heimsstyrjöldinni í björgun mannslífa. Hann er stór, sterkur, þolinn og er í hópi gáfuðustu hundategunda í heiminum.
Eiginleikar
Dobermann hefur mikla vinnugleði og þarfnast krefjandi verkefna, hann á samt sem áður auðvelt með að una sér í ró og næði fyrir framan sjónvarpið við hlið húsbónda sins.
Flestir sem heyra minnst á orðið dobermann sjá jafnan fyrir sér froðufellandi óargadýr, sem er ef til vill ekki skrýtið, vegna þess orðspors sem af honum fer og hlutverks sem hann hefur gegnt í gegnum tíðina. Þetta eru að mestu leyti ýkjur, þó vissulega sé hægt að gera úr honum ákafan varðhund.
Að eðlisfari er dobermann barnagæla, blíður, ástríkur í meira lagi og traustur hundur, sem hefur þó sterkt varðeðli og mun hann gæta húsbónda síns, fjölskyldu hans, bílinn, húsið og hin gæludýrin en það er ekki sjálfgefið að hann ráðist á og slasi alla óvelkomna eða ókunnuga, heldur hefur hann bara í hótunum nema að honum sé kennt annað.
Dobermann hefur gjarnan verið notaður til lögreglustarfa, hann er góður leitar-, blindra- og björgunarhundur, einnig finnast dæmi sem þeir hafa verið þjálfaðir í veiði og jafnvel sem fjárhundar. Dobermann hefur einnig orðið mjög vinsæll sýningarhundur. Síðast en ekki síst þá er dobermann góður heimilishundur og traustur vinur.
Að eiga dobermann er þó mikil skuldbinding og ekki beinlínis ráðlagt að fá sér hann sem fyrsta hund, hann þarf mikinn aga og skýrar reglur. Dobermann elskar að vinna fyrir eiganda sinn og þarf að fá vinnu sem bæði reynir á líkamlegt og andlegt atgerfi. Því er sniðugt að fara með hann á hlýðni- og sporanámskeið þar sem hann fær útrás fyir vinnugleði sína með húsbónda sínum.
Lotta
Lotta er íslenskt kvenmannsnafn.
Majónes
thumb|Hráefni í majónes. Majónes eða majonsósa er þykk sósa, yfirleitt hvít eða ljósgul á lítinn. Sósan er þeyta búin til úr olíu, eggjarauðum og ediki eða sítrónusafa með salti. Í Frakklandi er stundum bætt við sinnepi til bragðbætis, en á Spáni og Menorku er ólífuolíu bætt við sósuna en aldrei sinnepi. Hægt er að búa til aðrar sósur úr majonesi, til dæmis kokkteilsósu.
Majónes má þeyta með hrærivél, rafmagnsblandara eða með þeytara og gaffli. Sósan er gerð með því að þeyta kröftuglega saman olíu og eggjarauður. Ólían og vatn í eggjarauðunum mynda grunn þeytunnar og lesitín úr eggjarauðunum er þeytiefni sem gerir blönduna stöðuga. Sé sinnepi bætt við verður sósan bragðsterkari auk þess sem sinnepið inniheldur dálítið lesitín.
Alpaklukka
Campanula pulla er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Alpafjöllum.
Leonhard
Leonhard er íslenskt karlmannsnafn.
Gullfoss (skip, 1915)
Gullfoss var fyrsta skip Eimskipafélags Íslands og kom í fyrsta sinn til Reykjavíkur 16. apríl 1915. Var þá almennur frídagur í bænum og mikið fagnað.
Þetta fyrsta vélknúna millilandaskip Íslendinga var smíðað í Kaupmannahöfn og var ganghraði þess 11 sjómílur á klukkustund. Í því var rými fyrir 74 farþega og sigldi skipið með fólk og varning, ýmist milli Íslands og Bandaríkjanna og Íslands og Evrópu, auk þess að stunda strandsiglingar hér. Skipið kom hlaðið af vörum frá útlöndum en fyrsta sigling þess með farm eftir að heim kom var farin til Hafnarfjarðar 19. apríl og var þá öllum boðið að fara með ókeypis sem vildu. 400-500 manns notfærðu sér það boð.
Gullfoss varð innlyksa í Danmörku við hernámið 1940 og var undir yfirráðum Þjóðverja til stríðsloka. Þá fannst skipið illa farið í Kiel og var selt til Færeyja þar sem það nefndist Tjaldur. Gullfoss var rifinn 1953 í Hamborg í Þýskalandi.
Arngils
Arngils er íslenskt karlmannsnafn.
Ólafur Ólafsson lærði karl
Ólafur Ólafsson (d. 29. nóvember 1666 í Viðvík í Skagafirði), sem kallaður var lærði karl, var skólameistari á Hólum og síðar prestur í Grímstungu í Vatnsdal en missti prestsskap 1638.
Ólafur var sonur Ólafs Þorkelssonar bónda í Krossnesi í Kræklingahlíð og konu hans Þuríðar Eiríksdóttur. Hann var fóstraður af Guðbrandi Þorlákssyni biskupi, sem setti hann í Hólaskóla og sendi hann síðan til náms í Kaupmannahöfn í því skyni að hann tæki svo að sér skólameistaraembættið á Hólum. Tveir bræður Ólafs stunduðu einnig nám við Hafnarháskóla en létust báðir erlendis. Ólafur innritaðist í háskólann 1605 og virðist hafa staðið sig þokkalega þar, að minnsta kosti fékk kann góðan vitnisburð kennara. Hann kom svo heim og mun hafa tekið við embætti skólameistara 1611.
Það orð komst þó fljótt á að skólameistarinn væri fákunnandi og á engan hátt fær um að stýra skólanum. Var það meðal annars tekið sem dæmi að hann hefði kennt skólapiltum að stigbreyta latneska orðið parvus rangt og orti Þorlákur Skúlason, sem þá var heyrari við skólann, vísu um þetta þar sem meðal annars var vikið að lágum vexti skólameistarans, en Ólafur var nær dvergur á vöxt.
Vegna sögusagna sem bárust til Kaupmannahafnar um vankunnáttu skólameistarans og að Guðbrandur biskup drægi kaup hans undir sig var nýskipuðum höfuðsmanni, Frederik Friis, falið að rannsaka málið. Hann kom til landsins 1619 en veiktist á leiðinni og dó þremur dögum eftir komuna. Hann hafði þó áður sett mann til að reka málið fyrir sig og var Guðbrandi stefnt til Alþingis. Hann kom þangað ásamt Ólafi skólameistara, sem bar vitni um að hann hefði fullt skólameistarakaup og sýndi jafnframt vitnisburð frá Kaupmannahafnarháskóla um kunnáttu sína og bauðst til að svara hverjum þeim sem þreyta vildi lærdóm við hann. Enginn gaf sig fram og varð ekki meira úr málinu. En sannleikurinn um kaupgjaldið mun hafa verið sá að Guðbrandur hafði kostað Ólaf til náms en skólameistarakaupið var svo látið ganga upp í námskostnaðinn.
Það varð þó úr að Ólafur hrökklaðist frá skólanum en Þorlákur Skúlason, dóttursonur biskups, tók við. Ólafur varð prestur í Grímstungu í Vatnsdal en missti embættið árið 1638, sumar heimildir segja vegna barneignar en aðrar að það hafi verið vegna þess að han kærði séra Jón Pálsson á Ríp fyrir að hafa borið sér blóð í kaleiknum í kvöldmáltíðarsakramentinu. Séra Jón sagði að Ólafur hefði spýtt sjálfur blóði í kaleikinn en fyrir það sór Ólafur með tylftareið. En fyrir þetta er sagt að Þorlákur Skúlason, sem þá var orðinn biskup, hafi sett þá báða af.
Mytilus
Mytilus er heiti á ættkvísl sæskelja sem inniheldur fjórar tegundir þar á meðal annars hinn hefðbundna krækling (Mytilus edulis). Allar tegundirnar eru ætar en vegna þess að þær eru síarar geta þær tekið upp eitur úr umhverfinu (frá svifþörungum og úr mengun) og orðið hættulegar.
Mótorhjólasafn Íslands
alt=Mynd af Mótorhjólasafn Íslands á Akureyri er tileinkað minningu Heiðars Þ. Jóhannssonar.|thumb|Mótorhjólasafn Íslands á Akureyri er tileinkað minningu Heiðars Þ. Jóhannssonar.
Mótorhjólasafn Íslands er safn á Akureyri um sögu mótorhjóla á Íslandi í yfir 100 ár. Þar eru til sýnis mótorhjól, myndir og munir í nýrri 800 fermetra byggingu sem hönnuð var sérstaklega fyrir mótorhjólasafnið.
Safnið sem er opið allt árið, er staðsett á svokölluðu safnasvæði sunnan við Iðnaðarsafnið á Krókeyri á Akureyri.
Saga
Mótorhjólasafn Íslands var stofnað 20. desember árið 2007 til minningar um Heiðar Þórarinn Jóhannsson sem lést ári áður í hörmulegu bifhjólaslysi. Fjölskylda og vinir Heiðars settu á laggirnar sjálfseignarstofunun um byggingu og rekstur safnsins. Mótorhjólasafnið opnaði síðan formlega 15. maí árið 2011 á afmælisdegi Heiðars, sem hefði orðið 57 ára hefði hann lifað. Heiðar hafði í mörg ár safnað mótorhjólum og hjólatengdum munum og átti lengi þann draum að opna mótorhjólasafn. Hann lét eftir sig vel á þriðja tug hjóla. Í safninu er starfrækt sérstök minningardeild þar sem hjól og munir Heiðars eru sýndir og varðveittir.
Starfssemi
alt=Mynd af tveimur tegundum Harley-Davidson mótorhjóla.|thumb|Tvær tegundir Harley-Davidson mótorhjóla.
Safninu er ætlað að vera heimildageymsla um sögu mótorhjóla í samgöngusögu Íslands. Það sýnir og varðveitir sögu mótorhjóla á Íslandi í máli, munum og myndum ásamt því að varðveita minningu Heiðars og þau áhrif sem hann hafði á hjólamenningu landsmanna.
Mótorhjólasafnið sýnir hverju sinni um fimmtíu mótorhjól og mikinn fjölda af hjólatengdum munum og ljósmyndum sem spanna alla sögu mótorhjólsins á Íslandi.
Safnkosturinn telur um hundrað mótorhjól af öllum stærðum og gerðum. Til dæmis eru þar nokkur sjaldgæf bresk hjól og Motoguzzi, ítalskur gæðagripur sem var fyrsta stóra lögregluhjólið á götum Akureyrar. Auk hefðbundinnar safnastarfsemi er hugmyndin að skapa athvarf fyrir hjólafólk á Akureyri eða hjólafólk á ferð um landið.
Í tengslum við mótorhjólasafnið er starfrækt minjagripasala, ráðstefnu- og veislusalur, vetrargeymsla á hjólum, sölusýningar og samstarf við umboð, þrifaðstaða fyrir hjól, kaffitería, umferðarfræðsla, námskeið og fundaraðstaða ásamt öðrum hugsanlegum jaðarrekstri.
Tían
Bifhjólaklúbburinn Tían var stofnaður í janúar árið 2007 og er hann hollvinafélag safnsins. Tían hefur á þriðja hundrað meðlimi sem leggja fram vinnu, aðstoð og að stuðla að uppbyggingu og hagsmunum safnsins. Félagsmenn Tíunnar og aðrir velunnarar hafa lánað safninu hjól og aðra gripi til varðveislu eða á einstaka sýningar.
Louisa
Louisa er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigfús Egilsson
Sigfús Egilsson (3. maí 1600 – 1673) var kennari og síðan skólameistari í Hólaskóla, prestur í Hofsþingum og síðast dómkirkjuprestur á Hólum í Hjaltadal.
Sigfús var sonur Egils Ólafssonar, prests á Bægisá, í Hofsþingum og síðast á Tjörn í Svarfaðardal, og fyrri konu hans Oddnýjar Sigfúsdóttur. Hann var heyrari á Hólum frá 1631 til 1638 en varð þá skólameistari og gegndi því starfi til 1644. Það ár var hann vígður prestur að Hofi á Höfðaströnd og þjónaði Hofsþingum til 1660. Þá fór hann aftur að Hólum, varð þar dómkirkjuprestur og gegndi því embætti til dauðadags.
Magnús Jónsson (f. 1965)
Magnús Jónsson (f. 24. október 1965) er íslenskur leikari.
Sigfús Egilsson
Fyrri kona Sigfúsar var Vilborg Erlendsdóttir en hún dó af barnsförum 1644 og áttu þau ekki barn sem lifði. Sigfús giftist aftur Ólöfu Sigfúsdóttur og voru börn þeirra séra Egill í Glaumbæ, sem var skólameistari á Hólum um tíma, séra Jón á Ríp og Oddný, kona Gísla Eiríkssonar lögréttumanns á Höskuldsstöðum í Breiðdal.
Ludvig Harboe
thumb|250px|Ludvig Harboe Ludvig Harboe (16. ágúst 1709 – 15. júní 1783) var danskur prestur, Hólabiskup 1741 til 1745 og jafnframt Skálholtsbiskup eitt ár frá 1744 til 1745 og Sjálandsbiskup frá 1757.