cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Platon
Óritaðar kenningar
Sagan segir að Platon hafi eitt sinn fjallað um óritaðar kenningar sínar í fyrirlestri opnum almenningi sem hann nefndi Um hið góða (Περὶ τἀγαθοῦ), þar sem hann hélt því fram að hið góða (τὸ ἀγαθόν) og hið eina (τὸ ἕν), undirstöðulögmál tilverunnar, væru eitt og hið sama. Ýmsar heimildir greina frá fyrirlestrinum. Þar á meðal Aristoxenos sem lýsir honum þannig: „Menn komu í von um að læra eitthvað um það sem þeir telja mannleg gæði, svo sem auð, heilsu, hreysti og hamingjuna. En þeir urðu furðu lostnir, býst ég við, þegar stærðfræðisannanirnar hófust, með tölum og rúmfræðilíkönum og stjörnufræði og að lokum með yfirlýsingunni Hið góða er Hið eina. Sumir gerðu því lítið úr fyrirlestrinum en aðrir höfnuðu kenningunni.“ Simplikkíos vitnar í Alexander frá Afródisías sem segir að „samkvæmt því sem Platon sagði er undirstaða alls, þ.á m. frummyndanna sjálfra, Hið eina og óákveðin tvennd (ἡ ἀόριστος δυάς), sem hann nefndi Hið stóra og Hið smáa (τὸ μέγα καὶ τὸ μικρόν) [...] um þetta má einnig fræðast hjá Spevsipposi og Xenokratesi og hinum sem voru viðstaddir fyrirlestur Platons um hið góða.“ Þetta kemur heim og saman við það sem Aristóteles segir í Frumspekinni (987b og 988a).
Áhrif Platons
Platon er einn áhrifamesti hugsuður sögunnar. Alfred North Whitehead komst svo að orði að öll saga heimspekinnar væri einungis röð neðanmálsgreina við Platon. Whitehead átti ekki við að heimspekingar síðari tíma hefðu ekkert mikilsvert haft fram að færa, heldur að þeir hafi í meginatriðum gert það innan þess ramma sem Platon setti heimspekinni. Kenningar Platons hafa í gegnum tíðina bæði verið samþykktar og þeim hefur verið hafnað en meira að segja andmælendur Platons hafa fengist við sömu spurningar og Platon spurði.
Heimspeki Platons er oft borin saman við heimspeki Aristótelesar, nemanda hans. Á miðöldum voru rit Aristótelesar þekktari í Vestur-Evrópu og áhrif hans urðu töluvert meiri en áhrif Platons. Í skólaspekinni var Aristóteles einfaldlega nefndur „heimspekingurinn“. Aftur á móti voru rit Platons ætíð þekkt og lesin í Býsansríkinu.
Þekking á platonskri heimspeki náði fyrst útbreiðslu í Vestur-Evrópu á endurreisnartímanum. Margir af helstu hugsuðum og vísindamönnum þessa tíma brutust undan áhrifum skólaspekinnar og töldu platonska heimspeki forsendu framfara í listum og vísindum.
Vestrænir heimspekingar hafa æ síðan þegið innblástur úr verkum Platons. Áhrifa hans gætir ekki síður í stærðfræði og vísindum. Albert Einstein byggði á hugmyndum Platons um óbeytanlegan veruleika sem undirliggur sífelldum breytingum í heimi sýndarinnar þegar hann andmælti þeirri líkindafræðilegu mynd af heiminum sem Niels Bohr dró upp í túlkun sinni á skammtafræðinni. Aðrir hugsuðir hafa gert uppreisnir gegn hugmyndum Platons. Friedrich Nietzsche réðst til að mynda á siðfræði og stjórnspekikenningar Platons. Stjórnspekikenningar Platons sættu einnig árásum frá Karl Popper sem hélt því fram í riti sínu Opna samfélagið og óvinir þess (e. The Open Society and Its Enemies) (1945) að stjórnspeki Platons í Ríkinu væri dæmigerð alræðishugmyndafræði. Og Martin Heidegger andmælti hugmyndum Platons um veruna.
3. maí
3. maí er 123. dagur ársins (124. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 242 dagar eru eftir af árinu.
Bombus balteatus
Bombus balteatus er tegund af humlum, ættuð frá Skandinavíu og Rússlandi, Alaska, Kanada og fjöllum vestur Bandaríkjanna.
Æða
thumb|Skýringarmynd. Æða (fræðiheiti: Choroid) eða æðaþekja er æðaríkur bandvefur fullur af litarefnum, sem liggur á milli hvítu (sclera) og nethimnu (retina) í auganu. Aðalhlutverk æðu er að sjá nethimnunni og skynfrumunum í henni fyrir næringu og súrefni. Í kringum 85% af blóðflæði augans fer í gegnum æðu. Æða er þykkust um 0,3 mm og þynnst  0,1 mm
Bombus balteatus
Lýsing
Hún er yfirleitt svört með gulum röndum, en liturinn er breytilegur. Tungan er mjög löng.
Æða
Uppbygging
Æða er mjög þunnur bandvefur og er mjög ríkur af litarefni sem gefur honum dökkan lit og virkar sem aukin hindrun fyrir því að ljósgeislar sleppur út úr auganu. Hún skiptist í nokkur lög. Efsta lagið er sámþynna, þar tengist æðan og hvítan saman. Næst koma stórar æðar og uppistöðuvefur (stroma), síðan fleiri æðar, háræðar og næst nethimnunni liggur Bruch´s himnan ( eða grunnþynna).
Æða liggur frá Laufarönd, Ora serrata, og alveg að sjóntauginni og liggur á milli Hvítu og Nethimnunar.
Hlutverk
Aðalhlutverk Æðu er að sjá ytra lagi nethimnunar fyrir næringu og til þess að losa úrgang frá allri nethimnunni. Ekkert líffæri í líkamanum er með eins mikið blóðflæði pr. mm2. Einnig gleypa litarefnin í æðu í sig allt það ljós sem sleppur í gegnum nethimnuna. Æða er einnig notuð sem gangvegur fyrir þær æðar og taugar sem fara í gegnum augað að aftan og sinna sínu hlutverki fremst í auganu. Einnig sér æða um að kæla sjónhimnuna því mikil orka leysist úr læðingi við að ljós breytist í rafboð á nethimnunni.
Öldrun og sjúkdómar
Sá sjúkdómur sem er líklegastur til að valda blindu á Vesturlöndum kallast hrörnun í augnbotnum, (enska: age-related macular degeneration (AMD)) Með aldri missir æða hluta af eiginleikum sínum með að flytja næringu til nethimnunar og úrgangur byrjar að safnast upp. Burch´s himnan byrjar að losna frá nethimnunni og til þess að reyna að sjá henni ennþá fyrir næringu byrja nýjar æðar að myndast, en þær leka og vald því meiri skemmdum. Þetta afbrigði kallast vot ellihrörnun og er mun skæðara heldur en hitt afbrigðið sem er þurr ellihrörnun. Lækningu má finna við þurri ellihrörnun, en votri er hægt að halda niðri með lyfjagjöf og laser-meðferðum.
Liliuokalani
Lydia Liliʻu Loloku Walania Wewehi Kamakaʻeha eða Liliuokalani (2. september 1838 – 11. nóvember 1917) var síðasta drottning Konungsríkisins Hawaii. Hún tók við völdum eftir lát bróður síns Kalākaua árið 1891. Þegar hún hugðist afnema Byssustingjastjórnarskrána frá 1887 til að endurheimta neitunarvald konungs leiddu auðugir bandarískir og evrópskir íbúar uppreisn gegn henni og settu á fót bráðabirgðastjórn sem stefndi að sameiningu við Bandaríkin. Þeir stofnuðu síðan lýðveldi og steyptu Liliuokalani af stóli. Árið 1895 var gerð uppreisn gegn stjórn lýðveldisins til að endurreisa konungdæmið, sem mistókst. Í kjölfarið var Liliuokalani handtekin en árið eftir fékk hún fullt frelsi á ný eftir að hún hafði afsalað sér krúnunni formlega. Hún ferðaðist eftir það nokkrum sinnum til Bandaríkjanna til að mótmæla innlimum Hawaii sem fór fram árið 1898. Hún reyndi líka að sækja bætur fyrir landareignir konungdæmisins sem Bandaríkin höfðu tekið yfir.
Viðskiptablaðið
Viðskiptablaðið er íslenskt tímarit, sem gefið er út á hverjum fimmtudegi og er gefið út af útgáfufélaginu Myllusetri ehf. Blaðið fjallar aðallega um viðskipti og efnahagsmál.
Blaðið var stofnað árið 1994 og kom þá út á miðvikudögum. Frá janúar 2004 kom það einnig út á föstudögum og frá febrúar 2007 bættust þriðjudagar og fimmtudagar við og kom blaðið þá út fjórum sinnum í viku. Á þeim tíma var blaðið í eigu dótturfélags Exista. Í desember 2008 skipti blaðið um eigendur og varð aftur vikublað. Núverandi ritstjóri er Trausti Hafliðason.
Systurblað og fylgirit Viðskiptablaðsins er Fiskifréttir, sérblað um sjávarútvegsmál, sem komið hefur út frá 1983 og var áður sjálfstætt blað. Ritstjóri þess er Svavar Hávarðsson.
Fréttasíða Viðskiptablaðsins er vb.is og síður Fiskifrétta eru fiskifrettir.is og skip.is.
Eignarhald
Viðskiptablaðið er í eigu Mylluseturs ehf. Myllusetur er í eigu Péturs Árna Jónssonar sem á 67% hlut í gegnum félagið PÁJ Invest ehf. og Sveins B. Jónssonar sem á 33% hlut í gegn um félagið SBJ Invest.
Harald Schumacher
Harald Schumacher (fæddur 6. mars 1954 í Düren) er þýskur, fyrverandi knattspyrnumaður. Harald Schumacher var umdeildur markvörður þegar hann spilaði fyrir vestur-þýska landsliðið á níunda áratugnum. Hann varð mest umdeildur þegar hann slasaði alvarlega Battison, leikmamn frakklands í undanúrslitum á HM 1982 sem þýddi að fara þurfti með Battiston á börum af velli slasaðan. Hann tók þátt í að vinna gull á EM 1980 og silfur á HM 1982 og HM 1986. Hann yfirgaf landsliðið eftir að hafa skrifað hneykslisbók um þýska boltann. Eftir virkan feril hefur Schumacher starfað sem markvarðaþjálfari
Hnífsdalur
thumb|Hnífsdalur. Hnífsdalur er lítið þorp sem stendur við utanverðan Skutulsfjörð og er í mynni samnefnds dals. Þar búa um tæp 221 manns (2019). Þorpið er á milli Bolungarvíkur og Ísafjarðar og er hluti af sveitarfélaginu Ísafjarðarbæ. Í Hnífsdal starfar Hraðfrystihúsið Gunnvör.
Mynni dalsins er markað af tveimur hyrnum og heitir sú nyrðri Búðarhyrna eftir bæ að nafni Búð sem liggur við fjallsræturnar en sú syðri heitir Bakkahyrna eftir Bakka sem er bær við rætur þess. Eftir dalnum rennur Hnífsdalsá. Fjallið sem skilur að Hnífsdal og Ísafjörð heitir Eyrarfjall.
Ásgarður
Ásgarður er heimili ásanna í norrænni goðafræði. Þar er að finna hallir þeirra og í miðju Ásgarðs er Iðavöllur sem er samkomustaður goðanna. Inngangurinn í Ásgarð er um Bifröst sem Heimdallur verndar.
Washington Irving
thumb|right|Washington Irving Washington Irving (3. apríl 1783 – 28. nóvember 1859) var bandarískur rithöfundur, sagnaritari og sendiherra. Hann er þekktastur fyrir smásögurnar „Rip van Winkle“ og „The Legend of Sleepy Hollow“ sem báðar komu út í ritsafninu The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent. árið 1819. Hann var sendiherra Bandaríkjanna á Spáni frá 1842 til 1846. Hann var, ásamt James Fenimore Cooper, einn af fyrstu bandarísku rithöfundunum sem varð frægur í Evrópu.
Einskeljungar
Einskeljungar (fræðiheiti: Monoplacophora) eru flokkur lindýra sem talinn var með öllu útdauður til ársins 1952, þegar lifandi eintak fannst í djúpsjávarseti. Hingað til hafa fundist yfir tíu tegundir einskeljunga, en þeir lifa djúpt neðansjávar. Eins og nafnið gefur til kynna eru þessi lindýr með eina, flata og kringlótta skel og líkjast þannig nökkvum, eða öllu heldur olnbogaskeljum.
Sverrir Þorgeirsson
Sverrir Þorgeirsson (fæddur 1991) er íslenskur skákmaður. Hann varð Íslandsmeistari barna í skák 2001, var í unglingalandsliði Íslands í skák, og hafði 2292 FIDE -skákstig í desember 2018.
Naggrísir
Naggrísir (fræðiheiti: cavia porcellus) eru spendýr af ættbálki nagdýra.
Indíánafjöður
Indíánafjöður (eða Tannhvassa tengdamóðir) (fræðiheiti: Sansevieria trifasciata) er tegund blómstrandi plantna í ættinni Asparagaceae, ættuð frá hitabelti vestur Afríku, frá Nígeríu austur til Kongó. Hún er þekkt sem harðgerð pottaplanta á norðurslóðum, en er helst viðkvæm fyrir frosti og ofvökvun.
Naggrísir
Þeir eru ættaðir frá Suður-Ameríku, nánar tiltekið löndum í Andesfjöllum eins og Bólivíu, Perú og Ekvador. Þeir hafa verið notaðir til matar, í fórnir í trúarlegum athöfnum, sem tilraunadýr og á seinni árum sem gæludýr. Talið er að þeir hafi átt sögu með manninum allt frá því um 5000 árum fyrir Krist.
14 tegundir eru til af naggrísum en aðeins þrjár þeirra eru hafðar sem gæludýr: snögghærður, rósettur sem eru með síðari og úfnari feld og angóru. Meðallíftími er 4 - 8 ár. Þeir treysta mikið á lyktarskyn og heyrn en sjá ekki eins vel.
Skeifan
Skeifan er gata í Laugardalnum í Reykjavík með póstnúmerið 108. Með Fákafeni og Faxafeni myndar hún verslunar- og athafnahverfi sem hefur einnig verið kallað Skeifan.
Eopineus strobus
Eopineus strobus er skordýr í ættinni Adelgidae.
Endurkvæmt fall
Endurkvæmt fall er fall sem kallar á sjálft sig beint eða óbeint, endurkvæm föll eru mikið notuð í fallaforritun því þau koma í stað venjulegra lykkja.
Dæmi
Í þessu C99 forriti eru tvö föll, <tt>rfactorial</tt> og <tt>factorial</tt> skilgreind, það fyrra reiknar aðfeldi tölunnar 5 á endurkvæman hátt en það seinna reiknar það sama með for-lykkju.
int rfactorial(int n) { if (n == 1) return 1; return n * rfactorial(n - 1); }
Listi yfir stærstu borgir Bandaríkjanna
Eftirfarandi er listi yfir stærstu borgir Bandaríkjanna. Á listanum er einnig byggðalög sem United States Census Bureau skilgreinir sem bæjarfélög (e. town), kaupstaði (e. village) og þorp (e. borough). Á listanum eru einungis borgir og önnur byggðarlög sem eru sjálfstæðar stjórnsýslueiningar.
Endurkvæmt fall
Dæmi
int factorial(int n) { int total = 1; for (int i = n; i >= 1; --i) total *= i;       return total; }
Listi yfir stærstu borgir Bandaríkjanna
Á listanum er einungis miðað við fólksfjölda innan borgarmarka en ekki fólksfjölda á stórborgarsvæði. Í sumum tilfellum eru tvær eða fleiri borgir á sama stórborgarsvæðinu (svo sem San Francisco, San Jose og Oakland) en aðrar borgir eru ef til vill umkringdar úthverfum sem komast ekki á listann (svo sem St. Louis og Boston).
Endurkvæmt fall
Dæmi
int main(void) {       const int nr = 5; printf("%d\n", rfactorial(nr)); printf("%d\n", factorial(nr));
return 0; }
Listi yfir stærstu borgir Bandaríkjanna
Fjölmennustu borgir
thumb|right|200px| — [[New York borg ]] thumb|right|200px| — [[Los Angeles ]] thumb|right|200px| — [[Chicago ]] thumb|right|200px| — [[Houston ]] thumb|right|200px| — [[Phoenix ]] thumb|right|200px| — [[Philadelphia ]] thumb|right|200px| — [[San Antonio ]] thumb|right|200px| — [[San Diego ]] thumb|right|200px| — [[Dallas, Texas|Dallas ]] thumb|right|200px| — [[San Jose ]] thumb|right|200px| — [[Detroit ]] thumb|right|200px| — [[Jacksonville ]] thumb|right|200px| — [[Indianapolis ]] thumb|right|200px| — [[San Francisco ]] thumb|right|200px| — [[Columbus, Ohio|Columbus ]] thumb|right|200px| — [[Austin, Texas|Austin ]] thumb|right|200px| — [[Memphis ]] thumb|right|200px| — [[Fort Worth, Texas|Fort Worth ]] thumb|right|200px| — [[Baltimore ]] thumb|right|200px|20 — [[Charlotte (Norður-Karólína)|Charlotte ]] thumb|right|200px| — [[Boston ]] thumb|right|200px| — [[Seattle ]] thumb|right|200px| — [[Washington DC ]] thumb|right|200px| — [[Milwaukee ]] thumb|right|200px| — [[Denver ]] thumb|right|200px| — [[Louisville ]] thumb|right|200px| — [[Las Vegas ]] thumb|right|200px| — [[Nashville ]] thumb|right|200px| — [[Oklahoma City ]] thumb|right|200px| — [[Portland ]] thumb|right|200px| — [[Tucson ]] thumb|right|200px| — [[Atlanta ]] thumb|right|200px| — [[Sacramento ]] thumb|right|200px| — [[Kansas City ]] thumb|right|200px| — [[Omaha ]] thumb|right|200px| — [[Miami ]] thumb|right|200px| — [[New Orleans ]] thumb|right|200px| — [[Richmond ]]
Yfir 325 borgir eru í Bandaríkjunum með yfir 100.000 íbúa. Uppfært í desember 2021
Aðrar borgir með yfir 100.000-400.000 íbúa
Í stafrófsröð:
Nöturösp
thumb|Haustlitir.
Nöturösp (populus tremuloides) er aspartegund sem útbreidd er um allt barrskógabeltið í Norður-Ameríku, frá Nýfundnalandi í austri til Beringshafs í vestri og suður til Mexíkó og er þar með útbreiddasta tré álfunnar. Hún er á margan hátt lík blæösp og hafa ýmsir blendingar tegundanna verið ræktaðir saman með góðum árangri. Nöturösp getur verið allt að 25 metra há og getur fjölgað sér með rótarskotum.
Vapítihjörtur er meðal dýra sem naga börk trésins. Tréð er fylkistré Utah en þar er stærsta klónasamfélag nöturaspar sem fundist hefur (Pando).
Á Íslandi
Jón Rögnvaldsson flutti fyrst inn nöturösp frá Kanada á millistríðsárunum. Nöturöspin gerir kröfur um stöðugt loftslag að vetrarlagi og virðist illa þola umhleypingarnar sem eru hér á landi á veturna. Blæasparbróðir (Populus tremula x tremuloides), blendingur blæaspar og nöturaspar hefur verið notaður á Íslandi.
Uppvakningur
Uppvakningur er samkvæmt þjóðtrú holdleg vera (oftast í formi mannveru, en getur tekið sér mynd dýra eða yfirnáttúrulegrar veru), sem á óútskýrðan hátt hefur vaknað til lífsins eftir dauðann og gengur meðal lifenda. Íslenska orðið uppvakningur átti við sérstaka gerð drauga úr norrænum goðsögnum, en goðsagnir úr öðrum menningarheimum hafa aukið við merkingu orðsins "uppvakningur" í dag.
Norðurlönd
Samkvæmt norrænum goðsögnum og þjóðsögum eru uppvakningar draugar, sem risið hafa upp úr grafhaugum látinna víkinga. Einnig gátu galdramenn, og fjölkunnugt fólk, vakið upp lík vinna ýmis illvirki. Menn sem voru drepnir af skuggaverum líkt og tröllum urðu oft að Uppvakningum. Draugurinn Glámur í Grettis sögu er einn þekktasti uppvakningur Íslands.
Afríka
Sögur af uppvakningum eiga uppruna sinn að rekja til margra afrískra ættbálka og trúarbragða þeirra sem kallast Vúdú, þar segir frá því að dauðir eru vaktir til lífs sem vinnumenn fyrir öfluga seiðmenn. Samkvæmt boðorðum Vúdú þá getur dáinn manneskja verið lífguð við af bokor eða Vúdú seiðmanni. Uppvakningarnir haldast þá undir stjórn Vúdú seiðmannsins þar sem þeir hafa engan sjálfstæðan vilja. „Zombi“ er einnig nafn fyrir Vúdú snákaguðinn Damballah Wedo,sem er af Níger-Kongó uppsprettu; það er skyld orðinu nzambi á máli Kongóbúa sem þýðir „guð“. Einnig innan um Vúdú siðinn er sagt að „zombi“ sé mennsk sál sem hefur verið gripinn greipum af „bokor“ og notuð til þess að efla kraft seiðmannsins.
Árið 1937 var Zora Neale Hurston að rannsaka þjóðsiði Haítí, þegar hún datt á mál Felicia Felix-Mentor sem hafði dáið og verið grafin árið 1907 aðeins 29 ára gömul.
Uppvakningar í vinsælli dægurmenningu
Kvikmyndir
Sögur nútímans af uppvagningum hvíta tjaldinu eða tölvuleikjum, eiga flestar uppruna sinn að rekja til sagna af afrísk karabískum göldrum, vúdú og svartagaldurs. Í þeim er sjálfur nár hins látna vakinn til lífsins og honum fengið hlutverk í holdinu á meðal lifanda. Þeir eru sjaldnast skarpir en þó nógu gáfaðir til að fjölga fjölda nára til muna. Í kvikmyndum nútímans eru uppvakningarnir oftast afleiðing vísindarannsókna, líffræðilegra stökkbreytinga eða vírusa.
Bókmenntir
Tónlist
Sumar undirgreinar þungarokksins hafa haft dauða og uppvakninga sem hluta af myndmáli og sviðstjáningu sinni þar má helst nefna drungarokkið og dauðarokkið
Tölvuleikir
Uppvakningar hafa verið vinsæll efniviður í sögusvið margra tölvuleikja, þar eru vinsælastir
Fölvalykill
Fölvalykill (fræðiheiti Primula conspersa) er blóm af ættkvísl lykla.
Chicago-blús
Chicago-blús er ein þekktasta tegund blústónlistar, sem þróaðist í Chicagoborg og er því kennd við borgina. Þessi tegund af blús er frábrugðin hinni “hefðbundnu” blústónlist á þann hátt að dúrhljómar koma oft við sögu ásamt því að fleiri nótur bætast við hinn hefðbundna blússkala, þannig að að áhrifin verða djasskennd. Chicago-blúsinn er einnig sérstaklega þekktur fyrir sterkann og gangandi bassatakt.
Chicago-blúsinn leggur mikla áherslu á tónlistarframburð, hljóðfærin eru öll rafmögnuð upp og eru gerð meira áberandi. Munnharpan er blásin í hljóðnema, rafmagnsgítarleikarar notast við allskyns tæknibrellur svo sem mismunandi hljóðgerfla. Í þessari tegund af blús er notast við mörg mismunandi hljóðfæri, eins og til dæmis gítar, trommur, munnhörpu, bassa, píanó, saxafón og trompet.
Blúsinn kom til Chicago með svörtum innflytjendum sem fluttust til borganna í norðri eftir Þrælastríðið í Bandaríkjunum. Þetta var snemma á tuttugustu öldinni. Blúsinn var fyrst aðeins tónlist svartra manna í borginni en vinsældir jukust og brátt fóru hvítir tónlistarmenn að taka þátt og í sameiningu þróaðist stefnan sem var síðar kölluð Chicago blús.
Saga
Blús er tónlistarstefna sem upphaflega kom frá svörtum þrælum. Margir þeirra fluttust frá suðrinu eftir að hafa fengið frelsi, og margir þeirra fóru til Chicago í Illinoisfylki í Bandaríkjunum. Þetta var um 1920. Tónlist þeirra vakti mikla athygli á götuhornum og varð vinsæl. Blúsklúbbar og aðrir skemmtistaðir með blús sem ríkjandi tónlistarþema voru stofnaðir í suðurhluta borgarinnar. Fyrst og fremst voru þetta svartir tónlistarunnendur og tónlistarmenn enda var kynþáttamismunur mikill í Chicago eins og annars staðar í Bandaríkjunum á þessum tíma. Hvítt fólk fór ekki á sömu skemmtistaði og svart fólk. Þróun átti sér stað innan tónlistarstefnunnar og hún varð betri og aflmeiri. Tónlistarmenn lögðu miklar áherslur á hljóðfæraleik og þeir spiluðu á þau með mikilli innlifun og tilfinningu. Smátt og smátt byrjaði að myndast „tónlistarbransi“ í kringum þessa nýju tegund blústónlistar sem var kölluð Chicago blús. Einstaka tónlistarmenn urðu þekktari en aðrir og plötuframleiðsla og sala varð vinsæl. Hvítir tónlistarmenn byrjuðu einnig að reyna fyrir sér í þessari nýju stefnu og gekk vel. Vinsældir jukust til muna og áhorfendahópurinn stækkaði hratt. Mikil niðurlot voru á þróun Chicago blús þegar kreppan mikla gekk í garð en borgarbúar héldu þrátt fyrir hana áfram að hlusta á og njóta tónlistarinnar. Helstu áhrif kreppunnar á tónlistina var peningaleg, það er að segja allir áttu minni pening á milli handanna svo að niðurlot urðu töluverð á framleiðslu platna. Einnig fengu tónlistarmennirnir ekki mikið borgað og varð það til þess að einhverjir fóru yfir í aðrar atvinnugreinar. Þetta var ekki einsdæmi því að það sama gerðist við margar aðrar listgreinar út um allt.
Á fimmta áratugnum fjölgaði útgáfufyrirtækjum í Chicago mikið. Blúsinn var orðin gríðarlega vinsæl tónlistarstefna og hljóðmaði hann víða. Blústónlistarmenn voru ekki lengur einungis bartónlistarmenn heldur fóru þeir að fara í hljóðver, koma fram á sviði og fara í tónlistarferðalög. Helstu tónlistarmenn borgarinnar komu fram á allskyns blústónlistarviðburðum, sem voru haldnir um hverja helgi og út um alla borgina. Á sjötta áratugnum óx og dafnaði þessi tegund af blús ennþá meira en fyrr og takturinn varð harðari, sterkari hljóðfæraleikur og söngur jókst. Á þessum tíma komu stór útgáfufyrirtæki til sögunnar sem voru með marga tónlistarmenn á samningi. Dæmi um þessi fyrirtæki voru Chess, Vee-Jay og Cobra. Af þessum stóru fyrirtækjum var Chess langstærst og margir þekktustu blústónlistarmennirnir voru á samningi þar, meðal annarra Muddy Waters og Howlin' Wolf. Þessir tveir tónlistarmenn voru og eru þekktustu Chicago – blústónlistarmennirnir.
Frá sjöunda áratgunum hefur umrædd blústónlistarsefna víkkað og tekið marga óvænta snúninga. Tónleikastaðir og klúbbar í Chicago héldu áfram að vera mjög vinsælir og þá sérstaklega hjá svörtum íbúum borgarinnar. Cobra Records og Vee-Jay fór á hausinn með nokkurra ára millibili og plötuútgáfan var ekki eins sterk og áður. Chess var eina stóra blústónlistarútgáfufyrirtækið sem eftir stóð. Gamlir tónlistarmenn fengu samning þar ásamt nýjum og ferskum listamönnum eins og Ettu James og Koko Taylor. Þrátt fyrir sterka tónlistarmenningu og listamenn átti Chicago blúsinn í undanhaldi við sálartónlist og gospel. Chess fór á hausinn árið 1975 en á sama tíma voru margir gamalgrónir blúsklúbbar að hætta starfsemi sinni. Þrátt fyrir að blúsinn sé ekki eins gríðarlega vinsæll í dag og hann var á þessum tíma hefur hann alltaf verið til staðar í tónlistarflaumnum. Það er mestmegnis vegna þess að þessi tónlistarstíll hefur veitt mörgum nýrri tónlistarmönnum innblástur. Margir frægir tónlistarmenn sem á eftir komu hafa sagt að þessir gömlu blústónlistarmenn séu fyrirmyndir sínar.
Chicagoborg hefur verið kölluð höfuðborg blústónlistarinnar í áratugi og er það ekki að ástæðulausu enda flest allir blústónlistarmenn þessa tíma voru þaðan. Blúsinn er í dag þekkt og vinsæl tónlistarstefna um allan heim en Chicago er og verður höfuðborg hans. Þrátt fyrir að gömlu blústónlistarstaðirnir í borginni séu ekki lengur til staðar er hægt að fara á blússöfn þar og árlega er haldin blústónlistarhátið.
Deccan-flæðibasaltið
thumbnail|hægri|Deccan-flæðibasaltið nálægt [[Mumbai]] Deccan-flæðibasaltið (eða Deccan-tröppurnar) er stórt flæðibasaltsvæði sem staðsett er á Deccan-sléttunni við mitt-vestanvert Indland (á milli 17°-24°N, 73°-74°A) og er eitt af stærstu eldvirknisvæðum jarðar. Svæðið er samsett úr fjölda hraunlaga sem eru samanlagt yfir 2000 m þykk og ná yfir 500.000 km2 svæði. Rúmmál hraunanna er um 512.000 km3. Tröppunafnið Í Deccan-tröppurnar (Deccan traps) er komið úr sænsku og vísar til þess að hraunlögin mynda klettabelti sem eru eins og þrep eða tröppur í fjallahlíðum og landslagi svæðisins.
Saga
Upprunalega svæðið sem hraunlögin þöktu er áætlað hafa verið um 1,5 milljónir km2 eða um helmingur Indlands. Deccan-basaltsvæðið hefur minnkað að umfangi vegna rofs og flekahreyfinga. Núverandi kannað svæði er um 512.000 km2.
Áhrifa eldgosa á loftslag og lífríki
Losun gosgufa út í andrúmsloftið, þá sérstaklega brennisteinsdíoxíðs á meðan á eldgosunum stóð olli loftlagsbreytingum og líklegt að hitastig hafi fallið um 2°C.
Vegna stærðar og umfangs eldvirkninnar á svæðinu töldu vísindamenn að gastegundirnar sem mynduðust í gosunum höfðu haft áhrif á fjöldaútdauðann á mörkum Krítar og Tertíer sem meðal annars þurrkaði út risaeðlur af yfirborði jarðar. Skyndileg kólnun af völdum brennisteinsgastegunda sem losnuðu við eldgosin gæti hafa átt talsverðan þátt í fjöldaútdauðanum. Hins vegar er samstaða um það í vísindasamfélaginu að fjöldaútdauðinn hafi orðið af völdum árekstar loftsteins eða halastjörnu við jörðina og er Chicxulub-gígurinn í Mið-Ameríku talin vera gígurinn sem myndaðist við áreksturinn.
Sambærileg flæðibasaltsvæði og Deccan svæðið eru til víðar um hnöttin, t.d Síberíuflæðibasaltið (Siberian Traps).
Listi yfir þætti Supernatural: Sjötta þáttaröð: 2010-2011
Sjötta þáttaröðin af Supernatural var frumsýnd 24.september 2010 og sýndir voru 22 þættir.
Garðar í Reynishverfi
Garðar er bær í Reynishverfi í Mýrdal, sunnan og vestan undir Reynisfjalli, og er syðsti bær á Íslandi. Svo hefur þó ekki verið nema í tæp 250 ár því byggð hófst ekki á Görðum fyrr en eftir miðja 18. öld.
Austan við bæinn í Görðum er hæð sem heitir Hjallar og má þar ekki hreyfa við neinu, annars er sagt að illa fari. Sunnan við Garða, í suðvestanverðu Reynisfjalli, eru fallegar stuðlabergsmyndanir og hellar. Einn þeirra heitir Hálsanefshellir og þar hélt ljósmyndarinn Rax sýningu árið 2004 í tilefni af útkomu bókar sinnar, Andlit norðursins. Sýningin stóð þó aðeins skamma stund því brimasamt er við hellisopið.
Stangveiðifélag Reykjavíkur
Stangaveiðifélag Reykjavíkur eru stærstu félagasamtök áhugamanna um stangaveiði á Ísland, stofnað 17. maí árið 1939. Skrifstofa félagsins er við Háaleitisbraut í Reykjavík. Fjöldi félagsmanna 2007 var yfir 2600.
Tilgangur félagsins er að geta boðið félagsmönnum veiðileyfi á hagstæðum kjörum og í þeim tilgangi leigir félagið veiðisvæði af veiðiréttareigendum og endurselur til félagsmanna. Félagið stuðlar einnig að vexti og viðgangi veiðiíþróttarinnar með öflugu fræðslu- og útgáfustarfi. Félagið gefur út tímaritið Veiðimaðurinn sem kemur út 4 á sinnum á ári og fréttablaðið Veiðifréttir sem kemur út 7 sinnum á ári. Verndun villtra laxastofna er einnig mikilvægur þáttur í starfsemi félagsins og vinnur félagið að því m.a. með takmörkun á fjöldra veiddra fiska þar sem það á við, banni á ákveðnum veiðarfærum á tilteknum tímum eða svæðum, veiða-sleppa fyrirkomulagi, og síðast en ekki síst með uppkaupum eða leigu á netaveiðirétti.
Félagið hefur uppá að bjóða veiðileyfi hvort sem er fyrir lax eða silung, bæði í ám og vötnum. Á vegum félagsins eru núna tæplega 40 laxveiðisvæði og u.þ.b. 35 silungsveiðisvæði.
Félagið hefur lengi haft uppi áform um að reisa bækisstöðvar við Elliðaár í Reykjavík, en skiptar skoðanir eru um þau áform.
Kurt Vonnegut
Kurt Vonnegut, yngri (f. 11. nóvember 1922 - d. 11. apríl 2007) var bandarískur rithöfundur af þýskum ættum. Kurt barðist í seinni heimsstyrjöldinni og var tekinn til fanga af Þjóðverjum. Hann var færður til Dresden sem Bandamenn jöfnuðu við jörðu skömmu síðar með sprengjuherferð dagana 13.-15. febrúar 1945. Kurt lifði þennan hildarleik af þar sem hann hafði flúið í skjól í Sláturhús 5, sem seinna varð titill frægustu bókar hans. Eftir þetta var Kurt gert að safna saman líkum látinna í hrúgur sem var svo kveikt í með eldvörpum. Hann lést á heimili sínu 11. apríl 2007 skömmu eftir að hafa fengið slæma byltu sem olli alvarlegum höfuðáverkum.
Á Íslandi
Kurt heimsótti Ísland vegna bókmenntahátíðar í september 1987. Um Ísland sagði hann í viðtali sem William Rodney Allen og Paul Smith tóku við hann seinna sama ár:
Bók hans Slaughterhouse-five kom út í íslenskri þýðingu Sveinbjarnar I. Baldvinssonar sem Sláturhús fimm eða Barnakrossferðin: skyldudans við dauðann árið 1982. Bók hans God bless you Mr. Rosewater kom einnig út í íslenskri þýðingu Sveinbjarnar I. Baldvinssonar sem Guðlaun herra Rosewater eða Perlur fyrir svín árið 1992.
Samtök um betri byggð
Samtök um betri byggð eru þverpólitískur þrýstihópur sem lætur sig málefni skipulags höfuðborgarsvæðisins varða. Samtökin voru stofnuð þann 14. febrúar árið 1999 og voru enn virk árið 2020. Helsta baráttumál samtakanna hefur verið brottflutningur Reykjavíkurflugvallar úr Vatnsmýrinni. Einnig voru samtökin atkvæðamikil í baráttu gegn flutningi Hringbrautar sem þau töldu varasama aðgerð. Samtökin styðja lagningu Borgarlínu og leggja áhersu á núllsýn í vegamálum.
Megin boðskapur Samtaka um betri byggð er sá að höfuðborgarsvæðið sé of dreifð byggð til að þar þrífist mannvænlegt og hagkvæmt samfélag. Lausnin á þeim vanda felst að mati samtakanna meðal annars í að landið undir Reykjavíkurflugvelli verði tekið undir þétta borgarbyggð sem vaxi í nálægð og samhljómi við miðborgina.
Helsti talsmaður samtakanna var Örn Sigurðsson arkitekt.
Silungur
Silungur er samheiti fyrir urriða og bleikju, hvort sem er staðbundin eða sjógengin afbrigði sem oftast eru kölluð sjóbirtingur og sjóbleikja.
Frumspekin
thumb|left|175px|Síða úr Frumspekinni eftir [[Aristóteles í útgáfu Bekkers frá 1837.]] Frumspekin (gr., ta meta ta fysika, lat. Metaphysica) er eitt af meginritum forngríska heimspekingsins Aristótelesar. Verkið er fremur sundurlaust safn ritgerða í 14 bókum, sem var fyrst safnað saman og steypt í eina heild á 1. öld f.Kr. af Andróníkosi frá Ródos, sem ritstýrði útgáfu á verkum Aristótelesar. Ritgerðirnar fjalla allar um frumspeki (sem Aristóteles nefndi hina fyrstu heimspeki (gr. he prote filosofia) eða guðfræði (gr. þeologia)) en titill verksins er kominn til vegna þess að í útgáfu Andróníkosar voru bækurnar um frumspekina á eftir bókunum um eðlisfræðina (gr. ta fysika).
Meginviðfangsefni Frumspekinnar er „vera sem vera“ eða „vera sem slík“. Hún er rannsókn á því hvað það er að vera, hvað það er sem er og hvað er hægt að segja um það sem er í ljósi þess að það er, en ekki í ljósi einhvers annars. Í Frumspekinni fjallar Aristóteles einnig um ólíkar tegundir orsaka, form og efni og guð eða frumhreyfilinn.
Kvíslhyrningar
Kvíslhyrningar er ætt jórturdýra með kvíslótt (klofin) horn. Til kvíslhyrninga telst hjartarættin (Cervidæ), t.d. hin alkunnu hjartardýr Mið-Evrópu, krónhjörturinn, dádýrið, rádýrið, risahjörturinn, vapiti hjörturinn.
Akira Matsunaga (1948)
Akira Matsunaga (fæddur 8. ágúst 1948) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 10 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Zenon
Zenon getur átt við:
What I Like About You
Söguþráður
What I Like About You segir sögu systranna Valerie „Val“ Tyler og yngri systur hennar, Holly Tyler. Val Tyler (Jenni Garth) er stíf og vinnur við að skipuleggja veislur, er mjög skipulögð og oft taugaveikluð. Holly (Amanda Bynes) er opin og hress unglingur sem vill ekki flytja til Japan með föður sínum sem er kominn með nýtt starf og ákveður í staðinn að flytja inn til eldri systur sinnar, Val, í íbúðina hennar í New York-borg. Þær eru tvær sterkar systur sem að þykir mjög vænt um hvor aðra. Þær eiga báðar góða vini (til dæmis Lauren vinkonu Val og Gray vin Holly og seinna einnig Tinu).
Sumir af fyrstu þáttunum innihalda líkamlegt grín frá Amöndu Bynes. Leikstíll hennar var oft borinn saman við Lucielle Ball. Líkamlega leiktjáningin var dempuð seinna í þáttunum. Húmorinn í þáttunum poppar upp tilveruna og notast við heimsku persónanna í þættinum á hinum ýmsu sviðum.
Þættirnir notuðu oft tilvitnanir í þættina sem voru búnir og byrjaði til að mynda önnur þáttaröðin á því að rifja upp hvað gerðist í fyrstu þáttaröðinni. Stundum var notast við einstaka söguþræði og stundum leiddi söguþráðurinn út í eitthvað meira en einn þátt, ekki ólíkt því sem var gert í Vinum.
Stórar breytingar
Á milli fyrstu og annarrar þáttaraðarinnar voru gerðar miklar breytingar. Þátturinn var eiginlega alræmdur fyrir breytingar sínar á leikaraliðinu. Simon Rex (sem lék fyrrverandi kærasta Val, Jeff Campell) var skrifaður út úr þáttunum eftir lok fyrstu þáttaraðarinnar. Hann er skrifaður út þar sem Val segir að þau ættu ekki að hittast aftur „þangað til þau geti gert það án þess að „gera það““ (á við kynferðisleg samskipti sem þau höfðu átt þrátt fyrir að hafa hætt saman nokkrum mánuðum fyrr, sem Holly komst að).
2004-05
Í þessari þáttaröð hætti Michael McMillan en skrifaði þátt seinna í þriðju seríu. Þriðja þáttaröðin bætti við David de Lautour sem aðalpersónu (þrátt fyrir að hann hafi aldrei bæst við opnunarmyndina) sem Ben Sheffield, tónlistarmaður frá Bretlandi sem er nýr kærasti Holly, sem hún hittir þegar hún fer til Evrópu.
2005-06
Í síðustu þáttaröðinni bættist einn leikari í hópinn, Dan Cortese, sneri aftur í þættina sem aðalpersóna (þrátt fyrir að aldrei hafa verið bætt í opnunaratriðið) sem Vic Meladeo, fyrrum yfirmaður Val sem verður slökkviliðsmaður, litaði á sér hárið, og giftist Val í Atlantic City þegar þau verða full. Val mótmælir hjónabandinu, og segir að þau hafi gert allt afturábak. Val vildi að Vic skrifaði undir ógildingarpappírana. Vic sagðist vilja bíða í hálft ár, og ef að Val elskaði hann ekki þá (hann sagði að það væri mjög ólíklegt) þá myndi hann skrifa undir skilnaðarpappíra. Við lok mánaðanna sex ákveður Val að hún elski Vic og vilji áfram vera gift honum. Þau komast fljótlega að því að þau voru ekki löglega gift. Eftir það ákveða þau að giftast aftur. Brúðkaupið þeirra er í síðasta þættinum.
Ofn
thumb|Ofn í málverki eftir [[Jean-François Millet]] Ofn er hitaeinangrandi hvelfing sem er notuð til að hita, baka eða þurrka hluti en algengastir eru þeir til matreiðslu Sérstakir ofnar eru til sérhæfðra vinnslu eins og leirbrennsluofnar og stálbræðslu.
Saga
thumb|Forn færanlegur Grískur ofn frá 17 öld fyrir krist Elstu ofnarnir sem hafa fundist hafa eru frá Mið-Evrópu og eru frá því um 29 þúsund árum fyrir krist. Þeir voru lítið annað en holur í tjöldum fólks notaðir til eldunar á kjöti einkum af Mammútum. Í Úkraínu frá því um 20 þúsund fyrir krist hafa fundist slíkar holur, hitaðar með kolum og þaktar ösku til einangrunar. Maturinn var svo vafinn laufblöðum og sett yfir heita holuna og þakið yfir með mold.
Nordalsíshús
Nordalsíshús var fyrsta íshúsið á Íslandi, stofnað árið 1894 og byggt í Reykjavík, Hafnarstræti 23. Stofnendur þess voru þeir Tryggvi Gunnarsson útgerðarmaður og þáverandi Vestur-Íslendingurinn Jóhannes Nordal.
Stofnun Nordalsíshússins kom til fyrir tilverknað samfunda Tryggva og Sigurðar J. Jóhannessonar frá Mánaskál. Þeir voru staddir á mannamóti í Reykjavík árið 1893, en þar var Sigurður vændur um að vera Vesturfaraagent sem þótti skammaryrði. Tryggvi tók þá upp hanskann fyrir hann og bað hann að sanna góðvild sína til Íslendinga með því að senda aftur íslenska menn til að koma til landins og kenna Íslendingum að útbúa íshús til að geyma í beitu og matvæli í frosti. Sigurður hafði þá milligöngu um að Ísak Jónsson og Jóhannes Nordal komu til landsins, en Jóhannes hafði farið til Ameríku árið 1887. Hann vann þar við að byggja íshús og frysta fisk, þar til hann fékk tilboð Sigurðar (að boði Tryggva) að snúa aftur heim og hafði þá með sér verðmæta þekkingu. Úr þessu samkrulli varð fyrirtækið til.
Bandalag íslenskra leikfélaga
Bandalag íslenskra leikfélaga (skammstafað BÍL) er samtök áhugaleikfélaga á Íslandi. Samtökin voru stofnuð árið 1950 og var Ævar Kvaran helsti hvatamaðurinn að stofnun þeirra.
Bandalagið rekur Þjónustumiðstöð að Kleppsmýrarvegi 8 í Reykjavík. Þjónustumiðstöðin sinnir ýmsum málum fyrir áhugaleiklistarhreyfinguna en einnig er þar almenn þjónusta við leikhús og leikhópa af öllu tagi. Meðal annars er hægt að kaupa þar förðunarvörur og þar er einnig að finna stærsta leikritasafn landsins. Bandalagið hefur starfrækt leiklistarskóla síðan árið 1997 til að byrja með að Húsabakka í Svarfaðardal en skólinn flutti árið 2010 í Húnavallaskóla og árið 2017 í Reykjaskóla í Hrútafirði. Þar er á hverju sumri er boðið upp á leiklistarnámskeið af ýmsu tagi auk námskeiða í leikstjórn, leikritun og ýmsu fleira.
Bandagið er aðili að:
Þá er Bandalagið einnig meðlimur í Leiklistarsambandi Íslands sem m.a. stendur fyrir Grímunni.
Koltur
250px|thumb|right|Séð til Kolturs frá Straumey. 250px|thumbnail|Koltur, Heimi í Húsi thumb|250px|Kort af Koltur Koltur er lítil eyja í Færeyjum, sunnan og vestan við Straumey. Allur norðurhluti eyjarinnar er eitt fjall sem heitir Kolturshamar eða Uppi á Oyggj og er 478 metra hátt en suðurhlutinn er langur og fremur láglendur tangi. Koltur og Hestur voru áður eitt sveitarfélag en eru nú í sveitarfélaginu Þórshöfn.
Koltur er aðeins 2,3 km² að stærð og hefur frá fornu fari aðeins verið ein bújörð, kóngsjörðin Koltur, en hún var þó tvískipt á seinni árum og kallaðist upprunalegi bærinn þá Heimi í Húsi en hinn Norðuri í Gerðum og á síðari árum Koltursgarður. Um tíma var raunar fjórbýlt í Koltri og þá voru íbúar 40-50 talsins. Lengi framan af 20. öld bjuggu tvær ættir í eynni, sín á hvorum bæ, og töluðust ekki við. Ástæðuna vissi enginn utanaðkomandi og sagt er að á endanum hafi fólkið sjálft ekki vitað hvers vegna. Báðar fjölskyldurnar yfirgáfu eyna seint á 9. áratugnum. Hún var í eyði 1989-1994 og eftir það hefur aldrei búið þar nema ein fjölskylda. Þar hefur verið stunduð sauðfjár- og nautgriparækt.
Samkvæmt manntali 1. janúar 2020 búa 2 í Koltri. Búið hefur verið á Koltursgarði frá því eyjan byggðist að nýju en upprunalegi bærinn, Heimi í Húsi, hefur verið byggður upp á vegum Føroya Forngripafelags og á þar að varðveita dæmigert gamalt færeyskt góðbýli. Tvær kvikmyndir hafa verið teknar upp þar, myndin Barbara og íslenska kvikmyndin Dansinn, sem gerð er eftir sögu Williams Heinesen.
Engar reglulegar ferjusiglingar eru til eyjarinnar en bátar fara þangað á sumrin frá Straumey og reglulegt þyrluflug hefur verið þangað allt árið.
Wojciech Szczęsny
Hann spilaði upp yngri flokka Agrykola Warszawa og síðar Legia Warszawa þar til hann skrifaði undir hjá Arsenal þegar hann var 16 ára gamall árið 2006.
Jenna Jensdóttir
Jenna Jensdóttir (24. ágúst 1918 - 6. mars 2016) var íslenskur kennari og barnabókahöfundur.
Ævi
Eftir að Jenna fór að heiman var hún vinnukona í Stykkishólmi um skeið en hélt síðan til Reykjavíkur og hóf nám við Kennaraskólann og nam þar frá 1940-1942. Hún hætti námi en tók upp þráðinn síðar og lauk kennaranáminu árið 1963. Árið 1942 stofnaði hún ásamt manni sínum Hreiðarsskóla á Akureyri og starfaði við hann til ársins 1963. Hún var kennari við Barnaskóla Akureyrar 1962-1963 og kennari við Langholtsskóla frá 1963-1984. Hún kenndi einnig um skeið við Barnaskóla Garðabæjar og við Námsflokka Reykjavíkur. Frá 1974-2001 var Jenna bókmenntagagnrýnandi og greinahöfundur við Morgunblaðið.
Ritstörf
Jenna var barnung þegar hóf skriftir og þegar hún var sextán ára gömul höfðu skrif hennar birst á prenti. Jenna og Hreiðar eiginmaður hennar voru höfundar 24 bóka fyrir börn og unglinga. Þeirra þekktastar eru Öddubækurnar svokölluðu en þær urðu sjö talsins. Þau hjónin voru bæði skráð sem höfundar Öddubókanna en Jenna sagði síðar í viðtali að hún hafi skrifað þær ein. Þau hjón hafi alltaf skrifað í sitthvoru lagi en þau hafi ákveðið að setja nöfn þeirra beggja á bækurnar því þau hafi hugsað með sér að barnaskólinn þeirra, Hreiðarsskóli kynntari ef bækurnar væru einnig merktar Hreiðari.
Bækur Jennu og Hreiðars
1944 - Skógarævintýri
1947 - Adda og litli bróðir
1948 - Sumar í sveit
1948 - Adda lærir að synda
1949 - Adda kemur heim
1950 - Adda í kaupavinnu
1951 - Adda í menntaskóla
1952 - Adda trúlofast
1955 - Bjallan hringir
1956 - Snorri
1958 - Snjallir snáðar
1960 - Litli læknissonurinn
1961 - Vaskir vinir
1965 - Það er leikur að lesa
1966 - Bítlar eða bláklukkur
1967 - Stelpur í stuttum pilsum
1968 - Stúlka með ljósa lokka
1969 - Óskasteinn á tunglinu
1974 - Blómin anga
1976 - Jón Elías
Aðrar bækur eftir Jennu:
1975 - Engispretturnar hafa engan konung (ljóð)
1993 - Ásta Sóllilja
1998 - Svipur daganna
Viðurkenningar
Jenna hlaut fjölmargar viðurkenningar fyrir ritstörf sín. Hún og Hreiðar maður hennar hlutu verðlaun Fræðsluráðs Reykjavíkur árið 1973 og verðlaun Rithöfundasambands Íslands og Ríkisútvarpsins árið 1974. Jenna hlaut viðurkenningar úr Rithöfundasjóði Íslands árin 1979, 1987 og 1995. Jenna hlaut Samfélagsverðlaun Fréttablaðsins árið 2011 og árið 2015 var hún heiðruð sérstaklega á Menningarhátíð Seltjarnarness en Jenna var búsett þar síðustu æviár sín.
Gunnar Eyjólfsson
Gunnar var sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 1999 og hlaut heiðursverðlaun Grímunnar, íslensku sviðslistaverðlaunanna árið 2013.
Eiginkona Gunnars var Katrín Arason deildarstjóri (f. 1926) og dætur þeirra eru Karítas Gunnarsdóttir skrifstofustjóri í menntamálaráðuneytinu og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir alþingismaður.
Martha Imalwa
Olivia Martha Imalwa (f. Ekandjo) er ríkissaksóknari Namibíu frá árinu 2004.
Imalwa fór í útlegð til Angóla árið 1982 og nam og útskrifaðist með sæmd frá menntastofnun Sameinuðu þjóðanna fyrir Namibíu árið 1985 í Sambíu. Hún útskrifaðist með LLB-gráðu frá Warwick-háskóla í Bretlandi árið 1988 og sneri heim til Namibíu úr útlegðinni árið 1989. Eftir sjálfstæði Namibíu í mars 1990 varð Imalwa meðstjórnandi lögfræðiráðgjafarstofu í Ongwediva en varð síðan héraðssaksóknari árið 1992 í Oshakati. Hún varð síðan yfirsaksóknari fyrir bæi í norðurhluta Namibíu.
Martha Imalwa varð ríkislögmaður við Hæstarétt Namibíu og var síðan útnefnd vararíkissaksóknari Namibíu árið 2000. Hún var útnefnd ríkissaksóknari árið 2004 og endurútnefnd í sama embætti árið 2013 af Hifikepunye Pohamba forseta.
Júkon
thumb|250px|Júkon thumbnail|Kluane jökullinn í samnefndum þjóðgarði í Júkon. thumbnail|Quiet lake thumb|Þéttbýlisstaðir í Júkon.
Júkon (Yukon) er sjálfstjórnarsvæði í norðvesturhluta Kanada. Flatarmál þess er 482.443 km2 en íbúar voru um 40.000 árið 2019. Whitehorse er höfuðstaður fylkisins og eina borgin. Opinber tungumál eru enska og franska, en frumbyggjamál eru einnig viðurkennd.
Júkon var stofnað þegar það var klofið frá Norðvesturhéruðunum árið 1898. Það er nefnt eftir Júkonfljóti. Það á landamæri að Alaska í vestri, Norðvesturhéruðunum í austri og Bresku Kólumbíu í suðri. Júkon hefur að geyma mikla barrskóga og fjöll. Mount Logan, hæsta fjall Kanada, er í suðvesturhluta fylkisins og er það 5.959 metra hátt. Fjallið er innan Kluane-þjóðgarðsins.
Kjálki (bein)
250px|thumb|[[Neðri-kjálki manns]]
Аndrej Arshavín
Аndrej Sergejevítsj Arshavín (rússneska: Андре́й Серге́евич Арша́вин; f. 29. maí 1981 í Leníngrad) er rússneskur knattspyrnumaður hjá Arsenal FC. Hann býr yfir mikilli knatttækni og er oft kallaður „hinn rússneski Pelé“. Hann sló í gegn með rússneska landsliðinu á EM 2009 þegar hann skoraði eitt mark gegn Hollandi og lagði upp tvö í 8-liða úrslitum. Hann byrjaði að spila með rússneska landsliðinu árið 2002 og hefur leikið 61 landsleiki og hefur skorað 16 mörk. Hann spilaði með Zenit Sankti Pétursborg frá árinu 2000 til 2009 áður en hann var seldur á 15 milljónir punda í janúar 2009 til Arsenal og gerði hann þriggja og hálfs árs samning. Hann getur spilað sem kantmaður, sókndjarfur miðjumaður eða annar framherji. Hann spilar í treyju númer 23 og er dýrasti leikmaður í sögu Arsenal.
Kjálki (bein)
Kjálki er bein í höfuði hryggdýra. Hann er aðallega notaður til þess að vinna úr fæðu.
Jón Ólafsson Indíafari
Jón Ólafsson „Indíafari“ (4. nóvember 1593 – 2. maí 1679) var íslenskur rithöfundur og ævintýramaður, frá Svarthamri í Álftafirði við Ísafjarðardjúp. Hann er hvað þekktastur fyrir reisubók sína um dvöl sína í Kaupmannahöfn og ferð sína til Indlands sem hann skrifaði um 1661 eða 67 ára gamall. Reisubókin var gefin út þrisvar á Íslandi á 20. öld og er einstök heimild um ferðir Jóns, aldafar og mannlíf. Frásögnin skiptist í tvo meginhluta og greinir sá fyrri frá dvöl hans í Danmörku og ferðinni til Svalbarða, en hinn síðari lýsir Indlandsferð hans. Þriðja hlutanum er bætt við eftir dauða Jóns og greinir hann frá ævi Jóns eftir heimkomuna til Íslands.
Árið 1615 kom Jón sér um borð í enskt skip og samdi við skipstjórann um far til Englands. Þaðan lá leið hans til Danmerkur þar sem hann gerðist byssuskytta á herskipum Kristjáns IV Danakonungs. Fljótlega lá leið hans norður í Hvítahaf, til Svalbarða og árið 1622 sigldi hann suður fyrir Góðrarvonarhöfða, til Seylon sem nú kallast Srí Lanka. Síðar dvaldist hann í virki í dönsku nýlendunni Tranquebar á Indlandi. Í september árið 1624 slasaðist hann illa í sprengingu í fallbyssu, þá þrítugur, og var fluttur til Danmerkur og kom þangað eftir mikla hrakninga sumarið árið eftir. Hafði þá haft viðkomu í Írlandi.
1626 kom hann til Íslands aftur og var að Bæ á Rauðasandi fyrsta veturinn. Hann kvæntist Ingibjörgu Ólafsdóttur 1627 eða 1628 og bjuggu þau fyrst að Tröð og hugsanlega í Eyrardal í Álftafirði. Þaðan héldu þau hjónin til Vestmannaeyja 1639 þar sem Jón tók við sem stjórnandi heimavarnarliðs og byssumaður á Skansinum. Konu hans líkaði illa í Vestmannaeyjum og þau fluttu aftur vestur 1640 og sama haust drukknaði Ingibjörg í Álftafirði. Sonur Jóns sem hét Kristófer Bogi lést skömmu síðar. Aftur kvæntist Jón Þorbjörgu Einarsdóttur og eignuðust þau Ólaf sem síðar bjó á Kambsnesi og nokkur ætt er frá komin. Með Þorbjörgu bjó Jón á Uppsölum í Seyðisfirði í 5 ár frá 1644 og loks í 30 ár frá 1649 til æviloka í Eyrardal við Álftafjörð, á konungsjörð, endurgjaldslaust frá 1654.
Í meginatriðum er hægt að staðfesta frásögn Jóns með samtímaheimildum. Sums staðar tilgreinir hann þó rangt ár eða misminnir um persónur og embætti og stundum virðist dálítill ýkjustíll á frásögnum af ævintýrum hans. Hann var gæddur góðri frásagnargáfu og eru lýsingar hans á mannlífinu í Kaupmannahöfn og siðum framandi þjóða mjög líflegar. Ævisagan þykir einstæð heimild um mannlíf og herþjónustu í danska flotanum á 17. öld. Hafa Danir látið gera útdrátt úr henni sem lestrarefni handa börnum og unglingum í dönskum skólum.
Dired
Dired (enska: directory editor, gamalt orð yfir ‚skráastjóra‘) er öflugur skráastjóri fyrir Emacs-ritilinn.
Gleði (veisla)
Vanalegast fóru gleðir þannig fram, að höfðingjar buðu öðrum höfðingjum og sveitungum sínum heim, og veittu ótæpilega af mat og (áfengum) drykk. Gleðir gátu staðið dögum saman. Yfirvöld fengu snemma ímugust á þeim, þar sem þeim fylgdi ekki bara drykkjuskapur heldur einnig kynferðislegt lauslæti. Oft kom fjöldi óskilgetinna barna undir í einni og sömu gleðinni, með tilheyrandi vandræðum. Frægasta gleði sem haldin var var líklega sú sem kennd var við bæinn Jörfa í Haukadal. Gleðir þessar voru bannaðar með dómi á 18. öld. Þær síðustu hélt sýslumaðurinn Bjarni Halldórsson á Þingeyrum á jólum 1755, 1756 og 1757.