cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teitur (príor í Möðruvallaklaustri)
Teitur var íslenskur munkur sem var fyrsti príor í Möðruvallaklaustri en föðurnafn hans er óþekkt og ekki er vitað hvort hann kom úr einhverju öðru klaustri. Hann varð príor ári eftir stofnun klaustursins, 1296 eða líklega þó frekar 1297.
Ekki er vitað hve lengi hann var í embætti eða hvenær hann dó og því er ekki ljóst hvort hann var enn príor þegar klaustrið brann ásamt klausturkirkju og öllum skrúða árið 1316 en orsök brunans var sú að munkarnir komu drukknir heim úr kaupstað á Gásum og kveiktu í klaustrinu í ölæði. Klaustrið var ekki byggt upp að svo stöddu, enda taldi Auðunn rauði Hólabiskup sér það ekki skylt þar sem munkarnir hefðu sjálfir brennt ofan af sér. Hann lét þess í stað munkana verða presta í ýmsum sóknum eða tók þá heim til Hóla, en allar tekjur af klaustrinu gengu til Hólastaðar. Ekki er getið um neinn príor á þessu tímabili, hvorki Teit né aðra, og hefur hann líklega verið fallinn frá þegar klaustrið var endurreist 1326 því þá varð Þorgeir nokkur príor.
Magnús Magnússon
Magnús Magnússon (f. í Reykjavík 12. október 1929 - 7. janúar 2007) var frægur sjónvarpsmaður í Bretlandi sem þekktastur varð fyrir að gegna hlutverki spyrils í þættinum Mastermind á BBC í 25 ár.
Magnús fluttist 9 mánaða gamall með foreldrum sínum, Sigursteini Magnússyni og Ingibjörgu Sigurðardóttur, til Edinborgar í Skotlandi þar sem faðir hans gegndi starfi yfirmanns SÍS í Evrópu auk þess að vera ræðismaður Íslands í Edinborg. Magnús bjó í Skotlandi nær alla ævina en var þó ávallt íslenskur ríkisborgari.
Heimspeki samtímans
西方哲学史
Gagnagrind
Gagnagrind eða gagnaskipan (e. data structure) er, í tölvunarfræði, aðferð til þess að geyma gögn í tölvu þannig að hægt sé að nálgast þau á skilvirkan hátt. Oft getur vel valin gagnagrind gert það að verkum að hægt sé að nota mjög hraðvirk reiknirit sem henta verkefninu sem er fyrir hendi. Valið á gagnagrind hefst jafnan á vali á almennri gagnagrind, svo sem fylki, lista, hlaða eða hrúgu. Gagnagrindur eru útfærðar með þeim grunntýpum, tilvísunum og aðgerðum sem forritunarmálið býður upp á.
Mismunandi gerðir gagnagrinda eru nytsamleg við lausnir á mismunandi vandamálum. Þannig eru B-tré sérlega hentug í gagnagrunnum, meðan FIFO eru hentugri í einföldum einátta boðskiptum.
Hoya siamica
Hoya siamica er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af William Grant Craib. Útbreiðslan er í Taílandi.
Netla veftímarít um uppeldi og menntun
thumb|NetlaNetla er veftímarit um uppeldi og menntun. Þar eru birtar fræðilegar greinar bæði á íslensku og ensku. Viðtöl, umræðugreinar, hugleiðingar, pistlar o.fl. um uppeldis- og menntamál birtast einnig á síðunni. Kostir vefsins sem miðils eru nýttir eins og hægt er með hljóðdæmum og lifandi myndum. Það eru gefin út sérrit sem eru tengt ákveðnu þema eins og ráðstefnum um menntavísindi.
Öllum er heimilt að senda efni í ritið en það þarf að vera tengt uppeldi og menntun. Ritnefnd fer yfir efnið og metur hún hvort það sé tekið til birtingar. Nefnd þessa skipa starfsmenn við Menntavísindasvið Háskóla Íslands.
Netla er ekki með fastan útgáfutíma heldur birtist efni um leið og það er tilbúið.
Áhugahópur um útgáfu veftímarits við Kennaraháskóla Íslands eru upphafsmenn um Netlu – Veftímarit um uppeldi og menntun. Það var stofnað 9. Janúar 2002 en dagsetning er valinn með hliðsjón af sextugsafmæli Ólafs Proppé þáverandi rektors skólans.
Phillip P. Keene
Phillip P. Keene (fæddur 5. september ) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í The Closer og Major Crimes.
Netla veftímarít um uppeldi og menntun
Það er breytt svið sem innihald veftímaritið Netla hefur, það er aðgengilegt öllum sem vilja og er ótæmandi fróðleikur sem snýr að menntamálum að finna á síðunni. Þetta er án efa mikill fengur í flóru opins menntaefnis þar sem efni síðunnar er afar vandað og mikill metnaður er lagður í að birta efni sem ræðst af fræðilegum efnistökum og gildi rannsókna. Það er þægilegt og auðvelt að finna efni á síðunni. Góður leitargluggi er og þar að auki efninsorðarlisti.
Phillip P. Keene
Einkalíf
Keene lærði sögu og listasögu við Kaliforníuháskólann í Los Angeles og talar spænsku og þýsku. Keene tók leiklistartíma hjá Howard Fine, Heidi Davis, Margie Haber og Tony Sepulveda.
Keene er samkynhneigður og hefur síðan 2013 verið giftur James Duff höfundinum að The Closer.
Netla veftímarít um uppeldi og menntun
Greinar sem ekki uppfylla þær kröfur sem ritnefnd hefur sett er hafnað. Þar geta verið að efnistök eru ekki góð og framsetning stenst ekki kröfur. Það eru góðar upplýsingar um höfunda með ritrýndum greinum, greinarnar eiga að vera vandaðar að málfari, og fara að opinberum reglum um stafsetningu og greinarmerki.
Tilvísun
Netla, veftímarit um uppeldi og menntun. (e.d.) sótt af http://netla.hi.is/
Phillip P. Keene
Sjónvarp
Keene hefur síðan 2005 leikið eftirlitsmyndavélamanninn Buzz Watson í The Closer til ársins 2012 og síðan í Major Crimes frá 2012.
Kvikmyndir
Keene hefur til þessa leikið í tveimur kvikmyndum The Truth is Underrated og I am Death.
Habsborgarar
thumb|right|Næstsíðasti Austurríkiskeisarinn [[Frans Jósef 1. ásamt fjölskyldu árið 1861.]] Habsborgarar eru ein af mikilvægustu konungsættum Evrópu. Habsborgarar ríktu sem keisarar yfir Heilaga rómverska ríkinu frá 1438 til 1740. Auk þess ríktu þeir yfir Austurríska keisaradæminu og Spænska heimsveldinu. Ættin er upprunalega frá Sviss en heimaland þeirra var í Austurríki frá 13. öld til 1918 þegar Austurríska keisaradæmið var lagt niður. Ættin varð heimsveldi á hátindi sínum þegar Karl 1. Spánarkonungur varð keisari hins Heilaga rómverska ríkis 1519. Hann sagði síðar af sér keisaratigninni 1521 en við það klofnaði veldi ættarinnar í lönd spænsku Habsborgara og austurrísku Habsborgara. Á Spáni dó ættin út við lát Karls 2. Spánarkonungs. Árið 1806 var Heilaga rómverska ríkið lagt niður af Napóleon Bónaparte en skömmu áður hafði Frans 2. lýst sig Austurríkiskeisara. Þetta keisaraveldi hrundi við lok Fyrri heimsstyrjaldar en síðasti keisarinn, Karl 1. sagði þó aldrei formlega af sér. Sonur hans Otto von Habsburg hafnaði nauðugur tilkalli sínu til krúnunnar 1961.
Phillip P. Keene
Verðlaun og tilnefningar
Screen Actors Guild-verðlaun
Lyktarskynfæri
Lyktarskynfæri eru skynfærin sem eru notuð til að nema lykt. Flest spen- og skriðdýr hafa tvenns konar lyktarskynfæri.
Deili- og drottnunarreiknirit
Í tölvunarfræði eru deili- og drottnunarreiknirit mikilvæg tegund reiknirita. Þau brjóta viðfangsefnið aftur og aftur niður í tvö eða fleiri einfaldari vandamál af sömu eða svipaðri gerð uns þau verða nægilega einföld til að leysast með beinum hætti. Lausnir hinna minni vandamála eru síðan sameinuð til þess að fá lausn á hinu upprunalega vandamáli.
Útfærsla
Deili- og drottnunarreiknirit eru auðveldlega útfærð sem ítrunarföll. Þannig eru hlutalausnirnar geymdar á kallhlaðanum.
Einnig er hægt að útfæra slík reiknirit án þess að nota ítrun, en þá eru hlutalausnirnar geymdar í gagnagrind á borð við hlaða, biðröð eða FIFO. Með þessari aðferð er hægt að velja með mun auðveldari hætti hvaða minni vandamál reikniritið skuli fást við næst, sem er mjög mikilvægur eiginleiki í sumum lausnum, svo sem breidd fyrst ítrun og greina og afmarka aðferðinni við bestun falla.
Afbrigði
Eitt afbrigði af deili- og drottnunarreikniritum eru minnkunar- og drottnunarreiknirit, þar sem að lokaniðurstaðan er aðeins háð einni milliniðurstöðu. Það getur verið gott að höndla slík verkefni sérstaklega, þar sem þau eru yfirleitt leysanleg með lausnum af hluta hinna minni verkefna. Auk þess er oft auðveldara að greina þau en önnur deili- og drottnunarvandamál.
Reiknirit til þess að finna stærsta gildið í lista af tölum: Reiknirit StærstaTala Ílag: Listi af tölum L, sem er ekki tómur. Úttak: Stærsta talan í listanum L. Athugasemd:  Deili- og drottnunaraðferð. ef L.stærð == 1 þá skila L.haus stærst1 ← StærstaTala(L.haus...L.miðja) stærst2 ← StærstaTala(L.miðja....L.hali) ef stærst1 > stærst22, þá stærst ← stærst1 else stærst ← stærst2 skila stærst
Reiknirit StærstaTala Ílag: Listi af tölum L, sem er ekki tómur. Úttak: Stærsta talan í listanum L. Athugasemd:  Minnka og drottna. ef L.stærð == 1 þá skila L.haus síðasta = L.stærð - 1; stærst ← StærstaTala(L.haus...L.síðasta) ef stærst < L.hali þá stærst ← L.hali skila stærst
Carl Milles
Carl Milles (1875 – 1955) var sænskur myndhöggvari.
Protostropharia islandica
Protostropharia islandica er tegund blínusveppa sem er einlend á Íslandi og fannst fyrst 1999.
A priori
A priori er þekkingarfræðilegt hugtak. A priori-þekking er þekking sem byggir ekki á reynslu, til dæmis rökfræðileg og stærðfræðileg sannindi. Dæmi um a priori-þekkingu væri til dæmis að 2+5=7 eða að háskólanemandi nemi við háskóla. Umdeilt er innan þekkingarfræðinnar hvort a priori-þekking sé möguleg.
Orðasambandið A priori er tekið úr latínu og er notað sem lýsingarorð.
Allium tuncelianum
Allium tuncelianum er tegund af laukætt einlend í Munzur dal í Tunceli, í austur Tyrklandi. Hann lyktar og bragðast eins og hvítlaukur og er notaður eins á svæðinu. Hann er nefndur Tunceli garlic og Ovacik garlic. Grasafræðingar hafa talið tegundina skylda hvítlauk, eða jafnvel formóður hvítlauks, en erfðagreining hefur sýnt að hún sé skyldari blaðlauk. Henni er safnað villtri til matar sem gæti dæmt hana til útrýmingar.
Búnaðarbálkur (Eggert Ólafsson)
Búnaðarbálkur er 160 erinda kvæði um mann sem hét Geirdrjole Hansen sem Eggert Ólafsson orti á 18. öld. Það tilheyrir upplýsingaröldinni og er hugsað sem leiðbeiningar um búskaparhætti og tileinkaði Eggert mági sínum, séra Birni Halldórssyni í Sauðlauksdal verkið.
Fyrsti hluti
Fyrsti hlutinn nefnist Eymdaróður og þar lýsir Eggert dökkum hliðum þjóðlífs, sakar fólk sinnar samtíðar um heimsku í stað visku og gagnrýnir hjátrú og fáfræði. Í Eymdaróði er lýst drungalegu lífi hjá hjátrúarfullum og lötum bónda. Notar Eggert óspart orð eins og myrkur og þoka um líf hans. Eggert hvetur til að á heimilum sé guðrækni í hávegum höfð og að húslestrar séu stundaðir ásamt sálmasöng.
Annar hluti
Annar hluti kallast Náttúrulyst og fjallar um ungan mann sem stofnar bóndabýli og hvernig fyrstu árin séu fátækleg og erfið uppdráttar og hvernig vinnan göfgar manninn.
Þriðji hluti
Þriðji hlutinn ber nafnið Munaðardæla og er þar fjallað um hve gott það sé að koma heim þar sem vinnukona hans tekur á móti honum ásamt börnum hans, hvernig hún skuli hafa þau til og hugsa um búið, hve mikið þau sakni hvers annars.
Jökulrispa
thumbnail|Í Noregi thumbnail|Kosterhavet Þjóðgarður, [[Svíþjóð]] Jökulrispur verða til þegar jökull fer yfir steina og klappir.
Á hverjum fersentímetra við botn t.d. 500 m þykks jökuls hvíla sem svara 45 kg. Og jöklar skríða stundum á hraða sem nemur frá nokkrum sentimetrum til eins eða tveggja metra á hverjum degi. Bergmylsna, sandkorn jafnt sem björg, festist í botni hvers jökuls bæði vegna innri afmyndunar íssins og eins vegna þess að jökullinn rennur til á undirlaginu. Bergmylsnan sverfur þá undirlagið um leið og hún mylst sjálf niður. Þá vinnur jökullinn eins og risastór þjöl sem mótar undirlagið með tímanum.
Þegar jökullinn að lokum hverfur við jökulhop, koma í ljód steinar og klappir sem eru alsett rákum, jökulrispum.
Enska knattspyrnusambandið
Enska knattspyrnusambandið (Enska: The Football Association eða The FA) er heildarsamtök enskra knattspyrnufélaga, hefur yfirumsjón með skipulagi fótboltans í landinu og heldur úti landsliðum Englands. Það var stofnað árið 1863, að miklu leyti með það að markmiði að samræma reglur íþróttarinnar og er því elsta knattspyrnusamband heimsins. Bikarkeppni Enska knattspyrnusambandsins, sem stofnuð var árið 1871, er elsta samfellda knattspyrnukeppni veraldar. Sambandið á aðild að alþjóðasamtökunum FIFA og UEFA, auk þess að vera aðili að Bresku Ólympíunefndinni.
Samskiptin við Alþjóðaknattspyrnusambandið
Alþjóðaknattspyrnusambandið, FIFA, var stofnað árið 1904 án þátttöku knattspyrnusambandanna frá Bretlandseyjum. Eftir nokkrar samningaviðræður féllust bresku löndin á að ganga inn ári síðar, en sambúðin var alla tíð erfið. Eftir fyrri heimsstyrjöldina gengu bresku knattspyrnusamböndin úr FIFA á nýjan leik til að mótmæla því að löndin sem töpuðu stríðinu fengju að halda aðild sinni. Sú afstaða mildaðist eftir því sem leið frá stríðinu og árið 1924 gengu samböndin á ný til liðs við FIFA.
Árið 1946 gekk Enska knattspyrnusambandið á ný til liðs við FIFA. Gerðu Englendingar þegar að kröfu sinni að Japan og Þýskalandi yrði vikið úr sambandinu og var fallist á þau skilyrði. Englendingar tóku því þátt í sinni fyrstu heimsmeistarakeppni í Brasilíu árið 1950. Þrír af níu forsetum FIFA hafa komið úr röðum Enska knattspyrnusambandsins.
Héruð í Póllandi
thumb|420px|Héruð í Póllandi
Auðarskóli
Auðarskóli er samrekinn grunn- leik- og tónlistarskóli í Dalabyggð. Skólinn er staðsettur við Miðbraut í Búðardal. Í Auðarskóla eru tæplega 100 nemendur í leik- og grunnkóla (2020). Grunnskólinn er þrískiptur; yngsta stig, miðstig og unglingastig. Nemendum er gjarnan kennt í árgangsblönduðum hópum og kennarar vinna saman í teymum. Miðstig er best.
Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2008
Úrslitaleikur meistaradeildar Evrópu 2008 fór fram á Luzhniki-leikvanginum í Moskvu þann 21. maí 2008. Ensku liðin Manchester United og Chelsea börðust um Meistaradeildartitilinn að þessu sinni. Þetta var í fyrsta sinn í sögunni sem tvö ensk lið mætast í úrslitum í Meistaradeildinn eða annari Evrópukeppni. Tvisvar áður í sögu Meistaradeildarinnar hafa lið frá sama þjóðerni spilað úrslitaleik en það gerðist árið 2000, þegar spænsku liðin Real Madrid og Valencia mættust, og árið 2003, þegar ítölsku liðin Juventus og A.C. Milan mættust.
Eftir framlengingu var staðan 1-1 og því þurfti vítaspyrnukeppni til að knýja fram úrslit. Manchester United vann þá 6-5.
Héruð í Póllandi
Þetta er listi yfir héruð í Póllandi.
Pólland skiptist í 16 héruð (pólska: województwo) og þessi voru stofnuð árið 1998 við sameiningu margra gamalla héraða.
Áður voru þau 49 samtals og höfðu verið þannig síðan 1975. Flest héruð sem til eru í Póllandi í dag draga nöfn sín af landafræðilegum svæðum en þau nöfn sem voru í notkun áður en 1998 áttu rætur að rekja til borganna sem lágu í miðjum héruðum.
Heimildir
Voivodat Vaivodatus Poloni Voivodate d%27%27a Pulonnia
Saxbauti
thumb|right|Hálfdós af niðursoðnum saxbauta frá KEA. Saxbauti fékkst í heildósum, sem innihéldu sjö buff hver, og hálfdósum, en í þeim voru fjögur buff. Saxbauti, hakkað buff, hakkabuff eða bara buff er matarréttur gerður úr hökkuðu kjöti, oftast nautakjöti. Hakkið er kryddað og oft blandað hveiti og eggjum og síðan mótað í hringlaga buff sem steikt eru á pönnu. Með þessu er algengt að hafa steiktan lauk í brúnni sósu, soðnar kartöflur og oft rauðkál, rauðrófur, sýrðar gúrkur og sultu.
Rétturinn er algengur í Danmörku en þekktur um öll Norðurlönd og víðar og oft talinn danskur þótt ýmiss konar buffkökur úr hökkuðu kjöti séu þekktar víða um lönd. Til Íslands barst hann frá Danmörku og sést fyrst getið á 19. öld.
Heitið saxbauti er íslenskun á danska heitinu hakkebøf og kom fyrst fram í nýyrðalista Orðanefndar Verkfræðingafélagsins 1926. Það hefur einkum verið notað um niðursoðin buff, fyrst af Sláturfélagi Suðurlands frá 1932 eða fyrr og síðan af Kjötiðnaðarstöð KEA frá miðjum sjöunda áratugnum þar til framleiðslu var hætt um 1990 og mun saxbauti í lauksósu hafa verið einna vinsælastur af niðursuðuvörum Kjötiðnaðarstöðvarinnar.
Heimatilbúin hakkabuff, oft borin fram með steiktum lauk og steiktum eggjum, héldu þó áfram vinsældum sínum. Á síðari árum hafa sumir tekið saxbautaheitið upp að nýju og sést það meðal annars á matseðlum sumra skóla og leikskóla.
Widdringtonia whytei
Widdringtonia whytei er barrtré ættað frá Malaví þar sem það er einlent í Mulanje Massif í 1,830-2,550 m hæð. Því er ógnað af skógarhöggi (vegna viðarins), og aukningar villielda af mannavöldum.
Lýsing
Það er stórt sígrænt tré, um 40–50 m hátt. Blöðin eru hreisturlaga, 1,5 til 3,5 mm löng og 1 til 1,5 mm breið á smásprotum, og að 10 mm langt á öflugum vaxtarsprotum. Könglarnir eru hnattlaga, 1,5 til 2,2 sm langir með fjórum köngulskeljum.
Nytjar
Timbrið er rauðleitt, með viðkunnanlegan ilm. Helstu kostir þess eru að það er auðvinnanlegt og endingargott, og er þolið gegn termítum og öðrum skordýrum og sveppum sem leggjast á við.
Fídjí
Fídjí (fídjíska: Viti [ˈβitʃi]; fídjí hindí: फ़िजी, Fijī) er eyríki í Suður-Kyrrahafi, hluti af Melanesíu. Eyjarnar eru um 2.000 km norðaustan við Nýja Sjáland. Næstu eyjar eru Vanúatú í vestri, franska eyjan Nýja-Kaledónía í suðvestri, nýsjálenska eyjan Kermadec í suðaustri, Tonga í austri, Samóaeyjar og Wallis- og Fútúnaeyjar í norðaustri og Túvalú í norðri.. Ríkið er á eyjaklasa sem í eru meira en 330 eyjar, þar af 110 byggðar, og yfir 500 smáeyjar. Heildarlandsvæði eyjanna er 18.300 ferkílómetrar. Ysti eyjaklasinn er Ono-i-Lau. Um 87% íbúanna búa á tveimur stærstu eyjunum, Viti Levu og Vanua Levu. Þar af búa um 3/4 við strönd Viti Levu, annað hvort í höfuðborginni, Suva, eða nærliggjandi byggðum, eins og Nadi, þar sem ferðaþjónusta er helsti atvinnuvegurinn, eða Lautoka, þar sem sykurframleiðsla er fyrirferðamest. Viti Levu er strjálbýl inn til landsins þar sem landslag einkennist af skógi vöxnum fjöllum. Nafnið kemur úr tongverska nafninu yfir eyjarnar, sem er dregið af fídjíska orðinu Viti.
Flestar eyjarnar mynduðust við eldgos fyrir 150 milljón árum. Í dag er jarðhita að finna á eyjunum Vanua Levu og Taveuni. Jarðhitakerfi á Viti Levu eru utan gosbeltisins og hafa lægri hita við yfirborðið (milli 35 og 60 gráður á celsíus).
Eyjarnar hafa verið byggðar mönnum frá því á öðru árþúsundinu f.Kr., fyrst af Ástrónesum og síðar Melanesum. Hollenskir og breskir landkönnuðir komu til eyjanna á 17. og 18. öld. Bretar gerðu eyjarnar að nýlendu árið 1874 og fluttu þangað verkamenn frá Indlandi til að vinna á sykurplantekrum. Landið fékk sjálfstæði árið 1970. Eftir röð valdarána árið 1987 lýsti herforingjastjórnin yfir stofnun lýðveldis. Eftir valdarán 2006 tók yfirflotaforinginn Frank Bainimarama völdin, en hæstiréttur Fídjí dæmdi stjórn hans ólöglega árið 2009. Þá nam forseti Fídjí, Josefa Iloilo, stjórnarskrána úr gildi og skipaði Bainimarama tímabundinn forsætisráðherra. Síðar árið 2009 tók Epeli Nailatikau við forsetaembætti. Eftir áralangar tafir voru loks haldnar lýðræðislegar kosningar á Fídjí árið 2014. Flokkur Bainimarama, FijiFirst, hlaut 59,2% atkvæða, og alþjóðlegir eftirlitsaðilar sögðu kosningarnar hafa verið trúverðugar.
Fídjí er með eitt þróaðasta hagkerfi Kyrrahafsríkja, aðallega vegna ríkulegra náttúruauðlinda: skóga, fiskimiða og jarðefna. Gjaldmiðill landsins er fídjískur dalur og helsta uppspretta gjaldeyris er ferðaþjónusta, peningasendingar Fídjía erlendis, útflutningur á vatni og sykri.
Landfræði
Fídjí er staðsett miðsvæðis í Suðvestur-Kyrrahafi, á milli Vanúatú og Tonga. Eyjarnar liggja milli 176°56' austur og 178°12' vestur. Þær ná yfir um 1.300.000 ferkílómetra svæði, en aðeins 1,5% þess er á þurru landi. 180. lengdarbaugur liggur um Taveuni en daglínan sveigist um eyjarnar til að sami tími (UTC+12) sé á þeim öllum. Ef Rotuma er undanskilin liggur eyjaklasinn milli 15°42′ og 20°02′ suðlægrar breiddar.
Land Fídjí er um 18.272 ferkílómetrar á 332 (þar af 106 byggðum) og 522 smáeyjum. Flestir íbúanna búa á tveimur eyjum, Viti Levu og Vanua Levu, sem samanlagt eru 2/3 af þurrlendi eyjaklasans. Eyjarnar eru fjalllendar og þaktar þéttum hitabeltisfrumskógi. Hæsti tindur eyjanna er Tomanivi-fjall á Viti Levu, 1.324 metrar á hæð. Höfuðborgin, Suva, er á Viti levu, og þar eru líka önnur stærsta borgin, Lautoka, og sú þriðja stærsta, Nadi, þar sem alþjóðaflugvöllurinn er.
Helstu bæir á Vanua Levu eru Labasa og Savusavu. Þriðju og fjórðu stærstu eyjarnar eru Taveuni og Kadavu, en aðrir stórir eyjaklasar eru Mamanuca-eyjar (við Nadi) og Yasawa-eyjar, sem eru vinsælir ferðamannastaðir, Lomaviti-eyjar (við Suva) og hinar afskekktu Lau-eyjar. Fjarlægasta eyjan Rotuma er sérstjórnarhérað en fjarlægasti staðurinn sem tilheyrir Fídjí er rifið Ceva-i-Ra, 290 km suðvestan við aðaleyjarnar.
Stjórnsýslueiningar
Fídjí skiptist í fjóra meginhluta sem aftur skiptast í 14 sýslur sem aftur skiptast í umdæmi, en innan þeirra eru þorp. Eyjan Rotuma hefur eigin stjórnsýslu og þing.
Í valdatíð Seru Epenisa Cakobau á 19. öld skiptist Fídjí í þrjú sambönd, Kubuna, Burebasaga og Tovata, sem enn eru talin mikilvæg þótt þau hafi ekki lengur formlega þýðingu.
Musterisriddarar
Upphaf
Reglan var upphaflega stofnuð í Jerúsalem 1118 til að veita pílagrímum sem lagt höfðu leið sína til Landsins helga vernd og voru það nokkrir franskir riddarar sem stóðu fyrir því. Þeir fengu bækistöðvar á Musterishæðinni í Jerúsalem, í Al Aqsa-moskunni, sem þeir kölluðu Musteri Salómons, og fengu nafn sitt af þessu. Kaþólska kirkjan viðurkenndi regluna um 1129 og eftir það varð hún fljótt fjölmenn og valdamikil. Frá 1139 voru Musterisriddarar undanþegnir sköttum, höfðu frelsi til að fara yfir öll landamæri og lutu páfanum einum.
Hermenn og fjármálamenn
Musterisriddarar voru einhverjir færustu bardagamenn krossferðanna og reistu virki víða um Evrópu og í Landinu helga en þó sinntu tiltölulega fáir þeirra hermennsku, margir meðlimir reglunnar helguðu sig fjármálastarfsemi fremur en hernaði og má segja að hún hafi rekið eins konar alþjóðlegt bankakerfi. Algengt var að aðalsmenn sem héldu af stað í krossferð eða pílagrímsferð fælu reglunni að sjá um eigur sínar á meðan og fengju í heldur skjöl sem þeir gátu notað í Landinu helga til að fá afhent lausafé hjá fulltrúum reglunnar þar. Reglan hafði af þessu mjög góðar tekjur og keypti lönd og eignir víða um Evrópu, stundaði verslun og átti kaupskip. Sagt hefur verið að regla Musterisriddara hafi í raun verið fyrsta alþjóðafyrirtækið.
Endalok
thumb|right|Musterisriddarar brenndir á báli. Tilvera reglunnar var nátengd krossferðunum og þegar kristnir menn misstu fótfestu í Landinu helga dró úr stuðningi við hana. Musterisriddarar misstu síðustu ítök sín þar árið 1291 og urðu þá að færa sig alfarið til Evrópu. Ýmiss konar orðrómur um launhelgar reglunnar komst á kreik og kveikti tortryggni í hennar garð og það notfærði Filippus 4. Frakkakonungur sér en hann var stórskuldugur við regluna. Árið 1307 hóf hann ofsóknir gegn Musterisriddurum í Frakklandi, lét handtaka þá, pynta og brenna á báli. Ofsóknirnar hófust föstudaginn 13. október og er sagt að þangað sé að leita skýringar á því að föstudagurinn 13. er talinn óheilladagur.
Síðasti stórmeistarinn
Æðsti foringi Musterisriddara bar nafnbótina stórmeistari. Sá sem valinn var til þess embættis gengdi því til æviloka og margir stórmeistarar leiddu menn sína til orrustu og féllu fyrir óvinahendi.
Síðasti stórmeistarinn var Jacques de Molay, sem var handtekinn 13. október 1307 og píndur til að játa á sig guðlast en dró játningar sínar síðar til baka. Hann var hafður í haldi næstu árin og brenndur á báli í mars 1314. Hann var þá um sjötugt.
Wir sind Helden
thumb|250px|Mark Tavassol, Jean-Michel Tourette, Pola Roy og Judith Holofernes Wir sind Helden (við erum hetjur) er þýsk pop-rokk hljómsveit sem var stofnuð í Berlin, Þýskaland árið 2000.
Kynmök
thumb|[[Ljón hafa kynmök í Kenýa.]]
Bragðskyn
Bragðskynið er getan til þess að skynja bragð. Bragðskyn grundvallast á efnahvörfum sem eiga sér stað á bragðlaukunum á yfirborði tungunnar, gómfillunnar og innra borði kinnanna. Það eru milli 2.000 og 5.000 bragðlaukar á bakhlið og framhlið tungunnar. Hver bragðlaukur inniheldur 50 til 100 bragðskynnema sem senda taugaboð til heilans þegar tiltekin efnahvörf eiga sér stað.
Leikni framar líkamsburðum
Leikni framar líkamsburðum er bók um sögu körfuboltans á Íslandi, skráð af Skapta Hallgrímssyni blaðamanni og gefin út af Körfuknattleikssambandi Íslands árið 2001. Nafn bókarinnar er tilvísun til hugmyndafræði Dr. James Naismith sem fann upp körfuknattleikinn í Springfield í Massachusetts í Bandaríkjunum í lok 19. aldar. Tilefni útgáfu bókarinnar var 40 ára afmæli Körfuknattleikssambandsins 29. janúar 2001 og rúmlega 50 ára saga körfuknattleiks á Íslandi. Í bókinni er þessi saga rakin á rúmlega 400 blaðsíðum.
Bragðskyn
Bragðskyn nær yfir fimm grunnbrögð: sætu, sýrni, seltu, beisku og úmamí. Bragðskynnemar í munninum geta greint á milli þessara fimm grunnbragða með því að skynja viðbrögð ólíkra sameinda eða jóna.
Bragðskyn er flókið og byggist á samspili bragðs og lyktar en dofnað lyktarskyn dregur úr bragðskyni. Bragðskyn fer að dofna við um það bil 50 ára aldur þegar dregur úr munnvatnsframleiðslu.
Kynmök
Kynmök eru kynlífsathöfn þar sem æxlunarfæri karldýrs eru sett inn í æxlunarfæri kvendýrs. Með kynmökum frjóvgar karldýrið kvendýrið og þannig fjölga þau sér. Kynmök manna eru einnig nefnd samfarir. Manneskjur hafa gjarnan samfarir ánægjunnar vegna.
Vilhjálmur 2. Englandskonungur
thumb|right|Vilhjálmur 2. Mynd frá 13. öld. Vilhjálmur 2. (um 1056 – 2. ágúst 1100) eða Vilhjálmur rauður (enska: William II Rufus, franska: Guillaume II d'Angleterre) var konungur Englands frá 1087 til dauðadags. Talið er líklegt að hann hafi fengið auknefni sitt af því að hann hafi verið rjóður í framan.
Vilhjálmur var fæddur í Normandí einhverntíma á árunum 1056-1060, þriðji í röðinni af fjórum sonum Vilhjálms hertoga og síðar Englandskonungs og Matthildar af Flæmingjalandi. Elsti bróðirinn, Róbert stuttsokkur, átti að erfa Normandí, sá næsti, Ríkharður, átti að fá England í sinn hlut, en þegar Ríkharður lést um 1080 stóð Vilhjálmur næstur til erfða. Hann var eftirlætissonur föður síns en átti eins og hann löngum í útistöðum við elsta bróðurinn, Róbert.
Þegar Vilhjálmur bastarður dó og lönd hans skiptust milli sonanna kom það sér illa fyrir marga normannska aðalsmenn sem áttu lendur beggja vegna Ermarsunds, ekki síst vegna fjandskapsins milli bræðranna, því þeir þurftu nú að þjóna tveimur herrum. Þeir sáu þá lausn að sameina England og Normandí að nýju undir einum þjóðhöfðingja og gerðu því uppreisn gegn Vilhjálmi 1088 undir forystu Odos biskups af Bayeux, hálfbróður Vilhjálms bastarðar. En Róbert kom ekki til Englands til að leiða menn sína og Vilhjálmi tókst að vinna aðalsmennina á sitt band með fjáraustri og loforðum um betri stjórn. Árið 1091 réðist hann svo inn í Normandí, vann sigur á her bróður síns og neyddi hann til að afsala sér hluta af löndum sínum. Þeir sættust þó á endanum og Vilhjálmur stýrði nú öflugasta konungsríki í Evrópu.
Helsti ráðgjafi Vilhjálms bastarðs, sem hafði einnig verið aðalkennari Vilhjálms 2., Lanfranc, erkibiskup af Kantaraborg, lést tveimur árum eftir að Vilhjálmur tók við völdum og hann dró í mörg ár að útnefna nýjan erkibiskup og hirti sjálfur tekjur af erkibiskupsdæminu. Árið 1093 veiktist konungur alvarlega, óttaðist um líf sitt og útnefndi nýjan erkibiskup, Anselm (síðar heilagur Anselm af Kantaraborg), sem talinn var helsti guðfræðingur síns tíma, en þeir urðu fljótt ósammála um margt og árið 1097 fór Anselm í útlegð og leitaði á náðir Úrbans II páfa. Það dugði þó ekki til því að páfi gerði samkomulag við Vilhjálm, sem fékk að hirða tekjur af erkibiskupsdæminu allt til dauðadags.
Hlíðarvatn (Hnappadal)
Hlíðarvatn er stærsta stöðuvatn á Snæfellsnesi, en það liggur í Hnappadal norðan Gullborgarhrauns. Vatnið er 4,4 ferkílómetrar að stærð og 21 m þar sem það er dýpst. Úr Hlíðarvatni fellur hin þekkta laxveiði á Haffjarðará, en í sjálfu vatninu er góð silungsveiði. Árið 1964 var komið fyrir og gerð tilraun með á Hlíðarvatni, rekstur fljótandi sumarhótels. Þetta fljótandi Hótelið var smíðað í mynd víkingaskips að ytra útliti og nefnt Hótel Víkingur. Um borð í Hótel Víking bauðst fólki gisting, veitingar og veiðileyfi fyrir allt að fjórtán manns í einu og var hótelinu siglt um Hlíðarvatn til veiði á daginn. Hótel Víkingi var haldið úti í tvö sumur og hætti síðan starfsemi. Enn er þó veiddur silungur í Hlíðarvatni og fást veiðileyfi á nálægum bæjum.
Vilhjálmur 2. Englandskonungur
Vilhjálmur þótti harður í horn að taka í innanlandsmálum og miskunnarlaus stjórnandi. Hann hafði lítið álit á Engilsöxum eins og margir af hans ætt og var óvinsæll konungur. Þegar Róbert bróðir hans ákvað að halda í Fyrstu krossferðina 1096 skorti hann fé til að fjármagna herförina og veðsetti bróður sínum hertogadæmið Normandí fyrir 10.000 mörk, sem var um fjórðungur af árlegum skatttekjum Vilhjálms. Vilhjálmur lagði þungan aukaskatt á allt England til að afla fjárins. Hann stýrði svo Normandí sem ríkisstjóri á meðan Róbert var fjarverandi en hann sneri raunar ekki aftur fyrr en mánuði eftir lát Vilhjálms.
Vilhjálmur varð fyrir örvarskoti og beið bana á veiðum í Nýskógum (New Forest) en óvíst er hvernig það bar að höndum, hver skaut örinni eða hvort það var slysaskot eða viljaverk. Þegar fréttist af láti hans hélt yngsti bróðir hans, Hinrik, þegar til London og lét krýna sig konung, þar sem Róbert hafði enn ekki snúið aftur úr krossferðinni.
Vilhjálmur kvæntist aldrei og eignaðist engin börn. Ýmislegt er talið benda til þess að hann hafi verið samkynhneigður.
Katrín 1. Rússakeisaraynja
Katrín 1. (15. apríl 1684 – 17. maí 1727) var keisaraynja Rússlands frá 1725 til 1727. Hún hafði gifst Pétri mikla Rússakeisara árið 1707 og tók við af honum sem einvaldur Rússaveldis eftir dauða hans.
Æviágrip
Ekki eru til traustar heimildir um uppruna Katrínar. Voltaire sagði um hana að hún hefði lifað enn merkilegra lífi en Pétur mikli.
Katrín fæddist undir nafninu Marta Helena Skowrońska til fátækra, kaþólskra foreldra sem létust úr plágu í kringum árið 1689. Eftir dauða foreldra sinna setti frænka hennar hana í fóstur sem þjónustustúlku lúterska prestsins Johanns Ernst Glück, sem þýddi biblíuna á lettnesku.
Árið 1702 giftist Katrín, sem þá þegar var rómuð fyrir fegurð sína, sænskum dragóna að nafni Johan Cruse, sem var staðsettur með herliði sínu í nágrenninu. Hjónaband þeirra varði aðeins í átta daga því sænsku hermennirnir neyddust til að hörfa undan árás rússneska hersins. Johan sást aldrei framar og lést líklega í átökunum. Marta fékk vinnu hjá rússneska hermarskálknum Boris Sjeremetev, sem hafði leitt rússnesku gagnárásina, en hann lét hana síðan ganga til furstans Alexanders Mensjikov. Hugsanlega áttu þau Alexander í ástarsambandi áður en Marta kynntist Pétri mikla árið 1703. Stuttu síðar gerðist hún ástkona Péturs.
Árið 1705 snerist Marta til rússnesks rétttrúnaðar og tók sér nafnið Jekaterína Alexejevna. Einhvern tímann á bilinu 23. október til 1. desember árið 1707 giftust Katrín og Pétur í leynilegri athöfn í Sankti Pétursborg. Árið 1711 fylgdi Katrín keisaranum í herför hans gegn Tyrkjum og veitti honum aðstoð með því að semja við Tyrki eftir að Pétur var innikróaður með her sínum á bakka Prutfljótsins. Sagt er að hún hafi mútað tyrkneska stórvesírnum með skartgripum sínum til að fá hann til að hörfa með her sinn.
Þau Pétur héldu formlega giftingarathöfn árið 1712 eftir að Katrín hafði fætt dóttur, prinsessuna Önnu Petrovnu. Keisarahjónin eignuðust sex börn til viðbótar, þar á meðal keisaraynjuna Elísabetu.
Katrín var krýnd keisaraynja árið 1724. Pétur lést næsta ár án þess að útnefna sér erfingja og Katrín tók því við honum sem drottnari Rússaveldis með stuðningi embættismanna sem höfðu komist til metorða á valdatíð Péturs. Hún útnefndi Mensjikov helsta ráðherra sinn og leyfði honum að fara með töluverð völd. Katrín lést aðeins tveimur árum á eftir Pétri og því varði valdatíð hennar ekki lengi.
Vefur Karlottu (kvikmynd 1973)
Vefur Karlottu (enska: Charlotte's Web) er bandarísk teiknimynd framleidd af Hanna-Barbera Productions og Sagittarius Productions. Myndin byggir á samnefndri skáldsögu eftir bandaríska rithöfundinn E. B. White. Myndin var frumsýnd þann 1. mars 1973.
Kvikmyndin er fyrsta teiknimynd Hanna-Barbera í fullri lengd sem ekki byggir á persónum úr sjónvarpsþáttum fyrirtækisins. Myndin, eins og bókin, er um svín sem kemst undan slátrun og könguló sem heitir Karlotta. Leikstjórar myndarinnar voru þeir Charles A. Nichols og Iwao Takamoto. Handritshöfundur var Earl Hamner, Jr. Tónlistin í myndinni er eftir Sherman-bræður. Árið 2003 var gerð framhaldsmynd, Vefur Karlottu 2: Ævintýri Wilburs, sem var aðeins dreift á mynddiski.
Svaðilför til Sveppaborgar
Svaðilför til Sveppaborgar (franska: Panade à Champignac) eftir Franquin er nítjánda bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Verkið hefur að geyma tvær sögur: Apana hans Nóa (franska: Bravo les Brothers) (22 bls.) sem birtist í teiknimyndablaðinu Sval árið 1966 og titilsöguna (37 bls.) sem birtist í sama blaði 1967 til 1968. Bókin kom út á frummálinu árið 1968 en á íslensku árið 1972. Þetta voru síðustu sögur Franquins um Sval og Val.
Söguþráður
Ottó Papparapapp, vitgrannur fyrrum liðsmaður Zorglúbbs, sér sinn gamla foringja og ákveður að frelsa hann án þess að átta sig á ástandi hans. Papparapapp reynir að hrifsa Zorglúbb frá félögunum þar sem þeir ýta honum í barnavagni og tekst að lokum að nema hann á brott eftir æsilegan eltingaleik.
Óvitinn Zorglúbb sendir lömunargeisla í allar áttir innan Sveppaborgar og endar á að lama Papparapapp, Sval, Val og sjálfan sig. Sveppagreifinn kemur þó til bjargar. Allir komast aftur til sjálfs sín og Zorglúbb reynist hafa læknast og tekur til við friðsæl vísindastörf ásamt greifanum.
Aparnir hans Nóa gerist að mestu á ritstjórnarskrifstofu Tímaritsins Svals, með sömu aukapersónum og í bókunum um Viggó viðutan. Athafnamaðurinn herra Seðlan hyggst skrifa undir mikilvæga samninga, en allt fer í handaskolum ekki hvað síst vegna þriggja simpansar sem Viggó keypti á uppboði. Aparnir gera allt vitlaust, en að lokum komast þeir í hendur Nóa, gamla dýratemjarans sins.
Björgunarsveitin Húnar
Björgunarsveitin Húnar er íslensk björgunarsveit á Hvammstanga. Hún var stofnuð 27. febrúar 2007 með sameiningu Flugbjörgunarsveitar Vestur-Húnavatnssýslu og Björgunarsveitarinnar Káraborgar á Hvammstanga. Starfssemi björgunarsveitarinnar miðast við að geta leyst þau verkefni við leit og björgun sem til hennar er leitað með jafnt á sjó sem landi. Björgunarsveitin starfar innan Slysavarnafélagssins Landsbjargar. Starfssvæði sveitarinnar nær yfir Húnaþing vestra, Bæjarhrepp og Strandabyggð inn í Bitrubotn.
Á Hvammstanga eru höfuðstöðavar björgunarsveitarinnar í björgunarstöðinni Húnabúð, einnig á björgunarsveitin aðra björgunarstöð að Reykjaborg á Laugarbakka í Miðfirði. Á Borðeyri við Hrútafjörð er líka staðsett ein af björgunarbifreiðum sveitarinnar.
Unglingadeildin Skjöldur
thumb|right|Unglingadeildin Skjöldur. Mynd tekin í Húnabúð Innan björgunarsveitarinnar starfar líka líka Unglingadeildin Skjöldur og er starfsemin miðuð við að börn í 9. bekk og eldri, það er að segja þar til þau geta gengið til liðs við björgunarsveitina á átjánda ári. Deildin var stofnuð 2008 en starfsemi hennar byggist á að gera félagana undirbúna fyrir störf í björgunarsveit er þau ná átján ára aldri.
Starfsemin er mjög samofin starfssemi björgunarsveitinni og vinna unglingarnir saman með björgunarsveitinni að hinum ýmsu málum m.a. fjáröflun, æfingum o.fl.
Cape Town-yfirlýsing
Í september árið 2007 varð hin svokallaða Cape Town yfirlýsing um opið nám til, hún varð til á litlum en áhrifaríkum fundi sem haldinn var í Cape Town í Suður Afríku. Á fundinum voru þrjátíu helstu talsmenn opins menntaefnis. Eftir fundinn voru gefin út drög að yfirlýsingunni en síðan þá hefur hún verið betrumbætt af mörgum. thumb|Cape Town, þar sem yfirlýsingin varð til.
Markmið fundarins var að stuðla að opnari aðgangi á allskyns auðlindum, svo sem tækni og kennsluefni. Cape Town yfirlýsingin er í raun beiðni til menntasamfélagsins að deila með öðrum því efni sem þeir hafa undir hendi. Tilgangurinn er að gera námsgögn opinber, aðgengileg og án kostnaðar. Yfirlýsingin var síðan gerð opinber í janúar árið 2008.
Yfirlýsingin hefur þegar verið undirrituð af hundruðum manna um allan heim. Þar á meðal nemendum, kennurum, útgefendum og öðrum sem tengjast menntamálum á einhvern hátt.
Yfirlýsingin er ekki löng en í henni má meðal annars lesa að við séum á mörkum alþjóðlegrar byltingar hvað varðar kennslu og lærdóm. Er því haldið fram þar sem mun auðveldara er að nálgast efni en það var áður fyrr. Einnig kemur fram að nú sé skólafólk farið að deila með öðrum miklu magni námsefnis. Námsefnið er frítt og opið öllum sem gerir það auðveldara að auka við þekkingu sína. Með þessu verður kennslan áhrifaríkari þar sem samstarf myndast. Kennarar deila efninu á netið í þeirri trú að það verði skoðað, notað og jafnvel betrumbætt. Með þessu ætti menntun að verða áhrifaríkari og aðgengilegri. Lesa má yfirlýsinguna í heild sinni hér.
Yfirlýsingin er í heild sinni áskorun þess efnis að menntafólk deili með öðrum þeim menntaauðlindum sem það býr yfir. Stefnt er að því að fólk geti gengið að efninu í gengum internetið sama hvar það er statt í heiminum, bæði til þess að auka við eigin þekkingu ásamt því að bæta við það sem er þegar til staðar.
Heimildir
D’Antoni, Susan. (2009). Open Educationl Resources: reviewing initiatives and issues. Open Learning, 24(1), 3-10. Sótt af http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02680510802625443
Deacon, Andrew og Wynsculley, Catherine. (2009). Educators and the Cape Town Open Learning Declaration: Rhetorically reducing distance. International Journal of Education and Development using information and Communication Technology. 117-129. Sótt af http://search.proquest.com/docview/887962459/fulltextPDF/29C56B299D2F43EEPQ/1?accountid=135701
The Cape Town Open Education Declaration. (e.d.). Home. Sótt af http://www.capetowndeclaration.org
The Cape Town Open Education Declaration. (e.d.). Read the Declaration. Sótt af http://www.capetowndeclaration.org/read-the-declaration
Ungfrú heimur
Ungfrú heimur er stór alþjóðleg fegurðarsamkeppni sem var stofnuð í Bretlandi af Eric Morley árið 1951. Keppnin er, ásamt keppnunum Ungfrú alheimur ein sú þekktasta í heimi og er sjónvarpað í flestum löndum heims.
Fulltrúar Íslands hafa sigrað keppnina þrisvar sinnum: Hólmfríður Karlsdóttir 1985, Linda Pétursdóttir 1988 og Unnur Birna Vilhjálmsdóttir 2005. Núverandi Miss World 2011 er ungfrú Venesúela, Ivian Sarcos, 21. árs gömul.
Jafnaðarmannaflokkurinn (Þýskaland)
Jafnaðarmannaflokkur Þýskalands (Sozialdemokratische Partei Deutschlands eða SPD á þýsku) er þýskur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn var stofnaður árið 1863 og er því elsti starfandi stjórnmálaflokkur í Þýskalandi. Auk þess er flokkurinn eini starfandi flokkur sambandslýðveldisins Þýskalands sem var til í svipaðri mynd fyrir seinni heimsstyrjöldinna. Ásamt Kristilega demókrataflokknum er Jafnaðarmannaflokkurinn fjölmennasti stjórnmálaflokkur landsins og telur til sín um 404.000 meðlimi. Eftir seinna stríð var flokkurinn lengi eini stóri vinstriflokkurinn í landinu en þetta breyttist með stofnun flokksins Die Linke, sem hneigist lengra til vinstri.
Söguágrip
Lýðræðisleg jafnaðarstefna í Þýskalandi á sér uppruna í marsbyltingunni árið 1848 en hún þróaðist mjög á tíma þýska keisaraveldisins. Flokkurinn átti erfitt uppdráttar á fyrstu árum sínum því íhaldssamari flokkar settu árin 1878 og 1890 andsósíalísk lög sem bönnuðu starfsemi sósíaldemókratískra hreyfinga. Flokknum tókst engu að síður að hljóta flest atkvæði allra flokka í kosningum ársins 1912 en fékk ekki að mynda eigin ríkisstjórn fyrr en eftir fall þýska keisaraveldisins og stofnun Weimar-lýðveldisins árið 1918. Uppgangur þýska kommúnistaflokksins og efnahagskreppan sem skók heiminn á fjórða áratugnum hjó á vinsældir Jafnaðarmanna. Jafnaðarflokkurinn var eini flokkurinn sem greiddi atkvæði gegn neyðarlögunum árið 1933 sem veittu Adolf Hitler einræðisvald. Jafnaðarmönnum tókst þó ekki að koma í veg fyrir valdatöku nasista. Nasistarnir bönnuðu starfsemi Jafnaðarmannaflokksins, ofsóttu meðlimi hans og settu suma þeirra í fyrstu útrýmingarbúðir sínar. Margir fyrrum meðlimir flokksins tóku þátt í andspyrnuhreyfingum gegn nasistastjórninni.
Eftir seinni heimsstyrjöldina var lýðræði endurreist í Vestur-Þýskalandi og Jafnaðarmenn náðu fyrri stöðu sinni sem eitt helsta stjórnmálaafl landsins. Í Austur-Þýskalandi voru Jafnaðarmenn hins vegar þvingaðir til að sameinast Kommúnistaflokknum og mynda með með honum Sósíalíska einingarflokkinn. Að nafninu til átti einingarflokkurinn að vera samfylking þýskra vinstriafla en í reynd varð hann aðeins framhald af Kommúnistaflokknum undir öðru nafni þar sem raddir hófsamari jafnaðarmanna hlutu engan hljómgrunn. Austur-Þýskaland var flokksræði einingarflokksins til ársins 1990.
Í Vestur-Þýskalandi var Jafnaðarmannaflokkurinn lengi í stjórnarandstöðu og komst ekki aftur í ríkisstjórn fyrr en árið 1972 á kanslaratíðum Willy Brandt og Helmut Schmidt. Jafnaðarmenn sátu við stjórn Þýskalands til ársins 1982 en eyddu síðan 20 árum í stjórnarandstöðu vegna innanflokksdeilna. Gerhard Schröder vann þingkosningar fyrir flokkinn árið 1998 með miðjusinnuðum stefnumálum og setti árið 2003 hin umdeildu „Agenda 2010“-lög sem drógu mjög úr ríkisútgjöldum til velferðarmála. Enginn einhugur var meðal Jafnaðarmanna um þessi lög og margir vinstrisinnaðari flokksmeðlimirnir sögðu sig í kjölfarið úr flokknum og stofnuðu árið 2007 vinstriflokkinn Die Linke. Enn hefur Jafnaðarmannaflokkurinn ekki markað afgerandi stefnu vegna ágreinings milli vinstri- og miðjusinnaðari meðlima sinna.
Flokkurinn hlaut stöðugt betri kosningar frá sjötta áratugnum fram á þann áttunda en fylgi hans staðnaði frá 1970 til 2000. Flokkurinn hefur beðið fylgishrun síðasta áratuginn. Flokkurinn hefur sögulega sótt mest fylgi sitt til verkamanna en sækir nú fremur fylgi til hærra launaðra og til opinberra starfsmanna. Í héraðsstjórnum nýtur flokkurinn meira fylgis í vesturhluta Þýskalands og stýrir sjö ríkjum sambandsríkisins af sextán.
Jafnaðarmannaflokkurinn rétti óvænt nokkuð úr kútnum í þingkosningum árið 2021, þar sem hann varð stærsti flokkurinn á þingi í fyrsta sinn frá árinu 2002 með um 25,7 prósent atkvæða. Velgengni þeirra var rekin til óvæntra vinsælda kanslaraefnis flokksins, Olafs Scholz, sem naut mikils stuðnings Þjóðverja sem eftirmaður Angelu Merkel á kanslarastól. Í kjölfar kosninganna mynduðu jafnaðarmenn nýja ríkisstjórn ásamt Græningjum og Frjálsum demókrötum með Scholz sem kanslara.
Leiðtogar Jafnaðarmannaflokksins
Leiðtogar Jafnaðarmannaflokksins frá því eftir seinna stríð hafa verið:
Gilmar Rinaldi
Gilmar Rinaldi (fæddur 13. janúar 1959) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 9 leiki með landsliðinu.
Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar - Það er bara þú
Það er bara þú er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytur hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar ásamt Vilhjálmi Vilhjálmssyni og Önnu Vilhjálms fjögur lög.
Apabrauðstré
Apabrauðstré (fræðiheiti: Adansonia digitata), almennt kallað Baobabtré, er gildvaxið hitabeltistré sem vex í Afríku. Ávöxtur þess nefnist apabrauð.
Mordviníska
Mordviníska er þriðja stærsta mál hinnar úrölsku málaættar, eftir vitaskuld ungversku og finnsku, talað af um einni milljón manna í Mordviníu í Rússlandi þar sem það hefur opinbera stöðu. Rituð með kirilísku letri. Helstu mállýskur eru 2, moksja og ersía. Tilheyrir finnó-úgrísku grein úralskra mála.
Kappakstur
right|thumb|300px|[[Juuso Pykälistö ekur Peugeot 206 kappakstursbifreið í sænska rallinu í Uddeholm 2003.]] Kappakstur er akstursíþrótt sem til er í mörgum afbrigðum. Kappakstur er ein vinsælasta íþróttin sem sýnd er í sjónvarpi.
Hnappadalur
thumbnail|Séð til Eldborgar. thumb Hnappadalur er breið dalhvilft undir Snæfellsnesfjallgarði. Fjallasýn úr Hnappadal er sérkennileg og mikilfengleg og í dalnum eru mörg eldvörp og mikil hraun. Eru þar helst Rauðamelskúlur, Rauðhálsar og Gullborg sem stíflaði af dalinn ofan hrauns og mynduðust við það stöðuvötnin Hlíðarvatn í Hnappadal og Oddastaðavatn. Helstu fjöll sem sjá má úr dalnum eru Hrútaborg (819 m), Kolbeinsstaðafjall (862 m) og Hafursfell og svo fjallstindar þrír, Þrífjöll, Skyrtunna og Hestur.
Karfan.is
Karfan.is er íslenskur vefmiðill sem fjallar um körfuknattleik. Hann var opnaður 14. desember árið 2005 og stofnendur síðunnar voru þeir Jón Björn Ólafsson, Davíð Ingi Jóhannsson og Ingvi Steinn Jóhannsson. Í september 2016 tók við ný ritstjórn á Karfan.is en þá viku úr ritstjórn Jón Björn Ólafsson, Skúli Björgvin Sigurðsson og Hörður D. Tulinius. Við ritstjórninni tóku Ólafur Þór Jónsson og Davíð Eldur Baldursson.
Hoya sigillatis
Hoya sigillatis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af T. Green. Útbreiðslan er í Malasíu.
Ísland á Sumarólympíuleikunum 2008
Ísland sendi lið til keppni á Sumarólympíuleikana í Peking árið 2008.
30px Handknattleikur
Leikir
Angel M. Wainwright
Angel M. Wainright er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í The Unit og General Hospital.
Einkalíf
Wainright fæddist í Bandaríkjunum.
Þorgeir (príor í Möðruvallaklaustri)
Þorgeir var munkur í Möðruvallaklaustri á 14. öld og varð príor þar þegar klaustrið var endurreist árið 1328 en príorstími hans varð þó stuttur því Lárentíus biskup vék honum úr embætti árið eftir.
Föðurnafn Þorgeirs er óþekkt og ekkert vitað um ætt hans en hann var munkur í klaustrinu 1316, þegar það brann til kaldra kola eftir að munkarnir komu drukknir heim úr kaupstað á Gásum. Næsta áratuginn gegndi hann prestsembætti í Lögmannshlíð. Að boði erkibiskups var klaustrið svo endurbyggt eftir miklar deilur og Þorgeir skipaður príor. Deilunum lauk þó ekki þar með og veturinn eftir fór Þorgeir príor suður í Skálholt til Jóns biskups Halldórssonar, sem var andstæðingur Lárentíusar í deilunum, og þáði af honum gjafir. Þetta mislíkaði Lárentíusi, sem taldi að Þorgeir hefði átt að biðja sig leyfis til fararinnar.
Möðruvallabræður þóttu ekki sýna mikla forsjálni í fjárgeymslu klaustursins en söfnuðu að sér liði bænda og þegar Lárentíus biskup kom í eftirlitsferð um vorið var þar fyrir vopnað lið. Tveimur dögum seinna kom biskup þó aftur, tók lykla af munkunum og skipaði ráðsmann yfir klaustrið. Hann hafði Þorgeir príor á brott með sér og setti hann af en skipaði Steindór Sokkason príor. Ekkert er vitað hvað um Þorgeir varð síðar.
Um sumarið kom svo sendimaður Lárentíusar með úrskurð erkibiskups, þar sem kom fram að biskup skyldi hafa æðstu forráð klaustursins, og var allt með kyrrum kjörum meðan Lárentíus lifði.
Skrækskaði
Skrækskaði (fræðiheiti: Garrulus glandarius) er smávaxinn hröfnungur.
Ingólfur Arnarson (aðgreining)
Ingólfur Arnarson getur átt við:
Paltoga
thumb|left|250px|Paltoga Paltoga (rúss.: Палтога) er þorp í Vologdafylki, Rússlandi. Þar búa 295 manns (2002).
Hofgarðatjörn
Hofgarðatjörn er tjörn í landi Hofgarða, sem er eyðibýli neðan vegarins við Hoftún í Staðarsveit á Snæfellsnesi. Hofgarðatjörn nú friðlýst sökum sérstæðs náttúrufars og fuglalífs. Þar er að finna sjaldgæfar jurtir eins og tjarnarblöðku, vatnalauk og safastör og þar verpir Flórgoði, Skeiðönd, Duggönd og Skúfönd.
Richard Sherman
Richard Kevin Sherman (fæddur 30. mars 1988) er í varnamaður í amerískum fótbolta hjá Srattle Seahawks í NFL-deildinni.