cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Runnafura
Runnafura eða Kjarrfura (fræðiheiti Pinus pumila) er sígrænn margstofna runni sem vex á köldum og vindasömum svæðum ofan skógarmarka í Austur-Asíu. Runnafura þolir særok nokkuð vel og getur orðið allt að 6 m há. Hún þolir vel snjóþyngsli því hún leggst flöt undir snjó en reisir sig við þegar snjófargið fer af.
Uppeldisfræði
Uppeldisfræði er fræðigrein um manninn. Hver maðurinn er og hvað hann getur orðið fyrir tilstilli náms. Þá er nám skilgreint sem allt sem maðurinn lærir frá vöggu til grafar. Fræðigreinin fæst einnig við að skoða þróun uppeldishugmynda, þróun menntastofnana og samspil þess við nám einstaklinga. Í uppeldisfræði er margskonar rannsóknum beitt. Upp úr miðri 20. öld voru tilraunir og samanburðarrannsóknir algengar. Einnig hafa þekkingarfræði, fyrirbærafræði og túlkunarfræði gegnt mikilvægu hlutverki í rannsóknum á sviðinu.
Ulf Kirsten
Ulf Kirsten (fæddur 4. desember 1965) er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 51 leik og skoraði 20 mörk með þýska landsliðinu. Hann lék stærstan hluta af ferlinum með Bayer Leverkusen
Lögmál Kelvin-Stokes
Lögmál Kelvin-Stokes er lögmál í stærðfræði og eðlisfræði, sem fjallar um tengsl rótar vigurs og ferilheildis í þrívíðu rúmi. Kennt við William Thomson Kelvin og George Gabriel Stokes.
Stærðfræðileg framsetning
Flatarheildi rótar vigursviðs F=(P,Q,R) yfir flötinn Σ er jafnt ferilheildi af snertilþætti F á jaðri Σ:
sem einnig má rita sem:
Shigeru Takahashi
Shigeru Takahashi var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Leiðsögutilgáta
Leiðsögutilgáta (eða leiðsögugetgáta) er tilgáta, sem styðst við staðreyndir, þótt hún sé ekki fullkomlega staðfest af reynslunni. Stuðst er við leiðsögutilgátur í rannsóknarvinnu af ýmsu tagi, en sá sem rannsakar reynir þó að vera við því búinn að sjá eitthvað óvænt sem brýtur í bága við leiðsögugetgátuna, annars stjórnar kenningin en ekki staðreyndirnar. Menn leggja þó alltaf mismikla áherslu á hversu traustar staðreyndirnar eru eða hvernig þær eru uppbyggðar þegar menn leggja út frá leiðsögutilgátu.
Sigurður Nordal hélt útvarpserindi árið 1940 sem nefndist: Líf og dauði, og fjallar um trúarbrögð og mannlífið, dauðann og framhaldslífið. Í því stendur: „[...] ég geri ráð fyrir, að kenningar allra trúarbragða, líka kristninnar, séu ekki nema leiðsögutilgátur.“
Æsku minnar jól
Æsku minnar jól er plata eftir Íslenska tónlistarmanninn Bubba Morthens sem kom út 15. Nóvember 2013. Platan átti upprunalega að koma út árið 2012, eða sama ár og platan Þorpið kom út, en þegar að Jón Ólafsson, framkvæmdastjóri FTT (Félag tónskalda og tónlistarhöfunda), heyrði lagið Út um alheiminn (Íslensk útgáfa Bítlalagsins Across the Universe þýtt af Þórarinni Eldjárn) í útvarpinu, hafði hann samband við STEF til að vekja athygli á því að líklega væri fyrirhuguð útgáfa gerð í leyfisleysi. Eftir ábendingu jóns kom í ljós að útgáfan hafi verið gerð í leyfisleysi og hætt var við að gefa plötunna út að sinni. 2.000 eintök plötunnar sem höfðu verið gefin út fóru á haugana. Platan kom síðan út um það bil ári síðar, og í þetta skiptið án Út um alheiminn. Annað lag sem var þýtt úr Ensku yfir í Íslensku, Hátíð í bæ, kom út á plötunni. Platan er minnst selda plata Bubba til þessa og jafnframt síðasta plata Bubba undir samningi hans við Senu. Platan er einnig fyrsta jólaplata Bubba
Hærunjóli
Hærunjóli (fræðiheiti: Chenopodium opulifolium ) er einær jurt af hélunjólaætt.
69. Golden Globe-verðlaunin
69. Golden Globe-verðlaunahátíðin var haldin þann 15. janúar 2012 í Beverly Hills-hótelinu í Beverly Hills, Kaliforníu. Ricky Gervais var kynnir á hátíðinni. Tilnefningarnar voru opinberaðar þann 15. desember 2011.
Adolf Anderssen
Karl Ernst Adolf Anderssen (6. júlí 1818 - 13. mars 1879) var þýskur skákmaður sem um tíma var sterkasti skákmaður í heimi. Hann vann tvær skákir sem sumir hafa nefnt frægustu skákir sögunnar þ.e. skákina ódauðlegu á móti Lionel Kieseritzky og "sígrænu skákina" á móti Jean Dufresne.
Vaðlaheiðargöng
thumb|Kort af staðsetningu ganganna (blá) á þjóðvegi 1 (rauður).
Vaðlaheiðargöng eru jarðgöng undir Vaðlaheiði við Eyjafjörð. Göngin eru 7,4 kílómetra löng og ganga á milli Eyjafjarðar (gegnt Akureyri) og Fnjóskadals. Með göngunum styttist vegalengd á milli Akureyrar og Húsavíkur um 15,7 kílómetra og ekki þarf lengur að fara fjallveginn um Víkurskarð, en hann er gjarnan ófær á veturna.
Saga
Göng á þessum stað voru nefnd í jarðgangaáætlun Vegagerðarinnar frá árinu 2000 en voru þá ekki talin til brýnustu jarðgangaverkefna samkvæmt áætluninni. 28. febrúar 2003 var félagið Greið leið ehf. stofnað um undirbúning og gerð ganganna. Stofnendur þess voru 20 sveitarfélög á Norðurlandi eystra og tíu fyrirtæki með starfsemi á svæðinu. Niðurstaða skýrslu Rannsóknarstofnunar Háskólans á Akureyri í janúar 2006 sem unnin var fyrir Greiða leið var sú að gerð ganganna væri þjóðhagslega hagkvæm. Lagðar voru til ýmsar leiðir til fjármögnunar framkvæmdarinnar, til dæmis hrein einkaframkvæmd þar sem Greið leið ehf. fjármagnaði framkvæmdina alfarið með lánum sem greidd yrðu til baka með veggjöldum, blönduð leið einkaframkvæmdar og opinberrar fjármögnunar þar sem ríkið legði til hluta stofnkostnaðar á móti fjármögnun Greiðar leiðar eða hefðbundin opinber framkvæmd sem greidd væri alfarið úr ríkissjóði. Fyrir alþingiskosningar 2007 lagði Samfylkingin ríka áherslu á gjaldfrjáls Vaðlaheiðargöng.
Snemma árs 2008 var áætlað að gerð ganganna myndi hefjast á árinu 2009 og að þau yrðu tilbúin 2012. Þá var jafnframt ætlunin að ríkissjóður legði til helming stofnkostnaðar en að hinn helmingurinn yrði innheimtur með veggjaldi. Við bankahrunið um haustið 2008 lentu þessar áætlanir í uppnámi.
Næst áttu sér stað viðræður ríkisins við lífeyrissjóði um að þeir myndu fjármagna gerð ganganna en upp úr þeim viðræðum slitnaði seinni hluta 2010 þar sem ekki náðist samkomulag um vexti. Í kjölfar þess ákvað ríkisstjórnin að kalla eftir heimild Alþingis til þess að ríkissjóður myndi fjármagna gangagerðina á framkvæmdatíma en síðar yrði verkefnið endurfjármagnað á almennum markaði. Stofnað var félagið Vaðlaheiðargöng hf. sem tók við undirbúningi verkefnisins af Greiðri leið ehf. Ríkið er eigandi að 51% hlut í Vaðlaheiðargöngum hf. á móti 49% hlut Greiðrar leiðar ehf. Í frumvarpi fjármálaráðherra sem lagt var fyrir þingið í mars 2012 fólst að ríkissjóður myndi lána Vaðlaheiðargöngum allt að 8.700 milljónir króna miðað við verðlag í lok árs 2011.
Framkvæmdir
Undirbúningsframkvæmdir við gangamunna hófust seinni hluta 2012 en endanlega var gengið frá samningum við aðalverktaka verksins, Íslenska aðalverktaka og Marti Contractors, 1. febrúar 2013. Vinna við sjálfa gangagerðina hófst sumarið 2013.
Opnað var fyrir umferð um göngin í desember 2018.
Fyrsta rekstrarárið (2019) var heildarfjöldi ökutækja 528.143 sem gefur meðaltalsumferð á dag alls 1.447. Skipting bíla eftir stærð, 95% var fólksbíll undir 3,5t, 2% millistór bíll 3.5-7,5t og 3% flutningabílar stærri en 7,5t.
Veggjald
Greiða þarf veggjald í göngin sem er mismunandi eftir þyngd ökutækis og skipt í 3 flokka, fólksbílar undir 3,5t, millistærð 3,5-7,5t og stórir bílar þyngri en 7,5t. Ekkert gjaldskýli er við göngin greiðsla fer fram á heimasíðu www.veggjald.is ef keyrt er í gegn án skráningar er rukkun send í heimabanka eiganda ökutækis.
Walt Disney-fyrirtækið
thumb thumb|right|Walt Disney Studios - höfuðstöðvar fyrirtækisins
Taugafruma
Taugafrumur (eða taugungar) eru þær frumur taugakerfisins sem flytja taugaboð. Aðalhlutar taugafrumu eru þrír: griplur, taugabolur og taugasími.
Taugaboð
Griplur taugafrumu taka við boðum frá öðrum taugafrumum. Slík boð geta verið bæði örvandi og hamlandi. Ef fruman nær örvunarþröskuldi verður svokölluð boðspenna í frumunni, það er rafboð berast niður eftir símanum að taugaendum hennar. Í taugaendunum eru svokallaðar símahirslur sem innihalda taugaboðefni. Við rafboðin springa símahirslurnar og taugaboðefnin berast á næstu taugamót, það er þar sem taugafruman mætir annarri taugafrumu. Þessi taugaboðefni geta svo annað hvort hamlað eða örvað seinni frumuna, allt eftir gerð taugaviðtaka þeirra.
Vínber
Vínber eru ávöxtur vínviðarins sem er ættkvísl klifurjurta af vínviðarætt. Berin vaxa venjulega í klösum sem innihalda sex til 300 ber, og geta verið svört, blá, gyllt, græn, fjólublá og hvít. Þau eru étin hrá eða pressuð í safa, sultuð eða látin gerjast til að búa til vín. Úr fræjunum er unnin olía.
Ný rannsókn bendir til þess að það að borða vínber, sem eru rík af fjölfenólum, geti aukið náttúrulega vörn húðarinnar gegn útfjólubláum geislum sólarinnar.Vínber gætu virkað sem æt sólarvörn í þessu tilfelli. Fyrir rannsóknina tóku þátttakendur 75 grömm af duftformi af þrúgu í 14 daga, sem jafngildir þremur fjórðu kílóum af ferskum þrúgum í tvær vikur.
Boule et Bill
Boule et Bill er heiti á teiknimyndasagnaflokki eftir belgíska listamanninn Jean Roba. Sögurnar birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Sval árið 1959. Þrátt fyrir að sögurnar um Boule og Bill sé einhverjar þær vinsælustu í sögu fransk-belgísku teiknimyndahefðarinnar, hafa þær aldrei verið þýddar á íslensku.
Sögurnar
Flestar sögurnar eru ekki nema einnar blaðsíðu skrýtla. Hafa þær verið gefnar út í meira en 30 bókum. Jean Roba lést árið 2006, en hafði þá falið aðstoðarmanni sínum Laurent Verron að halda áfram ritun sagnanna.
Askja (fjall)
thumb|200px|Askja og Öskjuvatn. Gígurinn [[Víti (í Öskju)|Víti næst á myndinni.]] thumb|200px|Askja, Öskjuvatn og Dyngjufjöll í kring. thumb|Kort.
Askja er megineldstöð norðan Vatnajökuls, í Ódáðahrauni á hálendi Íslands. Umhverfis Öskju eru Dyngjufjöll, en skarð er í gegnum fjöllin til austurs, sem kallast Öskjuop.
Gífurlegt eldgos hófst þar 29. mars 1875. Gos þetta nefnist Öskjugosið 1875, eða Dyngjufjallagos. Öskufall frá gosinu hafði mikil áhrif á Austurlandi og átti sinn þátt í því að stór hópur fólks flutti þaðan til Vesturheims. Eftir að gosinu lauk varð mikið landsig í Öskju, og myndaðist þá Öskjuvatn. Á austurbakka Öskjuvatns er gígurinn Víti, og er talið að askan í gosinu 1875 hafi komið þar upp.
Í tengslum við Öskjugosið 1875 varð einnig hraungos í Sveinagjá á Mývatnsöræfum, og rann þá Nýjahraun. Askja gaus síðast árið 1961.
Nýleg þróun
Frá ágúst 2021 til mars 2023 hefur land risið við Öskju um 54 sentimetra. Í byrjun árs 2023 sáust hitabreytingar af völdum jarðhita austan megin við vatnið.
Sólrún Michelsen
Sólrún Michelsen (fædd 1948) er færeyskur rithöfundur.
Muse
Muse er ensk rokkhljómsveit frá Teignmouth í Devon og var stofnuð árið 1994 undir dulnefninu Rocket Baby Dolls. Síðar ákváðu þeir að kalla sig Muse, hættu í skóla og lögðu tónlistina fyrir sig. Sveitina skipa þeir Matthew Bellamy (söngvari, gítarleikari og hljómborðsleikari), Christopher Wolstenholme (bassaleikari) og Dominic Howard (trommari og slagverksleikari). Muse blandar saman öðruvísi rokki, þungarokki, framsæknu rokki, sígildri tónlist og raftónlist og mynda þannig nýframsækið rokk. Muse er best þekkt fyrir kröftuga og ægibjarta tónleika og fyrir sérvitringslegan áhuga Matthew Bellamy á alheimssamsæri, lífi úti í geimnum, ofsóknaræði, guðfræði og heimsendi. Muse hefur gefið út fimm breiðskífur og var sú fyrsta nefnd Showbiz og kom út 1999, en sú síðasta The Resistance (2009). Black Holes & Revelations sem kom út 2006 hlaut Mercury Prize-tilnefningu og lenti í þriðja sæti hjá NME á „lista yfir plötur ársins 2006“.
Stofnun sveitarinnar (1992 – 1997)
Meðlimir Muse voru hver í sinni hljómsveit þegar þeir gengu í framhaldsskólanum Teignmouth Community College snemma á 10. áratug 20. aldar. Samstarf þeirra fór að taka á sig mynd þegar Matthew Bellamy, þá 14 ára gamall, þreytti áheyrnarpróf sem gítarleikari fyrir hljómsveit Dominics Howards. Þeir báðu Chris Wolstenholme, sem þá spilaði á trommur, að læra að leika á bassa og ganga til liðs við þá.
Fyrstu stuttskífurnar og Showbiz (1998 – 2000)
Eftir að hafa byggt upp aðdáendahóp á nokkrum árum, hélt hljómsveitin fyrstu tónleika sína í London og Manchester. Þeir áttu góðan fund með Dennis Smith eiganda hljóðversins Sawmills, sem var innréttuð, gömul vatnsmylla í Cornwall.
Samstarf Muse við Sawmills leiddi til fyrstu stuttskífu þeirra, sem var einfaldlega kölluð Muse, en hún var gefin út undir merkjum Dangerous sem tilheyrði Sawmills og sá Dominic Howard um hönnun plötuhulstursins. Önnur stuttskífa þeirra, Muscle Museum, vakti athygli breska tónlistarskríbentsins Steve Lamacq og breska tónlistartímaritsins NME. Á sama tíma stofnaði Dennis Smith ásamt Safta Jaffery plötufyrirtækið Taste Media og var það sérstaklega gert fyrir Muse (sveitin var á mála hjá þeim við gerð fyrstu þriggja diska sinna).
Þrátt fyrir að önnur stuttskífa þeirra hafi aflað þeim minni háttar hylli, voru bresk plötufyrirtæki treg til að styðja þá fjárhagslega og vildu margir meina að þeir hljómuðu, eins og svo margir samtímamenn þeirra, of mikið eins og Radiohead. Hins vegar voru bandarísk plötufyrirtæki áköf í að semja við þá og buðu þeim flug í fyrsta farrými til Bandaríkjanna í áheyrnarprufur. Þeir komust á samning hjá Maverick Records þann 24. desember 1998. Fyrir heimkomu þeirra til Englands stóð Taste Media að samningum við hin og þessi upptökufyrirtæki í Evrópu og Ástralíu og veitti það þeim frelsi til að stjórna ferli sínum þar.
John Leckie, sem hafði framleitt plötur fyrir The Stone Roses, „Weird Al“ Yankovic og The Verve auk hinnar áhrifaríku plötu The Bends fyrir Radiohead, var fenginn til að framleiða fyrstu plötu sveitarinnar, Showbiz. Platan opinberaði harðan rokkstíl sveitarinnar og textarnir fjölluðu til dæmis um hversu erfitt hafði verið að koma sér á framfæri í bænum Teignmouth.
Origin of Symmetry og Hullabaloo (2001 – 2002)
Við gerð annarrar plötu sveitarinnar, Origin of Symmetry, gerði sveitin ýmsar tilraunir með óvenjulegum hljóðfæraútsetningum á borð við kirkjuorgel, mellotron og stærra trommusett. Það var meira um hátónaðan söng hjá Bellamy, brotna gítarhljóma og auðkennandi píanóspil. Bellamy hefur nefnt að gítarleikurinn hafi verið undir sterkum áhrifum Jimi Hendrix og Tom Morello (úr Rage Against the Machine og Audioslave), en áhrif þess síðarnefnda koma sérstaklega í ljós í stefbyggðum lögum á Origin of Symmetry, og þar sem Bellamy notar „pitch-shift“-hljóðbreyta í gítareinleik. Á plötunni er líka sérstök endurgerð af laginu „Feeling Good“, sem var samið af Anthony Newley og Leslie Bricusse. Muse fór í mál við Neskaffi árið 2003 fyrir að nota þeirra útgáfu af „Feeling Good“ í sjónvarpsauglýsingu án leyfis og gáfu Oxfam þau 500,000 pund sem þeir fengu í skaðabætur.
Muse hefur verið líkt við hljómsveitina Queen, þó það sé að nokkru leyti vegna þess hversu svipaðar hljómsveitirnar eru á sviði, og stíll Bellamy minnir á Brian May úr Queen.
Platan hefði getað náð miklum vinsældum í Bandaríkjunum, en Maverick útgáfan var ósammála Muse um hvernig söngurinn ætti að vera. Hún vildi hafa hann tónlægri til að hann „hljómaði betur í útvarpi“, svo hún bað þá um að breyta honum áður en þeir gæfu plötuna út í Bandaríkjunum. Við þetta ákvað sveitin að skilja við Maverick og varð það til þess að platan var ekki gefin út í Bandaríkjunum fyrr en 20. september 2005.
Eftir að Muse hafði getið sér gott orð sem tónleikasveit var ákveðið að gefa út tónleikamynddisk og geisladisk. Mynddiskurinn, Hullabaloo, var tekinn upp á velheppnuðum tónleikum á Le Zenith í París, þar sem þeir spiluðu tvö kvöld í röð. Samtímis var tvöfaldur geisladiskur gefinn út, Hullabaloo Soundtrack, en á honum voru upptökur af lögum og eitthvað af tónleikunum á Le Zenith. Þá voru lögin „In Your World“ og „Dead Star“ gefin út á smáskífu. Lagið „Shrinking Universe“ frá Hullabaloo Soundtrack var eitt af aðallögum kvikmyndarinnar 28 Weeks Later sem gefin var út 2007.
Í febrúar 2006 setti Q Magazine plötuna Origin of Symmetry í 74. sæti af 100 bestu plötum frá upphafi samkvæmt skoðanakönnun meðal aðdáenda blaðsins.
Absolution (2003 – 2005)
Árið 2003 var platan Absolution gefin út en hún var framleidd af Rich Costey sem hafði unnið með Rage Against the Machine. Platan var framhald af tilraunastarfsemi sveitarinnar líkt og Origin of Symmetry og skartaði einnig hinu vinsæla lagi „Time Is Running Out“.
Sveitin hefur sagt að þemað, sem sé gegnumgangandi á plötunni, snúist um heimsendi og hvernig brugðist er við honum. Þrátt fyrir þetta segir Muse plötuna vera „upplífgandi“, með jákvæðum skilaboðum í lögum eins og „Blackout“ og „Butterflies And Hurricanes“. Ástæðan er áhugi Bellamy á samsæriskenningum, guðfræði, tækni og hinu yfirnáttúrulega. Til dæmis er lagið „Ruled By Secrecy“ nefnt eftir bók eftir Jim Marrs, Rule by Secrecy, sem fjallar um leyndardóma á bak við stjórnun stórvelda. Margir textanna á plötunni hafa stjórmálalegar tilvísanir.
150px|thumb|Chris á tónleikum í [[Toronto, Kanada.]] Með þessari plötu náði Muse loksins miklum árangri á Bretlandi og með nýjan bandarískan plötusamning upp á vasann fór Muse í fyrsta skipti í alþjóðlega tónleikaferð og héldu tónleika á íþróttavöllum. Á ferðalaginu fóru þeir um Ástralíu, Nýja Sjáland, Bandaríkin, Kanada og Frakkland. Á meðan á ferðinni stóð tókst þeim að gefa út lögin Time Is Running Out, Hysteria, Sing for Absolution, Stockholm Syndrome og Butterflies and Hurricanes.
Sveitin spilaði á Glastonbury-hátíðinni í júní 2004. Þar lýsti Bellamy tónleikunum sem „bestu tónleikar lífs okkar“. „Þetta var besta tilfinning um afrek sem að við höfðum fundið á ævi okkar eftir að koma af sviði.“ sagði Bellamy. Skömmu eftir tónleikana lést faðir Dominic Howard, trommuleikara, af völdum hjartaáfalls en hann hafði verið á tónleikunum. „Það var næstum óraunverulegt að aðeins klukkutíma síðar var faðir hans dáinn. Það var varla hægt að trúa því. Næstu vikuna vorum við að reyna að styðja við Dom. Ég held að hann hafi verið glaður yfir því að faðir hans gat séð hann á þeirri stund sem var örugglega sú besta á ferli sveitarinnar.“
Muse hélt áfram tónleikaferðalagi sínu. Síðustu tónleikarnir voru í Bandaríkjunum en aukatónleikar voru haldnir vegna mikillar eftirspurnar á Earls Court í London. Í lok ársins gaf Vitamin Records út The String Quartet Tribute to Muse eftir The Tallywood Strings, plötu með órafmagnaðri útgáfu af sumum laga Muse.
Sveitin lauk ferðalaginu í janúar 2005 en sneri aftur til Bandaríkjanna í apríl og maí það ár. Þann 2. júlí 2005 tók Muse þátt í Live 8 í París þar sem þeir spiluðu „Plug In Baby“, „Bliss“, „Time Is Running Out“ og „Hysteria“.
Í apríl 2005 var ævisaga sveitarinnar gefin út á mynddiski sem nefnist Manic Depression. Hljómsveitin tók ekki þátt í verkefninu og studdi ekki þessa útgáfu. Annar mynddiskur, Absolution Tour, var gefinn út 12. desember, 2005 og innihélt hann endurklippt efni frá Glastonbury-hátíðinni 2004 ásamt áður óséðu efni frá Earls Court í London, Wembley Arena og Wiltern Theatre í Los Angeles. Tvö lög voru falin á diskinum, „Endlessly“ og „Thoughts Of A Dying Atheist“, en þau voru mynduð á Wembley Arena. Eina lagið af plötunni Absolution sem var ekki á mynddiskinum var lagið „Falling Away With You“, en það hefur aldrei verið spilað á tónleikum. Absolution varð á endanum gullplata í Bandaríkjunum.
Black Holes & Revelations og HAARP (2006 – 2008)
Sveitin sneri aftur í hljóðver í ágúst 2005, þó að upptökur hæfust ekki af alvöru fyrr en í september. Platan var tekin upp fram á vor 2006 með nokkrum hléum vegna fría. Sveitin tilkynnti um nýju plötuna í maí 2006. Platan, sem var framleidd af Rich Costey eins og Absolution, hét Black Holes & Revelations. Stuttu fyrir útgáfu plötunnar var henni lekið á veraldarvefinn. Platan var gefin út í Japan 28. júní 2006 með aukalaginu „Glorious“ sem er ekki á plötum annars staðar í heiminum en lagið var hægt að fá pantað frá iTunes. Platan var gefin út í Evrópu 3. júlí 2006 og í Norður-Ameríku 11. júlí 2006. Hún lenti í 1. sæti á vinsældalistunum á Bretlandi, mestum hluta Evrópu, Ástralíu og náði miklum vinsældum í Bandaríkjunum þar sem hún lenti í 9. sæti á Billboard 200 plötulistanum. Black Holes & Revelations seldist í meira en einni milljón eintaka.
Titill plötunnar og þemu laganna stafa af áhuga sveitarinnar á geimnum, sérstaklega Mars og Cydoniu. Myndirnar á plötunni voru hannaðar af Storm Thorgerson og sýna landslag reikistjörnunnar Mars með fjórum mönnum við borð og fjóra smáhesta ofan á því – líklegast eru þar á ferð Fjórmenningarnir sem hafa vaxið meira en hestar þeirra.
Tónlistarþemað á disknum er að miklu leyti nokkurs konar rokk-diskó. Enn og aftur fjalla textarnir um stjórnmál og spillingu en sjónarhornið er ekki jafn svartsýnt og áður.
Fyrsta lag plötunnar var selt eitt og sér á veraldarvefnum. Það var „Supermassive Black Hole“ frá og með 9. maí 2006. Laginu fylgdi tónlistarmyndband sem leikstýrt var af Floria Sigismondi. Lagið fékk misjafnar móttökur þar sem það vék frá tónlistarstíl sveitarinnar. Það var síðan gefið út á smáskífu með laginu „Crying Shame“. Önnur smáskífa sveitarinnar af diskinum innihélt lagið „Starlight“, gefið út þann 4. september 2006. „Knights of Cydonia“ var gefið út sem útvarpssmáskífa í Bandaríkjunum þann 13. júní 2006 og sem smáskífa í Bretlandi 27. nóvember sama ár og náði inn á Topp 10 listann. Myndbandið við lagið var tekið upp í Rúmeníu og er undir áhrifum frá spagettí vestrum. Fjórða lagið af plötunni, sem gefið var út á smáskífu, var „Invincible“, sem kom út 9. apríl 2007. Önnur smáskífa, „Map of the Problematique“, kom í kjölfar Wembley Stadium tónleikanna og var hún aðeins seld á veraldarvefnum sem niðurhal þann 18. júlí 2007.
Muse byrjaði aftur á tónleikaferðalagi 13. maí 2006. Þeir komu fyrst fram á „One Big Weekend“ sem BBC Radio 1 stóð fyrir og þar á eftir nokkrum sinnum í sjónvarpi. Aðalferðalagið byrjaði rétt fyrir útgáfu plötunnar. Þar spiluðu þeir mest á hátíðum, meðal annars í Reading og Leeds. Í lok júlí spiluðu þeir í Norður-Ameríku og lauk ferðinni í september 2006. Þá tók við tónleikaferðalag í Evrópu þar sem mikið var spilað á innanhússíþróttavöllum í Bretlandi. Breska hljómsveitin Noisettes studdi þá á ferðalaginu í nóvember og mestan hluta desember 2006. Ferðalagið hélt svo áfram í Ástralíu og Suðaustur-Asíu.
Í lok ársins 2006 tilkynnti Muse að þeir myndu spila á hinum nýbyggða Wembley-leikvangi fyrir alls 90.000 manns þann 16. júní 2007.
Von bráðar seldist upp á Wembley-tónleikana og var þá öðrum bætt við 17. júní. Sem upphitunarsveitir spiluðu The Streets, Rodrigo y Gabriela og Dirty Pretty Things þann 16. júní og My Chemical Romance, Biffy Clyro og Shy Child þann 17. júní. Báðir tónleikarnir voru myndaðir fyrir tónleikamynddisk sem kom út um páskana 2008 og hlaut nafnið HAARP.
Muse neyddist til að aflýsa nokkrum tónleikum með My Chemical Romance í maí, þar sem nokkrir starfsmenn og meðlimir My Chemical Romance fengu matareitrun.
Tímaritið Q Magazine setti Muse í níunda sæti yfir „10 mest spennandi sveitir á Jörðu í dag“ í 252. tölublaðinu sínu.
The Resistance (2009 - 2011)
Fimmta breiðskífa hljómsveitarinnar, The Resistance, var gefin út 14. september 2009. Platan seldist vel og var hún þriðja plata hljómsveitarinnar til að ná efst á metsölulista í Bretlandi.
The 2nd Law (2011 - 14)
Hljómsveitin hóf upptökur á sinni sjöttu breiðskífu í september 2011. Platan nefnist The 2nd Law og kom út 1. október 2012.
Drones (2014 - 2016)
Sjöunda breiðskífa hljómsveitarinnar, Drones, var gefin út 8.Júní 2015.
Simulation Theory og Origin of Muse (2017 – nú)
Áttunda breiðskífa hljómsveitarinnar, Simulation Theory, var gefin út 9 November 2018.
NCIS (4. þáttaröð)
Fjórða þáttaröðin af NCIS var frumsýnd 19. september 2006 og sýndir voru 24 þættir.
Fáni Grenada
Fáni Grenada er settur saman af tveimur gulum og tveimur grænum þríhyrningum ásamt rauðum borða umhverfis. Rauði hliðarborðinn umhverfis fánann hefur 6 gular fimm arma stjörnur. Í miðju fánans er síðan sú sjöunda. Stjörnurnar 7 tákna þau 7 fylki og höfuðborgina St. George's.
Í græna þríhyrningnum til vinstri er muskotávöxtur, sem er ein af mikilvægustu landbúnaðarafurðum Grenada.
Rauði liturinn táknar hugrekki og baráttumóð, sá guli sólina og græni landræktina. Fáninn var formlega tekin í gildi 7. febrúar árið 1974.
Hlutföll eru 3:5.
Podocarpus nakaii
Podocarpus nakaii er sígrænt tré frá Tævan.
Handritafræði
thumb|right|200px|Handrit af Lúkasarguðspjalli. Handritafræði er fræðigrein sem fjallar um handrit og forna skrift, óháð tungumáli. Handritafræði er á vissan hátt undanfari textafræðinnar. Á Stofnun Árna Magnússonar eru stundaðar rannsóknir í handritafræði.
Geir Sigurðsson
Geir Sigurðsson (f. 1969) er íslenskur heimspekingur sem einkum hefur beint sjónum sínum að evrópskri meginlandsheimspeki og kínverskri heimspeki. Hann lauk BA gráðu í heimspeki og félagsfræði frá Háskóla Íslands árið 1994, MA gráðu í heimspeki frá National University of Ireland (University College Cork) árið 1997 og doktorsgráðu (PhD) í heimspeki frá University of Hawaii at Manoa árið 2004. Á námstíma sínum dvaldi hann einnig í skiptinámi við bæði Freie Universität og Technische Universität í Berlín (1993-1995), var styrkþegi í kínverskunámi (Sinologie) við Christian-Albrechts-Universität í Kiel (1997-1998) og sömuleiðis styrkþegi í kínversku- og heimspekinámi við Renmin háskóla í Beijing (2001-2003).
Geir var ráðinn til félagsvísinda- og lagadeildar Háskólans á Akureyri haustið 2005 og starfaði hann þar og í kennaradeild skólans til ársins 2007. Haustið 2007 var hann ráðin sem lektor við Hugvísindasvið (þá Heimspekideild) Háskóla Íslands og fengið það verkefni að setja á stofn námsleið kínverskra fræða sem hann hefur stýrt síðan. Hann kom einnig á fót Konfúsíusarstofnuninni Norðurljósum og var forstöðumaður hennar árin 2008-2012. Hann hefur verið prófessor í kínverskum fræðum við Háskóla Íslands síðan árið 2016.
Rannsóknir Geirs hverfast einkum um siðfræði, samfélagsheimspeki og heimspeki menntunar og nýtir hann sér þá jafnt vestrænar sem kínverskar nálganir. Hann hefur einkum einblínt á heimspeki konfúsíanismans en jafnframt á daoisma og kínversk herstjórnarfræði. Meginrit hans er bókin Confucian Propriety and Ritual Learning: A Philosophical Interpretation, sem kom út hjá State University of New York Press árið 2015 og fjallar öðru fremur um hið konfúsíaníska hugtak li 禮 sem mætti útleggja sem "siði" eða "helgiathafnir". Þar túlkar Geir hugtakið með hliðsjón af menntaheimspeki sem á fullt erindi við samtímann. Geir hefur einnig þýtt ritið Hernaðarlist Meistara Sun úr frummálinu (fornkínversku) og skrifað við það ítarlegar skýringar og inngang. Ritið kom út árið 2019 hjá Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur og Háskólaútgáfunni. Hann hefur einnig birt á sjötta tug greina um ýmis heimspekileg efni, flest á ensku.
Tengill
[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=75835 Hvaða rannsóknir hefur Geir Sigurðsson stundað? - Vísindavefurinn]
Hvinönd
Hvinönd (fræðiheiti Bucephala clangula) er meðalstór fugl af andaætt. Hún er sjóönd og er staðfugl á Íslandi.
Stormurinn
Stormurinn er plata eftir Íslenska tónlistarmanninn Bubba Morthens sem kom út 7. maí 2013. Upptökur á plötunni hófust í byrjun 2012. Bubbi tók upp 22 lög fyrir plötuna en valdi svo einungis 15 sem komust á plötuna. Stormurinn var þarsíðasta plata Bubba sem hann vann með Berki og Daða Birgissonum, en sú síðasta var Æsku minnar jól. Daði sagði að Bubbi hafi stundum komið í heimsókn í Stúdíó Sýrland, plokkað fyrir bræðurna á gítarinn og sagt þeim sögur yfir kaffibolla. Við hugsuðum það verður að gera svona plötu, bara Bubbi og kassagítar. Yfirleitt voru þetta tveir hljóðnemar.
Daði Birgisson
Miðlunartillaga
Miðlunartillaga er sáttaumleitun milli tveggja einstaklinga t.d. í dómsmálum eða stéttarfélags og vinnuveitanda í launabaráttu þeirra fyrrnefndu. Miðlunartillaga er oftar en ekki sáttatiltraun sem reynir að fara bil beggja (þ.e. miðla málum). Miðlunartillagan er þá lögð fram fyrir t.d. stéttarfélagið og kröfuhafar kjósa um að fella hana eða ganga að henni.
Ólympsfjall
Ólympsfjall (gríska: Όλυμπος Olympos) er hæsta fjall Grikklands, 2.917 metra hátt, það er heimili guðanna í grískri goðafræði. Hæsti tindur þess heitir Mitikas, sem þýðir „nef“ á grísku.
Ólympsfjall er þekkt fyrir fjölskrúðuga flóru sína, ef til vill þá fjölskrúðugustu í Evrópu, með nokkrum einlendum tegundum.
Orðsifjar og merking nafnsins Ólympos eru óþekktar og hugsanlega er uppruni nafnsins ekki indóevrópskur.
Kim Jong-un
Kim Jong-un (f. 8. janúar 1984) er æðsti leiðtogi og einræðisherra Norður-Kóreu. Hann er sonur forvera síns, Kims Jong-il, og sonarsonur stofnanda Norður-Kóreu, Kims Il-sung. Kim Jong-un tók við sem leiðtogi Norður-Kóreu eftir dauða föður síns árið 2011. Kim Jong-un er fyrsti leiðtogi Norður-Kóreu sem er fæddur eftir stofnun ríkisins árið 1945.
Æviágrip
Kim Jong-un gekk á árunum 1998 til 2000 í skóla í Köniz í Sviss ásamt systur sinni, Kim Yo-jong. Hann gekk þar undir nafninu „Pak-un“ og kvaðst vera sonur starfsmanna norður-kóreska sendiráðsins í Bern. Samkvæmt bekkjarfélögum hans var „Pak-un“ hlédrægur en viðkunnanlegur drengur sem talaði sjaldan um heimaland sitt.
Kim Jong-il lést þann 17. desember árið 2011 og Kim Jong-un tók við formennsku kóreska Verkamannaflokksins ásamt öðrum embættum föður síns. Í upphafi leyfðu margir sér að vona að Kim Jong-un myndi vera umbótamaður og frjálslyndisvæða stjórn ríkisins. Þessar vonir rættust ekki og Kim Jong-un hefur viðhaldið svipuðum stjórnarháttum og tíðkuðust á valdatíðum föður síns og afa. Snemma á valdatíð sinni lét Kim taka af lífi fjölda herforingja og annarra embættismanna sem talið var að gætu ógnað stöðu hans. Mikla athygli vakti árið 2013 þegar Kim lét handtaka frænda sinn, Jang Song-thaek, sem hafði verið náinn samstarfsmaður föður hans. Jang Song-thaek var sakaður um svikráð gegn Norður-Kóreu og síðan tekinn af lífi. Talið er að ættingjar Jangs, þar á meðal systir hans, tengdabróðir, systursonur og synir systursonarins, hafi einnig verið teknir af lífi í hreinsuninni.
Í byrjun ársins 2017 var Kim Jong-nam, hálfbróðir Kims, myrtur með taugaeitri á flugvelli í Malasíu. Talið er að norður-kóresk stjórnvöld hafi fyrirskipað morðið.
Alli Kalli
Alli Kalli (franska: Achille Talon) er heiti á teiknimyndasagnaflokki eftir belgíska listamanninn Greg. Sögurnar birtust fyrst í teiknimyndablaðinu Pilote árið 1963. Fyrsta Alla Kalla-bókin kom út árið 1966 og fylgdu nærri fimmtíu bækur í kjölfarið. Greg dó árið 1999, en eftir dauða hans hafa komið út fáeinar bækur eftir aðra listamenn.
Kim Jong-un
Æviágrip
Á valdatíð Kims hafa Norður-Kóreumenn haldið áfram að þróa kjarnorkuvopn. Lengst af hefur orðræða Norður-Kóreumanna í stjórnartíð Kims Jong-un verið mjög herská, sér í lagi í garð Suður-Kóreu og Bandaríkjanna. Spennan náði hámarki árið 2017 og Norður-Kóreumenn hótuðu meðal annars að gera kjarnorkuárás á Gvam.
Alli Kalli
Sögurnar
Titilpersónan Alli Kalli er feitlaginn, stórnefjaður og sjálfumglaður borgari í óskilgreindri franskri eða belgískri borg. Hann er ákaflega hégómlegur og telur sig mikinn leiðtoga og menningarfrömuð.
Kim Jong-un
Æviágrip
Kim mildaði orðræðu sína umtalsvert í byrjun ársins 2018 og rétti fram sáttahönd. Þann 27. apríl 2018 átti Kim fund með Moon Jae-in, forseta Suður-Kóreu, og sammældist um það að reyna að binda formlegan enda á Kóreustríðið og stefna að afkjarnavopnun Kóreuskaga. Kim átti síðan fund með Donald Trump Bandaríkjaforseta í Singapúr þann 12. júní sama ár og var þetta í fyrsta skipti sem leiðtogar ríkjanna áttu formlegan leiðtogafund. Á fundinum undirritaði Kim yfirlýsingu sem skuldbatt Norður-Kóreu til að vinna að „friði og farsæld“ með Bandaríkjamönnum og til að vinna að algerri afkjarnavopnun.
Alli Kalli
Sögurnar
Alli Kalli á í stöðugum erjum við nágranna sinn, meðalmennið Farald (franska: Hilarion Lefuneste). Faðir Alla Kalla kemur sömuleiðis nokkuð við sögu, en hann hefur ekki áhuga á öðru í lífinu en að þamba bjór. Áfengisneysla er raunar nokkuð áberandi í sögunum, enda markhópurinn ekki allra yngstu lesendurnir.
Kim Jong-un
Æviágrip
Þrátt fyrir fyrirheitin um afvopnun hafa Norður-Kóreumenn haldið áfram að þróa kjarnavopn eftir fundinn. Kim og Trump áttu annan fund í Hanoi á dögunum 27. – 28. febrúar árið 2019 en enginn frekari árangur í átt að afkjarnavopnun náðist á þeim fundi og því var fundinum slitið án samnings. Að sögn Trumps kröfðust Norður-Kóreumenn afléttingu allra viðskiptaþvingana gegn ríkinu í skiptum fyrir skref í átt að afkjarnavopnun en Trump sagðist ekki geta gengið að slíkum kröfum. Norður-Kóreumenn sögðu Trump síðar hafa misskilið kröfur þeirra og að þeir hefðu í raun aðeins beðið um afléttingu sumra viðskiptaþvinganana.
Alli Kalli
Sögurnar
Alla Kalla-bækurnar skiptast í tvennt. Sumar hafa að geyma sögur í fullri lengd, en algengara er þó að um sé að ræða safn af stuttum skrítlum upp á eina eða tvær blaðsíður.
Kim Jong-un
Æviágrip
Kim og Trump funduðu í þriðja sinn í lok júní árið 2019. Þetta var í fyrsta sinn sem sitjandi forseti Bandaríkjanna fór inn í Norður-Kóreu. Þrátt fyrir vinsamleg samskipti leiðtoganna hafa Norður-Kóreumenn haldið áfram að gera tilraunir með eldflaugar og kjarnavopn eftir fundina. Trump hefur þó heitið Kim áframhaldandi stuðningi þótt möguleiki sé á að hann hafi brotið gegn banni Sam­einuðu þjóðanna við til­raun­um með kjarn­orku­eld­flaug­ar.
Alli Kalli
Önnur útgáfa
Vinsældir Alla Kalla í Pilote teiknimyndablaðinu urðu til þess að árið 1975 var hafin útgáfa sérstaks teiknimyndablaðs sem bar nafn hans. Úgáfu þess var þó hætt að einu ári liðnu.
Kim Jong-un
Æviágrip
Í desember 2019 lýstu norður-kóresk stjórnvöld því yfir að kjarnorkuafvopnun væri ekki lengur á samningaborðinu og að ekki væri þörf á frekari löngum viðræðum við Bandaríkjamenn. Í nýársávarpi sínu í byrjun ársins 2020 tilkynnti Kim svo að Norður-Kóreumenn hygðust hætta að standa við orð sín um að stöðva próf­un kjarna­vopna og lang­drægra flug­skeyta.
Alli Kalli
Önnur útgáfa
Á tíunda áratug síðustu aldar voru gerðar teiknimyndir fyrir sjónvarp um ævintýri Alla Kalla. Þær voru talsvert frábrugðnar efni bókanna, þar sem aðalpersónan var sett í hlutverk frægra manna úr mannkyns- og bókmenntasögunni og vann yfirleitt frægan sigur þrátt fyrir klaufsku og aulahátt. Sjónvarpspersónan hlaut nafnið Walter Mellon í enskumælandi löndum.
Íslensk útgáfa
Árið 1980 gaf Fjölva-útgáfan út Alla Kalla í eldlínunni. Þýðandi hennar var Þorsteinn Thorarensen. Á frummálinu nefndist hún Achille Talon au coin du feu og var frá árinu 1975.
Staffordskírissjóðurinn
thumb|250px|Nokkrir hlutir sem voru fundnir. Staffordskírissjóðurinn er stærsti fjársjóður sem fundist hefur með engilsaxnesku gulli. Fjársjóðurinn var uppgötvaður á akrinum í sýslunni Staffordshire í Englandi þann 5. júlí 2009. Fundnir voru yfir 1.500 hluti og talið er að þessir hlutir séu frá 7. eða 8. öld e.Kr., og hafi þess vegna verið búnir til í konungsríkinu Mersía. Núna eru sérfræðingar að tala um hvort hann væri settur niður af heiðingjum eða kristnum mönnum og til hvers fjársjóðurinn hafi verið.
Áhugamaður með málmleitartæki fann fjársjóðinn. Hann skýrði sveitarstjórn frá fjársjóðnum og þá komst hann í eigu krúnunnar. Andvirði fjársjóðsins er um það bil 1 milljón breskra punda; finnanda fjársjóðsins og landeigandanum þar sem hann fannst verður gefið þetta sem fundarlaun. Eftir uppgötvunina hófst uppgröftur á svæðinu þar sem fjársjóðurinn var fundinn. Staðsetning uppgötvunarinnar er leynileg vegna gildis hennar.
Fjársjóðurinn var á minjasafni í Birmingham þangað til 13. október 2009.
Viktoría (Breska Kólumbía)
Viktoría er höfuðborg Bresku-Kólumbíu og er staðsett á Vancouvereyju, um 100 kílómetra frá stórborgunum Vancouver og Seattle. Íbúafjöldi er rúmlega 80.000 manns. Stórborgarsvæði Victoríu hefur um 344.000 íbúa. Borgin heitir eftir Viktoríu bretadrottingu. Þar er milt, hafrænt loftslag og frýs þar sjaldan.
Söguágrip
Fyrir árið 1700 voru margir hópar frumbyggja á svæðinu. Spánverjar og Bretar könnuðu landsvæðið þar sem Victoría er á 18. öld. Árið 1858 voru fregnir af gullfundi í Bresku Kólumbíu, fólk streymdi á svæðið og íbúafjöldi stórjókst. Victoría varð borg opinberlega árið 1862 og síðar höfuðstaður Bresku Kólumbíu.
Áhugaverðir staðir
thumb|800px|center|Innri höfnin og Empress hótelið.
Sasa (bambus)
Sasa er ættkvísl af skriðulum bambus. Þær eru yfirleitt ekki háar, en margar mjög skriðular.
Tegundir
Eftirfarandi eru tegundir ættkvíslarinnar samkvæmt Catalogue of life:
Smygl
Smygl er varningur af hvaða tagi sem vera skal sem fluttur er á milli landa með ólöglegum hætti. Algengt er að fíkniefnum sé smyglað og jafnvel fólki. Sá sem stundar smygl kallast smyglari.
Arthur (þáttur)
Arthur (íslenska: Artúr) er amerísk-kanadískur teiknimyndaþáttur fyrir krakka. Arthur snýst um mauraætuna Artúr og fjölskyldu hans og vini. Arthur er byggt á Arthur-bókunum eftir Marc Brown.
Járnsmiður
Járnsmiður (fræðiheiti; Nebria gyllenhali) er svört bjöllutegund sem er algeng um nær allt Ísland. Hann finnst einnig í Kanada, Lettlandi, Rússlandi, og Bandaríkjunum.
Shojiro Sugimura
Shojiro Sugimura (4. apríl 1905 - 15. janúar 1975) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
The Devil Wears Prada
The Devil Wears Prada er skáldsaga gefin út árið 2003 eftir Lauren Weisberger. Bókin fjallar um unga nýútskrifaða konu sem er ráðinn til vinnu sem aðstoðarkona tískuritstjóra. Henni gengur ekki vel að halda vinnunni við vegna hlægilegra og lítilmannlegra krafna frá yfirmanninum sínum. Bókin var mjög vel heppnuð og var metsölubók hjá New York Times í sex mánuði. Samnefnd kvikmynd gefin út árið 2006 með Meryl Streep, Anne Hathaway og Emily Blunt var byggð á bókinni.
Evaristus
thumb|250px|right|Evaristus páfiEvaristus (einnig þekktur sem Aristus) var páfi frá u.þ.b. 98 til 105. Hann var fimmti páfi kaþólsku kirkjunnar og er talinn til dýrlinga hennar. Lítið er vitað um Evaristus. Samkvæmt Liber Pontificalis kom hann frá fjölskyldu af hellenískum uppruna og var sonur gyðings frá Betlehem. Hann var kosinn páfi á valdatíð Domitíanusar keisara á tímum Síðari almennu ofsóknanna.
Evsebíos kirkjusagnfræðingur og biskup heldur því fram að Evaristus hafi dáið á tólfta ári valdatíðar Trajanusar keisara eftir að hafa verið páfi í 8 ár. Í Liber Pontificalis er talað um að hann hafi verið lagður til hinstu hvílu in Vaticano, nærri gröf Péturs postula.
Evaristus lagði grunninn að kardínálasamkundunni, þeirri stofnun sem síðar bar ábyrgð á páfakjöri. Engar sögulegar sannanir staðfesta eða hrekja sögurnar í kringum dauða hans. Þrátt fyrir það hefur hann ávallt verið álitinn píslarvottur. Tvö páfabréf sem talin voru eftir hann reyndust falsanir. Dýrlingadagur hans var áður fyrr 26. október en dýrkun hans var lögð niður 1969.
Cerastium illyricum
Cerastium illyricum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Grikklandi.
Acer floridanum
Acer floridanum er hlyntegund sem er ættuð frá suðaustur og mið Bandaríkjunum. Hún er stundum talin undirtegund af sykurhlyni. Hún verður um 15-25 m há.
Urumqi
thumb|450px|Miðborg Urumqi í Xinjiang sjálfstjórnarhéraðinu.
Urumqi borg (eða Urumchi) (kínverska: 乌鲁木齐; rómönskun: Wūlǔmùqí; úígúrska ئۈرۈمچى) (stundum stytt sem „Wushi“ kínverska: 乌市; ; rómönskun: Wūshì), er höfuðborg sjálfstjórnarhéraðsins Xinjiang í norðvesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Hún er staðsett í 1.000 metra hæð yfir sjávarmáli í norðanverðum miðhluta Xinjiang héraðs, í frjóu belti gróðurvinjar meðfram norðurhlíð Tianshan-fjalla á báðum bökkum Urumqi fljóts. Borgin svæðismiðstöð fyrir lesta-, vega- og flugsamgöngur. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Urumqi um 5,3 milljónir manna.
Urumqi var mikilvægur áningarstaður við Silkveginn á tíma Tangveldisins (618-907) í Kína og þróaði orðspor sitt sem leiðandi menningar- og verslunarmiðstöð Tjingveldisins á 19. öld. Nafnið Urumqi er dregið úr á mongólsku og þýðir „fallega engi“.
thumb|Moska í Urumqi borg. Urumqi þróast hratt síðan á tíunda áratug síðustu aldar og þjónar nú sem svæðisbundin miðstöð samgangna, menningar, stjórnmála og viðskipta í Xinjiang héraði. Um alþjóðaflugvöll borgarinnar fóru 23 milljónir farþega árið 2018.
Urumqi er næststærsta borgin í norðvesturhluta Kína, sem og sú stærsta í Mið-Asíu miðað við íbúafjölda. Menningarlega er borgin talin úígúrsk borg. Borgarbúar eru þó langflestir Han-kínverjar (75 prósent árið 2010), en Úígúrar (um 12 prósent) og kasakstanar (um 2 prósent) eru langflestir múslimar. Úígúrska þjóðin talar tungu af tyrkneskum stofni, sem er alls óskyld kínversku.
Lýðfræði
Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Urumqi 3.750.000 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 4.054.369.
Norræn hönnun
thumb|230px|Leirmunir hannaðir fyrir finnska fyrirtækið [[Arabia (fyrirtæki)|Arabia]] thumb|230px|HOL húsgögn frá [[IKEA]]
Lunning-verðlaunin, sem voru fyrst veitt framúrskarandi norrænum hönnuðum á árunum 1951 til 1970, gengu lykilhlutverki í að gera norræna hönnun að viðurkenndri söluvöru og skilgreindi einkenni hennar. Frá 2006 hafa samnorræn hönnunarverðlaun verið veitt en þau heita Forum AID Award.
Hugtakið um að fallegir og nytsamlegir hverdagshlutir eigi að vera á verði sem allir, ekki bara auðugt fólk, eiga efni á er undirstöðuatriði í þróun módernismans og funkisstílsins. Norræn hönnun frá lokum seinni heimsstyrjaldarinnar er líklegast fullkomnasta framkvæmd þessa hugtaks. Hugmyndafræðilegi uppruni þess var tilkoma sérstakrar norrænnar jafnaðarstefnu á sjöunda áratugnum auk gnægðar nýrra ódýra efna og framleiðsluaðferða. Í skandinavískri hönnun er notað mikið af formpressuðum viði, plasti, raf- eða glerungshúðuðu áli og pressuðu stáli.
Norræn hönnun hefur verið umræðuefni á mörgum málfundum, sýningum og markaðssetningarherferðum á síðustu 50 árum, en margar af lýðræðislegum hönnunarreglunum sem voru mikilvægar í hreyfingunni hafa staðist og endurspeglast í nútímalegri skandinavískri og alþjóðlegri hönnun.
Fyrirtæki
Meðal helstu norrænu hönnunarhúsanna eru:
Jean Roba
Jean Roba (28. júlí 1930 – 14. júní 2006) var belgískur teiknimyndasagnahöfundur. Kunnustu verk hans eru sögurnar um Boule & Bill, en einnig kom hann að bókaflokknum um Sval og Val
Ferill
Jean Roba fæddist í Schaerbeek, einni af útborgum Brussel og hóf ungur störf sem teiknari á teiknimyndablöðum. Árið 1957 hóf hann störf á teiknimyndablaðinu Sval. Á árunum 1959- 60 aðstoðaði hann Franquin við gerð þriggja ævintýra um Sval og Val, sem komu út í bókunum Sjávarborginni og Tembó Tabú.
Michiyo Taki
Michiyo Taki var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Jean Roba
Ferill
Samstarfið við Franquin reyndist Roba afar lærdómsríkt. Eftir það einbeitti hann sér að mestu að ritun eigin sagna um grallarann Boule og hundinn Bill, sem hann hélt áfram að teikna til dauðadags.
Hann teiknaði og samdi einnig annan vinsælan bókaflokk, La Ribambelle sem segir frá hversdagslegum ævintýrum krakkahóps af ólíkum kynþáttum í smáþorpi.
Sveigfura
Sveigfura (fræðiheiti Pinus flexilis) er sígrænt barrtré. Sveigfura er 10-25 m há með stuttan og sveran bol en verður runnkennd þar sem aðstæður eru ekki góðar. Ung tré eru með keilulaga krónu en með aldrinum verður krónan breiðkúlulaga og verða greinar gráar og sveigjanlegar og oft dálítið hangandi og uppsveigðar í enda.
Stúka
Stúka getur átt við um:
Nýöld
Nýöld kallast það tímabil í mannkynssögunni sem tekur við af miðöldum eða endurreisnartímanum, sé hann talinn sérstakt tímabil. Yfirleitt er nýöld talin hefjast árið 1492, er Kristófer Kólumbus kom til nýja heimsins, en stundum er hún talin hefjast fyrr eða um 1420 með upphafi endurreisnarinnar.
Nýöld skiptist í:
Tengt efni
Modern Times (history) Aro moderno Époque moderne Naujieji laikai 近代 現代
Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec
Æskuár
Kerguelen-Trémarec fæddist í Landudal, á Bretagne-skaga. Tók hann þátt í sjö ára stríðinu en hlaut takmarkaðan framgang innan hersins.
Fundur Kerguelen-eyja
Árla 1772 var Kerguelen-Trémarec skipaður yfir þriðja franska leiðangrinum í leit að hinu goðsagnakennda Terra Australis með skipin Fortune og Gros Ventre. Leiðangurinn rakst á hinar fjarlægt liggjandi Kerguelen-eyjar norður af Suðurskautslandinu, sunnarlega í Indlandshafi og gerði tilkall til þeirra fyrir hönd Frakklands áður en snúið var til baka til Máritíus.
Ásamt honum í leiðangrinum var náttúrufræðingurinn Jean Guillaume Bruguière. Í skýrslu sinni til konungsins Lúðvíks XV, lagði hann of stórt mat á virði eyjanna. Þess vegna senti konungurinn annan leiðangur með skipunum Rolland og Oiseau, en tókst ekki að finna Terra Australis. Þegar hingað var komið þótti ljóst að eyjarnar væru fáum góðmálmum búin og að mestu til lítils hafandi. Þegar Kerguelen-Trémarec sneri til baka var hann settur í fangelsi. Eyjarnar voru seinna heimsóttar af James Cook, en voru ekki kortlagðar fyrr en 1840 í hinum svonefnda Ross-leiðangri.
Í frönsku byltingunni var svo litið á sem hann væri fórnarlamb gömlu stjórnarinnar og honum var komið aftur fyrir í fyrri stöðu og tók þátt í orrustunni við Groix. Hann lést 1797 sem aðmíráll og herstjóri skipalægisins við Brest.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Claude Joseph Rouget de Lisle (10. maí 1760 – 26. júní 1836) var franskur tónlistarmaður og tónskáld einkum þekktur fyrir að hafa samið La Marseillaise, þjóðsöng Frakklands.
Rouget de Lisle, sem var sonur lögfræðings, naut góðra uppeldisskilyrða og sýndi fljótt hæfileika fyrir kvæðasmíðar og tónlist.
Hann innritaðist í í franska herinn og 1784 hlaut hann stöðu liðsforingja og 1789 stöðu kapteins.
24. apríl 1792, þar sem hann dvaldist í virki í Strassborg samdi hann sitt allra frægasta verk, La Marseillaise.
Við Quiberon særðist hann í baráttunni gegn útflytjendunum og hætti eftir það í hernum.
Á keisaratímabilinu og restauration-tímanum naut hann ekki mikillar velþóknunar sem höfundur la Marseillaise og dró fram lífið af tónsmíðum, að búa til óperutexta og lirískum kvæðum án mikils listræns verðleika. Árið 1830 veitti Loðvík Filippus honum eftirlaun. Að honum látnum 24. april 1892, á hundrað ára afmæli La Marseillaise, var síðan afhjúpað minnismerki um hann í Choisy-le-Roi þer sem hann bjó síðustu árin og dó.
Sveinn Ástríðarson
right|thumb|Mynt sem slegin var fyrir Svein Ástríðarson um 1050. Sveinn Ástríðarson eða Sveinn Úlfsson (um 1019 – 28. apríl 1076) var konungur Danmerkur frá 1047 til dauðadags. Hann var sonur Úlfs jarls og Ástríðar, dóttur Sveins tjúguskeggs, og kenndi sig sjálfur við móður sína til að leggja áherslu á að hann var af ætt Danakonunga.
Sveinn ólst upp í Englandi en þegar Hörða-Knútur lést 1042, síðastur sona Knúts ríka, gerði hann kröfu til dönsku krúnunnar. Af því varð þó ekki þá; Magnús góði Noregskonungur hafði gert samning við Hörða-Knút um að sá þeirra sem lifði lengur skyldi eignast bæði ríkin og tók hann því við konungdæmi en Sveinn var gerður að jarli yfir Danmörku. Magnús lést 1047 og hafði áður gefið yfirlýsingu um að Sveinn skyldi verða konungur í Danmörku en Haraldur harðráði í Noregi. Sveinn var síðan kjörinn konungur á landsþingum í Danmörku en Haraldur var ekki sáttur og herjaði á Danmörku; það var ekki fyrr en 1064 sem þeir sömdu frið. Sveinn reyndi líka að gera tilkall til ensku krúnunnar en hafði ekki erindi sem erfiði.