cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hallvarður Hallsson
Hallvarður var fjölfróður og sagður fjölkunnugur. Hann gagnrýndi klerkastéttina og kenningar prestanna og lenti í útistöðum við kirkjuhöfðingja fyrir slælega kirkjusókn. Hallvarður var grafinn í óvígðri mold í Skjaldabjarnarvík og hefur það viðhaldið galdraryktinu sem af honum fór. Er sagt að þetta hafi verið ósk hans. Leiðið er afgirt og merkt í Skjaldabjarnarvík.
Söðulstorkur
Söðulstorkur (fræðiheiti: Ephippiorhynchus senegalensis) er tegund storka.
Hellsing (OVA)
Hellsing (ヘルシング) er japönsk OVA þáttaröð sem gefin er út á DVD, og er hún byggð á hinni vinsælu mangaseríu; Hellsing eftir Kouta Hirano. Ekki hefur verið gert opinbert hve margir þættir verði framleiddir, en þar sem hver DVD diskur nær yfir örlítið minna en eina bók (og vegna þess að Hellsing: Dögunin verður einnig gefið út ) má álykta að gefnir verði út um 10 DVD diskar.
Áður höfðu komið út anime þættir sem byggðir voru á Hellsing bókunum, en þeir náðu aðeins yfir fyrstu tvær bækurnar og slepptu því stórum hlutum úr sögunni, breyttu persónum og höfðu annan endi sem ekki tengdist upprunalegu bókinni- því var ákveðið að framleiða Hellsing OVA, sem átti að fylgja bókunum mun betur. Hellsing OVAið fylgir sögu Hellsing bókanna ekki bara betur, heldur fylgir það líka teiknistíl bókanna nánar. Þáttaröðin notast einnig við meiri þrívídd en fyrri anime-þáttaröðin, og margar persónur endurheimta persónuleika sinn úr bókunum, eins og Integral og Seras, en þær eru talsvert dýpri persónur en í upprunalegu þáttunum.
Hver DVD diskur inniheldur einn Hellsing OVA þáttur og eru þættirnir tölusettir með rómverskum tölustöfum. Hver diskur kemur út í tveimur útgáfum; venjulegri og takmarkaðri útgáfu. Venjulega útgáfan inniheldur þáttinn og bækling, á meðan takmarkaða útgáfan hefur öðruvísi hulstursmynd, oft aukaefni t.d. tónlistarmyndbönd, viðtöl, bæklinga með myndum og aukahluti eins og brjóstmynd af Alucardi og Alexander Andersyni sem og grunnskissur af persónunum.
Í Bandaríkjunum er Hellsing OVA er einnig þekkt undir nafninu Hellsing Ultimate.
Um Hellsing OVA
Hellsing OVA er ekki framhald af Hellsing þáttunum sem voru byggðir á fyrstu tveimur Hellsing bókunum, heldur mun OVAið vera byggt á öllum Hellsing bókunum.
Hellsing mangað var fyrst búið til, og svo komu þættirnir, vandamálið var hins vegar að þættirnir notuðu söguþráðinn hraðar en Kouta Hirano gat búið hann til. Þess vegna náðu þættirnir ekki yfir allar Hellsing bækurnar. Fyrsti OVA þátturinn mun í grófum dráttum fjalla um það sama og fyrsti Hellsing þátturinn, og annar OVA þátturinn mun gróflega fjalla um það sama og Hellsing þættir númer 5 og 6, á meðan að þriðji OVA þátturinn mun innihalda efni sem ekki var í Hellsing þáttunum. Einnig hafa höfundar og aðstandendur OVAsins sagt að OVA þættirnir munu taka upprunalegu Hellsing bækurnar sér meira til fyrirmyndar þegar þeir vinna að OVAinu, en flest atriði eru eins í Hellsing OVA og bókunum, mörg samtöl mjög lík og teiknistílinum er fylgt betur.
Ákvörðunin
Kouta Hirano fékk hugmyndina af því að gera annað anime eftir Hellsing frá Yasuyuki Ueda. Til eru gróttusögur um það að Ueda og Hirano hafi verið að drekka og Ueda hafi veðjað við Kouta að hann gæti skrifað Hellsing handrit.
Sagan
Sagan fjallar um vampíruna Alucard og Seras Victoriu sem starfa innan Hellsings og baráttu þeirra við vampírur og önnur næturbörn.
Megin hlutverk Hellsings, sem er samsteypa sem vinnur fyrir bresku krúnuna, er að vernda borgarana gegn vampírum. Hellsing ræður ekki einungis yfir her og málaliðum, heldur býr stofnunin líka yfir leynivopni. Alucardi, sem er öflug vampíra sem lútir stjórn og vilja Hellsings, en þó aðallega vilja herra lafði Integru Hellsings, leiðtoga samsteypunnar.
Þáttur eitt
Í fyrsta þættinum er Seras Victoria kynnt til sögunnar og er hún gerð að vampíru af Alucardi. Hún er flutt í Hellsing setrið þar sem hún er gerð að meðlimi Hellsings. Seras er send í sitt fyrsta verkefni, og Alucard berst við Alexander Anderson.
Þáttur tvö
Valentínusar bræðurnir ráðast inn í Hellsing setrið, þar sem þeir ætla að drepa Integru og Alucard. Walter og Seras ná að drepa Jan Valentine á meðan Alucard drepur Luke Valentine.
Þáttur þrjú
Þriðji þátturinn hefst þar sem öðrum þætti líkur. Hann inniheldur fund Iscariots og Hellsings. Málaliðarnir Villigæsirnar (the Wild Geese) koma fram, Alucard og Walter ræða um Millennium, einnig verður fjallað um ferðina til Hotel Rio, slátrunina sem þar fer fram og einvígið á milli Alucards og Alhamras.
Mismunandi útgáfur
Hver Hellsing OVA DVD dikur er gefinn út í tveimur mismunandi útgáfum; venjulegri útgáfu og takmarkaðri útgáfu. Takmarkaða útgáfan er oftast dýrari, en með henni fylgir meira aukaefni.
Venjuleg útgáfa
Venjulega útgáfan er útgáfa sem kostar minna en takmarkaða útgáfan en inniheldur aðeins DVD diskinn og hulstur með öðruvísi hulstur en takmarkaða útgáfan.
Takmörkuð útgáfa
Takmarkaða útgáfan inniheldur öðruvísi hulstursmynd en hulstur hinnar venjulegu útgáfu, og einnig stundum brjóstmyndir eða upphleyptar myndir. Stundum eru líka opnanleg hulstur og fleiri bæklingar.
Móttaka
Talið var að höfundur Hellsings, Kouta Hirano hafi ekki fallið söguþráður fyrstu þáttanna (13-þátta Hellsing sjónvarpsseríunnar) í geð og mótmæltu margir Hellsing aðdáendur sjónvarpsþáttunum vegna þess hve lítillega þeir fylgdu manga söguþræðinum en þar má nú helst geta óvinar sem ekki kom fram í manganu, Incognito. OVA útgáfunni var ætlað að fylgja söguþræði teiknimyndasagnanna betur og var kynnt sem slík. Ástæða þess er sú að aðeins höfðu verið gefnar út tvær Hellsing bækur þegar fyrstu þættirnir voru í framleiðslu, þannig að höfundar þeirra urðu að botna söguna sjálfir.
Upplýsingar um útgáfu
Hver diskur inniheldur einn þátt, sem er minnst 40 mínútur að lengd. Lengd þeirra er hins vegar breytileg; til dæmis var fyrsti þátturinn lengdur úr 35 mínútum upp í 50 mínútur og annar þátturinn er um 43 mínútur.
Útgáfa í Japan
Fyrsti þátturinn var gefinn út þann 10. febrúar árið 2006 í Japan, annar þátturinn var gefinn út þann 25. ágúst árið 2006 í Japan, og sá þriðji mun verða gefinn út þann 9. febrúar árið 2007 í Japan.
Útgáfa í Bandaríkjunum
Ganeon kallaði saman hina upprunalegu talsetjendur sem unnu við fyrsta animeið til þess að talsetja ensku útgáfu Hellsing OVAsins, eins og Crispin Freeman (Alucard), K.T. Gray (Seras), Ralph Lister (Walter), Victoria Harwood (Integral), og Steven Brand (Anderson) fyrir bandaríska útgáfu. Leikstjórinn Taliesin Jaffe talsetur líka Huger, vampíruna sem er drepin af Alucardi í fyrsta OVAinu.
Fyrsti þátturinn var gefinn út í Bandaríkjunum þann 5. desember og söluverð hans var um 24,98 bandaríkjadalir, en sérstök útgáfa var gefin út af fyrsta þættinum sem mun kosta um 44,98 dollara. Búist er við að annar þátturinn komi út 12. júní 2007.
Seinkanir
Enginn af fyrstu þremur Hellsing OVA þáttunum hefur komið út á áætluðum tíma, en OVA Ⅲ átti að koma út þann 9. febrúar 2007 en hefur hins vegar verið frestað til 4. apríls vegna þess að framleiðslu á Alexander Andersyni smástyttunni sem fylgja átti með diskinum seinkaði.
Ytri krækjur
Hellsing
HELLSING
Manson-fjölskyldan
Manson-fjölskyldan var samfélag sem var starfandi frá seinni hluta sjöunda áratugarins til fyrri hluta áttunda áratugarins í stjórn Charles Manson. Félagið samanstóð af nærri 100 félögum sem lifðu óhefðbundnum lífstíl og notuðust síoft við ofskynjunarlyf eins og LSD. Flestir félagarnir voru ungar konur komnar úr millistétt.
Hjörtþór
Hjörtþór er íslenskt karlmannsnafn.
Íunn
Íunn er íslenskt kvenmannsnafn.
Valletta
thumb|Valetta. Valletta er höfuðborg Möltu.
Betula globispica
Betula globispica er tegund af birkiætt sem var lýst af Mitsutarô (Kotaro) Shirai. Engar undirtegundir finnast skráðar.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1919
Árið 1919 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í áttunda skipti. KR vann sinn annan titil. Fjögur lið tóku þátt; KR, Fram, Víkingur og Valur.
Dacrycarpus compactus
Dacrycarpus compactus er sígrænt tré (að 20m hátt ) frá Nýju-Gíneu.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1919
Lokastaða á mótinu
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Allir leikirnir voru spilaðir á Íþróttavellinum á Melunum
Akademisk Boldklub
Saga
Akademisk Boldklub, er í dag betur þekkt undir skammstöfuninni AB. Það var stofnað árið 1889 við sameiningu tveggja knattspyrnu- og krikketfélaga námsmanna í Kaupmannahöfn. Nýja félagið gerði þá einu kröfu til liðsmanna sinna að þeir væru nemendur við Kaupmannahafnarháskóla eða væru útskrifaðir þaðan.
AB hefur sjö sinnum orðið Danmerkurmeistari í knattspyrnu frá því að byrjað var að keppa um þann titil árið 1913. Fyrsti meistaratitillinn vannst árið 1919 en sá síðasti árið 1967. Í seinni tíð hefur félagið átt erfiðara uppdráttar og lengst af verið í næstefstu deild. Það átti þó skammvinnt blómaskeið í kringum síðustu aldamót, þar sem það hafnaði tvívegis í þriðja sæti úrvalsdeildarinnar og varð bikarmeistari árið 1999.
Árið 1962 flutti AB frá Kaupmannahöfn til núverandi heimkynna sinn í nágrannabænum Gladsaxe. thumb|400x200px|Gladsaxe stadion, núverandi heimavöllur AB.
Kunnir leikmenn
Frægasti leikmaður í sögu AB er vafalítið eðlisfræðingurinn og Nóbelsverðlaunahafinn Niels Bohr, sem lék um tíma í marki liðsins. Bróðir hans, Harald Bohr var prófessor í stærðfræði við Kaupmannahafnarháskóla og einn helsti markahrókur AB um árabil. Harald var í danska liðinu sem vann silfurverðlaun á Ólympíuleikunum 1908 í Lundúnum.
Íslendingurinn Samúel Thorsteinsson lék lengi með Akademisk Boldklub og var í fyrsta Danmerkurmeistaraliði félagsins árið 1919.
Íslandsförin 1919
Íslenskir knattspyrnumenn áttu snemma þann draum að fá erlendan knattspyrnuflokk í heimsókn, en vegna fyrri heimsstyrjaldarinnar voru slíkar ferðir ómögulegar. Strax að stríðinu loknu var farið að svipast um eftir vænlegum gestum og má telja líklegt að AB hafi orðið fyrir valinu vegna milligöngu Samúels Thorsteinssonar leikmanns þess. Eftir að samið hafði verið um heimsóknina varð AB danskur meistari í fyrsta sinn og jók það enn á eftirvæntingu Íslendinga að taka á móti meistaraliðinu.
Hópurinn sem hingað kom í ágústbyrjun var blandaður af leikmönnum úr aðal- og varaliðinu. Olli það íslenskum knattspyrnuáhugamönnum nokkrum vonbrigðum að Harald Bohr var ekki með í för. Engu að síður var mikið um dýrðir og bæjarlífið í Reykjavík snerist um heimsókn dönsku gestanna, ekki hvað síst vegna þess að með sama skipi kom hópur kvikmyndagerðarmanna sem hugðist taka upp Sögu Borgarættarinnar með Guðmund „Mugg“ Thorsteinsson í aðalhlutverki.
Ákveðið hafði verið að AB léki fjóra kappleiki í ferðinni. Fyrst mættu Danirnir sameinuðu liði Vals og Víkings og sigruðu 7:0. Því næst voru KR-ingar lagðir að velli 11:2 og Framarar urðu fórnarlömbin í þriðju viðureigninni, 5:0. Til tals kom að Samúel Thorsteinsson léki með Framliðinu í þessum leik, þar sem hann var skráður meðlimur í báðum félögum. Úr því varð þó ekki.
Mest eftirvæntingin var þó fyrir leiknum gegn íslenska úrvalsliðinu, sem í raun má telja fyrsta íslenska landsliðið. Það skipuðu Framararnir Pétur Sigurðsson, Gísli Pálsson, Tryggvi Magnússon og Friðþjófur Thorsteinsson, KR-ingarnir Kristján L. Gestsson, Gunnar Schram og Róbert Hansen, Valsararnir Stefán Ólafsson og Magnús Guðbrandsson & Víkingarnir Páll Andrésson og Óskar Norðmann.
Úrvalsliðið kom mjög á óvart með því að sigra AB með fjórum mörkum gegn einu. Leikið var í úrhellisrigningu við mjög erfiðar aðstæður. Danirnir afsökuðu tapið með því að leikmennirnir hefðu þjáðst af harðsperrum eftir útreiðartúr til Hafnarfjarðar daginn áður, en auk hestamennskunnar höfðu gestirnir slett ærlega úr klaufunum um kvöldið.
Ákveðið var að bæta við nýjum lokaleik við úrvalsliðið og sigruðu gestirnir þá 7:2.
Skáldsagan Höfuðlausn eftir rithöfundinn Ólaf Gunnarsson gerist meðan á heimsókn AB og danska kvikmyndatökuliðsins til Reykjavíkur stendur.
AMD
Advanced Micro Devices, Inc. (eða AMD; nyse: AMD) er bandarískt fyrirtæki sem framleiðir örgjörva og hálfleiðara.
Montbéliard
thumb|right|250px|Montbéliard Montbéliard er borg í Austur-Frakklandi. Þar búa 28.766 manns (2006).
Able Archer 83
thumb|right|Bandarískur bryndreki í [[Stockhausen í Þýskalandi 1983.]] Able Archer 83 var heræfing herafla Atlantshafsbandalagsins í Vestur-Evrópu frá 7. til 11. nóvember 1983. Æfingunni var stýrt frá Supreme Headquarters Allied Powers Europe í Casteau í Belgíu. Öll herfylki NATO í Vestur-Evrópu tóku þátt. Able Archer-heræfingar voru haldnar árlega en af ýmsum ástæðum var æfingin 1983 talin sérstök ógnun við Sovétríkin. Sumir sagnfræðingar hafa haldið því fram að Able Archer 83 hafi verið það næsta sem heimurinn hafi komist kjarnorkustyrjöld frá Kúbudeilunni 1962. Þetta er þó umdeild ályktun.
Ástæður þess að Able Archer 83 varð jafnafdrifarík og raun bar vitni voru margar. Ronald Reagan varð Bandaríkjaforseti 1981 og málflutningur hans gagnvart Sovétríkjunum var mun herskárri en fyrirrennara hans. Sama ár hleyptu leyniþjónusturnar KGB og GRU RJAN-njósnaáætluninni af stokkunum sem fólst í því að reyna að komast að því hvort Bandaríkjamenn ætluðu sér að gera kjarnorkuárás. Á sama tíma hertu Bandaríkjamenn á vopnakapphlaupinu og stunduðu sálfræðihernað með því að senda kafbáta og flugvélar ítrekað inn á áhrifasvæði Sovétmanna. Auk þess var áætlað að koma fyrir meðaldrægum bandarískum Pershing II-kjarnaflaugum í Vestur-Þýskalandi 1983 sem Sovétmönnum stóð sérstök ógn af þar sem þeir töldu þær gefa vesturveldunum tækifæri til kjarnorkuárásar að fyrra bragði. Spennan milli risaveldanna jókst enn þegar farþegavélin Korean Airlines-flug 007 var skotin niður yfir Japanshafi í september.
Heræfingin sjálf fól í sér ýmsar nýjungar sem gerðu hana raunsærri en fyrri æfingar, eins og notkun dulkóðaðra samskiptaleiða, talstöðvarbann og þátttöku evrópskra stjórnarleiðtoga. Allt fékk þetta ýmsa háttsetta aðila í Sovétríkjunum til að álykta að æfingin væri í raun herbragð til að fela undirbúning fyrir kjarnorkuárás að fyrra bragði. Sovétmenn settu því kjarnorkuflaugar sínar og flugheri í Póllandi og Austur-Þýskalandi í viðbragðsstöðu. Ótti Sovétmanna við innrás tók enda þegar æfingunni lauk 11. nóvember.
Able Archer 83 myndar sögulegan bakgrunn þýsku sjónvarpsþáttaraðarinnar Þýskaland '83 frá 2015.
Jöfurstorkur
Jöfurstorkur (fræðiheiti: Jabiru mycteria), einnig kallaður jabírúi, er tegund storka.
1860 München
Turn- und Sportverein München von 1860, oftast þekkt sem TSV 1860 München er þýskt knattspyrnufélag stofnað í München. Þeir hafa einu sinni orðið deildarmeistarar, það var árið 1966.
Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Kanadíska karlalandsliðið í knattspyrnu er er fulltrúi Kanada í knattspyrnu.
Saga
Allra fyrstu heimildir um knattspyrnuiðkun í Kanada eru frá árinu 1859 í Torontó og öðru hvoru á næstu árum víðar í landinu. Fyrst var leikið eftir stöðluðum nútímareglum í landinu árið 1876 og árið eftir var stofnað knattspyrnusamband í landinu, það fyrsta utan Bretlandseyja það sá um keppni félagsliða og sendi árið 1885 úrvalslið til New Jersey í Bandaríkjunum þar sem það atti kappi við úrvalslið heimamanna, í viðureign sem líta má á sem óopinberan landsleik. Kanada fór með sigur af hólmi, 1:0. Árið 1888 sendu Kanadamenn sem keppnisflokk til Bretlands sem lék þar fjölda leikja. Allir liðsmenn þess voru fæddir eða aldir upp í Kanada.
Óvænt Ólympíugull
Sumarólympíuleikarnir 1904 í St. Louis þóttu um margt misheppnaðir, meðal annars vegna þess hversu fáir evrópskir íþróttamenn lögðu leið sína á þá. Þetta reyndist þó lán fyrir kanadíska knattspyrnu sem hreppti þar sinn fyrsta stóra titil, gullverðlaunin í knattspyrnukeppninni. Raunar kepptu aðeins þrjú lið á mótinu, kandadíska félagið Galt F.C. undir merkjum Kanada og tvö bandarísk félagslið.
Árið eftir ferðaðist enskt áhugamannalið, Píilagrímarnir, um Kanada og mættu Galt F.C. í viðureign sem auglýst var sem einvígi um heimsmeistaratitilinn. Því lauk með 3:3 jafntefli að viðstöddu fjölmenni.
Kanada reyndi ekki að keppa aftur á Ólympíuleikum fyrr en árið 1968 og komst ekki í sjálfa úrslitakeppnina fyrr en árið 1976, þá á heimavelli. Sama gilti um HM í knattspyrnu, þar sem Kanada freistaði þess fyrst að taka þátt fyrir keppnina í Svíþjóð 1958. Þar unnu Kanadamenn stórsigur á Bandaríkjunum í forkeppninni, en réðu ekki við Mexíkó, sem bar höfuð og herðar yfir önnur lið í álfunni á þeim árum. Til marks um veika stöðu kanadíska knattspyrnusambandsins þurftu báðir leikirnir við Mexíkó að fara fram ytra. Kanadamenn voru ekki meðal þátttakenda í forkeppnum HM 1962 og 1966, en hafa upp frá því verið fastagestir í slíkum keppnum.
Virkir þátttakendur í alþjóðakeppnum
Kanada tók þátt í forkeppni HM 1970 en komst ekki upp úr riðlakeppninni. Fjórum árum síðar, fyrir HM 1974 í Vestur-Þýskalandi var tekin upp sú nýbreytni að láta Gullbikarinn (keppni Norður- og Mið-Ameríkuliða) skera úr um hverjir yrðu fulltrúar heimsálfunnar í úrslitakeppninni. Kanada, sem fram að þessu hafði ekki tekið þátt í Gullbikarnum, skráði sig til leiks en féll út í forkeppninni.
Sem fyrr segir voru Kanadamenn gestgjafar á ÓL í Montreal 1976. Þar lentu þeir í þriggja liða riðli í knattspyrnukeppninni og töpuðu fyrir bæði Sovétríkjunum og Norður-Kóreu.
Kanadamenn komust í úrslitakeppni Gullbikarsins árið 1977 og 1981, sem einnig giltu sem forkeppni fyrir HM árin eftir. Keppnisfyrirkomulagið var í bæði skiptin þannig að leikið var í einu landi og kepptu liðin sex í úrslitakeppninni í einum riðli. Í fyrra skiptið var eitt sæti í úrslitakeppninni í boði en í seinna skiptið hafði þeim verið fjölgað í tvö. Kanada stóð sig með prýði og endaði í fjórða sæti í báðum tilvikum. Í keppninni 1981 sem fram fór í Hondúras fengu Kanda og Mexíkó bæði fimm stig, einu minna en lið El Salvador sem nældi sér í annað sætið á eftir heimamönnum.
Í fyrsta sinn á HM
Kanada átti blómaskeið á knattspyrnusviðinu á miðjum níunda áratugnum. Liðið tók þátt í Ólympíukeppninni 1984 í Los Angeles og komst þar í fjórðungsúrslit eftir að hafa skotið Kamerún og Írak aftur fyrir sig í riðlakeppninni. Kanada náði forystunni gegn stjörnum prýddu liði Brasilíu í næstu umferð en tapaði að lokum í vítaspyrnukeppni.
Sem fyrr var Gullbikarinn nýttur sem forkeppni HM 1986 sem fram fór í Mexíkó. Nýtt keppnsfyrirkomulag var þó tekið upp, þar sem leikið var heima og heiman. Hondúras og Kosta Ríka kepptu í þriggja liða úrslitariðli ásamt Kanada, sem fór í fyrsta sinn með sigur af hólmi, með tvo sigra og tvö jafntefli.
Álfumeistarar um aldamót
Þátttaka Kanada í forkeppni HM 1990 varð endaslepp. Líðið mætti Gvatemala í tveimur leikjum og féll út á færri mörkum skoruðum á útivelli. Betur gekk í forkeppni HM 1994 í Bandaríkjunum. Einungis eitt sæti öruggt var í boði í úrslitunum og mættust Kanada og Mexíkó í lokaleiknum í Torontó. Kanada þurfti á sigri að halda og komst yfir í leiknum, en gestirnir svöruðu með tveimur mörkum. Við tók umspilseinvígi við Ástrali um réttinn til að mæta Argentínu í tveimur leikjum. Ástralir og Kanadamenn unnu hvort sinn leikinn 2:1 og þurfti þá að grípa til framlengingar og loks vítaspyrnukeppni þar sem þeir fyrrnefndu höfðu betur. Þótt Kanada væri ekki meðal þátttökuþjóða í úrslitakeppninni í Bandaríkjunum gaf staðsetning keppninnar færi á fjölda æfingaleikja gegn sterkum þjóðum og gerði liðið 1:1 jafntefli við heimsmeistaraefni Brasilíumanna.
Forkeppni HM 1998 byrjaði vel og væntingar voru miklar, en liðið reyndist of gamalt og var aldrei nærri því að komast í úrslitakeppnina þrátt fyrir að þrjú sæti væru í boði í fyrsta sinn. Kanadamenn komu þó sterkir til baka og árið 2000 vann liðið einn sinn stærsta sigur þegar það hlaut gullverðlaunin í Gullbikarnum, sem fram fór í Bandaríkjunum. Á leið sinni í úrslitaleikinn unnu Kanadamenn m.a. lið Suður-Kóreu, Mexíkó og Kólumbíu í úrslitunum.
Eyðimerkurganga
Sigurinn í Gullbikarnum reyndist gefa fölsk fyrirheit fyrir forkeppni HM 2002. Kanadíska liðið lenti í vandræðum gegn Kúbu í fyrstu umferð og féll svo úr leik í milliriðlum eftir að hafa einungis náð að skora eitt mark í sex leikjum. Fjórum árum síðar, í forkeppni HM 2006, hafnaði liðið í neðsta sæti í milliriðli og var víðs fjarri því að blanda sér í slaginn um sæti Norður- og Mið-Ameríku í úrslitakeppninni. Í Gullbikarnum, sem að jafnaði er haldinn annað hvert ár, komst Kanada í undanúrslitin árin 2002 og 2007, en oftast mátti liðið gera sér að góðu að falla úr leik í riðlakeppninni.
Sagan endurtók sig í forkeppnunum fyrir HM 2010, 2014 og 2018. Í ekkert skiptanna tókst Kanadamönnum að komast upp úr milliriðlum í sex liða úrslitakeppnina. Styrkleikamunurinn á kanadíska liðinu og sterkari þjóðum CONCACAF virtist óbrúanlegur.
Aftur á HM
Á FIFA-þinginu í Rússlandi árið 2018 var ákveðið að HM 2026 yrði haldið sameiginlega í Bandaríkjunum, Mexíkó og Kanada. Frá upphafi var reiknað með því að allar gestgjafaþjóðirnar fengju sjálfkrafa sæti á mótinu og vöknuðu efasemdir um að kanadíska liðið hefði nokkra burði til slíks. Aðrir bentu á að þjóðin hefði á að skipa mörgum ungum og efnilegum leikmönnum sem styrkja myndu landsliðið verulega á næstu árum.
Kanada komst í undanúrslit Gullbikarsins 2021 og tapaði þar afar naumlega fyrir Mexíkó. Alphonso Davies leikmaður Bayern München, dýrasti knattspyrnumaður í sögu Kanada og fyrsti Kanadabúinn til að vinna Meistaradeildina var í aðalhlutverki með landsliðinu í forkeppni HM 2022 þar sem Kanada varð fyrsta liðið í sinni álfukeppni til að tryggja sér sæti í úrslitunum. Jafnframt komst liðið í 33. sæti á heimslistanum í febrúar 2022, sem er hæsta staða þess í sögunni.
Otto von Bismarck
Otto Eduard Leopold von Bismarck, fursti og hertogi af Lauenburg, kallaður járnkanslarinn, (1. apríl 1815 – 30. júlí 1898) var einn áhrifamesti stjórnmálamaður Evrópu á 19. öld. Hann var forsætisráðherra Prússlands á árunum 1862–1890 og skipulagði sameiningu Þýskalands (1871). Bismarck var kanslari norður–þýska ríkjabandalagsins frá 1867 og svo kanslari sameinaðs Þýskalands til frá 1871 til 1890.
Bismarck lagði megináherslu á réttarfar og efnahagsmál. Hann var brautryðjandi í löggjöf Þjóðverja. Bismarck efldi prússneska herinn til muna. Stríð Prússa við Dani hófst árið 1864. Þar fékk Bismarck Austurríkismenn til liðs við sig. Prússar og Austurríkismenn unnu stríðið með afburðum og fengu því hertogadæmin Slésvík og Holstein í hendurnar. Styrjöld Prússa við Austurríkismenn hófst 1866. Prússar höfðu sigur af hólmi og gerðu friðasamning við Austurríkismenn. Bismarck var hönnuður norðurþýska bandalagsins. Eftir þessa sókn Prússa reittu þeir Frakka til reiði. Frakkar lýstu stríði á hendur Prússa 1870. Prússar gerðu eins og áður, unnu orrustuna og eignuðust því Alsace og hluta af Lorraine. Áhugi Bismarcks á velferðarmálum dvínaði við aukna stjórn sósíaldemókrata. Bismarck lét af völdum árið 1890 eftir að Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari leysti hann frá störfum.
Bismarck var kallaður „járnkanslarinn“ sem var tilvísun í fræga ræðu sem hann hélt um sameiningu Þýskalands, en það var hans skoðun að það yrði sameinað með „með járni og blóði“ en ekki umræðum og kosningum á þingi.
Orrustuskipið Bismarck var kennt við hann.
Á yngri árum
Otto von Bismarck fæddist þann 1 apríl 1815 í Schönhausen í Prússlandi. Foreldrar hans voru Ferdinand von Bismarck og Wilhelmine (fædd Mencken). Móðir Bismarcks setti hann á stofnunina Plamann fyrir framsækin börn í Berlín þegar að hann var sjö ára, þrátt fyrir fátækt fjölskyldunnar. Hann var í fimm ár í skólanum en fór svo í íþróttaskólann Fredrick William í þrjú ár. Hann tók háskólapróf 1832. Bismarck átti ekki langt að sækja með pólitíska áhuga sinn, því faðir hans var mikill áhrifavaldur í þessum málum. Móðir Bismarcks kvatti hann til að læra lögfræði sem og hann gerði í Háskólanum að Göttingen í keisaradæminu af Hanover. Eftir góða tilraun til þess að ná skólanum fór hann í prússneska herinn. Eftir að móðir hans lést árið 1839 fékk hann tækifæri til þess að hætta í hernum í því samhengi að fara að hjálpa föður sínum sem að var að ganga í gegnum fjárhagslega erfiðleika og erfiðleika við að sinna búinu.
Eiginkona Bismarcks var Johanna von Puttkamer. Þau voru mjög hamingjusamlega gift.
Pólitíkin
thumb|left|Bismarck-Monument, Hamburg Bismarck er þekktastur fyrir pólitískar skoðanir sínar. En hann var brautryðjandi í velferðarmálum. Hann gerði sameiningu Þýsklalands að veruleika. Bismarck var prússneskur landeigandi rétt eins og faðir sinn og var hann mjög ákveðinn í að fá sínu framgengt. Það eru deilur um það hvort að það megi kalla hann þýskan þjóðernissinna, því hann var nú frá upphafi til enda Prússi.
Það var ekki aðeins sameining Þýskalands sem að Bismarck hafði áhuga á heldur að efla Prússland sem forysturíki í nýju þýsku ríkjasambandi. Hann lagði mikla áherslu á prússneska herinn.
Bismarck var í flokki frjálslyndra þjóðernissinna, því hann vildi gera betur úr réttarfari og efnahagsmálum. Hann var einnig á móti kaþólsku kirkjunni. En stefna frjálslyndra þjóðernissinna var ekki alveg að sama sniði gagnvart kaþólsku kirkjunn og því baðst Bismarck sátta við kaþólsku kirkjuna. Bismark fannst félagslegt réttlæti mest spennandi. Það má sjá á orðum Bismarcks um að verkamaður, sem nýtur ellilauna, sé sáttari við tilveruna og láti betur að stjórn en hinn, sem ekkert slíkt ætti í vændum, lýsi afstöðu Bismarcks til þýskra sósíalista. Hann vildi draga úr byltingarhyggju verkalýðsins með því að bæta afkomuöryggi hans.
Þýkalandskeisara hafði tvisvar verið sýnt banatilræði árið 1878 og var þá Bismarck fenginn til að setja lög til verndar öryggi ríkisins. Árið 1862 varð Bismarck kanslari Prússlands. Hann var í rauninni fenginn í verkið til þess að efla prússneska herinn en þingið hafði verið nískt við að veita fjármagn til verksins. En hann fékk síðan sínu framgengt og hækkaði skatta til þess að vélvæða herinn.
Sameining Þýskalands
thumb|right|Bismarck og [[Napóleon 3. eftir orrustuna við Sedan.]] Fyrsti áfangi við sameiningu Þýskalands var stríð Prússa við Dani 1864, þar sem að járnkanslarinn fékk Austurríkismenn með í lið. Þetta var mjög öflugt lið enda sigruðu þeir Dani og þurftu Danir að láta af hendi hertogadæmin Slésvík og Holstein. Eftir þetta var stríð Prússa við Austurríkismenn óhjákvæmilegt, sú styrjöld hófst 1866 en stóð aðeins yfir í fáeinar vikur og endaði með algjörum sigri Prússa. Prússar gerðu þó friðasamning við Austurríkismenn og héldu þau landeignum sínum nokkurnvegin óbreyttum.
Öll þýsk ríki norðan Mainfljóts sameinuðust í Norðurþýska bandalaginu undir stjórn Bismarcks og Prússa. Eftir þetta allt höfðu Prússar algjörlega ógnað forystuhlutverki franska keisaradæmisins. Þetta efndi til stríðs Prússa við Frakka, og sendu Frakkar stríðsyfirlýsingu í hendur Prússum haustið 1870. Þar var Napóleon 3. tekinn til fanga, Napóleon lagði niður völd og lýsti yfir stofnun þriðja lýðveldisins í Frakklandi. Bismarck afrekaði mjög margt fyrir Prússa, hann var með það alveg á hreinu hvernig ætti að fara að. Hann hélt áfram að setja skatt og efla þar með her og þjóð. Einnig lagði hann verndartoll á innflutt korn til að tryggja efnahagslega afkomu Prússa.
Bismarck helgaðist þeirri ástæðu að trúnaður þýskra sósíaldemókrata væri fyrst og fremst bundin alþjóðlegum stéttarhagsmunum verkalýðsins en ekki ríkisvaldinu eða persónu keisarans. Því beitti Bismarck árið 1878 lagasetningu um að bann yrði lagt gegn pólitískri flokksstarfssemi sósíaldemókrata. 1880 beitti hann fyrir sér setningu víðtærar tryggingalöggjafar og gerðist með því brautryðjandi á því sviði. Þrátt fyrir bann flokksstarfssemi sósíaldemókrata gátu þeir boðið sig fram í kosningum. Fylgni sósíaldemókrata fór sívaxandi og því fór áhugi Bismarcks á velferðamálum dvínandi. Bismarck lét af völdum 1890.
Sverker Johansson
thumbnail|hægri|Lars Sverker Johannesson
Lars Sverker Johansson, fæddist 26 maí 1961 í Lundi (Svíþjóð) er sænskur eðlisfræðingur sem hefur búið til nokkrar milljónir sjálfvirkar Wikipedia greinar. Hann er með doktorspróf í eðlisfræði og meistarapróf í málvísindum.
Saga (tímarit)
thumb|Vorhefti Sögu 2019. Saga er ritrýnt tímarit sem kom fyrst út árið 1949. Sögufélag gefur Sögu út og er það gert tvisvar á ári, að vori og hausti.
Tímaritið er helsta fagtímarit og umræðuvettvangur íslenskra sagnfræðinga.
Saga Sögu
Saga tók við af Blöndu, sem Sögufélag gaf út á árunum 1918-1953. Markmiðið með stofnun Sögu var að stofna tímarit sem lyti strangari kröfum um fræðileg vinnubrögð og væri meira í takt við stefnur og strauma í sagnfræði en Blanda.
Fyrstu árin kom Saga út í örkum. Hver árgangur kom út í nokkrum heftum og því eru árgangar, eða bindi, Sögu mun færri en útgáfuár segja til um. Saga bar þó ákveðin einkenni Blöndu fyrst um sinn, þannig kom tímaritið til að mynda út í sama broti og, rétt eins og í Blöndu, þá skrifaði forseti Sögufélags (sem þá var Einar Arnórsson) meirihluta greinanna í Sögu fyrst um sinn.
Á árunum 1968-2001 kom út nýr árgangur af Sögu á hverju ári. Frá og með 2002, eða eftir að Ný Saga hætti að koma út, hefur Saga komið út tvisvar á ári.
Ritstjórar Sögu
Ritstjórar Sögu frá upphafi eru þessir:
Einar Arnórsson (1950-1955)
Jón Jóhannesson (1954-1958)
Björn Þorsteinsson (1960-1972)
Björn Teitsson (1972-1980)
Einar Laxness (1973-1978)
Sigurður Ragnarsson (1981-2001)
Helgi Þorláksson (1984-1986)
Sölvi Sveinsson (1987-1989)
Gísli Ágúst Gunnlaugsson (1990-1994)
Ragnheiður Mósesdóttir (1995)
Guðmundur Jónsson (1995-2002)
Guðmundur J. Guðmundsson (1995-2002, 2005, 2007)
Anna Agnarsdóttir (1995-1996)
Már Jónsson (1997-1998)
Hrefna Róbertsdóttir (2002-2006)
Páll Björnsson (2003-2008)
Eggert Þór Bernharðsson (2007-2008)
Sigrún Pálsdóttir (2009-2016)
Erla Hulda Halldórsdóttir (2017-2018)
Vilhelm Vilhelmsson (2017- )
Kristín Svava Tómasdóttir (2019- )
Tenglar
Saga - Tímarit Sögufélags á tímarit.is
Drangar
Bærinn Drangar á Ströndum er nokkuð norðan við Drangaskörð. Þar var föst búseta allt til ársins 1966 og fjölskyldan sem síðast bjó á Dröngum dvelst þar enn sumarlangt. Á Dröngum standa mörg merkileg hús, m.a. mjög forn hákarlahjallur sem nýverið var lagfærður. Enginn akvegur liggur að Dröngum en vegurinn norður strandir endar við Hvalá í Ófeigsfirði sem þó er brúuð mönnum og kindum 10 -15 km sunnar. Yfir bænum gnæfir Bæjarfjall. Hlunnindi eru gríðarmikil á Dröngum, selveiði, æðarvarp og viðarreki. Bænhús var forðum á Dröngum, enda langt að sækja næstu kirkju. Skammt norðan við Dranga fellur Húsá til sjávar, á henni er göngubrú. Vestur af ánni er Laugamýri þar sem heitt vatn er að finna.
Friðlýsing
Árið 2021 var svæðið friðlýst, þ.e. 105 km2, þar af 9 km2 í hafi. Það var gert að frumkvæði landeiganda og gerð í minningu hjónanna Önnu Jakobínu Guðjónsdóttur og Kristins Halls Jónssonar er voru síðustu bændur à Dröngum
Skjaldarmerki Færeyja
200px|right|Skjaldarmerki Færeyja Fyrirmyndina að Skjaldarmerki Færeyja má fyrst sjá á frægum útskornum stólum frá Kirkjubæ sem gerðir voru á 15. öld. Sýnir skurðurinn hrút á skildi. Seinna var hrútsmyndin notuð á innsigli lögréttumanna á lögþingi Færeyja. thumb|left|100px|Innsigli lögréttumanna, fyrrverandi skjaldarmerki Færeyja Það var hætt að nota skjaldarmerkið þegar lögþingið var lagt af 1816. Þrátt fyrir endurreisn lögþingsins 1852 var skjaldarmerkið ekki tekið í notkun.
Það var ekki fyrr en að heimastjórnarlögin tóku gildi 1948 sem skjaldarmerkið var að nýju tekið í notkun, en ekki af þjóðþinginu, Løgtingið heldur af Landsstjórn Færeyja.
Árið 2004 var ný útgáfa af skjaldarmerkinu tekin í notkun og hefur Kirkjubæjarstólana að fyrirmynd. Litirnir eru dregnir af færeyska fánanum að viðbættum gulum eða gylltum lit. Nýja skjaldarmerkið sýnir hrút í varnarstöðu. Skjaldarmerkið er notað af ráðherrum og sendiráðum en eldri útgáfan er enn í notkun hér og þar.
Íva
Íva er íslenskt kvenmannsnafn.
1588
thumb|right|Flotinn ósigrandi sigraður. Árið 1588 (MDLXXXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Henri Christophe
Henri Christophe (6. október 1767 – 8. október 1820) var einn af leiðtogum haítísku byltingarinnar, sem tókst að vinna sjálfstæði Haítí frá Frakklandi árið 1804. Hann var kominn af Bambara-fólki og hugsanlega Ibo-þjóðflokknum. Árið 1805 tókst honum undir leiðsögn Jean-Jacques Dessalines að hertaka Santo Domingo (sem er í dag Dóminíska lýðveldið) frá frönskum hermönnum sem höfðu fengið svæðið í friðarsáttmála við Spánverja.
Eftir að Dessalines var myrtur flúði Christophe til norðurhluta eyjarinnar og stofnaði nýja ríkisstjórn. Þann 17. febrúar 1807 var hann kjörinn forseti Haítíska ríkisins. Á sama tíma var Alexandre Pétion kjörinn forseti sinnar eigin stjórnar í suðurhlutanum. Þann 26. mars 1811 setti Christophe á fót konungsríki á norðurhluta eyjarinnar og lýsti sjálfan sig '''Hinrik 1. konung Haítí'''. Hann stofnaði einnig aðalskerfi og lýsti son sinn, Jacques-Victor Henry, krónprins Haítí og arftaka sinn.
Christophe er þekktur fyrir að byggja Henri-virkið (sem heitir í dag Citadelle Laferrière), Sans-Sousi-höllina („Áhyggjulausu höllina“) og ýmis önnur mannvirki. Konungsríki Christophe notfærði sér nauðungarvinnu og rak efnahagskerfi sitt með plantekrubúskap, aðallega á sykri. Haítíbúum var í nöp við harðstjórnarkerfið sem Christophe hafði komið á. Christophe gerði samning við Bretland þess efnis um að Haítí myndi ekki skipta sér af nýlendum Breta á Karíbahafi ef Bretar lofuðu að vara Haítíbúa við ferðum franska flotans nærri Haítí. Undir lokin var Christophe óvinsæll og veikburða og óttaðist að sér yrði brátt steypt af stóli. Hann framdi því sjálfsmorð þann 8. október 1820. Sonur hans var myrtur 10 dögum síðar. Hershöfðinginn Jean-Pierre Boyer tók við völdum og sameinaði á ný norður- og suðurhluta Haítí.
Ned Block
Ned Joel Block (fæddur 1942) er bandarískur heimspekingur sem vinnur einkum á sviði hugspeki og hugfræði og rannsókna á mannlegri meðvitund.
Menntun og starfsferill
Block lauk doktorsgráðu frá Harvard-háskóla undir leiðsögn Hilarys Putnam og var um árabil prófessor í heimspeki við Tækniháskólann í Massachusetts (MIT). Nú kennir hann við heimspekideild New York-háskóla (NYU).
Heimspeki
Block er frægur Blockhead-rökin gegn Turing-prófinu sem prófi á vitsmunum en rökin setti hann fram árið 1981 í frægri ritgerð sem heitir Psychologism and Behaviourism. Hann er einnig kunnur fyrir gagnrýni sína á verkhyggju í hugspeki og heldur því fram að kerfi sem hefur sömu verkferla og manneskja þurfi ekki að hafa meðvitund.
Handbolti
thumb|right|Handboltaleikur á [[Ólympíuleikarnir|Ólympíuleikunum í Sydney 2000.]]
Handbolti eða handknattleikur er hópíþrótt þar sem tvö sjö manna lið keppast um að koma bolta í mark. Einn liðsmaður úr hvoru liði er markmaður og er sá eini sem má stíga inn í markteiginn á sínum vallarhelmingi. Í vörn standa hinir sex utan teigsins og reyna að hindra sókn andstæðinganna, í sókn sækja þeir að hinu markinu og reyna koma boltanum í mark andstæðinganna. Liðsmenn mega ekki taka fleiri en þrjú skref án þess að drippla boltanum og mega ekki halda boltanum án þess að senda eða skjóta í meira en þrjár sekúndur. Í hvoru liði eru tveir hornamenn, tvær skyttur, einn miðjumaður, einn línumaður og einn markmaður.
Handboltakappleikur er hraður og yfirleitt eru skoruð mörg mörk miðað við aðrar knattíþróttir.
Handbolti er vinsæl íþrótt á Íslandi og hafa íslenskir handboltamenn náð góðum árangri bæði hér heima og erlendis í gegnum árin.
Uppruni handknattleiks á Íslandi
Valdimar Sveinbjörnsson íþróttakennari flutti handknattleik til Íslands árið 1921, en hann var þá nýkominn heim frá námi við Íþróttakennaraskóla Danmerkur. Á næstu árum var notast við handknattleik í íþróttakennslu á nokkrum stöðum á landinu, svo sem í Vestmannaeyjum og í Hafnarfirði undir stjórn Hallsteins Hinrikssonar. Fyrsti skráði handboltaleikurinn fór fram milli tveggja stúlknaliða í Hafnarfirði sumarið 1925.
Fyrstu árin var handknattleiksiðkun fyrst og fremst bundin við skóla á borð við Flensborgarskólann, Menntaskólann í Reykjavík og Háskólann. Með tímanum fóru hefðbundnu íþróttafélögin þó að leggja stund á þessa grein, meðal annars í tengslum við inniæfingar knattspyrnumanna á vetrum. Fyrsta Íslandsmótið í handbolta var haldið í Íþróttahúsi Jóns Þorsteinssonar við Lindargötu árið 1940.
Lengi vel var keppt í handknattleik bæði innanhúss og utan. Með tímanum fór áhugi á utanhússhandknattleik þó minnkandi og lagðist keppni í greininni endanlega af í kringum 1980.
Handknattleikssamband Íslands var stofnað árið 1957. Sér það meðal annars um rekstur landsliða Íslands sem náð hafa góðum árangri á stórmótum. Íslenska karlalandsliðið í handbolta vann til silfurverðlauna á Ólympíuleikunum í Beijing 2008 og bronsverðlauna á Evrópumeistaramótinu í Austurríki árið 2010 en hafnaði í 6. sæti á heimsmeistaramótinu í Svíþjóð 2011.
Markið sjálft er 2,08 metrar á hæð og 2,16 metrar á breidd.
Peacock
thumb|Merki Peacock. Peacock er bandarísk streymisveita sem opnaði aðgang 15. júlí 2020 í Bandaríkjunum. Á streymisveitunni má finna efni frá NBC og Universal. Meðal efnis á veitunni er The Office, Parks and Recreation, 30 Rock, Superstore, Brooklyn Nine Nine, Cheers, Frasier, Everybody Loves Raymond og The King of Queens. Veitan varð mjög vinsæl þegar hún fékk streymisréttinn af Ólympíuleikunum 2021.
Veitan er sjöunda vinsælasta streymisveita í heimi. Veitan er ekki fáanleg á Íslandi.
Rennes School of Business
Rennes School of Business er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í Rennes. Hann er stofnaður 1990. Rennes SB var í 56. sæti meðal evrópskra verslunarskóla árið 2019 samkvæmt The Finanical Times. Rennes SB býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EQUIS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 13 800 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum.
Hjörtur (mannsnafn)
Hjörtur er íslenskt karlmannsnafn.
Þekktir nafnhafar
Hjörtur Eldjárn Þórarinsson, Hjörtur Howser, Hjörtur Þórðarson
Málfræði
Málfræði er safn reglna sem lýsa notkun á tilteknu tungumáli og er þá talað um málfræði þess tungumáls. Stundum er lýsingin talin staðlandi og sögð lýsa „réttri“ notkun málsins. Hefðbundin tungumál sem notuð eru í samskiptum manna stjórnast öll af tiltekinni málfræði, samanber íslenska málfræði og enska málfræði, þótt hún geti verið misflókin. Málfræði er líka mikilvæg í annars konar tungumálum, svo sem forritunarmálum.
Tómaflökt
Tómaflökt (enska: vacuum fluctuations) er skammtafræðilegur eiginleiki sem lýsir tilviljanakenndum orkusveiflum í tímarúmi þegar öll orka hefur verið fjarlægð.
Pervez Musharraf
Pervez Musharraf (11. ágúst 1943 – 5. febrúar 2023) var pakistanskur herforingi sem var forseti Pakistans frá 2001 til 2008. Hann komst til valda eftir að hafa staðið fyrir valdaráni hersins gegn borgaralegum stjórnvöldum árið 1999. Hann útnefndi sjálfan sig forseta árið 2001 og kallaði til þjóðaratkvæðagreiðslu til að réttlæta stjórn sína árið 2002. Musharraf herti enn tökin árið 2007 með því að bola hæstaréttardómurum og herforingjum úr embætti og lýsa yfir sex vikna neyðarástandi. Hann neyddist engu að síður til að segja af sér næsta ár þegar stjórnarandstaðan hótaði því að kæra hann til hæstaréttar fyrir valdníðslu á stjórnartíð sinni. Musharraf yfirgaf Pakistan í kjölfarið og flutti til Lundúna.
Árið 2010 reyndi Musharraf að snúa aftur á stjórnmálasviðið með því að stofna nýjan stjórnmálaflokk, All Pakistan Muslim League. Hann hugðist snúa aftur til Pakistans árin 2011 og 2012 en honum var gert ljóst að ef hann stigi fæti á pakistanska grundu yrði hann handtekinn og ákærður fyrir spillingu.
Musharraf hefur dvalið í útlegð í London og Dúbaí frá árinu 2014. Í desember árið 2019 dæmdi dómstóll í Islamabad Musharraf til dauða að honum fjarstöddum fyrir meint landráð. Dauðadómurinn var ógiltur í janúar árið 2020.
Bakgrunnur
Musharraf fæddist í Delí í þáverandi breska Indlandi og er kominn úr embættismannafjölskyldu. Hann flutti ásamt foreldrum sínum til hins nýstofnaða Pakistans við skiptingu Indlands árið 1947. Faðir hans, Syed Musharraf Uddin, gekk í pakistönsku utanríkisþjónustuna og varð síðar utanríkisráðherra landsins. Móðir hans, Zarin, varð embættismaður hjá Sameinuðu þjóðunum.
Frá 1949 til 1956 bjó Musharraf-fjölskyldan í Ankara í Tyrklandi, þar sem faðirinn vann sem erindreki. Musharraf lærði þar tyrknesku. Hann gekk síðan í kaþólskan skóla í Karachi og útskrifaðist þaðan árið 1958. Seinna gekk hann í virtan mótmælendaskóla í Lahore og tók áfanga í fjölmiðlastjórnun við Háskólann í Delí.
Hernaðarferill
Musharraf gekk í pakistanska herinn árið 1964 og barðist gegn Indverjum í stríðum ríkjanna árin 1965 og 1971. Hann gekk síðar í hernaðarháskólann í Quetta og í Konunglega varnarfræðaháskólann í London.
Eftir að Musharraf hafði gegnt ýmsum embættum í hernum útnefndi Nawaz Sharif, forsætisráðherra Pakistans, hann hæstráðanda hersins árið 1998. Næsta ár kom til átaka milli Pakistans og Indlands um umdeildu landsvæðin í Jammú og Kasmír. Kargil-stríðið milli ríkjanna endaði með því að Musharraf neyddist til að hörfa með pakistanska herinn vegna þrýstings frá alþjóðasamfélaginu.
Musharraf sagði af sér sem hæstráðandi hersins þann 27. nóvember árið 2007 og næstráðandi hans, Ashfaq Parvez Kayani tók við af honum.
Leiðtogi Pakistans
Eftir valdaránið gegn Sharif gerðist Musharraf ríkisstjórnarleiðtogi með titlinum „framkvæmdastjóri“ (e. Chief Executive) en þann 20. júní árið 2001 gerðist hann forseti Pakistans. Þrátt fyrir að lofa því að snúa smám saman aftur til borgaralegrar lýðræðisstjórnar leysti Musharraf upp pakistanska þingið árið 2002, gerði breytingar á stjórnarskrá landsins og gaf sjálfum sér vald til að útnefna hæstaréttardómara og herforingja. Leiðtogar hersins og ríkisstjórnarinnar skipuðu sérstakt Þjóðaröryggisráð ásamt Musharraf til að fara með æðstu stjórn landsins. Musharraf var kjörinn til annars fimm ára kjörtímabils sem forseti í kosningum í október sama ár, en stjórnarandstaðan sniðgekk kosningarnar og kjörsókn var undir þrjátíu prósentum.
Árið 2007 kom til átaka um tvö málefni á stjórnartíð Musharrafs sem mættu andstöðu bæði laga- og trúarleiðtoga. Annað snerist um hæstaréttardómarann Iftikhar Mohammad Chaudhry, sem Musharraf reyndi að leysa úr embætti í mars þetta ár. Brottrekstur Chaudhry leiddi til fjöldamótmæla lögfræðinga og almennra Pakistana. Hitt snerist um Rauðu moskuna í Islamabad, sem boðaði herskáan íslamisma og krafðist strangari trúarlaga í Pakistan. Pakistanski herinn gerði umsátur um moskuna í júlí 2007 vegna gruns um að hún hýsti hryðjuverkamenn.
Þann 6. október 2007 vann Musharraf yfirburðasigur í þing- og héraðskosningum og tryggði sér annað kjörtímabil sem forseti. Hæstiréttur landsins kvað hins vegar upp þann úrskurð að ekki mætti lýsa neinn sigurvegara fyrr en útkljáð hefði verið hvort Musharraf mætti yfirleitt bjóða sig fram til forseta á meðan hann gegndi enn embætti hæstráðanda hersins.
Þann 3. nóvember 2007 lýsti Musharraf yfir neyðarástandi í Pakistan. Þann 29. nóvember hóf hann formlega annað kjörtímabil sitt í forsetaembætti, tveimur dögum eftir að hann hafði sagt upp herforingjaembætti sínu. Neyðarástandið var réttlætt með vísan til „ógnar gegn sjálfstæði landsins“. Neyðarlögunum var aflétt þann 15. desember sama ár.
Musharraf sagði af sér þann 3. ágúst árið 2008 til að forðast ákæru hæstaréttar landsins.
Ímynd og orðspor Musharrafs
thumb|right|Musharraf ásamt bandaríska utanríkisráðherranum [[Condoleezza Rice|Condoleezzu Rice í Pakistan árið 2006.]] Margir áhrifamenn í Pakistan og erlendis tóku Musharraf fagnandi þar sem litið var á hann sem hófsaman leiðtoga sem gæti viðhaldið stöðugleika gagnvart spillingu og ofstækisfullum íslamisma. Hins vegar naut hann í upphafi einnig stuðnings pakistanskra íslamista, sem hafa löngum átt í góðu sambandi við her landsins.
Undir stjórn Musharrafs var Pakistan mikilvægur samstarfsaðili Bandaríkjanna í stríðinu gegn hryðjuverkum eftir hryðjuverkaárásirnar 11. september 2001. Ríkin tvö gerðu saman atlögur gegn vígjum íslamista nærri landamærum Pakistans og Afganistans. Samstarfið leiddu til þess að margir íslamistar fóru að líta á Musharraf sem svikara og að honum voru sýnd mörg banatilræði.
Á stjórnartíð Musharrafs voru Pakistanar líka sakaðir um að styðja skæruliða í indverska hluta Kasmír og hryðjuverkastarfsemi víðs vegar um Indland, meðal annars árás á borgarlínuna í Mumbai þann 11. júlí árið 2006. Musharraf var einnig sakaður um að brjóta gegn Samningnum um að dreifa ekki kjarnavopnum.
Þótt Pakistan hafi sætt harðri gagnrýni af hálfu alþjóðasamfélagsins á stjórnartíð hans gat Musharraf setið sem einræðisherra í landinu án verulegra vandræða í nærri heilan áratug. Tveir helstu leiðtogar stjórnarandstöðunnar, Benazir Bhutto og Nawaz Sharif, voru í útlegð frá landinu en Pakistan náði þó lengst af að halda góðu sambandi við umheiminn. Árið 2007 magnaðist gagnrýni á stjórn Musharraf og Pakistan var meðal annars vísað úr breska samveldinu þann 25. nóvember. Stjórnarandstöðuleiðtogunum var í kjölfarið leyft að snúa aftur til landsins, en spillingarmál leiddu til þess að Sharif varð strax að yfirgefa landið á ný.
Andlát
Musharraf lést í Dúbaí eftir langvinn veikindi þann 5. febrúar árið 2023.
Einkahagir
Eiginkona Musharrafs er Sebha Musharraf og á hann með henni tvö börn. Hann er íþróttaunnandi og spilar meðal annars skvass, badminton og golf auk þess sem hann hefur áður stundað kanóróður og hefur áhuga á hernaðarsögu.
Sólveig Pétursdóttir
Sólveig Pétursdóttir (f. 11. mars 1952) er íslenskur lögfræðingur, fyrrverandi alþingismaður, dóms- og kirkjumálaráðherra og forseti Alþingis.