cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Efsta deild karla í knattspyrnu 1931
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Hornasumma þríhyrnings
(að undanförnu þó að viðbættu: á sléttum fleti eða sléttu).
Efsta deild karla í knattspyrnu 1931
Töfluyfirlit
''Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum ''
Hornasumma þríhyrnings
Frumsetningar Evklíðs voru taldar liggja í svo augum uppi og ekki þyrfti að sanna þær, og hornasumma þríhyrnings var afleiðing af þeim.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1931
Töfluyfirlit
Skoruð voru 26 mörk, eða 4,33 mörk að meðaltali í leik.
Hornasumma þríhyrnings
Um fimmtu setningu Evklíðs, höfðu stærðfræðingar þó löngum efasemdir og reyndu að sanna hana út frá hinum. Í yfir 2000 ár gekk hvorki né rak í þeim efnum.
Efsta deild karla í knattspyrnu 1931
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Hornasumma þríhyrnings
Rússinn Lobasjevsky hjó á hnútinn árið 1829. Í stað fimmtu setningar Evklíðs setti hann aðrar, sem gengu í berhögg við hana. Einhverjir hefðu haldið, að úr því yrði óskapnaður og tómt rugl. En nei, útkoman varð ný og rökrétt óevklíðsk og frábrugðin rúmfræði.
Talið er að óháð Lobasjevsky hafi hinn þekkti þýski stærðfræðingur Gauss og hinn ungverski Bolyai einnig uppgötvað þetta, en Gauss aldrei birt það og Lobasjevsky orðið á undan Bolyai að birta það.
Lobasjevsky varð fyrstur til að birta opinberlega tillögu um mælingu á rúmfræði himingeimsins. Hann lagði til að mæla stöðu Sirius með 6 mánaða millibili.
Gauss, sem lagði stund á landmælingar árin 1818-1832, átti gögn um marga stóra þríhyrninga. Með þekktari sögum, sem ævisöguhöfundurinn Bühler segir þó að sé mýta, er að Gauss hafi viljað kanna tilvist óevklíðskrar rúmfræði með mælingu hornasummu þríhyrnings fjallstindanna Hohenhagen, Inselberg og Brocken. Útkoman var 180 gráður innan skekkjumarka. Það er, að þótt rúmið sé óevklíðskt, sem síðar kom í ljós að það er, þarf lengri fjarlægðir til að frávik hornasummunnar frá 180 gráðum sé mælanlegt.
Niðurstaða einnar breytingar Lobasjevskys á fimmtu setningunni, að í stað þess að samsíða línur skerist aldrei, heldur skerist í tveimur punktum leiddi til rúmfræði kúlu, þar sem gildir að:
Hornasumma þríhyrnings er alltaf meiri en 180 gráður.
Á hýperbólskum fleti gildir hinsvegar að:
Hornasumma þríhyrnings er alltaf minni en 180 gráður.
Óevklíðsk rúmfræði olli þáttaskilum. Ekki aðeins að í lagi sé að draga í efa og skipta út viðteknum „sannindum“ / frumforsendum, heldur megi með því komast á áður lokaðar og óþekktar slóðir. Þá varð “skilnaður að borði og sæng” milli stærðfræðinnar og veruleikans. “Vísi stærðfræðin til veruleikans, er hún ekki viss, en ef hún er viss, vísar hún ekki til veruleikans,” sagði Einstein. Með óevklíðskri rúmfræði, og þeirri hugmynd að jafnvel hið ósýnilega þrívíða rúm okkar gæti verið sveigt, var skref stigið í átt til almennu afstæðiskenningar hans.
Leni Riefenstahl
thumb|right|Leni Riefenstahl árið 1935. Helene Bertha Amalie „Leni“ Riefenstahl (22. ágúst 1902 — 8. september 2003) var þýskur dansari, leikkona, kvikmyndaleikstjóri og ljósmyndari sem einkum er þekkt fyrir áróðursmyndir sem hún vann fyrir þýska nasistaflokkinn á 4. áratugnum, eins og Sigur viljans og Ólympíu. Hún er einkum þekkt fyrir þá fagurfræði sem hún þróaði í myndum sínum og nýjungar í kvikmyndagerð eins og að festa tökuvél á teina sem hún notaði fyrst við upptökur á Ólympíu um Ólympíuleikana í Berlín 1936. Eftir Síðari heimsstyrjöldina var hún gagnrýnd fyrir tengsl sín við nasista og fékk þá ekki að vinna við kvikmyndagerð. Hún hóf þá feril sem ljósmyndari og fékkst síðar við neðansjávarmyndatökur.
Notts County
Notts County Football Club er knattspyrnufélag með aðsetur í Nottingham og spilar í National League sem er fimmta efsta deild enskrar knattspyrnu. Félagið var stofnað árið 1862 og er þar með elsta félagslið heims. Félagið var eitt af tólf stofnfélögum enskrar deildarkeppni árið 1888. Leikmenn liðsins voru kallaðir "Magpies" (skjóir) vegna búninganna sem þeir spila í sem eru svart-hvít röndóttir Það gaf Juventus hugmyndinna, að þeirra frægu búningum árið 1903. Liðið fluttist á þann heimavöll sem það spilar á núna, Meadow Lane árið 1910 og hefur haldið sig þar síðan. Notts County er með mikinn ríg við granna sína í Nottingham Forest, en einnig er talsverður rígur við Mansfield Town.
Edward Jenner
thumb|right|Edward Jenner thumb|Skopteikning frá 1802 sem sýnir þá sem bólusettir voru af Jenner umbreytast í kýr Edward Jenner (17. maí 1749 – 26. janúar 1823) var enskur sveitalæknir sem uppgötvaði bólusetningu gegn bólusótt með því að nota vægt afbrigði kúabóluveirunnar. Hann kom með þá tilgátu að vökvi sem mjaltakonur fengu úr sárum eftir kúabólu verndaði þær gegn bólusótt. Hann prófaði þessa tilgátu sína árið 1796 á ungum dreng og sýndi fram á að aðferðin skapaði ónæmi fyrir bólusótt.
Marin Mersenne
thumb|right|Marin Mersenne Marin Mersenne (8. september 1588 – 1. september 1648) var franskur munkur. Hann var stærðfræðingur og heimspekingur og var mikilvægur tengiliður á milli samtímamanna sinna, svo sem Descartes, Fermats, Galileos og Pascals auk annarra. Um hann var sagt: „Það að segja Mersenne frá uppgötvun jafngildir því að básúna hana út um alla Evrópu.“ Þetta var ekki meint sem hrós, því að oft vildu fræðimenn halda uppgötvunum sínum leyndum á þessum tíma.
Mersenne fékkst við það að reyna að finna formúlu fyrir frumtölur, nokkuð sem margir hafa reynt við en engum tekist. Í þeirri leit sinni fékkst hann við tölur af gerðinni (2p-1) þar sem p er frumtala og taldi að allar slíkar tölur væru frumtölur. Það var hinsvegar ekki rétt hjá honum því að talan (211-1)= 2047 þáttast í 23\cdot89. Tölur af þessari gerð nefnast Mersenne-tölur og þær þeirra sem eru frumtölur kallast Mersenne-frumtölur.
Silfurbjörk
Silfurbjörk (fræðiheiti: Betula maximowicziana) er tegund af birkiætt sem var lýst af Eduard August von Regel. Engar undirtegundir eru skráðar.
877
877 (DCCCLXXVII í rómverskum tölum) var 77. ár 9. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
1090
Árið 1090 (MXC í rómverskum tölum)
Konstantínus mikli
Gaius Flavius Valerius Aurelius Constantinus (27. febrúar 272 – 22. maí 337), oft kallaður Konstantínus mikli eða heilagur Konstantínus (af Rétttrúnaðarkirkjunni), var keisari Rómaveldis á árunum 306 til 337. Hann er frægastur fyrir að hafa lögleitt kristni inn í rómverska keisaradæmið árið 313 og fyrir að halda kirkjuþingið í Nikeu árið 325. Hann er einnig þekktur fyrir að hafa endurbyggt borgina Byzantion, sem hann nefndi þá Nova Roma (Nýja Róm), en nafni hennar var síðar breytt í Konstantínópel honum til heiðurs. Hann gerði hana að höfuðborg Rómaveldis og varð hún síðar höfuðborg austrómverska keisaradæmisins.
Leiðin til valda
Konstantínus var sonur Constantiusar Chlorusar og Helenu. Constantius Chlorus hafði verið í lífvarðasveit Aurelianusar og verið skipaður landsstjóri í Dalmatiu af Diocletianusi. Árið 288 var Constantius Clorus skipaður yfirmaður lífvarðasveitar Maximianusar og giftist á svipuðum tíma Theodoru, stjúpdóttur Maximianusar, eftir að hafa skilið við Helenu.
Árið 293 var fjórveldisskipulagið kynnt til sögunnar þegar Diocletianus og Maximianus (sem höfðu titilinn augustus), skipuðu hvor um sig einn undirkeisara (caesar). Constantius Chlorus var útnefndur caesar í vesturhluta Rómaveldis af Maximianusi og á sama tíma útnefndi Diocletianus Galerius sem sinn undirkeisara. Eftir útnefningu föður síns flutti Konstantínus til hirðar Diocletianusar í Nicomediu (núverandi Izmit í Tyrklandi).
Síðar á árinu 305 yfirgaf Konstantínus Nicomediu og fór ásamt föður sínum í herferð gegn Pictum í Skotlandi. Herferðin entist fram á árið 306 án teljandi árangurs en heilsa Constantiusar Chlorusar fór sífellt versnandi og hann lést í júlí 306, í Eboracum (York). Herdeildirnar í Bretlandi hylltu Konstantínus þá sem keisara (augustus) yfir vesturhluta Rómaveldis en Galerius vildi að Severus yrði augustus og bauð Konstantínusi að verða undirkeisari (caesar), sem Konstantínus samþykkti. Svæðið sem Konstantínus stjórnaði var Bretland, Gallía, Hispania og sá hluti Germaniu sem var sunnan Rínar. Höfuðborg hans var Augusta Treverorum (Trier).
Undirkeisari í vesturhluta Rómaveldis
thumb|left|Stytta af Konstantínusi í York þar sem hann var fyrst hylltur sem keisari. Fjórveldisskipulagið stóð því enn; tveir yfirkeisarar (augustus) og tveir undirkeisarar (caesar). Málin flæktust hinsvegar nokkrum mánuðum síðar þegar Maxentius var lýstur augustus í Róm. Severus fór þá með her gegn honum en Maxentius mútaði herdeildum Severusar og Severus var tekinn til fanga og síðar tekinn af lífi. Því næst freistaði Galerius þess að kveða niður þessa uppreisn Maxentiusar en mistókst að ná Róm á sitt vald og neiddist til að flýja.
Konstantínus blandaði sér ekki í þessi átök í bili og hélt sínum herdeildum fyrir utan Ítalíu. Í stað þess einbeitti hann sér að því að tryggja landamæri ríkisins við Rín og barðist við Buctera og Franka.
Maximianus steig þá aftur fram á sjónarsviðið og fékk Konstantínus til þess að lýsa yfir stuðningi við Maxentius en í staðinn studdi Maximianus að Konstantínus tæki sér titilinn augustus. Til að innsigla samkomulagið giftist Konstantínus Faustu, dóttur Maximianusar. Konstantínus veitti Maxentiusi þó engann hernaðarlegan stuðning. Maximianus fór þá til sonar síns í Róm en sinnaðist fljótlega við hann og reyndi að ræna völdum af honum. Maxentius hafði hinsvegar meiri stuðning og Maximianus neyddist til að yfirgefa borgina.
Árið 308 var svo haldin ráðstefna til þess að reyna að bjarga fjórveldisskipulaginu. Niðurstaða ráðstefnunnar var sú að Galerius var áfram augustus í austurhlutanum og Maximinus Daia var caesar. Í vesturhlutanum var Licinius, vinur Galeriusar, skipaður augustus en Konstantínus var ennþá caesar. Konstantínus hafði reyndar byrjað að kalla sjálfan sig augustus fyrir ráðstefnuna og hann hélt því áfram eftir hana. Maxentius og Maximianus voru hvorugur opinberlega viðurkenndir sem keisarar á ráðstefnunni, en Maxentius hafði þó ennþá stuðning í Róm.
Maximianus dvaldi við hirð Konstantínusar í Gallíu á árunum 309 til 310 en gerði þá eina tilraun enn til þess að ná keisaratitli. Konstantínus hafði þá sett hann yfir hluta herafla síns, sem átti að vera til taks ef Maxentius myndi ráðast inn í Gallíu. Maximianus tilkynnti þá að Konstantínus hefði látist og lýsti sjálfan sig keisara. Hermennirnir voru hinsvegar hliðhollir Konstantínusi og Maximianus neyddist til að flyja. Konstantínus náði honum þó fljótlega og tók til fanga. Stuttu síðar framdi Maximianus sjálfsmorð.
Átök um völdin
Fjórveldisskipulagið hrundi endanlega eftir að Galerius lést, árið 311. Í kjölfarið mynduðu Konstantínus og Licinius hernaðarbandalag gegn Maxentiusi og Maximinusi Daia. Licinius barðist við Maximinus um yfirráð yfir austurhlutanum á meðan Konstantínus barðist við Maxentius um völd í vesturhlutanum. Herir Konstantíusar og Maxentiusar mættust í þremur bardögum árið 312 og bar Konstantínus sigurorð í þeim öllum. Í síðasta bardaganum, við Milvian brúnna rétt fyrir utan Róm, féll Maxentius. Eftir það var Konstantínus eini keisarinn í vesturhlutanum.
Árið 313 náði Licinius að sigra Maximinus Daia og tryggja sér þar með völd í austurhluta Rómaveldis. Heimsveldinu var nú skipt á milli þeirra; Licinius stjórnaði austurhlutanum og Konstantínus vesturhlutanum. Bandalag þeirra Konstantínusar og Liciniusar stóð þó ekki lengi því herir þeirra börðust í bardaga annaðhvort árið 314 eða 316 og í öðrum árið 317, en eftir það komust þeir að samkomulagi um vopnahlé og að þeir myndu skipa syni sína í stöðu undirkeisara. Crispus og Constantinus 2., synir Konstantínusar, og Licinianus, sonur Liciniusar, urðu því allir caesar árið 317.
Næstu árin héldu Konstantínus og Licinius friðinn en stríð braust út á milli þeirra aftur árið 324. Ástæðan var sú að umburðarlyndi Liciniusar í garð kristinna var farið að minnka og það sætti Konstantínus sig ekki við. Herir þeirra mættust í þremur bardögum og hafði Konstantínus betur í þeim öllum. Í kjölfarið var Licinius tekinn af lífi og Konstantínus var einn keisari yfir öllu Rómaveldi eftir það.
thumb|left|[[Mósaíkmynd af Konstantínusi í Hagiu Sofiu.]]
Konstantínus og kristni
Konstantínusar er einna helst minnst fyrir það að hafa verið fyrsti kristni keisari Rómaveldis. Það er ekki ljóst hvenær á lífsleiðinni hann snerist til kristinnar trúar en hann lét ekki skíra sig fyrr en árið 337, skömmu áður en hann lést.
Árið 313 gáfu Konstantínus og Licinius út sameiginlega tilskipun sem kvað á um að öll trúarbrögð væru lögleg innan heimsveldisins. Þar með var ekki lengur refsivert að aðhyllast kristna trú. Alla tíð síðan hefur Konstantínus verið álitinn dýrlingur á meðal ýmissa kirkjudeilda.
Árið 325 hélt Konstantínus kirkjuþingið í Nikeu. Þar var reynt að samþætta kenningar hinna mismunandi greina kristninnar sem þá höfðu myndast í Rómaveldi.
Síðustu árin
Árið 326 lét Konstantínus taka son sinn Crispus og Faustu eiginkonu sína af lífi. Crispus var ekki sonur Faustu heldur Minervinu, fyrri konu Konstantínusar. Crispus hafði verið gerður að caesar árið 317 og hann hafði hjálpað föður sínum að sigra Licinius árið 324 er hann stýrði flota Konstantínusar sem bar sigurorð af flota Liciniusar. Ástæðurnar fyrir aftökunum eru ekki ljósar en hugsanlegt er að Crispus og Fausta hafi verið í leynilegu sambandi.
Árið 330 gerði Konstantínus Nova Roma (sem hét áður Byzantion) að höfuðborg Rómaveldis. Borgin var þá stækkuð til muna og eftir dauða Konstantínusar var hún nefnd Konstantínópel honum til heiðurs. Hún var svo höfuðborg Austrómverska keisaradæmisins í yfir 1000 ár eftir það.
Konstantínus var afar farsæll herforingi og eftir að hafa sameinað heimsveldið undir einum keisara einbeitti hann sér að því að berjast við germanska þjóðflokka á norður-landamærum ríkisins. Árið 332 barðist hann gegn Gotum og árið 334 gegn Sarmatium. Árið 337 hafði hann skipulagt mikla herferð gegn Persum en hann veiktist áður en af henni varð.
Konstantínus lést 22. maí 337. Synir hans þrír, sem hann átti með Faustu, Constantinus 2., Constantius 2. og Constans tóku þá við af honum sem keisarar.
Genfarráðstefnan 1954
thumb|right|Kort sem sýnir Franska Indókína eftir skiptingu. Genfarráðstefnan 1954 var ráðstefna nokkurra þjóða sem haldin var í Þjóðahöllinni í Genf í Sviss 26. apríl til 20. júlí 1954. Henni var ætlað að taka á þeirri stöðu sem upp var komin eftir Kóreustríðið og Fyrsta stríðið í Indókína. Kóreski hlutinn var í höndum erindreka frá Suður-Kóreu, Norður-Kóreu, Alþýðulýðveldisins Kína, Sovétríkjanna og Bandaríkjanna. Þessum fundum lauk án niðurstöðu. Sá hluti sem varðaði Indókína var í höndum fulltrúa frá Frakklandi, sjálfstæðishreyfingunni Viet Minh, Bandaríkjunum, Sovétríkjunum og Alþýðulýðveldinu Kína og þeirra ríkja sem áttu að verða til í Indókína. Niðurstaða ráðstefnunnar var að Víetnam var skipt tímabundið í tvö svæði: Norður-Víetnam, undir stjórn Viet Minh, og Suður-Víetnam, undir stjórn keisarans Bảo Đại. Í lokayfirlýsingu ráðstefnunnar kom fram að kosningar í sameinuðu Víetnam skyldu fara fram í júlí 1956.
Handknattleiksárið 1971-72
Handknattleiksárið 1971-72 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1971 og lauk vorið 1972. Framarar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Valskonur í kvennaflokki. Karlalandsliðið tryggði sér sæti á Ólympíuleikunum í München eftir forkeppni á Spáni.
Genfarráðstefnan 1954
Ályktanir ráðstefnunnar voru ekki undirritaðar af fulltrúum Viet Minh eða Bandaríkjanna. Að auki voru þrír vopnahléssamningar gerðir milli Kambódíu, Laos og Víetnam.
Handknattleiksárið 1971-72
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Keppt var í sjö liða deild með tvöfaldri umferð.
Haukar höfnuðu í neðsta sæti og áttu að færast niður um deild. Haustið 1972 var ákveðið að fjölga í 1. deild og var þá efnt til aukakeppni milli Hauka og næstefsta liðs 2. deildar.
2. deild
Ármenningar sigruðu í 2. deild eftir úrslitaleik gegn Gróttu og tryggðu sér þar með sæti í 1. deild. Keppt var í tveimur riðlum með tvöfaldri umferð.
A riðill
''Úrslitaleikir um sigur í 2. deild'' Oddaleikur
''Aukaleikir vegna fjölgunar í 2. deild''
Evrópukeppni
FH keppti í Evrópukeppni meistaraliða og komst í 8-liða úrslit.
1. umferð
16-liða úrslit
8-liða úrslit
Landslið
Íslenska karlalandsliðið í handknattleik tók þátt í forkeppni Ólympíuleikanna 1972, þar sem handbolti var á dagskrá í fyrsta sinn frá því á leikunum 1936. Ísland tók þátt í 16 landa keppni sem fram fór á Spáni í marsmánuði 1972, þar sem barist var um fimm laus sæti.
Forriðill
Fjögur lið kepptu í forriðli, tvö komust áfram í milliriðil og tóku úrslitin í innbyrðisviðureigninni með sér þangað. Íslenska liðið olli miklum vonbrigðum með því að gera einungis jafntefli í fyrsta leik, en bætti fyrir það með betri frammistöðu í tveimur næstu viðureignum.
Milliriðill Fjögur lið kepptu í milliriðli. Tvö efstu sætin tryggðu sjálfkrafa farseðilinn á Ólympíuleikana en þriðja sætið gaf oddaleik um síðasta lausa sætið. Íslendingar náðu öðru sætinu, en voru einungis einu marki frá því að vinna riðilinn.
Úrslit Íslands
'''Leikur um 3. sæti'''
Ísland sigraði Pólland í keppninni um 3. sætið, 21:19.
1. deild
Valsarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í sex liða deild með tvöfaldri umferð. Njarðvík féll í 2. deild.
2. deild
KR sigraði í 2. deild og færðist upp í 1. deild. Keppt var í fimm liða deild og leikin tvöföld umferð.
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt kvennalið tók þátt í Evrópukeppni þetta árið.
Viðeyjarprent
Viðeyjarprent var prentsmiðja sem starfrækt var í Viðey. Þar var Klausturpósturinn prentaður 1819 - 1827, Sunnanpósturinn 1835 - 1836 og 5. árgangur af Fjölni 1839 - 1840. Klausturpósturinn og Sunnanpósturinn voru mánaðarrit en Fjölnir var ársrit.
Krabbaflær
Krabbaflær (Copepoda) er hópur krabbadýra sem lifa í vatni, bæði ferskvatns- og saltvatni og er hægt að finna þær nánast alls staðar þar sem er vatn. Búsvæði þeirra eru aðallega í ferskvatni eða um 75%, en þær finnast samt sem áður allt frá dýpsta botni sjávar til hæstu fjallavatna, bæði í ísköldu vatni og heitum vatnshverum. Krabbadýr eru gríðarlega mikilvægar fyrir vistkerfi hafsins og er mjög fjölbreyttur lífveruhópur með margar undirtegundir. Þær eru flestar á stærð við hrísgrjón en geta verið allt frá 0,2mm að 17mm og eru algengasti dýrahópurinn í svifinu. Það eru 10 ættbálkar undir krabbaflóm.
10 ættbálkar krabbaflóa:
Vistkerfi
Svifdýrin ljóstillífa flest, sem þýðir að þau þurfa ekki að borða heldur fá orkuna sína frá sólinni. Þau eru gríðarlega mikilvæg fyrir vistkerfi hafsins og er mikilvæg fæða fyrir margar tegundir í sjónum, t.d. skíðhvala og litílla fiska. Talið er að fullorðinn steypireyður éti um 4 tonn af krabbaflóm á dag.
Undirtegundir:
Til eru margar sviftegundir og eru krabbadýrin mjög fjölbreyttur hópur sem þó er erfitt að greina í sundur vegna hversu litlar og líkar þær eru. Um 170 svifdýr af ættbálki krabbaflóa hafa fundist hér við land og alls hafa 14 tegundir krabbaflóa fundist í Eyjafirði. Minni tegundirnar finnast oft nær landi og í grunnum sjó en svo er algengara að finna stærstu tegundirnar í kaldari sjó. Sumar krabbaflær eru líka botnlægar og grafa sig niður, og svo eru líka til krabbaflær sem eru sníkjudýr. Fiskilýs (Caligus spp.) sem finnast í eldi eru dæmi um sníkjudýr, en þær festa sig við roð fisksins og halda sér þar. Annað dæmi um sníkjudýr er tálknormar (Lernaeocera branchialis) sem lifa á því að sjúga blóð úr hjörtu fiska og festa sig á tálkn þeirra.
Vetrarólympíuleikarnir 2022
thumb|right|[[Þjóðarleikvangurinn í Beijing („Hreiðrið“) er aðalleikvangur Ólympíuleikanna.]] Vetrarólympíuleikarnir 2022 eru 24. vetrarólympíuleikarnir. Þeir fóru fram í Beijing í Alþýðulýðveldinu Kína frá 4. til 20. febrúar 2022. Þetta voru aðrir ólympíuleikarnir og fyrstu vetrarólympíuleikarnir sem fóru fram í Alþýðulýðveldinu Kínu.
Krabbaflær
Rauðáta (Calanus finmarchius)
Rauðátan (Calanus finmarchius) eru svifdýr sem eru mikilvæg í fæðukeðjunni, og er aðalfæða loðnu og síldar á Íslandi. Ekki eru neinar veiðar á rauðátu en tilraunir hafa verið gerðar á að nota hana í laxafóður. Algengara er að finna hana fjær landi og er hún nokkuð stór miðað við aðrar krabbaflær eða 4 mm. Rauðátan fær nafnið sitt frá rauðum búk sínum og skiptist hann í samvaxinn höfuð og frambol og svo afturbol. Rauðátan þarf að hafa skelskipti til að vaxa eins og önnur liðdýr og helsta fæðan hennar eru smáar fæðuagnir úr sjónum, einkum kísil og skoruþörungar.
Tesla
Tesla er SI-mælieining segulsviðsstyrks, táknuð með T. Nefnd í höfuðið á Nikola Tesla. Er skilgreind sem segulstyrkurinn hornrétt á beinan vír, sem um fer straumurinn 1 Amper, þar sem kraftur vegna segulsviðsins er 1 Njúton á hvern metra vírsins, þ.e. 1 T = N /(A m). Eldri mælieining segulstyrks er Gauss, táknuð G, en 1 G = 10-4 T.
Vetrarólympíuleikarnir 2022
Beijing var valin eftir kosningu Alþjóðaólympíunefndarinnar 31. júlí 2015.
Krabbaflær
Aðrar tegundir
Rauðáta (Calanus finmarchius), ljósáta (euphausia), marflær, Dýrasvif, póláta (Calanus hyperboreus), Ísáta (C. Glacialis), fiskilýs Caligus spp, Illur (tálknormar), Temora longicornis, Oithona spinirostris og þorndís (Acartia longiremis)
Teitur Bersason
Teitur Bersason (d. 1214) var íslenskur prestur og biskupsefni á 13. öld. Hann var kjörinn arftaki Páls Jónssonar Skálholtsbiskups, sem lést síðla árs 1211, og sigldi til Noregs 1213 til að taka vígslu en dó ytra áður en hann var vígður og er því ekki talinn með biskupum í Skálholti.
Teitur var sonur Bersa Halldórssonar Mýramannagoða og konu hans Halldóru, dóttur Gissurar Hallssonar og hálfsystur Þorvaldar Gissurarsonar, Halls Gissurarsonar, Þuríðar Gissurardóttur og Magnúsar Gissurarsonar, sem var svo kjörinn biskup þegar lát systursonar hans fréttist til Íslands.
Skotbakvörður
Skotbakvörður er leikstaða í körfuknattleik. Hún er yfirleitt skipuð lágvaxnari, léttari og sneggri einstaklingi en framherjar. Hann er oftar en ekki besta skyttan í liðinu, en getur einnig keyrt að körfunni. Margir skotbakverðir geta einnig leikið stöðu lítils framherja.
Michael Jordan, einn þekktasti körfuknattleiksmaður sögunnar, var skotbakvörður, og hjálpaði til að við skilgreina stöðuna eins og hún er í dag. Aðrir frægir skotbakverðir fyrri tíma eru m.a. Clyde Drexler, Walt Frazier, Kobe Bryant, Tracy McGrady, Ray Allen og Dwyane Wade. Meðal skotbakvarða sem eru að spila í dag má nefna DeMar DeRozan, James Harden, Victor Oladipo og Jimmy Butler.
Af íslenskum skotbakvörðum má m.a. nefna Pálmar Sigurðsson, Helga Jónas Guðfinnsson, Guðjón Skúlason, Magnús Þór Gunnarsson, Herbert Arnarson og Brynjar Snær Grétarsson.
Satíntoppur
Satíntoppur (fræðiheiti Lonicera reticulata ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Norður Ameríku. Tegundin er einnig sögð vera upprunnin í Kína
PlayStation Portable
thumb|Mynd af PSP-leikjatölvunni (efri) og stærsta samkeppnisaðilanum, [[Nintendo DS (neðri).]] PlayStation Portable (oft stytt í PSP) er leikjatölva í lófastærð frá Sony. Hún er þriðja leikjatölvan í PlayStation-línunni. Aðalnotagildi hennar felst í því að spila tölvuleiki, en hún getur líka spilað kvikmyndir og tónlist sem og að hægt er að tengja hana við internetið. Einnig er hægt að nota Skype til að hringja í aðrar einkatölvur sem hafa sett upp Skype, sem og heimilissíma og farsíma. Leikir og annað, sem hægt er að nota í PSP-tölvunni er selt á Universal Media Disc formi, sem var búið til af Sony sérstaklega fyrir tölvuna. Stærsti samkeppnisaðili PSP er Nintendo DS.
Hugbúnaður
Notagildi PSP er í stöðugri þróun. Með að uppfæra hugbúnað, svokallað "Firmware", getur framleiðandinn bætt inn forritum og þannig notkunarmöguleikum tölvunnar. Dæmi um nýlegar viðbætur er Skype.
Gagnrýni
PSP leikjatölvan hefur verið gagnrýnd fyrir það að við hönnun hennar hafi verið hugsað meira um útlit og vélarafl tölvunnar; sem og margmiðlunarefni, en úrval og gæði leikja.
Claytonia udokanica
Claytonia udokanica er plöntutegund sem var lýst af V.V. Zuev. Hún vex í Buryati í austur Rússlandi.
Cheddar-ostur
Cheddar-ostur er ensk ostategund kennd við þorpið Cheddar í Somerset, Englandi. Osturinn er harður og fölgulur á litinn og gerður úr kúamjólk. Cheddar-ostur er vinsælasti osturinn í Bretlandi og nær sala hans yfir 51% af ostamarkaði landsins.
Eftirlíkingar af Cheddar eru algengar á Írlandi, í Bandaríkjum, Ástralíu, Nýja-Sjálandi, Suður-Afríku og Kanada. Osturinn hefur verið búinn til að minnsta kosti frá árinu 1170.
Kalmar (mannsnafn)
Kalmar er íslenskt karlmannsnafn.
Tónlistarfélag Reykjavíkur
Tónlistarfélag Reykjavíkur er félag stofnað árið 1932 til að efla tónlistarstarfsemi á Íslandi. Undanfarar félagsins eru Hljómsveit Reykjavíkur, stofnuð 1925, og Tónlistarskólinn í Reykjavík, stofnaður 1930, en Tónlistarfélagið er bakhjarl skólans. Meðal stofnenda voru Ragnar Jónsson í Smára, Páll Ísólfsson skólastjóri Tónlistarskólans og ýmsir aðrir framámenn í Reykjavík. Félagið notaðist við ýmsar leiðir til að afla tekna og stóð fyrir tónleikahaldi og óperettusýningum og tónleikum erlendra listamanna. Árið 1947 fékk það leyfi til að reka kvikmyndahúsið Trípólíbíó í amerískum bragga við Aragötu á Melunum í Vesturbæ Reykjavíkur. Aðilar innan félagsins stóðu að byggingu Austurbæjarbíós árið 1947 en húsið var hannað til tónlistarflutnings auk kvikmyndasýninga. Árið 1962 reisti félagið Tónabíó í Skipholti og rak sem kvikmyndahús á neðri hæðinni til 1986 en Tónlistarskólinn var á efri hæðinni. Félagið stóð að stofnun Sinfóníuhljómsveitar Íslands árið 1950.
Skúli Magnússon
thumb|right|Stytta af Skúla Magnússyni gerð af [[Guðmundur frá Miðdal|Guðmundi Einarssyni frá Miðdal.]] Skúli Magnússon (12. desember 1711 – 9. nóvember 1794), oft kallaður Skúli fógeti, var landfógeti Íslands og einn helsti drifkrafturinn á bak við stofnun Innréttinganna. Skúli hefur stundum verið nefndur faðir Reykjavíkur. Hann var einn helsti boðberi upplýsingarinnar á Íslandi.
Jón Espólín lýsir Skúla þannig að hann hafi verið „...hár meðalmaður á vöxt og ei mjög gildur, kvikur mjög, skarpeygur og nokkuð varaþykkur, mikill rómurinn og sem hann beit á vörina þá hann talaði.“ Skúli fékk bólusótt á námsárum sínum í Kaupmannahöfn og var eftir það nokkuð öróttur í andliti. Stytta af Skúla er í Fógetagarðinum í miðborg Reykjavíkur.
Skúli Magnússon var sýslumaður í Skagafirði og hann var fyrsti Íslendingurinn til að verða landfógeti á Íslandi. Kerfið var þannig á 18. öld að æðsti embættismaður Dana á Íslandi var stiftamtmaðurinn en landfótgetinn sá um fjarmálin.
Uppruni
Skúli fæddist að Keldunesi í Norður-Þingeyjarsýslu árið 1711, sonur Magnúsar Einarssonar, sem var prestur á Húsavík frá 1715, og konu hans Oddnýjar Jónsdóttur. Skúli var við verslunarstörf á unglingsárum en hóf skólanám hjá Þorleifi Skaftasyni prófasti í Múla í Aðaldal haustið 1727.
Á unglingsárum var Skúli innanbúðarmaður hjá dönskum kaupmanni og kynntist þá gildandi verslunarháttum. Kaupmaður kallaði oft til Skúla: „Vigtaðu rétt, strákur“, en það þýddi að hann ætti að snuða viðskiptamennina, vigta laklega og hafa þannig ranglega af fátækum mönnum. Er sagt að honum hafi runnið í skap og strengt þess heit að verja kröftum sínum og lífi til þess að reka úr landi einokunarkaupmenn og bæta verslun landsmanna og lífskjör.
Magnús faðir hans drukknaði í ársbyrjun 1728, þegar hann var að sækja rekavið, en tveimur árum síðar giftist móðir Skúla séra Þorleifi, sem útskrifaði hann svo með stúdentspróf 1731. Hann stundaði svo nám við háskólann í Kaupmannahöfn 1732-34 án þess þó að ljúka prófi.
Sýslumaður
Skúli sneri aftur til Íslands árið 1734 og varð sýslumaður í Austur-Skaftafellssýslu. Það sumar vann hann sem landsskrifari fyrir Odd Magnússon. Árið eftir var hann einnig settur yfir Vestur-Skaftafellssýslu. Skúli var svo skipaður sýslumaður í Skagafjarðarsýslu 1737. Þar bjó hann fyrst í Gröf á Höfðaströnd en lengst af á Stóru-Ökrum í Blönduhlíð.
thumb|right|Gamli bærinn á Stóru-Ökrum. Á fyrstu árum hans í embætti strönduðu hollenskar duggur í Skagafirði. Á þessum tíma höfðu Danir einokun á verslun á Íslandi en er skipsmenn urðu uppvísir að því að versla við landsmenn gerði sýslumaður skútuflökin upptæk ásamt farmi þeirra. Sagt er að bærinn sem hann reisti á Ökrum og enn stendur að hluta hafi verið gerður úr skútuviðnum.
Skúli hafði forsjá Hólastóls eftir að Steinn Jónsson biskup dó árið 1739 og þar til Halldór Brynjólfsson tók við embætti 1746. Í úttektargerð kemur fram að hann hafi unnið gott starf, skilað af sér betra búi en hann tók við, látið byggja upp töluvert af húsum staðarins og útvegað nýtt letur til prentverksins, útvegað lærðan prentara og látið prenta bæði sumar og vetur. Bjarni Halldórsson sýslumaður á Þingeyrum var annar þeirra sem samdi úttektina en tveimur árum seinna sneri hann þó við blaðinu og kærði Skúla fyrir vanskil. Á endanum var Skúli þó hreinsaður af allri sök.
Skúli auðgaðist vel í Skagafirði og tókst á við einokunarkaupmenn. Til eru skjöl í einkaskjalasafni hans þar sem fram kemur andúð hans á viðurlögum þeim sem sett voru fyrir brot á lögunum um einokunarverslun. Hann kærði Pétur Ovesen, danska kaupmanninn á Hofsósi, meðal annars fyrir að selja ónýtt járn og mjöl sem blandað var mold, selja vöru hærra verði en leyft var og fleira. Urðu mikil málaferli út af þessu og var Bjarni Halldórsson málsvari kaupmannsins en Skúli hafði betur í málinu og aflaði þetta honum mikilla vinsælda meðal almennings. Hann var mikill stórbokki og héraðsríkur en jafnframt gestrisinn og gjöfull við þurfamenn og áhugamaður um framfarir, lét meðal annars smíða marga rokka og vefstóla.
Landfógeti
Hann hóf þegar að berjast fyrir ýmsum framfaramálum og helst fyrir stofnun framfarafélags sem skyldi standa að ýmsum umbótum í landbúnaðarmálum og iðnaði. Hann vildi líka að Íslendingar eignuðust þilskip svo þeir gætu sótt á djúpmið. Félagið Innréttingarnar var stofnað af Skúla ásamt íslenskum embættismönnum á Þingvöllum 17. júlí 1751 til að vinna að viðreisn íslenskra landshaga. Innréttingunum var valinn staður í Reykjavík og meðal annars þess vegna hefur Skúli oft verið kallaður faðir Reykjavíkur. Þótt gengi Innréttinganna væri misjafnt eins og margra aðra framfaramála sem Skúli lét til sín taka var hann óþrjótandi baráttumaður fyrir framförum og var einn helsti boðberi upplýsingastefnunnar á Íslandi.
Um dygðina
Um dygðina er samræða sem er eignuð forngríska heimspekingnum Platoni. Þegar í fornöld var dregið í efa að hún væri ósvikin og nær allir fræðimenn eru sammála um að hún sé ekki eftir Platon.
Skúli Magnússon
Landfógeti
Skúli var valdamesti maður landsins um áratuga skeið en átti oft í deilum, bæði við aðra embættismenn og valdamenn og einnig við kaupmenn, einkum Hörmangara á árunum kringum 1755 en þá var hungursneyð í landinu og Skúli lét brjóta upp búðir kaupmanna og dreifa úr þeim matvælum sem þar voru til. Af þessu spruttu málaferli en þetta varð ásamt öðru til þess að Hörmangarar misstu einokunarverslunina úr höndum sér 1758.
thumb|right|Viðeyjarstofa var reist sem embættisbústaður Skúla fógeta og hann lét seinna reisa Viðeyjarkirkju við hlið hennar.
Um dygðina
Samræðan fjallar um hvernig menn geta orðið dygðugir. Nokkrir kaflar eru afritaðir úr samræðunni Menoni.
Skúli Magnússon
Landfógeti
Skúli fékk Viðey til ábúðar þegar hann varð landfógeti og bjó þar síðan. Viðeyjarstofa var reist sem embættisbústaður á árunum 1753-55. Hann lét af embætti fyrir aldurs sakir árið 1793 og lést ári síðar úti í Viðey. Hann er grafinn í Viðey.
Kona Skúla var Steinunn Björnsdóttir prests í Görðum á Álftanesi. Á meðal barna þeirra voru Jón Skúlason aðstoðarlandfógeti og Rannveig, kona Bjarna Pálssonar landlæknis. Skúli er sagður hafa verið mjög trúrækinn.
Allt í drasli
Allt í drasli var íslenskur sjónvarpsþáttur sem var á dagskrá á Skjá einum frá 2005. Þátturinn er íslensk útfærsla á breska þættinum How Clean is Your House?. Þátturinn gekk út á það að farið er heim til fólks þar sem umgengni og hreinlæti er verulega ábótavant og messað yfir heimilisfólki um leið og ræstingafólk tók til og þreif.
Upphaflega voru þáttastjórnendur Heiðar Jónsson snyrtir og Margrét Sigfúsdóttir skólastjóri Hússtjórnarskólans í Reykjavík, en árið 2007 tók Eva Ásrún Albertsdóttir við af Heiðari við hlið Margrétar. Sögumaður var Hjálmar Hjálmarsson. Aðal ræstingamenn sem sáu um mesta vinnu við gerð þáttanna voru Ólafur og Tómas Þórarinssynir.
Þættirnir voru gerðir samkvæmt bresku forskriftinni og mikið er um ýktar raddir, upphrópanir og líkamlegt látbragð til að lýsa yfir vanþóknun yfir ástandinu. Þessi forskrift er nú í notkun við þáttagerð í fjöldamörgum Evrópulöndum, íslenska útgáfan var ellefta staðfæringin á þáttunum.
Meðaltals áhorf á þættina, á meðan þeir voru í sýningu var tuttugu og tvö prósent.
þriðja þáttaröð
Eva Ástrún Albertsdóttir kemur fersk inn í stað Heiðars sem kynnir. 3 af 13 heimilum verða valin í stórtækar breytingar í þættinum Innlit/útlit. Þessi þáttaröð er sú síðasta af þættinum Allt í drasli.
Þjórsárver
Þjórsárver er samheiti yfir ver og gróðursvæði milli Hofsjökuls og Sprengisands. Þjórsárver eru einstök í íslenskri náttúru að því leyti að gróðurþekjan er í yfir 600 metra hæð og þar á einn þriðji hluti allra heiðagæsa í heiminum varpstöðvar sínar. Afréttir Gnúpverja (Gnúpverjaafréttur) og Ásamanna liggja meðal annars í Þjórsárverum.
Náttúrufar
Þjórsárver eru gróðursæl ver með tjörnum og rústum. Vestan Þjórsár einkennast verin einnig af þeim mörgu jökulkvíslum sem koma undan Hofsjökli. Svæðið er flatlent og hallalítið. Innst í Þjórsárverum eru tvö Arnarfell; Arnarfell hið mikla og Arnarfell hið litla. Verin sjálf eru að mestu leyti vestan Þjórsár sunnan Hofsjökuls. Gróðursældin stingur í stúf við harðneskjulegt umhverfið, en þarna er að finna gróskumiklar og fjölskrúðugar flæðilendur með fjölbreyttu gróðurfari. Fimm af þeim sex vistgerðum sem taldar eru hafa mest verndargildi á miðhálendinu finnast á Þjórsárverasvæðinu, gilja- og lyngmóavistir, víðikjarrvist, lágstararflóavist, rústamýrarvist og hástaraflóavist. Í Þjórsárverum er eitt stærsta sífrerasvæði landsins.
Plöntur og annar gróður
Að minnsta kosti 663 tegundir háplantna, mosa og fléttna finnast í Þjórsárverum, þar af 187 tegundir háplantna, 237 tegundir mosa og 239 tegundir fléttna.
Margar sjaldgæfar tegundir vaxa í Þjórsárverum. Fjórar háplöntutegundir á válista finnast í Þjórsárverum. Þær eru naðurtunga, mánajurt, haustbrúða og snækobbi. Þjórsárver eru heimili að minnsta kosti fimm sjaldgæfra mosategunda, þar af tveggja sem eru sjaldgæfar í heiminum. Það eru peruhnokki og fjallarindill. Fjórtán sjaldgæfar fléttutegundir lifa í Þjórsárverum, þar af þrjár sem Náttúrufræðistofnun Íslands telur þurfa sérstaka vernd. Þær eru dílbreyskja (Stereocaulon paschale), Caloplaca festivella og Thrombium epigaeum.
Dýralíf
Í Þjórsárverum hafa sést 47 fuglategundir og hafa allt að 27 tegundir orpið á svæðinu, þar af fimm tegundir sem eru á válista. Í Þjórsárverum verpa þriðjungur allra heiðagæsa í heiminum. Sumarið 1951 rannsakaði Peter Scott stofninn og skrifaði um það bók.
Af smádýrum hafa 284 tegundir úr Þjórsárverum verið nafngreindar, þar af sextán sjaldgæfar tegundir og þrjár sem ekki hafa fundist annars staðar á Íslandi.
Friðun
Frá árinu 1981 hafa Þjórsárver verið friðuð samkvæmt Umhverfisstofnun og Ramsar-samþykktin nær utan um votlendið og fuglalífið.
Virkjanamál
Landsvirkjun hefur lengi haft á teikniborðinu að reisa í Þjórsárverum stíflu og mynda þar miðlunarlón til að safna vatni yfir vetrartímann. Því ætti síðan að dæla yfir í Þórisvatn til að nýta það í öllum virkjunum á Þjórsár-Tungnár-svæðinu. Við þetta myndi stórt gróðursvæði fara undir vatn og fossar í Þjórsá týnast vegna þess hve lítið vatn yrði í þeim. Talað var um „9 til 5 fossa“ – hægt væri að hleypa vatni á þá á milli klukkan 9 og 5 yfir daginn svo ferðamenn gætu notið þeirra.
Djúpárhreppur
Djúpárhreppur var hreppur neðst í Holtum í Rangárvallasýslu. Hann varð til við uppskiptingu Ásahrepps hinn 1. janúar 1936. Fyrsti oddviti Djúparhrepps var Tyrfingur Björnsson bóndi í Hávarðarkoti.
Innan Djúparhrepps er byggðakjarninn Þykkvibær en þar eru ræktaðar um 60% af kartöflum landsmanna.
Hinn 9. júní 2002 sameinaðist Djúpárhreppur Rangárvallahreppi og Holta- og Landsveit undir nafninu Rangárþing ytra.
Tage Reedtz-Thott
Tage Reedtz-Thott lénsbarón (13. mars 1839 – 27. nóvember 1923) var íhaldssamur danskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra frá 1894 til 1897. Hann leitaðist við að koma á samstarfi íhaldsmanna og Venstre en varð að lokum að hverfa frá því vegna þrýstings frá eigin flokksfélögum.
Ævi og störf
Reedtz-Thott var sonur barónsins að Gaunø, á sunnanverðu Sjálandi. Hann sóttist snemma eftir frama í stjórnmálum og bauð sig nokkrum sinnum fram til Folketinget, neðri deildar danska þingsins, en þar áttu hægrimenn erfitt um vik. Þess í stað var hann árið 1886 valinn í efri deildina Landstinget, þar sem fulltrúar voru kjörnir með óbeinni kosningu og efnameiri kjósendur höfðu meira vægi. Sex árum síðar varð hann utanríkisráðherra í einni af ríkisstjórnum Estrup.
Estrup hvarf frá völdum eftir 19 ára setu á stóli forsætisráðherra árið 1894. Reedtz-Thott myndaði þá nýja stjórn og sat sjálfur sem bæði forsætisráðherra og utanríkisráðherra. Árin á undan höfðu einkennst af þrátefli í dönskum stjórnmálum, þar sem ríkisstjórn Estrup naut ekki meirihluta í neðri deildinni, Folketinget og stýrði þess í stað með bráðabirgðalögum. Hinn nýi forsætisráðherra vildi freista þess að höggva á þennan hnút og bæta samskiptin við stjórnarandstæðinganna í Venstre. Í því skyni reyndi hann í upphafi ferils síns að taka meira tillit til vilja neðri deildarinnar, en rakst þá á ýmsar hindranir. Embættismannakerfið var íhaldssamt, hægrimenn réðu ríkjum í efri deildinni og höfðu lítinn áhuga á málamiðlunum og þótt sumir innan stjórnarandstöðunnar væru opnir fyrir samstarfi voru aðrir sem óskuðu þess fremur að sjá ríkisstjórninni mistakast. Eftir erfiðar samningaviðræður um fjárlög árið 1897 varð stjórnin að játa sig sigraða og sagði af sér í maímánuði sama ár.
Emmanuel Macron
Emmanuel Jean-Michel Frédéric Macron (fæddur 21. desember 1977 í Amiens) er franskur stjórnmálamaður og núverandi forseti Frakklands.
Macron lærði heimspeki í Nanterre-háskóla í París og stjórnsýslu við skólanna Sciences Po og École nationale d'administration (ENA). Árin 2004 and 2008 vann hann í franska fjármálaráðuneytinu og gerðist síðar fjárfestir. Macron var meðlimur franska Sósíalistaflokksins 2006 til 2009 en varð síðar sjálfstæður frambjóðandi. Hann var skipaður efnahags- og fjármálaráðherra í annarri ríkisstjórn Manuel Valls árið 2014.
Macron stofnaði sinn eigin flokk En Marche! árið 2016. Hann er félagslega frjálslyndur og jákvæður gagnvart Evrópusamstarfi.
Árið 2017 bauð Macron sig fram í frönsku forsetakosningunum og komst í aðra umferð þar sem hann atti kappi við Marine Le Pen. Macron sigraði svo Le Pen í lokaumferðinni með um 65% atkvæða. Hann tók við embætti af François Hollande þann 14. maí, 2017.
Macron var endurkjörinn í forsetakosningum Frakklands árið 2022. Hann hlaut 58,2% atkvæðanna í seinni umferð kosninganna þann 24. apríl á móti Marine Le Pen. Í þingkosningum þann 19. júní sama ár töpuðu stuðningsflokkar Macrons hins vegar meirihluta sínum á franska þinginu og völd Macrons á seinna kjörtímabili hans koma því til með að vera talsvert skert.
Sony
Sony (japanska (katakana): ソニー) er stórt japanskt fyrirtæki sem framleiðir aðallega raftæki. Fyrirtækið var stofnað 7. maí 1946 af Masaru Ibuka og Akio Morita en nafnið sem það ber í dag fékk það 1958. Meðal þekktustu vara fyrirtækisins í dag eru Walkman tónlistarspilararnir og PlayStation leikjatölvurnar. Í dag á Sony verksmiðjur og dótturfyrirtæki um allan heim. Meðal þekktustu fyrirtækja sem Sony á að miklu eða öllu leyti eru:
Emmanuel Macron
Macron er giftur Brigitte Trogneux sem er 24 árum eldri en hann og var kennari hans í menntaskóla í Amiens.
Dagur íslenskrar náttúru
alt=Mynd af frímerkjaörk sem gefin var út á degi íslenskrar náttúru 16. september 2019. Um er að ræða tvö 1000g frímerki. Hönnuður arkarinnar, Hlynur Ólafsson, sker frímerkin út úr málverki Eggerts Péturssonar listmálara, „Án titils“ (Tröllaskagi) 2010-2011..|hægri|thumb|250x250dp|Á degi íslenskrar náttúru 16. september 2019 var gefin út örk með tveimur 1000g frímerkjum er byggðu á verki Eggerts Péturssonar listmálara.
Klausturpósturinn
Klausturpósturinn var fyrsta mánaðarritið sem kom út á íslensku var fyrst prentað á Beitistöðum 1818 en  var síðan prentað í Viðeyjarprentsmiðju 1819 - 1827. Það var Magnús Stephensen dómstjóri sem gaf út Klausturpóstinn og í honum var innlent og erlent frétta- og fræðsluefni.
Halldór Bjarnarson
Ætt, uppruni og nám
Halldór Bjarnarson fæddist á Eyjólfsstöðum á Völlum. Faðir hans, Björn Skúlason, f. 2. 4. 1810 - d. 2.1. 1865, umboðsmaður á Eyjólfsstöðum, dó þegar Halldór var á barnsaldri. Móðir hans hét Bergljót Sigurðardóttir, f. 8. 1. 1819 - d. 15.8 1886, en Sigurður var bóndi á Eyjólfsstöðum. Stúdent varð hann 1882 frá Lærða skólanum í Reykjavík. Tveimur árum seinna eða 1884 útskrifaðist hann kandídat frá Prestaskólanum. Presthólar í Núpasveit í Norður-Þingeyjarprófastdæmi voru honum veittir 6. september þetta sama ár, og vígðist hann þangað rúmri viku síðar, eða 14. apríl. Prófastur var hann 1889 til 1897, en þá missti hann embætti sitt vegna Presthólamálanna. Kirkjustjórnin vék honum úr embætti. Um tíma eftir þetta þjónaði séra Halldór sem fríkirkjuprestur í hinu fyrrverandi embættisumdæmi sínu, en fékk árið 1901 endurveitingu fyrir Presthólum. 1911 varð séra Halldór jafnframt prestur á Skinnastað, vegna sameiningar Presthóla- og Skinnastaðasókna. Hann þjónaði til ársins 1926, er hann fékk lausn frá embætti fyrir aldurs sakir, hinn 1. júní það ár. Var hann þá rúmlega sjötíu ára.
Klausturpósturinn
Klausturpósturinn naut talsverðra vinsælda og var upplagið á bilinu 500 og 1.000 eintök. Hvert tölublað var sextán blaðsíður og prentað með gotnesku letri. Eftir að útgáfa þess hætti liðu átta ár áður en sambærilegt rit kom út á Íslandi, Sunnanpósturinn.
Alexander Graham Bell
thumb|right|Alexander Graham Bell Alexander Graham Bell (3. mars 1847 – 2. ágúst 1922) var skosk-kanadískur vísindamaður og uppfinningamaður. Hans er einkum minnst fyrir að hafa fundið upp símann (þótt bæði Antonio Meucci og Elisha Gray hafi einnig fundið upp síma óháð Bell). Hann er einnig talinn hafa fundið upp fyrsta málmleitartækið. Mælieiningin bel (desíbel tíu desibel = 1 bel)) heitir í höfuðið á honum. Hann var virkur í hreyfingunni í kringum mannkynbótastefnuna í Bandaríkjunum.
Halldór Bjarnarson
Ætt, uppruni og nám
Bróðir séra Halldórs var Páll Bjarnarson, cand. filos., f. 18.3 1860 - d. 21. 5 1952, kennari í Reykjavík. Systir hans var Guðrún Bjarnardóttir, gift séra Lárusi Jóhannessyni. Lárus var bróðir Jóhannesar Jóhannessonar, (f.17.1.1866-d.7.2.1950) bæjarfógeta í Reykjavík. Önnur systir hans var Halldóra, sem lengstum var ráðskona og bústýra hans á Presthólum. Þriðja systir hans var Ragnhildur, síðari kona Páls Ólafssonar, skálds. Halldór Bjarnarson giftist aldrei og eignaðist ekki neina afkomendur, en tvær dætur Guðrúnar, systur hans, sáu um hann á efri árum eftir að hann hætti prestskap og flutti til Reykjavíkur 1926.
Alexander Graham Bell
Mælieiningin Bel er kennd við hann.
Halldór Bjarnarson
Presthólamálin
Presthólamálin má rekja til 29. júlí 1892. Þann dag sendi séra Halldór tvo vinnumenn til að reisa fjárhúskofa í landi Presthóla, skammt frá sjónum. Vinnumennirnir hófu þetta verk, en séra Halldór fór í embættisferð og snéri ekki til baka fyrr en þremur dögum seinna. Kofinn var reistur, en við í hann sóttu vinnumennirnir niður í fjöru, í litla vík í fjöru Presthóla, sem kölluð var Skonsan. Viðurinn var eign manns, Guðmundar Guðmundssonar að nafni, en hann bjó í Nýjabæ þar skammt frá. Viðinn hafði Guðmundur sett til geymslu í Skonsunni eftir að hann flutti hann á bát frá Raufarhöfn. Engum á Presthólum var kunnugt um þennan viðarflutning eða bráðabirgðageymslu í fjörunni. En vinnumenn séra Halldórs tóku af viðnum sjö spýtur og notuðu til kofabyggingarinnar. Þetta mál kom á borð Benedikts Sveinssonar, sýslumanns, föður Einars, skálds. Ekki þótti sannað að séra Halldór hefði vísvitandi látið taka þennan við, enda hafði hann viljað skila honum aftur en það dróst á langinn. Önnur ákæra var að séra Halldór hefði tekið rekavið ófrjálsri hendi af fjörum Valþjófsstaða og Einarsstaða í vík sem heitir Magnavík. Presturinn viðurkenndi að hafa tekið svolítið af þessum reka, en mjög lítið. Hann benti á að samkvæmt hefð tilheyrði reki á þessum stað Presthólum, og hefðu forverar hans í embætti hirt rekavið þarna um langt skeið án þess að um væri fengist. Þriðja ákæran var sú að séra Halldór hefði tekið timbur úr strönduðu skipi umfram það sem hann hafði leyfi til, veturinn 1891-1892. Timbrið var talið eign manns að nafni Þórarinn Benjamínsson. Séra Halldór og Þórarinn ásamt fleiri mönnum höfðu keypt skipsflak úr strönduðu skipi sem hét "Ida", en skipið strandaði árið 1887. Þórarinn kærði svo séra Halldór fyrir að hafa tekið mun meira timbur en honum bar úr þessu strandi og flutt heim til sín, ásamt fleiri hlutum.
Þessi mál voru dæmd á tveimur dómsstigum. Fyrst voru þau dæmd í undirrétti snemma árs 1897. Þar var séra Halldór dæmdur til fimm daga fangelsisvistar upp á vatn og brauð fyrir gripdeild samkvæmt 239. grein þáverandi hegningarlaga, og til greiðslu skaðabóta til tveggja manna. Þegar þessi dómur féll var séra Halldór sviptur embætti af kirkjustjórninni. Í yfirrétti sama ár var dómnum breytt. Séra Halldór var sýknaður af ákærum réttvísinnar en dæmdur til að greiða 10 kr. sekt fyrir "ósæmilegan rithátt" í málsskjali, og til að greiða málskostnað. Haustið 1901 var séra Halldór Bjarnarson settur aftur í sitt gamla embætti, eftir að kirkju- og landsstjórnin höfðu skoðað mál hans.