cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Steinunn Sveinsdóttir
„Þá varð atburðr illr á Barðaströnd, á þeim bæ er heitir at Sjöundá, þar bjó sá maðr er Jón hét, kona hans Steinunn, ok þóttisiðlát ok sæmilega vel at sér; þar bjó á móti honum sá maðr er Bjarni hét, ok var Bjarnason, hann var með gildari mönnum og kallaðr gæflyndr ok óknyttalaus; hans kona hét Guðrún. Þat bar til, at Jón gekk inn í Skor á Rauðasandi, ok var at fara vestr yfir hlíðar brattar; í þeirri ferð hvarf Jón, ok ætluðu menn hann hrapat hafa; hann rak síðan af sjó, ok fannst á honum stíngr; var þá ok Guðrún kona Bjarna dáin, ok grafin; við þat kom upp grunr, ok var lík Guðrúnar grafit upp aptr, ok sá ummerki, at misþyrmt hefði verit; lét þá Guðmundr Skevíng taka Bjarna ok Steinunni, ok meðgekk Bjarni, at hann hefði farit eptir Jóni, at ráðum Steinunnar, ok lostið hann í rot með staf, ok hrundit honum síðan úr hlíðinni, en þau hefði kyrkt Guðrúnu. Steinunn með gekk mjök treglega, en þó varð allt sannat um síðir, ok gekk síðan frá hverjum rétti til annars, sem þá var tídt orðit við sakamanna mál, ok var þeim hvervetna dæmdr dauði báðum, ok Bjarna at klípast, sem lög stóðu til.“
Trypanosoma cruzi
Trypanosoma cruzi er frumdýr sem veldur Chagi-sjúkdómi.
Nauma
right|thumb|Sólsetur við Naumu
Nauma eða Namsen er á í Þrændalögum í Noregi. Hún er um 200 km löng. Upptök árinnar eru í Store Namsvatnet í sveitarfélaginu Røyrvik og ósar eru í Naumufirði við Namsós þar sem byggst hefur upp bær með 11.000 íbúa.
Við ánna eru margar stíflur og virkjanir, svo sem við upptök árinnar þar sem hún fellur úr Stóra Namsvatni og við hreppinn Grong.
Gulleplin
Gulleplin (danska: De Gyldne æbler) er sjötta bókin í bókaflokknum um Goðheima. Hún kom út árið 1990. Teiknari hennar var listamaðurinn Peter Madsen, en auk hans komu þeir Hans Rancke-Madsen, Per Vadmand og Henning Kure að gerð handritsins. Hún byggir á frásögn Skáldskaparmála í Eddu Snorra Sturlusonar og Gylfaginningu.
Söguþráður
Í upphafi sögu kemur fram að sjávarguðinn Njörður er í konuleit, en á sama tíma í Jötunheimum hugsar jötunninn Þjassi um það eitt að gifta dóttur sína Skaða til að eignast erfingja. Hún vísar öllum vonbiðlum á bug.
Óðinn, Loki og Þór eru á ferðalagi og gantast félagarnir með að Loki sé piparsveinn. Þeir hitta örn sem reynist Þjassi í dulargervi og lýkur samskiptum þeirra á því að Loki lofar að færa Þjassa töfraepli Iðunnar sem færa guðunum eilífa æsku. Þessu næst daðrar Loki við Iðunni og blekkir hana með sér út í skóg þar sem Þjassi kemur aðvífandi og handsamar hana.
Æsirnir taka að eldast einn af öðrum og skilja ekki í brotthvarfi Iðunnar. Mannabörnin Þjálfi og Röskva upplýsa að hún hafi síðast sést í fylgd Loka. Til að losna undan reiði guðanna segist Loki hafa gripið til þessa ráðs til að vinna ástir Skaða, sem Æsirnir telja fullnægjandi afsökun. Þór vill ólmur halda á fund Þjassa til að biðja um hönd dóttur hans fyrir Loka. Þar finna þeir Iðunni og nema hana á brott. Þjassi hyggur á hefndir og eltir hópinn í Ásgarð þar sem Þór drepur hann. Skaði heimtar bætur og Óðinn fellst á að hún fái að kjósa sér eiginmann úr hópi guðanna. Loki kemur því til leiðar að hún þarf að velja þá af fótunum einum saman. Skaði, sem hefur augastað á Baldri, velur þann sem hefur hreinustu fæturna. Það reynist hins vegar vera Njörður sem er með hreinustu fæturna eftir að ösla öldurnar. Sambúð þeirra reynist þó skammvinn.
Grárófuheiði
Grárófa eða Grárófuheiði er heiði sem á milli Bolungarvíkur og Selárdals í Súgandafirði. Nafnið mun vísa til þess að oft er þoka á heiðinni. Fyrr á öldum var töluverð umferð um heiðina og er hún að hluta til vörðuð.
Grárófa er talinn hinn mesti tröllavegur og allsendis ófær hestum. Þessi leið er erfið til göngu og aðeins talin árennileg fyrir vana göngumenn.
PlayStation 3
PlayStation 3 (opinberlega kölluð PLAYSTATION 3, en oft stytt sem PS3) er þriðja leikjatölvan frá Sony, á eftir PlayStation og PlayStation 2. PS3 keppir við Xbox 360 frá Microsoft og Wii frá Nintendo í sjöundu kynslóð leikjatölva.
Leikjatölvan var gefin út 11. nóvember 2006 í Japan og 17. nóvember 2006 í Bandaríkjunum, Kanada, Mexíkó, Hong Kong og Taívan. Hún var gefin út 23. mars 2007 í Evrópu, Ástralíu og Singapúr. Það voru áður til 2 útgáfur, 60 GB, og 20 GB (En 20 GB kom ekki út í Evrópu), en vegna sölutalna hætti Sony að framleiða þessa 20 GB. Í Kóreu kemur út sérstök útgáfa af tölvunni, með 40 GB hörðum disk svo eftir ár kom 80 GB sem náði gríðarlegum vinsældum svo nokkru seinna kom 120 GB sem náði en meiri vinsældum og svo heldur þetta áfram 160 GB, 200 GB, 250 GB og það nýjasta er 360 GB.
Les Dalton à la noce
Söguþráður
Skerfarinn í Hadley-borg, Samúel Parker, er á leiðinni í hnapphelduna og hefur lofað brúði sinni að setjast í helgan stein að brúðkaupinu loknu. Gamall vinur skerfarans, Lukku-Láki, er meðal brúðkaupsgesta. En þegar hinir illræmdu Daldónar, sem sitja bak við lás og slá þökk sé skerfaranum, komast að því að hann sé að efna til brúðkaups ákveða þeir að flýja úr prísundinni og hefna sín með því að koma brúðgumanum fyrir kattarnef. Þegar fréttir af flótta Daldónana berast til Hadley-borgar verður uppi fótur og fit. Samúel skerfari hyggst verjast Daldónunum einn síns liðs og tekur ekki í mál að þiggja neina aðstoð frá Lukku-Láka.
Affinity Designer
Affinity Designer er séreignarhugbúnaður fyrir vigurteikningu (vektorateikningu). Forritið er til fyrir macOS og Microsoft Windows. Það vann Apple Design Award árið 2015.
Mögulegt er að opna í forritinu skjöl á  PDF sniði, skrár frá  Adobe Photoshop og Adobe Illustrator og flytja út skrár á þessu formi og einnig sem SVG (Scalable Vector Graphics) skrár  og EPS skrár.
Affinity Designer kom út fyrir Microsoft Windows í nóvember 2016.
Norlandair
thumb|right|Twin Otter-vél frá Norlandair á Akureyri. Norlandair er flugfélag með aðsetur á Akureyri. Félagið var stofnað árið 2008 til að taka við rekstri Twin Otter-véla Icelandair. Félagið rekur áætlunarflug milli Reykjavíkur og Bíldudals og Gjögurs, og milli Akureyrar og Þórshafnar, Vopnafjarðar, Grímseyjar og Nerlerit Inaat-flugvallar í Scoresby-sundi á Grænlandi. Air Greenland á fjórðungshlut í félaginu eftir að það keypti þriðju Twin Otter-vélina frá þeim árið 2011.
Bjarni Bjarnason
Bjarni Bjarnason á Sjöundá (11. janúar 1761 - 4. október 1805) er einn af þekktustu morðingjum í sögu Íslands en hann og Steinunn Sveinsdóttir myrtu í sameiningu maka sína. Var það upphafið að morðmáli sem kallað er morðin á Sjöundá. Þau voru bæði dæmd til dauða en enginn böðull fékkst til að höggva þau. Steinunn lést í fangelsinu, en Bjarni var fluttur til Noregs og tekinn af lífi í Kristianssand 4. október 1805 eftir misheppnaða flóttatilraun úr tukthúsinu á Arnarhóli í Reykjavík árinu áður.
Eldra hof Aþenu
thumb|right|250px|Leifar hofsins sjást fyrir framan [[Erekþeionhofið]] Hið forna hof Aþenu var hof á Akrópólishæð en nú er aðeins grunnur þess sjáanlegar.
Grunnflötur hofsins var notaður sem fyrirmynd að nokkrum hofum sem tileinkuð voru Aþenu Polias, verndara borgarinnar. Þau nýttu sér öll grunninn af eldri mýkenskri höll. Síðustu hofin eru tímasett allt til 5. aldarinnar f.Kr. og voru ef til vill byggð í kringum 525 f.Kr.
Það var viðarstytta (gríska: ξόανον, xoanon) af Aþenu við hofið sem er sögð hafa fallið af himnum. Persar eyðilögðu hvortveggja hofið og styttuna með eldi árið 480 f.Kr. Hofið var svo endurbyggt að hluta til og var notað til ársins 406 f.Kr., þegar ný viðarstytta af Aþenu hafði verið sett í stað hinnar og færð í Erekþeion, nú fullgerð.
Cerastium thomasii
Cerastium thomasii er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Ítalíu.
Reisubók Ólafs Egilssonar
thumb|right|Titilsíða Reisubókar Ólafs Egilssonar. Reisubók séra Ólafs Egilssonar var skrifuð af séra Ólafi Egilssyni, presti í Ofanleitissókn í Vestmannaeyjum. Ólafur var numinn af landi brott og fluttur til Alsír í Tyrkjaráninu þann 16. júlí 1627 ásamt seinni eiginkonu sinni, Ástu Þorsteinsdóttur, börnum þeirra tveimur (það þriðja fæddist á leiðinni til Alsír) og hátt á fjórða hundrað annarra Íslendinga. Séra Ólafur kom aftur heim til Íslands 6. júlí 1628 og hóf fljótlega að skrifa ferðasöguna meðan þessi lífreynsla var enn í fersku minni. Þegar hann kom heim var búið að vígja annan prest í Ofanleitissókn svo hann fékk ekki embætti þar aftur fyrr en 1636. Þar þjónaði hann til dauðadags 1639. Ásta kom heim árið 1637 ásamt fleiri löndum sínum. thumb|right|Útsýni frá Ofanleiti í Vestmannaeyjum að vetri.
Bókin
Ólafur var 64 ára gamall þegar hann hóf að skrifa söguna árið 1628. Í bókinni rekur Ólafur ferðasöguna frá því fyrst sást til Tyrkjanna við Vestmannaeyjar þar til hann kom aftur heim til Íslands ári síðar. Þá hafði hann verið marga mánuði á ferðalagi um Evrópu en hann var sendur á fund Danakonungs til að freista þess að fá Íslendingana leysta úr ánauðinni. Það gekk ekki og frá Danmörku kom hann heim til Íslands.
Ólafur var fyrstur norrænna manna til að skrifa bók um líf og lífshætti fólks í „barbaríinu“ en svo voru lönd íslams í Norður-Afríku kölluð. Hann var allt í einu kominn inn í nýstárlegan heim sem var gjörólíkur öllu sem hann hafði áður kynnst. Hann sá til dæmis glerglugga í Genúa í fyrsta sinn á ævinni. Veðráttan, umhverfið, maturinn, fólkið, tungumálið og klæðnaðurinn, allt var nýtt fyrir honum og allt vakti þetta athygli hans og hann tók vel eftir öllum hlutum og þykir lýsa þeim vel í bókinni. Einnig eru staðhættir í bókinni álitnir vera nokkuð réttir en þó var eitthvað um að fólk reyndi að villa um fyrir honum og gabba hann.
Meðan Ólafur skrifaði bókina voru kona hans og börnin þrjú enn í ánauðinni. Íbúarnir í Alsír voru múslímar og Ólafur var hræddur um að ástvinir hans létu turnast, eins og það var kallað að skipta um trú. Því má gera ráð fyrir að Ólafur hafi hugsað allt annað en hlýtt til illvirkjanna meðan á skrifum bókarinnar stóð en það vekur athygli að í bókinni lætur hann þá njóta sannmælis. Frásögn hans þykir gædd ótrúlega hlutlægum blæ, er ýkjulaus og án ofstækis. Hann talar ekki bara um það slæma sem „Tyrkirnir“ gerðu heldur getur hann líka þess sem þeir gerðu vel við fólkið og segir til dæmis frá því að þegar yngsti sonur hans fæddist á hafi úti á leiðinni til Alsír þá hafi þeir gefið barninu gamlar skyrtur utan um sig.
Útgáfan
thumb|right|Fjórir Márar í borginni Livorno á Ítalíu (Monumento dei Quattro Mori). Í bókinni eru 27 kaflar og flestir þeirra eru mjög stuttir. Margir þeirra enda á orðunum: „Vér erum drottins“ og í þeim felst það trúnaðartraust og sú vissa að allir kristnir menn séu undir handleiðslu drottins. Myndin hér til hliðar er af forsíðu bókarinnar á dönsku en talið er að Ólafur hafi skrifað bókina á dönsku.
Árið 1852 gáfu þeir „Hallvarður Hængsson“ og „Hrærekur Hrólfsson“ (en á bak við þessi dulnefni leyndust þeir Gísli Magnússon kennari og Magnús Grímsson prestur og þjóðsagnasafnari) út Reisubókina undir titlinum: Lítil saga um herhlaup Tyrkjans á Íslandi árið 1627. Þessi útgáfa var gerð eftir handriti frá 19. öld. Seinna gaf Sögufélagið Reisubókina út, eftir að hafa lagt í mikla vinnu við handritasamanburð í heimildasafni um Tyrkjaránið á Íslandi 1627 og kom bókin út á árunum 1906 – 1909. Sú bók sem getið er í heimildaskrá þessarar greinar var prentuð eftir þeirri útgáfu. Sjálft handritið er í Thottssafni í Kaupmannahöfn, nr 514 en upprunalega handritið er glatað.
Skefilsstaðir
Skefilsstaðir er bær við Laxárvík í Skagafirði og dró Skefilsstaðahreppur nafn sitt af bænum en hreppurinn rann inn í sveitarfélagið Skagafjörð við sameingingu sveitarfélaga árið 1998.
236. Skefill hét maðr, er skipi sínu kom í Gönguskarðsárós á enni sömu viku ok Sæmundr; en meðan Sæmundr fór eldi um landnám sitt, þá nam Skefill land alt fyrir útan Sauðá; þat tók hann af landnámi Sæmundar at ólofi hans, ok lét Sæmundr þat svá búit vera
Svana Friðriksdóttir
Svana Friðriksdóttir (f. 1951) er íslenskur grunnskólakennari. Hún vann Nansen-verðlaunin, sem gefin eru út af Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna, árið 1971 fyrir fjársöfnun sína á vegum skátahreyfingarinnar í þágu nígerískra flóttamanna.
Æviágrip
Svana Friðriksdóttir er fædd árið 1951 í Húsavík. Hún ólst þar upp til þrettán ára aldurs hjá afa sínum og ömmu en flutti síðan til Kópavogs. Hún gekk í Kennaraskólann og vann samhliða námi sem herbergisþerna á Hótel Sögu. Svana tók jafnframt þátt í starfi Skátafélagsins Kópa á þessum tíma.
Árið 1971 boðuðu alþjóðleg líknarsamtök til fjársöfnunar í þágu flóttamanna í Afríku vegna borgarastyrjaldarinnar í Nígeríu. Á Íslandi nefndist átakið „Flóttafólk 71“. Svana var meðal skáta sem gengu milli húsa til að safna hjálparfé í þágu flóttamannanna. Íslendingar létu hlutfallslega mikið fé af hendi rakna til styrktar flóttamönnunum og þann 1. september tilkynnti Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna að Svana yrði sæmd Nansen-verðlaununum fyrir þátt sinn í fjáröfluninni. Ekki er fyllilega ljóst hvers vegna einmitt Svana varð fyrir valinu þar sem hún sagðist ekki hafa lagt meira af mörkum en aðrir sem tóku þátt í söfnuninni. Sadruddin Aga Khan, forstjóri flóttamannastofnunarinnar, komst svo að orði að Svana hefði verið valin sem „fulltrúi allra hinna óþekktu sjálfboðaliða á Norðurlöndum og annars staðar, sem í ár og á liðnum árun [hefðu] varið tíma sínum og kröftum í þágu flóttafólksins“.
Svana ferðaðist til Genfar ásamt Davíð Scheving Thorsteinssyni, forseta Rauða krossins á Íslandi, til að taka við Nansen-verðlaununum. Verðlaunin voru veitt við hátíðlega athöfn í Þjóðahöllinni í Genf.
Eftir að Svana lauk kennaraprófi ferðaðist hún ásamt eiginmanni sínum, Jóhanni P. Malmquist, til Pennsylvaníu í Bandaríkjunum, þar sem hann stundaði doktorsnám í tölvunarfræði. Svana nam síðar listfræði og arkitektúr og hefur unnið sem kennari í mörg ár.
Jürgen Habermas
Þekking og hagsmunir
Árið 1968 kom út heimspekirit eftir Habermas sem nefnist Þekking og hagsmunir (þ. Erkenntnis und Interesse). Þar segir Habermas að þekkingarmótandi hagsmunir séu skilyrði fyrir möguleikanum á þremur gerðum vísinda. Þessir hagsmunir virka sumpart eins og formin í kenningu Kants sem skapa skilyrði fyrir möguleika á þekkingu. Þannig hafi hagsmunirnir forskilvitlega stöðu (e. transcendental status).
Til þess að menn geti yfirleitt þrifist og leitað þekkingar verða þeir að geta fullnægt þörfum sínum fyrir næringu, húsaskjól og svo framvegis. Menn hafa hag af því að fullnægja þessum frumþörfum en þeir verða að vinna til að svo megi verða. Þessa hagsmuni nefnir Habermas „tæknilega þekkingarhagsmuni“ (þ. technische Erkenntnisinteresse). Þeir geri náttúruvísindin möguleg. Það þýðir ekki að hann telji þau vísindi ambátt tækninnar heldur að rökgerð vísindakenninga sé stofnskyld rökgerð tæknilegra athafna. Lögmálsskýring í náttúrvísindum hefur rökgerðina „ef X gerist þá gerist Y líka“, tæknileg athöfn hefur formgerðina „ef ég geri X þá get ég orsakað Y“. Að vinna er að breyta með tæknilegum hætti. Og er við stundum náttúruvísindi sjáum við heiminn frá sjónarhorni vinnu og tæknilegra þekkingarhagsmuna og getum ekki annað, þetta sjónarhorn gerir náttúruvísindin (og sum félagsvísindi) möguleg.
Ekki er nóg að vinna einn og sér til að fullnægja frumþörfum sínum, menn verða að geta unnið saman. Án boðskipta er engin samvinna, án boðskipta ekkert sjálf. Sjálfið er boðskiptakyns, að hugsa er að tala við sig sjálfan, stunda boðskipti við sjálfan sig. Og börn sem alist hafa upp án mannlegra samskipta eru sem dýr, hafa ekkert sjálf. Án sjálfs erum við ekki menn, því höfum við (sem menn) hag af boðskiptum. Burðarás vinnunar er tækniskynsemi, hyggindi sem í hag koma, burðarás boðskipta er sættir, við getum ekki stundað boðskipti nema að vera að minnsta kosti sammála um merkingu táknanna sem notuð eru. Forsenda allrar samræðu er sú að við viðurkennum í reynd rétt hvers manns til að tala og séum í reynd sammála um ákveðnar leikreglur um samræður. Þannig tengjast boðskipti siðferðinu.
Habermas tekur undir þá staðhæfingu Hans-Georgs Gadamers að það að túlka texta sé eins og að taka þátt í samræðu. Og meginstarf hugsvísindamannsins felst í textatúlkun. Öll túlkun lýtur lögmálum samræðunnar sem aftur eru siðtengd. Hagsmunir manna af boðskiptum marka hugvísindum bás. Þá hagsmuni nefnir Habermas „virka þekkingarhagsmuni“ (þ. praktische Erkenntnisinteresse). Hið siðtengda við textatúlkun gerir að verkum að hugvísindi geta aldrei verið algerlega hlutlaus um siðferði. Auk þess getur textatúlkun breytt þeim sem túlkar um leið og túlkun hans breytir textanum. Lestur á Konungasögum Snorra Sturlusonar skóp norska þjóðernisvitund, breytti íbúum Noregs í Norðmenn. Um leið túlkuðu þeir Konungasögurnar með öðrum hætti en samtímamenn Snorra, hin eina rétt túlkun er ekki til (þetta hefur Habermas frá Gadamer).
Habermas talar um „frelsandi vísindi“ sem hafi hagsmuni okkar af sjálfræði að leiðarljósi. Hann talar um „þekkingarhagsmuni af frelsun“ (þ. emanzipatorische Erkenntnisinteresse). Þau beita orsakaskýringum en með öðrum hætti en náttúruvísindin. Þekking á lögmálum sem stjórna samfélögum geta leitt til þess að lögmálin missi mátt sinn, hverfi. Kona sem innhverft hefur mynd karlrembusamfélagsins af konum og er hreinræktuð undirlægja getur losað sig við undirlægjuháttinn ef hún uppgötvar að karlrembumyndin af konum er ekki náttúrulögmál. Sannleikurinn getur frelsað konuna úr fjötrum karlrembusamfélagsins. En hvaða vísindi eru frelsandi? Marxismi, rétt skilinn, og sálgreining, rétt skilin. Habermas hefur verið hljóður um þessa kenningu í nærfellt fjóra áratugi enda er hún í langsóttasta lagi.
Rökræða og siðferði
Öllu meiri veigur er í hinni svonefndu rökræðusiðferði (þ. Diskursethik) sem Habermas þróaði í félagi við Karl-Otto Apel. Samkvæmt henni eru viðurkenning á einhvers konar siðaboðum byggð í inn í formgerð rökræðna. Við getum ekki rökrætt nema það sé reglan en ekki undantekningin að við séum sannferðug, lítum á okkur sjálf og viðmælanda sem sjálfráða verur og svo framvegis. Ef við beittum stöðugt orsakaskýringum á öllu sem við og viðmælendur okkar segja þá hættir samræðan að vera samræða og verður einræða, jafnvel rugl. Þannig virðum við í reynd sjálfræði okkar sjálfra og annarra með því að taka þátt í rökræðum. Þessar meginreglur rökræðunnar eru byggðar inn í rökgerð samræðna, við getum ekki talað saman í gríni nema að hægt sé að rökstyðja að við séum að grínast. Rökstuðningur vísar til rökræðu, ekki er hægt að rökstyðja neitt án þess að geta varið rökstuðning í rökræðu. Sem sagt, samræðan hefur reglur rökræðunnar að forsendu. Og eins og áður segir er hugsunin samræðukyns, því getum við ekki flúið samræðuna og siðaboð hennar nema með því að hætta að vera menn.
Juniperus coahuilensis
Juniperus coahuilensis er tegund af barrtré í einisætt. Uppruninn frá norðurhluta Mexíkó og suðvestur Bandaríkjunum.
Jürgen Habermas
Rökræða og siðferði
Habermas telur að grundvöllur siðferðisins séu sættir um siðaboð sem til verði í krafti opinnar og óþvingaðrar samræðu frjálsra, sjálfráðra manna sem hafa fullkomna yfirsýn yfir alla kosti. Líkurnar á því að slíkt muni verða eru hverfandi en virkar sem reglugefandi hugmynd (þ. regulative idee).
Í stuttu máli segir Habermas að siðferðið byggi á tveimur meginboðum. Í fyrsta lagi grunnboði rökræðunnar (D): „Siðaboð getur aðeins gert kröfu til að teljast réttmætt siðaboð svo fremi allir sem mögulega mun varða siðaboðið geti sammælst um réttmæti þess í virkri rökræðu.“ Hitt meginboðið er alhæfingarrgelan (U). Sérhvert réttmætt siðaboð verður að fullnægja eftirfarandi skilyrði: að beinar og óbeinar afleiðingar fyrir hag einstaklinga sem fyrirsjáanlegar eru verði siðaboðinu allmennt fylgt séu viðanandi fyrir þessa einstaklinga og að þeirra mati betra en ef annað siðaboð væri gert að allmennri reglu.
Síðari ár
Habermas hefur lagt gjörva hönd á margt síðustu árin, þróað nýja kenningu um lýðræðið, tekið þátt í umræðum um trúarbrögð og framtíð Evrópusambandsins. Hann hefur losað sig við róttækni æskuáranna og er í dag eindreginn Evrópusinni og jafnaðarmaður.
Junya Tanaka
Junya Tanaka (fæddur 15. júní 1987) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Akrópólishæð
thumb|right|250px|Akrópólishæð í dag Akrópólishæð (gríska Ακρόπολη Αθηνών, Akropole Aþenon) í Aþenu er þekktasta háborg heimsins. Hún rís 150 m yfir sjávarmáli í borginni og er 3 hektarar að flatarmáli. Þekktasta hof háborgarinnar er Meyjarhofið (gríska: Παρθενών, Parþenon).
Goðsagan
Guðirnir voru búnir að skipta á milli sín öllu Grikklandi og Póseidon og Aþena voru að rífast um það hvort þeirra ætti að vera guð borgarinnar, sem við þekkjum nú sem Aþenu, svo íbúarnir efndu til keppni á Akrópólishæð. Sá guð sem gæfi þeim betri gjöf yrði guð borgarinnar.
Póseidon byrjaði og stakk þríforkinum sínum í jörðina og út kom sjór og lofaði þeim góðum viðskiptum sjóleiðis. Íbúar borgarinnar voru orðnir þreyttir á sjóorrustum og voru því ekki svo hrifnir af sjónum því að hann minnti þá of mikið á stríð. Síðan kom Aþena og stakk stafnum í Akrópólis og upp óx ólívutré. Íbúarnir voru mjög hrifnir, því að tréð táknaði ræktun og velmegun.
Þá varð Aþena gerð að verndargyðju borginnar og borgin nefnd í höfuðið á henni. Þeir heiðruðu og virtu Póseidon samt sem áður jafn mikið. Hofið Erekþeion var notað til að dýrka báða þessa guði.
Fyrir tíma Períklesar
thumb|left|[[Erekþeion]] Fyrir meira en 2300 árum síðan byggðu Forn-Grikkir mestu hofin og fallegustu stytturnar úr marmara. Hin falllegustu voru þó þau hof sem voru byggð á Akrópólishæð. Frumbyggjar Aþenu byggðu fyrir um 4000 árum veggi um Akrópólishæð og bjuggu til einhvers konar virki. Þar ríktu fyrstu konungarnir. Fyrir 2500 árum byrjuðu að rísa hin fyrstu hof og altari Aþenu. 90 árum síðar fundu Lakeddónarnir Akrópólishæð þakta marmarahofum og híbýlum. Þeir eyðilögðu híbýlin en stoppuðu í lotningu og skildu hofin eftir í heilu lagi. Árið 480 f.Kr. eyðlögðu Persarnir allt á Akrópólishæð og drápu verndara hennar. En á aðeins 13 árum höfðu Þemistókles og Kímon hreinsað burt rústirnar og endurbyggt veggina.
Períkles
Períkles (495 – 429 f.Kr.) var mikils metinn stjórnmálamaður í Aþenu. Í hans tíð blómstraði Aþena og er sá tími oft kallaður öld Períklesar. Períkles tók við af Þemistóklesi við að byggja Akrópólis árið 447 f.Kr. Hann fékk höggmyndarann Feidías til þess að hafa umsjón yfir uppbyggingunni en sjálfur hafði hann yfirumsjón. Einnig fékk hann arkitektana Iktinos og Kallíkrates með í verkið. Á þessum tíma, 5. öld f.Kr., náði Akrópólishæð þeirri lögun sem hefur haldist til dagsins í dag.
Akrópólis seinni tíma
Í Frelsisstríði Grikkja sem var háð á árunum 1821 – 1830 dundi tvívegis fallbyssuhríð á Akrópólishæð. Helst skemmdist Erekþeion en Meyjarhofið varð líka fyrir skemmdum en þó eru enn nokkrar flatamyndir hofsins á sínum stað. Í dag hefur hluti af súlunum verið endurreistar og yfirbyggingin sett upp eftir upphaflegri mynd. Meyjarhofið hefur misst alla sína litadýrð en það er ákaflega fagurt í skjóli nætur þegar máninn varpar birtu sinni á það. En Akrópólis er nú að keppast við enn stærri öfl en nokkru sinni áður því mengunin í Aþenu er að eyðileggja hofin. Nú er verið að laga og endurbæta hofin, auk þess að minnka mengunina.
Hofin
thumb|right|350px|Afstöðumynd af Akrópólis Listi yfir helstu hof og staði á Akrópólishæð:
Tenglar
Akropolis
Uxafífill
Uxafífill (fræðiheiti: Doronicum oblongifolium) er fjölær jurt af körfublómaætt, ættuð frá norður Asíu (frá Tyrklandi til Mongólíu).
Skálavíkurheiði
Skálavíkurheiði er heiði sem liggur milli Bolungarvíkur og Skálavíkur. Vegur liggur yfir heiðina en þar er mjög snjóþungt að vetrarlagi. Heiðin er stutt og lág en hún er 245 m yfir sjávarmál. Surtarbrandslög eru um 230 m yfir sjávarmáli.
Hot Country Songs
thumb|right|250px|[[Florida Georgia Line á metið í fjölda vikna á toppi listans.]] Hot Country Songs er vinsældalisti frá tímaritinu Billboard. Hann inniheldur 50 vinsælustu kántrílögin í Bandaríkjunum og er gefinn út vikulega. Listinn er reiknaður út frá gögnum um útvarpsspilanir sem koma frá Nielsen, ásamt út frá stafrænni sölu og fjölda streyma. Tvíeykið Florida Georgia Line hefur samtals verið lengst á toppi listans. Einnig eiga þeir lagið sem dvaldi lengst í fyrsta sæti, „Meant to Be“ með poppsöngkonunni Bebe Rexha (50 vikur í heildina). Söngvarinn með flestu topplögin er George Strait.
Hoya latifolia
Hoya latifolia er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af George Don yngri. Útbreiðslan er í Malasíu, Indónesíu og Taílandi.
Barnaheill
Barnaheill – Save the Children á Íslandi (enska: Save the Children) eru frjáls félagasamtök sem starfa með það að markmiði að vera leiðandi af í að breyta viðhorfum og verklagi varðandi málefni barna og réttindi þeirra. Samtökin eru hluti af alþjóðasamtökunum Save the Children sem vinna að réttindum barna með barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna að leiðarljósi. Þar er áhersla á rétt sérhvers barns til að lifa og þroskast, njóta menntunar, verndar og öryggis og til að hafa áhrif. Samtökin gæta réttinda barna meðal annars með fræðslu, forvörnum og áskorunum til stjórnvalda.
Save the Children voru stofnuð af kennslukonunni Eglantyne Jebb árið 1919 í London í Englandi. Barnaheill – Save the Children á Íslandi voru stofnuð 24. október 1989. Rekstur samtakanna byggist á framlögum mánaðarlegra styktaraðila (Heillavina), félagsgjöldum, fjáröflunum og styrkjum. Meðal fjáröflunarleiða er útgáfa minningarkorta og jólakorta. Formaður er Harpa Rut Hilmarsdóttir. Verndari samtakanna er Vigdís Finnbogadóttir fyrrum forseti Íslands.
Engjasnigill
Engjasnigill (fræðiheiti: Deroceras agreste) er tegund landsniglum í engjasnigilsætt (Agriolimacidae).
Útbreiðsla
Tegundin er ættuð frá Asíu og norður og mið Evrópu. Á Íslandi finnst hann um láglendi í öllum landshlutum. Hann var einnig fyrsta landsnigilstegundin sem fannst á Surtsey.
Marshall Applewhite
Marshall Herff Applewhite Jr. (17. maí 1931 – 26. mars 1997) var stofnandi sértrúarsafnaðarins Heaven's Gate. Hann lést í fjöldasjálfsmorðum hópsins árið 1997.
Hans Christian Ørsted
thumb|right|Hans Christian Ørsted Hans Christian Ørsted (f. 14. ágúst 1777 — d. 5. mars 1851) var danskur eðlisfræðingur, efnafræðingur og lyfjafræðingur. Hann er einn þekktasti vísindamaður Danmerkur fyrir uppgötvun sína á rafsegulfræði.
Hann var drifkrafturinn á bakvið stofnun Danska tækniháskólans (DTU) og var fyrsti rektor hans. Í dag heitir rafmagnsverkfræðideild skólans eftir honum.
Uppgötvun rafsegulfræði
Rannsóknir hans höfðu meðal annars mikil áhrif á franska vísindamanninn André-Marie Ampère.
Einingin fyrir styrk segulviðs í cgs-einingakerfinu er kennd við Ørsted.
Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks
Samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (Á ensku: Convention on the Rights of Persons with Disabilities) er þjóðréttarsamningur er fjallar um skyldu aðila samningsins, aðallega ríki og ríkjasambönd, um að tryggja mannréttindi fatlaðs fólks. Megináhersla samningsins er að fatlað fólk njóti jafnrar lagalegrar stöðu og mannlegrar reisnar á við ófatlað fólk. Þýðing samningsins yfir á íslensku hefur verið umdeild og er hún þessa stundina í endurskoðun.
Tilefni og forvinnan
Sérstakar áhyggjur höfðu sprottið upp um réttindi fatlaðs fólks þar sem sá hópur fólks var jafnan afar fátækur, og jafnvel sá hópur sem væri að jafnaði fátækastur allra fátækra. Upp úr aldamótunum lagði fulltrúi Mexíkó fram tillögu að ályktun Sameinuðu þjóðanna um að saminn yrði sérstakur þjóðréttarsamningur til að bæta rétt þeirra, og var hún svo samþykkt. Fór þá vinnan af stað þar sem meðal annars aðildarríkjunum og alþjóðlegum samtökum fatlaðs fólks var boðið að taka þátt í vinnunni. Eftir nokkrar umferðir var svo skilað heildstæðum drögum.
Gildistaka
Samningurinn var tekinn upp á vettvangi Sameinuðu þjóðanna þann 13. desember 2006 ásamt einni valfrjálsri bókun og var í kjölfarið opnað fyrir undirritanir þann 30. mars næstkomandi ár. Alls 82 undirritanir fóru fram á opnunardeginum sjálfum, fleiri en á opnunardegi Barnasáttmálans. Bæði hann og valfrjálsa bókunin komu svo til framkvæmda þann 3. maí 2008. Nú liggur fyrir 181 fullgilding á samningnum sjálfum og 96 fullgildingar á valfrjálsu bókuninni. Íslenska ríkið hefur bæði undirritað og fullgilt samninginn sjálfan en eingöngu undirritað valfrjálsu bókunina þrátt fyrir að hafa öðlast heimild til að fullgilda hana í þingsályktun.
Lénsmaður
Lénsmaður var maður sem þáði lén af lénsherra (oftast konungi eða keisara). Lénsmenn urðu þannig háðir lénsherranum, sem gat svipt þá léninu. Að jafnaði fylgdu ákveðnar skyldur og þá miðað við að tekjur af léninu nægðu til að standa undir þeim. Þetta fyrirkomulag er kallað lénsskipulag eða lénsskipan (lénsveldi).
Sá sem þáði land að léni af Noregskonungi, var kallaður lendur maður (ft. lendir menn). Það er dregið af sögninni "að lenda einhvern", þ.e. "að láta hann fá land (að léni)". Noregskonungar byggðu vald sitt talsvert á stétt lendra manna, með því að veita dyggustu stuðningsmönnum sínum helstu höfuðbólin. Þessi yfirstétt lendra manna hafði svo ákveðnar skyldur, t.d. við landvarnir, löggæslu, skattheimtu o.fl. Lendir menn voru einna æðstir í hirð Noregskonungs, og var aðeins jarl ofar í virðingarröð.
Fyrst er getið um lenda menn á dögum Ólafs helga (d. 1030). Magnús lagabætir beitti sér fyrir lagabreytingu um 1276, þar sem titillinn barón var tekinn upp um lenda menn. Sonur Magnúsar, Hákon háleggur, lét svo leggja niður barónstitilinn árið 1308.
Suðurkóreskt vonn
thumb|right|Suðurkóreskir peningar Suðurkóreskt vonn er gjaldmiðill Suður-Kóreu. Eitt vonn skiptist í 100 jeon, en jeon er ekki lengur notað sem gjaldmiðill og kemur einungis fyrir í gengisútreikningum. Kóreubanki í Seúl gefur út vonn.
Heitið vonn er skylt kínverska orðinu júan og japanska orðinu jen. Þau eru öll dregin af tákninu 圓 sem merkir gjaldmiðill eða mynt.
Vonn var gjaldmiðill landsins fyrir 1910 en eftir hernám Japana í Suður-Kóreu var tekið upp kóreskt jen sem var jafngilt japönsku jeni. Eftir skiptingu landsins 1945 var suðurkóreskt vonn notað í suðurhlutanum en norðurkóreskt vonn í norðurhlutanum.
Saint John
Saint John er næststærsta borg kanadíska héraðsins Nýja-Brúnsvík, á eftir Moncton. Íbúar eru um 126.000 (2016). Margir Írar fluttu til borgarinnar á 19. öld.
Grong
thumb|Grong stöð Grong er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð samnefnds sveitarfélags  í Þrændalögum í Noregi. Byggðin er staðsett við ármót Namsen og Sanddøla og hefur 1.065 íbúa. Í sveitarfélaginu búa 2.287 (2022).
Grong er flutningamiðstöð fyrir Namdals- og Suður-Helgeland-svæðið með Nordlandsbanen (járnbrautarlína frá Þrándheimi til Bodø) og E6 sem liggur í gegnum bæinn. Grong er stöðvarbær og það er strætótenging frá Grong til Rørvik, Brønnøysund og Namsos. 34 km suður af Grong er Snåsa. thumb|Namdal þjóðháskóli Grong er verslunar- og skólamiðstöð fyrir Indre Namdal-héraðið með verslunarmiðstöð og nokkrum sérverslunum. Grong menntaskólann og Namdal lýðháskóla eru staðsettir í bænum. Grong-skóli er sameinaður grunn- og framhaldsskóli með frístundaheimili. vinstri|thumb|Grong kirkja Grong kirkja er löng timburkirkja frá 1877, með skírnarfonti og prédikunarstóli frá 1685.
Grong Skisenter (skíðamiðstöðin) er staðsett í Grong og er eitt stærsta alpasvæði Þrændalögum með 15 brautir og 4 lyftur.
Framfarir og fátækt
Framfarir og fátækt (e. Progress and Poverty) er bók eftir hagfræðinginn Henry George sem var gefin út árið 1879. Í bókinni er fjallað um af hverju fátækt fylgir fjárhaglegum og tæknilegum framförum. George kom fram með róttæka lausn sem byggir á að afla leigu úr náttúruauðlindum og jarðeignum.
Bókin seldist í nokkrum milljónum eintaka og varð ein af mest seldu bókum á seinni hluta 19. aldar. Hún kom fram með það sem er nú þekkt sem "Georgísk stefna".
Séreignarhugbúnaður
Séreignarhugbúnaður er hugbúnaður þar sem framleiðandi heldur eftir eignarétti á hugbúnaðinum eftir að honum hefur verið dreift. Notandi hefur þannig einungis leyfi til að nota hugbúnaðinn. Séreignarhugbúnaður en andstæða við frjálsan hugbúnað.
Heaven's Gate
thumb|Merki sértrúarsöfnuðsins Heaven's Gate. Heaven's Gate var sértrúarsöfnuður sem var leiddur af Marshall Applewhite og Bonnie Nettles.
Saga
Endalok safnaðarins voru ráðin þegar halastjarnan Hale-Bopp var uppgötvuð árið 1997. Applewhite náði að sannfæra 38 meðlimi safnaðarins í að fremja sjálfsmorð, þannig að sálir þeirra gætu komist um borð í þetta „geimskip“ sem hann trúðu að væri í felum bakvið halastjörnuna og geymdi Jesú Krist. Þessar skoðanir hafa fengið fólk til að halda því fram að söfnuðurinn hafi gengið út frá trú á fljúgandi furðuhluti. Hópurinn trúði því að jörðin væri í endurvinnslu, sem þýddi það að einu möguleikarnir á því að lifa af væri að yfirgefa hana eins fljótt og mögulegt væri. Hópurinn var formlega á móti sjálfsmorðum en þeir skilgreindu „sjálfsmorð“ þannig að það „gæfi þeim möguleika að komast á næsta stig þegar það myndi bjóðast“. Hópurinn var sannfærður um að mannslíkaminn væri einungis farartæki sem myndi hjálpa þeim á þessu ferðalagi.
Uppruni
Heaven's Gate söfnuðurinn var stofnaður af Marshall Herff Applewhite og Bonnie Lu Truesdale Nettles kringum 1975. Þau héldu því fram að þau hefðu komið með geimskipi til jarðarinnar frá annarri vídd (stig fyrir ofan manninn) og myndu snúa aftur með leynilegri aðferð, sem að safnaðarmeðlimunum var kennd. Fylgismenn safnaðarins voru aldrei meiri en nokkur hundruð manns og missti söfnuðurinn fjölda fylgismenn eftir dauða Truesdale Nettles árið 1985. Hópurinn hélt fundi sína á hóteli við strönd Oregon áður en þau fluttu sig um set til Kaliforníu. Almennt er ekki mikið vitað um hvað hópurinn hafði fyrir stafni en þegar meðlimir gengu til liðs við söfnuðinn, seldu þeir oft á tíðum veraldlegar eigur sínar til að brjóta upp veraldlegt samband sitt við jörðina. Í mörg ár lifði hópurinn í einangrun í vestur hluta Bandaríkjanna.
Söfnuðurinn hannaði einnig vefsíður, fyrir söfnuðinn sjálfan sem og fyrir aðra.
Einn meðlimur safnaðarins, Thomas Nichols, var bróðir Star Trek leikkonunnar Nichelle Nichols. Fyrir sjálfsmorðin hjá söfnuðinum reyndi hann og ásamt öðrum meðlimum að fá hana til að dreifa skilaboðum til almennings frá hópnum.
Dauði
Þann 26. mars, 1997, fundust 38 meðlimir safnaðarins, ásamt Marshall Applewhite, látnir í leiguhúsnæði í San Diego. Fjölmiðlafárið í kringum atburðinn var mikið og efldi það umræðuna um sértrúarsöfnuði og fjöldasjálfsmorð þeirra.
Í undirbúningi sjálfsmorðsins drukku meðlimir sítrusaldinsafa til að hreinsa líkamann af óhreinindum. Sjálfsmorðin fóru þannig fram að meðlimir drukku vodka blandað með eiturefninu phenobarbital, ásamt því að plastpokum var vafið um höfuð meðlima til að flýta fyrir dauða þeirra. Allir meðlimir voru klæddir í samsvarandi svarta boli og íþróttabuxur, ásamt nýjum svarthvítum nikestrigaskóm og með armband um úlnliðinn með áletruninni „Heaven's Gate brottfararliðið“.
Evrópuþinur
Abies alba, eða Evrópuþinur, er þintegund ættuð úr fjöllum Evrópu, frá Pýreneafjöllum norður til Normandí, austur að Ölpunum og Karpatafjöllum, Slóveníu, Króatíu, Bosníu og Hersegóvínu, Serbíu og suður til Ítalíu, Búlgaríu og norður Grikklandi.
Lýsing
Abies alba er stórt sígrænt barrtré sem verður 40 til 50 metra (í undantekningartilvikum að 60 metra) hár og yfirleitt með stofnþvermál að 1.5 m. Hæsta mælda tréð var 68 metra hátt og 3.8 metra. Hann vex í 300 til 1700 metra (aðallega yfir 500m) hæð yfir sjávarmáli, á fjöllum með úrkomu yfir 1000mm á ári.
Barrið er nálarlaga, flatt, 1.8 til 3 sm langt og 2 mm breitt og 0.5mm þykkt, gljáandi dökkgrænt að ofan, og með tvær grænhvítar rendur af loftaugarákum að neðan. Oddurinn á barrinu er yfirleitt aðeins sýldur í endann. Könglarnir eru 9 til 17 sm langir og 3 til 4 sm breiðir, með um 150 til 200 hreisturblöð, hvert með tvemur vængjuðum fræjum. Könglarnir sundrast við þroska og losa fræin. Viðurinn er hvítur sem hefur gefið tegundinni heitið "alba".
Hann myndar skóga með öðrum þinum og beyki. Hann er náskyldur Búlgaríuþin (Abies borisii-regis) sem er lengra í suðaustur á Balkanskaga, Spánarþini (Abies pinsapo) á Spáni og Marokkó, og Sikileyjarþini (Abies nebrodensis) á Sikiley, frábrugðinn þeim og öðrum skyldum Evrópu-Miðjarðrarhafs þinum í gisnara barri, með barrið útbreitt til hvorrar hliðar á sprotanum, sem gerir sprotann greiðlega sýnilega að ofan. Sumir grasafræðingar telja Búlgaríuþin og Sikileyjarþin sem afbrigði af Evrópuþin; sem A. alba var. acutifolia og A. alba var. nebrodensis.
Vistfræði
Evrópuþinur er mikilvægur hluti "Dinaric calcareous Silver Fir forest" í vestur Balkanskaga. Köngulskeljarnar eru étnar af lirfum Cydia illutana, meðan C. duplicana nærist á berki í kring um skemmdir eða átu (canker).
Efnafræði
Börkur og viður Evrópuþins er ríkur af andoxunar polyphenólum. Sex phenólsýrur(phenolic acid) voru greindar (gallic, homovanillic, protocatehuic, p-hydroxybenzoic, vanillic og p-coumaric), þrir flavóníðar (catechin, epicatechin og catechin tetramethyl eter) og fjögur lignan (taxiresinol, 7-(2-methyl-3,4-dihydroxytetrahydropyran-5-yloxy)-taxiresinol, secoisolariciresinol og laricinresinol).
Nytjar
Hægt er að vinna úr honum kvoðukennda ilmkjarnaolíu. Þessi furu-ilmandi olía hefur róandi eiginleika, og er notuð í smyrsl, baðvörur og úða-innöndunarlyf. Greinarnar (með barri, berki og viði) voru notaðar í framleiðslu á grenibjór(spruce beer). Sýnt hefur verið fram á að útdráttur (extrect) hamli æðakölkun (í naggrísum) og að hafa hjartaverndandi áhrif. Þykkni(extract) úr Evrópuþini hefur minnkað sykursvörun eftir máltíð (styrkur sykurs í blóðinu eftir máltíð). Evrópuþinur er sú tegund sem fyrst var notuð sem Jólatré, en hefur að mestu verið skift út fyrir Nordmannsþin (sem hefur þéttara, meira aðlaðandi barr), Rauðgreni (sem er ódýrara að rækta), og fleiri tegundir. Viðurinn er sterkur, léttur, ljós, fínkornaður, með jafna áferð og með langar trefjar. Timbrið er aðallega notað sem mótatimbur, krossviður, timburmassa og í pappírsframleiðslu.
Ólafur Jóhann Sigurðsson
Ólafur Jóhann Sigurðsson (26. september 1918 - 30. júlí 1988) var íslenskur rithöfundur sem skrifaði og gaf út bækur stöðugt frá árinu 1934. Útgefin verk efir hann eru fimm smásögur, sex skáldsögur, tvær smáskáldsögur, fjórar barnabækur og fjögur ljóðasöfn. Ritverk hans hafa verið þýdd á átján tungumál. Hann fékk Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs fyrir ljóðabækurnar Að laufferjum og Að brunnum 1976.
Sonur hans er Ólafur Jóhann Ólafsson, rithöfundur.
Moncton
thumb|Miðbær Moncton.
Moncton er stærsta borg Nýju-Brúnsvíkur í Kanada. Íbúar voru um 72.000 árið 2016 en um 145.000 búa á stórborgarsvæðinu.
Skólablaðið Muninn
Muninn er skólablað skólafélagsins Hugins í Menntaskólanum á Akureyri og hefur komið út allt frá 27. október 1927, þá undir ritstjórn Karls Ísfelds, og er því í hópi elstu skólablaða landsins. Blaðið hefur komið út í ótal myndum og tekið miklum breytingum í gegnum tíðina. Fyrstu árin var um að ræða lítið og þunnt blað, yfirleitt um fjórar blaðsíður, sem kom út nokkurn veginn mánaðarlega en undanfarinn áratug eða svo hefur venjan verið að gefa út tvö vegleg tölublöð, eitt á hvorri önn skólaársins.
Ritstjórn blaðsins er kosin af nemendum og vinnur blaðið í sjálfboðastarfi en blaðið er fjármagnað með auglýsingum. Ýmsir frammámenn hafa ritstýrt blaðinu í gegnum tíðina, til að mynda Halldór Blöndal, Guðlaugur Þór Þórðarson, Ármann Kr. Ólafsson, Ingólfur Ásgeir Jóhannesson, Logi Már Einarsson og Þorgrímur Daníelsson.
Risahvannir
Risahvannir (fræðiheiti: Heracleum) er ættkvísl stórvaxinna plantna af sveipjurtaætt. Margar þeirra eru eitraðar og ber að varast þær. Helstu tegundir risahvanna sem finna má á Íslandi eru sem dæmi Tröllahvönn (Heracleum mantegazzianum), Hestahvönn (Heracleum sphondylium) og Bjarnarkló (Heracleum stevenii).
Forgjöf
Forgjöf er sú aðferð í íþróttum og leikjum að gefa forskot á stig eða tíma til að jafna möguleika keppenda á sigri. Stundum er þetta gert til að jafna stöðu reyndra og óreyndra keppenda, eins og í golfi, eða milli keppenda með ólíkan keppnisbúnað, eins og í siglingum. Forgjafarkerfi af ýmsum toga eru notuð í gó, skák, krokkett, golfi, keilu, póló, körfubolta, sumum frjálsíþróttagreinum og siglingum.
Liðfætluætt
Liðfætluætt (fræðiheiti: Woodsiaceae) er burknaætt í bálknum Polypodiales, í Polypodiopsida. Hún inniheldur þrjár ættkvíslir Cheilanthopsis, Hymenocystis, og Woodsia. Hinsvegar eru tvær fyrri ættkvíslirnar mjög svipaðar Woodsia og gætu verið lagðar undir hana síðar.
Hoya lacunosa
Hoya lacunosa er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Carl Ludwig Blume. Útbreiðslan er í Malasíu, Indónesíu og Taílandi.
Fritillaria gentneri
Fritillaria gentneri, eða Gentner's fritillary, er fjölær planta af liljuætt, sem eingöngu hefur fundist í suðvestur Oregon og Siskiyou County, Kaliforníu. Búsvæði hennar eru þurr, opin skóglendi og chaparral frá 300m. til 1500m. yfir sjávarmáli, þar sem hún er í blóma frá mars til í endaðan júlí. Hinsvegar eru flestir plöntuhópar (populations) búnar að blómstra fyrir lok maí. Eins og með flestar plöntutegundir, blómstra einstaklingar neðar fyrst og flyst blómgunartíminn upp.
Ted Danson
Ted Danson (fæddur Edward Bridge Danson III, 29. desember 1947) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í sjónvarpsþáttunum Cheers og Becker, ásamt kvikmyndunum Three Men and a Baby og Three Men and a Little Lady.
Einkalíf
Danson fæddist í San Diego, Kaliforníu en ólst upp í Flagstaff, Arizona. Stundaði nám við Stanford-háskólann áður en hann flutti sig yfir til Carnegie Mellon háskólann í Pittsburgh, Pennsylvaníu þaðan sem hann útskrifaðist með BA-gráðu í drama árið 1973.
Fritillaria gentneri
Fundur
Hún var uppgötvuð af 18 ára gamalli Lauru Gentner 1942 í Jackson County, Oregon. Dr. Helen M. Gilkey, umsjónarmaður plöntusafns (herbarium) Oregon State University, lýsti hana sem nýja tegund og nefndi eftir Gentner. Í grein sinni í Madroño 1951 hún greindi hana frá hinni áþekku Fritillaria recurva: "As brilliant in color as F. recurva, the blossom of this new form is consistently of a different shade of red; its flowering period begins two weeks later; the plant is typically more robust..."
Ted Danson
Einkalíf
Árið 1999 fékk Danson stjörnu á Hollywood Walk of Fame.
Fritillaria gentneri
Lýsing
Fritillaria gentneri verður 50 til 70 sm há, með lútandi rauðleit blóm með gulu reitamynstri og sléttir stönglarnir með blöðin í hvirfingum. Hægt er að greina hana frá F. recurva með meira opnum stíl, lengri, meira áberandi kirtlum og yfirleitt ekki aftursveigðum endum á krónublöðunum. Það hefur ekki verið samstaða um stöðu hennar sem tegund.
Ted Danson
Einkalíf
Þann 27. September 2007 þá upplýsti Danson í viðtali við Conan O'Brien að hann væri grænmetisæta.
Fritillaria gentneri
Lýsing
Það er einnig margt sem bendir til að hún sé blendingur á milli Fritillaria affinis og Fritillaria recurva. Eins og er er hún skráð sem tegund í "Flora of North America", og "Manual of Higher Plants of Oregon".
Ted Danson
Fjölskylda
Danson hefur verið giftur þrisvar sinnum:
Fritillaria gentneri
Lýsing
Það eru 30 þekktir fundarstaðir, 28 í Oregon og 2 handan fylkismarkanna í Kaliforníu. Plöntuhóparnir eru frekar smáir og eru sumir með bara örfáum einstaklingum. Það eru líklega ekki fleiri en 1200 plöntur til.
Ted Danson
Fjölskylda
Þegar Danson og Coates eignuðust sitt fyrsta barn þá varð hún fyrir slagi og sá Danson um hana í mörg ár á meðan hún jafnaði sig. Seinna meir þá ættleiddu þau stelpu. Danson hélt framhjá Coates með Whoppi Goldberg sem leiddi til skilnaðar þeirra, sem varð einn dýrasti skilnaður Hollywoods á sínum tíma en Danson þurfti að borga Coates 30 milljónir dollara.
Umhverfisstefna
Áhugi Danson á umhverfinu byrjaði þegar hann var 12 ára, þegar Bill Breed, minjavörður við Museum of Northern Arizona kynnti Danson og vin hans Marc Gaede fyrir leik sem hann kallar billboarding. Með öxi og sög í hönd, þá eyðilögðu Breed, Danson og Gaede yfir 500 skilti og ólögleg fuglahús. Áhugi hans jókst með árunum og byrjaði Danson að hafa áhyggjur af menguninni í sjónum. Um miðjan níunda áratuginn þá stofnaði hann American Oceans Campaigns, sem sameinaðist síðan Oceana árið 2001, þar sem Danson er stjórnarmeðlimur.
Í mars 2011, þá gaf Danson út fyrstu bók sína, Oceana: Our Endangered Oceans And What We Can Do To Save Them, sem er skrifuð með blaðamanninum Michael D'Orso.
Stjórnmál
Danson er vinur fyrrverandi forseta bandaríkjanna Bill Clinton en svo náinn er vinskapur Danson við Clinton hjónin að hann var viðstaddur brúðkaup dóttur þeirra Chelsea þann 31.júlí 2010. Danson hefur gefið í kringum 85,000 dollara til Demókrata frambjóðandanna Al Gore, John Edwards, Barbara Boxer, Bill Clinton, Al Franken, og John Kerry. Einnig hefur Danson gefið í Demókrataflokkinn í Arkansas og Demókrata öldungarþings herferðarnefndina. Danson og Steenburgen aðstoðuðu Hillary Clinton við forsetaframboð hennar árið 2008.
Sjónvarp
Árið 1982 þá var Danson boðið hlutverk í nýjum sjónvarpsþætti sem kallaðist Cheers, lék hann Sam Malone, fyrrverandi hafnarboltastjörnu og bareiganda. Lék hann Malone alveg til ársins 1993. Danson var tilnefndur ellefu sinnum til Emmy verðlaunanna sem hann vann tvisvar sinnum, ásamt því að vera tilnefndur níu sinnum til Golden Globe verðlaunanna sem hann vann tvisvar sinnum. Danson kom einnig fram sem Sam Malone í Frasier, The Jim Henson Hour og The Simpsons.
Eftir Cheers þá kom Danson fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: Pearl, Ink og Grosse Pointe. Árið 1998 þá var honum boðið hlutverk í Becker sem læknirinn Dr. John Becker sem hann lék til ársins 2004. Síðan þá hefur hann komið fram sem gestaleikari í Heist, King of the Hill, Curb Your Enthusiasm sem hann sjálfur og Damages.
Í júlí 2010 tilkynnti CBS sjónvarpsstöðin að Ted Danson hafði verið ráðinn sem D.B. Russell hinn nýji yfirmaður næturvaktarinnar í CSI: Crime Scene Investigation. Höfðu Tony Shaloub, Robin Williams og John Lithgow einnig verið skoðaðir fyrir hlutverkið.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Danson er í The Onion Field frá 1979. Kom síðan fram í kvikmyndum á borð við : Creepshow, Little Treasure og A Fine Mess. Árið 1987 þá lék hann á móti Tom Selleck og Steve Guttenberg í Three Men and a Baby og framhaldsmyndinni Three Men and a Little Lady frá 1990. Síðan þá hefur hann komið fram í Loch Ness, Saving Private Ryan, Mad Money og The Open Road.
Verðlaun og tilnefningar
American Comedy verðlaunin
Emmy verðlaunin
Golden Globes verðlaunin
Satellite verðlaunin
Screen Actors Guild verðlaunin
TV Guide verðlaunin
TV Land verðlaunin
Ri-sagnir
Ri-sagnir eru 4 sagnir í íslensku, sem hafa þá sérstöðu að vera einu sagnir málsins sem enda á -ri í þátíð. Þær eru einu sagnirnar sem hafa blandaða beygingu fyrir utan núþálegar sagnir. Þessar sagnir eru gróa, núa, róa og snúa. Einnig eru þær sérstakar fyrir þá sök, að í þátíð eru þær ritaðar með e (skv. tilskipun menntamálaráðuneytisins), þó svo að framburðurinn sé með é. Kennimyndir þeirra beygjast þannig:
Orðabók Háskólans og Íslensk orðabók: fyrir skóla og skrifstofur geta að auki annars ritháttar á „sneri“ sem er „snéri“. Þessi notkun í ritmáli er ekki eins algeng enda segir Orðabók Háskólans hana einkum vera framburðarmynd en þó er hann notaður í um 30% íslenskra skjala á netinu.
Palermo
heitið er leitt af gríska παν-όρμος, Panormos, forskeitið -pan sem finna má í svipaðri merkingu í ensku merkjandi allt, stór eða sam og ormos sem merkir höfn en árnar Kemonia + Papireto hafa með framburði sínum búið til stóra náttúrlega höfn.
Þorleifur Halldórsson
Þorleifur Halldórsson (1683 - 15. nóvember 1713) var íslenskur rithöfundur og skólameistari í Hólaskóla. Hann fæddist að Dysjum á Álftanesi um 1683. Faðir hans var Halldór Stefánsson en nafn móður hans er óþekkt.