cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Björt framtíð
Björt framtíð var íslenskur stjórnmálaflokkur, stofnaður árið 2012. Að stofnun flokksins komu Guðmundur Steingrímsson, sem áður hafði verið í Samfylkingunni og Framsóknarflokknum og Heiða Kristín Helgadóttir, sem hefur komið að Besta flokknum. Óttarr Proppé var kjörinn formaður Bjartrar framtíðar í september 2015. Listabókstafur Bjartrar framtíðar var A.
Suður-Karólína
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu Suður-KarólínuSuður-Karólína er fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Fylkið liggur að Norður-Karólínu í norðri, Atlantshafi í austri og Georgíu í suðri og vestri. Flatarmál Suður-Karólínu er 82.932 ferkílómetrar.
Björt framtíð
Stofnun
Björt framtíð bauð í fyrsta skipti fram í Alþingiskosningunum 2013 og fékk 8,2% og 6 þingmenn. Veturinn 2013 sameinaðist Besti flokkurinn Bjartri framtíð. Guðmundur Steingrímsson var formaður Bjartrar framtíðar fyrstu 3 árin, en hætti sem formaður árið 2015, meðal annars vegna slæms gengis í skoðanakönnunum. Óttar Proppé var sjálfkjörinn formaður flokksins í september 2015. Brynhildur S. Björnsdóttir var sömuleiðis kjörin stjórnarformaður Bjartrar framtíðar í september 2015.
Ríkisstjórnarsamstarf
Í Alþingiskosningum 2016 hlaut Björt framtíð 7,2% atkvæða og fékk fjóra menn kjörna. Björt framtíð myndaði ríkisstjórn með Sjálfstæðisflokkinum og Viðreisn í janúar 2017. Í september sama ár ákvað Björt framtíð að slíta ríkisstjórnarsamstarfinu þar sem þau töldu Bjarna Benediktsson, forsætisráðherra, hafa gerst sekan um trúnaðarbrest þegar hann upplýsti ríkisstjórnina ekki um bréf sem faðir hans hafði skrifað og varðaði uppreisn æru dæmds barnaníðings. Í kjölfarið var þing rofið og kosið á ný í október 2017. Björt framtíð hlaut 1,2% greiddra atkvæða og féll af þingi. Óttarr Proppé hætti sem formaður flokksins eftir kosningarnar og Björt Ólafsdóttir tók við formennsku í flokknum. Theodóra Sigurlaug Þorsteinsdóttir tók síðar við formennsku en flokksstarfið lá niðri eftir kosningarnar 2017. Flokkurinn bauð ekki fram neina lista í þingkosningunum 2021.
Suður-Karólína
Höfuðborg fylkisins heitir Columbia. Stærsta borgin er Charleston. Íbúar fylkisins er um 5,1 milljónir (2019).
Karólínu-fylkin í Bandaríkjunum heita ekki í höfuðið á neinni Karolínu heldur Karl 1. Englandskonungi og ummyndaðist nafnið að nokkru gegnum latínuna.
Samtök olíuframleiðsluríkja
thumb|right|Kort sem sýnir núverandi (grænn litur) og fyrrverandi (blár litur) aðildarríki OPEC Samtök olíuútflutningsríkja (enska: Organisation of the Petroleum Exporting Countries eða OPEC) eru alþjóðleg samtök sem í eru olíuframleiðsluríkin Alsír, Angóla, Ekvador, Íran, Írak, Katar, Kúveit, Líbía, Nígería, Sameinuðu arabísku furstadæmin, Sádí-Arabía og Venesúela. Frá 1965 hafa höfuðstöðvar samtakanna verið í Vínarborg í Austurríki. Hafa þau oft á tíðum hagað sinni stefnu eins og einokunarhringur á markaði. Stofnun OPEC táknaði þáttaskil í opinberu yfiráði fullvalda ríkja á sínum náttúruauðlindum gagnvart yfirráðum einkafyrirtækja.
Markmið
Í upphafi var markmið samtakanna að losa sig undan einhliða ákvarðanatöku vestrænna olíufyrirtækja hvað varðar olíuverð. Aðildarríkin voru mörg hver mjög háð markaðsverði á olíu og því mikilvægt fyrir þau að sá markaður sé stöðugur. Því sóttu OPEC ríkin það hart að auka hlut hagnaðs á olíusölu frá þeirra ríkjum frá 50% upp í 80%. Því var náð fram í gegnum umbóta á stjórnsýslu- og skattalöggjöf landanna. Engar tilraunir voru þá gerðar til að hækka heimsmarkaðsverðið á olíu, eingöngu að ríkin fengu meira af hagnaðinum til sín.
Í upphafi áttunda áratugarins þá ákváðu leiðtogar OPEC að finna leiðir til að snúa við langri þróun á stiglækkandi olíuverði. Voru þá gerðar tilraunir til að hækka það og viðhalda því verði sem ríkin töldu viðunandi. Þá voru OPEC ríkin að mestu búin að tryggja sín upphaflegu markmið um hlutdeild af hagnaði og breyttust þá markmið samtakana í að viðhalda ákveðnum stöðugleika og valdi á olíumarkaðinum.
Olíukrísan 1973
Í október 1973 hófust stríðsátök á milli Ísraels annarsvegar og Egyptalands og Sýrlands hinsvegar. Átök þessi eru gjarnan nefnd, Jom kippúr-stríðið, en því lauk með sigri Ísraels með dyggum stuðningi Bandaríkjanna. OPEC-ríkin, sem höfðu stutt heri Araba í stríðinu, ákváðu að bregðast við inngripum Bandaríkjanna með því að stöðva alla verslun á olíu til þeirra. Þar sem Bandaríkin voru, á þeim tíma, langstærsti neytandi á olíu fjórfaldaðist verð á olíu á einungis fáeinum mánuðum.
Aðgerð þessi leiddi til ákveðins uppnáms um heim allan, þó einkum í Bandaríkjunum. Innanlandsframleiðsla á olíu í Bandaríkjunum hafði náð ákveðnu hámarki nokkrum árum áður og voru þau því í auknari mæli háðari innflutningi, sem að mestu kom frá ríkjum OPEC samtakanna. Var þetta í fyrsta skiptið sem olía var notuð í beinum tilgangi til að skaða aðila í pólitískum tilgangi. Varð þá til hugtakið „olíuvopnið“.
Afleiðingar þessara aðgerða urðu víðtækar en þó ekki líkt og OPEC ríkin höfðu gert ráð fyrir. Bandaríkin og bandamenn þeirra sem mest fundu fyrir olíuhækkuninni, tóku ekki í mál að gefa eftir í þessu átökum. Fram að þessu þá voru áhyggjur manna litlar hvað varðar stöðu olíunnar sem orkugjafa, þar sem olían var ódýr og birgðir miklar á heimsmarkaði. Nú þegar iðnaðarríkin fundu skyndilega fyrir svo mikilli hækkun á olíunni, fóru af stað ýmsar aðgerðir til að stemma stigu við ítök OPEC-ríkjanna á heimsmarkaði. Fyrirtæki fóru af stað í rannsóknir og þróun á öðrum orkugjöfum. Sólar-, vind- og vatnsaflsorka byrjaði að skjóta rótum og þróaðist hratt. Ennfremur jókst eftirspurn eftir gasi og kolum sem og sum ríki ákváðu að setja kjarnorkuframleiðslu í forgang.
Bílaframleiðendur fóru af stað að þróa hagkvæmari bíla sem náðu fljótt góðri markaðsstöðu á þeim markaði og byrjuðu bílaframleiðendur að verja meiri pening í rannsóknir á bifreiðar sem nota annan orkugjafa en bensín. Auk þessa þá sáu ýmiss lönd tækifæri í að nýta olíulindir í sinni lögsögu sem þangað til höfðu þóttar of dýrar í framleiðslu. Olíuvinnsla í Norðursjó hófst auk þess að ríki fóru að líta til olíulinda á griðarsvæðum, t.d. í Alaska og Kanada.
Olíuvopnið hafði einnig áhrif á hið alþjóðlega pólitíska landslag. Staða Bandaríkjanna í kalda stríðinu hafði versnað, þar sem Arabaríki urðu skyndilega óhliðholl þeim. Japan, var það ríki sem mest var háð olíu frá OPEC, breytti skyndilega stöðu sinni gagnvart Ísrael og studdi Arabaþjóðir í auknari mæli til að þau myndu slaka á viðskiptabanninu.
Aðgerðirnar höfðu varanlegar afleiðingar á heimsmarkaði þar sem valdahlutföll breyttust og talið að stöðugleiki væri ekki sá sem haldið hafði verið upphaflega. Efnahagskerfi fjölmargra landa staðnaði og skapaði kreppur sem stuðlaði að lakari lífsgæðum.
Þegar í ljós kom hversu öflugt olíuvopnið var í raun sáu OPEC ríkin sig í nýju og valdameira hlutverki í heiminum. Önnur ríki áttuðu sig einnig á mikilvægi ríkjanna og byrjuðu með skipulögðum hætti að bæta áhrif sín og ítök innan þeirra. Sú samkeppni leiddi að einhverju leiti til pólitískrar deilu á milli aðila OPEC samtakanna og samstaða þeirra minnkaði upp frá því.
Olíuofframboðið á níunda áratugnum
Mikill ágreiningur var innan ríkjanna um hvernig ætti að bregðast við þessum breyttu aðstæðum. Í fyrstu reyndi Sádi-Arabía að koma á framleiðslukvóta til að minnka framleiðsluna og hækka verðið. Önnur ríki voru ósammála þeirri nálgun og ákvað þá Sádi-Arabía upp á sitt einsdæmi minnka framleiðslu sína um fjórðung. Sú aðgerð misheppnaðist og tók þá við tímabil þar sem þeir flæddu markaðinn af ódýrri olíu. Það leiddi til þess að ríki þar sem olíuframleiðslan var dýr, féllu á markaði auk þess að önnur OPEC-ríki þurftu að draga úr sinni framleiðslu.
Þetta var í fyrsta skipti þar sem ákveðið var að einstök ríki gátu ákveðið olíuframleiðslu innan samtakanna þó með góðum og gildum rökum. Þarna byrjuðu því samtökin að funda mun oftar þar sem staða einstakra landa var tekin fyrir í stað OPEC ríkjanna sem einnar heildar. Má segja að þá hafi OPEC samtökin byrjað að hegða sér eins og einokunarhringur eða haftasamtök í þeim hefðbundna skilningi.
Núverandi horfur
Staða samtakanna er ennþá gífurlega sterk á markaðnum. Eftirspurn eftir olíu hefur aukist til muna á heimsmarkaði síðan á níunda áratugnum og þá að mestu vegna aukinnar þarfar Asíuríkja. Þrátt fyrir miklar tækniframfarir í átt að öðrum orkugjöfum, þá er olían enn langstærst á markaðinum. En olía er ekki endurnýjanleg auðlind og eru ríki innan OPEC farin að finna fyrir vandamálum í framleiðslu sinni. Þau vandamál varða ólíka stöðu ríkjanna hvað varða aðgengi að ódýrum olíulindum og ríkidæmi þegna þeirra. Ríki eins og Sádi-Arabía, Kúveit og Sameinuðu arabísku furstadæmin eru öll tiltölulega fámenn og hafa aðgang að ódýrum olíulindum í miklu magni. Hinsvegar eru ríki eins og Nígería, Indónesía og Venesúela fjölmenn og eru olíubirgðir þeirra minni auk þess að vinnsla þeirra dýrari. Þetta hefur skapað ákveðinn ágreining innan samtakanna þegar kemur að kvótasetningu á olíuframleiðslu þar sem ólík sjónarmið greinir á.
Handknattleiksárið 1951-52
Handknattleiksárið 1951-52 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1951 og lauk sumarið 1952. Ármenningar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki en Fram sigraði kvennaflokki. Íslendingar léku enga landsleiki á tímabilinu.
1. deild
Ármenningar urðu Íslandsmeistarar, þrátt fyrir tap gegn Valsmönnum í lokaleik. Liðin hlutu jafn mörg stig en Ármenningar unnu titilinn á markatölu. Keppt var í sex liða deild með einfaldri umferð. KR féll í 2. deild.
2. deild
Afturelding fór með sigur af hólmi og tryggði sér sæti í 1. deild. Keppt var í þriggja liða deild með einfaldri umferð.
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna þriðja árið í röð. Leikin var einföld umferð í fjögurra liða deild.
Landslið
Engir formlegir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
Eiríkur Smith
thumb|right|Landslag Eiríkur Smith Finnbogason (f. 9. ágúst 1925 í Hafnarfirði, d. á Hrafnistu 9. september 2016) var íslenskur myndlistamaður.
Æska
Móðir hans var Sigríður Benjamínsdóttir og faðir hans Finnbogi Kolbeinsson. Þeirra samband varði stutt og síðar gekk Sigríður að eiga Ástvald Þorkelsson og átti með honum sex börn. Fyrstu ár ævi sinnar bjó Eiríkur í Straumi, beint á móti þar sem Álverið í Straumsvík stendur nú. Hafnarfjörður hefur þó ávallt talist heimabær Eiríks en þangað flutti hann ásamt fjölskyldu sinni þegar hann var fimm ára gamall og hefur búið þar síðan. Listaáhugi Eiríks kom fljótt í ljós og tók hann ungur að aldri með sér stílabók hvert sem hann fór til að krota hugmyndir sínar í. Í raun mætti segja að Eiríkur hafi verið heppinn því móðir hans ýtti undir listaáhuga hans frekar en að draga úr honum, þrátt fyrir misjafnar skoðanir annarra á því. Eftir að Eiríkur flutti með fjölskyldunni inn í hjarta Hafnarfjarðar var hrjóstugt landslag Straumsvíkur alltaf í minni hans og tekur hann yfirleitt hrjóstugt landslag og drungalegt veður fram yfir sólskin og gróðursæld í málverkum sínum.
Nám
Eiríkur er af venjulegri verkamannastétt og komst ekki í gagnfræðiskóla. Fjölskyldan hafði ekki efni á að missa hann sem fyrirvinnu. Þó kom Guðjón Guðjónsson því að að Eiríkur yrði kostaður í kvöldskóla Finns Jónssonar og Jóhanns Briem. Þar stundaði Eiríkur nám við myndlist veturinn 1939-1940. Þessi reynsla var Eiríki dýrmæt en þó varð bið á að hann héldi áfram með nám.
Næstu ár vann Eiríkur mikið en loks kom að því að hann hóf nám við Myndlista- og handíðaskóli Íslands en þar stundaði hann nám á árunum 1946 – 1948. Þá var Luðvig Guðmundsson skólastjóri skólans en aðal kennarar myndlistadeildar voru þeir Kurt Zier og Jóhann Briem. Sumarið 1948 var Eiríkur komin með talsvert magn mynda í kringum sig og hélt því sína fyrstu sýningu í Sjálfsstæðishúsinu í Hafnarfirði. Þar seldi Eiríkur 60 myndir og þrátt fyrir að verðið væri ekki hátt þá nægði það samt sem áður til uppihalds í Kaupmannahöfn í tvo vetur. Efniviðurinn í sýningunni var olía, vatnslitir og krít og myndefnið aðallega hús, skip við bryggju og blóm.
Upp úr 1960 voru málverk Eiríks yfirleitt stór og kraftmikil, máluð með breiðum penslum eða spöðum. Þannig túlkaði hann þau áhrif sem náttúran hafði á hann. Eiríkur hefur tekið listina um víðan völl og hefur Listferill hans verið fjölbreyttur. Eiríkur hefur gert tilraunir með abstraktlistir, meðal annars slettumyndir. Á áttunda áratugnum málaði hann myndir af fólki og landslagi af mikilli nákvæmni. Þar kom vel í ljós hvað hann er frábær teiknari.
Presthólahreppur
Kauptún mynduðust á Raufarhöfn og Kópaskeri og var Raufarhöfn gerð að sérstökum hreppi í ársbyrjun 1945.
Presthólahreppur sameinaðist Öxarfjarðarhreppi 17. febrúar 1991, undir merkjum Öxarfjarðarhrepps.
Lundúnaplágan mikla
thumb|right|Líkum safnað í London Lundúnaplágan mikla var kýlapestarfaraldur sem gekk í London 1665 til 1666. Talið er að 100.000 manns, eða um 15% af íbúum borgarinnar, hafi látist af völdum veikinnar. Þetta var í síðasta skipti sem kýlapest olli faraldri í Bretlandi. Plágan var annað af tveimur áföllum sem dundu yfir Bretland á tímum Stúart-endurreisnarinnar. Hitt var Lundúnabruninn mikli 1666. Í kjölfar hans var miðborg London endurbyggð úr steini með lokuð holræsi og breiðari götur.
Plágan kann að hafa borist með hollenskum kaupskipum þar sem plágan hafði gengið í Amsterdam sama vetur. Í London breiddist plágan út frá skipakvíunum rétt utan við borgina. Fyrstu grunsamlegu dauðsföllin voru skráð í desember 1664 og þegar leið á vorið 1665 var veikin orðin það útbreidd að hún vakti athygli yfirvalda. Um sumarið flúði fyrirfólk borgina og í september voru mannslátin nokkur þúsund í hverri viku. Veikin herjaði aðallega á fátæklinga sem bjuggu við þrengsli í lélegu húsnæði. Hún breiddist út með flóm sem svartrottur báru milli fólks, en þessi smitleið var þá óþekkt.
Kleifarklukka
Kleifarklukka (fræðiheiti: Campanula sabatia) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Ligúríufjöllum í nv-Ítalíu.
Actinidia rubricaulis
Actinidia rubricaulis er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er ættuð frá Kína (Chongqing, NW Guangxi, Guizhou, Hubei, Hunan, Sichuan, Yunnan.) og Taílandi.
Neikvæð neitunarregla
Neitunarháttur (á latínu: modus tollens) eða neikvæð neitunarregla er í rökfræði form gildrar rökhendu. Fullt heiti þessarar tegundar röksemdafærslu er raunar modus tollendo tollens til aðgreiningar frá jákvæðri neitunarreglu, modus ponendo tollens. Hins vegar er nærri því ætíð átt við neikvæðu neitunarregluna þegar talað er um modus tollens (neitunarreglu) án nánari skilyrðingar. Modus tollens er formlega heitið á óbeinni sönnun.
Modus tollens hefur eftirfarandi rökform:
Eða á táknmáli rökfræðinnar: Þar sem ⊢ stendur fyrir rökfræðilega ályktun („Þess vegna er P ósönn“).
Eða með mengjafræðilegri framsetningu:
(„P er hlutmengi Q. x er ekki í Q. Þess vegna er x ekki í P.“)
Röksemdafærslan hefur tvær forsendur. Sú fyrri er skilyrðissambandið eða „ef-þá“ setningin, nefnilega að P gefi til kynna Q. Seinni forsendan er að það sé ósatt að Q. Af þessum forsendum tveimur má álykta að það hljóti að vera ósatt að P. (Hvers vegna? Því ef það væri satt að P, þá væri satt að Q skv. forsendu 1; en það er ekki satt að P skv. forsendu 2.)
Eftirfarandi er dæmi um röksemdafærslu af þessu tagi:
Annað dæmi:
Gefum okkur að forsendurnar séu sannar. Ef Jón er morðinginn, þá verður hann að eiga öxi; og það er staðreynd að Jón á ekki öxi. Hvað leiðir af þessu? Að hann var ekki morðinginn.
Það er mikilvægt að hafa í huga að þegar röksemdafærsla er gild, þá er röklega nauðsynlegt að niðurstaðan sé líka sönn, ef forsendurnar eru sannar. Gefum okkur að við komumst að því að það sé ekki í raun satt að ef Jón sé morðinginn, þá verði hann að eiga öxi; kannski komumst við að því að hann gat fengið öxi lánaða hjá einhverjum öðrum. Það þýðir að fyrri forsendan er ósönn. En það þýðir hins vegar ekki að röksemdafærslan sé ógild, enda er það áfram satt að ef forsendurnar væru sannar (og í þessu tilviki eru þær það ekki af því að við breyttum dæminu), þá yrði niðustaðan að vera sönn líka. Röksemdafærsla getur verið gild þótt forsendur hennar séu ósannar. Með slíkum röksemdafærslum, það er að segja þar sem að minnsta kosti ein forsenda er ósönn, er hægt að fá út ósanna niðurstöðu þótt röksemdafærslan sé gild.
Modus tollens röksemdafærslur urðu alræmdar þegar austurríski vísindaheimspekingurinn Karl Popper notaði slíka röksemdafærslu í tillögu sinni að svari við tilleiðsluvandanum.
Píanó
thumb|Steinway stofupíanó. Píanó (einnig stundum nefnt slagharpa, fyrst nefnt fortepíanó og píanóforte) er stórt hljóðfæri sem flokkast getur sem hljómborðshljóðfæri, ásláttarhljóðfæri og strengjahljóðfæri. Orðanefnd Verkfræðifélagsins mælti til þess árið 1926 að píanó yrði kallað yman á íslensku (af ymur). Það orð náði takmarkaðri útbreiðslu, og er nú oftast kallað píanó, slagharpa eða flygill (þegar strengirnir liggja lárétt).
Gerð og saga
Píanó hefur strengi sem slegið er á með hömrum, en hömrunum er stjórnað af hljómborði. Tvær helstu gerðir píanós eru upprétt píanó, þar sem strengirnir liggja lóðrétt, og flygill, þar sem strengirnir liggja lárétt. Nafnið píanó er stytting á ítalska orðinu pianoforte, sem er aftur stytting á gravicembalo col piano e forte en það þýðir semball sem hægt er að spila á bæði veikt og sterkt. Píanóið var fundið upp af harpsíkordasmiðnum Bartolomeo Cristofori, nákvæmt ártal er ekki vitað, en vitað er að píanó sem hann smíðaði var í eigu Mediciættarinnar árið 1700. Ein helsta nýjungin við píanóið var demparapedallinn en hann var þó ekki í upprunalegu píanóum Cristoforis heldur var það Gottfried Silberman, orgelsmiður. Píanóið var lítið þekkt til að byrja með, en á sígilda tímabilinu, og enn frekar því rómantíska, sló það í gegn, svo að segja, og varð fljótlega eitt vinsælasta hljóðfærið.
Viðskiptafræði
Viðskiptafræði er fræðigrein sem fæst við rekstur fyrirtækja. Greinin skiptist í nokkrar megingreinar; stjórnun, reikningshald og markaðsfræði.
Til þess að verða viðskiptafræðingur þarf maður að fara í háskóla. Það tekur u.þ.b. 3-5 ár.
Tengill
Melestradurezh Betriebswirtschaftslehre Administration (business) Administration (disambiguation) Administratie Administração Administration
Stökkbríi
Stökkbríi (fræðiheiti: Chalcostigma olivaceum) er tegund kólibrífugla.
Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu
thumb|Einkennismerki Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu.
Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, skammstafað ÖSE (á ensku Organization for Security and Co-operation in Europe einnig skammstafað OSCE), er alþjóðastofnun sem var stofnuð árið 1973 sem CSCE (Ráðstefnan um öryggi og samvinnu í Evrópu skammstafað RÖSE ) en nafninu var breytt árið 1990 og verkefnin endurskilgreind í kjölfar hruns kommúnismans. 56 ríki frá Evrópu, Asíu og Norður-Ameríku eiga aðild að stofnuninni. Tilgangur stofnunarinnar er að koma í veg fyrir vopnuð átök, stjórnun neyðarástands og enduruppbyggingu á átakasvæðum.
Höfuðstöðvar stofnunarinnar eru í Vínarborg í Austurríki.
Yvette Lundy
Henriette Yvette Lundy (22. apríl 1916 – 3. nóvember 2019) var frönsk andspyrnukona sem var handtekin á tíma hernáms Frakklands í seinni heimsstyrjöldinni og fangelsuð í einangrunarbúðunum Ravensbrück og Buchenwald.
Æviágrip
Yvette Lundy fæddist til bændafjölskyldu frá Beine (nú Beine-Nauroy), nærri Reims. Hún átti tvær systur (Berthe og Marguerite) og fjóra bræður (André, René, Georges og Lucien). Í fyrri heimsstyrjöldinni neyddist fjölskylda hennar til þess að flýja þorpið, sem var nærri víglínunum í orrustunni um Champagne. Fjölskyldan settist að í Oger á meðan á stríðinu stóð.
Árið 1938 tók Yvette Lundy við kennarastöðu í Gionges og vann jafnframt sem ritari bæjarstjórans í þorpinu. Yvette flúði frá svæðinu í maí árið 1940 þegar orrustan um Frakkland hófst en sneri aftur í júlí sama ár.
Eftir að Þjóðverjar hertóku Frakkland sá Yvette um að útvega strokuföngum úr fangabúðum nasista í Bazancourt fölsk skilríki. Hún gerði slíkt hið sama fyrir fjölskyldu Gyðinga að beiðni vinkonu sinnar í París. Yvette veitti Frökkum skjól sem voru á flótta undan nauðungarvinnu Þjóðverja ásamt andspyrnumönnum úr frönsku andspyrnusveitinni Possum.
Þann 19. júní árið 1944 handtóku Gestapo-liðar Yvette í Gionges. Til þess að hylma yfir systkinum sínum laug hún því í yfirheyrslu að hún væri einkabarn foreldra sinna. Yvette var sett í fangelsið í Châlons-sur-Marne og síðan flutt í fangabúðir í Romainville. Mánuði síðar var hún flutt í pyntingarbúðirnar Neue Bremm og síðan til Ravensbrück, þar sem hún hlaut fanganúmerið 47.360.
Þann 16. nóvember árið 1944 var Yvette flutt til Buchenwald undir fanganúmerinu 15.208 og skráð í Kommando-þrælkunarbúðirnar í Schlieben. Rússneski herinn frelsaði Yvette og aðra fanga í búðunum úr haldi þann 21. apríl árið 1945. Yvette og aðrir fangar úr hópnum hennar gengu að minnsta kosti 200 kílómetra til Halle og fengu flug þaðan til Parísar, þar sem þau hlutu gistingu í boði stjórnvalda á glæsihótelinu Lutetia.
Eftir stríðið varð Yvette Lundy ein af hetjum andspyrnuhreyfingarinnar í Marne. Frá árinu 1959 fór hún að tjá sig í auknum mæli um þátttöku sína í andspyrnuhreyfingunni og um fangavist sína í Þýskalandi. Hún heimsótti meðal annars skóla til að segja sögu sína og varð afar vinsæl meðal franskra nemenda.
Monte Carlo (kvikmynd)
Monte Carlo er bandarísk rómantísk gamanmynd frá árinu 2011 og var leikstýrt af Thomas Bezucha. Nicole Kidman, Denise Di Novi, Arnon Milchan og Allison Greenspan framleiddu myndina fyrir kvikmyndaframleiðandann 20th Century Fox. Framleiðsla myndarinnar byrjaði þann 5. maí 2010 í Harghita í Rúmeníu.
Með aðalhutverkin fara Selena Gomez, Leighton Meester og Katie Cassidy, en þær leika þjár vinkonur sem þykjast vera ríkar efri stéttar konur í Monte Carlo, Mónakó. Myndin kom út í Bandaríkjunum þann 1. júlí 2011. Í myndinni er lagið „Who Says“ með hljómsveitinni Selena Gomez & the Scene ásamt fjölda laga með breska söngvaranum Mika.
Colo-Colo
Colo-Colo, knattspyrnufélag frá síle með aðsetur í Santíagó. Colo-Colo er sigursælasta félag landsins með alls 32 titla.
Titlar
thumb|Lið Colo-Colo sem vann deildina árið 1937
Skipakví
thumb|right|Lítil þurrkví í [[Gloucester á Englandi]] Skipakví er mannvirki þar sem skip og bátar eru geymd vegna fermingar og affermingar, viðgerða, skipasmíða eða annars. Skipakvíar eru yfirleitt staðsettar við hafnir og eru oft hluti af slippsvæði. Yfirleitt er um að ræða stæði með bryggjukant á þrjá eða fjóra vegu. Þurrkví er skipakví sem hægt er að tæma úr vatn svo skipin standa á þurru, en blautkví er skipakví með hliðum sem heldur stöðugu vatnsborði óháð sjávarföllum. Flotkví er fljótandi prammi eða flotbryggja með skipakvíum.
Bergur Thorberg
Bergur var fæddur á Hvanneyri í Siglufirði, sonur séra Ólafs Hjaltasonar Thorberg og Guðfinnu Bergsdóttur konu hans. Hann lauk stúdentsprófi árið 1851 og lögfræðiprófi frá Hafnarháskóla árið 1857. Bergur varð aðstoðarmaður í danska dómsmálaráðuneytinu árið 1857 og amtmaður í vesturamtinu árið 1866. Hann sat þá í Stykkishólmi. Hann varð jafnframt amtmaður í suðuramtinu árið 1872 en þá voru embættin sameinuð.
Bergur flutti til Reykjavíkur árið 1873. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1876 - 1883 og konungskjörinn alþingismaður 1865 - 1883. Hann var settur til að gegna landshöfðingjaembættinu í fjarveru Hilmars Finsen 1882 og síðan skipaður landshöfðingi og gegndi því embætti til dauðadags.
Þyrnar
Þyrnar (fræðiheiti: Crataegus, úr grísku orðunum kratos „styrkur“ og akis „hvass“, sem er vísun í þyrna sumra tegundanna) er stór ættkvísl runna og trjáa í rósaætt, ættuðum frá tempruðum svæðum norðurhvels í Evrópu, Asíu og Norður Ameríku.
thumb|left|[[Crataegus monogyna]] thumb|upright|Nærmynd af blómum [[Crataegus monogyna|C. monogyna]]
Flokkun
Fjöldi tegunda ættkvíslarinnar fer eftir hvaða reglum flokkunarfræði er farið eftir. Áður fyrr töldu sumir grasafræðingar tegundirnar vera yfir 1000, margar hverjar örtegundir geldæxlast. Raunhæfari tala er um 200 tegundir.
Ættkvíslinni er skipt niður í deildir sem eru svo settar niður í „seríur“. Serían Montaninsulae hefur ekki enn verið sett í deild. Deildirnar eru:
Slackware
300px|thumb|Fjórtánda útgáfan af Slackware sem notast við [[KDE|KDE Plasma 5.]] Slackware er ein elsta GNU/Linux útgáfan sem enn er viðhaldið. Slackware var hannað af Patrick Volkerding árið 1993. Slackware er þekkt fyrir að vera stöðugt, hratt og hentugt fyrir eldri tölvur. Nýjasta útgáfan er Slackware 15.0.
Rhytisma punctatum
Rhytisma punctatum er sveppategund sem leggst á blöð amerískra hlyntegunda.
Glysbríi
Glysbríi (fræðiheiti: Lophornis ornatus) er tegund kólibrífugla.
RARIK
RARIK ohf (áður Rafmagnsveitur ríkisins) er opinbert orkufyrirtæki.
Saga
Ný raforkulög tóku gildi 1. janúar 1947. Í þeim fólst meðal annars að:
RAfmagnsveitur RÍKisins fengu fljótlega símnefnið RARIK, sem sló í gegn og þótti mun þjálla í munni heldur en fullt nafn. Voru kefli undir rafmagnsvír og aðrar vörur fluttar inn til uppbyggingar raforkukerfisins gjarnan merktar RARIK. Var viðurnefnið RARIK því mun meira notað heldur en opinbera nafnið.
Á fyrstu árum RARIK var hafist handa við nokkrar virkjanir og árið 1954 var lögfest rafvæðingaráætlun (10 ára áætlun) og var þá gert átak í rafvæðingu dreifbýlis. RARIK reisti m.a. Rjúkandavirkjun, Mjólkárvirkjun I, Þverárvirkjun, Gönguskarðsárvirkjun, Grímsárvirkjun, Smyrlabjargaárvirkjun, Laxárvatnsvirkjun og síðar Lagarfossvirkjun og Mjólkárvirkjun II sem báðar voru teknar í notkun 1975. RARIK tók við rekstri Kröfluvirkjunar í ársbyrjun 1979 og sá um uppbyggingu og rekstur hennar þar til Landsvirkjun tók við þeim rekstri. Landsvirkjun var stofnuð 1965 og árið 1967 voru raforkulög endurskoðuð og breytt í orkulög, en með þeim lögum voru RARIK og Héraðsrafmagnsveiturnar sameinaðar í eitt fyrirtæki sem heyrði undir þann ráðherra sem fór með orkumál. RARIK var jafnframt skilið frá Raforkumálskrifstofunni, sem var breytt í Orkustofnun.
Í byrjun árs 2005 urðu breytingar á raforkuviðskiptum en þá voru samþykkt raforkulög þar sem stærstu raforkukaupendur gátu valið raforkusala og í ársbyrjun 2006 voru öll viðskipti með raforku gefin frjáls. Landsnet hf tók til starfa 1. janúar 2005 en því er ætlað að sinna meginflutningi rafmagns í landinu. Með stofnun Landsnets lauk þætti RARIK í heildsölu rafmagns og stundar fyrirtækið nú eingöngu smásöluviðskipti. Meirihluti stofnlínukerfis RARIK var seldur til Landsnets og var helmingur söluverðs greiddur sem hlutafé í Landsneti en RARIK á tæpan fjórðung í Landsneti. 3. apríl 2006 voru samþykkt lög þar sem Rafmagnsveitum ríkisins var breytt í opinbert hlutafélag og tók RARIK ohf við öllum rekstrinum. Í árslok 2006 færðust eignarhlutir í fyrirtækinu frá Iðnaðarráðuneyti til Fjármálaráðuneytis.
Litlanesfoss
thumb|right|Litlanesfoss
Litlanesfoss er foss í Hengifossá í Fljótsdal, einnig þekktur sem Stuðlabergsfoss. Fossinn er um 30 metra hár og myndar svuntu í klettaþröng. Fossinn er í mikilli klettakór með óvenju reglulegu stuðlabergi úr háum og beinum súlum.
Hófdýr
Hófdýr (perissodactyla) eru ættbálkur spendýra með 16 tegundir í þrem ættum: hestar, tapírar & nashyrningar.
Mír (geimstöð)
thumb|Mír séð úr [[Endeavour (geimskutla)|geimskutlunni Endeavour árið 1998]]
Mír (rússneska: Мир, bókstaflega „friður“ eða „heimur“) var geimstöð á lágri sporbraut frá 1986 til 2001 sem starfrækt var af Sovétríkjunum og seinna Rússlandi. Mír var fyrsta einingageimstöðin og var sett saman á árunum 1986 til 1996. Það var þyngsta geimfar sögunnar á sínum tíma. Mír var jafnframt stærsti gervihnöttur á sporbraut umhverfis jörðina þangað til Alþjóðlega geimstöðin var tekin í notkun og sporbraut Mír braut niður. Um borð í Mír var rannsóknastofa þar sem áhöfnin gerði tilraunir í líffræði, líffræði mannsins, eðlisfræði, stjörnufræði og veðurfræði. Tilgangur geimstöðvarinnar var að þróa þá tækni sem þarf til að koma varanlegri geimsstarfsemi á laggirnar.
Mír var fyrsta langtímarannsóknastöð á sporbraut um jörðina sem var alltaf mönnuð. Metinu fyrir lengstu órofna dvöl í geimi var náð í Mír en það var 3.644 dagar þangað til nýju meti var náð í Alþjóðlegu geimstöðinni þann 23. október 2010. Lengsta geimflug sögunnar var í Mír þar sem Valerí Poljakov eyddi 437 dögum og 18 klukkutímum frá 1994 til 1995. Áhöfn var í Mír í tólf og hálft ár af fimmtán ára lífstíma hennar. Um borð í Mir var aðstaða fyrir tvo til þrjá einstaklinga til langtímadvalar eða fleiri í stuttri heimsókn.
Mír var næsta geimstöðvarverkefni Sovétríkjanna eftir Soljut-áætlunina. Fyrstu einingu Mír, svokölluðu kjarnaeiningunni, var skotið upp á loft árið 1986 en henni fylgdu sex einingar til viðbótar. Proton-geimflaug voru notuð til að skjóta öllum einingunum upp nema tengieiningunni sem bandarísk geimskutla setti upp árið 1995. Þegar geimstöðinni var lokið stóð hún saman af sjö loftþrýstum einingum og nokkrum óloftþrýstum. Geimstöðin var knúin af nokkrum sólarsellum sem festar voru beint við einingarnar. Mír var á sporbraut á milli 296km og 421km fyrir ofan jörðina. Meðalhraði hennar var 27.700 km/klst. og lauk hún 15,7 sporbrautum umhverfis jörðina á hverjum degi.
Tataraklukka
Tataraklukka (fræðiheiti: Campanula tatrae) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tékklandi, Slóvakíu, Póllandi, Rúmeníu og Úkraínu.
Fáni Máritíus
Fáni Máritíus samanstendur af fjórum jafnlöngum og breiðum lágréttum borðum í litunum rauður, blár, gulur og grænn.
Rautt stendur fyrir blóð sem var úthellt í sjálfstæðisbaráttunni þótt raunar ekki hafi verið háð neitt stríð. Blár táknar Indlandshaf sem umlykur eyjuna.
Gulur stendur fyrir ljós sjálfstæðis sem yfir Máritíus skín. Grænn stendur fyrir góða veðrið og búsældina í landinu.
Sögulegir fánar fyrir 1968 (undir breskri stjórn)
Áður en landið hlaut sjálfstæði hafði Máritíus milli 1903 og 1968 eftirfarandi fána:
Kyrrahaf
right|thumb|Kort sem sýnir Kyrrahafið. Kyrrahaf er stærsta og dýpsta úthaf jarðar. Það nær yfir um 46% af vatnshvolfi jarðar og 32% af heildaryfirborði hnattarins. Það er 165.250.000 að stærð ef miðað er við strönd Suðurskautslandsins og er því stærra en allt þurrlendi jarðarinnar samanlagt. Það afmarkast í stórum dráttum af Norður-, Mið- og Suður-Ameríku að austan; meginlandi Asíu, Japan og Indónesíu, Nýja Sjálandi og Ástralíu að vestan. Það nær frá Beringssundi í norðri að Suðurskautslandinu í suðri (eða að 60° suður ef miðað er við mörk Suður-Íshafsins).
Meðaldýpt Kyrrahafsins er um 4.000 metrar. Mesta dýpi í heimi er í Maríanadjúpálnum í Norðvestur-Kyrrahafi, 10.928 metrar. Í Kyrrahafinu er líka dýpsti punktur suðurhvels jarðar í Tongadjúpálnum, 10.823 metrar á dýpt. Þriðji dýpsti punktur jarðar, Sírenudjúpið, er líka í Kyrrahafinu.
Mörg randhöf eru í Kyrrahafinu, eins og Suður-Kínahaf, Austur-Kínahaf, Japanshaf, Okotskhaf, Filippseyjahaf, Kóralhaf, Jövuhaf og Tasmanhaf.
Í Kyrrahafinu er gífurlegur fjöldi eyja, sem flestar eru smáar. Margar þeirra eru byggðar mönnum, en þó munu fleiri vera óbyggðar. Eftir Kyrrahafinu nokkurn veginn miðju liggur daglínan í dálitlum hlykkjum frá norðri til suðurs.
Heiti
Snemma á 16. öld kom spænski landkönnuðurinn Vasco Núñez de Balboa auga á Kyrrahafið þegar hann fór yfir Panamaeiðið árið 1513. Hann kallaði það á spænsku Mar del Sur („Suðurhaf“). Núverandi nafn fékk hafið eftir hnattsiglingu Ferdinand Magellan árið 1521. Hann fékk hagstæða vinda þegar hann sigldi inn á hafið og nefndi það því Mar Pacífico („Friðarhaf“).
Brenninetla
Brenninetla (einnig: natra, notrugras eða nötrugras) (fræðiheiti: Urtica dioica) er planta af netluætt. Hún er með örsmá grágræn blóm í þéttum blómskipunum. Brenninetla getur verið allt frá 40 til 120 cm á hæð.
Hún er frekar sjaldgæfur slæðingur hér á landi, nema í nánd við mannabústaði, og þá oftast í görðum eða í nánd við ræktaða garða. Hún blómgast í júlí. Laufblöð, stönglar og blaðstilkar eru með grófum um 2 mm löngum brennihárum, sem vernda plöntuna gegn snertingu manna og dýra. Af þessum eigindum hennar hefur hún fengið nafn sitt.
Kapari
Kapari  eða fríbýtari  var skipstjóri með leyfi til sjórán a (kaparabréf) sem ríkisstjórn veitti honum. Kaparar höfðu því opinbert leyfi til að ráðast á her- og kaupskip óvinaríkisins. Kaparar voru notaðir í sjóhernaði frá 16. öld til 19. aldar.
Dæmi um fræga kapara eru Francis Drake, Amaro Pargo, Piet Heyn, Henry Morgan og William Dampier.
Guðfinna Þorsteinsdóttir
Guðfinna Þorsteinsdóttir (1891 – 1972) var íslensk skáldkona sem gaf út ljóð og frásöguþætti undir skáldanafninu Erla skáldkona.
Guðfinna fæddist á Skjögrastöðum á Völlum. Foreldrar hennar voru Rannveig Sigfúsdóttir (1869-1952) frá Skjögrastöðum og Þorsteinn Eiríksson (1860-1929) frá Gröf í Eiðaþinghá.
Átta ára gömul var Guðfinna send í fóstur til Krossavíkur í Vopnafirði. Árið 1917 giftist Guðfinna Pétri Valdimari Jóhannessyni (1893-1953) frá Syðri-Vík. Þau hófu búskap sinn á heiðarbýlinu Brunahvammi í Fossdal í Vopnafirði. Eftirfarandi vísu orti Guðfinna í Brunahvammi:
Guðfinna og Valdimar fluttust nokkrum sinnum búferlum í hjúskapartíð sinni. Í Brunahvammi voru þau frá 1917-1922, þaðan fluttust þau til Hróaldsstaða, árið 1924 flutti svo fjölskyldan að Felli þar sem þau bjuggu í þrjú ár. Árið 1927 fluttu þau svo í Teig þar sem fjölskyldan bjó til ársins 1954. Guðfinna og Valdimar eignuðust níu börn.
Guðfinna, undir skáldanafninu Erla, gaf út bækurnar Hélublóm (1937), Fífulogar (1945), Slagur vindhörpunnar (þýðing á skáldsögu William Heinesen) (1956), Völuskjóða (1957), Æfintýri dagsins (1958) og Vogrek (1959).
Quadratrix Hippíasar
Quadratrix Hippíasar, eða ferningsmargliða Hippíasar, er stærðfræðilegt fall sem er hannað með það í huga að finna þrískiptingu horns eða til þess að finna ferning með sama flatarmál og tiltekinn hringur. Þó svo að ferningun hrings sé ógerleg, þá er hægt að þrískipta horni með ferningsmargliðunni.
Fallið er skilgreint svo:
eða í pólhnitum:
Neil Gaiman
thumb|right|Neil Gaiman Neil Richard MacKinnon Gaiman (f. 10. nóvember 1960) er margverðlaunaður enskur rithöfundur, myndasöguhöfundur og handritshöfundur. Þekktustu verk hans er myndasöguröðin The Sandman og skáldsögurnar Stardust, American Gods, Coraline og The Graveyard Book. Sögur hans gerast yfirleitt á mörkum fantasíu og veruleika. Hann hóf feril sinn sem blaðamaður en kynntist myndasöguhöfundinum Alan Moore á 9. áratugnum og hóf að skrifa sögur fyrir myndasögur, þar á meðal fyrir tímaritið 2000 AD. Árið 1987 var hann ráðinn af DC Comics og hóf þar að skrifa nýjar sögur fyrir gamla DC-persónu, Óla lokbrá, eða The Sandman. Sögurnar um The Sandman komu út frá 1989 til 1996 og nutu gríðarlegra vinsælda. Á sama tíma skrifaði hann sögur fyrir fjölda annarra myndasagna. Fyrsta skáldsagan hans, Good Omens, var skrifuð í samstarfi við Terry Pratchett og kom út 1990. Árið 1996 skrifaði hann handrit fyrir BBC-sjónvarpsþættina Neverwhere og fyrsta skáldsagan sem hann samdi einn var bókarútgáfa sömu sögu. Árið 2001 kom American Gods út. Hún vann til fjölda verðlauna. Sjónvarpsþættir eftir sögunni voru framleiddir árið 2015.
Streymi
Streymi er miðlunartækni á Interneti þannig að notendur geta hlaðið niður eða sótt margmiðlunarefni og spilað það í tölvu sinni jafnóðum og það berst að. Margmiðlunarskrár byrja þá strax að spilast en ekki þarf að bíða þangað til öll skráin hefur hlaðist niður.
Beint streymi er þegar upptaka er send út á netinu um leið og hún verður til. Dæmi um beint streymi er streymi úr vefmyndavélum sem sent er út á netið og þegar streymt er frá viðburðum, eins og jarðarförum. Þá er hægt að fylgjast með viðburðinum í beinni eða svo til beinni útsendingu.
Streymisveita er netþjónusta sem býður upp á margmiðlunarstreymi gegn skráningu og/eða gjaldi. Dæmi um sjónvarpsstreymisveitur eru Netflix, Disney+,Viaplay, Prime Video, Hulu, Plex, HBO Max, Peacock, Paramount+ og Apple TV+. Tvær helstu íslensku streymisveiturnar eru Stöð 2+ og Sjónvarp Símans Premium. Komið hefur til tals að íslenska ríkið stofni streymsiveitu.
Einnig eru til streymisþjónustur sem gera notandanum kleift að hlusta á annað hvort tónlist, útvarpsþætti eða hlaðvörp. Dæmi um það eru Spotify, iTunes, Apple Podcasts, Pocket Casts og Google Podcast. Audible og Storytel eru streymisveitur sem sérhæfa sig í streymi hljóðbóka.
Aðrar streymisþjónustur sem njóta vinsælda eru ókeypis efnisveitur með myndböndum eða beinum útsendingum þar á meðal YouTube, Vimeo, Video Dailymotion og Twitch en þær má líka flokka undir samfélagsmiðla.
Suðurskautslandið
thumb|right|Suðurskautslandið thumb|right|Samsett [[gervihnattamynd af Suðurskautslandinu.]] Suðurskautsland eða Antarktíka (stundum kallað „Suðurheimskautslandið“) er syðsta heimsálfa jarðarinnar og er suðurpóllinn á henni. Það er á suðurhveli jarðar, að miklu leyti fyrir sunnan suðurheimskautsbaug og er umlukið Suður-Íshafinu. Suðurskautslandið er um það bil 14 milljón ferkílómetrar og því fimmta stærsta heimsálfan að flatarmáli á eftir Asíu, Afríku, Norður-Ameríku og Suður-Ameríku. Af flatarmáli Suðurskautslandsins eru 98% undir jökulís, sem er að meðaltali 1,6 kílómetra þykkur.
Að meðaltali er Suðurskautsland kaldasta, þurrasta og vindasamasta heimsálfan og að auki hálendust þeirra allra að meðaltali. Vegna þess hversu úrkoman er lítil annars staðar en við strendurnar, er meginland álfunnar að þeim undanskildum fræðilega séð stærsta eyðimörk í heimi. Ekkert fólk hefur varanlega búsetu á Suðurskautslandinu og þar eru engin ummerki um núverandi eða forsögulegar byggðir manna. Þar lifa aðeins plöntur og dýr sem þola kulda vel, til dæmis mörgæsir, nokkrar tegundir hreifadýra, mosar, fléttur og margar tegundir þörunga. Þótt oft sé litið á mörgæsir sem einkennistegund á Suðurskautslandinu, eru aðeins fimm af 17 tegundum mörgæsa sem lifa þar, og aðeins tvær sem halda sig við strönd meginlandsins (hinar þrjár eru við nyrsta oddann, næst Eldlandi).
Þrátt fyrir að rekja megi goðsagnir og getgátur um Terra Australis („landið í suðri“) aftur í fornöld, er almennt viðurkennt að Suðurskautslandið hafi fyrst sést í rússneskum leiðangri árið 1820 sem Mikhail Lazarev og Fabian Gottlieb von Bellingshausen fóru fyrir. John Davis steig mögulega fyrstur manna fæti á Suðurskautslandið, þann 7. febrúar 1821. Hins vegar var heimsálfunni gefinn lítill gaumur fram á 20. öldina vegna óblíðrar veðráttu, skorts á auðlindum og einangrunar. Fyrstu menn sem komust á segulpólinn voru meðlimir Nimrod-leiðangursins 1909, og fyrsti leiðangurinn sem komst á suðurpólinn var norskur leiðangur Roald Amundsen árið 1911.
Sjö ríki hafa gert tilkall til landsvæða á Suðurskautslandinu, en tilkall þeirra er ekki almennt viðurkennt af alþjóðasamfélaginu. Um 30 lönd koma að stjórn Suðurskautslandsins gegnum aðild sína að Suðurskautslandssáttmálanum frá 1959. Samkvæmt honum eru hernaðarumsvif, námavinnsla, kjarnorkusprengingar og geymsla á kjarnorkuúrgangi bönnuð. Helsta starfsemi á Suðurskautslandinu er ferðaþjónusta, fiskveiðar og vísindarannsóknir. Yfir sumarmánuðina dvelja um 5000 manns á hinum ýmsu rannsóknarstöðvum, en aðeins um 1000 eru þar yfir vetrarmánuðina. Þrátt fyrir það hve Suðurskautslandið er afskekkt, hafa athafnir manna mikil áhrif þar í gegnum mengun, ósoneyðingu og loftslagsbreytingar.
Landfræði
Vötnin við jaðar meginlandsíssins eru aðallega í McMurdo-dölum eða Suðurskautsvinjum. Vostokvatn, sem fannst undir rússnesku Vostokstöðinni, er eitt af stærstu vötnum undir jökli í heimi. Áður var talið að vatnið hefði lokast þar inni fyrir milljónum ára, en nú er talið að það myndist vegna bráðnunar íss sem á sér stað á um 13.000 ára fresti. Á sumrin getur ísinn við jaðar vatnanna bráðnað og myndað tímabundna framrásarskurði. Á Suðurskautslandinu eru bæði saltvötn og ferskvötn.
Suðurskautslandið skiptist í Vestur-Suðurskautsland og Austur-Suðurskautsland við Þverfjöll Suðurskautslandsins, sem ná frá Viktoríulandi að Weddell-hafi. Íshellan á Suðurskautslandinu, sem er að meðaltali 1,9 km á þykkt, þekur stærstan hluta Suðurskautslandsins, fyrir utan nokkrar vinjar sem eru flestar við ströndina. Margar jökulrastir renna út til þiljuíssins og eiga þátt í myndun hans.
Austur-Suðurskautslandið skiptist í Coats-land, Matthildarland, Enderby-land, Mac. Robertson-land, Wilkes-land og Viktoríuland. Allt þetta landsvæði er á austurhveli jarðar, fyrir utan lítinn hluta. Íshellan á Austur-Suðurskautslandinu þekur nær allt þetta landsvæði. Margar eyjar liggja við Suðurskautslandið. Flestar þeirra eru eldfjallaeyjar og fremur ungar á jarðfræðilegan mælikvarða. Helstu undantekningarnar eru eyjarnar á Kerguelen-grunni, en þær yngstu af þeim mynduðust fyrir 40 milljón árum.
Hæsti fjallgarður Suðurskautslandsins eru Ellsworth-fjöll og hæsti tindurinn er Vinsonfjall, 4892 metrar á hæð. Erebusfjall á Rosseyju er syðsta virka eldfjall heims og gýs um 10 sinnum á dag. Gosaska úr fjallinu hefur fundist 300 km frá gígnum. Það eru ummerki um stór eldfjöll undir íshellunni sem gætu brætt hana ef virkni þeirra myndi aukast. Argusbungan er hæsta ísmyndun á Austur-Suðurskautslandi, 4.091 metrar á hæð. Bungan er einn kaldasti og þurrasti staður jarðar, þar sem frostið getur farið niður í 90° og ársúrkoma er 1-3 cm.
Stjórnmál
Suðurskautslandssáttmálinn og tengdar samþykktir skilgreinir alþjóðlega stöðu Suðurskautslandsins. Þar er Suðurskautslandið skilgreint sem allt land og þiljuís sunnan við 60. gráðu suðlægrar breiddar. Sáttmálinn var í upphafi undirritaður af tólf löndum, þar á meðal Sovétríkjunum, Bretlandi, Argentínu, Chile, Ástralíu og Bandaríkjunum. Frá 1959 hafa önnur 42 lönd gerst aðilar að sáttmálanum (þar á meðal Ísland - frá 2015). Aðildarlönd eiga rétt á þátttöku í ákvarðanatöku ef þau geta sýnt fram á verulegar vísindarannsóknir á Suðurskautslandinu. Árið 2022 voru 29 lönd með slíka ráðgefandi stöðu. Ákvarðanir byggjast á samhljóða samþykki í stað atkvæðagreiðslu. Í sáttmálanum er Suðurskautslandið skilgreint sem verndarsvæði þar sem gildir frelsi til vísindarannsókna og vernd umhverfisins.
Hippías
Hippías frá Elís var uppi um 430 f. Kr., og var því yngri samtímamaður Prótógórasar og Sókratesar. Hann þótti mjög fjölhæfur maður og vann sér virðingu samborgara sinna með því að starfa sem sendiherra. Í Aþenu kynntist hann Sókratesi og öðrum leiðandi hugsuðum þess tíma. Hann var mjög sjálfsöruggur líkt og margir sófistar, og sagðist vera viðurkenndur sérfræðingur um öll svið, en hann hélt marga fyrirlestra og græddi á þeim öllum, hvort sem að það var ljóðlist, málfræði, sagnfræði, stjórnmálafræði, fornleifafræði, stærðfræði eða stjarnvísindi.
Hann var alveg óhemjumontinn, en hafði líka vit og færni til þess að réttlæta það. Platon þótti hann það áhugaverður að hann skrifaði tvær bækur um samræður við hann, Hippías meiri og Hippías minni, sem gefa skýra mynd af aðferðafræði hans, þótt að þær séu án efa mjög ýktar.
Hippías er án efa þekktastur fyrir það stærðfræðilega fall sem kallast Quadratrix Hippiasar.
Mývatnseldar
Mývatnseldar voru eldsumbrot við Kröflu sem geisuðu frá árunum 1724-1729. Hraun rann m.a. út í Mývatn og sprengigígurinn Víti við Kröflu myndaðist.
Hugo-verðlaunin
thumb|right|Hugo-verðlaun frá ýmsum tímum sýnd á Worldcon í Helsinki 2017. Hugo-verðlaunin eru bókmenntaverðlaun sem veitt eru fyrir bestu skáldverk í flokki vísindaskáldskapar eða fantasíu. Verðlaunin eru kosin af þeim sem mæta á Worldcon-ráðstefnuna sem haldin er árlega. Verðlaunin draga nafn sitt af bandaríska ritstjóranum Hugo Gernsback. Þau voru fyrst veitt á 11. Worldcon-ráðstefnunni í Philadelphia árið 1953. Ásamt Nebula-verðlaununum eru Hugo-verðlaunin þekktustu verðlaun fyrir vísindaskáldskap í heiminum.
Upphaflega voru verðlaunin veitt í 7 flokkum, en þeir hafa breyst í gegnum tíðina og eru nú 15 talsins. Þar á meðal eru fjögur verðlaun fyrir bestu skáldsögu í mismunandi lengdum (smásögu, nóvellettu, nóvellu og skáldsögu), bestu ritröð, bestu myndskreytingar o.s.frv. Verðlaunagripurinn er alltaf stílfærð eldflaug, en er annars breytilegur frá ári til árs.
Margrét Skotadrottning
Margrét Skotadrottning (apríl? 1283 – september/október 1290) eða Jómfrú Margrét (enska: Margaret, Maid of Norway) var norsk konungsdóttir sem var þjóðhöfðingi Skotlands frá 1286 til dauðadags. Eftir lát hennar hófust langvinnar erfðadeilur.
Margrét var dóttir Eiríks prestahatara Noregskonungs og konu hans Margrétar, dóttur Alexanders 3. Skotakonungs. Móðir hennar dó skömmu eftir fæðingu hennar, sennilega af barnsförum, og var þá Eiríkur konungur faðir hennar aðeins fimmtán ára gamall. Ári eftir fæðingu hennar lést Alexander krónprins Skotlands, móðurbróðir hennar, og var hún þá eini eftirlifandi afkomandi Alexanders afa síns. Hann fékk skoska þingið til að samþykkja hana sem ríkisarfa. Sjálfur var hann þó aðeins rúmlega fertugur ekkill við góða heilsu og giftist aftur 1285. Þegar hann lést óvænt af slysförum 19. mars 1286 var kona hans talin þunguð en annaðhvort var ekki svo eða barnið fæddist andvana fyrir tímann. Í október sama ár var Margrét litla lýst þjóðhöfðingi Skota og hópur biskupa og aðalsmanna valinn til að stýra landinu í hennar nafni.
Játvarður 1. sendi skip til Noregs vorið 1290 til að sækja tengdadótturina tilvonandi og er sagt að það hafi verið hlaðið alls konar varningi sem konungurinn taldi unga stúlku geta girnst, svo sem sætabrauði, fíkjum og rúsínum. Eiríkur konungur var þó ekki sáttur við þetta, hann vildi senda dóttur sína með norsku skipi til hins nýja heimalands hennar, og gerði skipið afturreka. Í september 1290 sigldi Jómfrú Margrét því af stað til Skotlands á norsku skipi. Ferðalagið gekk illa, skipið lenti í illviðri og hraktist af leið. Margrét hafði aldrei verið heilsuhraust og dó rétt eftir að skipið náði landi í Orkneyjum. Lík hennar var flutt aftur til Noregs og grafið í Kristskirkju í Björgvin.
Umdeilt er hvort telja eigi Margréti með í röð þjóðhöfðingja Skotlands þar sem hún var ekki krýnd og steig aldrei fæti á skoska jörð. Skoska konungsættin dó út með henni og þeir voru alls fjórtán sem gerðu tilkall til krúnunnar, þar á meðal Eiríkur faðir hennar. Þegar erfðamálin voru enn óleyst tveimur árum eftir lát hennar var Játvarður 1. aftur beðinn að leysa málinn og hann útnefndi Jóhann Balliol sem konung og lepp sinn. Í kjölfarið hófst langvinn borgarastyrjöld.
Árið 1300, ári eftir lát Eiríks prestahatara, kom kona nokkur til Björgvinjar og hélt því fram að hún væri Margrét konungsdóttir og hefði sér verið rænt. Ýmsir lögðu trúnað á orð hennar þótt hún væri að sögn augsýnilega að minnsta kosti fertug að aldri og þótt Eiríkur konungur sjálfur hefði borið kennsl á lík dóttur sinnar. Á endanum var hún þó ákærð fyrir svik og fals og brennd á báli árið 1301.
Bloc Party
Bloc Party er bresk hljómsveit sem spilar tónlist kennda við indie-rokk rokk og síð-pönk. Fyrsti diskurinn þeirra heitir Silent Alarm og er talinn vera ein besta frumraun breskrar hljómsveitar í langan tíma.
Melgresi
Melgresi (melgras, melur eða sandhafrar) (fræðiheiti: Leymus arenarius) er sérlega stórgert og hávaxið gras, allt að 90 sentímetra á hæð. Það er fyrst og fremst þekkt fyrir að geta vaxið í þurrum fjörusandi og sandorpnum hraunum og bundið þar foksand. Melgresi er því mikið notað við uppgræðslu. Ax melgresis er 12 til 20 sentimetra langt. Smáöxin hafa þrjú blóm. Stundum er fjórða blómið en það er þá gelt.