cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enska knattspyrnudeildin
Enska knattspyrnudeildin (enska: Football League) er knattspyrnudeild félagsliða í Englandi og Wales. Hún var stofnuð árið 1888 og er því elsta knattspyrnudeild heims. Deildin var efsta deild enskrar knattspyrnu frá stofnun til ársins 1992 þegar 22 efstu liðin klufu sig úr henni og stofnuðu Ensku úrvalsdeildina. Ástæða þess var meðal annars aukinn kostnaður í kjölfar hertra reglna um öryggi leikvanga og aðgerða til að stöðva ofbeldi á knattspyrnuleikjum.
Frá 1995 hefur deildin skipst í þrennt: meistaradeild, fyrstu deild og aðra deild. Efstu liðin í meistaradeildinni skipta um sæti við neðstu liðin í úrvalsdeildinni og neðstu liðin í annarri deild skipta um sæti við efstu liðin í Enska knattspyrnuráðinu.
Frumkvæðið að stofnun deildarinnar kom frá formanni Aston Villa, William McGregor, þremur árum eftir að Enska knattspyrnusambandið heimilaði atvinnumennsku í knattspyrnu. Hugsanlega byggðist hugmynd hans á nýrri deild í amerískum háskólafótbolta sem enskir fjölmiðlar greindu frá árið áður.
Fausto Cercignani
thumb|Fausto Cercignani árið 2011 Fausto Cercignani (fæddur 21. mars 1941) er ítalskur fræðimaður, ritgerðarhöfundur og ljóðskáld.
Starfsemi
Fausto Cercignani hefur kennt á ýmsa ítalska háskóla sem prófessor í ensku, germönskum málvísindum og þýska bókmenntum. Helstu svið rannsókna hanns hafa verið enska framburður á tímum Shakespeare, germönsk tungumál og þýskar bókmenntir.
Ljóðlist
Ljóðum Cercignanis hefur verið safnað í eitt bindi, ''Scritture. Poesie edite e inedite'', Torino 2015. Cercignani hefur einnig tilraunir með að þýða eigin ljóð.
Verðlaun
left|50px Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse - Milano, 1996
Nafta
Orðið kemur fyrir í samsettu orðunum naftalín og napalm (nafta og palmitínsýra).
Búðir
thumb|Búðir Búðir eru vestast í Staðarsveit á sunnanverðu Snæfellsnesi. Hraunhafnará fellur um Búðahraun og um Búðaósana í sjó fram. Þar hét áður Hraunhöfn. Þangað hafa kaupskip komið allt frá því er land byggðist og hófst verslun þar snemma. Verslunarsvæði Búða var allt sunnanvert Snæfellsnes og Mýrasýsla á einokunartímanum. Mikil útgerð var frá Búðum og hákarlaveiðar allt fram til 1933, en í dag er gert út á ferðamenn að sumarlagi og starfrækt þar hótel.
Denis Feeney
Denis C. Feeney (fæddur 16. október 1955) er nýsjálenskur fornfræðingur, prófessor í fornfræði og Giger-prófessor í latínu við Princeton-háskóla.
Feeney lauk B.A.-prófi frá Háskólanum í Auckland á Nýja Sjálandi árið 1976 og D.Phil.-gráðu frá Oxford-háskóla árið 1982. Doktorsverkefni hans fjallaði um 1. bók Púnverjastríðsins eftir Silius Italicus og var unnið undir leiðsögn R.G.M. Nisbet. Feeney kenndi m.a. við Edinborgarháskóla, Háskólann í Bristol, Wisconsin-háskóla í Madison og Oxford-háskóla áður en hann tók við stöðu sinni við Princeton-háskóla.
Búðir
Búðakirkja
Árið 1847 var gefin út afturköllun og birt á prestastefnu 1849 um að byggja mætti aftur kirkju á Búðum og bæri Búðamönnum að fjármagna hana að fullu og viðhalda. Steinunn hafði haldið vel utan um kirkjugripina, skrúða og annað. Á þessum tíma var aðeins messað þriðja hvern helgidag á sumri og sjötta hvern á vetri. Steinunn tók upprunalega hurðarhringinn sem á stóð „1703 Bendt Lauridsen og Marínar Jensdóttur Forær“ og lét letra á hann hinum megin „Kirkjan er endurreist ár 1848 án styrks þeirra andlegu feðra.“ Sá hringur er enn í hurðinni.
Árið 1951 var kirkjan endurbætt og rafmagn leitt í kirkjuna. Hún var síðan endurreist eftir upprunalegum teikningum frá Danmörku á árunum 1984–86, og og vígð að nýju 6. september 1987.
Minnesota United FC
Minnesota United FC er bandarískt knattspyrnufélag með aðsetur í Saint Paul,í Minnesota-Fylki. Það spilar í vesturdeild Major League Soccer. Félagið var stofnað árið 2017.
Félagið spilaði áður heimaleiki sína á TCF Bank Stadium, á heimavist háskólans í Minneapolis fyrstu tvö árin. Enn flutti sig svo á 	Allianz Field þar sem þeir spila núna, sá völlur tekur 19.400 í sæti. Minnesota United FC er í eigu Bill McGuire ásamt fleiri aðilum. thumb|Stuðningsmenn Minnesota United FC fylgjast með sínum mönnum í leik gegn Atlanta United FC, á heimavelli sínum TCF Bank Stadium árið 2017.
Frederick Ahl
Frederick M. Ahl (fæddur 1941) er bandarískur fornfræðingur og prófessor í fornfræði og bókmenntafræði við Cornell-háskóla.
Í bók sinni Sophocles' Oedipus (1991) færir Ahl rök fyrir því að í leikriti Sófóklesar sé Ödípús ekki í raun sekur um að hafa banað föður sínum og kvænst móður sinni. Niðurstaða Ödípúsar um eigin sekt er strangt tekið ekki staðfest af því sem fram kemur í leikritinu sjálfu, en áheyrendur hafi gert ráð fyrir sekt hans vegna þess sem þeir vissu um goðsöguna um Ödípús.
Stikilsberjarunni
Stikilsber (fræðiheiti: Ribes uva crispa eða Ribes grossularia) eru ber af runna sem vex villtur víða í norðanverðri Evrópu og Norður-Ameríku og þrífst ágætlega í görðum hérlendis. Stikilsber hafa þó ekki verið algeng hér hingað til. Stikilsberjarunninn er nokkuð harðgerður og fljótur til á vorin en þarf gott skjól og fremur hlýtt sumarveður til að berin þroskist. Þau þola hins vegar dálítið frost og þykja jafnvel betri fyrir vikið.
Lidköping
thumb|right|240px|Lidköping thumb|Gamla ráðhúsið.
Lidköping er borg í Sveitarfélaginu Lidköping í Svíþjóð. Árið 2017 bjuggu þar um 23.000 manns.
W.D. Ross
Sir (William) David Ross (15. apríl 1877 – 5. maí 1971) var skoskur heimspekingur, einkum þekktur fyrir starf sitt í siðfræði. Þekktasta bók hans er The Right and The Good (1930). Siðfræði hans er skyldusiðfræði sem varð til sem viðbragð við siðfræði G.E. Moore. Ross ritaði einnig bækur um fornaldarheimspeki og bók hans Aristotle (1923) hefur einkum notið vinsælda og verið áhrifamikið inngangsrit um heimspeki Aristótelesar
Líf og störf
William David Ross var fæddur í Thurso, Caithness í norðanverðu Skotlandi. Mestan hluta fyrsta sex ára ævinnar var hann á Indlandi. Hann var menntaður í Royal High School í Edinburgh og við University of Edinburgh. Árið 1895 hlaut hann M.A. gráðu í fornfræði. Námi sínu lauk hann við Balliol College, Oxford og varð lektor við Oriel College árið 1900 og félagi við sama skóla árið 1902.
Ross var skólastjóri (provost) Oriel College, Oxford (1929–1947), framkvæmdastjóri (vice-chancellor) University of Oxford frá 1941 til 1944 og aðstoðarframkvæmdastjóri (pro-vice-chancellor) (1944–1947). Hann var sleginn til riddara sem riddari breska heimsveldisins árið 1928.
Ross kvæntist Edith Ogden árið 1906 og þeim varð fjögurra dætra auðið. Edith lést árið 1953 og Ross lést í Oxford árið 1971.
Siðfræði
Ross var sammála Moore um að allar tilraunir til þess að skilgreina siðferðileg hugtök eingöngu á grundvelli náttúrulegra hugtaka fæli í sér náttúrurökvilluna. En Ross færði rök fyrir því að leikslokasiðfræði Moores fæli einnig í sér villu með því að halda því fram að hámörkun gæða væri eina inntak siðferðisskyldna.
Friðrik V (veitingastaður)
Friðrik V var veitingastaður á Akureyri, síðast til húsa í Kaupvangsstræti 6, gegnt Hótel KEA, en var áður í Strandgötu. Staðurinn var opnaður þann 25. júlí 2001 og var í eigu Friðriks Vals Karlssonar, sem jafnframt var yfirkokkur, og konu hans, Arnrúnar Magnúsdóttur.
Staðurinn var þekktur fyrir að fylgja svokallaðri „Slow Food“ stefnu við matreiðslu og notaðist fyrst og fremst við ferskt hráefni af Eyjafjarðarsvæðinu. Árið 2006 var staðurinn valinn á lista Slow Food yfir 100 áhugaverðustu svæðisbundnu veitingastaði í heimi og var hann eini staðurinn á Íslandi sem hafði leyfi til að kenna sig við Slow Food og nota merki samtakanna.
Veitingastaðnum var lokað 3. mars 2010.
Tenglar
Heimasíða Friðriks V - skoðað 19. desember 2007.
Bóndabaunir
Bóndabaunir (hestabaunir eða velskar baunir ) (fræðiheiti: Vicia faba) er planta af ertublómaætt.
Bóndabaunir eru ræktaðar vegna baunana sem eru bæði notaðar til manneldis og dýrafóðurs.
Bændabaunir - Vicia faba - eru þrír nokkuð mismunandi hópar - og mörg ræktunaryrki í hverjum hóp.
1) Vicia faba Fava-hópurinn = bændabaunir, stórar og matramiklar, nýrnalaga baunir. Mest ræktaðar til manneldis. Þrífast vel hér sunnanlands sé þeim sáð í lok apríl eða í byrjun maí. Spíra betur ef mold er köld. Þroskast vel - uppskera í ágúst og frameftir, mörg ágætis yrki - 'Express' til dæmis - fyrir íslenskar aðstæður.
2) V. faba Equina-hópurinn = hrossabaunir, mikið kál, smærri baunir - þroskast seint. Fyrst og fremst ræktaðar sem fóðurjurt.
3. V. faba Minuta-hópurinn = akurbaunir, smágerðari. Kálið - og baunabelgirnir - notað sem grænmeti. Baunirnar smáar, þroskast seint. Mest ræktaðar til jarðvinnslu og sem fóðurjurt. Gjarna varðveittar sem "vothey" til vetrarfóðurs. ...
Sumba
thumb|Sumba. Beinisvörð í bakgrunni. thumb|Sumbiar-kommuna og Sumba. Sumba er syðsta byggð á Suðuroy og í Færeyjum. Íbúar voru 237 árið 2016. Í sveitarfélaginu Sumba eru hins vegar um 350. Íbúarnir nefnast Sumbingar. Hefð er fyrir keðjudansi og söng í Sumba. Poul F. Joensen, (1898-1970) frægt færeyskt ljóðskáld er fætt í bænum. Árið 1997 voru gerð göng norður til Lopra. Þar með var auðveldara fyrir Sumbinga að fara til Vágs og Tvöreyrar. Beinisvørð eru þverhnípt björg sunnan við þorpið.
Sigurborg Stefánsdóttir
Sigurborg Stefánsdóttir (fædd 1959) er íslensk myndlistarkona. Hún fæst jöfnum höndum við bókverkagerð og málun. Sigurborg nam myndlist við Skolen for Brugskunst- Danmarks designskole í Kaupmannahöfn(nú KADK) 1982-1987 og útskrifaðist frá teikni og grafíkdeild skólans, eftir m.a eitt ár við textíldeild skólans. Auk þess hefur hún tekið þátt í ýmsum námskeiðum m.a. í Bandaríkjunum, Japan og Mexíkó. Hún starfaði um árabil sem kennari við Myndlista og handíðaskóla Íslands og Listaháskóla Íslands en vinnur nú eingöngu að eigin myndlist. Hún hefur haldið á þriðja tug einkasýninga og takið þátt í fjölmörgum samsýningum, víða um heim.
Juist
thumb|right|Juist frá austri til vesturs. Juist er eyja og sveitarfélag í Aurich-umdæmi, Neðra-Saxlandi í Þýskalandi. Eyjan er ein af þeim sjö Austurfrísnesku eyjum sem eru byggðar. Nærliggjandi eyjar eru Borkum í vestri, Memmert í suðvestri og Nordeney í austri. Eyjan er 17 km að lengd og 500 til 1000 metrar á breidd. Tvö þorp eru á eyjunni, Juist og Loog.
Skjaldarmerki Finnlands
thumb|right|250px|Skjaldarmerki Finnlands.
Skjaldarmerki Finnlands er prýtt gylltu ljóni með kórónu á höfði. Bakgrunnurinn er rauður alsettur níu hvítum rósum. Í stað hægri framlappar hefur ljónið hönd vopnaða sverði. Afturlappirnar standa á sveðju.
Skjaldarmerkið varð opinbert árið 1978 en var búið til um árið 1580.
Isoetes toximontana
Isoetes toximontana er tegund af álftalaukum sem var lýst af Musselman & J.P. Roux. Hún er ættuð frá Suður-Afríku.
SK Super Nova
Sportaa klubs Super Nova er Lettneskt knattspyrnufélag. Þeir eru með aðsetur í Salaspils sem er nálægt Riga.
Það spilar í Úrvalsdeildin Lettlands sem heitir Virslīga.
Myspace
MySpace er netsamfélag þar sem skráðir notendur mynda tengslanet gegnum vinahópa, persónulýsingar, blogg, myndir, tónlist og myndbönd. Hægt er að leita innan Myspace og hægt er að senda tölvupóst milli notenda. Myspace hefur verið í eigu fjölmiðlasamsteypunnar News Corporation frá júlí 2005.
Myspace.com var skráð lén árið 1998 en netsamfélagið tók á sig mynd eins í júlí 2003 og var stofnað af Tom Anderson, Chris DeWolfe og hópi forritara.
Persónulýsingar
Persónulýsingar (profiles) á Myspace eru upplýsingar um notandann og áhugamál hans og hverja hann vill hitta. Notandi getur hlaðið inn myndum og valið eina þeirra sem einkennismynd fyrir sig. Notendur geta einnig hlaðið inn stuttum myndskeiðum sem hægt er að spila í Flash spilara. Notendur geta ráðið útliti á síðum sínum með því að nota HTML/XHTML kóða og CSS stílskjöl. Algengt er að notendur velji sér tilbúið snið og lími á síðurnar forritsbúta sem spila tónlist og/eða myndskeið. Einfalt er að bæta við persónulýsingar tónlist úr tónlistarkerfi Myspace.
Vinalistar
Hægt er að sjá hve margir vinir eru skráðir og skoða yfirlit yfir alla vini. Vinir geta skráð inn skilaboð/athugasemdir sem allir geta lesið. Hægt er að senda út fréttabréf (bulletin) til allra á vinalista. Þessi fréttabréf eru eyðilögð eftir tíu daga. Notendur geta stofnað hópa sem hafa sameiginlega vefsíðu og skilaboðakerfi.
Öryggi
Dæmi eru um að með efni á Myspace hafi verið dreift njósnabúnaði(spyware). Upplýsingum sem notendur gefa á Myspace er iðulega safnað af aðilum sem reyna að selja notendum vörur eða þjónustu. Talið er að stærstur hluti notenda Myspace sé ungt fólk. Myspace er ætlað notendum frá 14 ára aldri og upplýsingar um aldur koma frá notendunum sjálfum. Algengt er að skólastofnanir í Bandaríkjunum leyfi ekki aðgang að Myspace og sérstök lög sem skylda skólastofnanir og bókasöfn sem njóta opinberra styrkja til að koma í veg fyrir að börn taki án eftirlits þátt í netsamfélögum eins og Myspace (DOPA - Deleting Online Predators Act of 2006) eru nú fyrir bandaríska þinginu.
Tónlist
Tónlistarmenn og hljómsveitir notuðu myspace til að ná til áheyrenda. Myspace lokaði um tíma fyrir aðgang að Youtube myndböndum.
Fríkirkjan í Reykjavík
thumb|250 px|Fríkirkjan í Reykjavík Fríkirkjan í Reykjavík er kirkja Fríkirkjusafnaðarins í Reykjavík sem er kristinn lútherstrúarsöfnuður utan Þjóðkirkjunnar. Stofnun hans var árið 1899.
Fríkirkjan stendur við Fríkirkjuveg við Tjörnina í Reykjavík. Prestur Fríkirkjunnar er Hjörtur Magni Jóhannsson og formaður safnaðarráðs er Davíð Sigurður Snorrason. Meðlimir árið 2022 voru 9.977.
ISO 3166-1
ISO 3166-1 er sá hluti ISO 3166 staðalsins sem skilgreinir tveggja og þriggja stafa kóða (kallaðir alpha-2 og alpha-3) auk kenninúmers fyrir lönd og pólitískt afmörkuð svæði. Staðallinn var fyrst gefinn út árið 1974 af Alþjóðlegu staðlastofnuninni.
Tveir skyldir staðlahlutar eru ISO 3166-2 yfir stjórnsýslueiningar landa og ISO 3166-3 yfir fyrrum sjálfstæð ríki.
ISO 3166-1 er notaður mjög víða hjá alþjóðastofnunum, í milliríkjaviðskiptum og samskiptum milli landa. Hann er samt ekki eina kerfi landakóða sem er í notkun. Dæmi um önnur slík kerfi eru listi yfir landsnúmer fyrir millilandasímtöl og landakóðar Alþjóðaólympíunefndarinnar.
Stefán Logi Magnússon
thumb|150px|Stefán Logi eftir 5-2 sigurleik KR-inga gegn [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þrótti árið 2008]] Stefán Logi Magnússon (5. september 1980) er íslenskur markvöður og er aðalmarkvörður Selfoss. Stefán spilaði upp yngstu flokka Víkings en fór síðar til Fram. Hann gekk til liðs við unglingalið Bayern Munchen í júlí árið 1997 og varð góður vinur Owen Hargreaves. Tveimur árum seinna fór hann til Öster í sænsku 2. deildinni, og tveimur árum eftir það hélt hann til Farum í Danmörku. Snemma árs 2003 fór Stefán til Bradford í ensku fyrstu deildinni. Þaðan fór hann til Víkinga, Þróttara, KS/Leifturs og loks KR. Hann sat á bekknum í fyrstu leikjum sínum hjá KR en fékk tækifæri í leik liðsins gegn Fram þar sem hann stóð sig vel og varði m.a. vítaspyrnu. Síðan þá átti hann fast sæti í byrjunarliði KR-inga, og varð Bikarmeistari með þeim 2008. Árið 2009 fór hann á lánasamningi til Lilleström, og sló í gegn í fyrsta leiknum sínum með þeim
ISO 3166-1
Tenglar
ISO 3166
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1970 eða HM 1970 var haldið í Mexíkó dagana 31. maí til 21. júní. Þetta var níunda heimsmeistarakeppnin og sú fyrsta sem haldin var utan Evrópu eða Suður-Ameríku. Brasilíumenn urðu meistarar í þriðja sinn og tryggðu sér því Jules Rimet-styttuna til eignar. Liðið er oft talið besta sigurlið HM-sögunnar. Mótherjar Brasilíu í úrslitum voru Ítalir. Mun meira var um beinar sjónvarpssendingar frá keppninni en verið hafði í fyrri mótum og fylgdist heimsbyggðin því óvenju vel með því sem fram fór.
Gestgjafar
Argentina, Ástralía, Kólumbia, Japan, Mexíkó og Perú voru öll í baráttu um að halda heimsmeistaramótið árið 1970. Mexíkó var valið til að halda mótið 8 Október 1964 í Tókíó. Þetta mót varð fyrsta heimsmeistaramótið sem var ekki haldið í Suður-ameríku eða Evrópu. Seinna meir varð Mexíkó fyrsta landið til að halda heimsmeistaramótið tvisvar sinnum þegar þeir héldu það í annað sinn árið 1986. Þá átti Kólumbía að halda mótið en gátu það síðan ekki útaf fjárhagslegum vandræðum.
Hitinn í Mexíkó var mikið áhuggjuefni fyrir mótið. Það var þó óþarfi því það var spilaður mikill sóknarfótbolti á mótinu og það var sett met í meðaltali á mörkum í leik á þessu móti sem stendur enn, 2.97 mörk í hverjum leik. Það var einnig sett met í sjónvarpsáhorfi og þetta var í fyrsta sinn sem mótið var sýnt í lit um allan heiminn.
Undankeppnin
75 lið tóku þátt í undankeppninni fyrir HM 1970. 14 lið komust áfram á mótið. Mexíkó og England komust beint á mótið útaf Mexíkó var gestgjafi og England núverandi meistarar.
Átta lið komu frá Evrópu, þrjú frá Suður-Ameríku, eitt frá Afríku, 1 frá Asíu og Eyjálfu og eitt frá Norður og mið ameríku. Þetta var í fyrsta sinn sem lið frá Afríku keppti um sæti á heimsmeistaramótinu
16 lið frá 5 heimsálfum tóku þátt. Þetta var í fyrsta sinn sem mótið var haldið fyrir utan Evrópu og Suður Ameríku. Undankeppnin fyrir mótið hófst í Mai 1968. El Salvador, Israel og Morokkó voru eitt af 16 liðunum sem tryggðu sig á mótið og þetta var þeirra fyrsta þátttaka á mótinu.
Leikvangar
Fimm vellir í fimm borgum voru valdir til að halda leiki heimsmeistarakeppninnar. Þeir voru allir byggðir í kringum 1960 útaf Mexíkó var að undirbúa sig fyrir að halda bæði Sumarólympíuleikana 1968 og heimsmeistaramótið 1970. Estadio Azteca var langstærsti mest notaðasti völlurinn á keppninni. Hann er ennþá í dag einn stærsti völlur í heimi. 10 leikir af 32 voru spilaðir þar. Allir leikirnir í riðli 1, leikurinn um 3 sætið og úrslitaleikurinn. Á Jalisco Stadium voru 8 leikir spilaðir, allir leikirnir í riðli 3 og einn undanúrslitaleikur. Á nou camp stadium voru 7 leikir spilaðir, allir leikirnir í riðli 4 og einn leikur í 8 liða úrslitum. Á Luis Dosal stadium voru 4 leikir spilaðir og á Cuauhtémoc stadium voru 3 leikir spilaðir og það var eini völlurinn þar sem enginn leikur í útsláttarkeppninni fór fram.
Drátturinn
Liðunum 16 var raðað niður í 4 potta. Í potti 1 voru 4 af 8 liðunum frá evrópu og líklega 4 sterkustu, í potti 2 voru öll lið frá Ameríku, í potti 3 voru hin 4 liðin frá evrópu og síðan í potti 4 voru öll veikustu liðin sem komust á heimsmeistaramótið. Þetta var gert til að öll sterkustu liðin gætu ekki lent saman í riðli. Það var dregið í riðla 10 Janúar 1970 í Maria Isabel hótelinu í mexíkó. Það voru höfuðstöðvar fifa á meðan mótinu stóð. Liðin voru dregin saman í fjóra riðla. Riðill 1 fór fram í Mexíkó borg, riðill 2 í Puebla og Toluco, riðill 3 í Guadalajara og riðill 4 í León. Það var fyrirfram ákveðið að gestgjafarnir Mexíkó mundi vera í riðli 1 og spila þá í höfuðborginni og á stærsta vellinum Estadio Azteca, og að Englendingar (heimsmeistarar) myndu vera í riðli 3 og spila þá í Guadalajara á Estadio Jalisco næst stærsta vellinum.
Dómarar
AFC (Asíska Knattspurnusambandið) CAF (Afríska Knattspyrnusambandið)
CONCACAF (Norður, Mið og Karabíska Knattspyrnusambandið) CONMEBOL (Suður Ameríska Knattspyrnusambandið) UEFA (Evrópska Knattspyrnusambandið)
Riðlakeppnin
Leikið var í fjórum fjögurra liða riðla. Tvö stig voru gefin fyrir sigur en eitt fyrir jafntefli. Tvö efstu lið hvers riðils fóru áfram í fjórðungsúrslit.
Riðill 1
Gestgjafarnir tóku á móti Sovétmönnum í opnunarleiknum og var það í síðasta sinn þar til á HM 2006 að heimamenn spiluðu fyrsta leikinn. Niðurstaðan varð markalaust jafntefli í steikjandi hita, en fjölmargir leikir mótsins fóru fram um hádegisbil til að þóknast evrópskum sjónvarpsáhorfendum. Leikurinn braut blað í HM-sögunni þar sem varamanni var skipt inná í fyrsta sinn. Sovétmenn og Mexíkó áttu ekki í vandræðum með Belga og El Salvadorbúa í seinni leikjum sínum og luku keppni með jafnmörg stig.
Riðill 2
Einungis sex mörk voru skoruðu í leikjunum sex. Ítalir og Suður-Ameríkumeistarar Úrúgvæ höfnuðu í tveimur efstu sætunum þrátt fyrir töp í lokaleikjum sínum gegn Svíum og Ísrael sem tók þátt í sinni fyrstu og einu úrslitakeppni HM.
Riðill 3
Heimsmeistarar Englendinga mættu mjög varnarsinnaðir til leiks og skoruðu aðeins tvö mörk í leikjum sínum, sem dugði þeim þó í annað sæti riðilsins. Litið var á kappleik Brasilíu og Englands sem hreinan úrslitaleik þar sem fyrrnefnda liðið sigraði 1:0. Leiksins var þó helst minnst fyrir glæsimarkvörslu Gordon Banks frá Pelé.
7. júní - Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 66.843
10. júní - Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 50.560
Riðill 4
Vestur-Þjóðverjar luku keppni með fullt hús stiga þar sem Gerd Müller skoraði þrennu á móti Perú sem fylgdi þýska liðinu upp úr riðlinum. Búlgarir komust í 2:0 í opnunarleik sínum gegn Perú en töpuðu að lokum 2:3, sem reyndist þeim dýrkeypt. Marokkó þótti standa sig bærilega í sinni fyrstu úrslitakeppni, stóðu lengi í Vestur-Þjóðverjum og gerðu jafntefli við Búlgari í lokaleiknum. Þátttaka Perú á mótinu var í uppnámi þar sem gríðarlega harður jarðskjálfti reið yfir landið tveimur dögum fyrir opnunarleikinn og kostaði um 70 þúsund mannslíf og milljón manns misstu heimiili sitt. Að lokum tóku leikmenn Perú þó þá ákvörðun að mæta til leiks.
2. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 13.765
3. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 12.942
6. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 13.537
7. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 12.710
10. júní - Estadio Nou Camp, León, áh. 17.875
Útsláttarkeppnin
Englendingar og Vestur-Þjóðverjar mættust á nýjan leik í 8-liða úrslitum. Englendingar unnu Vestur-Þjóðverja 4-2 í framlengdum leik í úrslitaleiknum á HM 1966. Á 49 mínútu var staðan orðinn 2-0 fyrir Englendingum en Franz Beckenbauer naði að minnka munin með láu skoti sem varamarkmaður Englendinga Peter Bonetti réði ekki við. Gordon Banks gat ekki spilað þennan leik vegna þess að hann fékk matareitrun deginum áður. Uwe Seeler jafnaði leikinn þegar 8 mínútur voru til leiksloka. Leikurinn fór í framlengingu og þar höfðu Vestur-Þjóðverjar betur. Leiknum lauk með 3-2 sigri eftir að Gerd Müller skoraði mark Vestur-Þjóðverja. Þessi sigur var sá fyrsti í sögunni á Englendingum í keppnisleik.
Fjórðungsúrslit
Þar sem Sovétmenn höfðu náð toppsætinu í riðli 1 á hlutkesti gerði leikadagskráin ráð fyrir að þeir lékju í Mexíkóborg á meðan heimamenn áttu leik í Toluca. Tilraunir gestgjafanna til að fá leikstöðunum víxlað á síðustu stundu báru ekki árangur. Það var því ansi tómlegt á viðureign Sovétmanna og Úrúgvæ í fjórðungsúrslitunum. Viðureignin var ofbeldisfull og einkenndist af umdeildum ákvörðunum dómarans. Ekkert mark var skorað í venjulegum leiktíma. Mark var dæmt af Sovétmönnum vegna umdeildrar rangstöðu í fyrri hálfleik framlengingarinnar og þegar þrjár mínútur voru til leiksloka skoraði Úrúgvæ sigurmark sem sovéska liðið taldi ólöglegt. Hefði framlengingunni lokið með jafntefli hefði þurft að varpa hlutkesti til að finna sigurvegara.
Á sama tíma á troðfullum leikvangnum í Toluca náðu heimamenn Mexíkóa forystunni gegn Ítölum eftir tólf mínútna leik. Vonir þeirra um óvæntan sigur dofnuðu um miðjan hálfleikinn þegar sjálfsmark breytti stöðunni í 1:1 og tvö mörk frá Riva og eitt frá Rivera í seinni hálfleik tryggðu Evrópumönnunum öruggan sigur og sæti í undanúrslitunum.
Viðureign Perú og Brasilíu varð fjörug og með nóg af mörkum. Brasilíumennirnir komust í 2:0 eftir stundarfjórðungsleik og þótt Perú tækist í tvígang að minnka muninn í eitt mark var sigur þeirra gulklæddu aldrei sérstaklega í hættu.
14. júní - Estadio Azteca, Mexíkóborg, áh. 26.085
14. júní - Estadio Luis Dosal, Toluca, áh. 26.851
14. júní - Estadio Jalisco, Guadalajara, áh. 54.233
Undanúrslit
Báðir undanúrslitaleikirnir fóru fram á sama tíma. Í Guadalajara var Suður-Ameríkuslagur þar sem Úrúgvæ náði forystunni snemma leiks. Brasiía jafnaði undir lok fyrri hálfleiks og bætti því næst tveimur mörkum við undir lok þess síðari. Brasilíska liðið var því komið í sinn þriðja úrslitaleik í fjórum keppnum. Hin viðureignin rataði í sögubækurnar. Roberto Boninsegna náði forustunni fyrir Ítali á áttundu mínútu og staðan var 1-0 þar til í uppótartíma þegar Karl-Heinz Schnellinger jafnaði fyrir Vestur-Þjóðverja. Í framlengingunni voru 5 mörk skoruð. Liðin skiptust á að hafa forustu en á endanum skoraði Gianni Riveira markið sem réði úrslitum í leiknum. Leikurinn endað 4-3 fyrir Ítölum. Leikurinn hefur stundum verið kallaður „leikur aldarinnar“ og í dag er minnismerki um hann fyrir utan Azteca-völlinn.
Bronsleikur
Mikill fjöldi fólks fylgdist með bronsleik Vestur-Þjóðverja og Úrúgvæ. Wolfgang Overath skoraði eina mark leiksins eftir tæplega hálftíma leik. Stíf sókn úrúgvæska liðsins í seinni hálfleik skilaði ekki árangri og fjörugum leik lauk 1:0.
Úrslitaleikur
Brasilía náði forystunni með marki Pelé og þótt Ítalir næðu að jafna voru yfirburðir brasilíska liðsins talsverðir og lauk leiknum með 4:1 sigri þeirra. Sigurmark Carlos Alberto undir lokin þótti sérlega glæsilegt og er oft rifjað upp sem eitt af eftirminnilegri augnablikum íþróttasögunnar. Þetta var í fyrsta sinn sem tvö fyrrum heimsmeistaralið mættust í úrslitaleik og með sigrinum varð Brasilía fyrsta þjóðin til að vinna í þrígang og hreppti Jules Rimet-styttuna til eignar.
Markahæstu leikmenn
10 mörk
7 mörk
5 mörk
4 mörk
Síðu-Hallur
Síðu-Hallur Þorsteinsson var íslenskur goðorðsmaður og höfðingi á 10. öld og einn helsti leiðtogi kristinna manna á Alþingi við kristnitökuna. Hann bjó á Hofi í Álftafirði og síðar á Þvottá.
Faðir Halls var Þorsteinn Böðvarsson, sonur Böðvars hvíta Þorleifssonar, landnámsmanns á Hofi í Álftafirði. Í móðurætt var hann kominn af Hrollaugi Rögnvaldssyni landnámsmanni, syni Rögnvaldar Mærajarls. Hallur bjó fyrst á föðurleifð sinni, Hofi, en flutti þaðan eftir að Þiðrandi, elsti sonur hans, var drepinn þar af dökkum dísum og segir frá því í Þiðranda þætti og Þórhalls.
Ólafur Tryggvason Noregskonungur sendi Þangbrand til Íslands til að kristna landsmenn og kom hann skipi sínu í Berufjörð. Bræður sem bjuggu á Berunesi bönnuðu mönnum að eiga samskipti við hann en þegar Síðu-Hallur frétti af því bauð hann Þangbrandi og mönnum hans til sin að Þvottá. Hallur tók kristna trú og var skírður ásamt öllu sínu fólki. Hann lagði síðan Þangbrandi lið við trúboð hans og tóku margir trú. Á Alþingi árið 1000 (eða 999) voru fjölmennir flokkar kristinna manna og heiðinna og var Þorgeir Ljósvetningagoði helsti leiðtogi hinna heiðnu en Síðu-Hallur fór fyrir þeim kristnu ásamt Gissuri hvíta og Hjalta Skeggjasyni. Þangbrandur var þá farinn aftur úr landi. Urðu harðar deilur og kristnir menn og heiðnir sögðu sig úr lögum hvorir við aðra. Þá sömdu þeir Síðu-Hallur og Þorgeir um að Þorgeir skyldi segja upp lög fyrir báða og lagðist Þorgeir undir feld og lá þar lengi, en þegar hann kom undan feldinum gekk hann til Lögbergs og kvað upp úr með að allir menn skyldu skírast og taka kristna trú.
Kona Halls var Jóreiður Þiðrandadóttir úr Njarðvík eystra. Á meðal barna þeirra voru Þiðrandi, sem fyrr er nefndur; Þorsteinn, sem frá segir í Þorsteins sögu Síðu-Hallssonar og var langafi Magnúsar Einarssonar biskups og Ara fróða; Ljótur, sem féll í bardaga á Alþingi 1011 vegna eftirmála Njálsbrennu og var langafi Þorgils Oddasonar; Egill, afi Jóns helga Ögmundssonar Hólabiskups; Yngvildur amma Sæmundar fróða; og Þorvarður langafi Halls Teitssonar í Haukadal. Þannig voru margir helstu höfðingjar 12. aldar afkomendur Síðu-Halls. Laundóttir Halls, Steinvör, var kona Brennu-Flosa Þórðarsonar.
Fjallablálilja
Fjallablálilja (fræðiheiti: Pseudomertensia primuloides ) er fjölær jurt sem er ættuð frá Himalajafjöllum. Hún verður 10 til 15 sm há. Blöðin lensulaga til aflöng. Blómin eru lítil, blá og bjöllulaga. Hún hefur verið notuð í görðum hérlendis.
Zyklon B
Zyklon B var vöruheiti á skordýraeitri sem innihélt blásýru (HCN). Þekktast er Zyklon B fyrir að hafa verið notað í gasklefum í útrýmingarbúðum nasista í Póllandi og víðar. Framleiðendur eitursins voru efnafyrirtækin Dessauer Werken für Zucker-Raffinerie í Dessau í Þýskalandi og Kaliwerke í Kolin í Tékklandi. Zyklon B var notað í stórum stíl til að aflúsa fatnað og annað í fangabúðum Þjóðverja í seinni heimsstyrjöldinni en líka í gasklefum í búðunum til að taka fólk af lífi.
Karnak
thumb|right|Súlur í Karnakhofinu Karnak eru miklar hofrústir frá tíma Egyptalands hins forna á austurbakka Nílar 2,5km norðan við Lúxor. Þekktust eru Karnakhofið og Lúxorhofið. Upphaf hofbygginga á þessum stað má rekja til valdatíma Senúsret 1. á tíma Miðríkisins (1971-1926 f.Kr.). Byggingu svæðisins lauk að mestu á tíma 18. konungsættarinnar, en yngstu byggingarnar eru frá 30. konungsættinni.
Falun
thumb|right|240px|Falun Falun er þéttbýli í Sveitarfélaginu Falu í Svíþjóð. Árið 2017 bjuggu þar um 38.000 manns og 59.000 í sveitarfélaginu.
Leónska
thumb|251pxthumb|251pxLeónska (leónska llionés) er indóevrópskt tungumál af ætt rómanskra tungumála. Málið á uppruna sinn í alþýðulatínu. Hún er móðurmál um 25.000 manns á Spáni og Portúgal í Suðvestur-Evrópu.
Leónska tilheyrir rómanskum málum, eins og ítalska, spænska, franska og portúgalska.
Heimildir
<References/>
Pappírspési
Pappírspési getur átt við um:
Glyvrar
thumb|Glyvrakirkja. thumb|Lega Glyvra. Glyvrar er þorp á Eysturoy, Skálafirði í Færeyjum. Það er hluti af samfelldri 10 km byggð á austurströnd fjarðarins (Toftir, Saltangará, Runavík o.fl.). Bygdasavnid Forni er byggðasafn þar. Bakkafrost er stórt fiskeldisfyrirtæki í Glyvrum.
1996
Árið 1996 (MCMXCVI í rómverskum tölum) var 96. ár 20. aldar og hlaupár sem hófst á mánudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Janúar
thumb|right|Scandia og North Cape á strandstað.
Febrúar
thumb|right|Skáktölvan Deep Blue.
Maí
thumb|right|Keck I og II á Mauna Kea á Hawaii.
Júní
thumb|right|Leikur Skotlands og Hollands á Evrópumeistaramótinu í knattspyrnu.
Júlí
thumb|right|Bjarne Riis í Tour de France.
Ágúst
thumb|right|Mynd tekin með rafeindasmásjá af yfirborði loftsteinsins ALH 84001.
September
thumb|right|Skilti við Vestfjarðagöng.
Október
thumb|right|Hjólabúnaður af TAM flugi 402 í íbúð í São Paulo.
Nóvember
thumb|right|Bitar úr Skeiðarárbrúnni sem skemmdist að hluta í jökulhlaupinu úr Grímsvötnum.
Dáin
thumb|right|Ella Fitzgerald árið 1974.
Útgarða-Loki
Útgarða-Loki er jötunn í norrænni goðafræði. Hann er höfðingi í Útgörðum.
Gylfaginning
Útgarða-Loki kemur fyrir í Gylfaginningu þar sem Þór, Loki, Þjálfi og Röskva eru á leið austur. Í miklum skógi í Jötunheimi sækja þau sér skjóls í skála sem sýnir sig að vera vöttur risans Skrýmis. Þau verða honum samferða daginn eftir og sofa eina nótt úti. Þór fer um nóttina og ber hamri sínum í höfuð Skrýmis þrisvar, hvert höggið öðru meira, án sjáanlegs árangurs nema að Skrýmir talar um að akarn hafi fallið. Eftir þriðju tilraun fer þó Skrýmir á fætur og varar þau við að vera með hroka í Útgarði. Skiljast þá leiðir. Um miðjan næsta dag koma þau að gríðarmiklum kastala og er það Útgarður. Eru þau boðin velkomin þar ef þau vinni afrek nokkuð. Þjálfi keppir við |Huga, Loki við |Loga og Þór drekkur fyrst úr horni og glímir svo við Elli. Ekki náðu goð og þjónar þeirra að sigra neitt þeirra, en fá þó að gista. Daginn eftir fylgir Útgarða-Loki þeim frá höllinni og spöl þaðan viðurkennir hann fyrir þeim að allt voru vélar hans; Skrýmir var hann sjálfur og mynduðust dalir eftir högg Þórs, Hugi var hugur hans, Logi var eldurinn, hornið var tengt í úthafið sjálft og Elli var ellin. Hvarf hann svo.
Gesta Danorum
Í Gesta Danorum eftir Saxo er minnst á Utgarthilocus, en virðist það þó lýsingin passa betur við Loka. Þó er kenning að "Förin til Útgarða Loka" sé afbökun á sögn um Loka.
Dægurmenning
Dönsku teiknimyndasögurnar Goðheimar (eftir Peter Madsen) eru byggðar á Snorra Eddu. Útgarða-Loki er þar sem óvinurinn og Elli er sögð móðir hans.
Í Marvel Comics heiminum er Útgarða-Loki óvinur Þórs.
Tungl Satúrnusar Skrymir er nefnt eftir honum.
Masaaki Sawanobori
Masaaki Sawanobori (fæddur 12. janúar 1970) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Nostoc
Uppgötvaðar hafa verið 334 tegundir af Nostoc bakteríum en þó hafa nöfn einungis 55 þeirra verið samþykkt. Sumar þessara tegunda er að finna fléttum þar sem þær þjóna sem innrænir sambýlingar svo erfitt getur verið að einangra og rannsaka þær. Í fléttusambýlinu ljóstillífa þær og binda ólífrænt nitur handa sambýlisfélaganum og fá í staðinn næringarefni og skjól fyrir afráni. Svepphlutinn í fléttunni fær bæði kolefni og nitur frá bakteríunni á meðan plantan fær bara nitur þar sem hún verður sér út um kolefni í gegnum ljóstillífun.
Svepphlutinn í fléttu hefur margar bakteríur og þörunga í vinnu hjá sér þar sem hann fær sín næringarefni frá en það getur verið frá ljóstillífun eða jafnvel fengið næringarefni í gegnum bakteríurnar. Þar sem cyanobakteríurnar eru eina tegundin sem er í samlífinu þá er það augljóslega hún sem vinnur að því að gefa sveppinum kolefni í gegnum ljóstillífun ásamt niturbindingu. Þau tilfelli þar sem sveppurinn hefur grænþörunga og cyanobakteríu hjá sér er það grænþörungurinn sem sér mest um að ljóstillífa á meðan bakterían sér um niturbindinguna.
Engrish
Engrish er málfræðilega rangt afbrigði af ensku sem fyrirfinnst aðallega í austur-asískum löndum. Hún er af því tilkomin að fólk frá þeim svæðum talar oft ensku með því að nota bara kanahljóma og skiptir l og r út fyrir smelluhljóð.
Útlegð
Útlegð merkir það þegar fólk hrekst úr samfélagi því sem það tilheyrir vegna lögbrota eða átaka, og fær ekki að snúa aftur. Útlægt fólk „leggst út“, það er fer frá heimahögum sínum og flyst út í óbyggðir eða til annarra landa. Útlegðardómum fylgir yfirleitt að fólk telst friðlaust eða griðlaust í heimahögum sínum, sem merkir að það standi utan við vernd laga og réttar og sé þannig í reynd réttdræpt.
Sierra Nevada (Bandaríkin)
thumb|Sierra Nevada. thumb|Staðsetning. Sierra Nevada (Snæfjöll) er fjallgarður í Vestur-Bandaríkjunum, milli Miðdals Kaliforníu og Lægðarinnar miklu. Lengd er um 640 kílómetrar. Fjöllin eru að mestu i Kaliforníu en að litlu leyti í Nevada (Carson Range). Gullæðið í Kaliforníu var í hlíðum fjallanna.
Útlegð
Útlegð á þjóðveldisöld
Á þjóðveldisöld var útlegð ein þriggja tegunda refsinga sem beitt var samkvæmt lögum Grágásar. Útlegð táknaði þá ekki að menn væru dæmdir útlægir úr samfélaginu, heldur misháar fébætur (útlegð = „að leggja út fé“) sem sekur maður átti að greiða þeim sem hann hafði brotið gegn og var þetta því vægasta tegund refsinga. Á seinni tímum hefur orðið útlegð verið notað um hinar tvær tegundir refsinga þjóðveldisaldar, fjörbaugsgarð (þegar menn voru skyldaðir til að fara úr landi í þrjú ár) og skóggang (þegar menn voru dæmdir friðlausir og réttdræpir og urðu að vera í felum í óbyggðum til að eiga von um að komast af).
Sierra Nevada (Bandaríkin)
Áhugaverðir staðir:
Útlegð
Útlegð á þjóðveldisöld
Þeim sem var dæmdur fjörbaugsgarður nefndust fjörbaugsmenn. Þeim var skylt að fara af landi brott innan þriggja sumra frá því að þeir voru dæmdir og skyldu þeir dveljast erlendis í þrjú ár. Fjörbaugsgarður var séríslensk refsing sem tekin var upp skömmu fyrir kristnitöku.
Skóggangur var harðasta refsingin samkvæmt Grágás. Þeir sem dæmdir voru sekir skógarmenn nutu ekki lengur réttarverndar, voru griðlausir og útskúfaðir úr samfélaginu og réttdræpir hvar sem til þeirra náðist og áttu oftast ekki annars úrkosti en að leggjast út - í Noregi í skógum en á Íslandi frekar í óbyggðum. Sumir fundu sér hellisskúta eða annað afdrep nærri byggð og þá oft í nágrenni við einhverja sem voru þeim vinveittir og gátu liðsinnt þeim. Á meðal skógarmanna sem þekktir eru úr Íslendingasögum má nefna Gretti sterka, Gísla Súrsson, Hörð Grímkelsson og Þorgeir Hávarsson.
Wikitravel
Wikitravel er ferðahandbók á netinu í eigu Internet Brands. 2003 var síðan stofnuð af Evan Prodromou og Michele Ann Jenkins í þeim tilgangi að búa til fjöltyngda handbók um áfangastaði heimsins. 2006 keypti Internet Brands vörumerkið og vefþjónana og setti upp auglýsingar á vefsvæðinu. Ákvörðunin varð til þess að margir notendur vefsvæðisins hættu og stofnuðu nýtt vefsvæði, Wikivoyage, sem er í eigu Wikimedia Foundation.
Búðahraun
thumbnail|Búðahraun. thumbnail|Torfbær í Búðahrauni. Búðahraun er hraunbreiða á milli Staðarsveitar og Breiðuvíkur á sunnanverðu Snæfellsnesi. Hraunið nær austan frá Búðum og í sjó fram í Faxaflóa og nær vestur að Hraunlandarifi. Uppsprettu þess má rekja til Búðakletts (88 m), sem rís fyrir miðju hrauni. Gígbarma Búðakletts má sjá að austanverðu, en sjálfur gígurinn er opinn til vest-suðvesturs hvaðan leggur sig út Búðahellir, 382 m að lengd, meðfram gígnum. Opnast hellir þessi til norðurs vestan við Búðaklett og hægt er að ganga á Búðaklett og inn í Búðahelli, ef hafðir eru meðferðis ljósgjafar til að lýsa leið. Þótt úfið sé að sjá, er Búðahraun ágætlega vel fallið til gönguferða og frá fornu fari hefur legið þar í gegn gata, Klettsgata, mjó, hlykkjótt og grýtt leið frá Búðum til Hraunlanda sem mikið var farin áður fyrr. Í dag er Hraunlönd eyðibýli í vesturjaðri hraunsins.
Gróðurfar
Búðahraun er þekkt fyrir fjölbreytt gróðurfar og hafa þar fundist rúmlega 130 tegundir af plöntum. Þar má finna 11 af 16 tegundum íslenskra burkna, sóleyjar og blágresi sem nær allt að 1 m á hæðina. Þá má finna þar fágætari friðaðar jurtir eins og skrautpunt og fjögurra laufa smára. Austurhluti Búðahrauns, frá Búðaósum og upp að Þjóððólfshelli og til sjávar var friðað árið 1977.
Leiðsögutónn
Leiðsögutónn er sjöundi tónn í díatónískum tónstiga.
Sjimkent
Sjimkent (kasakska: Шымкент) er önnur stærsta borg Kasakstans og er staðsett í sunnanverðu landinu. Um hana fara margir pílagrímar á leið til Túrkistan, sem múslimar telja helgan stað. Íbúar Sjimkent eru flestir Kasakar og er kasakska útbreiddasta tungumálið, en eitthvað er um að töluð sé rússneska. Glæpatíðni er há og er sagt að umsvif kasöksku mafíunnar og þeirrar rússnesku séu mikil.
Saga
Sjimkent var stofnuð á 12. öld og byggðist upphaflega í kringum þjónustu við kaupmenn sem þræddu Silkileiðina, og Úsbeka sem bjuggu á svæðinu. Borgin varð fyrrum oft fyrir árásum hirðingja, en það er nú löngu liðin tíð. Árið 1810 hertók Búkaríska furstadæmið borgina, og árið 1864 Rússar.
Nafnið Sjimkent á rætur sínar að rekja til sjogdísku og mundi útleggjast á íslensku sem Klömbruborg (klambra er skorið torf). Umritun á nafni borgarinnar er umdeild. Kasakar nota kyrillískt letur líkt og rússar. Kasakar skrifa „Шымкент“, og er það hinn almenni ritháttur, en rússneskar réttritunarreglur banna að skrífað sé „ы“ á eftir „Ш“ eða „Ч“. Þess vegna skrifa Rússar „Чимкент“ (framburður: Tjimkent). Þar sem Kasakar eru í miklum meirihluta í borginni og vilja ekki láta Rússa hafa eitthvað með rithátt tungu sinnar að gera, þá er fyrrnefndi rithátturinn ríkjandi.
Kengbaba-garðurinn
Í miðbænum er vinsæll garður sem nefnist Kengbaba-garðurinn. Þar er alltaf mikið um fólk sem er að viðra sig og víða börn að leik. Í garðinum eru svæði sem eru nefnd eftir löndum, eins og t.d. litla-Egyptaland, litla-Túrkistan o.s.frv. Í garðinum er lítil tjörn og kaffihús og stór leikvöllur þar sem börn stunda knattspyrnu.
Vinabæir
20px Stevenage, England
Efsta deild karla í knattspyrnu 1950
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
Allir leikirnir voru leiknir á Melavellinum
Skoruð voru 34 mörk, eða 3,40 mörk að meðaltali í leik.
Heimild
http://www.rsssf.com/tablesi/ijshist.html
Hnykkingar
Hnykkingar (eða kírópraktík) eru óhefðbundnar lækningar sem beinast að því að meðhöndla kvilla í vöðva- og beinakerfinu, þá sér í lagi í hryggsúlunni. Þeir sem stunda hnykkingar kallast hnykkjarar eða kírópraktorar. Meðferðin gengur út á að nota hendurnar til að eiga við hryggsúluna, liðamót og mjúkvefi. Sumir hnykkjarar halda því fram að hnykkingar geti haft áhrif á almenna heilsu fólks þar sem skekking hryggsúlunnar hafi áhrif á taugakerfið, en rannsóknir hafa ekki sýnt það. Undirstöður hnykkinga stangast á við vísindalega þekkingu og eru talin vera gervivísindi.
Rannsóknir hafa ekki sýnt að hnykkingar séu gagnlegar eða lækni kvilla, mögulega að undanskildum langvarandi mjóbaksverk, en hnykkingar eru ekki gagnlegri við mjóbaksverk en sjúkraþjálfun.
Kanadamaðurinn Daníel Palmer fann upp hnykkingar í lok 19. aldar.
Bogamaðurinn ehf.
Bogamaðurinn ehf var fyrirtæki í eigu Guðlaugs þórs Þórðarsonar sem var stofnað til að hafa umboð fyrir tryggingamiðlun svissneska tryggingafélagsins Swiss Life. Bogmaðurinn var stofnaður þann 11. júní 2003. Guðlaugur Þór seldi síðan Landsbankanum fyrirtækið. Greiðslan var tæpar 33 milljónir og var greidd mánuði eftir að Guðlaugur komst á þing fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Guðlaugur sagði síðar: „Þetta er væntanlega einn versti díll sem nokkur maður hefur gert,“ og sagðist hafa selt umboðið nánast á kostnaðarverði sé tekið mið af kostnaði vegna láns sem hann tók til kaupanna á umboðinu.
Fyrirtækið Bogamaðurinn kom mikið við sögu í brottrekstri Gunnars Þ. Andersen úr starfi forstjóra hjá Fjármálaeftirlitinu fyrir að hafa komið upplýsingum um Bogamanninn nafnlaust til DV.
Lumière-bræður
thumb|right|Lumière-bræður. Lumière-bræður voru Auguste Marie Louis Nicolas (19. október 1862 – 10. apríl 1954) og Louis Jean (5. október 1864 – 6. júní 1948) Lumière. Þeir voru fyrstu kvikmyndagerðarmenn sögunnar.
Þeir fæddust báðir í Besançon í Franche-Comté í Frakklandi en fjölskyldan flutti árið 1870 til Lyon. Faðir þeirra, Antoine Lumière (1840–1911), rak ljósmyndastofu og þeir unnu báðir fyrir hann, Louis sem efnafræðingur og Auguste sem framkvæmdastjóri. Louis hóf að beita þurrplötuaðferð við ljósmyndir sem var mikilvægt skref í átt að kvikmyndatöku.
Þegar faðir þeirra fór á eftirlaun 1892 hófu bræðurnir að gera tilraunir með kvikmyndatöku. Þeir fengu einkaleyfi á fjölda uppfinninga sem tengdust gerð fyrstu kvikmyndatökuvélarinnar, svo sem filmugötum, og síðan kvikmyndavélinni sjálfri 13. febrúar 1895. Fyrsta upptakan var gerð með vélinni 19. mars sama ár og sýnir verkamenn ganga út úr verksmiðju Lumière-bræðra: Sortie des Usines Lumière à Lyon. Þeir sýndu nokkrar örstuttar kvikmyndir þetta ár á Salon Indien du Grand Café í París og fóru árið eftir í heimsreisu með vélina. Þeir gerðu þó lítið með þessa uppfinningu sína, neituðu til að mynda að selja Georges Méliès vélina 1895 og réðu honum frá því að fara út í kvikmyndagerð. Næstu ár þróuðu þeir nýja aðferð við litljósmyndun, Autochrome Lumière, sem kom á markað 1907.
Germanska Heiðingjasambandið
Germanska heiðingjasambandið (einnig sam-germanska heiðingjasambandið eða Allgermanische Heidnische Front (AHF)) var alþjóðleg hreyfing sem aðhylltist sérstæða heimspeki sem hún sótti í norræna Ásatrú og það sem hefur verið kallað þjóðbundin heiðni. Sambandið kallaði stefnu sína og heimsýn Óðalshyggju. Það hefur löngum loðað við sambandið sú trú að meðlimir þess séu nýnasistar og kynþáttahatarar, en þessum fullyrðingum hefur verið harðlega andmælt af meðlimum sambandsins.
Lumière-bræður
Á millistríðsárunum varð Louis fylgjandi fasismans og báðir bræður studdu Vichy-stjórnina og Philippe Pétain og studdu myndun Frönsku sjálfboðaliðasveitarinnar sem barðist með þýska hernum í Sovétríkjunum.
Germanska Heiðingjasambandið
Saga
Árið 1993 var stofnað hið Norska heiðingjasamband (Norsk Hedenske Front), en það þróaðist fljótlega yfir í Germanska heiðingjasambandið eftir því sem það óx of dafnaði og fleiri þjóðbundnir heiðnir hópar víðsvegar úr Evrópu vildu taka þátt í sambandinu.
Lumière-bræður
Fyrirtæki þeirra framleiddi ljósmyndavörur fram á 7. áratug 20. aldar þegar það sameinaðist breska fyrirtækinu Ilford Photo undir merkjum þess síðarnefnda.
Germanska Heiðingjasambandið
Saga
Norski drungarokkarinn og heiðni öfgasinninn Varg Vikernes hefur verið bendlaður við sambandið og því verið ranglega haldið fram að hann sé stofnandi þess. Árið 2009 leiðrétti Vikernes þær sögusagnir í viðtali við norska fréttamiðilinn Dagbladet: „Ég hef aldrei stofnað né verið meðlimur í slíku sambandi“. Þeim sögusögnum að Vikernes hafi verið leiðtogi sambandsins var komið af stað af antí-fasista tímaritinu Monitor. Í öðru viðtali segir Vikernes: Norska heðingjasambandið hefur sætt stöðugum ofsóknum í Noregi af hálfu antífa hópa og Monitor, sem hvað eftir annað hafa haldið því fram að sambandið sé nýnasistahópur og ég sé leiðtogi hans, og þar eftir götum. Norska heiðingjasambandið hefur mörgum sinnum sagt þeim að ég sé ekki leiðtogi sambandsins, en þeir héldu bara áfram að fullyrða að svo væri. Meira að segja leynilögreglan hélt því fram að ég væri leiðtogi sambandsins og yfirheyrðu einn meðlim þess ... hann tilkynnti þeim að ég væri ekki leiðtogi sambandsins, en þeir neituðu að hlusta á það og treystu bara á sína heimildarmenn.
Germanska heiðingjasambandið lagði niður starfsemi sína (opinberlega allavega) árið 2006. Í dag hafa vefsíður þeirra verið lagðar niður líka.
Hugmyndafræði
Germanska heiðingjasambandið var á sínum tíma sakað um nýnasisma, gyðingahatur og að aðhyllast hugmyndafræði sem gengur út á yfirburði hins hvíta kynþáttar. . Ásakarnar komu frá skýrslu sem kom út árið 2001 gefin út af Stephen Roth stofnuninni, stofnun staðsettri í Ísrael og segist sérhæfa sig í rannsóknum á antísemitisma og rasisma í nútíma samfélagi. Stofnunin lýsir sænska heiðingjaflokknum sem „myndbirtingu nasistafélags, sem byggist upp á ásatrú og sé andsnúið kristni og gyðingdómnum“.
En fjölmargir kaflar á vefsíðum þeirra og hópar innan Germanska heiðingjasambandisns fullyrtu að sambandið hafni öllum útlendingahatri, kynþáttahatri og ofbeldi tengdu slíku.
Engu að síður sagðist sambandið vera andsnúið kristni, íslam og gyðingdómnum á trúarlegum grundvelli á norrænum slóðum. Sambandið aðhylltist þjóðernissinnuð viðhorf, gegnum þjóðbundna heiðni og sérstaka lífsýn sem kallast óðalshyggja. Uppruni þessarar hugmyndafræði er óljós en Varg Vikernes sagði sjálfur að hann aðhyllist sömu hugmyndafræði.