cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Höfnunar- og fastheldnismistök
Höfnunarmistök eða alfamistök (e. type I error, α error, false alarm rate (FAR) eða false positive og kallast slík niðurstaða falsjákvæð niðurstaða ) og fastheldnismistök eða betamistök (e. type II error, β error eða false negative og slík niðurstaða kallast falsneikvæð niðurstaða ) eru hugtök í tölfræði sem eiga við mistök í tölfræðilegri marktækni.
Það er aldrei hægt að vera fullviss hvort verið sé að gera höfnunar- eða eða fastheldnismistök.
Heimildir
Fehler
1844
thumb|right|Geirfugl. Árið 1844 (MDCCCXLIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Hnísa
Hnísa, einnig nefnd selhnísa, (fræðiheiti: Phocoena phocoena) er sjávarspendýr af ætt tannhvala eins og höfrungar.
Lýsing
Hnísan er minnsti tannhvalurinn við Ísland. Fullvaxin karldýr eru tæpir tveir metrar á lengd og vega u.þ.b. 70 kg. Kvendýrin eru 1,4-1,9 m löng og vega 55-70 kg. Hnísan er dökkgrá að ofan, ljósari á síðum og hvít á kviði. Dökkar rákir eru milli bægsla og munnvika. Bakugginn er lágur, ávalur og afturhallandi. Tennurnar eru 40-60 í hvorum skolti. Hnísurnar geta orðið um 30 ár gamlar.
Fæða
Helsta fæða hnísu eru ýmsir smáfiskar, síli, loðna og síld. Hnísur kafa ekki eins djúpt og aðrar tegundir og er köfunartími um 2-6 mínútur. Þær synda hægt og liggja oft hreyfingalausar í yfirborði í langan tíma.Talsvert er um það að hnísur festist í fiskinetum einkum hrognkelsanetum og drepist.
Fjöldi og dreifing
Hnísa er minnsta hvalategundin hér við Ísland en er afar algeng. Stofninn við landið er líklega um 43 þúsund dýr. Hnísur eru hópdýr þó svo að stundum megi rekast á stök dýr. Hnísur er helst að finna inni á fjörðum og flóum enda veiða þær við botninn á fremur grunnu vatni. Hnísan heldur sig aðallega í Norðurhöfum, Atlantshafi og Kyrrahafi. Kvendýr verða kynþroska 3-4 ára og fæða venjulega einn kálf á ári. Meðgöngutíminn er 10-11 mánuðir. Karldýrin verða kynþroska nokkru eldri. Hnísan var áður veidd við Ísland einkum úti af Breiðafirði og Vestfjörðum en í dag eru einungis nýtt dýr sem fyrir slysni festast í netum.
Tenglar
erlendir
Ferðamennska
Ferðamennska er orðin vinsæl alheimsafþreying. Árið 2008 voru yfir 922 milljónir alþjóðlegra ferðamannakomur, sem er 1,9% aukning frá árinu áður. Alþjóðleg ferðamennska óx upp í 106 þúsund milljarða króna árið 2008.
Ferðaþjónusta er atvinnugrein sem snýst um ýmsa þjónustu við ferðamenn, s.s. fólksflutninga, gistingu, veitingarekstur og afþreyingu. Ferðaþjónusta á sér langa sögu, en venjan er að miða við Grand Tour eða menningarferðir á slóðir klassískrar menningar á 18. öld sem upphaf skipulegrar ferðaþjónustu. Fjöldaferðamennska hefst með auknum kaupmætti verkafólks og ákvæðum um sumarfrí á 20. öld. Síðustu ár hefur fjöldaferðamennska smám saman vikið fyrir dreifðari ferðamennsku, meðal annars vegna sveigjanlegri frítíma almennings. Ferðaþjónusta er undirstöðuatvinnugrein í mörgum löndum.
Ferðamennska er mjög mikilvæg fyrir mörg lönd eins og Egyptaland, Grikkland, Líbanon, Spán, Malasíu og Tæland og mörg eylönd eins og Bahamaeyjar, Fijieyjar, Maldíveyjar, Filippseyjar og Seychelles-eyjar. Stafar þetta út af mikilli tekjuöflun vegna sölu á þeirra varning og þjónustu og tækifærin sem skapast í ferðaþjónustuiðnaðinum. Þessi ferðaþjónusta innifelur í sér samgönguþjónustu eins og flugfélög, skemmtiferðaskip og leigubátar, gestrisniþjónustu eins og gisting, hótel og dvalarstaðir, skemmtanaiðnaður til dæmis skemmtigarðar, spilavíti, verslunarmiðstöðvar, tónlistarskemmtanir og leikhús.
Uppruni enska orðsins
Theobald (1994) lagði til að orðsifjafræðilega séð væri orðið tour komið úr latínu, „tornare“ og grísku, „tornos“, sem þýðir „rennibekkur eða hringur; hreyfing í kringum miðpunkt eða ás.
Saga ferðamennsku
Ríkt fólk hefur alltaf ferðast til fjarlægra staða í heiminum, til þess að sjá miklar byggingar, list, læra ný tungumál, upplifa nýja menningu og smakka mismunandi rétti. Á tímum rómverska ríkisins, voru staðir eins og Baiae mjög vinsælir strandstaðir fyrir þá ríku. Orðið „tourism“ var notað árið 1811 og „tourist“ í kringum 1840. Bættar samgöngur stuðulu að auðveldara var að ferðast auk þess sem að iðnvæðingin skapaði meiri frítíma fyrir fólk og þar af leiðandi fór fólk að ferðast meir. Á þeim tíma voru strandstaðir að byggjast upp við strendur Bretlands eins og í Brighton auk þess sem að baðstaðir líkt og í Bath urðu vinsælir. Thomas Cook byrjaði að bjóða svo upp á skipulagðar ferðir á kirkjumessur og út frá því þróuðust skipulagðar ferðir víða t.d. Alpafjallana. Árið 1936 þá skilgreindi Þjóðbandalagið erlendan ferðamann sem einhvern sem ferðast erlendis í minnsta kosti í 24 tíma. Sameinuðu þjóðirnar aðlöguðu svo skilgreininguna og bættu við hana að hámarksdvöl væri sex mánuðir.
Frítíma ferðamennska
Frítíma ferðamennska tengist við iðnbyltinguna á Bretlandi sem varð fyrsta Evrópuþjóðin til þess að útdeila frítíma fyrir sístækkandi iðnaðarsamfélag. Cox & Kings var fyrsta opinbera ferðaþjónustufyrirtækið, stofnað árið 1758.
Margir frítímasinnaðir ferðamenn ferðast til hitabeltissvæðanna, bæði á sumrin og á veturnar. Slíkir staðir sem eru vinsælir eru: Balí í Indónesíu, Brasilía, Kúba, Dóminíska lýðveldið, Malasía, Mexíkó og ýmsir Pólýnesíksar hitabeltiseyjur, Queensland í Ástralíu, Tæland, Saint-Tropez og Cannes í Frakklandi, Zakopane og Świnoujście í Póllandi, Flórída, Havaí og Púertó Ríkó í Bandaríkjunum, Barbados, Sint Maarent, Sankti Kristófer og Nevis, Bahamaeyjar, Angvilla, Antígva, Arúba, Turks- og Caicos eyjar og Bermúda.
Vetrarferðamennska
Þrátt fyrir að það er vitað að Svisslendingar voru ekki upphafsmenn að skíðaiðkun þá er það vitað að St. Moritz, Graubünden, var vagga þróunar á vetrarferðamennsku: Frá árinu 1865 í St. Moritz, voru margir hótelstjórar sem tóku þá áhættu að opna hótelin sín á veturnar en það var þó ekki fyrr en á 7. áratug 20. aldarinnar sem að vetrarferðamennska tók yfirhöndina fram yfir sumarferðamennsku á mörgum svissneskum skíðaáfangastöðum. Meira að segja á veturnar þá er allt að einn þriðji af öllum gestum (fer eftir staðsetningu) samanstanda af fólki sem stunda ekki skíði.
Helstu skíðaáfangastaðir er aðallega staðsettir í nokkrum Evrópulöndum (t.d. Andorra, Austurríki, Búlgaría, Tékkland, Frakkland, Þýskaland, Ísland, Ítalía, Noregur, Pólland, Serbía, Svíþjóð, Slóvenía, Spánn, Sviss), Kanada, Bandaríkjunum (t.d. Colorado, California, Utah, New York, New Jersey, Michigan, Montana, Vermont, New England), Nýja-Sjálandi, Japan, Suður Kóreu, Chile, Argentínu, Keníu og Tansaníu.
Fjöldaferðamennska
Fjöldi hótelblokka líkt og í Benidorm, voru byggð allt um Suður-Evrópu á 7. og 8. áratugnum, til þess að hýsa fjöldaferðamenn sem komu að mestu frá Norður-Evrópu og Bretlandseyjum. Fjödaferðamennska hefði ekki geta þróast án hjálpar frá tækninni, sem gerir kleyft að flytja stóran hóp fólks á stuttum tíma á staði með frístunda tómstundir, svo að hópurinn gæti hafist í að njóta kostina í frítíma sínum.
Í Bandaríkjunum voru fyrstu baðstrandar dvalarstaðirnir í evrópskum stíl hjá Atlantic City, New Jersey og Long Island, New York.
Á meginlandi Evrópu, voru fyrstu dvalarstaðirnir: Oostende, vinsælt meðal fólks frá Brussel; Boulogne-sur-Mer, Pas-de-Calais og Deauville Calvados fyrir Parísarbúa; og Heiligendamn, stofnað árið 1793 sem varð fyrsta baðströndin við Eystrasaltið.
Ýmsar tegundir ferðamennsku
Ýmsar tegundir ferðamennsku með ákveðinni sérhæfingu hafa myndast í gegnum árin, hvert með sinn eigin tilgang. Margar af þessum tegundum eru orðnar algengar meðal ferðaþjónustunnar og akademískum fræðum. Dæmi um nokkrar gerðir ferðamennsku:
Nýleg þróun
Það hefur verið mikil uppsveifla í ferðamennsku seinustu áratugina, sérstaklega í Evrópu, þar sem alþjóðleg ferðalög í stuttan tíma eru algeng. Ferðamenn hafa mun meiri afgangstekjur, meiri frítíma, eru betur menntaðir og hafa margbrotnari smekk. Það er nú eftirspurn eftir betri gæðavörur, sem hefur orðið til að fjöldaferðamennskan á strandstöðum hefur verið skipt niður, fólk vill nú sérhæfðari útgáfur, hljóðlátari dvalarstaði, sérhæfð fjölskyldufrí og sérhæfðari hótel.
Tækniþróun og innviðir samgangna, eins og breiðþotur, lággjaldaflugfélög og aðgengilegri flugvellir hafa gert margar gerðir ferðamennsku mögulegar. Þann 28. apríl 2009 þá birtist grein í „The Guardian“ þar sem stóð að WHO reiknar að á hverri stund eru 500 þúsund manns staddir í flugvél. Það hafa líka orðið breytingar á lífstílum, eins og lífeyrisþegar sem halda við ferðaþjónustu allt árið í kring. Nú kaupir fólk vörur ferðaiðnaðarins á netinu. Sumar vefsíður hafa byrjað að bjóða stórtækar pakkaferðir, þar sem ferðir eru sérhannaðar fyrir hvern og einn viðskiptavin.
Það hafa orðið nokkrar hindranir í ferðamennsku, eins og hryðjuverkaárásinar 11. september 2001 og hryðjuverkaógnir á áfangastöðum eins og á Balí og nokkrum evrópskum borgum. Auk þess að 26. desember 2004 þá var flóðbylgja í Indlansdhafi sem lennti á nokkrum ferðastöðum m.a. Maldíves og Tælandi. Þúsundir manna dóu þar á meðal margir ferðamenn.
Vænleg ferðamennska
Vænleg ferðamennska varð til vegna mikillar hugarfarsbreytingar á 8. áratugnum. Þá var fólk orðið leitt á fjöldaferðamennsku og algengir ferðamannastaðir voru farnir að nálgast þolmörk sín. Ferðamenn fóru að gera kröfu um umhverfis og menningarvæna ferðaþjónustu til mótvægis við fjöldaferðamennsku. Í kjölfar þess varð vænleg ferðamennska til. Hugtakið nær yfir allar aðrar tegundir ferðamennsku en fjöldaferðamennsku t.d. sjálfbær ferðamennsku, visthæfa ferðamennsku og menningartengda ferðamennsku.
Sjálfbær ferðamennska
Skv. skilgreiningu WTO frá árinu þá á sjálfbær ferðamennska að nýta umhverfisauðlindir sem gegna lykilhlutverki í þróun ferðamennsku á sem bestan og hagkvæmastan hátt en viðhalda jafnframt nauðsynlegum vistfræðilegum ferlum og aðstoða við verndun náttúruarfs og líffræðilegrar fjölbreytni. Virða félags- og menningarlegan upprunaleika samfélaga í heimabyggðum, vernda menningararf þeirra, bæði byggingararf og samtímamenningu, og hefðbundin lífsgildi, og stuðla að skilningi og umburðarlyndi á milli ólíkra menningarhópa. Tryggja lífvænlega, langtíma efnahagslega starfsemi sem veitir öllum hagsmunaaðilum félagslegan og hagrænan ávinning er dreifist á milli þeirra á sanngjarnan hátt, þ.m.t. hvað varðar stöðugleika í möguleikum til atvinnuþátttöku og tekjuöflunar innan samfélags gestgjafanna og sem lið í því að sporna við fátækt.
Visthæf ferðamennska
Ferðamennska sem stunduð er í náttúrlegu umhverfi, í sátt við náttúru, menningu og íbúa ferðamannastaða. Visthæfri ferðamennsku er ætlað að vera sjálfbær, hafa lítil áhrif á umhverfið, vera fræðandi og hafa jákvæð hagræn áhrif þar sem hún er stunduð (til að mynda með að njóta þeirra innviða sem heimamaðurinn býður uppá). Visthæf ferðamennska er náttúruferðamennska, fræðandi ferðamennska, byggð upp í samvinnu við heimamenn, skipulögð fyrir litla hópa og minna háð þjónustu og uppbyggingu.
Dómínóspil
thumb|250px|Dómínóspil
Kubbar
Kubbarnir eru nefndir eftir virði punktanna á þeim, t.d. gæti 2-5 eða 5-2 á við um kubb sem er með fjölda tveggja punkta á öðrum enda og fimm punkta á hinum. Kubbar sem eru með sama fjölda punkta á báðum endum heita „tvöfaldir“ kubbar.
Hver kubbur tilheyrir röð, t.d. 0–3 kubbur tilheyrir bæði 0-röðinni og 3-röðinni. Undantekning frá þessu er tvöfaldir kubbar, sem tilheyra sérhópi.
Reglur
Þarf að minnsta kosti tvær manneskjur í dómínóspili.
Risaostra
Risaostra (fræðiheiti: Magallana gigas) er ostrutegund sem er að finna við Kyrrahafsstrendur Asíu. Hún hefur verið flutt til Ástralíu, Evrópu, Norður-Ameríku og Nýja-Sjálands. Kyrrahafsostran er mest ræktaða og efnahagslega mikilvægasta ostrutegundin. Þessi tegund er ræktuð fremur en aðrar vegna þess að hún vex frekar hratt og er ónæm fyrir mörgum sjúkdómum. Á nokkrum svæðum þar sem kyrrahafsostran hefur verið flutt inn hefur hún sest að á náttúrulegum vaxtarstöðum og er álitin innrásartegund. Einkennandi skel þeirra er bollanga og þaðan er nafnið „risaostra“ dregið. Þessir skelfiskar kjósa að setjast að á steinbotnum en geta þó lifað við ýmsar aðstæður.
Kynning
Risaostrur eru upprunar í Japan en hafa nú breiðst út til margra landa, svo sem Bretlands, Frakklands, Bandaríkjanna, Kanada, Kóreu, Kína og Nýja Sjálands þar sem þær eru notaðar í fiskeldi. Þær voru fyrst fluttar til Suð-Austur og Vestur Ástralíu um 1940. Risaostran er frek tegund sem vex hratt, hefur mikla fjölgunargetu og hefur það gert þeim kleift að dreifa sér víða og hrekja í burt innlendar tegundir.
Lýsing
Risaostran hefur þunna og grófa skel sem er lagskipt og hefur hún engar tennur í efri skelinni. Vinstra eða neðra lokið er djúpt en hægra eða efra lokið er næstum flatt og situr það inni í vinstri skelinni. Skelin er hvít að innan og þar er íofinn vefur sem er svartur að lit. Vöðvinn sem heldur skeljunum tveim saman er oftast fjólublár eða brúnn að lit. Fullorðnar Risaostrur eru kyrrsætnar og má finna þær á hörðum sjávarbotnum á um 3-40 metra dýpi. Þær kjósa að lifa í saltvatni í árminni þó svo að þær þoli allskonar saltstyrki og vatnsgæði og geti einnig komið fyrir á landi. Risaostrur nærast á dýra- og plöntusvifum sem þær sía úr vatninu.
Búsvæði
Risaostra vill helst vera á hörðum sjávarbotni þar sem hún festir sig við steina, rusl og skeljar allt frá lægri flæðimarka og til um 40 metra dýpis. Þó að þær festist venjulega við steina, geta þær einnig sest að í leðju þar sem þær festast við litla steina, skeljar, annað brak og rusl eða festast jafnvel ofan á aðrar fullorðnar ostrur. Þær finnast í sjó með salthlutfall um 20-25% þó svo að tegundin geti lifað af í sjó undir 10% saltsyrk og yfir 35%, en þar er hún ólíkleg til þess að æxlast. Þær þola einnig breitt hitastig, en þær geta lifað af í sjó með hitastig á bilinu -1,8 °C til 35 °C. Risaostur er tvíkynja, sem oftast þroskast fyrst sem karlkyns. Á svæðum þar sem gott framboð er á fæðu sýnir kynhlutfallið í eldri ostrum að mikill meirihluti er af kvenkyns ostrum en þar sem lítið framboð er á fæðu er hlutfallið öfugt. Konurnar geta breytt kyni sínu aftur í karlkyns þegar lítill matur er til staðar, til dæmis þegar það er yfirfullt á svæðinu.
Lífsferill
Kynfrumumyndun byrjar við um 10 °C og saltstyrk á milli 15-32 ‰ og fer frjóvgun fram í vatnshygg. Hrygning fer vanalega fram í sjó við 20 °C eða hlýrra, þó örsjaldan við 15-18 °C. Risaostran er mjög frjó þegar hún er um 8-15 cm að lengd og framleiða þær á milli 50-200 milljón eggja í hverri hrygningu, sem veldur því að sjórinn í kringum þær tekur á sig sýn mjólkur. Lirfurnar eru svifdýr sem fljóta um sjóinn fyrstu 3-4 vikurnar og þróast þar, en svo finna þær sér hentugt, hart svæði til þess að setjast að á. Risaostrur vaxa mjög hratt en þær geta vaxið yfir 7,5 cm á fyrstu 18 mánuðunum. Eins og flestar tegundir ostra, breytir Risaostran um kyn á lífsleiðinni, en vanalega gjóta þær fyrst sem karlkyn en seinna meir sem kvenkyn og fer gotið vanalega fram á sumrin.
Líftími
Á fyrsta þroskastigi eru lirfur Risaostrunnar um 70 µm og lifa á plöntusvifum. Þær hreyfa sig með lirfufæti um sjóinn og leita sér þannig að góðum stað til þess að setjast að á. Þær verða þá um 300-340 µm að stærð. Þetta getur tekið um 2-3 vikur en það fer eftir hitastigi á sjónum, saltstyrk og matarframboði. Á meðan á þessum tíma stendur geta ostrurnar einnig dreifst um stórt svæði með vatnsstraumum. Eftir að lirfan hefur fundið sinn stað, þroskast hún upp í unga ostru. Þær vaxa mjög hratt við góð skylirði, en þær ná markaðsstærð (70-100 gr. með skel) á um 18-30 mánuðum. Óuppskornar Risaostrur geta lifað í allt að 30 ár.
Sögulegur bakgrunnur
Risaostran er upprunalega frá Japan, þar sem hún hefur verið ræktuð í hundruði ára. Hún er núna sú ostrutegund sem er notuð mest í eldi í heiminum, þar sem hún vex hratt og er mjög þolin fyrir umhverfisaðstæðum. Hún var flutt til Kyrrahafsstrandarinnar í Bandaríkjunum um árið 1920 og til Frakklands árið 1966 og eru það taldnir vera tveir mikilvægustu viðburðir í sögu Risaostrueldis. Vegna mikillar útbreiðslu og hversu hratt hún vex, á Risaostran það til að taka yfir aðrar innfæddar tegundir. Sem dæmi hefur hún tekið yfir Ólympíuostruna (Ostrea lurida) í Washington og Steinaostruna (Saccostrea commercialis) í Nýja Sjálandi.
Framleiðslutækni
Margar aðferðir eru notaðar við framleiðslu á Risaostrum. Aðferðirnar fara eftir umhverfinu (td. tíðni, skjól, vatnsdýpi, eðli hvarfefna og fleira), en einnig fara aðferðirnar eftir hefðum og mörkuðum. Til dæmis geta ostrurnar annað hvort verið seldar í hálfri skel eða í lokaðri skel og svo getur framleiðslan einungis farið fram í sjó eða bæði á sjó og á landi.
Eldi
Vegna möguleika Risaostrunnar á miklum vexti og vegna þess hversu mismunandi aðstæður hún þolir hefur hún orðið fyrir valinu til eldis í mörgum löndum. Þó að uppruni hennar sé í Japan, þar sem hún hefur verið ræktuð um aldir. Risaostran hefur verið kynnt til þess að taka við að öðrum tegundum ostra sem hafa verið ofveiddar eða valdið sjúkdómum, eða til þess að skapa nýjan iðnað sem ekki hefur verið til áður.
Björgvin Gíslason - Öræfarokk - 1977
Björgvin Gíslason - Öræfarokk er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1977. Á henni flytur Björgvin Gíslason gítarleikari ásamt félögum eigin lög við texta Albert Icefield. Útsetnnigar og stjórnun: Björgvin, Albert, Sigurður og Ásgeir. Hljóðritun fór fram hjá Tóntækni h.f. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Björgvin Gíslason. Plötupressun: Soundtek Inc, New York,USA. Alfreð Flóki gerði mynd á hljómplötuumslag. Hönnun umslags SG og Grafik hf. Prentun umslags Grafik hf.
Sniðmengi
thumb|[[Venn-mynd af sniðmengi A og B (lesið „A snið B“)]] Sniðmengi (einnig snið, skurðmengi eða skarmengi ) er í mengjafræði mengi þeirra staka í tilteknum mengjum, sem eru sameiginleg öllum mengjunum. Sniðmengi mengjanna A og B er lesið „A snið B“ og táknað A \cap B. Formleg skilgreining er:
Sem dæmi er sniðmengi mengjanna og  mengið
Ef sniðmengi tiltekinna mengja er tómt eru mengin sögð sundurlæg.
Melina Kanakaredes
Melina Kanakaredes (fædd Melina Eleni Kanakaredes, 23. apríl 1967) er bandarísk leikkona sem er þekktust fyrir hlutverk sín í CSI: NY, The Guiding Light og Providence.
Einkalíf
Kanakaredes fæddist í Akron, Ohio í Bandaríkjunum og er af grískum uppruna, ásamt því að vera altalandi á grísku.
Kanakaredes stundaði nám við Ohio State háskólann í tónlist, dansi og leikhúsi en fluttist síðan yfir til Point Park College. Útskrifaðist hún frá Point Park College í Pittsburg, Pennsylvaníu með B.A. gráðu í leiklistum.
Kanakaredes fluttist til New York eftir útskrift þar sem hún reyndi fyrir sér sem leikari í Broadway leikritum.
Ferill
Fyrsta hlutverk Kanakaredes var í kvikmyndinni Carts frá árinu 1987. Síðan þá hefur hún leikið í nokkrum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.
Fyrsta hlutverk Kanakaredes í sjónvarpi var í sjónvarpsþættinum The Guiding Light sem Eleni Andros Spaulding Cooper frá 1991-1995. Var hún tilnefnd tvisvar sinnum til Emmy verðlauna fyrir hlutverk sitt.
Vætuölur
Vætuuölur (Alnus incana ssp. rugosa) er undirtegund Gráelris og er meðalstórt tré af birkiætt.
Melina Kanakaredes
Ferill
Frægustu hlutverk hennar í sjónvarpi er fyrir hlutverk sitt sem Dr. Sydney Hansen í Providence frá 1999-2002 og sem Stella Bonasera í CSI: NY frá 2004-2010. Kanakaredes yfirgaf CSI: NY eftir sex þáttaraðir.
Vætuölur
Útbreiðsla
Það vex í Kanada og norðausturhluta Bandaríkjanna..
Á Íslandi
Finnst hérlendis og eru eintök í Grasagarði Reykjavíkur og Lystigarði Akureyrar.
Melina Kanakaredes
Ferill
Hefur komið fram í kvikmyndum á borð við: The Long Kiss Goodnight, 15 Minutes og Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief
Verðlaun og tilnefningar
Daytime Emmy verðlaunin
Andeind
Andeind er öreind, sem deilir öllum eigninleikum með tiltekinni efniseind, nema rafhleðslunni, sem er öfug miðað við efniseindina. Dæmi: jáeind er andeind rafeindar. Andefni er eingöngu samsett úr andeindum, en fyrirfinnst ekki náttúrulega á jörðinni.
Melina Kanakaredes
Verðlaun og tilnefningar
Soap Opera Digest verðlaunin
TV Guide verðlaunin
Tetrastichus planipennisi
Tetrastichus planipennisi er sníkjuvespa af ættinni Eulophidae sem er ættuð frá Norður-Asíu. Hún sníkir á skartbjöllunni Agrilus planipennis Fairmaire, sem er ágeng tegund og meindýr á eskitrjám í Evrópu og Norður-Ameríku.
Lífsferill
Tetrastichus planipennisi sníkja á bjöllunni með því að bora varpbroddinum í gegn um börk trjánna og í lirfurnar og skilja eggin þar eftir. Lirfur sníkjuvespunnar nærast og þroskast í lirfu bjöllunnar og valda dauða hennar. Tetrastichus er með að minnsta kosti fjórar kynslóðir á ári og hver bjöllulirfa getur fætt að 127 lirfur af Tetrastichus. Tetrastichus planipennisi lifa af veturinn ýmist sem lirfur í hýslinum eða í göngum lirfunnar undir berki asktrjánna.
Mehmed 2.
thumb|right|Mehmet 2. Tyrkjasoldán
Mehmed 2. (ottoman tyrkneska: محمد الثانى Meḥmed-i s̠ānī, tyrkneska: II. Mehmet), betur þekktur sem Mehmed sigursæli, var við völd í Ottómanaveldi frá árunum 1444 til 1446 og aftur frá 1451 til 1481. Mehmeds er minnst fyrir að hafa sigrað Konstantínópel sem er í dag Istanbúl. Þessi sigur á borginni batt enda á austrómverska keisaraveldið. Hann hélt landvinningum sínu áfram að því loknu og náði að leggja undir sig stór svæði í Suðaustur-Evrópu allt vestur að Bosníu. Hann er talinn vera einn af bestu herforingjum tímabilsins og lagði grunninn að útþenslu Ottómanaveldis.
Æviágrip
Mehmed var fæddur 30. mars 1432 í Edirne í Tyrklandi. Faðir hans var Murad 2. soldán en móðir hans hét Huma Valide Hatun. Þegar Mehmed var 11 ára var hann sendur til Amasya við Svartahaf til náms, til að kenna honum íslömsk fræði og undirbúa hann til að taka við soldánstitlinum af föður sínum. Þessi menntun hafði mikil áhrif á Mehmed og styrkti íslamstrú hans mikið.
Ricardo Carvalho
Ricardo Alberto Silveira Carvalho (fæddur 1978 í Portúgal) er portúgalskur knattspyrnumaður sem spilar með Real Madrid. Áður spilaði hann með Chelsea. Carvalho er varnarmaður.
Mehmed 2.
Umsátrið um Konstantínópel
alt=Konstantínopel|thumb|Konstantínopel Þegar Mehmed var 21 árs gamall stjórnaði hann hersveitum Ottómana í umsátri um Konstantínópel. Ottómanar náðu að sigra borgina á 53 dögum og var það í fyrsta sinn sem borgin var hertekin. Markaði það endalok austrómverska keisaradæmisins. Í framhaldinu vildi hann hertaka allar leifarnar af austurómverska veldinu og náði hann síðar yfirráðum yfir allri Anatólíu og Balkanskaga. Síðar titlaði hann sig rómverskan keisara og drottnara tveggja meginlanda og tveggja úthafa.
Ragnar Stefánsson
Ragnar Stefánsson (f. 14. ágúst 1938) er íslenskur jarðskjálftafræðingur og prófessor. Ragnar var í 38 ár forstöðumaður jarðeðlissviðs Veðurstofu Íslands.
Náms- og starfsferill
Hann stundaði nám við Uppsala háskóla í Svíþjóð og lauk Fil. kand prófi (B.Sc.) í stærðfræði og eðlisfræði 1961 og Fil. kand prófi í jarðeðlisfræði 1962 og árið 1966 Fil.lic prófi (Ph.D.) í jarðskjálftafræði.
Árin 1962 – 1963 og frá 1966 til 2003 var hann forstöðumaður jarðeðlissviðs Veðurstofu Íslands og 2004 – 2005 forstöðumaður Rannsóknarstofu Veðurstofunnar við Háskólann á Akureyri. Árin 2005 – 2008 var hann rannsóknarprófessor við Háskólann á Akureyri, þar sem hann er nú prófessor emeritus.
Alla starfsævi sína hefur megin verksvið hans verið eftirlit og rannsóknir til að draga úr hættum af völdum jarðskjálfta og eldgosa. Frá 1980 hafði hann forystu um uppbyggingu mælikerfa og rannsókna sem miða að því að vara við jarðskjálftum og eldgosum og hættum sem af þeim geta stafað og hafði forystu í mögrum íslenskum og alþjóðlegum rannsóknarverkefnum sem miðuðu að því marki. Árið 2011 sendi Ragnar frá sér bókina ''Advances in Earthquake prediction. Research and Risk Mitigation'', þar sem hann dregur saman meginniðurstöður rannsókna sinna og reynslu af jarðskjálftaspám. Árið 2022 gaf Skrudda út bók hans ''Hvenær kemur sá stóri? Að spá fyrir um jarðskjálfta''. Þetta er mikið yfirlitsrit um jarðskjálfta á Íslandi og fjallar einnig um uppbyggingu vöktunarkerfis með jarðhræringum og jarðskjálftaspár.
Félagsstörf
Ragnar hefur sinnt ýmsum félagsstörfum. Hann var í forystu Fylkingarinnar á árunum 1966 – 1984, lengst af sem formaður samtakanna. Hann var formaður Framfarafélags Dalvíkurbyggðar frá stofnun þess 2002 og lengi framan af. Á árunum 2003 – 2008 var hann formaður samtakanna Landsbyggðin lifi. Hann var meðal stofnenda VG, Vinstri hreyfingarinnar græns framboðs, árið 1999 og var um hríð í flokksráði samtakanna.
Einkahagir
Ragnar er fæddur í Reykjavík, sonur Rósu Kristjánsdóttur og Stefáns Bjarnasonar. Hann er landskunnur sem Ragnar skjálfti en viðurnefnið er vitaskuld dregið af starfi hans. Með fyrri eiginkonu sinni Astrid Malmström (Ástríði Ákadóttur), menntaskólakennara, sem hann kvæntist 1961, eignaðist hann börnin Kristinu, Stefán Áka og Gunnar Bjarna. Með Björk Gísladóttur eignaðist hann Bryndísi Hrönn. Seinni kona hans er Ingibjörg Hjartardóttir, rithöfundur, sem hann kvæntist 1990.
Sjálfsævisaga Ragnars, Það skelfur, kom út 2013.
Inter Miami CF
Club Internacional de Fútbol Miami, þekkt á ensku sem  Inter Miami CF eða bara Inter Miami er bandarískt knattspyrnufélag með aðsetur í Miami á Flórída. Eigandi félagsins er Englendingurinn David Beckham.
Járnblendiverksmiðjan á Grundartanga
Járnblendiverksmiðjan á Grundartanga er verksmiðja Elkem Íslands (áður Íslenska járnblendifélagsins) á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit. Verksmiðjan var gangsett þann 26. júní árið 1979. Meginafurð verksmiðjunnar er kísiljárn sem notað er við stálframleiðslu. Framleiðslugeta verksmiðjunnar er 120 þúsund tonn á ári og er hún nú næststærsti framleiðandi kísiljárns í heimi.
Eignarhald og rekstur
Járnblendiverksmiðjan hefur alla tíð verið rekin af Íslenska járnblendifélaginu sem síðan 2008 heitir Elkem Ísland. Norska stórfyrirtækið Elkem AS hefur verið hluthafi í félaginu síðan 1976, og eignaðist það að fullu árið 2003. Elkem AS hefur verið í eigu China National Bluestar (China National Bluestar (Group) Ltd.) síðan 2011, sem aftur á móti er í eigu kínverska ríkisfyrirtækisins ChemChina (China National Chemical Corporation).
Íslenska járnblendifélagið var stofnað þann 28. apríl 1975 af Ríkisstjórn Íslands í samvinnu við bandaríska fyrirtækið Union Carbide. Rúmu ári eftir stofnun félagsins dró Union Carbide sig úr samstarfinu og í stað þess kom norska stórfyrirtækið Elkem AS. Ýmsir aðilar áttu hlut í félaginu áður en áður en Elkem AS eignaðist það að fullu árið 2003.
Alacarte
thumb|right|Skjámynd af Alacarte í Ubuntu Linux. Alacarte er forrit fyrir GNOME-skjáborðsumhverfið sem auðveldar notandanum að ráða því hvað birtist í aðalvalmynd umhverfisins.
1843
Árið 1843 (MDCCCXLIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd Dáin
Embættisaðall
Embættisaðall kom til sögunnar um svipaðar mundir og einveldið. Þá hættu konungar að úthluta erfðatitlum, en í staðinn voru konunglegir æðri embættismenn sæmdir aðalstign sem ekki erfðist. Skyldleiki við konung eða eldri aðalsættir, og embætti eða nafnbætur, réðu því hversu langt menn komust í virðingarstiganum, hvort menn öðluðust nafnbætur á borð við etatsráð eða konferensráð.
Íslendingar voru engin undantekning að þessu leyti á einveldistímanum. Finnur Magnússon var etatsráð og Magnús Stephensen líka þangað til hann varð konferensráð. Sama átti við um amtmenn, stiftamtmenn og, lengi vel, biskupa.
Um 1930 var hætt að úthluta embættisaðalsnafnbótum.
Costa del Sol
thumb|Kort. thumb|Milli Marbella og Fuengirola. Costa del Sol er um 150 km strandsvæði í Andalúsíu á Suður-Spáni. Er heitið yfirleitt notað sem samheiti yfir strandlengjuna frá Cádiz í vestri (nærri Gíbraltar) og til Nerja í austri, þ.e. í héraðinu Malaga, og tekur þannig m.a. til bæjanna Torremolinos, Benalmadena, Fuengirola og Marbella auk borgarinnar Malaga. Hefur svæðið um áratugaskeið verið mjög vinsæll áfangastaður ferðamanna. Hraðbrautin A7 fer um svæðið og næsti flugvöllur er Malaga-Costa del Sol flugvöllurinn.
Endurreisnin
thumb|right|Vitrúvíski maðurinn eftir Leonardo da Vinci. Endurreisn eða endurreisnartímabilið var tímabil í mannkynssögu, sem tók við af miðöldum. Það var blómaskeið í listum og vísindum, sem hafði töluverða hliðsjón af listum og hugmyndum Forn-Grikkja og Rómverja. Endurreisnin er venjulega talin hefjast á Ítalíu á 14. öld og hafi síðan borist þaðan um Evrópu allt til síðari hluta 16.aldar og því staðið frá síðmiðöldum fram á nýöld. Ítalska skáldið Dante Alighieri er oft talinn standa á mörkum miðalda og endurreisnar og skáldið Francesco Petrarca hefur verið kallaður fyrsti endurreisnarmaðurinn. Stundum hefur endurreisnin verið nefnd Endurlífgunaröld eða Endurfæðingin á íslensku. Það er þó sjaldgæft.
Myndlist endureisnartímans einkenndist af nýjungum sem oft áttu sér þó fornar rætur. Myndlistin á þessum tíma fór að verða afar sérkennileg. Endurreisnin er tími ólíumálverka en áður höfðu litir verið búnir til með því að blanda dufti og eggjum. Endurreisnin var einnig tími tréristumynda sem voru prentaðir á pappír og koparstunga sem var enn ein nýjung í myndlist endurreisnartímans
Endurreisnamálarar fóru einnig að mála óhefbundin myndefni. Á Ítalíu var byrjað að mála myndir af fólki, landslagsmyndir og kyrralífsmyndir. Trúarleg verk miðalda víkja þó ekki alfarið fyrir sín endurreisnarinnar sem var veraldlegri. Könnun á ítölskum málverkum sem máluð voru á árunum 1420-1520 sýnir að veraldleg viðfangsefni jukust eingöngu úr 5% í 20%.
Flest allir endurreisnarmálar tóku upp á því að kryfja lík til að geta dregið upp nákvæmari mynd af mannslíkamanum. Myndir fóru að vera fullkomnari og raunverulegri en áður. Á þessum tíma má segja að listamennirnir hafa verið frjálsari en áður. Það var komið að þeim til að sanna sig fyrir ríka og fræga fólkinu í staðin fyrir að vera bara skipað að gera eitthvað. Myndirnar sögðu meira og allar myndir táknuðu eitthvað sérstakt. Það var lögð mikil áhersla á bakgrunninn á myndlistinni og það voru sýndar mjög miklar tilfinningar fyrir myndunum. thumb|Giorgio Vasari
Upphaflega var hugtakið endurreisn (rinascimento sem þýðir orðrétt endurfæðing) notað af Giorgio Vasari sem ritaði æviþætti um helstu listamenn Ítalíu á 16. öld og þá í þeirri merkingu að í myndlist hefðu menn aftur tekið upp listræn viðmið, tækni og viðhorf sem ríktu á klassíska tímanum. Hugtakið var fyrst og fremst notað í listasögu fram til síðari hluta 19. aldar þegar sagnfræðingar tóku að nota það til að lýsa einhvers konar vatnaskilum sem skildu milli hinna myrku miðalda og nútímans.
Á meðan list miðalda einkenndist af trúarlegri innri leit þá einkennist list á endurreisnartímanum af veraldlegri sýn, athyglin beinist að hinu jarðneska lífi og manninum. Húmanismi, mannhyggja eða manngildisstefna var megin menntastefna endurreisnarinnar.
Á endurreisninni var tekið að líta á hið einstaka sem lykil að hinu almenna og áhersla lögð á vísindarannsóknir og beinar athuganir á náttúrunni.
Það voru notaðir sérstakir sterkir litir, og notaðir olíulitir. Höggmyndalistin varð mjög vinsæl, margar myndir urðu mjög mikilvægar og vinsælar til dæmis eins og Portrett - myndir verða vinsælar og fólk fer að hafa meiri áhuga á þeim. Það varð allt fjölbreyttara til dæmis það að myndefni var meira en það var áður fyrr og það var mikið af listum og myndefnum sem voru ekki til áður fyrr. Það þótti mjög áhugavert að sækja oft myndefnið til fornaldar sem endurreisnarmönnum þótti svo áhugavert að gera.
Heimildir
Renaissance artistique
Fetar
Fetar (fræðiheiti: Certhiidae) eru ætt spörfugla.
Snyrtivörur
thumb|250px|Ýmislegar snyrtivörur
Snyrtivörur eru efni sem eru notuð til að bæta útlit eða lykt líkamans. Oftast eru þær blöndur af efnasamböndum sem geta verið af náttúrulegum uppruna eða tilbúin. Húðkrem, smyrsl, ilmvatn, varalit, naglalakk, hárlakk og lyktareyði má öll flokka sem snyrtivörur.
Snyrtivörur voru notaðar að fornu, til dæmis notuðu Fornegyptar laxerolíu til að vernda húðina. Rómverjar notuðu húðkrem úr bývaxi, ólífuolíu og rósavatni. Á 19. öld voru vaselín og lanólín fundin upp og árið 1911 kom Nivea Creme á markað. Í dag er stærsta snyrtivarafyrirtæki í heimi L'Oréal.
Bæði framleiðsla og notkun snyrtivara eru umdeildar: sum snyrtivarafyrirtæki gera tilraunir á dýrum við þróun nýrra vara. Dýratilraunir vegna framleiðslu snyrtivara eru nú bannaðar í Evrópusambandinu. Ýmsir hópir hafa gagnrýnt notkun á snyrtivörum, meðal annars femínistar og trúarhópir, sem halda til dæmis að snyrtivörur séu notaðar til að bæla niður konur eða að þær brjóti hógværð kvenna.
Daníel E. Arnarsson
Daníel E. Arnarsson (fæddur 28. febrúar 1990) er framkvæmdastjóri Samtakanna '78. Daníel var kjörinn varaþingmaður Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs í Reykjavíkurkjördæmi suður í Alþingiskosningunum 2021 en sagði sig úr flokknum þann 15. mars 2023 í kjölfar þess að þingflokkur VG greiddi atkvæði með útlendingafrumvarpi Jóns Gunnarssonar dómsmálaráðherra og hét því að vísa þar eftir á næstu manneskju á framboðslista VG þegar kalla þyrfti inn varaþingmann.
Marhálmur
Marhálmur (fræðiheiti: Zostera marina eða Zostera angustifolia) er graskennd jurt af marhálmsætt. Marhálmur finnst víða við vesturströnd Íslands. Hann vex út í sjó á grunnum leirkenndum botni.
Linux
thumb|right|Mörgæsin Tux er lukkudýr Linux. Linux (eða GNU/Linux) er UNIX-legt og POSIX-samhæft frjálst stýrikerfi sem samanstendur af Linuxkjarnanum og ýmsum kerfishugbúnaði, þar á meðal GNU-tólum. Stýrikerfið dregur nafn sitt af finnska forritaranum Linus Torvalds sem gaf út fyrstu útgáfu Linuxkjarnans 5. október 1991. Free Software Foundation sem þróuðu GNU-tólin hafa barist fyrir því að stýrikerfið sé kallað „GNU/Linux“ til að leggja áherslu á framlag GNU-verkefnisins til hugbúnaðarins, en það er umdeilt.
Upphaflega var Linux þróað sem stýrikerfi fyrir tölvur með Intel x86-samhæfða örgjörva en það hefur síðan þá verið þýtt fyrir fleiri vélbúnaðarútfærslur en nokkuð annað stýrikerfi. Linux (þ.e. kjarninn) er vinsælasta stýrikerfi í heimi (þó ekki í GNU/Linux formi) vegna Android-stýrikerfisins, sem notast við Linux kjarnann og er mikið notað í snjallsíma og spjaldtölvur. Linux er líka allsráðandi á ofurtölvum (allar á TOP500 nota síðan í nóvember 2017), og er leiðandi stýrikerfi á netþjónum (með fáa keppinauta) en er einungis með 2,3% hlut á borðtölvum. Chrome OS sem líka er byggt á Linux er algengt á ódýrum fartölvum. Linux er líka algengt sem fastbúnaður í ívafskerfum eins og sjónvarpstölvum, beinum og snjallúrum þar sem stýrikerfið er sérsniðið að vélbúnaðinum.
Þróun Linux er eitt þekktasta dæmið um frjálsa og opna hugbúnaðarþróun. Frumkóði stýrikerfisins er aðgengilegur og má nota, breyta og dreifa samkvæmt skilyrðum opinna hugbúnaðarleyfa eins og GNU General Public License, hvort sem er í fjárhagslegum tilgangi eða ekki. Linux fyrir notendatölvur og netþjóna kemur yfirleitt fyrir sem dreifingarútgáfa sem inniheldur Linuxkjarnann, kerfishugbúnað, forritunarsöfn og mikinn fjölda notendaforrita sem eru sniðin að markhópi útgáfunnar. Algengar Linuxútgáfur eru Debian, Ubuntu, Linux Mint, Fedora, openSUSE, Arch Linux og Gentoo og leyfisskyldu útgáfurnar Red Hat Enterprise Linux og SUSE Linux Enterprise Server.
Linuxútgáfur fyrir borðtölvur eru oftast með gluggakerfi eins og X11, eða Wayland, og skjáborðsumhverfi eins og GNOME eða KDE. Sumar útgáfur notast við léttari skjáborð eins og LXDE eða Xfce. Útgáfur fyrir netþjóna eru oft lausar við myndræn notendaskil eða bjóða upp á þau sem valkost en innihalda gjarnan miðbúnað eins og LAMP-hugbúnaðarstæðuna. Þar sem Linux er frjáls hugbúnaður getur hver sem er búið til eigin útgáfu miðað við ætluð not.
Fyrirrennarar
thumb|right|Ken Thompson og Dennis Ritchie vinna við PDP-11-tölvu hjá Bell Labs Stýrikerfið Unix var búið til árið 1969 í rannsóknarstofnun bandaríska símafyrirtækisins AT&T, Bell Labs, af Ken Thompson, Dennis Ritchie, Douglas McIlroy og Joe Ossanna. Fyrsta útgáfa þess var forrituð í smalamáli og var gefin út árið 1971. Síðar var stýrikerfið endurskrifað frá grunni í forritunarmálinu C af Dennis Ritchie fyrir utan kjarnann og nokkra viðmótshluta. Með því að skrifa frumkóðann í æðra forritunarmáli var auðveldara að aðlaga kerfið að ólíkum vélbúnaði.
Vegna bandarískra laga um bann við einokun gat AT&T ekki hafið starfsemi í tölvugeiranum og neyddist til að gefa hverjum sem var leyfi til að nota hugbúnaðinn sem Bell Labs þróaði. Notkun Unix breiddist því hratt út meðal fyrirtækja og stofnana. Í kjölfar dómsmála sem neyddu AT&T til að skipta fyrirtækinu upp árið 1984 losaði það sig við Bell Labs sem við það varð sjálfstætt fyrirtæki og laust undan takmörkunum. Bell Labs hófu því að selja Unix sem leyfisskyldan hugbúnað.
Árið 1983 hóf Richard Stallman að þróa GNU-verkefnið sem gekk út á að búa til fullbúið Unix-legt stýrikerfi sem væri eingöngu gert úr frjálsum hugbúnaði. Árið 1985 stofnaði Stallman Free Software Foundation. Hann samdi fyrstu útgáfu GPL-hugbúnaðarleyfisins árið 1989. Um 1990 voru hann og samstarfsfólk hans búin að þróa mikið af grunnhugbúnaði stýrikerfisins eins og þýðanda, textaritla, Unix-skel og gluggakerfi, en vantaði enn kjarna, rekla og púka.
Árið 1987 gaf bandarískur tölvunarfræðikennari við Vrije Universiteit í Amsterdam, Andrew S. Tanenbaum, út kennslubók í forritun stýrikerfa, Operating Systems: Design and Implementation. Bókin innihélt útfærslu á Unix-legu stýrikerfi, MINIX, sem var skrifuð frá grunni og fyrst og fremst hugsuð sem námstæki. Ástæðan var sú að Tanenbaum hafði áður notað frumkóða Unix við kennslu en gat það ekki lengur vegna breytinga á notkunarleyfum Bell Labs. Þótt frumkóði MINIX væri þannig aðgengilegur var einungis heimilt að nota hann til kennslu til ársins 2000 þegar hann kom út með frjálsu leyfi.
Þróun Linux
thumb|right|Tveir disklingar með einni af fyrstu útgáfum Linux Linus Torvalds var nemandi í tölvunarfræði við Helsinkiháskóla og hóf að þróa eigin stýrikerfiskjarna árið 1991 vegna þess að hann var óánægður með takmarkanirnar sem giltu um notkun MINIX-kóðans í bók Tanenbaums. Kerfið var þróað fyrir 80386-örgjörvann í tölvu Torvalds og hann notaði GNU C-þýðandann. 25. ágúst 1991 setti hann kerfið sem hann hafði skrifað á Usenet-hópinn comp.os.minix og óskaði eftir tillögum að úrbótum.
Upphaflega var kjarninn með notkunarleyfi sem takmarkaði notkun í fjárhagslegum tilgangi en árið eftir var hann gefinn út með sama GPL-leyfi og GNU-hugbúnaðurinn sem hann notaði. Ýmsir urðu til þess að taka þátt í þróun kjarnans og aðlaga allan GNU-hugbúnaðinn fyrir hann sem gerði Linux að fullbúnu stýrikerfi.
Upphaflega vildi Torvalds kalla kerfið Freax en Ari Lemmke, einum af samstarfsmönnum hans, líkaði ekki við það nafn og tók upp á því að kalla það Linux.
Almenn notkun
Notkun stýrikerfisins í vinnsluumhverfi hófst eftir miðjan 10. áratug 20. aldar. Stofnanir á borð við NASA hófu að skipta út dýrum ofurtölvum fyrir tölvuklasa sem notuðu Linux. Í kjölfarið hófu fyrirtæki á borð við Dell, IBM og Hewlett-Packard að bjóða stuðning við Linux til að komast undan ofurvaldi Microsoft á borðtölvumarkaðnum.
Linux náði fljótlega miklum vinsældum sem stýrikerfi fyrir netþjóna þar sem það bauð upp á frjálsa hugbúnaðarstæðu fyrir vefþjónustur með Apache-vefþjóninum, gagnaþjóna á borð við MySQL og PostgreSQL og vefforritunarmálin PHP, Perl og Python, svokallaða LAMP-hugbúnaðarstæðu. Talið er að tæp 60% allra netþjóna keyri á Linux.
Árið 2008 setti Google Android-stýrikerfið á markað, en það notast við Linuxkjarna og sérstakt notendaviðmót sem er skrifað að hluta í Java. Það er því umdeilt hvort Android telst sérstakt stýrikerfi eða útgáfa af Linux. Android er með tæplega 60% markaðshlutdeild á snjallsíma- og spjaldtölvumarkaðnum (tæp 40% á Íslandi). Chrome OS, sem líka er frá Google, notar líka Linuxkjarnann.
Uppbygging
Linux-kerfi er einingaskipt Unix-legt stýrikerfi sem byggist að mestu á þeim hönnunarviðmiðum sem höfð voru til hliðsjónar við hönnun Unix á 7. og 8. áratug 20. aldar. Linux er með samfelldan stýrikerfiskjarna, Linux-kjarnann, sem sér um ferlastýringu og aðgang að jaðartækjum og skráarkerfum. Reklar eru ýmist felldir inn í kjarnann eða hlaðið inn eftir þörfum á keyrslutíma.
Stór hluti af virkni Linux-kerfa kemur úr hugbúnaði sem þróaður er af öðrum aðilum og sem er samhæfður fyrir Linux-kjarnann. Hugbúnaður frá GNU-verkefninu er mikilvægur hluti af Linux-kerfum. Þaðan kemur algengasta útfærsla aðgerðasafns forritunarmálsins C, algeng skipanalínuskel og mörg Unix-tól sem sjá um algengar grunnaðgerðir stýrikerfisins. Myndræn notendaskil í Linux byggja á einni útfærslu X-gluggakerfisins. Wayland-staðallinn hefur rutt sér til rúms í stað X, á t.d. Fedora og frá og með Ubuntu 17.10, þar sem mikið af virkni X-kerfisins er nú orðin hluti af Linux-kjarnanum.
Í dæmigerðri Linux-uppsetningu er eftirtalinn hugbúnaður:
Notendaskil
Notendaskilin í Linux, líka kölluð skelin, er annað hvort skipanalínuviðmót, myndræn notendaskil eða vélræn stjórntæki í ívafskerfum. Á borðtölvum eru myndræn notendaskil oftast sjálfgefin en skipanalínuviðmótið er aðgengilegt í gegnum útstöðvarhermi eða sýndarútstöð.
Skipanalínuviðmót eru textaviðmót sem notast við texta fyrir bæði inntak og úttak. Langalgengasta Linux-skelin er bash (Bourne-Again Shell) sem var upphaflega þróuð á vegum GNU-verkefnisins. Mest af grunnhugbúnaði Linux, þar á meðal mikið af notendahugbúnaði, notast eingöngu við skipanalínuviðmót. Slíkt viðmót hentar sérstaklega vel fyrir sjálfvirka keyrslu og samkeyrslu margra forrita og gerir milliferlasamskipti einföld.
Á borðtölvum er algengast að notast við myndræn notendaskil sem sett eru saman í heildstæð skjáborðsumhverfi eins og KDE, GNOME, MATE, Cinnamon, Unity, LXDE, Pantheon og Xfce. Algengustu notendaskilin byggja á X-gluggakerfinu (kallað „X“ eða „X11“) sem er netgagnsætt og leyfir forriti sem keyrir á einu kerfi að birta notendaskil á öðru. Sumar viðbætur X-kerfisins virka þó ekki yfir net. Gluggastjóri eins og Mutter, KWin eða Xfwm, er hluti af dæmigerðu skjáborðsumhverfi.
Wayland-staðallinn er nýr staðall fyrir gluggaþjóna sem hugmyndin er að taki við af X11-þjóninum, en árið 2016 var X11 enn útbreiddastur. Ólíkt X11 þarf Wayland ekki utanaðkomandi gluggastjóra og gluggasetjara. Staðlaða útfærsla Wayland er Weston, en verið er að aðlaga bæði KWin (KDE) og Mutter (GNOME) fyrir Wayland-staðalinn. Enlightenment var aðlagaður í útgáfu 19.
Kvennahreyfing Samfylkingarinnar
Kvennahreyfing Samfylkingarinnar var stofnuð árið 2005. Kvennalistinn var einn af fjórum flokkum sem stóðu að stofnun Samfylkingarinnar árið 1999. Fljótlega fóru konur að tala um að stofna með sér sérstaka hreyfingu og var fyrsta þing Kvennahreyfingar haldið 2001 í Munaðarnesi. og áform um formlega stofnun voru rædd á Landsfundi Samfylkingarinnar 2005. Seinna sama ár var Kvennahreyfingin formlega stofnuð í Hveragerði. Á stofnfundinn mættu rúmlega hundrað konur sem unnu í tvo daga í málefnahópum við að móta stefnu og starfsreglur fyrir hreyfinguna. Hreyfingin er tengslanet til að efla og virkja konur innan flokksins og til að móta og hafa áhrif á að stefna flokksins sé femínísk, Afnám misréttis í launum, barátta gegn kynferðislegu ofbeldi og fjölgun kvenna hvarvetna þar sem ráðum sé ráðið var forgangsmál.
Danfríður Kristín Skarphéðinsdóttir
Danfríður Kristín Skarphéðinsdóttir (f. 3. mars 1953) sérfræðingur í Umhverfis- og auðlindaráðuneytinu. Hún var þingkona Kvennalistans fyrir Vesturlandskjördæmi 1987 - 1991.
Erla Hulda Halldórsdóttir
Erla Hulda Halldórsdóttir (1966) er prófessor í sagnfræði við Sagnfræði- og heimspekideild Háskóla Íslands. Hún hefur sérhæft sig í kvenna- og kynjasögu og varði árið 2011 doktorsritgerð sína, Nútímans konur. Menntun kvenna og mótun kyngervis á Íslandi 1850-1903.
Færeysk menning
Menning færeyja hefur rætur í norrænni menningu. Færeyjar voru lengi aðskildar frá aðal menningarsvæðum og hreyfingum sem fóru um hluta Evrópu. Þetta merkir að þeir hafa haldið stórum hluta af sinni þjóðlegu menningu. Færeyska er töluð í eyjunum. Það er eitt af þremur aðskildum Norrænum tungumálum sem hafa þróast frá fornnorrænu, sem var töluð í skandinavíu á víkingaöld, hin tungumálin eru íslenska og úrelda tungumálið norn, sem er talið hafa verið skiljanlegt þeim sem tala færeysku. Þangað til á 15. öld höfðu Færeyjar svipaða réttritun og íslenska og norska, en eftir siðaskiptin 1538 bönnuðu Danir, sem réðu yfir eyjunum, notkun þess í skólum, kirkjum og opinberum skjölum. Þetta viðhélt sterkri hefð við að tala málið, en um 300 ára skeið var tungumálið ekki skrifað niður. Þetta þýddi að öllum ljóðum og sögum var komið áfram munnlega. Þessi verk voru skipt í eftirfarandi flokka: sagnir (sögulegar), ævintyr (sögur) og kvæði, sem oft voru flutt með tónlist og hringdansi frá miðöldum. Þessar sögur voru að lokum skrifaðar niður á 19. öld, aðalega af dönskum námsmönnum.
Bókmenntir
Færeyskar bókmenntir í hefðbundnum skilningi orðsins hafa aðeins þróast á síðustu 100-200 árum. Það er aðalega vegna þess að færeyska var ekki skrifuð á stöðluðu formi fyrr en 1890 (1854 gaf V.U. Hammershaimb út staðal fyrir nútíma færeysku. Hann bjó til réttritun sem samsvarar ritreglum frá fornnorrænu).
Íþróttir
Fótbolti er vinsælasta íþróttin á færeyjum og á eftir henni koma handbolti, blak, kappróður og sund.
Fótbolti
60% þeirra sem eru í íþróttum á eyjunum spila fótbolta. 1-0 sigur yfir Austurríki 12. september 1990 er enþá stærsti dagur fótboltans á eyjunum, en landsliðið hefur einnig náð góðum úrslitum gegn liðum sem eru ofar á styrkleikalista FIFA og þá aðalega á heimavelli.
Frá 1. júlí 2008 hefur alþjóðlegt met færeyja (í undanmóti meistaramóts UEFA) verið að spila 48 leiki, vinna 3, fá jaftefli í 5 og tapa 40.
Fimm stofnanir reka fótboltaskóla, sem er sóttur af 1000 börnum a hverju ári. Þekktasti fótboltamaðurinn er líklega Todi Jónsson, sem spilaði fyrir FC Copenhagen í Danmörku og var markahæsti leikmaðurinn á leiktíðinni 2002/2003.
Sund
Sund er vinsæl íþrótt í færeyjum. Færeyski frjálsi sundkappinn Pál Joensen er íþróttamaður færeyja með besta árangur á alþjóðavísu fyrir landið, brons verðlaun á heimmeistaramóti FINA 2012. Í júlí 2011 komst hann í gegnum undanúrslit fyrir lokakeppni í 800 metra keppni karla og 1500 metra frjálsu sundi á alþjóðlega sundmótinu í Sjanghæ 2011. Hann lenti í fjórða sæti í 1500 metra frjálsu sundi, 0,67 sekúndum á eftir bronshafanum. Á sama móti lenti hann í fimmta sæti í frjálsu 800 metra sundi. 2010 vann Joensen silfrið á evrópumeistaramótinu í sundi. 2012 æfði hann í 25 metra langri laug, því það var engin 50 metra laug í færeyjum. Fyrsta 50 metra laugin var byggð í heimabyggð Páls, Vágum og er nefnd eftir honum, Pálshøll
Orrustan við Balaclava
thumbnail|Orrustan við Balaklava 25. október 1854. Hersveitir Englendinga undir stjórn Cardicans jarls og hersveitir Rússa Orrustan við Balaclava er bardagi sem fór fram 25. október 1854 í Krímstríðinu þegar umsátur var um Sevastopol í Rússlandi 1854-1855 en Sevastopol var á aðalherstöð Rússa við Svartahaf.
Í samtímaheimild Skírni frá 1855 er eftirfarandi lýsing á þegar hersveitir Frakka koma að Balaklava og orusta verður milli Rússa og Englendinga 25. október og Frakkar koma til liðs við Englendinga:
I am
I am er fyrsta breiðskífa Selmu Björnsdóttur sem kom út í nóvember 1999. Platan fór beint á topp íslenska vinsædarlistans þegar hún kom út og eyddi þar sex vikum í fyrsta sæti. I am var söluhæsta íslenska hljómplata ársins 1999 og seldist í yfir tíu þúsund eintökum.