cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heims um ból
Heims um ból er frumortur jólasálmur eftir Sveinbjörn Egilsson. Heims um ból er þó oftast sunginn við sama lag og hið fræga jólakvæði ''Stille Nacht! Heilige Nacht! og því hefur sá misskilningur komið upp að Heims um ból'' sé þýðing, en svo er ekki. Hinn upprunalegi Stille Nacht er eftir séra Joseph Mohr og lagið eftir organistann Franz Gruber og var hvortveggja samið árið 1818. Matthías Jochumsson þýddi sálminn á íslensku og heitir þýðing hans: Hljóða nótt, heilaga nótt. En kvæði Sveinbjörns er þó lang oftast sungið við lag Franz Gruber eins og áður sagði.
Hardangervidda
Bergensbanen, þ.e. lestarleiðin milli Bergen og Osló, fer um heiðina og er lestarstöðin í Finse í 1222 metrum.
Wittenberg
Wittenberg er borg í þýska sambandslandinu Saxland-Anhalt og er með 46 þús íbúa (31. des 2013) Wittenberg er vagga siðaskiptanna, en þar hóf Marteinn Lúther siðbótina. Nokkrar byggingar þar sem tengjast siðaskiptunum beint eru á heimsminjaskrá UNESCO.
thumb|Miðborgin í Wittenberg
Lega
Wittenberg stendur við ána Saxelfi mjög austarlega í sambandslandinu. Næstu borgir eru Magdeburg til norðvesturs (50 km), Leipzig til suðurs (40 km) og Berlín til norðausturs (60 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Wittenbergs sýnir rautt virki í blárri á. Silfurlitaður fiskur syndir í ánni. Á virkinu eru tveir skildir. Virkið er Wittenberg. Áin er Saxelfur. Skildirnir voru tákn hins gamla Saxlands. Fiskurinn á að vera lax sem mikið var veiddur áður fyrr í fljótinu.
Orðsifjar
Wittenberg merkir hvítasteinn. Witten er dregið af orðinu weiss (hvid á dönsku, white á ensku), sem merkir hvítur. Berg merkir hér steinn eða klettur. Síðan 1922 heitir borgin opinberlega Lutherstadt Wittenberg.
Upphaf
thumb|Leyfisbréfið sem Albrecht II gaf út, en með því veitti hann Wittenberg borgarréttindin 1293 1174 kemur heitið Wittenberg fyrst við skjöl. Skömmu seinna varð Albrecht I hertogi af Saxlandi og í kjölfarið stækkar byggðin þar. Það var svo Albrecht II greifi sem veitti Wittenberg borgarréttindi 1293. Leyfisbréfið er enn til á safni og er dagsett 27. júní 1293. 1345 var Rúdolf I greifi gerður að kjörfursta í þýska ríkinu. Aðsetur hans var í Wittenberg, sem við það varð að miðstöð stjórnmála. Fyrir utan ýmsar merkar byggingar sem hann lét reisa, stóð hann einnig fyrir varnarvirkjum og borgarmúrum í kringum borgina. Kjörfurstatignin hvarf aftur úr héraðinu við andlát Albrechts III 1422. Nokkrum árum síðar gerðu Hússítar uppreisn í Bæheimi. Þeir réðust inn í Saxland 1429 og gerðu atlögu að Wittenberg. Borgin stóðst hins vegar áhlaup þeirra og slapp í þetta sinn. 1486 varð Wittenberg aftur að kjörborg er greifinn Friðrik hinn vitri varð að kjörfursta. Miklar byggingarframkvæmdir fylgdu í kjölfarið, t.d. brú yfir Saxelfi, kastali og kirkja. Friðrik stofnaði einnig háskóla í Wittenberg 1502. Þar með varð Wittenberg að mikilsverðri borg í ríkinu.
Alexander Christian Smith
Hann hafði verið átta ár í þjónustu hjá sendiherrum Dana í París og kynntist þar Lafrentz amtmanni. Þegar hann sótti um lögmannsembætti á Íslandi 1734 lagði hann fram vitnisburð frá Lafrentz um að hann þekkti lög og rétt, kynni tungu landsmanna og hefði ætíð verið guðhræddur og skikkanlegur maður. Smith var veitt embættið 26. mars 1734 og kom hann til landsins um vorið og var á Alþingi það ár og næsta. Hann fór svo utan og sagði af sér embætti í apríl 1736. Það ár gegndi Magnús Gíslason lögmannsembættinu um allt land.
Um embættisferil Smiths segir Jón Sigurðsson: „Smith lögmaðr sýndi enga framkvæmd í lögmennsku sinni; hann dæmdi einsamall einn dóm á Íslandi, sem um er getið; ekki tók hann heldr neinn þátt í lögbókarstörfum. Þegar hann kom til Danmerkr varð hann umsjónarmaðr á Hlöðugarðinum hjá Kaupmannahöfn.“
Anton Karl Kristensen
Anton Karl Kristensen (f. 12. október 1998) er íslenskur leikstjóri og handritshöfundur. Fyrsta kvikmynd eftir Anton í fullri lengd er Harmur (2021) þ.s. hann er leikstjóri og klippari ásamt Ásgeiri Sigurðssyni og einnig framleiðandi og stjórnandi kvikmyndatöku. Anton nam kvikmyndagerð við New York kvikmyndaháskóla (New York Film Academy).
Sassanídar
Her
Her Sassanída var mjög vel skipulagður og agaður. Hershöfðingjar þeirra voru vel menntaðir í hernaðarfræðum og –skipulagi. Sassanídar skrifuðu margar bækur um efni tengd hernaðarfræðum en lítið eða ekkert af því hefur varðveist. Í persneska hernum voru menn af mörgum kynstofnum, bæði frá herteknum löndum sem og erlendir málaliðar. Burðarás Persahers var þungbrynjað riddaralið, sem innihélt persneska aðalsmenn sem höfðu verið þjálfaðir í það frá unga aldri. Auk þeirra voru léttvígari bogliðar á hestum. Aðgangur að þeirri sveit var flestum opinn. Fótgangandi bogmenn og herfílar voru síðan notaðir til að gera riddaraliðinu auðveldara fyrir, meðal annars með því að brjótast gegnum fylkingar óvinarins. Persar höfðu einnig í her sínum léttbrynjað fótgöngulið og náðu frábærum árangri með notkun umsáturvopna í her sínum. Einnig þekktust þess dæmi að þeir notuðu þungbrynjaðri fótgönguliða með mjög góðum árangri.
San Marínó (borg)
thumb|right|Virkisturninn Guatia gnæfir yfir San Marínó og var talinn óvinnandi, enda tókst örríkinu alla tíð að halda sjálfstæði sínu. San Marínó er höfuðborg örríkisins San Marínó en er þó í raun aðeins þorp með um 4.200 íbúa (31. des 2012), í vesturhlíðum fjallsins Monte Titano. Það er ekki fjölmennasti þéttbýlisstaður ríkisins, þorpin Dogana og Borgo Maggiore eru stærri.
Einar Pálsson
Goðsagnakenningin: Goðsagnauppruni Íslendingasagna
Íslenskar fornsagnir eru að verulegu leyti goðsagnir að uppruna. Söguhetjurnar eru persónugervingar hugtaka úr goðsögnum, s.s. frjósemi, réttlætis, tíma, dauða og höfuðskepnanna (frumefnanna) fjögurra. Einar færði rök fyrir því að mörg atriði í fornsögunum yrðu skiljanleg ef goðsagnir Miðjarðarhafsþjóða og Kelta væru hafðar til hliðsjónar. Hann tók Njálu sérstakleg fyrir og taldi að t.d. Kári tengdist tíma og lofti, Njáll frjósemi, sköpun og vatni, Skarphéðinn eldi, réttlæti og dauða, Höskuldur tengdist sáðkorni og frjósemi, Gunnar á Hlíðarenda tengdist sól, Mörður jörð og Bergþóra Hel. Goðsagnir þær sem skína í gegnum fornsögurnar eru hluti af árstíðabundinni frjósemisdýrkun Freys og Freyju, sem voru náskyld svipuðum goðmögnum við Miðjarðarhafið, einkum Ósíris og Ísis. Þessar frjósemitengdu goðsagnir voru, að mati Einars, tengdar vissum landsvæðum á Íslandi, og hluti af því að gera landið byggilegt í augum heiðinna landnámsmanna. Með tímanum runnu þessar svæðisbundnu goðsagnir saman við sagnir af raunverulegum persónum og urðu efniviður Íslendingasagna. Íslendingasögurnar eru þannig sprottnar upp úr því sem kalla mætti trúarlegt landslag eða goðsagnalandslag.
San Marínó (borg)
Heilagur Marínus og aðrir kristnir flóttamenn settust þarna að árið 301 og stofnuðu þorpið og jafnframt lýðveldið San Marínó, sem upphaflega náði aðeins yfir þorpið og næsta nágrenni en íbúarnir stækkuðu smám saman ríkið með kaupum og samningum uns það náði yfir allar hlíðar og topp Monte Titano. Bærinn er mjög vinsæll ferðamannastaður og þangað koma um þrjár milljónir ferðamanna árlega.
Einar Pálsson
Allegóríukenningin: Íslendingasögur sem allegóríur
Sumir sagnaritarar virðast hafa mótað goðsagnaarfinn í allegórískar sögur. Njála, til dæmis, varð yfirgripsmikil allegóría um Kristnitökuna. Njálsbrenna markaði aldaskil milli heiðni (og keltneskrar kristni) og rómverskrar kristni. Kári, vindurinn og tíminn, sem lifði brennuna líkt og fuglinn Fönix varð persónugervingur heilags anda. Höfuðtilgangur með allegóríunni var að kristna hið heiðna trúarlega landslag. Hrafnkels saga er líka allegóría en markmið hennar er meira siðræns eðlis.
Mælingakenningin: Útmæling goðsagnalandslags
Að því gefnu að goðsagnakenningin sé rétt, má álykta að goðsagnasvæðin, sem að ofan er getið (sögusvið Íslendingasagna), eigi að endurspegla himneska reglu og vera jafnframt tímakvarði. Einfaldasta leiðin til þess er að hugsa sér miðju og taka þaðan mið af stjarnfræðilega marktækum punktum á sjóndeildarhring, s.s. höfuðáttum og sólarupprás og sólarlagi um sólstöður. Kennileiti á jörðu niðri sem tengjast þessum stefnum fá þannig goðfræðilega merkingu. Einar gerði ekki aðeins ráð fyrir goðsagnalandslagi af þessu tagi, heldur áleit að stærð þess hefði verið nákvæmlega skilgreind og útmæld. Hann áleit að fornmenn hefðu hugsað sér það sem hring sem endurspeglaði sjóndeildarhring og himinhring (dýrahringinn). Þvermál hringsins skipti máli og átti að hafa verið 216.000 fet (um 64 km). Mælingakenning Einars var tilraun hans til að sameina (a) það sem vitað er um norræna heiðni; (b) það sem álykta má af sambærilegum heimildum um forn trúarbrögð indó-evrópskra manna; (c) það sem vitað er um stjarnfræðikunnáttu fornþjóða og (d) þá innsýn í norræna goðafræði sem fæst með því að horfa á Íslendingasögurnar sem goðsagnir.
Goðaveldiskenningin: Tengsl goðsagna og goðaveldis
Íslenska goðaveldið í heiðni (930-1000) var hugsað sem endurspeglun himneskrar reglu. Þannig mátti líta á goðana 36 sem fulltrúa himinhrings, og til samans jafngiltu þeir konungi í goðfræðilegum skilningi. Einar taldi að goðarnir hefðu búið yfir hinni goðfræðilegu þekkingu sem fylgdi goðsagnalandslaginu. Einar gerði ennfremur ráð fyrir að germönsk heiðni hefði, líkt og önnur nálæg trúarbrögð, orðið fyrir áhrifum af speki pýþagóringa og platonista um að eðli heimsins, og þar með hins goðlæga hluta hans, væri fólgið í tölum og hlutföllum. Hann hélt því fram að þessi speki hefði legið að baki íslenska goðaveldinu og konungdæmum grannlandanna.
Einar Pálsson setti allar hugmyndir sínar fram sem fræðitilgátur, en flestar tilgátur hans eru enn óprófaðar af öðrum fræðimönnum. Ein mikilvægasta forspáin er sú sem leiðir af mælingakenningunni, að útmæld goðfræðileg hjól með fyrirfram gefnum vegalengdum muni finnast í öðrum löndum Evrópu. Einar var fyrstur til að setja fram þá hugmynd að norrænar fornsögur væru allegórískar. Nokkrar rannsóknir hafa verið gerðar á allegóríum í fornsögum síðan (Ciklamini 1984 í Sturlu þætti, Torfi Tulinius 2004 í Egils sögu og Árni Einarsson í Rauðúlfs þætti). Karl Gunnarsson (1995) og Einar Birgisson (2004), könnuðu staðsetningu bæja og annarra mannvirkja með hliðsjón af mælingakenningu Einars. Nýjar uppgötvanir í fornstjörnufræði hafa styrkt forsendur Einars Pálssonar um lærdómsiðkun fornra samfélaga.
Ritskrá
Bækur eftir Einar Pálsson um rætur íslenskrar menningar
Terry Pratchett
Þrautabækur
David Langford hefur sett saman tvær Discworld ("quiz") þrauta bækur:
Logi í beinni
Logi í beinni var íslenskur sjónvarpsþáttur í umsjón Loga Bergmann Eiðssonar. Hann var sýndur á Stöð 2.
Terry Pratchett
Aðrar bækur
Aðrar Discworld útgáfur eru:
Ævintýri nálfanna
Á ensku heitir serían The Nome Trilogy eða The Bromeliad Trilogy
Wittenberg
Siðaskiptin
thumb|Wittenberg 1536, vagga siðaskiptanna. Borgarkirkjan er til hægri. Þar var nýja trúin fyrst predikuð. Kastalakirkjan er til vinstri. Þar hengdi Lúther upp mótmælagreinar sínar og þar liggur hann grafinn. Wittenberg er vagga siðaskiptanna. Marteinn Lúther flutti þangað 1508 til að stunda framhaldsnám í háskólanum. Þaðan útskrifaðist hann 1512 sem Biblíufræðingur (baccalarius biblicus). Eftir það hóf hann að kenna í sama háskóla. En með honum bærðust efasemdir um ýmsar kaþólskar kenningar um guðfræði. Þær ágerðust næstu árin, en hin eiginlega ástæða þess að hann hóf að mótmæla var aflátssalan. Hann hóf sjálfur að predika opinberlega gegn henni þegar árið 1516. Aðeins ári síðar ritaði Lúther 95 greinar um almenna guðfræði og aflátssölu. Þessar greinar festi hann á stóru dyrnar á kastalakirkjunni 4. september 1517 til aðgengis fyrir allan almenning. Atburður þessi leysti holskeflu viðbragða úr læðingi, aðallega hjá kennimönnum til að byrja með. Lúther var yfirheyrður af kirkjunnar mönnum sem hefðu átt að framselja hann. En kjörfustinn Friðrik hinn vitri studdi hann og hélt hlífðarhendi yfir honum. Reyndar þurfti Lúther að yfirgefa borgina og fara oftar en ekki huldu höfði. En þá höfðu aðrir tekið við að predika hina nýju trú þar. 1522 ákvað borgarráðið að meðtaka hina nýju trú Lúthers og varð Wittenberg því fyrsta borgin þar sem siðaskiptin fóru formlega fram. Lúther lést 1546 í fæðingarbæ sínum Eisleben. Lík hans var flutt til Wittenbergs og hvílir hann í kastalakirkjunni.
High Fidelity
High Fidelity er skáldsaga eftir Nick Hornby. Bókin kom út fyrst út árið 1995 og kvikmynd byggð á sögunni kom út árið 2000, en John Cusack lék aðalhlutverkið. Sagan fjallar um plötbúðareigandann Rob sem eyðir tímanum í að búa til lista yfir topp 5 plötur og hluti í lífinu. Hann rifjar upp verstu 5 sambandsslitin sem hann hefur gengið í gegnum, verst voru sambandslitin við Lauru. Þegar faðir hennar fellur frá rennur það upp fyrir þeim báðum að þau eiga samleið og því hefja þau aftur samvistir.
Wittenberg
Stríð
thumb|Prússar ráðast á Wittenberg í febrúar 1814 Snemma í 30 ára stríðinu var hafist handa við að efla borgarmúrana. Jafnframt voru menn þjálfaðir til hernaðar og áttu þeir að gæta að borginni. Allt þetta umstang borgaði sig 1637 er Svíar, undir forystu Johans Banér, réðust á borgina. Borgarbúar vörðust svo vel að Banér ákvað að hverfa frá, en brenndi þó brúna yfir Saxelfi. Í 7 ára stríðinu var borgin ekki eins lánsöm. 1759 hertóku prússar borgina er þeir Friðrik mikli réðist inn í Saxland. Ári síðar var keisaraherinn kominn á vettvang. Prússar neituðu að gefast upp og hóf keisaraherinn þá skothríð á borgina. Í heilan dag var skotið, þar til stór hluti borgarinnar var eyðilagður. Þá fyrst gáfust prússar upp og opnuðu dyrnar fyrir keisaraherinn. Borgin var byggð upp á ný, en blómatími hennar var liðinn. Ljómi háskólans hafði dvínað mikið. 1795 voru aðeins 366 stúdentar þar við nám. 1806 varð Saxland að konungsríki að áeggjan Frakka. Napoleon sótti Wittenberg heim á því ári. Hann lét víggirða borgina á ný og loka háskólanum, þ.e. hann var færður annað. 60 þús franskir hermenn voru að staðaldri í borginni næstu árin (stundum fleiri) og þurftu borgarbúar að brauðfæra þá. Um vorið 1813 var Napoleon kominn til baka frá misheppnaðri herferð sinni til Rússlands. Prússar eltu Frakka og komu til Wittenberg 25. september 1813. Frakkar neituðu að hörfa og því hófu prússar umsátur, sem varaði allt til næsta árs. Neyðin var þá orðin gríðarleg meðal Frakka og borgarbúa. Þegar Frakkar neituðu enn að gefast upp 12. febrúar 1814, hófu prússar mikla skothríð á borgina og réðust svo til atlögu. Frakkar voru orðnir svo fámennir og veikir að viðnám þeirra var lítið. Prússar hertóku borgina, sem varð fyrir mikilli eyðileggingu. Á Vínarfundinum var svo úrskurðað að þessi hluti Saxlands skyldi tilheyra Prússlandi. Wittenberg varð því að prússneskri borg. Gamla kastalanum var þá breytt í herstöð og háskólinn þar sem Lúther hafði numið og kennt var rifinn.
Minning Lúthers
thumb|Minnisvarðinn um Martein Lúther var afhjúpaður 1821 Prússar heiðruðu minningu Lúthers í Wittenberg. Strax 1821 var minnisvarði um Lúther afhjúpaður. 1830 var Lúthereikin plöntuð á ný, en hún hafði brunnið í síðustu bardögum. Samkvæmt sögunni átti Lúther að hafa brennt bænnfæringarskjal sitt frá páfa hjá eikinni. 1858 voru nýjar bronsdyr (Thesentür) settar á kastalakirkjuna til minningar um Lúther. 1865 var minnisvarði um Philipp Melanchton afhjúpaður, en hann var einn fremsti aðstoðarmaður Lúthers. 1892 var kastalakirkjan endurvígð, en þar hvíla báðir Lúther og Melanchton. 1922 var heiti borgarinnar opinberlega breytt í Lutherstadt Wittenberg.
Nýrri tímar
Við aldamótin 1900 var iðnaður enn skammt á veg kominn í Wittenberg. Hinn mikli iðnaður sem einkenndi borgina fram að heimstyrjöldinni síðari hélt innreið sína rétt eftir aldamótin. 1935 átti sér stað stórslys er púðurverksmiðja sprakk í loft upp, en við það biðu fjölda manns bana. Arado flugvélaverksmiðjurnar voru stofnaðar 1936 og áttu að þjóna hervæðingunni. Til að viðhalda verksmiðjunum var útibú frá útrýmingarbúðunum Sachsenhausen reist við borgarmörkin og fangar látnir vinna þar. Wittenberg varð fyrir nokkrum loftárásum bandamanna, en skemmdir voru frekar litlar. 26. apríl 1945 stóðu Sovétmenn við borgardyrnar. Nasistar sprengdu þá brýrnar yfir Saxelfi og flúðu burt. Wittenberg var á sovéska hernámssvæðinu og þar af leiðandi í Austur-Þýskalandi eftir stríð. Sameining Þýskalands 1990 olli miklu atvinnuleysi í borginni, er mörg iðnfyrirtæki lokuðu. Í dag er mikil ferðamennska í kringum siðaskiptamennina Lúther og Melanchton áberandi.
Vinabæir
Wittenberg viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
thumb|Kastalakirkjan. Þar hengdi Lúther upp mótmælagreinar sínar. thumb|left|Borgarkirkjan. Þar var nýja trúin fyrst predikuð.
Sassanídar
Trú
Ríkistrú Sassanída var sóróismi. Einnig fengu búddatrúarmenn, gyðingar og kristnir að stunda trú sína í ríki Sassanída að mestu óáreittir, en það var þó nokkuð mismunandi eftir konungum. Trú Sassanída var samt ólík því sem Avesta, höfuðtrúarrit sóróista, lagði út frá. Klerkar Sassanída löguðu trúarkenningarnar til þannig þær þjónuðu betur hagsmunum þeirra.
Sögur herlæknisins
thumb|right|Titilsíða útgáfu frá 1899 með myndskreytingu eftir Carl Larsson og Albert Edelfelt. Sögur herlæknisins (sænska: Fältskärns berättelser) er söguleg skáldsaga eftir finnska rithöfundinn Zacharias Topelius. Sagan kom fyrst út sem framhaldssaga í dagblaðinu Helsingfors Tidningar 1851-1866 og síðan í bókarformi í fimm bindum 1853-1867. Verkið er safn af samtengdum sögum sem byggja á atburðum í sögu Svíþjóðar frá stórveldistímanum og síðar á 17. og 18. öld.
Sögurnar skiptast í 15 frásagnir sem hver skiptist í nokkra kafla. Sögutími nær yfir ríkisár Gústafs 2. Adolfs, Kristínar Svíadrottningar, Karls 10. Gústafs, Karls 11., Karls 12., Úlriku Elenóru, Friðriks 1., Adolfs Friðriks og Gústafs 3.
Þýðingar
Matthías Jochumsson þýddi sögurnar á íslensku. Sjöunda frásagan, „Blástakkar“, kom út 1898 í ritröðinni Bókasafn alþýðu sem Oddur Björnsson prentari stóð fyrir í Kaupmannahöfn. Frásagnirnar komu síðan allar út á prenti í sex bindum á Ísafirði 1904-1909 sem hvert heitir eftir þeim Svíakonungi sem ríkti á sögutímanum. Þær voru endurútgefnar 1955 í þremur bindum. Hljóðbókaútgáfan Hlusta.is hóf að gefa þýðinguna út sem hljóðbók árið 2010 og Rafbókavefurinn hóf að gefa þýðinguna út á rafbókarformi 2014.
Mjólkurbikar karla í knattspyrnu 2018
Úrslitaleikur Mjólkurbikars karla árið 2018 var leikinn þann 15. ágúst á Laugardalssvelli. Stjörnumenn og Blikar áttust við og lauk leiknum með sigri Stjörnunnar.
Grípa þurfti til vítaspyrnukeppni en markalaust var eftir venjulegan leik og framlengingu. Stjarnan hafði betur í vítaspyrnukeppninni 4-1.
Edward
Edward er íslenskt karlmannsnafn.
Norðursnjáldri
Norðsnjáldri (fræðiheiti: Mesoplodon bidens), einnig kallaður svínhvalur, er meðalstór tannhvalur af svínhvalaættinni sem finnst í Norður-Atlantshafinu og við Ísland.
Lýsing
Það sérkennilegasta við norðsnjáldra og aðra svínhvali er að dýrið hefur bara eitt par af tönnum. Kýr norðsnjáldra eru þó tannlausar. Tennur tarfanna eru framan við miðju kjálkabeinsins.
Útbreiðsla og hegðun
Norðsnjáldri hefur einungis fundist í Norður-Atlantshafi og er bundinn við úthafið. Í hvalatalningum Hafrannsóknastofnunnar við Ísland hefur tegundin einungis fundist sunnan við landið.
Lítið er vitað um fæðu norðsnjáldra, en sennilegast lifa þeir jöfnum höndum á fiski og smokkfiski.
Oftast halda dýrin sig í minni hópum 2 til 3 dýr en hafa sést í hópum með allt að 15 dýrum.
Veiðar og fjöldi
Afar lítið er vitað um útbreiðslu og fjölda norðsnjáldra og byggir tegundalýsing á rannsóknum á örfáum dýrum.
Íó (gyðja)
thumb|Seifur og Íó, málverk eftir [[Antonio da Correggio.]] Íó (grísku: Ιώ) var fögur argversk konungsdóttir. Seifur kom auga á hana og gerði til hennar með lostum. Hann huldi hana skýi svo að hin afbrýðissama Hera sæi þau ekki, en allt var unnið fyrir gýg. Hera kom inn í skýið til að athuga hvað um væri að vera en þá breytti Seifur sér í hvítt ský og Íó í hvíta kvígu. (Sumir segja að hann hafi síðar reynt að nálgast hana í nautsham). Hera bað Seif um að gefa sér þessa kvígu og fékk hana að gjöf. Hún lét hinn hundraðeyga Argos halda vörð um hana þannig að Seifur gæti ekki nálgast hana. Fól Seifur þá Hermesi að drepa Argos. En Hera linnti ekki ofsóknum sínum. Sendi hún Íó nú broddflugu sem aldrei lét hana í friði og hrakti hana hálfærða um ýmis lönd veraldar. Loks hlaut Íó lausn í Egyptalandi, breyttist aftur í sína eðlilegu mynd og ól son sinn, Epafos.
Nirvana
Nirvana getur að minsta kosti átt við:
Rósborg
Rósborg er íslenskt kvenmannsnafn.
Þvottamerki
thumb|Þvottamerkingar fyrir flík  sem framleidd er í Víetnam. Það kemur fram að flíkina má þvo í þvottavél á lágum hita (mest 30 gráður) en ekki megi setja flíkina í þurrkara, ekki nota bleikiefni, ekki strauja hana og ekki setja hana í hreinsun. Þvottamerki eru litlar táknmyndir sem útskýra hvernig eigi að þvo eða hreinsa föt og hvort þau megi strauja. Framleiðandi fatnaðar lætur vanalega þvottamerkingar á miða sem fest eru við fötin. Staðlar fyrir þvottamerki geta verið mismunandi. Stundum eru prentaðar þvottaleiðbeiningar auk táknmynda.
Þvottur í þvottavél eða handþvottur
Sýnd er stílfærð smámynd af þvottabala og talan inn í þvottabalanum merkir hámarkshita í gráðum sem nota má við þvott. Strik undir þvottabalanum merkir að það verði að vera á þvottastillingu fyrir gerviefni og tvö strik að fötin séu mjög viðkvæm og verði að þvo á þvottastillingu fyrir ull/silki. Hönd í þvottabalanum merkir að einungis má handþvo. Kross yfir þvottabala merkir að alls ekki má þvo fötin.
Þurrkun í þurrkara
Hringur innan í ferningi er merki fyrir þurrkara. Einn punktur merkir að þurrka eigi við lág hitastig en tveir punktar að þurrka eigi við venjulegt hitastig. Kross yfir þurrkararmerkið þýðir að fötin þola ekki þurrkun í þurrkara.
Bleiking
Þríhyrningur með engri áletrun merkir að nota megi bleikingarefni með eða án klórs. Tvær línur inn í þríhyrningi merkja að nota má bleikiefni sem ekki innihalda klór. Kross yfir þríhyrning merkir að ekki megi nota nein bleikingarefni.
Straujun
Stílfærð táknmynd af straujárni með allt að þremur punktum. Fjöldi depla táknar hámarkshitastig sem strauja má við. Einn depill merkir 110°C, tveir merkja 150°C og þrír merkja 200°C. Kross yfir straujárnsmerkið þýðir að ekki má strauja flíkina.
Þurrhreinsun
Merki um að setja megi flík í hreinsun í efnalaug er hringur og bókstafirnir P og F í hringnum tákna mismunandi efnablöndur sem nota má við hreinsun..
Hrafninn flýgur
Hrafninn flýgur er íslensk-sænsk víkingamynd frá 1984 og þriðja kvikmynd Hrafns Gunnlaugssonar í fullri lengd. Kvikmyndin gerist á Íslandi stuttu eftir landnám og fjallar um írskan mann, Gest (Jakob Þór Einarsson), sem fer til Íslands til að hefna sín á víkingum sem drepið höfðu foreldra hans og rænt systur hans þegar hann var á barnsaldri. Þegar kvikmyndin var frumsýnd var hún stundum kölluð eina ekta víkingamyndin. Hún náði nokkrum vinsældum á Norðurlöndunum og setningar úr myndinni, eins og „Þungur hnífur?“, urðu allþekktar.
Myndinni var gjarnan lýst sem spagettívestra í víkingabúningi, meðal annars vegna tónlistar (panflauta er notuð til að skapa spennu í mörgum atriðum) og hliðstæðna við söguþráðinn í A Fistful of Dollars eftir Sergio Leone frá 1964 sem sjálf var eins konar endurgerð japönsku kvikmyndarinnar Yojimbo eftir Akira Kurosawa. Allar þessar myndir nýta algengt þjóðsagnaminni sem t.d. kemur fram í sögunni „Skraddarinn hugprúði“ í Grimmsævintýrum (gerð 1640 í þjóðsagnaflokkun Aarne-Thompson). Í einu af lokaatriðunum í Hrafninn flýgur segir Þórður (Helgi Skúlason) syni sínum útgáfu af þessari sögu til að róa hann, þar sem hann læst ætla að fórna honum til að lokka Gest út úr fylgsni sínu.
Viðtökur
thumb|left|Gestur og Þórður Hrafninn flýgur vakti töluverða athygli strax meðan á framleiðslu stóð. Mikið var lagt í hönnun búninga þar sem að hluta var notast við gamaldags aðferðir í málmsmíði t.d. og leikmyndin þótti strax nýstárleg. Leikmunum var stillt upp í anddyri Háskólabíós meðan á sýningum stóð. Hluta af leikmyndinni má enn sjá í Drangshlíð undir Eyjafjöllum. Myndin vakti einnig athygli fyrir það að vera klippt á stafrænu formi (VHS).
Aðsókn á myndina var mjög góð í kvikmyndahúsum á Íslandi og áætlaði DV (4. mars 2000) að um 70.000 manns hefðu séð hana, sem gerði hana að tíundu best sóttu íslensku kvikmyndinni fram að þeim tíma. Hún kom út á myndbandi fljótlega eftir að kvikmyndasýningum lauk og á mynddiski 2005. Hún hefur verið notuð í kennslu á Norðurlöndunum sem hefur verið gagnrýnt þar sem hún þykir ekki gefa nógu raunsæja mynd af tímabilinu.
Eik (mannsnafn)
Eik er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigurberg
Sigurberg er íslenskt karlmannsnafn.
Giuseppe Merisi
Giuseppe Merisi, (25. september, 1938) er biskup emeritus rómversk-kaþólsku kirkjunnar í Lodi.
XXX Rottweilerhundar
XXX Rottweilerhundar er íslensk rapphljómsveit. Hún var stofnuð fyir hina árlegu keppni Músíktilraunir árið 2000. Þessi verðlaun eru mikil viðurkenning fyrir unga tónlistamenn enda fá sigurvegarar músiktilrauna stúdiótíma með frægum upptökumönnum og fá að fullgera demo af einum geisladiski. XXX Rottweilerhundar unnu músíktilraunir árið 2000 og slógu í geng í framhaldinu. Meðlimir hljómsveitarinnar komu nær allir úr Árbæjarhverfi og þess vegna kölluðu þeir sig upphaflega 110 Rottweilerhunda sem vísaði í hverfið og póstfangið þar. Seinna ákváðu þeir að nefna hljómsveitina, XXX Rottweilerhundar. Hljómsveitarmeðlimir voru Erpur Eyvindarson (Blaz Roca), Ágúst Bent (Bent), Þorsteinn Lár Ragnarson (Stinni), og Lúðvík Páll Lúðvíksson (Lúlli).
Eftir sigur hljómsveitarinnar í Músiktilraunum var Erpur Eyvindarson mikið í sviðsljósinu, ekki eingöngu vegna frammistöðu sinnar í rappi því hann vakti líka mikla athygli vegna framsækinna skoðana í samfélagsmálum sem og í pólitík. Erpur stjórnaði vinsælum sjónvarpsþætti á sjónvarpsstöðinni Skjá Einum um tíma sem nefndist Íslensk kjötsúpa og þótti hann fara ótroðnar slóðir í efnisvali og eins lét nærri að banna þyrfti þættina vegna grófs málflutnings í þáttunum. Einna vinsælastur var Erpur í þáttunum sem karakterinn Johnny National þar sem hann setti marga viðmælendur út af laginu og gekk oft mjög langt í því að afhjúpa viðmælendur.
Fyrsta plata XXX Rottweilerhunda kom ekki út fyrr en um jólin 2001 og hét hún XXX Rottweilerhundar, hún uppfyllti svo sannarlega væntingar útgáfufyrirtækisins Dennis og einnig þeirra sem voru viðstaddir á Músiktilraunum. Hún var fyrsta íslenska rapp-platan sem hafði verið gefin út. Hún vakti mikla athygli og seldist í 10.000 eintökum sem var ótrúlega góð sala á þessum tíma, enda var erfitt að hrífast ekki af rappinu þeirra þar sem strákarnir í Rottweiler voru kjaftforir og ferskir. Lagið Bent nálgast var spilað óspart hjá útvarpsstöðvum sem snertu ekki við óhefluðu málfari í textanum, með því komst tónlistin þeirra meira inn í meginstrauminn. Myndbandið við laginu þeirra 'Sönn íslensk sakamál  var bannað í útsendingu í sjónvarpinu en hægt var að nálgast það á netinu, „Fólk var viðkvæmt fyrir tilvísunum í myndbandinu" Sagði Erpur Eyvindarson í viðtali við DV árið 2001.
Rapptónlistin blómstraði og nýjar rappgrúppur og rapparar spruttu upp og voru áberandi í tónlistarlífinu í framhaldinu. Það má líka segja að það hafi orðið sprenging hjá plötufyrirtækjunum á Íslandi árið 2002 þar sem um 13 rappplötur komu út, þar af þrjár hjá Eddu og þrjár hjá Castor & Pollox sem var útgáfufyrirtæki umboðsmanns Rottweilerhundanna. Plötufyrirtækin ofmátu markaðinn þar sem lítið seldist og margar rangar ákvarðanir voru teknar, til dæmis að gefa út plötu Bent & 7berg á sama tíma og önnur plata XXX Rottweilerhunda kom út.
Margir telja þó, að fyrstu rapplögin á íslensku hafið komið út á hljómplötu árið 1969, þegar plata með Guðmundi Jónssyni óperusöngvara var gefin úr. Á henni eru m.a. rapplögin Lax lax lax, Jón Tröll, Eyjólfur, Það er eins og gerst hafi í gær og fleiri. Þessi lög nutu gríðarlegra vinsælda á sínum tíma; sérstaklega þau fyrstnefndu.
Frægðin
Önnur plata XXX Rottweilerhunda fékk titilinn Þú skuldar og kom út árið 2002 en nafn plötunnar var beint skot á umboðsmann Rottweilerhundanna sem var ekki að standa sig í starfi sínu en eins og titill plötunnar gefur til kynna þá töldu hjómsveitarmeðlimir að hann skuldaði þeim laun fyrir tónleika. Sumarið 2002 var mjög gott hjá XXX Rottweilerhundum og má segja að þeir hafi tekið allt með stæl enda spiluðu þeir um allt land á hverju sveitaballinu á fætur öðru. Strákarnir fengu mikið af gefins vörum frá fyrirtækjum t.d. gaf Vífilfell þeim 100 kassa af bjór. Dóri DNA var með þeim í rútunni og segir hann frá því að „þeir urðu allir ógeðslega ríkir allt í einu”
Erjur við Árna Johnsen
Árið 2004 er hlutafélagið skráð í eigu Þorsteins Lárs Ragnarssonar (sem varð nokkrum árum síðar umboðsmaður XXX Rottweilerhunda), Lúðvíks Páls Lúðvíkssonar og Ágústs Bents Sigbertssonar.
VISA-bikar karla í knattspyrnu 2009
VISA-bikar karla árið 2009 var leikinn þann 3.október á Laugardalssvelli. Framarar kepptu á móti Blikum.
Bournemouth
thumb|Ráðhúsið. thumb|St. Péturs kirkjan. thumb|Baðstrendur Bournemouth.
Bournemouth er hafnarborg á suðurströnd Englands í sýslunni Dorset. Íbúar eru um 184.000 (2011). Borgin byggðist upp eftir árið 1810 en áður hafði svæðið verið baðstaður og viðkomustaður sjómanna og smyglara. Með tilkomu lestar árið 1870 fjölgaði íbúum verulega. Borgin er þekkt fyrir stendur sínar og næturlíf. Hátíðir eins og Bournemouth Food and Drink Festival, The Arts by the Sea Festival og The Bourne Free carnival eru haldnar árlega.
AFC Bournemouth er knattspyrnulið borgarinnar.
Alþjóðaknattspyrnusambandið
Alþjóðaknattspyrnusambandið (franska: Fédération Internationale de Football Association, skammstöfun FIFA) er alþjóðlegur yfirumsjónaraðili knattspyrnu, futsal og strandfótbolta. Aðilar að sambandinu eru sex knattspyrnusambönd í öllum álfum heimsins.
FIFA skipuleggur alþjóðlegar knattspyrnukeppnir, þar á meðal Heimsmeistaramótið í knattspyrnu. Heimsmeistaramótið var fyrst haldið 1930 og var haldið í tuttugasta og fyrsta skipti í Rússlandi 2018.
Sambandið var stofnað 21. maí 1904 í París. Stofnfélagar voru knattspyrnusambönd Belgíu, Danmerkur, Frakklands, Hollands, Spánar, Svíþjóðar og Sviss. Höfuðstöðvar félagsins eru í Zürich, Sviss. 1908 varð Knattspyrnusamband Suður-Afríku fyrsta sambandið utan Evrópu sem sóttist eftir aðild. Núverandi forseti sambandsins er Gianni Infantino.
Forsetar FIFA
Fjórir forsetar hafa látist í embætti eða verið vikið frá störfum. Staðgenglar sem leystu þá af hólmi eru ekki taldir upp í listanum.
Lukkuborg
thumb|Lukkuborgarkastali Lukkuborg eða Glúkksborg (þýska Glücksburg, danska Lyksborg) er lítill bær í Schleswig-Holstein í norður-hluta Þýskalands. Bærinn var upphaflega heimili Lukkuborgarættarinnar.
Róselía
Róselía er íslenskt kvenmannsnafn.
Eðvald
Eðvald er íslenskt karlmannsnafn.
Gary Neville
Gary Neville (fæddur 18. febrúar 1975) er enskur fyrrverandi knattspyrnumaður sem spilaði með Manchester United.
Stjórnvald
Stjórnvald er eining sem fer með opinbert framkvæmdarvald, svo sem embætti og stofnanir. Stjórnvöld hafa almennt séð heimildir til að skera úr um og taka ákvarðanir um réttindi og skyldur fólks og lögaðila. Þegar metið er hvort tiltekinn aðili teljist stjórnvald er að jafnaði athugað hvort bein afstaða sé tekin um það í landslögum og mögulega önnur tengsl aðilans við hið opinbera, svo sem gegnum fjárveitingar og önnur áhrif hins opinbera á rekstur hans.
Ítalíuskrift
Ítalíuskrift er skriftarstíll sem var fundinn upp af Niccolò Niccoli (1364 – 1437) á 15. öld.
Saga
Niccolò Niccoli var fræðimaður við Medicihirðina í Flórens, hann var mjög góður skrifari og afritaði og las forn handrit, fór yfir texta og leiðrétti þá, kaflaskipti þeim og gerði efnisyfirlit. Ítalíuskrift er næstum eins og mercantesa, fljótaskrift (gotneskri skjalahönd) frá lok miðalda og hefur líklegast rætur sínar að rekja þaðan, hástafir hennar er sóttir frá Rómaveldi til forna og nokkrir stafir eru sóttir í karlungaletur. Ítalíuskrift er handskrift, einkenni hennar eru meðal annars að hún er tengiskrift, hún hallast oft um nokkrar gráður (7-8), hún er hærri en hún er breiðari (í hlutföllum 3:4) og hún er stundum með skrautdráttum.
Kennsla ítalíuskriftar á Íslandi
Árið 1985 stofnuðu hópur af kennurum leiddur af Hildu Torfadóttir samtök til að kenna Ítalska handskrift í íslenskum barnaskólum, hópurinn var óánægur með skriftina sem var þá kennd í skólum. Hópurinn bað Gunnlaug Briem að setja saman kennslubók. Bókin var sett saman af Gunnlaugi sem vann verkefnið launalaust. Fyrstu hefti bókarinar voru keypt af kennurunum sjálfum en Menntamálaráðuneytið studdi verkefnið að lokum.
Scream 2
Söguþráður
Tvö ár eru liðin frá Woodsboro-morðunum og Sidney er byrjuð í Windsor-háskólanum ásamt Randy, sem lifði fyrri myndina af. Sidney er byrjuð í leiklist og er á föstu með strák sem heitir Derek. Cotton Weary var sýknaður morðinu á móður Sidneyar og Gale Weathers hefur gefið út bók byggt á Woodsboro-morðunum. Á frumsýningu hrollvekjumyndarinnar Stab (sem er byggð á bók Gale) eru tveir Windsor nemendur (Maureen Evans og Phil Stevens) myrtir af Ghostface. Skyndilega fylkjast fjölmiðlarnir að Sidney meðal þeirra Gale og smáfréttakonan Debbie Salt. Dewey kemur til Windsor til að vernda Sidney og fær hrollvekjusérfræðinginn Randy að hjálpa sér að klófesta morðingjann. Þegar Casey „Cici“ Cooper er myrt sjá Gale og Dewey að morðinginn er að herma eftir Woodsboro-morðunum (Maureen Evans - Maureen Prescott; Phil Stevens - Steven Orth; og Casey Cooper - Casey Becker).
Technicolor
Technicolor er litunarferli sem var notað á 2. áratug þangað til á 8. áratugn 20. aldar. Þangað til ársins 1932 notaði Technicolor bara rauðar og grænar filmur. Fyrsta kvikmyndin sem notaði þennan feril var The Gulf Between árið 1917, en hún eyðilagðist árið 1961 eftir efir eldsvoða. Árið 1922 kom The Toll of the Sea, sem var næsta Technicolor litmyndin. Á árunum 1928 til 1931 komu mikið af Technicolor litmyndum, eins og On With The Show, The Gold Diggers of Broadway (1929), Sally (1929), Follow Thru' (1930), King of Jazz (1930) og Viennese Nights (1930). Árið 1933 kom blár inní Technicolor, sem Disney átti frá 1933 til 1935. Seinna á 4. áratug komu frægar myndir eins og Mjallhvít og Dvergarnir Sjö (1937) og Galdrakarlinn í Oz (1939), sem notuðu þriggja-ræmu Technicolor aðferðina. Disney notaði Technicolor í teiknimyndum þangað til 1973.
Afleidd löggjöf
Afleidd löggjöf er reglusetning sem annar aðili en löggjafarvaldið setur á grundvelli lagaheimildar. Algengast er að aðilinn sé innan framkvæmdarvaldsins en þó er mögulegt að aðrir aðilar, eins og innan dómsvaldsins sé fengin heimild til að ákveða nánari reglur um innri málefni sín og setja gjaldskrár. Einn tilgangur afleiddrar löggjafar er að veita öðrum aðila tiltekið afmarkað svigrúm til að skilgreina nánar inntak löggjafarinnar sökum sérfræðiþekkingar aðilans og þróunar innan málaflokksins með tíð og tíma.
Scream 2
Endir
Í enda myndarinnar kemur í ljós að morðingjarnir voru Mickey og Debbie Salt. Debbie var í rauninni frú Loomis, móðir Billys, og ætlaði að drepa Sidney fyrir að hafa drepið son sinn. Hún fann Mickey á spjallsíðu og fékk til að hjálpa sér þegar hún borgaði háskólanámið hans. Mickey ætlaði að láta lögregluna handtaka sig og síðan ætlaði hann að kenna kvikmyndunum um og öðlast frægð í gegnum réttarhöldin. Frú Loomis skýtur síðan Mickey og reynir að drepa Sidney en Cotton Weary bjargar henni. Í endanum lifðu bara Sindey, Dewey, Gale og Cotton af (Randy var myrtur af frú Loomis fyrir að tala illa um Billy og Derek var myrtur af Mickey).
Upphaflega áttu Hallie, Derek og frú Loomis að vera morðingjarnir en handritið var opinberað þannig að Hallie og Derek voru drepin og Mickey var gerður að hinum morðingjanum.
Vinnsla
Meðan var verið að taka upp fyrstu Scream-myndina stakk Kevin Williamson upp á því að gera þetta að þríleik ef fyrsta myndin yrði nógu vinsæl og var hún heldur betur það. Wes Craven ákvað að leikstýra framhaldsmyndinni og leikurunum leist vel á handritið og komu aftur. Þrátt fyrir að koma út einu ári eftir að fyrri myndin kom út er tvö ár liðin frá Woodsboro-morðunum.
Viðtökur
Myndin fékk ágætisdóma og flestum finnst myndinn jafngóð ef ekki betri en fyrri myndin (sem er sjaldgjæft hjá framhaldsmyndum). Það eina sem aðdáendunum líkaði ekki var að Randy þurfti að deyja enda var hann uppáhaldspersóna flestra.
Reglugerð (ESB)
Þýðingarmiðstöð utanríkisráðuneytisins hefur þýtt enska orðið regulations sem reglugerðir. Ekki eru allir sammála þeirri þýðingu og má sem dæmi nefna lagaprófessorinn Sigurð Líndal.
Revía
Revía (úr frönsku revue, „tímarit“) er tegund af leikhússkemmtun sem sameinar tónlist, dans og sketsa (stutt gamanatriði). Revían á rætur að rekja til vinsælla skemmtana og æsingaleikrita frá 19. öld, en þróaðist út að verða sérstök tegund skemmtunar á gullaldarárum sínum frá 1916 til 1932. Á Norðurlöndunum voru fyrstu revíurnar nýársskemmtanir fluttar í samkomuhúsum um miðja 19. öld, sem seinna þróuðust út í sumarrevíur fyrir borgaralega áhorfendur í sumarfríi á landsbyggðinni. Undir lok 19. aldar varð tónleikahússrevían til í Frakklandi sem varð þekkt fyrir íburðamiklar danssýningar. Revíur drógu oft dár að þekktum persónum úr fréttum eða bókmenntum. Líkt og óperettan og söngleikurinn sameinar revían ólík listform; tónlist, dans og sketsa, til að búa til skemmtilega sýningu. Öfugt við óperettur og söngleiki er revían ekki með gegnumgangandi söguþráð. Í staðinn er almennt skilgreint þema eða „rauður þráður“ sem myndar yfirskrift fyrir laustengda röð af skemmtiatriðum, þar sem skemmtikraftar og dansatriði skiptast á.
Reglugerð (ESB)
Reglugerðir Evrópubandalagsins eru bindandi fyrir aðildarríkin. Ekki þarf að innleiða reglugerðir sérstaklega inn í landsrétt til að hann taki gildi og raunar má ekki innleiða reglugerðir inn í landsrétt. Það er svo að ekki myndist nein vafaatriði um túlkun. Reglugerðir eru auk þess gefnar út á öllum opinberum tungumálum bandalagsins.
Revía
Hátt miðaverð, áberandi auglýsingaherferðir og lostafullt efni drógu að áhorfendur sem þénuðu meira og fannst þeir minna bundnir af millistéttarsiðgæði en á hinum náskyldu vaudeville-skemmtunum. Líkt og margar vinsælar skemmtanir þess tíma, innihéldu revíur oft listrænar, en óvirðilegar greiningar á málefnum, opinberum persónum og tískufyrirbærum, þótt aðalaðdráttarafl sýninganna hafi verið fáklæddar dansmeyjar.
Reglugerð (ESB)
Reglugerðir geta myndað bein réttaráhrif fyrir þegna bandalagsríkjanna.
Revía
Revían er náskyld vaudeville, variéte, music hall og kabarett, og misjafnt er hvert þessara hugtaka á við eftir stað og tímabili, þótt um svipaðar sýningar sé að ræða.
Dúsok
Dúsok (arabíska: دسوق) er borg Egyptalands, nyrst á Súeseiðinu. Íbúafjöldi er um 129604 (2009) 500px|thumbnail|vinstri|Horft yfir Dúsok.
Eindís
Eindís er íslenskt kvenmannsnafn.
18. nóvember
18. nóvember er 322. dagur ársins (323. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 43 dagar eru eftir af árinu.
Sigurbergur
Sigurbergur er íslenskt karlmannsnafn.
Gaukur Úlfarsson
Gaukur Úlfarsson (f. 11. september 1973) er íslenskur kvikmyndagerðarmaður og kvikmyndaleikstjóri. Gaukur leikstýrði þáttunum Sjáumst með Silvíu Nótt frá árinu 2005 með gelgjunni Silvíu Nótt. Gaukur leikstýrði einnig þáttunum Djók í Reykjavík frá árinu 2018 með Dóra DNA.
Rúskinn
Rúskinn er sútað skinn með ósléttum holdrosa sem snýr út. Flestu rúskinni er það sameiginlegt að mjög erfitt er að fjarlægja úr þeim bletti, einnig regnbletti. Erfiðara er að hreinsa rúskinn, sem gert er úr svínaskinni, en annað rúskinn. Rúskinn er burstað með lónni.
Azumanga Daioh
Azumanga Daioh eða einfandlega Azumanga eru japanskar myndasögur (manga) sem voru færðar yfir í teiknimyndaform (anime) árið 2002.
Myndasögurnar byggjast upp á stuttum sögum sem birtust i tímaritinu Dengeki Daioh en voru síðar gefnar út sem heildstæðar bækur.
Ellen Johnson Sirleaf
Hún var kjörin forseti í kosningum sem fram fóru árið 2005 og tók við embætti 16. janúar 2006. Hún var endurkjörin árið 2011 og er fyrsta og enn sem komið er eina konan sem kjörin hefur verið þjóðhöfðingi í Afríkuríki.
Ellen Johnson Sirleaf fékk friðarverðlaun Nóbels árið 2011, ásamt löndu sinni Leymah Gbowee og Tawakel Karman frá Jemen. Þeim var veitt þessi viðurkenning fyrir friðsamlega baráttu sína fyrir öryggi kvenna og rétti til fullrar þáttöku í friðarstörfum.
Ellen Johnson Sirleaf er þeirrar skoðunar að hjónaband samkynhneigðra eigi áfram að vera ólöglegt í Líberíu.
Azumanga Daioh
Söguþráður
Lesendur og áhorfendur fylgjast með kattaþráhyggju Sakaki, erfiðleikum Chyo-chan með að passa inn í mun eldri aldurshóp en hennar eigin og ýmsum öðrum persónulegum málum persónanna eins og sumarfríum, prófum og íþróttamótum og þó að það sé yfirleitt aðeins fylgst með hversdagslífi persónanna koma þó reglulega inn ýmis súrrealísk atriði eins og fyrsti draumur ársins hjá hverri persónu.
Persónur
4 af aðalpersónunum í Azumanga komust á lista yfir 100 mestu kvenhetjur ársins 2002 í tímaritinu Newtype. Osaka lenti í 7. sæti, Chiyo-chan 11. sæti, Sakaki 21. og Yomi í 78. sæti. Samkvæmt því voru aðalpersónur þáttanna næstvinsælustu kvenkyns persónur í japönskum teiknimyndum það árið.
Ellen Johnson Sirleaf
Í desember 2021 lést James Sirleaf einn af sonum Ellen Sirleaf í bústað sínum í Líberíu við óþekktar aðstæður.
Jötundys
thumb|300px|Jötundys frá 3200 f.Kr. við Tustrup-dysjarnar og er sú stærsta á Austur-Jótlandi Jötundys (tröllastofa eða graftarhellir ) er grafhýsi frá yngri steinöld sem er hlaðið úr stórgrýti.
Rósey
Rósey er íslenskt kvenmannsnafn.
Eðvar
Eðvar er íslenskt karlmannsnafn.
Sigurbjarni
Sigurbjarni er íslenskt karlmannsnafn.
C.D. Nacional
Clube Desportivo Nacional, oftast þekkt sem Nacional og stundum Nacional da Madeira, er portúgalskt knattspyrnufélag með aðsetur í Funchal á Madeiraeyjum.
Lögbirtingablað
Lögbirtingablað er annað tveggja rita sem gefin eru út samkvæmt lögum um Stjórnartíðindi og Lögbirtingablað. Í Lögbirtingablaðinu eru birtar ýmsar opinberar auglýsingar, þar á meðal um dómstefnur, opinber skipti, kaupmála, nauðungarsölur, lögræðissviptingar, og stofnun félaga/fyrirtækja. Blaðið var fyrst gefið út á prenti árið 1908 og árið 2002 var hafin útgáfa þess á rafrænu formi. Hvort tiltekin auglýsing hafi bindandi áhrif á réttarstöðu aðila fer aðallega eftir lagaheimildinni sem hún byggist á og birtingarhætti hennar innan blaðsins, en staða viðkomandi aðila sem áskrifanda þess er ekki talin skipta máli.
Einey
Einey er íslenskt kvenmannsnafn.
Skattaskjól
Skattaskjól er hugtak sem haft um svæði á jörðinni þar sem skattar eru litlir eða engir, og oftar en ekki er þar meiri bankaleynd en annars staðar. Þau lönd sem teljast vera skattaskjól skattleggja fjárfestingar og tekjur af þeim í miklu hófi eða alls ekki. Þetta laðar fjármagn að frá löndum þar sem skattheimta er þyngri. Í apríl árið 2010 var sagt frá því að Delaware í Bandaríkjunum væri orðið helsta skattaskjól heimsins, og næst á eftir kom Lúxemborg, Sviss og Caymaneyjar.
Zootropolis
Zootropolis (enska: Zootopia) er bandarísk teiknimynd framleidd af Walt Disney Animation Studios. Myndin var frumsýnd þann 26. febrúar 2016 í Ísland og 4. mars 2016 í Bandaríkjunum. Kvikmyndin er 55 teiknimynd Disney-teiknimyndaversins í fullri lengd.
Inga Lísa Middleton
Inga Lísa Middleton Rose (f. 9. desember 1964) er íslenskur ljósmyndari og kvikmyndagerðarkona.
Stóra sérhljóðabreytingin
Stóra sérhljóðabreytingin (Great Vowel Shift) var röð breytinga í framburði allra langra sérhljóða í ensku. Sérhljóðin „í“ og „ú“ urðu að tvíhljóðum, og staðsetning tungunnar hækkaði í framburði hinna sérhljóðanna. Breytingin átti sér stað um það bil á milli 1350–1700, hún byrjaði í suðurhluta Englands og breiddist svo út. Framburðarbreytingunni má kenna um það að mikill munur er á enskri stafsetningu og framburði.
Fyrir breytinguna voru langir sérhljóðar mun líkari íslenskum sérhljóðum líkt og heyra má í eftirfarandi töflu. Hljóðgildin eru sýnd í alþjóðlega hljóðstafrófinu:
Lukkuborgarætt
thumb|right|Núverandi skjaldarmerki dönsku konungsfjölskyldunnar. Lukkuborgarætt hefur verið ríkjandi konungsætt Danmerkur frá 1863, er Kristján 9. tók við ríki. Hún er jafnframt ríkjandi konungsætt Noregs frá árinu 1905 og var konungsætt Grikklands með hléum frá 1863 til 1973.
Stóra sérhljóðabreytingin
Þessi tímalína sýnir breytingu í framburði milli miðensku og staðlaðri nútímaensku frá Suður-Englandi. Þær breytingar sem sýndar eru hér eftir 1700 teljast ekki sem hluti af stóru sérhljóðabreytingunni.
Lukkuborgarætt
Ættin er kennd við Glücksburg, bæ í Slésvík, og heitir reyndar fullu nafni Slesvig-Holsten-Sønderborg-Lyksborg á dönsku, en Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg á þýsku. Lukkuborgarætt er kvísl af Aldinborgarætt, sem hefur verið við völd í Danmörku síðan Kristján I varð konungur árið 1448.
Stóra sérhljóðabreytingin
700x700dp
Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Kólumbíska karlalandsliðið í knattspyrnu (spænska: Selección de fútbol de Colombia) er fulltrúi Kólumbíu í alþjóðlegum knattspyrnumótum karla og stjórnast það af Kólumbíska knattspyrnusambandinu. Þeir er meðlimir í CONMEBOL. Liðið er kallað "Los Cafeteros" vegna kaffiframleiðslunnar í sínu landi.
Frá miðjum níunda áratug síðustu aldar hefur landsliðið verið tákn um að berjast gegn neikvæðum mannorði landsins. Þetta hefur gert íþróttina vinsæla og gert landsliðið merki um þjóðernishyggju, stolt og ástríðu fyrir marga Kólumbíumenn um allan heim. Kólumbía er þekkt fyrir að vera með ástríðufullan aðdáendahóp.
Kólumbía átti sitt sterkasta tímabil á tíunda áratugnum. Samkeppni frá 1993 leiddi til 5-0 sigus gegn Argentínu. Markvörður þeirra René Higuita varð frægur fyrir sporðdrekahöggið gegn Englandi á Wembley Stadium 1995. Stjörnur frá liði Kólumbíumanna á þessum árum voru meðal annara Carlos Valderrama og Faustino Asprilla. Á þessum tíma tóku Kólumbíumenn þátt í heimsmeistarakeppninni 1990, 1994 og 1998, enn náðu aðeins í aðra umferð mótsins árið 1990. Í kjölfar morðsins á Andrés Escobar eftir heimsmeistarakeppnina 1994 dofnaði lið Kólumbíu seinni hluta tíunda áratugarins. Þeir voru meistarar Copa América 2001 sem þeir stóðu fyrir og settu nýtt Copa América met þar sem þeir höfðu ekki fengið nein mörk og unnu allan leikina sína.
317
317 (CCCXVII í rómverskum tölum) var 17. ár 4. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Innan Rómaveldis var það þekkt sem ræðismannsár Gallicanusar og Bassusar eða sem árið 1070 ab urbe condita. Það hefur verið þekkt sem árið 317 frá því snemma á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp.
Queen Mary
thumb|Bygging á aðallóð háskólans í [[Mile End]] thumb|Queen's Building
Queen Mary, University of London (einnig þekkt sem Queen Mary, QMUL og QM) er opinber rannsóknaháskóli í London á Bretlandi. Hann er einn þeirra skóla sem tilheyra háskólanum í London. Queen Mary á rætur að rekja til 1785 og varð til þegar fjórir smærri skólar sameinuðust. Hann varð aðildarskóli háskólans í London árið 1995 og hefur síðan orðið einn stærsti undirskóli hans.
Aðallóð háskólans er staðsettur í Mile End í Austur-London en það eru líka lóðir í hverfunum Holborn, Smithfield og Whitechapel. Um það bil 16.000 nemendur læra við Queen Mary í fullu námi og tæplega 3.000 manns starfa þar. Tekjur háskólans námu 297,1 milljónum punda árið 2010–11 en 73,7 milljónir punda voru rannsóknastyrkir og samningar. Háskólinn skiptist í þrjár deildir: hugvísinda- og félagsvísindadeild, vísinda- og verkfræðideild og læknadeild (sem heitir Barts and The London School of Medicine and Dentistry). Innan læknadeildar eru 21 undirdeildir og stofnanir.
Árið 2011 var háskólinn settur í 11. sæti á lista yfir bestu háskólana í Bretlandi af dagblaðinu The Guardian. Háskólinn nam 13. sæti á lista Times Higher Education. Samkvæmt listanum Times Higher Education World University Rankings er Queen Mary 35. besti háskólinn í Evrópu og 120. besti háskóli heimsins. Það eru fimm Nóbelsverðlaunahafar meðal fyrrverandi og núverandi nemenda og starfsmanna skólans.
Queen Mary tilkynnti þann 12. mars 2012 að ætlað væri að ganga í Russell-hópinn, sem er hópur breskra elítuháskóla, í ágúst sama ár.