cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugenia Charles
Síðari æviár og dauði
Vinsældir Charles voru farnar að dvína á þriðja kjörtímabili hennar og hún tilkynnti því árið 1995 að hún hygðist setjast í helgan stein. Frelsisflokkurinn tapaði í kjölfarið þingkosningum árið 1995. Eftir að Charles lét af störfum tók hún að sér ræðustörf í Bandaríkjunum og erlendis. Hún starfaði með Carter-miðstöðinni, stofnun fyrrum Bandaríkjaforsetans Jimmy Carter sem ætlað er að efla mannréttindi og hafa eftirlit með kosningum til að gæta sanngirni.
Þann 30. ágúst árið 2005 var Charles lögð inn á sjúkrahús í Fort-de-France í Martinique fyrir mjaðmaskiptaaðgerð. Hún lést úr lungnasegareki þann 6. september sama ár, þá 86 ára gömul.
Réttarholtsskóli
Réttarholtsskóli er gagnfræðaskóli sem hefur aðsetur að Réttarholtsvegi 21-25 í póstnúmeri 108 í Reykjavík.
Fjöldi nemenda skólaárið 2018-2019 er um 400 og mun fjöldi starfsfólks vera um 50 talsins.
Nafn skólans dregur nafn sitt af áður þekktu kennileiti í Bústaða- og Smáíbúðahverfinu; Réttarholti, en holtið dregur nafn sitt af rétt sem þar var staðsett en er nú horfin.
Hlutar kvikmyndarinnar Punktur punktur komma strik voru teknir upp í Réttarholtsskóla.
Illinois
Illinois er fylki í Bandaríkjunum. Fylkið liggur að Wisconsin í norðri, Indiana í austri, Kentucky í suðri og Missouri og Iowa í vestri. Fylkið liggur einnig að Michiganvatni í norðaustri. Höfuðborg Illinois er Springfield, en Chicago er stærsta borg fylkisins.
Um 12,8 milljón manns búa í Illinois (2020).
Frankfurt (aðgreining)
Frankfurt er nafn tveggja borga í Þýskalandi:
Sonja Henie
thumb|right|Sonja Henie á [[Vetrarólympíuleikarnir 1928|vetrarólympíuleikunum 1928 í Sviss.]] Sonja Henie (8. apríl 1912 – 12. október 1969) var norskur íþróttamaður í listskautum og kvikmyndastjarna. Hún hóf feril sinn mjög ung og vann 11 ára meistaratitil í listskautahlaupi í Noregi og varð heimsmeistari 13 ára. Hún vann þrisvar sinnum til gullverðlauna á Olympíuleikum, fyrst árið 1928 og síðar árin 1932 og 1936. Sonja varð vinsæl og hálaunuð kvikmyndaleikkona í Hollywood og leik í mörgum vinsælum myndum svo sem Thin Ice (1937), My Lucky Star (1938), Second Fiddle (1939) og Sun Valley Serenade (1941).
Sonja Henie ólst upp í Ósló stutt frá íþróttaleikvangnum Frogner stadion. Foreldrar hennar voru efnaðir og rak faðir hennar kápu- og pelsverslun í Prinsens gate. Faðir hennar var keppnisíþróttamaður og varð árið 1894 heimsmestari í 100 km reiðhjólakeppni og varð árið 1896 í öðru sæti á Evrópumeistaramóti í kapphlaupi á skautum. Sonja og bróðir hennar Leif voru hvött til að iðka íþróttir í bernsku og þegar Sonja var sex ára fór hún með bróður sínum að æfa á skautum. Einn af þjálfurum hennar taldi hana hafa hæfileika til að ná langt og faðir hennar setti í gang umfangsmikla þjálfum og var hún látin hætta námi strax í fjórða bekk til að helga sig skautaþjálfun. Sonja stundaði auk skautaíþróttar tennis, sund og útreiðar. Faðir hennar sá um að hún fengi bestu þjálfara sem völ var á, meðal annars rússnesku ballettdanskonuna Tamara Karsavina.
Sonja Henie lék aðalhlutverk í kvikmyndinni Iceland frá 1942 og lék þar íslenska stúlku sem á í sambandi við bandarískan hermann.
Ævisaga Sonju Mitt livs eventyr rituð af henni sjáfri kom út á norsku árið 1938. Árið 1985 kom út á norsku ævisaga hennar eftir Alf G. Andersen Som i en drøm - Sonja Henies liv. Árið 1985 kom út æfisaga hennar skrifuð af Raymond Strait og Leif Henie (bróðir Sonju, hann dó árið 1984) Queen of Ice, Queen of Shadows: The Unsuspected Life of Sonja Henie. Árið 1992 kom út heimildarmynd framleidd af NRK sem bar titilinn Sonja Henie - Isens dronning.
Michel v. Tell
Michel von Tell (fæddur 8. október 1980 í Zürich á Sviss) er svissneskur grínisti, athafnamaður og blaðamaður.
Lífið
Hann spilaði hafnabolta í atvinnumennsku í svissnesku NLB, sem er önnur landsdeildin.
Á Rwanda mótinu árið 2000 varð hann í sjötta sæti.
Michel von Tell starfar einnig sem ráðgjafi í Bundestag (hús þingsins).
Árið 2020 setti hann heimsmet með fyrsta rafræna Harley.
Hann fór 1723 km vegalengd á 24 klukkustundum.
Heimsmetið var tilkynnt í yfir 50 löndum.
Hann er einn sigursælasti pókerspilari landsins.
Stefán Pálsson
right|200px|thumb|Stefán Pálsson, formaður Samtaka hernaðarandstæðinga, fyrir utan sendiráð Bandaríkjanna í Reykjavík 18. ágúst 2007
Stefán Pálsson (1975) er íslenskur sagnfræðingur, stjórnmálaskýrandi og varaborgarfulltrúi Vinstri grænna í Reykjavík. Hann stundaði nám við MR þar sem hann tók þátt í spurningakeppninni Gettu betur og var hann í sigurliðinu 1995. Árin 2004 og 2005 gegndi hann sjálfur stöðu dómara í keppninni. Hann var á tímabili söngvari í pönk-hljómsveitinni Tony Blair. Hann er dyggur aðdáandi Knattspyrnufélagsins Fram og breska knattspyrnuliðsins Luton Town. Stefán er mikill áhugamaður um viský og bjór.
Auk Gettu betur tók Stefán einnig þátt í ræðukeppninni MORFÍS á menntaskólaárum sínum. Eftir að hann lauk námi og fram eftir þrítugsaldri kom hann að þjálfun bæði Gettu betur- og Morfís-liða ýmissa framhaldsskóla. Hann hefur starfað sem spurningahöfundur og dómari í Gettu betur og Útsvari.
Stefán hefur verið virkur í starfi Vinstri grænna, en hann var einnig einn stofnenda Málfundafélags úngra róttæklinga (MÚR) árið 1999, sem hélt úti vefritinu Múrnum fram til 2007. Hann skipaði annað sæti á lista Vinstri grænna í Reykjavík í sveitarstjórnarkosningunum árið 2022 og er fyrsti varaborgarfulltrúi flokksins.
Stefán var formaður Samtaka hernaðarandstæðinga frá árinu 2000 til 2015.
Eiginkona Stefáns er Steinunn Þóra Árnadóttir alþingiskona.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008
thumb|right|[[Dima Bilan sigraði söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008 en hann flutti lagið Believe fyrir hönd Rússlands. Á sviðinu voru einnig fiðluleikarinn Edvin Marton og skautadansarinn Evgeni Plushenko.]] Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2008 fór fram í Beogradska Arena í Belgrad í Serbíu. Undanúrslit voru haldin dagana 20. og 22. maí en úrslitin fóru fram þann 24. maí.
Úrslit
Keppendur í úrslitum eru:
Úrslitin fara fram 24. maí 2008.
Eugen von Böhm-Bawerk
Eugen Ritter von Böhm-Bawerk (12. febrúar 1851 – 27. ágúst 1914) var austurrískur hagfræðingur sem átti mikilvægt framalag í þróun austurríska hagfræðiskólans og einnig í nýklassískri hagfræði. Hann starfaði með hléum sem fjármálaráðherra Austurríkis á milli 1895 og 1904. Einnig skrifaði hann mikið af gagnrýni á Marxisma.
Líf og störf
Árið 1881 fór hann að kenna í háskólanum í Innsbruck og var hann þar allt til árið 1889. Á þeim tíma þá skrifaði hann fyrstu tvö bindin af þremur af meistaraverkinu sínu sem bar nafnið Kapital und Kapitalzins.
Árið 1889 var hann fenginn til þess að semja tillögu um umbætur á skattlögum Austurríkis. Austurríska kerfið skattlagði mikið framleiðslu, og þá sérstaklega á stríðsárunum, og veitti með því mikla hvatingu til fjárfestingar. Tillaga Böhm-Bawerk kallaði á nútímalegan tekjuskatt, sem var fljótlega samþykktur og bar mikinn árangur á næstu árum.
Sem fjármálaráðherra barðist hann stöðugt fyrir ströngu og miklu viðhaldi á lögfestum gullstaðli og jafnvægi í fjárhagsáætlunum. Árið 1902 aflétti hann sykurstyrknum, sem hafði verið einkenni í austurríska hagkerfinu í nær tvær aldir. Hann hætti sem fjármálaráðherra árið 1904, þegar auknar fjármálakröfur hersins hótuðu að koma fjárhag í ójafnvægi. Alexander Gerschenkron sem sagnfræðingur í hagfræði gagnrýndi Böhm-Bawerk mikið og kennir honum um afturhaldssemi Austurríkis í fjármálum þar sem Böhm-Bawerk vildi ekki leggja mikið fjármagn í opinberar framkvæmdir.
Eugen kenndi hagfræði við Háskólanum í Vínarborg þangað til hann lést árið 1914.
Mynd af Böhm-Bawerk var á austurríska hundrað skildninga seðlinum á milli áranna 1984 og 2002, þegar Evran var tekin upp.
Gagnrýni á Karl Marx
Eugen Böhm von Bawerk skrifaði bókina Zum Abschluss des Marxschen Systems sem kom út árið 1896 og er sú bók talinn vera eitt af bestum gagnrýnum á hagfræði kenningum Karls Marx. Eugen Von Böhm-Bawerk hefur sjálfsagt lagt mikla vinnu í að lesa þar sem bækur Marx geta verið mjög langar, sem dæmi þá eru Das Kapital-bækurnar í heild sinni 2910 blaðsíður. Það sem Eugen Von Böhm-Bawerk skrifaði um í bókinni sinni Zum Abschluss des Marxschen Systems var það að gildislögmál Karls Marx sem var skrifað um í fyrsta bindi Das Kapitalværi í mótsögn á móti kenningu hans sjálfs í þriðja bindinu um hagnað og verð á framleiðslu. Eugen Von Böhm-Bawerk fannst líka að Karl Marx væri að gera lítið úr áhrifum framboðs og eftirspurnar.
Vegna þessarar bókar hefur Eugen Von Böhm-Bawerk verið talinn einn sá fyrsti til að skjóta niður vinnukenningu Karls Marx. Margir sósíalistar voru ósammála Eugen Von Böhm-Bawerk og meiri að segja skrifaði þýski jafnaðarmaðurinn Rudolf Hilferding ritgerðina „Böhm-Bawerks Marx-Kritik“ árið 1920 til varnar kenningum Marx gegn Böhm-Bawerk. Hilferding taldi að Eugen Von Böhm-Bawerk væri aðeins að sjá trén í staðinn fyrir skóginn og væri aðeins að líta á ómikilvæg smáatriði. Böhm-Bawerk gagnrýndi líka hugmynd Marx um arðrán verkalýðsins sem gengur út á að þeir sem eiga fyrirtæki séu að nota starfsfólkið heldur en að hjálpa þeim með því að vinna hjá þeim, því fyrirtæki greiða út laun áður en varan sem framleidd sé seld.
Gagnrýni á aðránskenninguna
Kenning Marx um arðrán verkalýðsins snýr að því þegar aðilar hagnast á verkum eða frammistöðu annara. Í kenningunni er því gerð greinaskil að starfsmenn sem vinna að framleiðslu vöru fái ekki allan þann ágóða sem til verður af sölu hennar., heldur að fjármagnseigendur sitji á ákveðnum hluta ágóðans. Vildi Marx halda því fram að með slíku athæfi væri verið að hlunnfara starfsmenn framleiðslu af sínum ágóða.
Böhm-Bawerk vildi meina að kenning þessi stæðist ekki skoðun, jafnvel þótt dæmi væru tekin um vörur sem einungis kröfðust vinnuafls til framleiðslu.
Sú ástæða í kenningu Marx sem notuð var til réttlætingar á hlutfalli fjármagnseigenda í söluverðinu var að starfsmenn framleiðslu fengju í hendur launagreiðslu áður en vara væri seld, jafnvel burt séð frá því hvort vara sejist í náinni framtíð eða ekki. Þessu samhliða væru fjármagneigendur að taka á sig ákveðna áhættu og binda í verkefninu fé sem átti þá að réttlæta að þeir fengju í sinn hlut hluta hagnaðar.
Að þessu sögðu vildi Böhm-Bawerk því meina að fjármagnseigendur væru ekki að hlunnfara verkafólkið heldur styðja við það og veita þeim vettvang til athafna sinna án óþarfa óstöðugleika.
Þessi sjónarmið sjáum við fólk takast á dagsdaglega einn þann dag í dag, hversu mikilvægur og útskýranlegur þáttur fjármagnseigenda er í hagkerfinu. Einhverjir eru fylgjandi og aðrir á móti. Gaman getur verið að benda fólki á kenningar Marx´s og Böhm-Bawerk í slíkum umræðum.
Notagildi vaxta
Eugen Ritter von Böhm-Bawerk gaf út þrjár meginástæður fyrir því að vextir væru jákvæðir. Meðal annars að jaðarlaun myndu lækka til lengri tíma þar sem það er búist við að framtíðarlaun munu hækka. Seinni ástæðan var sú að við metum núvirði af gæðum meira heldur enn framtíðarvirði. Því vilji fólk frekar neyta vörur strax heldur enn að bíða. Neytandinn myndi einungis neyta vörunnar seinna ef greiddir væru vextir.
Hamilton (ættarnafn)
Hamilton getur átt við eftirfarandi:
Eugen von Böhm-Bawerk
Notagildi vaxta
Síðasta kenningin tengd vöxtum er að ef breytingar eru gerðar á framleiðsluni eins og bætur þá er hægt að auka framleðslu út frá sömu auðlindum. Ef við tökum dæmi þá getur hópi fólks veitt nægilega mikinn fisk til að búa til mat fyrir alla í einn dag. Enn fólkið gæti hópað sér saman í einn dag og búið til tæki og tól til að auka framleiðslugetu.
Síðasta kenningin er þó ekki viðtæk því margir eru ósammála henni. Fyrstu tvær eru kenningarnar eru víða samþykktar enda hægt að tengja mikið við nútímann.
Tenglar
Grein úr MisesInstitute
Eyjafjallajökull (kvikmynd)
Eyjafjallajökull er frönsk kvikmynd frá árinu 2013 sem Alexandre Coffre gerði.
1834
Árið 1834 (MDCCCXXXIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Mismengi
Mismengi, mismunamengi eða mengjamismunur er mengi, sem venslað er tveimur öðrum mengjum þannig að stök mismengis eru þau stök annars mengisins, sem ekki eru einnig stök í hinu. Til að tákna mismengi eru oftast notuð táknin ,,\" eða ,,-" og lesið ,,mis".
Dæmi: Tökum tvö mengi A og B:
Mismengið U \ A, þar sem U er grunnmengi, nefnist fyllimengi mengisins A.
Fallin spýta
Fallin spýta er leikur barna sem fer þannig fram að einn úr hópnum er valinn til að bíða hjá spýtu sem er stillt upp við vegg eða eitthvað annað. Hann byrjar á því að telja upp að tuttugu. Allir aðrir þátttakendur hlaupa í burtu og fela sig. Markmiðið er að finna alla sem földu sig. Ef hann sér einhvern, hleypur hann að spýtunni og kallar fallin spýta fyrir Jóni/Gunnu, einn, tveir, þrír og er þá viðkomandi úr leik. Þeir sem földu sig reyna aftur á móti að komast að spýtunni á undan þeim sem leitar og ef einhverjum tekst það kastar hann spýtunni upp í loftið og kallar: fallin spýta fyrir öllum og með því frelsar hann alla.
Naima Mora
Naima Mora (fædd 1984) er bandarísk fyrirsæta.
Félag eldri Hornfirðinga
Félag eldri Hornfirðinga er innan Landssambands eldri borgara.
Heiltölufall
Heiltölufall er raun- eða tvinngilt fall með náttúrlegar tölur sem formengi. Fallið f skilgreint f(n) = 1/n er dæmi um einfalt heiltölufall.
Geispa
Geispa er plönturör til að gróðursetja plöntur. Plönturörið er með yddaðan neðri enda og er sá endi klofinn og hægt að opna og loka með fótstigi. Þessi neðri endi líkist fuglsnefi. Plönturörinu er stungið í jarðveginn og stigið á fótstigið og þannig opnast op í jarðvegi og er þá planta er tekin og látin detta niður rörið. Síðan er þjappað að plöntunni með fótum. Gróðursetningarstafur eins og geispa er hentug til að gróðursetja bakkaplöntur í skóglendi á fljótlegan hátt og er þá gróðursetningarmaður með útbúnað til að bera plöntur því erfitt er að beita plönturörinu nema nota báðar hendur.
Steve Zahn
Steven James „Steve“ Zahn (f. 1967) er bandarískur leikari.
Clinton
Clinton getur átt við eftirfarandi:
Réttarholt
Holtið var áður þekkt kennileiti í Smáíbúðahverfinu og dregur nafn sitt af réttinni sem áður var staðsett í holtinu en er nú horfin. Bærinn Bústaðir stóð öldum saman austast í holtinu.
Umm Kulthum
thumb|right|Umm Kulthum Umm Kulthum (أم كلثوم, fædd أم كلثوم إبراهيم البلتاجي (Umm Kulthum Ebrahim Elbeltagi) um 1900, dáin 3. febrúar 1975) var egypsk söngkona, lagahöfundur og leikkona. Hún fæddist í þorpinu Tamay ez-Zahayra sem tilheyrir El Senbellawein og var oft nefnd „stjarnan úr austri“ (kawkab el-sharq). Hún er talin ein frægasta söngkona Arabalandanna á 20. öld.
Plöntustafur
Plöntustafur er stafur til að gróðursetja plöntur. Plöntustafur er með spíss á neðri enda sem stungið er í jörðu til að móta holu sem planta er sett í. Síðan þarf að þjappa að plöntu með fótum. Sá sem gróðursetur þarf að beygja sig niður í hvert skipti sem planta er gróðursett. Því hafa gróðursetningarstafir sem kallast geispa þar sem plöntu er smeygt í rör og látin detta niður í holu rutt sér til rúms. Plönturör eru hins vegar dýrari í innkaupum en hefðbundnir plöntustafir.
Hornið (veitingastaður)
Hornið er íslenskur veitingastaður á horni Hafnarstrætis og Pósthússtrætis í Reykjavík. Veitingastaðurinn var stofnaður árið 1979 og hefur verið starfræktur allar götur síðan. Hornið var einna fyrstur veitingastaða á Íslandi til að framreiða pitsur. Stofnendur og eigendur Hornsins eru þeir Guðni Erlendsson, kaupmaður, og Jakob H. Magnússon, matreiðslumaður.
Münchausen-heilkenni
Münchausen-heilkenni (eða sjúkdómsýkjur) er hugtak sem er haft um þá sem gera sér upp allavega kvilla með svo mögnuðum hætti að þeim fylgja líkamleg einkenni. Sjúklingar með þetta heilkenni eru oft lagðir inn á sjúkrahús jafnvel þótt engar vefrænar skýringar finnist nokkru sinni á „sjúkdómum“ þeirra. Munurinn á fólki með Münchausen-heilkenni og þeim sem þjást af ímyndunarveiki, er sá að hinir fyrrnefndu vita að þeir eru að ýkja, en hinir trúa því að þeir séu veikir. Münchausen-heilkennið er kennt við Münchausen barón.
Betlehemstjarna
Betlihemstjarna (fræðiheiti: Campanula isophylla) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá norðvestur Ítalíu.
Samlínuleiki
Samlínuleiki eða línulega merkir að þrír eða fleiri punktar eru á beinni línu, þessi punktar kallast þá samlína þar sem þeir eru á sömu línu. Þetta getur átt við punkta á:
Cádiz
thumb|right|Cádiz thumb Cádiz er borg á suðvesturströnd Spánar við Atlantshaf í héraðinu Andalúsíu. Borgin var stofnuð af Föníkum og er ein af elstu byggðu borgum Vestur-Evrópu. Hún hefur verið aðalhöfn spænska flotans frá því á 18. öld. Íbúar eru um 117 þúsund (2018).
Cádiz CF er knattspyrnulið borgarinnar.
Ungmennafélagið Tindastóll
Ungmennafélagið Tindastóll er íþróttafélag á Sauðárkróki sem stofnað var árið 1907. Íþróttir sem stundaðar eru innan félagsins eru körfuknattleikur, sund, frjálsar íþróttir, skíði, knattspyrna og rafíþróttir.
Árið 2023 vann félagið sinn fyrsta íslandsmeistaratitil í körfubolta.
Haki (aðgreining)
Haki getur átt við
Harvey
Harvey getur átt við eftirfarandi:
Grunnmengi
Grunnmengi er mengi, sem inniheldur öll hugsanleg stök annara mengja í einhverjum skilningi, gjarnan táknað með U. Dæmi: ef unnið er með mengi af náttúrulegum tölum, þá er grunnmengið mengi náttúrlega talna, \mathbb{N} og sömuleiðis ef unnið er með mengi af rauntölum þá er grunnmengið mengi rauntalna, \mathbb{R}. Grunnmengi er skv. skilgreiningu fyllimengi tómamengisins.
Ef unnið er með mengi, þar sem stökin eru mengi, þá inniheldur grunnmengið öll hugsanlegra mengi, þ.m.t. sig sjálft (grunnmengið er almengi), en það er í mótsögn við Zermelo Fraenkel mengjafræði. Russel mótsögnin felst í að skilgreina mengi allra þeirra mengja, sem ekki innihalda sjálft sig.
Jóladrumbur
thumbnail|hefðbundinn jóladrumbur(bûche de Noël) með smjörkremi og sykurhjúp skreyttur berjum og greinum Jóladrumbur eða bûche de Noël er sæt súkkulaðikaka sem hefð er fyrir að borða sem ábætisrétt á jólum í Frakklandi og fyrrum og núverandi frönskum nýlendum.
Hoya dimorpha
Hoya dimorpha er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Guíneu.
Honoríus
Honoríus getur átt við um:
FSu
thumb|100px|Merki FSu
FSu er körfuknattleiksakademía á Selfossi sem samanstendur af leikmönnum úr Fjölbrautaskóla Suðurlands sem keppa fyrir hans hönd.
Tenglar
Heimasíða Akademíunar
Hnútur
Hnútur er aðferð til að festa eða tryggja línulaga efni, t.d. reipi eða spotta með því að flétta það saman eftir ákveðnu mynstri.
Hnútar eru líka lengdareining, þar sem orðið er dregið af talningu hnúta á reipi, sem samsvarar einni sjómílu á klukkustund.
Enska úrvalsdeildin 2019-20
Premier League 2019-20 var 28.tímabilið í Premier League, sem er efsta deild í enskri knattspyrnu, síðan deildin varð stofnuð árið 1992. Tímabilið byrjaði 9. ágúst 2019 og varði til 26. júlí árið 2020.
Liverpool vann sinn fyrsta Premier League-titil og sinn 19. englandsmeistaratitil. Það var fyrsti meistaratitill félagsins í í 30 ár þegar lið Manchester City tapaði 2-1 á móti Chelsea. Manchester City voru ríkjandi meistararar. Manchester City endaði í 2. sæti. Norwich City, Sheffield United og Aston Villa voru nýliðar í deildinni, eftir að liðin komust upp úr ensku meistaradeildinni 2018-19. Þau lið sem féllu niður um deild voru Bournemouth, Watford og Norwich City. Markakóngur var Jamie Vardy með 23 mörk og stoðsendingakóngur Kevin De Bruyne með 20 stoðsendingar.
Markahæstir
thumb|upright|[[Jamie Vardy var markakóngur Ensku úrvalsdeildarinnar og fékk þar með gullskóinn fræga. Hann skoraði alls 23 mörk, og varð þar með elsti markakóngurinn hingað til, til að vinna þau verðlaun. ]]
Carlos Alazraqui
Carlos Jaime Alazraqui (fæddur 20. júlí 1962) er bandarískur gamanleikari.
Émilie du Châtelet
thumbnail|Émilie du Chatelet við störf Gabrielle Émilie Le Tonnelier de Breteuil, marquise du Châtelet (17. desember 1706 – 10. september 1749) var franskur stærðfræðingur, eðlisfræðingur og höfundur á tíma Upplýsingarinnar. Helsta afrek Émilie du Châtelet er talið vera þýðing hennar og gagnrýni á bók Isaacs Newton, Principia Mathematica. Þýðing hennar, sem gefin var út árið 1759, er ennþá álitin hin almenna franska þýðing á verki Newtons.
Einn elskhuga hennar, Voltaire, lýsti því yfir í bréfi til Friðriks 2. konungs Prússlands að Emilie du Châtelet væri mikill maður sem hefði þann eina galla að vera kona.
Æviágrip
Émilie du Châtelet fæddist í París þann 17. desember 1706. Faðir hennar, Louis Nicholas le Tonnelier de Breteuil, tilheyrði lægri stétt aðalsins. Margt er enn óvitað um menntun Émilie du Châtelet en faðir hennar tók snemma eftir greind dóttur sinnar og fékk fræðimanninn Fontenelle til þess að heimsækja hana þegar hún var tíu ára gömul og tala við hana um stjörnufræði. Móðir Émilie, Gabrielle-Anne de Froulay, ólst upp í klaustri sem þá var álitin helsta menntastofnun sem í boði var fyrir franskar stúlkur og konur.
Það er álitamál hvort að móðir Émilie hafi samþykkt bráðgáfaða dóttur sína eða þá staðreynd að faðir stúlkunnar hvatti meðfædda forvitni Émilie. Önnur merki benda til þess að móðir Émilie hafi ekki aðeins samþykkt menntun hennar, heldur líka hvatt hana til þess að efast um framsettar staðhæfingar. Hvernig sem samband móður Émilie var við dóttur sína verður hvatning foreldranna að teljast óvanaleg fyrir fólk af þeirra tíma og stétt. Þegar Émilie var ung kom faðir hennar því í kring að hún skyldi hljóta þjálfun í skylmingum og hestreiðum og þegar hún óx úr grasi fékk hann kennara til þess að heimsækja hana og fræða. Þegar stúlkan var tólf ára talaði hún reiprennandi latínu, ítölsku, grísku og þýsku. Seinna þýddi Émilie og gaf út þýðingar á grískum verkum, latneskum leikritum og heimspeki. Hún fékk menntun á sviðum stærðfræði, bókmennta og vísinda. Þegar hér var komið við sögu var móðir Émilie orðin afar andvíg menntun dóttur sinnar og framförum. Hún barðist gegn föður stúlkunnar um áframhaldandi menntun Émilie og reyndi eitt sinn að senda hana í klaustur.
Émilie naut þess einnig að dansa, hún söng óperur og var áhugaleikkona. Sem unglingur átti hún lítinn pening fyrir bókakaupum og nýtti sér þá stærðfræðihæfileika sína til þess að þróa árangursríkar aðferðir til fjárhættuspila.
Börn og hjónaband
Þann 12. júni 1725 gekk Émilie í hjónaband við markgreifann Florent-Claude du Chastellet-Lomont. Hjónaband þeirra var fyrirfram ákveðið eins og fjöldi hjónabanda innan aðalsins á þeim tíma. Sem brúðargjöf frá föður sínum var eiginmaður hennar var gerður að ríkisstjóra Semur-en-Auxois í Burgundy og þangað fluttu hjónin í lok september 1725. Émilie var þá nítján ára gömul og eiginmaður hennar 34 ára.
Émilie og eiginmaður hennar eignuðust þrjú börn; Françoise Gabriel Pauline (fæddur 30. júní 1726), Louis Marie Florent (fædd 20. nóvember 1727), og Victor-Esprit (fæddur 11. apríl 1733). Yngsti sonur þeirra hjóna dó í lok ágúst 1734, aðeins eins árs gamall. Árið 1749 eignaðist Émilie dótturina Stanislas-Adélaïde du Châtelet, með Jean François de Saint-Lambert. Stúlkan dó tæpum tveimur árum síðar, þann 6. maí 1751.
Samband við Voltaire
Émilie du Châtelet og Voltaire kunna að hafa hist á einni af samkomum föður hennar í æsku. Sjálfur sagðist Voltaire hafa hitt hana árið 1729 þegar hann sneri heim úr útlegð í London. Vinátta þeirri byrjaði þó ekki af alvöru fyrr en í maí 1733 þegar Émilie hafði eignast sitt þriðja barn.
Émilie bauð Voltaire að búa á sveitasetri sínu í norðaustur hluta Frakklands og þau urðu lífstíðarvinir og félagar. Eiginmaður Émilie var umburðarlyndur í garð hennar og Voltaire en hún dvaldist stundum á sveitasetrinu ásamt Voltaire og lagði þar stund á eðlis- og stærðfræði. Einnig gaf hún út fræðigreinar og þýðingar af ýmsum verkum. Af sendibréfum Voltaire til vina sinna og gagnrýni hans og Émilie á verk hvors annars má ráða að þau hafi borið djúpa virðingu hvort fyrir annað.
Síðasta meðganga og andlát
Í maí 1748 hófst framhjáhald Émilie du Châtelet og ljóðskáldsins Jean François de Saint-Lambert, og Émilie varð ólétt fjórða sinn. Í sendibréfi treysti hún vini fyrir áhyggjum sínum um meðgönguna hvort hún muni lifa hana af. Þann 3. september 1749 fæddi Émilie stúlkubarn, Stansilas-Adélaïde, en dó af völdum lungnablóðreks tveimur vikum síðar, þá 42 ára gömul. Dóttir hennar lést aðeins um átján mánuðum síðar.
Valluxi
Valluxi (fræðiheiti; Gabrius trossulus) er bjöllutegund sem var fyrst lýst af Alexander von Nordmann 1837.
Dubrovnik
thumb|right|Frá Dubrovnik. Dubrovnik er hafnarborg á Dalmatíuströnd Króatíu við Adríahaf og höfuðstaður sýslunnar Dubrovnik-Neretva. Íbúar eru um 40.000.
Júpíter (reikistjarna)
Júpíter er fimmta reikistjarnan frá sólu talið og sú stærsta, en einnig sú innsta af gasrisum sólkerfisins. Heildarrúmmál Júpíters er meira en samanlagt rúmmál allra hinna reikistjarnanna og massi hans er 2,5 sinnum meiri en samanlagður massi þeirra allra. Júpíter er þriðji bjartasti náttúrulegi hluturinn sem sést á næturhimni Jarðar, á eftir Tunglinu og Venus. Júpíter er nefndur eftir rómverskum konungi guðanna vegna stærðar sinnar. Í kínverskri, japanskri, kóreskri og víetnamskri menningu er hann nefndur „viðarstjarnan“, byggt á frumefnunum fimm.
Efni Júpíters er að mestu gas, en fyrir innan allt þetta gas er lítill kjarni úr þyngri efnum. Líkt og á öðrum risaplánetum er ekkert skilgreint fast yfirborð á Júpíter. Samdráttur fastefnis á Júpíter myndar meiri hita en hann fær frá Sólinni. Gasský hans eru úr mörgum mismunandi efnasamböndum, þar á meðal vetni, helíum, koltvísýringi, vatnsgufu, metangasi, ammoníakís og ammóníumhýdrósúlfíði. Algengasta efnið er vetni, en helín myndar fjórðung massa hans og tíunda hluta ummálsins. Snúningur Júpíters fletur hann aðeins út. Sýnilegt einkenni á gashjúpnum umhverfis Júpíter er að hann skiptist í mislita borða eftir breiddargráðum, en á mótum þeirra sjást kvikur og hringiður. Stóri rauði bletturinn á Júpíter er risastormur sem hefur verið til að minnsta kosti frá 17. öld þegar hann sást fyrst í sjónauka.
Það tekur Júpíter 10 klukkustundir að snúast um sjálfan sig. Eitt ár á Júpíter (sá tími sem það tekur hann að fara einn hring um sólu) er jafnlangt og 11,9 ár á jörðinni.
Umhverfis Júpíter er ógreinilegur plánetuhringur og öflugt segulsvið. Segulhvolfshali Júpíters er nær 800 milljón km að lengd og nær alla leið að sporbraut Satúrnusar. Júpíter hefur í það minnsta 80 þekkt tungl, en líklega eru þau miklu fleiri. Þau þekktustu og stærstu eru Íó, Evrópa, Ganýmedes og Kallistó, sem Galileo Galilei uppgötvaði á 17. öld. Stærsta tunglið, Ganýmedes, er stærra en reikistjarnan Merkúr.
Smáíbúðahverfið
Smáíbúðahverfið er íbúahverfi í Reykjavík sem afmarkast af Bústaðavegi til suðurs og Miklubraut til norðurs og Háaleitisbraut til vesturs og Byggðaenda milli Miklubrautar/Reykjanesbrautar/Bústaðarvegar til austurs. Hlutar hverfisins eru í daglegu tali aðgreindir og austasti hlutinn við Bústaðakirkju oft nefndur Bústaðahverfið, miðhlutinn Réttarholt og nyrsti hlutinn við Rauðagerði kallaður Sogamýri.
Réttarholtsvegur þverar hverfið frá suðri til norðurs og Sogavegur tengir hverfið frá austri til vesturs
Almenningssamgöngur eru taldar góðar í Smáíbúðahverfinu, strætisvagnar aka Sogaveg, Miklubraut, Bústaðaveg og Grensásveg en leiðin um Réttarholtsveg hefur nú veri lögð niður.
Réttarholt var áður þekkt kennileiti í Smáíbúðahverfinu og dregur nafn sitt af réttinni sem áður var staðsett í holtinu en er nú horfin. Réttarholtsvegur og Réttarholtsskóli draga enn nafn sitt af réttinni og holtinu. Neðan holtsins til norðurs lá mýrin Sogamýri þar sem áður var bærinn Sogablettur.
Flugvirkjun
thumbnail|Flugvirki að skipta um hjól undan Bombardier CRJ700 thumbnail|Flugvirki í viðgerðum á Cessna 172 Flugvirkjun er sú grein sem snýr að því að halda loftförum í góðu standi. Flugvirkjar framkvæma reglulegar skoðanir á flugvélum og þeirra hlutum, meta ástand og framkvæma viðgerðir og reglulegt viðhald. Margir flugvirkjar sérhæfa sig í viðhaldi á hreyflum, hjólabúnaði, rafbúnaði og mælum svo eitthvað sé nefnt.
Smáíbúðahverfið
Um Borgargerði lá áður tenging til norðurs að Suðurlandsbraut, áður en Réttarholt og Skeiðarvogur voru tengd með umferðarljósum og síðar veglegum mislægum umferðarmannvirkjum sem tengja hverfið við helstu umferðaræðar og verslunarhverfin í Skeifunni og Mörkinni.
Flugvirkjun
Nám
Flugvirkjun skiptist í bóklegt, verklegt og vinnustaðanám og tekur í kringum þrjú ár. Þegar því er lokið er hægt að taka sveinspróf í flugvirkjun og verið talin flugvirki. Flugvirkjun er einungis kennt við Tæknaskólann hérlendis. Margir íslendingar hafi lært flugvirkjun í Danmörku eða Bandaríkjunum.
Murphy
Murphy getur átt við eftirfarandi:
Páll kjarni
Páll kjarni (d. 1403) var ábóti í Viðeyjarklaustri á síðasta fjórðungi 14. aldar og hefur verið talinn einn merkasti ábótinn þar. Hann tók við eftir lát Gísla Magnússonar 1379 (eða 1378) en Gísli hafði aðeins gegnt embættinu í fáeina mánuði.
Páll var mikill fjáraflamaður fyrir hönd klaustursins og í ábótatíð hans eignaðist það sextán jarðir til viðbótar þeim sem það átti fyrir. Hann var einnig skólamaður og hafði skóla í klaustrinu og í Vilkinsmáldaga 1397 eru taldar upp allmargar skólabækur í eigu klaustursins.
Páll dó í Svarta dauða árið 1403 og var ábótalaust í Viðey í tvö ár eftir lát hans, allt þar til Bjarni Andrésson tók við.
Persónustyrkleikar og dyggðir
Persónustyrkleikar og dyggðir er er handbók um mennskar dyggðir og styrkleika og er gefin út af Values in Action Institute, sem er „non profit“ framtakak Manuel D. og Rhoda Mayerson stofnuninnar sem er stjórnað af Dr. Neal H. Mayerson. Bókin er fulltrúi fyrstu tilraunar þessarar rannsóknarmiðstöðvar til að til að gera grein fyrir og flokka jákvæða sálfræðlega eiginleika manna. Á sama hátt og Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders er notað til að aðstoða við greiningu of flokkun á andlegum sjúkdómum, er bókinni Persónustyrkleikum og dyggðum ætlað að vera kenningarlegur rammi fyrir rannsóknir á jákvæðum eiginleikum. Bókin gerir grein fyrir sex flokkum dyggða sem hver hefur sex undirflokka styrkleika.
Witt-safnið
Witt-safnið (Museum Witt München, MWM) er fiðrildasafn í München í Þýskalandi og er hið stærsta sinnar tegundar í heiminum. Thomas Witt stofnaði safnið árið 1980. Í því eru 10 milljónir eintaka víðsvegar að úr heiminum.
1835
Árið 1835 (MDCCCXXXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Tímaritið Fjölnir hefur göngu sína. Að útgáfunni stóðu svo kallaðir Fjölnismenn. Þeir voru Jónas Hallgrímsson, Konráð Gíslason, Tómas Sæmundsson og Brynjólfur Pétursson.
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Adrastos frá Filippí
Adrastos frá Filippí (forngríska:Ἄδραστος ὁ Φιλιππεύς) (uppi á 4. – 3. öld f.Kr.) var aristótelískur heimspekingur og nemandi Aristótelesar.
McDonnell
McDonnell getur átt við eftirfarandi:
Kathy Najimy
Kathleen Ann „Kathy“ Najimy (f. 1957) er bandarískur leikari.
Mótmælin í Poznań 1956
thumb|right|Mótmælin í Poznań Mótmælin í Poznań 1956 voru fyrstu almennu mótmælin gegn kommúnistastjórn Alþýðulýðveldisins Póllands. Mótmæli verkamanna í verksmiðjum H. Cegielski – Poznań gegn slæmum aðbúnaði hófust 28. júní 1956. Þau voru barin niður af mikilli hörku.
Haki
thumb|Haki Haki er verkfæri sem notað er til að vinna jarðveg.
Mótmælin í Poznań 1956
Um 100.000 manns söfnuðust saman fyrir utan skrifstofur öryggismálaráðuneytisins í Poznań. Mótmælendur hertóku opinberar byggingar í borginni. Daginn eftir sendi ráðuneytið 4 herdeildir með yfir 10.000 hermönnum til borgarinnar. Hundruð voru handtekin næstu daga og mótmælunum lauk eftir nokkur átök 30. júní. Talið er að 57 hafi látist í átökunum og 600 særst.
Shahnameh
thumb|Minnisvarði um [[Ferdowsi á Ferdowsi-torgi í Tehran.]] Shāhnāmeh (persneska: شاهنامه „Konungabók“) er gríðarmikið kvæði, um 60 þúsund ljóðlínur að lengd, eftir persneska skáldið Ferdowsi um árið 1000. Kvæðið er klassískt verk innan persneskra bókmennta. Shahnameh segir frá goðsögnum og sögu Persíu frá uppruna heimsins fram að íslömskum tíma á 7. öld.
Noisettes
Noisettes (stundum skrifað NOISEttes) er ensk rokkhljómsveit stofnið 2003 í London
Stofnfall
Stofnfall (stundum nefnt óákveðið heildi) er fall, sem venslað er ákveðnu falli á þann veg að afleiða stofnfallsins er fallið sjálft. Stofnfall er oft táknað með hástaf, t.d. ef F er stofnfall fallsins f, þá gildir:
sem jafngildir f = F'\,,
Auðvelt er að finna stofnföll margliða og margra algengra fágaðara falla, t.d. hornafallanna, en stofnföll flestra falla, t.d. gammafallsins eru ýmist óþekkt eða ekki til. Í raun er um undantekningu að ræða ef fall á sér stofnfall, sem tákna má með samsetningu þekktra falla.
Dæmi um útreikning stofnfalls fallsins 10x^4:
þar sem C er ótilgreindur fasti.
Fallið sjálft, fæst síðan með deildun stofnfallsins:
Ef fall á sér stofnfall þá felst heildun fallsins í að reikna ákveðið heildi, sem er mismunur stofnfallsins í endapunktum bilsins.
Halldórsstaðir í Laxárdal
thumbHalldórsstaðir í Laxárdal eru eyðibýli í Suður-Þingeyjarsýslu á Norðurlandi. Á jörðinni er uppgert hús sem Magnús Þórarinsson byggði árið 1893 en hann hafði keypt aflagða kirkju í Múla árið 1889 og flutt timbrið á Halldórsstaði. Tvær íbúðir eru í húsinu sem samanstendur af tveimur hæðum, kjallara og háalofti. Í húsinu bjuggu tvær fjölskyldur, Magnús og kona hans Guðrún Bjarnhéðinsdóttir, systir Bríetar Bjarnhéðinsdóttur, Páll Þórarinsson bróðir Magnúsar, kona hans Elísabet „Lissý“ Grant söngkona. Af Magnúsi tóku dóttir hans, Bergþóra Magnúsdóttir maður hennar Hallgrímur Þorbergsson, við þeirra hlut jarðarinnar. Eftir andlát Lissýar, 1963, voru synir þeirra Páls, Þór og William á jörðinni þar til hún fór í eyði við andlát Williams 1980.
Halldórsstaðir eru miðsvæðis í Laxárdal. Magnús byggði fyrstu tóvinnuvélina og fólk kom þangað með ull. Lissý var söngkona sem söng fyrir héraðsbúa. <mapframe latitude="65.771746" longitude="-17.270293" zoom="5" width="200" height="100" align="right">{ "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ -17.270247470587496,         65.74577688620734        ]      }    }  ] }
Mjallhvít, æfintýri handa börnum
thumb|.|200px|right|Mjallhvít í glerkistunniMjallhvít, ævintýri handa börnum er bók um ævintýrapersónuna Mjallhvíti og tilraunir stjúpmóður hennar til að ráða hana af dögum.
Bókin var þýdd af Magnúsi Grímssyni. Hún var upprunalega gefin út af E. Jónssyni árið 1852 og prentuð af Louis Klein í Kaupmannahöfn. Bókin var svo endurútgefin 10. október 2005 af Project Gutenberg, enda þá ekki lengur vernduð af höfundarétti, Jóhannes Birgir Jensson sá um þá útgáfu.
17 litmyndir eru í bókinni, stafsetning er örlítið frábrugðin nútímastafsetningu.
Grenibarrfellisveppur
Grenibarrfellisveppur (fræðiheiti: Rhizosphaera kalkhoffii ) er sveppategund sem leggst á grenitegundir, en veldur sjaldan verulegum skaða. Hann getur einnig lagst á þin og döglingsvið.
Svilengrad
thumb|right|Svilengrad Svilengrad er bær í Haskovohéraði í Búlgaríu þar sem landamæri Tyrklands og Grikklands mætast. Íbúar, sem eru um 18 þúsund, starfa flestir við landamæraþjónustu.
Weierstrassfall
Weierstrassfall eða Weierstrassfallið er samfellt fall, kennt við Karl Weierstraß, sem er hvergi deildanlegt.
Skilgreining
Weierstrassfallið f er skilgreint með:
þar sem 0<a<1, b er jávæð náttúrleg, oddatala og
Fallið er samfellt á öllum rauntalnaásnum, en hvergi deildanlegt.
Weierstrass kynnti fallið 18. júlí 1872.
Umferðarkeila
thumb|250px|Umferðarkeilur benda til malbiksbunka
Umferðarkeila er keilulaga hlutur sem notaður er til að beina umferð fótgangenda, hjólamanna eða ökumanna. Hún getur líka verið tákn um hættu eða notuð til að láta vegnotendur gæta varúðar. Oft eru umferðarkeilur úr appelsínugulu plasti en þær fást í mismunandi litum. Margar umferðarkeilur eru með klæðningu úr einhvers konar endurvarpsefni sem eykur sjáanleika þeirra. Umferðarkeilur eru bráðabirgðalausn til að beina umferð, ef á að stjórna flæði umferðar í lengri tíma þá er oftast gripið til varanlegri lausna.
Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum
Stofnunin ber nafn fyrrverandi forseta Vigdísar Finnbogadóttur, en hún hefur unnið velgjörðarvinnu í tengslum við tungumálakennslu hjá UNESCO í árabil. Hún var líka tungumálakennari á framhaldsskólastigi og við Háskóla Íslands. Stofnunin er fjármögnuð með árlegum styrki frá Háskóla Íslands auk framlaga ýmissa stuðningsaðila.
Undir stofnunina heyrir Vigdísarstofnun — alþjóðleg miðstöð tungumála og menningar, sem er UNESCO-stofnun. Um starf miðstöðvarinnar gildir samkomulag íslenskra stjórnvalda við Menningar- og vísindastofnun Sameinuðu þjóðanna, UNESCO. Miðstöðinni er ætlað að sinna jafnt rannsóknastarfi í samvinnu við móðurstofnina, Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum, auk miðlunar til almennings, einkum um gildi tungumála, tungumálanám og -kennslu, opinbera málstefnu, menningarsamskipti og þýðingar.
Forstöðumaður stofnunarinnar er Auður Hauksdóttir prófessor í dönsku. Stofnunin hefur aðsetur í Veröld – húsi Vigdísar í Reykjavík.
Gijon
thumb|311x311dp|Gijon haustið 2015
Gijon (kastilíska: Gijón, astúríska: Xixón) er stærsta borg í sjálfstjórnarhéraðinu Astúríu á Spáni. Liggur hún við Biskajaflóa en hæstu byggðir borgarinnar ná 500-600 metrum. Íbúar Gijon voru um 277 þúsund árið 2017. Nálægar borgir eru Oviedo og Aviles.
Íslensk málfræði
Íslensk málfræði nær yfir allar þær reglur í íslensku sem gilda um uppbyggingu orða, orðasambanda og setninga. Á Íslandi er hefð fyrir forskriftarmálfræði, þar sem reglur eru lagðar fram og þær kenndar sem „rétt mál“, en meðal málfræðinga er lýsandi málfræði ríkjandi. Í lýsandi málfræði er leitast við að gera grein fyrir málinu eins og það er notað í dag. Þar af leiðandi teljast fyrirbæri svo sem þágufallssýki til viðurkenndra tilbrigða en ekki er litið á þau sem „rangt mál“.
Íslenska er beygingamál með fjórum föllum: nefnifalli, þolfalli, þágufalli og eignarfalli. Í íslensku geta nafnorð haft eitt af þremur málfræðilegum kynjum: karlkyn, kvenkyn eða hvorugkyn. Nafnorð, fornöfn og lýsingarorð beygjast í falli og tölu (annaðhvort eintölu eða fleirtölu). Lýsingarorð hafa bæði sterka og veika beygingu og stigbreytast (frumstig, miðstig, efsta stig).
Sagnir beygjast eftir persónu (fyrstu, annarri eða þriðju), tölu (eintölu eða fleirtölu), tíð (nútíð eða þátíð), hætti (framsöguhætti eða viðtengingarhætti) og mynd (germynd og miðmynd). Með hjálparsögnum má mynda önnur horf og myndir svo sem dvalarhorf, lokið horf og þolmynd.
Saga fræðilegrar umfjöllunar
Fyrsta skriflega umfjöllunin um íslenska málfræði sem vitað er um er Fyrsta málfræðiritgerðin. Fyrsta málfræðiritið sem gefið var út á prentuðu formi var Grammatica Islandica rudimenta (sem er latína og þýðir „grunnkennsla í íslenskri málfræði“) sem er oft stytt í Rudimenta eftir Runólf Jónsson (latínu: Runolphus Jonae) sem kom út árið 1651 og var prentað í Oxford árið 1689. Fyrsta forníslenska orðabókin var Specimen lexici runici prentuð 1650. Fyrsta orðabók nútímaíslensku var Lexicon Islandicum eftir Guðmund Andrésson.
Beygingarfræði
Beygingarkerfi íslensku svipar til annarra germanskra og indóevrópskra mála. Þó hafa mörg náskyld mál svo sem danska og enska glatað beygingarkerfi sínu að miklu leyti. Nafnorð beygjast í kyni, falli, tölu og ákveðni. Lýsingarorð beygjast í falli, tölu, kyni og ákveðni. Þar sem lýsingarorð eru notuð með nafnorðum eða fornöfnum hljóta þau beygingarleg atriði þaðan. Í íslensku er eingöngu ákveðinn greinir en hann er til sem viðskeyti eða sem laus greinir.
Sagnir beygjast eftir persónu, tölu, tíð, hætti og mynd.
Daglínan
thumb| Daglínan er ímynduð hlykkjótt lína á yfirborði jarðar sem liggur að mestu um ±180 lengdargráðu, hún liggur á móti núllbaugi. Vestan daglínunnar og austan hennar er sitt hvor dagurinn. Ef vestan hennar er 1. janúar á tilteknu ári, þá er 31. desember ársins á undan austan hennar. Því gætu farþegar skemmtiferðaskips sem sigldi frá vestri til austurs fagnað sömu áramótunum tvisvar. Hins vegar gætu farþegar annars skemmtiferðaskips, sem sigldi í vestur, alfarið misst af þessum sömu áramótum.
1650
Árið 1650 (MDCL í rómverskum tölum) var 50. ár 17. aldar sem hófst á laugardegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Cromwell við Dunbar eftir [[Andrew Carrick Gow um 1886.]]
Reading and Leeds Festivals
Reading and Leeds Festivals (voru opinberlega Carling Weekend til 2008) eru par árlegra tónlistarhátíða sem haldnar eru í Reading og Leeds á Englandi af Festival Republic.
Jay-Z
Shawn Corey Carter (f. 4. desember 1969), betur þekktur undir sviðsnafninu Jay-Z, er bandarískur rappari og athafnamaður. Hann hefur verið nefndur besti rappari allra tíma af útgáfum eins og Billboard. Hann hefur verið spilað stóran þátt í velgengni tónlistarfólks eins og Kanye West, Rihanna og J. Cole. Hann er stofnandi og stjórnarformaður Roc Nation og var forseti og framkvæmdastjóri Def Jam Recordings frá 2004 til 2007.
Iker Casillas
thumb|Casillas 2021. thumb|right|Iker Casillas Iker Casillas Fernández  (f. 20. maí 1981 í Madríd) er spænskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði sem markvörður. Casillas spilaði lengst af með Real Madrid en endaði ferilinn 2020 með portúgalska félaginu FC Porto. Hann spilaði með spænska landsliðinu 2000-2016 og vann 2 evróputitla og einn heimsmeistaratitil. Hann er talinn einn af bestu markmönnum sögunnar ásamt Gianluigi Buffon.
Alnus × elliptica
Alnus x elliptica er elri sem var lýst Esprit Requien. Það er upprunnin frá Korsíku og er blendingur tegundanna Alnus cordata og Alnus glutinosa.
Jay-Z
Jay-Z er fæddur og uppalinn í New York borg og hóf tónlistarferil sinn þar seint á níunda áratugnum. Hann var meðstofnandi í plötuútgáfunni Roc-A-Fella Records árið 1995 og gaf út sína fyrstu breiðskífu Reasonable Doubt árið 1996. Platan sló í gegn og festi í sessi veru hans í tónlistariðnaðinum. Hann hefur síðan gefið út tólf plötur til viðbótar, þar á meðal margrómuðu plöturnar The Blueprint (2001), The Black Album (2003), American Gangster (2007) og 4:44 (2017). Hann hefur einnig gefið út samstarfsplöturnar Watch the Throne (2011) með Kanye West og Everything Is Love (2018) með eiginkonu sinni, Beyoncé.
Í gegnum fyrirtækjarekstur sinn varð Jay-Z fyrsti hipphopp tónlistarmaðurinn til að verða milljarðamæringur árið 2019. Árið 1999 stofnaði hann fataverslunina Rocawear og árið 2004 stofnaði hann lúxus sportbar -keðjuna 40/40 Club. Bæði fyrirtækin hafa vaxið og orðið margra milljóna dollara fyrirtæki og þau gerðu honum kleift að stofna Roc Nation árið 2008. Árið 2015 keypti hann tæknifyrirtækið Aspiroand og tók við tónlistarstreymisveitu þeirra Tidal. Árið 2020 setti hann Monogram á markað, línu af kannabisvörum. Frá og með 2023 er hann ríkasti tónlistarmaður í heimi með nettóvirði 2,5 milljarða Bandaríkjadala.
Jay-Z er einn af söluhæstu tónlistarmönnum heims, með yfir 140 milljónir plötur seldar og hefur unnið til 24 Grammy-verðlauna, flest verðlaun allra rappara ásamt Kanye West. Jay-Z á einnig metið fyrir flestar plötur (14) frá sólóflytjanda sem hafa náð efsta sæti á bandaríska Billboard 200 vinsældalistanum. Meðal verðlauna sem hann hefur unnið eru forsetaverðlaun NAACP, Primetime Emmy-verðlaun, Sports Emmy-verðlaun auk þess að hann hefur verið tilnefndur til Tony-verðlauna. Billboard og Rolling Stone hafa nefnt hann sem einn af 100 bestu tónlistarmönnum allra tíma. Hann var fyrsti rapparinn sem var heiðraður í Songwriters Hall of Fame og fyrsti lifandi rapparinn sem var tekinn inn í Rock and Roll Hall of Fame. Árið 2013 útnefndi Time tímaritið hann sem einn af 100 áhrifamestu einstaklingum heimsins.
Phyllostachys rubromarginata
Phyllostachys rubromarginata,er tegund af ættkvíslinni Phyllostachys sem var fyrst lýst af Mcclure.
Orðsifjar
Fræðiheitið vísar til litarins á jöðrum blaðslíðra nýsprottinna stöngla, sem eru með rauðleitri rönd. Hann var skráður af Floyd McClure hjá Smithsonian Institution 1940. Í Kína heitir hann Hongbian zhu eða Nuer zhu (Ungmeyjar bambus).
Lýsing
Hann er hitakær fjallabambus sem vex og dreifist hratt og dreifir sér með rótarskotum. Stönglarnir geta náð 4 - 9m hæð í ræktun, þó hefur frést af 16m háum plöntum í Kína. Fullþroska stönglar verða frá 2,5 til 6 sm að ummáli með dökkgrænum liðum, 22–31sm löngum. Hann þolir niður að -16 til -24°C.
Útbreiðsla
Hann vex villtur í Guangxi og Guizhou í mið Kína, sem runni og á gilbökkum. It is commonly cultivated in Henan China.
Nytjar
Stönglarnir mynda gæða timbur fyrir til dæmis körfugerð, og er orðinn vinsæl skrautplanta í Norður Ameríku. Sprotarnir eru ætir.
Niki Lauda
thumb|Lauda árið 1982. Andreas Nikolaus „Niki“ Lauda (22. febrúar 1949 – 20. maí 2019) var austurrískur viðskiptamaður og fyrrverandi kappakstursökumaður. Hann keppti í Formúlu eitt á sjöunda og sjötta áratugnum fyrir March, BRM, Brabham, Ferrari og McLaren liðin. Hann varð þrisvar sinnum heimsmeistari - einu sinni með McLaren og tvisvar með Ferrari. Niki Lauda stofnaði flugfélag; Lauda Air á síðustu öld og rekur það ennþá en er enn viðriðinn mótorsport. Hann var liðsstjóri Jaguar liðsins árið 2001 til 2002. Sonur Niki Lauda er farinn að gera það gott í mótorsporti og er hann á stöðugri uppleið.
Niki Lauda lenti í slysi árið 1976 þar sem hann brenndist mjög á andliti. Hann var frá í tvö mót en kom svo aftur til að berjast um titilinn við James Hunt.
Tugur
Tugur er tölunafnorð sem á við töluna tíu, táknaða með tölustöfunum einum og núlli, 10, sem jafnframt er grunntala tugakerfisins og tugalograns.
Talan tíu er táknuð með X í rómverskum tölustöfum.
Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið
Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið hófust 27. júlí 2010 í framhaldi af því að Ísland sótti um aðild að Sambandinu 17. júlí 2009. 12. mars 2015 var aðildarumsókn Íslands að Evrópusambandinu dregin til baka og þarmeð lauk aðildarviðræðunum.
Douglas (aðgreining)
Douglas getur átt við eftirfarandi:
Aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið
Vinstrihreyfingin – grænt framboð og Samfylkingin sem mynduðu aðra ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur samþykktu að sækja um aðild með þeim fyrirvara að þjóðaratkvæðagreiðsla yrði haldin um inngönguna.
Framsóknarflokkurinn samþykkti á flokksþingi 2010 að „Framsóknarflokkurinn telur hag lands og þjóðar best borgið utan Evrópusambandsins. Nú sem fyrr standa auðlindir þjóðarinnar undir velferð hennar og fullt og óskorað forræði á þeim er forsenda farsældar til framtíðar. Framsóknarflokkurinn telur að þjóðin skuli ætíð eiga beina aðkomu með þjóðaratkvæðagreiðslu að ákvörðunum um stórmál eins og aðild að Evrópusambandinu og mun flokkurinn berjast fyrir þeim rétti“.