cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Molotov-Ribbentrop-sáttmálinn
Yfirvöld Sovétríkjanna neituðu tilvist leyniviðauka sáttmálans þar til árið 1989, en þá viðurkenndu Sovétmenn að hann hefði verið til og gagnrýndu hann. Stuttu síðar komu rússneskir þjóðernissinnar sáttmálanum til varnar og færðu rök fyrir því að sáttmálinn hefði verið nauðsynlegur til að tryggja öryggi Sovétríkjanna þar sem Bretar og Frakkar hefðu ekki verið viljugir til að mynda andfasískt bandalag. Vladimír Pútín hefur einnig komið sáttmálanum til varnar.
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (9. þáttaröð)
Níunda sería CSI: Crime Scene Investigation var frumsýnd 9. október 2008 og sýndir voru 24 þættir.
Leikaraskipti
Nokkrar breytingar urðu á leikaraskipaninu í þessari seríu: William Petersen og Gary Dourdan hættu en í staðinn komu Laurence Fishburne og Lauren Lee Smith inn sem hluti af aðalleikurunum.
Ringo Starr
thumb|Ringo 2007. Ringo Starr (listamannsnafn Richard Starkey) (fæddur 7. júlí 1940, Liverpool) er enskur tónlistarmaður, söngvari, textahöfundur og leikari sem varð frægur sem trommuleikari Bítlanna.
Ringo Íslandsfari
Ringo Starr hefur þrisvar komið til Íslands. Í fyrsta skiptið spilaði hann með Stuðmönnum á Verslunarmannahelgi í Atlavík árið 1984, og í annað skiptið kom hann 2007 til að heiðra minningu John Lennon vegna vígslu Friðarsúlunnar í Viðey. Í þriðja skiptið kom hann árið 2010 til að minnast John Lennon sem hefði orðið sjötugur það ár hefði hann lifað.
Span
Span eða sjálfspan er hlutfallið á milli segulflæðis og þess rafstraums sem myndar segulflæðið. Þegar straumur I er í lokaðri rafrás og fer í hringi (eins og í spanspólu) þá spanar straumurinn upp segulflæði \Phi innan hringsins og spanið, táknað með L er þá
SI-mælieining er henry, skammstöfuð, H.
Írska fríríkið
Írska fríríkið (enska: Irish Free State; írska: Saorstát Éireann) var stjórnskipulag Írlands (að undanskildu Norður-Írlandi) frá 1921 til 1937.
Söguágrip
Írska fríríkið var stofnsett með ensk-írska sáttmálanum sem leiðtogar írsku sjálfstæðishreyfingarinnar sömdu um við bresk stjórnvöld árið 1921 við lok írska sjálfstæðisstríðsins. Með sáttmálanum fékk Írland, sem hafði verið bresk hjálenda sem hluti af hinu sameinaða konungsríki Stóra-Bretlands og Írlands, aukið sjálfræði sem sjálfstjórnarumdæmi í sambandi við bresku krúnuna.
Ensk-írski sáttmálinn fól í sér að Norður-Írland var klofið frá fríríkinu og var áfram hluti af breska konungdæminu. Skilmálar sáttmálans kváðu jafnframt á um að írskir þingmenn og aðrir embættismenn yrðu áfram að sverja Bretakonungi hollustueið við embættistöku sína. Róttækir sjálfstæðissinnar, sem höfðu viljað stefna að stofnun lýðveldis á Írlandi, voru afar ósáttir við þessa skilmála. Deilur um ensk-írska sáttmálann leiddu til írsku borgarastyrjaldarinnar sem háð var á milli fríríkisins og lýðveldissinna árin 1922 til 1923. Lýðveldissinnar báðu ósigur í borgarastríðinu og fríríkið var því staðfest sem fyrsta stjórnskipan hins nýsjálfstæða Írlands.
Í fyrstu héldu lýðveldissinnar innan gamla írska sjálfstæðisflokksins Sinn Féin þá stefnu að taka ekki við þingsætum sem þeir unnu á írska þinginu til að forðast að þurfa að sverja Bretakonungi hollustueið. Árið 1926 ákvað lýðveldissinninn Éamon de Valera hins vegar að kljúfa sig úr Sinn Féin og stofna nýjan flokk, Fianna Fáil, með það að markmiði að taka sæti á þingi og vinna innan vébanda fríríkisins við að slíta smám saman tengslum við bresku krúnuna og breyta Írlandi í lýðveldi.
Fianna Fáil vann sigur í þingkosningum fríríkisins árið 1932 og de Valera varð forsætisráðherra. Ríkisstjórn Fianna Fáil hófst handa við að fella smám saman úr gildi öll lagaákvæði sem tengdu Írland við bresku krúnuna, þar á meðal ákvæðin sem skylduðu þingmenn til að sverja konungi hollustueið.
Árið 1936, á meðan stjórnarkreppa ríkti í Bretlandi vegna afsagnar Játvarðar 8. Bretlandskonungs, greip de Valera tækifærið og kynnti nýja stjórnarskrá þar sem allar vísanir til konungsins voru þurrkaðar út og innlendur forseti kom í stað landstjóra sem æðsti maður ríkisins.
Lagaleg staða konungsins var þó óskýr á næstu árum og ekki var með öllu ljóst hvort konungur eða forseti væri eiginlegur þjóðhöfðingi Írlands. Samkvæmt lögum gegndi konungur Bretlands enn mikilvægu hlutverki í írskum utanríkismálum næstu árin, en þó aðeins samkvæmt ráðleggingu írsku ríkisstjórnarinnar. Þótt fríríkið væri þar með í reynd liðið undir lok var það ekki fyrr en árið 1949 sem stjórn Írlands lýsti formlega yfir stofnun lýðveldis og sagði upp utanríkissamningi sínum við Bretakonung. Þar með var síðustu ítökum Bretlands í suðurhluta Írlands slitið.
Björgunarsveitin Ægir
Björgunarsveitin Ægir er björgunarsveit í Garði sem var stofnuð árið 1935. Framan af var sjóbjörgun aðalstarfsemi sveitarinnar vegna tíðra sjóslysa við Garðskaga og ströndina innan af honum. Síðan sveitin var stofnuð hefur sveitin bjargað fjölmörgum skipverjum af innlendum og erlendum skipum. Aldrei hafa orðið mannskaðar við þær aðgerðir.
Virkir félagar í dag eru um 20 sem skipast í mismunandi flokka svo sem sjóflokk, landflokk, bílaflokk og fleira, jafnframt leggur sveitin til menn í áhöfn stærsta björgunarskips Slysavarnafélagsins Landsbjargar, sem staðsett er í Sandgerði, Hannes Þ. Hafstein.
Helstu viðfangsefni sveitarinnar í dag eru leit og björgun við strendur Íslands, leit og björgun á landi, þátttakendur í skipulagi Almannavarna Ríkisins. Einnig tekur sveitin að sér ýmis verkefni vegna fjáraflana.
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2016
Borgunarbikarinn eða Bikarkeppni karla í knattspyrnu, verður haldin í 57. sinn sumarið 2016.
Björgunarsveitin Ægir
Ein helsta fjáröflun Björgunarsveitarinnar Ægis er útleiga á geymslum fyrir tjaldvagna, fellihýsi og húsbíla, en sveitin hefur yfir að ráða góðu rými fyrir þá starfsemi.
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2016
Fyrsta umferð keppninnar hefst 30. apríl. Þá munu liðin í 2., 3. og 4. deild hefja leik. Liðin í 1. deild koma inn í keppnina í 2. umferð og Úrvalsdeildar félögin koma inn í 32 liða úrslitum, 25. og 26. maí.
Sigurvegari Borgunarbikarsins vinnur sér inn sæti í undankeppni Evrópudeildarinnar.
Valur er núverandi bikarmeistari eftir sigur á KR í úrslitaleiknum 2015.
Súesskurðurinn
Súesskurðurinn er skurður sem tengir Miðjarðarhafið fyrir norðan við Rauðahafið fyrir sunnan. Skurðurinn fer í gegnum Súeseiðið í Egyptalandi og er 163 km á lengd, og er hann mikilvægur fyrir samgöngur og flutninga milli Asíu og Evrópu.thumb|right|Súesskurðurinn á gervihnattarmynd frá [[2001. ]]
Saga
Framkvæmdir hófust 25. apríl 1859 en skurðurinn var tilbúinn 17. nóvember 1869. Helsti frumkvöðull verkefnisins var franski erindrekinn Ferdinand de Lesseps. Í gegnum tíðina höfðu margar tilraunir verið gerðar til að tengja höfin tvö og má nefna faraóinn Sesostris fyrsta (um 1926 f.Kr.) sem tengdi Rauðahafið og Nílarána saman. Fleiri leiðtogar tóku þátt í samskonar verkefnum, meðal annars Daríus 1. Persakonungur og rómverski keisarinn Trajanus. Skurðurinn eins og við þekkjum hann nú varð ekki til fyrr en á 19. öld.
Voru það helst Frakkar sem létu sig dreyma um þessa miklu framkvæmd, en Napóleon Bónaparte skoðaði möguleikann á þessu til að klekkja á Bretum með því að eiga betri samgönguleið en þeir til og frá Asíu. Verkfræðingar hans misreiknuðu hins vegar mælingarnar og töldu það óæskilegt. thumb|Skipið Ever Given hamlaði umferð um skurðinn árið 2021 þegar það strandaði.
Stjórnendur
Skurðinum er stjórnað af SCA (Suez Canal Athority), sem hefur verið starfrækt síðan skurðurinn var þjóðnýttur árið 1956. Á undan því höfðu Frakkar og Bretar átt meirihluta í skurðinum, en Egyptar höfðu selt Bretum sinn hluta til að borga skuldir sem höfðu safnast upp við byggingu mannvirkisins. Þjóðnýtingunni var komið á af forseta Egyptalands, Gamal Abdel Nasser, en þetta varð kveikjan að Súesdeilunni, en í henni börðust Egyptar við sameinaðan her Breta, Frakka og Ísraelsmanna.
Drottningarhólmahöll
thumb|Drottningarhólmahöll - vesturhliðin, austurhliðin og barokkgarðurinn. Drottningarhólmahöll (sænska: Drottningholms slott) er konungleg höll á eyjunni Lovön í Leginum í Svíþjóð. Höllin, sem var reist á 16. öld, hefur verið opinber bústaður Karls 16. Gústafs konungs og Silvíu drottningar frá árinu 1981.
Höllin var sett á heimsminjaskrá UNESCO árið 1991. Áætlað er að um 700.000 manns heimsæki höllina á ári.
Luís Figo
Luís Filipe Madeira Caeiro Figo (fæddur 4. nóvember, 1972 í Lissabon, Portúgal) er portúgalskur fyrrum knattspyrnumaður. Figo var valinn knattspyrnumaður Evrópu árið 2000 og leikmaður ársins af FIFA árið 2001. Hann er einn fárra leikmanna sem hefur spilað með tveimur stærstu fótboltaliðum Spánar, FC Barcelona og Real Madrid. Hann endaði ferilinn með Internazionale í Mílanó árið 2009.
Figo er næsthæstur í stoðsendingum í La Liga (með 106) á eftir Lionel Messi. Hann spilaði 127 leiki með landsliði Portúgal og er næstleikjahæstur á eftir Cristiano Ronaldo. Figo var með í 3 Evrópukeppnum og 2 HM-keppnum og var í liðinu sem vann silfur á EM 2014.
Sigríður Anna Þórðardóttir
Sigríður Anna Þórðardóttir (f. 14. maí 1946) er fyrrverandi alþingismaður og umhverfisráðherra. Sigríður sat á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn frá 1991-2007.
Sigríður Anna er fædd á Siglufirði og foreldrar hennar voru hjónin Þórður Þórðarson vélstjóri (1921-1992) og Margrét Arnheiður Árnadóttir húsmóðir og verkakona (1923-2013). Eiginmaður Sigríðar Önnu er sr. Jón Þorsteinsson fyrrverandi sóknarprestur í Lágafellskirkju í Mosfellsbæ. Þau eiga þrjár dætur.
Bodenvatn
Bodenvatn (þýska: Bodensee) er stöðuvatn í Rínarfljóti á landamærum Þýskalands, Austurríkis og Sviss.
Sigríður Anna Þórðardóttir
Sigríður Anna lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1966 og BA-prófi í íslensku, sagnfræði og grísku frá Háskóla Íslands árið 1977. Hún stundaði framhaldsnám við Minnesota-háskóla í Bandaríkjunum árið 1983. Hún starfaði hjá Rannsóknarstofnun fiskiðnaðarins frá 1966-1967 og 1969-1971, var kennari við Grunnskóla Eyrarsveitar í Grundarfirði frá 1975-1990 og Gagnfræðaskólann í Mosfellsbæ frá 1990-1991. Hún var kosin á þing árið 1991 og gegndi þingmennsku til ársins 2007. Hún var umhverfisráðherra frá 2004-2006 og jafnframt samstarfsráðherra Norðurlanda frá 2005-2006. Árið 2008 var Sigríður Anna skipuð sendiherra Íslands í Kanada.
Bodenvatn
Landafræði
thumb|right|Gervihnattamynd af Bodenvatni Bodenvatn er 536 km³ að stærð og er því þriðja stærsta stöðuvatn Mið-Evrópu á eftir Balatonvatni og Genfarvatni. Það skiptist í þrjá meginhluta. Aðalhlutinn kallast Seerhein. Fyrir norðvestan er langur rani sem heitir Überlingersee (einnig Obersee), en fyrir suðvestan er Untersee. Þar rennur Rín úr vatninu. Mesta dýpi vatnsins er 254 m.
Lada Sport
Lada Sport getur átt við eftirfarandi:
Róm
thumb|right|Hringleikahúsið í Róm (Kólosseum) Róm eða Rómaborg (ítalska og latína: Roma) er höfuðborg Ítalíu og höfuðstaður héraðsins Latíum. Miðborg Rómar er sérstakt sveitarfélag, Comune di Roma Capitale. Íbúar eru rúmleg 2,8 milljónir á 1.285 km2. Róm er því fjölmennasta sveitarfélag Ítalíu og þriðja fjölmennasta borg Evrópusambandsins ef miðað er við íbúa innan borgarmarka. Á höfuðborgarsvæði Rómar búa rúmlega 4,3 milljónir sem gerir það að þriðja stærsta borgarsvæði Ítalíu. Róm er staðsett um miðja vesturströnd Ítalíuskaga á bökkum fljótsins Tíber. Vatíkanið, minnsta ríki heims, er sjálfstætt ríki innan borgarmarka Rómar og eina dæmið um ríki innan borgar. Róm er stundum nefnd sjöhæðaborgin og líka „borgin eilífa“. Róm er almennt álitin vagga vestrænnar kristni og miðstöð kaþólsku kirkjunnar.
Borgin stendur við Tíberfljót og reis upphaflega á sjö hæðum á vestri bakka fljótsins gegnt Tíbereyju; Palatínhæð, Aventínhæð, Kapítólhæð, Kvirinalhæð, Viminalhæð, Eskvinalhæð, Janikúlumhæð. Hún umlykur borgríkið Vatíkanið þar sem höfuðstöðvar kaþólsku kirkjunnar eru og aðsetur páfans, æðsta stjórnanda hennar. Þar var til forna höfuðborg rómverska heimsveldisins, og þar með menningarleg höfuðborg Miðjarðarhafssvæðisins. Róm er stundum kölluð „borgin eilífa“.
Í dag búa í Róm rúmar tvær og hálf milljónir manna. Borgarstjóri er Roberto Gualtieri. Öll stjórnsýsla ítalska ríkisins, utan héraðsþing sjálfstjórnarhéraðanna fimm er í borginni. Höll forseta lýðveldisins er í Kvirinalhöll, sem áður var bústaður páfa. Að auki hýsir borgin ýmsar mikilvægar alþjóðastofnanir, eins og Alþjóða matvælastofnunina (FAO).
Heiti
Samkvæmt arfsögn Rómverja um uppruna borgarinnar dregur borgin nafn sitt af Rómúlusi, stofnanda og fyrsta konungi borgarinnar. Þó getur vel verið að Rómúlus hafi fengið nafn sitt frá borginni. Í gegnum tíðina hafa komið fram ýmsar tilgátur um uppruna nafnsins, meðal annars:
Borgin hefur fengið ýmis auknefni í gegnum tíðina eins og Urbs Aeterna „borgin eilífa“, Caput fidei „höfuðborg trúarinnar“, og Caput mundi „höfuðborg heimsins“.
Á íslensku er Róm kvenkynsorð, en var haft í hvorugkyni hér áður fyrri (annaðhvort skrifað Róm eða Rúm). Þá var sagt að fara til Róms, ekki til Rómar. Róm er nú til dags oftast skrifað Rómar í eignarfalli. Róma er gamalt heiti á Róm. En stundum var Róma haft aðeins um borgarsvæðið norðan við Tíber (sem á íslensku var nefnd Tífur).
Rétt er að skrifa Rómaborg, en ekki Rómarborg (og engin dæmi um það í orðabókum) og er nefnd skilgreinandi samsetning. Eða bandstafssamsetning, eftir því hvernig menn líta á samsetninguna.
Stofnun
Fundist hafa fornleifar sem benda til mannabyggðar í Róm frá því fyrir 14.000 árum, en þykk búsetulög sem eru miklu yngri þekja mögulegar minjar frá steinöld. Fundist hafa allt að 10.000 ára gömul steinverkfæri og leirmunir. Á grundvelli fornleifarannsókna hefur því verið haldið fram að Róm hafi þróast út frá byggðum hirðingja á Palatínhæð ofan við Forum Romanum. Á milli loka bronsaldar og upphafs járnaldar byggðust þorp efst á hverri hæð frá ströndinn til Kapítólhæðar. Vitað er að þorp byggðist upp á Kapítólhæð á 14. öld f.o.t. Ekkert af þessum þorpum minnti samt á borg. Í dag er almennt talið að borgin hafi orðið til við samruna nokkurra þorpa við það stærsta, efst á Palatínhæð. Aukin framleiðni landbúnaðar gerði þennan samruna mögulegan og leiddi til þróunar iðnaðar og stjórnsýslu. Þessi þróun efldi síðan verslun við grísku nýlendurnar á Suður-Ítalíu, einkum Iskíu og Kúmae. Fornleifar benda til þess að þróunin hafi átt sér stað á 8. öld f.o.t. og má túlka sem „stofnun“ borgar. Ekkert bendir hins vegar til þess að meðvituð stofnun borgar hafi átt sér stað um miðja 8. öld f.o.t. eins og sögnin um Rómúlus heldur fram.
Konungsríki og lýðveldi
Samkvæmt arfsögninni um Rómúlus, ríktu konungar yfir borginni næstu 244 árin, upphaflega af latneskum og sabínskum uppruna, en síðar af etrúskum ættum. Sjö sagnkonungar eru raktir í sögunum: Rómúlus, Núma Pompilíus, Túllus Hostilíus, Ancus Marcíus, Tarquiníus Priscus, Servíus Túllíus og Lúcíus Tarquiníus Súperbus.
Árið 509 f.o.t. ráku Rómverjar síðasta konunginn frá borginni og komu á fót lýðveldi með fámennisstjórn. Eftir það hófst tímabil innri átaka milli patrisía (aðalsmanna) og plebeia (smájarðeigenda) sem einkenndist af stöðugum stríðum við aðrar þjóðir Mið-Ítalíu: Etrúra, Volsca, Aequia og Marsa. Eftir að Róm hafði náð yfirráðum yfir öllu héraðinu Latíum hóf lýðveldið stríð gegn Göllum, Oscurum-Samnítum og grísku nýlendunni Tarantó. Tarantó var í bandalagi með Pyrrhosi frá Epírus sem hugðist leggja undir sig Ítalíuskagann allan.
Á 3. og 2. öld f.o.t. náði Rómaveldi yfirráðum yfir nær öllu Miðjarðarhafi og Balkanskaga eftir þrjú púnversk stríð (264-146 f.o.t.) gegn borgríkinu Karþagó, og þrjú makedónsk stríð (212-168 f.o.t.) gegn Makedóníu. Fyrstu rómversku skattlöndin voru stofnuð á þessum tíma: Sikiley, Korsíka og Sardinía, Hispanía, Makedónía, Akkea og Afríka.
Frá upphafi til 2. aldar f.o.t. tókust tveir hópar aðalsmanna á um völdin: optimates, íhaldsmenn í rómverska öldungaráðinu, og populares, sem reiddu sig á stuðning plebeia. Á sama tíma urðu gjaldþrot smábænda og stofnun stórra plantekra með þrælum til þess að mikill fjöldi fólks hraktist til borgarinnar. Stöðug stríð leiddu til stofnunar atvinnuhers, sem reyndist síðan herforingjum sínum hollari en lýðveldinu. Af þessum ástæðum einkenndust seinni helmingur 2. aldar og 1. öldin f.o.t. af bæði innri og ytri átökum. Eftir misheppnaðar umbótatilraunir Tíberíusar og Gaiusar Gracchusar, og stríðið gegn Júgúrta, hófst borgarastyrjöld Súllu sem herforinginn Súlla sigraði. Þriðja þrælastríðið í Róm hófst svo með uppreisn Spartacusar, og fyrsta þríveldið fylgdi á eftir, þar sem Júlíus Caesar, Pompeius og Marcus Licinius Crassus, tóku völdin.
Með því að leggja Gallíu undir Rómaveldi varð Caesar mjög valdamikill og vinsæll sem leiddi til borgarastyrjaldar Caesars gegn öldungaráðinu og Pompeiusi. Eftir sigur gerðist Caesar einræðisherra ævilangt. Hann var myrtur eftir samsæri innan öldungaráðsins og við tók annað þríveldið þar sem Octavíanus (frændi og erfingi Caesars), Markús Antóníus og Marcus Aemilius Lepidus tóku við völdum. Á eftir fylgdi borgarastyrjöld milli Octavíanusar og Antóníusar.
Keisaradæmið
Árið 27 f.o.t. varð Octavíanus princeps civitatis og tók upp titilinn Ágústus. Þar með varð til eins konar tvíveldi prins og öldungaráðs. Í valdatíð Nerós keisara eyðilögðust tveir þriðju hlutar borgarinnar í brunanum mikla og ofsóknir gegn kristnum mönnum hófust. Rómaveldi var keisaraveldi de facto og náði mestri útbreiðslu á 2. öld, á valdatíð Trajanusar. Róm var þá nefnd caput mundi „höfuðborg heimsins“. Fyrstu tvær aldirnar ríktu keisarar af júlísk-kládísku ættinni, flavísku ættinni (sem reistu hringleikahúsið Kólosseum), og antonísku ættinni. Á þessum tíma breiddist kristni út um allt keisaraveldið og jafnvel út fyrir það. Á valdatíð antonísku ættarinnar náði Rómaveldi sinni mestu útbreiðslu, frá Atlantshafi í vestri að Efrat í austri, og frá Bretlandi í norðri til Egyptalands í suðri.
Eftir lok valdatíðar severísku ættarinnar árið 235 hófst 50 ára tímabil sem er þekkt sem þriðju aldar kreppan. Á þeim tíma gerðu margir herforingjar valdaránstilraunir og reyndu að tryggja sér völd í héruðum sem þeir voru settir yfir frá veiku miðstjórnarvaldi í Róm. Á þeim tíma kom Gallaveldið svokallaða upp og uppreisnir Zenóbíu og föður hennar sem reyndu að verjast innrásum Persa. Sum svæði Rómaveldis, eins og Bretland, Spánn og Norður-Afríka, urðu fyrir litlum áhrifum frá þessum óstöðugleika. Efnahag heimsveldisins hnignaði og verðbólga varð til þess að stjórnin gjaldfelldi peninga til að mæta kostnaði. Germanar, austan við Rínarfljót og norðan við Balkanskagann, hófu ránsferðir inn í lönd Rómaveldis frá miðri 3. öld. Sassanídaveldið gerði nokkrar innrásir úr austri, en voru sigraðir að lokum.
Díócletíanus keisari hóf endurreisn miðstjórnarvaldsins. Hann batt enda á prinsipatið og stofnaði fjórveldið til að auka völd ríkisins. Einkenni á stjórn hans voru fordæmalaus afskipti ríkisvaldsins, með skattheimtu allt niður á þorp, sem áður hafði verið bundin við borgir. Hann kom á verðstýringu til að reyna að hafa hemil á verðbólgunni, en það entist illa. Hann og eftirmaður hans, Konstantínus mikli, komu á héraðsstjórnum og breyttu þannig stjórnkerfinu og tóku herstjórnarvald af landstjórum. Eftir það var herstjórn og borgaraleg stjórn aðskilin. Landstjórarnir báru ábyrgð á skattheimtu og að sjá herjum fyrir vistum, sem aftur dró úr sjálfstæði herjanna. Díócletíanus settist að í Nikómedíu í austurhluta Rómaveldis, en Maximíanus ríkti yfir vesturhlutanum frá Mediolanum. Árið 292 skipaði hann tvo yngri keisara, Konstantínus sem ríkti frá Trier, og Galerius sem ríkti frá Sirmium á Balkanskaga.
Kristni samkvæmt Níkeujátningunni varð opinber trúarbrögð keisaradæmisins árið 380, með Þessalóníkutilskipuninni sem var undirrituð af þremur keisurum, Gratíanusi, Valentiníanusi 2. og Þeódósíusi 2.. Þeódósíus var síðasti keisarinn sem ríkti yfir sameinuðu keisaraveldi. Eftir dauða hans árið 395 skiptu synir hans, Arkadíus og Honoríus Rómaveldi í Vestrómverska ríkið og Austrómverska ríkið. Stjórnarsetur Vestrómverska ríkisins var flutt til Ravenna eftir umsátrið um Mílanó árið 402. Á 5. öld bjuggu flestir keisarar Vestrómverska ríkisins samt í Róm.
Róm missti þannig hlutverk sitt sem miðstöð stjórnsýslu keisaradæmisins. Árið 410 var borgin rænd af Vísigotum undir stjórn Alaríks, en flestar byggingar sluppu óskaddaðar. Páfarnir létu reisa stórar dómkirkjur í borginni, eins og Santa Maria Maggiore, en íbúafjöldinn hafði minnkað úr 800.000 í um 500.000 þegar borgin var rænd í annað sinn, í þetta sinn af Vandölum undir stjórn Genseríks. Veikir keisarar 5. aldar megnuðu ekki að stöðva hnignun ríksins og 22. ágúst árið 476 sagði síðasti keisara Vestrómverska ríkisins, Rómúlus Ágústúlus, af sér. Fólksfækkun í borginni stafaði meðal annars af minnkandi kornflutningum frá Norður-Afríku, frá 440, og skorti á vilja yfirstéttarinnar til að styrkja korngjafir til almennings. Samt sem áður var lögð töluverð vinna í að viðhalda stórbyggingum í miðborginni, á Palatínhæð og stærstu böðunum sem héldu áfram starfsemi fram að umsátri Gota árið 537. Böð Konstantínusar á Kvirinalhæð voru löguð árið 443 og skemmdir á þeim ýktar í frásögnum. Samt hafði borgin á sér yfirbragð hnignunar vegna fólksflótta sem skildi eftir stór óbyggð svæði. Íbúafjöldi var komin niður í 500.000 árið 452 og 100.000 árið 500. Eftir umsátur Gota árið 537 hrundi íbúafjöldinn niður í 30.000 en hafði aftur vaxið í 90.000 þegar Gregoríus mikli varð páfi. Fólksfækkunin fór saman við hrun borgarlífs í Vestrómverska ríkinu á 5. og 6. öld, með örfáum undantekningum. Dreifing á korni til fátækra hélt áfram á 6. öld og kom líklega í veg fyrir að fólksfækkunin yrði meiri.
Miðaldir
Eftir hrun Vestrómverska ríkisins árið 476 var Róm fyrst undir stjórn Ódóakers og varð síðan hluti af ríki Austurgota þar til Austrómverska ríkið lagði hana undir sig eftir sigur í Gotastríðinu. Í stríðinu var borgin tvisvar lögð í rúst, fyrst árið 546 og síðan árið 550. Íbúafjöldinn var þá kominn niður í nokkra tugi þúsunda. Borgin hafði breyst í aðskildar húsaþyrpingar sem risu eins og eyjar innan um rústir og garða.
Verkshæð
Í höfundalögum margra landa er engu að síður fjallað um verk sem ekki uppfylla frumleikaskilyrðið og þeim veitt vernd (yfirleitt í mun skemmri tíma). Þetta getur átt við um fréttir og fréttaljósmyndir, safnverk og gagnagrunna sem eru afrakstur „verulegrar fjárfestingar“. Hér gilda því rökin um „sveita síns andlits“ sem skilyrði fyrir vernd.
Róm
Miðaldir
Eftir innrás Langbarða á Ítalíu var borgin að nafninu til undir stjórn Austrómverska ríkisins, en í reynd naut páfi sjálfstæðis með því að reiða sig á víxl á stuðning Býsantíum, Franka og Langbarða. Árið 729 gaf Langbarðakonungurinn Liutprand páfa bæinn Sutri í Latíum, sem markar upphafið að veraldlegum yfirráðum kirkjunnar. Þegar Pípinn stutti hafði sigrað Langbarða árið 756 gaf hann páfa eftir stjórn hertogadæmisins Rómar og exarkatsins Ravenna. Þar með varð Páfaríkið til. Frá þessum tíma tókust þrjú öfl á um yfirráð yfir borginni: páfinn, aðallinn (ásamt herstjórum, dómurum, öldungaráðinu og íbúum) og Frankakonungur, sem einnig var konungur Langbarða, patrisíi og keisari. Átök kirkjuveldisins, lýðveldisins og keisaraveldisins einkenndu lífið í Róm á miðöldum. Á jólanótt árið 800 var Karlamagnús krýndur keisari Heilaga rómverska ríkisins af páfanum Leó 3. Þessi þrjú öfl komu þá í fyrsta sinn saman.
Árið 846 reyndu Arabar að ráðast yfir borgarmúrana án árangurs, en rændu þess í stað gömlu Péturskirkjuna og Pálskirkjuna, sem stóðu utan þeirra. Þegar veldi Karlunga tók að hnigna börðust nokkrar aðalsfjölskyldur við páfann, keisarann og hver aðra, um völd. Á þessum tíma náðu fylgdarkonan Theodora og Marozia dóttir hennar völdum og urðu mæður nokkurra páfa, og Crescentíus yngri barðist gegn keisurunum Ottó 2. og Ottó 3. Eftir þetta tímabil var ákveðið að kardinálar skyldu ráða kjöri páfa. Gregoríus 7. hóf skrýðingardeiluna gegn keisaranum Hinriki 4. Í kjölfarið var Róm rænd og brennd af Normönnum Robert Guiscard sem komu þangað tl að styðja páfann sem sat í gíslingu í Castel Sant'Angelo.
Stjórn borgarinnar sjálfrar var í höndum öldungaráðsmanns (senatore) eða aðalsmanns (patrizio). Á 12. öld þróaðist þessi stjórn út í sveitarfélag undir stjórn auðmanna, eins og þá tóku við stjórn bæja og borga alls staðar í Evrópu. Lúsíus 2. páfið barðist gegn sveitarstjórn Rómar og Evgeníus 3. hélt þeirri baráttu áfram. Sveitarfélagið naut stuðnings umbótamunksins Arnaldos frá Brescia. Þegar páfi lést tók Hadríanus 4. hann til fanga sem markaði endalok sjálfstæðis sveitarfélagsins. Innósentíus 3. lagði öldungaráðið niður og skipaði sjálfur öldungaráðsmanns sem heyrði undir páfa.
Mikilvægi páfa í Vestur-Evrópu fór vaxandi og hann gegndi oft hlutverki sáttasemjara milli kristinna valdhafa. Árið 1266 var Karl af Anjou skipaður öldungaráðsmaður af páfa, á leið sinni suður að berjast gegn Hohenstaufen-ættinni. Hann stofnaði Sapienza-háskólann í Róm. Á þessum tíma voru stöðugar erjur milli voldugustu ætta borgarinnar: Annibaldi-ættar, Caetani-ættar, Colonna-ættar, Orsini-ættr og Conti-ættar, sem víggirtu sig í kastölum sínum sem reistir voru á grunni eldri rómverskra bygginga.
Bónifasíus 8., af Caetani-ætt, var síðasti páfinn sem hélt fram sjálfstæði kirkjunnar. Hann hóf krossferð gegn Colonna-ættinni og boðaði til fyrsta kristniafmælisins árið 1300, sem dró milljónir pílagríma til Rómar. Franski konungurinn Filippus fagri lét handtaka hann og drepa í Anagni. Síðan var nýr páfi kjörinn samkvæmt vilja Frakka og páfastóll fluttur til Avignon (1309-1377). Eftir þetta komst plebeiinn Cola di Rienzo til valda í Róm. Hann vildi endurreisa Rómaveldi en íbúar höfnuðu umbótum hans. Cola flúði þá en sneri aftur í fylgdarliði kardinálans Albornoz sem átti að endurreisa vald kirkjunnar á Ítalíu. Cola komst þannig aftur til valda um stutt skeið, en var brátt tekinn af lífi af æstum múg. Albornoz tók þá við völdum í borginni. Árið 1377 var páfastóll aftur fluttur til Rómar þegar Gregoríus 11. varð páfi. Það leiddi til Páfaklofningsins og næstu 40 árin gerðu tveir aðilar tilkall til páfadóms.
Nýöld
Árið 1418 var Páfaklofningurinn leystur á kirkuþinginu í Konstanz og Marteinn 5. var kjörinn páfi í Róm. Þessu fylgdi friðartími sem markar upphaf endurreisnarinnar í Róm. Páfarnir á fyrri hluta 16. aldar unnu ötullega að því að efla og fegra borgina og réðu fjölda listamanna.
Á þessum tíma fluttist þungamiðja ítölsku endurreisnarinnar frá Flórens til Rómar. Frá þessum tíma eru Péturskirkjan, Sixtínska kapellan, Ponte Sisto (fyrsta brúin yfir Tíber frá fornöld). Meðal þeirra listamanna sem páfarnir réðu til Rómar voru helstu nöfn þess tíma, eins og Michelangelo, Perugino, Raffaello Sanzio (Rafael), Ghirlandaio, Luca Signorelli, Botticelli og Cosimo Rosselli.
Páfastóll varð á sama tíma alræmdur fyrir spillingu. Margir páfar eignuðust börn og stunduðu frændhygli og símonsku. Spillinginn og kostnaðurinn við uppbyggingu borgarinnar áttu þátt í því að siðaskiptin hófust í Norður-Evrópu, og síðan gagnsiðbótin í kjölfarið. Forríkur páfastóll umbreytti borginni í miðstöð lista, bókmennta, mennta og menningar. Róm gat keppt við aðrar helstu borgir Evrópu hvað varðar auðlegð, mikilfengleika, listir, vísindi og byggingarlist.
Yfirbragð Rómar tók miklum breytingum á endurreisnartímabilinu. Borgin náði hápunkti dýrðar sinnar í valdatíð Júlíusar 2. (1503-1513) og eftirmanna hans, Leó 10. og Klemens 7., sem báðir voru af Medici-ættinni.
Á þessu 20 ára tímabili varð Róm ein af helstu miðstöðvum myndlistar í heimi. Gamla Péturskirkjan, sem Konstantínus mikli hafði reist og var þá í niðurníðslu, var rifin og ný kirkja reist. Listamenn á borð við Ghirlandaio, Perugino, Botticelli og Bramante reistu kirkjuna San Pietro in Montorio og hófu endurnýjun Vatíkansins. Rafael varð einn af frægustu listamönnum Ítalíu vegna starfa sinna í Róm. Hann vann freskur í Villa Farnesina og sölum Rafaels í Páfahöllinni, auk margra annarra frægra verka. Michelangelo hóf að skreyta loftið á sixtínsku kapellunni og vann fræga styttu af Móses fyrir grafhvelfingu Júlíusar 2.
Efnahagur Rómar var öflugur, meðal annars vegna tengsla páfa við bankamenn frá Toskana, þar á meðal Agostino Chigi sem var líka vinur Rafaels og listunnandi. Rafael gerði fyrstu áætlunina fyrir varðveislu fornminja í borginni. Borgin var rænd í fyrsta sinn í yfir 500 ár árið 1527 í stríði Cognac-bandalagsins. Málaliðar Karls 5. rændu og rupluðu í borginni og bundu þar með enda á blómatíma endurreisnarinnar.
Gagnsiðbótin hófst með kirkjuþinginu í Trento árið 1545 sem átti að bregðast við siðaskiptunum í Norður-Evrópu. Siðaskiptin urðu til þess að kirkjan missti völd sín, líka í kaþólskum löndum. Seinni páfar reyndu að gera Róm að miðstöð umbótakirkju og létu reisa ný minnismerki um páfadóm. Páfar og kardinálar 17. og 18. aldar héldu áfram að reisa og stækka hallir sínar með íburðarmiklum skreytingum.
Aðalsfjölskyldurnar í Róm (Barberini-ætt, Pamphili-ætt, Chigi-ætt, Rospigliosi-ætt, Altieri-ætt og Odescalchi-ætt) kepptu sín á milli um páfastól og þegar þær komu sínum páfa að stundaði hann oft frændhygli í stórum stíl. Páfarnir reistu risavaxnar barokkhallir fyrir ættingja sína. Þegar upplýsingin náði til Rómar studdi páfastóll við fornleifarannsóknir og reyndi að bæta kjör fátækra í borginni. Árið 1773 neyddu veraldleg yfirvöld í Evrópu páfa til að banna Jesúítaregluna.
Nútíminn
Undir lok 18. aldar var hið skammlífa rómverska lýðveldi (1798-1800) stofnað undir áhrifum frá frönsku byltingunni. Páfaríkið var endurreist árið 1800, en undir stjórn Napóleons var borgin gerð að sýslu (département) innan franska keisaradæmisins: fyrst sem Tíbersýsla (1808-1810), og síðan Rómarsýsla (1810-1814). Eftir fall Napóleons var Páfaríkið aftur endurreist eftir Vínarþingið 1814.
Árið 1849 var annað rómverskt lýðveldi stofnað byltingarárið 1848. Tveir af helstu leiðtogum sameiningar Ítalíu, Giuseppe Mazzini og Giuseppe Garibaldi, börðust fyrir lýðveldið.
Eftir stofnun konungsríkisins Ítalíu 1861 var Flórens gerð að tímabundinni höfuðborg, en Róm var gerð að yfirlýstri höfuðborg þótt hún tilheyrði enn Páfaríkinu. Síðustu leifar Páfaríkisins voru á þeim tíma varðar af frönsku setuliði sem Napóleon 3. hélt þar úti. Árið 1870 voru þessar hersveitir kallaðar til Frakklands þegar stríð Frakka og Prússa hófst. Ítalskar hersveitir gátu þá lagt Róm undir sig og héldu inn í borgina gegnum gat í borgarmúrunum við Porta Pia. Við hertökuna lýsti páfi, Píus 9., sig fanga í Vatíkaninu og neitaði að viðurkenna ítalska ríkið, hótaði jafnvel bannfæringu þeim sem tækju þátt í kosningum á Ítalíu. Málið var óleyst þar til Lateran-samningarnir voru gerðir milli páfa og ríkisstjórnarinnar (undir stjórn fasista) árið 1929. Árið 1871 var höfuðborgin flutt frá Flórens til Rómar. Árið 1870 bjuggu 212.000 í borginni, allir innan borgarmarkanna frá því í fornöld, og árið 1920 var íbúafjöldinn 660.000. Stór hluti íbúa bjó þá utan múranna fyrir norðan og í kringum Vatíkanið handan árinnar.
Skömmu eftir fyrri heimsstyrjöld komust fasistar til valda og Benito Mussolini afnam lýðræðið í reynd árið 1926. Hann lýsti yfir stofnun nýs heimsveldis. Undir stjórn Mussolinis var ráðist í ýmsar róttækar og mjög umdeildar breytingar á borginni, gömul hverfi rifin til að skapa pláss fyrir breiðgötur og torg sem hæfðu nútímahöfuðborg, en borgin hafði vaxið mjög hratt eftir að hún var gerð að höfuðborg. Borgin átti að bera merki um endurreisn fornrar frægðar. Á millistríðsárunum náði íbúafjöldi borgarinnar einni milljón, skömmu eftir 1930.
Í seinni heimsstyrjöld varð borgin fyrir miklum loftárásum, en var þó ekki eyðilögð. Sprengjuárásir á San Lorenzo-hverfið urðu til þess að 3.000 létust og 11.000 særðust, og 1.500 þeirra létust síðar. Hún féll í hendur bandamanna 4. júní 1944 eftir stutt tímabil þýskrar hersetu (stjórn fasista féll 1943).
Eftir stríðið óx borgin hratt og gekk í gegnum blómaskeið á tímum ítalska efnahagsundursins á 6. áratugnum. Á þessum tíma varð Róm þekkt sem kvikmyndaborg, með stórmyndum á borð við Ben Húr, Quo Vadis, Gleðidagar í Róm og Hið ljúfa líf, sem teknar voru í kvikmyndaverunum Cinecittà. Vöxtur borgarinnar hélt áfram fram á miðjan 9. áratuginn þegar yfir 2,8 milljónir bjuggu í borginni. Síðan þá hefur fólki fækkað vegna flutninga til nágrannasveitarfélaga sem eru orðin úthverfi í borginni.
Mánaþrúgi
Mánaþrúgi (fræðiheiti: Prioteles temnurus) er tegund þrúga.
Félag með sérstakan tilgang
thumb|right|Í tilviki [[Enron voru félög með sérstakan tilgang notuð til að fela skuldir fyrirtækisins og fegra stöðu þess.]] Félag með sérstakan tilgang (enska: Special purpose vehicle, SPV eða special purpose entity, SPE) er oftast hlutafélag af einhverju tagi sem stofnað er utan um sértæka eða tímabundna starfsemi. Slík félög eru oft stofnuð til að halda utan um tímabundin verkefni, eins og samstarfsverkefni opinberra aðila og einkaaðila eða flókin fjármögnunarverkefni til að einangra aðstandendur frá fjárhagslegri áhættu.
Abdúlla 2. Jórdaníukonungur
Abdúlla 2. (f. 30. janúar 1962) er núverandi konungur Jórdaníu. Hann hefur verið konungur frá því að faðir hans, Hússein Jórdaníukonungur, lést árið 1999. Abdúlla tilheyrir konungsætt Hasjemíta, sem hafa ríkt yfir Jórdaníu frá árinu 1921 og telja sig afkomendur Fatímu, dóttur Múhameðs spámanns.
Abdúlla fæddist í Amman og var frumburður Hússeins konungs og seinni eiginkonu hans, hinnar breskættuðu Múnu prinsessu. Sem elsti sonur konungsins var Abdúlla erfingi að jórdönsku krúnunni þar til Hússein útnefndi hans í stað bróður sinn, Hassan prins, sem erfingja árið 1965. Abdúla hóf nám sitt í Amman en fór síðan í framhaldsnám erlendis. Hann hóf þjónustu í jórdanska hernum árið 1980 sem liðþjálfi, tók síðan við stjórn sérsveita hersins árið 1994 og varð majór-hershöfðingi árið 1998. Árið 1993 giftist Abdúlla Raníu Al-Jassin, breskri konu af palestínskum ættum. Hjónin eiga fjögur börn: Hússein krónprins, Íman prinsessu, Sölmu prinsessu og Hasjem prins. Nokkrum vikum áður en Hússein konungur lést árið 1999 útnefndi hann Abdúlla erfingja sinn á ný og Abdúlla tók því við ríkinu af föður sínum.
Abdúlla ríkir yfir þingbundinni konungsstjórn en nýtur þó talsverðra valda sem yfirmaður hersins og hefur mikil áhrif yfir jórdanska stjórnkerfinu. Þegar Abdúlla tók við völdum var efnahagur Jórdaníu í slæmu standi vegna fyrra Persaflóastríðsins. Faðir hans hafði neitað að taka þátt í því og vesturveldin höfðu túlkað hlutleysi hans sem eiginlegan stuðning við Saddam Hussein. Á fyrstu valdaárum sínum frjálslyndisvæddi Abdúlla jórdanska efnahaginn og efnahagsumbætur hans leiddu til góðæris sem entist til ársins 2008. Á næstu árum leið efnahagur Jórdaníu fyrir alþjóðlegu fjármálakreppuna og fyrir arabíska vorið, sem leiddi til þess að skorið var á olíubirgðir landsins og verslun við nágrannaríkin hrundi.
Óeirðirnar sem brutust út í arabíska vorinu leiddu til uppreisna og borgarastyrjalda í mörgum nágrannaríkjum Jórdaníu en Abdúlla brást fljótt við uppreisnaröldunni með því að leysa ríkisstjórn sína frá störfum og koma á ýmsum nýjum umbótum á persónufrelsi og kosningalögum. Árið 2016 voru teknar upp hlutfallskosningar á jórdanska þingið og Abdúlla lýsti því yfir að þetta ætti að stuðla að þróun þingræðis í Jórdaníu. Þessar umbætur voru gerðar á meðan Jórdanía var í fordæmalausri stöðu vegna óstöðugleika nágrannaríkjanna, sem leiddi til komu um 1,4 milljóna sýrlenskra flóttamanna til landsins og hryðjuverkaógnar af völdum íslamska ríkisins.
Abdúlla er vinsæll bæði heima fyrir og á alþjóðavísu fyrir að hafa tekist að viðhalda stöðugleika í landinu, fyrir að hvetja til samræðu milli trúarbragða og fyrir að hvetja til hófsamrar túlkunar á íslamstrú. Abdúlla er verndari íslamskra og kristinna helgireita í Jerúsalem, en fjölskylda hans hefur gegnt því hlutverki frá árinu 1924.
Í október 2021 var upplýst í Pandóruskjölunum svokölluðu að Abdúlla hefði eytt um hundrað milljónum Bandaríkjadala í eignir í Bandaríkjunum og í Bretlandi í gegnum fyrirtæki í skattaskjólum. Voru þar á meðal þrjár glæsivillur í Kaliforníu og lúxusíbúðir á dýrustu götum Lundúna. Jórdanska konungshöllin vísaði á bug fullyrðingum í Pandóruskjölunum og sagði þau geyma óná­kvæm­ar og af­bakaðar upp­lýs­ing­ar.
Sevilla FC
Sevilla Fútbol Club er knattspyrnufélag sem er starfrækt í Sevilla á Spáni, sem er höfuðborg og stærsta borg sjálfsstjórnarhéraðsins Andalúsíu. Sevilla keppir í efstu deild á Spáni, La Liga. Sevilla hefur unnið flesta titla í Evrópubikarnum eða sjö titla síðast árið 2023 auk þess að hafa unnið Evrópska ofurbikarinn einu sinni sem gerir Sevilla eitt af sigursælustu liðinum í Evrópukeppnum. Auk þess hefur Sevilla orðið spænskur meistari einum sinni, tímabilið 1945-46, unnið fimm Spænska Bikarmeistaratitla (1935, 1939, 1948, 2007 og 2010), einn Spænskan Ofurbikar (2007) auk eins Evrópsks Ofurbikars (2006).
Harðlífi
Harðlífi eða hægðatregða á við erfiðleiki með að hafa hægðir. Meðferð við harðlífi er neysla hægðalyfja eða matar eins og hörfræ til þess að lina upp hægðir til að þær komist út.
Kaupmannahafnarháskóli
thumb|right|Aðalbygging Kaupmannahafnarháskóla Kaupmannahafnarháskóli (danska Københavns Universitet) er elsti og stærsti háskóli Danmerkur. Hann var stofnaður í tíð Kristjáns I þann 1. júní 1479. Þar var guðfræði, lögfræði, læknisfræði og heimspeki kennd eftir þýskri forskrift. Í dag eru þar um 37 þúsund nemendur og um 9 þúsund starfsmenn.
Alveg fram að siðaskiptunum var háskólinn hluti af rómversk-kaþólsku kirkjunni og hafði biskupinn í Hróarskeldu yfirumsjón með honum. Þá varð háskólinn ríkisrekinn en fram að því var öll stjórnsýsla hans sjálfstæð.
Íslendingar tóku fyrst að sækja Kaupmannahafnarháskóla að einhverju ráði nokkru eftir siðaskipti, einkum vegna aukinna tengsla við Danmörku og konungsvaldið. Fram að þeim tíma höfðu þeir sótt háskóla í Þýskalandi og Englandi og héldu því raunar áfram fram yfir aldamótin 1600.
Spörvar
Spörvar (fræðiheiti: Passeridae) eru ætt spörfugla.
Chuck (sjónvarpsþáttur) (2. þáttaröð)
Chuck er bandarískur hasar- og gamanþáttur. Sýningar á annari þáttaröðinni þáttaröðinni hófst þann 29. september 2008 og þeim lauk 27. apríl 2009. Þættirnir voru 22 og er hver þeirra um 42 mín. að lengd.
Enrique Peña Nieto
Enrique Peña Nieto (f. 20. júlí 1966), oft kallaður EPN, er mexíkóskur stjórnmálamaður sem var 57. forseti Mexíkó, frá árinu 2012 til ársins 2018. Hann var áður ríkisstjóri Mexíkófylkis frá 2005 til 2011 og þar áður þingfulltrúi fyrir fylkið frá 2003 til 2004.
Fyrstu fjögur ár sín í embætti braut Peña Nieto upp einokunarhringi, gerði orkuiðnað Mexíkó frjálslyndari, kom á umbótum í menntakerfinu og nútímavæddi fjármálaeftirlit ríkisins.
Á embættistíð Peña Nieto varð hins vegar pólitísk pattstaða í Mexíkó til þess að spilling, glæpatíðni og eiturlyfjasala versnaði í landinu. Peña Nieto skrifaði undir „sáttmála fyrir Mexíkó“ (sp. Pacto por México) ásamt leiðtogum annarra mexíkóskra stjórnmálaflokka til þess að mýkja á deilum milli flokkanna og hvetja til þess að unnið yrði saman að þverpólitískum frumvörpum. Efnahagsumbætur Peña Nieto liðu fyrir heimskreppuna og lækkun á olíuverði í byrjun annars áratugs 21. aldar og stuðningur við hann beið hnekki. Léleg meðhöndlun Peña Nieto á mannráni mexíkóskra lögreglumanna á 43 skóladrengjum í Iguala árið 2014 og á flótta eiturlyfjabarónsins Joaquíns „El Chapo“ Guzmán úr fangelsi árið 2015 gerði hann enn óvinsælli.
Mat á forsetatíð Peña Nieto hefur verið fremur misjafnt. Gagnrýnendur hans hafa bent á ýmis misheppnuð stefnumál hans og léleg tengsl hans við almenning en stuðningsmenn hans á aukna keppnishæfni mexíkóska efnahagsins og aukna samvinnu stjórnmálaflokkanna. Í byrjun forsetatíðar sinnar mældist Peña Nieto með stuðning um 50% Mexíkana í skoðanakönnunum. Á miðri embættistíð sinni mældist stuðningurinn við hann yfirleitt í kringum 35% en í janúar árið 2017 var hann komin niður í 12%. Peña Nieto er því talinn einn umdeildasti og óvinsælasti forseti í sögu Mexíkó.
WebP
WebP er stafrænt myndasnið sem nú er í þróun hjá Google. Systurverkefni þess er WebM margmiðlunarsniðið. WebP hugbúnaður er gefinn út undir BSD höfundarleyfi.
WebP myndasniðið var fyrst kynnt 30. september 2010 og þá sem nýr opinn staðall fyrir þjöppun á myndum það sem gæði minnka (e. lossy) og sem betri valkostur en jpeg. Þann 3. október 2011 auglýsti Google WebP fyrir hreyfimyndir (e. animation). Google hóf tilraunir með að þjappa myndum án þess að minnka gæði og þjappa myndum með gagnsæi (e. alpha channel) bæði með og án þess að minnka myndgæði. Samkvæmt upplýsingum frá Google er mögulegt að þjappa PNG vefmyndum um 45% með því að umbreyta þeim úr PNG yfir í WebP.
Flestir vafrar geta sýnt WebP myndir en þó ekki Safari.
Vængberar
Vængberar (fræðiheiti: Pterygota) er undirflokkur skordýraflokksins sem inniheldur vængjuð skordýr og þau skordýr sem voru vængjuð eitt sinn á þróunarskeiði sínu, nær öll skordýr teljast til þessa undirflokks.
Guðrún Þorgerður Larsen
Guðrún Þorgerður Larsen (f. 1. nóvember 1945) er prófessor emeritus við Verkfræði- og náttúruvísindasvið Háskóla Íslands.
Ferill
Guðrún lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri vorið 1964. Hún lauk BS-prófi í jarðfræði 1975 og 4. árs prófi í gjóskulagafræði 1978. Framhaldsnám við Edinborgarháskóla að hluta 1998 til 2002. Sumarið 1974 vann Guðrún við rannsóknir á Heklugosi við Raunvísindastofnun Háskólans og sumarið eftir við rannsóknir á gossögu Kötlu. Veturinn 1975-1976 kenndi hún stærðfræði við Kvennaskólann í Reykjavík en í júní 1976 hóf hún störf á Norrænu eldfjallastöðinni þar sem hún vann til 1990, fyrst sem styrkþegi og síðar sem sérfræðingur með starfsaðstöðu. Frá 1990 til 2004 gegndi hún rannsóknastöðu á Jarðfræðistofu Raunvísindastofnunar Háskólans og frá 2004 til 2015 á Jarðvísindastofnun Háskólans þar sem hún hefur nú aðstöðu sem vísindamaður á eftirlaunum. Guðrún byggði ásamt öðrum upp kennslu í eldfjallafræði við Jarð- og landfræðiskor sem þá hét og kenndi að hluta 1988-2005. Hún hefur jafnframt leiðbeint jarðfræðinemum í BS-, MS- og doktorsverkefnum á sviði eldfjallafræði.
Rannsóknasvið
Meginviðfangsefni rannsókna Guðrúnar hafa verið á sviði eldfjallafræði, einkum gjóskulagarannsóknir og gjóskutímatal, stór sprengigos og gossaga eldstöðvakerfa á Eystra gosbeltinu á Suðurlandi og eldstöðva undir Vatnajökli á nútíma. Markmiðið er að auka þekkingu á eldvirkni eftir að ísöld lauk, einkum á Eystra gosbeltinu sem er virkasta eldgosasvæði landsins, á umhverfisbreytingum af völdum eldvirkni og hættu af henni í framtíðinni.
Guðrún er höfundur eða meðhöfundur að rúmlega 120 fræðigreinum og bókarköflum í erlendum og íslenskum tímaritum og bókum og í vefriti um eldvirkni á Íslandi. Hún er auk þess höfundur eða meðhöfundur að yfir 30 rannsóknarskýrslum og smáritum, um 300 fræðilegum ráðstefnuágripum og einnig meðhöfundur að nokkrum jarðfræðikortum. Auk ýmissa samvinnuverkefna innanlands og utan hefur hún tekið þátt í fjölþjóðlegum samvinnuverkefnum styrktum af Evrópusambandinu, t.d. HOLSMEER (Late HOLocene Shallow Marine Environments of EuRope 2000-2004, Fifth Framework Programme), PACLIVA (PAtterns of CLImate Variability in the north Atlantic 2002-2006, Fifth Framework Programme) og Millennium (European Climate of the last Millennium, 2006-2009, Sixth Framework Programme).
Þegar tilefni hefur gefist hafa rannsóknir Guðrúnar tengst atvinnu- og þjóðlífi. Hún hefur unnið við hættumat á vegum Almannavarnadeildar Ríkislögreglustjóra vegna eldgosa í Mýrdalsjökli og Eyjafjallajökli, setið fundi vísindanefndar almannavarna og kynnt niðurstöður þar og á almennum fundum eftir því sem þörf hefur krafið, flutt fræðsluerindi um eldvirkni, sprengigos, valdar eldstöðvar, einstök eldgos og afleiðingar gosa og gjóskufalls til upplýsingar fyrir almannavarnanefndir, almenning, og erlend og íslensk fagfélög og hópa. Nýjasta verkefnið á þessu sviði var vefrit um eldvirkni á Íslandi, Catalogue of Icelandic Volcanoes, í samvinnu Veðurstofu Íslands, Jarðvísindastofnunar Háskóla Íslands og Almannavarnadeildar Ríkislögreglustjóra.
Ýmis störf og verkefni
Guðrún var einn af ritstjórum vefrits um eldvirkni á Íslandi, Catalogue of Icelandic Volcanoes, ásamt Evgeníu Ilyinskaya og Magnúsi T. Gudmundssyni. Hún hefur verið gestaritstjóri tímarita og haft umsjón með ráðstefnuheftum, einnig komið að skipulagningu fjölþjóðlegra ráðstefna á Íslandi, síðast 30th Nordic Geological Winter Meeting í Reykjavík, janúar 2012.
Einkalíf
Guðrún er gift Aðalsteini Eiríkssyni fyrrverandi skólameistara Kvennaskólans í Reykjavík. Þau eiga tvö börn og fimm barnabörn.
Hektari
Hektari er flatarmálseining, táknuð með ha. Er einkum notaður til að mæla flatarmál á landi og er jafn flatarmáli rétthyrnds skika, sem er 100 metrar á hvorri hlið, þ.e. einn hektari jafngildir 10.000 fermetrum. Hektari er ekki SI-mælieining.
Olíuhreinsistöð
right|thumb|300px| Olíuhreinsistöð í [[Martinez, Kaliforníu]]
Olíuhreinsistöð er iðnaðarstöð þar sem unnar eru nothæfar afurðir úr hráolíu, svo sem bensín, dísil- og steinolía.
Hugmyndir hafa verið uppi um að reisa olíuhreinsistöð á Vestfjörðum. Þann 15. ágúst 2007 samþykkti bæjarstjórn Vesturbyggðar að breyta deiliskipulagi í sveitarfélaginu og hliðra þannig til fyrir byggingu olíuhreinsistöðvar í Hvestudal í Arnarfirði.
Öryggi og mengun
Við hreinsun hráolíu losna ýmis eiturefni út í andrúmsloftið, auk þess sem af olíuhreinsistöðvum stafar sprengihætta. Þetta er ein helsta ástæða þess að olíuhreinsistöðvar eru reistar í töluverðri fjarlægð frá íbúðabyggð. Fnykur og hávaði fylgja einnig starfsemi stöðvanna og þær hafa sumstaðar mengað grunnvatn. Í Bandaríkjunum er hörð andstaða gegn opnun meiriháttar olíuhreinsistöðva, og engin stór stöð hefur verið reist þar í landi síðan 1976 en það ár reis ein í Garyville, Louisiana. Þær stöðvar sem reistar voru fyrir þann tíma hafa þó breitt úr sér og stækkað á síðustu árum. Á síðustu árum hafa einnig óvenju margar olíuhreinsistöðvar í Bandaríkjunum lagt niður starfsemina (fleiri en 100 síðan á níunda áratugnum) og er það helst vegna úreldingar eða samruna fyrirtækja.
Penistone
Penistone er vinabær Grindavíkur í Englandi. Bærinn er í Suður-Yorkshire, 10 km suðvestan við Barnsley.
Actinidia stellatopilosa
Actinidia stellatopilosa er stór klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína.
1821
thumb|right|[[Bjarni Thorsteinsson amtmaður.]] thumb|right|Krýning [[Georg 4.|Georgs 4. Málverk eftir Sir Thomas Lawrence.]] Árið 1821 (MDCCCXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Apollonia Schwartzkopf
Apollonia Schwartzkopf (d. 1724) var norsk mektarkona sem kom til Íslands 1722 eftir að hafa kært Niels Fuhrmann fyrir heitrof. Hann var dæmdur til að eiga hana og bjó hún hjá honum að Bessastöðum uns hún andaðist þar úr undarlegum sjúkdómi. Danskar mæðgur, Katrín og Karen Holm, sem dvöldu einnig hjá Fuhrmann, voru grunaðar um að hafa drepið Apolloniu með eitri en ekkert varð þó sannað við rannsókn. Skáldsaga Guðmundar Daníelssonar, Hrafnhetta (1958) og leikrit Þórunnar Sigurðardóttur, Haustbrúður (Þjóðleikhúsið 1989) fjalla um Apolloniu.
1821
Erlendis
Fædd
Apollonia Schwartzkopf
Að sögn verður vart við vofu hennar að Bessastöðum.
1821
Erlendis
Dáin
Shoemaker
Shoemaker getur átt við eftirfarandi:
Tvíburi
Tvíburar kallast tvö afkvæmi sem koma úr sömu meðgöngu. Tvíburar geta verið eineggja eða tvíeggja. Eineggja tvíburar verða til þegar eitt egg og ein sáðfruma myna okfrumu sem skiptir sér og býr til tvö fóstur. Eineggja tvíburar deila því sama erfðaefni, eru alltaf af sama kyni og því mjög líkir. Tvíeggja tvíburar, sem eru mun algengari en eineggja, verða til úr tveimur eggjum og tveimur sáðfrumum og eru því ekki líkari erfðafræðilega en venjuleg systkini. Tvíeggja tvíburar geta verið af sama eða sitthvoru kyninu. Í sjaldgæfum tilfellum eiga tvíeggja tvíburar sömu móður en sitthvorn föðurinn.
Þegar eitt fóstur þroskast í móðurkviði er það kallað einburi.