cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eggert Pétursson
Ferill
Eggert fékk snemma áhuga á íslenskri flóru og var snemma vel að sér í náttúrufræði. Honum fannst náttúran vera staður til að sökkva sér í, viðfang til að safna og flokka. Stuttu eftir að hann fluttir aftur heim til Íslands frá Hollandi myndskreytti hann bókina Íslensk flóra með litmyndum eftir Ágúst H. Bjarnason grasafræðing sem kom út árið 1983. Teikningarnar hafa síðan verið gefnar út í upprunalegri stærð árið 2008. Árið 1989 sýndi Eggert í fyrsta sinn olíumálverk þar sem myndefnið var sótt í jurtaríkið og sýndu sérstaklega smáa og hverfandi hluta í íslenskri náttúru. Í þessu fann Eggert farveg þar sem þekking hans á grasafræði og frábærir teiknihæfileikar unnu fullkomlega saman. Á síðustu árum hefur Eggert verið á meðal dáðustu listamanna þjóðarinnar. Verk hans hafa verið sýnd víða um heim og eru í eigu safna og safnara bæði hér á landi og erlendis. Árið 2007 var haldin víðamikil yfirlitssýning á verkum hans á Listasafni Reykjavíkur - Kjarvalsstöðum. Eggert er listamaður sem fer um landið og skráir það sem fyrir augu ber. Hann greinir hverja einstaka plöntu, skilur ætt hennar, uppruna og samhengi.
Gröf óþekkta hermannsins (Varsjá)
thumb|Gröf óþekkta hermannsins í Varsjá
Gröf óþekkta hermannsins (pólska: Grób Nieznanego Żołnierza) er minnismerki í Varsjá tileinkað þeim óþekktu hermönnum sem hafa dáið fyrir Pólland. Það er eitt margra svona minnismerkja sem voru sett upp eftir fyrri heimsstyrjöldina.
Eggert Pétursson
Annað
Eggert merkir málverkin sín aldrei framan á framhlið strigans eins og tíðkast hjá flestum listmálurum. Þess í stað merkir hann bakhlið strigans enda leiðist honum áritanir framan á verkum og segir þær skemma verkin. Hann er meðlimur í Félagi Nýlistarsafnsins, SÍM - Sambandi íslenskra myndlistarmanna, Gullpenslinum. Árið 2008 kom út bók með myndum Eggerts undir nafninu Flora Islandica eða Flóra Íslands. Hún var dýrasta bókin sem kom út í jólabókaflóðinu þetta árið og kostaði 75.000 kr. Bókin var gefin út í 500 eintökum og er um 12 kg. að þyngd.
Tilvitnanir
„Málverk er málverk, ekki blóm. Þó málverkin mín sýni ákveðnar blómategundir og ég reyni að vera trúr öllum grasafræðilegum smáatriðum eru þetta ekki blómin sjálf. Mér finnst líka nafn loka á margvíslega tilfinningalega upplifun, það beinir verkinu í ákveðinn farveg þegar ég er að reyna að halda öllu opnu. Það er nóg að fólk þekki blómin í verkum mínum, ég þarf ekki að segja því hvað þau heita og enn síður í hvaða stellingar á að setja sig til að horfa á þau,“ segir Eggert aðspurður að því hvers vegna hann gefi myndunum sínum aldrei nöfn.
Malbik
thumb|right|Lagning malbiks Malbik er slitlag sem haft er á götur, flugvelli og víðar og framleitt úr grjótmulningi og jarðbiki. Algengt er að hlutfall grjótmulnings í malbiki sé 93-95% en jarðbik 5-7%. Hvortveggja er síðan hitað upp og blandað saman við u.þ.b. 155-160°C. Að lokum er heitt malbikið valtað, til að þjappa því saman og fá slétt yfirborð.
Aðbókin
alt=|thumb|Aðbókin, bókakápa Aðbókin er önnur ljóðabók Gísla Þórs Ólafssonar. Hún kom út hjá Lafleur útgáfunni þann 14. nóvember 2007. Mynd á kápu gerði Óli Þór Ólafsson.
Ytri tenglar
Hér má lesa ljóð úr bókinni.
Frumspekileg náttúruhyggja
Frumspekileg náttúruhyggja er það heimspekilega viðhorf að náttúran sé allt sem til er og ekkert yfirnáttúrulegt sé til. Í heimspeki er þetta viðhorf stundum nefnt verufræðileg náttúruhyggja eða einfaldlega náttúruhyggja, en stundum heimspekileg náttúruhyggja til aðgreiningar frá aðferðafræðilegri náttúruhyggju.
Skilgreining
Frumspekileg náttúruhyggja er oftast greind að frá aðferðafræðilegri náttúruhyggju sem vísar til hinnar löngu hefðar vísindalegrar aðferðar í vísindum, sem gengur út frá því að atburði í náttúrunni sé einungis hægt að útskýra með tilvísun til náttúrunnar, án þess að gera ráð fyrir tilvist einhvers yfirnáttúrulegs, og líta því gjarnan svo á að yfirnáttúrulegar skýringar á slíkum atburðum séu utan sviðs vísindanna. Frumspeki er sú grein heimspekinnar sem fæst við spurningar um hvort og í hvaða skilningi eitthvað er til. Frumspekileg náttúruhyggja er því viðhorf um hvað sé til, það er að segja heimur náttúrunnar; hún er það viðhorf að hið yfirnáttúrulega sé ekki til og felur því í sér guðleysi eða sterkt trúleysi. Aðferðafræði er á hinn bóginn einungis tæki til þess að gera eitthvað, í þessu tilviki - það er að segja, í vísindum - til að afla þekkingar. Frumspekileg náttúruhyggja er því það viðhorf að náttúran sé það eina sem til er en aðferðafræðileg náttúruhyggja felur í sér þá skoðun að af einhverjum sökum einungis sé hægt að rannsaka heim náttúrunnar, hvort sem svokallaðir yfirnáttúrulegir hlutir séu til eða ekki.
Líklega eru allir málsvarar frumspekilegrar náttúruhyggju hallir undir aðferðafræðilega náttúruhyggju (þótt vissulega sé mögulegt að telja - mótsagnarlaust - að ekkert yfirnáttúrulegt sé til en fallast samt á að gera ekki ráð fyrir náttúruhyggju sem vísindalegri aðferð). Hins vegar er ekki eins víst að allir málsvarar aðferðafræðilegrar náttúruhyggju séu einnig málsvarar frumspekilegrar náttúruhyggju.
Afbrigði af frumspekilegri náttúruhyggju
Til eru mörg afbrigði af frumspekilegri náttúruhyggju en öll afbrigðin fela í sér að ef frumspekileg náttúruhyggja er sönn, þá eigi hvaðeina sem er hugrænt sér náttúrulegar orsakir.
Naoto Otake
Naoto Otake (fæddur 18. október 1968) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Svampur Sveinsson (kvikmyndasería)
Svampur Sveinsson (enska: SpongeBob SquarePants) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2004 og sú síðasta árið 2020.
Flóðkrabbi
Astacus astacus, Evrópskur vatnakrabbi eða eðalvatnakrabbi, er algengasta vatnakrabba tegund Evrópu. Eins og nafnið bendir til er Astacus astacus bundinn við ferskvatn, og er einvörðungu í ómenguðum lækjum, ám og vötnum. Hann finnst frá Frakklandi um mið Evrópu, til Balkanríkjanna, og norður til hluta Bretlandseyja, Skandinavíu og Austur-Evrópu. Karldýr verða 16 sm löng og kvendýr 12 sm.
Líffræði
A. astacus er næturdýr og nærist á ormum, vatnaskordýrum, skeldýrum og jurtum, og eyðir deginum niðurgrafinn. Þeir verða kynþroska eftir þrjú til fjögur ár og nokkur hamskipti, og makast í október og nóvember. Frjóvguð egg eru borin af kvendýrinu með kviðfótum fram í maí þegar þau klekjast og dreifast. Aðal afræningi A. astacus, bæði ungdýra og fullorðinna, eru minkar, álar, gedda, otrar og bísamrottur.
Neysla
Astacus astacus var eitt sinn útbreiddur í Evrópu, þó hann hafi verið munaðarvara (dýr), og er talinn bestur af ætum vatnakröbbum. Hann er hinsvegar viðkvæmur fyrir krabbapest (enska: crayfish plague) sem berst með ágengri amerískri tegund, Pacifastacus leniusculus, og er þessvegna talinn viðkvæm tegund á IUCN Red List.
Heimildir um neyslu vatnakrabba eru síðan aftur á miðöldum, þar sem hann var vinsæll hjá sænskum aðli, og breiddist út meðal almennings í kring um 17du og 18du öld vegna góðs aðgengis. Vatnakrabbi er veiddur í gildrur, en það er að breytast í ræktun á Pacifastacus leniusculus í manngerðum tjörnum. Neysla á vatnakröbbum er mikilvægur hluti skandinavískrar menningar, til dæmis í "krabbaveislu" (kräftskiva), uppskeruveisla til að marka lok sumars.
Strumparnir
Strumparnir (áður einnig kallaðir skrýplarnir) eru bláar skáldsagnaverur sem búa inni í sveppum í skógi einhvers staðar í Evrópu. Þeir eru rúmlega 40 cm að hæð. Þeir voru upphaflega teiknaðir af belgíska teiknaranum Peyo en Hanna-Barbera Productions gerði seinna vinsæla sjónvarpsþætti um þá sem Laddi talsetti á íslensku. Ævintýri Strumpana birtust fyrst sem framhaldssögur í teiknimyndablaðinu Sval en voru jafnóðum gefnar út á bókaformi.
Strumparnir slógu í gegn í Evrópu seint á 8. áratug 20. aldar og árið 1979 tryggði Bókaútgáfan Iðunn sér útgáfuréttinn að teiknimyndasögunum en hljómplötuútgáfann Steinar rétt að vinsælli tónlist sem gefin var út á plötu. Hvorugur aðilinn vissi af hinum og voru nafngiftir því ekki samræmdar, teiknimyndapersónurnar hétu strumpar en á plötunni kölluðust þær skrýplar og söng Halli (Haraldur Sigurðsson) með þeim. Strumpanafnið varð þó ofan á þegar frá leið. Árið 2016 hóf Froskur útgáfa að gefa út Strumpabækur á nýjan leik.
Allium albotunicatum
Allium albotunicatum er tegund af laukplöntum, ættuð frá botni Miðjarðarhafs (Ísrael, Tyrkland, Sýrland og Líbanon). Hún er með grænbrúnum blómum.
Hvannasund
thumb|Hvannasund. thumb|Norðdepil og Hvannasund. thumb|Staðsetning.
Hvannasund er þorp í Viðoy í Færeyjum og liggur milli þeirrar eyjar og Borðeyjar. 245 búa þar (2018). Ferja fer frá Hvannasundi til austustu eyja Færeyja Fugley og Svíney. Gegnt Hvannasundi er þorpið Norðdepil.
Ivanoe Bonomi
thumb|right|Ivanoe Bonomi Ivanoe Bonomi (18. október 1873 – 20. apríl 1951) var ítalskur stjórnmálamaður og tvisvar sinnum forsætisráðherra Ítalíu. Hann hóf stjórnmálaferil sinn í sósíalíska verkamannaflokknum en var rekinn úr flokknum vegna stuðnings síns við Líbýustríðið sem varð til þess að hann stofnaði með öðrum sósíalíska umbótaflokkinn. Hann varð fyrst forsætisráðherra 1921 og var gagnrýndur fyrir að þægjast fasista og beita hörku gegn þeim sem börðust gegn uppgangi þeirra. Eftir að Benito Mussolini kom á flokksræði dró hann sig í hlé en tók aftur upp þráðinn 1943. 1944 tókst honum að mynda ríkisstjórn með stuðningi ýmissa fylkinga sem mynduðu Frelsunarnefnd efri Ítalíu en sú stjórn féll eftir ár vegna ósættis innan nefndarinnar.
Anthony Denison
Anthony John Sarrero (fæddur 20. september 1949, New York), einnig þekktur undir leikaranöfnunum Anthony Denison eða Tony Denison er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Getting Gotti, The Closer, Major Crimes og Prison Break
How I Met Your Mother (2. þáttaröð)
Önnur þáttaröð bandaríska gamanþáttarins How I Met Your Mother fór af stað þann 18. september 2006 og kláraðist 14. maí 2007. Þættirnir voru 22 og hver þáttur var að meðaltali 22 mínútur að lengd.
Anthony Denison
Einkalíf
Denison fæddist í Harlem, New York-borg og er af sikileyskum uppruna.
How I Met Your Mother (2. þáttaröð)
Söguþráður
Árið 2030 sest Ted Mosby (Bob Saget talar fyrir hann) niður með dóttur sinni og syni til að segja þeim hvernig hann kynntist móður þeirra.
Anthony Denison
Einkalíf
Áður en hann fór út í leiklistina þá vann hann sem tryggingasölumaður og í frítíma sínum lék hann í ýmsum leikritum. Vann hann einnig sem byggingarmaður, kynnir við skákmót, kynnir við kotrumót, bílstjóri og dagblaðs ritstjóri.
How I Met Your Mother (2. þáttaröð)
Söguþráður
Ted Mosby (Josh Radnor) og Robin Scherbatsky (Cobie Smulders) eru núna par og hryggbrotinn Marshall Eriksen (Jason Segel) reynir að halda áfram að lifa lífinu án Lily Aldrin (Alyson Hannigan). Lily hefur áttað sig á að hún er ekki listamaður og snýr aftur til New York. Lily og Marshall endurnýja samband sitt og endar þáttaröðin á brúðkaupi þeirra. Barney Stinson (Neil Patrick Harris) tapar „slap bet“, sem leyfir Marshall að slá hann fimm sinnum, á hvaða tímapunkti sem er í framtíðinni, hvenær sem hann vill, sem hann gerir tvisvar í þáttaröðinni. Það kemur fram að Barney á svartan samkynhneigðan bróður (Wayne Brady). Barney trúir því að Bob Barker sé faðir hans og fer til Kaliforníu til að gerast þátttakandi í The Price is Right. Allir komast að því að Robin var kanadísk poppstjarna í byrjun 10. áratugarins (þrátt fyrir að myndbandið virðist gerast á seinni hluta 9. áratugarins þar sem sá tíundi kom ekki til kanada fyrr en í kringum '93), með smellinum „Let's Go To The Mall“. Barney horfir oft á tónlistarmyndbandið.
Strandölur
Alnus maritima er talinn vera stór runni eða lítið tré og er eina haustblómstrandi tegund ættkvíslarinnar upprunnin í Norður Ameríku. Allar aðrar N-Amerískar elritegundir blómstra að vori. Haustblómstrunin sem er einkennandi fyrir Alnus maritima er deilt með tvemur gamlaheims elri-tegundum; Alnus nitida og Alnus nepalensis, sem eru einlendar í suðaustur Asíu. Þessi mikli munur á blómgun við aðrar tegundir hefur leitt til að þær séu taldar til eigin undirættar; Clethropsis.
Anthony Denison
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Denison var í lögregluþættinum Crime Story þar sem hann lék Ray Luca frá 1986-1988. Síðan þá hefur hann komið sem gestaleikari í þáttum á borð við Wiseguy, Love and Marriage, Charmed, NYPD Blue, ER, CSI: Crime Scene Investigation, Criminal Minds, Boston Legal og Castle.
Denison var með stór gestahlutverk í Playmakers frá 2003-2006 og síðan lék hann í fangaþættinum Prison Break sem Aldo Burrows árið 2006.
Hefur hann síðan 2005 leikið rannsóknarliðsforingjann Andy Flynn í The Closer til ársins 2012 og síðan í Major Crimes frá 2012.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Denison var árið 1981 í Waitress. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Little Vegas, Men of War, No One Could Protect Her, Road Kill, Skeleton Woman, Island Prey og Answers to Nothing.
Verðlaun og tilnefningar
Prism verðlaunin
Screen Actors Guild verðlaunin
Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði
Listi yfir nóbelsverðlaunahafa í eðlisfræði.
Slipknot
thumb|right|Slipknot, 2019. Slipknot er bandarísk þungarokkshljómsveit sem var stofnuð árið 1995 í Iowa. Hún var stofnuð af Paul Gray, Shawn Crahan og Anders Colsefni. Hljómsveitin telur nú níu meðlimi og bera liðsmenn hennar alltaf grímur á tónleikum.
Saga
Fyrstu opinberu tónleikar Slipknot voru 4. apríl 1996 á staðnum The Safari sem var eign Shawn's. Þar voru bara Shawn og Joey með grímur. Fyrsta breiðskífa sveitarinnar var Mate, Feed, Kill, Repeat og var aðeins gefinn út í 1000 eintökum. Corey Taylor gerðist meðlimur sveitarinnar ekki löngu seinna en hann var fyrir í sveitinni Stone Sour. Önnur breiðskífa Slipknot Slipknot kom út árið 1999 og sló rækilega í gegn. Iowa-breiðskífa kom út árið 2001 og Vol.3 (The Subliminal Verse) kom út árið 2004. Fjórði diskurinn þeirra All Hope Is Gone kom út í ágúst 2008 og sló í gegn þrátt fyrir breytta stefnu og nýjar grímur.
Bassaleikari sveitarinnar, Paul Gray, lést 24. maí 2010, 38 ára að aldri. Orsök þess var of stór skammtur af morfíni og verkjalyfinu fetanyl.
Árið 2013 var Joey Jordison, trommari, rekinn úr sveitinni. Hann lést árið 2021.
Gullplánetan
Gullplánetan (enska: Treasure Planet) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2002.
Andrés Magnússon
Andrés Magnússon (fæddur 1965) er íslenskur blaðamaður, sem skrifar um stjórnmál og fleira í Viðskiptablaðið. Andrés er búsettur á Englandi, ásamt konu sinni Auðnu Hödd Jónatansdóttur (fædd 1973) og fimm börnum.
Andrés hóf fjölmiðlaferil sinn sem blaðamaður á Morgunblaðinu. Hann hefur starfað á ýmsum fjölmiðlum öðrum, meðal annars á DV, Pressunni, Eintaki og Blaðinu (síðar 24 stundum).
Hann hefur mikið fengist við skoðanaskrif og heldur fram hægrisinnuðum viðhorfum. Sem slíkur hefur hann verið reglulegur álitsgjafi í umræðuþáttum á borð við Silfur Egils. Hann var flokksbundinn sjálfstæðismaður um árabil og var virkur í hreyfingu ungra sjálfstæðismanna fyrr á árum. Hann er bróðir Kjartans Magnússonar borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Andrés sagði sig úr Sjálfstæðisflokknum 2. febrúar 2011 þegar forysta flokksins afréð að styðja frumvarp um Icesave-samninga á Alþingi.
Auk skrifa um stjórnmál og viðskipti hefur Andrés fjallað talsvert um netið, tölvur og tækni. Hann hefur einnig fengist við upplýsingagrafík og hönnun samhliða blaðamennsku og vann um skeið á auglýsingastofu við hönnun og almannatengsl.
TF-RÁN
thumb|right|TF-RÁN hífð upp úr Jökulfjörðum, forsíða [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins 16. nóvember 1983.]] TF-RAN var þyrla í eigu Landhelgisgæslu Íslands. Hún var keypt árið 1980 og var af gerðinni Sikorsky S 76 og var sérhönnuð til leitar-, björgunar, gæslu- og eftirlitsstarfa. Hún var kennd við gyðjuna Rán, persónugerving hafsins úr norrænni goðafræði, og var önnur vél landhelgisgæslunnar til að bera nafnið. TF-RÁN fórst í Jökulfjörðum þann 8. nóvember 1983 með fjögurra manna áhöfn.
Saga
TF-RÁN var keypt árið 1980 fyrir 1,6 milljónir dollara, rúmlega 800 milljónir íslenskra króna, og var afhent í september sama ár. Þetta var önnur sérhæfða björgunarþyrlan í sögu Landhelgisgæslunnar, á eftir Sikorsky S-62 þyrlunni TF-GNÁ sem var í notkun á árunum 1972 til 1975. Fyrsta björgunarleiðangur TF-RÁN var 18. nóvember 1980 þegar hún flutti veikan vitavörð frá Hornströndum á sjúkrahús í óveðri.
Þann 8. nóvember 1983, kl: 22:53, lagði þyrlan upp frá varðskipinu Óðni, sem statt var skammt undan Höfðaströnd i Jökulfjörðum, til æfingaflugs. Þremur mínútum síðar heyrðist óljóst kall frá henni og urðu varðskipsmenn á sama tíma einnig varir við leiftur. Umfangsmikil leit hófst þegar í stað og dreif að fiskibáta ásamt því að Flugmálastjórn og Varnarliðið sendu flugvélar af stað. Um klukkan 2 um nóttina fann línubáturinn Orri brak úr þyrlunni, sem reyndist vera hlutar úr spöðum þyrlunnar, björgunarbelti og hjálmur. Vélin fannst skömmu fyrir hádegi 10. nóvember á 82 metra dýpi um hálfa aðra sjómílu norður af Höfðaströnd í Jökulfjörðum. Dagana 14. til 15. nóvember var unnið að því að draga vélina upp á yfirborðið af vélbátinum Sigga Sveins. Þegar hún var komin á um 20 metra dýpi hóf kafarasveit störf við hana og fundu þeir lík tveggja áhafnameðlima í þyrlunni, þeirra Þórhalls Karlssonar, flugstjóra, og Bjarna Jóhannessonar, flugvélstjóra. Lík hinna mannanna tveggja, Björns Jónssonar, flugstjóra og Sigurjóns Inga Sigurjónssonar, stýrimanns, voru ekki um borð í þyrlunni. Lík Sigurjóns fannst 31. janúar árið 1989 er það kom í trollið á rækjubátnum Óla ÍS, en sami bátur fann hurð þyrlunnar árið 1985 sem talið var að hefði skyndilega opnast og sveiflast upp í aðalþyril vélarinnar og valdið hrapinu.
San Francisco
San Francisco er fjórða stærsta borg Kaliforníuríkis og er á vesturströnd Bandaríkjanna. Hún liggur á milli San Francisco-flóa og Kyrrahafsins. Þar búa 805.235 manns 2010) en ef borgin San Jose, sem liggur þétt upp að San Francisco, er talin með búa um 7 milljónir á svæðinu og er það þá fjórða fjölmennasta svæði Bandaríkjanna. Helstu kennileiti eru Golden Gate-brúin, Alcatraz, Transamerica Pyramid-byggingin og sporvagnarnir.
Lega
Borgin liggur á norðurodda San Francisco-skagans, sem myndar San Francisco-flóa. Borgarmörkin afmarkast í norðri af Golden Gate-brúnni, í vestri af Kyrrahafinu, í austri af San Francisco-flóanum og í suðri af hinum 300m háu Twin-Peaks-hólum, sem spænskir trúboðar nefndu vegna útlits síns Los Pechos de la Chola eða Brjóst Indíánastelpunnar.
thumb|left|Gervihnattamynd af svæðinu San Francisco er einnig þekkt fyrir samtals 42 hæðir sínar, sem eru allt að 30m háar. Þær eru gjarnan mjög brattar og eru ástæða þess að sporvagnakerfi var tekið í notkun í borginni árið 1873.
Borgin er ein mikilvægasta hafnarborg vesturstrandar Bandaríkjanna, aðallega vegna mjög góðra náttúrulegra hafnaraðstæðna.
Í og við flóann er að finna eyjarnar Treasure Island, Farallon Island að ógleymdri fyrrum fangaeyjunni Alcatraz, sem nú hýsir safn.
Eyvindur Þorsteinsson
Eyvindur Þorsteinsson var landnámsmaður í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann var sonur Þorsteins höfða, hersis á Hörðalandi. Eftir að faðir hans lést ákvað hann að fara til Íslands og bað þá Ketill hörðski bróðir hans að nema land fyrir sig líka ef hann skyldi ákveða að fara til Íslands síðar.
San Francisco
Jarðfræði
Sökum nálægðar borgarinnar við San Andreas misgengið eru jarðskjálftar tíðir. Sá stærsti kom 18. apríl 1906 og var 7,8 á Richter. Honum fylgdu miklir brunar og eyðilagðist stærsti hluti San Francisco.
Árið 1989 kom Loma-Prieta jarðskjálftinn, sem er síðasti stóri skjálftinn á svæðinu. Hann var 7,1 á Richter og fylgdu honum miklar skemmdir á mannvirkjum, sérstaklega á samgöngumannvirkjum.
Eyvindur Þorsteinsson
Eyvindur sigldi norður fyrir landið og tók land á Húsavík. Hann fór upp í Reykjadal og nam þar land upp frá Vestmannsvatni fyrir sig og bróður sinn. Náttfari hafði áður eignað sér dalinn og gert merki á tré („hafði merkt á viðum“) en Eyvindur „gerði hann honum tvá kosti, at hann skyldi eiga Náttfaravík, eða alls ekki. Þangat fór Náttfari.“ Eyvindur bjó á Helgastöðum í Reykjadal. Hann sendi svo Katli orðsendingu um landnámið og kom Ketill síðar til Íslands og bjó á Einarsstöðum.
San Francisco
Hverfaskipting
Í borginni hafa innflytjendur myndað sérstök hverfi eftir uppruna sínum, sérstaklega Kínverjar og Japanir. Kínahverfi San Francisco er ein stærsta byggð Kínverja utan Kína. Þá eru önnur hverfi oft kennd við einhverja hópa íbúa þeirra eða staðalímyndir og eru þeirra helst:
Ég bið að heilsa þér
alt=|thumb|Ég bið að heilsa þér, bókakápa Ég bið að heilsa þér er þriðja ljóðabók Gísla Þórs Ólafssonar. Hún kom út hjá Lafleur útgáfunni þann 16. mars 2008.
Eyvindur Þorsteinsson
Synir Eyvindar voru Helgi bóndi á Helgastöðum, sem drukknaði á Grímseyjarsundi, og Áskell goði. Hann giftist dóttur Grenjaðar landnámsmanns á Grenjaðarstað. Einn sona þeirra var Víga-Skúta.
San Francisco
Loftslag
Lega borgarinnar við Kyrrahafið hefur talsverð áhrif á loftstlagið, sem líkist annars mjög miðjarðarhafsloftslagi. Veðrið er milt allt árið um kring með svölum, nær úrkomulausum sumrum og hlýjum vetrum. Dagshitinn að sumarlagi er yfirleitt milli 15 og 25 gráður á celsius, en yfir veturinn frystir sjaldan. Sumarhitinn er þónokkuð lægri en annars staðar í Kaliforníu. Hlýjasti mánuðurinn er september og mesta úrkoman er milli nóvembers og mars. San Francisco er þekkt fyrir þoku sem kemur á morgnanna inn frá hafinu.
Byggð Indjána og fyrstu Evrópubúarnir
Upprunalega var San Francisco-flói byggður af Muwekma Ohlone Indjánum, sem var nær útrýmt á 19. öld.
Á 16. öld sendu Spánverjar tvo leiðangra í norður eftir vesturströnd Ameríku. Hernan Cortés uppgötvaði Kaliforníu-skaga og kannaði Juan Rodriguez Cabrillo hann 10 árum seinna. Þótt margir aðrir landkönnuðir hafi á 16. öld farið um Kaliforníu (t.d. Sir Francis Drake) fannst San Francisco flói ekki fyrr en árið 1775, líklega vegna tíðrar þoku sem umlykur flóann.
1776 hófst landnám Evrópumanna á því landsvæði þar sem borgin stendur nú. Spænskir hermenn og trúboðar stofnuðu kirkjuna Mission Dolores 29. júní það ár við lón sem þeir nefndu Nuestra Senora de los Dolores, þar sem nú er Presidio (virki) við Golden Gate. Trúboðanir nefndu borgina till heiðurs heilögum Frans af Assisi og hét borgin þá San Francisco de Asís, sem síðar varð Saint Francis og enn seinn aftur San Francisco.
Frá 19. öld til okkar tíma
thumb|left|[[Golden Gate-brúin]] Eftir stríð Bandaríkjanna við Mexíkó varð borgin bandarísk árið 1848. Gullaldartímabil borgarinnar hófst án efa með gullæðinu í Kaliforníu 1848 og dregur Golden Gate nafn sitt af þessu tímabili. Íbúatalan óx frá um 900 upp í yfir 20.000 á örfáum árum. Mörgum lá svo á að komast í land að þeir skildu báta sína í höfninni sem fylltist fljótlega. Fljótt fór að bera á skorti á landrými og brugðu men þá á það ráð að gera landfyllingar út í höfnina, og stendur hluti miðbæjarins enn þann dag í dag á þessari landfyllingu.
Að temja drekann sinn (kvikmyndasería)
Að temja drekann sinn (enska: How to Train Your Dragon) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2010 og sú síðasta árið 2019.
San Francisco
Frá 19. öld til okkar tíma
Á þessum tíma þróaðist borgin einnig í miðpunkt viðskipta í Kaliforníu. Bæði bankar (t.d. Wells Fargo) voru stofnaðir sem og mörg nafntoguð fyrirtæki eins og Levi Strauss & Co. og Ghirardelli Chocolate Company.
Að morgni 18. apríl 1906 skók jarðskjálfti borgina. Jarðskjálftinn og bruninn sem fylgdi í kjölfarið eyðilögðu borgina að stærstum hluta. Talið er að um 700 hafi látist en sumir telja töluna þrisvar eða fjórum sinnum hærri. Bygging trúboðanna skemmdist ekkert og er hún því elsta bygging svæðisins í dag.
Árið 1939 var heimssýningin haldin á Treasure Island undir yfirskriftinni Golden Gate International Exposition. Eyjan er landfylling og var sérstaklega búin til við hlið Yerba Buena-eyju fyrir heimssýninguna.
Á sjöunda áratugi 20. aldar varð borgin að miðdepli bandarísku 68-hreyfingarinnar. Hippar fögnuðu sumarið 1967, Summer of Love, í borginni. Hljómsveitir á borð við Grateful Dead, Jefferson Airplane, og Janis Joplin höfðu mikil áhrif á rokktónlist um allan heim. Lag með Scott McKenzies San Francisco (Be Sure to Wear Some Flowers In Your Hair) varð að einkennislagi borgarinnar og komst á topp vinsældarlista um allan heim.
Á áttunda áratugnum byrjuðu samkynhneigðir að flytja í borgina í stórum stíl, sérstaklega í Castro hverfið. Borgin hefur verið kölluð helsta borg samkynhneigðra í Bandaríkjunum og hafa samkynhneigðir á síðustu árum haft mikil áhrif á borgarpólitíkina.
thumb|right|Silicon Valley Í lok 20. aldar varð borgin og nærliggjandi Silicon Valley að brennidepli tölvuvæðingar og internetbyltingar og fluttust mörg hugbúnaðarfyrirtæki, athafnamenn og markaðsfræðingar til San Francisco og höfðu mikil áhrif í viðskiptalífi borgarinnar. Mörg verkamannahverfi breyttust í hátískuhverfi og fasteignaverð rauk upp á þessum tíma.
Lýðfræði
San Francisco er ein þéttbyggðasta borg Bandaríkjanna. Hvítir eru 50% íbúa, 31% asískir, 14% af rómönskum uppruna og 8% af afrískum uppruna. Öfugt við flest önnur samfélög búa fleiri menn en konur í San Francisco og er hlutfallið 103,1 á móti 100.
Menning, daglegt líf og kennileiti
San Francisco er enn í fremstu röð þegar kemur að bandarískri samtímamenningu.
Kennileiti
thumb|left|[[Transamerica Pyramid]] Frægasta kennileiti borgarinnar er án efa Golden Gate-brúin sem áður segir. Einnig er Transamerica Pyramid skrifstofubyggingin þekkt merki. Elsta byggingin er Mission Dolores og var reist 1776 af Spánverjum.
Fjöldi almenningsgarða er í borginni, m.a. Golden Gate Park, 'Yerba Buena Park, og Buena Vista Park, en sá síðastnefndi er elsti garðurinn eða frá 1867.
Söfn
thumb|right|[[Alcatraz eyjan og fangelsið]]
Íþróttir
thumb|right|San Francisco séð frá Twin Peaks San Francisco er heimabær þriggja bandarískra stórliða:
Háskólar
San Francisco hefur fjölda háskóla og eru þeirra frægastir:
Þá eru tveir þekktir háskólar í nágrenni San Francisco:
Fyrirtæki í San Francisco
Í San Francisco eru ýmsar höfuðstöðvar stórfyrirtækja. Helst ber að nefna VISA greiðslukortafyrirtækið, GAP fatakeðjuna, Levi Strauss & Co. gallabuxnafyrirtækið, Walls Fargo Bank og Industrial Light and Magic fyrirtæki George Lucas, en það fyrirtæki útbýr tæknibrellur í myndum á borð við Harry Potter og Star Wars. Önnur fyrirtæki eru CNET, LucasArts og Bechtel Corporation. Fyrirtæki sem eru nálægt San Francisco en tæknilega utan borgarmarkanna eru m.a. Hewlett Packard, Intel og Yahoo!. San Francisco er einnig mjög mikilvæg fjármálaborg í Kaliforníu.
Í lok 20. aldar fluttust mörg hugbúnaðarfyrirtæki til San Francisco og upplifði borgin mikinn vöxt við það.
Þekktir einstaklingar frá San Francisco
thumb|right|San Francisco að nóttu
Running Bear
Running Bear er lag samið af Big Bopper (J. P. Richardson) en þekktast í flutningi Johnny Preston frá árinu 1959. Preston söng lagið inn á plötu með Big Bopper og George Jones sem sungu bakraddir. Lagið sat í efsta sæti bandaríska vinsældalistans frá 18. janúar til 1. febrúar 1960.
Saga
Richardson bauð Preston að syngja lagið á skemmtistað. Árið 1958 tók Preston upp lagið í Gold Star Studios í Houston. Upptökustjóri var Bill Hall, Link Davis blés í saxófón og þeir Richardson, Hall og Jones kyrjuðu indjánatakta fyrir bakraddirnar.
Lagið komst í fyrsta sæti breska vinsældalistans árið 1960.
Innihald lagsins
Lagið fjallar um „Running Bear“, ungan og hugrakkann indjána, og hina ungu indjánamær „White Dove“ sem eru ástfangin. Tvennt skilur þau að; annars vegar að þau eru úr stríðandi indjánabálkum og hins vegar að á milli þeirra er straumhörð á sem myndlíking um aðskilnað þeirra. Undir lok lags vaða þau bæða út í ánna og kyssast áður en þeim skolar niður með straumnum og drukkna bæði.
2012
Árið 2012 (MMXII í rómverskum tölum) var 12. ár 21. aldar samkvæmt gregoríska tímatalinu og hlaupár sem hófst á sunnudegi.
Janúar
thumb|right|Costa Concordia á strandstað.
Febrúar
thumb|right|Breska konungsfjölskyldan á Thames í tilefni af demantskrýningarhátíð Elísabetar 2.
Mars
thumb|right|Sjónvarpsmyndatökumaður í Toulouse eftir skotárásina.
Apríl
thumb|right|Kosningar í Mjanmar.
Maí
thumb|right|François Hollande tekur við völdum í Frakklandi.
Júlí
thumb|right|Frá vígslu skýjakljúfsins The Shard í London.
Ágúst
thumb|right|Curiosity á Mars.
Október
thumb|right|Eyðilegging eftir fellibylinn Sandy í Brooklyn, New York.
Desember
thumb|right|Húsarústir eftir fellibylinn í Davaó á Filippseyjum.
Publicis
Publicis er franskur samskiptahópur stofnaður árið 1926 af Marcel Bleustein-Blanchet en aðalhluthafi hans er dóttir hans, Élisabeth Badinter. Stýrt af Arthur Sadoun, það er einn af þremur helstu samskiptahópum í heimi eftir veltu, til staðar í hundrað löndum í fimm heimsálfum og með um 80.000 starfsmenn.
Salem (Oregon)
thumb|Salem, Oregon. Salem er höfuðborg Oregonfylkis með um 174.000 íbúa (2019) og er næststærsta borg fylkisins. Á stórborgarsvæðinu búa um 400.000. Hún er í Willamette-dalnum og við samnefnda á. Salem var stofnuð 1842 og varð fylkishöfuðborg Oregon Territory 1851, síðar fylki 1857.
Hagtækni
Hagtækni er teiknistofa og tækniþjónusta og var stofnuð árið 1984 í Borgarnesi af Ingólfi Margeirssyni, byggingatæknifræðingi.
Verkefnin eru á sviði húsahönnunar, skipulagsgerðar, gatnahönnunar, mælinga og kostnaðarreikninga.
Tony Ramos
Tony Ramos (25. ágúst 1948 í Arapomgas í Brasilíu) er brasilískur leikari og sjónvarpsmaður.
Bein útsending
Bein útsending á við útsendingu fjölmiðla án merkilegrar tafar. Hugtakið gæti átt við:
Wiblingen klaustrið
thumb|Wiblingen klaustrið. Á bakvið glittir í klausturkirkjuna. Wiblingen klaustrið er fyrrverandi klaustur í borginni Ulm í Þýskalandi. Það er notað sem heilbrigðisdeild háskólans í borginni. Bókasalurinn þar er einn fegursti salur Þýskalands.
Saga klaustursins
Klaustrið sjálft var stofnað 1093 af greifunum Hartmann og Otto von Kirchberg. Þeir gáfu munkum í Benediktínusarreglunni lítið landsvæði þar sem þeir gátu reist sér klaustur. Klaustrið var vígð 1099. Sama ár gáfu greifarnir klaustrinu viðarflís úr krossi Jesú sem krossfarar komu með til baka úr fyrstu krossferðinni til Jerúsalem (1096-1099). Klaustrið var miðstöð lærdóms í nokkur hundruð ár. Í 30 ára stríðinu voru unnar skemmdir á klaustrinu. Þegar Svíar nálguðust borgina földu munkarnir flísina úr krossi Jesú með því að múra hana í vegg. Þegar stríðinu lauk dóu þeir sem földu flísina úr sótt. Hún týndist því og komu ekki í leitirnar aftur fyrr en mörgum árum síðar. 1701 var klaustrið slitið frá greifunum og sameinað austurrísku kirkjunni. 1714 var hafist handa við að umbreyta klaustrinu í barokkbyggingu. Nokkrar nýjar álmur risu og bókasalurinn frægi var innréttaður. Framkvæmdir stóðu fram eftir öldinni og lauk aldrei formlega. En framkvæmdum var hætt 1744. Þegar Napoleon hertók Ulm 1805 var klaustrið lagt niður. Aðalhúsið varð þá aðsetur Hinriks hertoga af Bæjaralandi næstu árin. Á miðri 19. öld var klaustrinu breytt í herstöð og var þá síðustu húsasmíðum lokið. Húsin voru notuð sem herstöð allt til loka heimstyrjaldarinnar síðari 1945. Þá voru þau notuð sem gististaður fyrir flóttamenn. Í dag er klausturkirkjan aftur í notkun sem kaþólsk kirkja. Klausturhúsin er hins vegar notuð af heilbrigðisdeild háskólans í Ulm. Suðurálman er elliheimili. Klausturkirkjan og bókasalurinn eru opin fyrir almenning.
7. júní
7. júní er 158. dagur ársins (159. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 207 dagar eru eftir af árinu.
Árni Páll Árnason
Árni Páll Árnason er fyrrum þingmaður Suðvesturkjördæmis, fyrrum formaður Samfylkingarinnar - jafnaðarflokks Íslands og fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra.
Árni Páll lauk stúdentspróf frá Menntaskólanum við Hamrahlíð 1985 og lögfræðiprófi frá Háskóla Íslands 1991. Hann stundaði nám í Evrópurétti við Collège d’Europe í Brugge í Belgíu 1991-1992, í Evrópurétti við Harvard Law School / European University Institute í Flórens 1999. Árni Páll varð héraðsdómslögmaður 1997.
Hann var ráðgjafi utanríkisráðherra í Evrópumálum 1992-1994, deildarsérfræðingur á viðskiptaskrifstofu utanríkisráðuneytisins 1994 og lögfræðingur varnarmálaskrifstofu 1994-1995. Hann starfaði sem lögmaður með eigin rekstur og ráðgjafi 1998-2007.
Árni Páll hefur setið á þingi fyrir Samfylkinguna í Suðvesturkjördæmi frá árinu 2007. Hann var félags- og tryggingamálaráðherra 2009-2010 og efnahags- og viðskiptaráðherra frá 2010 til 2011. Árni Páll komst ekki inn á þing 29. október þegar Samfylkingin hlaut afhroð kosninga með 5,7% og aðeins þrjá þingmenn inn.
Árni Páll var kjörinn formaður Samfylkingarinnar í febrúar 2013, og hafði betur gegn Guðbjarti Hannessyni í kjörinu, sem allir flokksmenn í Samfylkingunni gátu tekið þátt í með netkosningu. Oddný G. Harðardóttir tók við af Árna sem formaður flokksins árið 2016. Árni náði ekki kjöri í kosningunum árið 2016
Faldbúningur
Hlutar faldbúnings
thumb|left|Hlutar faldbúnings Kraginn er laus. Hann er stífur og skreyttur með knipli, baldýringu, perlusaumi eða flauelssaumi. Áður var hann til stuðnings pípukraga, en notkun hans við búninginn var hætt um miðja 18. öld. Horn handlínunnar var fest í pilsstreng eða belti. Handlínurnar voru fagurlega útsaumaðar og voru lagðar yfir hendur þegar konur fóru í kirkju. Efnaðar konur gengu í silfurbelti og voru í búning með silfurmillum og skreyttar keðjum og hnöppum.
Sirkasíumenn
thumb|right|Tyrkneskir Sirkasíumenn minnast útlegðarinnar 1864. Sirkasíumenn eða Sjerkesar eru norðurkákasískt þjóðarbrot kennt við Sirkasíu við botn Svartahafs. Þegar Rússland lagði Kákasus undir sig í Kákasusstríðinu á 19. öld, sérstaklega eftir Stríð Rússa og Sirkasíumanna 1864, flúði stór hluti þeirra til Tyrkjaveldis og Persíu. Flestir þeirra aðhyllast súnní íslam.
Hagkaupssloppur
Slopparnir voru síðir og mynstraðir og var ýmist hægt að fá þá hneppta eða með rennilás. Þeir voru saumaðir á saumastofu Hagkaups við Bolholt í Reykjavík úr efni sem flutt var inn frá Þýskalandi.
Sirkasíumenn
Um 700.000 Sirkasíumenn búa enn í Sirkasíu (rússnesku lýðveldunum Adigea, Kabardínó-Balkaría, Karatsaj-Tsjerkessía og suðurhluta Krasnodarfylkis). Samtök þjóða án fulltrúa áætla að Sirkasíumenn utan Sirkasíu séu um 3,7 milljónir, þar af tvær milljónir í Tyrklandi, 700.000 í Rússlandi og 150.000 í löndunum við botn Miðjarðarhafs.
Hagkaupssloppur
Þegar framleiðslu sloppanna var hætt höfðu verið saumaðir á annað hundrað þúsund sloppar.
Lúðrasveit Hornafjarðar
Lúðrasveit Hornafjarðar er íslensk lúðrasveit starfrækt á Höfn í Hornafirði.
Svanhildur syngur jólalög - Jólin, jólin
Svanhildur syngur jólalög - Jólin, jólin er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1972. Hljóðritun fór fram í Ríkisútvarpinu undir stjórn Péturs Steingrímssonar. Útsetningar og hljómsveitarstjórn Ólafur Gaukur. Ljósmyndir á framhlið plötuumslags tók Óli Páll. Ljósmyndir á bakhlið plötuumslags tók Kristinn Benediktsson. Teiknun og útlit Ólafur Gaukur.
Lúðrasveit Hornafjarðar
Lúðrasveitin er fremur virk og kemur fram við ýmis tækifæri á Hornafirði, má þar nefna hátíðarhöld á 17. júní, hátíðarhöld á 1. maí, Jólatónleika Karlakórsins Jökuls, auk tónleika sveitarinnar.
Lúðrasveitin hefur undanfarin ár haldið Sumar-Humartónleika í maí, og hefur þeim tónleikum fyrir löngu vaxið fiskur um hrygg og eru þeir nú þekktir viða um land. En þá koma gestir saman gæða sér á humarsúpu og njóta fjölbreytts flutnings sveitarinnar, auk þess sem Skólahljómsveit Tónskólans kemur fram.
Efnisval sveitarinnar er afar fjölbreytt. Allt frá kvikmyndatónlist til klassískra verka. Jóhann hefur verið duglegur við að útsetja fyrir sveitina auk þess sem flutt hafa verið verk eftir hann sjálfan, má þar nefna Hornafjarðarmars sem flestar lúðrasveitir á landinu þekkja og hafa spilað.
Dajjal
ad-Dajjal stundum skrifað Dajal er illmenni sem kemur fyrir í íslamskri heimsslitafræði. Samkvæmt spádómum í íslamstrú mun Dajjal birtast áður en dómsdagur rennur upp.
Dajjal er sambærilegur andkristi í Kristni og samkvæmt spádómum Múhammeðs mun hann birtast einhverstaðar á milli Sýrlands og Íraks. Hann mun síðan ferðast um heiminn og safna fylgismönnum og á sama tíma mun Isa (arabíska fyrir Jesús) snúa aftur og safna fylgismönnum. Samkvæmt spádómunum mun Isa síðan sigra Dajjal við Palestínu.
Leynilíf gæludýra (kvikmyndasería)
Leynilíf gæludýra (enska: The Secret Life of Pets) er bandarísk kvikmyndasería, fyrsta kvikmyndin kom út árið 2016 og sú síðasta árið 2019.
James Harden
Harden var valinn í 3. vali árið 2009 af Oklahoma City Thunder frá Arizona State háskólanum. Árið 2012 komst hann með liðinu í NBA úrslit en tapaði fyrir Miami Heat. Harden var valinn valinn MVP árin 2018 og 2019; besti leikmaður deildarinnar og varð þriðji Houston leikmaðurinn til að verða það (á eftir Moses Malone og Hakeem Olajuwon).
Í byrjun árs 2019 skoraði hann meira en 30 stig í meira en 32 leikjum í röð, en aðeins Wilt Chamberlain hefur lengri óslitna leikjaröð. Einnig varð hann fyrsti leikmaðurinn til að skora meira en 30 stig gegn hinum 29 liðunum í deildinni. Í byrjun árs 2020 náði hann yfir 20.000 stigum og varð meðal topp 50 stigahæstu leikmönnum NBA frá upphafi. Hann er nú í 25. sæti og er í 3. sæti yfir flestar þriggja stiga körfur frá upphafi. Tíu sinnum hefur Harden verið valinn í All Star liðið.
Í upphafi árs 2021 fór hann til Brooklyn Nets og hitti þar fyrir Kevin Durant sem spilaði með honum í Oklahoma. Ári síðar hélt hann til Philadelphia 76ers.
Harden hefur unnið gull með bandaríska landsliðinu: Árið 2012 á Ólympíuleikunum og 2014 á FIBA-heimsleikunum.
Kilmarnock
thumb|Dean Castle, Kilmarnock. Kilmarnock ( skosk gelíska: Cill Mheàrnaig) er bær og höfuðstaður Austur-Ayrshire í Skotlandi. Íbúar eru um 47.000 (2020).
Knattspyrnulið bæjarins er Kilmarnock F.C..
Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna
thumb|right|Höfuðstöðvar EPA í Washington, D.C. Umhverfisverndarstofnun Bandaríkjanna (enska: United States Environmental Protection Agency, skammstafað EPA) er bandarísk alríkisstofnun með það hlutverk að vernda heilsu manna og umhverfis með því að semja og framfylgja reglugerðum byggðum á lögum Bandaríkjaþings. EPA var stofnuð í forsetatíð Richard Nixon og tók fyrst til starfa 2. desember 1970. Yfirmaður stofnunarinnar er skipaður af Bandaríkjaforseta. Núverandi yfirmaður er Gina McCarthy. Staða yfirmanns Umhverfisverndarstofnunarinnar er á sama stigi og ráðherrastaða.
Höfuðstöðvar Umhverfisverndarstofnunarinnar eru í Washington, D.C. en auk þess rekur stofnunin 10 svæðisskrifstofur og 27 rannsóknarstofur. Stofnunin fæst við umhverfismat, rannsóknir og menntun. Hún hefur það hlutverk að framfylgja umhverfislögum af ýmsum toga, í samstarfi við fylkin, ættbálka frumbyggja og sveitarstjórnir. Eftirlit, leyfisveitingar og eftirfylgni eru að hluta unnin af þessum aðilum fyrir stofnunina. Stofnunin hefur leyfi til að refsa fyrir brot gegn lögum með sektum, bönnum og öðrum leiðum. Starfsmenn stofnunarinnar eru um 15.000 talsins.
Sambandið 90/Græningjarnir
Sambandið 90/Græningjarnir (þýska: Bündnis 90/Die Grünen), yfirleitt bara kallaðir Græningjarnir (þ. Die Grünen) í daglegu tali, eru þýskur stjórnmálaflokkur. Flokkurinn var stofnaður árið 1993 með samruna Græningjaflokksins (frá Vestur-Þýskalandi) og Sambandsins 90 (frá Austur-Þýskalandi). Flokkurinn rekur uppruna sinn til grasrótarhreyfinga og félagasamtaka „nýju þjóðfélagshreyfinganna“ sem nutu áhrifa í Þýskalandi á áttunda áratugnum og til vinstrihreyfinga sem andmæltu einræðis- og valdboðsstjórnum. Flokkurinn hefur því verið álitinn forveri og fyrirmynd aðra græningjaflokka.
Græningjarnir sátu í samsteypustjórn ásamt Jafnaðarmannaflokknum frá 1998 til 2005. Í þingkosningum árið 2017 fékk flokkurinn 8,9 % atkvæða og 67 þingmenn kjörna af 709. Flokkurinn fékk fjórtán prósent atkvæða í þingkosningum ársins 2021 og settist að þeim loknum í þriggja flokka samsteypustjórn ásamt Jafnaðarmönnum og Frjálsum demókrötum.
Í apríl árið 2020 voru meðlimir flokksins um 100.000 talsins. Núverandi leiðtogar flokksins eru Annalena Baerbock og Robert Habeck.
Upphaf á áttunda áratugnum
Saga Græningjanna hefst í Vestur-Þýskalandi snemma á áttunda áratugnum. Eftir gagnmenningu og stúdentaóeirðir ungmenna á árinu 1968 var til fjöldi grasrótarhreyfinga á borð við umhverfisverndarhreyfingar, friðarhreyfingar, kvenréttindahreyfingar, hreyfingar gegn kjarnorku, mannréttindahreyfingar og samstöðuhreyfingar með ríkjum þriðja heimsins. Í Þýskalandi gengu þessar hreyfingar sameiginlega undir nefninu „nýju þjóðfélagshreyfingarnar.“ Leiðtogar þessara hreyfinga gerðu sér brátt grein fyrir því að til þess að geta haft raunverulegt áhrif var nauðsynlegt af hafa fulltrúa á þingi. Á sama tíma voru einnig virkar marxískar hreyfingar á vinstri væng þýskra stjórn sem sóttust eftir sameiginlegum grundvelli til að stofna nýjan flokk.
Árið 1978 söfnðust vinstrisinnar í fyrsta sinn saman á græna kosningalista í héraðskosningum. Síðar sama ár stofnuðu græningjar fyrstu kosningalista í kosningum sambandríkja Þýskalands og í kosningum á Evrópuþingið árið 1979 mynduðu þeir kosningabandalag sem hlaut 3,2 % atkvæðanna. Á sama tíma voru fyrstu fulltrúar græningja kjörnir í borgarstjórn Bremen.
Velgengni kosningalistanna leiddi til þess að árið 1980 var myndaður sérstakur stjórnmálaflokkur undir formerkjum Græningja, Die Grünen. Stofnþing flokksins var haldið í Karlsruhe, þar sem stefnuskrá var samþykkt og August Haußleiter, Petra Kelly og Norbert Mann voru kjörin fyrstu leiðtogar flokksins.
Þingseta á níunda áratugnum
thumb|left|Frá landsþingi Græningja árið 2001. Árið 1982 kom í fyrsta sinn til innanflokksdeilna meðal Græningja þegar íhaldsvængur flokksins klauf sig í annan flokk, Umhverfissinnaða lýðræðisflokkinn (þ. Ökologische Demokratische Partei) og valdi fyrrum Evrópuþingsframbjóðandann Herbert Gruhl sem formann. Vinstriarmur Græningja, sem varð ofan á í innanflokksdeilunum, tók út af fyrir allan vafa um að flokkurinn ætti að vera framfarasinnaður, félagssinnaður og á móti hvers kyns valdboðsstefnu. Græningjarnir ættu að vera lýðræðislegt stjórnmálaafl sem staðsetti sig vinstra megin við Jafnaðarmannaflokkinn.
Eftir að hafa nokkrum árangri í héraðs- og sveitastjórnarkosningum fengu Græningjar loks kjörna fulltrúa á sambandsþing Þýskalands árið 1983, þegar flokkurinn vann 27 þingsæti.
Alþjóðatengsl
Sambandið 90/Græningjarnir eru aðilar að sambandi evrópskra græningjaflokka, Evrópskum græningjum, sem er aðili að alþjóðasambandi græningja, Global Greens.
Frjálslyndi flokkurinn
Frjálslyndi flokkurinn er nafn á mörgum stjórnmálaflokkum sem kenna sig við frjálslyndisstefnu. Nafnið getur átt við:
Pemmikan
thumb|Vatnslitamynd frá 1899 sem sýnir Métis indjána þurrka vísundakjöt Pemmikan er kæfa gerð út þurrkuðu kjöti og feiti. Stundum inniheldur kæfan einnig þurrkuð ber. Pemmikan er orkuríkur matur sem hefur frá fornu fari verið mikilvægur hluti af mataræði indjánaþjóðflokka  Norður-Ameríku. Orðið kemur úr máli Cree indjána. Skinnakaupmenn frá Evrópu sem störfuðu í Norður-Ameríku og Kanada reiddu sig einnig á pemmikan. Pemmikan var hluti af vistum í heimskautaleiðangrum og í könnunarleiðangrum um Norðurslóðir.
Sigurrós
Sigurrós er íslenskt kvenmannsnafn. Nafnið er samsett úr orðunum sigur og rós.
Camorra
Camorra eru leynifélög af svipuðum toga og Ítalska mafían. Þau fyrstu voru stofnuð í Napólí á Ítalíu og héröðunum þar í kringum árið 1820. Camorra samtökin urðu mörg hver fljótlega áhrifamikil í stjórnmálum og síðar alræmd fyrir fjárkúgun og aðra glæpastarfsemi.
Uppruna samtakanna og nafn þeirra má rekja til veðmálaleiks sem kallaður var morra og mikið var spilaður í Napolí á þessum tíma en stjórnvöld bönnuðu leikinn ásamt öðrum veðmálum. Fljótlega fóru Camorra samtök að múta yfirvöldum til að láta veðmálaleikinn í friði og seldu síðan öðrum vernd fyrir lögreglunni.
Sonic the Hedgehog 2 (kvikmynd)
Sonic the Hedgehog 2 (enska: Sonic the Hedgehog 2) er bandarísk-kvikmynd frá árinu 2022.
Risaeski
Risaeski (fræðiheiti: Equisetum giganteum ) er elfting sem er ættuð frá mið og suður Ameríku, frá mið Chile austur til Brasilíu og norður til suður Mexíkó. Þetta er ein af stærri elftingunum, um 2 til 5 m há, þó nær hún ekki hæð Equisetum myriochaetum (að 8 m há með stuðningi), hinsvegar er hún með gildustu stöngla ættkvíslarinnar; 1 til jafnvel 3,5 sm í þvermál.
Varsjárgettóið
thumb|250px|Svæði gettósins innan Varsjár (gagnvirk kort) thumb|250px|Byggingar í gettóinu loga á meðan Þjóðverjar flytja gyðinga til fangabúðanna, árið [[1943]]
Varsjárgettóið (pólska: Getto Warszawskie) var stærsta gettóið í Evrópu á tímum nasista í seinni heimsstyrjöldinni. Því var komið á fót í höfuðborg Póllands í október og nóvember 1940 en þar bjuggu 400.000 gyðingar á svæði sem var 3,4 ferkílómetrar að flatarmáli. Úr gettóinu voru um það bil 254.000 íbúar sendir til fangabúða sumarið 1942. Í janúar næsta ár byrjaði uppreisnin í Varsjárgettóinu þar sem 50.000 gyðingar til viðbótar voru drepnir. Uppreisninni lauk í maí og hafði þá gettóið verið lagt nær algerlega í rúst. Samtals dóu í það minnsta 300.000 pólskir gyðingar í gettóinu eða voru fluttir þaðan í útrýmingarbúðir.
Hér var eitt sinn annað skóhorn
alt=Hér var eitt sinn annað skóhorn, bókakápa|thumb|Hér var eitt sinn annað skóhorn, bókakápa Hér var eitt sinn annað skóhorn er fjórða ljóðabók Gísla Þórs Ólafssonar. Hún kom út þann 14. september 2009 og gaf höfundur út sjálfur. Mynd á kápu gerði Óli Þór Ólafsson, en hann hafði áður gert kápumyndir á Harmonikkublús (2006) og Aðbókina (2007).
Meðal ljóða í bókinni er Andrés Önd en það kom seinna út á fyrstu plötu höfundar, Næturgárun árið 2012.
Ketill hörðski Þorsteinsson
Ketill hörðski Þorsteinsson var landnámsmaður í Suður-Þingeyjarsýslu. Hann var sonur Þorsteins höfða, hersis á Hörðalandi. Eyvindur bróðir hans ákvað að fara til Íslands eftir að faðir þeirra lést og bað Ketill hann þá að nema land fyrir sig líka ef hann skyldi ákveða að fara til Íslands síðar.
Eyvindur nam land í Reykjadal eftir að hafa rekið Náttfara á brott og sendi svo bróður sínum orðsendingu um landnámið. Ketill kom þá til Íslands og settist að á Einarsstöðum í Reykjadal en Eyvindur bjó á Helgastöðum. Sonur Ketils var Konáll, faðir Einars sem bjó á Einarsstöðum og bærinn er kenndur við.
Leópold 1. keisari
thumb|right|Málverk af Leópold eftir [[Benjamin von Block frá 1672.]] Leópold 1. (fullt nafn: Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician; 9. júní 1640 – 5. maí 1705) var keisari hins Heilaga rómverska ríkis frá 1658 til dauðadags. Hann var sonur Ferdinands 3. og Maríu Önnu af Spáni. Bæði voru af ætt Habsborgara.
Upphaflega átti eldri bróðir hans Ferdinand 4. Ungverjalandskonungur að erfa keisaratignina og Leópold hlaut því kirkjulega menntun, en þegar bróðir hans lést úr bólusótt árið 1654 varð Leópold að aðalerfingja föður síns.
Flest árin sem Leópold ríkti átti hann í stríði, ýmist við Tyrkjaveldi eða Frakkland þar sem náfrændi hans, Loðvík 14., ríkti. Hann tók þó sjálfur aldrei þátt í herförum. Hann var undir miklum áhrifum frá Jesúítum og studdi gagnsiðbótina með ráðum og dáð. Hann var þríkvæntur og eignaðist sextán börn, en aðeins sex þeirra náðu fullorðinsaldri.
Guadalajara (Spánn)
Guadalajara er borg í Kastilíu-La Mancha og höfuðstaður samnefnds héraðs á Spáni. Borgin er 60 kílómetra norðaustur af Madríd og voru íbúar um 84.000 árið 2017.
Nafn borgarinnar var Wādī-al-Ḥajāra á tímum Mára sem þýðir steinadalur. Spænska borgarastríðið lék borgina illa og margar merkar minjar eyðilögðust.