cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Century of the Self
Almannatengsl Bernays
Í myndinni er Bernays kallaður faðir almannatengsla (e. public relations) enda kaus hann fyrstur manna að skipta út orðinu propgranda fyrir orðin public relation vegna þess hve fólk átti til að tengja propgranda við nasisma. Bernays dró það saman í rannsóknum sínum að mun meira lægi að baki kauphegðunar en raunverulegar upplýsingar um vöruna. Eftir rannsóknarvinnu hófu Bernays og aðrir frumkvöðlar á sviði auglýsingasálfræði og markaðssetningar að tengja söluvörur við þrár neytendans, og þannig sá fræjum og þrá í huga mögulegra viðskiptavina eftir ávinning áður óþekktrar vöru eða þjónustu. Hann fann leiðir til að láta fjöldann ekki eingöngu versla það sem þeim vantaði, heldur það sem þeim langaði í og lét þeim persónulega líða betur. Eitt fyrsta stóra verkefni Bernays var þegar George Hill, forseti American Tobacco Co, óskaði eftir aðstoð við markaðssetningu á sígarettum. Vitað var að einungis um helmingur hugsanlegra kúnna reyktu sígarettur vegna þess að það þótti ekki til siðs að kvenmenn reyktu. Ef konur reyktu þótti það ekki álitlegt og var þess vegna mikið tabú. Með aðstoð sálgreinis fann Bernays leið til að nýta sér kvennabaráttu sem var þá á uppleið, til að markaðssetja sígarettur til kvenna. Hann gerði það með því að selja þeim hugmyndina um að mótmæla og ögra ríkidæmi karlmanna og að reykingar myndu gefa þeim meira frelsi. Hann hafði þá ráðið leikara (módel) til að ganga fremst í stórri kvennagöngu sem farin var um götur New York. Á fyrirfram ákveðnum tímapunkti lét hann starfsmenn sína taka upp sígarettu, kveikja sér í og reykja, ákveðnar og stoltar. Bernays var búinn að tímasetja uppátækið með það í huga að fréttamenn fylgdust með og í kjölfarið voru ófá blöðin sem fjölluðu um þetta uppátæki.
Velgengni Bernays
Leiðir Bernays vöktu athygli og áhuga stórframleiðanda í Bandaríkjunum og hóf hann störf fyrir einhver þeirra og notaðist við sömu aðferðir og áður. Hann sýndi fyrirtækjum hvernig hægt væri að gera fólki kleift að gera ákveðna hluti, eða versla vörur sem voru þeim ekki nauðsynlegar, en tengja þær með kerfisbundnum hætti við ómeðvitaðar langanir þeirra. Í kjölfarið hófu markaðsfræðingar að höfða til undirmeðvitundar fólks og hégómagirndar, hvað þeim langaði í, frekar en eingöngu það sem þeim vantaði. Bernays hóf vöruinnsetningar í kvikmyndir síns tíma og aðstoðaði m.a. William Randolph Hurst við að gera ákveðið kvennatímarit söluvænna með því að höfða til kvenna í gegnum stétt og stöðu þeirra innan samfélagsins. Bernays er talinn sá fyrsti sem kom með þá hugmynd að markaðssetja bíla með því að höfða til karlmennsku karlmanna. Hann flétti gjarnan saman viðskiptavini sína með þeim hætti að í einu verkefni gat hann um leið látið annan viðskiptavin sinn njóta góðs af. Þannig gat hann jafnvel rukkað nokkra kúnna fyrir eitt verkefni. Hann hafði áhuga á félagslegri hegðun og hjarðhegðun, að stjórna mannfjöldanum sér og viðskiptavinum sínum til hags. Vaxandi bylgja neytendahyggju hjálpaði til við að búa til hlutabréfamarkaðinn og hóf Bernays í kjölfarið að vinna að þeirri hugmynd að venjulegt fólk ætti að kaupa hlutabréf, og taka til þess lán frá banka sem hann vann einmitt fyrir. Milljónir manna fylgdu ráðum hans. Velgengni aðferða Bernays varð til þess að stjórnmálafræðingar fóru að efast um raunverulega getu einstaklinga til að kjósa eftir eigin innri sannfæringu. Einn stjórnmálafræðingurinn fór að hafa áhyggjur af því hvort endurskoða þyrfti lýðræðið.
Hrun hlutabréfamarkaðsins
Í október 1929 hrundi hins vegar hlutabréfamarkaðurinn í Bandaríkjunum. Áhrif hrunsins á bandaríska hagkerfið voru gríðarlegar, milljónir misstu atvinnu sína og í kjölfarið varð mikill samdráttur í kaupum á ónauðsynjum. Neytendahópur Bernay minnkaði stórkostlega í kjölfarið og starf hans sökk með.
Áhrif Wall street hrunsins á Evrópu voru einnig skelfileg, og til kom efnahagsleg og pólitísk kreppa. Í bæði Þýskalandi og Austurríki hófust ofbeldisfullar stríðsárásir milli stjórnmálaflokka. Á þessum tíma þjáðist Freud af krabbameini og skrifaði bókina Civilization. Í bókinni sagði Freud að hugsjónir einstaklinga væru gerðar ómögulegar af siðmenningunni þar sem mönnum væri aldrei leyft að tjá sig vegna þess að það væri of hættulegt.
Ytri tenglar
'Fyrsti hluti: Happiness Machine Annar hluti: Engineering of Consent Þriðji hluti: There is a Policeman Inside All Our Heads: He Must Be Destroyed Fjórði hluti: Eight People Sipping Wine in Kettering '
Keke Palmer
Lauren Keyana „Keke“ Palmer (f. 1993) er bandarískur leikari.
Ráðuneyti Ásgeirs Ásgeirssonar
Ráðuneyti Ásgeirs Ásgeirssonar (stundum köllað samstjórn lýðræðissinna) er heiti á ríkisstjórn Ásgeirs Ásgeirssonar sem studd var af Framsóknarflokki og Sjálfstæðisflokki. Stofnað var til hennar upp úr stjórnarkreppu og var megintilgangurinn stjórnarinnar að finna lausn á deilum um kjördæmaskipan landsins sem hélt stjórnmálunum í gíslingu.
Aðdragandi og stjórnarmyndun
Ríkisstjórn Framsóknarflokksins undir forystu Tryggva Þórhallssonar hélt velli í Alþingiskosningunum 1931 í skjóli ójafns vægi atkvæða með einungis 35% fylgi. Stjórnin hafði hins vegar ekki meirihluta í efri deild og nýttu stjórnarandstöðuflokkarnir, Sjálfstæðisflokkur og Alþýðuflokkur þá stöðu til að stöðva mikilvæg stjórnarmál til að þrýsta á um breytingar á kjördæmakerfinu. Þetta leiddi til þess að stjórnin varð að biðjast lausnar í lok maí 1932.
Fráfarandi forsætisráðherra benti konungi á fjármálaráðherrann Ásgeir Ásgeirsson sem eftirmann sinn. Ásgeir kannaði ýmsa kosti: bæði möguleikann á að Framsóknarmenn mynduðu nýja stjórn einir eða að mynduð yrði samstjórn allra þriggja flokkanna á þingi. Niðurstaðan varð þó sú að Framsóknarmenn og Sjálfstæðismenn mynduðu stjórnina. Ekki var þó leitað til helstu leiðtoga flokkanna til að gegna ráðherraembættum, en auk Ásgeirs sátu Magnús Guðmundsson úr Sjálfstæðisflokki og Þorsteinn Briem í ríkisstjórninni, en sá síðarnefndi var Framsóknarmaður utan þings.
Stjórnin tók við störfum þann 3. júní og bar Jón Baldvinsson formaður Alþýðuflokksins þá þegar upp vantrauststillögu sem var felld með 30 atkvæðum gegn 4.
Sakamál gegn dómsmálaráðherra
Eitt síðasta verk Jónasar Jónssonar frá Hriflu í embætti dómsmálaráðherra var að hefja málarekstur gegn verðandi eftirmanni sínum, Magnúsi Guðmundssyni. Tengdist málið ásökunum um afbrot Magnúsar í gjaldþrotamáli sem hann hafði sinnt sem lögmaður nokkrum árum fyrr.
Hermann Jónasson lögreglustjóri í Reykjavík sem jafnframt fór með dómsvald, dæmdi Magnús til fangelsisvistar í nóvember 1932. Þar sem Hermann var Framsóknarmaður og handgenginn Jónasi frá Hriflu voru Sjálfstæðismenn sannfærðir um að dómurinn væri af pólitískum rótum sprottinn.
Ekki þótti dómsmálaráðherra sætt í embætti með dóm á bakinu og sagði Magnús því af sér. Ólafur Thors við starfinu og gegnd því um tveggja mánaða skeið, uns Magnús var sýknaður í Hæstarétti. Á þessum skamma tíma í embætti náði Ólafur að skipa Helga Tómasson á nýjan leik sem yfirlækni á Kleppsspítala og lauk með því hatrömmum deilum sem nefndar hafa verið Stóra bomban.
Stjórnarskrárbreytingar
Aukið vægi sveitakjördæma á kostnað þéttbýlisstaðanna gagnaðist Framsóknarflokknum vel en var þyrnir í augum annarra flokka, einkum Alþýðuflokks og Kommúnistaflokksins sem sóttu fylgi sitt að langmestu leyti til bæjanna. Stuðningur Sjálfstæðismanna við ríkisstjórnina var bundinn því að unnt yrði að finna lausn á kjördæmamálinu.
Eftir langar og strangar viðræður komu fulltrúar stjórnarflokkanna tveggja, þeir Tryggvi Þórhallsson og Ólafur Thors, sér saman um málamiðlun sem fól í sér að þingmönnum væri fjölgað í 49 og tekin væru upp uppbótarsæti. Þannig færi þingstyrkur einstakra flokka nær því að endurspegla fylgi þeirra á landsvísu þótt áfram ætti landsbyggðin hlutfallslega fleiri þingmenn en þéttbýlið.
Kosningar 1933 og stjórnarslit
Stjórnarskrárbreytingarnar voru samþykktar í lok vorþings 1933. Þar sem samþykkja þarf breytingar á stjórnarskrá tvívegis með kosningum á milli var þing rofið og gengið til nýrra kosninga þann 16. júlí. Kosið var eftir gömlu kosningareglunum og tapaði Framsóknarflokkur miklu fylgi, en aðrir flokkar unnu ár. Þannig hlaut Sjálfstæðisflokkurinn mesta fylgi í sögu sinni, 48%.
Gerðust þær raddir háværar að kalla bæri saman aukaþing til að staðfesta stjórnarskrárbreytinguna svo unnt væri að kjósa eftir nýju kosningakerfi þegar að hausti. Ekki var fallist á þær kröfur og fór að lokum svo að ekki var gengið aftur til kosninga fyrr en 24. júní 1934.
Skiptar skoðanir voru innan Framsóknarflokksins um ágæti þess að kjósa strax aftur. Þegar þing kom saman í nóvember 1933 samþykkti þingflokkurinn að slíta stjórnarsamstarfinu og baðst Ásgeir Ásgeirsson þegar lausnar, en sat þó áfram uns ný stjórn hafði verið mynduð. Vildu Framsóknarmenn freista þess að reyna stjórnarsamstarf með Alþýðuflokki sem hefði haft minnsta mögulega minnihluta. Ekki náðist samstaða um þau áform sem leiddi til klofnings, þar sem hluti flokksmanna mynduðu Bændaflokkinn en Ásgeir Ásgeirsson gerðist þingmaður utan flokka.
Ættfræði
thumb|right|Ættartré Ættfræði (einnig kölluð ættvísi eða ættspeki og stundum „mannfræði“) er sú fræðigrein sem fjallar um skyldleika fólks, forfeður og afkomendur. Fræðigreinin er mjög forn og hefur meðal annars skipt máli vegna erfðaréttar, hefndarskyldu, göfgi og annars sem fólki þykir/þótti skipta máli. Nú til dags skiptir hún mjög miklu máli vegna rannsókna á erfðasjúkdómum. Ættfræði hefur stundum verið nefnd móðir sagnfræðinnar.
Öskubuskur
Öskubuskur voru kvennahljómsveit (söngsveit) sem var stofnuð af fimm nemendum í Gagnfræðaskólanum í Reykjavík árið 1945. Fáum árum síðar voru aðeins Margrét Björnsdóttir og Sigrún Jónsdóttir eftir. Þær gáfu út fjórar 78-snúninga plötur hjá útgáfunni Tónika árið 1954. Þekktustu lög þeirra af þessum plötum eru „Seztu hérna hjá mér ástin mín“ (Lydia K. Liliuokalani/Jón frá Ljárskógum) og „Bimbó“ (Rodney Morris/Guðmundur Sigurðsson).
18. mars
18. mars er 77. dagur ársins (78. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 288 dagar eru eftir af árinu.
1355
thumb|right|Morðið á [[Inês de Castro.]] Árið 1355 (MCCCLV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Ættfræði
Í upphafsorðum Íslendingabókar, elsta sagnarits á íslensku, segir Ari fróði Þorgilsson að í frumdrögum bókarinnar hafi hann ritað „áttartölu ok konunga ævi“, og í lok bókarinnar er yfirlit þar sem Ari rekur ættir íslenskra biskupa, og einnig sína eigin ætt í þrítugasta og sjötta ættlið frá Yngva Tyrkjakonungi.
Niðjatöl eru yfirlit yfir afkomendur fólks. Áatöl eru yfirlit yfir forfeður og formæður. Ættartré er myndræn uppsetning á ætt, þar sem fjölskyldur eru raktar yfir misjafnlega margar kynslóðir.
Norska kirkjan
thumb|Skjaldarmerki kirkjunnar. thumb|Biskupsdæmi Noregs. Norska kirkjan (norska: Den norske kirke) er fjölmennasta kirkja Noregs og tilheyrir evangelísk-lútersku grein kristninnar.
Rekja má norsku kirkjuna aftur til 1537 þegar siðaskiptin áttu sér stað. Hún var ríkiskirkja frá þeim tíma en árið 2012 minnkuðu afskipti ríkisins af kirkjunni og hún varð sjálfsstæðari. Árið 2017 var hún formlega skilin frá norska ríkinu og er eftir það sjálfstæð. Ríkið styrkir hana þó enn. . Norska þingið hefur breytt stjórnarskránni á þann veg að Noregur er ekki lengur með opinber trúarbrögð.
Tólf biskupsdæmi kirkjunnar eru í Noregi og funda biskupar þrisvar á ári. Meðlimir kirkjunnar eru 64,9% af heildarmannfjölda Noregs (2021) og hefur farið fækkandi. Einungis 3% fara oftar en einu sinni í mánuði í kirkju. Einungis 35% af giftingum fara fram í norsku kirkjunni en um 90% jarðarfara (2015). Árið 2015 fengu samkynhneigð pör að gifta sig í norsku kirkjunni. Börn sem eiga eitt foreldri í kirkjunni skrást sjálfkrafa í kirkjuna.
Ras al-Kaíma
Ras al-Khaimah er eitt af þeim sjö furstadæmum sem mynda Sameinuðu arabísku furstadæmin.
Furstadæmið ber sama nafn og höfuðstaðurinn, bærinn Ras al-Khaimah. Landsvæði furstadæmisins er ósamfellt og samanstendur af tveimur svæðum, annarsvegar norður-hluta þar sem höfuðstaðurinn er og raunar flestir bæjir dæmisins, og hinsvegar af strandlausum syðri hluta með minni bæjum.
Furstadæminu er stýrt sem einveldi af emírnum sheik Saud bin Saqr al-Qasimi.
Til ársins 1971 var Ras al Khaimah breskt verndarsvæði. Árið 1972 gekk Ras al-Khaimah í SAF.
Konungsríkið Danmörk
Danska er opinbert tungumál í konungsríkinu og stjórnaraðsetur þess er í Danmörku. Þing Danmerkur er staðsett í Kaupmannahöfn. Þar eiga Færeyingar og Grænlendingar tvo fulltrúa hvor. Æðsti dómstóll ríkisins er hæstiréttur Danmerkur.
Poki
Í mörgum löndum er rukkað fyrir poka í verslunum í dag en sögulega hefur þeim verið dreift viðskiptavinum að kostnaðarlausu. Ástæðan fyrir rukkunina er sú að of margir einnotapokar eru notaðir sem hefur stór áhrif á umhverfið. Í flestum verslunum er hægt að kaupa fleirnotapoka sem eru gerðir eru sterkara efni og endast þá lengur. Lífbrjótanlegir pokar eru framleiddir í dag, sem hafa minni áhrif á umhverfið því þeir brjóta niður í jörðinni eftir ákveðið tímabil.
Pokar geta líka verið úr vefnaði, eins og striga, og eru endingarbetri en plast- og pappírspokar. Stórir strigapokar heita sekkir. Til eru sérstakar tegundir af pokum til ýmissa nota. Sem dæmi má nefna ruslapoka og tepoka.
Rafvopn
thumb|right|Rafbyssa af gerð sem lögregla notar í nokkrum löndum. Rafvopn eru vopn sem hafa þann tilgang að valda sársauka eða lama fólk og dýr svo hægt sé að nálgast það og meðhöndla án þess að það geti veitt mótspyrnu, til dæmis við handtöku. Ýmsar tegundir rafvopna eru til, eins og litlir stuðpennar til að nota við sjálfsvörn, stuðkylfur notaðar á bæði dýr og fólk, stuðskildir notaðir af óeirðalögreglu, og rafbyssur sem lögregla notar í mörgum löndum sem óbanvænt vopn (þótt þær hafi stundum reynst banvænar).
Dæmigerð rafbyssa skýtur tveimur litlum pílum sem tengjast við hana með rafleiðslum. Þegar pílurnar snerta hörund fórnarlambsins fær það rafstuð með hárri spennu en lágum straumi sem veldur vöðvakrampa og lamar þannig fórnarlambið tímabundið. Rafstuðið veldur líka miklum sársauka.
Notkun rafvopna er umdeild þar sem þau hafa reynst banvæn í sumum tilvikum, en trú lögreglumanna á að þau séu ekki banvæn getur leitt til ofnotkunar eða misnotkunar. Í sumum löndum hafa rafvopn verið notuð við pyntingar fanga. Gagnrýnin leiddi til þess að framleiðandinn Taser hætti að halda því fram að rafbyssur fyrirtækisins væru óbanvænar, en gripið var til þess að kalla þær 'minna banvæn vopn'.
1823
Árið 1823 (MDCCCXXIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Fósturskóli Íslands
Saga skólans
Uppeldisskóli Sumargjafar var stofnaður af Barnavinafélaginu Sumargjöf árið 1946 að tillögu Þórhildar Ólafsdóttur forstöðukonu leikskólans Tjarnarborg. Þórhildur taldi mikla þörf á að fjölga fagmenntuðum konum á þeim þremur dagheimilum sem rekin voru af Sumargjöf og undir forystu Ísaks Jónssonar formanns félagsins tókst að afla styrkja frá ríki og borg svo unnt væri að stofna skólann. Á þessum árum var lítill skilningur í samfélaginu á þörfinni fyrir leikskólauppeldi og nauðsyn þess að mennta fólk til starfa á leikskólum.
Árið 1957 var nafni skólans breytt í Fóstruskóli Sumargjafar og starfaði skólinn undir því nafni til ársins 1973 er ríkið yfirtók hann og nafninu var breytt í Fósturskóla Íslands. Við breytinguna varð skólinn jafnt fyrir konur og karla og inntökukröfur voru auknar og var krafist stúdentsprófs eða gagnfræðaprófs að viðbættu tveggja ára námi. Hægt var að víkja frá inntökukröfunum ef umsækjandi átti að baki langan starfsferil á viðurkenndum uppeldisstofnunum fyrir börn.
1823
Á Íslandi
Dáin
Fósturskóli Íslands
Saga skólans
Fyrsti skólastjóri Fósturskóla Íslands var Valborg Sigurðardóttir en hún hafði lokið MA-námi í uppeldis- og sálarfræði í Bandaríkjunum. Valborg starfaði sem skólastjóri skólans og forvera hans í 39 ár. Gyða Jóhannsdóttir tók við starfinu.
1823
Erlendis
Fædd
Fósturskóli Íslands
Saga skólans
Við sameiningu Kennaraháskóla Íslands og Háskóla Íslands árið 2008 varð Menntavísindasviði Háskóla Íslands til og innan sviðsins er nú leikskólakennaradeild, sem segja má að sé arftaki Fósturskóla Íslands. Leikskólakennarafræði eru einnig kennd við Háskólann á Akureyri.
1823
Erlendis
Dáin
Kosningar í Bandaríkjunum 1988
Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 8. nóvember árið 1988.
Síðasti bærinn
Síðasti bærinn er íslensk 18 mínútna löng stuttmynd eftir Rúnar Rúnarsson frá 2004. Myndin fjallar um aldraðan bónda, leikinn af Jóni Sigurbjörnssyni, sem hefur misst konu sína og undirbýr gröf fyrir þau bæði á bænum. Myndin var að mestu tekin við eyðibýlið Arnarnes í Dýrafirði. Framleiðandi var Zik Zak. Myndin var tilnefnd til Óskarsverðlauna árið 2006 í flokki leikinna stuttmynda.
Erró
thumb|Erró Erró (fæddur Guðmundur Guðmundsson í Ólafsvík 19. júlí 1932) er íslenskur myndlistarmaður, sem starfar í anda póstmódernisma. Hann bjó á Kirkjubæjarklaustri áður en hann fluttist til Reykjavíkur og hóf nám þar. Erró er núna búsettur í Frakklandi.
Árið 1989 gaf Erró Listasafni Reykjavíkur um 2000 af verkum sínum og hefur verið opnuð vefsíða með myndum af þeim.
Fyrst málaði Erró undir listamannsnafninu Ferró, en var gert að breyta því. Faðir hans var Guðmundur frá Miðdal og eru þeir Erró og Ari Trausti Guðmundsson, jarðfræðingur, hálfbræður.
Tenglar
Erlendir
Sjónbeinandi
Sjónbeinandi í bókmenntaverki er sá sem beinir sjónum lesandans að einhverju. Í fyrstu persónu frásögn er sá sem mælir, sögumaður, einatt sjónbeinandi. Ef frásögnin er í endurliti þar sem sögumaður lítur yfir farinn veg og segir frá sjálfum sér yngri er sjónbeinandinn þó persónan eins og hún var þegar atburðirnir gerðust. Í þriðju persónu frásögnum kann svo vitundarmiðjan að vera sjónbeinandinn meðan sá sem talar í þriðju persónu er sögumaður.
John Leguizamo
Jonathan Alberto "John" Leguizamo (f. 22. júlí 1964) er bandarískur leikari og uppistandari.
Ralstonia
Ralstonia er ættkvísl baktería innan ættar Burkholderiaceae. Meðlimir ættkvíslarinnar eru staflaga og Gram-neikvæðir. Sumar tegundir eru kvikar og hafa þá ýmist staka, endastæða svipu eða kringstæðar svipur. Þær eru loftháðar og þarfnast því súrefnis til vaxtar og nota það sem loka-rafeindaþega í öndun. Undantekning er þó tegundin Ralstonia eutropha, sem er valháð loftfælin og getur með nítratöndun þrifist án súrefnis. Ættkvíslin er nefnd til heiðurs bandaríska örverufræðingnum Ericka Ralston.
Oddur Björnsson (leikskáld)
Oddur Björnsson (25. október 1932 – 21. nóvember 2011) var íslenskt leikritaskáld og einn helsti módernistinn í íslenskri leikritun. Hann er hvað þekktastur fyrir verk sitt 13. krossferðin sem frumsýnt var 1993. Oddur fékk menningarverðlaun DV árið 1981 fyrir leikstjórn á Beðið eftir Godot og heiðursverðlaun Grímunnar í júní 2011 fyrir ómetanlegt framlag sitt til íslenskra sviðslista.
Human-Etisk Forbund
thumb|Einkennismerki.
Human-Etisk Forbund (HEF) eru samtök norskra veraldlegra húmanista. Samtökin voru stofnuð árið 1956 í Osló. Árið 2020 náðu meðlimir tölunni 100.000. Það gera um 1,8% af heildarmannfjölda Noregs. Einstaklingar yfir 15 ára geta gerst meðlimir.
HEF er tengt alþjóðlegum samtökum veraldlegra húmanista eins og European Humanist Federation (EHF) og International Humanist and Ethical Union. Siðmennt á Íslandi eru systursamtök HEF.
HEF gefur út blaðið Fri tanke.
Morðsaga
Morðsaga er kvikmynd sem Reynir Oddsson skrifaði, leikstýrði, klippti og framleiddi árið 1977. Framleiðslan þótti mjög djörf á sínum tíma enda var íslensk kvikmyndagerð ekki komin almennilega á lappirnar þá.
Meistaradeild Evrópu 1998-99
Meistaradeild Evrópu 1998-99 var 44. Meistaradeild Evrópu. Úrslitaleikurinn var haldinn í Nou Camp, Barcelona, þar sem Manchester United og Bayern München mættust.
AFS
thumb|AFS Arrival Camp í Linz í Austurríki 2006 AFS eða Alþjóðleg fræðsla og samskipti eru alþjóðleg fræðslusamtök sem veita unglingum á aldrinum 15-18 kost á skiptinámi í öðrum löndum. Samtökin starfa nú í 60 þjóðlöndum í öllum heimsálfum.
Saga AFS
AFS voru stofnuð 1915 af A. Piatt Andrew, prófessor í þjóðhagfræði við Harvard-háskóla. Samtökin hétu áður American Field Service og voru samtök sjúkrabílstjóra sem störfuðu m.a. á vegum bandamanna í fyrri og seinni heimstyrjöldinni. Eftir fyrra stríð hófu samtökin að styrkja nemendur til náms í Frakklandi og 1946 var komið á fót skiptinemaarmi samtakanna. Ári síðar komu fyrstu skiptinemarnir frá ýmsum þjóðlöndum til náms í Bandaríkjunum. Síðan hafa samtökin þróast í að vera alfarið skiptinemasamtök og eru nú þau umfangsmestu sinnar tegundar í heiminum.
AFS á Íslandi
AFS hóf starfsemi á Íslandi 1957, en það ár héldu fyrstu átta íslensku skiptinemarnir til Bandaríkjanna. Starfsemi félagsins hefur vaxið jafnt og þétt síðan þá og sendir AFS á Íslandi nú árlega út 120-160 skiptinema og tekur á móti 40-50 erlendum nemum. Félagið er með höfuðstöðvar í Skipholti í Reykjavík en sérstakar deildir starfa á vegum þess á höfuðborgarsvæðinu, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi.
Kosningar í Bandaríkjunum 1980
Kosningar í Bandaríkjunum fóru fram þann 4. nóvember árið 1980.
Tugþraut
Tugþraut er íþróttagrein samsett úr tíu greinum: Þremur hlaupum (100 m, 400 m, 1500 m), 110 m grindahlaupi, kúluvarpi, kringlukasti, spjótkasti, hástökki, langstökki og stangarstökki.
Ásamt ættingjum sínum sjöþraut og fimmtarþraut er um að ræða einu frjálsíþróttagreinina þar sem árangurinn er ekki einfaldur út af fyrir sig heldur reiknaður yfir í stig.
Í tugþraut er keppt á tveimur dögum í fastri röð.
1824
Árið 1824 (MDCCCXXIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Erlendis
Fædd
Dáin
Vefnaður
thumb|Vefnaðir til sölu í [[Pakistan]]
Vefnaður eða dúkur er efni sem er ofið úr þráðum eða garni. Garn er búið til með því að spinna hráa ullar-, bómullar eða hörþræði saman. Vefnaður er búin til með því að vefa, prjóna, hekla, hnýta eða þrýsta trefjum saman (filt).
Denis Leary
thumb|240px|Leary, [[2011]] Denis Colin Leary (f. 1957) er bandarískur leikari og uppistandari.
Maria Ressa
Maria Angelita Ressa (f. 2. október 1963) er filippseysk-bandarískur blaðamaður og meðstofnandi og framkvæmdastjóri fréttavefsíðunnar Rappler. Hún hafði áður unnið í tæpa tvo áratugi sem rannsóknarblaðamaður CNN í Suðaustur-Asíu. Ressa hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 2021 ásamt rússneska blaðamanninum Dmítríj Múratov fyrir bar­áttu þeirra fyr­ir tján­ing­ar­frelsi í heima­löndum sínum.
Ressa hefur starfað sem yfirmaður fréttastofu CNN bæði í Jakarta í Indónesíu og í Maníla á Filippseyjum. Hún hefur jafnramt stýrt frétta­stofu stærstu sjón­varps­stöðvar Fil­ipps­eyja, ABS-CBN. Hún stofnaði Rappler árið 2012 ásamt tveimur starfssystrum sínum.
Árið 2020 var Ressa dæmd sek fyrir meiðyrði vegna brota gegn umdeildum lögum um netglæpi sem sett höfðu verið árið 2012. Dómurinn gegn henni var víða gagnrýndur af mannréttindahópum og blaðamönnum sem árás gegn fjölmiðlafrelsi.
Árið 2018 var Ressa í hópi blaðamanna sem bandaríska tímaritið Time útnefndi manneskju ársins fyrir baráttu þeirra gegn falsfréttum. Þann 13. febrúar 2019 var Ressa handtekin vegna ásakana um að Rappler hefði birt falsfréttir um viðskiptajöfurinn Wilfredo Keng. Fréttin, sem birt var árið 2012, fjallaði um tengsl hans við fyrrverandi dómara við hæstarétt landsins. Í júní 2020 var hún sakfelld af dómstóli í Maníla fyrir meiðyrði. Bent hefur verið á að fréttagreinin sem um ræddi var birt áður en netglæpalögin tóku gildi.
Þar sem Ressa er hávær gagnrýnandi Rodrigo Duterte, forseta Filippseyja, hefur víða verið litið á handtöku og sakfellingu hennar sem pólitíska aðför af hálfu ríkisstjórnarinnar. Ressa tók fyrsta viðtal sitt við Duterte á níunda áratugnum, þegar hann var borgarstjóri Davaó. Árið 2015, þegar Duterte var í framboði til forseta, tók Ressa við hann viðtal sem vakti heimsathygli þar sem hann viðurkenndi að hafa drepið þrjár manneskjur á borgarstjóratíð sinni. Eftir að Duterte var kjörinn forseti fór Ressa í auknum mæli að beina sjónum sínum að nettröllum úr hópi stuðningsmanna Duterte sem dreifðu falsfréttum á vefnum í þágu forsetans. Rappler fjallaði einnig um fíkniefnastríð Duterte og fjölda fólks sem hefur verið tekið af lífi án dóms og laga á stjórnartíð hans. Duterte hefur á móti sakað Rappler um að flytja falsfréttir og stjórn hans hefur sakað miðilinn um að stunda skattsvik.
Ressa er meðal 25 leiðtoga í Upplýsinga- og lýðræðisnefnd Blaðamanna án landamæra.
Norræn tungumál
Norræn eða norðurgermönsk tungumál eru indóevrópsk tungumál sem aðallega eru töluð á Norðurlöndum. Þau tilheyra flokki germanskra tungumála.
Málsögulega eru norrænu málin yfirleitt flokkuð í tvo hópa:
Taka skal fram að ýmsar svæðis- og stéttarmállýskur í Noregi, þar með talið bókmálið og ríkismálið hafa talist bæði til vestur- og austurnorrænna mála. Í héruðunum Bohuslän og Jamtlandi, sem tilheyrt hafa Svíþjóð síðan á 17. öld, finnast einnig mállýskur sem náskyldar eru norsku.
Einnig hafa norrænu málin flokkast í suður- norðurnorræn mál:
Þriðja skilgreiningin flokkar norrænu málin í meginlands- og eyjamál:
Vídalínsætt
Vídalínsætt er íslensk ætt kennd við Víðidalstungu í Vestur-Húnavatnssýslu. Til hennar teljast niðjar Arngríms Jónssonar „lærða“ (1568–1648) og eiginkvenna hans tveggja, Sólveigar „kvennablóma“ Gunnarsdóttur (f. um 1570, d. 1627) og Sigríðar Bjarnadóttur (f. 1601).
Eliza Reid
thumb|right|Elísa árið 2019. Eliza Jean Reid (f. 5. maí 1976) er kanadískur sagnfræðingur og forsetafrú Íslands síðan í ágúst árið 2016 en Eliza er eiginkona Guðna Th. Jóhannessonar forseta Íslands. Áður en hún varð forsetafrú skrifaði hún fyrir ýmis íslensk tímarit, þar á meðan Icelandair Stopover frá 2012 til 2016.
American Indian Movement
thumb|right|Fáni AIM American Indian Movement er baráttusamtök indíána í Bandaríkjunum. Samtökin voru stofnuð í Minneapolis í júlí 1968 til að berjast fyrir borgararéttindum indíána sem bjuggu í borgum, oft við mjög slæmar aðstæður. Margir frumbyggjar höfðu neyðst til að setjast að utan verndarsvæða og hefðbundinna ættbálkasvæða vegna eyðingarstefnu bandarískra stjórnvalda frá 4. áratugnum, sérstaklega í valdatíð Dwight D. Eisenhower þegar ákveðið var að virða ekki gerða samninga við ættbálka indíána frá 19. öld í nafni aðlögunar þeirra að bandarísku samfélagi. Markmið American Indian Movement endurspegluðu í fyrstu baráttumál Réttindahreyfingarinnar í Bandaríkjunum en urðu fljótlega víðtækari og snertu fleiri mannréttindi.
Eliza Reid
Menntun og starfsferill
Eliza Reid fæddist í Ottawa í Kanada og eru foreldrar hennar hjónin Hugh Reid kennari og Allison Reid húsmóðir. Eliza á tvo bræður þá Ewan Reid verkfræðing og Ian Reid rithöfund.
American Indian Movement
Hreyfingin stóð fyrir ýmsum áberandi mótmælum á 7. og 8. áratugnum. Árið 1969 stóðu þau fyrir töku Alcatraz-eyju sem þá var yfirgefið land í ríkiseigu. Haustið 1972 stóðu þau fyrir mótmælagöngu þvert yfir Bandaríkin sem var kölluð Stígur samningsbrota til að minna á samningsbrot Bandaríkjastjórnar. Róttækir meðlimir hreyfingarinnar voru meðal þeirra sem yfirtóku smáþorpið Wounded Knee 1973 og vörðust þar umsátri alríkislögreglunnar í 72 daga.
Eliza Reid
Menntun og starfsferill
Eliza lauk bakkalársgráðu í alþjóðasamskiptum frá Trinity College í Toronto-háskóla og útskrifaðist síðar frá St. Anthony's College við Oxford-háskóla með meistarapróf í sagnfræði.
Eftir að Eliza fluttist til Íslands árið 2003 gerðist hún blaðamaður hjá ýmsum íslenskum tímaritum. Hún skrifaði fyrir Reykjavík Grapevine og Iceland Review frá 2005 til 2008 og var ritstjóri Iceland Stopover. Hún er meðstofnandi Iceland Writers Retreat, árlegs móts rithöfunda sem koma til Íslands til að vinna að skriftum í litlum hópum og kynna sér íslenskar bókmenntir.
Forsetafrú
Eliza varð forsetafrú Íslands þegar eiginmaður hennar, Guðni Th. Jóhannesson, tók við embætti forseta Íslands þann 1. ágúst 2016. Eliza hefur sagt í viðtölum að henni hafi þótt nokkuð erfitt í upphafi að engar reglur hafi verið tiltækar varðandi hið nýja hlutverk hennar sem forsetafrú og því hafi hún þurft að móta hlutverkið að nokkru leyti sjálf en hún sé jákvæð að eðlisfari og hafi haft ánægju af þessari nýju áskorun. Sem forsetafrú hefur Eliza komið fram við ýmis tækifæri og flytur gjarnan ræður, ávörp og fyrirlestra og leggur ýmsum góðgerðarmálum lið og er t.d. verndari nokkurra íslenskra samtaka. Árið 2018 þáði Eliza boð um að gerast verndari Félags Sameinuðu þjóðanna á Íslandi og í september árið 2019 var tilkynnt að Eliza yrði verndari ungsveitar Sinfóníuhljómsveitar Íslands. Einnig er hún verndari Alzheimersamtakanna og Pieta samtakanna.
Í ágúst árið 2019 vakti pistill sem Eliza ritaði á facebook síðu sína talsverða athygli en þar varpaði hún fram ýmsum vangaveltum um hlutverk maka þjóðhöfðingja. Hún nefndi sem dæmi að gjarnan væri einungis gert ráð fyrir því að makar þjóðhöfðingja, í flestum tilvikum konur, væru aðeins fylgihlutir maka sinna á opinberum vettvangi og væri gert að taka þátt í sérstakri dagskrá eins og að skoða list­sýningar og hugsa um börn á meðan eigin­menn þeirra ræði alvarlegri málefni. Eliza hefur áhuga á að gera breytingar á þessu fyrirkomulagi og tekur fram í pistlinum að hún sé ekki handtaska eiginmanns síns.
Í október árið 2019 var tilkynnt að Eliza hefði gengið til liðs við Íslandsstofu og myndi taka að sér launaða stöðu sem talsmaður Íslandsstofu á erlendum viðburðum árið 2020. Þetta mun vera í fyrsta sinn sem forsetafrú Íslands tekur að sér launað starf.
Dagur íslenskrar tungu
Dagur íslenskrar tungu er íslenskur hátíðardagur, 16. nóvember, tileinkaður íslensku.
Haustið 1995 lagði menntamálaráðherra til að einn dagur ár hvert yrði tileinkaður íslensku og átak gert í varðveislu hennar. Fæðingardagur Jónasar Hallgrímssonar var valinn til minningar um framlag hans til íslenskunnar.
Fyrsti dagur íslenskrar tungu var 16. nóvember 1996 og hefur verið haldinn síðan árlega.
Ozzy Osbourne
thumb|Ozzy árið 2010. thumb|right|Ozzy Osbourne með Sharon Osbourne Ozzy Osbourne (f. John Michael Osbourne 3. desember, 1948 í Aston, Birmingham, Englandi) er best þekktur sem söngvari þungarokksveitarinnar Black Sabbath.
Þegar hann heyrði í Bítlunum á táningsaldri vaknaði löngun í honum að verða rokkstjarna. Hann hætti í skóla 15 ára gamall og vann fyrir sér sem m.a. verkamaður og í sláturhúsi. Osbourne var í hljómsveit með Geezer Butler árið 1967 sem hét Rare Breed og síðar svaraði hann auglýsingu Tony Iommi og Bill Ward sem vantaði söngvara í hljómsveit. Piltarnir fjórir stofnuðu fyrst hljómsveitina Polka Tulk sem spilaði blúsrokk, nafnið breyttist síðar í Earth og loks í Black Sabbath árið 1969 (vegna þess að önnur hljómsveit hét einnig Earth).
Osbourne var rekinn úr Sabbath árið 1977 fyrir óreglu en kom svo aftur fyrir plötuna Never Say Die en var rekinn aftur árið 1979. Hann giftist dóttur umboðsmanns Sabbath, Sharon Arden og hún varð umboðsmaður Osbournes síðar meir þegar hann hóf sólóferil og skipulagði einnig þungarokkshátíðina Ozzfest. Gítarleikari Ozzy, Randy Rhoads, sem var á 2 fyrstu sólóskífum hans, lést í flugslysi árið 1982. Lengst af hefur gítarleikarinn Zakk Wylde verið með Ozzy í sólóhljómsveit hans.
Eftir aldamót voru hjónin ásamt tveimur börnum sínum þátttakendur í raunveruleikaþættinum The Osbournes. Árið 2009 gaf Osbourne út sjálfsævisöguna I Am Ozzy. Osbourne á 3 börn með Sharon og 2 börn af fyrra hjónabandi. Hann hefur glímt við vímuefnafíkn í gegnum árin. Árið 2020 tilkynnti hann að hann hefði verið greindur með Parkinsons. Sama ár gaf hann út plötuna Ordinary Man, þar sem hann söng dúett með Elton John í titillaginu og heimildamyndin The Nine Lives Of Ozzy Osbourne kom út.
Í byrjun árs 2023 ákvað Osbourne að hætta að koma fram á tónleikum eftir að hafa glímt við heilsufarsvandamál. Hann fékk stuttu síðar Grammy-verðlaun fyrir bestu þungarokksplötu fyrir Patient Number 9. Hann hætti við að hætta og ákvað að koma fram á tónlistarhátíðum sumarið 2023.
Klara Ósk Elíasdóttir
Klara Ósk Elíasdóttir (f. 27. nóvember 1985) er íslensk söngkona og meðlimur í stúlknabandinu Nylon.
Æska
Klara Ósk fæddist í Svíþjóð og bjó þar þangað til hún var þriggja ára gömul og flutti þá í Hafnarfjörðinn. Allt grunnskólanám Klöru átti sér stað í Hvaleyrarskóla. Þaðan fór hún í Verzlunarskóla Íslands.
Klara var aðeins átta ára gömul þegar hún ákvað að verða söngkona og var ekki nema ellefu ára þegar hún söng lag inn á plötu með öllum fremstu söngvörum Íslands. Hún lék einnig lítið hlutverk í söngleiknum Bugsy Malone. Á næstu árum tók hún þátt í söngkeppnum þar sem hún hafnaði oft í verðlaunasæti. Klara stundaði þá söng í Tónlistarskóla Hafnarfjarðar.
Landnámshænsn
Landnámshænsn er afbrigði nytjahænsna, en flokkast sem deilitegund frá Gallus gallus í Gallus gallus domesticus og þaðan í fjölmörg ræktunarafbrigði, en hefur ekkert sérstakt fræðilegt flokkunarheiti.
Landnámshænsn komu til Íslands með landnámsmönnum á tíundu öld og rannsóknir á vefjaflokkagerð hennar sýnir skyldleika með gömlum norskum hænsnum.
Breska sérsveitin
thumb|right|Skjöldur SAS sveitarinnar thumb|right|Sérsveitarmaður á æfingu í Danmörku 1955. Special Air Service er sérsveit í Breska hernum stofnuð árið 1941, upphaflega sem hersveit og síðan frá 1950 sem 22. sérsveitarherdeild. Sérsveitin sérhæfir sig í leynilegum könnunarverkefnum, baráttu gegn hryðjuverkahópum, beinum aðgerðum og björgun gísla. Flest allar upplýsingar um SAS sveitinna eru háleynilegar, hvorki breska ríkið né dómsmálaráðaneyti skipta sér af aðgerðum þeirra þar sem þær eru svo leynilegar og viðkvæmar.
Í dag samanstendur sveitin af 22. Special Air Service Regiment sem er aðalhópur sérsveitarinnar en 21 og 23 Special Air Service Regiment eru varasveitir en allar sveitirnar heyra undir Bresku Sérsveitina (UKSF).
Rekja má rætur sérsveitarinnar til 1941 og Seinni Heimstyrjaldarinnar. Sérsveitin öðlaðist heimsfrægð þegar henni tókst að bjarga öllum nema tveimur gíslum úr gíslatökunni í sendiráði Írans í London 1980. Sérsveitin tók einnig þátt í aðgerðum í Falklandseyjastríðinu og gegn írska lýðveldishernum.
Jessica Steen
Einkalíf
Steen fæddist í Toronto í Ontario í Kanada. Jessica var aðeins átta ára þegar hún kom fyrst fram í sjónvarpi í kanadíska barnaþættinum The Sunrunners.
Ferill
Fyrsta hlutverk Steen var í kvikmyndinni Threshold frá 1981, þar sem hún lék dóttur persónu Donalds Sutherland. Árið 1998 þá var Steen boðið hlutverk í hamfaramyndinni Armageddon þar sem hún lék flugmanninn Jennifer Watts. Steen hefur einnig komið fram í kvikmyndum á borð við: A Judgment in Stone, Sing, Judgment og Chaos.
Fyrsta hlutverk Steen í sjónvarpi var árið 1983 í Hangin'In. Lék hún á móti Keanu Reeves í sjónvarpsmyndinni Young Again frá 1986. Frá 1987-1989 þá lék Steen í Captain Power and the Soldiers of the Future sem undirliðsforingjann Jennifer Chase. Síðan árið 1991 þá var henni boðið hlutverk Lindu Metcalf í Homefront sem hún lék til ársins 1993. Steen var með stórt gestahutverk í NCIS sem NCIS fulltrúinn Paula Cassidy sem hún lék frá 2003-2007. Hefur hún einnig verið með stór gestahlutverk í Heartland sem Lisa Stillman og í Flashpoint sem Donna Sabine. Aðrir sjónvarpsþættir sem Steen hefur komið fram í sem gestaleikari: Street Legal, ER, The Practice, Starget SG-1, Supernatural og CSI: Crime Scene Investigation.
Verðlaun og Tilnefningar
DVD Exclusive-verðlaunin
Gemini-verðlaunin
Rödd byltingarinnar
Rödd byltingarinnar var blað sem Baráttusamtökin fyrir stofnun kommúnistaflokks gáfu út í byrjun níunda áratugar 20. aldar. Ritstjóri þess var Þorvaldur Þorvaldsson.
Mangoldtsfallið
Mangoldtsfallið eða fall von Mangoldts er heiltölufall, sem kemur við sögu í talnafræði.
Queen Latifah
thumb|240px|Latifah, [[2008]] Dana Elaine Owens (f. 18. mars 1970) er bandarísk leikkona.
Mangoldtsfallið
Skilgreining
Fall von Mangolds uppfyllir eftirfarandi:
þar sem summan er yfir alla þætti d heiltölunnar n.
Tengsl við Dirichletraðir
Mangoldtsfallið er nátengt föllum, sem skilgreind eru með Dirichletröðum, t.d.
þar sem ζ er Zetufall Riemanns og Re(s) > 1.
Afleiða lograns af zetufallinu verður þá
Málmgrýti
Málmgrýti (enska: ore) kallast útfellingar steinda, sem innihalda verðmæta málma í nægjanlegu magni til arðbærrar vinnslu.
Brian Molko
thumb|right|Brian Molko Brian Molko (fæddur 10. desember 1972) er söngvari og gítarleikari bresku hljómsveitarinnar Placebo. Brian, sem er tvíkynhneigður, er hálfur bandaríkjamaður og hálfur skoti.
Fyrir utan tónsmíðarnar er hann meðal annars þekktur fyrir að koma oft fram sem dragdrottning á tónleikum.
Glerárhverfi
thumb|right|300px|Litið yfir Glerárhverfi út [[Eyjafjörður|Eyjafjörð; Glerá sést neðst til vinstri á myndinni.]]
Glerárhverfi er hverfi á Akureyri, til þess telst sá hluti bæjarins sem er norðan Glerár, í daglegu tali er það af sögulegum ástæðum oftast kallað Þorpið.
Hverfið skiptist í minni hverfi eftir endingum götunafnanna, þar eru Holtahverfi, Hlíðahverfi, Síðuhverfi og Giljahverfi sem eru að mestu íbúðahverfi en Nesjahverfi er iðnaðar- og athafnasvæði í vexti. Einnig eru atvinnusvæði við Krossanes, milli Austursíðu og Hörgárbrautar og við Óseyri þar sem er meðal annars smábátahöfn. Þrír grunnskólar eru í hverfinu, Glerárskóli, Giljaskóli og Síðuskóli. Nú búa rúmlega 7000 manns í hverfinu.
Saga
Framan af 20. öld voru bæjarmörk Akureyrar við Glerána. Heyrði svæðið norðan hennar undir Glæsibæjarhrepp og var því ekki innan lögsagnarumdæmis kaupstaðarins. Á seinni hluta 19. aldar fór að myndast vísir að þéttbýli á svæðinu nálægt ánni (þar sem nú er Langahlíð og Höfðahlíð) og þegar kom fram á 20. öld var komin þorpsmynd á svæðið sem fór að ganga undir heitinu Glerárþorp. Þorpið byggði einkum efnaminna fólk sem hafði ekki efni á því að reisa sér hús á Akureyri vegna byggingarreglugerða sem höfðu verið teknar upp þar sem bönnuðu m.a. byggingu torfbæja en nokkrir slíkir risu í Þorpinu á þessum árum. Fyrstu íbúar Þorpsins stunduðu sjálfsþurftarbúskap á litlum landskikum við hús sín og sóttu vinnu í iðnfyrirtæki á Akureyri þegar slíkt stóð til boða, sumir sóttu sjóinn.
Áður fyrr voru bara sveitabæir í Glerárþorpi. Nöfnin á þeim eru:
Búið er að rífa mörg af gömlu húsunum í glerárþorpi
Árið 1955 var Glerárþorp svo sameinað Akureyri og var þá kallað Glerárhverfi þó að þorpsnafnið hafi haldist allar götur síðan. Upp úr 1960 hófst skipulögð uppbygging í hverfinu sem þandist hratt út á áttunda, níunda og tíunda áratug 20. aldar.
Feneyjatvíæringurinn
Feneyjatvíæringurinn (eða Tvíæringurinn í Feneyjum) er umfangsmikil alþjóðleg myndlistarsýning helguð samtímalist sem er haldin annað hvert ár (oddatöluár) í Feneyjum. Tengd hátíðinni eru líka Kvikmyndahátíðin í Feneyjum og Sýning byggingarlistar í Feneyjum (Mostra di Architettura di Venezia). Tvíæringurinn hefur verið haldinn frá því 1895.
Árið 1907 hófu einstök ríki að reisa sérstaka sýningarskála í Giardini di Castello fyrir listamenn sína og nú eru þar um 30 varanlegir sýningarskálar. Noregur, Svíþjóð og Finnland sameinuðust um einn skála, Norræna skálann, sem Sverre Fehn hannaði árið 1962 en Danmörk var áður búin að reisa skála sem Carl Brummer teiknaði og sem Peter Koch síðar stækkaði. Ísland tók fyrst þátt árið 1960 með verkum Ásmundar Sveinssonar og Jóhannesar Kjarval og sýndi fyrst annaðhvort á alþjóðlegu sýningunni eða sem gestur í danska eða Norræna skálanum. Þegar Finnar ákváðu að taka þátt í Norræna skálanum 1984 tóku Íslendingar eldri timburskála þeirra á leigu. Skálann hannaði Alvar Aalto en honum var aðeins ætlað að standa tímabundið. Árið 2007 ákváðu Finnar að nota hann sjálfir og því sýndi Steingrímur Eyfjörð fyrir Íslands hönd í Palazzo Bianchi Michiel við Canal Grande það ár og Ragnar Kjartansson sýndi þar líka 2009. Árið 2011 sýndu Libia Castro og Ólafur Ólafsson í Palazzo Zenobio og það sama gerði Katrín Sigurðardóttir árið 2013.
Erfðamengi
Erfðamengi, eða genamengi er hugtak sem notað er í erfðafræði og lífupplýsingafræði sem safnheiti yfir allt erfðaefni í lífveru, jafnt gen sem önnur svæði kjarnsýranna. Í erfðamenginu eru fólgnar allar arfbærar upplýsingar og því ætti í grundvallaratriðum að vera hægt að endurgera starfhæfa lífveru út frá erfðamenginu, væru allir þroska- og stjórnunarferlar lífverunnar þekktir til fullnustu.
Tenglar
Erfðamengi nokkura tilraunalífvera hafa verið raðgreind. Hér eru tenglar á síður helgaðar nokkrum helstu tilraunalífverum (model organisms):
Katekólamín
Adrenalín og noradrenalín eru mjög skyld efni í bæði efnauppbyggingu og notkun. Bæði búa líkamann undir mikil átök og tengjast streituviðbrögðum. Dópamín er meðal annars talið gegna hlutverki í ýmiss konar fíkn og umbun. Það er líka notað í botnkjörnum, heilakjörnum sem sjá um viljastýrðar hreyfingar, og virðist einnig hafa einhverju hlutverki að gegna í minni, athygli og rökhugsun.
Birna Arnbjörnsdóttir
Birna Arnbjörnsdóttir (f. 1952) er prófessor í annarsmálsfræðum við Háskóla Íslands, forstöðumaður Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum og deildarforseti mála- og menningardeildar.
Ferill
Birna hefur sinnt kennslu í málvísindum, annarsmálsfræðum, leiðbeint á sjötta tug meistaraverkefna og sex doktorsverkefna sem öll tengjast fræðasviðum Birnu.
Rannsóknir og verkefni
Rannsóknir Birnu hafa einkum beinst að mótum tungumála, tvíyngi og fjöltyngi einstaklinga og samfélaga auk íslensku sem erfðarmáli. Doktorsverkefni Birnu fjallaði um þróun flámælis í vesturíslensku með sérstöku tilliti til félagslegra þátta. Ritgerðin kom út hjá University of Manitoba Press árið 2006. Birna hefur verið virk í rannsóknum og útgáfu á erfðarmálum sérstaklega vesturíslensku,  m.a verið einn af stjórnendum alþjóðlegs rannsóknarnets um erfðarmál, WILA. Birna hlaut ásamt Höskuldi Þráinssyni RANNÍS styrk til verkefnisins: Heritage Language, Linguistic Change and Cultural Identity en afrakstur þess verkefnis kom út í bókinni Sigurtungu í lok árs 2018 sem þau Höskuldur ritstýra ásamt Úlfari Bragasyni.
Rannsóknarverkefni Birnu og Hafdísar Ingvarsdóttur um áhrif ensku á Íslandi, English as a Lingua Franca in Icelandic in a Changing Linguistic Environment, var einnig styrkt af Rannís en niðurstöður þeirrar rannsóknar bentu til mikilla enskuáreita í íslensku samfélagi og ofmats málhafenda á enskukunnáttu sem leiðir til vandkvæða í námi og starfi. Birna er einn af forsvarsmönnum alþjóðlegs rannsóknarnets, PRISEAL um ritun og útgáfu fræðigreina á ensku og áhrif þess á þekkingarsköpun. Birna er einnig þátttakandi í öndvegisverkefni um áhrif ensku á íslensku í stafrænum heimi.
Birna hefur stýrt þróun Icelandic Online frá upphafi. Vefurinn felur í sér 6 námskeið með yfir 5000 námsviðföng á 5 færnistigum. Námskeiðin eru aðgengileg í tölvum og snjalltækjum, gjaldfrjáls og öllum opin. Icelandic Online hefur stuðlað að bættu aðgengi að íslenskukennslu um allan heim og hefur hlotið mjög góðar viðtökur. Icelandic Online fékk viðurkenningu mennta- og menningarmálaráðherra fyrir framlag þess til íslensks máls árið 2014. Auk þess hefur verkefnið fengið Hagnýtingarverðlaun Háskóla Íslands og viðurkenningu Íslenskrar málnefndar árið 2019. Aðferðafræði og tæknihluti Icelandic Online hefur verið nýttur til að þróa Faroese Online og Finland Swedish Online.
Þá hefur Birna tekið þátt í verkefnum á sviði máltækni ásamt Hannesi Högna Vilhjálmssyni, Icelandic Language and Culture Training in Virtual Reykjavík, þar sem sýndarveruleiki er nýttur til tungumálanáms.
Nýjustu rannsóknir Birnu eru framhald fyrri rannsókna. Annars vegar stýrir Birna verkefninu Mót vestnorænna tungumála ásamt Auði Hauksdóttur sem skoðar dönsku og ensku í sambýli við grænlensku, færeysku og íslensku. Verkefnið er styrkt af Nordplus – sprog. Hitt verkefnið er þróun og prófun nýrrrar aðferðarfræði í enskri akademískri ritun og læsi á háskólastigi sem er sérstaklega ætlað nemendum sem þurfa að tileinka sér námsefni á ensku.
Ýmis stjórnunar- og félagsstörf
Birna hefur tekið þátt ýmsum stjórnunar- og félagsstörfum. Í Bandaríkjunum tók hún þátt í að byggja upp menntun fyrir innflytjendur til New Hampshire. Hún átti sæti í fjölda nefnda og stjórna sem vörðuðu kennslu ensku sem annars máls m.a. New Hampshire Department of Education Ad Hoc Committee on Multicultural Affairs (1989-1991); New Hampshire Professional Standards for Teachers Task Force (1999-2000); Nashua, New Hampshire Title VII Advisory Council (1991); Manchester, New Hampshire Title VII Advisory Council (1992); New Hampshire Task Force on Diversity in the Health and Human Resources Sector (1998-2000).
Birna var formaður félags kennara í ensku sem öðru máli í Norður Nýja Englandi frá 1998-2000 og fulltrúi þeirra hjá alþjóðlegum samtökum, TESOL. Birna er höfundur fyrstu námskrár í íslensku sem erlendu mál (1999) og er brautriðjandi á sviði fagtengdrar tungumálakennslu gegnum fyrirtæki sitt Fjölmenningu í samstarfi við íslensk stéttarfélög. Birna er einn af stofnendum félagsins Móðurmál sem hefur það að markmiði að efla móðurmálsfærni barna sem flytjast til Íslands.
Birna var fulltrúi Hug- og félagsvísinda í Háskólaráði 2006-2008, átti sæti í stjórn Landsbókasafns Íslands/Háskólabókasafns 2006-2008 og í stjórn Reiknistofnunar Háskóla Íslands 2012-2016. Birna hefur átt sæti í stjórn Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum frá 2010 en innan vébanda hennar er Alþjóðleg tungumálamiðstöð sem er UNESCO miðstöð II. Hún varð formaður stjórnar SVF og forstöðumaður 2018.
Thomas Paine
200px|right|thumb|Málverk af Thomas Paine, eftir [[Auguste Millière (1880)]] Thomas Paine (29. janúar 1737 - 8. júní 1809) var rithöfundur, fræðimaður og hugsjónamaður sem átti mikinn þátt í að vinna sjálfstæðismálinu í Bandaríkjunum fylgis og er því talinn með landsfeðrum Bandaríkjanna. Verk hans Common Sense (Almenn skynsemi) varð grundvöllurinn að sjálfstæðisyfirlýsingunni 1776.
Aðfararveð
Aðfararveð eru þau veðréttindi sem stofnast fyrir atbeina handhafa opinbers valds, sem liður í fullnustugerðum skuldheimtumanna.
Þroskaþjálfaskóli Íslands
Þroskaþjálfaskóli Íslands var starfræktur frá 1971-1998. Skólanum var ætlað að mennta fólk til starfa að málefnum fatlaðs fólks. Skólinn var lagður niður árið 1998 er hann sameinaðist Kennaraháskóla Íslands og nám til þroskaþjálfa færðist yfir á háskólastig. Frá sameiningu Kennaraháskóla Íslands og Háskóla Íslands árið 2008 hefur þroskaþjálfafræði verið kennd á Menntavísindasviði HÍ.
Forveri Þroskaþjálfaskólans var Gæslusystraskóli Íslands sem tók til starfa árið 1958. Á þeim tíma og fram til þess að starfsheitið þroskaþjálfi varð til árið 1971 voru þær konur sem störfuðu með fötluðu fólki kallaðar gæslusystur. Gæslusystraskólinn var starfræktur á Kópavogshæli og var Björn Gestsson forstöðumaður þess jafnframt skólastjóri skólans. Árið 1971 var nafni skólans breytt í Þroskaþjálfaskóli Íslands.
Með samþykkt nýrrar reglugerðar árið 1976 varð Þroskaþjálfaskólinn að sjálfstæðri stofnun sem starfaði undir heilbrigðis- og tryggingaráðuneytinu og Bryndís Víglundsdóttir þroskaþjálfi varð skólastjóri Þroskaþjálfaskólans.