cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andakílsárvirkjun
Aðdragandi
Skömmu eftir lok fyrri heimsstyrjaldarinnar var stofnað félag á Vesturlandi um virkjun Andakílsár. Gerðar voru teikningar, en verkið fór út um þúfur þegar ekki fékkst ríkisábyrgð fyrir framkvæmdinni.
Á árum síðari heimsstyrjaldarinnar komst á ný skriður á virkjunarmálið. Stofnað var sameignarfélag í eigu Akraness, Borgarfjarðarsýslu og Mýrasýslu árið 1942. Ákvað félagið árið 1944 að reisa 3,7 MW rafstöð. Alþingi samþykkti ríkisábyrgðina og fór undirbúningur þá í fullan gang.
Íslensk hönnun
Árni Pálsson verkfræðingur var hönnuður stöðvarhússins og stíflumannvirkja. Hann var jafnframt tæknilegur ráðunautur verksins ásamt Jakobi Guðjohnsen, síðar Rafmagnsstjóra í Reykjavík. Andakílsárvirkjun var því fyrsta stóra virkjunin sem var að öllu leyti hönnuð og reist af Íslendingum.
Árið 1974 var afl stöðvarinnar rúmlega tvöfaldað upp í 8 MW, þegar bætt var við nýrri vélasamstæðu. Um leið voru stíflumannvirki styrkt og stækkuð.
Við sameiningu Orkuveitu Reykjavíkur og Akranesveitu árið 2001 varð Andakílsárvirkjun eign Orkuveitunnar.
Victor Hugo
Victor Hugo (26. febrúar 1802, Besançon, Frakklandi – 22. maí 1885, París) var franskur ljóða-, skáldsagna- og leikritahöfundur og einn af áhrifamestu skáldum frönsku rómantíkurinnar. Þekktustu verk hans eru Vesalingarnir (Les Misérables) og Maríukirkjan í París (Notre-Dame de Paris). Hann var íhaldssamur í æsku en varð síðar mikill stuðningsmaður lýðveldisstefnu. Verk hans snertu á helstu málefnum og stefnum ríkjandi í stjórnmálum og list á æviferli hans.
Vestureyjar
Vestureyjar getur átt við:
Victor Hugo
Árdagar
Ókyrrð einkenndi æsku Hugo, en skömmu fyrir fæðingu hans endaði valdatíð Búrbóna í frönsku byltingunni, ríkisstéttaþing var sett saman og svo síðar lagt af þegar Napóleon Bónaparte gerði Frakkland að keisaraveldi en þá var Hugo orðinn tveggja ára. Skömmu fyrir átján ára afmæli var konungsveldi Búrbóna svo endurreist. Skoðanir foreldra hans einkenndu þær hugmyndafræðilegu og trúarlegu andstæður sem voru ríkjandi allt hans líf; faðir hans var hermaður, trúlaus lýðræðissinni og dyggur stuðningsmaður Napoleóns en móðir hans var kaþólikki og konungssinni.
Sophie, móðir Hugo, fylgdi eiginmanni sínum á varðstaði til Ítalíu og Spánar. Hún fékk leið á herlíferninu og stanslausum ferðalögum, auk þess að vera upp á kant við ótryggan eiginmann sinn. Hún ákvað því að skilja við hann og flutti til Parísar. Íhaldssemi Hugo á yngri árum má því rekja til þess að móðir hans ól hann upp en í fyrstu verkum hans má greina ástríðufulla hollustu við konung og trúna. Það var ekki fyrr en í kjölfarið á febrúarbyltingunni 1848 sem hann fór að gagnrýna kaþólsku kirkjuna og fór að berjast fyrir lýðræði og frjálsri hugsun.
Hugo sneri ekki aftur til Frakklands fyrr en eftir að síðara keisaraveldið hrundi í miðju fransk-prússneska stríðinu árið 1870 og þriðja lýðveldið var stofnað í París. Stuttu eftir að Hugo sneri aftur til Parísar hófu Prússar umsátur um borgina. Á meðan á umsátrinu stóð varð matarskortur svo mikill að Parísarbúar neyddust til þess að borða dýragarðsdýr og rottur. Hugo skrifaði um reynslu sína: „Við erum ekki einu sinni að borða hesta lengur. Kannski er þetta hundur? Kannski er þetta rotta? Ég er farinn að fá magapínu. Við leggjum okkur hið óþekkta til munns.“
Eftir að stríðinu lauk tók Hugo virkan þátt í stjórnmálum þriðja lýðveldisins. Hann sat á þingi fyrir Signukjördæmi frá 30. janúar 1876 til dauðadags og átti í samskiptum við ýmsa helstu áhrifamenn Frakklands á þessum tíma, meðal annars Adolphe Thiers, Léon Gambetta og Georges Clemenceau.
Frumverk
Eins og mörg ung skáld á þessum tíma var Hugo undir miklum áhrifum François-René de Chateaubriand, upphafsmans rómantíkur og eitt af afburðarskáldum Frakka á 18. öld. Hugo ákvað ungur að hann skyldi vera eins og Chateaubriand eða vera annars ekki neitt en sú varð raunin að mörgu leiti, hann hélt áfram að breiða út rómantík, tók þátt í stjórnmálum sem lýðræðissinni og fyrir vikið lenti í útleigð, ekki ólíkt Chateaubriand.
Bráðþroska eldmóður og mælska í fyrstu verkum Hugo gerðu hann frægan ungan að aldri. Fyrsta ljóðasafn hans (Nouvelles Odes et Poésies Diverses) var gefið út 1824, þegar hann var aðeins tuttugu og tveggja ára gamall og ávann sér þannig konunglega ölmusu frá Lúðvík XVIII. Ljóðasafnið sem kom tveimur árum síðar (Odes et Ballades) gerði hann þó enn frægari og þar sýndi hann fram á náttúrulega hæfileika sína sem skáld.
Þrátt fyrir að vera gegn óskum móður hans, varð Hugo ástfangin og trúlofaðist leynilega bernsku kærustu sinni, Adéle Foucher (1803-1868). Hann var óvenjulega náin móður sinni og giftist því ekki Foucher fyrr en eftir að móðir hans lést árið 1822. Hann gaf út fyrstu skáldsöguna sína næsta ár (Han d'Islande, 1823) og aðra skáldsögu þrem árum síðar (Bug-Jargal, 1826). Á árunum 1829 til 1840 gaf hann út fimm ljóðarit í viðbót (Les Orientales, 1829; Les Feuilles d'automne, 1831; Les Chants du crépuscule, 1835; Les Voix intérieures, 1837; and Les Rayons et les ombres, 1840) og mótaði orðspor sitt sem eitt helsta harmljóða- og ljóðaskáld síns tíma.
Kolfinna Nikulásdóttir
Kolfinna Nikulásdóttir (1990) er íslensk leikkona, leikstjóri, handritshöfundur og rappari. Hún stundaði nám á sviðshöfundabraut í Listaháskóla Íslands. Kolfinna er ein af meðlimum rappsveitarinnar Reykjavíkurdætur, þar sem hún notast gjarnan við gælunafnið Kylfan.
Með bróður sínum, Nikulási Stefáni Nikulássyni, stýrði hún hlaðvarpsþættinum Ísland í dag, satan sem var í gangi á Alvarpinu árið 2014.
The Devil's dictionary
The Devil's dictionary eða Orðabók Andskotans (í þýðingu Hallbergs Hallmundssonar) er ritverk og orðabók eftir Ambrose Bierce og er samantekt orðútskýringa sem hann gaf út í vikublaðinu Wasp 1881-1906. Bókin kom fyrst út sem „Orðskviðir hundingjans“ 1906 en hlaut síðar sitt þekkta heiti. Bækur í svipuðum stíl hafa verið gefnar út, t.d. The Computer Contradictionary. Mikil launhæðni (og hreinskilni jafnvel) er fólgin í orðaútskýringunum og þykja þær almennt hnyttnar.
Dæmi um orðútskýringar:
Auk skilgreininga er að finna ljóð og mistúlkaðar goðsagnir.
Ísskápur
thumb|250px|Breskur ísskápur. Ísskápur eða kæliskápur er tæki sem kælir innihald sitt. Hann er með vélbúnað sem flytur hita innan úr tækinu út í umhverfið. Algengast er að nota ísskápa til að kæla mat sem hættir til að skemmast nema vöxtur gerlanna sé bældur með kælingu. Ísskápar eru algeng heimilistæki. Algengt hitastig í ísskáp er á bilinu 5-10 °C en hitastillingin getur verið háð bæði menningarsvæði og óskum einstakra notenda. Margir ísskápar eru búnir frystihólfi eða sambyggðum frystiskáp til að frysta matvæli.
Fantasía 2000
Fantasía 2000 (enska: Fantasia 2000) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1999 sem er framhaldsmynd kvikmyndarinnar Fantasía. Myndin var framleidd af Walt Disney Feature Animation og gefin út hjá Buena Vista Distribution.
Proteaceae
thumb|Proteaceae Silfurtrjáaætt (fræðiheiti Proteaceae) eða silfurtrjáaætt er ættkvísl. Plöntufjölskylda í röð silfur trjálíkra (Proteales). Um það bil 77 ættkvíslir með um það bil 1600 tegundir koma fyrir á suðurhveli jarðar.
Fjölskyldan var nefnd af Antoine Laurent de Jussieu árið 1789 úr ættinni Protea, sem aftur kemur frá nafni guðsins Proteus. Hann gat breytt um lögun og rúllað um mismunandi dýr. Þetta nafn var valið vegna mikils fjölbreytni af blómum og laufum fjölskyldunnar.
Davis-sund
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Davis-sunds Davis-sund er sundið á milli Baffinslands og vesturstrandar Grænlands. Það tengir Labradorhaf í suðri við Baffinsflóa í norðri en er mun grynnra en bæði þessi hafsvæði. Það er þekkt fyrir mikla sjávarfallastrauma. Sundið heitir eftir enska landkönnuðinum John Davis sem sigldi um það árið 1586 í leit að Norðvesturleiðinni.
Ytri Suðureyjar
thumb|250px|Kort af Ytri Suðureyjum og lega við Skotland. thumb|250px|[[Barra Head, syðsti oddur Ytri Suðureyja.]]
Ytri Suðureyjar eða Vestureyjar (skosk gelíska: Na h-Eileanan Siar eða Na h-Eileanan an Iar „Vestureyjar“; enska: Outer Hebrides eða Western Isles) eru eyjaþyrping við vesturströnd meginlands Skotlands. Þær tilheyra stærri eyjaþyrpingu sem heitir Suðureyjar. Þær eru aðskildar frá meginlandi Skotlands af Innri Suðureyjum og Skotlandsfirði (e. the Minch). Skosk gelíska er aðaltungumál í eyjunum þó er meirihluti enskumælandi íbúa á ákveðnum svæðum.
Í eyjunum eru ýmsar mikilvægar fornleifar. Eyjarnar voru undir stjórn norrænna manna í um það bil 400 ár en voru færðar Skotlandi í Perth-sáttmálanum árið 1266. Ytri Suðureyjar komu þá undir stjórn ýmsra skoskra ættbálka (e. clans) svo sem MacLeod, MacDonald, MacKenzie og MacNeil. Nauðarflutningar fólks af eyjunum á 19. öld höfðu eyðileggjandi áhrif á mörg bæjarfélög þar en á síðustu árum er íbúum hætt að fækka. Í dag eru flestar jarðir í eyjunum komnar í eign heimamanna. Atvinna í eyjunum snýst um ferðaþjónustu, búmennsku, fiskveiðar og vefnað.
Aðaltenging milli eyjanna er sjóleiðis. Tíðar ferjusiglingar eru milli eyjanna og meginlandsins. Stærsti bærinn í eyjunum er Stornoway. Trú, tónlist og íþróttir eru mikilvægir þættir í menningu eyjanna.
Sunfish
thumb|right|Börn læra að sigla á Sunfish. Sunfish er vinsæl grunnrist kæna hönnuð af bandaríska fyrirtækinu Alcort á 6. áratug 20. aldar. Hún er 4,2 metrar að lengd og vegur aðeins 59 kíló. Hún er með þríhyrnt latneskt segl sem er strengt á rá bæði að ofan og neðan. Báturinn var viðurkenndur sem alþjóðleg keppnisgerð árið 1981.
Hægt er að tvímenna og þrímenna á Sunfish en oftast er aðeins einn sem siglir honum.
Rannsóknarnefnd Alþingis
Rannsóknarnefnd Alþingis er þriggja manna nefnd skipuð af Alþingi með lögum eftir bankahrunið á Íslandi haustið 2008. Tilgangur nefndarinnar var að rannsaka aðdraganda og orsakir hrunsins og birta þær upplýsingar í opinberri skýrslu. Nefndinni var fyrst og fremst ætlað að komast til botns í ábyrgð ráðherra, alþingismanna og opinberra embættismanna. Nefndin tók viðtöl við fyrrum bankastjóra bankanna í lok mars 2009. Síðast þegar sambærileg nefnd var skipuð var það vegna Hafskipsmálsins svokallaða árið 1985.
Nefndin
Nefndina skipa:
Ákvörðun um hæfni Sigríðar
Sigríður Benediktsdóttir var í viðtali við skólablaði Yale-háskóla í apríl 2009 um bankahrunið. Þar sagði hún meðal annars: Jónas Fr. Jónsson, fyrrverandi forstjóri Fjármálaeftirlitsins, taldi þessi ummæli bera þess merki að hún hefði gert upp hug sinn til hluta rannsóknarefnisins. Jónas hélt því fram að ekki yrði tryggt að málefnaleg sjónarmið yrðu lögð til grundvallar og að réttaröryggi þeirra sem hagsmuni hefðu af réttri niðurstöðu nefndarinnar væri ógnað. Páll og Tryggvi komust sameiginlega að þeirri niðurstöðu að ummæli Sigríðar hefðu verið almenn og Sigríður væri því ekki vanhæf.
Skýrslan
Skýrslan kom út þann 12. apríl 2010 og er hún fáanleg bæði á prenti og í netútgáfu. Hluti skýrslunar verður einnig þýddur yfir á ensku og birtur á netinu .Rannsóknarnefndin átti upprunalega að skila niðurstöðum sínum í skýrslu 1. nóvember 2009 en útgáfudegi skýrslunar var frestað nokkrum sinnum. Fyrst var rannsóknarnefndinni veittur frestur til að birta skýrsluna til 1. febrúar 2010. Útkomu skýrslunnar var síðan frestað aftur 25. janúar 2010 og enn aftur 26. febrúar. Ástæðan sem nefndin gaf upp á blaðamannafundi sama dag var að fleiri atriði hefðu fundist sem nefndin telur sig þurfa að gera grein fyrir.
Alþingi hefur skipað sérstaka nefnd til þess að fjalla um skýrslu rannsóknarnefndarinnar en í henni sitja:
Stokkönd
Stokkönd (fræðiheiti: Anas platyrhynchos) er fugl af andaætt. Hún er að mestu leyti staðfugl á Íslandi. Stokkendur eru algengasta og jafnframt þekktasta andartegundin hér á landi fyrir utan æðarfugl. Stokkendur eru buslendur. Áætlað er að varpstofninn sé 10.000-15.000 pör og einhvers staðar á milli 20.000 til 40.000 fuglar dvelji hér yfir veturinn. Stokkendur eru talsvert veiddar til matar. Sennilega útbreiddasta öndin á láglendi en er sjaldgæf á hálendinu. Hefur mikla aðlögunarhæfni og er oft í nánu sambýli við manninn. Stokkandarsteggurinn er nefndur grænhöfði, og stokköndin við Mývatn er stundum kölluð stóra gráönd.
Einkenni
Lengd:	52 – 56 cm.
Stundum er stokkönd kölluð grænhöfðaönd því blikinn er með grænan haus og mjög skrautlegur. Hann er í felubúningi júní – ágúst. Goggur karlfugls er gulgrænn með svartri nögl, goggur kvenfugls er daufgulrauður oft með flekkjum. Fætur beggja kynja eru rauðgulir og augu dökk. Kollan er hávær, garg hennar er rámt “bra-bra” steggurinn er hljóðlátur, flautar í biðilsleikjum.
Fæða
Ýmiss vatna- og landgróður en einnig smádýr svo sem lirfur, skeldýr og kuðungar.
Varp
Eru einkennandi fyrir andapolla víða um land til dæmis Tjörnina í Reykjavík. Þær halda sig við vötn og votlendi, helst kjósa þær tjarnir með sef- og starargróðri. Á veturna eru þær helst við sjóinn og einnig inn til lands þar sem ferskvatn leggur ekki. Stokkendur verpa 8-10 eggjum fyrstar anda, eða síðast í apríl og í maí. Kollan liggur ein á eggjunum sem klekjast út á 4 vikum.
1138
Árið 1138 (MCXXXVIII í rómverskum tölum)
Racing Club de Avellaneda
Racing Club de Avellaneda, eða bara Racing Club er argentínskt félag frá Buenos Aires. Liðið hefur átján sinnum orðið argentínskur meistari og einu sinni hampað Suður-Ameríkutitlinum.
Vetrarlykill
Vetrarlykill (fræðiheiti Primula bella) er blóm af ættkvísl lykla.
10. mars
10. mars er 69. dagur ársins (70. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 296 dagar eru eftir af árinu.
Nikulás Stefán Nikulásson
Nikulás Stefán Nikulásson er íslenskur listamaður. Hann útskrifaðist úr myndlistadeild Listaháskóla Íslands árið 2013. Hann hefur unnið í myndlist og gjörningalist. Ásamt systur sinni, Kolfinnu Nikulásdóttur, stýrði hann hlaðvarpsþættinum Ísland í dag, satan sem var í gangi á Alvarpinu árið 2014.
Reynir í Mýrdal
thumb|right|Reyniskirkja og [[Reynisfjall í baksýn.]] thumb|right|Séð af Reynisfjalli vestur [[Reynisfjara|Reynisfjöru til Dyrhólaeyjar.]] Reynir í Mýrdal eða Reynir í Reynishverfi er bær, kirkjustaður og áður prestssetur í Reynishverfi í Mýrdal og er einn af syðstu bæjum á Íslandi. Reynir er landnámsjörð og bjó þar landnámsmaðurinn Reyni-Björn, sem nam land á milli Hafursár og Kerlingadalsár samkvæmt Landnámabók.
Reynisfjara, sem kennd er við bæinn, er á milli Dyrhólaeyjar og Reynisfjalls og þykir sérlega falleg og tilkomumikil en brimasöm og hættuleg. Þó var töluvert útræði þaðan á árum áður og á meðal þeirra sem þaðan reru voru séra Jón Steingrímsson, sem var bóndi á Hellnum í Mýrdal um tíma, og Sveinn Pálsson læknir og náttúrufræðingur. Legstaður Sveins er í Reyniskirkjugarði.
Kirkja hefur verið á Reyni frá því skömmu eftir kristnitöku. Um miðja 19. öld var fyrsta timburkirkja í Vestur-Skaftafellssýslu byggð á Reyni en það er votviðrasamt í Mýrdalnum og hún fúnaði fljótt. Önnur kirkja var reist í stað hennar skömmu fyrir aldamótin 1900 en það fór á sömu leið fyrir henni. Árið 1966 var svo steinkirkjan sem nú stendur reist. Prestssetrið var flutt til Víkur í Mýrdal árið 1932.
Kirkjusmiðurinn
Til er gömul þjóðsaga um kirkjusmíði á Reyni og er hún svona:
Tjarnarkirkja (Vatnsnesi)
Tjarnarkirkja er kirkja að Tjörn á vestanverðu Vatnsnesi. Kirkan þar var reist á árunum 1930 til 1940 úr steinsteypu. Alls tekur kirkjan milli 70 og 80 manns í sæti en altaristafla er eftir Þórarinn B. Þorláksson, máluð 1910. Er hún eftirmynd altaristöflunnar í Dómkirkjunni í Reykjavík eftir G.T. Wegener.
Frá Tjörn er víðsýnt yfir Húnaflóa og til Stranda. Inn af Tjörn opnast mikill dalur sem teygir suður í Vatnsnesfjall. Klofnar hann í Þorgrímsstðadal og Katadal að austan. Jörðinni á Tjörn fylgja ýmiss hlunnindi s.s. reki og veiði.
Maurildi
Maurildi er ljósfyrirbæri í hafi sem stafa af lífljómun frá skoruþörungum  sem  nefnast á fræðimáli Noctiluca. Þessir einfrumungar gefa við áreiti frá sér ljósblossa sem verður vegna efnahvarfa fosfórsameinda.
Í ritinu Atli eftir  Björn Halldórsson í Sauðlauksdal sem út kom út árið 1777 segir: "Ef maurildi sést mikið í sjó, boðar sunnanátt og þeyvind, oftast hvassan".
Heimildir
نوكتيليوكا Morild Meeresleuchten Noctilucales Noctilucales Morild Moreld Noctiluca Yakamoz
Grant Show
Einkalíf
Show fæddist í Detroit, Michigan en ólst upp í San Jose, Kaliforníu. Hann stundaði nám í leiklist við Kaliforníuháskólann í Los Angeles, ásamt því að stunda nám við London Academy of Music and Dramatic Art.
Sjávarsalt
thumb|250px|Sjávarsaltframleiðsla á [[Île de Ré í Frakklandi]]
Grant Show
Einkalíf
Var hann giftur Pollyanna McIntosh frá 2004-2011.
Sjávarsalt
Sjávarsalt er borðsalt sem framleitt er með því að láta sjó gufa upp og fella þannig út saltkristallana. Salt er aðallega notað til geymslu matvæla, í matargerð og við framleiðslu snyrtivara. Í sjávarsalti eru önnur steinefni og sölt sem gefa því annað bragð en er af borðsalti, sem er yfirleitt hreint natríumklóríð sem framleitt hefur verið úr steinsalti, sem unnið er úr jörðu. Sjávarsalt er yfirleitt dýrara en borðsalt og er notað til dæmis sem krydd á hágæða kartöfluflögur.
Grant Show
Leikhús
Show hefur komið fram í leikritum á borð við On The Waterfront, The Boys of Winter og The Glass Menagerie.
Sjávarsalt
Sjávarsalt er framleitt á eftirfarandi svæðum:
Grant Show
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Show var árið 1985 í ABC Afterschool Specials. Lék hann í sápuóperunni Ryan´s Hope sem Ricky Hyde, frá 1984-1987. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við Saturday Night Live, Ed, Six Feet Under, Grey's Anatomy, CSI: Crime Scene Investigation og Burn Notice.
Sjávarsalt
Samsetning
Sjávarsalt samanstendur af eftirfarandi jónum:
Grant Show
Sjónvarp
Árið 1992 var honum boðið eitt af aðahlutverkunum í Melrose Place sem Jake Hanson, sem hann lék til ársins 1997. Lék hann einnig persónuna í Beverly Hills 90210 og í Models, Inc. Síðan árið 2008 lék hann Tom Decker í Swingtown en aðeins ein sería var framleidd.
Show hefur leikið stór gestahlutverk í Strong Medicine sem Bend Sanderson, í Point Pleasant sem Lucas Boyd, í Accidentally on Purpose sem James, og í Private Practice sem Archer Montgomery.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Show var árið 1992 í A Woman, Her Men, and Her Futon. Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Raw Footage, The Girl Next Door og Fucken' Americans.
Verðlaun og tilnefningar
Soap Opera Digest-verðlaunin
Pori
Pori var stofnuð árið 1558 af Jóhanni þriðja svíakonungi. Hún var eyðilögð af Rússum snemma á 18. öld og var ráðist á hana af Bretum og Frökkum um miðja 19. öld í Krímstríðinu. Þjóðverjar notuðu flugvöll við Pori í seinni heimsstyrjöld og héldu þar sovéskum stríðsföngum.
Íshokkíliðið Ässät frá Pori hefur þrisvar orðið finnskur meistari. Pori jazz-hátíðin er vel þekkt í Evrópu.
Össur (aðgreining)
Össur getur átt við um eftirfarandi:
Töfrabrögð
thumb|right|Töframaður Töfrabrögð eru sviðslist sem gengur út á að skemmta áhorfendum með sjónhverfingum eða brögðum sem virðast ómöguleg en eiga sér í raun eðlilegar skýringar. Töfrabrögð eru annars eðlis en galdur þar sem galdramaður reynir að skapa áhrif með yfirnáttúrulegum hætti. Töfrabrögð eiga sér aldalanga sögu sem hluti af helgiathöfnum og götulist. Nútímatöframennska þróaðist sem sviðslist á 18. og 19. öld. Frumkvöðlar á borð við Jean Eugène Robert-Houdin í París og John Henry Anderson í London gerðu töfrabrögð að skemmtun á sviði í sérútbúnum leikhúsum sem áhorfendur greiddu fyrir að sjá. Harry Houdini tók sviðsnafn sitt upp eftir Robert-Houdin.
Töfrabrögð eru stunduð af bæði atvinnufólki og áhugafólki, bæði á sviði og við ýmsar aðrar aðstæður. Töfrabrögð skiptast í marga flokka eins og sviðsbrögð með stórum leikmunum og aðstoðarfólki, spila- og peningagaldrar þar sem áhorfendur og töframaður eru í návígi, hugsanabrögð þar sem töframaður virðist lesa hugsanir áhorfenda eða stjórna þeim með hugsanaflutningi, og flóttabrögð þar sem töframaður losar sig úr fjötrum.
Álandshaf
thumb|right|Kort sem sýnir Álandshaf Álandshaf er hafsvæði í Eystrasalti milli Álandseyja og Svíþjóðar. Þar sem styst er milli landa heitir Syðri-Kverk. Norðan við Álandshaf er Botnhaf í Helsingjabotni.
Kattarmjálmsheilkenni
thumb|Útlitseinkenni Cri du Chat heikennis. Barn sem er 8 mánaða, 2 ára, 4 ára og 6 ára. Kattarmjálmsheilkenni er meðfætt heilkenni sem byggist á úrfellingu (tapi) á hluta af styttri armi litnings nr. 5. Einkennið er kennt við kattarmjálm vegna þess að nýfædd börn með þetta heilkenni gráta á sérkennilegu hátóna gráthljóði, sem líkist kattarmjálmi.
Harmabótarkvæði
Harmabótarkvæði (eða Harmbótarkvæði) er norrænt danskvæði, vikivaki eða sagnadans sem var vinsæll hér á landi fyrr á öldum.
Kvæðið er talið mjög fornt þar sem það þekkist víða um Norðurlönd (Noregi, Færeyjum og Danmörku). Þó hefur ekki tekist að aldursgreina Harmabótarkvæði nákvæmlega. Talið er að kvæðið hafi borist hingað til Íslands frá Noregi fyrir siðaskiptin en Færeyingar, ólíkt Íslendingum, virðast hafa kynnst dönsku útgáfu kvæðisins um svipað leyti.
Nú á dögum er Harmabótarkvæði allþekkt kórverk og er það reglulega sungið af kórum landsins.
Þjóðlög við Harmabótarkvæði
Harmabótarkvæði virðist hafa lifað lengi á vörum fólks hér á landi. Bjarni Þorsteinsson prestur á Siglufirði og þjóðlagasafnari þekkti eina laglínu við kvæðið og birti nótur þess í riti sínu Íslenskum þjóðlögum. Þá kunni Sesselja Eldjárn (1893-1987) á Tjörn í Svarfaðardal aðra laglínu við kvæðið sem virðist vera svipuð þeirri sem Bjarni þekkti. Varðveist hefur segulbandsupptaka af Sesselju flytja Harmabótarkvæði og er upptakan varðveitt í Stofnun Árna Magnússonar. Upptakan er aðgengileg á vefslóð Ísmúss.
Kuldaofnæmi
thumb|Útbrot eftir kulda. Kuldaofnæmi er sjúkdómur þar sem að kuldi getur valdið útbrotum. Þeim fylgir oft kláði.
Úrræði
Ofnæmistöflur geta slegið á helstu einkenni. Í allra verstu tilvikum getur sjúklingurinn neyðst til þess að flytja í hlýrra loftslag.
Tröllafesti
Tröllafesti (fræðiheiti: Crassula perforata) er þykkblöðungur í ættkvísl eilífðarlaufa. Það er ættað frá Suður-Afríku. Tröllafesti er vinsæl inniplanta.
Blöð tröllafestis eru grágræn og þykk. Þau liggja í kringum legginn og líkjast perlum í útliti. Greinarnar hanga niður og blóm myndast á endana. Blómin eru lítil og grágrænhvít.
Aritatsu Ogi
Aritatsu Ogi (fæddur 10. desember 1942) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 62 leiki og skoraði 11 mörk með landsliðinu.
Auglýsingastofa
Auglýsingastofa er fyrirtæki sem vinnur að framleiðslu auglýsinga, hönnun einkennismerkja, gerir markaðsáætlanir, og sér jafnvel um almannatengsl, viðburðarstjórnun og ráðgjöf. Auglýsingastofur virka stundum sem stoðdeildir við markaðsdeildir stærri fyrirtækja.
2. maí
2. maí er 122. dagur ársins (123. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 243 dagar eru eftir af árinu.
Sveinn tjúguskegg
thumb|right|Sveinn og Jómsvíkingar sverja hverjir öðrum trúnað í erfidrykkju Haralds blátannar Málverk eftir [[Lorenz Frølich um 1883-1886 í Friðriksborgarhöll. ]] Sveinn tjúguskegg (~960 – 3. febrúar 1014) varð einn konungur Danmerkur um 986 en hafði áður verið konungur með föður sínum, Haraldi blátönn, um nokkurra ára skeið. Ekki er vitað hver móðir Sveins var en faðir hans var að minnsta kosti tvíkvæntur.
Þeir feðgarnir urðu ósæáttir og leiddi Sveinn uppreisn gegn föður sínum sem leiddi til þess að hann var hrakinn frá völdum en Sveinn varð einn konungur. Haraldur flúði á náðir Jómsvíkinga og dó í Jómsborg ekki löngu síðar. Samkvæmt Saxo Grammaticus var hann særður til ólífis með ör frá Pálna-Tóka. Þá segir sagan að Jómsvíkingar hafi rænt Sveini og krafist þyngdar hans í gulli sem lausnargjalds, en danskar konur hafi þá látið skartgripi sína fyrir konunginn. Eftir þetta sóru Jómsvíkingar Sveini trúnað í erfidrykkju eftir Harald. Þessar frásagnir Saxo eru þó ekki taldar ýkja trúverðugar.
Innrásin í England
thumb|right|Sveinn tjúguskegg. Lágmynd í Swansea Guildhall í Wales. Sveinn réðist inn í England 1003 vegna þjóðernishreinsana Aðalráðs ráðlausa, Englandskonungs, á norrænu fólki í Danalögum. Gunnhildur, systir Sveins, hafði þá verið drepin af mönnum Aðalráðs. Aðalráður sá sér þann kost vænstan að semja um frið og Sveinn innheimti hátt lausnargjald, Danagjöld, fyrir að hafa sig á brott.
Árið 1013 gerði Sveinn allsherjar innrás í England, ásamt Knúti syni sínum, með það að markmiði að leggja landið undir sig. Þegar Sveinn réðst á London er sagt að íbúar borgarinnar hafi rifið brúna yfir ána Thames (sbr. barnagæluna London bridge is falling down) til að reyna að hindra framrás víkinganna. Sveinn þurfti að hörfa, en næstu mánuði lagði hann undir sig allt England, nema London, þar sem Aðalráður hélt sig.
Þegar Aðalráður flúði til Normandí síðla árs 1013 varð Sveinn formlega konungur Englands. Hann naut þess þó ekki lengi því að einungis fimm vikum síðar lést hann í Gainsborough. Hann var fyrst lagður til hvílu í dómkirkjunni í Jórvík en seinna voru jarðneskar leifar hans fluttar í Hróarskeldudómkirkju.
Eftirmenn Sveins
Fyrri kona Sveins var Gunnhildur, hertogadóttir frá Póllandi, og áttu þau synina Harald 2. og Knút ríka. Seinni kona hans var Sigríður stórráða drottning í Svíþjóð og var dóttir þeirra Ástríður, móðir Sveins Ástríðarsonar.
Haraldur, elsti sonur Sveins, tók við ríki í Danmörku. Bróðir hans, Knútur, sem hafði verið með Sveini í víking á Englandi sneri heim með flotann, en Haraldur vildi ekki hafa hann í Danmörku með allan þennan her. Aðalráður sneri í millitíðinni aftur heim til Englands og reyndi að komast aftur til valda ásamt syni sínum, Játmundi járnsíðu. Knútur hélt þá flotanum til Englands, barðist við þá og hafði sigur að lokum.
Auknefni konungsins vísar líklega til yfirvaraskeggs sem skipt er í miðju, sem var í tísku í Englandi á þessum tíma, en ekki til tvískipts hökuskeggs.
Wilfrid Laurier
Sir Henri Charles Wilfrid Laurier (20. nóvember 1841 – 17. febrúar 1919) var sjöundi forsætisráðherra Kanada, í embætti frá 11. júlí 1896 til 6. október 1911. Hann var fyrsti frönskumælandi forsætisráðherra landsins.
Æviágrip
Wilfrid Laurier fæddist í Québec árið 1841 til frönskumælandi foreldra. Hann gekk í háskóla í þorpinu L'Assomption og hóf eftir útskrift þaðan að nema lögfræði við McGill-háskóla. Á námsárum sínum varð hann rómaður fyrir mikla ræðuhæfileika.
Árið 1887 sagði Edward Blake, formaður Frjálslynda flokksins, af sér og Laurier var kjörinn til að taka við embættinu. Laurier vakti mikla athygli og vann sér inn mikla virðingu innan flokksins á árum sínum í stjórnarandstöðu. Sem leiðtogi kanadísku stjórnarandstöðunnar talaði Laurier gegn tollaverndarstefnu í Kanada og gegn kaþólsku klerkavaldi í Québec.
Laurier tók harða afstöðu í deilu sem átti sér stað um skólalög í Manitoba á lokaárum 19. aldar. Deilt var um hvort ríkið skyldi áfram reka sérstaka, aðskilda skóla fyrir frönskumælandi kaþólikka annars vegar og fyrir enskumælandi mótmælendur hins vegar í fylkinu. Lögin um kaþólsku skólana höfðu verið sett þegar franskir kaþólikkar voru í meirihluta í Manitoba en með æ stærri íbúahóp enskumælandi mótmælenda var farið að líta á lögin sem tímaskekkju. Fylkisstjórn Manitoba lagði niður kaþólsku skólana árið 1890 en þar sem sú lagasetning braut í bága við hina fyrri varð málið að langvinnu þrætuepli í kanadískum stjórnmálum. Ríkisstjórn Íhaldsflokksins var klofin í afstöðu sinni til málsins en Laurier, þrátt fyrir að vera sjálfur franskur kaþólikki, beitti sér af öllu afli gegn því að kaþólsku skólarnir yrðu settir á ný þar sem hann taldi fylkið hafa sjálfsákvörðunarrétt í málinu. Laurier vann sér einkum inn óvild kaþólskra biskupa í skólamálinu en þrátt fyrir áróður þeirra gegn honum vann Frjálslyndi flokkurinn stórsigur í kosningum árið 1896 og Laurier varð forsætisráðherra Kanada.
Eftir að Laurier komst til valda kynnti hann málamiðlun í Manitoba-deilunni og stakk upp á því að kaþólikkum skyldi boðið upp á kaþólska ríkismenntun eftir tilvikum á stöðum þar sem nógu margir kaþólikkar væru búsettir. Þessi málamiðlun sefaði flesta og þótti Laurier almennt hafa leyst deiluna með prýði.
Stjórnartíð Lauriers einkenndist af vexti, iðnvæðingu og innflutningi. Laurier beitti sér fyrir auknu sjálfstæði Kanada en ræktaði um leið náin sambönd bæði við Bretland og við Bandaríkin. Stjórn Lauriers formfesti meðal annars aðild fylkjanna Saskatchewan og Alberta að ríkjasambandi Kanada og lagði drög að stofnun kanadísks herflota.
Laurier var leiðtogi stjórnarandstöðunnar á árum fyrri heimsstyrjaldarinnar. Hann beitti sér gegn því að herkvaðning yrði tekin upp í styrjöldinni og neitaði að taka þátt í þjóðstjórn með Íhaldsmönnum. Laurier lést árið 1919 en Frjálslyndi flokkurinn komst aftur til valda árið 1921 og hefur áfram verið eitt af helstu öflum kanadískra stjórnmála.
Donets
thumb|Kort. Donets eða Severskíj Donets er stærsta fljót í austur-Úkraínu og stærsta þverá Don. Fljótið rennur rúma 1000 kílómetra og á upptök sín norður af Belgorod í Rússlandi, fer í gegnum Úkraínu, og tæmist við Rostov-oblast í Rússlandi. Svæðið Donbas er kennt við ána.
Donets hefur verið farartálmi rússneska hersins í innrás hans 2022.
Búktal
thumb|right|Bandaríski búktalarinn [[Carla Rhodes ásamt brúðunni Cecil Sinclaire.]] Búktal er sviðslist sem gengur út á þá sjónhverfingu að rödd flytjandans berist frá öðrum stað. Oft notast búktalarar við brúður sem þeir hreyfa með höndunum um leið og rödd þeirra virðist berast úr munni brúðunnar. Búktal er þekkt frá því í fornöld og var notað við helgiathafnir. Sem skemmtun á sviði þróaðist búktal í tengslum við farandsýningar á 18. öld. Fyrsti nútímabúktalarinn sem notaðist við brúðu sem sat á hné hans og átti samtal við hann, er almennt talinn vera Fred Russell með brúðuna Coster Joe.
Þuríður sundafyllir
Þuríður sundafyllir var landnámsmaður í Bolungarvík og bjó á Vatnsnesi í Syðridal. Talið er að hún hafi komið til Íslands um 940. Hún og förunautar hennar námu Bolungarvík alla og Skálavík.
Þjóðólfur bróðir hennar bjó í Þjóðólfstungu sem síðar er nefnd Tunga. Þuríður leyfði Þjóðólfi bróður sínum að eiga jafn mikið land af sínu og hann gæti girt fyrir á einum degi. Þjóðólfur lagði garð frá Stiga fyrir Hlíðardal og hálfan Tungudal og deildu þau syskinin um Tungudal og lögðu hvort á annað að verða að steindröngum. Þuríður óskaði þess að sem flestir fuglar myndu drita á Þjóðólf og hann lagði á Þuríði að á henni skyldu vindar gnauða mest.
Prjónn (prjónaskapur)
thumbnail|Prjónað í hring með nokkrum prjónum thumbnail|Nálaprjónar í mismunandi stærðum thumbnail|Hringprjónar í mismunandi lengdum og stærðum thumbnail|Spjald til að ákvarða stærð prjóna Prjónn er verkfæri til að prjóna flíkur úr garni. Þegar prjónað er fram og til baka eru oft notaðir nálaprjónar sem eru prjónar með pinna á enda til varnar því að lykkjur falli af og rakni upp. Ef prjóna á í hring þá eru notaðir sérstakir hringprjónar en ef hlutur er lítill hringur eins og vettlingar og sokkar þá getur verið er erfitt að nota hringprjóna og þá er gjarnan prjónað í hring með því að nota fjóra eða fimm slétta prjóna. Notað er staðlað kerfi varðandi stærð prjóna og er tekið fram í prjónauppskriftum hvaða stærð af prjónum er miðað við.
Glæðuætt
Glæðuætt (latína: Teloschistaceae) er ætt fléttna. Tegundir sem tilheyra ættinni eiga það sameiginlegt að mynda litarefnið parietín sem er gult eða appelsínugult á litinn. Flétturnar mynda það ýmist í öllum vefjum eða sérstaklega í askhirslum eða þali. Á Íslandi höfðu að minnsta kosti 40 tegundir ættarinnar verið skráðar árið 2009.
Dafnis og Klói
Dafnis og Klói (gríska: Δάφνις και Χλόη, Dafnis kai Khlóe) er saga eftir forngríska höfundinn Longos, sú eina sem varðveist hefur eftir hann. Sagan gerist á 2. öld e.Kr. á eyjunni Lesbey. Þetta er hirðingja- og ástarsaga titilpersónanna, en er um leið einnig sögð lýsa launhelgum Díonýsosar. Hinn íslenski þýðandi verksins Friðrik Þórðarson minnist á þetta í eftirmála þýðingar sinnar: ''Það er eftirlætisíþrótt grískra höfunda að tala allt í líkingum [..]; undir yfirborði sögunnar grillir einhver dulin fræði sem sérstaka kunnandi þarf til að skilja. [..] Sagan af Dafnis og Klói virðist vera samin handa safnaðarmönnum í launhelgum Díonýsusar; þetta má ráða sumpart af orðfæri sumpart af atburðum sögunnar''.
Öxar við ána
Texti
Öxar við ána, árdags í ljóma, upp rísi þjóðlið og skipist í sveit. Skjótum upp fána, skært lúðrar hljóma, skundum á Þingvöll og treystum vor heit. Fram, fram, aldrei að víkja. Fram, fram, bæði menn og fljóð. Tengjumst tryggðaböndum, tökum saman höndum, stríðum, vinnum vorri þjóð.
Enrico Fermi
thumb|200px|Enrico Fermi um 1945 Enrico Fermi (29. september 1901 – 28. nóvember 1954) var einn mesti eðlisfræðingur 20. aldarinnar og sérfræðingur í nifteindum. Fæddur í Róm, sonur Alberto Fermi og Idu de Gattis. 1922 útskrifaðist hann með doktorsgráðu í eðlisfræði frá Háskólanum í Pisa. Meðal afreka hans má nefna uppgötvun hans á lögmálunum sem stjórna eindum er hlýta einsetulögmáli Paulis árið 1926, en þær eru kallaðar Fermíeindir eftir honum, og kenningu hans um beta-hrörnun (1934) sem leiddi til uppgötvunnar kjarnaklofnunar. Hann hlaut nóbelsverðlaunin í eðlisfræði 1938 fyrir rannsóknir sínar á tilbúinni geislun nifteinda og kjarnahvörfum vegna hægfara nifteinda. Í kjölfarið flutti hann til Bandaríkjanna til að flýja Ítalíu fasismans og varð Bandarískur ríkisborgari árið 1944. Þar náði hann miklum árangri í rannsóknum á kjarnaklofnun og framkvæmdi röð tilrauna sem miðuðu að því að framkalla keðjuverkun kjarnaklofnunar. Þetta tókst 2. desember 1942 á veggtennisvelli í Chicago. Í framhaldi af þessu tók hann þátt í Manhattan-verkefninu um smíði fyrstu kjarnorkusprengjunnar. Eftir stríðið tók hann við prófessorsstöðu við Chicago-háskóla og rannsakaði uppruna geimgeisla. Lengdareiningin fermí er kennd við hann.
Söngleikur
thumb|right|Mynd frá uppsetningu á Oklahóma! frá 2015. Söngleikur er tegund tónlistarleikhúss sem blandar saman tónlist, söng, leik og dansi. Sagan er sögð í gegnum orðin, tónlistina og hreyfingarnar, sem og tilfinningar. Hægt er að tengja söngleiki við óperu en aðalmunurinn er að í söngleikjum er jafn mikil áhersla lögð á dans, söng og talað mál. Samtölin á milli laga eru oftast töluð en í óperum er allt verkið sungið. Í sumum söngleikjum eru þó öll samtölin sungin, til dæmis í Vesalingunum. Þeir sem standa að baki uppsetningu söngleiks eru leikstjóri, tónlistarstjóri, danshöfundur og hljómsveitarstjóri ef það á við. Flestir söngleikir styðjast við söngbók með texta laganna sem sungin eru.
Vestrænir söngleikir komu fram á sjónarsviðið á 19 öld og hin svokallaða „gullöld söngleikjanna“ byrjaði 1940. Meðal þekktustu söngleikja sögunnar eru Leikhússkipið (1927), Oklahóma! (1943), Saga úr vesturbænum (1957), The Fantasticks (1960), Hárið (1967), Vesalingarnir (1985), Óperudraugurinn (1986) og Skuld (1994).
Margir frægir söngleikir hafa orðið að vinsælum kvikmyndum, en dans- og söngvamyndir eru oft byggðar á söngleikjum. Eins eru til dæmi um hið gagnstæða, þar sem söngleikurinn byggist á kvikmyndinni, eins og nýlegir söngleikir byggðir á teiknimyndum frá Disney.
Bókarsöngleikir
Bókarsöngleikir eru söngleikir með söguþræði sem komu fram á 20 öld. Þar er söngbók (libretto) handritið sem skilgreinir söguþráð, þróun persónanna, talað mál og sviðsleiðbeiningar. Söngbókin tryggir að söngleikurinn sé ekki samsafn af söngatriðum sem passa ekkert saman.
Aðalmunurinn á þessum söngleikjum og söngleikjum sem á undan komu er að í bókarsöngleikjum eru lögin og dansatriðin fléttuð inn í söguþráðinn til þess að vekja alls kyns tilfinningar hjá áhorfendum og til að styðja við framvindu sögunnar. Áður höfðu dans- og söngatriði oft aðeins þann tilgang að láta fáklæddar stúlkur með fjaðrir valsa um sviðið, áhorfendum til ánægju. Á fyrri árum voru söngleikir settir upp til þess að sýna tónlistina eða frægan söngvara og leikurinn bara stutt atriði sem áttu að tengja úr einu lagi í annað.
Freiburg (aðgreining)
Freiburg getur átt við ýmsar borgir eða landfræðilega staði:
Söngleikur
Gullöldin 1940 til 1969
thumb|alt=Rodgers and Hammerstein|Rodgers og Hammerstein. Söngleikjadúóið Rodgers og Hammerstein markaði upphaf gullaldar söngleikja á fimmta og sjötta áratugnum með mörgum vinsælum söngleikjum. Richard Rodgers samdi tónlistina og Oscar Hammerstein II textana, söguna og sviðsleiðbeiningarnar. Hann var það sem kallað var söngbókarhöfundur. Oklahóma! var fyrsti söngleikurinn sem þeir skrifuðu saman og markaði upphaf sautján ára samstarfs þeirra. Söngleikurinn er byggður á leikritinu Green Grow the Lilacs eftir Lynn Riggs. Söngleikurinn segir ástarsögu kúrekans Curly McLain og bóndastúlkunnar Laurey Williams. Oklahóma! er gott dæmi um svokallaðan bókarsöngleik, sem voru komnir fram á þessum tíma, þar sem var góður söguþráður og lög og dansar sem ýttu honum áfram. Rodgers og Hammerstein unnu með Agnes de Mille, danshöfundi, sem fór allt aðrar leiðir með dansinn heldur en hafði áður verið gert og notaði oft frekar hversdagslega atburði til að láta persónur tjá sig. Í byrjun söngleiksins eru tjöldin til dæmis dregin frá og á sviðinu stendur kona að strokka, en utan sviðs heyrist rödd syngja byrjunina á upphafslaginu „Oh, What a Beautiful Mornin'“. Söngleikurinn Oklahóma! varð mjög vinsæll og var fluttur 2.212 sinnum á Broadway. Hann fékk mjög góða dóma. Til dæmis skrifaði Brooks Atkinson í The New York Times að upphafslagið hefði breytt söngleikjum til framtíðar. Rodgers og Hammerstein urðu innblástur fyrir yngri rithöfunda sem höfðu áhuga á að skrifa söngleiki. Fleiri söngleikir sem þeir skrifuðu saman eftir Oklahóma! voru South Pacific (1949), Kóngurinn og ég (1951) og Söngvaseiður (1959).
Sólskin með vanillubragði
Sólskin með vanillubragði er saga um sveitadýrin og lífið í sveitinni. Bókin var gefin út árið 2019. Hún er eftir Guðríði Baldvinsdóttur.
Söngleikur
Gullöldin 1940 til 1969
Árið 1956 skrifuðu Alan Jay Lerner, textahöfundur, og Frederick Loewe, tónlistarhöfundur, hinn fræga söngleik My Fair Lady sem var byggður á skáldsögu eftir George Bernard Shaw. Ung og efnileg leikkona, Julie Andrews, lék aðalhlutverkið en hún hafði fyrst komið fram á sviðinu aðeins tveimur árum fyrr, í The Boy Friend árið 1954 sem var flutt í London. Á þessum árum var heimsmetið í fjölda sýninga oft slegið. The Boy Friend hélt því í mörg ár með 2.078 sýningar, en My Fair Lady sló það með 2.717 sýningar. Söngleikurinn Túskildingsóperan kom nálægt því að slá það, með 2.707 sýningar, en hann sló annað met og varð sá söngleikur sem var sýndur lengst í leikhúsi utan Broadway, þangað til að The Fantasticks sló það árið 1960.
Sólskin með vanillubragði
Söguþráður
Sagan byrjar með því að Tindra vaknar um maí morgun og hún á að flytja til Svíþjóðar en hún vill það ekki. Uppáhalds kindin hennar Drottning bar tveimur dauðum lömbum eða það er sem þau halda. Hún bar 3 lömbum eitt lifandi en það var pínu lítið. svo kemur tölvusjúki frændi Tindru sem heitir Aron Freyr. Það tekur sinn tíma fyrir Aron að venjast sveitinni. Þegar hann er búinn að því lenda Tindra, Aron og Vanilla saman í sveita ævintýrum, til dæmis dettur Aron ofan í skíta kjallarann undir fjárhúsinu og það þurfti að toga hann upp úr honum. Hann var dálítið skítugur.
Söngleikur
Gullöldin 1940 til 1969
Saga úr vesturbænum, sem kom út 1957, er nútíma útgáfa af leikritinu Rómeó og Júlíu þar sem sagan gerist í New York og í stað fjölskyldnanna Montague og Capulet eru götugengin Jets og Sharks. Jets er gengi ungra pólsk-ameríska unglinga en Sharks unglinga frá Púertó Ríkó. Tony, einn af Jets, er byggður á Rómeó sem verður ástfanginn af Maríu, sem er systir leiðtoga Sharks og er byggð á Júlíu. Leonard Bernstein gerði tónlistina og nýliðinn Stephen Sondheim gerði textana. Sýningin var sýnd 732 sinnum á Broadway en 1.040 sinnum á West End.
Síðasti frægi söngleikur 6. áratugarins var Söngvaseiður eftir Rodgers og Hammerstein. Hann er orðinn einn frægasti söngleikur sögunnar, en hann var sýndur 1.443 sinnum á Broadway þegar hann var settur upp fyrst. Söngleikurinn hefur verið sett upp margoft eftir það. Til dæmis var gerð fræg mynd með Julie Andrews og Christopher Plummer í aðalhlutverkum árið 1965. Söngvaseiður var síðasti söngleikur Rodgers og Hammerstein því níu mánuðum eftir frumsýninguna dó Oscar Hammerstein úr krabbameini. Sagan gerist árið 1938 í Austurríki og er um Von Trapp-fjölskylduna og Mariu sem fær vinnu sem kennslukona fyrir börnin sjö.
Sólskin með vanillubragði
Vanilla
Vanilla er litla forustu gimbrin sem er mikill prakkari. Hún og Tindra eru bestu vinir.
Dalrós
Dalrós er amma Tindru og á sauðfjárbú á Vothömrum.
Söngleikur
Gullöldin 1940 til 1969
Árið 1960 kom söngleikurinn The Fantasticks út, með tónlist eftir Harvey Schmidt og texta eftir Tom Jones. Sagan er allegoría og lauslega byggð á gamanleiknum Les Romanesques eftir Edmond Rostand. The Fantasticks var sett upp á Sullivan Street Theatre í Greenwich Village og var í sýningu þar í yfir 40 ár. The Fantasticks er sá söngleikur sem hefur verið lengst í sýningu. Schmidt og Jones héldu svo áfram að gefa út söngleiki á sjöunda áratugnum, til dæmis I Do! I Do!, sem er fyrsti Broadway-söngleikurinn með aðeins tveimur persónum.
Sólskin með vanillubragði
Gauti
Gauti er frændi Tindru og kemur alltaf til að hjálpa ömmu með sauðburðinn.
Söngleikur
Gullöldin 1940 til 1969
Meðal vinsælla söngleikja frá 7. áratugnum voru þrír sem komu allir út árið 1964. Fyrstur þeirra var Fiðlarinn á þakinu sem var sýndur 3.242 sinnum; annar söngleikurinn var Hello, Dolly! sem var sýndur 2.844 sinnum og sá þriðji var Funny Girl sem var sýndur 1.348 sinnum. Tónlistarhöfundur Hello, Dolly!, Jerry Herman, hafði mikil áhrif á söngleiki sjöunda áratugarins sem og textahöfundur Sögu úr vesturbænum, Stephen Sondheim.
Fyrsti söngleikur Jerry Herman kom út árið 1961 og heitir Mjólk og hunang. Hann var sýndur 563 sinnum á Broadway. Söngleikurinn fjallar um stofnun Ísraelsríkis. Sondheim byrjaði að semja bæði tónlist og textana í söngleikjum, en sá fyrsti, A Funny Thing Happened on the Way to the Forum, kom út árið 1964. Andrúmsloftið í söngleikjum Sondheims fór svo að breytast og hann fór að fjalla um þyngra efni.
Sólskin með vanillubragði
Aron Freyr
Hann er leiðinlegi frændi hennar Tindru og fyrst eru  þau ekki góðir vinir en svo dettur Aron ofan í skítakjallarann og þau verðu vinir.
Söngleikur
Konseptsöngleikir og rokkóperur
Við lok 7. áratugarinns kom söngleikurinn Hárið. Höfundarnir, James Rado og Gerome Ragni, sáu fyrir sér að tónlistin yrði einhvers konar blanda af hefðbundinni söngleikjatónlist og rokktónlist. Hárið telst vera fyrsta dæmið um það sem hefur verið kallað konseptsöngleikur, þar sem söguþráðurinn skiptir minna máli en stemningin sem reynt er að skapa Á 8. áratugnum komu margir söngleikir sem notuðust við rokktónlist. Fólk trúði því að rokkið væri eini möguleiki söngleikjanna til að halda vinsældum af því það var vinsælasta tónlistartegund tímabilsins. Nokkrir frægir rokksöngleikir komu fram á tímabilinu svo sem Súperstar og Grease. Súperstar var sýning sem var talsvert ólík fyrstu rokksöngleikjunum og er í raun fyrsta dæmið um nýja undirtegund: rokkóperuna. Munurinn á rokksöngleik og rokkóperu er í meginatriðum sá að rokksöngleikurinn fylgir hefðbundnu formi söngleiksins þar sem sum samtölin eru töluð/leikin en sum eru sungin við lög; en í rokkóperu er allur textinn sunginn. Önnur nýjung sem höfundar Súperstar komu með var að gefa tónlistina út á plötu áður en söngleikurinn var frumsýndur. Hann var líka gerður að kvikmynd aðeins tveimur árum eftir frumsýningu. Önnur vinsæl rokkópera var svo gerð eftir konseptplötunni Tommy með hljómsveitinni The Who. Rokkóperan kom fyrst út sem kvikmynd en var svo sett á svið árið 1992. Á 8. áratugnum voru settir upp söngleikir sem voru eingöngu með þeldökkum leikurum og byggðu þá á tónlist sem vinsæl meðal svartra. Til dæmis má nefna Dreamgirls sem fjallar um upplifun ungra stúlkna í stúlknasveit sem flytja meðal annars R&B tónlist og er hún því í forgrunni í sýningunni. Rokksöngleikirinr fengust við ýmsa menningarkima sem ekki höfðu áður sést í söngleikjum. Sem dæmi má nefna að Hárið fjallar um líf nokkura hippa í New York, og fjallaði þess vegna líka um ýmislegt sem var ekki var samþykkt af samfélaginu, svo sem frjálsar ástir. Á sama tíma deildi söngleikurinn mikið á Víetnamstríðið. Súperstar fjallaði um síðust vikuna í lífi Jesú Krists og samband hans við lærisveina sína og sérstaklega Júdas. Dreamgirls fjallaði um drauma og þrár ungra kvenna á tímum réttindabaráttu blökkumanna í Bandaríkjunum. Hér má líka minnast á The Rocky Horror Show, rokksöngleik sem vísaði til vísindaskáldskapar og B-mynda áranna á undan, en hafði engan sérstakan boðskap eins og þeir fyrrnefndu.
Sólskin með vanillubragði
Þuríður
Þuríður er mamma Tindru og er í læknanámi í Svíþjóð og hún vill að Tindra komi til sín en Tindra vill það ekki.
Um höfundinn
Guðríður Baldvinsdóttir er höfundurinn og er skófræðingur og sauðfjárbóndi í Kelduhverfi. Þetta er fyrsta bókin hennar.
Söngleikur
Konseptsöngleikir og rokkóperur
Á 8. áratugnum urðu svokallaðir konseptsöngleikir mjög vinsælir með tónskáldinu/textahöfundinum Stephen Sondheim. Ásamt samstarfsmanni sínum Harold Prince, sem var leikstjóri og framleiðandi, bjó hann í raun til þá tegund söngleikja. Sondheim var aldrei ánægður með hugtakið „konseptsöngleikur“, þótt það nafn lýsi ágætlega söngleik sem gengur út á að sýna einhverja hugmynd útfrá nokkrum sjónarhornum. Dæmi um hugmyndir sem þessi tegund söngleikja hefur fjallað um eru líf einhleypra á móti lífi giftra eða söguleg menningarátök. Tónlistinni sem Sondheim samdi fyirr konseptsöngleikinn Company hefur verið lýst sem hreinni Brodway-tónlist með samtímaáhrifum. Sondheim var virkur í tónsmíðum út næstu tvo áratugi. en þekktasti söngleikurinn hans frá þessum tíma er líklega Sweeney Todd sem fjallar um mann sem dæmdur er fyrir glæp sem hann framdi ekki og hvernig þörf hanns fyrir hefnd eyðileggur líf hans. Í Sweeney Todd var tónlistin það stór hluti söngleiksins að fólk hefur talað um sýninguna sem nútímaóperu fremur en söngleik.
Torsten Haß
Torsten Haß er skáld, leikskáld, skáldsagnahöfundur, rithöfundur og bókavörður. Hann stundaði nám í Stuttgart. Til dæmis skrifaði hann Bibliotheken für Dummies. Bókin kom út í október 2019 og endurprentuð tvisvar vegna mikillar eftirspurnar (heildarupplag í árslok 2020: 60.000). Bókin hefur fengið nokkra dóma og er notuð í mörgum háskólum. Dæmi: Bókasafn háskólans í Tübingen , Bókasafn háskólans í Bochum , Bókasafn tækniháskólans í Bingen.
Söngleikur
Skopstælingar og ofursöngleikir
Nýir söngleikir sem komu fram á 9. áratugnum voru allt frá því að vera góðlátlegar skopstælingar yfir í tilkomumikil sjónarspil. Dæmi um skopstælingu sem átti velgengni að fagna er Litla hryllingsbúðin sem var samin af tónskáldinu Alan Menken og textasmiðnum Howard Ashman. Söngleikurinn byggðist á mynd frá 1960 sem fjallaði um mannætuplöntu úr geimnum. Einn stærsti söngleikur áratugarinns var Cats. Cats er með tónlist eftir Andrew Lloyd Webber við ljóð T.S. Eliot úr bókinni Old Possum's Book of Practical Cats. Það sem var sérstakt við Cats var markaðsetningin: Aldrei hafði neinn söngleikur tengt nafn sitt við jafn mikið af vörum.