cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bregenz
Lega og lýsing
Bregenz er hafnarborg við austasta enda Bodenvatns, nær vestast í Austurríki. Rínarfljót rennur í Bodensee aðeins 3 km fyrir vestan borgina. Svissnesku landamærin eru 5 km til vesturs, en þau þýsku 3 km til norðurs. Næstu stærri borgir eru Dornbirn til suðurs (10 km), Lindau í Þýskalandi til norðvesturs (10 km) og St. Gallen í Sviss til vesturs (30 km). Til Liechtenstein eru 20 km.
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Bregenz er skinnklætt með hreysikattaskinni, en fyrir miðju eru þrjú hreysikattaskott. Merkið er eitt fárra skjaldarmerkja sem er að öllu leyti litlaust. Merkið var veitt borginni 1529 af Ferdinand konungi (síðar keisara) og var gamli ættarskjöldur greifanna af Bregenz. Hins vegar er álitið að gamli skjöldurinn hafi verið af íkorna, en ekki hreysiketti.
Orðsifjar
Bregenz hét upphaflega Brigantion á tímum kelta. Það heiti er annað hvort dregið af keltnesku gyðjunni Brigantia eða af orðinu briga, sem merkir þorpið við vatnið. Rómverjar breytti heitinu lítilsháttar í Brigantium, en eftir fall Rómaveldis afbakaðist heitið smátt og smátt í Bregenz.
Upphaf
Það voru keltar sem fyrst reistu bæinn um 500 f.Kr. Þar með er Bregenz með elstu borgum Austurríkis. Rómverjar hertóku héraðið 15 f.Kr. og reistu stóra borg. Þar var einnig rómversk herdeild staðsett, sem og vatnafloti á Bodenvatni. Árið 233 og aftur 259/260 eyddu alemannar borginni. Rómverjar endurreistu hana þó og settu upp mikil varnarvirki umhverfis hana. Reist voru hafnarmannvirki fyrir flotann sem enn eru að hluta til staðar. Gratíanus keisari sótti borgina heim 377. Eftir fall Rómaveldis hófu alemannar að nema land í héraðinu og í borginni. Með öldunum grotnuðu rómversku byggingarnar niður og nýjar risu. Á 7. öld störfuðu írsku trúboðarnir Kolumban og Gallus í borginni.
Frakkar
1646 hertók sameinaður her frá Frakklandi og Svíþjóð borgina í 30 ára stríðinu. Hann hvarf þó á næsta ári, en Svíar sprengdu þó kastalavirkið Hohenbregenz áður. Frakkar voru aftur á ferð 1704 í spænska erfðastríðinu og sátu um borgina, en náðu ekki að vinna hana. Enn voru Frakkar á ferð í héraðinu 1799 og hertóku Bregenz. 1805 var borgin innlimuð Bæjaralandi. Íbúarnir voru mjög á móti Frökkum og gengu margir í landherinn. 29. maí 1809 börðust borgarbúar og aðrir íbúar Vorarlberg við Frakka við Hohenems og sigruðu þá glæsilega. Napoleon sjálfur stjórnaði sínum mönnum í síðari orrustum og náði taki á héraðinu á ný. Fyrir vikið var stór bæverskur her látinn gæta Bregenz. Á Vínarfundinum gerðu Bæjarar ekkert tilkall til Bregens, sem varð aftur austurrísk, ásamt Vorarlberg.
Nýrri tímar
thumb|Bregenz 1895 1861 var sambandslandið Vorarlberg formlega stofnað. Bregenz varð að höfuðborg þess og var þá kosinn landstjórn. Þó var æðsta dómskerfið enn í Innsbruck. Algjör aðskilnaður varð ekki fyrr en 1919, er Austurríki varð að lýðveldi. Á því ári kusu íbúar aðskilnað við Austurríki og sóttu um inngöngu í Sviss. Meðan 80% atkvæða féllu með aðskilnaðinum í Vorarlberg, þá kusu í Bregenz fleiri að halda við Austurríki. Ekkert varð þó af sameiningu við Sviss. Þegar Austurríki var innlimað Þýskalandi 1938, var sambandslandið leyst upp. Bregenz varð þá að venjulegri borg í ríkinu. 1. maí 1945 hertóku Frakkar borgina, en Vorarlberg var í franska hernámssvæðinu til 1955. Þrátt fyrir það var Vorarlberg stofnað sem sambandsríki á ný 1945 og varð Bregenz aftur að höfuðborg þess.
Viðburðir
Bregenzer Festspiele er heiti á menningarhátíð í júlí og ágúst. Um 80 atriði eru þá á dagskrá. Hápunktur hátíðarinnar er óperusýning á sviði sem reist er á Bodenvatni, en hið tröllaukna leiksvið er það stærsta í heimi. Árið 2008 var sviðið notað fyrir nokkrar upptökur á James Bond myndinni Quantum of Solace.
Íþróttir
Maraþon hinna þriggja landa við Bodenvatn er árlegt Maraþonhlaup sem haldið er í október. Hlaupið er meðfram Bodenvatni í öllum þrem löndum sem að vatninu liggja: Þýskalandi, Austurríki og Sviss. Lokamarkið er ávallt Bregenz. Einnig er hlaupið hálfmaraþon, boðmaraþon og léttganga (Nordic Walking).
Byggingar og kennileiti
thumb|Hohenbregenz
Strawberry shortcake
thumb|300px|Mynd af strawberry shortcake köku.
Strawberry shortcake er nafn á vinsælli enskri köku með jarðarberjum og rjóma. Nafnið shortcake vísar til deigsins sem inniheldur mikla feiti og er kallað short dough eða shortened dough á ensku. Eftirrétturinn þekkist víða um heiminn og nýtur einkum vinsældar í Japan sem jólaköku.
Sjúkrahúsið á Akureyri
hægri|400x400dp Sjúkrahúsið á Akureyri (SAk), áður Fjórðungssjúkrahúsið á Akureyri (FSA), i veitir almenna og sérhæfða heilbrigðisþjónustu, þar sem áhersla er lögð á bráðaþjónustu og helstu sérgreinameðferðir. Það er annað tveggja sérgreinasjúkrahúsa landsins og gegnir lykilhlutverki í almannavörnum. Sjúkrahúsið er kennslusjúkrahús og vinnur að rannsóknum í heilbrigðisvísindum. Sjúkrahúsið á Akureyri er miðstöð sjúkraflugs í landinu. Að jafnaði starfa þar 600 manns í um 460 ársstörfum, þar af um 50 læknar. Fjöldi þjónusturýma er 135, þar af 115 á legudeildum og 20 á dagdeildum. Nafni sjúkrahússins var breytt með lagasetningu 2007.
Húsnæði
alt=Loftmynd af Sjúkrahúsinu á Akureyri í ágúst 2008.|thumb|Sjúkrahúsið á Akureyri úr lofti í ágúst 2008. Aðalbygging sjúkrahússins er staðsett á Eyrarlandsholti sunnan Lystigarðsins og austan Þórunnarstrætis. Það er um 25 þúsund fermetrar. Sjúkrahúsið á Akureyri veitir almenna og sérhæfða heilbrigðisþjónustu.
Stjórn og hlutverk
Sjúkrahúsið á Akureyri starfar skv. [http://www.althingi.is/altext/stjt/2007.040.html lögum um heilbrigðisþjónustu nr. 40/2007] og um það er fjallað í 21. gr. laganna. Það veitir sérhæfða sjúkrahúsþjónustu, m.a. á göngu- og dagdeildum, fyrir landsmenn og almenna sjúkrahúsþjónustu í sínu heilbrigðisumdæmi.
Það annast starfsnám háskólanema í heilbrigðisvísindagreinum við Háskólann á Akureyri.
Einnig er það varasjúkrahús Landspítalans.
Rosslyn-kapellan
thumb|300px|Rosslyn-kapellan.Rosslyn-kapellan er kirkja í bænum Roslin í Skotlandi frá miðöldum. Aðalsmaðurinn Sir William Sinclair (einnig stafsett St Clair), þriðji og síðasti St Clair prins Orkneyja hóf undirbúning að byggingu hennar um 1440 en 1446 er talið marka stofnun hennar.
Kirkjan er skreytt af mikilli natni og má meðal annars sjá lífsferli mannsins gerð skil á veggjunum, allt til grafar. Nýlega var uppgötvað að í loftskreytingunum er að finna dulkóðaða nótnaforskrift fyrir tónlist sem virðist líkjast barnagælum.
Fjölmargar goðsagnir hafa fylgt kirkjunni, nú síðast vegna skáldsögunnar Da Vinci lykillinn eftir Dan Brown.
Handknattleiksárið 2003-04
Handknattleiksárið 2003-04 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 2003 og lauk vorið 2004. Haukar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og ÍBV í kvennaflokki.
1. deild
Haukar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla.
Nýtt keppnisfyrirkomulag var kynnt til sögunnar. Fimmtán lið kepptu á Íslandsmótinu og var þeim fyrst skipt í tvo riðla: norðurriðil og suðurriðil. Fjögur efstu liðin úr hvorum þeirra kepptu því næst í efri deild, þar sem sigurvegarinn hlaut deildarmeistaratitilinn. Hin sjö kepptu í neðri deild. Að deildarkeppninni lokinni fóru sex efstu liðin úr efri deild og tvö efstu úr neðri deild í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi.
Norðurriðill
Sjö lið kepptu í norðurriðlinum og léku tvöfalda umferð.
Suðurriðill
Átta lið kepptu í suðurriðlinum og léku tvöfalda umferð.
Aðalkeppni 1. deildar
Liðin tók með sér stigin úr innbyrðisviðureignum gegn þeim liðum sem lentu í sömu deild.
Neðri deild
Sjö lið kepptu í suðurriðlinum og léku tvöfalda umferð um tvö sæti í úrslitakeppni. Liðið í efsta sæti komst beint áfram en næstefsta liðið mætti liðinu í sjöunda sæti efri deildar í keppni um lokasætið. Úrslitaleikir
Úrslitakeppni 1. deildar
8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
Bikarkeppni HSÍ
KA sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Fram.
Undanúrslit
Úrslit
Evrópukeppni
Tvö íslensk félagslið tóku þátt í Evrópukeppni: Haukar og HK.
Evrópukeppni meistaraliða
1. umferð
Keppt var í átta fjögurra liða riðlum, með tvöfaldri umferð.
Evrópukeppni bikarhafa
HK keppti í Evrópukeppni bikarhafa, hóf keppni í 2. umferð og komst í 16-liða úrslit.
2. umferð
16-liða úrslit
1. deild kvenna
Eyjastúlkur urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna annað árið í röð. Keppt var í einni níu liða deild með þrefaldri umferð. Átta efstu liðin fóru í úrslitakeppni með útsláttarfyrirkomulagi.
Bikarkeppni HSÍ
ÍBV sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Haukum.
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt félag sendi lið til þátttöku í Evrópukeppni í kvennaflokki.
Þröstur Leó Gunnarsson
Þröstur Leó Gunnarsson (fæddur 23. apríl 1961) er íslenskur leikari sem hefur leikið í mörgum kvikmyndum, til dæmis Nóa albínóa, Reykjavík Rotterdam og Brúðgumanum. Hann hefur tvisvar unnið til Edduverðlauna sem besti leikari í aukahlutverki.
Þröstur útskrifaðist frá Leiklistarskóla Íslands vorið 1985 og hóf þá störf hjá Leikfélagi Reykjavíkur. Næstu ár tók hann þátt í flestum uppsetningum leikfélagsins, m.a. Þrúgum reiðinnar eftir John Steinbeck, Platonov eftir Anton Tsjekov, Degi vonar eftir Birgi Sigurðsson og Hamlet eftir William Shakespeare. Þröstur var ógleymanlegur Hamlet árið 1988 í Iðnó og tíu árum síðar var hann frábær í hlutverki hins geðsjúka Frankós í leikritinu Trainspotting sem sýnt var í Loftkastalanum.
Upphafið af kvikmyndaferli hans var hlutverk í myndinni Eins og skepnan deyr sem Hilmar Oddsson leikstýrði árið 1986. Upp úr því birtist hann í fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta, líklega er hann þekktastur fyrir hlutverk sín í 101 Reykjavík sem Baltasar Kormákur leikstýrði, Nóa albínóa eftir Dag Kára og mörgum Áramótaskaupum Ríkissjónvarpsins,.
Árið 2003 vann Þröstur Leó Edduna sem besti leikari í aukahlutverki í Nóa albínóa og árið 2008 vann hann aftur sem besti leikari í aukahlutverki í Brúðgumanum.
Í maí 2009 leikstýrði hann leikritinu Við borgum ekki! Við borgum ekki! í Borgarleikhúsinu en efnistök voru íslenska fjármálahrunið og afleiðingar þess.
Hringborð Norðurslóða
Hringborð Norðurslóða (enska: Arctic Circle) er hópur sem stofnaður var af Ólafi Ragnari Grímssyni, fyrrum forseta Íslands, ásamt Alice Rogoff, fyrrum eiganda fjölmiðilsins Alaska Dispatch, Kuupik Kleist, fyrrum forsætisráðherra Grænlands, og fleiri aðilum. Tilgangur samtakanna er að vera umræðuvettvangur milli stjórnmála- og viðskiptaleiðtoga, umhverfissérfræðinga, vísindamanna, fulltrúa frumbyggja og annarra alþjóðlegra hagsmunaaðila um vandamál sem steðja að Norðurslóðum vegna loftslagsbreytinga og bráðnunar hafíss. Hringborð Norðurslóða skilgreinir sig sem alþjóðasamtök með höfuðstöðvar í Reykjavík á Íslandi.
Söguágrip
Í kynningarávarpi sínu um Hringborð Norðurslóða þann 15. apríl 2013 í Washington, D.C. lét Ólafur Ragnar Grímsson þau orð falla að „Norðurslóðir [hefðu] beðið tjón vegna skorts á alþjóðlegri vitund og, af þeim sökum, skorts á skilvirkri stjórnun. Forðum [hefði] svæðið ekki skipt stefnumótendur heimsins máli og [hefði] að mestu fallið í gleymsku. Nú þegar magn hafíss [væri] hið lægsta í ritaðri sögu [væri] heimurinn að vakna fyrir áskorununum og tækifærunum sem Norðurslóðir [hefðu] upp á að bjóða bæði íbúum sínum og þeim sem búa á syðri slóðum.“
Þátttakendur á ráðstefnum Hringborðs Norðurslóða frá stofnun þess í október 2013 hafa meðal annars verið fulltrúar ríkisstjórna, pólitískir stefnumótarar og áhrifavaldar, vísindamenn og sérfræðingar, aðgerðasinnar og leiðtogar frumbyggjaþjóða í ríkjum á Norðurslóðum. Meðal umræðuefna hafa verið bráðnun hafíss og veðuröfgar, öryggismál á Norðurslóðum, réttindi frumbyggja, siglinga- og flutningainnviðir, auðlindir á Norðurslóðum og ferðamannaiðnaðurinn.
Markmið
Yfirlýst markmið Hringborðs Norðurslóða er að „stuðla að umræðu og byggja sambönd til að takast á við örar breytingar á Norðurslóðum“ og „styrkja ákvarðanatökuferli með því að leiða saman eins marga alþjóðlega samstarfsaðila og hægt er til að þeir geti átt samskipti í einu stóru ‚opnu tjaldi‘.“ Samtökin voru stofnuð til að bregðast við áskorunum á Norðurslóðum af völdum loftslagsbreytinga og bráðnunar hafíss, þar á meðal leit og vinnsla olíu og jarðgass, umhverfismálefni, þjóðaröryggi, málefni frumbyggja og aukinn alþjóðlegan áhuga á svæðinu. Samtökin telja að með opnun nýrra siglingaleiða séu Norðurslóðir að „færast fremst á sviðið og spila mikilvægt hlutverk í málefnum á borð við alþjóðavæðingu, efnahagsþróun, orkurannsóknir, umhverfisvernd og alþjóðlegt öryggi.“
Ráðstefnur og málþing
Hringborð Norðurslóða hélt fyrstu samkomu sína dagana 12. til 14. október árið 2013 í Hörpu í Reykjavík. Samtökin hafa haldið ráðstefnu í október á hverju ári síðan þá. Viðburðinum er lýst sem „nýjum vettvangi fyrir stofnanir, samtök, samkundur, hugveitur, fyrirtæki og félagasamtök til að ná til alþjóðlegs áhorfendahóps á skilvirkan hátt.“
Samkvæmt heimasíðu samtakanna heldur Hringborð Norðurslóða smærri viðburði víðs vegar um heiminn „svo þátttakendur geti kynnt sér áskoranir, þarfir og tækifæri sem þetta einstaka umhverfi hefur upp á að bjóða.“ Málþing Hringborðs Norðurslóða hafa verið haldin í Alaska, Singapúr, á Grænlandi, í Québecborg og Washington, D.C.. Samtökin stuðla jafnframt að smærri fundum milli stofnana og einstaklinga til að ræða málefni Norðurslóða.
Meðal fólks sem hefur sótt ráðstefnur Hringborðs Norðurslóða eru Ban Ki-moon, Nicola Sturgeon, Aleqa Hammond, Lisa Murkowski, Philippe Couillard og François Hollande, sem flutti framsöguræðu á ráðstefnu samtakanna árið 2015 sem forseti Frakklands. Í ræðunni lagði Hollande áherslu á Norðurslóðir sem vettvang alþjóðlegra loftslagsaðgerða. Hollande benti á Norðurslóðir sem fremstu víglínu í baráttu gegn hnattrænni hlýnun af mannavöldum en sagðist bjartsýnn yfir möguleikanum á að samkomulag myndi nást milli alþjóðaleiðtoga um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda á loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna 2015 sem þá var væntanleg.
Angela Merkel, Hillary Clinton, Philip Hammond, Al Gore og José Ángel Gurría hafa ávarpað ráðstefnur Hringborðs Norðurslóða með myndbandsskilaboðum. Ghislaine Maxwell hefur tvisvar flutt erindi á ráðstefnum samtakanna.
Arctic Circle-verðlaunin
Arctic Circle-verðlaunin voru veitt í fyrsta sinn á ráðstefnu Hringborðs Norðurslóða árið 2016. Fyrsti verðlaunahafinn var Ban Ki-moon, þáverandi aðalritari Sameinuðu þjóðanna. Við verðlaunaafhendinguna sagði Ólafur Ragnar Grímsson að með verðlaununum væri verið að heiðra forystu Bans í alþjóðlegum loftslagsviðræðum, sem Ólafur Ragnar lýsti sem „ótrúlegri stjórnvisku, hugrekki og framtíðarsýn“ þrátt fyrir þá miklu andstöðu sem loftslagmálin hafi mætt þegar hann tók við framkvæmdastjórastöðu SÞ á sínum tíma.
Verðlaunin eiga að heiðra „einstaklinga, stofnanir eða samtök sem hafa unnið mikilvæga vinnu í þágu framtíðar Norðurslóða.“ Sú ákvörðun að veita Ban fyrstu verðlaunin var tekin með vísan til hlutverks hans við að stýra viðræðum í aðdraganda loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna í París árið 2015.
Við viðtöku verðlaunanna viðurkenndi Ban eigið framtak í loftslagsumræðum en lagði áherslu á mikilvæg framlög ríkisstjórnar- og þjóðfélagsleiðtoga sem hann sagði að ættu skilið að deila verðlaununum með honum. Ban tók við verðlaununum í þágu „tugþúsunda ötulla leiðtoga“ í „viðskiptum, borgaralegu samfélagi og óháðum félagasamtökum“ sem hefðu unnið með Sameinuðu þjóðunum í loftslagsmálum. Hann hvatti þátttakendur á ráðstefnunni til að tryggja að frumbyggjaþjóðir, réttindi þeirra og menningarframlög þeirra yrðu áfram í miðpunkti þegar tekist væri á við sameiginlegar áskoranir.
Ultimate 20
Ultimate 20 eða U20 er rúmlega 20 feta (6,35 metra) langur lokaður kjölbátur með bugspjót og fellikjöl hannaður fyrir kappsiglingar. Hann var hannaður af hópi skútuhönnuða sem taldi meðal annars Jim Antrim og Larry Tuttle árið 1994. Hann er einkum vinsæll í Norður-Ameríku. Hugmyndin var að hanna hraðskreiðan keppnisbát með þægilegt innra rými sem hægt væri að flytja á kerru.
Öskubuska (kvikmynd 1950)
Öskubuska (enska: Cinderella) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 1950.
Inverclyde
thumb|Kort. Inverclyde (skosk gelíska: Inbhir Chluaidh) er eitt af 32 sveitarfélögum Skotlands. Það er vestarlega á mið-láglendinu og þekur um 160 ferkílómetra. Íbúar eru um 80.000 (2021). Hluti af byggð þar telst til stórborgarsvæði Glasgow.
Höfuðstaðurinn er Greenock.
Dalur (aðgreining)
Dalur getur átt við eftirfarandi:
Leonard Nimoy
Leonard Simon Nimoy (f. 26. mars, 1931 í Boston – d. 27. febrúar, 2015 í Los Angeles) var bandarískur leikari, kvikmyndaframleiðandi, skáld, söngvari og ljósmyndari. Nimoy var þekktastur fyrir að leika persónuna Spock í upphaflegu sjónvarpsþáttaröðinni Star Trek (1966–69) og leik sinn í fjölda kvikmynda og sjónvarpsþátta. Auk þess gaf hann út nokkrar hljómplötur. thumb| 150px|left|Nimoy sem Spock ásamt leikaranum [[William Shatner sem James T. Kirk skipstjóra geimskipsins USS Enterprise í Star Trek sjónvarpsþáttunum árið 1968.]]
Cerastium crassipes
Cerastium crassipes er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.
Frímann B. Arngrímsson
Auglýsing frá Frímanni sem birtist í Degi árið 1926|thumbnail Frímann Bjarnason Arngrímsson (1855 – 1936) var íslenskur fræðimaður og uppfinningamaður. Hann fæddist í Hörgárdal 1855 og flutti til Vesturheims árið 1874 með fyrsta stóra hópnum af Norðurlandi. Hann var fyrsti Vestur-Íslendingurinn til að stunda háskólanám en hann útskrifaðist 6. júní 1885 frá Manitoba-háskóla með B.A.-gráðu. Hann starfaði á vegum Kanadastjórnar og stofnaði blaðið Heimskringla í Winnipeg árið 1886. Frimann flutti til Massachusetts og starfaði þar í rannsóknarstofum MIT í raftækjaverslunum. Hann fékk mikinn áhuga á rafvæðingu Íslands og því sem hann kallaði „hvítu kolin“, að vinna orku úr vatnsafli. Hann kom tvisvar til Íslands 1894 – 1895 til að tala fyrir rafvæðingu. Hann taldi lítinn árangur sinn stafa af því að hann var fátækur og ættlítill, landsmenn íhaldssamir og hagsmunir kolakaupmanna miklir af því að ekki væri virkjað.
Frímann starfaði í rannsóknarstofum í Bretlandi á þriðja ár en flutti svo til Parísar 1897 og vann fyrir sér með ritstörfum, kennslu, fornbókasölu og byggingarvinnu. Í upphafi fyrri heimsstyrjaldarinnar kom hann til Íslands árið 1914 og settist að á Akureyri. Hann gaf út tímaritið Fylkir árin 1916 til 1927. Hann fékk styrk frá Alþingi til rannsókna á jarðefnum.
Frímann skrifaði mikið af greinum í íslensk og erlend rit. Greinar hans fjalla um trúarbrögð, stjórnmál, samgöngur við Ísland, raforkumál og fleira. Hannn skráði einkaleyfi í Bretlandi til að vinna orku úr straumum rafsegulsviðsins.
Frímanni er lýst svona í Almanak Ólafs S. Thorgeirssonar 1905: "Hann var maður, sem einlægt hefði getað verið að læra og ávalt fengið ágætan vitnisburð við hvert próf. En hann brast aftur þann hæfileika frekar en flesta menn aðra að færa sér það í nyt í lífinu,  er hann hafði numið. Hann var maður hvorki forsjáll né hagsýnn og skorti hau verkhyggindi, er öllum  mönnum eru svo afar-nauðsynleg, til þess að koma ár  sinni fyrir borð í lífinu. Hann var bezti drengur með  einlægan áhuga og brennandi fyrir öllu því, er hann  hélt að betur mætti. En áhuginn var mikils til of  ákafur. Hann gætti hvorki hófs né stillingar, en vildi öllu koma til leiðar um leið og honum hugkvæmdist það. Hann var býsna mælskur maður. Hann  varð svo heitur oftast nær, er hann talaði, að eldur hraut af orðum hans. En hugsanir hans voru einatt næsta óljósar. Honum var ekki ávalt nærri því ljóst,  hvað hann var sjálfur að fara, eða hvað það eiginlega  var, sem hann í þann svipinn brann af áhuga fyrir og  tók út harmkvæli í hjarta sínu af að geta ekki komið  í framkvæmd. Það vantaði jafnvægi í huga hans og geðsmunirnir virtust því miður ekki alls kostar heilbrigðir. Þetta varð því til fyrirstöðu, að hann gæti eíginlega nokkuru áorkað. Ef þessi brestur hefði ekki verið í lund hans og gáfnafari, var hann manna  líklegastur til að verða mannfélagi Vestur-íslendinga  til gagns og prýði."
.kz
.kz er þjóðarlén Kasakstans.
Tenglar
Toppdomän
Gabonska karlalandsliðið í knattspyrnu
Gabonska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Gabon í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM og lengst komist í fjórðungsúrslit í Afríkukeppninni.
Karl 3. Bretakonungur
Karl 3. (Charles Philip Arthur George, áður Karl, prinsinn af Wales) (f. 14. nóvember 1948), er konungur Bretlands og fjórtán annarra ríkja í Breska samveldinu. Hann er elsta barn Elísabetar Bretadrottningar og Filippusar prins. Áður en hann erfði ríkið af móður sinni var Karl einnig hertogi af Cornwall og hertogi af Rothesay í Skotlandi. Hann erfði jafnframt titilinn hertogi af Edinborg við andlát föður síns í apríl 2021.
Æviágrip
Karl er fæddur árið 1948 og var frumburður foreldra sinna, Elísabetar og Filippusar. Elísabet varð drottning Bretlands árið 1952 og Karl varð því erfingi að bresku krúnunni þegar hann var aðeins þriggja ára gamall. Hann hlaut titilinn prins af Wales árið 1969 og átti eftir að bæta við sig fleiri aðalstitlum gegnum árin.
Valdatíð (2022–)
Við dauða móður sinnar Elísabetar 2. þann 8. september 2022 tók Karl við konungdómi. Líkt og móðir sín hélt hann skírnarnafni sínu þegar hann tók við krúnunni og gengur því undir nafninu Karl 3. konungur.
Karl var formlega krýndur konungur þann 6. maí árið 2023.
Fjölskylda
29. júlí 1981 giftist Karl fyrri konunni sinni, Lafði Díönu Spencer að viðstöddum 3.500 gestum í Dómkirkju Heilags Páls í Lundúnum. Brúðkaupið var sent út í sjónvarpi og er áætlað að um 750 milljón manns hafi horft á athöfnina. Þau eiga tvo syni:
Þekktasta frilla Karls var Camilla Parker-Bowles sem er núverandi eiginkona hans en þau giftu sig árið 2005.
Héraðsskjalasafn Akraneskaupstaðar
Héraðsskjalasafn Akraneskaupstaðar er íslenskt skjalasafn staðsett á Akranesi. Umdæmi safnsins er Akraneskaupstaður.
Hvíta húsið (aðgreiningarsíða)
Hvíta húsið getur átt við:
Strumparnir 3
Strumparnir 3 (enska: Smurfs: The Lost Village) er bandarísk-kvikmynd frá árinu 2017.
Gore-Tex
Gore-Tex er vatnsþétt efni sem getur andað. Það var fyrst búið til árið 1969 úr PTFE sem er grunnefni í Teflon. Gore-Tex hrindir frá sér vatni á fljótandi formi en vatngufa kemst í gegn. Þetta er því efni sem hentar fyrir útivistarklæðnað.
Fjórsund
Fjórsund er keppnisgrein í sundi þar sem fjórar ólíkar sundgreinar sameinast í eina.
Einstaklingsfjórsund
Í einstaklingskeppnum fjórsunds syndir hver sundmaður fjórar ólíkar sundaðferðir og er hver sundaðferð synd alls 1/4 af vegalengd sundsins. Röð sundaðferða er þessi:
Boðsundsfjórsund
Í boðsundi syndir hver keppandi 1/4 vegalengdarinnar og bara eina sundaðferð. Uppröðun sundaðferðanna er ekki sú sama og í einstaklingsfjórsundi, því ef baksundshlutinn hefði ekki verið fyrsta aðferðin hefðu hinir sundmennirnir verið fyrir baksundsmanninum. Uppröðunin er því slík:
שחייה תחרותית
Carles Puigdemont
thumb|Puigdemont
Carles Puigdemont i Casamajó (fæddur 29. desember 1962) er katalónskur stjórnmálamaður og fyrrum blaðamaður. Hann var borgarstjóri borgarinnar Girona á árunum 2007-2016. Puigdemont var forseti sjálfstjórnarhéraðsins Katalóníu frá janúar 2016 til október 2017 þegar spænsk stjórnvöld hröktu hann frá völdum vegna þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði sjálfstjórnarhéraðsins. Hann flúði til Belgíu ásamt fimm ráðherrum í ríkisstjórn Katalóníu og evrópskar handtökuskipanir (EAW) voru gefnar út til höfuðs þeirra. Í héraðskosningunum 21. desember 2017 var Puigdemont endurkosinn á þingið og flokkur hans hélt naumum meirihluta. Opinberar tölur sýna að 47,6% kusu flokka með yfirlýsta sjálfstæðisstefnu, 43,5% kusu flokka sem eru mótfallnir sjálfstæði og afgangurinn kaus flokka sem eru ekki með stefnu á þessu sviði. Puigdemont óskaði eftir viðræðum við þáverandi forsætisráðherra Spánar Mariano Rajoy, en þeim var hafnað.
957
957 (CMLVII í rómverskum tölum)
Alexandra Briem
Alexandra Briem (f. 1983) er íslensk stjórnmálakona. Hún er borgarfulltrúi Pírata í borgarstjórn Reykjavíkur og var forseti borgarstjórnar frá maí 2021 - júní 2022.
Alexandra er fædd í Reykjavík og foreldrar hennar eru Iðunn Magnúsdóttir sálfræðingur og söngkona Fræbblanna og Valgarður Guðjónsson forritari og söngvari Fræbblanna.
Áður en Alexandra hóf að starfa í stjórnmálum var hún þjónustufulltrúi hjá Símanum. Hún gekk til liðs við Pírata árið 2014 og var í kosningastjórn flokksins fyrir alþingiskosningar árið 2017. Hún skipaði þriðja sæti á framboðslista Pírata í borgarstjórnarkosningunum árið 2018 og varð fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata að loknum kosningum. Hún var varaborgarfulltrúi frá 2018-2021 en tók sæti sem borgarfulltrúi og forseti borgarstjórnar í maí 2021. Alexandra er fyrsta transkonan sem tekur sæti í borgarstjórn.
Fremri-Langey
Fremri-Langey er eyja á Breiðafirði, 2.5 km2 að stærð. Hún er í Dalasýslu og er hluti af eyjaklasanum sem gengur fram af Klofningi í boga í átt að Stykkishólmi. Eyjarnar heita í þessari röð: Langeyjarnes, Efri-Langey 1.3 km2, Fremri-Langey, Arney 1.2 km2, Skjaldarey og Bíldsey. Bíldsey og hálf Skjaldarey eru í Snæfellssýslu. Vestur af Skjaldarey eru Fagureyjar.
Fyrir utan Langeyjar og Arney er opinn Breiðafjörður en fyrir innan heita Vogar og er þar grynnra og mjög skerjótt og gætir ekki úthafsöldu.
Milli Skjaldareyjar og Arneyjar er svonefnd Arneyjarsund. Þar er mikið dýpi og straumþungt og oft erfið alda. Á milli Arneyjar og Fremri-Langeyjar heitir Brjótur. Hann er væður á stórstraumsfjöru. Á milli Fremri-Langeyjar og Efri-Langeyjar er Krosssund. Krosssund er skipgengt minni bátum. Á milli Efri-Langeyjar og Langeyjarness eru Þröskuldar. Þröskuldar eru væðir á fjöru. Stærsta eyja á Beiðafirði er Brokey 3.7 km2. Þekktar eyjar á Breiðafirði eru m.a. Hrappsey sem er 1.7 km2 að flatarmáli og Flatey sem er 0.6 km2.
Leópold 2. Belgíukonungur
Leópold II (9. apríl 1835 – 17. desember 1909) var konungur í Belgíu og er hans sérstaklega minnst fyrir þau ódæðisverk og arðrán sem hann ber ábyrgð á í Fríríkinu Kongó.
Leópold fæddist í Brussel og var annar (en elsti eftirlifandi) sonur Leópolds 1. Belgíukonungs og Lovísu af Orléans. Hann tók við af föður sínum á konungsstól árið 1865 og ríkti í fjörutíu og fjögur ár þar til hann lést – lengur en nokkur annar belgískur konungur. Hann lést án karlkyns afkomenda og því rekur núverandi konungur Belgíu ættir sínar til frænda og eftirmanns Leópolds, Alberts 1.
Leópold var stofnandi og einkaeigandi Fríríkisins Kongó, einkarekins verkefnis sem hann átti frumkvæði að. Hann réð landkönnuðinn Henry Morton Stanley til að gera tilkall til Kongóríkisins í sínu nafni, þar sem nú er Austur-Kongó. Á Berlínarráðstefnunni árin 1884–1885 lögfestu evrópsku nýlenduveldin tilkall Leópolds en skylduðu hann jafnframt til að bæta lífsskilyrði infæddra. Leópold hunsaði mestmegnis þessi skilyrði alveg frá byrjun. Hann réð yfir Kongó með hjálp málaliðasveitarinnar Force Publique og makaði sjálfur krókinn á kostnað innfæddra. Hann eyddi miklum hluta ágóðans af arðráninu í byggingar fyrir almenning og til einkanota í Belgíu á þessum tíma. Hann eftirlét einkareknu byggingarnar ríkinu áður en hann lést svo þær yrðu varðveittar fyrir Belgíu.
Brúsar (ætt)
Brúsar (fræðiheiti: Gavidae) er ætt brúsa. Til ætt brúsa telst aðeins ein ætt, brúsar (Gavia).
Grænhöfðaeyjar
Grænhöfðaeyjar (portúgalska: Cabo Verde) eru eyjaklasi í Norður-Atlantshafi um 570 kílómetra undan vesturströnd Afríku. Eyjarnar voru óbyggðar þegar Portúgalar uppgötvuðu þær á 15. öld og gerðu þær að miðstöð fyrir þrælaflutninga. Eyjarnar heita eftir Grænhöfða á vesturströnd Senegals.
Samkvæmt opinberum portúgölskum skjölum uppgötvaði António de Noli eyjarnar árið 1456. Hann var gerður að landstjóra eyjanna og fyrstu landnemarnir settust þar að árið 1462. Eyjarnar urðu miðstöð þrælaverslunarinnar á Atlantshafi og ríkidæmi þeirra dró að sjóræningja. Francis Drake rændi höfuðborg eyjanna Ribeira Grande árið 1585. Eftir árás Frakka árið 1712 hnignaði borginni og Praia tók við hlutverki höfuðborgar árið 1770. Þegar þrælaversluninni tók að hnigna versnaði efnahagur eyjanna sem þó voru áfram mikilvæg höfn. Sjúkdómar og eldgos á fyrri helmingi 20. aldar leiddu til þurrka og hungursneyðar. Óánægja með nýlendustjórnina leiddi til sjálfstæðisbaráttu í byrjun 20. aldar. Eftir fall ríkisstjórnar Salazars í Portúgal neyddust Portúgalir til að veita eyjunum sjálfstæði. Sjálfstæðisflokkur Grænhöfðaeyja kom á flokksræði og ríkti til 1990 þegar flokksræði var afnumið og fyrstu frjálsu kosningarnar haldnar.
Ísland veitti Grænhöfðaeyjum þróunaraðstoð á 9. og 10. áratug 20. aldar og skipaði sendiherra þar frá 1979 til 1993.
Heiti
Eyjarnar draga nafn sitt af höfðanum Cap-Vert („Grænhöfða“) á strönd Senegals. Nafn höfðans kemur upphaflega úr portúgölsku Cabo Verde. Portúgalskir sæfarar nefndu höfðann svo árið 1444, nokkrum árum áður en þeir uppgötvuðu eyjarnar.
Þann 24. október 2013 tilkynnti sendinefnd landsins hjá Sameinuðu þjóðunum að önnur lönd ættu ekki að nota þýðingar á heitinu Cabo Verde í opinberum samskiptum heldur ættu öll lönd að nota portúgalska heitið þar sem það væri opinbert heiti landsins á öllum tungumálum.
Landfræði
Grænhöfðaeyjar eru í Atlantshafi, um 570 km undan strönd Vestur-Afríku. Strönd Senegal er næst þeim á meginlandinu. Þær eru milli 14. og 18. breiddargráðu norður og 22. og 26. lengdargráðu vestur.
Grænhöfðaeyjar eru tíu eyjar (níu byggðar) og átta smáeyjar sem liggja í hálfhring og skiptast í tvo eyjaklasa:
Þrjár eyjanna, Sal, Boa Vista og Maio, eru flatar, sendnar og þurrar; en hinar eru klettóttari og grónari.
Eyjarnar eru 4.033 km2 að stærð og eru aðallega úr gosbergi með gosmyndunum og gjóskuseti. Gosberg og djúpberg eru basísk og eyjarnar eru bergfræðilega svipaðar öðrum makarónesískum eyjum í Atlantshafi.
Segultruflanir við eyjarnar benda til þess að undirstöður þeirra hafi myndast fyrir 125-150 milljón árum, en eyjarnar sjálfar eru 8-20 milljón ára gamlar. Elstu klettarnir ofan sjávarborðs eru á Maio og norðurskaga Santiago, og eru 128-131 milljón ára gamalt bólstraberg. Gosvirkni á svæðinu hófst snemma á Míósen og náði hátindi sínum undir lok tímabilsins þegar eyjarnar náðu mestu stærð. Á sögulegum tíma hefur eldvirkni verið bundin við eyjuna Fogo.
Stjórnsýsluskipting
Á Grænhöfðaeyjum eru 22 sveitarfélög (concelhos) sem skiptast í 32 sóknir (frequesias) frá nýlendutímanum:
Tungumál
Portúgalska er opinbert tungumál á Grænhöfðaeyjum. Hún er notuð í kennslu og stjórnsýslunni. Portúgalska er líka notuð í blöðum, sjónvarpi og útvarpi.
Kriolu er kreólamál sem byggist á portúgölsku og er notað sem talmál alls staðar á eyjunum. Kriolu er móðurmál nær allra íbúa Grænhöfðaeyja. Stjórnarskráin kveður á um að leitast skuli við að gera kriolu jafnhátt undir höfði og portúgölsku. Þó nokkuð af bókmenntum á kriolu er til, sérstaklega á Santiago- og São Vicente-mállýskum. Mikilvægi kriolu hefur farið vaxandi eftir að landið fékk sjálfstæði frá Portúgal.
Ólíkar mállýskur á mismunandi eyjum hafa staðið í vegi fyrir stöðlun tungumálsins. Sumir hafa mælt með tveimur stöðlum: einum fyrir norðureyjarnar byggðum á São Vicente-mállýskunni, og einum fyrir suðureyjarnar, byggðum á Santiago-mállýskunni. Rithöfundurinn og ráðherrann Manuel Veiga hefur verið helsti talsmaður þess að staðla notkun kriolu.
Hoya klossii
Hoya klossii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Nýju Guíneu.
Katrín mikla
Katrín 2., jafnan kölluð mikla (Екатерина II Великая (Jekatérína II Vélíkaja), 2. maí 1729 – 17. nóvember 1796, fædd sem Sophie Augusta Frederike von Anhalt-Zerbst) — ríkti sem keisaraynja Rússlands í rúm 34 ár frá 28. júní 1762 til dauðadags. Hún var fjarskyld Gústafi þriðja og Karli þrettánda Svíakonungum.
Æviágrip
Katrín fæddist undir nafninu Soffía Ágústa Friðrikka af Anhal-Serbst í Stettin í Pommern árið 1729. Móðir Soffíu, Jóhanna Elísabet af Holstein-Gottorp, sýndi henni lítinn áhuga en eyddi aftur á móti miklum tíma með bróður hennar, Vilhjálmi Kristjáni Friðrik. Hann dó svo þegar hann var 12 ára gamall. Þegar Soffía var barnung að aldri var hún trúlofuð frænda sínum, Karli Ulrich, sem kallaður var Pétur stórhertogi og var erfingi að rússnesku keisarakrúnunni. Talið er að Friðrik mikli Prússakonungur hafi staðið að baki ráðahagnum og hafi gert sér í hugarlund að lág staða Soffíu meðal konungsættaðra Þjóðverja myndi auðvelda Þjóðverjum að hafa áhrif á hana síðar meir.
Trúlofun Soffíu og Péturs var opinberuð árið 1744 og þau gengu í hjónaband næsta ár. Til þess að innsigla stöðu sína sem verðandi keisaradrottning Rússlands tók Soffía upp rússneskan rétttrúnað og hlaut nýtt nafn, Jekaterína Aleksejevna.
Pétur var veikgeðja, áfengissjúkur, þrjóskur og uppreisnargjarn. Katrín þótti ekki mjög fríð, en hafði mikla persónutöfra, var atorkusöm auk þess að vera sérstaklega gáfuð. Hjónaband þeirra Péturs entist í 18 ár og niðurlægði hann Katrínu ítrekað. Katrín varð því fyrir miklum vonbrigðum með hjónabandið. Hún eignaðist þrjú börn og það er vafi á um að þau hafi öll verið með Pétri. Talið er að hún hafi haldið reglulega framhjá Pétri með þremur mönnum meðan á hjónabandinu stóð en alls hafi hún átt 12 elskhuga yfir ævina. Sá fyrsti þeirra var herbergisþjónninn Sergej Saltykov. Ástarsamband þeirra var opið leyndarmál meðal rússnesks hefðarfólks en Pétur lét sér fátt um finnast enda hafði hann ímugust á konu sinni.
Fyrsta barn Katrínar var Páll Petróvítsj stórhertogi, sem fæddist árið 1754. Elísabet keisaraynja lét taka Pál frá móður sinni og tók Katrín aðskilnaðinn mjög nærri sér. Opinberlega var Páll skilgetinn sonur Katrínar með Pétri en Katrín átti síðar eftir að gefa í skyn að hann væri í raun sonur hennar með Saltykov. Annað barn Katrínar var Aleksej Grígorjevítsj Bobrínskíj og þriðja var Anna Petrovna. Anna var aðeins eins og hálfs árs þegar hún dó en ekki er vitað hvað olli andlátinu.
Valdarán Katrínar
Elísabet keisaraynja lést í byrjun ársins 1762. Pétur varð þar með nýr keisari Rússlands og Katrín varð keisarafrú hans. Um þessar mundir geisaði sjö ára stríðið í Evrópu en Pétur, sem hafði alist upp í Þýskalandi og var mikill aðdáandi Friðriks mikla, andstæðings Rússa í styrjöldinni, var fljótur að semja um afar óhagstæðan frið við Prússa. Þetta gerði Pétur strax mjög óvinsælan meðal rússneskra aðalsmanna. Katrín var orðin mun vinsælli þar sem hún þótti hafa lagt sig fram við að aðlagast rússneskum siðum og menningu. Auk þess naut hún áhrifa meðal rússneskra herforingja vegna ástarsambands síns við hershöfðingjann Grígoríj Orlov. Katrín leiddi því hallarbyltingu gegn Pétri um vorið árið 1762 er Pétur var fjarverandi frá Sankti Pétursborg.
Pétur afsalaði sér krúnunni og þann 9 júlí 1762 lét Katrín krýna sig keisaraynju og einvald í Rússlandi í dómkirkjunni í Kazan. Pétur var myrtur átta dögum síðar og talið er að einhver af stuðningsmönnum Katrínar hafi verið þar að verki. Gjarnan er talið að stuðningsmaður Katrínar, Aleksej Orlov (bróðir Grígoríjs) hafi framið morðið í greiðaskyni við Katrínu og er til stuðnings þess vísað til bréfs sem fannst eftir dauða hennar.
Valdatíð (1762–1796)
Sem keisaraynju var Katrínu mjög í mun að stjórna ríkinu í anda upplýsts einveldis. Hún var vel lesin í bókmenntum og heimspekiritum Upplýsingarinnar og hún átti vingott með frægum menntamönnum á borð við Voltaire og Diderot. Hún bauð franska rithöfunda velkomna til Rússlands, styrkti unga Rússa til náms í Evrópu og lét byggja fjölda nýrra háskóla og leikhúsa. Meðal annars lét hún stofna rússnesku Akademíuna árið 1783 og fól henni það verk að semja sérstaka Orðabók rússneskrar tungu til þess að staðla rússneska tungumálið og gera það nothæft á alþjóðavettvangi.
Árið 1762 setti Katrín á fót sérstaka löggjafarnefnd til þess að semja heildarlög fyrir Rússaveldi. Hún skrifaði sjálf leiðbeiningar fyrir nefndina og byggði þær á lestri sínum á hugmyndum heimspekinganna Montesquieu og Beccaria. Hún létti einnig á skattbyrði rússnesku borgarastéttarinnar og stuðlaði að aukinni framleiðslu í landinu. Fyrir vikið margfaldaðist vöruútflutningur frá Rússlandi. Árið 1767 kallaði Katrín saman fulltrúasamkomu til þess að staðfesta nýjan lagabálk þar sem meðal annars var tilgreint að Rússland væri evrópskt ríki. thumb|left|Katrín (til vinstri) [[Skiptingar Póllands|skiptir Póllandi upp ásamt Friðriki mikla frá Prússlandi og Jósef 2. keisara frá Austurríki.]] Katrín hafði hug á að koma á frjálslyndisumbótum í rússnesku samfélagi og á að afnema bændaánauðina sem hélt bændastéttinni í viðjum. Erfitt reyndist hins vegar að gera róttækar breytingar á rússnesku samfélagi fyrir tilstilli ríkisvaldsins þar sem aðallinn var mjög mótfallinn breytingum á kjörum bænda. Árið 1773 gerðu rússneskir bændur meiriháttar uppreisn gegn Katrínu undir forystu Don-kósakka að nafni Jemeljan Púgatsjov. Púgatsjov þóttist vera hinn látni eiginmaður Katrínar, Pétur 3. Rússakeisari, og gerði tilkall til keisarakrúnunnar undir hans nafni. Það tók rússneska keisaraherinn tæp tvö ár að vinna bug á uppreisnarsveitum Púgatsjovs en vegna uppreisnarinnar varð Katrín afhuga frekari tilraunum til þess að koma á róttækum samfélagsbreytingum í Rússlandi.
Rússar unnu glæsta hernaðarsigra og þöndu veldi sitt verulega út á stjórnartíð Katrínar. Árin 1772 til 1775 gerði Katrín samninga við Prússa og Austurríkismenn um að skipta Póllandi milli veldanna þriggja. Pólsk-litháíska samveldið var þurrkað af kortinu í þremur áföngum árin 1772, 1793 og 1795. Rússar fóru einnig í suðaustur til Kákasus, inn á áhrifasvæði Tyrkja og Persa. Katrín háði tvö stríð gegn Tyrkjaveldi; hið fyrra árin 1768–1774 og hið seinna árin 1787–1792. Rússar unnu bæði stríðin og tryggðu sér með þeim aðgang að Svartahafi með innlimun sinni á Krímkanatinu frá Tyrkjum.
Á efri árum fylgdist Katrín grannt með gangi mála í Frakklandi þegar franska byltingin skall á. Hún taldi stjórnleysi ríkja í Frakklandi og viðraði hugmyndir um að lönd Evrópu skyldu gera sameiginlega innrás í Frakkland til að endurreisa franska konungdæmið. Katrín dó úr heilablóðfalli þegar hún var 67 ára gömul og var þá af mörgum talin fremst í hópi konunga og keisara Evrópu.
Einkahagir
Frægasti elskhugi Katrínar var herforinginn Grígoríj Potemkín, sem stjórnaði ríkinu lengi við hlið hennar sem eins konar óformlegur meðkeisari. Þau urðu elskendur árið 1774 og gjarnan hefur verið talið að þau hafi gifst á laun.
Ice Age: Collision Course
Ice Age: Collision Course (enska: Ice Age: Collision Course) er bandarísk-kvikmynd frá árinu 2016.
Héraðsskjalasafn Borgarfjarðar
Héraðsskjalasafn Borgarfjarðar er íslenskt skjalasafn staðsett á Borgarnesi. Umdæmi safnsins er Borgarbyggð, Hvalfjarðarsveit og Skorradalshreppur.
Shinichi Morishita
Shinichi Morishita (fæddur 28. desember 1960) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 28 leiki með landsliðinu.
Iekeliene Stange
thumb|right|Iekeliene Stange Iekeliene Stange (fædd 27. júlí 1984) er hollensk fyrirsæta.
1665
Árið 1665 (MDCLXV í rómverskum tölum) var 65. ár 17. aldar sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Karl 2. fjórtán ára 1675 á málverki eftir [[Juan Carreño de Miranda. Hann var síðasti konungur Spánar af ætt Habsborgara og tveimur árum eftir lát hans árið 1700 braust Spænska erfðastríðið út.]]
Kleisþenes
Kleisþenes (á forngrísku: Κλεισθένης) var aþenskur yfirstéttarmaður sem umbreytti stjórnskipan Aþenu árið 508 eða 507 f.Kr. og lagði grunn að aþenska lýðræðinu. Af þessum sökum er hann stundum nefndur „faðir aþenska lýðræðisins“. Kleisþenes var dóttursonur harðstjórans Kleisþenesar frá Sikyon.
Mæðragarðurinn
Mæðragarðurinn er garður í Lækjargötu í Reykjavík. Hann var gerður árið 1925 og var aðallega ætlaður mæðrum með ung börn. Garðurinn afmarkast af Lækjargötu í vestri, Bókhlöðustíg í norðri, lóð vestan við Laufásveg í austri og Miðbæjarskólanum í suðri. Þetta svæði tilheyrði áður Skálholtskoti sem var ein af hjáleigum Víkur. Bærinn Skálholtskot stóð á svæði milli húsa númer 13 og 17 við Laufásveg. Laufásvegur var upphaflega slóði að Skálholtskoti.
Styttan Móðurást eftir Nínu Sæmundsson var sett upp í Mæðragarðinum árið 1928. Þetta var fyrsta stytta á opinberum vettvangi sem ekki var minnismerki heldur listaverk. Móðurást stendur þar sem brunnurinn Skálholtslind eða Skálholtsbrunnur var áður. Mæðragarðurinn dregur nafn sitt af styttunni Móðurást en þarna var áður barnaleikvöllur sem kallaður var Útnorðurvöllur.
Árið 1950 var Lækjargata breikkuð og þá var garðurinn minnkaður mikið.
thumb|Spennistöðin á Bókhlöðustíg Við Bókhlöðustíg stendur ein af spennistöðvum Rafmagnsveitu Reykjavíkur. Þetta er ein af sjö spennistöðvum sem voru byggðar í Reykjavík til að taka við rafmagni frá Elliðaárstöðinni sem tók til starfa árið 1921.
Meginland
Meginland er hugtak sem er venjulega notað um stórt landsvæði sem myndar andstæðu við eyjarnar í kring. Þannig er talað um „meginland Evrópu“ sem andstæðu við eyjarnar í Norður-Atlantshafi (Bretlandseyjar, Færeyjar og Ísland), en líka „meginlandið“ á Íslandi sem andstæðu við t.d. Vestmannaeyjar og „meginlandið“ Bretland sem andstæðu við Ermarsundseyjar. Hvað telst meginland fer því eftir samhenginu hverju sinni.
Folke Bernadotte
Folke Bernadotte, greifi af Wisborg (2. janúar 1895 – 17. september 1948) var sænskur aðalsmaður og erindreki. Í seinni heimsstyrjöldinni samdi hann um lausn um 31.000 fanga úr útrýmingarbúðum nasista, þar á meðal 450 danskra gyðinga úr Theresienstadt-búðunum. Þeir voru leystir úr haldi þann 14. apríl árið 1945. Sama ár tók Bernadotte við þýsku uppgjafartilboði frá Heinrich Himmler en tilboðinu var að endingu hafnað.
Eftir stríðið valdi öryggisráð Sameinuðu þjóðanna Bernadotte sem sáttasemjara í stríði Araba og Ísraela árin 1947–1948. Bernadotte fór til Ísraels í erindagjörðum sínum en var myrtur í Jerúsalem árið 1948 af meðlimum síonísku skæruliðahreyfingarinnar Lehi. Eftir dauða hans tók Ralph Bunche við sem sáttasemjari í deilunni og tókst árið 1949 að semja um vopnahlé milli Ísraels og Egyptalands.
Æviágrip
Folke Bernadotte fæddist þann 2. janúar árið 1895 og var yngstur af fjórum börnum Óskars prins og Ebbu prinsessu. Óskar 2. Svíakonungur var afi hans og Gústaf 5. föðurbróðir hans. Folke ólst upp á heimili foreldra sinna við Östermalmsgatan í Stokkhólmi og gekk í sunnudagsskóla borgarinnar ásamt systkinum sínum. Eftir grunnskólanám gekk Bernadotte í Karlsberg-hernaðarháskólann og útskrifaðist sem liðsforingi í sænska hernum. Árið 1928 kvæntist Bernadotte auðugri Bandaríkjakonu að nafni Estelle Manville sem hann hafði kynnst í frönsku rivíerunni.
Bernadotte hafði hug á að hefja störf við banka í New York og gerast síðar bankastjóri en hætti við fyrirætlanir sínar eftir að sænska ríkið fór að sækjast eftir starfskröftum hans. Bernadotte varð fulltrúi Gústafs konungs á heimssýningunni í Chicago árið 1933 og starfaði síðar sem aðalframkvæmdastjóri dönsku deildarinnar á heimssýningunni í New York árið 1939.
Þegar seinni heimsstyrjöldin braust út árið 1939 gekk Bernadotte aftur í sænska herinn. Hann varð yfirmaður deildar hersins sem sá um flóttamenn og pólitíska fanga og sá því um marga danska og norska hermenn sem hröktust yfir landamærin til Svíþjóðar eftir innrásir Þjóðverja í Danmörku og Noreg. Sænski Rauði krossinn fól Bernadotte að ná föngum úr fangabúðum nasista og eftir heimsókn til Parísar árið 1944 fékk hann hugmynd að fangaskiptum við Þjóðverja á vegum alþjóðlega Rauða krossins. Þar hafði Bernadotte átt í viðræðum við Raoul Nordling, sænskan athafnamann sem hafði fengið því framgengt að París var gerð að opinni og hlutlausri borg fyrir Rauða krossinn í stríðinu.
Eftir að heimsstyrjöldinni lauk valdi öryggisráð Sameinuðu þjóðanna Bernadotte sem sáttasemjara í stríði hins nýstofnaða Ísraelsríkis við arabískar nágrannaþjóðir sínar.
Þann 17. september árið 1948 flaug Bernadotte frá Damaskus til samningafundar í Jerúsalem í einkaþotu sinni ásamt franska ofurstanum André Sérot. Eftir að til Jerúsalem var komið var hófu skæruliðar úr síonísku vígasamtökunum Lehi (einnig kölluð Stern-samtökin) skothríð á bifreið Bernadotte. Bernadotte lést samstundis en Sérot lét lífið nokkrum stundum síðar á sjúkrahúsi. Daginn eftir morðið á Bernadotte lýsu meðlimir Lehi árásinni á hendur sér og sögðu hann hafa verið handbendi Englendinga. Leiðtogar Lehi óttuðust að með friðarskilmálum Bernadotte yrði hernámssvæðum Ísraela skilað til Araba og öryggi Ísraelsríkis þannig ógnað.
Eftir morðið lýsti stjórn Ísraels því yfir að morðingjar Bernadotte greifa yrðu leitaðir uppi og sóttir til saka. Ísraelsstjórn lét afvopna Stern-samtökin eftir morðið en enginn var ákærður eða handtekinn fyrir að drepa Bernadotte. Um fjörutíu árum eftir morðið var upplýst um að meðlimur Stern-samtakanna að nafni Yehoshua Cohen hefði myrt Bernadotte en Cohen var aldrei sóttur til saka fyrir verknaðinn. Yitzhak Shamir, leiðtogi Lehi, sem hafði fyrirskipað morðið á Bernadotte, varð forsætisráðherra Ísraels fyrir Likud-flokkinn á árunum 1983 til 1984 og 1986 til 1992.
Kyrrahafsansjósa
Veiðar og afli
Algeng stærð kyrrahafsansjósunnar er 12 cm en þær geta orðið allt að 18 cm að lengd og eins og aðrir síldfiskar er æviskeið þeirra stutt, en þær verða aðeins þriggja ára. Þær halda sig mjög nálægt ströndinni og fara yfirleitt ekki niður fyrir 9 metra dýpi, helst finnast þær þar sem er leðjubotn en síður þar sem sand- eða steinbotn. Hrygningartíminn er frá október fram í janúar þar sem toppurinn er í nóvember og desember, á þeim tíma er hrygningarstoppi beitt til þess að vernda stofninn.
Mikilvægasta fæða tegundarinnar eru kísilþörungar, en einnig finnst ætíð mikil leðja og eitthvað af smáum krabbadýrum í mögum fullorðinna fiska.
Þrjár gerðir veiðarfæra er beitt við veiðar á kyrrahafsansjósu. Eins og áður hefur komið fram er hún veidd í kastnet, það er afkastalítið veiðarfæri sem kastað er með höndum á litlar torfur. Það opnast í loftinu og myndar hring sem síðan lokast þegar dregið er inn, þetta er til dæmis gert á ströndum og af bryggjum. Þessar veiðar eru yfirleitt til einkanota og fiskurinn yfirleitt borðaður eða notaður í beitu, þá oftast við tómstundaveiðar.
Önnur veiðiaðferð er hringnót, þó á mun minni skala en þær sem við þekkjum á Íslandsmiðum enda er kyrrahafsansjósan sjaldan veidd á meira en níu metra dýpi. Sá fiskur sem veiddur er á þennan hátt fer að stærstu leiti í bræðslu. Þessar veiðar fara nær einvörðungu fram á nóttunni.