cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konrad von Maurer
Konrad Maurer á efri árum
Þrátt fyrir að Maurer hafi notið mikillar virðingar sem réttarsagnfræðingur og fyrirlestrar hans hafi notið mikillar hylli, þótti honum leitt að geta ekki sinnt áhugamálum sínum betur vegna kennslustarfa sinna. Þegar aldurinn færðist yfir hann varð hann þunglyndur og dró sig til baka frá opinberum vettvangi.
Árið fékk Maurer lausn frá störfum vegna lasleika og lést árið 1902 í München þar sem hann var jarðsettur í kirkjugarðinum Alter Südfriedhof (svæði 30). Ferðafélag Íslands ákvað að heiðra minningu Konrad Maurers og lét útbúa legsteina og letra á þá kveðju frá íslensku þjóðinni. Þeim var komið fyrir á gröf Konrads og Valerie Maurer árið 1998 í tilefni af 175 ára afmæli Maurers.
Hið mikla bókasafn hans sem taldi um 9000 titla var að mestu leyti selt til Harvardháskólans í Bandaríkjunum og einnig til Bar Association New York. Hluti þeirra bóka er nú aðgengilegur annars vegar í bókasafni lagadeildar Yaleháskóla og hins vegar í bókasafni lagadeildar George Washington University.
Í klandri hjá kúrekum
Í klandri hjá kúrekum (franska: Les chapeaux noirs) er þriðja bókin í bókaflokknum um Sval og Val. Hún kom út árið 1952 og innihélt sögur sem birst höfðu í teiknimyndablaðinu Sval á árunum 1949 til 1950. Höfundar sagnanna í upphaflegu útgáfunni voru listamennirnir Jije og Franquin, en þegar bókin var gefin út á Norðurlöndunum var sögunum eftir Jije sleppt. Hún var gefin út á íslensku árið 1986 og telst 22. í röðinni í íslenska bókaflokknum.
Söguþráður
Titilsagan Í klandri hjá kúrekum (Les chapeaux noirs) segir frá ferð Svals og Vals til Bandaríkjanna til að kynna sér lífið í Villta vestrinu og skrifa um það blaðagrein. Þegar þangað er komið minnir fátt á hina æsilegu kúrekatíma. Ríkmannlegur maður hvetu þá til að fara til Tombstone, þar sem gömlu kúrekagildin lifa góðu lífi.
Í ljós kemur að bærinn er nákvæmlega eins og staðalmyndir Villta vestursins með byssubófum og einvígum. Félagarnir hika við að beita byssunum en virðast þó alltaf hitta í mark. Að lokum kemur sá ríkmannlegi og upplýsir að þorpið sé leikmynd fyrir kvikmynd, að púðurskot hafi verið í byssunum en meistaraskytta fylgt þeim á eftir og hitt í mark á laun. Allir skemmta sér vel yfir þessu, en bregður í brún þegar uppgötvast að vopnin voru í raun hlaðin raunverulegum kúlum.
Froskmennirnir (Les hommes grenouilles) eftir Jije segir frá heimsókn Svals til frönsku Rívierunnar, þar sem Valur hefur stofnsett þjónustu fyrir ferðamenn, en glæpamenn í froskmannabúningum setja strik í reikninginn.
Laumuspil við landamærin (Mystère à la frontière) segir frá viðureign Svals og Vals við hugmyndaríkara smyglara á landamærum Belgíu og Frakklands. Smyglararnir hafa komið miklu magni af skringilegu en hættulitlu eiturlyfi milli landanna. Félagarnir verða ekki síður að eyða tímanum í að þræta við hrokafullan lögreglustjóra sem vill ekkert hafa með aðstoð þeirra að gera.
Íslensk útgáfa
Í klandri hjá kúrekum var gefin út af Iðunni árið 1986 í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Þetta var 22. bókin í íslensku ritröðinni.
Fritillaria eduardii
Fritillaria eduardii er tegund jurta af liljuætt, upprunnin frá mið Asíu. Hún er náskyld tegundinni, F. imperialis, Keisarakrónu."
Oscar
Oscar getur átt við:
Heiða í Ölpunum
Heiða í Ölpunum (j. アルプスの少女ハイジ Alps no Shoujo Heidi) er japönsk anime teiknimynd gerð árið 1974. Teiknimyndin er byggð á barnabókinni Heiða sem svissneski höfundurinn Johanna Spyri skrifaði árið 1880.
Söguþráður
Þegar frænka munaðarleysingjans Heiðu fær starf í Frankfurt er Heiðu komið fyrir í fóstur hjá afa sínum. Afi hennar er gamall og bitur maður sem býr einn í bjálkakofa í svissnesku ölpunum. Með lífsgleði sinni og bjartsýni tekst Heiðu hins vegar að bræða hjarta hans.
Kevin Keegan
thumb Joseph Kevin Keegan (fæddur 14. febrúar 1951) í Doncaster er enskur knattspyrnustjóri og fyrrum leikmaður sem lék sem sóknarmaður. Hann var mest áberandi sem leikmaður á ferlinum þegar hann spilaði með Liverpool árin 1971-1977 þar sem hann vann Ensku úrvalsdeildina þrisvar, og Meistaradeild Evrópu einu sinni. Hann lék þó einnig með Hamburger Sportverein og Newcastle United ásamt því að spila 63 leiki fyrir enska landsliðið.
Sem knattspyrnustjóri er hann mest þekktur fyrir störf sín hjá Newcastle United á árunum 1992-1997, þar sem hann byggði upp lið sem var þekkt fyrir að spila skemmtilegan fótbolta og var oft kallað entertainers. Honum tókst næstum því að vinna deildina árið 1995/96. Keegan var einnig landsliðsþjálfari Englands 1999-2000.
Liverpool
Bikarmeistari: 1974
Manchester City
Enska meistaradeildin 2001/2002
Jamie Foxx
Jamie Foxx (f. Eric Marlon Bishop þann 13. desember 1967) er bandarískur leikari, söngvari og uppistandari. Hann hefur unnið Óskarsverðlaun fyrir leik sinn sem Ray Charles í kvikmyndinni Ray. Fyrir söng sinn hefur hann unnið til Emmy-verðlauna.
Waterloo
Waterloo er borg í héraðinu Vallónska Brabant í Belgíu. Íbúar eru 29 þúsund og eru frönskumælandi. Í Waterloo átti sér stað hin fræga lokaorusta Napóleons.
Orðsifjar
Heitið Waterloo er germanskt að uppruna, ekki rómanskt. Það merkir flæðiskógur. Water er vatn (sbr. water á ensku, wasser á þýsku). Loo er gamalt heiti yfir skóg á germönsku (sbr. Lohe á þýsku og ley eða leigh á ensku). Framburðurinn er [vaterló] en Íslendingar eru gjarnir á að nota enska framburðinn [voterlú]. Til eru fleiri bæir með sama heiti. Til dæmis er Waterloo til í Kanada (einn í Ontario og einn í Québec), í Ástralíu og víða í Bandaríkjunum. Járnbrautarstöðin Waterloo í London, sem og Waterloo-brúin (Waterloo Bridge) eru nefnd eftir bænum í Belgíu eftir sigur Wellington lávarðs yfir Napoleon.
Söguágrip
thumb|Orrustan við Waterloo. Málverk eftir William Sadler. Waterloo kom fyrst við skjöl 1102 og var þá lítill landbúnaðarbær á mikilvægum krossgötum. Bærinn varð hluti af greifadæminu Brabant þegar það var stofnað 1183. Litlar sögur fara af Waterloo næstu aldir og kom bærinn ekki við sögu í evrópskum styrjöldum. 1796 var Waterloo hertekin af Frökkum og innlimað Frakklandi. 1815 varð Waterloo hins vegar nafli heimsins er Napoleon strauk frá eyjunni Elbu og sneri til Parísar. Bandamenn söfnuðu liði og hittu á franska herinn fyrir sunnan Brussel. Englendingar undir stjórn Wellington lávarðs komu að norðan og prússar undir stjórn Blüchers herforingja komu að austan. Napoleon beið ekki boðana heldur réðist á prússneska herinn við Ligny 16. júní. Í orrustunni sigraði Napoleon. En sökum tímaleysis náðu Frakkar ekki að reka flóttann, heldur réðust þeir því næst á enska herinn við Waterloo 18. júní. Í þeirri orrustu hallaði á Englendinga. Á meðan hafði Blücher hins vegar náð að safna her sínum saman aftur og réðist því á austurvæng Frakka í þann mund er Englendingar hófu að láta undan síga. Sameiginlega tókst þeim að sigra Napoleon. Orrustan við Waterloo er ein sú þekktasta á síðari tímum. Á þessum tíma voru íbúar Waterloo aðeins rúmlega 1.500 talsins en eru tæplega 30 þúsund í dag.
Viðburðir
thumb|Orrustan við Waterloo leikin eftir af áhugamönnum 18. júní fer árlega fram herleikur þar sem orrustan við Waterloo er leikinn eftir. Fólk fer í hermannaföt, frönsk, prússnesk, ensk, og leikur eftir orrustuna frægu. Leikarnir eru öllum opnir.
Íþróttir
ASUB Waterloo er eitt allra besta rugbylið Belgíu. Það hefur fjórtán sinnum orðið belgískur meistari (síðast 1998) og tólf sinnum bikarmeistari (síðast 2009).
Vinabæir
Waterloo viðheldur vinabæjatengsl við eftirfarandi borgir:
Spánarhjálmur
Spánarhjálmur (fræðiheiti: Aconitum burnatii ) er fjölært jurt af sóleyjaætt sem er upprunnin frá norðvesturströnd Miðjarðarhafs.
Spánarhjálmur er eitraður og skal gæta varúðar við meðhöndlun hans, sérstaklega rætur.
Hvanneyri (aðgreining)
Hvanneyri getur átt við eftirfarandi:
Strandsýprus
Strandsýprus (fræðiheiti: Cupressus bakeri ) er barrtré í Cupressaceae (Einiætt), frá Bandaríkjunum (norður Kaliforníu og suðvestur Oregon).
Jóhannes
Jóhannes er íslenskt karlmannsnafn.
Nafnið er upphaflega hebreskt, יְהוֹחָנַן (umritað: Yehôḥānān) sem þýðir „Guð er náðugur“.
Þaðan færðist nafnið yfir í grísku sem Ιωάννης (Ioannes) og þaðan í latínu sem Johannes.
Jaffa
Jaffa|thumbnail Jaffa er forn borg í Ísrael sem núna er syðsti og elsti hluti höfuðborgarinnar Tel Avív. Íbúar eru um 46.000 (2014), þar af eru 30.000 gyðingar og 16.000 eru Arabar.
Yvonne Strahovski
Yvonne Strahovski (fædd 30. júlí 1982) er áströlsk leikkona. Hún hefur birst í nokkrum áströlskum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum en er þekktust fyrir hlutverk sitt sem Sarah Walker í þáttunum Chuck.
Æska
Strahovski fæddist í Marobubra, í úthverfi Sydney, sem Yvone Strezechowski og á hún pólska foreldra sem höfðu flúið Pólland. Stafsetning nafns hennar þótti of erfið og varð Yvonne Strahovski leikaranafn hennar þegar hún byrjaði að leika í Chuck og fann framleiðandanum Josh Schwartz það best fyrir hennar sakir að breyta nafninu en það varð einnig auðveldara að bera nafnið hennar fram.
Yvonne gekk í Santa Sabina menntaskólann í Strathfield. Hún útskrifaðist úr háskólanum í Vestur-Sydney með B.A. gráðu í framkomu.
Ferill
Yvonne talar reiprennandi pólsku og notaði þá kunnáttu í þáttunum „Chuck Versus the Wookiee“, „Chuck Versus the Three Words“ og „Chuck Versus the Honeymooners“. Þrátt fyrir að hún leiki Ameríkana í þáttunum talaði hún með miklum áströlskum hreim í „Chuck Versus the Ex“.
Einkalíf
Yvonee átti í sambandi við ástralska leikarann Matt Doran á árunum 2006-2007.
Grýla er að sönnu gömul herkerling
Grýla er að sönnu gömul herkerling er gamalt Grýlukvæði eða einhvers konar Grýlubarnaþula. Jón Árnason (1819-1888) þjóðsagnasafnari þekkti þuluna frá barnsaldri og lét prenta hana út í Íslenzkum þjóðsögum og æfintýrum árið 1862:
Míkhaíl Míshústín
Míkhaíl Vladímírovítsj Míshústín (f. 3. mars 1966) er rússneskur stjórnmálamaður og núverandi forsætisráðherra Rússlands.
Míshústín hefur starfað í rússneska stjórnarráðinu frá árinu 1998. Hann varð ríkisskattstjóri árið 2010 og gegndi því embætti þar til Vladímír Pútín Rússlandsforseti útnefndi Míshústín í embætti forsætisráðherra 16. janúar 2020. Útnefning Míshústíns kom í kjölfar þess að Dmítríj Medvedev forsætisráðherra sagði af sér ásamt stjórn sinni til að gefa Pútín meira svigrúm til að gera stjórnarskrárbreytingar sem eiga að færa völd frá forsetaembættinu til forsætisráðherrans og ríkisráðsins.
Rússneska dúman samþykkti útnefningu Míshústíns með öllum greiddum atkvæðum þann 16. janúar.
Menningarleg afstæðishyggja
Mannfræðingurinn Melford Spiro skipti menningarlegri afstæðishyggju í þrjá flokka: Lýsandi afstæðishyggja, siðferðisleg afstæðishyggja og þekkingarfræðileg afstæðishyggja. Lýsandi afstæðishyggja er þegar lagt er til hliðar eigið mat á heiminum, uppruna og menningu, þ.e. þjóðhverfuna, og litið er á málin hlutlaust. Siðferðisleg afstæðishyggja er þegar siðferðiskenndin skiptist ekki í gott og ekki gott. Í þekkingarfræðilegri afstæðishyggja er engin grunnþekking, hvað við vitum og hvernig við vitum það. Líkt og má ímynda sé eru fyrstu tveir flokkarnir mikilvægir til aðstoðar mannfræðingum, og jafnvel hverjum sem er við að leggja frá sér fordóma og líta opnum augum á aðra menningu. Þriðja tegundin, þekkingarleg afstæðishyggja, er aðeins erfiðari að meðhöndla því þar er efast um allt sem maður veit og hvernig maður viti það.
Þrátt fyrir að menningarleg afstæðishyggja sé mikilvæg hjá mannfræðingum þá getur hún einnig verið mikilvæg í daglegu lífi. Má taka sem dæmi kennara sem er lítið hrifin af innflytjendum en verður að vera fordómalaus, verður að beita menningarlegri afstæðishyggju þegar hann gefur Juan litla frá Kólumbíu einkunn svo uppruni hans lækki ekki einkunina hans.
Menningarlegt afstæði er ekki bara orð eða óljós hugmynd heldur skýr stefna um hugsunarhátt sem er mikilvægt að temja sér. Jafnvel hjá hverjum sem er, hvort sem er hjá mannfræðingi sem er í vettvangsferð í Afríku eða kennara sem hefur aldrei stigið fæti út fyrir íslenskt samfélag. Að ganga inní ókunnar eða öðruvísi aðstæður og ætla sér ekki að dæma neitt er erfiðara en það hljómar einkum og sér í lagi þegar það sem er að gerast þar brýtur gegn þinni innstu sannfæringu. Líkt og mannfræðingur sem kemur í lítið þorp og er búinn að dvelja þar lengi og kemur þá að fyrstu fæðingunni. Barnið fæðist en með einhvern smá líkamsgalla, þá þykir það sannað að barnið sé í einhverjum tengslum við hið illa og jafnvel við djöfulinn sjálfan og verður því að bera barnið út. Mannfræðingurinn getur ekki séð að barnið sé hið illa og á því afar erfitt með að sætta sig við aðgerðir þorpsbúa.
Það er mikilvægt að nálgast menningaheima með opnum huga en þó verður að passa sig því að tapa ekki gagnrýnu hugsuninni því þó það sé gott að geta skoðað báðar hliðar á málinu má maður ekki missa eigin skoðanir og telja að allt sé gott og gilt þar sem það gerist í annarri menningu, þesis hugmynd er líka afstæð og því undir hverjum og einum að temja sér gagnrýna hugsun, hún hentar sumum en öðrum ekki. Að geta ekki séð hvað er rétt getur valdið því að við eigum að samþykkja þjóðernishreinsanir undir því flaggi að við séum mannfræðingar og okkar menningarlega afstæðishyggja neiti okkur um að taka ákvarðanir gegn því sem gerist utan menningu okkar?
Við búum í fjölþjóðlegu samfélagi, okkar samskipti við aðrar hugmyndir og aðrar þjóðir heldur áfram að aukast með hverjum deginum. Í dag eru fréttir af Múslimum sem eru reiðir við Dani útaf móðgunum í garð þeirra raunveruleikinn. Umburðalyndi og skilningur verður mikilvægari eftir því sem alþjóðavæðingin snertir á fleiri hliðum í lífinu. Mannfræðingar verða að halda áfram að skoða og skilgreina mismunandi menningar, og til þess er nauðsynlegt að geta gert það laus við þjóðhverfu.
Heimildir og ítarefni
Eetiline relativism
Austur-Prússland
Austur-Prússland (þýska Ostpreussen, Pólska Prusy wschodnie, Litháenska Rytų Prūsija) var hérað í Prússlandi frá 1773 til 1829 og aftur frá 1878 (þar sem konungsríkið sjálft var hluti af þýska keisaradæminu frá 1871); eftir fyrri heimsstyrjöldina varð það hluti af Fríkinu Prússlandi í Weimar lýðveldinu þar til 1945. Höfuðborgin var Königsberg (nú Kaliningrad). Austur-Prússland var aðalhluti Prússlands meðfram suðausturströnd Eystrasaltsins.
Isoetes acadiensis
Isoetes acadiensis er tegund af álftalaukum sem var lýst af Kott 1981. Hún finnst á ströndum vatna, tjarna og lækja í norðaustur Norður-Ameríku (Nýfundnalandi, Nova Scotia, New Brunswick, Maine, Massachusetts, og New Hampshire. Hún finnst á svipuðum slóðum og I. tuckermanii.
Djúnkusegl
thumb|right|Djúnka með skonnortureiða í Flórída. Djúnkusegl eru skáskorin ferhyrnd þversegl sem notuð eru á djúnkum sem voru algengasta skipsgerð á Kínahafi fyrr á öldum. Það sem helst einkennir djúnkusegl eru langbönd eða lektur sem liggja lárétt þvert í gegnum seglið með reglulegu millibili. Þessi bönd styrkja seglið, stífa það og auðvelda rifun. Á hefðbundnum djúnkum voru seglin venjulega á óstöguðum siglum sem stóðu í djúpum stellingum að neðan. Oftast eru þau fest á hallandi rá að ofan og bómu að neðan. Þegar seglið er rifað eða tekið saman er bóman dregin upp og seglið fellur saman við hana. Með því að festa skrúð og dragreipi við öll böndin er hægt að hafa góða stjórn á stærð seglsins og hæð um leið.
Djúnkusegl henta best til að sigla undan vindi. Þau taka ekki í sig mikinn vind miðað við seglflöt þar sem langböndin halda þeim flötum.
Fjöltengi (hljómsveit)
Fjöltengi er íslensk hljómsveit sem hefur vakið athygli fyrir líflegan og kraftmikinn tónleikaflutning. Lög og textar fjalla um atburði og fólk sem tilheyra Kópavogi, sem er heimabær hljómsveitarinnar. Þekktustu lög Fjöltengis eru Kiddaland, Hvar er Sæbi?, Bland í poka og Grafalvarlegt mál.
BASICS-verkefnið
thumb|right|220px|Sagnaspuni í Reykjavíkur Akademíunni. BASICS var verkefni innan Grundtvig fullorðinsfræðsluáætlunar Evrópusambandsins sem lauk í október 2013. Markmið þess var að þróa þekkta kennsluaðferð, sem heitir biblíódrama en þýtt hefur verið sem sagnaspuni á íslensku, til notkunar í millimenningarlegri (e. interculture) og þvertrúarlegri (e. interfaith) kennslu með það fyrir augum að auka gagnkvæman skilning fólks af ólíkum uppruna í Evrópu og reyndar um allan heim.
Í hvítbók Evrópusambandsins um millimenningu segir að aðeins með umræðu sé hægt að fá fólk til að sameinast í fjölbreytileika sínum og út frá því var gengið í BASICS-verkefninu. Þróaðar voru aðferðir byggðar á sagnamennsku til að fá fólk til að tjá sig um hefðir sínar og lífsgildi og hlusta á aðra segja frá. Þannig myndast gagnkvæmt traust og skilningur í hópunum.
Þátttakendur
Þátttakendur í verkefninu voru frá eftirtöldum stofnunum Reykjavikur Akademían (Ísland), The Bielsko Artistic Association Grodzki Theatre (Póllandi), Church Forum Foundation] (Úngverjalandi), Kocaeli University Institute of Health Sciences (Tyrklandi), EST Education Centre (Póllandi) og The Elijah Interfaith Institute (Ísrael).
Biblíódrama - sagnaspuni
thumb|left|220px|Sagnaspunasmiðja á Íslandi. Bibliodrama er samheiti yfir nokkrar aðferðir sem notaðar hafa verið til að sameina sögur einstaklinga og sögur sem geyma arf menningarheilda svo sem helgisagna og ævintýra í þeim tilgangi að hjálpa fólki að skilja betur rætur sínar, hefðir og lífsgildi. Ein aðferð biblíódrama er biblíólog. Nafnið sagnaspuni er að festast í sessi sem íslensk þýðing orðsins bibliodrama en orðhlutinn biblio- vísar til sagna eða bóka og gríska orðið drama þýðir að framkvæma.
Í lok verkefnisins var gefin út handbók og geisladiskur fyrir kennara á fimm tungumálum meðal annars íslensku. Efnið má nálgast á vefsíðu verkefnisins hjá Reykjavíkur Akademíunni.
Matthew Morrison
thumb|Morrison, [[2009]] Matthew James „Matt“ Morrison (fæddur 1978) er bandarískur leikari.
Dvergblálilja
Dvergblálilja (fræðiheiti: Pseudomertensia echioides ) er fjölær jurt sem er ættuð frá Himalajafjöllum. Hún verður 20 til 30 sm há. Blöðin lensu- til egglaga með oddi og mjúkhærð. Blómin eru lítil, dökkblá og bjöllulaga. Hún hefur verið nokkuð notuð sem garðplanta á Íslandi.
Hvítá (Borgarfirði)
Hvítá í Borgarfirði er 117 km löng jökulá sem aðskilur Borgarfjarðarsýslu frá Mýrasýslu.
Í upphafi Þjóðveldisaldar skildi Hvítá að Sunnlendingafjórðung og Vestfirðingafjórðung, en á 13. öld voru fjórðungamörkin flutt að Botnsá í Hvalfirði.
Uppspretta Hvítár er við Eiríksjökul og Langjökul í mörgum ám. Á svæði við vesturenda Kalmanstungulands og fáeina kílómetra þar frá, koma saman Kaldá, Kiðá, Geitá og Hvítá, sem renna sunnan við Tunguna úr Geitlandi og af Kaldadal og Norðlingafljót, sem rennur norðan við Tunguna af Arnarvatnsheiði og úr Fljótsdrögum í norðvestanverðum Langjökli við Stórasand. Neðan við þessi ármót heitir áin Hvítá. Á leiðinni til sjávar renna meðal annars í hana úr norðri Þverá og Norðurá og úr suðri Reykjadalsá, Flókadalsá og Grímsá. Barnafoss er í Hvítá á milli Gilsbakka og Hraunsáss skammt frá Húsafelli og nokkrum tugum metra neðan hans renna Hraunfossar í ána úr Hallmundarhrauni í landi Gilsbakka. Hvítá rennur út í hafið í Borgarfjörð skammt norðaustan við Hvanneyri.
Á Hvítá eru nokkrar brýr, bogalaga akbrú milli Hvítárvalla og Ferjukots, akbrýr við Kljáfoss og milli Stóra-Ás og Bjarnastaða, göngbrú við Barnafoss og akbrú milli Húsafells og Kalmanstungu.
Hvítá er 10. lengsta á Íslands. Í ánni er nokkur veiði og ekki síður í sumum þverám hennar. T.d. Norðurá, Grímsá, Þverá og Kjarará (gjarnan kölluð Kjarrá), sem rennur í Þverá.
Hestur (aðgreining)
Hestur getur átt við eftirfarandi:
Staðir:
Fjöll:
Hlutir:
Loftslagsbreytingar
thumb|right|Yfirborðshiti á jörðinni frá 1850 til 2020 thumb|right|Breyting á yfirborðshita frá 2011 til 2020 borin saman við meðalhiti á árunum 1951 til 1980 Loftslagsbreytingar eða hnattræn hlýnun eru mæld og áætluð aukning á meðalhita yfirborðs lands og sjávar frá iðnbyltingunni, og áhrif þess á loftslagskerfi jarðar. Yfirstandandi hækkun hita á heimsvísu er hraðari en fyrri breytingar og stafar aðallega af brennslu manna á jarðefnaeldsneyti. Notkun jarðefnaeldsneytis, skógeyðing og ýmsar aðrar athafnir í landbúnaði og iðnaði, auka magn gróðurhúsalofttegunda, eins og koltvísýrings og metans. Þessi efni valda gróðurhúsaáhrifum með því að halda eftir hita sem jörðin geislar út frá sér eftir að sólin hefur hitað hana. Þetta veldur orkuójafnvægi í neðri lofthjúp jarðar sem leiðir til þess að hitastig hækkar.
Loftslagsbreytingar af völdum hnattrænnar hlýnunar lýsa sér í því að eyðimerkurmyndun eykst, og hitabylgjur og skógareldar verða algengari. Hlýnun pólsvæða leiðir til þess að heimskautaís og hafís hopar, og sífreri bráðnar. Hærra hitastig veldur líka öflugri stormum, þurrkum og öfgaveðri. Búsvæðabreytingar af völdum loftslagsbreytinga, eins og bleiking kóralrifja og hop heimskautaíssins, hafa leitt til þess að margar tegundir lífvera flytja sig um set eða eiga á hættu að deyja út. Loftslagsbreytingar skapa líka hættu fyrir fólk, með því að valda skorti á matvælum og vatni, auknum flóðum, meiri hitabylgjum og sjúkdómum, sem allt hefur víðtæk efnahagsleg áhrif. Átök og fólksflutningar geta verið afleiðing þessara breytinga. Alþjóðaheilbrigðisstofnunin hefur kallað loftslagsbreytingar mestu ógn sem steðjar að heilsu fólks á 21. öld.
Orsakir
Loftslag jarðar gengur í gegnum ýmsar hringrásir sem sumar standa í nokkur ár (eins og El Niño-suðursveiflan), áratugi og jafnvel aldir. Aðrar breytingar stafa af orkuójafnvægi jarðar sem stendur utan við loftslagskerfið, en ekki alltaf utan jarðar. Dæmi um stýriþætti loftslagsbreytinga eru uppsöfnun gróðurhúsalofttegunda, ljósmagn sólar, eldgos og breytingar á braut jarðar um sólina.
Til að áætla áhrif manna á loftslagsbreytingar þarf að útiloka eðlilegan loftslagsbreytileika og náttúrulega stýriþætti. Lykilaðferð í þeim útreikningum er að finna út einkenni eða „fingraför“ mögulegra orsakaþátta, og bera þau síðan saman við athuganir á loftslagsbreytingum. Með því móti er til dæmis hægt að útiloka að sólvirkni sé orsakaþáttur loftslagsbreytinga, því einkenni á henni væru hlýnun alls lofthjúpsins. Yfirstandandi hlýnun á sér hins vegar aðeins stað í neðri hluta lofthjúpsins, sem kemur heim og saman við uppsöfnun gróðurhúsalofttegunda. Orsakaþættir yfirstandandi loftslagsbreytinga eru greinilega aukið magn gróðurhúsalofttegunda, meðan ýmis konar úði dregur úr þessum áhrifum.
Gróðurhúsaáhrif
thumb|right|Aukning koltvíoxíðs í lofthjúpnum Joseph Fourier uppgötvaði gróðurhúsaáhrif árið 1824 og þau voru fyrst rannsökuð af Svante Arrhenius árið 1896.
Ýmsar lofttegundir í lofthjúpi jarðar, s.n. gróðurhúsalofttegundir, valda gróðurhúsaáhrifum, en án þeirra myndi meðalhiti jarðar vera um 30 °C lægri en hann er, sem þýddi að jörðin væri óbyggileg. . Helstu gróðurhúsalofttegundir í lofthjúpi jarðar eru: 0-4 % vatnsgufa, 9-26% koltvíoxíð (CO2), 4-9% metan (CH4) og 3-7% ósón (O3).
Geislun frá sólu
Kenningar hafa verið settar fram um að geislun sólar kunni að hafa valdið hækkun á meðalhita jarðar. Engin samsvörun er hins vegar milli breytinga í sólargeislun og hnattrænnar hlýnunar á síðustu áratugum og því er sú hugmynd að inngeislun sólar sé ábyrg fyrir yfirstandandi hækkun í meðalhita jarðar almennt ekki lengur talin trúverðug.
Svarfdæla saga
right|thumb|Hof, hér stóð bær Ljótólfs goða, fyrsta landnámsmanns í Svarfaðardal. right|thumb|Grund, landnámsjörð Þorsteins svörfuðar. Svarfdæla saga (eða Svarfdæla) er fornsaga sem telst til Íslendingasagna. Hún segir frá landnámi í Svarfaðardal og deilum og vígaferlum í dalnum á landnámsöld. Þar áttust við Ljótólfur goði á Hofi og Þorsteinn svörfuður á Grund og þeirra menn. Frásögnin er allstórbrotin þar sem berserkurinn og skáldið Klaufi Hafþórsson kemur mikið við sögu bæði lífs og liðinn og hin skapmikla Yngveldur fagurkinn. Þótt margt sé heldur ótrúlegt í frásögninni hafa fornminjar þótt benda til þess að í henni sé sannsögulegur kjarni. Skáldsögur, leikrit og söngvar hafa verið samin upp úr Svarfdælu til dæmis sagan Hér liggur skáld eftir Þórarinn Eldjárn.
Yoshihiro Natsuka
Yoshihiro Natsuka (fæddur 7. október 1969) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 11 leiki og skoraði 1 mörk með landsliðinu.
Handknattleiksárið 2010-11
Handknattleiksárið 2010-11 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 2010 og lauk vorið 2011. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Valskonur í kvennaflokki.
Úrslitakeppni úrvalsdeildar
Undanúrslit Úrslit
Bikarkeppni HSÍ
Valur sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Akureyri.
Undanúrslit
Úrslit
Úrvalsdeild
Valsstúlkur urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í tíu liða deild með tvöfaldri umferð. Því næst tók við úrslitakeppni fjögurra efstu liða.
Úrslitakeppni
Undanúrslit Úrslit
Bikarkeppni HSÍ
Fram sigraði í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Val, annað árið í röð.
Póker
Póker er fjárhættuspil spilað er með einum spilastokki af tveimur eða fleiri þátttakendum. Til eru ýmsar gerðir pókers með örlítið ólíkar reglum. Hver spilari byrjar spilið með ákveðin fjölda spilapeninga (chips á ensku), sem ekki má breyta á meðan á spilinu stendur og spilari notar til að leggja undir í potti, sem spilað er upp á. Spilari fær í hverri umferð ákveðinn fjölda spila og getur síðan eftir tegundum pókers ýmist dregið sér ákveðinn fjölda af spilum úr spilastokknum eða notað sér sameinginleg spil, sem hafa verið lögð upp á borðið, til að mynda sterkustu mögulega hendi fimm spila. Spilari notar hluta fjárins eða allt fé sitt í einu til að veðja á að hann sé með bestu hendi. Ef hann fær sjón hjá einum eða fleiri meðspilurum verða þeir spilarar að leggja spil sín upp, en sá sem sýnir hæstu hendi vinnur pottinn óskiptan. Þegar spilari hefur tapað öllum sínum spilapeningum er hann úr leik.
Are
Are (Are) er malay-pólýnesískt tungumál sem er talað í Papúa Nýja-Gínea.
Póker
Póker er ein mest spilaða íþrótt á Netinu. Árið 2017 náðu tölvur yfirburðastöðu yfir menn í póker, líkt og í Go áður, og skák (og t.d. Checkers) þar áður.
Pókerhendurnar (þær sterkustu efst)
Ef spilarar sýna eins hendi, vinnur sú sem hefur sterkustu spilin, þ.e. ásapar vinnu kóngapar, drottningarpar o.s.frv og litur sem inniheldur háspil vinnur lit, sem hefur lægra eða ekkert háspil. Ef spilarar sýna röð vinnur sá með röðina sem inniheldur hæsta spilið. Ás, getur verið lægsta spil í röð, þ.e. Á2345, eða það hæsta eins og í konunglegri röð, TGDKÁ (T = 10). Ás getur þó ekki verið inni í röðinni eins og t.d. DKÁ23. Ef spilarar sýna jafn sterka hendi skipta þeir pottinum jafnt á milli sín.
Ýmsar gerðir pókerleikja
Texas Hold 'em er ein vinsælasta tegund pókers. Hver spilari fær tvö spil á hendi, en gjafari gefur eitt spil til þess sem situr honum á vinstri hönd og svo koll af kolli þangað til allir eru komnir með sín tvö spil. Sá sem er vinstra megin við gjafara kallast Litli blindur, sá sem er svo vinstra megin við hann kallast Stóri blindur. Litli blindur borgar ákveðna peningaupphæð í byrjun leiks og Stóri blindur borgar tvöfalt hærri upphæð. Svo byrjar sá sem er vinstra megin við Stóra blind og ræður hvort hann vilji sjá hann, pakka, eða hækka. Svo gengur þetta koll af kolli. Eftir þetta kemur Floppið, eða 3 fyrstu spilin á borðið. Þá mega spilarar nota þessi 3 spil sem eru í borði með sínum tveim og reyna að mynda eins góða 5 spila hendi og mögulegt er. Svo segir Litli blindur. Maður getur tékkað, veðjað eða hækkað þann sem veðjaði ef einhver veðjaði. Svo kemur fjórða spilið, sem er kallað Turn og þá má veðja aftur. Að lokum kemur fimmta og seinasta spilið, kallað River, og þá má veðja í síðasta skipti. Svo eru sýnd spilin og sá sem er með sterkustu höndina tekur allan pottinn.
Maður á móti manni: Er það kallað þegar aðeins tveir spilarar eru í pottinum og þá breytast reglur dálítið. Í stað þess að sá sem er vinstra megin við gjafarann sé litli blindur þá er gjafarinn sjálfur litli blindur, og hinn er þá stóri blindur.
Þorkell Ólafsson (stiftprófastur)
Þorkell Ólafsson (1. ágúst 1738 - 29. janúar 1820) var íslenskur prestur og stift prófastur.
Þorkell fæddist að Odda á Rangárvöllum. Foreldrar hans voru Ólafur Gíslason, þá prófastur í Rangárþingi, síðar biskup í Skálholti, og kona hans Margrét Jakobsdóttir. Árið 1747 flutti fjölskyldan að Skálholti þegar Ólafur Gíslason tók við biskupsembættinu. Ólafur Gíslason biskup lést árið 1753 og árið eftir, 1754, flutti Þorkell ásamt móður sinni til Bræðratungu. Frú Margrét biskupsekkja lenti í erfiðleikum með að gera upp fjármál biskupsstólsins að manni hennar látnum. Eftir að hún andaðist 1755 var gengið að eignum hennar og sona hennar til lúkningar skuldum. Þorkell stundaði nám við Skálholtsskóla á þessum tíma. Lærdómskver hans voru tekin af honum upp í skuld foreldra hans, svo hann varð að sæta lagi að lesa á kver skólafélaga sinna. Einnig voru silfurhnappar skornir úr peysu hans og teknir af honum. Séra Högni Sigurðsson, prestur á Breiðabólstað, tók Þorkel að sér þegar móðir hans lést. Guðríður Gísladóttir, kona Finns biskups Jónssonar, sá um að Þorkell fékk „ölmusu“ eða framfærslu við Skálholtsskóla þar til hann útskrifaðist 1757. Við útskriftina 1757 varð Þorkell Ólafsson efstur meðal samstúdenta sinna. Hann var skipaður djákni í Þykkvabæjarklaustri í Veri sama ár en vegna ágreinings lét hann af því starfi og gerðist skrifari Finns biskups Jónssonar 1758-1761, er hann sigldi til Danmerkur og settist í Kaupmannahafnarháskóla. Þorkell Ólafsson útskrifaðist Cand. theol 28. mars 1764. Gerðist hann þá aftur um tíma skrifari hjá Finni biskupi í Skálholti, Hvalsnesprestakall fékk hann 1766, var skipaður dómkirkjuprestur á Hólum 1769 og tók við því embætti 1770. Prófastur í Hegranesþingi 1786, stiftprófastur í Hólastifti 1787 til 1789 og 1798-1802 og gegndi þá um tíma biskupsemætti sem staðgengill. Hann fékk lausn frá prófastsembættinu 1805 og frá prestsembætti 1816, þótt hann sinnti starfinu til 1817.
Kona séra Þorkells var Ingigerður Sveinsdóttir, gift 1774. Hún lést 1775. Barn þeirra, f. 9. september 1775, var Sölvi, sem seinna varð prestur á Hjaltastöðum. Séra Þorkell giftist ekki aftur og átti ekki fleiri afkomendur. Eins og kunnugt er var Hólastóll lagður niður 1802 og flestar eignirnar seldar. Þá missti séra Þorkell að mestu þær tekjur sem hann hafði haft, svokallaða kostpeninga. Lifði hann þó áfram á Hólum í skjóli ábúenda jarðarinnar um langa hríð við mikla fátækt. Ekki fékk hann eftirlaun nema síðustu fjögur árin sem hann lifði.
Þorkeli Ólafssyni er svo lýst að hann hafi verið mikill söngmaður með fagra og mikla rödd. „Hann var maður tígulegur ásýndum, með hærri og þreklegri mönnum á vöxt, kurteis, blíður og glaðsinna í umgengi, rammur að afli.“ Þorkell Ólafsson andaðist 29. janúar 1820. Þá hafði hann verið á Hólum í full fimmtíu ár, dómkirkjuprestur í 47 ár, prófastur Skagafjarðarsýslu í fimmtán ár og tvisvar stiftprófastur. Tvö prentuð rit komu út eftir séra Þorkel: Hið fyrra er Ævisaga Jóns Teitssonar biskups, prentuð á Hólum 1782. Hið síðara er Ævisaga Sigurðar biskups Stefánssonar, prentuð á Hólum 1799. Einnig liggur eftir hann ræðusafn, sendibréf, uppskrifuð kvæði o.fl. Þeir sem hafa ritað um séra Þorkel, Jón Konráðsson (1821) og Kolbeinn Kristinsson (1970) hafa bent á einstakt þolgæði hans og æðruleysi í áföllum lífsins. Þessir höfundar hafa líka bent á að séra Þorkell var snauður af veraldlegum gæðum þessa heims alla tíð, en þeim mun ríkari í anda og trú.
George W. Bush
George Walker Bush (fæddur 6. júlí 1946; ) var 43. forseti Bandaríkjanna. Hann tilheyrir Repúblikanaflokknum og gegndi áður starfi fylkisstjóra Texas. Hann tók við af Bill Clinton 20. janúar 2001 sem forseti eftir að hafa naumlega sigrað mótframbjóðanda sinn úr röðum Demókrata, Al Gore í kosningum í nóvember árið 2000 þar sem Bush fékk reyndar færri atkvæði á landsvísu en náði fleiri kjörmönnum. Bush sigraði svo aftur í kosningunum 2004, þá á móti öldungadeildarþingmanninum John Kerry, nú með naumum meirihluta atkvæða á landsvísu. Varaforseti Bush var Dick Cheney. Seinna kjörtímabili Bush lauk 20. janúar 2009.
Eftir að hafa útskrifast úr háskóla starfaði Bush að olíuviðskiptum fjölskyldu sinnar. Seinna var hann meðeigandi í hafnaboltaliðinu Texas Rangers, áður en hann sneri sér að stjórnmálum til að verða fylkisstjóri Texas. Hann bauð sig fram á móti Ann Richards og var kosinn fylkisstjóri Texas 1994.
Æviágrip
George Bush er sonur George H. W. Bush Bandaríkjaforseta og forsetafrúarinnar Barböru Bush. Hann fæddist árið 1946 í New Haven í Connecticut en fluttist barnungur með fjölskyldu sinni til Odessa í Texas, þar sem faðir hans vann í olíuviðskiptum. Bush gekk í framhaldsskóla í borginni Midland í Texas en innritaðist síðar í skólann Phillips Academy Andover í Massachusetts og loks í Yale-háskóla í fæðingarborg sinni í Connecticut.
Bush komst nokkrum sinnum í kast við lögin á námsárum sínum í Yale. Hann var eitt sinn ákærður fyrir að stela jólakransi úr verslunarglugga og hengja hann á dyrnar hjá háskólabræðralaginu sem hann var meðlimur í en lögreglan féll síðar frá kærunni. Í seinna skiptið reif Bush upp markstöng á ruðningsvelli Princeton-háskóla eftir að ruðningslið Yale hafði sigrað Princeton árið 1967. Bush var ekki handtekinn fyrir það uppátæki.
Á síðasta námsmári sínu í Yale var Bush kvaddur í Bandaríkjaher til að gegna herþjónustu á tíma Víetnamstríðsins. Bush gekk í flugdeild þjóðvarðliðs Texas, þar sem hann þurfti að gegna sex ára þjónustu en þurfti aðeins að mæta til starfa 39 daga á ári. Þar sem þjóðvarðliðin eru nánast eingöngu staðsett innan Bandaríkjanna var Bush gjarnan sakaður um að hafa farið þessa leið til þess að forðast að vera sendur til að berjast í Víetnam. Faðir hans var á þessum tíma fulltrúadeildarþingmaður fyrir Houston og því hefur Bush jafnframt verið sakaður um að hafa beitt fjölskylduáhrifum sínum til að fá stöðuna í þjóðvarðliðinu.
Bush gekk í Harvard-háskóla árið 1972 og útskrifaðist þaðan með gráðu í viðskiptafræði árið 1976. Hann sneri síðan aftur til Texas til að hefja störf í olíuviðskiptum en varð þar lítið ágegnt. Um svipað leyti gekk Bush í meþódistakirkjuna og kynntist þar bókaverðinum Lauru Welch, sem hann kvæntist árið 1977. Hjónin settust að í Midland og eignuðust árið 1981 tvíburadæturnar Jennu og Barböru. Bush átti við áfengisvanda að stríða á yngri árum og var meðal annars sviptur ökuréttindum tímabundið árið 1976 vegna ölvunaraksturs. Hann hætti að drekka árið 1986, á 40 ára afmælisdaginn sinn.
Á tíunda áratugnum, þegar faðir Bush var orðinn forseti Bandaríkjanna, lá George yngri undir ásökunum um að hagnast á fjölskyldutengslum sínum. Meðal annars var bent á að fyrirtæki sem Bush stýrði, Harken Energy Corporation, hefði í janúar 1990 fengið olíuvinnsluleyfi undan ströndum Barein þrátt fyrir að hafa þá enga reynslu af olíuborun. Sama ár rannsakaði Verðbréfaeftirlit Bandaríkjanna hvort Bush hefði gerst sekur um innherjaviðskipti þegar hann seldi hlutabréf í Harken Energy Corporation að andvirði 850 þúsund dollara aðeins tveimur mánuðum áður en andvirði bréfanna féll um 44 prósent vegna skýrslu um lélega afkomu fyrirtækisins. Rannsókninni lauk án kæru gegn Bush, en andstæðingar hans létu í veðri vaka að þar hefði Bush eldri komið syni sínum til bjargar.
Stjórnmálaferill
George W. Bush bauð sig fram á fulltrúadeild Bandaríkjaþings árið 1978 en náði ekki kjöri. Árið 1994 bauð Bush sig fram til embættis fylkisstjóra Texas á móti sitjandi fylkisstjóranum Ann Richards úr Demókrataflokknum. Kosningabaráttan milli Bush or Richards þótti sóðaleg og einkenndist af skítkasti milli frambjóðendanna. Svo fór að Bush vann óvæntan sigur á móti Richards en hann var meðal fjölmargra frambjóðenda Repúblikanaflokksins sem náðu kjöri árið 1994 vegna óánægju landsmanna með Bill Clinton, þáverandi forseta úr Demókrataflokknum. Sem fylkisstjóri höfðaði Bush til hægrisinna og íhaldsmanna bæði í félags- og efnahagsmálum. Hann notaði tekjuafgang í ríkissjóði Texas til að lækka skatta um tvo milljarða dollara og lét framfylgja dauðarefsingum af mikilli hörku. Á stjórnartíð hans voru 152 dauðadæmdir fangar teknir af lífi í Texas, sem var margfalt meira en í öðrum fylkjum landsins. Bush ræktaði jafnframt samband við kristnar trúarhreyfingar í Texas og lét gera 10. júní að opinberum hátíðisdegi sem kallaðist „Jesúdagurinn“.
Bush vann endurkjör með afgerandi meirihluta atkvæða árið 1998. Í sömu kosningum var bróðir hans, Jeb, kjörinn fylkisstjóri í Flórída. Sigrar Bush-bræðranna voru meðal fárra ljósra punkta þetta ár fyrir Repúblikana, sem urðu annars að mestu fyrir vonbrigðum með kosningarnar 1998. Stuðlaði þetta að því að farið var að líta á George Bush sem vonarstjörnu innan flokksins og sem vænlegan forsetaframbjóðanda.
Forsetakosningarnar 2000
Mótframbjóðandi Bush úr Demókrataflokknum var Al Gore, sitjandi varaforseti Bandaríkjanna. Kosningabaráttan milli Bush og Gore var lengi tvísýn og lítill munur mældist milli þeirra í skoðanakönnunum. Forsetakosningarnar 2000 urðu með þeim naumustu og umdeildustu í sögu Bandaríkjanna. Á kosninganóttina í nóvember var enn ekki ljóst hvort Bush eða Gore hefði unnið kosningarnar þar sem ekki hafði verið skorið úr um sigurvegara í Flórída, en án þeirra 25 kjörmanna sem sigurvegara var úthlutað í fylkinu var hvorugur frambjóðandinn með meirihluta í kjörmannaráðinu sem kýs forsetann. Í fyrstu talningum á atkvæðum frá Flórída var Bush með aðeins 537 atkvæða forskot á Gore, eða aðeins 0,009 % mismun. Allt stefndi því í að endurtalning á atkvæðum færi fram í Flórída, en Bush kærði þá ákvörðun til Hæstaréttar Bandaríkjanna. Þann 12. desember 2000 kvað Hæstirétturinn upp úrskurð sinn í málinu Bush gegn Gore þar sem meirihlutaálit fimm dómara gegn fjórum kvað á um að endurtalningin skyldi stöðvuð. Þar með var hinn naumi sigur Bush í fylkinu staðfestur og sömuleiðis sigur hans í kosningunum öllum. Bush hlaut 271 kjörmenn, aðeins einum fleiri en þarf til að tryggja sér meirihluta. Á landsvísu hlaut Gore um 300.000 fleiri atkvæði en Bush.
Sigur Bush undir þessum kringumstæðum var mjög umdeildur og margir andstæðingar hans töldu Hæstaréttinn, sem var að meirihluta skipaður dómurum sem forsetar úr Repúblikanaflokknum höfðu sett í embætti, hafa tekið pólitíska ákvörðun með því að stöðva endurtalninguna í Flórída og lýsa Bush réttkjörinn forseta. Al Gore viðurkenndi engu að síður ósigur eftir að Hæstirétturinn kvað upp úrskurð sinn og Bush var í kjölfarið formlega lýstur sigurvegari kosninganna.
Forseti Bandaríkjanna (2001–2009)
George W. Bush tók við af Bill Clinton sem 43. forseti Bandaríkjanna þann 20. janúar 2001. Fyrstu mánuðir Bush í embætti voru viðburðalitlir og þrátt fyrir hinar umdeildu kosningar tókst honum að nokkru leyti að ávinna sér traust bandarísku þjóðarinnar. Fyrst um sinn var því útlit fyrir að Bush gæti einbeitt sér að innanríkismálum á stjórnartíð sinni líkt og hann hafði lofað í kosningabaráttunni. Í maí 2001 kom Bush 1,3 milljarða dollara skattalækkun í gegnum þingið og fékk Ted Kennedy, öldungadeildarþingmann úr Demókrataflokknum, til að vinna með sér að umfangsmiklum breytingum á bandaríska menntakerfinu.
Árásirnar 11. september og stríðið gegn hryðjuverkum
Straumhvörf urðu í forsetatíð Bush þann 11. september 2001, þegar hryðjuverkaárásir voru gerðar á World Trade Center í New York-borg. Klukkan kortér í níu að staðartíma flaug farþegaflugvél á norðurturn World Trade Center og fimmtán mínútum síðar brotlenti önnur vél í suðurturninum. Á innan við klukkustund brotlentu tvær flugvélar til viðbótar: Ein lenti utan á höfuðstöðvum Pentagon í Virginíu og önnur hrapaði yfir Somerset í Pennsylvaníu. Liðsmenn íslömsku öfgasamtakanna Al-Kaída höfðu tekið stjórn á flugvélunum og beint þeim að frægum bandarískum kennileitum vegna heilags stríðs sem Osama bin Laden, leiðtogi samtakanna, hafði lýst yfir gegn Bandaríkjunum. Áhöfn og farþegar fjórðu flugvélarinnar höfðu ráðist gegn hryðjuverkamönnunum og þannig komið í veg fyrir að hún kæmist á leiðarenda en talið er að hún hafi átt að lenda á Hvíta húsinu eða þinghúsinu í Washington. Alls létust tæplega 3.000 manns í árásunum, þar á meðal allir farþegar flugvélanna og allir árásarmennirnir. Þegar flugvélarnar flugu á tvíburaturnana var Bush staddur í heimsókn til grunnskóla í Flórída. Eftir að fyrri flugvélin skall á norðurturninum hringdi þjóðaröryggisráðgjafinn Condoleezza Rice í Bush til að flytja honum fréttirnar en þá var talið að um slys væri að ræða. Bush sat áfram og horfði á skólabörn lesa þar til Andrew Card, starfsmannastjóri Hvíta hússins, hvíslaði að honum að önnur flugvél hefði brotlent á suðurturninum og að Bandaríkin hefðu orðið fyrir árás.
Kvöldið 11. september var Bandaríkjastjórn þess fullviss að Osama bin Laden stæði á bak við árásirnar og var farin að leggja á ráðin um viðbragðsaðgerðir. Utanríkisráðherrann Colin Powell ráðlagði Bush að einbeita sér að Afganistan, þar sem bin Laden dvaldist í skjóli stjórnar Talíbana, og beita diplómatískum leiðum til að berjast gegn hryðjuverkum með hjálp bandamanna. Dick Cheney varaforseti og Donald Rumsfeld varnarmálaráðherra eygðu hins vegar fljótt tækifæri til að tengja árásirnar við stjórn Saddams Hussein í Írak og nota þær sem ástæðu til að ráðast inn í Írak.
Til skammtíma höfðu árásirnar 11. september þau áhrif að sameina bandarísku þjóðina að baki Bush. Nokkrum dögum eftir árásirnar mældist ánægja með störf Bush 87% í skoðanakönnunum.
Í ávarpi til Bandaríkjamanna kvöldið 11. september lýsti Bush því yfir að ekki yrði gerður greinamunur á hryðjuverkamönnum og þeim sem héldu yfir þeim hlífiskildi. Þann 16. september 2001 hélt Bush ræðu við Bandaríkjaþing þar sem hann lýsti yfir „stríði gegn hryðjuverkum“. Þann 7. október 2001 hófu Bandaríkjamenn innrás í Afganistan með stuðningi Sameinuðu þjóðanna og Atlantshafsbandalagsins. Í nóvember hertók Bandaríkjaher afgönsku höfuðborgina Kabúl og batt enda á stjórn Talíbana. Osama bin Laden tókst hins vegar að flýja yfir landamærin til Pakistans og átti eftir að forðast handtöku allan þann tíma sem Bush var forseti Bandaríkjanna.
Stjórn Bush greip einnig til róttækra aðgerða innanlands til þess að berjast gegn hryðjuverkastarfsemi. Þann 26. október 2001 undirritaði Bush „föðurlandsvinalögin“ (e. Patriot Act) svokölluðu, sem rýmkuðu verulega heimildir lögreglu og stjórnvalda til eftirlits með fjarskiptum og auðvelduðu þeim aðgang að persónuupplýsingum fólks. Lögin drógu úr eftirliti dómstóla með aðgerðum lögreglu og rýmkuðu eftirlitsheimildir leyniþjónustu með því að gera þær undanþegnar hefðbundnum reglum um sakamálarannsóknir. Jafnframt fólu lögin í sér strangari reglur um útlendingaeftirlit og heimiluðu að útlendingi væri haldið í gæslu án ákæru í allt að viku ef ástæða væri talin til þess að telja hann ógn við þjóðaröryggi.
Íraksstríðið
thumb|right|Bush tekur við [[Davíð Oddsson|Davíð Oddssyni í Hvíta húsinu í júlí 2004. Ísland undir stjórn Davíðs var meðal ríkjanna sem studdu innrás Bandaríkjanna í Írak.]] Eftir árásirnar 11. september 2001 sagði Bush að það væri forgangsatriði að afvopna Íraka, sem hann fullyrti að byggju yfir gereyðingarvopnum sem þeir framleiddu og afhentu hryðjuverkasamtökum á borð við al-Kaída. Árið 2002 samþykkti öryggisráð Sameinuðu þjóðanna ályktun 1441 þar sem Írökum var gefinn þrjátíu daga frestur til að greina frá öllum þáttum þróunar sinnar á efna- og kjarnavopnum, eldflaugum og öðrum vopnakerfum. Samkvæmt ályktuninni var eftirlitsstofnunum gert að gera öryggisráðinu viðvart ef Írak færi ekki eftir þessu fyrirkomulagi. Yrði öryggisráðinu síðan falið að fara yfir stöðuna og ákvarða hvað væri nauðsynlegt til að tryggja frið og öryggi á alþjóðavísu.
Þann 5. febrúar árið 2003 flutti Colin Powell, utanríkisráðherra í stjórn Bush, ræðu fyrir öryggisráðinu þar sem hann lagði fram gögn sem áttu að sýna fram á nauðsyn þess að beita hernaðarafli gegn stjórn Saddams Hussein í Írak. Powell lagði meðal annars fram gervihnattamyndir og upptökur af samtölum yfirmanna í íraska hernum sem hann sagði sýna fram á að Írakar væru enn að þróa efna- og lífefnavopn og væru jafnframt hugsanlega að vinna að smíði kjarnorkusprengju. Þá sagði Powell vera sterkar vísbendingar um að stjórnvöld í Írak ættu í samstarfi við lykilmenn hjá al-Kaída.
Þann 17. mars 2003 fundaði Bush um Íraksdeiluna með Tony Blair, forsætisráðherra Bretlands, og José María Aznar, forsætisráðherra Spánar, á Asóreyjum. Í kjölfar fundarins gaf Bush út yfirlýsingu með úrslitakostum þar sem Saddam Hussein og sonum hans voru gefnar 48 klukkustundir til að halda í útlegð frá Írak, annars myndu Bandaríkin og samstarfsríki þeirra hefja stríð gegn landinu.
Bandaríkjamenn og bandamenn þeirra hófu innrás í Írak þann 20. mars 2003 án stuðnings Sameinuðu þjóðanna. Innrásin var gagnstæð alþjóðalögum þar sem Írakar höfðu ekki orðið fyrri til að ráðast á Bandaríkin. Sjálf innrásin í Írak tók fremur stuttan tíma og íraski herinn náði ekki að veita innrásarhernum sterka mótspyrnu. Bandaríkjamenn hertóku írösku höfuðborgina Bagdad þann 9. apríl og sama dag náðu Bretar völdum yfir borginni Basra. Fjórum dögum síðar voru allar hernaðarlega mikilvægustu borgir Íraks komnar í hendur innrásarmanna.
Þann 1. maí 2003 flutti Bush frægt ávarp þar sem hann lýsti því yfir að markmiðum innrásarinnar hefði verið náð (á ensku: „Mission accomplished“) og að stríðinu væri lokið. Þetta átti eftir að reynast alrangt þar sem bandarískir hermenn höfðu hersetu í Írak í mörg ár til viðbótar og átti sá tími eftir að reynast afar blóðugur.
Fritillaria fusca
Fritillaria fusca er Asísk tegund jurta af liljuætt, upprunnin frá Tíbet.
Fritillaria fusca verður að 22 sm há. Yfirleytt er aðeins eitt blóm, bjöllulaga, gulleitt með fjólubrúnum blettum eða mynstri.
Mánudagsblaðið
Mánudagsblaðið var íslenskt vikublað gefið út í Reykjavík frá 1948 til 1982. Ritstjóri blaðsins alla tíð var Agnar Bogason. Meðal fastra liða voru leiðarar ritaðir undir dulnefninu „Kakali“ og leikhúsgagnrýni sem oft var mjög umtöluð. Blaðið var hægrisinnað en ótengt stjórnmálaflokkum.
Eftir 1975 fór tölublöðunum fækkandi og síðustu þrjú árin komu innan við tíu blöð út árlega.
Evrópumeistaramót Íslands í mýrarbolta
thumb|Frá Mýrarboltamótinu 2015. Evrópumeistaramót Íslands í mýrarbolta, einnig kallað Mýrarboltinn á Ísafirði, var árleg keppni í mýrarbolta sem haldin var á norðanverðum Vestfjörðum, oftast á Verslunarmannahelginni, á árunum 2004 til 2019. Svíþjóð heldur einnig evrópumeistaramót í mýrarbolta. Fyrsta óformlega mótið var haldið á Ísafirði haustið 2004 eftir að stofnendur þess höfðu tekið þátt í móti í Finnlandi. Eftir það var mótið haldið árlega á Ísafirði, á sérbúnum völlum í Tungudal, þangað til það fluttist til Bolungarvíkur árið 2016. Árið 2011 var í fyrsta sinn veittur sérhannaður 170 cm hár farandbikar til þess liðs er náði bestum árangri í keppninni.
Árið 2020 féll mótið niður vegna kórónuveirufaraldsins sem geisaði á Íslandi. Engin mót voru haldin næstu tvö ár á eftir og í júlí 2023 gáfu forsvarsmenn mótsins það út að ekki stæði til að endurvekja mótið aftur á þeirra vegum.