cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Knattspyrnufélagið Fram
Framkvæmdatímar (1972 – 1994)
Á sjötta áratugnum og í upphafi þess sjöunda voru Framarar stórveldi í yngri flokkunum í knattspyrnu. Iðkendur voru margir og til þess tekið hversu vel væri haldið utan um unglingastarfið. Með tímanum tók að fjara undan þessu. Nýbyggingarhverfin sem séð höfðu Fram fyrir stríðum straumi drengja urðu grónari og börnunum fækkaði. Á sama tíma fór unglingastarfið að eflast hjá öðrum félögum sem jafnframt eignuðust betri félagssvæði með grasvöllum og félagsaðstöðu. Frá 1968 til 1980 vannst aðeins einn Íslandsmeistaratitill í yngri flokkum, í þriðja flokki pilta 1972.
Þessi þróun olli forráðamönnum Fram áhyggjum. Niðurstaða þeirra var sú að forgangsmál væri að koma upp félagsheimili. Byrjað hafði verið að teikna slíkt mannvirki þegar árið 1965. Ráðist var í framkvæmdir við húsið árið 1973 og var lokið við fyrri áfanga þess tveimur árum síðar. Í húsinu voru búningsklefar og lágmarks skrifstofu- og félagsaðstaða, en ákveðið var að láta stækkun heimilisins bíða betri tíma. Um svipað leyti voru sett upp flóðljós á malarvellinum.
Bikarliðið Fram
Þótt yngri flokkarnir ættu erfitt uppdráttar á áttunda áratugnum, var karlaliðið í knattspyrnu á betra róli. Liðið var yfirleitt um miðja deild og hafnaði í öðru sæti árin 1975 og 1976. Fram tók nokkrum sinnum þátt í Evrópukeppnum, án þess þó að komast áfram úr fyrstu umferð. Minnisstæðastir voru leikirnir við Günter Netzer og félaga hans í spænska stórliðinu Real Madrid haustið 1974.
Í bikarkeppni KSÍ áttu Framarar velgengni að fagna. Félagið hafði fyrst orðið bikarmeistari árið 1970, en fyrstu árin var bikarkeppnin heldur lágt skrifað haustmót sem fram fór á Melavelli að Íslandsmótinu loknu. Fram varð bikarmeistari 1973, 1979 og 1980. Í tvö seinni skiptin eftir sigurmörk á lokamínútunum.
Óvelkominn kvennaflokkur
Sumarið 1968 var efnt til knattspyrnuleiks milli handknattleiksstúlkna úr Fram og KR, sem vakti nokkra athygli og ruddi brautina fyrir íslenska kvennaknattspyrnu. Fyrsti opinberi kvennaknattspyrnuleikurinn á Íslandi fór svo fram árið 1970. Það var stuttur sýningarleikur milli Reykjavíkur og Keflavíkur á undan karlalandsleik við Norðmenn á Laugardalsvelli.
Fyrsta Íslandsmót kvenna innanhúss var haldið 1971 og sumarið 1972 hófst Íslandsmót kvenna utandyra. Keppnisliðin voru flest skipuð stúlkum sem æfðu handknattleik á veturna. FH-ingar voru með öflugasta liðið á þessum fyrstu árum, en Fram veitti þeim einna harðasta keppni. Eftir dapurt gengi sumarið 1979, ákvað stjórn knattspyrnudeildar að senda ekki lið til keppni sumarið 1980. Sú ákvörðun var tekin í óþökk leikmanna liðsins. Ástæðan var fyrst og fremst sú að forráðamenn deildarinnar töldu að nógu mikið álag væri á æfingarvellina, þótt kvennaliðið bættist ekki við.
Þegar kvennaflokkurinn var lagður niður, gengu leikmennirnir til liðs við önnur félög, s.s. Breiðablik og KR. Í þeim hópi voru konur sem áttu eftir að vinna fjölda titla og leika fyrir Íslands hönd. Strax ári síðar skiptu Framarar um skoðun og reyndu að endurvekja kvennaflokkinn. Hann náði hins vegar aldrei fyrri styrk, uns hann lognaðist útaf árið 1993.
Nýir menn í brúnni
Í byrjun níunda áratugarins urðu mikil umskipti í rekstri knattspyrnudeildar Fram. Nýir menn settust í stjórn og mynduðu hóp sem átti eftir að bera deildina uppi næstu árin. Halldór B. Jónsson var formaður knattspyrnudeildarinnar frá 1981 til 1993 og átti hvað stærstan þátt í þessum breytingum.
Aðstaða knattspyrnumanna félagsins snarbatnaði á þessum árum. Sumarið 1983 fjölgaði grasvöllunum úr einum í tvo. Árið áður var ákveðið að ráðast í stækkun félagsheimilisins í stað þess að hefja byggingu íþróttahúss. Olli sú ákvörðun raunar talsverðum deilum og óánægju innanhússíþróttamanna.
Unglingastarfið var stóreflt. Knattspyrnuskóli var stofnaður fyrir yngstu iðkendurna árið 1980 og var það nýjung. Þá naut félagið góðs af nálegðinni við nýja miðbæinn sem var að byggjast upp í Kringlumýri. Strætisvagnasamgöngur voru prýðisgóðar og því gat Fram dregið til sín stóra hópa iðkenda úr fjarlægum hverfum, ekki hvað síst úr Breiðholti, þar sem ÍR og Leiknir áttu erfitt uppdráttar.
Í meistaraflokki urðu sömuleiðis breytingar. Árin 1982-83 var þjálfari Framliðsins Pólverjinn, Andrzej Strejlau. Þótt liðið félli niður um deild fyrra árið, héldu stjórnendur félagsins tryggð við Strejlau sem fór með það beint aftur upp úr annarri deildinni. Á þessum tveimur árum lagði sá pólski mikilvægar undirstöður að hinu sigursæla Framliði níunda áratugarins.
Gullöld Ásgeirs Elíassonar
Ásgeir Elíasson tók við Frömurum fyrir sumarið 1985 og þjálfaði í sjö ár samfleytt. Í allt var Ásgeir þjálfari Fram í tólf ár, lengst allra sem gegnt hafa starfinu. Framlið níunda áratugarins var eitt hið öflugasta í íslenskri knattspyrnusögu. Það sigraði í bikarkeppni KSÍ árin 1985, 1987 og 1989. Íslandmeistaratitillinn kom í hlut Framara 1986, 1988 og 1990.
Árangur Framara í Evrópukeppnum var sömuleiðis eftirtektarverður á köflum. Má þar nefna 3:0 heimasigur á sænsku bikarmeisturunum í Djurgårdens IF haustið 1990 og naumt 1:2 tap gegn spænska liðinu Barcelona sama ár. Árið eftir féllu Framarar svo úr leik í Evrópukeppni meistaraliða eftir tvö jafntefli gegn Panathinaikos.
Eftir leikina við gríska liðið sneri Ásgeir Elíasson sér að þjálfun íslenska landsliðsins. Við tók tímabil óstöðugleika og tíðra þjálfaraskipta. Um svipað leyti varð talsverð endurnýjun í stjórn knattspyrnudeildar. Halldór B. Jónsson lét af formennsku árið 1993 og við tóku mörg mögur ár.
Handboltakarlar á fallanda fæti
Íslandsmeistaralið Fram í karlaflokki í handbolta 1972 var firnasterkt. Hafði það t.a.m. á að skipa fjórum af burðarásum íslenska landsliðsins, þeim Axel Axelssyni, Björgvin Björgvinssyni, Sigurði Einarssyni og Sigurbergi Sigsteinssyni. Framtíðin virtist sömuleiðis björt, enda margir efnilegir leikmenn í herbúðum Framara og aðstöðumál félagsins búin að snarbatna með tilkomu íþróttahúss Álftamýrarskóla.
Yfirburðatímar Fram og FH reyndust hins vegar á enda runnir. Ný félög, Valur og Víkingur voru á uppleið. Hafnfirðingar héldu sínu en Framarar urðu að láta undan síga. Eftir því sem leið á áttunda áratuginn færðist Framliðið niður töfluna, uns árviss fallbarátta varð raunin. Vorið 1983 féllu Framarar loks niður í aðra deild, í annað sinn í sögunni.
Eftir tveggja ára dvöl í annarri deild lék Fram á ný meðal þeirra bestu veturinn 1985-86. Næstu árin einkenndust af fallbaráttu, skamma dvöl í annarri deild og svo enn meira fallströgl, uns Framarar féllu í fjórða sinn vorið 1993. Í það skipið var fjárhagur handknattleiksdeildarinnar orðinn afar bágur og aðstöðuleysið félaginu fjötur um fót, á sama tíma og önnur Reykjavíkurlið gátu státað af heimavöllum í eigin íþróttahúsum.
Sigursæll kvennaflokkur
Eftir Íslandsmeistaratitlana fimm í byrjun sjötta áratugarins leið nokkur tími uns handknattleiksstúlkurnar í Fram náðu að blanda sér í titilbaráttu. Árið 1970 tókst liðinu að rjúfa sigurgöngu Valskvenna og við tók langt tímabil í íslenskum kvennahandknattleik þar sem Fram og Valur höfðu algjöra yfirburði.
Af 21 Íslandsmeistaratitli sem í boði var frá 1970 til 1990 unnu Framstúlkur fjórtán. (1970, 1974, 1976, 1977, 1978, 1979,  1980, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989 og 1990.) Stofnað var til bikarkeppni í kvennaflokki árið 1976 og urðu Framarar fljótt sigursælasta lið þeirrar keppni frá upphafi.
Handknattleikskonur Fram voru um árabil helsta skrautfjöður félagsins. Ekki taldi handknattleiksfólk félagsins þó nóg að gert í aðstöðumálum. Á árunum í kringum 1980 var hart deilt innan Fram um hvort setja skyldi í forgang stækkun félagsheimilisins eða hefja framkvæmdir við íþróttahús. Félagsheimilið varð ofan á og talsverður tími átti eftir að líða uns íþróttahússmálið varð til lykta leitt.
Þegar það loks gerðist hafði inniíþróttadeildum Fram raunar fækkað um tvær. Körfuknattleikur var tekinn upp í Fram árið 1970, en lognaðist út af 1987. Blakdeild starfaði frá 1978 til 1991. Þótt ýmsir samverkandi þættir skýri dauða þessara deilda, átti aðstöðuleysið þar ótvírætt stóran hlut að máli.
Framarar í Eldborgargili
Hin unga skíðadeild kom sér fyrir í Eldborgargili í Bláfjöllum. Á næstu árum átti talsverð uppbygging sér stað á skíðasvæði félagsins, sem náði hámarki árið 1990 þegar nýr og glæsilegur skíðaskáli var tekinn í notkun.
Starfsemi skíðadeildar Fram hefur alla tíð staðið í tengslum við árferði. Deildin hefur fyrst og fremst snúist um barna- og unglingastarf, en minna verið um afreksfólk í fullorðinsflokki.
Óviss framtíð (1994 - )
Knattspyrnufélagið Fram stóð á krossgötum vorið 1994. Nýtt íþróttahús var tekið í notkun í Safamýrinni, það fyrsta sem félagið hafði haft til eigin umráða í sögu sinni. Húsið var reist í formannstíð Alfreðs Þorsteinssonar og var staðfesting þess að Fram teldi nánustu framtíð sína liggja í Háaleitis- og Bústaðahverfi, en miklar vangaveltur höfðu verið uppi um mögulega flutninga félagsins í austurbyggðir Reykjavíkur.
Um það leyti sem handknattleiksfólk í Fram fékk eigið hús til umráða, rýrnaði félagsaðstaða Framara þegar Íþrótta- og tómstundaráð tók félagsheimilið á leigu undir félagsmiðstöðina Tónabæ. Í kjölfarið komu Framarar sér upp nýrri félagsaðstöðu í tengslum við íþróttahúsið, sem og gervigrasvelli ásamt búningsklefum. Gervigrasvöllurinn var loks tekinn í notkun árið 2006 og mátti félagssvæði Fram í Safamýri þá teljast tilbúið.
Nokkur mögur ár
Frömurum var snögglega kippt niður á jörðina eftir brotthvarf Ásgeirs Elíassonar. Í stað þess að berjast um meistaratitla og vinna afrek í Evrópukeppni, hafnaði liðið næstu árin um eða fyrir neðan miðja deild. Sumarið 1995 máttu Framarar svo sætta sig við neðsta sætið og fall í fyrsta sinn í þrettán ár. Á sama tíma fóru skuldir knattspyrnudeildarinnar jafnt og þétt vaxandi.
Frá 1998 til 2004 áttu Framarar í harðri fallbaráttu á hverju einasta sumri, þar sem liðið bjargaði sér yfirleitt frá falli í síðustu umferð oft með ótrúlegum hætti. Tímabilið einkenndist af miklum óstöðugleika. Þjálfarar voru látnir fara nánast á hverju ári og miklar breytingar urðu á leikmannahópnum frá ári til árs. Haustið 2005 varð fallið ekki umflúið og næsta sumar lék fram í næst efstu deild í fjórða sinn í sögunni.
Þorvaldarárin og bikarmeistaratitill
Eftir skamma dvöl í næst efstu deild tóku Framarar upp fyrri iðju og voru nærri því að falla haustið 2007 og í kjölfarið lét þjálfarinn Ólafur Þórðarson af störfum. Í hans stað var ráðinn Þorvaldur Örlygsson, sem vakið hafði athygli fyrir árangur sinn með sterkt en varnarsinnað lið Fjarðabyggðar.
Á fyrstu tveimur árum Þorvaldar, sumrin 2008 og 2009 náðist besti árangur liðsins um árabil. Fyrst þriðja sæti úrvalsdeildarinnar og þar með þátttökuréttur í Evrópukeppni í fyrsta sinn í fjöldamörg ár og því næst fjórða sætið í deildinni auk þess sem liðið komst í úrlitaleik bikarkeppninnar en tapaði í vítaspyrnukeppni.
Eftir þessa góðu byrjun tók heldur að síga á ógæfuhliðina. sumarið 2010 lentu Framarar í fimmta sæti en næstu þrjú sumur þar á eftir varð niðurstaðan fallbarátta. Á miðju sumri 2013 sagði Þorvaldur starfi sínu lausu og Ríkharður Daðason tók við keflinu. Undir hans stjórn urðu Framarar bikarmeistarar eftir sigur á Stjörnunni í úrslitaleik. Var það fyrsti stóri titill Framliðsins í meistaraflokki í knattspyrnu frá árinu 1990.
Sumarið 2010 urðu þau tímamót hjá félaginu að teflt var fram meistaraflokksliði kvenna í fyrsta sinn frá árinu 1993. Framstúlkur hófu keppni í næstefstu deild og komust skömmu síðar í umspilsleiki um sæti í úrvalsdeild. Ekki tókst að fylgja eftir góðri byrjun og fyrir sumarið 2017 virtist þátttaka Fram á Íslandsmótinu í uppnámi. Úr varð að tefla fram sameiginlegu liði með Aftureldingu og tryggði hið sameinaða líð sér sigur í þriðju efstu deild, þegar í fyrstu tilraun.
Viðspyrna í handknattleiknum
Handknattleiksdeild Fram gekk í gegnum erfið ár í byrjun tíunda áratugarins. Rekstur karlaliða meistaraflokka í íþróttinni varð stöðugt dýrari. Erlendir leikmenn urðu algengari og íslenskir leikmenn gerðu í auknum mæli kröfur um greiðslur. Ár frá ári reyndist Frömurum því erfiðara að standa í sterkustu liðunum.
Karlalið Fram lék í annarri deild í þrjú keppnistímabil, frá 1993 til 1996. Á árinu 1994 var nýtt íþróttahús félagsins í Safamýri tekið í notkun og þar með gjörbreyttust rekstrarforsendur deildarinnar. Haustið 1995 var Guðmundur Þ. Guðmundsson ráðinn þjálfari karlaliðsins og leiddi það upp í efstu deild í fyrstu tilraun, ekki hvað síst fyrir tilstyrk rússneska línumannsins Olegs Titovs.
Undir stjórn Guðmundar komst karlalið Fram í fremstu röð í íslenskum handbolta í fyrsta sinn í fjöldamörg ár. Liðið lék til úrslita um Íslandsmeistaratitilinn 1998 en beið lægri hlut. Árið eftir unnu Framarar bikarmeistaratitil eftir sigur á Stjörnunni.
Næstu ár á eftir var Framliðið í hópi sterkari liða og komst undantekningarlítið í fyrstu eða aðra umferð úrslitakeppni Íslandsmótsins, án þess þó að gera verulegar atlögur að tiltlinum.
Óvæntir meistaratitlar
Frá aldamótum hefur karlalið Fram haldið stöðu sinni meðal bestu handknattleiksliða landsins, þó án þess að vera nokkru sinni taldir sigurstranglegastir. Tveir Íslandsmeistaratitlar unnust þó á tímabilinu, þeir fyrstu frá 1972.
Veturinn 2005-06 tók Guðmundur Þ. Guðmundsson við þjálfun Framliðsins á nýjan leik. Liði Hauka, sem sigrað hafði þrjú undanfarin ár, var spáð titilinum. Leikið var með nýju keppnisfyrirkomulagi. Úrslitakeppnin var aflögð en þess í stað keppt í einni fjórtán liða deild. Framarar náðu góðu forskoti með mikilli sigurgöngu fyrri hluta vetrar, sem andstæðingunum tókst ekki að vinna upp. Var meistaratitllinn tryggður með stórsigri á botnliði Víkings/Fjölnis í lokaumferðinni í Safamýri.
Tíundi Íslandsmeistaratitill Framara í karlaflokki vannst svo 2013. Sem fyrr voru Haukar taldir sigurstranglegir í mótsbyrjun, en því spáð að Framliðið þyrfti að berjast fyrir sæti sínu í deildinni. Eftir slaka byrjun sóttu Framarar í sig veðrið og náðu að lokum þriðja sæti í deildinni. Í úrslitakeppninni voru Hafnarfjarðarliðin lögð að velli og vannst meistaratitillinn í fjórða leik í einvígi við Hauka.
Löng bið í kvennaflokki
Árið 1990 unnu Framstúlkur tvöfalt í meistaraflokki í handknattleik. Það reyndist hins vegar síðasti Íslandsmeistaratitill flokksins í meira en tvo áratugi. Um nokkurra ára skeið áttu Framstúlkur í fullu tré við önnur sterkustu lið landsins. Bikarkeppni HSÍ vannst t.a.m. árin 1995 og 1999.
Eftir það var sem botninn dytti úr kvennaboltanum. Ár eftir ár tefldu Framarar fram ungum og reynslulitlum liðum sem oftast nær enduðu við botn deildarinnar. Yngri flokkar félagsins voru hins vegar sterkir allan tímann. Það skilaði sér að lokum í sterku meistaraflokksliði sem hafnaði í öðru sæti á Íslandsmótinu 2008 og lék til úrslita á árunum 2009 til 2012, auk þess að verða bikarmeistari í tvígang. Eftir að hafa mátt sætta sig við silfurverðlaun á Íslandsmótinu fimm ár í röð hlutu Framstúlkur sinn tuttugasta Íslandsmeistaratitil eftir sigur á Stjörnunni vorið 2013.
Nýjar félagsdeildir
Árið 2003 varð Fram fyrsta Reykjavíkurfélagið til að stofna sérstaka almenningsíþróttadeild. Deildin hafði þá raunar starfað óformlega í tengslum við félagið um langs árabil eða frá árinu 1995. Almenningsíþróttadeildin stendur fyrir ýmiskonar líkamsrækt og leikfimi fyrir íbúa á starfsvæði Fram, auk þess að skipuleggja íþróttaskóla fyrir börn.
Íþróttamaður Fram
Á hundrað ára afmæli Knattspyrnufélagsins Fram var stofnað til viðurkenningarinnar Íþróttamaður Fram sem veittur er í lok hvers árs þeim íþróttamanni félagsins sem telst hafa náð bestum árangri á árinu. Verðlaunahafar frá upphafi:
Stúlka með fingur
Stúlka með fingur er skáldsaga eftir Þórunni Valdimarsdóttur. Bókin kom út árið 1999. Sögupersónan Unnur á margt sameiginlegt með Þórunni ömmu höfundar. Stúlka með fingur er fyrsti hluti af ættarsögu sem spannar einnig sögurnar Stúlka með maga (2013) og Stúlka með höfuð (2015).
Lord's Cricket Ground
thumb|right|Lord's Cricket Ground Lord's Cricket Ground er krikketvöllur í St John's Wood í London, heimavöllur Marylebone Cricket Club og Middlesex County Cricket Club og höfuðstöðvar Alþjóða krikketsambandsins. Völlurinn heitir eftir krikketleikaranum Thomas Lord sem stofnaði völlinn 1814. Völlurinn tekur 28.000 manns í sæti.
Eðalreynir
Eðalreynir (Sorbus insignis) er reyniviður sem verður 10 til 15 m. hár, sjaldan runni. Hann er upprunninn frá suðvestur Kína (Yunnan), Tíbet, Nepal, norðaustur-Indlandi (Manipur, Sikkim) og Búrma.
Bassatromma
Oft er sett gat á trommuskinnið framan á trommunni sem notað er td. í að koma fyrir inni í trommunni hlutum eins og teppum til að dempa hljóðið og gatið notast líka sem betri staður fyrir hljóðnema, en ólíkt öðrum trommum er slegið á bassatrommu með fóthamri (en: kicker).
Aðrar trommur í hefðbundnu trommusetti eru:
Afleiðsla
Afleiðsla kallast það þegar dregin er ályktun af almennari forsendum og ályktunin er nauðsynleg afleiðing þeirra. Það er að segja, ef forsendurnar eru sannar, þá verður niðurstaðan að vera sönn líka ef röksemdafærslan er á annað borð gild (röksemdafærsla er ógild ef allar forsendurnar geta verið sannar en niðurstaðan ósönn). Þvert á við aðleiðslu/tilleiðslu, þá virkar afleiðsla frá því almenna yfir á það einstaka. Almenna hluti eins og það að menn eru dauðlegir er því hægt að heimfæra upp á einstaklinginn með þessum hætti:
Gallinn á afleiðslunni er þó sá að hún gefur okkur engar nýjar upplýsingar, til að hún virki þarf maður að vita bæði það almenna og það einstaka.
Sóleyjar
Á Íslandi vaxa eftirfarandi tegundir:
Samóþrakía
Samóþrakía (gríska: Σαμοθράκη, Samothràki, tyrkneska: Semadirek) er grísk eyja norðarlega í Eyjahafinu, norðaustur af eyjunni Lemnos. Er í um 40 km fjarlægð frá meginlandinu. Nálægasta landsvæði er eyjan Imbró, nálægt landamærum Tyrklands. Eyjan er fjöllótt og rís hún hæst í Fengari, 1.611 metra hæð.
Stærð er 178 km2 og íbúafjöldi tæp 3000 (2011). Helstu atvinnugreinar eru ferðaþjónusta og fiskveiðar.
Semball
thumb|Semball með [[Flæmingjaland|flæmskum stíl. Á hörpuvængnum stendur SINE SCIENTIA ARS NIHIL EST (latína „Engin færni án þekkingar“) og DUM VIXI TACUI MORTUA DULCE CANO („er ég lifði var ég orðvana, en sálaður syng ég blítt“).]] Semball er strengja- og hljómborðshljóðfæri og forveri píanós. Semball hefur hljómborð, en hver lykill tengist „þorni“ sem griplar strengi á láréttri hörpu í stað þess að slá á þá eins og í píanói. Náskyld hljóðfæri eru klavíkord, spínetta og virgínall.
Semballinn var algengt hljóðfæri á barokktímanum og margir nútímasemballeikarar sérhæfa sig í tónlist frá þeim tíma.
Orðsifjar
Orðið semball á uppruna sinn í ítalska orðinu „cembalo“ sem er stytting á orðinu „clavicembalo“ sem hefur sömu merkingu.
Stúlka með maga
Stúlka með maga er skáldsaga eftir Þórunni Valdimarsdóttur. Bókin kom út árið 2013 hjá JPV-útgáfu. Sagan byggir á ævi móður höfundar og er hluti skáldættarsögu þriggja kynslóða kvenna og sjálfstætt framhald sögunni af Stúlku með fingur sem kom út árið 1999.
Vala Flosadóttir
Vala Flosadóttir (f. Reykjavík 16. febrúar 1978) er íslensk frjálsíþróttakona og keppti í stangarstökki. Árið 2000 varð hún í þriðja sæti á Ólympíuleikunum í Sydney með stökki upp á 4,5 metra, sem jafnframt er persónulegt met.
Árið 1998 setti Vala tvívegis heimsmet í stangarstökki innanhúss og hún setti einnig fimm unglingaheimsmet á árunum 1995-1997. Hún varð Evrópumeistari í stangarstökki innanhúss 1996, en það var í fyrsta skipti sem keppt var í stangarstökki kvenna á stórmóti, og hafnaði í þriðja sæti á Evrópumeistaramótinu árið 1998. Hún vann Evrópumeistaramót 22 ára og yngri 1999 og varð önnur á evrópska unglingameistaramótinu 1997.
Ljótur Hallsson
Ljótur Hallsson (d. 1296) var ábóti í Munkaþverárklaustri í lok 13. aldar. Hann tók þar við eftir lát Eyjólfs Brandssonar ábóta 1293 en naut ekki lengi við því hann dó þremur árum síðar og Þórir Haraldsson varð þá ábóti.
Ætt Ljóts er óþekkt og um hann er raunar ekkert vitað nema nafnið. Hans er þó getið í jarteikn um nunnu sem fer til Skálholts í von um lækningu. Nunnan, Katrín, hefur fengið augnakrankleika og getur ekki lengur lesið og þarf aðstoð Ljóts til að komast suður. En þegar komið er að Miðfjarðará segist hún treystast Guði og Þorláki helga og tekur sjálf í tauma hestsins. Hún verður heil á báðum augum (heileygð) í Skálholti eftir messu og gerist síðan abbadís í Reynistaðarklaustri.
Strengur
Strengur getur einnig átt við:
Í vísindum, tölvum eða stærðfræði:
Í tónlist:
Aðrar merkingar:
Brian Steen Nielsen
Brian Steen Nielsen (fæddur 28. desember 1968) er danskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 66 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Heroes
Heroes er bandarískur sjónvarpsþáttur skapaður af Tim Kring sem hóf göngu sína þann 25. september 2006 á NBC. Þættirnir fjalla um venjulegt fólk sem uppgötvar að það hefur ofurkrafta og hvernig þau ákveða að nota þá.
Eyjólfur Brandsson
Eyjólfur Brandsson (d. 1293) var ábóti í Munkaþverárklaustri á síðari hluta 13. haldar, hefur líklega fengið forræði klaustursins 1253, en Árni Hjaltason ábóti dó árið áður, og var svo vígður 1254.
Tveimur árum síðar dró til tíðinda í Eyjafirði, þegar laust saman flokki Eyjólfs ofsa Þorsteinssonar, annars foringja brennumanna, og Hrafns Oddssonar annars vegar og Þorgils skarða, Þorvarðar Þórarinssonar og Sturlu Þórðarsonar hins vegar. Þorgils og félagar komu með flokk manna til Eyjafjarðar um sumarið en bændur söfnuðu liði undir forystu Eyjólfs ofsa og Hrafns. Eyjólfur ábóti reyndi að stilla til friðar og fór á milli fylkinganna en það kom fyrir lítið og sló í bardaga á Þveráreyrum, skammt frá klaustrinu. Þar höfðu menn Þorgils skarða og félaga betur, Eyjólfur ofsi féll en Hrafn Oddsson komst undan á flótta. Sumir liðsmenn þeirra leituðu griða í klaustrinu. 16 eða 17 menn féllu og margir særðust og var þeim hjúkrað af ábóta og munkunum, sem sungu svo yfir þeim föllnu.
Nokkru síðar reyndi Eyjólfur ábóti að koma á sáttum með Þorgils og Þorvarði og svo Heinreki Kárssyni Hólabiskupi, sem hafði stutt Eyjólf ofsa og Hrafn, og hittust þeir í klaustrinu, en ekkert varð úr sáttum. Þetta sýnir allt að Eyjólfur ábóti hefur verið maður sátta og friðar og iðulega reynt að lægja öldurnar í ófriðarbáli Sturlungaaldar. Þegar Þorgils skarði var drepinn á Hrafnagili 1258 var lík hans flutt til Munkaþverár þar sem Eyjólfur ábóti tók við því og veitti Þorgils sæmandi útför.
Eyjólfur var frændi Gissurar Þorvaldssonar. Þess er getið í frásögn Sturlungu af Flugumýrarbrennu að þar var staddur Þórólfur munkur og ölgerðarmaður frá Munkaþverá og hefur hann vafalaust verið lánaður til Flugumýrar til að brugga öl fyrir brúðkaupsveisluna.
Eyjólfur hverfur úr sögunni 1293 og hefur vafalaust dáið það ár. Eftirmaður hans var Ljótur Hallsson.
Amintore Fanfani
thumb|Amintore Fanfani thumb|right|Frá fundi [[átta helstu iðnríki heims|átta helstu iðnríkja heims 1983. Amintore Fanfani er lengst til hægri. ]] Amintore Fanfani (6. febrúar 1908 – 20. nóvember 1999) var ítalskur stjórnmálamaður, félagi í kristilega demókrataflokknum og forsætisráðherra Ítalíu í sex ríkisstjórnum frá 1954 til 1987.
Fanfani var menntaður í hagsögu og var fylgismaður fasismans á Ítalíu og ritaði meðal annars greinar í tímaritið Difesa della Razza, málgagn kynþáttahyggjunnar á Ítalíu. Hann tók að breyta um skoðun (líkt og fleiri) eftir 1943. Eftir að Mussolini sagði af sér 24. júlí 1943 flúði hann til Sviss þar sem hann hélt sig þar til eftir frelsun Ítalíu.
Hann gerðist síðan félagi í kristilega demókrataflokknum og tók þátt í samningu stjórnarskrárinnar 1946. Hann er meðal annars höfundur einnar af grundvallarsetningum stjórnarskrárinnar, „Ítalía er lýðveldi sem grundvallast á vinnu“ („L'Italia è una Repubblica fondata sul lavoro“).
Hann varð fyrst ráðherra í fjórðu ríkisstjórn De Gasperis. 1954 myndar hann sína fyrstu ríkisstjórn, en tekst ekki að tryggja henni þingmeirihluta sem verður til þess að hún fellur eftir aðeins mánuð. Sama ár verður hann aðalritari kristilega demókrataflokksins. 1962 myndar hann sína fjórðu ríkisstjórn með stuðningi sósíalista, sem verður sú fyrsta í langri röð vinstri-miðjustjórna í sögu Ítalíu. Hann var forseti öldungadeildarinnar 1968 til 1973 og 1976 til 1982 og ráðherra í ýmsum ríkisstjórnum allt til ársins 1987.
Astmi
thumb|Skýringarmynd af því hvernig bólga þrengir öndunarfærin. Astmi (eða asmi) er langvinnur bólgusjúkdómur í lungunum. Þessi sjúkdómur er algengur, einkennin eru mæði, hvæsandi hljóð við öndun, þyngsli fyrir brjósti, og hósti. Einkennin geta komið fram nokkrum sinnum á dag eða nokkrum sinnum á viku. Sumir fá astmakast við það að hreyfa sig mikið eða á nóttunni. Í astma kemur bólga í öndunarfærin sem veldur þrengslum í lungnapípunum, slímmyndun, og krampa í berkjum.
Astmi er talinn orsakast af blöndu erfðaþátta og umhverfisþátta. Umhverfisþættirnir geta verið loftmengun og ofnæmisvakar líkt og dýr og frjókorn. Astmi getur líka komið fram vegna lyfja á við aspirín og beta-blokkera.
Astmi kemur vanalega fram í æsku. Árið 2015 létust 400.000 manns úr astma. Í heiminum öllum eru tæp 400 milljón manns með astma (2015).
Erich Honecker
Erich Honecker (25. ágúst 1912 – 29. maí 1994) var þýskur stjórnmálamaður sem var aðalritari þýska Sósíalíska einingarflokksins og leiðtogi Austur-Þýskalands frá árinu 1971 þar til Berlínarmúrinn féll árið 1989. Frá árinu 1976 var hann jafnframt þjóðhöfðingi landsins sem formaður ríkisráðsins eftir að Willi Stoph sagði af sér.
Stjórnmálaferill Honeckers hófst á fjórða áratugnum þegar hann gerðist embættismaður þýska kommúnistaflokksins. Hann var fangelsaður fyrir stjórnmálaskoðanir sínar þegar nasistar komust til valda í Þýskalandi. Eftir seinni heimsstyrjöldina var hann leystur úr haldi og hélt stjórnmálaferli sínum áfram með stofnun samtakanna Frjálsra þýskra ungmenna árið 1946. Honecker var formaður samtakanna til ársins 1955. Sem öryggisritari miðstjórnar þýska kommúnistaflokksins í hinu nýstofnaða kommúníska Austur-Þýskalandi bar Honecker mesta ábyrgð á byggingu Berlínarmúrsins árið 1961 og gaf skipun til að skjóta á þá sem reyndu að komast yfir landamærin á milli Austur- og Vestur-Þýskalands.
Árið 1971 hóf Honecker valdabaráttu gegn sitjandi leiðtoga Austur-Þýskalands, Walter Ulbricht, og tók með stuðningi Sovétríkjanna við af Ulbricht sem aðalritari miðstjórnar kommúnistaflokksins og formaður austur-þýska öryggisráðsins. Undir forystu Honeckers tók ríkið upp stefnu „neytendasósíalisma“ og aðlagaðist alþjóðasamfélaginu með því að stofna til stjórnmálasambands við Vestur-Þýskaland og gerast meðlimur í Sameinuðu þjóðunum.
Þegar slakaði á spennunni í kalda stríðinu á níunda áratugnum með frjálslyndisumbótum Míkhaíls Gorbatsjov í Sovétríkjunum neitaði Honecker að gera verulegar breytingar á stjórnarkerfi Austur-Þýskalands. Hann benti á harðlínustefnur Kim Il-sung og Fidel Castro í Norður-Kóreu og Kúbu sem fordæmi fyrir því að forðast róttækar umbætur. Eftir því sem andkommúnísk mótmæli færðust í aukana í Austur-Þýskalandi grátbað Honecker Sovétríkin um herstuðning til að vernda kommúnismann líkt og hafði verið gert í vorinu í Prag og uppreisninni í Ungverjalandi árið 1956 en Gorbatsjov neitaði. Honecker neyddist til þess að segja af sér sem flokksformaður í október árið 1989 til þess að bæta ímynd ríkisstjórnarinnar.
Bergreynir
Bergreynir (Sorbus ambigua) er reynitegund sem er runni eða lítið tré, 2-5 metrar að hæð. Hann er ein eða margstofna og eru blómin rauðbleik. Bergreynir er náttúrulegur blendingur seljureynis (Sorbus aria) og blikreynis (S. chamaemespilus). Hann vex villtur í fjalllendi Mið- og S-Evrópu. .
Opið menntaefni
thumb|right|Opið menntaefni Opið menntaefni (OME, e. open educational resources (OER)) er hugtak yfir námsgögn á ýmis konar formi sem eru aðgengileg almenningi til að nota, endurblanda, endurbæta og dreifa undir einhvers konar höfundarleyfum.
Árið 2002 á UNESCO ráðstefnu var opið menntaefni skilgreint í fyrsta skipti sem framsetning á menntaefni, virkjuð með upplýsinga og samskiptatækni, til að notendur geti leitað upplýsinga og nýtt sér þær en ekki í hagnaðarskyni.
Skilgreining á hugtakinu opið menntaefni
Opið menntaefni er efni sem nýtist í kennslu og námi. Það er aðgengilegt á Internetinu án gjaldtöku og er með opið afnotaleyfi og því laust við mikið af þeim leyfishömlum sem felast í hefðbundnum höfundarétti.
Opin þekking
Opið menntaefni er hluti af menningu opinnar þekkingar. Þar undir falla líka opinn aðgangur, opin gögn, opin menntun, opin ritrýni, opin afnotaleyfi, opinn hugbúnaður og opin vísindi.
Saga opins menntaefnis
Hreyfing um opið menntaefni spratt upp samhliða þróun fjarnáms og hugmynda og hugsjóna um opna þekkingu, opins hugbúnaðar, frjálsrar dreifingar og jafningjasamvinnu sem þróuðust í lok 20. aldar. Opið menntaefni og frjáls og opinn hugbúnaður eiga margt sameiginlegt. David Wiley setti fram hugtakið opið efni árið 1998 og tengdi við hugmyndir um opinn hugbúnað. .
MIT OCW - Opencourseware verkefnið vakti alþjóðlega athygli á hreyfingu um opið menntaefni eftir að MIT tækniháskólinn í Bandaríkunum tilkynnti árið 2001 að þeir ætluðu að birta allt námsefni fjölmargra námskeiða á Internetinu endurgjaldslaust, árið 2002. Átti það jafnt við kvikað myndefni úr fyrirlestrum, verkefni, lausnir og próf. Í þessari fyrstu tilkynningu opnu menntaefnishreyfingarinnar kynnti MIT samstarf við Utah State háskólann, þar sem David Wiley starfaði sem aðstoðarprófessor í kennslutækni. Hann setti upp dreift stuðningsamfélag fyrir þá sem vildu dreifa OpenCourseWare efni í sjálfboðaliðastarfi og skipuleggja samfélög í kringum sameiginleg áhugamál. Í kjölfarið hafa fjölmargir háskólar fylgt fordæmi MIT og nú má finna mikið af efni á Internetinu sem hægt er að nálgast endurgjaldslaust.
Hugtakið opið menntaefni kom fyrst fram árið 2002 á UNESCO málstofu um áhrif opinna námskeiða á háskólastigi í þróunarlöndum.
Annar vettvangur þar sem hægt er að nálgast og deila opnu menntaefni er vefur samtakanna OER commons en þar er að finna mikið magn af opnu menntaefni.
Fjarnám er nám sem hægt er að stunda án þess að mæta í formlegar kennslustundir í skóla eða skólastofu.
Dæmi um síður með opið menntaefni
Flickr er myndasíða þar sem er hægt að leita að efni eftir afnotaleyfum.
Wikimedia Commons er myndasafn þar em mismunandi opin afnotaleyfi og almenningsleyfi eru á myndunum.
YouTube býður upp á að hægt sé að leita að kvikuðu myndefni með afnotaleyfi frá Creative Commons.
Flötur félag stærðfræðikennara er félag sem styður við stærðfræði kennara í leik-, grunn og framhaldsskólum á Íslandi. Markmið félagsins er að styðja vel við kennara og stuðla að betri stærðfræðimenntun fyrir nemendur í landinu. Aðal málgagn félagsins er heimasíða þeirra. Á heimasíðunni gefur félagið út fjöldan allan af opnu menntaefni/kennsluefni sem kennarar og almenningur geta nálgasts án endurgjalds.
Teaching channel er vefur þar sem kennarar og kennaranemar geta lært af hverjum öðrum, deilt kennsluhugmyndum og horft á efni frá öðrum kennurum. Vefurinn gefur kennurum tækifæri til að læra af hvorum öðrum. Þar er notast við myndbönd og aðra tækni til að koma efninu til skila.
Þorkell Skúmsson
Þorkell Skúmsson (d. 1203) var fyrsti ábóti í Saurbæjarklaustri í Eyjafirði, sem líklega var stofnað rétt fyrir aldamótin 1200 að undirlagi Brands Sæmundssonar Hólabiskups, sem dó 1201. Um það leyti bjó Ólafur Þorsteinsson goðorðsmaður í Saurbæ og hefur hann líklega gefið jörðina til klausturstofnunar, varð þar kanúki sjálfur og dó í klaustrinu 1202. Hann var sonur Þorsteins rangláts Einarssonar, bónda á Grund í Eyjafirði.
Þorkell ábóti dó líklega 1203 og tók Eyjólfur ofláti Hallsson við klaustrinu nokkru síðar.
Frábrigðissýslari
Stuðningur við frábrigði í forritunarmálum
Mörg forritunarmál hafa stuðning við frábrigðissýslara, t.d. C++, Delphi, Java, PHP, Python og öll .NET forritunarmálin. Fyrir utan smávægilegan blæbrigðamun nota þessi forritunarmál áþekkan rithátt. Algengest er að notaðar séu „try“, „catch“ og „finally“ skipanir. Nánari lýsing hér að neðan.
Try
Try blokkin heldur einfaldlega utan um þær aðgerðir sem fylgjast þarf með hvort veki upp frábrigði eða þar sem fylgjast þarf með að ruslasöfnun eigi sér stað eftir keyrslu blokkarinnar.
Catch
Á eftir „try“ blokk getur fylgt engin eða margar „catch“ blokkir sem geta sérhæft sig í að afgreiða hver sína tegund af frábrigðum. Fyrst í „catch“ blokkinni er tiltekin tegund af frábrigði og tilvik sem hægt er að nota í blokkinni til að nálgast frekari upplýsingar um frábrigðið. Þegar villu er kastað í „try“ blokkinni er leitað eftir tilheyrandi frábrigðissýslara í „catch“ blokkum. Í „catch“ blokkinni er svo tekið á vandamálinu, ef t.d. frábrigðið er „FileNotFoundException“ gætum við skrifað skipanir í blokkina sem birta notandanum skilaboð um að skráin hafi ekki fundist og boðið honum að leita sjálfur.
Ekki er æskilegt að grípa allar villur, t.d. villur eins og „NullPointerException“ er best að láta flæða áfram til stýrikerfis sem stöðvar keyrslu og birtir villuboð.
Finally
Þessi blokk er almennt notuð til að losa um auðlindir. T.d. loka skrá, loka tengingum við net og gagna grunna. Stundum er hámark sett á tengingar við gagnagrunna og er þess vegna nauðsynlegt að hafa ekki fleiri en nauðsyn krefur opnar í einu. Skipanir í þessari blokk er nánst undantekninga laust keyrðar áháð útkomunni í „try“ blokinni. Ef frábrigði kemur upp í „try“ blokk er leitað af tilheyrandi frábrigðissýslara ef hann finnst eru skipanir í honum keyrðar og svo skipanir í „finally“ blokinni, ef engin frábrigðissýslari finnst er farið beinnt í að keyra skipanir í „finally“ blokkinni.
Hægt er að nota „try“ og „finally“ blokkir saman án „catch“ blokka, og er þá „finally“ blokkin aðallega til að hreinsa upp auðlindir.
Dæmi
Hér er dæmi um rithátt og skýringar á aðgerðum í forritunarmálinu Java. Hægt er að hafa enga eða margar „catch“ blokkir og meðhöndla þá hvert frábrigði fyrir sig, með mismunandi aðgerðum. JAVA try {  // Alla jafna keyrir kóði innan þessara slaufusviga frá byrjun til enda // og framkvæmir svo það sem er í "finally" blokkinni. // En stundum getur komið frábrigði annað hvort beinnt með "throw" skipun eða // eða óbeint með kalli í fall sem kastar villu með "throw" skipun. } catch ( // Sértækasta frábrigði sem við viljum grípa ) {  // Hér kemur aðgerð sem við viljum framkvæma ef við gripum tiltekiið frábrigði hér að ofan. } catch ( // Altækasta frábrigði sem við viljum grípa ) {  // Hér kemur aðgerð sem við viljum framkvæma ef við gripum tiltekiið frábrigði hér að ofan. } finally {  // Hér koma aðgerðir sem eru alltaf framkvæmdar þegar við komum út úr "try" blokkinni // hvort sem við komum út úr henni : // 1. á eðlilegan hátt. // 2. vegna "break", "continue" eða "return" skipunar. // 3. vegna frábrigðis sem var gripið og afgreitt af viðkomandi "catch" blokk. // 4. vegna frábrigðis sem var ekki gripið eða afgreitt af neinni "catch" blokk. // Ef "try" blokkin kallar á System.exit, er keyrslu hætt án þess að "finally" // blokkin sé keyrð. }
Hægt er að skrifa föll sem kasta villum sem valda frábrigðum. Þetta er t.d. hægt að nota þegar setja þarf gildi á eigindum í klösum. Dæmið er skrifað í C#. Hér er kastað villu ef reynt er að skrá mánuði sem ekki eru til. C# public void SetMonth(int month) {  if(month >= 1 && month <= 12) {     this.month = month; }  else {     throw new ArgumentOutOfRangeException("Month"); } } Hér er svo dæmi um notkun á fallinu að ofan, einnig skrifað í C#. Þar sem við reynum að setja númer mánaðar sem 13 mun fallið kasta villu og valda frábrigði sem „catch“ mun grípa og skirfa þá út á skjáinn eftirfarandi: „Ekki er hægt að setja númer mánaðar lægri en 1 og hærra en 12“. C# static void Main(string[] args) {  Class klasi = new Class; try {     klasi.SetMonth(13); }  catch (ArgumentOutOfRangeException) {     Console.WriteLine("Ekki er hægt að setja númer mánaðar lægri en 1 og hærra en 12"); } }
Hönnunarhugsun
Hönnunarhugsun felst í því að nota skapandi vitsmunalega ferla sem koma við sögu í hönnun (til dæmis í vöruhönnun, arkitektúr og viðmótshönnun) til að leysa ýmis samfélagsleg og viðskiptaleg vandamál. Hönnunarhugsun hefur einkum verið nefnd í tengslum við nýsköpun, menntun og vöruþróun. Fyrirtækið Apple Inc. hefur verið nefnt sem dæmi um fyrirtæki sem byggi á hönnunarhugsun. Hugtakið hefur verið gagnrýnt fyrir að ofureinfalda sýn á vöruþróunarferla og gera lítið úr hlutverki tæknilegrar færni.
Dæmigerðir hugrænir ferlar sem nefndir eru sem dæmi um hönnunarhugsun eru samhengisgreining, vandamálagreining, afmörkun, skapandi hugsun, frásagnaraðferðir, myndræn framsetning lausna, smíði frumgerða, prófun og mat. Hönnunarhugsun hefur verið álitin hentug til að leysa illa skilgreind vandamál og þróa notendamiðaðar lausnir.
Ólympíumet
thumb|right|[[Arnold Jackson setur ólympíumet í 1500 metra hlaupi karla á Sumarólympíuleikunum 1912.]] Ólympíumet er besti árangur sem náðst hefur í sögu tiltekinnar ólympíugreinar, ýmist á Sumarólympíuleikunum eða Vetrarólympíuleikunum. Ólympíumet og heimsmet fara ekki endilega saman þar sem hvorir leikar eiga sér einungis stað á fjögurra ára fresti.
Alþjóðaólympíunefndin viðurkennir aðeins ólympíumet í vissum greinum. Þeirra á meðal eru:
Háttarökfræði
Háttarökfræði er undirgrein heimspekilegrar og formlegrar rökfræði, sem fjallar um rökleg tengsl staðhæfinga um nauðsyn og möguleika. Háttarökfræði var uppfinning forngríska heimspekingsins Aristótelesar, sem gerði fyrst grein fyrir reglum hennar í ritinu Um túlkun
Í setningunum „Morð Jónasar er möguleiki“, „Jónas var mögulega myrtur“, „Mögulegt er að Jónas hafi verið myrtur“ og „Það gæti verið að Jónas hafi verið myrtur“ er innifalin hugmynd um möguleika. Í háttarökfræði er möguleikinn táknaður með orðunum það er mögulegt að sem skeytt er framan við setninguna Jónas var myrtur.
Á táknmáli rökfræðinnar eru möguleiki og nauðsyn gefin til kynna með eftirfarandi hætti: \Box stendur fyrir nauðsyn og \Diamond stendur fyrir möguleika. Í klassískri háttarökfræði er hægt að skilgreina hvort tveggja með neitun hins:
Þannig er til dæmis mögulegt að Jónas hafi verð myrtur ef og aðeins ef það er ekki nauðsynlegt að Jónas hafi ekki verið myrtur.
Þýskur fjárhundur
Þýskur fjárhundur eða séfer (e. German Shepherd, Alsatian, þ. Schäferhund) er afbrigði af hundi og er upprunalega frá Þýskalandi eins og nafnið gefur til kynna. Þýskir fjárhundar eru greindir og fjölhæfir hundar og ákjósanlegir vinnuhundar. Þeir eru oft nýttir sem lögregluhundar, varðhundar, leitarhundar og blindrahundar. Þeir eru þekktir fyrir sterkan karakter og kostir þeirra eru tryggð, greind, hugrekki og góð aðlögunarhæfni að alls kyns aðstæðum. Þýskir fjárhundar eru einnig vinsæl gæludýr, félagar og geta verið afbrigðis barnavinir ef aðstæður eru réttar.
Stærð
Þýski fjárhundurinn er stór hundur. Rakkar verða venjulega um 60-65 cm á hæð á herðakamb en tíkur um 55-60 cm. Rakkarnir vega yfirleitt um 30-40 kg en tíkurnar um 22-35 kg. thumbnail|left|Sjónvarpsstjarnan Rex
Heilsa, umhirða og hreyfing
Séfer tegundin fer mikið úr hárum og gerir það öllum gott að kemba hundinn einu sinni á dag en talið er að þeir skipti um felld tvisvar á ári. Séfer er fyrst og fremst vinnuhundur og þarf mikla hreyfingu og líður best úti enda eru þeir notaðir í björgunarsveitum, hernaði og lögreglu. Helstu heilsuvandamál hundsins eru mjaðmalos og olnbogalos, alls kyns blóðsjúkdómar og ofnæmi. Á Íslandi er mjaðmalos algengasta heilbrigðisvandamálið með schaferhundinn. Þetta stafar af skyldleikaræktun.
Anne Bonny
thumb|right|Teikning af Anne Bonny í hollenskri útgáfu af sjóræningjabók Charles Johnson skipstjóra. Anne Bonny (hugsanlega fædd 1697; hugsanlega dáin í apríl 1782) var írskur sjóræningi sem rændi skip á Karíbahafi. Hún er einn þekktasti kvenkyns sjóræningi allra tíma. Flestar heimildir um líf hennar koma úr bókinni A General History of the Pyrates eftir Charles Johnson skipstjóra.
Æviágrip
Ekki er vitað nákvæmlega hvenær Anne Bonny fæddist en talið er að það hafi verið í kringum aldamótin 1700. Sagt er að hún hafi fæðst í Kinsale, í County Cork á Írlandi. Hún var dóttir vinnukonunnar Mary Brennan og húsbónda hennar, lögfræðingsins Williams Cormac. Lítið er vitað um æskuár Anne en helstu upplýsingar um uppvöxt hennar koma úr bókinni A General History of the Pyrates eftir Charles Johnson.
Frá vöggu til vöggu
thumb|right|Sjálfbærnilíkan frá vöggu til vöggu. Frá vöggu til vöggu (enska: Cradle-to-cradle design eða C2C) er heildræn hönnunarstefna sem byggist á hugmyndinni um lífhermun og gerir ráð fyrir kerfum þar sem enginn úrgangur verður til. Hugtakið nær ekki aðeins til iðnhönnunar og framleiðslu, heldur tekst líka á við hönnun borga, mannvirkjagerð og samfélagsþróun. Enska hugtakið tengist bandaríska arkitektinum William McDonough sem gaf út bókina Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things árið 2002. „Cradle to Cradle“ er skrásett vörumerki sem var í eigu McDonough en er nú í eigu sjálfseignarstofnunarinnar Cradle to Cradle Products Innovation Institute.
Anne Bonny
Æviágrip
Faðir Anne hafði flutt til Lundúna til þess að forðast tengdafjölskyldu sína. Hann ól dóttur sína upp en dulbjó hana sem dreng og kallaði hana „Andy“. Þegar eiginkona Cormac komst að því að William hefði eignast dóttur utan hjónabandsins og væri að ala hana upp og leyfði henni að starfa sem aðstoðarmaður á lögmannsskrifstofu sinni hætti hún að senda honum vasapeninga.
Frá vöggu til vöggu
Frá vöggu til vöggu gengur aðallega út á að nota skaðlaus lífræn og ólífræn hráefni sem ýmist brotna auðveldlega niður í náttúrunni eða endast lengi og er hægt að endurnýta og eru skaðlaus þegar þeim er hent. Stefnan gengur þannig út á að nota ekki eitur, stökkbreytivalda, þungmálma og önnur efni sem hafa neikvæð langtímaáhrif á heilsu lífrænna og ólífrænna framleiðslukerfa.
Anne Bonny
Æviágrip
Cormac flutti í kjölfarið til bresku nýlendunnar Karólínu í Ameríku og tók Anne og móður hennar með sér. Cormac eignaðist plantekru í grennd við Charleston og gerðist síðar kaupmaður eftir að móðir Anne lést.
Anne var rauðhærð og þótti mjög álitleg en hugsanlega var hún nokkuð skapstór. Sagt er að hún hafi stungið þernu föður síns með hníf þegar hún var þrettán ára. Anne giftist fátækum sjómanni og sjóræningja að nafni James Bonny. James vonaðist til þess að með ráðahagnum myndi hann erfa plantekru og ríkidæmi tengdaföður síns en þar sem Cormac var ekki hrifinn af James Bonny gerði hann Anne arflausa og rak hana að heiman.
Sögur fara um að Bonny hafi kveikt í plantekru föður síns í hefndarskyni en engar traustar heimildir eru til um að þetta hafi gerst. Einhvern tímann á bilinu 1714 til 1718 fluttu Anne og James Bonny til Nassá á New Providence í Bahamaeyjum, sem þá var nokkurs konar griðastaður fyrir enska sjóræningja. Margir íbúar borgarinnar hlutu náðun konungsins eða komust hjá refsingu fyrir gamla glæpi. Vitað er að eftir að landstjórinn Woodes Rogers kom til eyjunnar árið 1718 gerðist James Bonny uppljóstrari hans. James kom upp um starfsemi fjölmargra sjóræningja á svæðinu með því að leka upplýsingum í landstjórann og kom þeim þannig í fangelsi. Anne var ekki hrifin af því að eiginmaður hennar ynni fyrir Rogers landstjóra á þennan máta.
Í bandalagi með Rackham
Á meðan hjónin bjuggu á Bahamaeyjum fór Anne Bonny að blanda geði við sjóræningja sem sóttu krárnar í nágrenninu. Hún kynntist John „Calico Jack“ Rackham, skipstjóra sjóræningjaslúppunnar Revenge, og gerðist ástkona hans. Rackham reyndi að múta James Bonny til að fá hann til að skilja við Anne en James neitaði. Að endingu flúðu Anne og Rackham saman frá eyjunni og Anne Bonny gekk til liðs við sjóræningjaáhöfn Rackham. Hún dulbjó sig sem karlmann og aðeins Rackham og síðar Mary Read fengu að vita um raunverulegt kyn hennar. Þegar Anne varð ólétt skildi Rackham hana eftir á eyjunni Kúbu, þar sem hún eignaðist son. Óljóst er hvort sonurinn var skilinn eftir hjá fjölskyldu sinni eða hvort foreldrar hans losuðu sig einfaldlega við hann. Eftir fæðinguna gekk Bonny aftur til liðs við áhöfn Rackham. Hún hafði nú skilið við eiginmann sinn og gifst Rackham. Bonny, Rackham og Mary Read stálu skipinu William frá höfninni í Nassá, héldu til hafs og réðu nýja áhöfn. Áhöfnin hélt til í kringum Jamaíku næstu árin. Næstu mánuðina rændu þau fjölmörg skip og söfnuðu talsverðum auðæfum.
Bonny greip til vopna ásamt karlmönnum áhafnarinnar þegar þau réðust á skip og barðist með þeim í sjóránum. Frásagnir benda til þess að hún hafi verið góður bardagamaður og notið virðingar áhafnarinnar. Rogers landstjóri setti Bonny á lista yfir eftirlýsta sjóræningja í The Boston News-Letter, eina dagblaði álfunnar. Bonny varð mjög frægur sjóræningi en hún réð þó aldrei yfir eigin skipi eða áhöfn.
Handtaka og fangavist Bonny
Í október árið 1720 réðst slúppa undir stjórn skipstjórans Jonathans Barnet á skip Rackhams með handtökuheimild frá landstjóra Jamaíku upp á vasann. Flestir sjóræningjarnir voru of drukknir til þess að berjast að ráði en sagt er að Read og Bonny hafi barist með kjafti og klóm og tekist að bægja burt áhöfn Barnets í stuttan tíma. Að endingu var öll áhöfn Rackhams handtekin og flutt til Jamaíku, þar sem sjóræningjarnir voru dæmdir til hengingar. Að sögn Charles Johnsons var það síðasta sem Bonny sagði við Rackham: „Ef þú hefðir barist eins og maður yrðir þú ekki núna hengdur eins og hundur“.
Eftir að dómur var felldur báðust Read og Bonny báðar vægðar með þem röksemdum að þær væru óléttar. Í samræmi við ensk lög var aftöku kvennanna því frestað þar til eftir fæðingu barna þeirra. Read lést í fangelsi, líklega af barnsförum. Anne var áfram í fangelsi þar til hún fæddi barn og var í kjölfarið sleppt.
Hvarf Anne Bonny
Í grein sem skrifuð var árið 2015 er lagt til að eftir að Bonny var sleppt hafi hún snúið aftur til Suður-Karólínu og eignast fjölskyldu. Sögusagnir eru til um að Bonny hafi látist í fangelsi en aðrar segja að hún hafi sloppið úr fangelsi og gerst sjóræningi á ný. Það eru ekki til ritaðar heimildir um dauða Bonny en sumir sagnfræðingar telja að hún hafi látist í apríl árið 1782 í Suður-Karólínu.
Jair Bolsonaro
Jair Messias Bolsonaro (f. 21. mars 1955) er brasilískur stjórnmálamaður sem er 38. og fyrrverandi forseti Brasilíu. Bolsonaro gegndi forsetaembættinu frá 2019 til 2023.