cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alkort
Spilareglur í alkorti
Þegar spilið hefst setur sá sem er í forhönd fyrstur út. Þeir sem spila saman reyna að fá sem flesta slagi áður en hinir fá slag. Bísefarnir (sjöurnar) eru ódrepandi eftir fyrsta slag. Gildi þeirra er þannig hafið yfir önnur spil svo framarlega sem spilamaður hafi áður fengið slag, þau hafa ekkert gildi ef hann hefur ekki fengið slag.
Ef þeir sem spila saman fá fimm slagi í röð þá heitir það múkur (að múka) og fá spilamenn þá fimm prik. Ef þeir fá sex slagi eða fleiri gera þeir stroku. Talað er um sexblaðastroku upp í níublaðastroku eftir fjölda slaga. Eitt prik bætist við fyrir hvern slag. Ef mótspilurum tekst að slíta (að fá slag) þá verður hvorki múkur né stroka. Ef mótspilurum tekst þá að fá fimm slagi hafa þeir unnið það spil og fá eitt prik.
Apis mellifera monticola
Apis mellifera monticola er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í fjallendi A-Afríku (í 2400 til 3000 metra hæð (Meru-fjalli, Kilimanjaro, Kenýafjalli og Elgon-fjalli). Hún er fremur smá.
Nýlega hafa verið gerðar tilraunir með að blanda henni við Buckfastbý til að fá mótstöðu gegn Varroa smiti. Er blendingurinn nefndur Elgonbý.
Staðarstaður
thumb|Staðarstaður Staðarstaður (áður Staður á Ölduhrygg) er bær og prestssetur í Staðarsveit á sunnanverðu Snæfellsnesi. Staðarstaður (stundum Staðastaður) var mikil hlunnindajörð, þótti eitt besta prestakall landsins og þar hafa margir þekktir menn verið við bú.
Sagnaritarinn Ari Þorgilsson fróði er talinn hafa búið á Staðarstað á 12. öld. Sonarsonur hans, Ari Þorgilsson sterki, bjó á jörðinni seinna á öldinni, síðan tengdasonur Ara sterka, Þórður Sturluson og á eftir honum sonur hans og sonarsonur, Böðvar Þórðarson og Þorgils skarði Böðvarsson.
Síðar varð Staðarstaður prestssetur og þar sem jörðinni fylgdu mikil hlunnindi var staðurinn eftirsóttur. Margir þeirra presta sem þangað völdust voru af höfðingjaættum eða þóttu líklegir til frama. Fjórir prestar frá Staðarstað urðu biskupar (Marteinn Einarsson, Halldór Brynjólfsson, Gísli Magnússon og Pétur Pétursson) og Hallgrímur Sveinsson biskup, sonur séra Sveins Níelssonar, ólst þar upp. Af síðari tíma prestum má nefna Kjartan Kjartansson, sem var prestur á árunum 1922-1938, var hugvitsmaður og viðgerðarmaður og er talin ein fyrirmyndin að séra Jóni prímusi í Kristnihaldi undir Jökli og Þorgrím V. Sigurðsson, sem var prestur á Staðarstað 1944-1973. Þorgrímur var skólamaður mikill og jafnvígur á flestar greinar og var hann síðastur íslenskra kennimanna til að halda heimaskóla að gömlum sið og búa unglinga undir framhaldsnám. Í kirkjugarðinum á Staðarstað er svokallaður Franskireitur, þar sem grafnir eru tæplega 40 Frakkar er drukknuðu þegar sex franskar skútur fórust úti fyrir Staðarsveit og með þeim yfir hundrað skipverjar árið 1870.
Núverandi kirkja á Staðarstað er steinkirkja og var reist á árunum 1942-1945. Í henni eru meðal annars listaverk eftir Tryggva Ólafsson og Leif Breiðfjörð.
Landher
thumb|right|Hermenn í [[þýski herinn|þýska hernum.]] Landher er sú grein fastahers ríkis sem berst aðallega á landi, andstætt sjóher og flugher. Stærsti landher sem til er er kínverski alþýðuherinn sem telur yfir 2.250.000 hermenn. Þar á eftir kemur indverski herinn með 1.129.000 hermenn.
Sandro Botticelli
thumb|right|250px|Meint sjálfsmynd Botticellis thumb|right|250px|Fæðing Venusar Alessandro di Mariano di Vanni Filipepi, betur þekktur sem Sandro Botticelli (1. mars 1445 – 17. maí 1510) var ítalskur myndlistarmaður snemma á endurreisnartímanum. Orðspor Botticellis beið hnekki að honum látnum fram á 19. öld en síðan þá hafa verk hans gjarnan verið talin einkennast af þokka snemmendurreisnarinnar og málverk hans Fæðing Venusar og Primavera eru talin meðal meistaraverka myndlistar endurreinsarinnar.
Ísabella af Aragóníu, Frakklandsdrottning
thumb|right|Ísabella á banabeði. Filippus og riddarar hans syrgja hana. Ísabella af Aragóníu (1247 – 28. janúar 1271) var konungsdóttir frá Aragóníu og drottning Frakklands í tæplega hálft ár, frá því í ágústlok 1270 til dauðadags.
Ísabella var dóttir Jakobs 1., konungs Aragóníu, og annarrrar konu hans, Jólöntu (Víólöntu) af Ungverjalandi, dóttur Andrésar 2. Ungverjalandskonungs. Hún giftist Filippusi, krónprinsi Frakklands, í Clermont 28. maí 1262. Þau eignuðust fjóra syni en tveir komust til fullorðinsára, þeir Filippus fagri og Karl af Valois. Elsti sonurinn, Loðvík, dó 11 ára að aldri árið 1276 og var talið að hann hefði verið myrtur með eitri.
Loftljómi
thumb|right|Loftljómi yfir [[Paranal-stjörnuathugunarstöðinni]] Loftljómi eða næturljómi er veikt ljós sem stafar frá andrúmslofti jarðar og veldur því að næturhimininn er aldrei alveg myrkur jafnvel þótt áhrif stjörnubirtu og sólarljóss frá björtu hliðinni væru engin. Fyrirbærið stafar af ýmsum efnaferlum sem eiga sér stað efst í gufuhvolfinu eins og frumeindum sem voru ljósjónaðar um daginn, geimgeislum sem rekast á lofthjúpinn og efnaljómun sem verður þegar súrefni og köfnunarefni hvarfast við hýdroxýljónir. Loftljóma verður ekki vart á daginn vegna himingeislunar sem stafar af birtu sólarinnar.
Fyrstur til að lýsa loftljóma var sænski eðlisfræðingurinn Anders Ångström ári 1868.
Banach–Tarski þversögnin
thumb|300px|Kúlan er hlutuð niður og bitunum er [[snúningur|snúið og hliðrað og þannig myndaðar tvær nýjar kúlur af sömu stærð.]] Banach–Tarski þversögnin er stærðfræðileg sönnun, kennd við Alfred Tarski og Stefan Banach, sem gengur út á að sýna fram á að sé kúla hlutuð niður í óendanlega og ómælanlega hluta sína sé hægt að nota þessa hluta til þess að búa til tvær nýjar kúlur sem eru af sömu stærð og sú sem hlutarnir komu frá með því einu að hliðra þeim til og snúa. Sönnunin er þversögn, þar sem að hún stangast á við almenna skynsemi en er þó ekki í mótsögn við frumsendur mengjafræðinar.
Hólaskóli (1106–1802)
Hólaskóli var skóli sem var á biskupssetrinu á Hólum í Hjaltadal frá því snemma á 12. öld og til vors 1802, þó ekki óslitið. Hann var ásamt Skálholtsskóla helsta menntastofnun þjóðarinnar. Hlutverk hans var alla tíð fyrst og fremst að mennta menn til að gegna prestsembættum en fyrir suma var hann einnig undirbúningur undir framhaldsnám erlendis.
Upphafsár Hólaskóla
Fyrsti Hólabiskupinn, Jón Ögmundsson, var vel menntaður, hafði alist upp hjá Ísleifi biskupi Gissurarsyni og lært hjá honum, og hann stofnaði fljótlega skóla á Hólum – líklega um 1108 þótt oftast sé skólinn talinn hafa verið stofnaður 1106 þegar Jón var vígður. Skólinn var reistur í vestur frá kirkjudyrum og var hin vandaðasta smíð.
Fjöldi merkra manna stundaði nám í skóla Jóns helga og þar var einnig stúlka sem hét Ingunn Arnórsdóttir af ætt Ásbirninga, afasystir Kolbeins Tumasonar. „Var hún engum annarra síðri í bókmenntum, og kenndi mörgum grammaticam, og fræddi hvern er nema vildi; urðu því margir vel menntir undir hennar hendi. Hún rétti mjög latínubækur, svo að hún lét lesa fyrir sér, en hún sjálf saumaði, tefldi, eða vann aðrar hannyrðir”.
Slitrótt skólastarf
Víst er að skóli var á Hólum á meðan Jón lifði, til 1121, og líklegt að eftirmenn hans til 1203 hafi haldið við einhvers konar skóla, enda voru þeir margir mjög vel menntaðir sjálfir. Í tíð Guðmundar Arasonar hefur skólahald sennilega verið slitrótt, enda biskup sjálfur oft fjarverandi, brottrækur af staðnum eða erlendis. 1218 setti hann þó skóla á Hólum og hét skólameistarinn Þórður ufsi, en ekki leið á löngu þar til Arnór Tumason kom með mikið lið og rak biskup og allt hans lið í burtu, þar á meðal skólameistarann og sveinana.
Næstu biskupar voru erlendir og óvíst að þeir hafi haldið skóla en í tíð Jörundar Þorsteinssonar var skóli á Hólum og var Óblauður Hallvarðsson þá skólameistari um tíma og svo Lárentíus Kálfsson, síðar biskup. Eftirmaður Jörundar, Auðunn rauði, hélt líka skóla, og eins Lárentínus þegar hann varð biskup. Skólameistarar sem vitað er um á þeim árum voru Egill Eyjólfsson, síðar biskup, séra Jón Koðránsson og séra Ólafur Hjaltason. Séra Valþjófur kenndi söng á dögum Lárentíusar biskups.
Egill Eyjólfsson biskup hélt líka skóla en Norðmennirnir Ormur Ásláksson og Jón skalli Eiríksson gerðu það ekki. Daninn Pétur Nikulásson hafði skóla og stýrði honum Böðvar djákni og seinna Hans nokkur, doctor decretorum. Eftir Svartadauða getur ekkert um skóla á Hólum og raunar varla fyrr en um siðaskipti; er alls óvíst að nokkurt eiginlegt skólahald hafi verið þótt biskupar hafi stundum tekið ungmenni og kennt þeim prestsverk og messusöng. Þeir voru þó ekki allir vel menntaðir sjálfir og Jón Arason mun til dæmis ekki hafa kunnað mikið í latínu.
Hólaskóli í lútherskum sið
Árið 1552 skipaði konungur Páli Hvítfeld höfuðsmanni að koma hér á latínuskólum, bæði í Skálholti og á Hólum. Skyldi setja vel lærðan og guðhræddan skólameistara yfir hvorn skóla, svo og heyrara (kennara).
Eftir því sem leið á 18. öldina varð hagur skólans æ verri og árið 1799 skipaði konungur nefnd sem átti að gera tillögur um úrbætur. Allir voru sammála um að flytja skólann frá Hólum en sumir vildu færa hann til Akureyrar og hafa áfram tvo latínuskóla í landinu. Það varð þó ofan á að leggja skólann niður og sameina hann Hólavallarskóla, og var það gert 1802. Skömmu síðar flutti skólinn til Bessastaða.
Skólameistarar Hólaskóla eftir siðaskipti
Lengst af voru flestir skólameistararnir ungir - stundum kornungir - menntamenn af góðum ættum, oft nátengdir biskupunum, sem voru að bíða eftir að fá góð embætti. Þeir gegndu því sjaldnast starfinu nema örfá ár.
Þjófur (spil)
Þjófur er tveggja manna spil sem gengur út á að hirða spil úr borði og stokk andstæðingsins. Þegar maður tekur stokkinn kallast það að stela og þar með er maðurinn orðinn þjófur.
Dacrydium novo-guineense
Dacrydium novo-guineense er sígrænt tré (um 1,5 til 29m hátt) frá Nýju-Gíneu og nærliggjandi eyjum.
Egill Heiðar Anton Pálsson
Egill Heiðar Anton Pálsson (f. 26. október 1974) er íslenskur leikari.
Öfugt spurningarmerki
thumb| Öfugt spurningarmerki (táknað ¿) er í spænskri prentlist greinarmerki sem táknar byrjun spurningar. Helsta ástæða þessa er sú að í báðum málum er mjög sjaldan hægt að sjá á beyginga- eða setningafræði setninga hvort um spurningu er að ræða og tónfall ræður öllu um hvort spurningu eða fullyrðingu er að ræða. Þetta er því mjög til þæginda við lestur því það minnir lesandann á að breyta ítóni. Aðeins sú setning sem er í raun spurning er merkt með spurningarmerkjum, ekki heilar málsgreinar.
Á miðöldum voru öfug spurningarmerki stundum notuð til að tákna retorískar eða ósvaranlegar spurningar.
Tyrkjakrókus
Tyrkjakrókus (fræðiheiti: Crocus kotschyanus) er planta af ættkvísl krókusa, sem vex frá Tyrklandi til Kákasus og Líbanon.
Míkrósekúnda
Míkrósekúnda er SI-mælieining fyrir tíma sem samsvarar einum milljónasta (10−6 eða 1/1.000.000) úr sekúndu. Ein míkrósekúnda samsvarar 1000 nanósekúndum.
Ourisia spathulata
Ourisia spathulata er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá suðurhluta Suðureyju Nýja-Sjálands.
Eff
Eff þýðir í stærðfræði, heimspeki og rökfræði „ef og aðeins ef“, annað orðalag er „þá og því aðeins að“.
Séu P og Q tvær rökyrðingar, þá er hægt að segja að P gildi ef og aðeins ef að Q gildir — það er að segja, P gildir ef Q gildir, og Q gildir ef P gildir.
Dæmi:
eða
Einnig er notað:
Sannleikstafla fyrir p ↔ q er:
Heimferð íslensku jólasveinanna
Heimferð íslensku jólasveinanna hefst eftir aðfangadag, samkvæmt ljóðinu „Jólasveinarnir“ í bókinni Jólin koma eftir Jóhannes úr Kötlum. Samkvæmt þeirri hefð sem ljóðið um jólasveinana þrettán byggist á, þá koma þeir til manna frá 12. desember og sá seinasti kemur á aðfangadag, 24. desember.
Í kvæðinu lýsir Jóhannes úr Kötlum heimferð jólasveinanna á þennan hátt:
Má af þessu ætla að á jóladag hafi fyrsti jólasveinninn, Stekkjastaur, lagt af stað aftur á fjöll. Svo einn af öðrum, uns sá síðasti, Kertasníkir, hverfur á braut á þrettándanum.
Mjólkurjurtaætt
Mjólkururtaætt eða vörtumjólkurætt (fræðiheiti Euphorbiaceae) er útbreidd ætt  209 ættkvísla tvíkímblöðunga. Innan ættarinnar eru tré, runnar og jurtir. Einkennisættkvíslin Euphorbia er þekkt fyrir afar fjölbreytt vaxtarform tegundanna, sem geta verið allt frá smáum þykkblöðungum til stórra trjáa. Til mjólkurjurtaættar teljast margar stofuplöntur svo sem koparblað (Acalypha), tígurskrúð (Codiaeum ) og  flöskufótur (Jatropha).
Tréblásturshljóðfæri
Tréblásturshljóðfæri er fjölskylda blásturshljóðfæra með munnstykki úr tré. Inni í munnstykkinu er reyrblað sem titrar þegar blásið er í hljóðfærið og þannig myndast hljóð.
Eiríkur Guðmundsson (leikari)
Eiríkur Guðmundsson (f. 7. apríl 1957) er íslenskur leikari.
Steve Angello
Steve Angello (fæddur Steve Josefsson Fragogiannis, 22. nóvember 1982) er grísk-sænskur plötusnúður og framleiðandi. Hann er einn þriggja í Swedish House Mafia.
Bakgrunnur
Angello fæddist í Aþenu, faðir hans var grískur en móðir hans sænsk. Faðir hans dó þegar Steve var unglingur og fluttist hann þá til Stokkhólms. Þar hóf hann að þeyta skífum og bræddi saman hip-hop, break-takta, sígilda tónlist frá 8. áratugnum og síðar house-tónlist. Með honum að þeyta skífum var Sebastian Ingrosso.
Tónlistaferill
Steve Angello semur tónlist undir nokkrum dulnefnum. Þar á meðal Who's Who sem er sóló-nafn hans og notaði við gerð laganna „Not So Dirty“ og „Sexy Fu*k“. Þegar þeir Sebastian Ingrosso vinna sama nota þeir nöfnin Buy Now, Fireflies, General Moders, Mode Hookers, Outfunk og The Sinners. Nú nýlega gáfu þeir út lagið „Bodycrash“ undir Buy Now-nafninu en þá unnu þeir takta upp úr „Let's All Chant“ sem Michael Zager Band gaf út árið 1978. Lagið var fyrst leikið í útvarpi á seinni hluta árs 2007 en lak svo á Netið í janúar árið eftir. Þá var það gefið út af Positiva Records. Svokölluð „Laidback Luke“-endurhljóðblöndun kom þá einnig út.
Ásamt Eric Prydz semur Angello undir nafninu A&P Project. Þeir Axwell kalla sig svo Supermongo og síðar Supermode. Þeir gerðu ábreiðu af Bronski Beat lagi undir nafninu „Tell Me Why“. Lagið kom út sumarið 2006.
Tónlistargerð Steve Angello telst helst house (til dæmis „Summer Noize“), framúrstefnulegt house (lagið „Yeah“) og raf-house („Raining Again“). Hann gefur út undir eigin plötufyrirtæki, Size Records.
Þá vann Angello að nokkrum lögum á Pop Life, breiðskífu David Guetta.
Súðavíkurhreppur
Árið 1995 féll stórt snjóflóð á þorpið og fórust 14 manns. Þá var ákveðið að flytja þorpið innar í fjörðinn þar sem stór hluti af gamla þorpinu stendur á snjóflóðahættusvæði.
Jarðir í Súðavíkurhreppi 1858:
BeOS
BeOS var stýrikerfi fyrir einkatölvur sem Be Inc. byrjaði að forrita árið 1991. Í fyrstu var það forritað fyrir tölvuna BeBox. Kerfið var hannað fyrir notkun af stafrænum fjölmiðlum og var skrifað í C++ til að gera forritun þægilega. Kerfið notar 64-bita skráakerfið BFS. BeOs er samþýðanlegt staðlinum POSIX og getur verið notað með skipanalínuviðmót með Bash, enda þótt það sé ekki byggt á Unix.
BeOs var sett á markað til þess að keppa við Microsoft Windows og Mac OS. BeOS náði hins vegar ekki neinni markaðshlutdeild að ráði sem leiddi á endanum til upplausnar fyrirtækisins. Eignir þess voru seldar til Palm, Inc.
Stýrikerfið er í dag notað af áhugamönnum, og hafa nokkur verkefni verið sett á fót til að reyna að koma þróun þess aftur í gang. Í dag er einungis eitt slíkt verkefni í virkri þróun, Haiku, sem er í raun útfærsla á stýrikerfinu skrifuð upp á nýtt frá grunni.
Stekkeyri
Síldarbræðslan á Hesteyri á tímum Kveldúlfs|thumbnail
Haukur og Kjartan Thors höfðu yfirumsjón með rekstri verksmiðjunnar en hún var um tíma næststærsta síldarbræðslustöð á Íslandi. Á sumrin störfuðu margir tugir verkamanna við síldarbræðsluna.
Síldarmálin á Hesteyri
Árið 1932 kærði Sjómannafélag Reykjavíkur bræðslustöðina á Hesteyri fyrir að nota röng síldarmál. Fundust mæliker síldarbræðslunnar eftir mikla leit í verksmiðjuhúsunum og reyndust vera 153 til 165 lítrar en stað 150 lítra eins og löglegt var. . Grunur vaknaði um svkin síldarmál þegar togarar sem lögðu afla upp á Sólbakka mældust hafa töluvert meiri afla þar en mælt var í síldarstöðinni á Hesteyri.
Rútstún
thumb|Hátíðahöld á Rútstúni 17. júní 2007 Rútstún er tún í vesturbæ Kópavogs á Kársnesi og flokkast sem útivistarsvæði. Þar fara að jafnaði fram 17. júní hátíðarhöld Kópavogsbúa. Það er nefnt eftir Finnboga Rúti Valdimarssyni, fyrsta bæjarstjóra Kópavogs. Á Rútstúni er að finna Sundlaug Kópavogs.
María af Brabant
150px|right|María af Brabant, drottning Frakklands. María af Brabant (13. maí 1254 – 10. janúar 1321) var hertogadóttir frá Brabant og drottning Frakklands frá 1275 til 1285, seinni kona Filippusar 3. Frakkakonungs.
María var dóttir Hinriks 3., hertoga af Brabant, og Adelaide af Búrgund, dóttur Húgós 4., hertoga af Búrgund. Hún giftist Filippusi 3. Frakkakonungi 24. júní 1275 en fyrri kona hans, Ísabella, hafði dáið fjórum árum áður og lét eftir sig þrjá syni. Filippus var veiklundaður og undir miklum áhrifum frá móður sinni, ekkjudrottningunni Margréti af Provence, og lækni sínum, Pierre de Brosse.
Eftir að Filippus dó 1285 og Filippus 4. stjúpsonur Maríu varð konungur helgaði hún sig uppeldi barna sinna, en settist að í klaustrinu Les Mureaux árið 1316 og dó þar fimm árum síðar.
Nanósekúnda
Nanósekúnda er SI-mælieining fyrir tíma sem samsvarar einum milljarðasta úr sekúndu (10−9 eða 1/1.000.000.000 s). Nanósekúnda samsvarar 1000 píkósekúndum eða 1/1000 úr míkrósekúndu.
Marke
thumb|right|Fáni Marke.
Marke (ítalska: Marche) er fjalllent og hæðótt hérað á Mið-Ítalíu með landamæri að San Marínó og Emilía-Rómanja í norðri, Toskana í norðvestri, að Úmbríu i vestri, Latíum og Abrútsi í suðri og Adríahafinu í austri. Íbúar héraðsins eru um 1,5 milljón (2020) og búa þeir í 246 sveitarfélögum. Höfuðstaður héraðsins er Ankóna.
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Markei á Ítalíu.
Sýslur (province)
right|thumb|Sýslur í Marke
Ernie Sabella
Ernest „Ernie“ Sabella (f. 19. september 1949 í Westchester County, New York) er bandarískur leikari.
Peter Eriksson
thumb|230px|Peter Eriksson Lars-Johan Peter Eriksson (fæddur 3. ágúst 1958) er sænskur stjórnmálamaður (Miljöpartiet de Gröna). Hann var fyrst kjörinn á þing árin 1994-1998 og var aftur kjörinn árið 2002.
Alnus glutipes
Alnus glutipes er elritegund sem var fyrst lýst af Alexander Viktorovich Jarmolenko og Czerpek, og fékk sitt núverandi nafn af Vladimir Nikolaevich Voroschilov. Engar undirtegundir eru skráðar.
Cam Clarke
thumbnail Cameron Arthur „Cam“ Clarke (f. 1957) er bandarískur leikari.
Porta Nigra
thumb|Porta Nigra í Trier Porta Nigra er gamalt rómverskt borgarhlið í þýsku borginni Trier og stærsta rómverska bygging Þýskalands í dag. Hliðið er jafnframt einkennisbygging borgarinnar og eitt þekktasta mannvirki Þýskalands. Það er á heimsminjaskrá UNESCO.
Saga hliðsins
thumb|left|Hluti af módeli sem sýnir rómversku borgina Trier. Porta Nigra er lengst til hægri. Hliðið var reist af Rómverjum um 180 e.Kr. í tíð Markúsar Árelíusar keisara. Þeir kölluðu það Porta Martis, sem merkir Marshliðið. Hliðið var við norðurenda borgarinnar og var hluti þjóðvegarins til norðurs. Hins vegar var fljótt einnig talað um Porta Nigra, sem merkir Svartahliðið. Talað var um að hermennirnir fóru út um hliðið til orrustu (Mars var stríðsguð Rómverja). Svarti liturinn var sagður vera sorgin sem var meðal hermannanna eftir að margir þeirra lágu í valnum. Bæði heitin komu fyrir fram á miðaldir, en eftir það var bara talað um Porta Nigra. Hins vegar er hliðið mjög dökkt á að líta, sérstaklega þegar sandsteinninn fór að viðrast og dökkna með tímanum. 1028 settist einsetumaðurinn og munkurinn Simeon að í hliðinu. Þegar hann lést 1035, var hann grafinn undir byggingunni. Á sama ári var hann lýstur heilagur af páfa. Honum til heiðurs var Símeonkirkjan reist í og við hliðið, en Porta Nigra var mikill hluti þeirrar kirkju. Þar sem menn vildu aðeins hafa einn turn á Símeonkirkjunni (en Porta Nigra var með tvo flata turna), var annar turninn rifinn niður. Því er ásýnd hliðsins í dag nokkuð sérkennileg. Á miðöldum var jörðin í kringum hliðið hækkuð, þannig að inngangur hliðsins var neðanjarðar. Því var gengið inn á 2. hæð byggingarinnar. Símeonhliðið var því notað sem inngangur í staðin, en það stóð við hliðina á Porta Nigra. 1804 lét Napoleon rífa Símeonkirkjuna, þannig að Porta Nigra stóð aftur sem stök bygging. Auk þess var jarðvegur fluttur frá og jarðhæðin notuð á nýjan leik. Þessari vinnu lauk ekki fyrr en á tímum Prússa 1815. Eftir þessar framkvæmdir varð Porta Nigra fyrsta safn borgarinnar Trier. Á 8. áratug 19. aldar voru allir borgarmúrar rifnir, þar á meðal Símeonhliðið. Aðeins Porta Nigra fékk að standa, enda þá orðin víðþekkt bygging. Síðan þá hefur hliðið staðið óbreytt til dagsins í dag. Það slapp að öllu leyti við skemmdir og eyðileggingar í heimstyrjöldinni síðari. 1986 var Porta Nigra sett á heimsminjaskrá UNESCO.
Múhameð Naguib
Múhameð Naguib Youssef Kotp Elkashlan (محمد نجيب á arabísku letri; 19. febrúar 1901 – 28. ágúst 1984) var egypskur herforingi, stjórnmálamaður og fyrsti forseti Egyptalands. Hann gegndi forsetaembættinu frá stofnun egypska lýðveldisins þann 18. júní 1953 til 14. nóvember 1954.
Æviágrip
Múhameð Naguib fæddist í Kartúm í Súdan til egypsks föður og súdanskrar móður. Hann kom úr frægri fjölskyldu egypskra vísindamanna og faðir hans hafði gegnt þjónustu í egypska hernum í Súdan.
Naguib varði æskuárum sínum í Súdan, þar sem hann lék sér við dýr og með tindáta. Hús fjölskyldunnar var skreytt veiðigripum en faðir hans vildi ekki að hann fetaði í fótspor sín og gerðist hermaður. Naguib vann því sem túlkur og hlaut síðar gráðu í stjórnmálafræði og réttarvísindum. Þegar faðir hans lést árið 1916 hafði Naguib sest að í Kaíró. Hann lauk aldrei doktorsgráðu sinni því hann var farinn að klífa metorðastigann í egypska hernum þvert gegn óskum foreldra sinna. Naguib hafði betrumbætt ensku-, frönsku- og ítölskukunnáttu sína og var byrjaður að læra hebresku. Hann átti síðar eftir að fyrirskipa að hebreska yrði kennd í egypskum herskólum svo hermenn gætu ráðið skilaboð Ísraela þegar til stríðs kæmi gegn Ísrael.
Ferill
Nasser sakaði Naguib um að vera of hallur undir Bræðralag múslima, sem Nasser áleit ógn við samfélagsskipulag Egyptalands. Auk þess kom ágreiningur upp á milli þeirra þar sem Naguib vildi snúa aftur til stjórnarskrárbundins lýðveldis fremur en stjórn byltingardómstóla sem Nasser aðhylltist. Vegna andstöðu Nassers neyddist Naguib til að segja af sér embætti þann 14. nóvember 1954. Nasser tók við af honum með því skilyrði að stofnað yrði stjórnlagaráð til að semja stjórnarskrá fyrir egypska lýðveldið.
Undir lok ársins 1954 var Naguib settur í stofufangelsi, sakaður um að hafa átt þátt í morðtilræði gegn Nasser. Hann var fangelsaður til ársins 1970, þegar Nasser dó. Eftir að hann hlaut frelsi sitt tók hann ekki frekari þátt í egypskum stjórnmálum.
Nornirnar
Nornirnar (ítalska: Le streghe) er kvikmynd framleidd af Dino De Laurentiis frá 1967. Myndin er kaflamynd samsett úr fimm stuttmyndum eftir Franco Rossi, Luchino Visconti, Mauro Bolognini, Pier Paolo Pasolini og Vittorio De Sica. Hver stuttmynd fjallar um háskakvendi sem í fjórum af myndunum er leikin af Silvana Mangano. Annie Girardot leikur aðalhlutverkið í fyrstu myndinni. Clint Eastwood leikur í síðustu myndinni eftir De Sica.
Tónlistin í myndinni er eftir Ennio Morricone og Piero Piccioni.
Kjörnir alþingismenn 2021
Nánar um kjörna Alþingismenn
33 karlar náðu kjöri en 30 konur. Hlutfall kvenna á þingi var því jafn hátt og eftir kosningarnar 2016 en hefur aldrei verið hærra en í þessum tvennum kosningum.
Yngsti kjörni þingmaðurinn var Lilja Rannveig Sigurgeirsdóttir en hún var 25 ára og 10 daga gömul á kjördag. Elsti kjörni þingmaðurinn var Tómas Andrés Tómasson en hann var 72 ára og 173 daga gamall á kjördag. Tómas var jafnframt elsti nýliðinn í sögu þingsins. Meðalaldur kjörinna þingmanna var 49,1 ár.
Starfsaldursforseti nýkjörins þings var Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sem hafði áður setið á 24 löggjafarþingum. Þorgerður og Þórunn Sveinbjarnardóttir voru einu þingmennirnir sem tóku fyrst sæti á Alþingi á 20. öldinni og þannig einnig einu þingmennirnir sem voru fyrst kjörnir voru á þing áður en núverandi kjördæmaskipan var tekin upp.
23 þingmenn voru nýliðar á móti 40 sem áður höfðu gegnt þingmennsku.
Ourisia cockayniana
Ourisia cockayniana er tegund blómstrandi plantna í græðisúruætt, ættuð frá Suðureyju Nýja-Sjálands.
Helgi Jónsson (ábóti)
Helgi Jónsson (d. um 1528) var prestur í Hvammi í Norðurárdal og síðar ábóti í Viðeyjarklaustri og var eftirmaður Ögmundar Pálssonar þar.
Ætt Helga er óþekkt en hann hefur líklega verið af höfðingjaættum því hann var stórauðugur. Hann kemur fyrst við skjöl árið 1491 og var þá orðinn prestur, óvíst hvar, en um 1500 var hann orðinn prestur í Hvammi og hafði það embætti þar til hann tók við Viðeyjarklaustri 1521. Hann var vígður ábóti á Lúkasarmessu árið eftir og gegndi því starfi til dauðadags.
Þegar Helgi varð ábóti gaf hann miklar gjafir, bæði Ögmundi biskupi og Skálholtskirkju, en Ögmundur hefur áreiðanlega ráðið því að hann fékk ábótadæmið. Einnig gaf hann Viðeyjarklaustri stórgjöf, svo og sonarsonum sínum tveimur, systrum sínum þremur og fleirum. Hann hefur verið orðinn nokkuð aldraður þegar hann varð ábóti og lést um 1528. Sér til aðstoðar hafði hann munk eða prest sem Gísli hét og varð sá eftirmaður hans í ábótaembættinu.
Vigur (stærðfræði)
thumb|right|Teikning af vigri með útskýringum. thumb|right|Vigur með upphafspunktinn A og endapunktinn B.
Vigur eða vektor, (sjá samheiti innan stærðfræðinnar) er mikilvægt hugtak í stærðfræði, eðlisfræði og verkfræði sem notaður er til að lýsa stærð (eða lengd) og stefnu. Vigur er oft táknaður myndrænt sem strik milli tveggja punkta og með ör sem gefur til kynna stefnuna. Vigur frá upphafspunkti A til B er gjarnan táknaður: Vigurinn getur til að mynda táknað hliðrun frá A til B, lengd hans gefur til kynna stærð hliðrunarinnar og örin í hvaða stefnu hliðrunin er.
Margar algebrureglur sem gilda um aðgerðir á rauntölum samsvara reglum um vigra, svo sem víxlreglan, tengireglan og dreifireglan. Það er hægt að leggja saman vigra, draga einn vigur frá öðrum, margfalda þá saman og snúa þeim. Summu tveggja vigra sem hafa sama upphafspunkt má finna með samsíðungsreglunni. Margföldun vigurs með tölu, sem þá er nefnd stigstærð, jafngildir því að breyta lengd vigursins og margföldun með neikvæðri stigstærð gefur honum öfuga stefnu og breytir stærð hans.
Það má kerfisbinda lýsingu vigra og aðgerðir þeirra í hnitakerfi. Vigurinn fær þá hnit sem mótast af vegalengd og stefnu á milli upphafs- og endapunkts vigursins, samlagningu og margföldun vigra má þá framkvæma á hnitunum sem auðveldar gjarnan reikninga.
Vigrar gegna veigamiklu hlutverki í eðlisfræði. Sumum hlutum nægir að lýsa með stærð og mælieiningu, svo sem massa í kílógrömmum. En önnur magnbundin fyrirbæri eins og kraftur og hröðun hafa líka stefnu, krafturinn sem beitt er þegar kerra er toguð áfram hefur bæði stærð og stefnu í þá átt sem kerran er dregin. Slík fyrirbæri eru kölluð vigurstærðir.
Yfirlit
Í þessari grein er með vigri átt við rúmfræðilegt fyrirbrigði sem hefur bæði stærð (í stærðfræði tala en í eðlisfræði tala ásamt mælieiningu) og stefnu, sem myndrænt er sýnd með ör.
Þegar við hugsum okkur vigur í kartesísku hnitakerfi hefur hann ákveðinn upphafs- og endapunkt. Þetta er kallaður staðbundinn vigur. Annars, þegar aðeins stærð hans og stefna er tilgreind, skipta upphafs- og endapunktar ekki máli og er þá talað um frjálsan vigur. Vigrar eru einnig gjarnan táknaðir með breiðletruðum bókstaf, til dæmis: Vigrarnir a og b eru sagðir jafngildir ef þeir hafa sömu stærð og stefnu óháð staðsetningu þeirra. Við segjum að a sé samstefna b ef þeir hafa sömu stefnu óháð stærð þeirra. Ef -b er samstefna a er b sagður gagnstefna a.
Dæmi um vigur á talnalínu
Kraftur (F) er vigurstærð sem gæti til dæmis verið „15 newton til hægri“, ef við veljum talnalínu sem er jákvætt áttuð til hægri er hnit vigursins 15 N en ef krafturinn verkar til vinstri -15 N (þ.e. vigurinn stefnir til vinstri). Stærð eða lengd vigursins er 15 N í báðum tilfellum án formerkis. Hliðrun (s) er einnig vigurstærð og getur verið „4 metrar til hægri“, þá er hnit vigursins 4 m en ef hliðrunin er í öfuga átt -4 m. Eftir sem áður er lengd beggja vigra 4 m.  Vinna í eðlisfræðilegum skilningi er innfeldi tveggja vigurstærða. Okkur nægir að vita að innfeldi tveggja vigra er tölustærð ekki vigur; aðgerðin er skýrð síðar. Í þessu tilfelli er vinnan sem unninn er af hendi, þegar 15 N krafti er beitt til að hliðra hlut um 4 metra, 60 J.
Skilgreiningar
Vigur \overline x í er röðuð n-nd  af rauntölum. Vigurinn hefur n víddir. Vigrar eru gjarnan skrifaðir yfirstrikaðir, undirstrikaðir eða feitletraðir til þess að aðgreina þá ótvírætt frá öðrum breytistærðum. Aðgát skal höfð þegar yfirstrikun er notuð, því að hún er einnig notuð til þess að tákna tvinntölur. Hér verða rithættirnir þrír notaðir á víxl til þess að leggja áherslu á að þeir eru jafngildir í raun.
Núllvigur
Vigur sem hefur öll stök núll, t.d. eða  kallast núllvigur, og er ritaður \mathbf 0 eða \overline O. Núllvigur hefur enga stefnu og stærðina núll því  (sjá Pýþagórasarregluna) og er samkvæmt skilgreiningu samlagningarhlutleysa.
Stærð vigra
Stærð, einnig nefnd lengd vigra er fundin með Pýþagórasarreglunni þannig að fyrir fyrir tvívíða vigurinn
Vigur með stærðina 1 nefnist einingavigur. Einingavigur má gera úr hvaða vigri sem er með því að deila honum með stærð sinni.
Samlagning og frádráttur vigra
Vigrasamlagning eða samlagning vigra fæst með því að leggja saman x-hnit og y-hnit vigrana. Samlagninguna er hægt að tákna myndrænt (sbr. rauður vigur á mynd fyrir neðan) með því að gera vigur AC, og er því AB + BC = AC ( þar sem; a = AB, b = BC og a + b = AC ).
Hægt er að túlka samlagningu vigra myndrænt með því að leggja byrjun vigursins b við enda vigursins a og að teikna svo vigur frá upphafi a að enda b. Sá vigur (fjólublár á myndinni fyrir neðan) er summa vigranna a og b.
500px|center|Summa vigranna a (rauður) og b (blár) er a+b (fjólublár).
Lýðveldishátíðin 1994
Lýðveldishátíðin 1994 var haldin á Þingvöllum 17. júní árið 1994 til að minnast þess að 50 ár voru liðin frá því að Ísland varð lýðveldi.
Vigur (stærðfræði)
Samlagning og frádráttur vigra
Mismunur vigra eða frádráttur vigra virkar á sama hátt, og mismunur vigursins a og b er:
Lýðveldishátíðin 1994
Fjölbreytt dagskrá hátíðarinnar stóð frá morgni og fram eftir degi og m.a. söng hátíðarbarnakór sem skipaður var eitt þúsund börn víðsvegar af að landinu, tónlistarfólk flutti helstu söngperlur þjóðarinnar og leikarar fluttu hátíðardagskrá tileinkaða börnum. Vigdís Finnbogadóttir forseti Íslands flutti hátíðarávarp en einnig ávörpuðu Margrét Þórhildur Danadrottning, Karl Gústaf Svíakonungur, Haraldur Noregskonungur og Marrti Attisari forseti Finnlands hátíðina en erlendu þjóðhöfðingjunum var sérstaklega boðið til hátíðarhaldanna.
Vigur (stærðfræði)
Samlagning og frádráttur vigra
Frádráttur þessara tveggja vigra má útskýra rúmfræðilega sem sú gjörð að draga b frá a, setja upphaf a og upphaf b í sama punkt og draga svo vigurinn a − b (fjólublár á myndinni að neðan) frá oddi b að oddi a.
Lýðveldishátíðin 1994
Mikill undirbúningar var fyrir hátíðina og fyrirfram var búist við um 50 þúsund gestum til Þingvalla en þeir urðu mun fleiri eða um 75 þúsund. Sérstakur hátíðarfundur Alþingis var haldinn að Lögbergi að viðstöddum þjóðhöfðingjum Norðurlandanna. Á þingfundinum var samþykkt endurskoðun á mannréttindaákvæðum stjórnarskrárinnar og stofnun sérstaks hátíðarsjóðs sem ætlað var að styrkja rannsóknir á íslenskri tungu og lífríki sjávar.
Actinidia fortunatii
Actinidia fortunatii er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína (Guangdong, Guangxi, Guizhou og Hunan.).
Lýðveldishátíðin 1994
Miklar umferðartafir settu svip sinn á daginn og urðu margir frá að hverfa á leið sinni til Þingvalla sökum umferðartafa og margir sátu fastir í bílum sínum tímunum saman.
Vigur (stærðfræði)
Samlagning og frádráttur vigra
250px|center|Frádráttur vigranna a (rauður) og b (blár) sem skapar a − b' (fjólublár).
Innfeldi vigra
Innfeldi er rauntala sem rituð er með punkti og þess vegna stundum kallað depilmargfeldi. Innfeldi tveggja vigra og, er reiknað:
Margfeldi vigurs með tölu
thumb|Margfeldi vigurs a við tölu Margföldun við rauntölu lengir eða styttir vigurinn og snýr stefnu hans við sé talan neikvæð. Margföldun með töluna núll gerir hann að núllvigri, en talan einn er margföldunarhlutleysa. Endanleg tala lengir vigurinn ef algildið er stærra en einn, en styttir hann ef það er minna.
Reiknireglur
Látum x, y og z vera vigra í. Látum r og s vera rauntölur. Reiknireglur vigra eru þá:
Bundnir eða frjálsir vigrar
Vigrar eru almennt bundnir eða frjálsir. Frjáls vigur er óháður upphafspunkti sínum og breytist ekki við færslu. Bundin vigur er aftur skorðaður við upphafspunkt eða línu og er talað um punktbundin eða línubundinn vigur.
Páll Melsteð
Páll Melsteð er íslenskt mannanafn sem getur átt við:
Apis mellifera pomonella
Apis mellifera pomonella er ein undirtegund alibýflugna. Útbreiðsla hennar er í suðurhluta Tian Shan-fjöllum. Upphaflega var talið að þær væru alibýflugur sem hefðu sloppið úr ræktun, en reyndust við nánari skoðun vera önnur undirtegund. Þær eru skyldastar A. m. caucasica, en nokkuð minni og með styttri tungu.
Baltimore
thumb|right|250px|Innri höfnin í Baltimore. Baltimore er stærsta borg Marylandríkis í Bandaríkjunum. Hún liggur miðsvæðis í fylkinu, milli Patapsco árinnar og Chesapeake flóans. Borgarhlutinn er oftast kallaður Baltimore-borg sem greinir hana frá aðliggjandi Baltimore-sýslu.
Íbúar borgarinnar sjálfrar voru árið 2010 620.961 en á Baltimore-Washington stórborgarsvæðinu svonefnda eru taldar búa rúmar átta milljónir manna. Borgin er ein mikilvægasta hafnarborg Bandaríkjanna og hefur verið það síðan á 19. öld þegar næstflestir innflytjendur til Bandaríkjanna komu um hana. Þá var hún einnig næststærsta borg landsins.
Saga
Baltimore byrjaði að byggjast 1729. Baltimore er stærsta hafnarsvæði mið-Bandaríkjanna og er nær mörkuðum miðvesturríkjanna en nokkur önnur hafnarborg á austurströndinni. Inner harbor svæði borgarinnar var eitt sinn ein helsta gátt innflytjenda til Bandaríkjanna og stór iðnaðarborg. Eftir að iðnaður lagðist mikið til niður í borginni þá breyttist efnahagur borgarinnar yfir í meiri þjónustu en iðnað.
Íbúar borgarinnar sjálfrar voru árið 2010 620.961 en á Baltimore-Washington stórborgarsvæðinu svonefnda eru taldar búa um 8,4 milljónir manna. . Borgin er ein mikilvægasta hafnarborg Bandaríkjanna og hefur verið það síðan á 19. öld þegar næstflestir innflytjendur til Bandaríkjanna komu um hana. Íbúafjöldi hefur þó dregist saman um þriðjung síðan 1950 er íbúafjöld náði hámarki sínu. Á Baltimore svæðinu búa um 2,7 milljónir manna samkvæmt opinberum tölum árið 2010. Baltimore er 21. stærsta borg landsins.
Borgin er nefnd eftir Lord Baltimore, meðlimi á írsku lávarðadeildinni og upphafsmanni Maryland nýlendunnar. Baltimore er ensk útgáfa írska-gelíska frasans Baile an Tí Mhóir, sem þýðir ‚Borg hins stóra húss‘. Ekki skal rugla borgarnafninu saman við Baltimore, í Cork sýslu á Írlandi sem er nefnd Dún na Séad.
Hirðingjar
thumb|right|Kasakskir hirðingjar á gresjum [[Rússneska keisaradæmið|Rússneska keisaradæmisins um 1910.]] Hirðingjar eru samfélög fólks sem ferðast með kvikfé milli bithaga án fastrar búsetu og eiga úr því nytjar. Hirðingjar eru þannig aðgreindir frá öðrum flökkuþjóðum sem einnig flytja sig stöðugt um stað en þá milli veiðilenda, sem farandsalar, farandverkafólk eða flakkarar.
Þrívíddargangbrautin á Ísafirði
Þrívíddargangbrautin á Ísafirði er gangbraut á Hafnarstræti á Ísafirði sem hefur þann eiginleika að framkalla skynvillu þannig að hver hlutur hennar líti út fyrir að vera fljúgandi stöpull. Markmiðið með þessari tilraun var að lækka umferðarhraða, en fyrir valinu var bútur Hafnarstrætis sem gilti einstefna og 30 kílómetra hámarkshraði. Gangbrautin fékk mikla fjölmiðlaathygli á Íslandi stuttu eftir að hún var máluð í september árið 2017 en hún var þá fyrsta gangbraut sinnar tegundar á Íslandi.
Listi yfir mosa á Íslandi
Þessi listi yfir alla mosa á Íslandi samanstendur af um 600 tegundum mosa sem sést hafa á landinu. Plöntulífi Íslands svipar nokkuð til þess sem er í öðrum löndum Norðvestur-Evrópu.
Moppa
thumb|230px|Moppa og fata með dörslagi
Moppa eða þvegill er hreinsivirki sem notað er til að þvo gólf. Moppa samanstendur af þráðum eða strimlum úr gleypnu efni eins og bómull. Þræðirnir eru fastir saman í búnt á öðrum endi stangar, þannig að sá sem moppar þarf ekki að beygja niður.
Upprunalega moppan var fundin upp á 19. öld, en hún var með þráðum úr bómull og leit út eins og kústur. Ætlað var að henni væri dýft í vatnsfötu. Fatan var með atriði, sem leit út eins og dörslag, sem var notað til að kreista vatnið úr moppunni. Nýlegri moppur eru flatar og þræðirnir eru saumaðir á. Þær fást í ýmislegum stærðum fyrir mismunandi gólfefni, en sumar eru með sundurdraganlegri stöng.
Herkúlesstyttan í Kassel
thumb|Herkúlesstyttan er alls 70 metra há Herkúles er heiti á styttu og gríðmiklum stalli sem er einkennisbygging þýsku borgarinnar Kassel. Niður af stallinum eru manngerðir fossar, þeir lengstu (250 m) í Þýskalandi.
Styttan
Herkúles er bronsstytta og á hæð einni í borginni. Það var landgreifinn Karl sem lét reisa styttuna 1701-1717 með aðstoð ítalska byggingameistarans Giovanni Francesco Guerniero. Báðir létu þeir breyta upphaflega teikningunum af og til og því varð stallurinn að styttunni svolítið einkennilegur. Neðri stallurinn er átthyrndur og er 32 metra hár. Efri stallurinn (oft kallaður pýramídinn) er allt öðruvísi í formi og efni. Hann er 29 metra hár. Efst trónir svo bronsstytta af Heraklesi (Herkúles) hinum gríska en hún ein er 8,25 m há. Alls er mannvirkið því 70 metra hátt. Herakles heldur á epli Hesperíðanna en það var 11. verkefni hans (af 12) áður en hann var tekinn í guðatölu. Hægt er að ganga upp á neðri stallinn og njóta fagurs útsýnis.
Fossarnir
thumb|Fossarnir eru gríðarlega fallegir. Neðst er Neptúntjörnin. Við neðri stallinn er stjörn sem geymir 350 þús lítra af vatni. Á vissum tímum er vatnið látið renna niður manngerðan farveg, niður tröppur eða stalla. Vatnið rennur í þremur rennum. Aðalrennan er 5,50 metra breið en til sitthvorrar hliðar eru tvær hliðarrennur, 1,75 metra breiðar. Alls eru fossarnir því 9 metra breiðir. Þrjá minni tjarnir eru inn á milli stallanna. Þegar stöllunum sleppir lendir vatnið í Neptúntjörninni og hverfur þaðan sem lækur. Fossarnir eru 250 metra langir en með tjörnunum er rennslið 320 metrar langt (105 metra hæðarmunur). Það tekur vatnið 30 mínútur að komast frá tjörninni við neðri stallinn og niður í Neptúntjörnina. Á kvöldin eru fossarnir lýstir upp með flóðljósi. Bæði fossarnir og útsýnispallurinn við styttuna eru aðgengilegir fyrir almenning.
Rof
Eitt helsta vandamál við styttustallinn er sá að hann er gerður úr gosbergi. Svæðið umhverfis Kassel var eldvirkt þar til fyrir 7 milljónum árum. Því er efnið í stallinum ekki eins sterkt og annað betra efni, eins og granít eða marmari, en hafði þó þann kost að auðvelt var að höggva það. Gosbergið er með aragrúa lítilla loftbóla sem sjúga í sig vatn en vatnið frýs á veturna og sprengir ysta lagið af sér. Eftir 300 ár er stallurinn því orðinn mjög viðkvæmur og lélegur. Annað vandamál er þyngdin. Sökum þess að undirlagið er frekar mjúkt, sígur stallurinn hægt og rólega og rennur til. Stallurinn og styttan hafa verið í viðgerð síðan 2007.
Tölvuleikur
Vélbúnaður
Tölvuleikir eru spilaðir á ýmiskonar vélbúnaði. Algengustu gerðir eru heimilistölvur eða leikjatölvur. Aðrar gerðir af vélbúnaði eru handleikjatölvur eins og Nintendo DS leikjatölvan eða spilakassar sem eru sérstaklega hannaðir til þess að spila tölvuleiki. Á síðustu árum hefur sú þróun átt sér stað að raftæki sem áður fyrr notuðust ekki við hugbúnað hafa í sífellt meiri mæli notast við hugbúnaðarlausnir. Þar af leiðandi er hægt að spila tölvuleiki á enn fleiri miðlum en áður. Sem dæmi um vélbúnað sem getur spilað tölvuleiki en er ekki sérhannaður til þess eru farsímar, lófatölvur, grafískar reiknivélar, GPS-tæki, MP3-spilarar, stafrænar myndavélar og úr.
Flokkar
Tölvuleikir eru eins og bækur, bíómyndir og tónlist oft flokkaðir niður í mismunandi gerðir. Algengast er að flokka tölvuleiki eftir því hvernig þeir eru spilaðir líkt og í ævintýraleiki, skotleiki, bardagaleiki og þrautaleiki. Til eru margir undirflokkar og hægt er að setja suma leiki í marga flokka á meðan erfitt er að flokka aðra. Sem dæmi um tölvuleik sem hægt væri að flokka á marga vegu er leikurinn Doom 3. Hann er fyrst og fremst fyrstu persónu skotleikur en einnig væri hægt að flokka hann sem hryllingsleik.
Stjórntæki
Það fer eftir gerð leiks og á hvernig tölvu hann er spilaður, hvernig stjórntæki eru notuð. Í venjulegum heimilistölvum er oft notast við lyklaborð, mús eða bæði lyklaborð og mús í einu. Á heimilistölvum er einnig hægt að kaupa sérstaka stýripinna fyrir leiki og eru sérhannaðir stýripinnar fyrir flugherma og bílaleiki þónokkuð algengir.
Á leikjatölvum er langalgengast að notast sé við sérstaka stýripinna sem eru sérhannaðir fyrir hverja tölvu og fylgja þá oft með tölvunni sjálfri. Fyrstu leikjatölvurnar notuðust við lyklaborð og einfalda stýripinna en eftir því sem leikjatölvurnar þróuðust hurfu lyklaborðin smám saman. Stýripinnar fyrir leikjatölvur hafa þróast mikið frá upphafi og með hverri kynslóð af leikjatölvum koma oftast einhverjar nýjungar fram á sjónarsviðið.
Kenningar
Þrátt fyrir það að tæknilegir þættir tölvuleikja hafa verið rannsakaðir í mörg ár eru rannsóknir um áhrif tölvuleikja á samfélagið skemmra á veg komnar. Samfélagslegar rannsóknir eru gerðar á sviði frásagnarfræði og leikjarannsókna. Sögumenn líta á tölvuleiki sem miðil þar sem einstaklingar fá að vera aðrar persónur og taka ákvarðanir í nýjum heimi með hliðsjón af Holodeck-tækninni úr Star Trek. Fræðimenn á sviði leikjarannsókna eru ósammála þessari skoðun og telja tölvuleiki byggjast fyrst og fremst á umhverfi og reglum leikjanna. Rök þeirra eru að söguþræðir og persónur séu ekki nauðsynlegar í leikjum. Tölvuleikir notast hins vegar oft við söguþráð meðal annars vegna þess að almenningur er vanur því að ýmsir skemmanamiðlar eins og kvikmyndir geri slíkt hið sama. Söguþráður í tölvuleikjum er þannig oft notaður til þess að draga spilara að leiknum..
Félagsleg áhrif
Í rannsókn sem GameVision Europe gerði í ríkjum Evrópusambandsins voru 54% leikmanna sem spila leiki á farsímum eða lófatölvum, 20% leikmanna eru kvenkyns og 21% spila tölvuleiki með vinum.
Tölvuleikir hafa lengi verið félagsvænir. Fjölspilunarleikir eru spilaðir af nokkrum leikmönnum, ýmist sem keppnisleikur eða með nokkrum stýripinnum. Leikjatölvur hafa síðan þá komið með tveimur eða fjórum tengjum fyrir stýrapinna. Heimilistölvur einblýna frekar á netið fyrir fjölspilun, ýmist í gegnum staðarnet eða internetið. Fjöldanetspunaleikir geta tekið við gríðarlega háum fjölda leikmanna; EVE Online setti met með 54.446 leikmenn á einum netþjón árið 2010.
Kostir tölvuleikja
Rannsóknir sýna að leikmenn sem spila tölvuleiki hafa betri samhæfingu augna og handa ásamt betri samhæfingu miðtaugakerfisins og vöðva, sem leiðir af sér betra þol fyrir truflunum og talningu hluta sem eru sýnd í skamman tíma, heldur en þeir sem spila ekki tölvuleiki.
Í bók Steven Johnson, Everything Bad is Good for You, færir hann rök fyrir því að tölvuleikir séu erfiðari en hefðbundin spil. Tölvuleikir halda aftur mikilvægum upplýsingum svo að leikmaðurinn þarf að átta sig á umhverfi leiksins. Flestir leikir gera kröfu um mikla athygli og þeir fresta ánægju mun lengur en aðrar skemmtanir.
Leikmenn eru með einbeitt viðhorf gangvart tölvuleikjum. Einbeitingin er það mikil að þeir glíma við vandann án þess að átta sig á því að þeir séu að læra í leiðinni. Ef að sama viðhorfið gæti verið yfirfært yfir á skólana þá myndi menntun þeirra verða mun betri. Með því að leysa þrautir leikja læra þær og það eflir skapandi hugsun.
Gagnrýni
Gagnrýni á tölvuleiki beinist að fíkniefnum, ofbeldi, áróðri og orðbragði leikjanna. Rannsóknir hafa sýnt að tengsl eru á milli ofbeldisfullra leikja og árásarhneigðar. Rök eru færð fyrir því að tölvuleikir séu miðill sem einstaklingar geti lært af og hermt eftir í daglegu lífi.
Nokkur samtök flokka tölvuleiki eftir aldri, eins og PEGI sem flokkar leiki í Evrópu og þar á meðal á Íslandi. Þessi samtök eru ýmist í einkaeigu eða í eigu ríkisins. Flestir leikir birta einkunn sína á framhlið vörunnar, en margir foreldrar eru óupplýstir um þessar merkingar.
Sölutölur leikja
Stærstu framleiðendur tölvuleikja (í þessari röð) eru: Bandaríkin, Kanada, Japan og Bretland. Írar eru stærstu kaupendur tölvuleikja eftir höfðatölu.
Tenglar
Ludus computatralis Video igra
Fáni Malí
thumb|núverandi fáni Malí thumb|sá næstfyrrverandi fáni Malí
Fáni Malí tók formlega gildi 1. mars 1961. Litirnir tákna:
Tilkynningar til sjófarenda
thumb|right|Forsíða bandarískra tilkynninga til sjófarenda Tilkynningar til sjófarenda (skammstafað Tts) eru reglulega uppfærðar upplýsingar sem varða siglingar um hafsvæði, einkum leiðréttingar á áður útgefnum sjókortum eða leiðsögubókum, eins og nýjar dýptarmælingar, ný ljósmerki á sjó, hættusvæði, nýjar reglur um siglingar á þröngum siglingaleiðum eða viðkvæmum hafsvæðum o.s.frv. Sambærilegar tilkynningar sem varða flug heita tilkynning til flugmanna (notice to airmen eða NOTAM).
Rússaklukka
Rússaklukka (fræðiheiti: Campanula sarmatica) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Kákasus, Azerbajan og Georgíu.
Búnaðarfélagshúsið
thumb|250px|Lækjargata 14 Búnaðarfélagshúsið eða Lækjargata 14b er timburhús við hliðina á Iðnó við Tjörnina í Reykjavík. Húsið er sambyggt við gamla Iðnskólahúsið.
Búnaðarfélag Íslands lét reisa húsið árið 1906 og var með skrifstofur sínar og starfsemi í suðurenda hússins. Í daglegu tali var húsið oftast nefnt Búnaðarfélagshúsið. Í norðurendanum þar sem núna er Lækjargata 14a í Iðnskólanum gamla var Iðnskólinn til húsa í mörg ár. Einar Pálsson trésmíðameistari sá um byggingu á Búnaðarfélagshúsinu. Hann sá einnig um byggingu á Iðnskólahúsinu og Iðnó en þessi hús eru öll byggð í nýklassískum stíl.
Dacrydium medium
Dacrydium medium er sígrænn runni eða tré (milli 1 til 20m hátt) frá Malasíu og Indónesíu (norðurhluta Súmötru).
Búnaðarfélagshúsið
Um miðbik aldarinnar var ákveðið að húsið skyldi rifið en seinna var fallið frá þeirri ákvörðun og árið 1978 var húsið friðað. Eftir að Búnaðarfélagið flutti með starfsemi sína í Bændahöllina árið 1964 eignaðist Reykjavíkurborg húsið. Síðan þá hefur húsið meðal annars hýst Fóstruskóla Íslands, Leiklistarskóla Íslands og í dag er grunnskólinn Tjarnarskóli með starfsemi sína þar.
Þvertala
Þvertölur eru í stærðfræði hlutmengi talna í tvinntölumenginu sem hafa neikvæða ferningstölu. Hugtakið var mótað af stærðfræðingnum René Descartes árið 1637 en hann kallaði það „nombre imaginaire pur“ (sem þýðir á frönsku „algjörlega ímyndaðar tölur“) og var því ætlað að vera lítillækkandi þar sem slíkar tölur væru augljóslega ekki til.
Skilgreining
Allar tvinntölur má skrifa á forminu a+ib þar sem a og b eru rauntölur og i þvereining með eftirfarandi eiginleika:
Talan a er raunhluti tvinntölunar og b er þverhlutinn.