cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eftirlit með myndavélum
Eftirlit með myndavélum er orðið algengt um allan heim. Deilt er um skilvirkni þess og félagslega þætti eins og rétt einstaklinga til einkalífs, jafnvel í almannarými. Talið er að um það bil 350 milljónir eftirlitsmyndavéla hafi verið í notkun árið 2016 um allan heim, þar af 65% í Asíu. Þó hefur dregið úr uppsetningu nýrra eftirlitsmyndavéla.
Á Íslandi
Engar nákvæmar tölur eru til um fjölda virkra eftirlitsmyndavéla á Íslandi. Í rannsókn frá 2010 voru eftirlitsmyndavélar í miðborg Reykjavíkur taldar og voru 290 þeirra skráðar og staðsettar.
Eftir hvarf Birnu Brjánsdóttur árið 2017 skapaðist umræða um staðsetningu eftirlitsmyndavéla í miðbæ Reykjavíkur og skilvirkni þeirra. Í rannsókn málsins voru fengnar myndir úr eftirlitsmyndavélum í miðbænum en bílnúmer á myndunum voru ólæsileg. Í ljós kom að fjórar af tólf myndavélum voru ekki virkar og að hreyfiskynjarar fóru ekki í gang þegar gengið var framhjá myndavélunum. Í kjölfarið setti lögreglan upp 25 nýjar myndavélar vítt um miðbæinn.
Ýmis lög gilda um eftirlit með myndavélum. Á Íslandi kveður fjórða grein persónuverndarlaga á um að rafrænt eftirlit (eins og með myndavélum) fari fram með sanngjörnum, málefnalegum og löglegum hætti. Áður en hafist er handa við upptökur skal þær tilkynna til Persónuverndar. Sé heimild ekki fengin frá Persónuvernd getur hún látið stöðva starfsemi viðkomandi rekstraraðila eða lagt dagsektir á hann.
Lorenzo de' Medici
Lorenzo de' Medici (1. janúar 1449 – 8. apríl 1492), kallaður Lorenzo hinn mikilfenglegi (Lorenzo il Magnifico), var ítalskur höfðingi og aðalsmaður sem réði í reynd yfir borgríkinu Flórens á fimmtándu öld. Hann var einn voldugasti og auðugasti velgjörðamaður listamanna endurreisnartímabilsins á Ítalíu. Lorenzo var samningamaður, kaupmaður, stjórnmálamaður og velgjörðamaður listmálara, ljóðskálda og fræðimanna. Hann er einna helst þekktur fyrir að veita listamönnum á borð við Botticelli og Michelangelo styrk sinn. Lorenzo viðhélt valdajafnvægi innan ítalska bandalagsins, bandalagi ítalskra borgríkja sem tókst að koma á stöðugleika á Ítalíuskaga í marga áratugi. Ævi Lorenzos spannaði hápunkt ítölsku endurreisnarinnar og gullöld Flórensborgar. Eftir að Lorenzo lést lauk friðnum á milli ítölsku borgríkjanna sem komið hafði verið á í Lodi árið 1454. Lorenzo er grafinn í Medici-kirkjunni í Flórens.
Æviágrip
Lorenzo de' Medici var þriðja barn og elsti sonur Piero di Cosimo de’ Medici og Lucreziu Tornabuoni, og sonarsonur Cosimo de' Medici, sem hafði stutt við menningar- og menntalíf Flórensborgar á ævi sinni. Ásamt bróður sínum, Giuliano di Piero de’ Medici, hlaut Lorenzo menntun í húmanískum anda til að undirbúa hann fyrir stjórn Flórensborgar. Fyrir menntun bræðranna stóðu biskupinn og erindrekinn Gentile de' Becchi, heimspekingurinn Marsilio Ficino, og grískukennarinn Johannes Argyropoulos.
Lávarður Flórens
Eftir að faðir hans dó árið 1469 gerðist Lorenzo drottnari Flórensborgar, sem var á þessum tíma voldugasta ríki á Ítalíuskaga, ásamt bróður sínum, til ársins 1478. Það ár reyndu keppinautar Lorenzos að steypa Medici-ættinni af stóli með hjálp páfans Sixtusar 4., og gerðu tilraun til að myrða bræðurna. Lorenzo lifði tilræðið af en Giulano beið bana. Lorenzo réð þaðan af einn yfir Flórens til dauðadags árið 1492. Höggmyndirnar á gröf hans í San Lorenzo-kirkjunni eru eftir Michelangelo.
Lorenzo var mikill listunnandi og styrkti marga helstu listamenn endurreisnarinnar. Michelangelo var í innsta hring hjá Lorenzo og varð fyrir innblástri af fornum höggmyndum sem Lorenzo átti í hirslu sinni. Leonardo da Vinci naut einnig stuðnings Lorenzos.
Macchiavelli kallaði Lorenzo de' Medici „mesta stuðningsmann bókmennta og lista allra tíma“. Tveir synir Lorenzos urðu síðar páfar. Annar sonur hans, Leó, tók sér páfanafnið Leó 10., og fóstursonur hans, Giulio (sem var óskilgetinn sonur bróður Lorenzos), tók sér nafnið Klemens 7. sem páfi.
Á valdatíð Lorenzos fór mjög að halla á auðævi Medici-ættarinnar í hirslum þeirra í Medici-bankanum. Á valdatíð sonar Lorenzos var bankinn lagður niður.
Hoya pycnophylla
Hoya pycnophylla er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Samóa.
Egglífbæri
Egglífbæri er hugtak í líffræði sem er haft um kvendýr sem bera frjóvuguð egg innvortis þar til þau eru við það að klekjast út. Dæmi um skepnu sem er egglífberi er hvalháfurinn.
Leifur heppni
thumb|300px|Kort af siglingaleið Leifs heppna til [[Nýfundnalands.]] Leifur heppni Eiríksson (um 980 — um 1020) var landkönnuður sem er sagður hafa komið til Norður-Ameríku fyrstur Evrópubúa.
Talið er að Leifur hafi fæðst um árið 980 á Íslandi, sonur Eiríks rauða Þorvaldssonar og Þjóðhildar konu hans. Hann flutti með foreldrum sínum til Grænlands ungur að árum, ásamt bræðrum sínum, Þorvaldi og Þorsteini.
Í Grænlendinga sögu segir frá því að Leifur keypti skip Bjarna Herjólfssonar sem hafði áður villst til Norður-Ameríku, en steig ekki á land.
Um árið 1000 sigldi Leifur frá Grænlandi og kom fyrst að Hellulandi (líklega Baffinsland). Hann sigldi því næst sunnar og kemur nú að skógi vöxnu landi (Marklandi), líklega Labrador. Að lokum er talið að hann hafi komið til Nýfundnalands. Leifur nefndi það Vínland eftir að hann fann þar vínber. Einnig voru þar ár fullar af fiski og grasið grænt árið um kring. Á Vínlandi byggðu Leifur og fylgismenn hans nokkur hús og höfðust við yfir veturinn.
Á heimleiðinni til Grænlands bjargaði Leifur 15 skipsbrotsmönnum af skeri og fékk upp úr því nafngiftina ‚hinn heppni‘.
Flugstöð Leifs Eiríkssonar á Keflavíkurflugvelli er kennd við Leif heppna.
Í Bandaríkjunum er 9. október ár hvert kallaður Dagur Leifs Eiríkssonar, og er til að minnast Leifs heppna og landafunda norrænna manna í Vesturheimi.
Í tilefni af Alþingishátíðinni 1930 gáfu Bandaríkjamenn Íslendingum minnismerki um Leif heppna, sem sett var upp á Skólavörðuholti. Styttan, sem er eftir myndhöggvarann Alexander Stirling Calder, var afhjúpuð 17. júlí 1932.
Hippókratesareiðurinn
Hippókratesareiðurinn er samviskueiður lækna sem talið er að hinn forngríski læknir Hippókrates hafi skrifað. Flestar sögulegar heimildir benda til þess að Hippókrates hafi fært hann í letur sjálfur, en það er einnig mögulegt að einhver af stúdentum hans hafi skrifað hann með hliðsjón af viðhorfi Hippókratesar til læknavísindanna - og síðan kennt eiðinn við hann. Hippókratesareiðurinn, eða læknaeiðurinn eins og hann er einnig kallaður, er siðferðilegur leiðarvísir fyrir lækna sem snýr aðallega að því að áminna þá um að óvirða ekki sjúklinginn, að þeir bregðist ekki trúnaði hans og komi eins fram við alla, óháð kyni eða kynþætti. Í upprunalegri mynd sinni er hann litaður af klíkustarfsemi eins og því að aðeins synir lækna og þeirra nánustu skuli læra fræðin, svona eins og til að vernda fagið með því að takmarka kennsluna aðeins við þá sem hægt er að treysta fyrir leyndardóminum.
Íslenska útgáfan
Eiðurinn hefur tekið breytingum í áranna rás; sum atriði hafa horfið og önnur verið endurorðuð. Eiðurinn er því nokkuð mismunandi eftir löndum og jafnvel milli læknaskóla. Flestir læknaskólar láta þó nemendur sína skrifa undir einhverja útgáfu hans.Íslenska útgáfan af eiðnum var útfærð árið 1932 og rituð í sérstaka bók. Undir þau heitorð hafa nær allir læknar sem hafa útskrifast úr læknadeild Háskóla Íslands ritað nöfn sín.
Íslenska útgáfan af heitorði lækna hljómar svo:
Ég sem rita nafn mitt hér undir, lofa því og legg við drengskap minn að beita kunnáttu minni með fullri alúð og samviskusemi að láta mér ávallt annt um sjúklinga mína án manngreinarálits að gera mér far um að auka kunnáttu mína í læknafræðum að kynna mér og halda vandlega öll lög og fyrirmæli er lúta að störfum lækna
Upprunaleg útgáfa Hippókratesareiðsins
Upprunalega útgáfan er lítið notuð nú á dögum; þar er meðal annars höfðað til grískra guða og gert ráð fyrir að læknisfræði tilheyri körlum en ekki konum. Einnig eru læknar hvattir til andstöðu gegn fóstureyðingum, líknardauða og dauðarefsingum, málefni sem öll eru mjög umdeild í flestum vestrænum nútímasamfélögum. Eiðurinn var skrifaður á forngrísku en er til á íslensku í þýðingu Valdemars Steffensen og yngri þýðingu Kristínar Ólafsdóttur.
Hippokratész
Þjóðgarðar á Íslandi
Ísland hefur þrjá þjóðgarða, sá fyrsti við Þingvelli var stofnaður árið 1930. Eftir 2008 voru þrír þjóðgarðar en Skaftafell og Jökulsárgljúfur sameinuðust þá inn í hinn stóra Vatnajökulsþjóðgarð. Umhverfisráðuneyti og undirstofnun þess Umhverfisstofnun fer með umsjón yfir þjóðgörðum.
Miðhálendisþjóðgarður
Hugmyndir hafa verið uppi að gera miðhálendið að þjóðgarði en þá myndi Vatnajökulsþjóðgarður innlimast inn í hann. Stærð þjóðgarðsins yrði meira en 30.000 ferkílómetrar. Eitt að þingmálum Vinstri Grænna frá 2017 var að koma að stofnun hans. Meðferð málsins í þinginu hefur reynst erfið og voru stjórnarliðar þeirra hjá Sjálfstæðisflokki til að mynda tregir til að samþykkja þjóðgarðinn í þeirri mynd sem lagt var upp með. Sveitarstjórnir og önnur samtök hafa lýst efasemdum um miðhálendisþjóðgarð og þykir sveitarfélögum réttur sinn skertur í stjórnar og skipulagsmálum með þjóðgarði.
EDHEC Business School
EDHEC Business School er evrópskur verslunarskóli með skólalóðir í París, London, Lille, Nice og Singapúr. Hann er stofnaður 1906. EDHEC var í 25. sæti meðal evrópskra verslunarskóla árið 2015 samkvæmt The Finanical Times. Árið 20105, var meistaranám hans í stjórnun (Master in Management program) í 18. sæti á heimsvísu skv. The Financial Times. Hann er einnig í 84. sæti á heimsvísu fyrir MBA nám hans á Framkvæmdasviði. EDHEC býður einnig upp á doktorsnám (PhD nám), sem og ýmis meistaranám (Master programmes) í sérhæfðum stjórnsviðum, svo sem: markaðssetningu, fjármálasvið, eða frumkvöðlastarfsemi. Nám hans eru þrí-faggild af hinum alþjóðlegu samtökum AMBA, EQUIS, and AACSB (evrópskar og norður amerískar faggildingarnefndir (samtök) fyrir MBA gráður). Skólinn á yfir 30 000 hollvini (alumni) í verslun og stjórnmálum, svo sem: Delphine Arnault (Deputy CEO Louis Vuitton) og Jean-Jacques Goldman (Söngvari).
Sen
Sen (eða zen) er form af búddisma, sem leggur megináherslu á hugleiðslu umfram dýrkun guðdóms, helgirita og regluverks. Í raun er það andstætt sen (zen) að það sé skilgreint, því hugmyndafræðin gengur út á að ekkert er í föstu formi. Allt er háð breytingum og það sem við höldum að sé veruleikinn er í raun okkar eigin túlkun samkvæmt hugmyndum zen. Sen varð til í Kína á 7. öld en breiddist þaðan til Víetnam, Kóreu og Japans. Japanski rithátturinn er zen en sá kínverski er chan (禪) en kínverska orðið er komið af orðinu dhyāna í sanskrít, sem merkir „hugleiðsla“.
Sen (zen) hugleiðsla, kölluð zazen gengur í stuttu máli út á að leyfa hugsunum að koma og fara og ekki dæma það sem kemur upp heldur einungis leyfa því að vera og taka eftir því. Þannig er ætlunin að hafa hugann í nútíð og draga úr egóisma með því að gera ekki tilkall til neinnar útkomu.
Hokkí
thumb|right|Hokkíleikur Hokkí (stundum kallað landhokkí til aðgreiningar frá íshokkíi) er hópíþrótt þar sem tvö ellefu manna lið slá lítinn bolta á milli sín með sveigðum hokkíkylfum og reyna að skora mark hjá andstæðingnum.
Hokkí er upprunnið í breskum einkaskólum snemma á 19. öld. Hokkí hefur verið ólympíugrein með hléum frá árinu 1908.
Vændi
thumb|Vændislög 2019. Grænn: Vændi löglegt og lýtur reglum. Blár Vændi er löglegt en óskipulagt. Vændishús og hórmang er ólöglegt. Rauður: Vændi ólöglegt. Appelsínugulur: Ólöglegt að kaupa og fyrir 3. aðila að vera viðriðinn. Löglegt að selja. Grár: Lýtur staðbundnum lögum. Ljósblár: Vændi afglæpavætt. Vændi nefnast þau viðskipti þegar einhver leyfir öðrum einstaklingi að eiga við sig kynmök gegn gjaldi. Vændi er einnig haft um skipulagða atvinnustarfsemi þar sem melludólgur (eða hórmangari) lifir á því að selja aðgang að líkama skjólstæðinga sinna, og veita þeim einhverskonar vernd og/eða húsnæði í staðinn.
Árið 2009 var hegningarlögum á Íslandi breytt og tók landið upp kerfi líkt og þekktist í Svíþjóð og Noregi þar sem ekki er refsivert að selja vændi, en refsivert er að kaupa vændi.
Guðrúnarkviða
Guðrúnarkviða er söguljóð sem eru hluti Eddukvæða. Það eru þrjú hetjuljóð Guðrúnarkviða I, II og III og er söguhetjan alltaf konan Guðrún.
Æðey
right|thumb|350px|Horft af Snæfjallaströnd til Æðeyjar.
Æðey er stærsta eyja Ísafjarðardjúps, skammt undan Snæfjallaströnd. Hún dregur nafn sitt af góðu æðarvarpi sem þar er að finna. Eyjan er láglend, hæsti punktur í 34 metra hæð, en nokkuð hólótt. Eyjan er algróin og er þar mikið fuglalíf.
Í Æðey var eitt sinn kirkja og síðar bænhús. Hún tilheyrir í dag Unaðsdalssókn en tilheyrði áður Snæfjallasókn og var þjónað þaðan. Í eynni er góð lending og var þar viðkomustaður djúpbátsins. Þar hefur verið mönnuð veðurathugunarstöð síðan 1946. Aðrar eyjur í Ísafjarðardjúpi eru Vigur og Borgarey og er Borgarey minnst og innst.
Mengun
thumb||250px|Reykháfar gefa frá sér mengun. Mengun verður þegar aðskotaefni komast út í umhverfið þar sem þau valda óstöðugleika, röskun, skaða og óþægindum í vistkerfinu. Mengun getur verið kemískt efni eða orka eins og hávaði, hiti eða ljós. Mengunarvaldar geta komið fyrir náttúrulega en þeir kallast aðskotaefni þegar þeir eru umfram náttúrulegt magn. Menguðustu borgir heims eru í Aserbaídsjan, Indlandi, Kína, Perú, Rússlandi, Sambíu og Úkraínu. Borgin Linfen í Kína er talin mengaðast borg í heimi. Mengun flokkast í punktlindamengun og fjöllindamengun eftir því hvort upptök mengunarinnar má rekja til einnar eða fleiri uppspretta.
Í íslenskum lögum um hollustuhætti og mengunarvarnir frá 1998 er mengun skilgreind sem „það þegar örverur, efni og efnasambönd og eðlisfræðilegir þættir valda óæskilegum og skaðlegum áhrifum á heilsufar almennings, röskun lífríkis eða óhreinkun lofts, láðs eða lagar. Mengun tekur einnig til ólyktar, hávaða, titrings, geislunar og varmaflæðis og ýmissa óæskilegra eðlisfræðilegra þátta. “
Tegundir mengunar
thumb|right|Sorpmengun í skurði í Montreal í Kanada. Helstu tegundir mengunar ásamt helstu mengunarvöldum sem þeim tengjast.
Kostnaður
Mengun felur í sér kostnað sem oft kemur fram sem ytri áhrif. Framleiðandi sem losar mengandi efni út í andrúmsloftið varpar þannig kostnaði af verri heilsu og auknum óþrifnaði á allt samfélagið. Þar sem kostnaðurinn kemur ekki fram í bókhaldi framleiðandans getur hann kosið að framleiða meira af vörunni en hann hefði gert ef allur kostnaður félli á hans reikning.
Mengunarbótareglan kveður á um að sá sem veldur mengun skuli bera kostnað sem hlýst af að koma í veg fyrir eða draga úr áhrifum hennar. Mengunarbótareglan kom fram í löggjöf á 19. öld. Hún er mikilvæg grunnregla í löggjöf um mengunarvarnir.
Áhrif
thumb|right|Reykmóða í Taívan.
Á heilsu manna
Olíulekar geta valdið ertingu í húð og útbrotum. Hávaðamengun veldur heyrnartapi, háþrýstingi, aukinni streitu og svefntruflunum. Kvikasilfur hefur verið tengt við þroskafrávik og taugasjúkdóma í börnum. Eldra fólk er í sérstakri hættu vegna loftmengunar og fólk með hjarta- eða lungnasjúkdóma er í aukinni hættu. Börn og ungabörn eru líka í sérstakri hættu. Blý og aðrir þungmálmar hafa verið tengdir við raskanir í taugakerfinu. Geislavirk efni geta valdið krabbameinum og fæðingargöllum.
Á umhverfið
Mengun er víða til staðar í umhverfinu. Þetta hefur margvísleg áhrif.
Salt (Demo)
Salt er demo með Andláti sem kom út árið 2001.
Framboðsflokkurinn
Framboðsflokkurinn (eða O-listinn) var stjórnmálaflokkur (grínflokkur) sem bauð sig fram fyrir Alþingiskosningarnar 1971. Flokkurinn var aðallega skipaður ungu fólki um tvítugt. Mest bar á námsfólki og hljómlistarfólki, hinum „órólega æskulýð nútímans“ eins og það var orðað í Morgunblaðinu. Þetta var fólk sem vildi eitthvað nýtt og var orðið hundleitt á gömlu flokkunum. Framboðsflokkurinn fékk 3% atkvæða í kosningunum 1971 en engan mann kjörinn.
Djalminha
Djalminha (fæddur 9. desember 1970) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 14 leiki og skoraði 5 mörk með landsliðinu.
Richard Bett
Richard Arnot Home Bett er bandarískur prófessor í heimspeki og fornfræði við Johns Hopkins University í Baltimore í Maryland. Hann lauk B.A. gráðu frá Oxford University í Bretlandi og Ph.D. gráðu frá UC Berkeley. Hann varr 1994-5 félagi við Center for Hellenic Studies í Washington DC 1994-1995. Frá janúar 2000 til júní 2001 var hann framkvæmdastjóri bandarísku heimspekisamtakanna American Philosophical Association.
Bett sérhæfir sig í forngrískri heimspeki en hefur einnig mikinn áhuga á siðfræði og þekkingarfræði jafnt í fornöld sem nútíma og á heimspeki Friedrichs Nietzsche.
Hjólreiðar
thumb|right|[[Keðjuverkun (hjólreiðar)|Keðjuverkun (e: Critical Mass) er hjólreiðaviðburður sem fer fram í borgum um allan heim.]] Hjólreiðar eru notkun reiðhjóla til samgangna, ferðalaga, afþreyingar eða íþróttaiðkunar. Reiðhjól komu fyrst fram á sjónarsviðið á 19. öld. Talið er að yfir milljarður reiðhjóla séu í notkun í heiminum, sem er rúmlega tvöfalt meira en fjöldi bifreiða. Reiðhjól eru helsti samgöngumáti fólks víða um heim.
Reiðhjól eru almennt talinn mjög orkunýtinn samgöngumáti á stuttum og meðallöngum leiðum. Hjólreiðar hafa þannig ýmsa kosti samaborið við vélknúin ökutæki, sérstaklega í og við þéttbýli, eins og aukna hreyfingu hjólreiðafólks, minni notkun kolefniseldsneytis og orku almennt, og minni mengun. Þau taka minna pláss en bifreiðar, bæði á leiðinni, ekki síst þegar talin eru helgunarsvæði stofnbrauta, og á upphafs- og áfangastað í formi bílastæða. Þau draga þannig úr álagi á umferð og umferðarmannvirki. Ókostir hjólreiða eru einkum þeir að hjólreiðafólk er berskjaldaðra í árekstri og gagnvart veðri, auk þess sem hjólreiðar á lengri leiðum eru aðallega á færi fólks í sæmilegri líkamsþjálfun. Þá er erfiðara að ferja stærri hluti á reiðhjóli, en í löndum þar sem mikið er hjólað sést fólk með ísskápa og stök húsgögn á reiðhjólum eða í hjólakerrum.
Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin hefur smíðað reiknilíkan sem gerir borgaryfirvöldum kleift að reikna út þann sparnað sem hlýst af því að fleiri stunda hjólreiðar til samgangna. Reiknilíkanið tekur einungis á fækkun ótímabærra dauðsfalla og reiknar út frá því peningagildi hvers mannárs sem ekki tapast. Umhverfisávinningur, fækkun veikindadaga og annar sparnaður er því ekki talinn með í líkaninu. Líkanið skilar þeim niðurstöðum að núverandi hjólreiðar á Íslandi koma í veg fyrir nokkur ótímabær dauðsföll árlega. Líkanið byggir á viðamiklum rannsóknum og tekur mið af samanburði á öllum dánarorsökum hjólreiðafólks (enska: all-cause mortality) og ber saman við fólk sem hjólar ekki. Það tekur því líka tillit til hættu vegna umferðarslysa.
Hjólreiðar hafa verið ólympíugrein frá upphafi og er keppt í fjórum greinum: götuhjólreiðum, brautarkeppni, fjallahjólreiðum og BMX. Alþjóða hjólreiðasambandið hefur umsjón með alþjóðlegum hjólreiðakeppnum.
Hoya pallilimba
Hoya pallilimba er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Kleijn & Donkelaar. Útbreiðslan er í Indónesíu.
Cunninghamia lanceolata
Tegundin vex í Kína, Víetnam og Laos.
Flugslysið í Mykinesi
Flugslysið í Mykinesi var flugslys sem varð 26. september 1970 er Fokker Friendship flugvél Flugfélags Íslands, TF-FIL, rakst á fjallið Knúkur á eyjunni Mykines, skömmu fyrir lendingu á Vágaflugvelli, og skall niður í hlíðar fjallsins með þeim afleiðingum að flugstjórinn, Bjarni Jensson, og 7 færeyskir farþegar fórust. 26 björguðust, sumir illa slasaðir. Vélin var í áætlunarflugi frá Kaupmannahöfn með millilendingu í Björgvin en veðuraðstæður voru slæmar í Færeyjum. Þrír færeyskir farþegar sem sluppu lítt meiddir gengu klukkutíma leið um óbyggt fjalllendi að Mykinesþorpi til að gera viðvart. Fóru þá flestir íbúar þorpsins á slysstað til að liðsinna slösuðum en björgunarþyrla komst ekki strax á vettvang vegna þoku.
Prammi
Prammi eða flatbytna (einnig lekta eða fljótalekta) er flatbotna og grunnrist skip, oft langt og mjótt með flötum skut og lítinn gang. Íbúðarpramma (húsbáta) má t.d. sjá á Signu eða í síkjum Amsterdam sem og víðar. Það er einnig talað um pramma þegar átt er við vöruflutningafleka sem hafðir eru í slefi á eftir fljótabátum eða notaðir við dýpkunarstarfsemi í höfnum. Einnig eru til það sem kallaðir hafa verið herprammar, sem voru mikið notaðir á 18. öldinni, sér í lagi í Eystrasaltshafinu á meðan Napóleonsstyrjöldunum stóð. Hver prammi hafði 2-3 möstur og gat borið 10-20 fallbyssur.
Salt (aðgreining)
Salt á oftast við um:
Tölvumálvísindi
Tölvumálvísindi eða tölvufræðileg málvísindi kallast þverfaglegt fræðisvið sem fæst við tölfræði og reglufræðilega nálgun á náttúrulegu tungumáli frá tölvunarfræðilegu sjónarhorni.
لسانيات حاسوبية Kvantitativní lingvistika fa:زبان‌شناسی محاسباتی Linguistik komputasional Lingvistică computaţională
Aktu taktu
Aktu taktu er íslensk skyndibitakeðja sem opnaði fyrst árið 1993 og er á fjórum stöðum á Íslandi. Á Skúlagötu, Stekkjarbakka, Ásgarði (Garðabæ) og Fellsmúla. Aðaleigandi keðjunnar er Jóhannes Ásbjörnsson. Skyndibitakeðjan er styrktaraðali hlaðvarpsins Beint í bíllinn.
Í keðjunni er selt hamborgar, pylsur, ís, samlokur, gos og fleira.
Orsök
Orsök er annar tveggja aðila orsakavensla sem geta verið á milli hluta eða atburða; hinn aðili orsakavenslanna nefnist afleiðing. Orsökin er sögð valda afleiðingunni; segja má að hún sé nægjanlegt skilyrði afleiðingarinnar. Að öllu jöfnu má segja að ef orsökin gerist eða eigi sér stað, þá gerist afleiðingin líka eða hún á sér stað. Yfirleitt er orsök talin fara á undan afleiðingunni í tíma.
Orsök hegðunar
Orsök hegðunar leiðir einfaldlega til hennar, óháð því hvort hægt sé að réttlæta hegðunina með orsökinni. Gerandi þekkir ekki alltaf orsakir hegðunar sinnar.
Dæmi um orsakaskýringu: Af hverju er Jóna með Nonna? Af því að þegar Jóna sér eða hugsar um Nonna þá eykst virkni randkerfisins og adrenalín flæðir um líkamann.
Vísindaleg sálfræði snýst um að finna orsakaskýringar, en alþýðusálfræði gefur aðallega ástæðuskýringar. Greinarmunurinn er samt vandasamur og erfiður vegna þess að ástæður geta verið orsakir, eins og sumir heimspekingar hafa leitt rök að í athafnafræði.
Dátar - Leyndarmál
Leyndarmál er 45 snúninga (45 r.p.m.) hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1966. Á henni flytja Dátar fjögur lög. Hljómsveitina skipa Hilmar Kristjánsson sem leikur á sóló-gítar, Rúnar Gunnarsson leikur á rhytma-gítar og syngur, Jón Pétur Jónsson leikur á bassa-gítar og syngur og Stefán Jóhannsson á trommur.
Academy of Country Music-verðlaunin
Academy of Country Music-verðlaunin (einnig þekkt sem ACM Awards) eru verðlaun veitt fyrir árangur og afrek í kántrí tónlistariðnaðinum. Þau voru fyrstu kántríverðlaunin til að vera í umsjón stórra samtaka þegar þau voru stofnuð árið 1966. Árið 1972 voru þau sýnd í sjónvarpi í fyrsta sinn og hafa þau verið framleidd af Dick Clark Production síðan 1979. Atkvæðagreiðsla fór fram á netinu fyrir meðlimi samtakanna og fyrir áhorfendur í sérstökum flokkum.
Málgreining
Málgreining er svið innan tölvunarfræði og málfræði sem snýst um samskipti tölvu og manns með (eðlilegu) tungumáli. Upphaflega var málgreining grein innan gervigreindarfræði.
Hoya quinquenervia
Hoya quinquenervia er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Einar S. Ólafsson - Þú vilt ganga þinn veg
Einar Ólafsson er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973. Á henni flytur Einar Ólafsson tvö lög.
Leppur
Leppur getur átt við um eftirfarandi:
Gunnar Jónsson
Gunnar Jónsson getur átti við:
Geir Sæmundsson
Geir Sæmundsson (f. 1. september 1867, d. 9. ágúst 1927) var vígslubiskup í Hólabiskupsdæmi og prestur á Akureyri.
Stanley Rous
Sir Stanley Ford Rous (25. apríl 1895 – 18. júlí 1986) var enskur knattspyrnufrömuður og dómari. Hann gegndi ýmsum trúnaðarstörfum fyrir Enska knattspyrnusambandið og var forseti FIFA um árabil.
Geir Sæmundsson
Geir fæddist í Hraungerði. Árið 1887 fór hann til Danmerkur til náms við háskólann í Kaupmannahöfn. Haustið 1909 var hann samkvæmt kosningu presta skipaður vígslubiskup fyrir Hólabiskupsdæmi hið forna og vígður biskupsvígslu af herra Þórhalli biskupi í hinni fornu Hólakirkju 10. júlí 1910.
Stanley Rous
Ferill og störf
Stanley Rous fæddist í Suffolk, sonur matráðs en hóf kennaranám áður en hann gekk í herinn í fyrri heimsstyrjöldinni þar sem hann þjónaði víða um lönd. Að stríði loknu gerðist hann íþróttakennari í framhaldsskóla.
Hann lék knattspyrnu með áhugamannaliðum sem markvörður þar til hann handarbrotnaði og varð að leggja hanskana á hilluna. Í kjölfarið vaknaði áhugi hans á dómgæslu. Hann hóf að dæma í ensku deildarkeppninni árið 1927 og flautaði sinn fyrsta landsleik síðar sama ár. Alls dæmdi hann 34 landsleiki á ferlinum. Árið 1934 hlotnaðist honum sá heiður að dæma úrslitaleik ensku bikarkeppninnar milli Portsmouth og Manchester City. Skömmu síðar ákvað hann að snúa baki við dómarahlutverkinu.
Mikilvægi Rous lá þó ekki fyrst og fremst í dómarastörfum hans innan vallar heldur í umritun hans á knattspyrnulögunum með það að markmiði að gera þau skýrari og skiljanlegri. Þá var hann brautryðjandi í vísindalegri nálgun varðandi það hvernig best væri að dómarar og línuverðir ættu að standa hver miðað við annan til að sjá sem best til. Þær leiðbeiningar urðu fljótt viðtekin framkvæmd í dómarastéttinni.
Við stjórnvölinn
Að dómaraferlinum loknum sneri Rous sér að stjórnarstörfum í knattspyrnuhreyfingunni. Hann var ritari Enska knattspyrnusambandsins frá 1934-62. Hann starfaði sömuleiðis á vettvangi UEFA og varð varaforseti sambandsins árið 1960 uns hann tók við forsetaembættinu í FIFA árið eftir. Forsetatíð hans frá 1961 til 1974 var viðburðarík en einkenndist líka af sívaxandi spennu milli gamla og nýja tímans í stjórn sambandsins.
Það sem fór verst með orðspor Rous var einarður stuðningur hans við aðild Suður-Afríku að FIFA þrátt fyrir kynþáttaaðskilnaðarstefnuna þar í landi. Knattspyrnusamband Afríku hafði vísað Suður-Afríku á dyr árið 1958 og það sama gerði FIFA árið 1961 eftir að stjórnin þar í landi neitaði að uppfylla skilyrði um bann við mismunun. Tveimur árum síðar ferðaðist Rous til Suður-Afríku og komst að þeirri niðurstöðu hleypa landinu aftur inn í sambandið á grunni loforða um að tefla til skiptis fram í forkeppni heimsmeistaramóta liðum sem alfarið væru skipuð hvítum eða þeldökkum leikmönnum. Þetta sættu fulltrúar á ársþingi FIFA sig ekki við og var Suður-Afríku fyrst vikið tímabundið úr sambandinu og loks rekið alfarið úr því nokkrum árum síðar. Rous þráaðist við að kyngja þeirri niðurstöðu og hélt áfram að tala máli Suður-Afríku og íhugaði jafnvel að stofnsetja sérstakt álfusamband í sunnanverðri Afríku til að koma Suður-Afríku og Ródesíu inn bakdyramegin.
Fylgispekt Rous við Suður-Afríku kom honum um koll árið 1974 þegar João Havelange bauð sig fram gegn honum. Havelange hafði sigur með atkvæðum fulltrúa þriðja heims landa sem fengið höfðu sig fullsödd af ráðríkum gömlum nýlenduþjóðum. Strax í kjölfar ósigursins í forsetakjörinu var Rous þó skipaður heiðursforseti sambandsins.
Oxalsýra
thumb|Oxalsýra thumb|Oxalsýra-dihydrat
Oxalsýra er efnasamband með formúluna H2C2O4. Oxalsýra finnst í mörgum jurtum og dýrum. Mikið af oxalsýru er í rabarbara og spínati. Oxalsýra er notuð sem hreinsiefni og bleikiefni og hún er einnig notuð til að leysa upp ryð, fríska upp á gamlan við og hreinsa óhreint leður. Oxalsýru er nuddað í tilbúna marmarahluti til að loka yfirborðinu og kalla fram gljáa.
Kajak- og kanóróður
thumb|right|Keppniskanó og kajak Kajak- og kanóróður er sú íþrótt að róa kanó eða kajak til að ferðast á vatni, til afþreyingar eða í keppni. Kajak er róið með ár með spöðum á báðum endum, en ár fyrir kanó er aðeins með spaða á öðrum endanum.
Abies vejarii
Abies vejarii er þinur ættaður frá norðaustur Mexíkó.
Lýðræðis- og byltingarhreyfing eþíópísku þjóðarinnar
Lýðræðis- og byltingarhreyfing eþíópísku þjóðarinnar (amharíska: የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር ye’ītiyop’iya ḥizibochi ābiyotawī dīmokirasīyawī ginibari) var stjórnmálabandalag í Eþíópíu sem aðhylltist sambandsstjórn þjóðernishópa landsins. Í daglegu tali var hreyfingin gjarnan kölluð EPRDF eftir nafni sínu á ensku, Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front. Bandalagið samanstóð af fjórum stjórnmálaflokkum: Þjóðfrelsishreyfingu Tígranna, Amhara-lýðræðisflokknum, Orómó-lýðræðisflokknum og Suður-eþíópísku lýðræðislegu alþýðuhreyfingunni. Eftir að hreyfingin kollvarpaði kommúnísku Derg-stjórninni árið 1991 réð hún lögum og lofum í eþíópískum stjórnmálum til ársins 2019.
Í nóvember árið 2019 var Lýðræðis- og byltingarhreyfingin leyst upp að undirlagi forsætisráðherrans Abiy Ahmed og aðildarflokkunum var steypt saman í nýjan flokk, Velmegunarflokkinn. Þjóðfrelsishreyfing Tígra neitaði hins vegar að taka þátt í stofnun flokksins og hún er því ein gömlu aðildarflokkanna sem enn starfar sjálfstætt.
Söguágrip
Á tíma borgarastyrjaldarinnar í Eþíópíu var Lýðræðis- og byltingarhreyfingin uppreisnarhópur sem barðist gegn Derg, kommúnískri einræðisstjórn herforingjans Mengistu Haile Mariam sem entist frá 1974 til 1987. Á þessum tíma tók Derg-stjórnin tugi þúsunda stjórnarandstæðinga af lífi án dóms og laga og um 400.000 manns sultu til dauða í hungursneyð árin 1983-1985.
Lýðræðis- og byltingarhreyfingin varð til árið 1989 með samruna Þjóðfrelsishreyfingar Tígra og Eþíópísku lýðræðislegu alþýðuhreyfingarinnar. Síðar gengu til liðs við hreyfinguna meðlimir úr uppreisnarhreyfingu Orómóa og hópur af hermönnum Derg-stjórnarinnar sem höfðu snúið baki við einræðisstjórninni.
Hugmyndafræði
Lýðræðis- og byltingarhreyfingin þróaði aldrei með sér skýra eða einsleita hugmyndafræði. Meðlimir hennar aðhylltust viðhorf af ýmsum toga sem voru þó á heildina litið vinstra megin við stjórnarandstöðuna. Hreyfingin lagði áherslu á ýmis almenn markmið eins og hraðan útflutningshagvöxt, náið samstarf við Bandaríkin í utanríkis- og varnarmálum, náið samstarf við Kína í efnahags- og verslunarmálum og ýmis nýlegri viðfangsefni eins og umbætur á eþíópískum ríkisstofnunum. Umbæturnar fólust meðal annars í einföldun á stjórnsýslunni, einkavæðingu ríkisfyrirtækja og aðlögun skattkerfisins og efnahagsins að væntanlegri fólksfjölgun í landinu. Á tíunda áratugnum var jafnframt lögð áhersla á alþjóðavæðingu og aukið frjálslyndi í efnahagskerfi landsins og reynt að ýta undir innlenda neyslu og aukna menntun. Þrátt fyrir viðleitni til að ýta undir viðskiptafrelsi var haldið í verndartolla á innflutningsvörum til landsins.
Pearl S. Buck
Pearl Sydenstricker Buck (26. júní 1892 – 6. mars 1973), einnig þekkt undir kínverska nafninu Sai Zhenzhu (Chinese: 賽珍珠), var bandarískur rithöfundur og skáldsagnar höfundur. Sem dóttir trúboða, eyddi Buck megni lífs síns fyrir 1934 í Kína. Skáldsagan hennar The Good Earth var best selda skáldsaga Bandaríkjana 1931 og 1932 og vann Pulitzer verðlaunin 1932. 1938 fékk hún Nóbelsverðlaunin í bókmenntum.
Á íslensku hafa komið út eftirfarandi bækur eftir Pearl S. Buck
Æxlafræði
Æxlafræði er grein læknisfræðinnar sem rannsakar æxli (þá aðalega krabbamein) og leitast við það að skilja þroska þeirra, sjúkdómsgreiningu, hvernig hafa skal til meðferðar og hvernig hægt er að forðast þau.
Þar sem æxlafræði hefur oft þrengri merkingu, er oft átt við krabbameinsfræði.
Kvarði
Kvarði er mælieining eða verkfæri til mælinga sem fylgir ákveðnum reglum. Algengasta mælieiningin á Íslandi var alin sem er miðað við líkama og er lengd frá fingurgómi að olnboga. Alin hefur verið mismunandi eftir samfélögum og tímabilum. Í viðskiptum var þörf á að allir notuðu sama viðmið og strax árið 1200 var á Íslandi löggiltur kvarði, sem markaður var á vegg kirkjunnar á Þingvöllum. Hann var talinn 20 álna langur og við mælingar á vaðmálum, klæðum o. fl. skyldi nota tveggja álna langar stikur. Skyldi stikan vera 10. hluti af hinum löggilta kvarða.
Faðmur
Faðmur er mælieining sem jafngildir 3 álnum.
Rauðpanda
Rauðpanda, oft kallaður bjarnköttur eða kattbjörn, (fræðiheiti: Ailurus fulgens) er lítið spendýr, lítið stærra en köttur, sem lifir aðallega á jurtum. Rauð panda er með klær sem hægt er að draga inn að hluta og falskan þumal (líkt og risapanda) sem er aðeins framlenging á úlnliðnum. Rauð panda finnst í Himalajafjöllum í Indlandi, Nepal og Suður-Kína.
Kappróður
thumb|right|Ræðarapar á tveggja ára kappróðrabát. Kappróður er íþrótt þar sem ræðarar keppa á kappróðrabátum sem knúnir eru árum eingöngu. Kappróðrar eru líka mikið stundaðir sem líkamsrækt. thumbnail Kappróðrabátar skiptast í tvo flokka: annars vegar granna báta með hlunnum á grind sem fest er utan á bátinn („útrónum“ bátum) og hins vegar árabáta með hefðbundnum keipum á borðstokknum („innrónum“ bátum). Ólympískir kappróðrar eru eingöngu stundaðir á bátum með utanborðshlunnum en til dæmis færeyskur kappróður er stundaður á kappróðrabátum með keipum.
Hoya patella
Hoya patella er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Rudolf Schlechter. Útbreiðslan er í Nýju-Guíneu.
Eðlisþáttur
Eðlisþáttur er einkenni sem hægt er að mæla þar sem magn hans lýsir stöðu eðlisfræðilega kerfis. Breytingar á eðlisþáttum kerfis geta verið notaðar til þess að útskýra þróanir úr einni stöðu í aðra. Eðlisþættir eru oft bornir saman við efnaþætti sem skipta máli í efnahvörfum. Það er oft erfitt að greina hvort eðlisþáttur sé eðlislegur eða ekki, t.d. er hægt að „sjá“ lit en það sem við skynjum sem litur er í alvöru túlkun á endurvarpi yfirborðs.
Dæmi um eðlisþætti
Stoffeigenschaft Magnitud física Pwopriyete fizik භෞතික ගුණ
Johnny and the rest
Johnny And The Rest er íslensk hljómsveit stofnuð 2005. Hún spilar blús en er einnig undir áhrifum frá jazzi, hipparokki og annarri sækadelísku rokki 7. og 8. áratugarins. Þeir hafa gefið út tvær plötur, 2008 plötu samnefnda hljómsveitinni og 2013 plötuna Wolves in the Night.
Abies fordei
Abies fordei er sígrænt tré af þallarætt.
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus (229 f.Kr. – 160 f.Kr.) var rómverskur herforingi og stjórnmálamaður. Faðir hans var was Lucius Aemilius Paullus, ræðismaðurinn sem beið ósigur og lét lífið í orrustunni við Cannae. Lucius Aemilius var höfuð Paullusar-greinar aemilísku ættarinnar, fornrar yfirstéttarættar. Hún var gífurlega valdamikil, ekki síst vegna ættarauðsins og bandalags ættarinnar við Scipio-grein cornelísku ættarinnar.
Paullus var kosinn edíll árið 193 f.Kr. og praetor árið 191 f.Kr. Hann var fyrst kjörinn ræðismaður árið 182 f.Kr., ásamt Gnaeusi Baebiusi Tamphilusi.
H.D.F. Kitto
Humphrey Davy Findley Kitto (6. febrúar 1897 – 21. janúar 1982) var breskur fornfræðingur. Hann fæddist í Stroud, Gloucestershire.
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus
Þriðja makedónska stríðið braust út árið 171 f.Kr., þegar Perseifur Makedóníukóngur sigraði rómverskan her undir stjórn ræðismannsins Publiusar Liciniusar Crassusar í orrustunni við Callicinus. Paullus var kosinn ræðisamður á ný árið 168 f.Kr. (ásamt Gaiusi Liciniusi Crassusi). Öldungaráð Rómar fól honum umsjón með stríðsrekstrinum í Makedóníu. Skömmu síðar, 22. júní sama ár, vann hann yfirburðarsigur í orrustunni við Pydna. Perseifur Makedóníukóngur var tekinn höndum og stríðinu lauk.
H.D.F. Kitto
Kitto skrifaði doktorsritgerð sína árið 1920 við University of Bristol, þar sem hann varð prófessor árið 1944. Hann kenndi við háskólann í Bristol þar til fór hann á eftirlaun árið 1962. Kitto fékkst einkum við gríska harmleiki og þýddi m.a. verk eftir Sófókles.
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus
Paullus fyrirskipaði aftöku 500 Makedóníumanna vegna mótspyrnu þeirra gegn Rómverjum, öðrum víti til varnaðar. Hann sendi mikinn fjölda fólks í útlegð og gerði upptækar eigur þeirra í nafni Rómar en hélt of miklu eftir fyrir sjálfan sig samkvæmt Plútarkosi. Hersveitir hans voru óánægðar með sinn skerf af herfanginu og til þess að halda þeim ánægðum ákvað Paullus að kom við í Epírus á leiðinni heim til Rómar. Enda þótt Epírus lyti þá þegar rómverskum yfrráðum ákvað Paulus samt að láta hersveitir sínar fara ránshendi um 70 þorp í landinu. Um 150.000 voru hneppt í þrældóm og landið var skilið eftir í sárri fátækt.
H.D.F. Kitto
Árið 1951 kom út bók hans The Greeks sem var inngangsrit ætlað almenningi. Í bókinni fjallar Kitto um allar hliðar grískrar menningar í fornöld, en bókin þykir sígild og nýtur enn mikilla vinsælda.
Lucius Aemilius Paullus Macedonicus
Heimkoma Paullusar þótti afar glæsileg. Hann hélt gæsta sigurgöngu inn í borgina og skartaði sjálfum konungi Makedóníu. Öldungaráðið viðurkenndi afrek Paullusar með því að veita honum viðurnefnið Macedonicus. Meðal herfangsins sem Paullus færði heim til Rómar var mikið safn grískra bóka en frá miðri 2. öld f.Kr. jukust mjög áhrif grískrar menningar á rómverska menningu, meðal annars vegna aukinna kynna Rómverja af grískum bókmenntum og fræðum.
Paullus var kosinn censor árið 164 f.Kr. en lést á kjörtímabili sínu árið 160 f.Kr.
Gæfa Paullusar-greinar aemilísku ættarinnar fór sígandi eftir andlát Paullusar Macedonicusar. Paulus hafði verið kvæntur Papiriu Masonis en skildi við hana. Með henni átti hann fjögur börn, tvo syni og tvær dætur. Önnur dætra hans giftist syni Marcusar Porciusar Catos en hin giftist Aeliusi Tubero, auðugum manni af almúgaættum. Paullus Macedonicus kvæntist öðru sinni og eignaðist tvo syni. Hann hafði ekki efni á að styðja fjóra drengi á framabraut og kom því eldri drengjunum tveimur í fóstur. Quintus Fabius Maximus tók annan þeirra að sér, sem síðan nefndist Quintus Fabius Maximus Aemilianus. Publius Cornelius Scipio, sonur Scipios Africanusar, tók að sér hinn drenginn sem síðan nefndist Publius Cornelius Scipio Aemilianus. Paullus treysti á að yngri synir hans tveir myndu halda nafni hans áfram en þeir létust báðir ungir að árum og með stuttu millibili.
Ingibjörg Ólöf Isaksen
Ingibjörg Ólöf Isaksen (f. 14. febrúar 1977) er þingmaður Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi. Hún var kjörin sem oddviti Framsóknar í kjördæminu í Alþingiskosningunum 2021.
Ingibjörg útskrifaðist með stúdentspróf frá Fjölbrautaskólanum í Breiðholti árið 1997 og tók BS-próf í íþróttafræði frá Kennaraháskóla Íslands árið 2003.
Ingibjörg vann sem kennari við Rimaskóla frá 2003 til 2004, við Giljaskóla frá 2004 til 2005 og við Brekkuskóla frá 2005 til 2012. Hún sat í sveitarstjórn Eyjafjarðarsveitar frá 2012 til 2014 og í bæjarstjórn Akureyrar frá 2014 til 2021. Á þeim tíma var hún formaður íþróttaráðs Akureyrar frá 2014 til 2017. Hún sat jafnframt í stjórn Norðurorku frá 2014 til 2021 og var stjórnarformaður hennar síðustu tvö árin. Frá 2018 til 2021 var hún framkvæmdastjóri Læknastofa Akureyrar.
Ingibjörg bauð sig fram í prófkjöri Framsóknarflokksins í Norðausturkjördæmi fyrir alþingiskosningarnar 2021 og hafði betur í baráttu um oddvitasæti flokksins á móti sitjandi alþingismanninum Líneik Önnu Sævarsdóttur.
Ricardo Lucas
Ricardo Lucas (fæddur 2. maí 1974) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 5 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Leitin að Rajeev
Leitin að Rajeev er heimildarmynd eftir Birtu Fróðadóttur og Rúnar Rúnarsson þar sem þau fara til Indlands í leit að æskuvin Birtu, Rajeev Unnithan.
Myrtuvíðir
Myrtuvíðir (Salix myrsinites) er runni af víðisætt sem er uppruninn frá Norður-Evrópu. Hann verður lágvaxinn og þéttur. Myrtuvíðir kýs rakan jarðveg, visnuð laufin standa langt fram á vetur eða vor. Hann lifir upp í allt að 1800 metra hæð í Jotunheimen í Noregi.
Robben-eyja
thumb|right|220px|Fangelsisbyggingin á Robben-eyju Robben-eyja er eyja í Table-flóa, 6,9 km vestur af Bloubergstrand, Höfðaborg í Suður-Afríku. Hún er 3,3 km löng frá norðri til suðurs, 1,9 km breið og um 5,07 km².
IDN-lén
IDN-lén er Internetlén með forskeytinu „xn--“ en slík lén á skv. tilmælum IANA  að umkóða úr Unicode af biðlaranum, útkoman verður að þegar notandinn biður um lén, t.d. „köttur.is“ er það umkóðað í „xn--kttur-jua.is“ áður en það er sent til nafnaþjónsins, útkoman er kerfi sem er samhæft við það gamla en þó er hægt að nota aðra stafi en a-z, 0-9 og - eins og upprunalega takmörkunin var, - er þó ekki hægt að nota í byrjun og enda léns.
IDN-lén hafa hins vegar ekki náð miklum vinsældum þar sem mest notað vafrinn, Internet Explorer frá Microsoft styður ekki þá tegund léna auk ýmissa póstforrita. Mozilla Firefox, Opera, Apple Safari o.fl. styðja þau hins vegar.
1. júlí 2004 hóf ISNIC að úthluta IDN-lénum undir þjóðarléninu .is. Dæmi um íslenskt IDN-lén er alþingi.is.
Ríkissaksóknari
Ríkissaksóknari er Sigríður J. Friðjónsdóttir, skipuð 4. apríl 2011 af Ögmundi Jónassyni innanríkisráðherra. Hún tók við embættinu af Valtý Sigurðssyni.
Suðurkórónan
thumb|right|Stjörnukort sem sýnir Suðurkórónuna. Suðurkórónan er stjörnumerki á suðurhimni og eitt af 48 stjörnumerkjum sem Kládíos Ptólemajos lýsti á 2. öld. Forn-Grikkir sáu það fyrir sér sem krans fremur en kórónu og tengdu við Bogmanninn eða Mannfákinn. Björtustu stjörnur stjörnumerkisins mynda hring eða skeifu.
Palestínuríki
Palestínuríki (arabíska: دولة فلسطين‎, Dawlat Filastin) er ríki sem var stofnað árið 1988 í útlegð af tveimur samtökum Palestínumanna, Frelsissamtökum Palestínu (PLO) og Þjóðarráði Palestínumanna (PNC) með Sjálfstæðisyfirlýsingu Palestínu. Á þeim tíma réði PLO ekki yfir neinu landsvæði í Palestínu. Nú gera samtökin tilkall til Heimastjórnarsvæða Palestínumanna (Vesturbakkinn og Gasaströndin) og vilja gera Jerúsalem að höfuðborg. Öll þessi svæði hafa verið hernumin af Ísraelsher frá því í Sex daga stríðinu 1967.
Á fundi Arababandalagsins 1974 var því lýst yfir að PLO væri eini lögmæti fulltrúi Palestínumanna sem ættu rétt á stofnun sjálfstæðs ríkis með hraði. Sama ár varð PLO áheyrnarfulltrúi á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Eftir sjálfstæðisyfirlýsinguna 1988 féllust Sameinuðu þjóðirnar á að nota heitið „Palestína“ í stað PLO. Þetta jafngilti þó ekki viðurkenningu á sjálfstæði Palestínu eða stjórn PLO. Í Oslóarsamkomulaginu 1993 féllst Ísrael á að PLO kæmu fram fyrir hönd Palestínumanna gegn því að PLO hafnaði hryðjuverkum og viðurkenndi tilverurétt Ísraelsríkis. Í kjölfarið myndaði PLO Heimastjórn Palestínumanna sem réði sumum málum á Gasaströndinni og Vesturbakkanum. Þegar Hamassamtökin tóku yfir stjórn Gasastrandarinnar klofnaði þetta ríki í tvennt. Sameinaðri stjórn var aftur komið á í júní 2014.
Flest ríki heims, utan Vesturlanda, hafa viðurkennt Palestínuríki opinberlega. Ísland varð fyrsta land í Norður-Evrópu að viðurkenna Palestínuríki 29. nóvember 2011. Þann 29. nóvember 2012 samþykkti Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna að gera Palestínu að áheyrnarríki í stað áheyrnarfulltrúa. Þar með er staða Palestínu innan Sameinuðu þjóðanna jafngild stöðu Vatíkansins. Sama ár var ákveðið að heiti ríkisins innan Sameinuðu þjóðanna skyldi vera „Palestínuríki“. Mörg ríki sem ekki hafa viðurkennt Palestínuríki viðurkenna samt PLO sem fulltrúa „Palestínumanna“ eða palestínsku þjóðarinnar.
Heitið
Nafnið Palestína er heiti sem Rómverjar notuðu yfir skattlönd sín við botn Miðjarðarhafs. Nafnið kemur frá Filisteum. Bæði fyrr og síðar bar þetta svæði og hlutar þess ýmis önnur nöfn eins og Kanansland, Stór-Ísrael, Júdea, Landið helga, Stór-Sýrland, Retjenu og Síon. Þegar Bretar unnu þetta landsvæði af Tyrkjaveldi 1918 fengu þeir umboð Þjóðabandalagsins til að stjórna Bresku Palestínu. Heitið Palestína náði þannig yfir núverandi Ísrael, Vesturbakkann og Gasaströndina.
Landfræði
Heimastjórnarsvæði Palestínumanna eru hluti Botnalanda. Gasaströndin á strönd að Miðjarðarhafi í vestri, Egyptalandi í suðri og Ísrael í norðri og austri. Vesturbakkinn á landamæri að Jórdaníu í austri og Ísrael í norðri, suðri og vestri. Hólmlendurnar tvær snertast því hvergi þar sem Ísrael skilur á milli þeirra. Þetta land er í 163. sæti yfir lönd eftir stærð.
Palestínuríki stendur frammi fyrir mörgum umhverfisáskorunum. Á Gasaströndinni glímir fólk við eyðimerkurmyndun, saltmengun ferskvatns, meðferð skólps og vatnsborna sjúkdóma, jarðvegseyðingu og eyðingu og mengun vatnsforðabúra neðanjarðar. Vesturbakkinn glímir við mörg svipuð vandamál. Þótt ferskvatn sé þar til í miklu meira mæli er aðgangur að því takmarkaður vegna deilna um yfirráð yfir landinu.
Stjórnsýslueiningar
Palestínuríki er skipt í 16 landstjóraumdæmi.
a. Tölurnar um Jerúsalem innihalda hina hernumdu Austur-Jerúsalem með ísraelskum íbúum þar.
Landstjóraumdæmin á Vesturbakkanum eru flokkuð í þrjú svæði samkvæmt Oslóarsamkomulaginu. Svæði A er 18% af Vesturbakkanum og heyrir undir heimastjórn Palestínumanna. Svæði B er 22% af Vesturbakkanum og heyrir undir borgaralega stjórn Palestínumanna og sameiginlega öryggisstjórn Ísraels og Palestínuríkis. Svæði C, fyrir utan Austur-Jerúsalem, er 60% af Vesturbakkanum og heyrir undir borgaralega stjórn Ísraels, nema hvað stjórn Palestínuríkis sér 150.000 Palestínumönnum á svæðinu fyrir menntun og heilbrigðisþjónustu. Meira en 99% af Svæði C er lokað Palestínumönnum. Um 330.000 Ísraelsmenn búa í landnemabyggðum á Svæði C. Þótt herlög gildi á Svæði C eru Ísraelar sem þar búa dæmdir af borgaralegum dómstólum.
Austur-Jerúsalem er hluti af Jerúsalemumdæmi í Ísrael. Palestínuríki gerir tilkall til svæðisins sem Jerúsalemumdæmis í Palestínu. Ísrael lagði Austur-Jerúsalem undir sig og innlimaði árið 1967 með því að setja hana undir ísraelska lögsögu samkvæmt lögum frá 1948. Þessi innlimun hefur verið staðfest með breytingu á grunnlögum Ísraels árið 1980, en hún hefur ekki verið viðurkennd af neinu öðru landi. Árið 2010 voru um 60% af 456.000 íbúum Austur-Jerúsalem Palestínumenn og um 40% Ísraelsmenn. Síðustu ár hefur öryggisgirðingin á Vesturbakkanum í reynd innlimað tugþúsundir Palestínumanna með ísraelsk nafnspjöld inn í Vesturbakkann, þannig að Ísraelsmenn í Austur-Jerúsalem innan girðingar eru orðnir að litlum minnihluta.
Hornafræði
Til eru nokkur hornaföll, þau heita sínus, kósínus, tangens, kótangens, sekant og kósekant.
Hornafallareglur:
Og ...
Aguas Blancas (Lavalleja)
thumb | hæðum Aguas Blancas Aguas Blancas er lítið þorp staðsett sunnan Lavalleja, Úrúgvæ.
Electric Fungus
Electric Fungus er breiðskífa með Brain Police sem kom út árið 2004.
Ísland í seinni heimsstyrjöldinni
thumb|Bretar kenna íslenskum lögreglumönnum á skotvopn. thumb|Bandarískir hermenn á Íslandi árið 1942.
Seinni heimsstyrjöld á Íslandi (einnig kallað Stríðsárin) á við árin 1939–1945 í sögu Íslands, þegar seinni heimsstyrjöldin geysaði. Tímabilið er mikilvægur þáttur í sögu landsins á 20. öld.
Mannfall Íslendinga í styrjöldinni var um 230 og voru það mestmegnis fiski og verslunarskip sem þýskir kafbátar, herskip og flugvélar réðust á. Í febrúar 1944, sökkti þýsk herflugvél breska olíuskipinu El Grillo við Seyðisfjörð. 4 voru myrtir af hernámsliðinu á Íslandi.
Áður en stríðinu lauk lýsti Ísland yfir sjálfstæði frá Danmörku þann 17. júní 1944.
Stríðsminjar má finna t.d. í Hvalfirði, Öskjuhlíð og á Valhúsahæð. Mannvirki eins og Reykjavíkurflugvöllur voru byggð af hernámsliðinu.
1982
Árið 1982 (MCMLXXXII í rómverskum tölum) var 82. ár 20. aldar sem hófst á föstudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Evrópukeppnin í knattspyrnu 2000
Evrópukeppnin í knattspyrnu 2000, eða EM 2000, var í 11. skiptið sem Evrópukeppnin í knattspyrnu hefur verið haldin. Lokakeppnin fór fram í sameiginlega í Belgíu og Hollandi dagana 10. júní og 2. júlí árið 2000. Í úrslitaleik mótsins mættust landslið Frakklands og Ítalíu. Frakkland sigraði leikinn með marki á fjórðu mínútu fram yfir venjulega leiktíma til að tryggja framlengingu og gullmarki á mínútu 103. Þetta var annar titill Frakklands í Evrópukeppninni.
1982
Janúar
thumb|right|Commodore 64.
Febrúar
thumb|right|Flugvélar Laker Airways daginn eftir gjaldþrotið.