cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Síkismi
Guru Angad Dev
Guru Angad Dev var fæddur árið 1504 í litlu þorpi nálægt Ferozepur sem er staðsett í þeim hluta Punjab sem nú tilheyrir Indlandi, hann lést árið 1552. Í þorpinu þar sem Angad bjó bjó einnig fylgjandi Guru Nanak Dev, einn morguninn var þessi fylgjandi Nanak að syngja heilagan sálm, þegar Angad hlustaði á þennan sálm þá upplifði hann friðsæld og hugarró. Angad spurði manninn hver hefði samið þennan sálm og fékk það svar að Guru Nanak Dev hefði samið hann. Þegar Angad átti næst leið hjá þorpinu þar sem Nanak bjó stoppaði hann þar og ákvað að hitta hann. Þegar hann kom inn í þorpið spurði hann gamlan mann hvar hann gæti fundið Nanak, hann sýndi honum leiðina og þegar að þeir komu á staðinn þá sá Angad að maðurinn sem hafði fylgt honum var í raun Guru Nanak Dev. Nanak talaði við Angad um hinn sanna skapanda og var Angad svo hrifinn af boðskap hans að hann ákvað að verða fylgjandi hans og að tilbiðja aðeins einn guð. Angad flutti til þorpsins þar sem Nanak bjó og fylgdi honum í einu og öllu. Hann gerði hina fylgjendurna svo afbrýðisama að þeir fóru að gera það sama og hann en þeir þoldu það ekki lengi. Á þessari stundu áttaði Nanak sig á því að hann hafði fundið sannan arftaka, svo þegar það kom að því að Nanak var að deyja þá bað hann Angad um að verða gúrú, þar með varð hann Guru Angad Dev.
Guru Amar Das
Guru Amar Das var fæddur árið 1479 í þorpinu Basarke í þeim hluta Punjab sem nú tilheyrir Indlandi, hann lést árið 1574. Frændi hans var giftur Bibi Amro sem var dóttir Guru Angad Dev, á hverjum morgni söng hún sálma sem voru samdir af Nanak, Amar Das spurði hana eitt sinn hver hefði samið sálmana sem hún söng, þegar hann heyrði að það hefði verið forveri föður hennar, Guru Nanak Dev, þá ákvað hann að hitta Guru Angad Dev. Hann ferðaðist til Angad og þegar hann kom til hans féll hann niður að fótum gúrúsins og bað hann um að gera hann að síka og að leyfa honum að þjóna sér. Angad leyfði þetta og frá þessu augnabliki var Amar Das einfaldlega þræll Angad, hann gleymdi heimili sínu og fjölskyldu sinni og tók að sér erfitt líf við það að þjónusta Angad. Eftir ellefu ár sem þjónn Angad var Amar Das tilnefndur sem þriðji gúrúinn, hann hafði þróað með sér þolinmæði, umburðarlyndi, auðmýkt og kærleika. Guru Amar Das var langlífasti gúrúinn en hann lést þegar hann var 95 ára eftir að hafa verið gúrú í 22 ár.
Guru Ram Das
Guru Ram Das fæddist árið 1534 í Lahore sem er í þeim hluta Punjab sem nú tilheyrir Pakistan, hann lést árið 1581. Hann fór með öðrum síkum til Guru Amar Das til að votta honum virðingu sína, Ram Das var svo hrifinn af því sem Amar Das kenndi að hann varð að fylgjenda hans. Amar Das var afar glaður með það, Ram Das eldaði fyrir hann ásamt því að ná í vatn og eldivið fyrir hann. Ram Das giftist dóttur Amar Das þegar hún var orðin nógu gömul, Ram Das hélt áfram að vinna sem þjónn Amar Das þótt hann væri orðinn tengdasonur hans, margir hlógu að þessu en honum var alveg sama og hélt bara áfram að vinna. Einn dag bað Amar Das elsta tengdason sinn, Rama, og Ram Das að byggja fyrir sig einhvers konar pall svo hann gæti fylgst með framkvæmdum sem voru í gangi. Eftir að báðir höfðu byggt pall bað hann þá um að rífa þá niður og byggja nýja, þetta ferli hélt áfram í einhvern tíma. Þetta var leið Amar Das til að finna út hvor þeirra væri hæfari til að vera gúrú. Eftir að hafa gert þetta nokkrum sinnum varð Rama reiður og neitaði að byggja nýjan pall og fór, Ram Das viðurkenndi þó að pallurinn hans væri ekki nógu góður og baðst fyrirgefningar, svo byggði hann annan pall. Amar Das tilkynnti þá að Ram Das væri nýr gúrú síka.
Guru Arjan Dev
Guru Arjan Dev var fæddur árið 1563 í Goindwal sem er í þeim hluta Punjab sem er staðsettur í Indlandi, hann lést árið 1606. Hann var sonur Guru Ram Das. Þegar kom að því að velja eftirmann sinn lagði Ram Das nokkur próf fyrir syni sína þrjá og hljóðuðu niðurstöðurnar þannig að Arjan Dev var hæfastur, Guru Amar Das hafði spáð fyrir þessu. Arjan Dev var fyrsti píslarvottur síka, þetta kom til þegar Jahangir keisari Mughala hóf að ofsækja alla þá sem voru ekki múslimar. Arjan Dev var pyntaður til dauða. Með því að vera píslarvottur kenndi Arjan Dev síkum að gefast upp fyrir vilja Guðs.
Guru Har Rai
Guru Har Rai var fæddur árið 1630 í Katarpur, hann var sonur Baba Gurditta sem var var elsti sonur Guru Har Gobind. Hann lést árið 1661. Þegar kom að því að velja eftirmann sinn þá þurfti Guru Har Gobind að velja á milli sona sinna, Suraj Mal og Tegh Bahdur, hann átti annan son, Gurditta, sem hafði látist, hann skildi þó eftir sig syni, Dhir Mal og Har Rai. Har Gobind fannst synir sínir ekki vera nógu góðir til að taka við af sér svo hann valdi Har Rai, þá var Har Rai einungis fjórtán ára.
Guru Har Krishan
Guru Har Krishan var fæddur árið 1656 í Kiratpur og var yngri sonur Guru Har Rai. Hann var skipaður gúrú árið 1661 þegar hann var fimm ára og þriggja mánaða, þrátt fyrir ungan aldur þá lofaði hann rólegum anda, hann fylgdi eftir þessu með því að síkum ráð og losaði þá við allan efa. Allar hans ákvarðanir báru með sér merki þroska. Hann fékk ýmis ráð frá eldri síkum og frá móður sinni.
Guru Granth Sahib
Guru Granth Sahib er hinn svokallaði eilífi gúrú síka. Guru Granth Sahib er bók sem inniheldur ljóð sem hafa verið skrifuð af gúrúum. Almennt lýsir Granth Sahib eðli tilverunnar og eðli dauðans. Þessum ljóðum hefur verið lýst þannig að þetta eru ekki einhver heimspekileg fræðirit eða sem lög sem eiga að vera lesin í þögn heldur sem trúarleg ljóð sem eiga að vera sungin eða kveðin. Guru Granth Sahib byrjar á fullyrðingu sem hljóðar svona: „Einn alheimsskapandi Guð. Nafnið er sannleikur. Persónugerð skapandi vera. Enginn ótti. Ekkert hatur. Mynd af þeim ódauðlegu, umfram fæðingu, sem lifir óháð öðru. Fyrir náð Gúrúsins.“ Þetta er grundvallaratriði í Síkisma og er þessi fullyrðing kölluð Mool Mantra.
Svínfellingar
Sigurður Ormsson bjó á Svínafelli á síðari hluta 12. aldar og átti mikið undir sér en árið 1202 tók hann við staðarforráðum á Hólum þegar Guðmundur Arason varð biskup þar. Jón Sigmundarson bróðursonur hans tók þá við goðavaldinu. Synir hans voru þeir Brandur biskup, Ormur Svínfellingur og Þórarinn, faðir Odds og Þorvarðar Þórarinssona, sem voru helstu höfðingjar ættarinnar upp úr miðri 13. öld.
Tønsberg
thumb|Bryggjan í Tønsberg. Tønsberg (fornnorræna: Túnsberg) er byggð og sveitarfélag í suður-Noregi og stærsti þéttbýlisstaður sem og höfuðstaður Vestfold-fylkis. Íbúar eru um 51.000 (2016) og er Tönsberg um 102 kílómetra suður af Ósló. Borgin er sú elsta í Noregi og var stofnuð af Haraldi hárfagra. Ásubergsskipið, þekkt víkingaskip, fannst við byggðina og er Slottsfjellet er gamall virkisstaður.
Nikulás
Nikulás er íslenskt karlmannsnafn.
Ástráður
Ástráður er íslenskt karlmannsnafn.
Þorláksskrín
Þorláksskrín var smíðað nálægt árinu 1200 utan um líkamsleifar Þorláks helga. Það stóð yfir háaltari í dómkirkjunni í Skálholti og var verðmætasti gripur á Íslandi. Það var borið í helgigöngum á messudögum hans.
Fyrir verðleika Þorláks gerðust frammi fyrir skríninu alls konar jarteinir: „Þar fá blindir sýn, daufir heyra, krypplingar réttast, líkþráir hreinsast, haltir ganga, vitstolnir og djöfulóðir fá fulla bót, herteknir frjálsast, hvar á löndum er kalla á hans nafn. Mállausir fá mál, og alls konar innansóttir og sjúkleikar batna þar, og það er ekkert til meins mönnum eða fénaði, á sjó eða landi, að Guð gefur eigi heilsu og hjálp fyrir árnaðarorð síns blessaða vinar, Þorláks biskups, þegar á hann er heitið.“
Páll Jónsson biskup fékk til að gera þetta skrín fyrir helgan dóm Þorláks „gullsmið þann, er Þorsteinn hét og þá var hagastur maður að málmi á öllu Íslandi... lagðist þar til ógrynni fjár í gulli og gimsteinum og í brenndu silfri. Hann lagði þar og eigi minna fé til skrínis og smíðarkaups með tillögum annarra manna en fjögur hundruð hundraða. Það smíði var mjög vandað, að það bar eigi minna af öðrum skrínum, þeim er á Íslandi voru, um fegurð en um vöxt, og var það betur en þriggja álna...“ Á siðskiptatímanum lét Gissur Einarsson setja það afsíðis í Skálholtskirkju. Jón Helgason biskup bætti því við, að Gissur hefði látið „taka skrautið af skríni Þorláks og síðan eyða því. Þó voru til einhverjar leifar af því í Skálholti eftir það, og lét Brynjólfur biskup búa til nýtt skrín úr því, er geymdi skininn lærlegg úr manni. Þetta bein tók Jón biskup Vídalín 1715 og lét grafa niður í kirkjugarði.“ Síðast er vitað af skríninu, að það var selt á uppboði í Skálholti 1802.
Marja
Marja er íslenskt kvenmannsnafn.
Breiðafjörður
right|thumb|350px|Helstu firðir og flóar við Ísland. [[Faxaflói, Breiðafjörður og Húnaflói eru stærstir.]] Breiðafjörður er stór og grunnur fjörður við vesturströnd Íslands, um 50 km breiður og 125 km langur. Breiðafjörður er á milli Vestfjarðakjálkans og Snæfellsness og er umkringdur fjöllum á þrjá vegu og ganga margir firðir inn úr honum, stærstur þeirra Hvammsfjörður í austurátt. Nokkur þéttbýlissvæði eru að sunnanverðu við fjörðinn en engin norðanmegin.
Náttúra
thumb|350px|Fjaran í Skáleyjum á Breiðafirði Náttúra Breiðafjarðar er mjög sérstök og einkennist af fjölda eyja en í honum eru flestar eyjar á Íslandi. Talið er að þar séu um 3000 eyjar, hólmar og sker og hafa eyjarnar á Breiðafirði löngum verið taldar eitt af því sem væri óteljandi á Íslandi. Sjávarföll eru mjög mikil á firðinum og er munur á flóði og fjöru allt að 6 metrum á meðal stórstreymi. Landslagið tekur því miklum breytingum eftir stöðu sjávar og er þar um fjórðungur af öllum fjörum á Íslandi.
Berggrunnur Breiðafjarðar tilheyrir elsta hluta berggrunns Íslands og er um 6 til 12 milljón ára gamall, hluti af tertíer berggrunninum. Hann er að mestu leyti byggður upp af misþykkum basalthraunlögum. Á Hrappsey má finna bergtegundina anortosít og er það eini fundarstaðurinn á Íslandi. Antortosít er stundum nefnd tunglberg því að það er önnur aðalbergtegund tunglsins. Stór skriðjökull lá yfir Breiðafirði á síðustu ísöld og hefur hann að mestu mótað núverandi landslag í firðinum.
Lífríki fjarðarins og eyjanna er óvenjumikið og fjölskrúðugt. Þar eru meðal annars mikilvæg hrygningar- og uppeldissvæði fyrir margar tegundir t.d. þorsk, rækju, hörpuskel og hrognkelsi. Um 20 % af íslenska landselsstofninum og um helmingur útselsstofninum halda sig við Breiðafjörð. Hvalir eru tíðir á Breiðafirði og smáhveli eins og hnísa og hnýðingur eru algengustu tegundirnar en háhyrningar og hrefnur eru algengar á utanverðum firðinum. Þar er einnig eitt mikilvægasta svæði landsins fyrir fuglalíf. Sjófuglar einkenna svæðið og er fjöldi einstaklinga mestur hjá lunda en æðarfuglar eru næstflestir. Fýll, dílaskarfur, toppskarfur, rita, hvítmáfur, svartbakur, kría og teista eru einnig mjög áberandi tegundir en grágæs, þúfutittlingur, maríuerla og snjótittlingur eru einnig algengar tegundir. Um 70 % af íslenska hafarnarstofninum lifir við Breiðafjörð. Toppskarfur verpir á Íslandi nánast eingöngu við fjörðin og um 90 % dílaskarfa verpa þar. Minkar eru nú í öllum eyjum á firðinum en refir hafa ekki verið með greni þar svo vitað sé til þó þeir sjáist stundum á eyjum næst landi.
Búseta og landnýting
Eyjar á Breiðafirði hafa verið í byggð allt frá því að Þrándur mjóbein nam land í Flatey. Þar þóttu landkostir miklir þó að eyjarnar væru smáar, hlunnindabúskpur eyjabænda bætti það ríflega upp. Nýttu menn jöfnum höndum fisk, sel og fugl. Helstu verstöðvar voru í Oddbjarnarskeri, Bjarneyjum og Höskuldsey. Dvöldu um 200 manns vor og haust á vertíð í Oddbjarnaskeri fram á seinni hluta 19. aldar. Einkum voru það flatfiskar, hrongkelsi, þorskur, ýsa og skata sem veidd voru. Selurinn gaf af sér kjöt, spik til fæðu og ljósmetis og skinn í klæði og skó. Auk fuglatekju til matar var eggja- og dúntekja mikilvæg hlunnindi.
Nú er einungis búið allt árið í Flatey. Þar er einna best varðveitti byggðakjarni landsins frá seinni hluta 19. aldar og byrjun þeirrar 20. Í Flatey var klaustur frá 1172 og þar var Flateyjarbók, sem er merk heimild um Noregskonunga, varðveitt um tíma.
Meyjan
thumb|right|Stjörnukort sem sýnir Meyjuna. Meyjan (latína: Virgo) er eitt af stjörnumerkjum dýrahringsins. Það er á norðurhimni á milli Ljónsins í vestri og Vogarinnar í austri. Meyjan er annað stærsta stjörnumerkið, á eftir Vatnaskrímslinu, og stærsta stjörnumerkið í dýrahringnum. Bjartasta stjarna Meyjunnar, Spíka, er ein bjartasta stjarna næturhiminsins. Spíka er tvístirni í um 260 ljósára fjarlægð frá jörðu.
Petra (borg)
thumb|„Gersemin“ í Petru; bedúínar kölluðu húsið svo því þeir héldu að inni í því væru faldar gersemar Petra (grísku: πέτρα "petra" (steinn, klettur); Arabísku: البتراء, Al-Butrā) er forn borg að mestu höggvin inn í hamra austan Vadi Araba (وادي عربه) í S-Jórdaníu.
Petra var höfuðborg Nabatea, arabísks þjóðflokks, sem frá 3000 f.Kr. til 106 e.Kr. hafði allstórt ríki í NV-Arabíu. Hún er nú á heimsminjaskrá UNESCO.
Star
thumb|right|Star Star er um sjö metra langur opinn tvímenningskjölbátur. Hann var hannaður árið 1910 af bandaríska skútuhönnuðinum Francis Sweisguth og fyrstu bátarnir voru smíðaðir í Port Washington í New York-fylki. Star var ólympíubátur frá 1932 til 2012.
Nils
Nils er íslenskt karlmannsnafn.
Wonogiri
thumb|Wonogiri.
Wonogiri er hérað staðsett í suðausturhluta Mið-Jövu, Indónesíu. Umdæmið hefur íbúa 1.057.774 manns (2016) og er höfuðborgin í Wonogiri. Stærðin er 1,822.37 km2,
Cora Diamond
Cora Diamond er bandarískur heimspekingur. Hún hefur fengist við túlkun á heimspeki Ludwigs Wittgenstein og siðfræði. Í siðfræði hefur Diamond meðal annars fjallað um réttindi dýra.
Diamond lauk B.A.-gráðu frá Swarthmore College árið 1957 og BPhil-gráðu frá Oxford-háskóla árið 1961. Hún er nú prófessor emeritus við Virginíu-háskóla í Bandaríkjunum.
1949
Árið 1949 (MCMXLIX í rómverskum tölum)
Erlendis
Fædd
Dáin
Bjargheiður
Bjargheiður er íslenskt kvenmannsnafn.
Símavændi
Símavændi er símasamtal tveggja einstaklinga, þar sem annar aðilinn borgar fyrir veitta kynferðislega örvun. Oftast er um að ræða tvo einstaklinga, en einnig eru til fjöldasamtöl.
Markrún
Markrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Níels
Níels er íslenskt karlmannsnafn. Nafnið er dönsk stytting á Nikolas.
Óevklíðsk rúmfræði
Óevklíðsk rúmfræði er rúmfræði sem þar sem frumsendum Evklíðs er ekki öllum fullnægt.
Ástþór
Ástþór er íslenskt karlmannsnafn.
Bjarghildur
Bjarghildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Bárðardalshraun
thumb|right|[[Goðafoss fellur út af jaðri Bárðardalshrauns við Fosshól.]] thumb|right|[[Aldeyjarfoss fellur fram af Bárðardalshrauni þar sem það leggst upp að eldra bergi. Stuðlarnir eru í neðri hluta hraunsins.]] Bárðardalshraun þekur botn Bárðardals allt ofan frá svokölluðum Skafeyrum og niður að Ullarfossi. Flestir bæir í dalnum standa á hrauninu eða við jaðar þess. Eldvörp eða upptakagígar Bárðardalshrauns eru ekki þekktir með neinni vissu. Eitt sinn var talið að hraunið væru frá Trölladyngju en berggerðin sýnir að svo er ekki. Trölladyngja er yngri og hraun hennar hylja Bárðardalshraun á stóru svæði. Nú er talið að hraunið sé komið frá gígaröð við Jökulsá á Fjöllum austan við Trölladyngju sem Gígöldur nefnast. Lítt ber þó á gíglögun á eldvörpunum sem öll eru upp brotin, sundurtætt og sandblásin. Gígöldur tilheyra goskerfi Bárðarbungu líkt og Tungnárhraunin og þar með Þjórsárhraunið mikla. Dílasamsetning og útlitseinkenni Bárðardalshrauns eru áþekk því sem er í Tungnárhraunum. Uppi á hálendinu er Bárðardalshraun víðast hulið yngri hraunum og gosmyndunum. Það kemur í ljós þar sem það kemur út undan svokölluðu Fellsendahrauni sunnan við Suðurárbotna í Ódáðahrauni. Frá nyrstu tungum Fellsendahrauns má rekja Bárðardalshraunið niður með Suðurá og það er kennt við hana á þessum slóðum og nefnist Suðurárhraun. Víða er það úfið á yfirborði en helluhraunsflákar eru hér og hvar. Það hefur flætt niður í Bárðardal á tveimur stöðum, sitt hvoru megin Skafhóla. Aðalstraumurinn kom norðan Skafhóla og rann upp að Hrafnabjörgum vestan Skjálfandafljóts. Þá sveigði hraunið niður dalinn og fyllti hann hlíða á milli. Stuðlabergsumgjörðin í kring um Aldeyjarfoss er gerð úr hrauninu og Goðafoss fellur út af hraunjaðrinum. Hrauntota teygir sig inn í mynni Ljósavatnsskarðs og við Ljósavatn hafa myndast gervigígar í því. Utan við Fosshól dregst hraunið saman enda mjókkar dalurinn þar. Þingey í Skjálfandafljóti, sem Þingeyjarsýslur eru kenndar við, er í ysta hluta hraunsins. Eyjan endar í samfelldri hraunbrún sem liggur á ská yfir dalinn frá gljúfrinu neðan við Barnafoss, um Ullarfoss og að undirhlíðum Fljótsheiðar þar utan við. Hraunbrúnin er 10–30 m há og er öll meira og minna vatnssorfin eftir fljótið. Bárðardalshraun er í hópi 10 stærstu hrauna landsins. Það er talið 444 km² að flatarmáli og um 8 km³. Það er talið vera um 9000 ára.
Marlaug
Marlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Níls
Níls er íslenskt karlmannsnafn.
1948
Árið 1948 (MCMXLVIII í rómverskum tölum)
Fædd
Dáin
Rúnar Freyr Gíslason
Rúnar Freyr Gíslason (f. 29. apríl 1973) er íslenskur leikari. Í dag er hann fastráðinn leikari í Borgarleikhúsinu og hefur þar meðal annars leikið í Fjölskyldunni, Faust og Söngvaseið. Einnig hefur hann leikið í 1998-útfærslunni af Grease, Glanni Glæpur í Latabæ og Koddamanninum. Rúnar var giftur Selmu Björnsdóttir.
Radín
Radín er frumefni með skammstöfunina Ra og er númer 88 í lotukerfinu. Það er næstum algerlega hvítt í útliti, en sortnar við snertingu við loft vegna oxunar. Radín er jarðalkalímálmur, sem finnst í örlitlum mæli í úrangrýti. Það er gríðarlega geislavirkt. Stöðugasta samsæta þess, Ra-226, hefur 1602 ára helmingunartíma og hrörnar í radongas. Hjónin Marie Curie (1867 - 1934) og Pierre Curie (1859-1906) uppgötvuðu radín árið 1898 og unnu nóbelsverðlaun í eðlisfræði árið 1903 fyrir þessa uppgötvun.
Robby Naish
thumb|right|Robby Naish á heimsmeistaramótinu í seglbrettasiglingum á Sylt í Þýskalandi. Robby Naish (f. 23. apríl 1963 í La Jolla, Kaliforníu) er einn af þeim fyrstu sem náð hefur alþjóðlegri frægð fyrir afrek í seglbrettasiglingum. Hann varð fyrsti heimsmeistarinn í seglbrettasiglingum þrettán ára gamall og hefur unnið fjölda heimsmeistaratitla síðan þá, bæði í seglbrettasiglingum og flugdrekasiglingum.
Fjárlög íslenska ríkisins 2009
Fjárlög íslenska ríkisins 2009
thumb|600px|Fjárlög 2009
Bjarglind
Bjarglind er íslenskt kvenmannsnafn.
Marlena
Marlena er íslenskt kvenmannsnafn.
Úlfur Karlsson
thumb|300x300dp|Úlfur Karlsson, 2015 Úlfur Karlsson (fæddur 13. október 1988) er íslenskur listamaður og kvikmyndaleikstjóri. Úlfur hóf feril sinn með gerð stuttmynda og heimildarmynda. Árið 2003 komst Úlfur á New York Independent Film and Video Festival með stuttmyndina Pirovat. Árið 2008 lauk hann námi við Kvikmyndaskóla Íslands. Hann hefur gert tvær stuttmyndir síðan þá, Tvísögu, árið 2006, og Einskonar Alaska, árið 2008, sem byggð var á útvarpsleikriti eftir Harold Pinter. Eftir það sneri hann sér að mestu að myndlistinni. Árið 2009 lauk hann fornámi í Myndlistarskólanum á Akureyri. Þá hóf hann nám við Valand School of Fine Arts og lauk BA gráðu þaðan. Þar hefur hann haldið margar sýningar á abstrakt expressíónistískum málverkum sínum. Úlfur hefur einnig haldið fjölmargar sýningar á Íslandi, meðal annars í Listasafni ASÍ, Slunkaríki og Sláturhúsinu á Egilsstöðum. Hann hefur einnig sýnt verk sín í Svíþjóð, Þýskalandi, Danmörku og Grikklandi. Árið 2015 tók Úlfur þátt í sýningunni Nýmálað í Listasafni Reykjavíkur. Hann hélt einnig sýningu sem bar titilinn Við erum ekki hrædd, í Listasafni Reykjavíkur og sýningu sem hét Inngræðsla í Gallerý Veður og Vindur. Árið 2016 hélt Úlfur einkasýningu í Galerie Hilger NEXT í Vínarborg sem bar titilinn "By Proxy". thumb|350x350px|By Proxy (2016).
Stuttmyndir
thumb|400x400px|By Proxy II (2016)
Bókmenntir
thumb|right|300px|Gamlar [[bók|bækur í bókasafni Merton College í Oxford í Englandi.]] Bókmenntir eru safn texta eða rita, bæði skáldverka og ljóða (fagurbókmennta) og annarra ritverka, svo sem fræðirita. Hugtakið á fyrst og fremst við um ritverk en hefur líka verið notað yfir verk munnlegrar menningar, svo sem þjóðsögur, sönglög og kvæði. Ýmiss konar rit og ritun teljast til bókmennta, til dæmis ljóðlist, leikritun, skáldskapur og fræðiritun.
Bókmenntir geta haft mikið gildi fyrir þau samfélög þar sem þær urðu til. Biblían og Ilíonskviða eru dæmi um merk ritverk, sem eru veigamikill þáttur í bókmenntaarfi þeirra þjóða sem skrifuðu þau, og Íslendingasögurnar, eins og til dæmis Njála, hafa mótað mjög sjálfsmynd Íslendinga í gegnum aldirnar. Heimsbókmenntir eru bókmenntir sem eru þekktar og hafa haft mikil áhrif á menningu víða um heim.
Bókmenntafræði er fræðigrein sem fæst einkum við rannsóknir á bókmenntum, meðal annars með aðferðum bókmenntarýni.
Saga
thumb|right|Hernaðarlistin eftir Sun Tzu í prentaðri kínverskri bambusbók frá 18. öld.
Elstu bókmenntir sem þekktar eru koma frá fyrstu menningarsvæðunum sem notuðust við ritmál, Súmer og Egyptalandi. Elsta dæmið um bókmenntaverk er Gilgameskviða sem er talin vera frá því fyrir 2000 f.Kr. Egypska Dauðrabókin er talin vera frá 18. öld f.Kr. þótt hlutar hennar séu hugsanlega mun eldri. Þessar elstu bókmenntir innihalda hluti úr munnlegri geymd sem gætu hafa gengið mann fram af manni um aldir áður en þeir voru skrifaðir niður.
Elstu indversku Vedaritin eru talin vera frá því um 1500 f.Kr. Helgirit hindúa, Purana, og sagnakvæðin Ramayana og Mahabarata eru frá 5. til 3. öld f.Kr. Þessi rit höfðu mikil áhrif á bókmenntir og listir um alla Asíu. Áhrif þessara bókmennta og þeirra trúarbragða sem þau tilheyrðu urðu til þess að sanskrít var notuð sem bókmenntamál í Suður-Asíu og Suðaustur-Asíu öldum saman.
Elstu helgirit gyðinga, bækur Gamla testamentisins, eru talin vera samin á hebresku frá 8. til 5. aldar f.Kr. þótt elstu þekktu handritin séu Dauðahafshandritin, þau elstu frá 2. öld f.Kr. Sjötíumannaþýðingin er þýðing á einum hluta hebresku biblíunnar, Fimmbókaritinu, á koine grísku á 3. og 2. öld f.Kr. Þessi rit höfðu mikil áhrif á miðaldabókmenntir vegna útbreiðslu abrahamískra trúarbragða á síðfornöld. Bækur Nýja testamentisins voru ritaðar á koine grísku á 2. og 3. öld e.Kr.
Þegar talað er um fornaldarbókmenntir er yfirleitt átt við bókmenntir á grísku og latínu sem hafa haft mikil áhrif á vestræna bókmenntahefð. Klassískar grískar bókmenntir telja meðal annars Hómerskviður, ljóð Saffóar og leikrit Æskýlosar, Sófóklesar og Evrípídesar, heimspekirit Platóns og Aristótelesar, sem lagði grundvöllinn að bókmenntafræði með riti sínu Um skáldskaparlistina, sagnfræðirit Heródótosar og Þúkýdídesar og ævisögur Plútarkosar. Klassískar latínubókmenntir telja verk skáldanna Virgils, Hóratíusar, Propertiusar, Ovidiusar og Juvenalis, leikskáldánna Plautusar og Terentiusar, verk sagnaritaranna Sallustiusar, Liviusar og Tacitusar og ritgerðir heimspekinganna Ciceros og Senecu yngri. Líkt og sanskrít var latína helsta bókmenntamál Evrópu öldum saman, löngu eftir að hún hætti að vera móðurmál íbúa Ítalíuskagans og var helsta bókmenntamál Vestur-Evrópu á miðöldum.
Klassískar kínverskar bókmenntir eru rit á klassískri kínversku frá því fyrir tíma Qin-veldisins sem hófst árið 256 f.Kr. Þær telja meðal annars helstu verk konfúsíusisma og taóisma (til dæmis Bókina um veginn), Hernaðarlistina eftir Sun Tzu sem er að uppruna frá 6. öld f.Kr. og verk sagnaritaranna Zuo Qiuming og Sima Qian.
Klassískar japanskar bókmenntir eru frá Heiantímabilinu (794−1185). Frá þeim tíma eru Saga Genji eftir Murasaki Shikibu, kvæðasafnið Kokin Wakashū og sagnasöfnin Makura no Sōshi og Konjaku Monogatarishū. Nō-leikhúsið þróaðist stuttu síðar. Á sama tíma hófst gullöld bókmennta á arabísku og persnesku, bæði málin rituð með arabísku letri. Þúsund og ein nótt er sagnasafn sem fyrst var tekið saman á 8. eða 9. öld, hugsanlega sem þýðing á persnesku riti eða ritum. Frá þessum tíma eru kvæði Ferdowsi s, stærðfræðirit Al-Khwarizmi s, heimspekirit Avicenna og Averróes og Rubáiyát eftir Omar Khayyam. Eftir að Mongólar lögðu Bagdad undir sig 1258 og gullöld Íslam lauk hnignaði arabískum bókmenntum og persneska tók yfir sem bókmenntamál. Ferðasaga Ibn Battuta var skrifuð í Marokkó á arabísku á 14. öld.
Endurreisnin hófst á Ítalíu á 14. öld. Þekktustu verkin frá þeim tíma eru Hinn guðdómlegi gleðileikur eftir Dante Alighieri og Tídægra eftir Giovanni Boccaccio, bæði rituð á ítölsku í stað latínu. Petrarca er oft talinn upphafsmaður húmanismans en flest verka hans eru rituð á latínu. Furstinn eftir Niccolò Machiavelli er frá 16. öld.
Prentun á pappír hófst í Kína á 6. öld en elstu heimildir um prentletur eru frá 10. öld. Frá Kína breiddist prentlistin út með búddismanum um Asíu og þaðan til Evrópu. Evrópubúar fundu síðan upp prentvélina um 1436 sem skapaði forsendur fyrir fjöldaframleiðslu bókmennta og hafði mikil áhrif bæði á form þeirra og innihald. Án prentverksins er nær óhugsandi að siðbreytingin gæti hafa átt sér stað á 16. öld. Á þeim tíma náðu guðfræðirit eftir siðbótarmenn á borð við Martein Lúther,  Philipp Melanchthon og Jóhann Kalvín mikilli útbreiðslu í Evrópu. Krossgangan eftir John Bunyan og kvæðið Paradísarmissir eftir John Milton voru samin á tímum trúarlegs umróts í Englandi á 17. öld.
Mini
thumb|250px|Morris Mini-Minor
Bókmenntir
Saga
Á 16. og 17. öld stóð leiklist með miklum blóma í Vestur-Evrópu með verkum leikskálda á borð við William Shakespeare, Moliére, Jean Racine og fleiri. Á 18. öld tók prósaleikhús við af hefðbundnu leikhúsi (með texta í bundnu máli) á sama tíma og óperan og óperettan, ásamt öðrum tegundum af sungnum sviðsverkum nutu mikilla vinsælda. Á 17. öld hófst líka blómaskeið skáldsögunnar í Evrópu með verkum á borð við Don Kíkóta eftir Miguel de Cervantes og Róbinson Krúsó eftir Daniel Defoe.
Rúsína
thumb|250px|[[Ávaxtasykur|Ávaxtasykurinn í vínberjum kristallast við þurrkun]]
Rúsínur eru þurrkuð vínber. Rúsínur eru framleiddar víða um heiminn en þær má borða hráar eða nota í matreiðslu. Orðið „rúsína“ á rætur að rekja til franska orðsins raisin sem þýðir „vínber“, en á frönsku er rúsína kölluð raisin sec sem þýðir „þurrkað vínber“. Franska orðið á rætur að rekja til latneska orðsins racemus sem þýðir „vínberjaklasi“.
Bókmenntir
Saga
Helstu höfundar upplýsingatímans á 18. öld voru Voltaire, Denis Diderot, Jean-Jacques Rousseau, David Hume, Adam Smith og Immanuel Kant sem rituðu um heimspeki, stjórnmál, uppeldi, sagnfræði, hagfræði og raunvísindi. Ein þekktasta skáldsaga þess tíma er Ferðir Gúllívers eftir Jonathan Swift. Undir lok aldarinnar kom rómantíska stefnan fram í Þýskalandi með höfundum á borð við Johann Wolfgang von Goethe og Friedrich Schiller og þýska hughyggjan í heimspeki Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Í Skotlandi skrifaði Walter Scott skáldsögur í anda þjóðernisstefnu og í Englandi samdi Jane Austen raunsæislegar sögur. Aðrir þekktir höfundar á ensku frá þessum tíma eru Brontë-systur, John Keats, Byron lávarður og Mary Shelley. Um sama leyti hóf Alexandre Dumas eldri feril sinn sem leikskáld og rithöfundur í Frakklandi. Victor Hugo í Frakklandi og Charles Dickens í Englandi rituðu skáldsögur sem einkenndust af samfélagslegri ádeilu. Danska gullöldin með heimspekiritum Søren Kierkegaard og ævintýrum H.C. Andersen stóð yfir á fyrri helmingi 19. aldar. Á síðari helmingi 19. aldar tók raunsæið við sem ríkjandi stefna í bókmenntum með höfundum á borð við Honoré de Balzac og Lev Tolstoj.
Leira (fljót)
thumb|right|Leira thumb|Leira í [[Saint-Nazaire]] Leira (eða Leirá ) (franska Loire) lengsta fljót í Frakklandi um 1010 km að lengd. Leira kemur upp í sunnanverðu Franska miðhálendinu, rennur til norðurs, norðvesturs og vesturs um borgirnar Orléans, Blois, Tours og Nantes og fellur í norðvestanverðan Fetlafjörð (Biskajaflóa). Helstu þverár eru Allier, Vienne og Maine og fljótið tengist m.a. Signu með skurðum. Rennsli Leiru er breytilegt og flóð tíð. Siglingar um Leiru voru áður miklar en með stærri skipum hefur mjög dregið úr þeim. Vatnasvið Leiru er 117.480 km².
Bókmenntir
Saga
Á 18. og 19. öld þróaðist hugverkaréttur í vestrænni löggjöf og höfundaréttur varð tekjulind fyrir borgaralega rithöfunda á Vesturlöndum, samhliða ritlaunakerfinu sem fyrir var. Evrópskir rithöfundar á þessum tíma áttu því meiri möguleika en fyrirrennarar þeirra til að lifa á list sinni. Undir lok 19. aldar var Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum sem tryggði gagnkvæman höfundarétt milli landa undirritaður.Seint á 19. öld kom módernisminn fram sem hreyfing í bókmenntum. Helstu fyrirrennarar módernismans voru Fjodor Dostojevskíj, Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Marcel Proust og Walt Whitman. Meðal helstu rithöfunda módernismans voru Ezra Pound, T. S. Eliot, James Joyce, Guillaume Apollinaire, Franz Kafka og Karel Čapek. Ýmsar framúrstefnuhreyfingar komu fram í listum á fyrri hluta 20. aldar eins og fútúrismi, dadaismi, imagismi, vortisismi, kúbismi og súrrealismi. Þessar framúrstefnuhreyfingar einkenndust meðal annars af tilraunum með tungumálið, notkun bullmáls, afnámi greinarmerkja og endurtekningum. Pólitísk ádeila var áberandi í verkum framúrstefnuhöfunda eins og Bertolt Brecht. Eftir Seinni heimsstyrjöldin a varð tilvistarstefna vinsæl með verkum frönsku rithöfundanna Jean-Paul Sartre og Albert Camus. Leikhús fáránleikans kom fram í París á 6. áratugnum á sama tíma og leikarar í Bandaríkjunum tileinkuðu sér Stanislavskíjaðferðina til að ná fram aukinni einlægni. Í Bandaríkjunum nutu raunsæjar skáldsögur John Steinbeck og Ernest Hemingway mikilla vinsælda á eftirstríðsárunum.
Vínarhringurinn
Vínarhringurinn (á þýsku: der Wiener Kreis) var hópur heimspekinga og vísindamanna í Vínarborg á 3. og 4. áratug 20. aldar. Skipuleggjandi hópsins var Moritz Schlick en meðal annarra meðlima má nefna Gustav Bergmann, Rudolf Carnap, Herbert Feigl, Philipp Frank, Kurt Gödel, Hans Hahn, Tscha Hung, Victor Kraft, Karl Menger, Richard von Mises, Marcel Natkin, Otto Neurath, Olga Hahn-Neurath, Theodor Radakovic, Rose Rand og Friedrich Waismann. Heimspekingar Vínarhringsins töldu að reynsla væri eina uppspretta kenningar og að rökgreining með hjálp rökfræðinnar væri rétta leiðin til að leysa gátur heimspekinnar. Áhrif Vínarhringsins á heimspeki 20. aldarinnar voru mikil og hafa mörg verk síðari tíma verið skrifuð sem svör við kenningum Vínarhringsins og má þar helst nefna Willard Van Orman Quine.
Bókmenntir
Saga
Meðal rithöfunda sem hafa verið kenndir við póstmódernisma á síðari hluta 20. aldar eru John Irving, Milan Kundera, Murakami Haruki og Kurt Vonnegut. Í Bandaríkjunum kom Bítkynslóðin fram á 6. áratugnum með verkum ljóðskáldanna Alan Ginsberg, Jack Kerouac og William S. Burroughs. Á 7. áratugnum kom töfraraunsæið fram í suðuramerískum bókmenntum með verkum höfunda á borð við Jorge Luis Borges og Gabriel García Márquez. Á 7. áratugnum urðu femínískar bókmenntir eins og Þjóðsagan um konuna eftir Betty Friedan, Ég veit af hverju fuglinn í búrinu syngur eftir Maya Angelou og Kvengeldingurinn eftir Germaine Greer áberandi sem hluti af jafnréttisbaráttunni.
Bókmenntaform
Bókmenntir koma fyrir í fjölbreyttum myndum og hefð er fyrir því að greina ólík form framsetningar í nokkra flokka. Algengt er að gera greinarmun á framsetningu í bundnu og óbundnu máli. Eins er algengt að gera greinarmun á skáldskap og bókmenntum sem setja fram sannverðugar upplýsingar. Þá er oft gerður greinarmunur á bókmenntum sem settar eru fram í rituðu máli annars vegar og munnlega hins vegar. Lengst af í vestrænni bókmenntahefð var sett samasemmerki milli bundins máls og fagurbókmennta. Í samtímanum er þessu hins vegar öfugt farið: framsetning í bundnu máli telst fremur til undantekninga nema í ljóðlist.
Mini
Mini er lítill smábíll sem framleiddur var af British Motor Corporation (BMC) og arftökum þeirra frá 1959 til 2000. Bíllinn er talinn tákn um breska menningu frá sjöunda áratugnum. Hönnun hans hafði áhrif á heila kynslóð bílahönnuða. Mini er framdrifinn sem sparar pláss þannig að 80% flatarmáls gólfsins má nota fyrir farþega og farangur. Sumir telja bílinn breska útgáfu af Volkswagen Bjöllu sem var jafn vinsæl og Mini í Norður-Ameríku. Árið 1999 var Mini kosinn annar áhrifamesti bíll 20. aldar en í fyrsta sæti var Ford T.
Bjarkey
Bjarkey er íslenskt kvenmannsnafn.
Bókmenntir
Bókmenntagreinar
Tengsl ákveðinna bókmenntagreina við bókmenntaform eru ekki lengur jafn sterk og þau voru í fornöld. Til dæmis eru leikverk nútímans gjarnan í óbundnu máli. Bókmenntagreinum ætti þó ekki að rugla saman við bókmenntaform (til dæmis ljóð og myndasaga) eða aldursflokka (til dæmis unglingabókmenntir og barnabókmenntir). Dæmi um bókmenntagreinar eru háðsádeila, hjarðkvæði, stofudrama, vísindaskáldskapur og sálmur.
Moss
thumb|Moss. Moss er borg og sveitarfélag í Austfold í suður-Noregi. Íbúar eru um 33.000 (2018).
Bókmenntir
Bókmenntastefnur
thumb|right|Myndljóð eftir [[Guillaume Apollinaire sem bjó til orðið súrrealismi.]]
Bókmenntastefnur eru fagurfræðilegar stefnur, viðhorf til formlegra einkenna bókmennta og ákveðinna bókmenntagreina, sem þykja einkenna bókmenntir tiltekins tímabils eða hóps skálda og rithöfunda; eða jafnvel stefna sem höfundar lýsa sjálfir yfir að þeir fylgi. Bókmenntastefnur geta þannig verið komnar til löngu síðar en þær bókmenntir sem þær lýsa en líka verið samdar áður en nokkrar bókmenntir eru orðnar til sem fylgja þeim, eins og þegar þær eru búnar til með stefnuyfirlýsingu. Bókmenntastefnur eru einkum notaðar til að lýsa bókmenntum frá nýöld. Dæmi um bókmenntastefnur eru rómantíska stefnan, félagslegt raunsæi, módernismi, súrrealismi og dadaismi.
Mini
Bílahönnuðurinn Alec Issigonis teiknaði bílinn fyrir BMC en hann var framleiddur í verksmiðjum í Longbridge og Cowley á Englandi og í Sydney í Ástralíu og seinna í öðrum löndum. Þrjár nýjar útgáfur af Mini voru framleiddar og seldar á Englandi og voru ýmsar gerðir af þessum útgáfum, þar á meðal skutbíll, pallbíll, vörubíll og jeppi. Auk þessara gerða voru Mini Cooper og Cooper „S“ útgáfurnar, sem báðar voru sportbílar og vinsælar í rallakstri. Í fyrstu var Mini seldur undir merkjunum Austin og Morris en síðar varð Mini sér merki. Hann var seldur aftur undir merkinu Austin á níunda áratugnum.
Sigurður Eyberg
Sigurður Eyberg (f. 11. maí 1971) er íslenskur tónlistarmaður, leikari og leikstjóri. Hann er söngvari hljómsveitarinnar Deep Jimi and the Zep Creams sem hefur starfað frá 1991.
19. september
19. september er 262. dagur ársins (263. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 103 dagar eru eftir af árinu.
Vínarhringurinn
Saga Vínarhringsins
Hans Hahn, sem var elstur af þeim þremur (1879 – 1934), var stærðfræðingur og hlaut gráðu sína í því fagi árið 1902. Seinna lærði hann undir handleiðslu Ludwigs Boltzmann í Vín og Davids Hilbert, Felix Klein og Hermanns Minkowski í Göttingen. Árið 1905 hlaut hann svo doktorsgráðu í stærðfræði. Hann kenndi í Innsbruck frá 1905-1906 og í Vín frá 1909.
Otto Neurath (1882 – 1945) lærði félagsfræði, hagfræði og heimspeki í Vín og Berlín. Frá 1907 til 1914 kenndi hann við Neuen Wiener Handelsakademie (Viennese Commercial Academy). Neurath kvæntist systur Hahns, Olgu, árið 1911.
Philipp Frank var yngstur í hópnum (1884 – 1966) og lærði hann eðlisfræði í Göttingen og Vín með Ludwig Boltzmann, David Hilbert og Felix Klein. Frá 1912 hafði hann prófessorsembætti í kennilegri eðlisfræði við Þýska háskólann Í Prag.
Hahn fór frá Vín á meðan á seinni heimsstyrjöldinni stóð og sneri aftur árið 1921. Ári ðsíðar lagði hann til, ásamt Frank, að bjóða Mortiz Schlick, sem hélt prófessorsembætti í aðleiðsluvísindaheimspeki við Háskólann í Vín, í hópinn. Schlick hafði þá þegar birt tvö af hans helstu verkum Raum und Zeit in die gegenwärtigen Physik (Rúm og tími í samtímaeðlisfræði) árið 1917 og Allgemeine Erkenntnislehre (Almenn kenning um þekkingu) árið 1918.
Undir handleiðslu Schlick tóku meðlimir Vínarhringsins aftur upp regluleg fundarhöld. Árið 1926 var Rudolf Carnap, en hann var við Háskólann í Vín, boðið í hópinn af Schlick og Hahn. Árið 1928 var Verein Ernst Mach (Ernst Mach félagið) stofnað og var Schlick formaður þess. Árið 1929 var opinber stefnuyfirlýsing Vínarhringsins, ''Wissenschaftliche Weltauffassung. Der Wiener Kreis (Vísindaleg hugarsmíð um heiminn. Vínarhringurinn''), birt. Bæklingurinn sem yfirlýsingin var birt á var tileinkaður Schlick og var formáli hans undirritaður af Hahn, Neurath og Carnap. Í viðbót kom listi yfir meðlimi Vínarhringsins.
Vínarhringurinn leystist upp þegar Nasistaflokkurinn kom til valda í Þýskalandi og fluttust margir meðlimir til Bandaríkjanna, þar sem þeir kenndu við nokkra háskóla. Schlick varð eftir í Austurríki en var drepinn árið 1936 af nemanda við Háskólann í Vín sem var stuðningsmaður nasista.
Krafthringurinn (e. Kraft Circle) var arftaki Vínarhringsins en hann varð til árið 1949 undir stjórn Viktor Kraft. Kenningum hans var haldið á lofti löngu eftir dauða hans af Paul Feyerabend.
Stefnuyfirlýsing Vínarhringsins
Rökgreining er aðferð sem notuð er við útskýringu á vandamálum í heimspeki. Hún notast mikið við rökfræði og aðgreinir raunhyggju Vínarhringsins frá fyrri hugmyndum um raunhyggju. Hlutverk heimspeki, samkvæmt kenningum Vínarhringsins, er að útskýra fullyrðingar og vandamál með hjálp rökgreiningar.
Rökgreining sýnir fram á að tvær tegundir fullyrðinga séu til. Ein tegundin inniheldur fullyrðingar sem hægt er að stytta í einfaldari fullyrðingar um það sem sé gefið út frá raunhyggju. Hin tegundin inniheldur fullyrðingar sem ekki er hægt að stytta í fullyrðingar um reynslu og eru þær því án merkingar. Fullyrðingar innan frumspeki tilheyra þessum seinni flokki og eru því merkingarlausar samkvæmt kenningum rökfræðilegu raunhyggjunnar. Samkvæmt því eru mörgum vandamálum innan heimspekinnar hafnað sem sýndarvandamálum sem stafi af rökvillum á meðan önnur vandamál eru endurtúlkuð sem raunhyggjufullyrðingar og því geta vísindalegar aðferðir unnið bug á þeim.
Stefnuyfirlýsingin skráir Walter Dubislav, Josef Frank, Kurt Grelling, Hasso Härlen, Eino Kaila, Heinrich Loewy, F.P. Ramsey, Hans Reichenbach, Kurt Reidemeister og Edgar Zilsel sem „þeir sem eru hliðhollir Vínarhringnum“ og Albert Einstein, Bertrand Russell og Ludwig Wittgenstein sem „leiðandi fulltrúar vísindalegrar heimssýnar“.
Útilokun frumspekinnar
Viðhorf Vínarhringsins gagnvart frumspeki er gerð skýr skil af Carnap í grein hans „Überwindung der Metaphysik durch Logische Analyse der Sprache“ („Útrýming frumspekinnar með rökgreingu tungumálsins“) í öðru bindi tímaritsins Erkenntnis frá árinu 1932. Carnap segir að tungumál samanstandi af orðaforða og setningafræði. Sýndarfullyrðingar eða fullyrðingar sem virðast við fyrstu sýn hafa einhverja merkingu en hafa í raun enga eru myndaðar á tvenns konar hátt. Annaðhvort innihalda þær merkingarlaus orð eða þær eru mynduð á setningafræðilega rangan hátt. Samkvæmt Carnap eru sýndarfullyrðingar af báðum gerðum til staðar í frumspeki.
Ráðstefnur og útgáfa
Meðlimir Vínarhringsins voru mjög virkir við að dreifa heimspekihugmyndum sínum. Þó nokkrar ráðstefnur voru skipulagðar sem beindust að þekkingarfræði og vísindaheimspeki, með hjálp Berlínarhringsins. Það voru einnig nokkrar kynningarráðstefnur í Prag (1929), Kaliningrad (1930), Prag (1934) og þeirra fyrsta ráðstefna sem beindist að vísindaheimspeki var haldin í París (1935) og var henni fylgt eftir af ráðstefnum í Kaupmannahöfn (1936), París (1937), Cambridge, Bretlandi (1938), Cambridge, Massachusetts (1939). Ráðstefnan í Kaliningrad árið 1930 var mjög mikilvæg vegna þess að Kurt Gödel tilkynnti að hann hefði sannað fullkomleikasetningar sinnar af frumsendum (e. first-order logic) og ófullkomleikasetningar sinnar af formlegri talnafræði. Önnur mikilvæg ráðstefna var haldin í Kaupmannahöfn 1936 þar sem fjallað var um skammtafræði og orsakaráhrif.
Eftirfarandi er listi sem inniheldur þau verk sem gefin voru út í ritsöfnunum tveimur sem ritstýrt var af Vínarhringnum. Schriften zur wissenschaftlichen Weltauffassung (Fræðirit um vísindalega heimssýn''), ritstýrt af Schlick og Frank:
Einheitswissenschaft (Sameinuð vísindi), edited by Carnap, Frank, Hahn, Neurath, Joergensen (after Hahn's death), Morris (from 1938):
Þessi verk eru þýdd í Sameinuð vísindi: Fræðiritasafn Vínarhringsins, upphaflega ritstýrt af Otto Neurath, Kluwer, 1987. Fræðiritum er hér raðað í tímaröð, birt í Alþjóðlegu uppsláttarriti sameinaðra vísinda:
Umboðsmaður Alþingis
Umboðsmaður Alþingis er kjörinn af Alþingi og starfar samkvæmt samnefndum lögum nr. 85/1997. Hlutverk umboðsmanns er að hafa í umboði Alþingis eftirlit með stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga og tryggja rétt borgaranna gagnvart stjórnvöldum landsins. Þá skal hann gæta þess að jafnræði sé í heiðri haft í stjórnsýslunni og að hún fari að öðru leyti fram í samræmi við lög, vandaða stjórnsýsluhætti og siðareglur settar á grundvelli laga um Stjórnarráð Íslands og laga um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins. Umboðsmaður er í störfum sínum óháður fyrirmælum frá öðrum, þar með töldu Alþingi.
Eftirlit umboðsmanns Alþingis með stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga er fyrst fremst fólgið í því að til hans geta leitað einstaklingar og lögaðilar, sem telja að á sér hafi verið brotið í stjórnsýslunni, með kvartanir og getur umboðsmaður þá tekið málið til meðferðar. Umboðsmaður getur látið í ljós álit sitt á því hvort athöfn stjórnvalds brjóti í bága við lög eða hvort annars hafi verið brotið gegn vönduðum stjórnsýsluháttum eða siðareglum. Álit umboðsmanns Alþingis eru óbindandi fyrir stjórnvöld en reynslan sýnir að stjórnvöld fara eftir þeim í flestum tilvikum.
Núverandi umboðsmaður Alþingis er Skúli Magnússon en hann hefur gegnt embættinu frá árinu 2021. Embætti umboðsmanns Alþingis er til húsa í Þórshamri, Templarasundi 5 í Reykjavík.
Saga embættis umboðsmanns Alþingis
Svíar urðu fyrstir þjóða til að setja á stofn embætti umboðsmanns. Voru ákvæði um það í sænsku stjórnarskránni frá 1809. Finnar urðu næstir og tók umboðsmaður þar til starfa árið 1919. Embætti umboðsmanns danska Þjóðþingsins var sett á laggirnar 1954. Eftir það tóku ýmsar aðrar þjóðir að veita verulega athygli þeim hugmyndum, sem þarna lágu til grundvallar. Norðmenn komu embætti umboðsmanns á fót 1963. Nú eru umboðsmenn þjóðþinga í nokkrum tugum landa og fer fjölgandi. Fyrirmyndin er yfirleitt sótt til Norðurlanda, enda þótt nánari útfærsla hennar sé með ýmsum hætti. Við samningu frumvarps til laga um umboðsmann Alþingis var einkum höfð hliðsjón af norsku og dönsku lögunum.
Nokkuð er síðan tillögur komu fram á Alþingi um embætti umboðsmanns hér á landi. Kristján Thorlacius lagði fram á Alþingi 1963 tillögu til þingsályktunar um skipan nefndar til að undirbúa löggjöf um það efni. Tillagan varð ekki útrædd og sama máli gegndi um sams konar tillögur á næstu þingum. Hinn 19. maí 1972 var samþykkt þingsályktunartillaga Péturs Sigurðssonar alþingismanns um undirbúning löggjafar um embætti umboðsmanns Alþingis. Frumvarp til laga um umboðsmann Alþingis var flutt á þinginu 1973-1974 og var það samið af Sigurði Gizurarsyni. Frumvarpið varð ekki útrætt en var endurflutt á þingunum 1985-1986 og 1986-1987. Á síðarnefndu þingi 1986-1987 var einnig flutt stjórnarfrumvarp um umboðsmann Alþingis, samið af hæstaréttarlögmönnunum Eiríki Tómassyni og Jóni Steinari Gunnlaugssyni. Var það í grundvallaratriðum byggt á fyrrgreindu frumvarpi. Fáeinar breytingar voru gerðar á stjórnarfrumvarpinu í meðferð Alþingis. Frumvarpið var samþykkt á þinginu 1986-1987 með samhljóða atkvæðum og birt sem lög nr. 13/1987 um umboðsmann Alþingis, sem tóku gildi 1. janúar 1988.
Hinn 17. desember 1996 var lagt fram á Alþingi frumvarp til laga um umboðsmann Alþingis er var samþykkt og síðan birt sem lög nr. 85/1997, um umboðsmann Alþingis. Þessi lög eru að því leyti frábrugðin eldri lögum nr. 13/1987, um umboðsmann Alþingis, að með þeim var starfssvið umboðsmanni Alþingis víkkað út til að ná til stjórnsýslu sveitarfélaga óháð því hvort um er ræða ákvarðanir sem skjóta má til ráðherra eða annars stjórnvalds ríkisins. Sú breyting var einnig gerð á starfssviði umboðsmanns með lögum nr. 85/1997 að það tekur nú einnig til starfsemi einkaaðila að því leyti sem þeim hefur með lögum verið fengið opinbert vald til þess að taka ákvarðanir um rétt eða skyldu manna í skilningi 2. mgr. 1. gr. stjórnsýslulaga. Með þessu var komið á betra samræmi á milli starfssviðs umboðsmanns Alþingis annars vegar og gildissviðs stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og þágildandi upplýsingalaga hins vegar.
Fyrsti einstaklingurinn til að gegna embætti umboðsmanns Alþingis var Gaukur Jörundsson, sem var kjörinn til fjögurra ára frá 1. janúar 1988 á fundi sameinaðs Alþingis 17. desember 1987. Gaukur var endurkjörinn á fundum Alþingis 18. desember 1991 og 22. desember 1995, og þá fyrir tímabilið 1. janúar 1996 til 31. desember 1999. Gaukur fékk leyfi frá starfi umboðsmanns Alþingis frá 1. nóvember 1998 og frá sama tíma var Tryggvi Gunnarsson settur til að gegna starfi umboðsmanns í forföllum Gauks. Tryggvi Gunnarsson var kjörinn umboðsmaður Alþingis til fjögurra ára frá 1. janúar 2000 á fundi Alþingis 4. nóvember 1999. Tryggvi hefur síðan verið endurkjörinn fjórum sinnum, fyrir tímabilin 1. janúar 2004 til 31. desember 2007, 1. janúar 2008 til 31. desember 2011, 1. janúar 2012 til 31. desember 2015 og 1. janúar 2016 til 31. desember 2019. Tryggvi lét af störfum þann 1. maí 2021 og Skúli Magnússon tók við embættinu.
Kjör umboðsmanns Alþingis
Samkvæmt 1. gr. laga nr. 85/1997 kýs Alþingi umboðsmann Alþingis til fjögurra ára og skal hann uppfylla skilyrði laga til að gegna embætti hæstaréttardómara og má ekki vera alþingismaður. Ef umboðsmaður andast eða verður af öðrum sökum ófær um að gegna starfi sínu framvegis skal Alþingi kjósa umboðsmann að nýju. Sama hátt skal hafa á ef umboðsmaður fær að eigin ósk lausn frá embætti sínu eða tveir þriðju hlutar þingmanna samþykkja að víkja honum úr embætti. Við tímabundin forföll umboðsmanns setur forseti Alþingis staðgengil til að gegna embættinu meðan forföll vara.
Með lögum nr. 142/2008 var nýrri málsgrein bætt við 14. gr. laga nr. 85/1997, sem kveður á um að ef kjörnum umboðsmanni eru falin sérstök tímabundin verkefni af hálfu Alþingis getur forsætisnefnd Alþingis, að beiðni kjörins umboðsmanns, samþykkt að setja annan mann til að sinna starfi umboðsmanns þann tíma eða samhliða með kjörnum umboðsmanni. Sá sem settur er til starfsins skal uppfylla sömu hæfisskilyrði og umboðsmaður. Ef sá sem settur er starfar samhliða kjörnum umboðsmanni skulu þeir ákveða verkaskiptingu sín í milli og skulu upplýsingar þar um birtar á vefsíðu embættis umboðsmanns. Verði ágreiningur um verkaskiptinguna ákveður kjörinn umboðsmaður hana.
Á tímabilinu 1. janúar 2009 til 1. júlí 2010 var Róbert R. Spanó, nú dómari við Mannréttindadómstól Evrópu, settur umboðsmaður Alþingis á meðan Tryggvi Gunnarsson gegndi störfum fyrir rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008. Jafnframt gegndi Róbert stöðu setts umboðsmanns í tilteknum málum (ad hoc) á árunum 2011 og 2012. Þá var Þorgeir Ingi Njálsson, dómstjóri við héraðsdóm Reykjaness, settur umboðsmaður frá 15. febrúar 2014 til 30. júní s.á.
Hvíti riddarinn
Hvíti Riddarinn er íþróttafélag úr Mosfellsbæ sem var stofnað árið 1998. Knattspyrnudeild Hvíta riddarans hefur verið starfrækt frá stofnun félagsins en árið 2005 var körfuknattleiksdeild stofnuð innan þess. Hvíti Riddarinn leikur nú í fjórðu deild Íslandsmótsins í knattspyrnu og annarri deild Íslandsmótsins í körfuknattleik. Heimavöllur Hvíta Riddarans í fótbolta er Tungubakkavöllur í Mosfellsbæ.
Bahía Blanca
Bahía Blanca (Hvítavík) er borg í suðvesturhluta fylkisins Buenos Aires, í suður Argentínu. Í borginni búa rúmar 300 þúsund manns.