cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marilyn Monroe
Vandamál með staðalímyndina
Marilyn giftist Joe DiMaggio í janúar 1954 í San Francisco. Þau fóru í brúðkaupsferð til Japan stuttu eftir það. DiMaggio eyddi miklum tíma að vinna í Japan að spila hafnabolta svo að Marilyn flaug til Kóreu og skemmti yfir 13.000 bandarískum hermönnum. Marilyn sagði í viðtali að sú reynsla hafi hjálpað henni að sigra sviðshrollinn hennar.
Þegar hún kom aftur til Hollywood í mars 1954 þá fór hún aftur til Fox og fékk hlutverk í söngleiknum There's No Business Like Show Business. Myndin var óvinsæl og fékk hræðilega dóma. Leikur Marilyn var rakkaður niður af gagnrýnendum og flutningur hennar á lögunum var sagður hlægilegur. Monroe sagði í viðtali að henni hafði leiðst á meðan að tökum stóð enda hafði hún aðeins gert myndina út af því að forstjórar Fox sögðu að það væri eina leiðin fyrir hana að fá aðalhlutverkið í The Seven Year Itch.
The Seven Year Itch
Í september 1954 tók Marilyn upp myndina The Seven Year Itch sem var byggð á vinsælu Broadway leikriti. Eitt af atriðunum sem hún tók upp var skotið fyrir utan neðanjarðarlestarstöð í New York þar sem stór múgur af fólki fylgdist með. Í atriðinu stóð Marilyn fyrir ofan grindur á lestarstöðinni á meðan lestin keyrði fram hjá og vindurinn skaut upp pilsinu hennar. Fólk mætti með myndavélar og atriðið varð frægasti sena myndarinnar. Einn af þeim sem voru í áhorfendunum var Joe DiMaggio, eiginmaður hennar, sem var brjálaður yfir kringumstæðunum. Þegar tökum lauk sótti DiMaggio um skilnað og þau reyndu bæði að forðast fjölmiðla í lengri tíma eftir það. Monroe hafði verið boðið mikið af hlutverkum en hún neitaði af því að henni fannst þau of lítil og hún fór þá frá Hollywood í nokkurn tíma.
Upprennandi stórstjarna
Milton Greene var frægur ljósmyndari í Hollywood sem tók margar frægar myndir af Marilyn á ferli sínum. Þau urðu mjög góðir vinir og hún lét hann vita af skapraunum hennar vegna lágra launa hjá Fox og lélegum hlutverkum sem henni var boðið. Hún hafði fengi 18.000 bandaríkjadali fyrir Gentlemen Prefer Blondes en Jane Russell var borgað meira en 100.000 dali. Hún hélt því fram að hún gæti fengið mikið hærra kaup ef hún færi í burtu frá myndverinu. Milton hætti störfum árið 1954 og veðsetti húsið sitt til þess að hjálpa henni og leyfði henni að búa hjá fjölskyldu sinni á meðan þau reyndu að finna nýja stefnu fyrir ferillinn hennar.
Leikþjálfun og ný ást
Monroe hitti nýjan leikþjálfa það ár sem hét Constance Collier og hjálpaði henni töluvert. Collier benti Marilyn á það að hún væri með alla réttu hæfileikana til þess að leika í kvikmyndum en ekki á sviði. Collier gat ekki aðstoðað Marilyn lengi þó út af því að hún dó stuttu eftir að þær byrjuðu að vinna saman. Marilyn leitaði þá til Lee Strasberg sem var frægur leikþjálfi og hafði unnið með mörgum öðrum leikurum áður.
Í maí 1955 fór hún að vera með leikritahöfundinum Arthur Miller sem hún kynntist í New York og hann bauð henni svo út að borða stuttu seinna. Joe DiMaggio, fyrrverandi eiginmaður hennar, vildi þá byrja aftur með henni og fylgdi henni á frumsýningu myndarinnar The Seven Year Itch. Hann hélt líka upp á afmæli hennar með því að halda stórt afmælisteiti en hún stormaði út eftir stórt rifrildi í miðri veislunni. Þau héldu sig í burtu frá hvort öðru í lengri tíma eftir það.
Á meðan hún lærði hjá Actors Studio í New York þá fann hún það út að sviðsskrekkur var stærsta vandamálið hennar sem hún átti mjög erfitt með að vinna bug á. Hún sat alltaf aftast í tímunum til þess að forðast athygli. Hún og vinkona sín í bekknum Maureen Stapleton léku út byrjunaratriðið frá leikritinu Anna Christie sem Marilyn átti erfitt með. Hún mundi aldrei línurnar sínar í æfingum fyrr en hún sýndi fyrir framan hina nemenduna þegar allt gekk vel. Allir í herberginu klöppuðu á endanum og Marilyn þótti frábær. Strasberg sagði seinna að af öllum nemendum hans hafi aðeins tveir staðið upp úr, sá fyrri var Marlon Brando og sú seinni var Marilyn Monroe.
Endurkoma til Fox
Þegar The Seven Year Itch kom út og varð mjög vinsæl þá ákváðu forstjórar Fox að fara aftur í viðræður við Marilyn og draga upp hugsanlegann samning. Marilyn skrifaði undir samning á gamlársdag 1955 til sjö ára. Marilyn átti að gera fjórar myndir á næstu árum og fyrirtækið sem Marilyn hafði stofnað stuttu fyrir það (Marilyn Monroe Productions) myndi fá 100.000 bandaríkjadali fyrir hverja mynd og prósentu af ágóðanum fyrir sig. Marilyn myndi líka fá að vinna fyrir önnur myndver og hún var með rétt til þess að neita að leika í mynd sem hana langaði ekki að leika í.
Bus Stop
Bus Stop var fyrsta myndin sem Marilyn lék í undir nýja samningnum hennar hjá Fox. Monroe lék Chérie sem var fátæk kráarsöngkona og varð ástfangin af kúreka. Leikur Marilyn þótti góður og ganrýnandi hjá New York Times skrifaði að Marilyn hafði loksins reynst vera leikkona. Leikstjóri myndarinnar Joshua Logan sagði að Marilyn hafi komið honum á óvart og verið algjör stórstjarna á meðan á tökum stóð. Logan stakk upp á því að Marilyn ætti að vera tilnefnd til Óskars fyrir hlutverk sitt en það gerðist ekki. Hún var samt tilnefnd til Golden Globe.
Á þeim tíma komst það í fjölmiðla að Marilyn átti í sambandi við Arthur Miller og þau voru of kölluð "séníið og stundaglasið" í blöðunum. Monroe var oft hvött af fólki hjá Fox að fara frá Miller út af því að stjórnvöld yfirheyrðu hann út í eitt út af stjórnmálaskoðunum hans en hann var kommúnisti. Þau giftust 29. júní, 1956.
The Prince and the Showgirl
Þegar hún kláraði Bus Stop var Marilyn valin í aðalhlutverkið í myndinni The Prince and the Showgirl sem var leikstýrð af Laurence Olivier sem lék einnig aðalhlutverk. Olivier fannst Marilyn vera fyndin gamanleikkona sem þýddi að hún væri líka frábær leikkona að hans sögn. Olivier var ekki hrifinn af leikþjálfa Marilyn og á meðan tökum stóð í Englandi fannst hann hún reyna of mikið á hana.
Olivier sagði seinna að Marilyn hafi verið „yndisleg“. Leikur Marilyn fékk fagnaðaróp gagnrýnenda sérstaklega í Evrópu þar sem hún vann ítölsku verðlaunin David di Donatello sem er ítalska útgáfan af óskarnum. Hún fékk líka tilnefningu til BAFTA verðlaunanna árið 1957.
Seinni myndir
Ár leið þangað til að hún fór að leika á ný en hún eyddi því ári með eiginmanni sínu. Þau eyddu frítíma sínum á Long Island og hún varð ólétt og missti fóstrið snemma.
Some Like it Hot
Eftir að Miller hvatti hana að snúa til baka til Hollywood ákvað Marilyn að taka við hlutverki í myndinni Some Like it Hot. Gamanmyndin var leikstýrð af Billy Wilder sem valdi hana í hlutverk „Sugar Cane“ á móti stórleikurunum Tony Curtis og Jack Lemmon. Monroe var sérstaklega erfið við tökurnar á myndinni af því að hún neitaði að hlusta á það sem leikstjórinn sagði og heimtaði að allskonar atriði yrðu endurtekinn þangað til hún var sátt. Marilyn varð góð vinkona Jack Lemmons og þau töluðu oft lengi saman eftir tökur en henni líkaði illa við Tony Curtis sem hafði lýst ástaratriðinu þeirra með því að segja að það hafi verið eins og að kyssa Hitler. Monroe komst að því að hún var ólétt á meðan að tökum stóð í október 1958 en missti fóstur aftur í desember.
Myndin þótti vel heppnuð og var tilnefnd til sex óskarsverðlauna og varð sígild undireins. Marilyn fékk Golden Globe verðlaun fyrir leik sinn sen Sugar Cane en allar stjörnur myndarinnar urðu mjög vinsælar á meðal áhorfenda eftir að hún gefinn út í kvikmyndahúsum. Billy Wilder sagði í viðtali að Marilyn hafi verið mjög þreytandi og að hefði þurft að kenna henni að mæta á réttum tíma.
Let's Make Love og The Misfits
Á þessum tíma versnaði heilsa Marilynar mikið og hún hóf að ganga til sálfræðings sem sagði í viðtali eftir að hún dó að hún hafi kvartað undan svefnleysi. Hún fór til margra lækna og náði sér í óhoflegt úrval af verkjalyfjum og svefntöflum. Samkvæmt sálfræðingnum var hún orðin fíkill árið 1959 og sama hvað hún reyndi gat hún ekki hætt að taka lyfin. Sálfræðingurinn reyndi að hjálpa henni að losna við fíknina með því að minnka magnið sem hún tók af lyfjum.
Árið 1960 tók Marilyn að sér hlutverk Roslyn Tabor í myndinni The Misfits þar sem hún lék á móti Clark Gable og öðrum stórum Hollywood leikurum. Myndin var skrifuð af Arthur Miller og var byggð á smásögu um fráskilda konu og aldraðan kúreka í Nevada sem Miller hafði skrifað árið 1956. Monroe átti erfitt með að leika á meðan á tökum stóð enda var hún orðin háð töflunum sem hún var að taka og drakk áfengi í óhófi. Í ágúst 1960 þurfti að senda Marilyn á spítala þar sem hún sat inni í 10 daga. Fjölmiðlarnir héldu því fram að hún hefði verið nær dauða en þau vissu ekki afhverju hún var veik. Þegar hún fór aftur til Nevada og kláraði myndina var samband hennar og Millers mikið verra og þau rifust út í eitt. Margir af hinum leikurunum kvörtuðu einnig undan veikindum og Clark Gable var dáinn innan tíu daga eftir að tökum lauk og Marilyn var farin frá eiginmanni sínum. Gangrýnendum fannst myndin slæm og hún var flop í kvikmyndahúsum þó að fólk hafi síðan hrósað leik Clarks og Marilyn miðað við kringumstæður og veikindi.
Something's Got to Give
Árið 1962 hóf Marilyn að leika í myndinni Something's Got To Give sem George Cukor leikstýrði. Þegar byrjað var að kvikmynda var Marilyn mjög veik með háan hita. Framleiðandi myndarinnar Henry Weinstein tók eftir því að hún leit hræðilega út á meðan að hún gerði sig klára fyrir næsta atriði hennar.
Þann 19. maí það ár mætti hún í afmælisveislu John F. Kennedy þáverandi forseta Bandaríkjanna í New York. Mágur forsetans hafði stungið upp á því að hún myndi fara upp á sviðið og hún söng afmælissönginn fyrir hann sem var sýndur í beinni útsendingu út um öll Bandaríkin. Þetta atriði er enn í dag mjög frægt og er hægt að finna út um allt á internetinu.
Þegar Marilyn sneri aftur í vinnuna var hún strax rekinn enda hafði hún aðeins mætt tólf sinnum en hún átti að hafa mætt 35 daga. Myndverið, Fox, kærði hana svo og forstöðumaður fyritækisins Peter Levathes gaf út yfirlýsingu kvartandi að stjörnur væru orðnar ofdekraðar og að fangarnir væru farnir að reka fangelsið í staðinn fyrir verðina.
Eftir að hafa verið rekin fór Marilyn í margar myndatökur og viðtöl við tímarit eins og Cosmopolitan, Vogue og Life. Myndirnar sem hún tók fyrir Vogue voru mjög djarfar og hún var nakin á nokkrum þeirra. Viðtal hennar við Life varð hennar síðasta og hún ræddi samband sitt við aðdáendur sína og vandamál hennar við það að samsama sig við stjörnuna hennar og kyntákn hennar.
Síðustu vikur lífi hennar eyddi hún með því að leita að nýjum hlutverkum í bíómyndum og umræður hófust um nýjann samning við Fox. Nýji samningurinn hennar var upp á eina milljón bandaríkjadali fyrir tvær myndir en Marilyn hélt áfram að fara í prufur fyrir margar myndir sem hún fékk ekki. Allan Whitey Snyder, maðurinn sem hún eyddi miklum tíma með síðasta hluta lífs síns, lýsti hegðun Marylinar síðustu viku lífs hennar sem frábærri. "Hún leit aldrei betur út" sagði hann og talaði um hversu glöð hún var að hafa snúið blaðinu við.
Dauðinn og afleiðingar
thumb|left|Gröfin hennar Lögreglan var kölluð á vettvang klukkan fjögur að morgni þann 5. ágúst árið 1962 eftir að ráðskona Marilyn hafði hringt á neyðarlínuna og tilkynnt hana látna. Lögreglumaðurinn kom að líki leikkonunnar þar sem hún lá nakinn í rúminu sínu með hendina á símtólinu og fullt af lyfseðilsskyldum lyfjum á náttborðinu. Yfir tólf milligröm af sterkum lyfjum fundust í maganum á henni og læknirinn sagði að dánarorsök hennar hefði verið of stór skammtur af lyfjum í einu. Jarðarför hennar fór fram þann 8. ágúst í kirkjugarði í Kaliforníu. Stofnandi Playboy, Hugh Hefner lét taka frá reitinn við hliðin á Marilyn fyrir sjálfan sig þar sem hann mun láta grafa sig þegar hann deyr.
Samsæriskenningar
Margar kenningar hafa komið upp síðan Marilyn dó um hvort hún hafi verið myrt. Margir trúa því að ráðskonan hafi drepið Marilyn en aðrir hafa gengið svo langt og haldið því fram að sjálfur forseti Bandaríkjanna hafi banað henni.
Jack Clemmons, lögreglumaðurinn sem var fyrstur á vettvang trúði því að ráðskona Marilyn, Eunice Murray hafi átt eitthvað að gera við dauða hennar. Honum fannst það sérstakt að Murray hafði sett þvott í þvottavélina snemma um morguninn og þegar hann spurði hana var hún mjög taugaveikluð þegar hún talaði. Murray hélt því fram að hún hafði tekið eftir því að svefnherbergishurð Marilynar var læst um miðnætti nóttina áður og þegar hún bankaði á hurðina svaraði enginn. Þá hringdi hún í Dr. Engelberg sem var sálfræðingur Marilynar. Engelberg mætti á staðinn og bankaði á hurðina hjá Marilyn en ekkert svar barst svo að hann fór upp að glugganum hjá henni og sá hana liggja þar hreyfingarlausa. Hann braut gluggann og kom sér inn og fann út að hún var dáin. Murray beið þá í fjórar klukkustundir þangað til hún hringdi í lögregluna og í millitíðinni setti hún í þvottavélina.
Kennedy bræðurnir komu upp í máli Marilyn og það kom í ljós að síðasta símtal hennar var til forsetans. Samkvæmt vini hennar, Robert Slatzer, hafði Marilyn planað að halda blaðamannafund á mánudaginn eftir helgina til þess að ræða samband sitt við Kennedy bræðurna. Hún var líka búin að panta tíma með lögfræðingi sínum rétt fyrir blaðamannafundinn til þess að breyta erfðarskránni sinni.
Einkalíf
Marilyn var gift þrisvar sinnum, fyrst James Dougherty, næst hafnaboltaspilaranum Joe DiMaggio og síðast Arthur Miller. Fólk hefur haldið því fram að Marilyn hafi verið viðhald bæði John F. Kennedy og Robert F. Kennedy. Marlon Brando hefur einnig haldið því fram að hafa haft ástarsamband með Marilyn í ákveðinn tíma.
James Dougherty
Marilyn giftist James Dougherty þann 19. júní árið 1942 þegar hún var aðeins sextán ára gömul. Dougherty sagði frá í bókinni sinni To Norma Jeane with Love, Jimmie að þau hafi verið ástfangin en hún þráði frægðina meira en hann og þráin hennar tældi hana í burtu. Árið 1953 skrifaði hann stutta grein fyrir blaðið„Photoplay“ þar sem hann sagði frá að hann hefði ætlað að fara frá henni en hún hafði hótað að fyrirfara sér svo að hann ákvað að vera áfram hjá henni. Dougherty hélt því fram þangað til hann dó að hann hefði búið til karakterinn hennar Marilyn og að myndverin hefðu neytt hana til þess að skilja við hann. Það hefur þó komið fram að hann hefði skilið við hana eftir að hann kom til baka frá stríðinu út af því að hún neitaði að hætta fyrirsætustörfum. Dougherty var kvæntur á ný mánuðum eftir að hann skildi við Marilyn.
Joe DiMaggio
thumb|right|Marilyn Monroe og Joe DiMaggio í Japan í brúðkaupsferðinni þeirra Marilyn hitti Joe DiMaggio árið 1952 eftir að sameiginlegur vinur setti upp stefnumót. Þau giftust í janúar 1954 og fóru síðan í brúðkauðsferð til Tokyo. Á meðan þau voru þar var Marilyn beðin um að fljúga til Kóreu til þess að skemmta hermönnum þar sem hún skemmti í fjóra daga.
Þegar þau sneru til baka til Bandaríkjanna fór hjónabandið strax í vaskinn. Þegar hún tók upp fræga pilsatriðið í The Seven Year Itch var Joe DiMaggio einn af mörgum áhorfendum og hann varð brjálaður af reiði. Þau rifust mikið eftir það atriði og hún sótti um skilnað stuttu seinna eftir að hafa verið gift í minna en eitt ár.
Stuttu seinna reyndu þau aftur að hefja samband og hann hélt afmælisveislu fyrir hana árið 1961 í húsinu sínu en þau voru aldrei par aftur. Eftir að hún dó þá sá hann um jarðarförina hennar og lét senda sex rauðar rósir til hennar þrisvar sinnum í viku í meira en tuttugu ár eftir lát hennar.
Kennedy-bræðurnir
Þann 19. maí árið 1962 söng Marilyn afmælissönginn fyrir John F. Kennedy í beinni sjónvarpsútsendingu í New York. Fatahönnuðurinnn Jean Louis hannaði kjóll sérstaklega fyrir hana sem var seinna seldur á uppboði árið 1999 fyrir rúmar 1.26 milljónir bandaríkjadala. Margir hafa haldið því fram að Marilyn hafi átt í sambandi við John F. Kennedy og Robert F. Kennedy sem voru báðir giftir. Sumir hafa jafnvel sagt að Kennedy bræðurnir hafi myrt Marilyn með því að dæla í hana lyfjum. Sú kenning var aldrei tekin alvarlega af lögreglunni enda fundust engin sönnunargögn sem studdu hana. Robert Kennedy var engu að síður í Kaliforníu daginn sem Marilyn dó 4. ágúst árið 1962.
Í dægurmenningu
Marilyn er átrúnaðargoð margra enn í dag og oft tilvitnað í í auglýsingum, kvikmyndum, tísku og fleiru. Margar leikkonur þar á meðal Anna Faris hafa endurleikið atriði Marilynar í The Seven Year Itch og margar stórstjörnur sérstaklega Madonna hafa farið í myndartökur og stillt sér upp eins og Marilyn hafði gert áður. Margar ævisögur hafa verið skrifaðar um Marilyn sem hafa orðið metsölubækur út um allan heim. Margir frægir söngvarar þar á meðal Lady Gaga og Jon Bon Jovi hafa sungið um Marilyn og nokkrar óperur hafa verið skrifaðar um hana. Marilyn er oft mjög vinsæl á meðal eftirherma og það eru oft margar "Marilynar" á gleðigöngum.
Heimildir
Greinin er að hluta til þýdd frá ensku útgáfunni en það er einnig búið að bæta við ákveðnum atburðum frá lífir Marilynar og heimildirnar eru sýndar í listanum fyrir neðan. http://en.wikipedia.org/wiki/Marilyn_monroe
.au
.au er þjóðarlén Ástralíu. .au Domain Administration (auDA) hefur yfirumsjón með léninu.
Tenglar
Toppdomän
Pampas
thumb|350px|Kort af Suður-Ameríku sem sýnir pamaps í suðaustur hluta að Atlantshafinu. thumb|250px|Séð yfir Pampas landslag. hestar á beit á sléttu á Pampas|thumbnail
Landslag og gróðurgerð sem einkennir grassléttur eins og Pampas svæðið er kallað gresja í Norður-Ameríku, steppa  í Rússlandi, savanni í Afríku og veldt í Suður-Afríku.
Daníel Ágúst Haraldsson
Daníel Ágúst Haraldsson (fæddur 26. ágúst 1969) er íslenskur söngvari. Hann er söngvari hljómsveitanna Ný Dönsk og GusGus. Hann söng lagið „Það sem enginn sér“ í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 1989 og lenti í síðasta sæti (0 stig). Sama ár útskrifaðist hann úr Menntaskóla Reykjavíkur og gaf út plötuna, Ekki er á allt kosið, með hljómsveitinni Nýdönsk, þar sem hann er aðalsöngvari, ásamt Birni Jörundi Friðbjörnssyni. Nýdönsk er starfandi og hafa þeir gefið út 13 plötur, og spila enn á tónleikum um allt land.
Brendan Fraser
thumb|Fraser, [[2022]] Brendan James Fraser (f. 1968 í Indianapolis) er bandarískur leikari.
Fraser vann Óskarsverðlaunin sem besti aðalleikarinn árið 2023 fyrir leik sinni í kvikmyndinni The Whale.
Suðurnesjabær
Suðurnesjabær er sveitarfélag á Suðurnesjum sem nær yfir stærstan hluta af Miðnesi, frá Básendum í vestri að Hólmsbergsvita í austri. Innan sveitarfélagsins eru Stafnes, Hvalsnes, Fuglavík, Sandgerði, Flankastaðir, Kirkjuból, Garðskagi, Garður og Leira. Sandgerðishöfn er helsta höfn sveitarfélagsins. Flugstöð Leifs Eiríkssonar og stærstur hluti Keflavíkurflugvallar eru innan marka Suðurnesjabæjar, en ekki hverfið Ásbrú sem er innan marka Reykjanesbæjar. Þar er að finna leifar af ratsjárstöðinni Rockville. Skemmur sem reistar voru yfir fyrirhugaða starfsemi Norðuráls við Helguvík eru innan marka Suðurnesjabæjar.
Tveir golfvellir eru í sveitarfélaginu: Kirkjubólsvöllur (Golfklúbbur Sandgerðis) og Hólmsvöllur (Golfklúbbur Suðurnesja). Þar eru líka tvö knattspyrnufélög: Knattspyrnufélagið Víðir í Garði og Knattspyrnufélagið Reynir í Sandgerði. Hvort félagið er með sinn útigrasvöll.
Í sveitarfélaginu eru fjórir vitar: Stafnesviti, Sandgerðisviti, Garðskagaviti og Hólmsbergsviti. Björgunarsveitin Sigurvon starfar í Sandgerði, en Björgunarsveitin Ægir í Garði. Tveir leikskólar eru í sveitarfélaginu og tveir grunnskólar: Gerðaskóli og Sandgerðisskóli. Rannsóknasetur Háskóla Íslands á Suðurnesjum er í Sandgerði. Þrjár kirkjur eru í Suðurnesjabæ: Hvalsneskirkja, Sandgerðiskirkja og Útskálakirkja.
Samanlagður íbúafjöldi Sandgerðis og Garðs var 3.374 þann 1. janúar 2018 samkvæmt tölum Hagstofu Íslands og er nýja sveitarfélagið því næstfjölmennast á Suðurnesjum á eftir Reykjanesbæ. Í Grindavík voru á sama tíma 3.323 svo að fjöldinn var nánast sá sami, en síðan þá hefur orðið aðeins meiri fjölgun í Suðurnesjabæ.
Saga
Sandgerðisbær og Sveitarfélagið Garður sameinuðist í eitt sveitarfélag þann 10. júní 2018 eftir að sameining hafði verið samþykkt í kosningum í báðum sveitarfélögunum. Í nóvember 2018 voru íbúar sveitarfélagsins beðnir um að kjósa nafn á sameinaða sveitarfélagið. Nafnið „Suðurnesjabær“ var vinsælast og hlaut 75,3% atkvæða.
Bæjarstjóri var ráðinn á fundi bæjarstjórnar þann 18. júlí 2018, Magnús Stefánsson, sem áður gegndi stöðu bæjarstjóra í Garði, en Sigrún Árnadóttir, fráfarandi bæjarstjóri Sandgerðis sótti ekki um. Magnús tók við embætti þann 15. ágúst. Ráðhúsinu var skipt þannig að bæjarskrifstofurnar eru staðsettar í Garði, en fjölskyldusvið er í Sandgerði.
Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi
thumb|Holdssveikraspítalinn á mynd sem [[Magnús Ólafsson tók árið 1910.]] thumb|Holdsveikraspítalinn árið 1937 Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi var holdsveikraspítali í Laugarnesi starfræktur á árunum 1898-1943. Húsið stóð á grunni biskupsstofu sem þar stóð áður. Yfirlæknir var Sæmundur Bjarnhéðinsson.
Aðdragandi
thumb
Á fyrstu áratugum 20 aldarinnar var rekinn holdsveikraspítali í Laugarnesi í glæsilegu timburhúsi. Holdsveikraspítalinn í Laugarnesi var vígður 27. júlí 1898 og fyrstu sjúklingarnir komu á spítalann 10. október 1898. Holdsveikraspítalinn var gjöf dönsku Oddfellowreglunnar til íslensku þjóðarinnar. Hann var byggður fyrir gjafafé sem safnað var í Danmörku. Nokkru áður eða sumrin 1895 og 1896, ferðaðist hér um landið á vegum landstjórnarinnar danskur læknir dr. Edvard Ehler til að kynna sér útbreiðslu holdsveiki og meðferð sjúkra á Íslandi. Ehler skrifaði blaðagreinar og hélt erindi í Danmörku um bágborið ástand í heilbrigðismálum á Íslandi og lýsti holdsveiki sem smitsjúkdóm þar sem einangrun holdsveikra og hentug spítalavist væri áhrifamesta vörnin.
Saga
thumb|right|Laugarnesspítali var vígður 1898 Spítalinn var þá stærsta hús sem hafði verið reist á Íslandi­ og hann er stærsta timburhús sem nokkru sinni hefur risið hér á landi. Holdsveikraspítalinn var gerður fyrir 60 sjúkrarúm, en talið er að um aldamótin 1900 hafi um 237 verið holdsveikir á Íslandi. Þegar holdsveikum fækkaði var hluti byggingarinnar tekinn til annarra nota. Spítalabyggingin brann til grunna 7. apríl 1943. Hernámsliðið hafði þá yfirtekið spítalann. Þeir fáu holdsveikisjúklingar sem enn voru á landinu höfðu nokkru áður verið fluttir á Kópavogshæli.
Upphaf hjúkrunarnáms
Holdsveikraspítalinn markar upphaf spítalabygginga á Íslandi og þangað má líka rekja upphaf hjúkrunarnáms. Gjöf Oddfellowreglunnar fylgdi sú krafa, að hjúkrun á spítalanum yrði undir stjórn fulllærðrar hjúkrunarkonu en engar hjúkrunarkonur voru þá til á Íslandi. Þess vegna voru fyrstu yfirhjúkrunarkonur Holdsveikraspítalans danskar og þær fluttu til landsins erlendan spítalaaga, sem var Íslendingum framandi. Strax haustið 1898 voru ráðnar stúlkur að spítalanum til aðstoðar við hjúkrunina, og þannig hófst skipulegt hjúkrunarnám á Íslandi, því síðar fóru þessar stúlkur til Danmerkur og luku hjúkrunarnámi þar.
Christophine Bjarnhéðinsson lauk hjúkrunarnámi í Danmörku árið 1897 en sigldi til Íslands í júlímánuði 1898 og varð fyrsta yfirhjúkrunarkona Holdsveikraspítalans. Hún hafði aldrei séð holdsveika manneskju þegar hún hóf störf.
Christophine gegndi stöðu yfirhjúkrunarkonu þar til hún gekk að eiga Sæmund Bjarnhéðinson prófessor og yfirlækni spítalans árið 1902. Frumburður þeirra hjóna, Kolfinna, fæddist svo sumarið 1903 (Margrét Guðmundsdóttir, 2010).
Fröken Harriet Kjær tók við stöðu yfirhjúkrunarkonu í Laugarnesi af frú Bjarnhéðinsson. Petrus Beyer yfirmaður Oddfellowreglunnar í Danmörku réð Kjær til starfa. Hún lauk hjúkrunarnámi árið 1890 og hafði unnið við hjúkrun í 13 ár. Læknisfrúin hefur eflaust létt þessum samlanda sínum fyrstu sporin hér á landi og komið henni í kynni við mágkonu sína, Bríeti Bjarnhéðinsdóttur, ristjóra Kvennablaðsins. Þau kynni urðu til þess að Kjær hóf skrif um hjúkrun á árunum 1903-4.
SIEF
thumb|right|Merki SIEF SIEF (úr frönsku: Societé Internationale d'Ethnologie et de Folklore, „Alþjóðasamtök um þjóðháttafræði og þjóðfræði“) er fræðafélag á sviði mannfræði og þjóðfræði með höfuðstöðvar í Meertens Instituut í Amsterdam. Innan félagsins starfa vinnuhópar á ýmsum sérsviðum sem fást við menningararf, trú, helgisiði, menningargreiningu, og fleira. Félagið var stofnað árið 1964 á grunni eldra félags, Commission des Arts et Traditions Populaires, sem var stofnað árið 1928 á vegum Þjóðabandalagsins. Núverandi forseti félagsins er Nevena Škrbić Alempijević (Króatíu).
Ljóskastari
Ljóskastari eða kastljós er lampi sem kastar frá sér ljósi í eina átt og eru speglar eða aðrir endurvarpsfletir notaðir til að magna ljósið upp og beina því þangað sem því er ætlað að lýsa. Ljóskastarar voru fyrst notaðir af breska sjóhernum árið 1882.
SIEF
Félagið skipuleggur stóra ráðstefnu á tveggja ára fresti og er aðili að alþjóðasamtökum mannfræðifélaga, World Council of Anthropological Associations.
Jacob Reenhielm
Jacob Reenhielm (1644 – 1691), var sænskur aðalsmaður, fornfræðingur og þýðandi fornrita, þjóðminjavörður Svía 1675–1678. Hann hét Jacob Isthmenius, en tók upp nafnið Reenhielm (eða Reenhjelm) þegar hann var aðlaður, 1675.
Hann fæddist í Uppsölum. Foreldrar hans voru Isacus Isthmenius prófastur og prófessor, og Anna Gestricia. Jacob missti föður sinn ungur og giftist móðir hans þá Olof Vereliusi fornfræðingi og þjóðminjaverði, sem varð stjúpfaðir hans.
Jacob hóf ungur nám í Uppsalaháskóla og naut leiðsagnar stjúpföður síns, Olofs Vereliusar, sem leiðbeindi honum við nám í fornfræði, einkum í fornsögum og minjum frá fyrri tíð.
Jacob Isthmen ákvað að leggja fyrir sig herþjónustu og hafði náð liðsforingjatign 1675, þegar hann var aðlaður og skipaður þjóðminjavörður. Hann tók þá upp nafnið Reenhielm. Embættisveitingin var þó aðeins að nafninu til, því að stjúpfaðir hans, Olof Verelius, og fornfræðingurinn Johan Hadorph, sem gengið hafði verið fram hjá við embættisveitinguna, fóru í raun með embættið. Og þar sem Reenhielm fékk engin laun fyrir, sagði hann embættinu lausu 1678 og gekk árið eftir að nýju í þjónustu hersins. Hann tók þátt í hernaði á Skáni og í Noregi, en dró sig fljótlega í hlé og settist að á búgarði sínum Täby í Uppsalaléni. Þar dó hann 1691.
Jacob Reenhielm fékkst nokkuð við útgáfustörf og þýðingar á fornritum, og er hans fyrst og fremst minnst fyrir frumútgáfuna á Ólafs sögu Tryggvasonar eftir Odd munk. Bandaríski fræðimaðurinn Theodore M. Andersson fer viðurkenningarorðum um þá útgáfu í nýlegri þýðingu sögunnar (2003), og telur hana óvenjulega metnaðarfulla miðað við sinn tíma.
Hin svokallaða Lundarbók í Háskólabókasafninu í Lundi er stundum kölluð Codex Reenhielmianus, af því að Jacob Reenhielm átti hana og ritaði nafnið sitt í hana, 1682.
Kreólamál
thumb|right|Skilti á [[gvadelúpkreólska|gvadelúpkreólsku sem merkir „hægið á, börn að leik“]] Kreólamál eða kreólska er tungumál sem hefur orðið til við blöndun tveggja eða fleiri tungumála. Munurinn á kreólamáli og blendingsmáli er að kreólamál er fullbúið tungumál sem er notað við allar aðstæður en blendingsmál er oft einfaldað og aðeins notað við tiltekna tegund samskipta, til dæmis í viðskiptum. Kreólamál verður til þegar fólk fer að tala blendingsmál sem móðurmál. Orðaforði kreólamáls er allur fenginn úr upprunamálunum en málfræðin getur verið gerólík. Oft eru kreólamál töluð við aðstæður þar sem eitt af upprunamálunum er opinbert tungumál meðan kreólamálið nýtur ekki opinberrar stöðu. Málhafar þurfa því líka að tala eitt af upprunamálum kreólamálsins sem leiðir til tíðra málskipta og getur orðið til þess að „afblanda“ kreólamálið og jafnvel útrýma því.
Málfræðingar eru ekki á eitt sáttir um skilgreiningu kreólamála. Sumir líta svo á að þetta sé sögulegt hugtak sem vísar til nýlendustefnu og þrælahalds þar sem myndun kreólamála sé í raun ekkert ólík myndun annarra tungumála og kreólamál því í engu frábrugðin öðrum tungumálum.
Dæmi um kreólamál eru bahamíska (Bahamaeyjar), áströlsk kríólska (Ástralía) og manglish (Malasía) sem hafa þróast út frá ensku; máritíska (Máritíus) og haítíska (Haítí) sem þróuðust út frá frönsku; kituba (Mið-Afríka) sem þróaðist út frá kikongo; chavacano (Filippseyjar) og papiamento (ABC-eyjarnar) út frá spænsku; júba-arabíska (Suður-Súdan) út frá arabísku og betawi (Djakarta) út frá malasísku.
Jónahaf
thumb|right|Kort sem sýnir Jónahaf, en einnig [[Tyrrenahaf, Adríahaf og Eyjahaf]] Jónahaf (gríska: Ιóνιo Πελαγoς; albanska: Deti Ion) er hafsvæði í Miðjarðarhafi á milli Suður-Ítalíu, Albaníu (Otrantósund) og Grikklands (Jónaeyjar).
Jónahaf tengist við Tyrrenahaf um Messínasund og við Adríahaf um Otrantósund.
Bandaríska Samóa
Bandaríska Samóa eru fimm aðaleyjar og tvö kóralhringrif. Stærsta og fjölmennasta eyjan er Tutuila, en auk hennar eru þar Manu'a-eyjar, Rose-rif og Swains-eyja. Bandaríska Samóa er sá hluti Samóaeyja sem er vestan við Cooks-eyjar, norðan við Tonga og um 500 km sunnan við Tókelá. Í vestur eru Wallis- og Fútúnaeyjar. Bandaríska Samóa er syðsta yfirráðasvæði Bandaríkjanna og, ásamt Jarvis-eyju, annað tveggja sunnan miðbaugs. Helstu útflutningsafurðir eyjanna eru túnfiskur og helsta viðskiptaland þeirra er Bandaríkin.
Samóaeyjar hafa verið byggðar Pólýnesum frá því um 850 e.Kr. Franski landkönnuðurinn Louis-Antoine de Bougainville kom til eyjanna árið 1768 og nefndi þær „Stýrimannseyjar“. Á 19. öld hófu Evrópumenn trúboð á eyjunum. Í mars 1889 hófst Samóadeilan þegar Þjóðverjar gerðu innrás. Þrjú bandarísk herskip voru send til hafnarinnar í Apia til að ráðast á þrjú þýsk herskip sem þar voru. Áður en til átaka kom sökkti fellibylur öllum skipunum sem leiddi til vopnahlés. Deilan var leyst árið 1899 með þríhliða samningi milli Þjóðverja, Bandaríkjamanna og Breta sem kvað á um skiptingu eyjanna í tvennt. Bandaríkin fengu eystri hlutann. Bandaríkjamenn lögðu svo eyjarnar undir sig á næstu árum með því að neyða höfðingja eyjanna til að undirrita skjöl sem afhentu þeim yfirráð yfir landinu. Bandaríski sjóherinn fór með stjórn eyjanna. Árið 1956 tók svæðiskjörinn landstjóri við af þeim sem bandaríski sjóherinn hafði skipað. Jarðskjálftinn við Samóa 2009 olli miklu tjóni og tugir manna létust.
Í Bandaríska Samóa búa um 55.000 manns sem flestir eru jafnvígir á ensku og samósku. Þaðan kemur hæsta hlutfall nýliða í Bandaríkjaher af öllum yfirráðasvæðum Bandaríkjanna. Bandaríska Samóa hefur verið aðili að Kyrrahafssambandinu frá 1983.
Landfræði
Bandaríska Samóa er hluti af Eyjaálfu og er annað af tveimur yfirráðasvæðum Bandaríkjanna á suðurhveli jarðar. Hitt svæðið er Jarvis-eyja. Heildarlandsvæði Bandarísku Samóa er um 200 ferkílómetrar, sem er örlítið stærra en Washington D.C., og nær yfir fimm fjalllendar eldfjallaeyjar og tvö hringrif. Eldfjallaeyjarnar fimm eru Tutuila, Aunu'u, Ofu, Olosega og Ta‘ū. Hringrifin eru Swains-eyja og Rose-rif. Af þessum sjö eyjum er aðeins Rose-rif óbyggt; það er hafminjasvæði. Bandaríska Samóa nær syðst allra yfirráðasvæða Bandaríkjanna, fjórtán gráður sunnan miðbaugs.
Vegna staðsetningarinnar í Suður-Kyrrahafi er Bandaríska Samóa oft í leið fellibylja frá nóvember til apríl. Rose-rif er austasti hluti svæðisins og er einn af útpunktum Bandaríkjanna. Þjóðgarðurinn á Bandarísku Samóa er í Bandarísku Samóa.
Hæstu fjöll landsins eru Lata-fjall (Ta‘ū), 970m; Matafao-tindur, 653m; Piumafua (Olosega), 639m; og Tumutumu (Ofu), 494m. Pioa-fjall, sem er uppnefnt „Rainmaker“, er 524m. Bandaríska Samóa býr líka yfir einhverjum af hæstu sjávarklettum heims, 910m á hæð.
Vailulu'u er neðansjávareldfjall sem liggur 45 km austan við Ta‘ū á Bandarísku Samóa. Það var uppgötvað árið 1975 og hefur verið rannsakað síðan af alþjóðlegu teymi vísindamanna, sem hefur leitt til aukins skilnings á hreyfingum jarðskorpunnar. Inni í gíg Va'ilulu er virk neðansjávareldkeila sem heitir Nafanua eftir stríðsgyðju Samóa.
Veðurfar
Á Bandarísku Samóa ríkir hitabeltisloftslag allt árið, með tvær árstíðir; þurrkatíma og regntíma. Regntíminn er venjulega frá desember fram í mars, og þurrkatíminn frá apríl til september. Meðalhiti er 27-28°C árið um kring.
Loftslag á Bandarísku Samóa er heitt og rakt. Meðalhiti er um 26,7°C og sveiflast um 8° yfir árið. Vetur á suðurhveli, frá júní fram í september, er svalasti tími ársins. Sumarmánuðina, frá desember til mars, er mestur hiti, en þurrkatíminn nær frá apríl til nóvember. Samt sem áður fellur regn nær daglega úr skýjum sem ferðast með staðvindum að eyjunum. Þau stöðvast við fjöllin umhverfis Pagó Pagó-höfn þar sem meðalársúrkoma er um 5.100 mm.
Samgöngur
Á Bandarísku Samóa eru 240 km af þjóðvegum (áætlað 2008). Hámarkshraði er 30 mílur á klukkustund. Hafnir eru meðal annars í Aunu'u, Auasi, Faleāsao, Ofu-Olosega og Pagó Pagó. Engar járnbrautir eru á Samóa. Aðalflugvöllurinn er Alþjóðaflugvöllurinn í Pagó Pagó á Tutuila. Tveir flugvellir eru á Manu'a-eyjum: Ofu-flugvöllur á Ofu, og Fitiuta-flugvöllur á Ta'u. Samkvæmt gögnum frá 1999 er enginn kaupskipafloti á eyjunum.
Þann 8. júní 1922 hóf fyrsta almenningsvagnakerfið starfsemi. Núverandi kerfi almenningsvagna er kallað aiga. Í því eru vagnar sem fara um Tutuila.
Allianz
Allianz er evrópskt fjármálafyrirtæki með höfuðstöðvar í München.
Facon
thumb|Faconmenn árið 1962. Frá vinstri, Hjörtur Guðbjartsson, Jón Kr. Ólafsson, Jón G. Ingimarsson og Ástvaldur Jónsson. Ljósmyndina tók Valdimar B. Ottósson thumb|Hljómsveitin Facon 1969. Frá vinstri, Jón Kr. Ólafsson, Ástvaldur Jónsson, Grétar Ingimarsson og Pétur Bjarnason. Facon var íslensk hljómsveit sem var stofnuð á Bíldudal árið 1962. Stofnandi hennar var Hjörtur Guðbjartsson, en aðrir meðlimir hennar voru þeir Jón Kr. Ólafsson, Ástvaldur Jónsson og Jón Ingimarsson. Árið 1969 lauk ferli hljómsveitarinnar með útgáfu fjögurra laga hljómplötu hjá SG - hljómplötum en hún hafði að geyma hið geysivinsæla lag "Ég er frjáls". Þá skipuðu hljómsveitina þeir Pétur Bjarnason á bassa, Ástvaldur Jónsson gítar og píanó, Grétar Ingimarsson trommur og Jón Kr. Ólafsson söngvari.
Liam Hemsworth
Liam Hemsworth (fæddur 13. janúar 1990) er ástralskur leikari. Hann lék hlutverk Josh Taylors í sápuóperunni Nágrannar og einnig sem Marcus í barnaþáttunum The Elephant Princess. Hann lék í bandarísku myndinni The Last Song, sem kom út 31. mars 2010. Hemsworth á tvo eldri bræður, Luke og Chris, þeir eru einnig leikarar.
Byggingarefni
thumb|250px|Járnabinding lögð í steinsteypu.
Nátturuleg efni
Byggingarefni skiptast í tvo flokka: náttúruleg og tilbúin. Til náttúrulegra efna teljast bæði efni sem ekki hafa verið unnin í iðnaði og þau sem hafa verið unnin, minna eða meira, eins og timbur eða gler. Tilbúin efni eru framleidd með iðnvæddum aðferðum og eru mikið unnin í höndum eða með vélum, eins og plast eða málning byggð á jarðolíu. Bæði hin náttúrulegu og tilbúnu byggingarefni eru hin gagnlegustu.
Leðja, steinn og plöntur eru einföldustu efnin. Um allan heim hefur fólk notað einhver þessara efna til að byggja hús sín, allt eftir tíðarfarinu þar sem það býr. Yfirleitt er steinn notaður sem formgerðarefni í þessum byggingum, og leðja til að fylla bilin. Leðjan er í raun steinsteypt efni.
Dúkur
Hirðingjar um allan heim hafa, samkvæmt venju, búið í tjöldum. Tvær velþekktar gerðar af tjöldum eru indíánatjald og júrt. Nýlega hefur notkun dúks sem byggingarefnis verið endurvakin. Í mörgum nútímabyggingum er til dæmis notaður dúkur sem stálvírar eða loftþrýstingur halda uppi.
Leðja og leir
thumb|250px|Byggingar úr jarðvegi á [[Íslandi.]]
Hinir ýmsu byggingarstílar fara eftir því hversu mikið er notað af tilteknum efnum. Útkoman fer oft eftir gæðum þess jarðvegs sem notaður er, til dæmis eru byggingar úr leirríkum jarðvegi ólíkar þeim sem eru byggðar úr sendnum jarðvegi. Hús úr leðju og leir geta bæði haldið vel hita eða svala innan veggja vegna góðrar varmarýmdar sinnar. Hús þar sem jarðvegur er notaður sem byggingarefni eru náttúrulega svöl á sumrin og hlý á veturna. Leir heldur hita eða kulda vel og getur gefið hann frá sér í langan tíma, eins og steinn. Veggir úr jarðvegi eru lítt næmir fyrir hitabreytingum, þannig taka hitastigsbreytingar lengri tíma en í öðrum byggingum, en þær standa einnig lengur yfir.
Byggingar úr leðju og leir finnast í Vestur- og Norður-Evrópu og hafa verið byggðar þar öldum saman. Sumar þessara bygginga eru íbúðarhæfar enn í dag.
Steinn
Langt er síðan menn fóru að byggja mannvirki úr steini. Steinn er varanlegasta byggingarefni sem hægt er að fá, og yfirleitt auðfengið. Til eru margar bergtegundir og allar hafa þær mismunandi eiginleika sem gera þær betri eða verri til sérstakra nota. Steinn er mjög þétt efni sem býður upp á mikla vernd. Helstu ókostir steins eru þyngd hans og ómeðfærileiki. Orkuþéttni bergs er líka ókostur, erfitt er að halda í því hita án þess að nota mikla orku.
Í fyrstu voru steinveggir gerðir með því að hlaða bara einum steini ofan á annan, án sements eða steinlíms. Með tímanum varð sement algengara og í dag er það næstum alltaf notað til að byggja steinveggi.
Byggingar úr steini má sjá í flestum stórum borgum í dag. Nokkrar siðmenningar notuðu aðeins stein til bygginga, til dæmis Forn-Egyptar, Astekar og Inkar.
Hálmur
Hálmur (eða strá) er eitt elsta byggingarefnið sem til er, gras er gott einangrunarefni og auðfengið. Margir ættbálkar í Afríku búa í húsum úr strái allan ársins hring. Í Evrópu var hálmur frekar notaður sem þakefni, og var eitt sinn mjög vinsæll en varð að láta undan síga vegna uppfinningar nútímalegri þakefna sem voru auðveldari í notkun. Nú á dögum er hálmþök farin að tíðkast smávegis aftur, til dæmis eru nú mörg ný hús byggð í Hollandi með þökum bæði úr hálmi og leirhellum.
Ís
Inúítar notuðu ís sem byggingarefni þegar þeir byggðu snjóhús sín. Á síðustu árum hefur ís einnig verið notaður til að byggja hótel og aðra ferðamannastaði á Vesturlöndum.
Timbur
Timbur er byggingarefni úr trjám sem er oft sagað eða þjappað saman. Það er oft notað í formi borða eða planka. Timbur er algengt byggingarefni og víða notað til að byggja alls konar byggingar í ýmiss konar loftslagi. Timbur getur verið mjög sveigjanlegt undir álagi og haldið styrk sínum. Það er mjög sterkt þegar þrýstingur á það er samsíða viðaræðunum. Mismunandi trjátegundir hafa msimunandi eiginleiki, en sama trjátegund getur gefið af sér hinar ýmsu tegundir timburs. Nokkrar trjátegundir teljast gefa af sér betra byggingarefni en aðrar. Umhverfið sem tré vex í getur líka haft áhrif á hentugleika timburs.
Í fyrstu var tré notað sem byggingarefni í formi trjábola. Trén voru einungis höggvin í réttar lengdir og stillt af á réttum stað. Stundum var trjábörkurinn tekinn af.
Eftir að vélrænar sagir komu til sögunnar varð framleiðsla timburs stór atvinnugrein.
Steinunn gamla
Steinunn gamla (Steinuður í Sturlubók) var landnámskona á Suðurnesjum, frændkona Ingólfs Arnarsonar. Hún fór til Íslands og var fyrsta veturinn hjá Ingólfi frænda sínum en síðan gaf hann henni allt Rosmhvalanes utan við Hvassahraun. Virðist því sem heitið Rosmhvalanes hafi fyrrum náð yfir Vatnsleysuströnd einnig. Steinunn vildi þó fremur kalla þetta kaup og gaf Ingólfi í staðinn flekkótta heklu (ermalausa kápu), fannst það tryggara. Hún gaf svo Eyvindi frænda sínum og fóstra hluta af landnámi sínu, frá Vogastapa að Hvassahrauni.
Steinunn hafði verið gift Herlaugi Kveldúlfssyni, sem sagður er hafa verið bróðir Skallagríms, en hefur líklega verið orðin ekkja þegar hún fór til Íslands. Synir hennar hétu Njáll og Arnór.
Jennifer Lawrence
Jennifer Shrader Lawrence (f. 15. ágúst 1990) er bandarísk leikkona. Fyrsta stóra hlutverkið hennar var sem meðlimur leikaraliðs The Bill Engvall Show á TBS-sjónvarpsstöðinni á árunum 2007-2009. Síðar lék hún í óháðu kvikmyndunum The Burning Plain (2008) og Winter's Bone (2010), en fyrir þau hlutverk hlaut hún tilnefningar til Óskars-, Golden Globe-, Satellite-, Independent Spirit- og SAG verðlaunanna sem besta leikkona. Tvítug að aldri varð hún þriðja yngsta leikkonan til að vera tilnefnd til Óskarsverðlaunanna sem besta leikkona. 22 ára vann frammistaða hennar í Silver Linings Playbook (2012) henni Óskars-, Golden Globe-, Satellite- og Independend Spirit verðlaun fyrir bestu leikkonu, ásamt annarri hylli, sem gerði hana að yngsta einstaklingi sem hefur verið tilnefndur til tveggja Óskarsverðlauna. Hún er einnig næsta yngsta leikkonan til að hljóta Óskarsverðlaunin sem besta leikkona.
Lawrence er einnig þekkt fyrir hlutverk sitt sem Raven Darkhölme/Mystique í kvikmyndinni X Men: First Class frá árinu 2011. Hún mun endurtaka hlutverk sitt í X Men: Days of Future Past árið 2014. Árið 2012 hlaut hún heimsfrægð fyrir hlutverk sitt sem Katniss Everdeen í fyrstu kvikmyndinni um Hungurleikana (e. Hunger Games) sem er byggð á samnefndum bókaþríleik eftir Suzanne Collins. Árið 2013 útnefndi tímaritið Time hana eina af 100 áhrifamestu einstaklingum veraldar og tímaritið ELLE útnefndi hana áhrifamestu konuna í skemmtanabransanum.
Árið 2018 kynntist Lawrence núverandi eiginmanni sínum, listaverkasalanum Cooke Mar­oney. Parið trúlofaði sig í byrjun árs 2019 og giftu þau sig svo í október sama ár. Brúðkaupið var látlaust og leynilegt og var aðeins nánustu vinum og ættingjum boðið. Í september 2021 tilkynntu hjónin að þau ættu von á sínu fyrsta barni í byrjun ársins 2022. Í febrúar 2022 kom barnið í heiminn sem fékk nafnið Cy.
Filippus 5. Frakkakonungur
thumb|right|Filippus 5. Filippus 5. (1292 – 3. janúar 1322) eða Filippus hávaxni var konungur Frakklands og Navarra (sem Filippus 2.) og greifi af Champagne frá 1316 til dauðadags. Hann var í miðið af þremur bræðrum sem allir urðu konungar Frakklands. Hefur hann verið talinn hæfastur þeirra á konungsstóli og er sagður hafa verið vel gefinn og snjall stjórnandi, enda var hann almennt nokkuð vel liðinn þótt hann þyrfti að byrja á að takast á við vandamál sem faðir hans og Loðvík bróðir hans (konungur Frakklands 1314-1316) höfðu skilið eftir sig.
Hjónaband
Filippus var af Kapet-ætt, næstelsti sonur Filippusar 4. Frakkakonungs og Jóhönnu 1. af Navarra. Árið 1307, þegar Filippus prins var 15 ára, gekk hann að eiga Jóhönnu, eldri dóttur Ottós 4., greifa af Búrgund, árið 1307. Hann var mjög rausnarlegur við hana og jós yfir hana gjöfum og reyndi eins og hann gat að tryggja að hún héldi þeim ef hann skyldi deyja á undan henni. Hann gaf henni hallir og þorp, peninga og gimsteina, eignir allra gyðinga í Búrgund, sem gerðar höfðu verið upptækar.
Þegar systir hennar og frænka, sem voru giftar bræðrum Filippusar, voru hnepptar í fangelsi og dæmdar fyrir hórdóm árið 1314 dróst Jóhanna inn í málið og var sökuð um að hafa vitað af framhjáhaldinu og jafnvel tekið þátt í því. Hún var sett í stofufangelsi en Filippus stóð óhikað með henni og kom því til leiðar að hún var hreinsuð af sök og fékk að koma aftur til hirðarinnar. Margt bendir því til þess að hann hafi verið innilega ástfanginn af henni.
Konungur Frakklands
thumb|left|Krýning Filippusar 5. Þegar Loðvík 10., bróðir Filippusar, dó sumarið 1316 var drottningin, Klementía af Ungverjalandi, með barni og ljóst var að jafnvel þótt það væri sveinbarn og lifði þyrfti ríkisstjóra, fyrst þar til hann fæddist og síðan þar til hann yrði fullveðja. Filippus bolaði keppinautum sínum til hliðar og fékk sig útnefndan ríkisstjóra. Um haustið eignaðist Klementía son, Jóhann 1., en hann lifði aðeins í fimm daga.
Filippus hélt áfram að styrkja stöðu sína næsta árið. Hann gifti elstu dóttur sína, Jóhönnu, Ottó 4. hertoga af Búrgund, sem hafði verið helsti andstæðingur hans. Hann kom á ýmsum umbótum í stjórnsýslu, myntkerfi og fleiru og varð nokkuð vinsæll þrátt fyrir uppskerubresti og hungursneyðir á næstu árum. Hann átti í erjum við Róbert 3., greifa af Flæmingjalandi, og Játvarð 2. Englandskonung en ekki kom þó til átaka.
Dauði og erfingjar
Filippus átti engan son á lífi og þar sem hann hafði sjálfur látið staðfesta erfðalögin komu dætur hans ekki til greina sem ríkiserfingjar. Það var því yngri bróðir hans, Karl 4., sem tók við konungdæminu. Hann eignaðist heldur ekki son og varð því síðasti konungur af Kapet-ætt.
Filippus og Jóhanna drottning eignuðust tvo syni sem báðir dóu á barnsaldri og fjórar dætur sem komust upp: Jóhönnu, sem giftist Ottó 4. hertoga af Búrgund, Margréti, sem giftist Loðvík 1. af Flæmingjalandi, Ísabellu, sem giftist Guigues de Viennois og Blönku, sem giftist ekki.
Sengoku-öldin
Sengoku-öldin eða Sengokutímabilið (japanska: 戦国時代 eða Sengoku jidai), þýðir bókstaflega „tímabil ríkja í stríði“, er tímabil í sögu Japans sem nær frá 1467 til 1573. Það var tímabil af borgarastyrjöld.
Heimastjórnarlögin 1948
Heimastjórnarlögin 1948 er millilandasáttmáli sem var gefin út 31. mars 1948 á milli Færeyja og Danmerkur.
Lögin tóku gildi 1. apríl 1948 eftir að Danmörk hafði verið hersetin af Þýskalandi og Færeyjar af Bretum. Lögin voru sett eftir þjóðaratkvæðigreiðslu um lögin sem leiddu af sér þingskosningar 8. nóvember 1946 og samningsumleitanir nýs þingsmeirihluta og dönsku stjórnarinnar.
Lögin segja til um hversu mikið löggjafarvald Danmörk hefur í Færeyjum. Með lögunum eru færeyjar sjálfstjórnarhérað í Danska konungsríkinu og heimastjórn færeyja hefur löggjafar- og stjórnunarvald. Færeyjingar kjósa þingmenn færeyska lögþingsins og tvo meðlimi í Þjóðþing Danmerkur.
Dómarar hæstaréttar eru skipaðir af tveimur fulltrúum ríkisins og tveimur fulltrúum færeyska lögþingsins.
Billy Mays
thumb|Mays, [[2009]] William Darrell "Billy" Mays, Jr. (20. júlí 1958 – 28. júní 2009) var bandarískur sölumaður.
Þinganes
thumb|right|Þinganes. Rauðu húsin fremst á myndinni eru öll nýtt af færeysku landsstjórninni. Þinganes (færeyska: Tinganes) er elsti hluti Þórshafnar í Færeyjum, lítið nes sem gengur út í víkina sem bærinn stendur við og skiptir henni í Eystaravág og Vestaravág. Þar var þing Færeyinga haldið frá fornu fari. Talið er líklegt að það sé eldra en Alþingi Íslendinga þótt engar heimildir séu til um stofnun þess.
Aðsetur þingsins er nú annars staðar í bænum en færeyska landsstjórnin hefur aðsetur í Skansapakkhúsinu, sem stendur fremst á nesinu. Aðalaðsetur dönsku einokunarverslunarinnar í Færeyjum var öldum saman á nesinu og mörg húsanna þar voru reist á hennar vegum á 16. og 17. öld.
Eiður Arnarsson
Eiður Arnarsson (fæddur 26. september 1966) er bassaleikari sem helst má kenna við hljómsveitirnar Todmobile og Stjórnina. Eiður spilaði einnig með Sniglabandinu, Tweety og fleiri hljómsveitum. Hann hlaut Íslensku tónlistarverðlaunin árin 1993, 1994 og 1996 sem bassaleikari ársins. Eiður hefur leikið inn á fjölda hljómplatna á sínum ferli en hann hóf bassaleik árið 1981. Að líkindum eru þau lög sem Eiður hefur leikið inn á hljómplötur að minnsta kosti 300 talsins. Hann starfaði um tíma sem forstöðumaður tónlistardeildar Senu.
Hoya oleoides
Hoya oleoides er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Gíneu.
Tengiregla
Tengiregla er regla í algebru, sem segir að ekki skipti máli í hvaða röð aðgerð er framkvæmd.
Samlagning og margföldun eru tengnar aðgeðir, en frádráttur og deiling ekki.