cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hilmar Baunsgaard
Ferill
Hilmar Baunsgaard gerði sér grein fyrir möguleikum sjónvarpsins í stjórnmálum og það var ekki síst með því að biðla til kjósenda í gegnum sjónvarpsútsendingar sem Róttæka vinstriflokknum tókst að tvöfalda þingfylgi sitt í kosningum árið 1968. Baunsgaard varð í kjölfarið forsætisráðherra Danmerkur í samsteypustjórn ásamt Venstre og Íhaldssama þjóðarflokknum. Í samfélagsmálum var stjórn hans ein sú róttækasta í sögu Danmerkur og stóð hún meðal annars fyrir lögleiðingu á þungunarrofum og afléttingu á ritskoðun kláms. Stjórnin átti hins vegar í vandræðum með síaukna skattbyrði og með samskipti við jaðarmenningu danskra ungmenna. Aftur var kallað til þingkosninga árið 1971. Róttæka vinstriflokknum tókst að halda öllum þingsætum sínum en stjórnin missti hins vegar meirihluta sinn og Krag varð því forsætisráðherra á ný.
Baunsgaard var helsti hugsuðurinn á bak við NORDEK, sem var fyrirhugað efnahagsbandalag Norðurlandanna svipað Evrópska efnahagsbandalaginu. Svíar, Norðmenn og Íslendingar tóku vel í hugmyndina en hún féll að endingu um sjálfa sig því Finnar vildu ekki styðja hana af ótta við að skaða samband sitt við Sovétríkin. Danmörk gekk að endingu í Evrópska efnahagsbandalagið.
Vegna innanflokksdeilna gat Baunsgaard ekki haldið áfram sem leiðtogi Róttæka vinstriflokksins. Árið 1977 hætti hann á þingi og gerðist formaður ritstjórnar Politiken.
Einkahagir
Hilmar Baunsgaard var bróðir stjórnmálamannsins Bernhards Baunsgaard. Eiginkona hans var Egone Baunsgaard.
Baunsgaard er grafinn í Ordrup-kirkjugarðinum.
Ilmtoppur
Ilmtoppur (fræðiheiti Lonicera fragrantissima ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Rússlandi (Amúrhéraði) og Kína.
Möttulstrókurinn undir Íslandi
300px|thumb|Möttulstrókur
Möttulstrókurinn undir Íslandi er einn af öflugustu möttulstrókum jarðarinnar. Talið er að miðja stróksinns sé núna undir norðvesturhluta Vatnajökuls (Grímsvötn, Bárðarbunga). Talið er að Ísland hafi orðið til vegna þessa möttulstróks. Á síðustu árþúsundum hefur komið hér upp stór hluti þeirrar kviku sem öll eldgos á jörðinni framleiddu ofan sjávar.
Áætlað er að möttulstrókurinn sé um 200 km í þvermál sem sennilega nær að mörkum möttuls og kjarna á um 2900 km dýpi. Efnið í honum er um 300 °C heitara en efnið umhverfis.
Alkóhólismi
Alkóhólismi (eða áfengissýki) er sjúkleg fíkn í áfengi sem einkennist af sterkri þörf til að drekka áfengi, að tapa stjórn á drykkju sinni, af líkamlegri þörf til að drekka og fráhvarfseinkennum og af því að mynda óþol fyrir áfengi og eiga þar með erfiðara með að vera fullur.
Samtök tengd alkóhólisma
AA-samtökin eru alþjóðleg samtök einstaklinga sem komist hafa yfir áfengisfíkn sína og hjálpa öðrum sem þjást af alkóhólisma að fá lausn á vanda sínum. Byggir upphaflega á að aðstoð utanfrá er þörf, til dæmis frá Guði. En nú eru til Freethinkers AA
SÁÁ eru íslensk samtök áhugamann um áfengissýki, tengsl áfengissýki og vímuefnamisnotkunar við hin ýmsu samfélagsmein og þeirra leiða sem hægt er að leita til að takast á við vandamálið.
Dæmi um önnur samtök eru LifeRing Secular Recovery.
Símastaur
thumb|right|Staur sem heldur uppi rafmagnsvír, símavír, [[kapalsjónvarp|sjónvarpskapli, götuljósi og skópari.]] Símastaur eða rafmagnsstaur er einfaldur staur eða stöng sem heldur uppi símavír eða lágspennurafmagnsvír. Tilgangur slíkra staura er að koma í veg fyrir skammhlaup og halda vírunum ofan við umferð á yfirborðinu. Háspennuvírum er haldið uppi með stórum rafmagnsmöstrum.
Arduino
Arduino er örtölva sem byggir á opnum hugbúnaði og er á einni prentplötu. Arduino bretti eru hönnuð til að auðvelda notkun rafeindatækni í ýmis konar konar verkefnum. Vélbúnaðurinn er opinn vélbúnaður sem hannaður er fyrir Arduino bretti. Brettin eru forrituð með forritunarmáli sem líkist C++. Brettin má kaupa samsett eða ósamsett til að lóða saman.
thumb|An official Arduino Duemilanove (rev 2009b).
Arduino Nano og Arduino samhæfð Bare Bones bretti og Boarduino bretti hafa tengipinna (male header pins) neðan á korti sem kleift að tengja kortin við brauðbretti án þess að nota lóðbolta.
Vélbúnaður
thumb|right|The Arduino Diecimila Upprunalegur Arduino vélbúnaður er framleiddur af ítalska fyrirtækinu Smart Projects en einnig hafa Arduino bretti verið hönnuð af bandaríska fyrirtækinu SparkFun Electronics.
Þrettán útgáfur af Arduino vélbúnaði hafa verið framleiddar og seldar:
Arduino vélbúnaðarhönnun er dreift með Creative Commons Attribution Share-Alike 2.5 höfundarleyfi. Kóðinn er undir GPLv2 höfundarleyfi.
right|thumb|Frumgerðarskjöldur lóðaður á Arduino bretti Arduino og Arduino samhæfð bretti nota skildi sem eru prentplötur sem koma ofan á Arduino og tengjast inn í pinnatengi sem fylgja með kortunum. Skildirnir gegna ýmis konar hlutverki, þeir geta verið stýringar fyrir rafala eða brauðbretti fyrir frumgerðasmíði.
Listi fyrir skildi má fá á Arduino Shield List vefsíðu.
Arduino samhæfð bretti
Vélbúnaði og hugbúnaði Arduino má dreifa undir copyleft höfundarleyfum en Arduino er skrásett vörumerki og hönnuðir vilja að bretti og aðrar vörur sem byggja á þessari tækni séu ekki merkt með "Arduino" nema með þeirra leyfi.
Hópur Arduino notenda sem vann að Arduino Diecimila hefur framleitt samhæft bretti sem kallað er Freeduino. Freeduino er ekki skrásett vörumerki og það má nota í hvaða tilgangi sem er. Mörg Arduino samhæfð bretti eru selt undir nöfnum sem nota endinguna "-duino".
Eftirfarandi bretti eru alveg eða að mestu leyti samhæfð við Arduino vélbúnað og hugbúnað og geta tengst skjöldum.
Arduino samhæfð bretti til sérstakra nota
Arduino bretti til sérstakra nota virka eins og Arduino og skjöldur á einu og sama brettinu. Sum slík betti geta tengst skjöldum en önnur ekki.
Surtur (aðgreiningarsíða)
Surtur gæti átt við:
Unnur
Unnur er íslenskt kvenmannsnafn.
Viljar
Viljar er íslenskt karlmannsnafn.
Ísfélagið við Faxaflóa
Ísfélagið við Faxaflóa var fyrsta íshúsið í Reykjavík. Það var stofnað 5. nóvember 1894. Í þessu fyrsta alvöru íshúsi Íslendinga voru engar vélar, heldur var geymslugetan fengin með því að blanda saman ís og snjó og salti á vetrum. Ísinn var tekinn af Tjörninni í Reykjavík, og var þá talað um ístöku.
Upphaf Ísfélagsins
Sumarið 1894 var Tryggvi Gunnarsson (lengi kaupstjóri Gránufélagsins), þá bankastjóri Landsbankans, orðinn mjög áfram um að koma upp íshúsi í Reykjavík. Hann var þá formaður Verslunarmannafélags Reykjavíkur, og hafði þá nýlega fengið bréf frá Ísak Jónssyni um þetta framfaramál, en hann hafði kynnst rekstri íshúsa við Winnipegvatn í Kanada.
Verslunarmannafélagið hafði beitt sér fyrir því að C.F. Drechsel sjóliðsforingi héldi fyrirlestur í Reykjavík í júlí þetta sumar. Þar talaði hann um tilraun að flytja nýjan fisk í ís frá Reykjavík til hafna erlendis. Á fundi hjá félaginu 15. september þá um haustið hélt Tryggvi erindi um „klakageymsluhús“. Hann taldi Reykjavík vera á eftir öðrum kaupstöðum í ýmsum greinum. Hann hvatti menn til að koma upp íshúsi og voru fundarmenn því hlynntir, t.d. Helgi Helgason kaupmaður og Halldór Jónsson bankagjaldkeri. Matthías Jóhannessen kaupmaður vildi fara varlega í sakirnar. Kosin var nefnd til að fylgja málinu eftir og sátu í henni auk Tryggva Guðbrandur Finnbogason konsúll, Matthías Jóhannessen, Björn Jónsson ritstjóri og Helgi Helgason.
Á fundi félagsins 22. september var nefndin komin með tillögur sínar. Hún lagði til að ísgeymsluhús yrði komið upp, stofnfé yrði 8-10.000 kr, en Landsbankinn væri tilbúinn að leggja fram helminginn. Hinn helminginn skyldi koma frá einstaklingum sem keyptu 50 kr. hlutabréf. Einnig var lagt til að húsið yrði reist á stakkstæði Christens Zimsens, sem var á lóð Hafnarstrætis 23.
Hafist var handa þetta sama haust. Fundarmenn lýstu áhuga sínum á málinu og nefndinni var falið að ganga frá stofnun. Í boðsbréfi frá nefndinni var félagið nefnt: „Klakageymslu- og fiskifélag Reykjavíkur“. Á stofnfundi 5. nóvember 1894 fékk félagið heitið Ísfélagið við Faxaflóa.
Ásgeir Örn Hallgrímsson
Ásgeir Örn Hallgrímsson (f. 17. febrúar 1984) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með danska liðinu GOG Svendborg.
Ásgeir lék með íslenska landsliðinu í handknattleik þegar það vann silfurverðlaun á Ólympíuleikunum í Peking árið 2008 og þegar það vann bronsverðlaun á Evrópumeistaramótinu í Austurríki 2010.
Himnuflæði
thumb|Þessi hálfgegndræpa himna hleypir aðeins vatni í gegnum sig. Vatnið leitast við að jafna út styrkinn báðum megin við himnuna. Himnuflæði (eða osmósa) er tilhneiging vatns eða annars leysiefnis til þess að flæða yfir hálfgegndræpa himnu að þeirri hlið þar sem styrkur lausnarinnar er hærri.
Imran Khan
Imran Ahmed Khan Niazi (f. 5. október 1952) er pakistanskur stjórnmálamaður og fyrrum krikketleikmaður sem var forsætisráðherra Pakistans frá 2018 til 2022. Khan tók við embætti eftir að stjórnmálaflokkur hans, Réttlætishreyfingin (Pakistan Tehreek-e-Insaf eða PTI), vann sigur í þingkosningum árið 2018.
Æviágrip
Áður en Khan hóf þátttöku í stjórnmálum var hann atvinnumaður í krikket og var sem slíkur einn ástsælasti íþróttamaður Pakistans. Khan var fyrirliði pakistanska landsliðsins í áratug og leiddi liðið til sigurs í heimsmeistaramótinu í krikket árið 1992. Var þetta í fyrsta og eina sinn sem Pakistan hefur unnið mótið.
Khan hóf þátttöku í stjórnmálum Pakistans eftir að íþróttaferli hans lauk árið 1992. Hann stofnaði pakistönsku Réttlætishreyfinguna árið 1996 en hreyfingin átti lengst af erfitt uppdráttar. Khan var handtekinn árið 2007 eftir að hann tók þátt í mótmælum gegn neyðarlögum sem höfðu verið sett í landinu og krafðist þess að Pervez Musharraf, þáverandi forseti, yrði hengdur fyrir einræðistilburði. Khan var látinn laus viku síðar.
Réttlætishreyfingin bætti verulegu fylgi við sig árin 2016-2017 eftir að hneykslismál skóku pakistönsku ríkisstjórnina. Khan var einna fremstur í flokki þeirra sem gagnrýndu forsætisráðherrann Nawaz Sharif, sem var fangelsaður eftir að upplýst var í Panamaskjölunum að hann væri eigandi aflandsfélaga. Árið 2018 vann Réttlætishreyfingin stórsigur í þingkosningum og varð stærsti flokkurinn á pakistanska þinginu. Aðrir stjórnmálaflokkar sökuðu Khan um stórfellt kosningasvindl en Khan var engu að síður kosinn forsætisráðherra þann 18. ágúst sama ár. Þetta var aðeins í annað skipti í sögu Pakistans sem friðsamleg stjórnarskipti hafa farið fram.
Árið 2022 missti Khan þingmeirihluta sinn og stjórnarandstaðan lýsti yfir að hún hygðist lýsa yfir vantrausti gegn honum. Forseti þingsins, sem var bandamaður Khans, kom hins vegar í veg fyrir að kosið yrði um tillöguna og sagði hana stangast á við stjórnarskrá Pakistans. Stjórnarandstöðuleiðtoginn Bilawal Bhutto Zardari skaut þeirri ákvörðun til Hæstaréttar landsins. Hæstirétturinn úrskurðaði að óheimilt hefði verið að koma í veg fyrir atkvæðagreiðsluna. Því var kosið um hana þann 9. apríl og vantraust samþykkt gegn Khan, sem var síðan leystur úr embætti. Khan er fyrsti forsætisráðherrann í sögu Pakistans sem hefur verið leystur úr embætti eftir vantrauststillögu.
Í ágúst 2022 var Khan ákærður af lögreglu fyrir meint brot á hryðjuverkalögum vegna uppreisnaráróðurs hans gegn ríkinu og hótana gegn opinberum aðilum. Í október meinaði yfirkjörstjórn Pakistans Khan að bjóða sig fram til opinbers embættis á ný vegna ásakana um spillingu í tengslum við gjafir frá erlendum erindrekum.
Þann 3. nóvember 2022 særðist Khan þegar árásarmaður hóf skothríð á útifundi í Wazirabad. Khan var hæfður í fótlegginn en særðist ekki lífshættulega.
Khan var handtekinn þann 9. maí 2023. Honum var sleppt gegn tryggingu þremur dögum siðar. Í ágúst sama ár var hann hins vegar dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir spillingu.
Makró-tsíbtsönsk mál
Flokkur um 50 amerískra frumbyggjamála sem töluð eru í Mið-Ameríku, Kólumbíu, Venesúella og til suðurs inn í Bólivíu og Brasilíu.
Flesta mælendur (um 20 þ.) hafa gvamí, kúna, waíka, epera og paez. Mörg á dánarbeði.
Helgi Hálfdanarson (sálmaskáld)
Helgi Hálfdanarson, sálmaskáld, alþingismaður og lektor, fæddist í Eyjafirði 19. ágúst 1826 og lést í Reykjavík 2. janúar 1894. Foreldrar hans voru Hálfdan Einarsson (fæddur 1801, dáinn 1865) síðast prófastur á Eyri í Skutulsfirði og fyrri kona hans Álfheiður Jónsdóttir (fædd 1794, dáin 1833) prests í Möðrufelli. Helgi var kvæntur Þórhildi Tómasdóttur. Hann varð stúdent frá Lærða skólanum í Reykjavík 1848 og innritaðist í Háskólan í Kaupmannahöfn sama ár. Tók annað læridómspróf 1849, próf í kirkjufeðrafræði árið 1852 og guðfræðipróf árið 1854. Hann vann við kennslustörf í Reykjavík 1854–1855. Helgi var vígður prestur í Kjalarnesþingum 1855 og sat að Hofi. Hann fékk síðar Garða á Álftanesi 1858. Árið 1867 var hann svo skipaður kennari við Prestaskólann. Helgi var svo skipaður forstöðumaður hans (lektor) árið 1885 og gegndi því embætti til æviloka. Hann var einnig formaður sálmabókanefndar frá 1878 til 1886 og þýddi sjálfur fjölda sálma meðal annars eftir Martein Lúther. Helgi var einnig alþingismaður Vestmannaeyja 1869 til 1876.
Batman (mælieining)
Batman var mælieining fyrir þyngd notuð í Tyrkjaveldi og meðal fólks af tyrkneskum ættum í Rússneska keisaraveldinu.
Ígildi eins batmans var mismunandi milli svæða en 1850 var eitt batman ígildi 7,484 kílógramma í Tyrkjaveldi. Við upptöku metrakerfisins 1931 í Tyrklandi varð eitt batman ígildi 10 kílógramma.
Hallvör
Hallvör er íslenskt kvenmannsnafn.
Bjarni Fritzson
Bjarni Fritzson (f. 1980) er íslenskur handknattleiksmaður sem spilar með liðinu ÍR. Bjarni hefur gefið út nokkrar bækur.
Listi yfir farfuglaheimili á Íslandi
Þetta er listi yfir staðsetningu farfuglaheimila á Íslandi.
Grímur
Grímur er íslenskt karlmannsnafn.
Listi yfir farfuglaheimili á Íslandi
Tenglar
Listi yfir farfuglaheimili á Íslandi á heimasíðu Farfugla
Lóðun
Lóðun eða tinlóðun er notað um aðferð við að skeyta saman málmhluti með því að bræða sérstakan málm sem nefnist lóðmálmur (einnig lóðtin,  brasmálmur) með tiltölulega lágt bræðslumark, sem fyllingarefni yfir samskeytin. Lóðun er gjarnan notuð þegar tengja þarf saman íhluti á prentplötu og einnig í pípulögnum þegar koparrör eru skeytt saman. Í lóðun eru m.a. notaðar blöndur af tini og öðrum málmum t.d. blýi, sinkii, silfri og kadmíni, en af umhverfisástæðum er leitast við að notað efni án blýs.
Þegar íhlutir í rafeindatæki eru lóðaðir saman er vanalegt að nota málmblöndu 63% tins og 37% blýs. Samskeytin eru hituð með lóðbolta og tinvír borinn að, þ.a. að ögn af enda tinvírsins bráðnar í lítinn dropa, sem rennur yfir samskeytin og storkar þar. Mikilvægt er að "lóðningin" sé góð, þ.a. samskeytin leiði vel rafstraum og losni ekki. Lóðning sem leiðir illa og losnar auðveldlega kallast "köld lóðning" og ber að forðast.
Þorsteinn rauður
Þorsteinn rauður Ólafsson (eða Þorsteinn rauði) var norrænn víkingur og herkonungur á 9. öld, sonur Auðar djúpúðgu Ketilsdóttur og Ólafs hvíta Ingjaldssonar, herkonungs í Dyflinni.
Fæstosdiskurinn
thumb|250px|Fæstosdiskurinn Fæstosdiskurinn (eða Fæstoskringlan) er diskur úr brenndum leir sem er hluti af fornminjum Mínósarmenningarinnar og er kenndur við fundarstað sinn, höllina í Fæstos á grísku eyjunni Krít. Hann er talin vera frá seinni hluta bronsaldar mínósartímabilsins, það er frá öðru árþúsundi f.Kr. Diskurinn er um 15 sentimetra í þvermál og er báðum megin þakinn vindingslaga letrarunu. Tilgangur disksins eða merking letursins og jafnvel hvar hann var búinn til er enn óráðin gáta og er Fæstosdiskurinn talinn vera eitt af helstu leyndarmálum fornleifafræðinnar. Fæstosdiskurinn stendur til sýnis í Fornminjasafninu í Heraklíon á Krít.
Þorsteinn rauður
Þorsteinn fór með móður sinni til Suðureyja eftir fall föður síns en þar voru flestir ættmenn Auðar. Þar giftist hann Þuríði, dóttur Eyvindar austmanns Bjarnarsonar og systur Helga magra. Þau eignuðust mörg börn.
Þorsteinn gerðist herkonungur og í Landnámu segir að hann hafi ráðist til með Sigurði (jarli) hinum ríka Eysteinssyni, bróður Rögnvaldar Mærajarls. Þeir unnu Katanes og Suðurland, Ros og Merrhæfi og meir en hálft Skotland. Gerðist Þorsteinn þar konungur yfir en síðan sviku Skotar hann, og féll hann þar í orustu. Fyrir Sigurði jarli fór líka illa; hann drap skoska jarlinn Melbrigða tönn og festi höfuð hans við reiðtygi hests síns en rak sig í skögultönnina sem stóð út úr haus Melbrigða og særðist á kálfa. Af því fékk hann blóðeitrun og dó.
Pedro 2. Brasilíukeisari
Dom Pedro 2. (2. desember 1825 – 5. desember 1891), kallaður „hinn hugprúði“ var annar og síðasti keisari Brasilíu og gegndi þeirri stöðu í 58 ár. Pedro fæddist í Rio de Janeiro, sjöunda barn Pedro 1. Brasilíukeisara og Maríu Leópoldínu og var því meðlimur Brasilíukvíslar Braganza-ættarinnar. Skyndileg afsögn föður hans og brottför til Evrópu árið 1831 gerði Pedro að keisara þegar hann var fimm ára og átti hann því einmanalega æsku og uppvaxtarár. Pedro var skyldugur til að eyða öllum sínum tíma í nám og undirbúning fyrir keisaratíð sína og fékk fá tækifæri til að skemmta sér eða kynnast jafnöldrum sínum. Reynsla Pedros af valdaspilinu innan hirðarinnar og stjórnmáladeilum á þessu tímabili mótuðu persónu hans mjög; hann varð á fullorðinsárum sínum skyldurækinn maður og trúr þjóð sinni en þó í sífellt auknum mæli gramur gagnvart einvaldsembætti sínu.
Þegar Pedro komst til valda var keisaradæmið við það að liðast í sundur en honum tókst sem keisara að gera Brasilíu að efnilegu alþjóðaveldi. Þjóðin skar sig brátt úr hópi nágranna sinna í rómönsku Ameríku vegna stjórmálalegs stöðugleika, málfrelsis, virðingu við mannréttindi, kröftugs efnahags og sérstaklega vegna stjórnarfyrirkomulagsins: Skilvirks þing- og stjórnarskrárbundins keisaraveldis. Brasilía bar einnig sigur úr býtum í þremur stríðum (gegn Argentínu, Úrúgvæ og Paragvæ) og í ýmsum öðrum milliríkjadeilum. Pedro 2. barðist af hörku fyrir því að þrælahald yrði bannað í Brasilíu þrátt fyrir andóf áhrifamikilla stjórnmála- og efnahahagsvalda. Pedro var sjálfur fræðimaður og gat sér góðan orðstír sem ákafur stuðningsmaður bættrar menntunar, menningarstarfsemi og vísinda. Hann vann sér inn virðingu og aðdáun fræðimanna á borð við Charles Darwin, Victor Hugo og Friedrich Nietzsche og var sjálfur vinur Richards Wagner, Louis Pasteur og Henry Wadsworth Longfellow meðal annarra merkismanna.
Þrátt fyrir að flestir Brasilíumenn hafi ekki sóst eftir breyttu stjórnskipulagi var keisaranum steypt af stóli í valdaráni árið 1889. Valdaránið naut nánast einskis stuðnings annarra en fáeinna hernaðarleiðtoga sem vildu koma á lýðveldi undir stjórn einræðisherra. Pedro var þá orðinn lúinn á keisarastólnum og vonlítill um framtíð keisaraembættisins þrátt fyrir víðtækan stuðning almennings. Hann leyfði valdaræningjunum að hafa sína hentisemi og reyndi ekki að endurreisa einveldið. Hann eyddi síðustu tveimur árum ævi sinnar í útlegð í Evrópu og bjó einn við fremur fátæklegar aðstæður.
Valdatíð Pedros lauk því á óvenjulegan máta: Honum var steypt af stóli á hátindi vinsælda sinna og mörg helstu afrek hans voru fljótt gerð að engu á meðan við tók löng röð veikburða ríkisstjórna og hrina stjórnsýslu- og efnahagskreppna. Mennirnir sem höfðu gert Pedro útlægan fóru fljótt að líta á hann sem fyrirmynd sem brasilíska lýðveldið ætti að tileinka sér. Fáeinum áratugum eftir andlát hans var orðstír hans enn haldið hátt á lofti og mikill fögnuður braust út um land allt þegar líki hans var skilað til Brasilíu. Sagnfræðingar hafa ætíð haft mikið mat á keisaranum og jafnvel talið hann einn merkasta Brasilíumann fyrr og síðar.
1231
thumb|right|[[Heilög Elísabet af Ungverjalandi.]] Árið 1231 (MCCXXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Laugavegur 1
Laugavegur 1 er hús við Laugaveg í Reykjavík sem reist var árið 1848. Var ætlunin að reka þar veitingastofu, en fljótlega var horfið frá því ráði. Jón Pétursson háyfirdómari festi þá kaup á húsinu og bjó þar til dauðadags.
Árið 1915 hóf Guðmundur Ásbjörnsson bæjarfulltrúi verslunarrekstur í húsinu í samstarfi við félaga sinn Sigurbjörn Þorkelsson sem kenndur var við verslunina Vísi. Enn í dag er starfrækt í húsinu verslun undir nafninu Vísir.
Miklar breytingar hafa verið gerðar á húsinu í gegnum tíðina.
Þorgeir Þorgeirson
Þorgeir Þorgeirson (30. apríl 1933 – 30. október 2003) var íslenskur rithöfundur, þýðandi og kvikmyndagerðarmaður. Hann er einna þekktastur fyrir að hafa þýtt Alexis Sorbas eftir Nikos Kazantzakis og margar bóka William Heinesen á íslensku. Hann er einnig þekktur fyrir greinaskrif sín og baráttu sína við íslenska ríkið fyrir Mannréttindadómstóli Evrópu sem knúðu fram breytingar á meiðyrðalöggjöfinni. Frægar urðu einnig síðari deilur hans við íslenska ríkið, um réttinn á að skrifa eftirnafn sitt, Þorgeirson, með einu s-i, og fá það þannig skráð í Þjóðskrá.
Þorgeiri hefur verið lýst sem brautryðjanda í kvikmyndagerð, brautryðjanda í gagnrýnni hugsun og vandræðaskáldi. Sjálfur sagðist hann vera „próflausasti bóhem þessa lands“ og „alþýðuhöfundur að því leytinu til. Þorgeir hlaut heiðursverðlaun Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar árið 2000 fyrir „framlag sitt til íslenskrar kvikmyndagerðar og kvikmyndamenningar.“ Eiginkona Þorgeirs var Vilborg Dagbjartsdóttir, rithöfundur.
Unglingsár
Hann þreytti landspróf í Reykjavík og gekk að því loknu í Menntaskólannn í Reykjavík. Um þann tíma sagði hann: „Mér leið aldrei vel í menntaskóla. Né öðrum menntastofnunum síðar. Maður sem hafði náð landsprófi gat hins vegar ekki látið það vera að fara í menntaskóla. Það var engin leið til baka.“ Hann sagði menntaskólann hafa verið yfirstéttarstofnun: „Það var ekkert sniðugt fyrir svona landshornaflakkara eins og mig að vera innan um alla þessa yfirstéttarkrakka. Þar leið mér alveg herfilega illa.“ Þorgeir brautskráðist stúdent árið 1953.
Vínarborg
Eftir menntaskóla vann Þorgeir sumarlagt á Keflavíkurflugvelli, langaði að ferðast og leist svo á, ásamt félögum sínum, Ingva Matthíasi Árnasyni og Jökli Jakbossyni að gott væri að dvelja í Vínarborg. Þar var fyrir Þorvarður Helgason kunningi þeirra. „Við vorum bóhemar – slugsarar og brandarakarlar“ sagði Þorgeir um þann tíma. „Borgin helltist yfir mann eins og persónulegt áfall,“ sagði hann um dvölina: „Þar sá ég fyrst stríðsrústir, fótalausa betlara á gangstéttunum og praktíserandi götudrósir.“ Þetta var á þeim tíma er Vínarborg var hersetin eftir seinna stríð. Þorgeir kynntist þar jafnöldrum sem hneigðust, eða voru taldir hneigjast, til existensíalisma. Hann nam þýskar bókmenntir, listasögu og sálfræði við Vínarháskóla en sagði leikhúsin hafa haft meira aðdráttarafl.
Fótgangandi til Parísar
Eftir einn vetur í Vínarborg hélt Þorgeir til Íslands og starfaði sumarlangt í Landsbankanum. Þegar hann sneri aftur til Vínar var „helvítis kuldi“ í borginni. Hann segist hafa fundið „splunkunýtt myndablað með myndum af gangstéttakaffihúsunum í París“ og ákveðið að flytja. Frá Vínarborg hélt Þorgeir til Parísar fótgangandi, um miðjan vetur.
Þorgeir þvældist um Evrópu eins og foreldrar hans áður um Ísland, dvaldi á Spáni árið 1954, bæði Madrid og Valencia, þar sem hann vann fyrir sér sem „atvinnuskákmaður“ með því að tefla við drukkna menn á krám. Eftir viðkomu í Barcelona sneri Þorgeir aftur til Parísar, fótgangandi á nýjan leik. Hann dvaldist í París frá 1955 til 1957 þar sem hann fékk „kvikmyndaveikina“ að eigin sögn: „París er í mínum huga fyrst og fremst kvikmyndasafnið, Musée du Cinema, í Rue d'Ulm. Þrjár sýningar daglega gat maður alveg séð. Jafnvel vikunum saman.“ Þorgeir sótti tveggja vetra námskeið í kvikmyndagerð hjá franska Sjónvarpinu á þessum tíma.
Flóttamaður í Tékkóslóvakíu
1957 til 1958 dvaldist Þorgeir á nýjan leik á Íslandi og sótti þaðan um námsvist í kvikmyndaskólanum FAMU, sem tilheyrir listaakademíunni í Prag. Ekki leit þó út fyrir að hann kæmist til námsins því „í ráðuneytinu voru menn ekki sérlega spenntir fyrir því að senda svona fulltrúa þjóðarinnar út í lönd á opinberum styrk.“ Sumarið 1959 fór Þorgeir hins vegar sem fararstjóri hóps til þátttöku á móti í Vínarborg, „hoppaði svo af eins og sagt er og komst sem pólitískur flóttamaður inn í Tékkóslóvakíu.“ Þorgeir segist hafa fengið námsvist sem slíkur. „Þar var ég drifinn í tékkneskunám og síðan tók ég inntökupróf í akademíuna og var þar á þriðja ár.“
Frá 1959 til 1962 nam Þorgeir kvikmyndastjórn við FAMU, listaakademíuna í Prag. Hann var þar með fyrsti Íslendingurinn til að læra kvikmyndagerð sem faggrein. Að náminu loknu, árið 1967, gerði Þorgeir kvikmyndina Maður og verksmiðja í anda evrópsku framúrstefnunnar, sem var frumsýnd árið 1968.
Störf að kvikmyndum
Árið 1967 kvikmyndaði Þorgeir verkið sem hann frumsýndi árið 1968 sem Maður og verksmiðja. Er þetta eina kvikmyndaverkið eftir Þorgeir sem hann heimilaði sýningar á, þegar fram liðu stundir. Myndin er tíu mínútna löng og ein af fimm „smámyndum“ sem Þorgeir gerði á eigin vegum. Hinar sagði hann „bæklaðar af kringumstæðunum“. Með því átti hann trúlega við fjárveitingar, meðal annars. „Mín evrópska lína passaði aldrei hér í stórveldi íslenskrar kvikmyndamenningar,“ sagði hann einnig.
Þorgeir starfaði við kvikmyndagerð frá 1962 til 1972 og vann á því tímabili einnig að myndum fyrir fyrirtæki og stofnanir. Árið 1964 leitaði til dæmis embætti skipaskoðunarstjóra til Þorgeirs og kvikmyndafélags hans sem hét Geysir um gerð myndar um meðferð gúmmíbjörgunarbáta. Þorgeir gerði myndina og var skráður höfundur hennar. Þetta var áður en sjónvarpsstöð var rekin á Íslandi. Frá og með árinu 1966 var myndin sýnd árlega á RÚV án þess að Þorgeir fengi höfundargreiðslur fyrir sýningarnar. Kröfum hans um slíkt var hafnað, fyrst munnlega síðan formlega árið 1979. Undir árslok 1981 stefndi Þorgeir ríkissjónvarpinu og gerði kröfu um greiðslu út frá samningi Félags kvikmyndagerðarmanna og RÚV um lágmarksmínútugjald. Þorgeir tapaði málinu fyrir héraði en áfrýjaði til Hæstaréttar þar sem dæmt var honum í vil og fallist á allar kröfur.
Þorgeir hóf síðar vinnu að heimildamynd um togarasjómennsku fyrir Sjávarútvegsráðuneytið. Þegar Þorgeir reyndist ekki hafa valið nýtískulegasta togarann og geðprúðustu sjómennina til umfjöllunarefnis var fjármögnun myndarinnar stöðvuð af Lúðvík Jópsessyni, þáverandi ráðherra.
Árið 1968 stofnaði Þorgeir kvikmyndahúsið Litla Bíó. Það hafði fyrst um sinn sýningaraðstöðu að Hverfisgötu 44. Þar voru sýndar myndir Þorgeirs sjálfs, þar á meðal Maður og verksmiðja; klassískar kvikmyndir frá Frakklandi og Rússlandi og nýlegar kvikmyndir frá Tékklandi. Í upphafi árs 1969 var starfsemi Litla Bíós flutt í Norræna húsið þar sem það var starfrkækt til ársins 1970, þegar Háskólabíó hóf vikulegar sýningar á listrænum kvikmyndum og Þorgeir taldi sig því hafa náð markmiði sínu.
Ritstörf
Þorgeir fékkst, ásamt kvikmyndagerð, við ritstörf, þýðingar og leikstjórn í útvarpi.
Meðal ritverka hans eru þrjár skáldsögur. Þeirra þekktust varð Yfirvaldið, sem kom út 1973. Hana skrifaði Þorgeir upp úr verki sem hann ætlaði upphaflega að verða kvikmynd. Bókin var byggð á heimildum um síðustu aftökuna á Íslandi, í janúar 1830, þegar tekin voru af lífi Agnes Magnúsdóttir vinnukona og Friðrik Sigurðsson fyrir morð á tveimur mönnum, Natan Ketilssyni og Pétri Jónassyni.
Skáldsögurnar komu út á árabilinu 1973 til 1976. Aðspurður hvers vegna hann hefði ekki haldið áfram á sömu braut svaraði Þorgeir að hann teldi sig „einmitt hafa haldið áfram á þessari sömu huldumannsbraut – en með töfum að vísu.“ Helstu skáldsögur færeyska höfundarins Williams Heinesen komu út í íslenskri þýðingu Þorgeirs frá 1980 til 1987. Sagðist Þorgeir hafa tekið til við að þýða skáldsögur Heinesens meðal annars til að temja sér „mýkri“ stíl en hann hefði sjálfur skrifað fram að því. „Þetta var orðið eins og fjandsamlegt hríðskotabyssugelt. Ég þurfti að læra að skrifa lengri setningar í bland. Mýkja stílinn hjá mér.“
„Á miðju þessu æfingatímabili lenti ég líka í útistöðum við ríkisvaldið um rétt minn til að skrifa um veruleikann,“ sagði Þorgeir og vísar þar til ákæru á hendur honum vegna greinaskrifa um lögregluofbeldi árið 1983.
1988 stofnaði Þorgeir útgáfuna Leshús sem gaf út nokkurn fjölda rita hans þaðan í frá. Fjórum árum síðar sagði hann í viðtali: „það hefur verið mín fanatík að gera tilraunina þannig að hún verði algjör andstæða við það sem er í gangi. Fólk hefur nánast þurft að ryðjast inn á mig með ofbeldi til að fá keypta bók.“ Kaupendur skráði Þorgeir á lista og sagðist þannig byggja Leshús upp „eins og hálfgerða neðanjarðarútgáfu.“
Árið 1994 gaf Þorgeir út sex smárit á vegum forlags síns, Leshús. Voru þau „samantekt á nýlegum blaðagreinum og bréfaskrifum höfundarins um náskyld efni, sem farið hafa á dreif í birtingu. Hér er þetta í samhengi ásamt lokaorðum, sem tengja þættina betur í rétt skapaða heild.“ Innihald smáritanna var samfélagsgagnrýni. Sagði í umfjöllun Morgunblaðsins að „hann stingur hér á raunverulegum graftrakýlum íslensks þjóðfélags.“
Þorgeir Þorgeirson gegn Íslandi
Um málið má lesa nánar í færslunni um Þorgeir Þorgeirson gegn íslenska ríkinu.
C. E. Frijs
Christian Emil Krag-Juel-Vind-Frijs lénsgreifi af Frijsenborg (8. desember 1817 – 12. október 1896) var danskur stórjarðeigandi sem gegndi stöðu forsætisráðherra Danmerkur frá 1865 til 1870. Valdatíð hans var viðburðarík þar sem ýmis mikilvæg löggjöf var samþykkt, s.s. um málefni kirkjunar, dómstóla og járnbrautarsamgöngur, auk þess sem stjórnarskráin var endurskoðuð árið 1866. Um þessar mundir urðu stórjarðeigendur ráðandi stétt í dönskum stjórnmálum og héldu þeirri stöðu uns þingræðið var tekið upp árið 1901. Stjórnin starfaði í skugga niðurlægjandi ósigurs Dana í stríðinu við Prússa árið 1864 og mótaði það utanríkisstefnuna.
Þorgeir Þorgeirson
Þorgeir Þorgeirson gegn Íslandi
thumb|Greinin „Hugum nú að“ í Morgunblaðinu 7. desember 1983. Sú fyrri tveggja greina Þorgeirs Þorgeirsonar um lögregluofbeldi sem hann var kærður og dæmdur fyrir.|alt= „Hugum nú að“ Þorgeir var dæmdur í Hæstarétti árið 1987 fyrir greinaskrif um lögregluna í Morgunblaðið árið 1983. Dæmt var á grundvelli 108. gr. hegningarlaga, sem þá meinaði fólki að segja satt um opinbera embættismenn, væri það gert „ótilhlýðilega“. Í greinunum hafði Þorgeir reifað frásagnir fólks af atvikum þar sem lögreglan beitti tilhæfulausu ofbeldi í starfi sínu svo menn hlutu líkamstjón af, jafnvel örkuml. Hann var kærður og dæmdur í nokkrum liðum, meðal annars fyrir orðalag á við „einkenniskædd villidýr“ og „lögregluhrottar“. Þorgeir kærði dómsúrskurðinn til Mannréttindadómstóls Evrópu árið 1988 sem brot á ákvæði Mannréttindasáttmála Evrópu um tjáningarfrelsi. Þorgeir var fyrstur ólöglærðra manna til að flytja mál sitt sjálfur fyrir dómstólnum og fyrstur Íslendinga til að höfða þar mál. Árið 1992 felldi dómurinn úrskurð Þorgeiri í hag og sagði að með 108. grein hegningarlaga bryti íslenska ríkið á 10. grein mannréttindasáttmálans, um tjáningarfrelsi. Dómurinn hafði gríðarleg áhrif á íslenskt réttarfar.
Um áhrif málsins á afkomu sína sagði Þorgeir: „Þar var dómstólum og fleiri apparötum ríkisins beitt gegn mér með þeim hætti að ég varð stórlega vafasöm persóna. Mér þótti þetta sniðugt í upphafi. Það er ekkert verra að vera vafasöm persóna en góður pappír. Hins vegar segja útgefendur mér, sumir undir rós og aðrir beint, að þetta megi ekki koma fyrir rithöfund vegna þess hvernig bókamarkaðurinn er í laginu. Þeir segja að 9 bækur af hverjum 10 séu keyptar til gjafa. Enginn gefur t.d. konfektkassa í jólagjöf ef á honum stendur að innihaldið sé vafasamt. Þeir spáðu mér því að ég myndi missa 9/10 af minni sölu. Þegar ég fór að gefa út sjálfur sá ég að þetta var ekki fjarri lagi.“ Þorgeir sagðist því hafa ákveðið að einbeita sér að sölu bóka til bókasafna, ásamt tryggum kjarnahópi lesenda. Um áhrif málaferlanna á geðheilsu sína og líðan að öðru leyti skrifaði hann meðal annars í erindinu „Búðarlokusamfélag og réttvísi“ sem birtist í ádeiluritinu Að gefnu tilefni.
C. E. Frijs
Ævi og störf
Frijs hóf snemma afskipti af þjóðmálum, bæði sveitarstjórnarmálum og fyrir hagsmunasamtök stórjarðeigenda. Hann var íhaldssamur í skoðunum en var þó fær um að skilja viðhorf frjálslyndari afla. Hann hafði efasemdir um vaxandi þjóðernishyggju og útþensludrauma sem áttu miklu fylgi að fagna í Danmörku á sjötta áratug nítjándu aldar, en studdi þó með semingi Nóvembersamþykktina árið 1863 um stöðu Slésvíkur sem leiddi til síðara Slésvíkurstríðsins árið eftir.
Þorgeir Þorgeirson
Deila um ritun föðurnafns
Árið 1985 tók Þorgeir að skrifa föðurnafn sitt með einu s-i, Þorgeirson, í stað Þorgeirsson áður. Hann tilkynnti Þjóðskrá um þessa breytingu en henni var hafnað af stofnuninni þar sem hún þótti ekki samræmast íslenskri málhefð. Þó hafði Þorgeir árið 1990, ári áður en lög um mannanöfn tóku gildi, fengið vegabréf með föðurnafninu Þorgeirson. Þegar hann framvísaði því vegabréfi í kosningum til Alþingis, 1995, fannst nafnið ekki á kjörskrá. Úr varð að Þorgeir kaus ekki og sagði af því tilefni: „Þessir málfarsfasistar höfðu af mér kosningaréttinn því ég framvísaði löglegu vegabréfi með mínu rétta nafni.“ Þorgeir taldi yfirráð stofnana yfir mannanöfnum vera stjórnarskrárbrot og brot á Mannréttindasáttmála Evrópu. Hann lýsti merkingu málsins í eigin huga meðal annars sem svo að eignarfallið sé arfur frá tímum þærlahalds „þegar ein persóna átti aðra. Ég vil breyta því en vil hins vegar ekki eyðileggja nafnahefðina.“
C. E. Frijs
Ævi og störf
Auk forsætisráðherraembættisins gegndi Frijs einnig störfum utanríkisráðherra. Í hans hlut kom því að semja við Prússa um framkvæmd friðarsamninganna eftir Slésvíkurstríðið. Utanríkisstefna hans miðaðist einkum að því að halda Dönum hlutlausum í deilum stórveldanna.
Hann sagði sig frá embætti forsætisráðherra árið 1870, langþreyttur á flóknum málamiðlunum innan þings og gagnvart konungsvaldinu. Næstu tíu árin sat hann áfram á þingi en hafnaði öllum óskum um að taka að sér stjórnarmyndanir. Sonur hans, Mogens Frijs, varð síðar einn helsti hugmyndafræðingur danskra íhaldsmanna.
Kirtiltoppur
Kirtiltoppur (fræðiheiti Lonicera glutinosa ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá norðvestur Balkanskaga (fyrrum Júgóslavíu). Hann er oft talinn undirtegund af fjallatopp.
Galtarviti
Galtarviti er viti sem stendur í Keflavík sem er vík út af Súgandafirði á Vestfjörðum. Enginn akvegur liggur að vitanum en þangað er hægt að komast gangandi, á snjósleða eða sjóleiðina ef veður er gott. Árið 1920 var reistur viti og vitavarðarhús í Keflavík. Vitinn var lýstur með gasi og nauðsynlegt var að vitavörður væri á staðnum til að sjá um hann. Árið 1959 var reistur nýr 10,7 m hár viti. Orka til vitalýsingarinnar fékkst frá ljósavél og árið 1960 var reist lítil vatnsaflsstöð til að framleiða rafmagn fyrir staðinn.
í seinni heimsstyrjöldinni faldi Þjóðverjinn August Lehrmann sig í vitanum en hann starfaði einnig fyrir bóndann á Galtarvita. Þeir voru báðir handteknir af Bretum sumarið 1941, Lehrmann á Patreksfirði og bóndinn á Galtarvita.
Stefán Jónsson (f. 1964)
Stefán Jónsson (f. 23. ágúst 1964) er íslenskur leikari og leikstjóri.
1199
Árið 1199 (MCXCIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
thumb|[[Jóhann landlausi|Jóhann konungur landlausi.]]
Fædd
Dáin
Ístaka á Tjörninni
Ístaka á Tjörninni fór fram í Reykjavík frá því fyrir aldamótin 1900 og fram á fjórða áratug 20. aldar. Margir verkamenn fengu vinnu þegar ís var tekinn og fluttur í íshús á sleðum.
Stutt lýsing á ístöku
Ístakan fór þannig fram, að ísinn var höggvinn og síðan sprengdur frá ísbrúninni með járnkörlum. Tveir menn stóðu þá á ísbrúninni og drógu jakana upp með miklum ístöngum. Íshellunum var svo raðað á sleða sem hestar drógu að geymslum íshúsa.
Svo segir frá Ístöku í Morgunblaðinu árið 1919:
Kandahar
thumb|Kandahar. Kandahar er næststærsta borg Afganistans og er í suðurhluta landsins. Íbúar eru um 650.000 (2021). Borgin er höfuðborg samnefnds héraðs og er ein mikilvægasta borg pastú-mælandi fólks. Hún er í rúmlega 1000 metra hæð.
Gísli Óskarsson
Gísli Jóhannes Óskarsson (f. 18. desember 1949) í Vestmannaeyjum) er íslenskur líf- og jarðfræðingur
Hann lauk hefðbundinni skólagöngu í Vestmanneyjum, en þaðan lá leiðin til Reykjavíkur og lauk hann þar kennaraprófi árið 1970, stúdentsprófi 1971 og stundaði svo líffræði- og jarðfræðinám við Kennaraháskólann í Kaupmannahöfn 1973.
Gísli skipulagði og sá um uppgræðsluna á Heimaey í kjölfar jarðeldanna í Heimaey 1973.
Auk kennslu hefur Gísli unnið að rannsóknum á klaki og viðkomu loðnu (sbr. kvikmynd um loðnu hjá Námsgagna-stofnun) en einnig rannsakað neðansjávarhljóð sem þykkvalúra gefur frá sér og áhrif hljóðsins á ýmsar fisktegundir.
Gísli hefur umtalsverða starfsreynslu sem kennari í grunnskóla og framhaldsskóla, en einnig á sviði kvikmyndagerðar. Árabilið 1985 - 1988 sótti hann ýmis námskeið í kvikmynda- og þáttagerð, svo sem TV Inter Ísland 1985, KKR í Danmörku 1987 og IMM í Belgíu 1988.
Hann vann að rannsóknum á veiðiþoli lundastofns á afmörkuðu svæði og atferli lunda í holu. Áfangaskýrsla rannsóknanna verið gefin út auk 19. mínútna kvikmynd um hluta rannsóknanna árið 2004.
Thunderbolt
Þrumufleygur (enska: Thunderbolt) getur átt við:
Urður (mannsnafn)
Urður er íslenskt kvenmannsnafn.
Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu
Egypska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Egyptalands í knattspyrnu. Liðið hefur einungis tekið þátt á þrem heimsmeistaramótum, en hefur verið mjög sigursælt í Afríkubikarnum og unnið hann alls sjö sinnum. Einn af þekktustu knattspyrnumönnum heims spilar með liðinu, Mohamed Salah.
Eric Kripke
Eric Kripke (fæddur 24. apríl 1974 í Toledo í Ohio) er bandarískur sjónvarpshöfundur, leikstjóri og framleiðandi. Hann þekktastur fyrir að vera höfundur sjónvarpsþáttanna Supernatural og Revolution.
Einkalíf
Kripke er fæddur í Toledo, Ohio. Bjó hann til heimagerðar kvikmyndir með vinum sínum til þess að sýna öðrum stúdentum. Stundaði nám við USC School of Cinematic Arts þaðan sem hann útskrifaðist árið 1996.
Kripke er giftur og á einn son.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpsverkefni Kripke er frá 2003 þar sem hann þróaði og skrifaði sjónvarpsþáttinn Tarzan fyrir The WB sjónvarpsstöðina en aðeins átta þættir voru gerðir.
Árið 2005 þróaði hann og skrifaði sjónvarpsþáttinn Supernatural sem var tekin upp af The WB sjónvarpsstöðinni en er núna sýndur á The CW sjónvarpstöðinni. Kripke tók stöðu framleiðslustjóra og yfirhandritshöfundar við þáttinn. Kripke yfirgaf þáttinn eftir fimmtu þáttaröðina. Kripke er enn titlaður sem framleiðlustjóri og sem sérstakur ráðgjafi við þáttinn en til þessa hafa verið framleiddar átta þáttaraðir.
Sýslur í Montana
Sýslur í Montana eru 56 talsins.
Eric Kripke
Sjónvarp
Í ágúst 2011, var tilkynnt að Kripke væri að þróa seríu fyrir The CW sjónvarpstöðina, sem myndi vera byggð á DC Comics persónunni Deadman en ekkert varð úr verkefninu.
Kripke þróaði nýja séríu sem heitir Revolution sem var tekin upp af NBC sjónvarpstöðinni haustið 2012. Kripke er titlaður sem framleiðslustjóri ásamt J.J. Abrams. Þátturinn var frumsýndur 17. September 2012 á NBC sjónvarpstöðinni.
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndaverkefni Kripke voru kvikmyndirnar Battle of the Sexes og Truly Committed sem hann sjálfur skrifaði handritið að og leikstýrði árið 1997.
Árið 2005 skrifaði hann handritið að hryllingsmyndinni Boogeyman.
Verðlaun og tilnefningar
Austin Film Festival
SFX verðlaunin, UK
Slamdance Film Festival
Árið 2008 þá var hann nefndur einn af meisturum hrollvekjunnar af TelevisionWeek fyrir starf sitt í sjónvarpi.
Hortittur
Hortittur (eða uppfyllingarorð) er haft í óeiginlegri merkingu um ýmiss konar smekkleysur í máli, einkum kveðskap. Strangt til tekið merkir hortittur þó aðeins eyðufyllingu, merkingarlausa eða merkingarlitla málalengingu í bundnu máli sem er til þess gerð að fylla út braglínu eða vísu. Í gömlum rímum og dönsum úði og grúði af hortittum. En hortittirnir koma einnig fyrir í máli manna. Þeir vaða oft uppi í daglegu tali og eru mjög áberandi í spjalli manna og nefnist þá stundum líka hikorð. Miklar tískusveiflur eru í vali hortitta í óbundnu máli en nefna má til dæmis: þarna, sko, alltsvo, sem sagt, ég meina, og er hið síðasta ensk áhrif. Halldór Laxness sagði um hortitti að þeir ætu ævinlega merg málsins innan úr setningu.
Sigurður Líndal (f. 1931)
Menntun
Sigurður lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík árið 1951 og BA-prófi í latínu og mannkynssögu frá Háskóla Íslands árið 1957, embættisprófi í lögfræði frá Háskóla Íslands árið 1959 og MA-prófi í sagnfræði frá Háskóla Íslands árið 1968. Hann lauk einkaflugmannsprófi árið 1968 og stundaði nám í réttarsögu við Kaupmannahafnarháskóla árið 1960, við Háskólann í Bonn í Þýskalandi 1961-1962 og University College í Oxford árið 1998 og 2001.
Starfsferill
Hann var dómarafulltrúi við embætti Borgardómara í Reykjavík 1959-1960 og 1963-1964, hæstaréttarritari við Hæstarétt Íslands frá 1964-1972, var prófessor við lagadeild Háskóla Íslands frá 1972-2001. Árið 2007 var hann ráðinn prófessor við Háskólann á Bifröst og var þar um skeið. Hann var dómari í Félagsdómi 1974-1980, forstöðumaður Lagastofnunar Háskóla Íslands frá 1976-2001, forseti Hins íslenzka bókmenntafélags frá 1967-2015. Hann var í stjórn Stofnunar Árna Magnússonar frá 1996-2006, var ráðunautur landstjórnar Færeyja í sjálfstæðismálum 1997-2000. Frá 2002-2005 var hann formaður rannsóknarnefndar til að rannsaka flugslys í Skerjafirði Sigurður hefur ritað mikið um kenningar í lögfræði, sagnfræði og stjórnmálafræði og ritstýrt fjölda verka á þessum fræðasviðum. Á sjötugsafmæli hans árið 2001 var gefin út bókin Líndæla sem er safn greina sem ritaðar voru honum til heiðurs.
Hanna
Hanna er íslenskt kvenmannsnafn.
Prumnopitys exigua
Prumnopitys exigua er sígrænt tré frá S-Ameríku. Það hefur aðeins fundist í Bólivíu, en er líklega líka nyrst í Argentínu og syðst í Perú.
Thunderbolt (tengi)
thumb|250px|Merki Thunderbolt thumb|250px|Thunderbolt-tengi (táknað með [[þrumufleygur| þrumufleygi)]]
Thunderbolt (áður fyrr nefnt Light Peak) er tengi til að tengja jaðartæki við tölvu. Tengið getur annaðhvort notað koparsnúru eða ljósleiðara. Örgjörvafyrirtækið Intel þróaði Thunderbolt-tengið í samstarfi við Apple. Fyrsta tölvan með innbyggðu Thunderbolt-tengi var MacBook Pro frá Apple sem sett var á markað 24. febrúar 2011. Tengið lítur alveg eins út og Mini DisplayPort sem var innbyggt í Apple-tölvum áður en Thunderbolt var kynnt til sögunnar. Apple skrásetti vörumerkið en Intel á einkaleyfi á tenginu og þess vegna var vörumerkið afhent Intel. Nafnið „Thunderbolt“ þýðir þrumufleygur.
Thunderbolt er samsetning af PCI Express og DisplayPort í nýju serialtengi sem getur flutt gögn lengra og í gegnum ódýrari snúrur. Vegna þess að margar tölvur eru með PCI Express tengi innbyggðu er einfalt að bæta Thunderbolt-tengi við þær. Kubbarnir sem keyra Thunderbolt-tengi setja saman gögn frá þessum tveimur tengjum og skipta þau aftur í tvennt fyrir notkun í tækjum. Þetta þýðir að hægt er að nota Thunderbolt-tengið með DisplayPort-tækjum.
Úa
Úa er íslenskt kvenmannsnafn.
Thunderbolt (tengi)
Ætlað var að Thunderbolt gæti flutt gögn í gegnum ljósleiðara og þess vegna var þessi tækni nefnd Light Peak. Hins vegar kom það í ljós að hægt var að nota koparsnúrur með sömu bandbreiddinni (10 Gbit/s) á ódýrari verði. Ætlað er að kynna Thunderbolt-tengi sem notar ljósleiðara í framtíðinni.
Hægt er að tengja allt að sjö tæki í gegnum eitt tengi með Thunderbolt og mega tvö þeirra vera háskerpuskjáir. Apple selur millistykki sem breyta Thunderbolt-tengi í DVI, VGA og HDMI, þannig er hægt að nota það með mörgum núverandi tækjum.
Sveinn Víkingur Grímsson
Sveinn Víkingur Grímsson, f. 17.01. 1896, d. 5.06. 1971, var íslenskur prestur, biskupsritari og rithöfundur.
Uppruni og ætt
Foreldrar Sveins Víkings voru Grímur Þórarinsson, f. 5.02. 1852, d. 30.04. 1905, bóndi á Garði í Kelduhverfi 1885 til 1904, og kona hans, Kristjana G. Kristjánsdóttir, f. 12.01. 1856, d. 6.12. 1911. Sveinn Víkingur var giftur Sigurveigu Gunnarsdóttur frá Skógum í Öxarfirði, f. 5.03. 1905, d. 3.02. 1998. Þau hjónin áttu fjögur börn.
Náms- og starfsferill
Sveinn Víkingur varð stúdent árið 1917. Hann innritaðist í Guðfræðideild Háskóla Íslands og lauk cand. theol. embættisprófi þaðan árið 1922. Hann var sama ár vígður sem aðstoðarprestur að Skinnastaðaprestakalli, og 1924 settur til Þóroddstaðar sem hann þjónaði til ársins 1926. Það ár var hann skipaður prestur að Dvergasteini við Seyðisfjörð. Árið 1942 var hann skipaður biskupsritari, og því starfi gegndi hann til 1959 er hann lét af störfum fyrir þjóðkirkjuna fyrir aldurs sakir. Sveinn Víkingur starfaði í ýmsum nefndum, aðallega á vegum kirkjunnar. Hann var einnig forseti Sálarrannsóknafélags Íslands um alllangt skeið. Greinar og þættir komu eftir hann í ýmsum blöðum og tímaritum, og hann var þekktur útvarpsmaður og fyrirlesari. Þá var hann Skólastjóri Samvinnuskólans á Bifröst 1959-60.
Barónett
Barónett er aðalsmaður á Bretlandi af lægstu arfgengri tign. Barónett er lægri titill en barón en æðri en riddari. Barónett hefir Sir fyrir framan nafn sitt og á ensku er skrifað Bart á eftir því til styttingar á barónett. Dæmi: Sir John Thomas Stanley, Bart.
John Thomas Stanley
Sir John ferðaðist um Ísland sumarið 1789, ásamt grasafræðingi, landmælingamanni og teiknara. Þeir komu hingað á skipinu John of Leit, sem var 150 lestir að stærð, búið 6 tveggja punda fallbyssum. Sir John birti tvær greinar um hveri á Íslandi þegar hann sneri aftur.
Paul Reubens
Paul Rubenfeld (f. 27. ágúst 1952, d. 30. júlí, 2023) var bandarískur leikari.
Pee-Wee
Langþekktastur er Reubens fyrir að leika persónuna Pee Wee í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum.
Björgvin Páll Gústavsson
thumb|Björgvin. Björgvin Páll Gústavsson (f. 24. maí 1985) er íslenskur handknattleiksmaður sem leikur með Val. Björgvin er markmaður.
Björgvin lék með íslenska landsliðinu í handknattleik þegar það vann silfurverðlaun á Ólympíuleikunum í Peking árið 2008 og þegar það vann bronsverðlaun á Evrópumeistaramótinu í Austurríki 2010. Áður en Björgvin fór til Þýskalands lék hann með Fram og þar áður með HK.
Maltöl
Maltöl er sætt, svotil óáfengt öl sem bruggað er úr malti líkt og annar bjór en með viðbættum sykri og lakkrís. Maltöl inniheldur gersveppi, en hefur þó ekki undirgengist alkohólmyndandi gerjun að neinu marki, því gerinu er sáð í ölmeskið við 0°C eða þar um bil. Malt er því óáfengt, eða svo lítið áfengt að það er ekki skylt að tilgreina það á flöskunum.
Óáfengt maltextrakt-öl varð vinsælt sem heilsudrykkur í Danmörku undir lok 19. aldar. Yfirburðastaða brugghúsanna Carlsberg og Tuborg á markaði með ljósan lagerbjór, umræða um óhollustu áfengisdrykkju og væntanlegur ölskattur, setti allt þrýsting á minni brugghús að finna nýjar leiðir í framleiðslu á vöru úr maltextrakti. Meðal þess sem þau tóku upp á að framleiða voru maltbrjóstsykur og ýmsar tegundir af sósubæti. Maltölið var markaðssett sem heilsudrykkur og allra meina bót í samkeppni við ýmsa aðra drykki og elixíra sem þá voru auglýstir. Brugghúsin lögðu mikið upp úr því að auglýsa hve mikið sjúkrahús keyptu af drykknum og hve hollur hann væri sjúklingum og börnum. Maltölið var meðal annars auglýst sem næringarríkt og taugastyrkjandi.