cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antonio Vivaldi
Á þessum krepputíma Feneyja var mikill skortur á fjárframlögum, svo að Vivaldi átti við mikinn fjárskort að stríða. Undi hann ekki við sitt hlutskipti og vildi ferðast um heiminn til að að koma sér á framfæri. Það gerði hann og varð þekktur sem rauði klerkurinn, bæði vegna rauða hársins, sem hann skartaði, svo og menntunar hans sem prestur. Að lokum ákvað hann að selja allar eigur sínar og freista gæfunnar. Hann fluttist frá Feneyjum til München og Vínarborgar. Þar ætlaði hann sér frægð og frama en vegna mikilla tískubreytinga urðu verk hans úrelt og dó hann að lokum í fátækt. Vivaldi samdi um 40 óperur en aðeins hafa varðveist hlutar úr átján þeirra. Nú á síðari árum hefur verið unnið að því að endurreisa verk hans og þá helst konserta hans en óperur hans eru þó hver af annarri að vakna til lífsins af löngum vetrardvala.
Jimmy Wales
thumb|right|Jimmy Wales árið 2008
Jimmy Donal Wales, einnig kunnur sem Jimbo Wales (fæddur 7. ágúst 1966) er bandarískur Internet-frumkvöðull, helst þekktur af starfi sínu að margvíslegum verkefnum tengdum wiki-hugmyndinni. Þar á meðal eru Wikipedia, Wikimedia Foundation og fyrirtækið Wikia Inc..
Menntun
Wales lærði viðskiptafræði og hefur mastersgráðu í þeim fræðum. Hann hóf nám að doktorsgráðu í sömu efnum en hefur ekki lokið henni enn.
Starfsferill
Wales auðgaðist af áhættuviðskiptum tengdum gengissveiflum og segist hafa átt hugmyndauppkast að margtyngdu vefbundnu alfræðiriti á árinu 1999, sem var þó of hægvirkt til að koma að gagni. Árið eftir setti hann á stofn alfræðiritið Nupedia sem varð forveri Wikipedia. Hann réð Larry Sanger sem aðalritstjóra Nupedia og alls urðu til 24 greinar af hennar hálfu.
Wikipedia og Wikimedia stofnunin
Eftir að Larry Sanger setti fram hugmynd um að nota Wiki til að búa til alfræðirit fékk Jimmy Wales hann til að hefjast handa undir sinni stjórn. Í kjölfarið var Wikipedia verkefninu ýtt úr vör.
Klementía af Ungverjalandi
thumb|right|Stytta Klementíu drottningar. Klementía (1293 – 12. október 1328) eða Clémence d'Anjou var frönsk hefðarkona á 14. öld, seinni kona Loðvíks 10. Frakkakonungs og drottning Frakklands og Navarra frá 1315 – 1316.
Klementía var dóttir Karls Martels af Anjou, sem var sonur Maríu af Ungverjalandi og gerði tilkall til ungversku krúnunnar eftir lát Ladislás 4. árið 1290, og Klementíu af Habsburg, dóttur Rúdólfs 1. keisara. Foreldrar Klementíu dóu báðir þegar hún var í bernsku og faðir hennar varð aldrei konungur en Karl bróðir hennar varð hins vegar konungur Ungverjalands árið 1312. Hún ólst upp hjá Maríu ömmu sinni, sem búsett var í Napólí.
Klementía giftist Loðvík 10. Frakkakonungi 19. ágúst 1315, fimm dögum eftir að Margrét drottning, fyrri kona hans, dó í fangelsinu sem hún hafði setið í frá 1314 og er talið víst að konungur hafi látið myrða hana til að geta gifst að nýju. Klementía og Loðvík voru krýnd 24. ágúst.
Hjónabandið entist þó ekki árið því Loðvík dó í júní árið eftir. Klementía var þá þunguð. Filippus mágur hennar varð ríkisstjóri en ríkiserfðirnar voru í óvissu og allir biðu þess að sjá hvort barnið yrði drengur eða stúlka, þar sem konur áttu ekki erfðarétt að frönsku krúnunni. Klementía eignaðist son, Jóhann, 16. nóvember og varð hann konungur Frakklands við fæðingu. Hann lifði þó aðeins í fimm daga og þá varð Filippus konungur.
Klementía og Filippus urðu fljótt ósátt þar sem hann neitaði að greiða henni þann lífeyri sem Loðvík hafði ætlað henni og skrifaði hún mörg bréf, bæði til fjölskyldu sinnar og Jóhannesar XXII páfa, til að leita stuðnings. Hún dvaldi í Aix-en-Provence til 1321 en kom þá aftur til Parísar og var við hirð Karls mágs síns, sem varð konungur 1322. Hún dó 12. október 1328. Eigur hennar voru seldar á uppboði og er skráin yfir þær einhver ítarlegasta eignaskrá sem til er frá hennar tíð, níutíu og níu blaðsíður þar sem hverjum grip í eigu hennar er ítarlega lýst og sagt frá hver keypti hann.
Vala Þórsdóttir
Vala Þórsdóttir (f. 22. júlí 1968) er íslensk leikkona.
Stanley
thumb|right|250px|Stanley, höfuðborg Falklandseyja. Stanley áður Port Stanley er höfuðborg Falklandseyja. Hún er á eynni Austur-Falklandi. Íbúar borgarinnar eru 2.221 (2012).
SeaMonkey
SeaMonkey er frjáls Internetvöndull sem byggist á Mozilla Application Suite. Verkefnið varð til í kjölfar þess að Mozilla Foundation tilkynnti að þróun Mozilla-vöndulsins yrði hætt árið 2005 og áherslan lögð á þróun einstakra forrita eins og Firefox og Thunderbird.
SeaMonkey er hugbúnaðarvöndull sem inniheldur vafra, póstforrit, fréttalesara, spjallforrit og vefritil.
Mjölbjalla
thumb|Mjölbjalla thumb|Myndband af lirfum mjölbjöllu (mjölormum) á laufblaði Mjölbjalla (fræðiheiti Tenebrio molitor) er stór bjalla af mjölbjölluætt (Tenebrionidae) sem lifir einkum á plöntuafurðum og plöntuleifum. Hún er jafnbreið fram og aftur og er dökkdumbrauð til svört á lit. Bjallan er upprunnin í Evrasíu en er útbreidd um allan heim. Hún þrífst utanhúss á Norðurlöndum og hefur fundist á nokkrum stöðum á Íslandi. Bjallan þrífst vel í skemmdu mjöli sem raki hefur komist í og var áður til vandræða í bakaríum.
Eins og öll skordýr sem taka fullkominni myndbreytingu fer mjölbjalla gegnum fjögur form, frá eggi (fóstur), lirfu og púpuform og síðan  fullvaxta skordýr. Eðlilegur lífsferill bjöllunnar er tvö ár. Mjölbjalla verpir allt að 500 eggjum. Í heimkynnum sínum eru bjöllurnar einkum á ferli á nóttunni.
Mjölbjalla berst með mjölsendingum. Hún fannst fyrst í Reykjavík árið 1934 og nokkru síðar á Ísafirði. Mjölbjöllur hafa verið ræktaðar sem gæludýrafæða og dýrafóður því lirfur bjöllunar (mjölormar) er stórar eða allt að 25 mm og afar prótínríkar. Það tíðkast víða um lönd að gefa garðfuglum (hænum o.fl.) mjölbjöllulirfur einkum um varptímann þegar fuglarnir þurfa próteinríka fæðu.
Mjölormar hafa verið notaðir í sælgætisgerð til að framleiða sælgæti með tequila bragði.
Felix Hamrin
thumb|200px|Felix Hamrin Felix Teodor Hamrin (14. janúar 1875 – 27. nóvember 1937) var sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar frá 6. ágúst 1932 til 24. september 1932 en samhliða því gegndi hann starfi utanríkisráðherra. Hamrin er sá forsætisráðherra Svíþjóðar sem setið hefur skemst eða aðeins 50 daga. Hann sat á þingi frá 1912 til 1914 og frá 1918 til 1937. Hamrin var formaður hins hægrisinnaða miðjuflokks Þjóðarflokksins (s. Folkpartiet) 1934-1936.
Hamrin átti sæti í ríkisstjórnum Carl Gustaf Ekman en hann gegndi embætti viðskiptaráðherra í fyrri ríkisstjórn Ekman frá 1926 to 1928 og fjármálaráðherra í seinni ríkisstjórn Ekman, frá 1930 til 1932. Eftir að Ekman sagði af sér skömmu fyrir kosningar 1932 tók Hamrin við sem forsætisráðherra og gegndi því embætti þar til eftir kosningar. Sósíaldemókrataflokkurinn vann stórsigur í kosningunum og að þeim loknum tók leiðtogi þeirra, Per Albin Hansson við stjórnartaumunum.
Umhverfissiðfræði
Umhverfissiðfræði er undirgrein hagnýttrar siðfræði um viðhorf manna til náttúrunnar og gildi hennar.
Almatyfylki
Almatyfylki (kasakska: Алматы облысы, rússneska: Алматинская область) er fylki í Suður-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er Taldukórgan, og ekki Almaty. Borgin Almaty er ekki í fylkinu, Almaty er sjálfstæð borg og fylki saman. Almaty fylki er mjög fjalllent í suðri, með stórum vötn í norðri. Balkasjvatn liggur í Almaty fylkinu í norðri. Almaty Fylki á landmæri að Kírgistan í suðri á Tíansjan fjöllum og Xinjiang Austur Túrkestan fylki í Kína í austri. 200px|thumb|left|Fjöll í Almatyfylkinu
Saga
Áðan árið 1917 var Suðaustur-Kasakstan (eða í dag, Almaty Fylki) hluti af Túrkestan. Þessi hluti hét Sémiretjie (rússneska: Семиречье) á rússnesku. Þann 10. mars 1932, meðan Sovétríkin, Sémiretjie var núna Alma-Ata Fylki. Höfuðborgin var Almaty, eða sem hét Alma-Ata meðan Sovétríkin, sem þýðir í kasöksku eplafaðir. Fá sinni, Sovétríkin ríkisstjórnin flutti höfuðborg til Taldukórgan, og stundum Taldukórgan var öðruvísi kjördæmi og ekki hluti af Almaty Fylki. Þegar Kasakstan varð sjálfstætt lýðveldið árið 1991 bjó ríkisstjórn Kasakstans til Almaty Fylkisins. Árið 2001 flutti höfuðborgin til Taldukórgan í Almaty Fylkinu.
X (breiðskífa)
X er tíunda breiðskífa með ástralska söngkona Kylie Minogue. Hún er fyrsta breiðskífa hennar síðan Ultimate Kylie (2004) og Body Language (2003). Breiðskífa var á undan honum smáskífur „2 Hearts“ og var gefin út um allan heim í nóvember 2007. Platan var gefin út í Bandaríkjunum í apríl 2008, á eftir smáskífur „All I See“. Endanleg smáskífur af breiðskífa var „The One“ sem kom út í Ástralíu í júlí 2008.
Breiðskífa náð fyrsta sæti í Ástralíu með sölu á 70.000 eintökum. Hins vegar platan náði aðeins 38. sæti á Nýja-Sjálandi. Það náði fram sæti í Bretlandi og var staðfest platínu með sölu á 462.000 eintökum. Í Bandaríkjunum plötunni náð 139. sæti á Billboard 200 við sölu á 38.000 eintökum í aðaleinkunn. Platan var einnig árangur á meginlandi Evrópu, og náð topp lista í Sviss, Austurríki, Tékklandi, Frakklandi, Þýskalandi, Ungverjalandi, Írlandi, Belgíu, Hollandi, Spáni og Svíþjóð.
Miðnesheiði (kvikmynd)
Miðnesheiði er heimildarmynd eftir Sigurð Snæberg Jónsson. Hún fjallar um herstöð hersins á Íslandi, Keflavíkurstöðina, í tengslum við varnir í Norður-Atlantshafi og hvernig Ísland yrði varið ef til stríðsátaka kæmi.
Myndin fjallar auk þess um áhrifin sem vera hersins hefur haft á íslenskt samfélag, sérstaklega nágrannabyggðir herstöðvarinnar á Suðurnesjum.
Klemens von Metternich
Klemens Wenzel Nepomuk Lothar, fursti af Metternich-Winneburg zu Beilstein (15. maí 1773 – 11. júní 1859 ) var þýskur stjórnmálamaður og ríkiserindreki sem var utanríkisráðherra austurríska keisaradæmisins frá 1809 og kanslari frá 1821 þar til hann neyddist til að segja af sér í kjölfar byltinga ársins 1848.
Eitt fyrsta verkefni hans sem utanríkisráðherra var að semja um vopnahlé við Frakka gegn því að Marie-Louise erkihertogaynja yrði gift Napóleon Bónaparte. Stuttu síðar stóð hann fyrir því að Austurríki gekk inn í sjötta bandalagsstríðið með bandamönnum gegn Frakklandi, undirritaði Fontainbleau-sáttmálann sem neyddi Napóleon í útlegð og gerðist fulltrúi Austurríkismanna á Vínarfundinum þar sem Evrópu var skipt milli sigurvegara Napóleonsstyrjaldanna. Fyrir þjónustu sína í þágu austurríska keisaradæmisins fékk Metternich furstatign í október 1813. Undir leiðsögn hans gekk Austurríki í bandalag við Rússland og, í minni mæli, Prússland. „Metternich-kerfið“, þar sem alþjóðafundir á borð við Vínarfundinn voru haldnir reglulega, var sett á fót. Þetta var hápunktur austurrískra áhrifa á alþjóðasviðinu en áhrif Metternich döluðu smám saman eftir þetta. Heima við var Metternich ríkiskanslari frá 1821 til 1848 á valdatíðum Frans 1. og Ferdinands 1. keisara. Eftir stutta útlegð til London, Brighton og Brussel sneri Metternich aftur til hirðarinnar í Vín árið 1851 og gerðist ráðgjafi Frans Jósefs keisara. Metternich hafði þá lifað lengur en flestir aðrir stjórnmálamenn sinnar kynslóðar og lést árið 1859, þá 86 ára.
Metternich hefur bæði verið gagnrýndur og lofsamaður fyrir stefnumál sín. Aðdáendur hans benda á að hann hafi verið við stjórn „evrópsku hljómkviðunnar“ þar sem alþjóðasamskipti komu í veg fyrir meiriháttar stríð í Evrópu. Bent er á hæfileika hans sem ríkiserindreka og á hve miklu hann náði fram þrátt fyrir lélega samningsstöðu. Gagnrýnendur Metternich líta frekar á hann sem þrjóskan afturhaldssegg sem hafi ríghaldið í illa ígrundaða íhaldsstefnu vegna hégómleika síns og oflætis. Hann hafi ekki gert nóg til að tryggja framtíð Austurríkis og andóf hans gegn þýskri þjóðernishyggju hafi leitt til þess að Þýskaland sameinaðist að endingu í kringum Prússland en ekki Austurríki. Aðrir sagnfræðingar hafa bent á að hann hafi ekki haft svo mikil völd og að hann hafi aðeins getað komið sínum stefnumálum í framkvæmd þegar þau geðjuðust einveldi Habsborgara.
Vikur
Notkun á vikri
Vikur er aðallega notaður í byggingariðnaði svo sem í hleðslusteina, léttsteypueiningar og í múrkerfi. Vikur er notaður sem íblöndunarefni í hita og hljóðeinangranir og til eldvarna. Vikur hefur verið fluttur út til að nota í skorsteinseiningar. Vikur hefur einnig verið notaður í kattarsand og sem íblöndunarefni í gróðurmold til að auka rakaheldni hennar.
Vikur á Íslandi
Fjórar eldstöðvar á Íslandi hafa gosið ljósum vikri á Nútíma. Hekluvikur er súr líparítvikur. Margar eldstöðvar hafa hins vegar gosið basísku eða ísúru gjalli eða ösku þ.e. basaltvikri. Frægust þeirra er Katla.
Xombrero
xombrero (áður xxxterm) er opinn vafri, sem er ekki lengur studdur, sem var hugsaður sem léttur og öruggur valkostur við stærri vafra. Hann styður skrifaðar skipanir og lyklaborðsskipanir sem eru svipaðar og í ritlinum vi. Hann notast við WebKit sem myndsetningarforrit. Þróun vafrans hófst árið 2010. Hann var upphaflega þróaður fyrir stýrikerfið FreeBSD.
Policarpa Salavarrieta
Policarpa Salavarrieta (26. janúar 1795 – 14. nóvember 1817), einnig þekkt undir nafninu La Pola, var nýgranadísk saumakona sem njósnaði fyrir ameríska byltingarmenn um hersveitir spænska heimsveldisins á 19. öld. Spænskir konungssinnar handsömuðu hana að lokum og létu taka hana af lífi fyrir landráð. Hún er í dag talin meðal sjálfstæðishetja Kólumbíu og kólumbíski konudagurinn er tileinkaður henni.
Þar sem fæðingarvottorð hennar hefur aldrei fundist er óvíst hvert skírnarnafn hennar var. Faðir hennar kallaði hana Apoloniu í erfðaskrá sinni og presturinn Salvador Contreras, sem lögfesti hana þann 13. desember 1802, staðfesti þá nafngift. Nánasti ættingi hennar var bróðir hennar, Bibiano, þar sem hún hafði tekið hann í gæslu sína eftir að foreldrar þeirra létust. Þegar hersveitir í Guaduas fóru að leita að henni tók hún upp viðurnefnið Policarpa.
Í fölsuðu vegabréfi sem Policarpa notaði til þess að komast inn og út úr Bogotá árið 1817 notaði hún nafnið „Gregoria Apolinaria“. Andrea Ricaurte de Lozano, sem Policarpa bjó með og vann fyrir í Bogotá, og skæruliðaforinginn Ambrosio Almeyda, kölluðu hana einnig þessu nafni. Samtímamenn hennar kölluðu hana einfaldlega La Pola, en hún er þekktust í dag undir nafninu Policarpa Salavarrieta.
Fæðingardagur og -staður
Þar sem engar skriflegar heimildir eru til um fæðingardag og -stað La Pola er margt á huldu um uppruna hennar. Útbreiddasta útgáfan af sögu hennar er sú að hún hafi fæðst í Guaduas í fylkinu Cundinamarca á milli 1790 og 1796. Skáldið Rafael Pombo hélt því hins vegar fram að hún hefði fæðst í Mariquite og José Caicedo Rojas hélt því fram að hún hefði fæðst í Bogotá.
Hægt er að geta sér til um hvar og hvenær hún fæddist út frá heimildum um fæðingu systkina hennar, sem hafa varðveist. Systkini hennar voru:
Miðað við þessar ættarskrár og þá vitneskju að Policarpa fæddist á milli ábótanna tveggja úr systkinahópnum má slá því föstu að hún hafi fæðst á milli 1791 og 1796. Heimildirnar benda einnig til þess að Salavarrieta-ættin hafi búið í Guaduas og flutt til Bogotá eftir að Manuel fæddist árið 1796.
Til þess að breiða yfir misræmin milli frásagnanna úrskurðaði Sagnfræðiakademía Kólumbíu opinberlega þann 10. september árið 1991 að La Pola hefði fæðst í Guaduas.
Æska og uppvöxtur
thumb|Vatnslitamynd eftir José María Espinosa Fjölskylda Policörpu virðist hafa verið virt og sæmilega efnuð þrátt fyrir að hafa ekki verið öðluð. Þetta má ráða af æskuheimili Policörpu í Guaduas, sem er í dag notað sem safn. Salavarrieta Ríos-fjölskyldan flutti til Bogotá á milli 1796 og 1798 og bjó þar í litlu húsi í hverfinu Santa Bárbara.
Árið 1802 braust út bólusóttarfaraldur í höfuðborginni og varð þúsundum manna að bana, þar á meðal foreldrum Policörpu og systkinum hennar, Eduardo og Maríu Ignaciu. Eftir harmleikinn sundraðist fjölskyldan: José María og Manuel gengu til liðs við Ágústínusarregluna og Ramón og Francisco Antonio fluttust til Tena, þar sem þeir hófu störf á plantekru. Catarína, elsta eftirlifandi barnið, ákvað að flytjast aftur til Guaduas í kringum 1804 og tók yngri systkinin Policörpu og Bibiano með sér. Þar bjuggu þau í húsi guðmóður sinnar, Margaritu Beltrán, og frænku sinnar, Manuelu, þar til Catarina giftist manni að nafni Domingo García og tók systkini sín með sér á heimili hans.
Fáar heimildir eru til um þetta skeið í lífi Policörpu. Vitað er að hún vann fyrir sér sem saumakona og talið er að hún hafi einnig unnið sem kennari í almenningsskóla. Á þessum tíma var Guaduas mikilvægur áningarstaður á mikilvægasta veginum í gegnum Nýju-Granada, sem lá frá Bogotá til Magdalenufljótsins sem rann út í Karíbahaf og tengdi höfuðborgina við norðurhluta landsins. Hermenn, aðalsfólk, listamenn, bændur, uppreisnarmenn, Spánverjar og Granadamenn af öllum sauðahúsum lögðu leið sína í gegnum Guaduas og því var bærinn bæði verslunar- og upplýsingamiðstöð. Þegar stríð braust út gegn spænskum yfirráðum gekk fjölskylda Policörpu til liðs við uppreisnarmenn. Tengdabróðir hennar, Domingo García, lést í bardaga ásamt Antonio Nariño í herferð sjálfstæðissinna í suðurhluta landsins, þar sem bróðir hennar, Bibiano, barðist einnig.
Eftir að sjálfstæðisstríðið braust út flúðu varakonungurinn Antonio José Amar y Borbón og eiginkona hans, María Francisca Villanová, frá höfuðborginni. Samkvæmt kólumbískri þjóðsögu áðu þau í Guaduas, þar sem sagt er að María Francisca Villanová hafi vitjað Policörpu í húsi hennar og spáð fyrir um framtíð og dauða hennar.
Byltingarferill
Policarpa virðist ekki hafa haft afskipti af stjórnmálum fyrr en árið 1810, en þegar hún fluttist aftur til Bogotá árið 1817 var hún orðin virkur þátttakandi í byltingarstarfseminni. Þar sem Bogotá var eitt helsta vígi spænskra konungssinna, sem höfðu endurheimt mikið land í Ameríku eftir að Napóleonsstyrjöldunum lauk í Evrópu, var mjög erfitt að komast inn og út úr borginni. Policarpa komst inn í borgina ásamt Bibiano bróður sínum með fölsuðum skilríkjum og með meðmælabréfum frá byltingarleiðtogunum Ambrosio Almeyda og José Rodríguez. Þeir mæltu með því að Policaroa skyldi setjast að ásamt bróður sínum í húsi Andreu Ricaurte y Lozano og þykjast þar vera vinnufólk hennar. Í rauninni var hús Andreu Ricaurte upplýsinga- og andspyrnumiðstöð í höfuðborginni.
Alkunna var í Guaduas að Policarpa væri byltingarkona en þar sem hún var óþekkt í Bogotá gat hún ferðast um óáreitt og fundað með öðrum sjálfstæðissinnum og njósnurum án þess að vekja grundsemdir. Hún gat einnig brotist inn á heimili konungssinna. Policarpa bauð eiginkonum og dætrum spænskra hermanna þjónustu sína sem saumakona og gat þannig hlerað á trúnaðarsamtöl, stolið kortum og áætlunum, borið kennsl á foringja konungssinnanna og komist á snoðir um hverjir lágu undir grun um að vera byltingarmenn á meðan hún saumaði og þræddi föt á heimilum þeirra.
Policarpa sá einnig um að fá unga menn til liðs við byltinguna með hjálp bróður síns. Saman tókst þeim að auka við mannaflann sem uppreisnin í Cundinamarca sárþarfnaðist.
Handtaka
Þegar Alejo Sabaraín, kærasti Policörpu, var handtekinn á flótta til Casanare fengu konungssinnarnir ástæðu til að handtaka Policörpu því Sabaraín hafði undir höndum lista yfir konungssinna og sjálfstæðissinna sem Policarpa hafði gefið honum. Liðþjálfanum Iglesias, helsta foringja Spánverja í Bogotá, var falið að finna og handtaka hana. Policarpa Salavarrieta og bróðir hennar voru bæði handtekin á heimili Andreu Ricaurte y Lozano og flutt í varðhald í háskóla borgarinnar, sem hafði verið breytt í fangelsi til bráðabirgða.
Réttarhöld og aftaka
Policarpa var tekin fyrir spænsku stríðsnefndina og dæmd til aftöku fyrir framan skotsveit þann 10. nóvember 1817 ásamt Alejo og sex öðrum.
Ákveðið var að aftakan skyldi fara fram morguninn 14. nóvember. La Pola var leidd út í dauðann með hendurnar bundnar af verði og tveimur prestum. Í stað þess að endurtaka bænirnar sem prestarnir þuldu bölvaði hún Spánverjunum í sand og ösku og spáði þeim ósigri í byltingunni. Sagt er að La Pola hafi bölvað Spánverjunum án afláts alla nóttina fyrir aftökuna. Eitt sinn þagnaði hún af þorsta og þreytu og einn vörðurinn bauð henni vínglas. Hún kastaði glasinu aftur að vörðunum og hrópaði: „Ég myndi ekki einu sinni þiggja vatnsglas af óvinum mínum!“.
Þegar La Pola var leidd fram á aftökupallinn var henni gert að snúa við baki eins og svikara sæmdi. Þegar hún var leidd til aftökunnar stappaði hún stáli í hina fangana og hellti sér yfir fangaverðina. Policapa neitaði að krjúpa fyrir skotliðinu og öskraði: „Ég hef nægilega dirfsku til að þola þennan dauða og þúsund í viðbót. Gleymið ekki fordæmi mínu.“ Þegar aftökusveitin hóf skothríð sína sneri La Pola sér við til að horfa framan í böðlana.
Gengið var með lík Alejo og hinna sex fanganna um götur Bogotá líkt og hefð var til þess að hræða hugsanlega uppreisnarmenn. Þar sem La Pola var kona var henni hlíft við þessari svívirðingu. Bræður hennar, ábótarnir José Maria de Los Ángeles og Manuel Salavarrieta, lögðu hald á lík hennar og veittu henni kristna útför í San Agustín-kirkjunni í hverfinu La Candelaria.
Kólumbíski konudagurinn
Þann 8. nóvember árið 1967 undirritaði Carlos Lleras Restrepo, forseti Kólumbíu, lagafrumvarp sem lýsti því yfir að 14. nóvember skyldi vera kólumbíski konudagurinn og að dagurinn væri valinn til að heiðra dauða „hetju okkar, Policörpu Salavarrieta“.
Kólumbískir gjaldmiðlar
Myndir af Policörpu Salavarrieta hafa oft verið á kólumbískum pesum í gegnum árin. Þótt margar kvenímyndir eða goðsagnapersónur hafi lengi verið á seðlunum var Policarpa lengi eina sögulega konan sem birtist á gjaldmiðlinum. Aðrar kvenpersónur sem höfðu birtst voru meðal annars tákngyðja frelsisins, holdgervingur réttlætisins og ónefnd frumbyggjakona sem átti að tákna allar frumbyggjaþjóðir Kólumbíu. Nýlega hefur persónan María úr samnefndri skáldsögu eftir Jorge Isaacs einnig birst ásamt höfundinum. Eini seðillinn með Policörpu sem enn er í notkun er 10.000 pesa seðillinn.
Frímerki
Á 100 ára sjálfstæðisafmæli Kólumbíu árið 1910 lét kólumbíska þingið gefa út frímerki með myndum af ýmsum sjálfstæðishetjum Suður-Ameríku, meðal annars Policörpu Salavarrieta, Simón Bolívar, Francisco de Paula Santander, Camilo Torres Tenorio og fleirum. Frá 1903 til 1904 lét fylkið Antioquia prenta blá þriggja pesa frímerki með myndum af Policörpu.
Henan
thumb|alt=Landakort sem sýnir legu Henan héraðs í miðhluta Kína.|Kort af legu Henan héraðs í miðhluta Kína. Henan (kínverska: 河南; rómönskun: Hénán) er landlukt hérað í miðhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það teygir sig um 480 kílómetra frá norðri til suðurs og 560 km austurs til vesturs þar sem það er breiðasta. Það afmarkast í norðri af héruðunum Shanxi og Hebei, í austri af Shandong og Anhui, í vestri af Shaanxi og suður af Hubei.
Þrátt fyrir að nafnið Henan þýði „suður af fljótinu“ þá skiptir Gulafljót héraðinu í tvo ójafna hluta – einn sjötti hluti þess er norðanmegin og fimm sjöttu liggja sunnan fljótsins.
Henan nær yfir 167.000 ferkílómetra svæði. Það er stóra hluti hinnar frjósömu og þéttbýlu Norður-Kína sléttu.
Árið 2010 var Henan er þriðja fjölmennasta hérað Kína með yfir 94 milljónir íbúa. Væri Henan land yrði það 14. fjölmennasta land heims.
Zhengzhou, höfuðborg héraðsins, liggur í norðurhluta Henan á þeim stað þar sem Norður-suður Peking-Guangzhou járnbrautin liggur yfir fljótið og mætir Longhai járbrautalínunni sem liggur frá austri til vesturs. Kaifeng, fyrrum höfuðborg, er staðsett um það bil 75 kílómetra til austurs.
Oft vísað til Henan sem Zhongyuan eða Zhongzhou, sem þýðir bókstaflega „miðlétta“ eða „miðland“, þó að nafninu sé einnig beitt á allt Kína. Héraðið er talin vagga kínverskrar menningar, með yfir 3.000 ára skráða sögu og var menningarleg, efnahagsleg og pólitísk miðstöð Kína þar til fyrir um það bil 1.000 árum.
Hinar hægu, mjúku hreyfingar, hugleiðsla og öndunartækni Tai chi á upphaf sitt í Chen Jia Gou þorpinu í Henan.
Henan er efnahagslega talið eitt af minna þróuðu svæðunum Kína. Hagkerfið byggir á landbúnaði, stóriðju á borð við ál- og kolaframleiðslu, auk ferðaþjónustu og smásölu. Hátækniiðnaður og þjónustugeirinn er fremur vanþróaður.
Friðarhreyfing íslenskra kvenna
Friðarhreyfing íslenskra kvenna var stofnuð þann 27. maí árið 1983 af hópi kvenna úr öllum stjórnmálaflokkum til að vinna að friðar- og afvopnunarmálum. Hreyfingin var afar virk um miðjan níunda áratuginn en síðar dró úr krafti hennar.
Saga
Í júlímánuði 1982 hittist hópur kvenna í Norræna húsinu til að ræða stofnun þverpólitískrar friðarhreyfingar kvenna að norrænni fyrirmynd. Næstu vikur og mánuði hélt hópurinn áfram að funda, þar sem fulltrúar fleiri stjórnmálahreyfinga og félagasamtaka bættust í hópinn. Á fundum þessum var unnið að því að finna málefnagrunn sem sameinast mætti um, sem var ekki auðvelt á tímum Kalda stríðsins þar sem utanríkismál voru eitt helsta pólitíska deiluefnið.
Þann 30. ágúst undirrituðu 27 konur ávarp með ákalli um frið og eyðingu kjarnavopna. Konurnar voru úr öllum flokkum, þar á meðal Elín Pálmadóttir og Bessí Jóhannsdóttir úr Sjálfstæðisflokknum. Í kjölfarið var boðuð stofnun formlegrar hreyfingar.
Stofnfundurinn var haldinn í maílok 1983. Til stóð að fá friðarverðlaunahafann Ölvu Myrdal til fundarins, en í hennar stað kom sænska þingkonan Maj-Britt Theorin. Um 130 konur sátu stofnfundinn.
Ekki var kosin formleg stjórn Friðarhreyfingarinnar og var gert ráð fyrir að starfið yrði borið uppi af litlum staðbundnum friðarhópum, en nokkrir slíkir voru starfræktir víða um land. Hópurinn í Reykjavík sem staðið hafði að undirbúningnum starfaði áfram og hlaut nafnið Miðstöð.
Friðarhreyfing íslenskra kvenna tók þátt í sameiginlegum verkefnum íslenskra friðarhreyfinga, svo sem Þorláksmessugöngu og Friðarpáskum árið 1984.
Á alþjóðlegu friðarári Sameinuðu þjóðanna árið 1985 lét hreyfingin mikið til sín taka. Samið var sérstakt friðarávarp kvenna og því lýst yfir að markmiðið væri að safna undirskrif 80 þúsund kvenna undir það, en það svaraði til allra fullorðinna kvenna í landinu. Ritaði Sólveig Ásgeirsdóttir biskupsfrú fyrst allra undir ávarpið. Ekki náðust þessi metnaðarfullu markmið en tæplega 40 þúsund konur rituðu að lokum nöfn sín undir ávarpið, sem gerir það eina stærstu undirskriftasöfnunum Íslandssögunar.
Friðarhreyfing íslenskra kvenna efndi á ný til undirskriftasöfnunar að bandarískri fyrirmynd í tengslum við Leiðtogafundinn í Höfða árið 1986.
Undir lok níunda áratugarins dró talsvert úr krafti hreyfingarinnar. Hún hélt áfram að standa að sameiginlegum aðgerðum með öðrum friðarhópum og samtökum í kringum 1990 en lognaðist síðan útaf án þess þó að félagið væri formlega lagt niður.
Meðal kvenna sem áberandi voru í starfi Friðarhreyfingarinnar má nefna Gerði Steinþórsdóttur, Margréti S. Björnsdóttur, sr. Auði Eir Vilhjálmsdóttur, Álfheiði Ingadóttur, Guðrúnu Helgadóttur, Elínu Pálmadóttur, Sigríði Thorlacius og Kristínu Ástgeirsdóttur.
Angurmannaland
thumb|230px|Angurmannaland innan Svíþjóðar thumb|230px|Skjaldarmerki Angurmannalands
Angurmannaland (sænska: Ångermanland) er hérað í norðurhluta Svíþjóðar. Það liggur að Lapplandi, Vesturbotni, Helsingjabotni, Medelpad og Jamtalandi. Angurmannaland heyrir til landshlutanum Norðurlandi. Heitið á rætur sínar að rekja til fornsænska orðsins anger sem þýddi „fjörður“.
Flatarmál Angurmannalands er 19.800 km² en um það bil 1.000 km² þar af er vatn. Það er sjötta stærsta hérað Svíþjóðar.
William Lamb, vísigreifi af Melbourne
William Lamb, annar vísigreifinn af Melbourne (15. mars 1779 – 24. nóvember 1848) var breskur stjórnmálamaður úr röðum Vigga sem var innanríkisráðherra (1830–1834) og forsætisráðherra Bretlands (1834 og 1835–1841). Hann er helst þekktur fyrir að hafa verið pólitískur lærifaðir Viktoríu drottningar þegar hún var 18 til 21 árs en Viktoría tók við krúnunni á ráðherratíð hans. Melbourne er yfirleitt ekki talinn með bestu forsætisráðherrum Bretlands þar sem engar meiriháttar innan- eða utanríkisdeilur komu upp í ráðherratíð hans og hann vann því engin meiriháttar afrek. Hann þótti þó góðhjartaður, heiðarlegur og laus við eigingirni. Borgin Melbourne í Ástralíu er nefnd eftir honum.
Melbourne var tvisvar forsætisráðherra Bretlands. Fyrri ráðherratíð hans lauk árið 1834 þegar Vilhjálmur 4. Bretakonungur leysti hann frá störfum. Þetta var í síðasta sinn sem breskur einvaldur vék forsætisráðherra úr embætti. Hann var útnefndur í embættið á ný sex mánuðum síðar og gegndi því í sex ár.
Milliposa
Milliposa (fræðiheiti: Didelphis marsupialis) er tegund posa.
Varsjárbandalagið
thumb|250px|right|Varsjárbandalagið thumb|250px|right|Aðildarríki Varsjárbandalagsins sjást hér rauð á kortinu. Varsjárbandalagið var hernaðarbandalag Sovétríkjanna og nokkurra annarra kommúnistaríkja í Austur-Evrópu á tímum Kalda stríðsins. Það var stofnað í Varsjá þann 14. maí 1955 að frumkvæði Nikita Krústsjov, þáverandi leiðtoga Sovétríkjanna. Bandalagið var hugsað sem svar við Atlantshafsbandalagi vesturveldanna sem stofnað var 1949. Sérstaklega var það innganga Vestur-Þýskalands í NATO sem varð kveikjan að stofnun Varsjárbandalagsins.
Varsjárbandalagið var formlega leyst upp hinn 1. júlí 1991.
Hverfiþungi
Hverfiþungi er mælikvarði á getu hlutar til að halda óbreyttum snúningi í hringhreyfingu, oft táknaður með L eða J. SI-mælieining: kg m2 s-1.
Skilgreining hverfiþunga agnar, \mathbf{L}:
þar sem:
Í jafnri hringhreyfingu gildir:
þar sem I\, er hverfitregða og hornhraði.
Varðveisla hverfiþunga
Skoðum snúningsvægi kerfis, sem snýst, með því að reikna tímaafleiðu hverfiþungans:
þar sem τ er ytra snúningsvægi.
Af þessu sést að þegar ytra snúningsvægi kerfisins er núll, þá er hverfiþungi þess fasti og er því varðveittur.
Listdansari á skautum nýtir sér varðveislu hverfiþunga þegar hann eykur snúningshraða sinn með því að draga inn handleggi og fætur, til að minnka hverfitregðu sína, en vegna varðveislu hverfiþungans verður hornhraðinn þá að aukast.
Jamie Lynn Spears
thumb|right|Jamie Lynn Spears Jamie Lynn Spears (fædd 4. apríl 1991) er fræg leik- og söngkona.
Hún er best þekkt fyrir aðalhlutverk sitt í seríunni Zoey 101. Hún er dóttir hjónanna Lynne Irene Spears og Jamie Parnell Spears. Lynne Irene er fyrrum grunnskólakennari enn Jamie Parnell er byggingarverktaki. Jamie Lynn er skírð í höfuðið á báðum foreldrum sínum. Jamie Lynn er yngst þriggja systkina enn hin tvö eru Brian Spears og Britney Spears.
Jamie Lynn er trúlofuð Casey Aldridge. Þann 19. júní 2008 eignaðist Jamie Lynn sitt fyrsta barn. Stúlkan fæddist á CST, í Mississippi Southwest Regional Medical Center kl.9.30. Stúlkan fékk nafnið Maddie Briann Aldridge.
Mjölbjölluætt
Mjölbjölluætt (fræðiheiti Tenebrionidae) er bjölluætt með um 20 þúsund þekktum tegundum. Tegundirnar eru misstórar og breytilegar að gerð og sköpulagi. Umgerð augna er gjarna formuð eftir lögun höfuðs. Tegundir af mjölbjölluætt finnast mjög víða. Margar eru skaðvaldar í mjölvörum. Efnaskipti tegunda af mjölbjölluætt eru hæg og margar tegundir verða langlífar og marga hafa mjög virkar efnavarnir.
Níu tegundir af mjölbjölluætt hafa fundist á Íslandi og teljast fjórar þeirra landlægar í húsum.
Skurðgoðið með skarð í eyra
Skurðgoðið með skarð í eyra eða L'Oreille Cassée (Brotna eyrað) eins og hún heitir á frummálinu, er myndasögubók eftir belgíska teiknarann Hergé og hluti af myndasöguseríum hans Ævintýri Tinna (Les Aventures de Tintin) og er sjötta bókin. Bókin var fyrst gefin út 1937 og svo gefin út í lit 1943. Bókin var gefin út árið 1975 á Íslandi í þýðingu Lofts Guðmundssonar.
Söguþráður
Skurðgoði einu er stolið úr þjóðfræðisafninu í bænum sem Tinni býr í. Tinni er einn blaðamannanna sem rannsakar málið. Daginn eftir er skurðgoðinu skilað með nafnlausu bréfi sem segir ástæðuna fyrir stuldinum hafa verið veðmál. Skurðgoðið var í eign Arúmba-indjánaflokksins í Suður-Ameríku. Tinni les bók um þá og kemst að því að skurðgoðið var með skarð í hægra eyranu en því sem var skilað var með bæði eyrun ósködduð.
Tinni fréttir síðan af tréskurðarmanni að nafni Balthasar sem var myrtur. Tinna grunar að hann tengist málinu og fer heim til Balthasars. Hann kemst að því að Balthasar var greinilega myrtur og sá eini sem getur sagt honum hver myrti hann er páfagaukur Balthasars. En því miður hafði suður-amerískur maður fengið hann. En Tinni finnur hvar hann á heima og laumast þangað. Suður-Ameríkubúinn (sem heitir Ramón), ásamt félaga sínum, Alfonso Peres, ætla líka að nota páfagaukinn til að finna út hver myrti Balthasar. Páfagaukurinn endurtekur hinstu orð eiganda síns: "Ródrígó Tortilla! Þú myrðir mig!" Þeir komast að því að Tortilla er á leið til Suður-Ameríkuríkisins San Theodóros með skipinu Ljónafossi.
Þeir ferðast með skipinu og finna Tortilla og myrða hann. Tinni hafði líka komist um borð og lætur handtaka þá. Tinna kemst að því að skurðgoðið sem þeir fengu hjá Tortilla var falsað. En Ramón og Peres eru kunningjar herforingja í Los Dópíkos og hann kennir Tinna um hryðjuverk og er Tinni handtekinn og skráður í aftöku um dögun. En þegar aftakan á að hefjast verður bylting og Alkasar hershöfðingi steypir einræðisherranum Tapíóka. Hann gerir Tinna að aðstoðarliðsforingja sínum.
Sem aðstoðarliðsforingi hafnar Tinni samning olíufélags vegna stríðs, og ráða þeir launmorðingjann Pabló til að drepa Tinna. Peres og Ramón eru enn á kreiki og vilja koma Tinna fyrir kattanef. Ramón og Pabló reyna drepa Tinna sama kvöldið, og vita ekki hvor um annan. Báðum mistekst og Ramón sleppur og Tinni sýnir Pabló vægð. Ramón og Peres komast að því að skurðgoðið sem Tortilla var með var falsað og ræna Tinna, því þeir halda að Tinni viti hvar rétta skurðgoðið er og Tinni lýgur því að það sé um borð í Ljónafossi og tekst síðan að handtaka þá. Olíufélagið falsar gögn um að Tinni sé að hjálpa Nuevo Rico, óvinaborg Las Dópíkos, og Alkasar lætur dæma hann til dauða. En Pabló bjargar Tinna og honum tekst að flýja.
Tinna lendir í frumskógum Suður-Ameríku nálægt Arúmba-indjánunum og hittir landkönnuðinn Ridgewell sem týndist en býr í raun með Arúmba-indjánunum. Tinni kemst að því að Arúmba-indjánarnir gáfu landkönnuðinum Walker skurðgoð að gjöf en túlkurinn Lópes stal töfrademanti í eigu Arúmbana og faldi hann í skurðgoðinu. Arúmba-idjánarnir komust að þessu og drápu nær alla leiðangursmennina en Walker komst undan með skurðgoðið en vissi ekki af demantinum. Tinni heldur síðan áfram að leita að rétta skurðgoðinu en hittir Peres og Ramón, sem hafa komist að því að Ljónafoss sökk og vita að Tinni laug. Tinna tekst handsama þá og heldur heim.
Heima finnur Tinni þúsundir eftirlíkinga af skurðgoðinu í búð í eigu bróður Balthasars sem fékk frummyndina frá honum. Hann segir Tinna að hann hafi selt ameríska milljónamæringnum, Samúel Gullfæti, frummyndina. Tinni kemst að því sá er um borð í skemmtiferðaskipi og fer um borð og finnur skurðgoðið. En Peres og Ramón eru líka um borð og komast að því að Gullfótur væri með frummyndina. Mennirnir slást um skurðgoðið og falla með demantinum útbyrðis en aðeins Tinni finnst. Peres, Ramón og demanturinn hurfu eins og jörðin hefði gleypt þá. Tinni skilar svo skurðgoðinu á þjóðfræðisafnið.
1686
Árið 1686 (MDCLXXXVI í rómverskum tölum) var 86. ár 17. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en föstudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Veggmálverk af frelsun Búda 1686.
Sögur af sviðinu
Sögur af sviðinu er íslensk söngleikjaplata með Selmu og Hönsu frá árinu 2002.
Framleiðsla
Samstarf Selmu og Hönsu hófst árið 1998 þegar þær léku saman í söngleiknum Grease. Árið 2001 ákváðu þær að halda jólatónleika í Vesturporti og Borgarleikhúsinu með eingöngu söngleikjalögum. Tónleikarnir heppnuðust svo vel að Skífan sýndi verkefninu áhuga og vildi gefa út geisladisk með þessum lögum í flutningi þeirra.
Gagnrýni
Sögur af sviðinu fékk góða dóma frá gagnrýnendum þar á meðal frá Sveini Halldórssyni hjá Morgunblaðinu sem sagði að á plötunni hefði „ekki verið kastað til höndum heldur unnið markvisst að því að finna hverju sígildu lagi þann búning sem hendtaði flytjendum best án þess að falla í þann farveg að endurtaka gamlar klisjur í útsetningunni.”
Airbus
thumb|Airbus A320, best selda farþegaþota fyrirtækisins
Airbus SE (borið fram á frönsku,  á ensku og  á þýsku) er evrópskt flugiðnaðar fyrirtæki með skrifstofur í Hollandi, Frakklandi, Spáni og Þýskalandi. Airbus hannar, framleiðir og selur loftför fyrir bæði almennan markað og heri. Fyrirtækið er með þrjú svið: Farþegaflugvélasvið (Airbus S.A.S.), Varnar- og Geimsvið og Þyrlusvið, þriðja verandi stærst í sínum flokki hvað varðar hagnað og fjöldi túrbínudrifna þyrla afhenta. Árið 2019 var Airbus talin stærsti framleiðandi á farþegaflugvélum í heiminum.
Fyrirtækið hefur verið brautryðjandi á sínu sviði sem framleiðandi á farþegaþotum. Það hannaði fyrstu farþegaþotuna til að nota stafrænt fly-by-wire kerfi, Airbus A320, og stærstu farþegaþotu heims, A380.
Farþegaflugvélar
Airbus hefur í gegnum tíðina framleitt ellefu gerðir af farþegaþotum. Nöfn þeirra byrja allar á A og síðan þremur tölustöfum sem segja nokkurn vegin til um hversu stór eða langdræg hún er.
Austur-Gautland
thumb|230px|Austur-Gautland innan Svíþjóðar thumb|230px|Skjaldarmerki Austur-Gautlands
Austur-Gautland (sænska: Östergötland) er hérað í Svíþjóð. Það liggur að Smálöndum, Vestur-Gautlandi, Närke, Suðurmannalandi og Eystrasalti. Það heyrir til landshlutanum Gautland.
Flatarmál héraðsins er 9.979 km².
Axel Pehrsson-Bramstorp
thumb|200px|Axel Pehrsson-Bramstorp Axel Alarik Pehrsson-Bramstorp (19. ágúst 1883 – 19. febrúar 1954) var sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar um stutt skeið sumarið 1936 (frá 19. júní til 28. september). Pehrsson-Bramstorp hét Axel Alaraik Pehrsson en kenndi sig ævinlega við bæinn Bramstorp þar sem hann var bóndi og bætti á fullorðinsárum bæjarnafninu við ættarnafn sitt. Hann var oft einfaldlega kallaður Bramstorp.
Pehrsson-Bramstorp sat á þingi frá 1918 til 1921 fyrir Frjálslynda flokkinn (s. Liberala samlingspartiet) og 1929-1949 fyrir Bændaflokkinn (s. Bondeförbundet). Frá 1934 til 1949 var hann formaður Bændaflokksins. Vorið 1936 glataði fyrri ríkisstjórn Per Albin Hansson meirihluta sínum á þingi og leiddi Pehrsson-Bramstorp þá minnihlutastjórn Bændaflokksins sem sat fram að kosningum. Samhliða forsætisráðherraembættinu var hann landbúnaðarráðherra í minnihlutastjórn sinni og gegndi hann því embætti áfram eftir að Per Albin myndaði nýja ríkisstjórn Sósíaldemókrata og Bændaflokksins um haustið. Pehrsson-Bramstorp gegndi embætti landbúnaðarráðherra til stríðsloka, 1945.
Meistaradeild Evrópu 2007-08
Meistaradeild Evrópu 2007-08 var haldin í 53 sinn. Úrslitaleikurleikurinn var leikinn þann 21. maí 2008. Þar áttust við Manchester United og Chelsea á Luzhniki Stadium í Moskvu, Rússlandi. Leiknum lauk 1-1 í venjulegum leiktíma og varð að grípa til framlengingar. Ekkert mark var skorað í henni og fór leikurinn í vítaspyrnukeppni. Þar sigraði Manchester United 6-5.
Waterford
thumb|250px|Waterford séð frá sjó að næturlagi.
Waterford (írska: Port Láirge) er borg á Írlandi. Hún er í Waterford-héraði á suðausturhorni Írlands. Hún er elsta og fimmta fjölmennasta borg í Írska lýðveldinu. Hún er áttunda fjölmennasta borg á eyjunni Írlandi. Árið 2016 voru íbúar borgarinnar sjálfrar 53.504 en íbúar stórborgarsvæðisns 53.504.
Nafn borgarinnar er dregið af fornnorræna orðinu Veðrafjǫrðr eða „fjörður hrúta“ á nútímaíslensku. Í dag er borgin þekktust fyrir Waterford-kristal, glertegund sem framleidd var í borginni frá 1783 til 2009 þegar fyrirtækið Waterford Wedgwood varð gjaldþrota. Eftir aðkomu borgarstjórnar og verslunarráðs Waterford var safn opnað um glerframleiðslu árið 2010 og framleiðsla hófst þar aftur sama ár.
Auk þess var lággjaldaflugfélagið Ryanair stofnað í borginni, en jómfrúarflug félagsins var þaðan til London Gatwick árið 1985.
Dikta
Dikta er íslensk hljómsveit, stofnuð árið 1999. Hún hefur gefið út fimm breiðskífur. Dikta hefur tvisvar hlotið verðlaun sem vinsælasti flytjandinn á Íslensku tónlistarverðlaununum, árið 2010 og 2011.
Saga
Jón Bjarni Pétursson gítarleikari, Jón Þór Sigurðsson trommuleikari og Skúli Z. Gestsson bassaleikari voru allir í Garðaskóla, Garðabæ og æfðu í bílskúr Jóns Bjarna. Söngkona var upphaflega með sveitinni og með henni innanborðs tók hljómsveitin þátt í Músíktilraunum Tónabæjar árið 1999. Þessi sama söngkona sagði síðar skilið við Diktu. Síðar hittust Skúli og Haukur í strætó og þá var bandið fullskipað. Hljómsveitin tók aftur þátt í Músíktilraunum árið 2000 og komust í úrslit. Nafn sveitarinnar þýðir að semja, ljúga eða skálda. Orðið dikta þekkist jafnframt á sænsku í svipaðri merkingu. Þannig var lénið dikta.is frátekið af sænskum aðilum sem vildu selja það fyrir hálfa miljón íslenskra króna. Hljómsveitin tók þó ekki því boði og stofnaði síðuna dikta.net.
Þriðja breiðskífa sveitarinnar, Get It Together, var 26 sinnum í röð á topp 30 lista plötulista Smáís og þar af margsinnis í fyrsta sæti listans. Þessi sama plata hljómsveitarinnar hefur selst í rúmlega 10.000 eintökum og fengu meðlimir hljómsveitarinnar platínuplötu fyrir.
Fimmta breiðskífa Diktu, Easy Street, kom út í september 2015 en upptökum stjórnaði þýski upptökustjórinn Sky van Hoff. Útgáfutónleikar plötunnar fóru fram í Norðurljósasal Hörpu, 9. september 2015.
Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos
Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos er árleg ráðstefna Alþjóðlegu efnahagstofnunarinnar. Þar hittist áhrifafólk á sviðum viðskipta og stjórnmála ásamt fræðimönnum og blaðamönnum árlega í Svissneska bænum Davos og ræða félagsleg og efnahagsleg vandamál heimsins.
Fjórir Íslendingar sóttu ráðstefnuna árið 2008 en það voru þeir Jón Sigurðsson forstjóri Össurar, Björgólfur Thor Björgólfsson, Ólafur Elíasson og Jón S. von Tetzchner.
Tenglar
Opinber síða ráðstefnunar
Lestarsamgöngur
thumb|250px|Lestarsamgöngur í [[Argentína|Argentínu.]] thumb|250px|[[InterCityExpress á Þýskalandi.]]
Lestarsamgöngur er gerð samganga notaðar að flytja farþega og farm um borð lestarökutækja á járnbrautum. Járnbrautir hafa yfirleitt tvo teina gerða úr stáli sem byggjast á þverbitum. Vegalengdin á milli teina er kölluð mál. Járnbrautarteinarnir eru byggðir á kjölfestum eða steinsteypu.
Múhameð Resa Pahlavi
Múhameð Resa Sja (persneska: محمد رضا شاه پهلوی‎‎ Mohammad Rezâ Šâhe Pahlavi; 26. október 1919 – 27. júlí 1980) var Íranskeisari frá 16. september 1941 þar til honum var steypt af stóli í írönsku byltingunni 11. febrúar 1979. Hann tók sér titilinn Shāhanshāh („konungur konunganna“ eða keisari) 26. október 1967. Hann var annar og síðasti keisarinn af Pahlavi-ætt á eftir föður sínum, Resa Sja.
Þegar Múhameð Mossadek sem var forsætisráðherra frá 1951 hugðist þjóðnýta olíuframleiðslu landsins framdi Pahlavi valdarán eftir þrýsting frá Bandaríkjunum og Bretlandi. Við það fékk hann meiri bein völd og erlend olíufyrirtæki tóku aftur yfir olíuiðnaðinn í Íran. Árið 1963 hleypti hann Hvítu byltingunni af stokkunum sem var ætlað að færa landið nær nútímanum og gera það veraldlegra. Við þetta missti hann stuðning sjíaklerka og lágstéttanna. Þetta leiddi til írönsku byltingarinnar 1979. Resa Pahlavi flúði frá Íran ásamt eiginkonu sinni Farah Diba 17. janúar. Fljótlega eftir það var einveldi afnumið og Íran gert að íslömsku lýðveldi með klerkastjórn.
Félag frjálshyggjumanna
Félag frjálshyggjumanna starfaði 1979 - 1989 að því að kynna frjálshyggju á Íslandi með útgáfu tímarits, bóka og bæklinga og fundahaldi. Félagið var stofnað á áttræðisafmæli Friedrichs A. von Hayeks 8. maí 1979. Stjórn þess skipuðu Friðrik Friðriksson, síðar viðskiptafræðingur, sem var formaður, Auðun Svavar Sigurðsson, síðar skurðlæknir, Árni Sigfússon, síðar borgarstjóri og bæjarstjóri, Gunnlaugur Sævar Gunnlaugsson, síðar forstjóri, Hannes Hólmsteinn Gissurarson, síðar prófessor, Hreinn Loftsson, síðar lögmaður, og Skafti Harðarson, síðar framkvæmdastjóri. Félagið átti sér ýmsa öfluga bakhjarla, meðal annarra þá Pétur Björnsson, forstjóra Vífilfells, Pálma Jónsson, forstjóra Hagkaups, Odd Thorarensen lyfsala og Ragnar Halldórsson forstjóra. Stjórnarmenn voru allir sjálfstæðismenn, þótt félagið væri ekki í neinum skipulagstengslum við Sjálfstæðisflokkinn. Ýmsir forystumenn Sjálfstæðisflokksins, til dæmis Geir Hallgrímsson, Davíð Oddsson og Eyjólfur Konráð Jónsson, studdu félagið með ráðum og dáð.
Múhameð Resa Pahlavi
Æviágrip
Á unglingsárum sínum var Pahlavi sendur í nám til Sviss. Hann sneri aftur til Írans árið 1936 og gekk í hernaðarháskóla til ársins 1938. Eftir útskrift þaðan tók Múhameð Resa á sig hluta af verkum föður síns og fékk herflokk til þess að stjórna. Árið 1939 kvæntist Múhameð Resa konu sem faðir hans hafði valið fyrir hann; egypsku prinsessunni Fosíu, sem var systir Farúks Egyptalandskonungs.
Faðir Múhameðs Resa var mjög hallur undir Þýskaland og þegar seinni heimsstyrjöldin braust út leiddi þessi vinskapur til þess að hann komst upp á kant við Breta og Sovétmenn. Herir ríkjanna tveggja réðust árið 1941 inn í Íran og neyddu Resa Sja til þess að segja af sér keisaratign. Eftir afsögn keisarans var Múhameð Resa leiddur fyrir þingið og hann sór embættiseið sem nýr keisari landsins.
Valdatíð (1941–1979)
Múhameð Resa skildi við Fosíu árið 1944. Þau höfðu eignast eina dóttur, Sjahnas. Árið 1951 giftist hann annarri konu sinni, írönsku leikkonunni Soraju Esfandiary. Þeim Soraju varð ekki barna auðið og því ákvað Múhameð Resa árið 1958 að skilja við hana til þess að geta eignast erfingja af krúnunni. Hann giftist þriðju konu sinni, Fara Díba, árið 1959 og eignaðist með henni son næsta ár.
Snemma á valdatíð Múhameðs Resa náðu róttækar og umbótasinnaðar hreyfingar völdum yfir borgaralegri ríkisstjórn Írans. Keisaranum var mjög illa við forsætisráðherrann úr röðum þessara umbótasinnuðu afla, Múhameð Mossadek, og taldi hann vilja losna við keisarafjölskylduna úr landinu. Mossadek vann sér einnig inn óvild Bretlands og Bandaríkjanna eftir að lýðræðislega kjörin ríkisstjórn hans lét þjóðnýta íranska olíuiðnaðinn, sem áður hafði verið undir stjórn ensk-íranska olíufélagsins (enska: Anglo-Iranian Oil Company eða AIOC). Óvild vesturveldanna til Mossadeks leiddi til þess að bresku og bandarísku leyniþjónustunnar skipulögðu valdarán gegn stjórn Mossadeks ásamt keisaranum. Valdaránið var framið þann 19. ágúst 1953 og leiddi til þess að Múhameð Resa varð í reynd einráður í Íran líkt og faðir hans hafði verið.
Á einræðisárum sínum beitti Múhameð Resa stórtækri leyniþjónustu sem kallaðist SAVAK og var skipulögð með bandarísku leyniþjónustuna að fyrirmynd. Leyniþjónustan réð yfir heilum landshlutum Írans ef þeir þóttu ótrúir keisarastjórninni og beitti bæði pyntingum og ofsóknum gegn grunuðum andófsmönnum. Múhameð Resa lét fangelsa foringja stjórnarandstöðunnar, takmarkaði fjölmiðlafrelsi í Íran og stjórnaði því hvaða stjórnmálaflokkar máttu bjóða fram til þings. Lengst af var formlega séð tveggja flokka kerfi við lýði í Íran en á valdatíð Múhameðs Resa var flokksstarfsemin svo takmörkuð að landsmenn kölluðu flokkana tvo jafnan „Já“- og „Já, herra“-flokkana.