cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kóran
Túlkun Kóransins
Við lestur þessara versa vakna margar spurningar, svo sem: Hvað hefur Múhameð bannað sjálfum sér að gera? Hvaða loforð hefur Múhameð svikið en Allah leysti hann frá eiðnum? Hvaða leyndarmál er það sem ein af eiginkonum Múhameðs hefur ljóstrað upp og hver var hún? Er Múhameð að hóta að skilja við konur sínar og taka sér yngri konur? Til að fá svör við þessum spurningum, og þar með skilning á versunum, þarf að lesa nokkrar hadíðsagnir. Þar kemur fram að konurnar sem um ræðir eru þær Aisha og Hafsa. Hafsa kom að Múhameð með einni af ambátt hans, Maríu, á degi sem hann átti að eyða með Höfsu. Múhameð biður Höfsu að halda þessu leyndu en Hafsa segir Aishu samt frá atvikinu. Í kjölfarið sameinast eiginkonur Múhameðs um andóf gegn honum en hann fær vitranir frá Allah og hótar þeim með því að skilja við þær. Þegar öllu er á botninn hvolft er Múhameð í rétti því Allah hefur lofað honum að vera með þeirri konu sem hann sjálfur kýs og Allah mun fyrirgefa Múhameð svik hans. Múhameð er því ekki bundinn af samkomulagi sem hann gerði við eiginkonur sínar um að deila nóttum með þeim jafnt. Vers sem þessi hafa verið notuð til að sýna fram á að vitranir Múhameðs eru oftar en ekki hrein hentisemi.
Annað dæmi um hvernig hadíðsagnir skýra vers Kóranins og þykja leiða í ljós hentisemi vitrana Múhameðs má sjá í sögunni af því hvernig 95. vers í fjórðu súru kemur fram, þar sem Múhameð eggjar menn áfram í hernað í nafni Allah: "Sendiboði Allah mælti fram hið guðlega vers: 'Trúaðir menn sem heima sitja jafnast ekki við þá sem berjast á vegum Allah með eigu sína og líf að veði.' Zaid sagði ”Maktum kom til Spámannsins á meðan hann mælti fram versið. “Ó sendiboði Allah, ef ég hefði mátt, tæki ég einnig þátt í jihad.” Hann var blindur maður. Allah sendi niður opinberun til spámanns síns á meðan læri hans hvíldi á mínu. Hann varð svo þungur að ég óttaðist að fótleggur minn myndi brotna áður en Allah opinberaði: “nema þeir sem eru særðir eða blindir eða lamaðir”'."
Vers sem þessi sýna að Kóraninn einn og sér er vandskilinnn nema með stuðningi íslömsku hefðanna (hadíð) en með aðstoð íslömsku hefðana má oft fá nokkuð skýran skilning á innihaldi boðskapsins.
Hatursorðræða
Kóraninn og aðrir trúartextar múhameðstrúar ala á óvild, hatri og tortryggni í garð fólks af annarri trú og stöðugt er dregin lína milli múslima og þeirra sem ekki fylgja Múhameð og Allah. Þeir sem ekki eru múslimar eru almennt kallaðir “heiðingar” í Kóraninum, kristnir og gyðingar eru oft kallaðir “fólk bókarinnar” og aðrir kallast oftast “skurðgoðadýrkendur”. Um 64% af efni Kóranins má segja að sé samanburður milli múslima og “heiðingjanna” og um 81% af efni Ævisögu Múhameðs (Sirat) fjallar um slíkan samanburð. Nærri tveir þriðju hlutar sharía-löggjafarinnar eru tileinkaðir ákvæðum um “heiðingja”.
Lagatextar múhameðstrúar (sharía) draga fólk í fjóra trúarlega dilka: 1) sannir múslimar, 2) hræsnarar sem eru múslimar sem snúa frá trúnni, 3) skurðgoðadýrkendur eða heiðingjar, 4) fólk bókarinnar, sem innihalda kristna og gyðinga. Fólk bókarinnar flokkast einnig oft sem skurðgoðadýrkendur.
Hatursboðskapur gegn heiðingjum, kristnu fólki og sérstaklega gyðingum er áberandi í Kóraninum og islömsku frásögnunum. Fleiri en 400 vers í Kóraninum fjalla um hvernig Allah hefur undirbúið pyntingar og vítisvist fyrir heiðingjana í Helvíti. Allah hatar heiðingja og segir þá munu dvelja að eilífu í Helvíti (Kóran 2:257, 3:31-32, 4:89, 5:51, 9:71, 60:4). Múslimum er boðað að berjast við heiðingjana þar til engin trú er til önnur en múhameðstrú (Kóran 2:193, 8:39, 9:5,111,123, 47:4). Í Kóraninum segir Allah gyðinga vera verstu óvini múslima (Kóran 5:82) og segist hafa breytt gyðingum sem óhlýðnuðust honum í apa og svín (Kóran 2:63-66; 5:59-60; 7:166). Rottur eru sagðar hafa umbreyst úr gyðingum. Í Kóraninum eru gyðingar og kristnir einnig sagðir vera svikarar við múslima og vera undir bölvun Allah (Kóran 5:13) og að Allah hafi undirbúið skelfilega refsingu fyrir þá (Kóran 4:160-161). Gyðingar og kristnir eru sagðir illa treystandi fyrir verðmætum og fara með lygar um Allah (Kóran 3:75, 3:78) og dreifa lygum. Gyðingar eru sagðir vera hrokafullir og hræsnarar. Í islömsku frásögnunum segir að dómsdagur Allah renni upp þegar múslimar berjist við og drepi alla gyðinga og að tré og steinar muni aðstoða múslima í þeim manndrápum. Gyðingar eru sagðir valda meinum og vandræðum á jörðinni. Önnur vers með sama eða álíka boðskap eru endurtekin á mörgum stöðum í Kóraninum. Í Kóran 8:55 eru þeir sem ekki trúa á Allah sagðir vera verstir af öllum lifandi verum. Kóraninn boðar að múslimar skuli vera góðir við hvorn annann en vægðarlausir gagnvart heiðingjunum. Múslimi má ekki taka heiðingja sem vin on múslimi má meira að segja ekki taka sér ættinga sem vin ef hann er ekki múslimi.
Arabíska hugtakið “al-Wala wal-Bara”, sem þýða má sem “ást og hatur” á íslensku, er vel þekkt í trúfræði múhameðstrúar. Hugtakið skilgreinir og lýsir kvöðinni í trú múslima, annars vegar til að elska Allah, Múhameð og boðskap hans og hins vegar til að hatast við þá sem ekki eru múslimar. Arabíski Kóran-túlkandinn Ibn Taymiya (f.1263 - d.1328 e.Kr.) útskýrði “ást og hatur” hugtakið á þennan hátt: “Hver sem elskar fyrir sakir Allah og hatar fyrir sakir Allah, og hver sá sem innsiglar vinskap í nafni Allah og lýsir yfir óvinskap í nafni Allah mun njóta verndar Allah. Enginn upplifir sanna trú án þessa, jafnvel þó hann biðji bænir oft og hratt”. Heittrúar-múslimar (salafistar) og wahhabistar (wahhabi er útgáfa múhameðstrúar í Sádi-Arabíu) vitna reglulega í túlkanir Ibn Taymiya á okkar ímum. Trúarleiðtogi Sádi-Arabíu gaf út trúar-tilskipun í aðdraganda Íraksstríðsins árið 2003 þar sem múslimum var bannað að leita hjálpar “heiðingjana” í jihad og hvatti múslima til að hata þá sem ekki eru múslimar og sýna þeim óvild.
Um það bil 700 vers í meira en 50 köflum Kóranins tala beint um Gyðinga á neikvæðan hátt. Ásamt öðrum trúartextum múhameðstrúar, þar sem talað er um Gyðinga á hatursfullan hátt, koma þessir textar og vers fram í alls 9% af ákvæðum Sharía-löggjafar múhameðstrúar. Hatrið á gyðingum kemur einnig fram í menningu og pólitískri stefnu múslima-þjóða. Æðstu valdamenn í Íran hafa margoft lýst því yfir að eyða skuli Ísraelsríki af yfirborði Jarðar. Kennslubækur í Sádi-Arabíu kalla gyðinga oft “apa” og kristið fólk “svín”. Eftir 11. September 2001 lofuðu yfirvöld í Sádi-Arabíu að taka úr umferð slíkar bækur. Íslamskir skólar á Vesturlöndum sem fjármagnaðir hafa verið með fé frá Sádi-Arabíu hafa verið staðnir að slíkum hatursboðskap. Klerkar múslima í Mið-Austurlöndum uppnefna Gyðinga iðulega apa og svín í boðskap sínum við ýmis tækifæri og kalla þá “verstu óvini múslima”.
Gagnrýni
Íslamsfræðingurinn og trúboðinn Jay Smith hefur gagnrýnt múhameðstrú og Kóraninn. Hann segir um trúverðugleika Kóranins, „Flestir vesturlandabúar hafa hingað til viðurkennt kenningar íslams um Kóraninn án gagnrýni. Þeir hafa ekki haft þekkingu til að deila um trúverðugleika hans, þar sem allar röksemdir múslima hafa verið byggðar á Kóraninum sjálfum og því ekki hægt að sanna þær eða afsanna. Mikillar varkárni hefur einnig gætt þegar kemur að því að gagnrýna Kóraninn og spámanninn, þar sem viðbrögð múslima hafa ávallt verið harkaleg í garð þeirra sem það gera. Vesturlandabúar hafa því í raun einungis gert ráð fyrir að múslimar hafi einhverjar sannanir fyrir fullyrðingum sínum.“
Hjátrú og reglur um meðhöndlun
Margar sérviskulegar reglur gilda um það hvernig múslimar skuli meðhöndla Kóraninn. Í Kóraninum stendur að hann sé "heiðarleg bók" og að aðeins "hreinir" eða "hreinsaðir" megi snerta hann (Kóran 56:77-79).
Alls konar hjátrú gildir um notkun Kóranins og kafla hans og versa um ótal margt hjá múslimum. Eftirfarandi er stutt upptalning yfir hjátrú múslima um Kóraninn: 1) Til að vernda verðmæti í kassa eða boxi er gott að skrifa kafla 114 á miða og leggja í boxið; 2) til að verjast árás mölfluga er gott að skrifa vers 2:267 (Kóran 2:267) á pappírssnepil og bera á sér innanklæða; 3) til að verjast áhrifum af “illu auga” er gott að skrifa vers 2:14-15 á skinn skjaldböku og bera skjaldbökuna með sér; 4) til að tryggja góða uppskeru úr garðinum er gott að skrifa niður allan 36. kafla Kóranins og hengja á tré í garðinum; 5) ef finna skal fjársjóð er gott að hengja vers 3:9 um hálsinn á hvítum hana og láta hanann finna fjársjóðinn.
463
Árið 463 (CDLXIII í rómverskum tölum)
Kóran
Íslensk útgáfa
Kóraninn kom út í íslenskri þýðingu Helga Hálfdanarsonar árið 1993 og var endurskoðuð þýðing gefin út tíu árum síðar.
ISBN 9979-3-2408-2
Günter Netzer
Günter Netzer (f. 14. september 1944 í Mönchengladbach) var þýskur atvinnumaður í knattspyrnu og lék lengst af með Borussia Mönchengladbach og Real Madrid. Með þýska landsliðinu varð hann bæði Evrópumeistari og heimsmeistari.
Félagslið
Günter Netzer fæddist í þýsku borginni Mönchengladbach. Strax níu ára gamall hóf hann að æfa með yngri flokkum hjá litlu félagi í borginni. Hann var mestmegnis miðherji og vakti sem slíkur mikla athygli fyrir leikgáfur. Þegar Netzer var 19 ára gamall bauð Borussia Mönchengladbach honum samning sem hann þáði. Félagið var þá í neðri deildum, en vann sig upp í Bundesliguna á tveimur árum. Næstu árin voru þau bestu í sögu félagsins. Liðið varð þýskur meistari 1970 og aftur 1971. Þetta var í fyrsta sinn sem lið í Bundesligunni náði að verja titilinn. 1972 og 1973 var hann kjörinn knattspyrnumaður ársins í Þýskalandi. 1973 fór Netzer til Real Madrid og lék þar í þrjú ár. 1975 varð hann spænskur meistari með liðinu og ári síðar bæði meistari og bikarmeistari. 1976 fór Netzer til Sviss og lék með Grasshoppers Zürich síðustu tvö árin sín sem atvinnumaður.
Önnur störf
1977 gerðist Netzer framkvæmdarstjóri hjá HSV í Hamborg. Þar var hann til 1986. Á þessum tíma varð HSV eitt besta félagslið Þýskalands og varð þrisvar þýskur meistari (1979, 1982 og 1983) og Evrópumeistari 1983. Eftir veru sína í Hamborg varð Netzer knattspyrnuráðgjafi í sjónvarpi, en auk þess stofnaði hann auglýsingafyrirtæki í Sviss. Það var einmitt Günter Netzer sem gagnrýndi Rudi Völler þjálfara eftir jafnteflisleik þýska landsliðsins gegn Íslandi á Laugardalsvelli 6. september 2003. Við það tækifæri fékk Völler reiðiskast og skammaði Netzer og aðra í beinni útsendingu eftir leikinn.
Tsuga sieboldii
Tsuga sieboldii, (á japönsku, einfaldnlega tsuga (栂)), er barrtré ættað frá japönsku eyjunum Honshū, Kyūshū, Shikoku og Yakushima. Í Evrópu og Norður Ameríku er tegundin stundum ræktuð til skrauts og hefur verið ræktuð þar síðan 1861.
Lýsing
Tréð er oft margstofna frá rót, en þétt krónan er breiðkeilulaga og ydd. Það getur náð að 30m hæð og stofninn eða stofnarnir um 250 sm að ummáli. Börkurinn er dökk bleik-grár að lit. Hann er sléttur með þverrákóttum bugðum á meðan það er ungt, en springur síðar í ferninga og flagnar. Blöðin eru eru þétt í óreglulega flötum röðum. Þau eru breið og snubbótt í samanburði við aðrar tegundir ættkvíslarinnar Tsuga, og eru þau breytileg að lengd; frá 0.7 cm til 2 cm löng og 0.2 cm breið. Þau eru mjúkydd með haki í oddinum og gljáandi dökkgræn að ofan. Neðan á blöðunum eru tvær breiðar, fölhvítar rendur loftaugna. Brumin eru með mjóum grunni og egglaga, dökk rauðgul að lit. Hreistrið er kúpt.
Litningatalan er 2n = 24.
Hans Alan Tómasson
Hans Alan Tómasson (fæddur 1975) er myndlistarmaður fæddur á Íslandi. Hann útskrifaðist úr Listaháskóla Íslands 2001 og hefur haldið úti vinnustofu samfleytt síðan þá. Samhliða listsköpun hefur Hans Alan unnið dagleg störf og starfar nú sem teiknari fyrir tölvuleikjafyrirtækið CCP.
Evrópukeppnin í knattspyrnu 1972
Evrópukeppnin í knattspyrnu 1972, einnig oft nefnd EM 1972, var í fjórða skipti sem Evrópukeppni karla í knattspyrnu hefur verið haldin. Keppnin var haldin á vegum Knattspyrnusambands Evrópu í Belgíu dagana 14. til 18. júní 1972. Keppnina sigraði landslið Vestur-Þýskalands í úrslitaleik gegn liði Sovétríkjanna með þrem mörkum gegn engu. Þetta var í fyrsta skipti sem Vestur-Þýskaland spilaði á lokakeppni EM.
Víkingaþing (ráðstefna)
Víkingaþing – Viking Congress – eru ráðstefnur eða þing um víkingaöldina og skyld efni, sem eru nú haldnar á fjögurra ára fresti.
Hugmyndin að Víkingaþingunum kviknaði meðal starfsmanna Háskólans í Aberdeen um 1946. Var ætlunin að þar gætu fremstu fræðimenn frá Norðurlöndum og Bretlandseyjum komið saman til að fjalla um rannsóknir á víkingaöldinni. Fyrsta þingið var haldið í Leirvík á Hjaltlandi 1950, og var nafnið Viking Congress komið frá Eric Linklater í Orkneyjum. Fulltrúar Íslands á fyrsta þinginu voru Einar Ól. Sveinsson og Jón Helgason.
Víkingaþingin eru þverfaglegar ráðstefnur um víkingaöldina. Fjallað er um fornleifafræði, sagnfræði, textafræði, örnefnafræði, rúnafræði og aðrar greinar sem hafa þýðingu fyrir rannsóknir á þessu sviði. Oftast er tekið fyrir eitthvert ákveðið svið fræðanna og sérstaklega fjallað um það. Segja má að íslensk og norræn fræði séu áberandi þáttur Víkingaþinganna.
Löndin sem taka þátt í Víkingaþingunum eru: Danmörk, Færeyjar, Ísland, Grænland, Noregur, Svíþjóð, England, Skotland, Írland og Wales. Þingin geta því ekki talist alþjóðlegar ráðstefnur.
Ráðstefnurit hafa verið gefin út um öll víkingaþingin. Í þeim hefur oft aðeins verið birt úrval fyrirlestra frá viðkomandi þingi.
Víkingaþingin eru með vefsíðu, þar sem fá má nánari upplýsingar.
Lina Bo Bardi
thumb|right|[[SESC Pompéia eftir Line Bo Bardi.]] Lina Bo Bardi (fædd Achillina Bo, 5. desember 1914 – 20. mars 1992) var ítalsk-brasilískur módernískur arkitekt og hönnuður. Hún hafði einkum áhuga á samfélagslegu og menningarlegu hlutverki arkitektúrs og blöndun alþýðilegra og módernískra þátta í nútímaarkitektúr. Hún átti oft erfitt með að njóta sannmælis fyrir hönnun sína í Brasilíu, þar sem hún vann mestan hluta ævinnar, þar sem hún var bæði útlendingur og kona. Vinsældir hennar hafa farið vaxandi frá 2008 þegar yfirlitsrit verka hennar frá 1993 var endurútgefið.
Lina Bo Bardi er þekkt fyrir fjölmargar teikningar sem hún gerði til að þróa hugmyndir sínar um tengsl hefðar og nútíma, ljóðrænu og rökhyggju. Meðal þekktustu verka hennar eru „Glerhúsið“ sem var heimili þeirra Pietro Maria Bardi frá 1951, Listasafnið í São Paulo 1957-1968 og frístundamiðstöðin SESC Pompéia í São Paulo 1977-1986. Hún fékkst líka við húsgagna- og skartgripahönnun. Bardi-skálin („Bardi Bowl“) er þekktur stóll eftir hana frá 1951.
Þjóðlenda
Þjóðlenda er landsvæði á Íslandi, sem eru utan eignarlands og telst því eign ríkisins samkvæmt þjóðlendulögunum (nr. 58/1998) sem sett voru 1998. Gildistaka laganna fól í raun í sér stærsta landnám Íslandssögunnar þar sem að land sem áður var talið eigendalaust var lýst eign íslenska ríkisins. Mörk þjóðlendna og eignarlanda bænda hafa enn sem komið er ekki verið endanlega skilgreind nema að litlu leyti en kröfur ríkisins annarsvegar og landeigenda hinsvegar stangast iðulega á. Lögin settu einnig á laggirnar sérstaka nefnd sem skyldi skera úr um þessi mörk, svonefnda óbyggðanefnd. Úrskurðum óbyggðanefndar má skjóta til almennra dómstóla (héraðsdóma og hæstaréttar).
Miklar deilur hafa skapast í kringum framkvæmd þjóðlendulaganna. Margir landeigendur hafa talið ríkið vera of stórtækt í þjóðlendukröfum sínum en einnig hefur því verið haldið fram að sú sönnunarbyrði sem lögð hefur verið á landeigendur fyrir óbyggðanefnd og dómstólum um að þeir sýni fram á eignarumráð yfir umdeildu landi sé of þung. His vegar fá landeigiendur gjafsókn í máli sínu gegn ríkinu og þurfa því ekki að greiða kostnað við málareksturinn.
Á þjóðlendum gildir almanna veiðirétturinn. Veiðimenn mega stunda þar veiðar séu þær ekki bannaðar þar af öðrum ástæðum.
Fenjasýprus
Fenjasýprus (fræðiheiti: Taxodium distichum) er lauffellandi barrtré ættað frá suðaustur Bandaríkjunum. Það þolir margskonar jarðveg, blautan, þurran, mýrar og jafnvel standandi í grunnu vatni.
Lýsing
Taxodium distichum er stórt, hægvaxta og langlíft tré. Það verður yfirleitt um 10 til 40m hátt, og stofnþvermál að 1,8 m..
Í kring um meginstofninn sjást svoköllyð sýprushné sem eru útvöxtur frá rótum með óvissan tilgang. Börkurinn er grábrúnn til rauðbrúnn, þunnur og trefjakenndur.
Grænar barrnálarnar eru 13 til 19 mm langar, stakstæðar og heilrendar. Á haustin verða blöðin gul eða koparrauð. Fenjasýprus fellir barrið á hverjum vetri og kemur með ný á vorin.
Útbreiðsla
Náttúruleg útbreiðsla er frá suðaustur New Jersey suður til Flórída og vestur til austur Texas og suðaustur Oklahoma, og einnig inn til landsins upp með Mississippifljóti.
Eldsvoði
Algengustu ástæður eldsvoða eru að óvarlega er farið með eld eða eldfim efni, sjálfsíkveikja í efnum, neistar vegna stöðurafmagns, eldingar og íkveikjur.
Lýsuhóll
Lýsuhóll er bær í Staðarsveit á sunnanverðu Snæfellsnesi. Á Lýsuhóli er jarðhiti og þar er starfræktur skóli og félagsheimili. Sundlaug er hituð er upp með heitu ölkelduvatni sem þar rennur upp. Borað var eftir vatni þar árin 1946 og 1963 og hefur ölkelduvatnið á Lýsuhóli verið sett í sölu á almennum markaði í neytendaumbúðum. Jarðhitinn, laugin og ölkelduvatnið eru þekkt frá fornu fari og langt síðan að laugin var fyrst notuð til baða. Var þá byggt yfir hana baðhús sem nú er löngu horfið, en þróin þar sem baðkerið var sést þar enn. Gamla laugin og kalkútfellingar þar hjá eru á náttúruminjaskrá, ásamt hallamýri ofan þeirra, hvar er óvenjulegt gróðurfar og sjaldséðar jurtir. Fjöllin fyrir ofan Lýsuhól eru nokkuð sérstök, mjög brött og gerð úr djúpbergi. Í Lýsuhyrnu er gabbró og granófýr og úr gígum uppi í Þorgeirsfelli og Ánahyrnu hafa runnið Hraunsmúlahraun og Bláfeldarhraun.
Marco Antônio da Silva
Marco Antônio da Silva (fæddur 9. maí 1966) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Þorkell Þorkelsson
Þorkell Þorkelsson (fæddur á Frostastöðum í Skagafirði 6. nóvember 1876, dáinn 7. maí 1961) var íslenskur eðlisfræðingur. Hann lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum 1898 og cand. phil í forspjallsvísindum 1899. Þá lauk hann einnig cand. mag í eðlisfræði frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1903. Hann gegndi starfi Veðurstofustjóra frá 1920 til 1946.
Þorkell Þorkelsson vann einnig að rannsóknum á jarðhita og gaf út grein þess efnis um hveri í riti Vísindafélags Íslendinga árið 1940.
Hoya tjadasmalangensis
Hoya tjadasmalangensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Jövu.
Hrossagaukur
Hrossagaukur (eða mýrarskítur, mýrifugl, mýriskítur, mýrisnípa, mýrispói eða mýrispýta) (fræðiheiti: Gallinago gallinago) er fugl af snípuætt.
Salurinn
Salurinn er sérhannaður tónleikasalur í Tónlistarhúsi Kópavogs sem er staðsett að Hamraborg 6. Tónlistarhús Kópavogs er hluti af Menningarmiðstöð Kópavogs. Salurinn var tekinn í notkun 2.janúar árið 1999 og var fyrsti sérhannaði tónleikasalur landsins. Salurinn tekur 300 manns í sæti, 200 í sal og 100 á svölum og forrými Salarins rúmar einnig 300 manns. Frá opnun hafa að meðaltali verið haldnir 2 til 3 tónleikar á viku í Salnum og einnig hefur hann verið notaður undir fjölda ráðstefna, námskeiða og fleiri viðburða. Arkitektar hússins eru Jakob Líndal og Kristján Ásgeirsson. Við hönnunina var áhersla lögð á að tryggja sem bestan hljómburð og leitað ráðgjafar frá sérfræðingum. Einnig var lögð áhersla á íslenskan efnivið í byggingunni og má meðal annars finna greni úr Skorradal á innveggjum Salarins og malað grjót úr grunni hússins í gólfum.
Hrossagaukur
Heimkynni hrossagauksins eru mýrar, fen, túndrur og votir hagar á Íslandi, Færeyjum, norður-Evrópu og Rússlandi. Hrossagaukurinn gerir hreiður sitt á huldum stað á jörðinni.
Salurinn
Allt frá opnun 1999 hefur Salurinn gegnt mikilvægu hlutverki í tónlistarlífi landsins. TÍBRÁ er tónleikaröð Salarins og hefur skipað stóran sess í íslensku tónlistarlífi. Fjölmargir erlendir gestir hafa komið fram á vegum TÍBRÁ. Salurinn er leigður út til almenns tónleikahalds og þar eru haldnir mjög fjölbreyttir tónleikar. Salurinn er einnig mjög vel búinn til ráðstefnu-, námskeiðs-, og fundarhalda og hefur hann verið nýttur vel sem slíkur.
Hrossagaukur
Hrossagaukurinn er mósvartur ofan með ryðlitum langröndum, grár á bringu og ljós á kviði, goggurinn langur og þykkri í endann. Hrossagaukurinn „hneggjar“, en hljóðið myndast milli stélfjaðra fuglsins á flugi, og myndast þegar fuglinn tekur dýfur í loftinu.
Um hneggið
Skömmu eftir aldamótin 1800 hófst deila á Íslandi um það hvernig hrossagaukurinn hneggjaði. Fram til þess tíma héldu menn að hneggið væri raddhljóð. En þá komu þýskir vísindamenn fram með þá kenningu að hrossagaukurinn hneggi með flugfjöðrunum. Þessari kenningu var síðan hrundið þegar færðar voru sönnur á að gaukurinn hneggjaði með stélfjöðrunum, þ.e. að loftstraumur lendi á milli stélfjaðra og þannig myndist hljóðið.
Kommúnismi á Íslandi
Saga Kommúnisma á Íslandi hófst í kringum aldamótin 1900. Kreppan mikla á fjórða áratug tuttugustu aldarinnar hvatti kommúnista hvarvetna til dáða. Þeir gátu bent á augljósa bresti í efnahagskerfi Vesturlanda og vísað á Sovétríkin sem fyrirmynd. Alþjóðasamband kommúnista, Komintern, laut forræði valdamanna í Moskvu og lagði línur fyrir starf kommúnista um allan heim. Eftir að Kommúnistaflokkur Íslands var stofnaður varð hann deild í Komintern og grundvallaratriði stefnu hans voru mótuð af leiðtogum þess og sóvéska kommúnistaflokksins. Þaðan kom fjárstuðnigur til styrktar flokksstarfinu hér á landi. Sovétmenn styrktu einnig blaða- og bókaútgáfu og ýmsa aðra menningarstarfsemi íslenskra sósíalista fram eftir 20. öldinni.
Bramapútra
thumb|Bátur á Bramapútra. thumb|Loftmynd þar sem glöggt má sjá farveg fljótsins. thumb|Nærloftmynd af Bramapútra.
Bramapútra er eitt af stórfljótum Asíu. Bramapútra rennur gegnum þrjú ríki, Kína, Indland og Bangladess. Bramapútra er 29. lengsta fljót veraldar og það 10. vatnsmesta.
Fljótið flæðir reglulega yfir bakka sína í úrhelli og veldur oft eignatjóni og útbreiðslu farsótta.
Björn Jónsson
Foreldrar Björns voru Jón Jónsson bóndi frá Djúpadal og Sigríður Jónsdóttir. Björn lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum árið 1869 og í kjölfarið á því starfaði hann sem kennari á heimili Brynjólfs Benedictsen kaupmanns í Flatey á Breiðafirði 1869-71. Björn stundaði nám í lögfræði við Kaupmannahafnarháskóla á árunum 1871-1874 en sneri frá því áður en hann lauk því til þess að geta ritstýrt blaði á Íslandi. Sama ár giftist Björn Elísabetu Guðnýju Sveinsdóttur, dóttur Sveins Níelssonar, alþingismanns og prófasts á Staðarstað.
Maður nokkur er nefndur er Jón ritari og gaf út blaðið Víkverji kom að máli við Björn haustið 1874 um að hann skyldi taka við ritstjórn blaðsins. Úr varð að Víkverji var lagt niður, vegna þess að Birni þótti nafnið ekki höfða til þeirra sem byggju utan Reykjavíkur. Blaðið kom fyrst út 19. september 1874. Á þeim tíma kom út blaðið Þjóðólfur í ritstjórn Matthíasar Jochumssonar.
Um aldamótin 1900 fór Björn að finna til heilsubrests og árið 1903 hélt hann til Kaupmannahafnar til þess að finna bót meina sinna.
Björn varð þekktur fyrir Sambandsmálið og Landsbankamálið.
Snípur
thumb|300px|Innri uppbygging píkunnar. Snípurinn nær nokkuð djúpt, en í daglegu tali vísar orðið snípur til sýnilega hlutans, snípshúfunnar. Snípurinn er hluti af kynfærum kvenkyns spendýra. Sýnilegi hluti snípsins sést þar sem innri skapabarmarnir mætast, fyrir ofan þvagrásaropið. Snípurinn er afar næmur og er helsta örvunarsvæði píkunnar, í snípshúfunni er áætlað að séu um 8.000 taugaendar.
Snípurinn myndast út frá ákveðnum vef í fóstri sem kallast kynhnjótur. Ef fóstrið er útsett fyrir karlhormónum verður kynhnjóturinn að typpi, annars verður hann að sníp.
Ronald Reagan
Fjölskylda
Ronald Reagan fæddist í Tampico í Illinois í Bandaríkjunum, sonur hjónanna Nelle Clyde Wilson Reagan (24. júlí 1883 – 25. júlí 1962) og John Edward Reagan (1883 – 1941) en fyrir áttu þau John Neil Reagan (16. september 1908 – 11. desember 1996).
Reagan giftist leikkonunni Nancy Davis árið 1952 og varð hún forsetafrú Bandaríkjanna á árunum 1981-1989. Nancy er betur þekkt sem Nancy Reagan. Saman eiga þau tvö börn, Patti Davis (f. 21. október 1952) og Ronald Prescott Reagan (f. 28. maí 1958).
Ferill í stjórnmálum
thumb|vinstri|Ronald og Nancy Reagan að halda upp á sigur Reagans sem ríkisstjóra Kaliforníu á Biltmore-hótelinu í Los Angeles. Ronald Reagan var upphaflega félagi í Demókrataflokknum í Bandaríkjunum en skipti yfir í Repúblikanaflokkinn árið 1962. Hann studdi Barry Goldwater, frambjóðanda Repúblikanaflokksins, í forsetakosningunum 1964 og flutti þrjátíu mínútna langa sjónvarpsræðu þar sem hann mælti með Goldwater sem næsta forseta Bandaríkjanna. Árið 1966 var hann kjörinn ríkisstjóri Kaliforníu og endurkjörinn árið 1970.
Reagan bauð sig fram í forkosningum repúblikanaflokksins fyrir forsetakosningarnar árið 1976 en tapaði fyrir Gerald Ford. Árið 1980 bauð hann sig aftur fram í forkosningum og vann þá og var tilnefndur forsetaframbjóðandi repúblikana. Í kjölfar þess hlaut hann yfirburðakosningu gegn sitjandi forseta, Jimmy Carter, og tók við forsetaembættinu 20. janúar 1981. Að loknu fyrsta kjörtímabili sínu sem forseti Bandaríkjanna bauð hann sig aftur fram og hlaut aftur yfirburðakosningu gegn frambjóðanda demókrata, Walter Mondale árið 1984, og hófst því annað kjörtímabil hans 20. janúar 1985.
Ronald Reagan var þekktur fyrir andstöðu sína við kommúnisma, sem lýsti sér í harðri afstöðu gegn Sovétríkjunum. Hann átti þátt í lokakafla kalda stríðsins með viðræðum við aðalritarann Mikhaíl Gorbatsjov en þeir áttu meðal annars fund í Höfða í október 1986. Sama ár hófst Íran-kontra-hneykslið sem vakti harða gagnrýni á forsetann en hann neitaði í fyrstu vitneskju um ólöglegar vopnasendingar til kontraskæruliða í Níkaragva.
Forsetatíð
Reagan var 69 ára gamall þegar hann var kjörinn forseti og er elsti einstaklingurinn til að taka við embættinu. Í innsetningarræðunni 1981, sem hann skrifaði sjálfur, staðhæfði hann að „í yfirstandandi erfiðleikum er ríkisvaldið ekki lausnin á vandamálum okkar, heldur sjálft vandamálið“ (e: In this present crisis, government is not the solution to our problem; government is the problem) og vísaði þar til þess efnahagsvanda sem Bandaríkin stóðu frammi fyrir, hárri verðbólgu, efnahagslægð og atvinnuleysi. Tuttugu mínútum eftir að Reagan sór embættiseið var 52 bandarískum gíslum sleppt en þeim hafði verið haldið föngnum í 444 daga í bandaríska sendiráðinu í Tehran, höfuðborg Íran.
Morðtilræði
Þann 30. mars 1981 var Ronald Reagan sýnt morðtilræði fyrir utan Hilton-hótel í Washington D.C. Auk forsetans særðust þrír menn í árásinni. Árásarmaðurinn John Hinckley Jr. skaut sex skotum að forsetanum. Eitt skot hæfði fjölmiðlafulltrúa Hvíta hússins James Brady í höfuðið, annað hæfði lögreglumann í bakið og hið þriðja hæfði einn lífvarða forstans. Síðasta skotið endurkastaðist af bíl forsetans og hæfði hann í handlegginn og vinstra lunga. Litlu munaði að verr færi, því skotið staðnæmdist fáeinum sentimetrum frá hjarta hans.
Forsetinn náði fljótt fullum bata, sömuleiðis lífvörðurinn og lögreglumaðurinn. Fjölmiðlafulltrúi forsetans, James Brady, var hins vegar bundinn við hjólastól enda alvarlega slasaður. Ásamt konu sinni helgaði Brady krafta sína baráttu gegn ofbeldisverkum þar sem skotvopnum er beitt. Við hann er kennd The Brady Campaign og The Brady Center to Prevent Gun Violence, sem hafa verið áberandi í þessari baráttu. Í kjölfar árásarinnar vaknaði umræða um nauðsyn hertrar löggjafar gegn óheftri vopnaeign. Reagan lýsti sig þó engu að síður andsnúinn hertri löggjöf gegn skammbyssueign.
John Hinckley Jr. var sýknaður af morðákæru, þar sem hann var talinn ósakhæfur vegna geðsýki. Markmið Hinckley með árásinni var að ná athygli leikkonunnar Jodie Foster, en hann hafði talið sér trú um að með því að myrða forseta Bandaríkjanna gæti hann náð ástum hennar. Áður en Reagan varð forseti hafði Hinkckley lagt á ráðin um að myrða Jimmy Carter.
Í gegnum söguna hefur fjöldi tilrauna verið gerður til að ráða forseta Bandaríkjanna af dögum. Þó fjórar hafi tekist (Abraham Lincoln, James A. Garfield, William McKinley og John F. Kennedy) hafa flestar hafa mistekist, árásarmennirnir ekki næð að komast í tæri við forsetann, ekki hæft hann, eða verið yfirbugaðir í þann mund er þeir hugðust fremja ódæðið. Af forsetum Bandaríkjanna eftir stríð voru gerðar tilraunir til að ráða Harry Truman og Richard Nixon af dögum. Í báðum tilfellum voru árásarmennirnir yfirbugaðir í skotbardaga. Tvær tilraunir voru einnig gerðar til að ráða Gerald Ford af dögum. Eins og þekkt er var John F. Kennedy ráðinn af dögum í Dallas, Texas. Reagan er fyrsti sitjandi forseti Bandaríkjanna til að særast en lifa af morðtilraun.
Efnahagsstefna
Þegar að Reagan tók við af Jimmy Carter var verðbólga í Bandaríkjunum 12,5%. Undir stjórn Paul Volcker, seðlabankastjóra Bandaríkjanna (1979 – 1987) tókst að koma böndum á verðbólgu, og þegar Reagan lét af völdum var verðbólga komin niður í 4,4%. Eitt helsta markmið og kosningaloforð Reagan var að lækka skatta. Reagan stóð við það loforð með stórri skattalækkun árið 1981. Þó Reagan hafi hækkað skatta að nýju árin 1982 og 1983 er hans fyrst og fremst minnst fyrir þessa stóru skattalækkun, enda hafði hún í för með sér umtalsverðar breytingar á bandaríska skattkerfinu, þar sem skattar í hæstu hátekjuþrepunum voru lækkaðir úr 70% í 50%. Hátekjuskattar voru lækkaðir enn frekar árið 1986. Reagan réðst einnig í umtalsverða afreglun á flestöllum sviðum efnahagslífsins. Reglum var meðal annars létt af fjármálafyrirtækjum, þar með talið sparisjóðum, sem átti þátt í sparisjóðahruninu í lok áratugarins (e: the Savings and Loan Crisis, eða S&L Crisis).
Þrátt fyrir fyrirheit Reagans um minni ríkisafskipti og ábyrgari stefnu í ríkisútgjöldum jókst tekjuhalli hins opinbera gríðarlega á stjórnartíð hans. Undir lok stjórnartíðar Carters hafði tekjuhalli bandaríska ríkissjóðsins numið um 2,2 prósentum af vergri landsframleiðslu á ári en á stjórnartíð Reagans var tekjuhallinn að meðaltali fjögur prósent landsframleiðslunnar á ári. Stjórn Reagans tók bæði innlend og erlend lán til að leiðrétta tekjuhallann, sem leiddi til þess að ríkisskuldir Bandaríkjanna jukust úr 997 milljörðum dollara upp í 2,85 trilljónir. Reagan sagði sjálfur að nýju ríkisskuldirnar væru „stærstu vonbrigði“ forsetatíðar hans.
Utanríkisstefna
Þann 23. október árið 1983 í Beirút var gerð árás á bandaríska friðargæsluliða og dóu 241 og meira en 60 særðust þegar að vöruflutningabíll með sprengiefni sprakk. Reagan vildi hernaðaraðgerðir gegn Hezbollah en ekkert varð úr þeim. Aðeins tveimur dögum seinna, þann 25. október gerðu Bandaríkjamenn innrás í Grenada þar sem valdarán hafði átt sér stað. Árásin var stutt en var samt fyrsta stóra hernaðaraðgerð Bandaríkjanna síðan í Víetnam. í þessu stríði létust 16 bandarískir hermenn og 116 særðust. Í desember sama ár eftir að ný ríkisstjórn tók við í Grenada var bandaríska herliðið dregið til baka. Tilraunir Reagan til að auka völd og áhrif Bandaríkjanna í Mið-Ameríku voru ekki allar jafn árangursríkar, samanber Íran-kontra hneykslið.
Reagan fór í að efla bandaríska herinn gegn Sovétríkjunum sem hann kallaði hið vonda heimsveldi í einni af sínum ræðum og hann spáði því að kommúnisminn myndi falla og að þessi hugsjón væri enn einn sorglegi kaflinn í sögu mannkynsins. Reagan og ríkistjórn hans var mikið í mun að styðja við and-kommúnískar hreyfingar, meðal annars í Afríku, Asíu og Suður-Ameríku til að koma í veg fyrir útbreiðslu kommúnismans. Stuðningur Bandaríkjanna við afganska uppreisnarmenn var einn liður í að enda hersetu Sovétmanna í Afganistan en dæmið átti eftir að snúast við seinna meir þegar Bandaríkjamenn réðust inn í Afganistan árið 2001.
Alnæmisvandinn
Eins og það hafi ekki verið nógu erfitt að sannfæra Bandaríkjamenn um að samþykkja samkynhneigð, þá hjálpaði ekki að samkynhneigðir karlar væru í miklum meirihluta fórnarlamba nýs lífshættulegs faraldurs sem breiddi úr sér í byrjun 9. áratugarins. Þessi faraldur kallaðist alnæmi (e. AIDS) og herjaði á ónæmiskerfi fórnarlamba. Íhaldssamir stjórnmálamenn kölluðu sjúkdóminn „gay plague“ og sjónvarpspredikarinn Jerry Falwell gekk svo langt að segja að „alnæmi væri hefnd guðs gegn samkynhneigðum“. Ronald Reagan forseti, sem var kristinn og þótti íhaldssamur, vildi lengi vel ekki tjá sig um alnæmissjúkdóminn og þótti það hneykslismál. Reagan mætti ekki á fund tengdan málinu fyrr en árið 1983 og á þeim fundi mælti Morton Blackwell, sem vann í hvíta húsinu í samstarfi þess og flokki kristinna hægrimanna, með við Reagan að loka baðhúsum samkynhneigðra og fordæma samkynhneigð. Reagan hundsaði það ráð en þar sem viðbrögð hans voru í besta lagi hikandi, voru baráttufólk réttinda samkynhneigðra viss um að hann væri hommahatari. Larry Kramer, sem var með í stofnun grasrótarhreyfingunnar ACT UP, kallaði Reagan „Hitler Bandaríkjanna“.
Þegar Reagan tilnefndi C. Everett Koop sem landlækni Bandaríkjanna fögnuðu íhaldsmenn en frjálshyggjumenn og femínistar urðu skelfingu lostnir. Koop var þekktur fyrir trúarlega íhaldssemi og var mótfallinn fóstureyðingum. Árið 1985 bað Reagan Koop um að skrifa skýrslu um málið. Mörgum til undrunar kyngdi hann þeim fordómum sem hann kunni að hafa og sagði í skýrslu sinni, sem kom út árið 1986, boðaði betri kynfræðslu og fræðslu um alnæmissjúkdóminn svo hægt væri að koma fyrir frekari smit. Árið 1988 sendi Koop 8 blaðsíðna styttri útgáfu af skýrslunni til allra heimila í Bandaríkjunum, 107 milljón talsins, sem er stærsta bréfasending í sögu Bandaríkjanna. Í kjölfar átaks Koop talaði Reagan loksins um alnæmi opinberlega 31. maí 1987 en þá höfðu 36.058 Bandaríkjamanna smitast af sjúkdóminum og af þeim höfðu 20.849 manns látið lífið. Árið 1987 kom út fyrsta lyfið sem hægði á sjúkdóminum.
Reagan og hans stjórn er enn harðlega gagnrýnd fyrir að taka illa á alnæmisfaraldrinum sem leiddi til dauða fjölda fólks en eftirmenn hans tóku frekar á vandanum, sem leiddi til frekari rannsókna og lyfja sem juku lífslíkur fórnarlamba alnæmis.
Eftir forsetatíð
Reagan gekkst undir nokkrar aðgerðir vegna krabbameins þegar hann var forseti en hann lét af embætti árið 1989. Árið 1994 var hann greindur með Alzheimer-sjúkdóminn og hann lést árið 2004 þá 93 ára að aldri. Hann er einn vinsælasti forseti Bandaríkjanna og hafa skoðanakannanir iðulega sýnt það.
Tsuga ulleungensis
Tsuga ulleungensis, er þallartegund sem finnst á Ulleungdo-eyju, Kóreu, og var fyrst formlega skráð 2017.
Baðhús
thumb|right|Úr [[Gellert Spa í Búdapest.]] Baðhús, böð eða spa er hús þar sem almenningur getur baðað sig, venjulega með því að greiða aðgangseyri. Sundlaugar eru ein tegund baðhúsa, en til eru margar ólíkar tegundir slíkra stofnana og ólíkar hefðir sem þeim tengjast um allan heim. Dæmi um ólíkar hefðir í tengslum við baðhús eru rómversk böð (thermae), tyrknesk baðhús (hammam) og norræn gufuböð.
Andlát (aðgreining)
Andlát getur átt við:
Malarrif
thumbnail|Malarrif Vitinn Malarrif er bær í Breiðuvíkurhreppi undir Jökli, skammt vestan við Lóndranga. Þangað eru um tveir km frá þjóðbraut og eru Malarrif sem syðsti hluti Snæfellsness nánast í hásuður frá tindum Snæfellsjökuls. Frá Malarrifi var útgerð og útræði öldum saman og allmikil sjósókn allt til aldamótanna 1900. Viti var þar fyrst byggður árið 1917 og hann síðan endurbyggður árið 1946. Bærinn stendur á Purkhólahrauni. Austan við Malarrif eru Lóndrangar og Þúfubjarg og þar á milli er merkt gönguleið. Vestan við Malarrif eru Djúpalónssandur og Dritvík.
Rafbassi
thumb|right|150px|Rafbassi af gerðinni Rickenbacker 4001JG Rafbassi eða bassagítar er rafmagnsstrengjahljóðfæri. Rafbassi hefur oftast fjóra strengi en rafbassar með fleiri strengjum eru þó til. Oftast eru strengir á rafmagnsbassa stilltir í E, A, D og G (áttund neðar en fjórir dýpstu strengir gítars) en margir bassaleikarar nota aðrar stillingar. Rafbassar eru yfirleitt með þverböndum þótt bandalausir rafbassar séu einnig til.
Á búki rafbassa eru hljóðnemar sem gerðir eru úr seglum og nema þeir titring strengjanna þegar slegið er á þá. Utan um seglana er vafin spóla sem umbreytir hreyfiorku seglanna í rafstraum. Snúra er tengd frá rafbassa yfir í magnara sem magnar upp rafmerkið.
Fyrsti fjöldaframleiddi rafbassinn var Fender Precision, sem var hannaður af Leo Fender, en hann var kynntur til sögunnar árið 1951.
Taxodium dubium
Taxodium dubium er útdauð barrtrjártegund í grátviðarætt þekkt frá síðla á Krítartímabilinu til loka Plíósentímabilsins
Rás 1
right|200px Rás 1 eða Ríkisútvarpið (stundum kölluð Gufan eða Gamla gufan) er íslensk útvarpsstöð sem hóf útsendingar 20. desember 1930.
Hoya inconspicua
Hoya inconspicua er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Nýju-Gíneu, Salómonseyjum, í Ástralíu (Queensland) og Vanúatú
Myrkrahöfðinginn
Myrkrahöfðinginn er íslensk söguleg kvikmynd eftir Hrafn Gunnlaugsson. Hrafn byggir hana lauslega á Píslarsögu séra Jóns Magnússonar þumlungs sem segir frá þeim galdraofsóknum sem Jón taldi sig verða fyrir frá nágrönnum sínum (sjá Kirkjubólsmálið). Hrafn vinnur út frá þeirri hugmynd að Jón hafi ekki beinlínis verið sturlaður heldur hafi tíðarandinn verið litaður af galdraótta.
Ósk Vilhjálmsdóttir
Ósk Vilhjálmsdóttir er myndlistarmaður. Hún er hvað þekktust fyrir baráttu gegn Kárahnjúkavirkjun, og í því starfi var hún meðal annars ein af stofnendum Framtíðarlandsins og Íslandshreyfingarinnar.
Hún stundaði nám í MHÍ og Listaakademíunni í Berlín í Þýskalandi.
Blýantur
Uppruni
Conrad Gesner, þýsk-svissneski náttúrufræðingur, lýsti árið 1565 fyrstur manna blýantinum, það er tréhólki með efninu grafíti í miðjunni en orðið grafít er dregið af gríska orðinu "grafein" sem þýðir að skrifa. Á þeim tíma töldu menn grafít vera eina tegund af blýi sem er ástæða þess að hann var kenndur við blý og hefur það lifað og er hann ennþá kallaður blýantur víða. Það var svo árið 1779 að sænskur efnafræðingur, Carl Wilhelm Scheele, sýndi fram á að grafít væri sérstakt kolefni og ekki skilt blýi.
Orðsifjar
Orðið „blýantur“ í Íslensku er tökuorð af danska orðunum blyant eða bliant sem eru styttar útgáfur á orðinu blyantspen. Blyantspen er líklega stytting á orðinu blyantimon sem þýðir „antimonblandaður blýmálmur“.
Framleiðsla
Nú til dags eru blýantar framleiddir með því að blanda saman fínum grafít og leirdufti, svo er blandað vatni og langir spagettí-legum strengjum og síðan eru þeir hitaðir í sérstökum ofni. Síðan eru strengunum dýft í olíu eða bráðið vax sem rennur inní smáar holur á efninu, sem leiðir til auðveldari og mýkrar skriftar.
Margir blýantar (oftast þeir sem notaðir eru við listir) eru merktir með Evrópskum skala sem nær frá „H“ (e. hardness, harðleika) to „B“ (e. blackness, svertu) sem og „F“ (e. fine point, fínleika), og flokkast hinn hefðbundni ritblýantur undir „HB“.
Lögun blýanta
Flestir blýantar eru sexhyrndir ef litið er á þá með þverskurði. Það er þægilegt að halda á þannig blýöntum og þeir stoppa ef þeir rúlla á láréttu svæði. Blýantar smiða eru flatari að lögun, sem mun einnig ekki rúlla og leyfir nákvæmari staðsetningu við það að teikna línur.
Annað
Blýantsstungur eru algeng orsök slysa hjá ungum börnum. Blýbroddur getur skilið eftir sig grátt ummerki sem getur enst í húðinni í nokkur ár. Þetta leiddi að hinni gömlu hjátrúna að blý bútar gætu farið í gegnum blóðrásarkerfið og uppí heilann, og ollið hálfvisku í þeim sem fá slík sár. En auðvitað eru blýantar gerðir úr graffít (kolefni) en ekki blýi, og er því ekki hættulegt.
Kolefni
Kolefni er frumefni með efnatáknið C og sætistöluna 6 í lotukerfinu.
Það er mjög algengur, fjórgildur málmleysingi og er til í nokkrum mismunandi formum:
Fullerín, sem kennt er við Buckminster Fuller, er gert úr sameindum kolefnisatóma á nanómetrakvarða. Einfaldasta form þess er úr sameindum, sem eru þannig, að 60 kolefnisatóm tengjast saman og mynda kúlu, sem svipar til fótbolta. Þetta minnir á kúlueiningahúsin Buckminster Fuller hannaði á sínum tíma og þaðan kemur nafnið.
Kinrok er úr litlum grafítflögum. Flögurnar eru handahófskennt dreifðar þannig að heildarbyggingin er jafnátta.
Koltrefjaefni eru svipuð glerkenndu kolefni. Við sérstaka meðhöndlun (strekking á lífrænum trefjum sem svo eru kolaðar) er hægt að hagræða kolefnisflötunum í sömu stefnu og trefjarnar. Hornrétt á trefjaöxulinn vantar stefnu á kolefnafletina.
Kolefni finnst í öllum lífrænum efnum og er undistaða lífrænnar efnafræði. Þessi málmleysingi hefur einnig þann áhugaverða efnafræðilega eiginleika að geta bundist við sjálfan sig og margar tegundir annarra efna og myndar þannig nærri 10 milljón þekkt efnasambönd. Ásamt súrefni myndar það koltvísýring sem er lífsnauðsynlegur fyrir gróður. Með súrefni og vetni getur kolefni myndað mörg efnasambönd, þar á meðal fitusýrur, sem eru nauðsynlegar flestu lífi, og estra, sem gefa mörgum ávöxtum bragð sitt. Samsætan kolefni-14 er mikið notuð við aldursákvörðun með geislakolsaðferð.
Réttarágalli
Réttarágalli er hugtak innan kröfuréttar og felur í sér að kröfuhafinn fær ekki þá réttarstöðu sem til var ætlast samkvæmt samningi, svo sem viðeigandi eignarrétt á keyptri fasteign. Slíkt getur ýmist gert þegar seljandinn á ekki öll þau réttindi sem hann er að færa yfir til kaupanda (svo sem á ekki eina íbúð í blokk sem hann er að selja) eða má ekki flytja þau réttindi yfir til kaupanda vegna skilyrða sem seljandinn er bundinn af (líkt og vegna skilyrðis í erfðaskrá). Loks gæti slíkt gerst ef seljandinn lofar að fella brott skilyrði, svo sem veð, sem lýst hafði verið á fasteignina, en gerir það svo ekki.
Kárítré
Kárítré (fræðiheiti: Agathis) er ættkvísl sígrænna barrtrjáa frá suðurhveli. Þau voru mjög algeng á Júra og krítartímabili, en finnast nú aðallega í Ástralíu og á eyjunum þar norður og austur af.
Kárítré eru yfirleitt há og bolmikil og notuð vegna timburs og trjákvoðu.
Tegundalisti
Fluttar í Nageia
Ambrogio Spinola
thumb|right|Ambrosio Spinola á málverki eftir [[Michiel van Mierevelt.]] Ambrogio Spinola, 1. markgreifi af Balbesas (um 1569 – 25. september 1630) var herforingi frá Genúa sem barðist í her Spánar í Áttatíu ára stríðinu í Niðurlöndum. Fjölskylda hans varð undir í baráttu um völd í Genúa við Doria-ættina. Genúa var þá í reynd undir vernd Spánar. Árið 1602 gerðu hann og yngri bróðir hans, Federico Spinola, samning við Spánarkonung um að koma upp flota og her til að berjast fyrir konung á Flandri. Hluta flotans, undir stjórn Federicos, var sökkt af enskum og hollenskum skipum og Federico féll í orrustunni um Sluis árið 1603. Ambrogio hélt með málaliðaher sinn landleiðina og tókst að leggja rústir Ostend undir sig eftir 3ja ára umsátur. Eftir þetta hertók Spinola fjölda borga í Niðurlöndum og hlaut fyrir það ýmsar vegtyllur en sóaði um leið öllum auði fjölskyldunnar í stríðsreksturinn. Þegar Þrjátíu ára stríðið hófst hélt hann í herför um Pfalz. Hápunktur ferils hans var hernám Breda 1624.
Kolmónoxíð
Kolmónoxíð (kolsýrlingur, kolsýringur, koleinoxíð eða koleinildi) er lyktar- og litlaus en eitruð lofttegund, þar sem sameindin er samsett úr einu atómi kolefnis og súrefnis með efnatákn CO. Myndast við bruna í súrefnissnauðu lofti. Eitrunaráhrif kolmónoxíðs stafa af því að það bindst blóðrauða og hindrar þannig eðlilega öndun.
Acer shenkanense
Acer shenkanense er lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá Kína (Gansu, Hubei, Shaanxi og Sichuan). Hann getur orðið allt að 10 m hár.
Skuldajöfnuður
Skuldajöfnuður er þegar kröfuhafi einnar kröfu lækka kröfur sem hann skuldar hinum með samsvarandi eftirgjöf af sinni kröfu gagnvart sama aðila. Ef A skuldar B hundrað krónur og B skuldar A tvö hundruð krónur gæti B lýst yfir skuldajöfnuði og, ef skilyrði skuldajafnaðar eru uppfyllt, myndi fyrri skuldin vera álitin fullgreidd á meðan myndi hin síðarnefnda lækkar niður í hundrað krónur. Ekki er gerð krafa um að gagnaðilinn samþykki skuldajöfnuðinn nema um slíkt hafi verið samið.
Norðurpóllinn (leikhús)
Norðurpóllinn var leikhús og menningarmiðstöð við Norðurslóð á Seltjarnarnesi, stofnað í byrjun árs 2010 og starfaði til ársins 2013. Í janúar 2013 höfðu um 30.000 manns lagt leið sína í Norðurpólinn áður en því var lokað. Leikhúsið var eingöngu rekið með sjálfsaflafé.
Saga
Starfsemi Norðurpólsins hófst í janúar 2010 í húsi sem áður hýsti starfsemi Borgarplasts. Húsið er 1100 fm iðnaðarhúsnæði sem byggt var árið 1996. Norðurpóllinn er rekið af einkahlutafélaginu Alheimurinn ehf. Stofnendur vour Arnar Ingvarsson, Gríma Kristjánsdóttir, Guðjón Pálmarsson og Íris Stefanía Skúladóttir en í janúar 2011 kom Búi Bjarmar Aðalsteinsson inn í starfsemina í stað Guðjóns.
Leikhúsið
Leikhúsið var vettvangur fyrir margvíslega starfsemi tengda listum. Auk aðstöðu til sýninga var vinnuaðstaða fyrir listamenn í húsinu. Norðurpóllinn var eitt af fáum einkareknum leikhúsum á Íslandi. Auk þess er það einstakt fyrir þær sakir að vera svo kallað verksmiðjuleikhús eða verksmiðja sem hefur verið breytt í leikhús. Slík leikhús hafa notið mikilla vinsælda í Evrópu.
Sýningar
Fyrsta frumsýning í leikhúsinu var þann 17. febrúar og var það uppsetning leikfélags Menntaskólans við Sund á Aladdín. Í kjölfarið fylgdi leiksýning byggð á bók Andra Snæs Magnasonar, LoveStar, í uppsetningu Herranætur, leikfélags Menntaskólans í Reykjavík.
Fyrsta frumsýning atvinnuleikhóps var þann 24. apríl 2010. Það var uppsetning á leikverkinu Glerlaufin eftir Philip Ridley. Sýningin var í leikstjórn Bjartmars Þórðarsonar. Í leikhópnum voru Jóel Sæmundsson, Ólafur S.K. Þorvaldz, Lilja Guðrún Þorvaldsdóttir og Vigdís Másdóttir.
Sýningin Fjalla-Eyvindur sem sýnd var í Norðurpólnum hlaut tvær tilnefningar til Grímuverðlauna starfsárið 2010-2011. Það var fyrir bestu sýningu og bestu leikkonu í aðalhlutverki.
Uppgröftur
thumb|right|Hér hafa fornleifafræðingar í London flett ofan af beinagrind af hesti frá tímum Rómverja. Uppgröftur er rannsóknaraðferð sem er notuð meðal annars í fornleifafræði, jarðfræði, réttarmeinafræði og þróunarmannfræði. Aðferðin felst í því að flytja jarðlög til að fletta ofan af leifum frá fyrri tíð. Uppgröftum er gjarnan skipt í rannsóknaruppgrefti og björgunaruppgrefti. Þeir síðarnefndu eru framkvæmdir þegar ætlunin er að raska verulega stað þar sem mikilvægar náttúru- eða fornleifar er að finna og því nauðsynlegt að fá eins miklar upplýsingar og hægt er áður en raskið á sér stað.
Kýrenuheimspeki
Kýreningar voru róttækir nautnahyggjumenn. Stefnan þeirra varð til á 4. öld f.Kr. en stofnandi hennar var Aristippos frá Kýrenu (eða dóttursonur hans sem hét sama nafni).
Kýreningar töldu einnig að einungis væri hægt að þekkja með vissu eigin upplifanir hverju sinni, til dæmis að maður fyndi sætt bragð núna, en ekki væri hægt að þekkja eðli þeirra hluta sem valda skynjunum okkar, til dæmis að hunang sé sætt á bragðið. Enn fremur neituðu þeir því að hægt væri að vita nokkuð um upplifanir annarra.
Liður (stærðfræði)
Liður í stærðfræði er tala, breyta eða margfeldi talna og breyta, eins og þau koma fyrir í jöfnum, aðskilin með táknunum "+", "-" eða "=". (Í grunnskóla er kennt að „plús og mínus skipta liðum“.) Liðun er heiti aðferðarinnar sem notuð er til að finna liðina. Dæmi:
Jafnan 12 = 1 + 2 + 3 + 6 sýnir tiltekna liðun tölunnar 12, en liðirnir eru 1, 2, 3, og 6.
Þáttun er andstæða liðunar.
Tengt efni
Operand Lauseloogika Calcul des propositions Ítéletlogika Operand 形式逻辑
Gæsapartí
Gæsapartí er fyrsta og eina kvikmynd Böðvars Bjarka Péturssonar.
Hoya tomataensis
Hoya tomataensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Súlavesí.
Bookboon
thumb Bookboon er stærsta útgáfufyrirtæki rafbóka í heiminum, árið 2015 voru yfir 50 milljón rafbóka niðurhalaðar. Fyrirtækið leggur áherslu á að gefa út bókmenntir sem eru ætlaðar nemendum í verkfræði, tölvunarfræði og viðskiptafræði, auk þess gefur það út stuttar og hagnýtar viðskiptabækur.
Bookboon var stofnað í Danmörku árið 1988 undir nafninu Ventus, fyrirtækið starfar í Kaupmannahöfn í Danmörku og í London í Bretlandi.