cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eiríkur plógpeningur
Árið 1250 tókst Eiríki að leggja undir sig mestan hluta af Slésvík, hertogadæmi Abels, og þeir hittust þar til að gera með sér sátt en við það tækifæri var Eiríkur fangaður, færður á báti út á fjörðinn Slien, hálshöggvinn þar og líki hans sökkt í fjörðinn. Árið 1258 voru jarðneskar leifar hans fluttar til Ringsted og grafnar þar.
Kona hans var Jutta af Saxlandi og áttu þau nokkur börn. Á meðal þeirra voru Soffía, sem giftist Valdimari Birgissyni Svíakonungi, og Ingibjörg, kona Magnúsar lagabætis Noregskonungs.
Hrísteinrekur
Hrísteinrekur (fræðiheiti: Oryzorictes) eru ættkvísl burstasvína.
Arfur (breiðskífa)
Arfur er plata með íslenska tónlistarmanninnum Bubba Morthens sem kom út 10. október 1998. Þetta var fyrsta platan síðan að Bubbi gaf út plötuna Hvíta hliðin á svörtu 3. nóvember 1996 þar sem hann stýrði upptökum sjálfur. Í viðtali við Morgunblaðið í júní 1998 sagðist hann vera að vinna upp úr Vikivakahandritum 15. til 17. öld sem hann fannst "óplægður akur" Ég hef einnig verið að vinna með þuluformið sem mér finnst vanmetið. Ég hef reynt að draga þuluna inn í nútímann og notað hana við að gera lög um óregluveröldina og eiturlyfjanotkun. Þessi form eru ómæld náma og arfur okkar og ættu að nýtast næstu kynslóð.
Bubbi í fyrrnefndu viðtali við Morgunblaðið, júní 1998 frásagnir í eins konar þuluformi, frásagnir um subbuskap og óréttlæti, frjálshyggju og ást, óblíð örlög og rotið innræti
Páll Svansson, gagnrýnandi Dv, um plötuna Arf
1659
Atburðir
thumb|right|Atriði úr Les Précieuses ridicules eftir [[Moliére sem var frumsýnt 18. nóvember þetta ár.]]
Jim Varney
James Albert „Jim“ Varney Jr. (fæddur 15. júní 1949, látinn 10. febrúar 2000) var bandarískur gamanleikari og þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Ernest P. Worrell. Hann ljáði líka gormahundinum Slinka rödd sína í kvikmyndinni Leikfangasaga.
Skúfsmæra
Skúfsmæra (fræðiheiti: Oxalis fruticosa ) er jurt af smæruættkvísl sem er ættuð frá austurhluta Brasilíu.
Til hennar teljast tvær undirtegundir
Grenisprotalús
Grenisprotalús, (fræðiheiti; Cinara pilicornis) er lúsartegund í ættkvíslinni Cinara og finnst á rauðgreni (Picea abies) og Sitkagreni (Picea sitchensis). Þetta er tiltölulega stór plöntulúsartegund með breiðum, fölbrúnum búk. Hún virðist hafa lítil áhrif á trén. Þetta er evrópsk tegund, en hefur einnig verið tilkynnt í greniskógum í Nýja Sjálandi, ásamt sitkalús (Elatobium abietinum).
Á Íslandi
Hún er algeng um allt land, en veldur litlum skaða.
Richard Sennett
thumbnail Richard Sennett (fæddur 1. janúar 1943) er breskur félagsfræðingur. Hann er þekktastur fyrir rannsóknir á félagstengslum í borgum og hvaða áhrif borgarlíf hefur á einstaklinga í nútímasamfélögum.
Sennett vinnur nú að ritröðinni Homo Faber um hvernig efnislegir hlutir skapa menningu. Fyrsta bindi í ritröðinni ber titilinn The Craftsman og kom út árið 2008 og annað bindi er Together: The Rituals, Pleasures, and Politics of Cooperation kom út árið 2012. Óútkomið er bindi um borgarumhverfi.
Nokkur ritverk
Skáldsögur
Eiðistorg
Eiðistorg er gata á Seltjarnarnesi og er á mörkum Reykjavíkur og Seltjarnarness. Gatan dregur nafn sitt af býlinu Eiði sem stóð skammt frá þar sem Eiðistorg er nú. Býlið varð að víkja fyrir nýrri byggð og var það brennt í maí 1979.
Við Eiðistorg 1-9 stendur íbúðarblokk sem reist var árið 1979 og gengur undir heitinu „Hornbjarg". Við Eiðistorg 11-17 er húsaþyrping sem myndar verslunarkjarnann Eiðistorg. Í miðhluta verslunarkjarnans er opið svæði með hitabeltisplöntum.
Á Eiðistorgi er nú meðal annars bókasafn (Bókasafn Seltjarnarness), matvöruverslunin Hagkaup, hárgreiðslustofan Perma, ÁTVR, veitingastaðurinn og kráin Rauða ljónið, Apótekarinn, Arna ís- og kaffibar, IKONA snyrtistofa og snyrtivöruverslun, sjónvarpsstöðin Hringbraut hefur aðsetur á torginu og einnig frumkvöðasetrið Innovation house.
Enter Shikari
Enter Shikari (borið fram /ɛntɜr ʃɪkɑriː/) er ensk síðrokkhljómsveit frá St Albans í Hertfordshire. Stíll þeirra einkennist af hljóðgervlum og fylgihljóðum. Hljómsveitin Enter Shikari var stofnuð árið 2003 af fjórum félögum sem voru í hljómsveitinni Hybryd. Nafnið er dregið af nafni báts eins hljómsveitameðlimsins og þýðir „veiðimaður“ á persnesku, hindí, nepölsku, úrdú og punjabi. Hljómsveitin gaf út sína fyrstu hljómplötu, Take To The Skies, 19. mars 2007.
Kristján 5.
thumb|right|Kristján 5. Kristján 5. (danska: Christian d. femte; 15. apríl 1646 – 25. ágúst 1699) var konungur Dansk-norska ríkisins frá 1670 til dauðadags. Hann var sonur Friðriks 3. og Soffíu Amalíu af Brunswick-Lüneburg. Hann giftist árið 1667 Charlotte Amalie af Hessen-Kassel og átti með henni átta börn, þar á meðal ríkisarfann Friðrik. Hann var fyrsti erfðakonungur Danmerkur sem tók við samkvæmt Konungslögum Friðriks 3.
Kristján var vinsæll meðal alþýðu í Danmörku. Hann reyndi að ná Skáni aftur undir Danmörku í Skánska stríðinu 1675-1679 sem skilaði Dönum engum ávinningi. Hann leyfði alþýðufólki að fá stöður innan ríkisins meðal annars Peder Schumacher sem Kristján sló til greifa af Griffenfeld árið 1670 en um sama leyti tók hann upp nýju aðalstitlana „greifi“ og „fríherra“ í Danmörku.
Kristján lét lögtaka Dönsku lög 1683 og Norsku lög 1687.
Skolkovo
thumb|right|300px|Skolkovo Skolkovo er lítið þorp í grennd við Moskvu í Rússlandi. Þar búa 365 manns (2005).
Austurríki-Ungverjaland
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Austurríkis-Ungverjalands. Keisaradæmið Austurríki-Ungverjaland (formlegt heiti á þýsku: Die im Reichsrat vertretenen Königreiche und Länder und die Länder der heiligen ungarischen Stephanskrone) var konungssambandsríki í Mið-Evrópu frá 1867 til 1918, sem Austurríska keisaradæmið og Ungverska konungdæmið mynduðu. Það leystist upp í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar og skiptist eftir það milli ríkjanna Austurríkis, Ungverjalands, Tékkóslóvakíu, Ríkis Slóvena, Króata og Serba (sem síðar varð hluti Júgóslavíu) og Póllands.
Austurríki-Ungverjaland var undir stjórn Habsborgara.
Togari
thumb|right|300px|Skuttogari thumb|right|300px|Togarinn Harðbakur EA3 við bryggju á Akureyri. Togari er skip sem dregur/togar vörpu/troll á eftir sér við fiskveiðar. Algengt form vörpu er botnvarpa.
Íslenskar togaraveiðar
Fyrsti togarinn sem Íslendingar eignuðust var Coot sem kom til landsins 6. mars 1905. Áður fyrr takmörkuðust veiðar togara við 55-75 metra dýpi en nú geta þeir dregið vörpur á allt að 1300 metra dýpi. Stærð togara nú til dags er allt að 2.500 til 7.000 tonn. Togarar voru fyrst um skeið síðutogarar, sem tóku vörpuna inn fyrir borðstokkinn á síðu skipsins. Í dag er varpan dregin inn í skut togarans, því nefnast þeir skuttogarar. Margir gömlu síðutogaranna stunda nú veiðar á uppsjávarfiskum.
Landhelgisdeilan, sem náði hámarki í þorskastríðunum snerist um veiðar erlendra togara á því hafsvæði, sem íslensk stjórnvöld gerðu tilkall til, og hvar íslensk stjórnvöld kröfðust þess að togveiðar væru ekki stundaðar.
Útgerðarmenn togara stofnuðu Félag botnvörpuskipaeigenda, en urðu síðar félagar í LÍÚ.
Frystitæki um borð í nútímatogurum gera þeim kleift að vera á veiðum frá nokkrum vikum upp í nokkra mánuði eða uns lestir fyllast. Togarar með slíkan búnað kallast frystitogarar.
Gilbert Gottfried
thumb|right|Gottfried árið 2020 Gilbert Jeremy Gottfried (28. febrúar 1955 – 12. apríl 2022) var bandarískur uppistandari og gamanleikari, þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Jagó  í Aladdin.
Vivien Leigh
Vivian Leigh einnig þekkt sem Lady Olivier (5. nóvember, 1913 – 7. júlí, 1967) var fræg ensk leikkona. Hún fékk tvenn Óskarsverðlaun á ferli sínum, sinn fyrri fyrir leik sinn sem Scarlett O'Hara í Gone with the Wind og þann seinni fyrir leik sinn sem Blance DuBois í myndinni A Streetcar Named Desire sem að var hlutverk sem að hún hafði einnig leikið í leikhúsi í London.
Á meðan að hún var á lífi lék hún oft á móti eiginmanni sínum Laurence Olivier sem að leikstýrði mörgum myndum með henni. Hlutverk hennar voru mismunandi og teygðu sig frá verkum William Shakespeare til ævisögu Kleópötru.
Hún var fræg fyrir fegurð hennar, en Vivien fannst það koma í veg fyrir að vera tekinn alvarlega sem leikkona. Hún kljáðist einni við slæma heilsu og hún var einnig með sinnisveiki sem að orsakaði stöðugar geðsveiflur hjá henni. Hún varð fræg fyrir að vera erfið að vinna með og það leið oft langur tími á milli hlutverka hjá henni. Snemma á fimmta áratugi 20. aldar var hún greind með berkla sem að fylgdu henni í yfir tuttugu ár þangað til að hún dó úr þeim árið 1967.
Æska
Vivian Mary Hartley fæddist í borginni Darjeeling í bresku nýlendunni í Indlandi til hjónanna Gertrude Robinson Yackje og Ernest Hartley sem að var enskur liðsforingi í indverska riddaraliðinu. Foreldrar hennar höfðu gifst árið áður og bjuggu í Darjeeling fyrstu fimm ár æfi hennar. Þá flutti faðir hennar til borgarinnar Bangalore en Vivien og móðir hennar fóru til Ootacamund. Frá því að hún var ungabarn langaði Vivien að verða leikkona og þó að móðir hennar hafði reynt að kveikja hjá henni áhuga í bókmenntun með því að láta hana lesa sögur H. C. Andersen og Lewis Carroll en ekkert bældi niður áhuga hennar á leiklistinni. Þegar að hún var sex ára var hún send í skóla í klaustri í London sem að var hefð fyrir betri stúlkur í Englandi. Þar hitti hún aðra stelpu sem að varð seinna önnur stór leikkona, Maureen O'Sullivan og þær töluðu oft saman um hversu mikið þær þráðu að verða leikkonur.
Gdańsk
thumb|right thumb|right|[[Neptuno]] thumb|right|Gdańsk thumb|right|Gdańsk thumb|right|Gdańsk
Gdańsk (Þýska: Danzig, Latína: Gedanum) er 6. stærsta borg Póllands og höfuðborg Pommern sýslu.
Martha Nussbaum
Martha Craven Nussbaum (fædd 6. maí 1947) er bandarískur heimspekingur, prófessor í lögfræði og siðfræði við University of Chicago og höfundur fjölmargra bóka og ritgerða um stjórnspeki og siðfræði. Hún er ásamt Amartya Sen annar helsti kenningasmiður færninálguninnar.
Díonýsíos Þrax
Díonýsíos Þrax eða Díonýsíos Þrakverji (170-90 f.Kr.) var forngrískur málfræðingur sem bjó og starfaði í Alexandríu í Egyptalandi og síðar á Ródos.
Fyrsta varðveitta ritið um gríska málfræði Málfræðin (Tékhnē grammatiké) er eignað honum. Ritið fjallar einkum um beygingarfræði en skortir umfjöllun um setningafræði. Díonýsíos skilgreinir málfræði í upphafi bókar sinnar sem „hagnýta þekkingu á almennri málnotkun skálda og rithöfunda“.
Ritið var þýtt á armenísku og sýrlensku á 1. og 2. öld.
Euronext
Viðskipti innan NYSE Euronext
Öll viðskipti með verðbréf sem skráð eru á NYSE Euronext markaðnum fara fram í Universal Trading Platform. Kerfið er að fullu samhæft milli markaða og eykur á miðlægni lausafjár, ýtir undir sanngjarna og gagnsæja verðlagningu auk þess sem það keyrir allar skipanir samstundis.
Þetta fyrirkomulag vinnur með mjög fjölbreytilegar færslur og sýslar með tilboð á miklum hraða meðan lausafjáreigendur meta viðskiptin með mannlegri dómgreind og af ábyrgð. Viðskiptin fara fram stighækkandi verðgrundvelli með eins konar sí-virkni eða í uppboðum sem fara fram tvisvar á dag á ákveðnum tímum og er tilgangur þess að auka á verðvitundina gagnvart verðbréfum sem eru ekki eins aðgengileg með lausafé. Universal Trading Platform kerfið er með innbyggða öryggismæla sem tryggja að sjálfvirk tilboð í sí-virka ferlinu orsaki ekki öfgakenndar verðsveiflur á markaði.
Viðskipti með eigið fé sem skráð eru í markaðsstýringu NYSE Euronext eru möguleg innan viðskiptatímabils hvers dags í sí-virku viðskiptunum eða í uppboðunum. Opið er fyrir skráningar frá 07.15 til 17.40 CET.
Frjálsasta lausaféð er yfirleitt sett í sí-virku tilboðin yfir allan daginn á meðan það lausafé, sem er bundnara, er boðið upp á uppboðstímum. Uppboðin fara fram eins og áður segir tvisvar á dag og eru þau haldin klukkan 11.30 og 16.30 CET. Skipting verðbréfa milli sí-virkra viðskipta og uppboðsviðskipta er bundið ákvörðun NYSE Euronext á grundvelli hlutlægra viðmiða sem byggja á sögulegum og væntum viðskiptum, þátttöku í NYSE Euronext eða öðrum alþjóðlega viðurkenndum vísitölum og þátttöku viðskiptavaka.
Skipulag markaðarins byggir á fjórum samvirkum kerfum: Tilboð í ákveðið fjármagn eru sjálfkrafa flokkuð eftir eðli (kaup eða sala) og verðmörk stillt í sömu tímaröð og skráð er í færslubók seðlabanka.
Úrlausn tilboða er framkvæmd með tilliti til verðs. Kauptilboð eru tekin í „fallandi“ röð en sölutilboð í „stígandi“ röð.
Samræmt viðskiptaumhverfi / Universal Trading Platform
Stækkun markaðshlutdeildar í flóknu fjármálaumhverfi nútímans er orðið flóknara en nokkru sinni. Aukin samkeppni, kröfuharðir viðskiptavinir og síbreytilegar reglugerðir eru merki þess að þörf er fyrir kerfi sem er lipurt og um leið mjög áreiðanlegt.
Þetta kerfi er ekki eingöngu notað sem viðskiptakerfi NYSE Euronext heldur býðst viðskiptavinum NYSE Euronext að kaupa sér aðgang að kerfinu til eigin nota á minni en þó flóknum mörkuðum.
NYSE Euronext UTP höndlar með fjölmargar gerðir tilboða, allt frá einföldum gerðum tilboða yfir í gríðarlega flóknar aðgerðir sem geta haft langvarandi áhrif á markaðinn.
Með samvirkni einstakrar getu til að meðhöndla tilboð og víðu sviði af stillanlegum, samkeyranlegum reikniaðgerðum og verðmörkum hefur Euronext UTP algera sérstöðu við stjórnun á markaðsvirkni viðskiptavinarins.
Euronext ábyrgist sífellda virkni og sífellt öryggi hugbúnaðarins og vísar með því í stöðugleika kerfa sinna í markaðskerfi sínu.
Tímalína
Nokkrir merkis atburðir í sögu NYSE Euronext
2000. Euronext stofnað með samruna kauphalla í Brussel, París og Amsterdam. Verður þar með fyrsta sam-evrópska kauphöllin.
2001. Fyrsta hlutafjárútboð Euronext skilar kauphöllinni 400 milljónum evra með sölu á 30 milljón hlutum. Á þessum tíma er Euronext því metið á 2.800 m.a. evrur.
2002. Euronext yfirtekur LIFFE.
2002. Euronext sameinast kauphöllinni í Lissabon, BVLP
2007. Euronext og NYSE sameinast og mynda NYSE Euronext.
2008. NYSE Euronext reynir samruna við Deutsche Borse.
2008. NYSE Euronext yfirtekur AmEx
2008. NYSE Euronext stendur fyrir hlutafjárútboði VISA, það stærsta í sögu Bandaríkjanna á þeim tíma. Með því var 16 m.a. USD safnað.
2009. NYSE Euronext tekur frumkvæði að tæknilegum úrbótum og þjónustu, sem stendur fjárfestum til boða.
2009. Tvö ný gagnaver NYSE Euronext tekin í notkun.
2013. Viðræður við InterContinental fara fram vegna mögulegrar yfirtöku á NYSE Euronext.
Borgarstjórinn
Borgarstjórinn voru grínsjónvarpsþættir sýndir á Stöð 2 árið 2016. Þættirnir fjölluðu um drykkfelda borgarstjórann Lúðvík (leikin af Jóni Gnarr) sem man oftast ekki hverju hann lofaði eða hverjum vegna áfengisvanda síns. Með helstu aðalhlutverk fóru þau Jón Gnarr sem Lúðvík borgarstjóri, Pétur Jóhann Sigfússon sem aðstoðarmaður borgarstjóra og Helga Braga Jónsdóttir sem borgarfulltrúi. Með fleiri hlutverk fara Svandís Dóra Einarsdóttir, Benedikt Erlingsson, Edda Björg Eyjólfsdóttir, Þröstur Guðbjartsson, Rúnar Freyr Gíslason, Bergur Þór Ingólfsson, Víkingur Kristjánsson, Laddi, Ragnheiður Steindórsdóttir, Hafdís Helga Helgadóttir, Þorsteinn Guðmundsson, Dóri DNA og Steinþór Hróar Steinþórsson. Framleiðendur voru RVK Studios og Stöð 2. Höfundar handrits voru Jón Gnarr, Pétur Jóhann Sigfússon, Hrefna Lind Heimisdóttir og Ólafur S.K. Þorvalds. Leikstjórar voru Jón Gnarr, Gagga Jónsdóttir og María Reyndal. Þættirnir vorru sýndir frá 16. október - 17. desember 2016 og voru tíu talsins.
WBA
WBA getur m.a. átt við:
Herdís Sveinsdóttir
Herdís Sveinsdóttir (f. 1956) er prófessor í hjúkrunarfræði og deildarforseti Hjúkrunarfræðideildar Háskóla Íslands.
Ferill
Herdís lauk BS prófi í hjúkrunarfræði frá Háskóla Íslands árið 1981, MS prófi frá University of Michigan, Ann Arbor í Bandaríkjunum árið 1987 og doktorsprófi frá háskólanum í Umeå í Svíþjóð árið 2000. Herdís hóf störf við Háskóla Íslands 1987 og er nú prófessor og deildarforseti Hjúkrunarfræðideildar. Samhliða störfum sínum við Háskólann var hún hjúkrunarfræðingur á Landspítala á árunu 1987 til 1994 og samfleytt frá 2004 sem forstöðumaður fræðasviðs hjúkrunar aðgerðasjúklinga við Skurðlækningasvið spítalans. Herdís var formaður og framkvæmdastjóri Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga frá 1999 til 2003.
Ýmis störf og verkefni
Herdís hefur gegnt margvíslegum trúnaðarstörfum utan og innan Háskóla Íslands. Má nefna að hún var formaður stjórnar námsbrautar í hjúkrunarfræði frá 1989 til 1994. Hún var fulltrúi í stjórn Rannsóknastofnunar í hjúkrunarfræði frá 1998 og formaður frá 2003 til 2008 Þá var hún í stjórn Rannsóknarstofu í kvennafræðum og formaður 1999 til 2000 og 2009 til 2010. Hún var fulltrúi í Kennslunefnd HÍ 1998 – 2000, formaður Jafnréttisnefnda HÍ 2014 til 2017, fulltrúi í Vísindaefnd HÍ og formaður fagráðs heilbrigðisvísindasviðs 2008 – 2011, fulltrúi í nefnd rektors um framgang akademískra starfsmanna við HÍ frá 2011 til 2014 og í dómnefnd rektors um mat á akademísku hæfi starfsmanna LSH frá 2003 til 2016. Hún var í stjórn Heilbrigðisvísindasviðs frá 2017 og frá 2006 til 2017 sat hún sem varafulltrú og fulltrúi í Vísindanefnd Landspítala. Á árunum 1999 til 2004 sat Herdís í stjórn SSN (samvinna hjúkrunarfræðina á Norðurlöndum), í fulltrúaráði alþjóðaráðs hjúkrunarfræðinga, í fastanefnd ESB um hjúkrunarmál í stjórn Lífeyrissjóðs hjúkrunarfræðinga, en hún var jafnframt formaður þeirrar stjórnar árið 2002, stjórn Vinnueftirlitsins og var varaformaður Bandalags háskólamanna frá 2000 til 2004. Þá var Herdís fulltrúi í stjórn Í stjórn Rannsóknastofu í vinnuvernd í nokkur ár frá 2004.
Rannsóknir
Rannsóknir Herdísar tengdar hjúkrun og heilbrigði eru fjölþættar en meginrannsóknarsvið hennar hefur verið heilbrigði kvenna, líðan skurðsjúklinga og vinna og vinnuumhverfi hjúkrunarfræðinga og hjúkrunarnema. Rannsóknir á heilbrigði kvenna hafa snúið að blæðingaskeiði kvenna og fjallaði doktorsritgerð hennar um fyrirtíðaspennu hjá íslenskum konum. Á síðari árum hefur hún jafnframt m.a. skoðað og komið að rannsóknum á breytingaskeiðinu, upphafi blæðinga, sjálfshlutgervingu kvenna, lífsgæðum þeirra og heimafæðingum. Rannsóknir Herdísar og samstarfsfólks á skurðsjúklingum hafa miðað að því að skoða einkenni þeirra, bataferlið og áhrif aðgerðanna á aðstæður sjúklinganna. Vinnuumhverfisrannsóknirnar hafa m.a. miðað að því að skoða inntak starfa hjúkrunarfræðinga, stjórnun, starfsánægju, streitu og færni í starfi. Hún er og hefur verið samstarfsaðili í innlendum og erlendum rannsóknaverkefnum eins og ritaskrá að neðan endurspeglar.
Helstu ritverk
Greinar
Ritstýrðar bækur
West Bromwich Albion F.C.
thumb|Gengi liðsins. West Bromwich Albion Football Club eða WBA er enskt knattspyrnufélag frá West Bromwich í Vestur-Miðhéruðum á mið-Englandi. Liðið var stofnað árið 1878 sem West Bromwich Strollers. Heimavöllur liðsins, The Hawthorns, hefur verið í notkun frá 1900. Liðið vann efstu deild tímabilið 1919–20 og hefur endað tvisvar í 2. sæti. FA-bikarinn hefur liðið unnið 5 sinnum, síðast árið 1968. Árið 2000 var Lárus Sigurðsson valinn leikmaður ársins hjá félaginu. Liðið spilaði síðast í ensku úrvalsdeildinni 2020-2021.
Nágrannaliðin Aston Villa og Birmingham City eru helstu erkifjendur WBA.
Hinrik 2. Frakkakonungur
Hinrik 2. (31. mars 1519 – 10. júlí 1559) var konungur Frakklands frá 31. mars 1547 til dauðadags.
Hjónaband
Tveimur árum síðar varð Hinrik krónprins þegar bróðir hans dó og þótti ýmsum þá hafa tekist illa til við val á framtíðardrottningu Frakklands þar sem hún var ekki konungborin, færði lítið í búið og virtist auk þess vera óbyrja en tíu ár liðu þar til hún ól fyrsta barn sitt. Hinrik átti aftur á móti fjölda hjákvenna og enginn vafi lék á frjósemi hans. Þekktust ástkvenna konungs var Díana af Poitiers, sem var tuttugu árum eldri en hann, hafði verið falið að kenna honum hirðsiði þegar hann var tólf ára og var vinkona hans og áhrifavaldur til dauðadags og ástmey frá 1538.
Ríkisár
Hinrik varð konungur þegar faðir hans dó 1547. Hans er ekki síst minnst fyrir ofsóknir gegn húgenottum, en hann lét brenna marga þeirra á báli eða skera úr þeim tunguna fyrir guðlast. Hann kom líka á strangri ritskoðun.
Árið 1551 sagði Hinrik Karli 5. keisara stríð á hendur og hafði í hyggju að ná aftur undirtökum á Ítalíu og bæta stöðu Frakka gegn áhrifum Habsborgara í Evrópu. Hann gerði meðal annars bandalag við Suleiman 1. soldán um að vinna gegn ítökum Habsborgara á Miðjarðarhafi og verjast áhlaupum úr suðri. Þannig gat hann gat einbeitt sér að hernaði í Lorraine og Flæmingjalandi og svo aftur á Ítalíu. Árið 1558 drógust Englendingar inn i átökin og tókst Frökkum þá að ná borginni Calais, sem Englendingar höfðu haldið í tvær aldir. Hinrik neyddist þó til að ganga til friðarsamninga 1559 og afsala sér öllum kröfum til landa á Ítalíu.
Dauði
thumb|left|Burtreiðarnar þar sem Hinrik 2. fékk banasárið. Innifalið í samningunum var að Emmanúel Filibert hertogi af Savoja skyldi ganga að eiga Margréti systur Hinriks og fá aftur hertogadæmi sitt og Filippus 2. Spánarkonungur skyldi fá fjórtán ára dóttur Hinriks, Elísabetu og var hún þriðja kona hans. Elísabet hafði raunar verið trúlofuð Karli, syni Filippusar af fyrsta hjónabandi, en giftist föður hans í staðinn í júnílok 1559. Burtreiðar voru hluti af hátíðahöldunum og tók Hinrik 2. þátt í þeim, enda mikill íþrótta- og veiðimaður, en þar gerðist það slys að konungur fékk flís úr lensu í augað og upp úr því blóðeitrun sem dró hann til dauða. Þegar honum var ljóst hvert stefndi krafðist hann þess að Emmanúel Filibert gengi þegar að eiga Margréti, því hann óttaðist að hann stæði ekki við heit sitt ella. Þau giftust 10. júlí og konungur dó sama dag. Á banasænginni bað hann hvað eftir annað um að sent yrði eftir ástkonu sinni, Díönu af Poitiers, en Katrín drottning kom í veg fyrir það og sendi svo Díönu í útlegð.
Ári fyrir dauða sinn gifti Hinrik Frans, elsta son sinn, Maríu Skotadrottningu, sem alin var upp við frönsku hirðina. Með því hugðist hann ekki aðeins tryggja Frökkum tilkall til skosku krúnunnar, heldur einnig hugsanlega þeirrar ensku, því María stóð næst til erfða eftir systurnar Maríu Englandsdrottningu og Elísabetu. Það gekk þó ekki eftir því að þótt Frans 2. yrði konungur Frakklands eftir föður sinn lifði hann ekki nema árið og María sneri aftur heim til Skotlands.
Börn
Börn Hinriks 2. og Katrínar af Medici voru:
Þrjú börn í viðbót dóu í vöggu eða fæddust andvana.
2. deild karla í handknattleik
2. deild karla í handknattleik er þriða deildin í Íslandsmótinu í handknattleik, deildin var stofnuð árið 1972. Deildin hét ''3. deild karla''. Ef deildin væri aftur sett á laggirnar væri nafn hennar í dag '''2. deild karla'''. Deildin hefur ekki verið starfrækt síðan tímabilið 1998-1999
Meistarasaga
Eftirfarandi lið hafa unnið sér þátttökurétt í 1. deild karla eftir að hafa lent í tveimur efstu sætunum.
Frans 2. Frakkakonungur
thumb|right|Frans 2. Frakkakonungur. Frans 2. (19. janúar 1544 – 5. desember 1560) var konungur Frakklands frá 10. júlí 1559 til dauðadags og eiginmaður Maríu Skotadrottningar frá 1558.
Frans var elsti sonur Hinriks 2. Frakkakonungs og Katrínar af Medici. Yngri bræður hans voru Karl 9. Frakkakonungur og Hinrik 3. Frakkakonungur. Þegar hann var fjögurra ára gerði faðir hans samkomulag við forráðamenn Maríu, sem hafði verið drottning Skotlands frá því að Jakob 5. faðir hennar dó þegar hún var sex daga gömul.
María var fimm ára þegar gengið var frá trúlofuninni og var hún þá send til Frakklands til að alast upp við hirðina með eiginmanni sínum tilvonandi. Sagt er að vel hafi farið á með þeim alla tíð þótt ekki væri hjónasvipur með þeim; María var mjög hávaxin og málglöð en Frans óvenju lágvaxinn og stamaði. Þau giftust 24. apríl 1558, þegar Frans var fjórtán ára en María fimmtán og hálfs.
Rúmu ári síðar dó Hinrik 2. eftir að flís úr lensu stakkst í auga hans í burtreiðum og Frans var krýndur konungur. Kórónan var svo þung að fjórir aðalsmennn þurftu að styðja við hana á höfði hans. Móðir hans, Katrín af Medici, var útnefnd ríkisstjóri en líklegt er að móðurbræður Maríu, sem var frönsk í móðurætt, hafi ráðið miklu.
Frans hafði alltaf verið heilsuveill og 5. desember 1560 dó hann, tæplega sautján ára að aldri. Þau María áttu engin börn og Karl bróðir Frans, sem var tíu ára að aldri, tók við krúnunni.
Pogost
Pogost getur átt við eftirfarandi:
Abel Valdimarsson
thumb|right|Abel Danakonungur Abel Valdimarsson (1218 – 29. júní 1252) var konungur Danmerkur frá 1250 til dauðadags. Hann var sonur Valdimars sigursæla og Berengaríu af Portúgal, seinni konu hans, og bróðir konunganna Eiríks plógpenings og Kristófers 1.
Abel varð hertogi af Slésvík árið 1232. Árið 1241 lést Valdimar konungur og varð Eiríkur einn konungur Danmerkur en það sætti Abel sig ekki við og áttu þeir bræður í átökum árum saman. Þeim lauk ekki fyrr en Eiríkur var myrtur þegar hann var hjá Abel í Slésvík 10. ágúst 1250. Flestir töldu Abel ábyrgan en hann fékk 24 riddara til að sverja með sér tvöfaldan tylftareið um sakleysi sitt. Hann var svo krýndur konungur 1. nóvember 1250.
Abel vildi efla mjög samsbandið við Hansakaupmenn og gerði viðskiptasamninga við ýmsar Hansaborgir. Hann fékk þó ekki mikið ráðrúm til stjórnarathafna því hann var drepinn 29. júní 1252 í leiðangri sem hann fór gegn Frísum, sennilega til að innheimta hjá þeim skatta. Enginn danskur konungur hefur setið skemmri tíma í hásæti. Sagan segir að afturganga hans hafi haldið sig í dómkirkjunni í Slésvík og því var lík hans tekið úr gröfinni og sökkt í mýri við Gottorphöll og staur rekinn í brjóstkassa hans til öryggis.
Abel hafði gengið að eiga Mechthilde, dóttur Adólfs 4. greifa af Holtsetalandi, árið 1237. Þau áttu þrjá syni en enginn þeirra varð þó konungur, heldur var Kristófer bróðir Abels kjörinn konungur. Afkomendur Abels voru hertogar Slésvíkur þar til ættin dó út 1375. Mechthilde giftist aftur 1261 Birgi jarli, ríkisstjóra Svíþjóðar.
Hjólsög
right|thumb|Hjólsög Hjólsög er vélknúin sög þar sem sagað er með sagarblaði eða disk með tönnum sem snýst í hringi.
Ísafjarðarflugvöllur
Bílastæðið þar var fyrst malbikað árið 2018
Jemaine Clement
Jemaine Atea Mahana Clement (fæddur 10. janúar 1974) er nýsjálenskur leikari og uppistandari.
Dóra Takefusa
Dóra Takefusa (fædd 8. janúar 1971) er íslensk sjónvarpskona, japönsk í föðurætt en á íslenska móður. Hún stýrði meðal annars stefnumótaþættinum Djúpa laugin á Skjá einum. Dóra er hálfsystir knattspyrnumannsins Björgólfs Takefusa. Hún var dagskrárgerðarkona á Skjá 1.
Regngaukur
Regngaukur (fræðiheiti Coccyzus erythrophthalmus) er gaukfugl (cuculiformes). Heimkynni hans eru í Norður-Ameríku. Hann er sjaldséður flækingur á Íslandi.
Masao Takada
Masao Takada var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Grand Theft Auto
thumb Grand Theft Auto (GTA) er tölvuleikjaröð sem Dave Jones framleiddi. GTA var upphaflega gerður fyrir PlayStation en síðar hafa verið framleiddar aðrar útgáfur af honum. Leikurinn gengur út á ýmis verkefni, en - eins og nafnið gefur til kynna - er hægt að stela bílum og nota til að leysa verkefnin. Þá er leikurinn einnig þekktur fyrir ofbeldi.
Shoemaker-Levy 9
thumb|Mynd af Shoemaker-Levy 9 tekin af [[Hubble sjónaukinn|Hubble sjónaukanum 17. maí 1994.]]
Shoemaker-Levy 9 (formlega kölluð D/1993) var halastjarna sem rakst í nokkrum brotum á reikistjörnuna Júpíter á milli 16. júlí 1994 og 22. júli 2004,
Fallegasta bók í heimi
Fallegasta bók í heimi er heiti á umdeildu listaverki, sem unnið var sérstaklega af sýningarstjórn sýningarinnar KODDU og hún skrifuð fyrir því undir heitinu Koddu. Sýningarstjórnina skipuðu myndlistarmennirnir Hannes Lárusson og Ásmundur Ásmundsson ásamt Tinnu Grétarsdóttur, mannfræðingi, en sýningin var haldin á tveimur stöðum í Reykjavík, í Nýlistasafninu og Alliance-húsinu.
Verkið notaðist að hluta til við bókina Flora Islandica, eftir þá Eggert Pétursson og Ágúst H. Bjarnason, sem gefin var út af útgáfufélaginu Crymogea. Útgáfustjórinn, Kristján B. Jónasson, taldi listaverkið brjóta á sæmdarrétti höfunda og óskaði eftir því að það yrði fjarlægt af sýningunni. Stjórn Nýlistasafnsins féllst á rök útgáfustjórans og fjarlægði verkið við kröftug mótmæli sýningarstjórana þriggja. Listaverkið var aftur tekið til sýningar í Alliance-húsinu 26. apríl 2011. Eggert Pétursson sagði „níðingsverk“ hafa verið unnið á bók sinni Flora Islandica með verkinu. Í fréttatilkynningu frá Nýlistasafninu er tilurð verksins lýst svo: Í sömu fréttatilkynningu segir enn fremur: Að lokum sagði stjórn Nýló: Miðvikudaginn 27. apríl barst síðan krafa frá útgáfustóra Crymogea um að verkið yrði fjarlægt og því eytt:
West Bromwich
thumb|Town hall.
West Bromwich er bær í Vestur-Miðhéruðum Englands, um 10 km norður af Birmingham. Íbúar voru um 78.000 árið 2018 en um 140.000 búa á stórborgarsvæðinu. Nafnið Bromwic var fyrst nefnt í dómsdagsbókinni árið 1086. Kol voru uppgötvuð við bæinn á 19. öld og fjölgaði þá íbúum.
West Bromwich Albion er knattspyrnulið bæjarins.
18. öldin
18. öldin er öld sem hófst 1. janúar 1701 og lauk 31. desember 1800. Á þessari öld stóð Upplýsingin sem hæst og undir áhrifum frá henni voru gerðar byltingar í Ameríku, Frakklandi og á Haítí. Á sama tíma náði þrælahald og mansal hátindi sínum á heimsvísu. Öldin hefur verið kölluð „öld ljóssins“ og „öld skynseminnar“ með vísun í heimspeki upplýsingarinnar sem boðaði breytta tíma byggða á skynsemishyggju. Í fyrstu tóku margir einvaldar Evrópu hugmyndafræði Upplýsingarinnar fagnandi og gerðust upplýstir einvaldar en eftir Frönsku byltinguna tóku þeir höndum saman og mynduðu gagnbyltingarbandalög.
Stórveldistími Svíþjóðar leið undir lok eftir ósigur þeirra gegn Rússum í Norðurlandaófriðnum mikla. Rússland, Prússland og Austurríska keisaradæmið skiptu Pólsk-litháíska samveldinu á milli sín og breyttu þannig landslagi Mið-Evrópu til frambúðar. Tyrkjaveldi þandist út og gekk í gegnum velmegunarskeið þar sem það tók ekki þátt í neinum styrjöldum í Evrópu frá 1740 til 1768. Vegna þessa dróst Tyrkjaveldi hernaðarlega aftur úr Evrópuveldunum í þeirri endurnýjun sem þau réðust í í kringum Sjö ára stríðið 1756-1763. Á seinni hluta aldarinnar beið það röð ósigra gegn Rússlandi.
Undir stjórn Qianlong náði Tjingveldið mestu landfræðilegu útbreiðslu sinni í Asíu. Það lagði Dsungaríu undir sig og tryggði áhrif sín í Tíbet og Víetnam. Útþensla Kína varð til þess að ríkið varð fjölþjóðlegra en áður sem skapaði aukna hættu á uppreisnum og íþyngdi fjárhagnum. Stöðnun og spilling tók að einkenna stjórn ríkisins og lagði grunninn að áföllunum sem Kína varð fyrir á 19. öld.
Landnám Evrópubúa í Ameríku og öðrum heimshlutum fór vaxandi og þróun seglskipa þegar Skútuöld náði hámarki gerði mögulega fólksflutninga milli heimsálfa í áður óþekktum mæli. Iðnbyltingin hófst undir lok aldarinnar með framförum í smíði gufuvéla. Fyrstu járnbrautirnar litu dagsins ljós rétt fyrir aldamótin 1800. Í menningu Evrópu markar 18. öldin skilin milli síðbarokksins (rókokóstíll, Johann Sebastian Bach og Georg Friedrich Händel) og klassíska tímabilsins (Jacques-Louis David, Joseph Haydn og Wolfgang Amadeus Mozart). Rómantíkin hófst undir lok aldarinnar með verkum Johann Wolfgang von Goethe og James Macpherson.
Vilhelm Anton Jónsson
Vilhelm Anton Jónsson (fæddur í Reykjavík 3. janúar 1978) er íslenskur tónlistar- og sjónvarpsmaður og rithöfundur. Hann lauk B.A.-prófi í heimspeki við Háskóla Íslands.
Forsetaþingræði
Forsetaþingræði er fyrirkomulag stjórnarfars í lýðveldum þar sem forseti er kosinn með beinni kosningu og hefur umtalsverð völd, en er ekki jafnframt stjórnarleiðtogi eins og þar sem forsetaræði er við lýði. Í löndum sem búa við forsetaþingræði eru þannig bæði forseti og forsætisráðherra, en ólíkt lýðveldum þar sem ríkir þingræði, fer forsetinn með raunveruleg völd en ekki táknrænt hlutverk. Hugmyndin á bak við þetta kerfi er að forsetinn myndi mótvægi við vald stjórnmálaflokka sem ríkja á þinginu og sitja í ríkisstjórn.
Völd forseta í forsetaþingræðisríkjum geta verið af tvennum toga: forsetinn getur ráðið og rekið forsætisráðherra og ríkisstjórn að vild, að því gefnu að hann njóti stuðnings þingsins, annars vegar; og hins vegar að forsetinn getur leyst upp þing, en þingið eitt getur ráðið og rekið forsætisráðherra og ríkisstjórn. Dæmi um hið fyrrnefnda eru Aserbaísjan, Rússland og Perú; en dæmi um hið síðarnefnda eru Frakkland, Úkraína og Alsír.
Jimmy Rogers
Jimmy Rogers (fæddur s.1950) var bandarískur körfuknattleiksmaður sem gerði garðinn frægan með Ármanni tímabilið 1975-1976. Hann og Curtis Carter, sem samdi við KR sama haust, voru fyrstu erlendu atvinnumennirnir í körfubolta hér á landi. Koma þeirra hleypti nýju lífi í körfuboltann á Íslandi en tilþrif þeirra og litríkir persónuleikar juku áhugan og umfjöllun á körfuboltans og voru þeir tíðir gestir á blaðsíðum dagblaða landsins.
Æska
Rogers fæddist í Thompson í Texas og ólst upp í Houston með sjö systkynum. Hann lék körfubolta með Texas Southern University ásamt liðum í Houston, Argentínu og Mexíkó áður en hann kom til Íslands.
Ferill á Íslandi
Rogers gekk til liðs við Ármann í september 1975 og varð fyrsti erlendi atvinnumaðurinn í körfubolta hér á landi. Fyrst um sinn skrifaði hann undir 3 mánaða samning sem gilti frá 15. september til 15. desember með möguleika á að Ármann framlengdi hann til loka tímabilsins. Megin hugsun Ármenninga var að styrkja liðið vegna komandi leikja þeira við finnska liðið Honka Playboys í Evrópukeppni bikarhafa.
thumb|right|190px|Forsíða [[Dagblaðið (1975)|Dagblaðsins 17. desember 1975]] Fyrstu leikir hans hér á landi voru með Ármanni í hinu árlega Reykjavíkurmóti í körfuknattleik. Ármann endaði í öðru sæti á mótinu, á eftir ríkjandi Íslandsmeisturum ÍR, og Rogers leiddi mótið í stigaskorun með 113 stig í fimm leikjum, eða 22,6 stig að meðaltali í leik.
Þann 30. október skoraði Rogers 24 stig fyrir Ármann í 65-88 tapi þeirra í fyrri leik sínum á móti Honka Playboys í Evrópukeppninni en Ármenningar réðu illa við Ronnie Canon, bandaríkjamanninn í liði Honka, sem skoraði 33 stig.
Fyrsti leikurinn á milli Rogers og Carter var 16. desember og var beðið með mikilli eftirvæntingu. Leikurinn olli ekki vonbrigðum, var æsispennandi og endaði 85-81 Ármanni í vil. En þegar einungis 54 sekúndur voru eftir af leiknum, og staðan jöfn 81-81, þá lenti Carter saman við Rogers og sló hann hnefahöggi í gólfið. Ljósmyndari Dagblaðsins náði mynd af högginu og endaði það á forsíðu blaðsins daginn eftir ásamt því sem fyrirsögnin á frétt Þjóðviljas hljóðaði "Jimmy vann einvígið — Trukkur hnefaleikana". Báðir leikmennirnir fengu eins leikja bann fyrir slagsmálin frá aganefnd KKÍ og var hótað með 6 leikja banni ef þeir fengju aðra brottvísun. Dómurinn var talsvert gagnrýndur, bæði þar sem hann þótti of stuttur auk þess að hótunin um 6 leikja bann fyrir annað brot, sem myndi líklegast enda feril þeirra hér á landi, átti bara við um þá en ekki aðra leikmenn. Töldu menn hætta á að andstæðingar þeirra myndu reyna að æsa þá upp í tilraun til að fá dómarana til að vísa þeim af velli.
Í lok tímabilsins var það Rogers sem stóð á toppnum en Ármann tryggði sér Íslandsmeistaratitilinn eftir að hafa sigrað KR í síðasta leik tímabilsins á meðan KR endaði í þriðja sæti, á eftir ÍR í öðru sæti. Rogers endaði í öðru sæti yfir stigahæstu menn deildarinnar, með 365, á eftir Carter sem setti nýtt deildarmet með 451 stigi.
Í bikarkeppninni lagði Ármann Njarðvík að velli, 98-89, og varð Rogers stigahæstur allra á vellinum með 32 stig.
Rogers kom aftur til Ármanns tímabilið eftir. Hann varð aftur stigahæstur á Reykjavíkurmótinu, með 135 stig, en Ármann endaði aftur í öðru sæti, í þetta sinn á eftir KR.
Hann fékk leyfi til að fara tímabundið frá Ármanni í desember, með liðið ósigrað í efsta sæti, til að sinna persónulegum erindum í Bandaríkjunum. Eftir miklar vangaveltur um hvort hann kæmi aftur, þá tilkynntu Ármenningar í janúar 1976 að Rogers kæmi ekki aftur til félagsins.
Þvagsýrugigt
upright=1.4|thumb|alt=þvagsýrugigt í stórutá|Þvagsýrugigt veldur bólgnum liðum í stórutá. Takið eftir að roði er í húð fyrir ofan liðinn. upright=1.4|thumb|Þvagsýrugigt í olnboga Þvagsýrugigt er er liðbólgusjúkdómur sem einkennist af því að of mikið magn af þvagsýru safnast fyrir í líkamanum. Þvagsýrukristallar falla út í liði og valda þar bólgu, og þá oftast í einum lið í einu. Án meðferðar getur sjúkdómurinn valdið varanlegum liðskemmdum. Oftast leggst þvagsýrugigt á nærlið stórutáar og kallast það podagra.
Þvagsýrugigt hefur verið þekkt í þúsundir ára. Hægt er að bæla niður þvagsýrugigt með nútíma læknisráðum. Í mörgum fæðutegundum er lífrænt efnasambandið púrín. Líkaminn breytir þessu efnasambandi í þvagsýru. Tengsl eru milli offitu og ofurmagns þvagsýru í blóði. Þvagsýra skilst betur út úr líkamanum ef mikið vatn er drukkið og fæða sem inniheldur mikið vatn og gerir þvagið alkaliskt (basiskt) eins og grænmeti og ávextir flýta fyrir útskilnaði þvagsýru um nýru. Lyfið allópúrínól virkar þannig að það hindra framleiðslu þvagsýru í líkamanum. Töluvert fleiri karlmenn en konur greinast með þvagsýrugigt og konur fá þvagsýrugigt síðar á ævinni eða eftir tíðahvörf. Þvagsýrugigt er algengur sjúkdómur á Vesturlöndum og fá um 1% fólks sjúkdóminn. Mun fleiri karlar en konur greinast með sjúkdóminn. Konur fá þvagsýrugigt síðar á ævinni en karlar og ekki fyrir tíðahvörf.
Þvagsýrugigt er algengasti sjúkdómurinn sem veldur liðbólgum og hefur möguleika á lækningu. Ef sjúkdómurinn er ekki meðhöndlaður getur hann valdið liðbólgum og verkjum og eyðileggingu á liðum og skertum lífsgæðum og ýmsum fylgisjúkdómum. Þvagsýrugigt er allt að fjórfalt algengari meðal karla en kvenna. Talið er að sjúkdómurinn sé vangreindur og að fjöldi þeirra sem þjást af þvagsýrugigt fari vaxandi. Á Vesturlöndum er algengi sjúkdómsins talið 0,9-2,5% í Evrópu en 4% í Bandaríkjunum og yfir 7% hjá sjúklingum yfir 65 ára.
Þvagsýra er síðasta stig í niðurbroti púrína sem koma úr fæðu eða myndast við frumuniðurbrot. Of há þvagsýrugildi geta stafað af því að of mikil þvagsýra myndast (10% ) eða af því að of lítill útskilnaður verður á þvagsýru (90%). Flest dýr önnur en prímatar mynda svokallaða uricasa sem brjóta niður þvagsýru sem skilst út um nýru. Þvagsýrugildi prímata eru hærri en annarra dýra. Við eðlilegt sýrustig í líkamanum er þvagsýra á jónuðu formi sem úrat. Ef styrkur úrats eykst þá er hætta á ofmettun og kristallamyndun. Ekki fær nema hluti þeirra sem mælast með há þvagsýrugildi þvagsýrugigt því aðrir þættir eins og hitastig, sýrustig og ofþornun í lið skipta máli. Þvagsýrukristallar leysast frekar upp ef hitastigið er hærra og er það ástæða þess að þvagsýrugigt kemur ekki í mjaðmir og axlir heldur í smáliðum útlima því þar er hitastigið lægra. Þvagsýrugigtarhnútar (trophi) eru einkennandi fyrir langvarandi þvagsýrugigt.
Lífsstíll
Talið er 12% tilvika þvagsýrugigtar megi rekja til lífstíls og eru sterk tengsl við áfengisdrykkju, neyslu drykkja sem sykraðir eru með frúktósa, neyslu innmatar eins og lifrar og sjávarfangs eins og skelfisks. Meðal fæðutegunda sem innihalda mikið magn púríns og geta valdið háu þvagsýrugildi eru þurrkaðar ansjósur, rækjur, innmatur, þurrkaðir sveppir, þang og ger í bjór. Líkamleg áföll og skurðaðgerðir geta einni valdið háum þvagsýrugildum. Ekki er talið að hófleg neysla grænmetis sem inniheldur mikið púrín (baunir, linsubaunir, spínat) tengist þvagsýrugigt eða að heildarneysla próteina skipti máli. Áfengisneysla hefur hins vegar mikil áhrif og sterkt áfengi er þar hættulegra en bjór og léttvín. Svo virðist sem kaffidrykkja, C-vítamín neysla og neysla mjólkurafurða og líkamleg þjálfun minnki líkur á þvagsýrugigt. Það er að hluta talið tengjast því að þetta minnkar mótstöðu gegn insúlíni.
Grand Theft Auto: Vice City
Grand Theft Auto: Vice City er tölvuleikur í Grand Theft Auto tölvuleikjaseríunni, útgefinn í október 2002 af Rockstar Games fyrir PlayStation 2. Leikurinn kom á eftir Grand Theft Auto III sem var gefinn út ári fyrr en á undan Grand Theft Auto: San Andreas
Lýsing
Leiksvið GTA: Vice City er samnefnd borg árið 1986. Tommy Vercetti losnar úr fangelsi og fljótlega fenginn af fyrrverandi yfirmanni sínum Sonny að kaupa kókaín. Hann er svikinn en lofar Sonny að ná fram hefndum. Leikurinn hverfist síðan um hvernig Tommy Vercetti kemst að því hver sveik hann.
Öll hönnun í leiknum; föt, bílar, söguþráður (kókaín) og mið-Amerísk áhrif bera þess skýr merki að Vice City sé eftirmynd Miami í Bandaríkjunum á 9. áratugnum enda gerist leikurinn 1986.
Hvíta hliðin á svörtu
Hvíta hliðin á svörtu er plata með íslenska tónlistarmanninnum Bubba Morthens sem kom út 3. nóvember 1996. Hvíta hliðin á svörtu var önnur edrú-plata Bubba í ellefu ár, eða síðan Kona kom út 6. júní 1985. Platan var heldur óhefðbundinn miðað við plötur Bubba sem komu fyrir hana, en á henni söng Bubbi enginn lög, heldur flutti hann ljóð. Undirspilið á plötunni var í höndum þeirra Maariu Olsen, Celo De Carvahlo, Eðvarðs Lárussonar, upptökustóra Bubba til margra átta Eyþórs Gunnarssonar, Guðna Franzsonar og Tómasar R. Einarsson, var spunninn eftir stemmningu í hverju ljóði. Sala á plötunni var sáralítil á mælikvarða Bubba. Eftirbragð ljóðanna - áreiðanlegast allra bragða - er ekki beiskt eða súrt, en víða nokkuð rammt. Tónninn er stundum dökkur og tvístraður, en líka ljúfur og heill.
Kjartan Árnason, gagnrýnandi Morgunblaðsins
Ichneumon lariae
Ichneumon lariae er tegund af sníkjuvespum sem var lýst af Curtis 1835. Hún er skærrauð á lit og er frá Norður-Ameríku (aðallega Kanada) og Rússlandi og Grænlandi.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Lykilorð (bók)
Lykilorð er bók sem inniheldur biblíuvers fyrir hvern dag. Bókin er íslensk útgáfa af Herrnhuter Losungen sem hefur komið út í Þýskalandi í hartnær tvær aldir. Hefðin er rakin aftur til þess að Nikolaus Ludwig von Zinzendorf kynnti vers dagsins fyrir bræðrasöfnuðinum í Herrnhut 3. maí 1728.
Ný bók kemur út á hverju ári og má finna í henni biblíuvers dagsins, annars vegar úr Gamla Testamentinu og hins vegar úr Nýja Testamentinu auk fleiri kirkjulegra eða trúarlegra texta úr menningarheimi hverjar útgáfu fyrir sig.
Helgi Sigurðsson
Helgi Sigurðsson getur átt við:
Kvísker
Kvísker er austasti bær í Öræfum og stendur undir Bæjarskeri, vestan við Breiðamerkursand. Á bænum bjuggu lengi sjö systkini en svokallaðir Kvískerjabræður eru kunnir fyrir fræðistörf og athuganir á ýmsum sviðum náttúrufræði. Kvískerjabók var gefin út árið 1998. Þar hefur lengi verið veðurstöð en 10. janúar 2002 mældist þar mesta sólarhringsúrkoma á Íslandi, 293,3 mm.
Alexander 1. páfi
thumb|250px|right|Alexander IAlexander I var páfi í 10 ár, frá 105 til 115. Hann var sjötti páfi kaþólsku kirkjunnar og er einn af dýrlingum kirkjunnar.
Annuario Pontificio sem Vatíkanið gefur út segir hann hafa verið Rómverja sem ríkti frá 108 eða 109 til 116 eða 119. Hann er sagður hafa dáið píslarvættisdauða þó engar sögulegar staðreyndir sanni það.
Þrír rómverskir píslarvottar voru grafnir við Via Nomentana. Hin gamla rómverska píslarvottabók sem var felld úr gildi 1970 ber ranglega kennsl á Alexander einn úr hóp þessum sem Alexander páfa I. Ekkert er lengur varðveitt eða vitað um þennan páfa.
Evsebíos sagnaritari segir að Alexander hafi dáið á þriðja valdaári Hadríanusar keisara Rómarveldis.
Andrés Önd
Auk ferils síns í teiknimyndum er Andrés jafnframt vinsæl myndasögupersóna. Frægustu teiknararnir sem unnu að Andrésarsögum í bókum og blöðum voru Al Taliaferro, Carl Barks og Don Rosa. Barks er þekktur fyrir að skapa sagnaheim sem er kenndur við Andrés og bætti ýmsum nýjum persónum við hann, þar á meðal hinum moldríka frænda Andrésar, Jóakim Aðalönd. Sem myndasögupersóna er Andrés mun vinsælli í Evrópu en í Bandaríkjunum, sérstaklega á Norðurlöndunum, þar sem vikuleg Andrésblöð eru víða enn mjög vinsæl. Stundum er talað um aðdáendahópa Andrésar sem „Andrésarfræðinga“ eða „Donaldista“ á norsku.
Byrjun ferilsins
Andrés birtist fyrst í stuttteiknimyndinni The Wise Little Hen árið 1934, en sú mynd var hluti af teiknimyndaröðinni Silly Symphonies sem Disney samsteypan gaf út. Það var Dick Lundy sem teiknaði Andrés sem birtist í þættinum sem aukapersóna, en þá var hann slánalegri á að líta en þó auðþekkjanlegur. 1936 var hann endurhannaður og fékk þá nánast á sig núverandi útlit. Í janúar 1937 var hann svo aðalsöguhetja í þætti í fyrsta skipti.
Afmælisdagurinn
Til eru nokkrar tillögur að afmælisdegi Andrésar og er engin þeirra „opinber afmælisdagur“ hans.
Í myndinni the three Caballeros sem kom út 1945 er sagt að Andrés eigi afmæli á föstudeginum þrettánda. Þá kemur helst til greina 13. október, en það er sá dagur næst á undan útkomu myndarinnar sem féll á föstudag þrettánda. Í myndinni Donald's Happy Birthday frá 1949 kemur fram að afmælisdagurinn hans hafi verið 13. mars. Núna er dagurinn 9. júní yfirleitt talinn vera afmælisdagur Andrésar, en það er dagurinn þegar fyrsta myndin um hann kom út.
Samkvæmt Don Rosa, einum þekktasta teiknara Disney, er Andrés fæddur árið 1920. (Myndasögurnar (viðfangsefni Don Rosa) eiga að gerast einhvern tíma um 1947-1951.)
Frægðin
Andrés Önd er eflaust þekktastur fyrir teiknimyndasögurnar sem byrjuðu snemma en upphaflega voru þær bara fjögurra ramma dagblaðabrandarar eftir Bob Carp og Al Taliaferro sem voru höfundarnir að Andrésínu, kærustunni hans, og Ripp, Rapp og Rupp, litlu frændunum, en frægustu teiknimyndasögurnar um hann eru eftir Carl Barks sem hannaði Andabæ og marga af íbúum hans. Vinsælasti nútímateiknarinn er án efa Don Rosa en hann er þekktur fyrir nákvæm smáatriði í teikningum og mikla þekkingu á viðfangsefninu.
Fjölskylda
Hann á systur sem heitir Della Önd sem er móðir Ripps, Rapps og Rupps. Mamma hans og pabbi heita Rasmus Önd og Hortensía Aðalönd. Andrés Önd er mjög óheppin og er það aðaleinkenni persónunnar.
Andrés í seinni heimsstyrjöldinni
Líkt og margar bandarískar teiknimyndapersónur birtist Andrés í mörgum áróðursmyndum á tíma seinni heimsstyrjaldarinnar. Ein sú þekktasta var teiknimyndin Der Fuhrer's Face sem kom út þann 1. janúar 1943 og var háðsádeila á ofríki fasismans í Evrópu. Í myndinni leikur Andrés hlutverk vinnumanns í eldflaugaverksmiðju í Þýskalandi nasismans. Stjórnvöldin misþyrma Andrési, láta hann vinna að brotnu baki án hvíldar og matar, og neyða hann til að heilsa að hætti nasista í hvert skipti sem hann sér mynd af Adolf Hitler. Í lok myndarinnar, þegar Andrés er við það að ganga af göflunum, vaknar hann upp af vondum draumi í rúmi sínu í Bandaríkjunum og horfir á Frelsisstyttuna og bandaríska fánann, feginn því að vera bandarískur en ekki þýskur. Der Fuhrer's Face vann Óskarsverðlaun árið 1942 sem besta stuttteiknimyndin.
Andrés birtist einnig í sjö stuttmyndum á stríðsárunum sem hermaður í Bandaríkjaher. Í þeirri fyrstu er hann kvaddur í herinn og fer í gegnum grunnþjálfun en í hinnu síðustu fer hann í fyrsta sinn á vettvang til þess að vinna skemmdarverk á japanskri loftstöð. Vegna þessara mynda voru myndir af Andrési á fjölmörgum bandarískum herflugvélum í stríðinu. Andrés var lukkudýr ýmissa deilda bandaríska flughersins.