cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claudíus
Claudíus þótti ekki líklegur til að verða keisari. Sagt var að hann væri fatlaður og fjölskylda hans hafði nánast útilokað hann úr opinberu lífi þar til hann gegndi embætti ræðismanns ásamt frænda sínum Calígúla árið 37. Fötlunin kann að hafa bjargað honum frá örlögum margra annarra rómverskra yfirstéttarmanna þegar Tíberíus og Calígúla ríktu og létu taka marga af lífi sem þeir töldu ógna sér. Þegar Calígúla hafði verið ráðinn af dögum hyllti lífvörður keisarans hann sem keisara en þá var hann síðasti fullorðni karlmaðurinn í sinni ætt. Þrátt fyrir reynsluleysi í stjórnmálum reyndist Claudíus vera hæfur stjórnandi og mikill framkvæmdamaður. Á valdatíma hans stækkaði Rómaveldi allnokkuð og lögðu Rómverjar m.a. undir sig Bretland. Claudíus var áhugasamur um lög og lagasetningu, hann dæmdi í opinberum réttarhöldum og felldi allt að 20 dóma á dag. Aftur á móti þótti hann ekki sterkur stjórnandi, einkum af yfirstéttinni. Claudíus neyddist til að vera sífellt á verði um völd sín og leiddi það til dauða margra rómverskra öldungaráðsmanna. Claudíus átti ekki sjö dagana sæla í einkalífi sínu og var á endanum myrtur af þeim sem stóðu honum næst. Orðspor hans beið hnekki af þessum sökum meðal fornra höfunda. Sagnfræðingar nú á dögum hafa mun meira álit á Claudíusi.
Fjölskylda og æska
Claudius fæddist Tiberius Claudius Drusus 1. ágúst, 10 f.Kr. í Lugdunum, Gallíu, á sama degi var altari tileinkað Ágústusi. Hann var þriðja barn Neros Claudiusar Drususar og Antoniu Minor sem lifði, eldri börnin voru Germanicus og Livilla. Antonia kann að hafa alið tvö önnur börn en þau létust ung.
Afi hans og amma í móðurætt voru Marcus Antonius og Octavia Minor, systir Ágústusar. Afi hans og amma í föðurætt voru Livia, þriðja kona Ágústusar, og Tiberius Claudius Nero. Á valdatíma sínum kom Claudíus af stað sögusögnum um að Drusus, faðir hans, hefði í raun verið óskilgetinn sonur Ágústusar.
Árið 9 f.Kr. lést Drusus óvænt, hugsanlega af slysförum. Claudíus var þá alinn upp af móður sinni, sem giftist ekki aftur. Þegar einkenni Claudíusar urðu ljós versnaði samband hans við fjölskylduna. Antonia sagði hann vera skrímsli og notaði hann sem mælistiku á heimsku. Hún virðist hafa látið Liviu, ömmu drengsins, um hann um nokkurra ára skeið. Livia var engu ljúfari við drenginn og sendi honum margsinnis stutt skammarbréf. Fyrrverandi asnahirði var falið að sjá um drenginn til að beita hann aga, enda talið að ástand hans stafaði af leti og skorti á viljastyrk. Þegar hann varð táningur dró hins vegar úr einkennum hans og fjölskylda hans fór að taka eftir áhuga hans á lærdómi. Árið 7 var sagnaritarinn Lívíus ráðinn sem kennari hans í sagnfræði ásamt Sulpiciusi Flavusi. Claudíus varði miklum tíma með þeim síðarnefnda og með heimspekingnum Aþenodorosi. Ágústus mun hafa verið hissa á skýrleika Claudíusar í ræðumennsku. Vonir um framtíð hans jukust.
Valdatími
Sagan segir að eftir að Calígúla var myrtur, hafi meðlimur úr lífvarðasveit hans rekist á Claudíus fyrir tilviljun og farið með hann í höfuðstöðvar lífvarðasveitarinnar, þar sem hann var hylltur sem keisari. Claudíus lét strax hefna fyrir dauða Calígúla; helsti samsærismaðurinn, Cassius Chaerea, var líflátinn og Julius Lupus, sem hafði drepið eiginkonu Calígúla og dóttur, var einnig drepinn. Aðrir sem tóku þátt í samsærinu voru látnir í friði. Claudíus tók örlög Calígúla sem viðvörun fyrir sjálfan sig og viðhafði miklar öryggisráðstafanir í kringum sig. Hann var alla tíð mjög hræddur um líf sitt og lét taka fjölda manns af lífi sem hann grunaði um að ætla að myrða hann. Eiginkona Claudíusar, Messalina, notfærði sér ótta Claudíusar og sannfærði hann um að láta drepa marga óvini hennar og keppinauta. Messalina var þriðja eiginkona Claudíusar og með henni átti hann soninn Britannicus. Hún varð hins vegar alræmd fyrir að eiga marga aðra elskhuga og gekk að lokum svo langt að hún giftist einum þeirra, þó hún væri enn gift Claudíusi. Claudíus óttaðist að hún væri að skipuleggja valdarán og hún og nýji eiginmaður hennar voru tekin af lífi.
Stækkun heimsveldisins
Árið 43 f.Kr. lét Claudius fjórar herdeildir hefja innrás í Britanniu (Bretland). Það sem Rómverjar höfðu helst að sækja til Bretlands voru auðlindir í jörðu (t.d. gull og silfur) og þrælar. Þegar herinn hafði náð fótfestu á suðaustur-horni Bretlands ferðaðist Claudius til eyjarinnar og stofnaði skattland með höfuðborg í Colchester. Aulus Plautius stjórnaði innrásinni og varð fyrsti landstjóri Rómverja í Britanniu en á meðal þeirra sem tóku þátt í innrásinni var Vespasíanus sem síðar varð keisari. Á valdatíma Claudiusar náðu Rómverjar völdum á suðausturhluta Bretlands, vestur að núverandi landamærum Wales og norður að Humber ánni. Claudius lét líka hertaka Mauretaniu (núverandi Marokkó) og setti nokkur leppríki undir beina stjórn Rómar, m.a. Thraciu og Judeu.
right|thumb|225px|Brjóstmynd af Claudíusi úr bronsi
Heilsufar og persónueinkenni
Sagnaritarinn Suetonius lýsir útlitseinkennum Claudíusar í smáatriðum. Hné hans voru veik og létu undan þunga hans og höfuð hans hristist. Hann stamaði og var óskýrmæltur. Hann slefaði þegar hann varð æstur. Stóumaðurinn Seneca segir í verki sínu Apocolocyntosis (Hinn goðumlíki Claudius tekinn í graskeratölu) að rödd Claudíusar væri ólík öllum landdýrum og hendur hans voru einnig veikburða. Aftur á móti bar hann engin lýti og Suetonius greinir frá því að þegar hann var rólegur og sitjandi hafi hann virst hávaxinn, stæðilegur og virðulegur. Þegar hann reiddist eða varð stressaður urðu einkenni hans verri. Sagnfræðingar eru á einu máli um að þetta hafi verið honum til framdráttar þegar hann tók við völdum. Claudíus hélt því sjálfur fram að hann hefði ýkt einkenni sín til að bjarga lífi sínu.
Á 20. öld voru afar skiptar skoðanir á ástandi Claudíusar. Á fyrri helmingi aldarinnar var lömunarveiki viðtekin skýring á ástandi hans. Robert Graves styðst við þessa skýringu í bókum sínum um Claudíus, sem komu fyrst út á 4. áratugnum. Lömunarveiki útskýrir þó ekki öll einkennin og því hefur verið giskað á að heilalömun hafi verið ástæðan, eins og Ernestine Leon hefur lýst veikinni.
Fornir sagnaritarar lýsa Claudíusi sem rausnarlegum manni, manni sem sagði lélega brandara, hló óstjórnlega og snæddi hádegisverð með lágstéttarfólki. Þeir draga einnig upp mynd af honum sem blóðþyrstum og grimmum manni, sem var auðveldlega reiddur til reiði (þótt Claudius viðurkenndi sjálfur síðasta persónueinkennið og baðst opinberlega afsökunar á skapofsa sínum). Þeir töldu hann einnig of treystandi og að eiginkonur hans og leysingjar ráðskupust of auðveldlega með hann. En á sama tíma draga þeir upp mynd af honum sem ofsóknaróðum og tilfinningalausum manni, leiðinlegum sem ætti auðvelt með að ruglast. Varðveitt rit Claudiusar sjálfs benda til annars, að hann hafi verið gáfaður maður, vel lesinn og athugull og réttlátur stjórnandi. Claudíus er þess vegna hálfgerð ráðgáta. Síðan „Bréfið til Alexandríumanna“ fannst hefur mikið verið gert til að veita Claudíusi uppreisn æru og komast að sannleikanum.
Tenglar
Fornar heimildir (öll verkin eru á ensku):
IRC (siglingar)
IRC er kerfi til að reikna út forgjöf í siglingakeppnum þar sem keppt er á bátum sem ekki eru allir sömu gerðar. IRC-forgjöf er reiknuð út samkvæmt reglum sem gefnar eru út ár hvert af Royal Ocean Racing Club í Bretlandi. Á hverju ári er reglunum aðeins breytt til að koma í veg fyrir að skútur séu sérstaklega hannaðar með tilliti til forgjafarinnar. Allar forgjafir renna því út við árslok og þarf að sækja um nýja til viðkomandi umboðsaðila.
Við útreikning á forgjöf er miðað við eiginleika skútunnar, skrokklag, djúpristu, lengd og rýmd, seglbúnað o.fl.
IRC-forgjöf er notuð til að „leiðrétta“ þann tíma sem tók skútuna að komast í mark. Fjöldi sekúndna er þá margfaldaður með forgjöfinni og niðurstaðan látin ráða sætaröð. Hjá skútu með forgjöfina 1 gildir þá raunverulegur tími. Fyrir skútu með forgjöf <1 minnkar tíminn en eykst ef forgjöfin er >1. Þannig að því minna sem gildið er, því meiri er forgjöfin.
IRC er sú tegund forgjafar sem notuð er af Siglingasambandi Íslands fyrir keppnir á kjölbátum.
Pétur J. Thorsteinsson (sendiherra)
Pétur Jens Thorsteinsson ( 7. nóvember 1917 - 12. apríl 1995) var íslenskur sendiherra og forsetaframbjóðandi.
Kvennablaðið
Kvennablaðið var íslenskt tímarit sem kom út mánaðarlega á árunum 1895-1919. Ritstjóri og útgefandi blaðsins var Bríet Bjarnhéðinsdóttir.
Fyrsta tölublað Kvennablaðsins var prentað í 2500 eintökum og voru viðtökurnar svo góðar að Bríet varð að láta prenta annað upplag af tveimur fyrstu tölublöðunum. Blaðið varð fljótt eitt útbreiddasta rit landsins.
Tilgangur blaðsins var að vekja konur til vitundar um eigið réttleysi og hvetja þær til að láta sig þjóðfélagsmál varða. Bríet vissi að á brattann var að sækja og henni þótti konur áhugalausar um hagsmunamál sín. Hún beitti því þeirri aðferð að fjalla fyrst einkum um málefni sem hún vissi að höfðuðu til kvenna s.s. barnauppeldi, matargerð, handavinnu, garðrækt og heilsugæslu en smám saman jók hún umfjöllun um kvenréttindi.
Árið 1919 varð Bríet að hætta útgáfu blaðsins af fjárhagsástæðum.
Grétar
Grétar er íslenskt karlmannsnafn.
Aleppó
thumb|right|Aleppó Aleppó er stærsta borg Sýrlands og höfuðborg Aleppóhéraðs en það er fjölmennasta hérað landsins. Yfir tvær milljónir manna búa í Aleppó. Aleppó var í margar aldir stærsta borg Sýrlands og þriðja stærsta borg Ottómanaveldisins. Aðeins Konstantínópel og Kaíró voru stærri. Aleppó er ein af elstu borgum í heiminum þar sem ennþá er búið. Rekja má búsetu í borginni til 6. árþúsundsins fyrir Krist. Borgin er staðsett miðja vegu milli Miðjarðarhafsins og Mesópótamíu (Írak nútímans).
Sýrlenska borgarastyrjöldin hefur leikið borgina grátt, stórir hlutar eru eyðilagðir eftir loftárásir og íbúar hafa flúið.
1201-1210
1201-1210 var 1. áratugur 13. aldar.
Waysenhússbiblía
Waysenhússbiblía — eða Vajsenhússbiblía — er fjórða heildarútgáfa Biblíunnar á íslensku, prentuð í Kaupmannahöfn 1747. Biblían er jafnan kennd við prentstað sinn, Hina konunglegu uppeldisstofnun (eða munaðarleysingjahælið, Waysenhúsið), sem árið 1727 hafði fengið einkarétt á útgáfu Biblíunnar í Danaveldi.
Halldór Brynjólfsson, sem varð biskup á Hólum 1746, hafði byrjað að þýða Nýja testamentið úr dönsku, og var ráðgert að gefa það út. Ludvig Harboe, fyrrum biskup á Hólum, var fenginn til ráðuneytis, og lagði hann til við trúarútbreiðsluráðið, að heppilegast væri að Biblían yrði prentuð í heilu líki handa Íslendingum. Var Jón Þorkelsson aðstoðarmaður Harboes, ráðinn til að hafa umsjón með verkinu. Hætt var við að nota þýðingu Halldórs, sem náði aðeins fram í Postulasöguna. Í staðinn var Þorláksbiblía lögð til grundvallar, en einhverjar lagfæringar gerðar á textanum.
Vorið 1746 hófst undirbúningur að útgáfu Nýja testamentisins, og var ákveðið að gefa það út í örlitlu broti, duodecimo eða tólfblaða broti. Útgáfan var ætluð fátæklingum og öðrum, enda slíkt brot við almennings hæfi. Kom bókin út haustið 1746 og kostaði óinnbundin hálfan ríkisdal.
Samhliða var unnið að prentun Nýja testamentisins, sem átti að nota í Biblíuna, og var það í stærra broti, svokölluðu fjórblöðungsbroti, sem er svipað og A4. Síðan var tekið til við Gamla testamentið, og kom Biblían út í október 1747. Bókin var 1.742 blaðsíður og miðaðist frágangur við að þetta væri alþýðuútgáfa.
Upplag Waysenhússbiblíu var 1.000 eintök. Útgáfan var að nokkru niðurgreidd með framlagi sem lagt var á allar kirkjur á Íslandi. Biblían kostaði óinnbundin 1 ríkisdal, en innbundin með spennslum 2½ ríkisdal. Þetta var ekki hátt verð miðað við fyrri Biblíuútgáfur, enda hafði markmiðið verið að gefa alþýðunni kost á að eignast Heilaga ritningu.
Þessar útgáfur bættu úr brýnni þörf, en dugðu þó skammt. Árið 1750 var Nýja testamentið endurprentað í 2.000 eintökum, í sama broti og áður. Til þess að stuðla enn frekar að útbreiðslu ritningarinnar, beitti danskur kaupmaður, Laurenz Stistrup, sér fyrir því að úthlutað var til fátæks fólks um 600 Biblíum og 1.700 Nýja testamentum.
Vaffla
thumbnail |Vöfflubakstur á málverki frá 1853 Vaffla er hefuð kaka búin til úr hrærðu (soppu) eða hnoðuðudeigi sem steikt er á sérstöku vöfflujárni. Vöfflujárnið gefur vöfflunum einnig ákveðið mynstur og áferð. Það eru til margar mismunandi tegundir og gerðir af vöfflum allt eftir vöfflujárninu og uppskriftinni sem notuð er. Vöflur er borðaðar víðsvegar um heiminn en einna mest í Evrópu.
Heiðará
thumb|right|Heiðará. Heiðará er bergvatnsá sem rennur um Öxnadalsheiði til vesturs og fellur síðan í Norðurá þegar kemur niður í Norðurárdal. Hún á upptök í Kaldbaksdal, sem gengur til suðurs skammt austan við sýslumörkin á heiðinni.
Neðan til, næst Norðurárdal, er Öxnadalsheiðin ekki annað en þröngur dalur og þar rennur Heiðaráin í alldjúpu og hrikalegu gili. Vegurinn liggur uppi í hlíðinni eða á gilbarminum og fyrr á öldum voru þar tæpar reiðgötur, oft ófærar langtímum saman á vetrum vegna snjóa og hálku. Þurftu ferðalangar þá að þræða botninn á árgilinu, meðfram ánni, og þótti það viðsjárverð leið.
Tatsuya Tanaka
Tatsuya Tanaka (fæddur 27. nóvember 1982) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 16 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Daði
Daði er íslenskt karlmannsnafn.
Nafnið er séríslenskt og gamalt, og uppruni þess og merking er óljós en mögulegt er að það sé að keltneskum uppruna.
Í Landnámu kemur fram Daði Bárðarson skáld sem er af írskum ættum og er hans í fornum heimildum getið sem Dagur og því mætti halda að Daði sé gælunafn fyrir nafnið Dagur.
Mögulegt er að það tengist fornháþýska nafninu Tado, en sumir telja að það sé barnamál og fyrir „pabbi“. Tveir Daðar fyrirfinnast í Sturlinga sögu og í manntali 1703 voru 14 Daðar á Íslandi og flestir á vesturlandi og aðeins einn í Barðastrandarsýslu. Þeir voru langt af á milli 10 - 20 talsins á Íslandi (flestir á Dölum) en á síðari árum hefur nafnberum fjölgað gífurlega.
Einnig er talið að það hafi upprunalega verið stytting á nafninu Davíð.
Bombus fragrans
Bombus fragrans er tegund af humlum, ættuð frá Evrópu, nær eingöngu á steppum. Hún er ein stærsta tegundin í Evrópu.
11. júlí
11. júlí er 192. dagur ársins (193. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 173 dagar eru eftir af árinu.
So You Think You Can Dance (1. þáttaröð)
So You Think You Can Dance er bandarískur raunveruleikaþáttur og danskeppni og er þátturinn sýndur á FOX-sjónvarpsstöðinni. Fyrsta þáttaröðin fór af stað 20. júlí 2005. Nick Lazzarini var krýndur sigurvegari þann 5. október 2005 í úrslitaþættinum og fékk að launum 100.000 dollara og afnot af íbúð í New York í eitt ár.
Áheyrnarprufur
Opnar áheyrnarprufur fyrir Vinsælasta dansara Bandaríkjanna fóru fram í Chicago, New York og Los Angeles. Alls voru 50 dansarar, 25 karlar og 25 konur sem heilluðu dómarana og var þeim hleypt áfram í næstu umferð, sem var Hollywood Vikan, þar sem kraftar þeirra og hæfni voru könnuð af danshöfundunum Alex Da Silva, Brian Friedman, Dan Karaty, Miu Michaels og Mary Murphy.
Útsláttartafla
Keppendur eru í þeirri röð sem þeir duttu úr keppni.
* Í þessari viku voru engin tvö pör neðst þar sem allir dansararnir áttu það í hættu að detta út.
Frammistöður
Frammistöður keppenda voru alltaf dæmdar af Nigel Lythgoe ásamt öðrum dómurum sem voru gestadómarar í þáttunum: Brian Friedman, Dan Karaty, Mia Michaels og Mary Murphy. Í þeim vikum sem þau voru ekki dómarar áttu þau dansa í þættinum.
Fyrsta vika (17. ágúst 2005)
Sóló:
Önnur vika (24. ágúst 2005)
Sóló:
Þriðja vika (31. ágúst 2005)
Sóló:
Fjórða vika (7. september 2005)
Sóló
Fimmta vika (14. september 2005)
Sóló
Sjötta vika (21. september 2005)
Sóló:
Sjöunda vika (28. september 2005)
Sóló:
Deir ez-Zor
thumb|right|Deir ez-Zor Deir ez-Zor (arabíska: دير الزور‎; sýrlenska: ܕܝܪܐ ܙܥܘܪܬܐ, armenska: Տէր Զօր, Դեր Զոր, Der Zor) er sjöunda stærsta borg Sýrlands. Hún er 450 km austan við Damaskus á bökkum árinnar Efrat. Hún er höfuðstaður Deir ez-Zor-héraðs. Samkvæmt manntali frá 2004 bjuggu þá tæplega 212.000 manns í borginni.
1221-1230
1221-1230 var 3. áratugur 13. aldar.
The Wanted
The Wanted er bresk-írsk strákahljómsveit stofnuð árið 2009. Upphaflega samanstóð hún af Max George, Siva Kaneswaran, Jay McGuiness, Nathan Sykes, og Tom Parker. Fyrsta breiðskífan þeirra var gefin út árið 2010 og náði hún fjórða sæti á UK Albums Chart. Í byrjun 2012 komst hópurinn á vinsældalista í Bandaríkjunum og Kanada með smáskífunni „Glad You Came“. Eftir að hópurinn tók sér hlé árið 2014, snéri hann aftur árið 2021 til að flytja góðgerðatónleika fyrir hljómsveitarmeðliminn Tom Parker sem að hafði greinst heilaæxli árið 2020. Parker lést þann 30. mars 2022.
Alkóhól
Alkóhól eru afleiður vatns (H—O—H), sem einkennast af skautuðum hýdroxýl hóp, þar sem að lífrænir hópar hafa skipt út öðru vetnisatóminu. Alkóhól hafa því formúluna: R—OH; þar sem R táknar „leif“ (enska „residue“).
Í almennu tali er oftast átt við vínanda þegar talað er um alkóhól.
Einfaldasta ómettaða alkóhólið er etenól, einnig þekkt sem vínýlalkóhól':
Geirmundur Valtýsson (plata)
Geirmundur Valtýsson er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Geirmundur Valtýsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Útsetning og hljómsveitarstjórn Gunnar Þórðarson. Upptaka: Pétur Steingrímsson. Pressun: E M I Danmörk. Ljósmynd: Stefán Pedersen. Prentun: Valprent h.f.Akureyri.
Alkóhól
Einfaldasta arómatíska alkóhólið er fenól (fenýlalkóhól).
Gerjun
thumb|right|Gerjun í gangi. Gerjun (áður kallað gerð eða gangur) er samheiti yfir nokkrar leiðir til loftfirrtra orkuefnaskipta þar sem orka er unnin úr sykrungum („kolvetnum“) með myndun efna á borð við alkóhól og lífrænar sýrur. Orðið er einkum notað um slík efnaskipti meðal örvera, þó svo plöntur geti einnig stundað sambærileg efnaskipti. Einnig er mjólkursýrumyndun í vöðvafrumum samsvarandi ferli og mjólkursýrugerjun margra baktería. Gerjun er mikið notuð í matvælaiðnaði og líftækni, einkum alkohól- og mjólkursýrumyndandi gerjun.
Orkuheimtur gerjunar eru að miklum mun lægri en öndunar, og skýrist það af því að orkunám verður eingöngu í sykurrofsferlinu, en orkuvinnslukerfi sítrónsýruhringsins og rafeindaflutningskeðjunnar nýtast hvorug við gerjun.
Gerjunarferli
All nokkurn fjölda efnaskiptaferla má flokka undir gerjun. Meðal þeirra helstu má nefna:
Sniglamítlar
Sniglamítlar (fræðiheiti: Riccardoella limacum) eru áttfætlur sem lifa á sniglum, þar á meðal brekkusniglum. Þeir eru mjög smáir (< 0.5 mm) og hvítir.
Síberíulerki
thumb|Síberíulerki. Síberíulerki er stórvaxin einstofna lerkitegund sem nær 30-40 metra hæð. Útbreiðslusvæði frá Arkhangelsk-fylki í N-Rússlandi og austur í Yenisei dal í mið Síberíu, þar sem það blandast við Dahúríulerki (L. gmelinii) sem tekur við því í austur Síberíu; blendingurinn gengur undir nafinu Larix × czekanowskii. Vöxtur er hraður í æsku en dregur úr honum með aldri. Ekki eru allir sammála um að munurinn á rússalerki og síberíulerki sé nægur til að réttlæta aðskilnað í tvær tegundir.
Á Íslandi
Síberíulerki var gróðursett fyrst hér á landi 1922 og hefur náð yfir 20 metra hæð. Mikið var gróðursett af síberíulerki á árunum 1950-1990 en nánast ekkert síðan. Rússalerki, náskylt afbrigði, hefur tekið við síðan enda betur aðlagað að veðurfari.
Árin 1997 og 2005 var rússalerki valið tré ársins af Skógræktarfélagi Íslands.
Egill Skúli Ingibergsson
Egill Skúli Ingibergsson (f. 23. mars 1926 í Vestmannaeyjum, d. 22. desember 2021) var borgarstjóri Reykjavíkur 1978-1982.
Egill lauk meistaragráðu í verkfræði við Kaupmannarhafnarháskóla árið 1954. Hann starfaði hjá Orkumálastofnun, Rafmagnsveitum ríkisins, Landsvirkjun og sínu eigin fyrirtæki, Rafteikningu. Árið 1978 var hann ráðinn borgarstjóri Reykjavíkur fyrir vinstri meirihlutann og gegndi því eitt kjörtímabil, til 1982.
Eiginkona Skúla var Ólöf Elín Davíðsdóttir (1930-2019), húsmóðir. Þau eignuðust 4 börn.
Super Bowl XL
Super Bowl XL var 40. Super Bowl leikur NFL deildarinnar. Þann 5. febrúar 2006 mættu meistarar AFC deildarinnar, Pittsburgh Steelers, meisturum NFC deildarinnar, Seattle Seahawks í Detroit í Michigan. Pittsburgh Steelers sigruðu Seattle Seahawks 21 - 10 þar sem að Hines Ward, var valinn verðmætasti leikmaður úrslitakeppninnar.
Nafnfræði
Nafnfræði er fræðigrein sem fæst við rannsóknir á orðsifjum, uppruna og merkingu nafna- þá einkum sérnafna. Örnefnafræði er undirgrein nafnfræðinnar sem er fræðigrein sem fæst við örnefni en mannanafnfræði (en) fjallar um mannanöfn.
1231-1240
1231-1240 var 4. áratugur 13. aldar.
Vefsíða
Vefsíða er skjal er situr á Veraldarvefnum, venjulega skrifuð í ívafsmálinu HTML. Vefsíða inniheldur venjulega tengla á aðrar vefsíður og er þannig hluti af neti vefsíðna eða vef. Sá hugbúnaður sem notaður er til að skoða vefsíður nefnist vafri.
Idlib
thumb|right|Ólífulundir í nágrenni Idlib Idlib er borg í norðvestur Sýrlandi og höfuðborg í samnefndu héraði. Borgin er í 500 metra hæð yfir sjávarmáli og er 59 km suðvestur af borginni Aleppo. Árið 2010 voru borgarbúar um 165 þúsund. Flestir íbúar borgarinnar eru súnnímúslimar en þar er líka kristinn minnihluti. Idlib skiptist í sex héruð en þau eru Ashrafiyeh (fjölmennast), Hittin, Hejaz, miðborg Idlib, Hurriya og al-Qusur.
Idlib er landbúnaðarborg og í borginni er forna borgin Ebla sem var einu sinni höfuðborg í öflugu borgríki.
1241-1250
1241-1250 var 5. áratugur 13. aldar.
Ásgeir Sigurvinsson
Ásgeir hóf ferilinn með ÍBV og lék á meginlandi Evrópu með liðunum Standard Liège, Bayern München og VfB Stuttgart. Hann varð Þýskalandsmeistari með Stuttgart árið 1984 og bikarmeistari með Bayern árið 1982. Einnig vann hann bikartitla með ÍBV og Standard Liege. Ásgeir var valinn íþróttamaður ársins árin 1974 og 1984.
Eftir að hafa lagt skóna á hilluna reyndi Ásgeir fyrir sér í knattspyrnuþjálfun og þjálfaði Fram eitt sumar og Íslenska karlalandsliðið í tvö ár; 2003-2005.
Ásgeir var tekinn inn í heiðurshöll ÍSÍ árið 2015.
JJ72
JJ72 var indie rokk hljómsveit frá Dublin á Írlandi. Hún hefur gefið út tvær breiðskífur.
Friðrik 3. Danakonungur
right|200 px Friðrik 3. (18. mars 1609 - 9. febrúar 1670) var konungur Danmerkur 1648 - 1670. Hann innleiddi einveldi í ríkjum sínum, þar á meðal á Íslandi, og var erfðahyllingin undirrituð á Kópavogsfundinum árið 1662.
Friðrik var næstelsti sonur Kristjáns 4. og Önnu Katrínar af Brandenborg. Eldri bróðir hans, Kristján krónprins, dó barnlaus árið 1647 og varð Friðrik þá ríkiserfingi og tók við eftir lát föður síns ári síðar. Hann var vel menntaður, meðal annars í guðfræði, náttúrúvísindum, fornfræði og ríkisrétti. Þegar hann tók við ríkjum hafði hann dvalið frá barnsaldri í þýsku hertogadæmunum og var meðal annars biskup Brimaborgar (Bremen) frá 1635. Helstu ráðgjafar hans voru þýskir og danska ríkisráðið treysti honum því illa svo að þegar hann tók við ríkum var hann látinn undirrita yfirlýsingu sem jók völd ríkisráðsins umtalsvert. Skipti konungur sér lítið af stjórn landsins fyrstu árin. Á meðan stjórnuðu mágar hans mestu, þeir Corfitz Ulfeldt, sem var giftur Leonoru Christinu, og Hannibal Sehested, sem giftur var Christiane systur konungs.
Þegar skarst í odda með ríkisráðinu og mágum konungs tók hann afstöðu með ríkisráðinu og Ulfeldt og Sehested misstu öll völd og embætti og Ulfeldt var dæmdur fyrir landráð. Leonora Christina, systir konungs, var dæmd meðsek og sat í fangelsi í Bláturni í 22 ár. Þetta varð jafnframt til þess að konungur styrkti mjög völd sín. Sehested komst reyndar aftur í náðina hjá mági sínum.
Danir fóru í stríð við Svía 1657 og hugðust grípa tækifærið á meðan Karl 10. Gústaf var önnum kafinn við stríðsrekstur í Póllandi, en hann leiddi her sinn yfir hertogadæmin og Jótland og þegar vetur gekk í garð og dönsku sundin lagði tókst Svíum að komast á ís yfir til Fjóns og síðan Sjálands og Friðrik neyddist til að gefast upp. Með friðarsamningunum í Hróarskeldu 1658 neyddust Danir til að afsala sér Skáni, Hallandi, Blekinge, Bóhúsléni og Þrændalögum. Friðarsamningarnir héldu þó ekki og Karl Gústaf settist um Kaupmannahöfn. Friðrik konungur tók sjálfur þátt í vörn borgarinnar og varð gífurlega vinsæll, Svíum varð ekkert ágengt og eftir að Karl Gústaf lést 1660 var saminn friður á ný. Svíar héldu mestöllum landvinningum sínum, nema Þrændalögum.
Fjárhagur danska ríkisins var í rúst eftir ófriðinn og ljóst að leggja þyrfti á þunga skatta. Aðallinn var mótfallinn því en fékk engu ráðið, ekki síst vegna vinsælda konungs, og á stéttaþingi sem kallað var saman 1660 var Danmörk gerð að erfðaríki. Konungur lýsti sig einvaldan og afturkallaði forréttindi aðalsins, sem þar með missti völd sín að miklu leyti. Fulltrúar stéttanna sóru konunginum erfðahyllingareið 18. október 1660 en á Íslandi fór erfðahyllingin fram á Kópavogsfundinum 28. júlí 1662.
Friðrik 3. var vel menntaður og hafði áhuga á guðfræði og ýmsum vísindum. Hann stofnaði Konunglega bókasafnið um það leyti sem hann tók við ríkjum og var uppistaðan í því bækur úr safni hans sjálfs. Árið 1643 kvæntist hann Soffíu Amalíu af Braunschweig-Lüneburg (1628-1685) en þau voru þremenningar, bæði komin af Kristjáni 3. Þau eignuðust saman átta börn.
Jorge Sampaio
thumb|right|Jorge Sampaio Jorge Fernando Branco de Sampaio (18. september 1939 – 10. september 2021 ) var fyrrverandi forseti Portúgals, kjörinn öðru sinni þann 14. janúar 2001.
Sampaio fæddist í Lissabon þann 18. september 1939 og er af gyðingaættum. Á meðan Sampaio var ungur bjó hann bæði í Bandaríkjunum og Englandi vegna starfa föður síns, sem var læknir. Sampaio hóf stjórnmálaferil sinn í lagaskóla Lissabon. Hann átti þátt í andófi gegn fasistastjórn landsins og var forseti stúdentasamtaka Lissabon milli 1960 og 1961.
Disklingur
Disklingur er diskur húðaður segulnæmu efni sem að er notaður sem handbær geymsla tölvugagna, diskurinn er hýstur í plasthlíf til að vernda yfirborð disksins fyrir fingraförum, disklingurinn er notaður með disklingadrifi sem að les og skrifar á disklinginn. Fyrstu disklingarnir voru settir á markað árið 1971 af IBM en þeir voru þróaður upp úr hljóðritunardiski sem að IBM seldi á sínum tíma, diskarnir fengu enska heitið "floppy" þar sem hljóðritunardiskarnir voru úr örþunnu PVC og ekki hafðir í hlífðarhulstri, nafnið hélst á stafrænu útgáfunni. thumb|Sony 90mm disklingur framleiddur af Mitshubishi
Almenningur notaði disketturnar sérstaklega til þess að deila upplýsingum og einnig til þess að eiga afrit af tölvugögnum sínum. Framfarir á þessu sviði voru ekki miklar fyrstu þrjá áratugina eða svo nema þá hvað varðar stærðir á diskettunum.
Disklingar eru ennþá notaðir í tölvugeiranum einkanlega í iðntölvum og þar sem að þarf að halda við eldri tölvukerfum en er að öðru leiti úrelt tækni sem að hefur vikið fyrir geisladiskum og ýmsum USB gagnageymslum.
Shuhei Terada
Shuhei Terada (fæddur 23. júní 1975) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki með landsliðinu.
Söngtríóið Þrír háir tónar (1967)
Söngtríóið Þrír háir tónar er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1967. Á henni flytur Söngtríóið Þrír háir tónar fjögur lög. Platan er hljóðrituð í Mono. Ljósmynd og hönnun: Matthías Gestsson Prentun umslags: Valprent hf. Akureyri.
Hítardalur
Hítardalur getur átt við:
Ásgeirsverslun
Ásgeirsverslun var verslun og útgerð með miðstöð á Ísafirði. Fyrirtækið var stærsta verslunarfyrirtæki Íslands á sínum tíma, gerði út mörg mismunandi stór fiskiskip og rak útibú fyrir verslun og fiskmóttöku víða um Vestfirði. Verslunin er kennd við feðga sem báðir hétu Ásgeir. Árni Jónsson faktor var verslunarstjóri 1877 til 1910.
Árið 1889 lét fyrirtækið leggja fyrstu símalínu á Íslandi og náði hún frá Faktorshúsinu í Neðstakaupstað upp í verslunarhúsið að Aðalstræti 15. Þremur árum seinna var lagður „málþráður“ milli Ísafjarðar og Hnífsdals.
Árið 1894 keypti Ásgeirsverslun fyrsta stóra millilandaskipið sem var í eigu íslendinga. Það var skipið Ásgeir Ásgeirsson og var það 900 lestir. Skipið sigldi milli ísafjarðar og Evrópu. Það flutti út saltfisk til Spánar og kom til baka með vörur frá Kaupmannahöfn.
Árið 1912 varð Ásgeir yngri brákvaddur í Kaupmannahöfn og árið 1915 lést móðir hans, Sigríður. Þrátt fyrir góðan rekstur ákváðu erfingjar þeirra á fundi í mars 1918 að hætta rekstri verslunarinnar og selja allar eignir hennar. Að lokum keyptu Hinar sameinuðu íslensku verslanir flest allar eignirnar og hætti Ásgeirsverslun formlega starfsemi 30. nóvember árið 1918.
Skugga-Sveinn
Skugga-Sveinn (en hét upphaflega Útilegumennirnir) er leikrit eftir Matthías Jochumsson. Skugga-Sveinn var samið í jólaleyfinu 1861, en Matthías var þá í 5. bekk Latínuskólans og fluttu skólapiltar leikritið í febrúar 1862.
Skugga-Sveinn var fyrsta leikrit Matthíasar. Hann sagði um tilorðningu þess:
1251-1260
1251-1260 var 6. áratugur 13. aldar.
Chola-veldið
thumb|right|[[Brihadeeswarar-hofið í Thanjavur er frá 11. öld]] Chola-veldið (tamílska: சோழர்) var tamílskt ættarveldi sem ríkti yfir hlutum Suður-Indlands, fyrst á Sangamtímabilinu í fornöld sem eitt af þremur ættarveldum Tamilakam (ásamt Pandya-vedinu og Chera-veldinu), og síðan á miðöldum frá 848 til 1279. Höfuðstaður Chola á miðöldum var borgin Thanjavur. Í kringum árið 1000 lagði Chola-veldið eyjuna Lanka undir sig og gerðist sjóveldi í Indlandshafi sem stundaði viðskipti við Kína. Í upphafi 13. aldar tók þessu veldi að hnigna og Pandya-veldið náði undirtökunum í Tamilakam. Árið 1279 sigraði Pandya-konungurinn Maravarman Kulasekara Pandyan bæði Chola-veldið og Hoysala-veldið í Suður-Indlandi.
Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R)
Frambjóðendur til stjórnlagaþings á Íslandi 2010 (Í-R) er listi íslenskra ríkisborgara sem buðu sig fram til stjórnlagaþings, í stafrófsröð frá Í til R. Í heildina buðu um 500 manns sig fram til stjórnlagaþings. Eftirfarandi listi er opinber og aðeins hluti hans er birtur í þessari grein. Aðrir frambjóðendur til stjórnlagaþings eru á frambjóðendalistanum frá A-I og frambjóðendalistanum frá S-Ö.
Apocephalus borealis
Apocephalus borealis er tegund af N-Amerískum sníkjuflugum sem sníkir aðallega á humlum og vespum. Einnig þekkist að þær leggist á býflugur.
Kári
Kári er íslenskt karlmannsnafn.
Nafnið er líklega dregið af orðinu kárr í tengslum við hár þá merkir það að hárið sé hrokkið hár og hefur vísun í vindinn s.b. kárað hár, það er blásið hár. Nafnið er einnig notað sem persónugervingur vinds. Hugsanlega er sú notkun tilkomin vegna Rómverska nafninu á norðvestanvindinum, Caurus eða Corus.
Hrein fimmund
Hrein fimmund er annar yfirtónn yfirtónaraðarinnar á eftir áttundinni sem er fyrsti yfirtónninn.
Hreina fimmundin er undirstöðu tónbil í dúr og moll kerfinu. Það má búa til fimmundahring út frá hreinum fimmundum sem ferðast alla krómatísku tónanna. Dæmi um hreina fimmund er tónbilið á milli C og G.
Tim McGraw
Samuel Timothy McGraw (f. 1. maí 1967) er bandarískur sveitasöngvari, lagahöfundur, plötuframleiðandi og leikari. Hann gaf út fyrstu breiðskífuna sína árið 1993 sem var nefnd Tim McGraw. Ári eftir varð önnur platan hans, Not a Moment Too Soon (1994), vinsælasta kántríplatan það ár. Hann hefur gefið út yfir fimmtán plötur og hafa þær selst í 80 milljón eintökum á heimsvísu. Hann hefur hlotið mörg verðlaun, þar með talið Grammy-verðlaun, Academy of Country Music-verðlaun, Country Music Association-verðlaun, American Music-verðlaun og People's Choice-verðlaun. Hann er giftur söngkonunni Faith Hill og hafa þau gefið út nokkur lög saman.
Kyrrahafshvítrækja
Kyrrahafshvítrækja (fræðiheiti: Litopenaeus vannamei áður Penaeus vannamei) er hvítfætt rækjutegund sem lifir í Kyrrahafi.
Útbreiðsla
Kyrrahafshvítrækjan finnst villt við vesturströnd Suður-Ameríku, frá Sonora-fylki í Mexíkó við Kaliforníuflóa niður til Tumbles sem er nyrsta fylki Perú. Almennt lifir rækjan á svæðum þar sem hitastig er meira en 20°C allt árið. Hún hrygnir úti á opnu hafi en lirfurnar fara upp að ströndinni og þegar rækjan er að stækka fer hún jafnvel inn í sjávarlón og inn á fenjaskóga. Svo heldur hún aftur út á haf til að hrygna sex til sjö mánuðum eftir að hún klekst út. Þá er rækjan orðin 30 - 45 grömm og 18 – 23 sentimetrar. Hún lifir bæði í sjó og ísöltu vatni frá 0,15 til 25 ppm seltu. Kjörhitastigið er 25°C – 30°C
Byrjað var að ala rækjuna í Suður-Ameríku árið 1969 eða tókst þá að klekja henni út og ala 10 tonn. Svo jókst eldið jafnt og þétt en 1980, voru alin 8000 tonn. Nú er hún komin í eldi út um allan heim, aðallega í Asíu og Suður-Ameríku. Árið 2010 var hún orðin algengasta rækjutegundin í eldi í heiminum og framleiðslan var um 2,3 milljónir tonna 2007 og 2008.
Eldi
Tjarnirnar eru tæmdar og rækjurnar eru síaðar í net þegar vatnið rennur úr tjörnunum. Rækjurnar eru settar í kör og ísaðar og annað hvort settar á markað eða í verksmiðjur sem heilfrysta rækjuna eða pakka henni í neytendapakkningar. Tjarnirnar eru svo hreinsaðar og þurrkaðar áður en nýr eldisstofn er settur í tjarnirnar. Til að hindra að rányrkja sé stunduð af öðrum dýrum og til að stemma stigu við utanaðkomandi sjúkdómum verður að girða tjarnirnar af og á sumum stöðum setja net yfir tjarnir til að halda fuglum frá.
Framleiðslukostnaður er frá 2,5 til 3 dollarar á kíló, en það fer allt eftir hvaða leið er valin. Eldiskostnaðurinn er lægstur þar sem tjarnirnar eru með minnstum þéttleika en verður meiri þegar það er meiri þéttleiki í tjörnunum og þörf á loftun verður meiri.
Fóður
Lítil próteinþörf Kyrrahafshvítrækjunnar er ein helsta ástæðan fyrir því að hún sé svona útbreidd í eldi. Fóðurkostnaður er minni fyrir hana vegna þess að prótein í fóðri er einungis 18-35% á móti 36-42% fyrir aðrar rækjutegundir til dæmis P. Monodon sem er næst algengasta tegundin í eldi. Fóðrið samanstendur af fiskimjöli, soyabaunamjöli,hveiti, lýsi, maísdufti, samsettum vítamínum. Samsettum næringarefnum. Bjórger, rækjuskelja lecitíni, fosfórsalti, kalki og choline klóríði. Fóðurverðið er frá $0,6 – 1,1 á kg, lægst í Suður-Ameríku og hæst í Asíu. Fóðurstuðlar frá 1,2 – 1,8 eru algengastir til að framleiða eitt kg af rækju.
Markaðir
Stærstu markaðir fyrir rækju eru í Bandaríkjunum, Japan og á meginlandi Evrópu. Í Bandaríkjunum er ársneysla í kringum 1,9 kg á mann. Bandaríkjamenn flytja inn um hálfa milljón tonna árlega, um það bil 80% eldisrækju. Af heildarinnflutningnum eru 30% flutt inn pillað. Síðustu ár hefur flætt inn á markaðinn ódýr rækja frá Kína, þess er ekki getið hvað verðið á þeirri rækju. Hins vegar eru gögn um verð á rækjunni í Ástralíu á 5,5 - 6,5 aud/ cif (1000 - 1170 kr íslenskar) á hafnarbakkanum í Ástralíu. Hún fæst á 9 - 14 aud (1650 – 2500 kr.) úti í búð. (R.Gillet, 2008)
Er þetta væn eldistegund á íslandi?
Það sem þarf til er í megin atriðum : 25°C – 30°C ísalt vatn eða sjór sem blandaður hefur verið með hitaveituvatni. Tjarnir 1 – 1,2 metra djúpar.
Samkvæmt upplýsingum frá fóðurverksmiðjunni Laxá væri fóðurverðið um 140 kr á kg. Dýrt er á íslandi að lækka próteinhlutfallið niður fyrir 40 % í fóðrinu. Þá þarf að kaupa hveiti frá útlöndum sem uppfyllingarefni í fóðrið.
Rauða stjarnan Belgrad
Fudbalski klub Crvena zvezda (Serbneska: Фудбалски клуб Црвена звезда), oftast kallað Rauða Stjarnan Belgrad, er serbneskt knattspyrnufélag frá Belgrad. Rauða Stjarnan er eina félagið frá gömlu Júgóslavíu sem hefur tekist að sigra Meistaradeild Evrópu. Rauða stjarnan er það lið sem hefur unnið serbnesku og júgóslavnesku deildina oftast, með 34 úrvalsdeildartitla og 24 bikarmeistaratitla.
thumb|right|Heimavöllur Rauðu stjörnunnar.
í skoðanakönnun árið 2008 sögðust 48,2% serbnesku þjóðarinnar styðja Rauðu stjörnuna. Þeir eiga stuðningsmenn í öllum ríkjum gömlu Júgóslavíu. Sterkur rígur er milli Rauðu stjörnunar og hins liðsins í Belgrad borg Partizan. Leikir þessara þessara liða eru kallaðir večiti Nágrannaslagurinn á serbnesku.
Gullaldarár félagsins voru 1985-1991. Á þeim árum var það talið eitt af stærstu félögum Evrópu og spilaði meirihluti leikmanna Júgóslavneska landsliðsins á þeim árum léku með Rauðu Stjörnunni. Eftir að Júgóslavíustríðin brutust út fóru margir leikmenn frá félaginu, en síðustu ár hefur félaginu tekist að gera sig aftur gildandi í evrópskri knattspyrnu.
Víglundar saga
Víglundar saga er ein af Íslendingasögunum. Víglundar saga er skáldsaga, ein hin fyrsta í sinni grein á Íslandi. Hún fjallar um ástir og raunir Víglundar og Ketilríðar. Hún gerist á 10. öld, en er að líkindum rituð á síðara hluta 14. aldar. Sagan er varðveitt í tveimur skinnhandritum frá 15. öld.
Gunnar Halldórsson
Gunnar Halldórsson (24. október 1894 – 2. júní 1962) var skrifstofustjóri og formaður Knattspyrnufélagsins Fram.
Ævi og störf
Gunnar fæddist í Reykjavík og ólst þar upp í stórum systkinahópi, sonur Halldórs Jónssonar bæjarfulltrúa. Meðal systkina Gunnars var Pétur Halldórsson sem var borgarstjóri Reykjavíkur frá 1935-40. Sjálfur starfaði Gunnar lengst af hjá Reykjavíkurbæ og sá um bókhald fyrir nýbyggingar bæjarins. Kona hans var Kristín Björnsdóttir.
Árið 1910 lá við að Fram gliðnaði í sundur vegna deilna félagsmanna, meðal annars um afnot af bolta félagsins. Til að miðla málum tók Gunnar Halldórsson tímabundið við formennsku í félaginu og gegndi henni í nokkrar vikur.
Gunnar lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík og hóf þá störf hjá fyrirtækinu ''Th. Thorsteinsson sem starfrækti útgerð og rak verslunina Liverpool''. Hann hóf síðar sjálfstæðan verslunarrekstur og var um tíma meðeigandi í versluninni Brynju, en seldi hlut sinn þegar hann réðst til starfa hjá Reykjavíkurbæ.
Árið 1932 hóf Gunnar rekstur billjardstofu að Vesturgötu 5, þar sem meðal annars var að finna spilakassa eða happdrættisvél. Lögreglan skar upp herör gegn billjardstofum árið 1936 fyrir brot á reglum um aldur gesta. Gunnar var í hópi þeirra eigenda sem kærðir voru og munu spilakassarnir hafa verið teknir úr notkun að því tilefni.
Þjálfarar meistaraflokks Keflavíkur í knattspyrnu karla
Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur hóf keppni á Íslandsmótinu í knattspyrnu árið 1956, þá undir heitinum Íþróttabandalag Keflavíkur (ÍBK). Það hefur fjórum sinnum orðið Íslandsmeistari og aldrei leikið neðar en í næstefstu deild.
ILife
iLife er forritasvíta frá Apple Inc., hönnuð fyrir Mac OS X. Forritin eru notuð til þess að búa til, halda um og skoða stafrænt efni, s.s ljósmyndir, kvikmyndir, tónlist og vefsíður. Í iLife '08, inniheldur pakkinn 6 forrit: iTunes, iPhoto, iMovie, iDVD, GarageBand og iWeb. Í þeirri útgáfu kom nýtt forrit í staðinn fyrir iMovie en heitir sama nafni. Hægt er að niðurhala gömlu útgáfunni af iMovie hjá apple.com ef maður hefur keypt iLife '08. Svítan fylgir öllum nýjum Apple tölvum og einnig er hægt að kaupa hana sér.
1261-1270
1261-1270 var 7. áratugur 13. aldar.
Ullur
thumb|right|Mynd af Ulli á skíðum og með boga í íslensku handriti frá 18. öld. Ullur (gotneska: *Wulþuz) er guð í norrænni og germanskri goðafræði sem tengdur er við bogfimi og skíðamennsku. Hann virðist hafa verið mikilvægt goðmagn í heiðnum trúarbrögðum á ármiðöldum en lítið er fjallað um hann í rituðum heimildum. Hann virðist að mestu hafa fallið í gleymsku áður en Snorri Sturluson og aðrir höfundar fóru að rita goðsagnirnar niður á tólftu og þrettándu öld.
Í Gylfaginningu, sem skrifuð er á þrettándu öld, er Ullur sagður sonur Sifjar og stjúpsonur Þórs. Snorri skrifar þar um Ull:
Í Skáldskaparmálum telur Snorri nokkrar kenningar fyrir Ull. Þar stendur: „Hvernig skal kenna Ull? Svá, at kalla hann son Sifjar, stjúp Þórs, öndurás, bogaás, veiðiás, skjaldarás.“
Í Grímnismálum í Sæmundareddu má finna fleiri vísanir í Ull. Þar kemur fram að Ullur búi á stað sem ber nafnið Ýdalir. Nafnið virðist vísa í ývið, sem var gjarnan notaður til að smíða veiðiboga. Því virðist nafnið á bústað Ullar vísa til stöðu hans sem bogaguðs.
Fjölmörg örnefni í Svíþjóð og Noregi vísa til Ullar. Meðal staða sem bera nafn Ullar má nefna sveitarfélagið Ullensaker (Ullinsakrar) í fylkinu Akurshúsi í Noregi. Frá árinu 1979 hefur mynd af Ulli prýtt skjaldarmerki sveitarfélagsins.
Félagsheimilið Ýdalir er í Aðaldal.
Ungmennafélagið Fjölnir
Ungmennafélagið Fjölnir er hverfisíþróttafélag Grafarvogs með um 4.000 iðkendur á ári hverju. Formaður Fjölnis er Jón Karl Ólafsson. Aðalkeppnisvöllur knattspyrnudeildar Fjölnis er við Dalhús en þar eru einnig tveir æfingavellir í fullri stærð. Við Dalhús er einnig aðalkeppnisvöllur hand- og körfuknattleiksdeildar Fjölnis. Sundlaug Grafarvogs er við Dalhús og nýtir sunddeild félagsins hana við æfingar ásamt innilaug Laugardalshallar og Dalslaugar. Skrifstofa Fjölnis er staðsett í Egilshöll þar sem félagið er með glæsilegt fimleikahús fyrir fimleikadeild sína, tvöfalt handknattleiks- og körfuknattleikshús, skautasvell, karetesal, yfirbyggt knattspyrnuhús í fullri stærð, frjálsíþróttaaðstöðu, úti gervigrasvöll í fullri stærð ásamt fimm battavöllum. Fundaraðstaða fyrir félagsmenn er í Egilshöll en hátíðarsalur Fjölnis er við Dalhús.
Deildir innan Fjölnis
Það starfa nú tólf virkar deildir innan Ungmennafélagsins Fjölnis, en það eru fimleika-, frjálsíþrótta-, handbolta-, íshokkí-, karate-, körfubolta-, knattspyrnu-, listskauta-, skák-, sund-, tennis- og þríþrautardeild.
Knattspyrna
Knattspyrnudeild Fjölnis er stærsta deild félagsins. Deildin er ein af stofndeildum félagsins frá árinu 1988. Um þrjú hundruð börn skráðu sig á stofnárinu 1988 og hófust æfingar á malbiksvelli við Foldaskóla. Í dag eru um 700 iðkendur hjá deildinni og er keppt í öllum flokkum karla og kvenna
Karlaflokkur
2013
2002
Kvennaflokkur
2022 - Deildarmeistari
Eylendið
Hegranes klýfur Eylendið sundur til hálfs en að því frátöldu er Geldingaholt eina mishæðin á því öllu, nema miðað sé við víðari skilgreininguna, þá bætast Vallholt og Skiphóll við. Annars er landið allt rennislétt og svo hallalítið að 20 km frá sjó er hæðin yfir sjávarmáli aðeins 6 metrar.
Eylendið er sundurskorið af Héraðsvötnum, sem sumstaðar renna í nokkrum kvíslum eða breiðum farvegum og hafa í aldanna rás oft skipt um farveg, og Húseyjarkvísl, sem raunar heitir ýmum nöfnum þar sem hún rennur um Eylendið. Það skiptist því sundur í hólma, eyja og nes. Þarna eru víðáttumestu flæðilönd landsins. Þau voru áður víða nýtt sem engjar. Sumstaðar hefur landið verið þurrkað upp og breytt í tún en annars staðar er votlendið griðland fugla, einkum þó Austara-Eylendið, austan við Hegranes, og er það á náttúruminjaskrá. Þar er mikið og fjölbreytt fuglalíf, endur, grágæs, óðinshani, stelkur og jaðrakan, svo og sjaldgæfari tegundir, svo sem flórgoði.
Vedatímabilið
thumb|right|Bikar frá norðvesturhluta Indlands frá um 1300 f.Kr. Vedatímabilið er í sögu Indlands tímabilið þegar Vedaritin, elstu rit hindúatrúar voru samin. Rigveda, elsta rit hindúa, varð til sem munnleg hefð milli 1700 og 1100 f.Kr. Vedaritin eru samin á vedískri sanskrít, sem er indóarískt mál. Vedamenningin blómstraði á þessum tíma í norðvesturhluta Indlandsskaga. Endalok Vedamenningarinnar markast meðal annars af innrás Daríusar 1. Persakonungs árið 515 f.Kr. en lok Vedatímabilsins miðast við árið 500 f.Kr.
Rigveda segir frá nokkrum ættbálkasamfélögum hirðingja sem takast á. Síðar á Vedatímabilinu urðu til lítil konungsríki þegar landbúnaður varð ríkjandi frá 11. öld f.Kr.
1271-1280
1271-1280 var 8. áratugur 13. aldar.
Winnipegvatn
thumb|Kort af vatninu. thumb|Höfnin í Gimli. Winnipegvatn er stöðuvatn í Manitobafylki í Kanada. Vatnið er tólfta stærsta stöðuvatn heims, 24.514 ferkílómetrar að stærð, um 500 kílómetra langt og 100 kílómetra breitt þar sem það er breiðast. Við Winnipegvatn stendur Gimli, sem var höfuðstaður Nýja Íslands.
Reykjaneseldar
Reykjaneseldar var mikil goshrina sem varð við Reykjanes á 13. öld. Í annálum kemur fram að gos í sjó hafi verið tíð undan Reykjanesi á tímabilinu 1211-1240 e.Kr. Nefnd eru sex gos frá þessum tíma, þ.e. árin 1211, 1223, 1226, 1231, 1238 og 1240, sem bendir til goshrinu við Reykjanes. Hefur þessi goshrina verið nefnd Reykjaneseldar. Vitað er um fjögur hraun sem urðu til í þessum umbrotum. Þetta eru í aldursröð: Yngra Stampahraun, Yngra Eldvarpahraun, Illahraun og Arnarseturshraun. Einnig féll mikið gjóskulag, Miðaldalagið svokallaða, víða um Reykjanes og Reykjavíkursvæðið samfara eldgosi í sjó útifyrir Reykjanesi árið 1226.
Rúnar Gunnarsson (plata)
Rúnar Gunnarsson er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1972. Á henni flytur Rúnar Gunnarsson tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Prentun: Valprent h.f.Akureyri.
Guðfinna Jónsdóttir
Guðfinna Jónsdóttir (f. 1899 að Arnarvatni í Mývatnssveit - d. 1946) var íslenskt ljóðskáld. Þegar hún var sjö ára flutti hún ásamt fjölskyldu sinni að Hömrum í Reykjadal, bæinn sem hún kenndi sig við eftir að hún tók að birta ljóð sín. Fyrstu kvæði hennar sem vöktu athygli komu út í safnritinu Þingeysk ljóð árið 1940. Árið eftir kom fyrsta ljóðabók hennar út en árið 1945 sendi hún frá sér aðra ljóðabók. Þessar bækur voru Ljóð sem kom út 1941 en sú seinni hlaut heitið Ný ljóð. Ári eftir útkomu seinni bókarinnar, eða 1946, lést Guðfinna á Kristneshæli af völdum tæringar (berkla). Úrval ljóða skáldkonunnar frá Hömrum kom út 1972 og heitir Ljóðabók. Kristján Karlsson valdi ljóðin í þá útgáfu og skrifaði inngang að henni.
Skáldferill
Guðfinna var komin yfir fertugt þegar hún tók að birta ljóð sín. Framan af ævi hafði önnur listgrein átt hug hennar allan en það var tónlistin. Guðfinna lærði snemma á orgel og var meðal annars í læri hjá Sigfúsi Einarssyni og Páli Ísólfssyni. Hún var talin í hópi fremstu orgelleikara landsins og kenndi söng og orgelleik bæði á Laugum og á Húsavík um skeið.
Guðfinna missti báðar systur sínar úr berklum og glímdi sjálf við þann sjúkdóm stóran hluta ævi sinnar. Þegar heilsan hindraði það að hún gæti setið við orgelið og sinnt því sem stóð huga hennar næst sneri hún sér að ljóðlistinni og lagði í hana alla sína krafta og vitsmuni. Eitt megineinkenni ljóða hennar er næm tilfinning fyrir hljómfalli. Tregatónninn leikur þar víða undir en þó lýsa kvæði hennar af æðruleysi gagnvart dauðanum og bjartsýnni trú á að hún muni ná að uppfylla drauma sína á öðrum stað.
Flest kvæði Guðfinnu voru ort eftir nýrómantískri hefð en sum eru þó greinilega af raunsæislegum toga. Algengustu yrkisefni hennar eru nánasta umhverfi hennar heima á Hömrum en náttúrumyndirnar notar hún gjarnan til að koma einhverjum djúpstæðari boðskap á framfæri en fegurð náttúrunnar. Skáldagyðja Guðfinnu er þó greinilega staðsett í náttúrunni og þangað leitar hún andagiftar og svara í sambandi við æðri rök lífsins. Eftir því sem líður á hinn stutta skáldferil hennar verða brostnar vonir og togstreitan á milli skyldu og langana æ fyrirferðarmeira viðfangsefni í kvæðum hennar.
Í kvæðum Guðfinnu af raunsæislegum toga yrkir hún gjarnan um þá sem minna mega sín. Þessi kvæði hennar teljast tæplega pólitísk en samúðin með þeim sem hafa orðið undir í lífinu er greinileg svo og réttlætiskennd skáldkonunnar.
Sóti
Sóti var landnámsmaður í Vestur-Húnavatnssýslu. Í Landnámabók segir einungis að hann hafi numið land í Vesturhópi og búið undir Sótafelli, sem er hnjúkurinn fyrir ofan Breiðabólstað. Ekkert er sagt fleira um Sóta. Á hjalla fyrir ofan bæinn á Breiðabólstað eru gamlar og óglöggar rústir sem hafa verið kallaðar Sótastaðir.