cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giorgia Meloni
Fjölskylduhagir og menntun
Þegar Meloni var þriggja ára kveikti hún óvart eld í fjölskylduíbúðinni á meðan hún lék sér með eldspýtur ásamt systur sinni. Fjölskyldan flutti í kjölfarið í Garbatella-hverfið sunnan við höfuðborgina. Foreldrar Giorgiu skildu stuttu síðar og faðir hennar flutti til Kanaríeyja til að reka þar fyrirtæki. Giorgia Meloni sleit í kjölfarið sambandi við föður sinn og hefur ekki talað við hann síðan. Faðir hennar var síðar dæmdur í 9 ára fangelsi á Spáni fyrir eiturlyfjasmygl. Stjórnmálamaðurinn Maurizio Gasparri sagði um Meloni:
Meloni er menntuð í tungumálafræði og hefur unnið sem blaðamaður. Hún á eina dóttur með sambýlismanni sínum, Andrea Giambruno.
Stjórnmálaferill
Meloni hóf feril í ítölskum stjórnmálum árið 1992 þegar hún gekk í ungliðahreyfingu Ítölsku samfélagshreyfingarinnar (MSI), nýfasistaflokks sem hafði verið stofnaður eftir seinna stríð af fyrrum meðlimum Fasistaflokksins. Hún varð síðar for­maður stúdenta­hreyfingar Þjóðar­banda­lagsins, sem tók við af Samfélagshreyfingunni.
Dýragras
Dýragras (fræðiheiti: Gentiana nivalis) er einær jurt af maríuvandarætt. Blómin eru dökkblá eða fjólublá og 1 til 2 sentimetra löng en 7 til 8 millimetra í þvermál. Bikarblöðin eru 5 talsins. Alls verður jurtin 4-12 sm há.
Lýsing
Stundum stirnir af blóminu eins og það sé þakið glimmeri. Þegar krónan verður fyrir áreiti lokast hún fáum sekúndum, sem skýrir hvers vegna margt fólk heldur að dýragras sé pödduæta.
Giorgia Meloni
Stjórnmálaferill
Meloni var kjörin á þing fyrir Þjóðarbandalagið árið 2006. Tveimur árum síðar skipaði Silvio Berlusconi hana ráðherra ungmennamálefna í ríkisstjórn sinni. Var Meloni þá yngsti ráðherra í sögu Ítalíu. Hún gegndi ráðherraembættinu til ársins 2011.
Meloni tók þátt í stofnun flokksins Bræðra Ítalíu árið 2012 og varð leiðtogi flokksins tveimur árum síðar. Hún bauð sig fram á Evrópuþingið í Evrópuþingskosningunum árið 2014 en náði ekki kjöri. Árið 2016 bauð Meloni sig fram til borgarstjóra Rómar en tapaði fyrir Virginiu Raggi.
Dýragras
Lýsing
Dýragras vex í móum eða á snöggum flötum; gjarnan þar sem beitarþungi er mikill.
Heiti dýragrass
Hugsanlega hefur heiti dýragrass verið ýmist hið dýra gras eða digragras sem svo hefur afbakast í dýragras. Önnur þekkt nöfn á dýragrasi eru svo karlmannstryggð, arnarrót og bláin. Það er sagt gróa þar sem huldufólk býr.
Giorgia Meloni
Stjórnmálaferill
Þegar helstu stjórnmálaflokkar Ítalíu mynduðu þverpólitíska þjóðstjórn með Mario Draghi sem forsætisráðherra árið 2021 hélt Meloni Bræðrum Ítalíu í stjórnarandstöðu. Þar sem Bræður Ítalíu urðu eini stóri þingflokkurinn sem ekki átti aðild að stjórn Draghi varð Meloni því sýnilegasti leiðtogi stjórnarandstöðunnar á ráðherratíð hans, sem jók mjög við vinsældir hennar.
Stjórnmálaskoðanir
Á yngri árum var Meloni yfirlýstur aðdáandi fasíska einræðisherrans Benito Mussolini, sem hún sagði hafa gert allt í þágu Ítalíu. Meloni er þjóðernissinni og hefur lýst sig andvíga þungunarrofi, dánaraðstoð, hin­segin fólki og inn­flytj­endum.
Meloni styður Úkraínu á móti Rússum í yfirstandandi innrás Rússa í Úkraínu og hefur stutt áframhaldandi hernaðaraðstoð við Úkraínu og efnahagsþvinganir gegn Rússlandi. Um þetta greinir Meloni á við leiðtoga hinna tveggja flokkanna í kosningabandalagi hægriflokkanna, Silvio Berlusconi og Matteo Salvini, sem báðir eru taldir hallir undir Vladímír Pútín Rússlandsforseta og hafa gagnrýnt refsiaðgerðir Vesturlanda gegn Rússum.
Steinselja
Steinselja (fræðiheiti: Petroselinum crispum) er græn tvíær jurt sem notuð sem krydd og stundum líka sem grænmeti. Blöð steinselju eru notaðu á svipaðan hátt og kóríander.
Tvö afbrigði af steinselju eru notuð sem græmeti: steinselja með hrokkin blöð eða slétt blöð (P. neapolitanum). Steinselja með hrokkin blöð er oft notuð til skrauts t.d. með smurbrauði. Rótarsteinselja (Petroselinum crispum var. tuberosum) er með miklu þykkari rót en afbrigðin sem ræktuð eru vegna blaðanna.
Steinselja vex vel í djúpum pottum sem henta vel fyrir stólparót. Steinselja sem vex innandyra þarf minnst fimm klukkustunda sól á dag. Steinselja er oft notuð í garðlöndum með öðrum gróðri m.a. vegna þess að hún dregur að sér ránskordýr eins og geitunga. Þannig er steinselja notuð með tómatarækt.
Steinselja skv. náttúrulækningum
Í Búnaðarbálki, sem er titlaður: eymdaróður eður óvættadvöl og ógeðsæfi, sem birtist í tímaritinu Fjallkonunni segir:
Magnús Olsen
Magnús Olsen – (fullu nafni Magnus Bernhard Olsen) – (28. nóvember 1878 – 16. janúar 1963) var norskur málvísindamaður, og prófessor í norrænum fræðum við Háskólann í Osló 1908-1948. Hann er þekktastur fyrir rannsóknir á rúnaristum, örnefnum og dróttkvæðum.
Æviágrip
Magnús Olsen fæddist í Arendal.
Magnús varð stúdent 1896, nam síðan við Háskólann í Osló og lauk kandídatsprófi í málfræði 1903. Hann var í hlutastarfi við Háskólabókasafnið í Osló frá 1899, og frá 1904 var hann styrkþegi við háskólann. Árið 1908, þegar hann var þrítugur, tók hann við af kennara sínum, Sophus Bugge, sem prófessor í fornu norsku og íslensku máli og bókmenntum (frá 1921 hét greinin norræn textafræði).
Hann tók þátt í að ljúka verki Oluf Ryghs um norsk bæjanöfn (Norske Gaardnavne) og gaf út 3 bindi. Hann setti fram hugmyndir um tengsl örnefna við trúar- og þjóðfélagsaðstæður í heiðnum sið, einkum í bókunum: Hedenske kulturminder i norske stedsnavne (1915) og Ættegård og helligdom, norske stednavn sosialt og religionshistorisk belyst (1926). Þriðja bókin: Hva våre stedsnavn lærer oss (1934) er læsilegt yfirlit um efnið. Hann leyfði sér talsvert innsæi og hugmyndaflug við fræðistörf sín, og gekk þar stundum lengra en síðar var talið gott og gilt.
Hann stofnaði tímaritið Maal og Minne árið 1909, og var ritstjóri þess í 40 ár.
Magnús Olsen var í Norsku vísindaakademíunni frá 1904, og í Konunglega norska vísindafélaginu (DKNVS). Hann var sæmdur St. Ólafs orðunni 1945, og hlaut einnig íslensku fálkaorðuna og sænsku Nordstjerne-orðuna. Hann þáði heiðurslaun frá norska ríkinu frá 1952.
Magnús Olsen dó í Osló 1963. Kona hans var Gjertud, f. Kjær. Faðir hennar var Albert Kjær bókavörður. Norrænufræðingurinn Ludvig Holm-Olsen var bróðursonur Magnúsar.
Helstu rit
Á íslensku hefur komið út úrval ritgerða eftir Magnús Olsen:
Nautið (stjörnumerki)
30px|left| Nautið (Taurus) er eitt af stjörnumerkjum dýrahringsins. Nautið er stórt og áberandi stjörnumerki á vetrarhimninum milli Hrútsins í vestri og Tvíburanna í austri. Bjartasta stjarna merkisins er Aldebaran rauðleit að lit.
1851
Árið 1851 (MDCCCLI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Einróma hrópuðu allir: "NEI!" Amtmönnum sýndur hnefinn: "Ísland skal um aldur mey og aldrei dönskum gefin!"
Elísabet Ólafsdóttir
Elísabet Ólafsdóttir eða Beta rokk (f. 1977) er fjöllistakona og bókmenntafræðingur. Hún var söngkona í rokkhljómsveitinni Á túr á árunum 1996 til 1998, en árið 2002 gaf Edda útgáfa út bók hennar „Vaknað í Brussel“. Bókin er samantekt á dagbókarfærslum skrifuðum í svokölluðum blogg-stíl og vakti umræðu meðal rithöfunda og áhugamanna um menningarlegt gildi bloggsins.
Margæs
Margæs (fræðiheiti: Branta bernicla) er smávaxin gæsategund, um 60 sm löng. Stélið er svart og mjög stutt. Margæsir skiptast í þessar þrjár undirtegundir:
Austræn margæs verpir við strendur á heimskautasvæðum í mið- og vestur-Síberíu og hefur vetursetu í vestur-Evrópu.
Margæsin sem er ljós á kvið verpir á Frans Jósefslandi, Svalbarða, Grænlandi og norðaustur-Kanada og hefur vetursetu í Danmörku, norðaustur-Englandi, Írlandi og Atlantshafsströnd Bandaríkjanna frá Maine til Georgíu.
Vestræn margæs verpir í Norðvestur-Kanada, Alaska og Austur-Síberíu og hefur vetursetu aðallega á vesturströnd Norður Ameríku frá suður Alaska til Kaliforníu en einnig í austur Asíu, aðallega í Japan.
Búsvæði
Að vetrarlagi voru margæsir til skamms tíma einvörðungu strandfuglar og  héldu  til við sjó þar sem þær lifðu á marhálmi og þangi en átu einnig þörunga og smádýr. Kjörsvæði margæsa eru grunnir og skjólgóðir firðir og vogar þar sem eru lífríkar leirufjörur. Síðustu áratugi hafa margæsir einnig sótt í nýræktuð tún og ræktarland skammt frá sjó þar sem þær lifa á grasi og vetrarsánu korni. Þetta er hugsanlega hegðun sem margæsir hafa lært af öðrum gæsategundum.
Margæsir klippa gras í túnum þar sem þær eru á beit en rífa það ekki upp eins og grágæsir.
Farleið margæsa við Ísland
Margæsir eru alfriðaðar á Íslandi. Þær eru fargestir á Íslandi og hafa hér viðkomu á leið til og frá varpstöðvum sínum í heimsskautahéruðum NA-Kanada. Fyrstu fuglarnir koma frá Írlandi í byrjun apríl og þeim fjölgar jafnt og þétt til 10. maí en þá er hámarki  náð. Gæsirnar eru við strendur Faxaflóa og við sunnanverðan Breiðafjörð (við mynni Álftafjarðar) þangað til þær fljúga á brott síðustu daga maímánaðar. Þær fara héðan um 3000 km leið á varpstöðvar og er algengt að þær fljúgi þá leið í einni lotu á þremur sólarhringum. Leið þeirra liggur yfir Grænlandsjökul í allt að 2400 metra hæð yfir sjó. Þetta flug er mjög erfitt fyrir margæsirnar, þær eru spikfeitar, þær hafa safnað orkuforða og eiga því í erfiðleikum með að ná nógu mikilli flughæð til að komast yfir jökulinn.
Margæsir flytja með sér orkuforða af farstöð sinni á Íslandi til varpstöðva. Sú orka nýtist þeim við varp skömmu eftir komu á varpstöðvar. Staðsetning Íslands og milt loftslag gerir  skilyrði til forðasöfnunar fyrir áframhaldandi flug mjög hagstæð og ráða miklu um viðgang stofnsins.
Árið 2018 fannst varp hjá margæs á Bessastaðanesi. Er það í fyrsta sinn sem vitað er um slíkt varp margæsa á Íslandi.
Staphylococcus aureus
Staphylococcus aureus (ýmist stytt Staph. aureus eða S. aureus.) er gerill af ættkvísl stafýlókokka sem lifir einkum á húð og í nefholi manna. Hann er tækifærissýkill og getur valdið vægum sýkingum í húð sem svipar til unglingabóla en einnig lífshættulegum sjúkdómum á borð við lungnabólgu, júgurbólgu, heilahimnubólgu og hjartaþelsbólgu.
Staphylococcus aureus er algeng matareitrunarbakteria. Hún kemur oft upp í matvælum sem hafa verið meðhöndluð af fólki og getur komið upp þar sem hreinlæti er ábótavant. Hún kemur helst fram í unnum kjötvörum og hún getur fjölgað sér hratt, auk þess getur hún myndað eiturefni sem er mjög hitaþolið og þolir suðu allt að hálfa klukkustund. Bakterían finnst fyrst og fremst í nösum, hálsi og á húð hjá fólki og dýrum. Hún finnst einnig í þörmum hjá mönnum og dýrum, jarðvegi og ryki. Hún kemur einnig fyrir í ígerðum og sárum. Algengustu matvælin sem hún finnst í eru kjötafurðir, mjólkurafurðir, búðingar, sósur og salöt og saltaðar matvörur.
Staphylococcus aureus getur vaxið við 8º-45 °C en hún drepst við um það vil 70º-75 °C. Bakterían er mjög saltþolin og getur vaxið í mat með saltinnihald allt að 15%. Hún getur líka lifað þurrkun af og vex best í tilvist súrefnis en getur einnig lifað við loftfirrtar aðstæður. Hún þolir breytt sýrustigsbil eða allt frá 4 og upp í 9.
Eiturefnið sem bakterían getur myndað getur verið mjög virkt og þarf lítið af því til þess að fólk veikist. Fyrstu einkenni sem koma fram eina til sex klukkustundir eftir neyslu eru ógleði, uppköst og oft höfuðverkur. Langoftast er sjúkdómurinn skammvinnur og fólk nær sér eftir einn til þrjá daga án meðferðar hjá lækni.
Safn Ásgríms Jónssonar
Safn Ásgríms Jónssonar er listasafn í Reykjavík þar sem áður var vinnustofa og heimili listamannsins.
Vinnustofa og heimili Ásgríms Jónssonar var að Bergstaðastræti 74, 101 Reykjavík. Þegar Ásgrímur féll frá árið 1958 ánafnaði hann íslensku þjóðinni öllum listaverkum sínum ásamt húsinu sínu. Safnið var opnað 1960, skömmu eftir lát Ásgríms. Árið 1988 var safnið að hluta sameinað Listasafni Íslands samkvæmt ákvæðum í erfðaskrá Ásgríms og er nú sér deild innan þess.
Heimili Ásgríms og vinnustofu er enn hægt að skoða í Ásgrímssafni að Bergstaðastræti 74 og þó svo að flest verk hans séu nú á Listasafninu er enn yfir 2000 verk að finna á Ásgrímssafni auk þess sem safnið er ómetanleg heimild um líf hans og starf.
Heimild
Upplýsingar fengnar af vef Listasafns Íslands www.listasafn.is
Einhamar
Einhamar er klettur í Geirþjófsfirði sem frægur er úr Gísla sögu Súrssonar. Kletturinn stendur í sunnanverðri fjallshlíðinni í landi Langabotns og er nú allhár birkiskógur allt í kringum hann. Frásagan í Gísla sögu er mikil hetjufrásögn þó með öllu sé óvíst um sannleiksgildi né samræmi milli nafngifta sögusviðs og nútíma. Eftir að andstæðingar Gísla fundu fylgsni hans í skóginum á hann að hafa hlaupið upp á hamar nokkur sem nefndur er Einhamar. Klettur sá er nú er svo nefndur er allhár og þverhníptur að framanverðu en nokkuð flatur að ofan, enda varði Gísli sig þar frábærlega samkvæmt sögunni og varð átta manna bani áður enn hann féll sjálfur. Segir svo frá í sögunni:
Samkvæmt sögunni var því Gísli dysjaður í urðinni undir Einhamri. Árið 1930 létu Arnfirðingar höggva þessa rúnaáletrun á Einhamar: „Minning um Gísla Súrsson óg Auði konu hans. 1930".
Tryggvi Magnússon listmálari hjó letrið í drekamunstri og innan í mynd af vopnum Gísla, sverði, öxi og skildi.
Tengt efni
Gísla saga Súrssonar
Geirþjófsfjörður
Þjóðrekur 2.
250px|thumb|Ímynduð andlitsmynd af Þjóðreki 2.
Þjóðrekur 2. (d. 466) var konungur vestgota frá 453 til 466.
Þórdís Arnljótsdóttir
Þórdís Arnljótsdóttir (f. 13. júní 1963) er íslensk leikkona og fréttamaður á Ríkissjónvarpinu.
Hollensku Austur-Indíur
thumb|right|„Dýrasta djásn Hollands“: Hollensku Austur-Indíur á mynd frá 1916 Hollensku Austur-Indíur voru hollensk nýlenda sem varð til þegar Hollenska Austur-Indíafélagið var þjóðnýtt af Batavíska lýðveldinu um aldamótin 1800. Árið 1945 varð þessi nýlenda nútímaríkið Indónesía. Nýlendan stækkaði á 19. öld og náði mestu umfangi í upphafi 20. aldar. Nýlendan var sú verðmætasta í Hollenska heimsveldinu vegna útflutnings á kryddi (múskati, negul og kanil) og landbúnaðarafurðum eins og hrísgrjónum, sykri, kaffi, kakó, hrágúmmíi og sagógrjónum.
Safn (aðgreining)
Safn getur átt við:
Kragastrympa
Kragastrympa (fræðiheiti: Sporodictyon terrestre, stundum misritað terrestris) er tegund fléttna af fjörusvertuætt. Kragastrympa hefur pólhverfa útbreiðslu og finnst í norðurheimskautabeltinu, barrskógabeltinu og í tempraða beltinu.
Kragastrympa finnst víða á Íslandi á móbergi og jarðvegi, sérstaklega á sunnanverðu miðhálendinu, til dæmis í Esjufjöllum. Kragastrympa á Íslandi sýnir mestan erfðafræðilegan skyldleika við norska og sænska stofna.
Útlit og einkenni
Kragastrympa er reitaskipt hrúðurflétta með grábrúnt eða gráleitt þal. Askhirslurnar eru svartar og útstæðar með átta gró í hverjum aski. Gróin eru ljósbrún eða glær, múrhólfa, sporbaugótt með fjórum til sex langveggjum.
Alnus × fallacina
Alnus × fallacina er elriblendingur sem var fyrst lýst af Alfons S. Callier. Þetta er náttúrulegur blendingur A. incana subsp. rugosa × A. serrulata.
Fosnavåg
thumb|Fosnavåg thumb|Ráðhúsið Fosnavåg er bær og stjórnsýslumiðstöð í sveitarfélaginu Herøy í Mæri og Raumsdal í Noregi með 3.466 íbúa frá og með 1. janúar 2022. Í sveitarfélaginu eru 8.765 íbúar (2022).
Fosnavåg er staðsett á norðurhluta eyjunnar Bergsøya og tengist Ulsteinvik og Álasund um Fv61, og tengist aðalvegakerfinu og E39 um FV653 sem liggur til Ørsta. Frá Fosnavåg eru reglulegar strætótengingar til Ørsta/Volda, Ulsteinvik, Hareid og Álasund. Torvíkurhöfn, sem er sameiginlegt höfn Hurtigruten fyrir Fosnavåg og Ulsteinvik, er 7,5 km austur af bænum. thumb|Fosnavåg ytri höfn Fosnavåg er verslunar- og þjónustumiðstöð á svæðinu. Atvinnulífið í Fosnavåg byggist á fiskveiðum og siglingum. Skipafélög eins og Havila Shipping, Havila Kystruten, Olympic Subsea, Rem Offshore, Bourbon Offshore Norway, Remøy Shipping, VOLT Service og Remøy Management eru með skrifstofur í Fosnavåg. Skipatæknifyrirtækið Havyard Group er einnig með aðalskrifstofu sína í Fosnavåg. á
Staðarblaðið Vestlandsnytt er með skrifstofu sína í Fosnavåg. vinstri|thumb|Herøy kirkja Herøy Videregående skole (menntaskóla) er staðsettur í Fosnavåg og hefur um 330 nemendur. Fosnavåg er einnig heimili Ytre Herøy framhaldsskóla og Bergsøy skóla (grunnskóli).
Fosnavåg Konserthus er staðsett í Fosnavåg, við hliðina á Thon Hotel Fosnavåg. Í tónleikasalnum er tónleikasalur með plássi fyrir 490 og bíósalur með plássi fyrir 91 gesti.
Í Fosnavåg er Herøy kirkjan, sem er frá 2003. Herøy kirkjan er kirkja með rými fyrir 700 manns. Kirkjan er fjórða kirkjan í Herøy og var reist eftir að þriðja kirkjan brann til kaldra kola 26. desember 1998.
Rétt vestan við Fosnavåg er eyjan Runde með fuglafjallinu sem er þekktur ferðamannastaður.
Urbana (Ohio)
thumb|right|250px|Urbana Urbana er borg í Ohio í Bandaríkjunum. Þar búa 11.613 manns (2000).
Stiftamtmenn á Íslandi
Stiftamtmenn á Íslandi 1684-1872:
Hið rauða tákn hugprýðinnar
250px|thumb|Kápa fyrstu útgáfu bókarinnar (1895)
Hið rauða tákn hugprýðinnar (The Red Badge of Courage) er skáldsaga eftir Stephen Crane. Atli Magnússon þýddi og íslenskaði árið 2007.
Fylkjaliðun
Fylkjaliðun er tegund reikniaðgerða í stærðfræði sem fást við fylki. Oft getur verið hentugt að brjóta fylki upp í minni og viðráðanlegri einingar. Þá er fylkjaliðun notuð.
Alain Delon
thumb|1959 thumb thumb|2000[[Mynd:Alain_Delon_10_December_2010_(cropped).jpeg|thumb|2010thumb]] thumb Alain Delon (f. 8. nóvember 1935 í Sceaux) er franskur leikari.
LU-þáttun
LU-þáttun er aðferð í stærðfræði til þess að brjóta fylki niður í tvö fylki, annarsvegar fylki á efra stallaformi, sem kallað er U, og hinsvegar andhverfanlegt fylki sem kallað er L.
Ef að A er fylki og markmiðið er að LU-þátta A, þá eru notaðar línuaðgerðir samkvæmt reikniriti Gauss til þess að koma fylkinu A yfir á efra stallað form, sem er fylkið U, en hver línuaðgerð er skráð í fylki Ei, þar sem að i er númer línuaðgerðarinnar. Eingöngu má leggja margfeldi lína saman, en víxlun raða og margföldun raða með tölu er ekki leyfð.
Þegar fylkin eru fundin skal margfalda andhverfur þeirra saman, en þar sem að E eru frumfylki eru þau andhverfanleg og margfeldi þeirra er jafnframt andhverfanlegt.
Hagnýtingar LU þáttunar
Þegar að leysa á línulegt jöfnuhneppi fyrir marga mismunandi vigra b er hefðbundin Gauß-Jordan eyðing mjög tímafrek. Þá er fylkið A LU-þáttað og A = LU. Vigur er skilgreindur, og jöfnuhneppið er leyst. Þar sem að L er andhverfanlegt ferningsfylki, og jafnframt neðra þríhyrningsfylki (sökum þess að allar línuaðgerðirnar eru skráðar á neðri þríhyrningi) eru allar margföldunaraðgerðir einfaldaðar til muna.
Þá er jöfnuhneppið er nú leyst fyrir x, þar sem að y er nú lausn á.
Þessi aðferð er mikið notuð í tölvum, þar sem að hún krefst færri reikniaðgerða en hefðbundin lausn ef að leysa á mörg jöfnuhneppi.
Ýtarefni
Gaußsches Eliminationsverfahren
Ættbálkur (flokkunarfræði)
thumb|150 px Ættbálkur er flokkunarfræðilegt hugtak sem á við um hóp dýra sem öll tilheyra sama flokki. Innan hvers ættbálks geta verið mismunandi ættir.
Þóranna Krístín Jónsdóttir
Þóranna Krístín Jónsdóttir (f. 15. janúar 1976) er íslensk leikkona.
Lúxemborg (hérað)
Lúxemborg (franska: Province de Luxembourg) er suðaustasta hérað Belgíu og frönskumælandi. Það var áður fyrr hluti af furstadæminu Lúxemborg en klofnaði frá því í belgísku uppreisninni 1839. Höfuðborg héraðsins er Arlon.
Lega og lýsing
Héraðið Lúxemborg er 4.443 km2 að stærð og er því stærsta hérað Belgíu. Það er hins vegar fámennast með rúmlega 260 þúsund íbúa. Lúxemborg er suðaustast í landinu og á landamæri að Frakklandi í suðri og furstadæminu Lúxemborg í austri. Auk þess eru belgísku héruðin Namur fyrir vestan og Liège fyrir norðan. Ardennafjöll teygja sig yfir nær allt héraðið, sem er mjög hæðótt og skógi vaxið. Hæsta fjallið nær þó ekki nema 650 m hæð.
Napóleon 3.
Louis-Napoléon Bonaparte (fæddur undir nafninu Charles-Louis Napoléon Bonaparte; 20. apríl 1808 – 9. janúar 1873, einnig nefndur Loðvík Napóleon á íslensku) var fyrsti og eini forseti (1848 – 52) annars franska lýðveldisins og síðar keisari annars franska keisaradæmisins undir nafninu Napóleon III (1852 – 70).
Lúxemborg (hérað)
Fáni og skjaldarmerki
Héraðsfáni Lúxemborgar er eins og lúxemborgski fáninn, nema hvað héraðsskjaldarmerkið er fyrir miðju. Þegar héraðinu var skipt út úr furstadæminu Lúxemborg þótti óþarft að búa til öðruvísi fána. Skjaldarmerki héraðsins er einnig nánast eins og skjaldarmerki furstadæmisins. Rauða ljónið hefur verið notað í aldaraðir. Kórónan er tákn konungsríkisins Belgíu.
Napóleon 3.
Æviágrip
Napóleon var þriðji sonur Louis Bonaparte Hollandskonungs og Hortense de Beauharnais. Þar með var hann bróðursonur Napóleons Bónaparte Frakkakeisara og jafnframt dóttursonur keisaraynjunnar Joséphine de Beauharnais. Eftir fall franska keisaradæmisins var Louis-Napoléon sendur í útlegð og varð erfingi Napóleons eftir dauða eldri bróður síns og sonar Napóleons árið 1832.
Lúxemborg (hérað)
Söguágrip
Í gegnum aldirnar var héraðið hluti af stórhertogadæminu Lúxemborg. Þegar Niðurlönd urðu að konungsríki 1830, var hertogadæmið hluti af því, en konungurinn í Hollandi var jafnframt hertogi Lúxemborgar. Árið 1839 hófst belgíska uppreisnin, sem endaði með því að Belgía sleit sig frá Hollandi og lýsti yfir sjálfstæði. Lúxemborg klofnaði þá í tvennt. Vesturhlutinn, frönskumælandi íbúar, tók þátt í uppreisninni og varð að héraði í Belgíu. Austurhlutinn, sem var þýskumælandi, varð að sjálfstæðu ríki. Höfuðborg héraðsins varð Arlon, þrátt fyrir að hún væri að mestu þýskumælandi. Ástæðan fyrir því var sú að í belgíska hluta Lúxemborgar var engin stærri borg sem gæti tekið höfuðborgarhlutverkið að sér. Því er í héraðinu lítill minnihluti sem enn í dag talar lúxemburgísku.
Napóleon 3.
Æviágrip
Fyrstu tilraunir Louis-Napóleon til að hrifsa til sín völd í Frakklandi mistókust og var hann sendur í fangelsi í kjölfarið. Hann var leystur úr haldi eftir byltinguna gegn Loðvík Filippusi Frakklandskonungi árið 1848 og bauð sig fram sama ár í fyrstu forsetakosningum hins endurreista franska lýðveldis. Louis-Napóleon vann kosningarnar og var kjörinn forseti en þar sem stjórnarskrá lýðveldisins bannaði honum að bjóða sig fram á ný eftir að fyrsta kjörtímabili hans lauk framdi hann valdarán árið 1851. Hann var krýndur keisari undir nafninu Napóleon III þann 2. desember 1852, á fertugasta og áttunda afmæli krýningar Napóleons I. Napóleon III ríkti lengst allra þjóðhöfðingja Frakklands eftir frönsku byltinguna. Snemma á valdatíð sinni beitti Napóleon III strangri ritskoðun og öðrum harðstjórnarbrellum til að bæla niður andóf lýðveldssinna, konungssinna, kaþólikka og frjálslyndra menntamanna. Um sex þúsund pólitískir andstæðingar hans voru handteknir eða reknir úr landi. Aðrir yfirgáfu Frakkland viljugir til þess að mótmæla valdatöku hans, þar á meðal Victor Hugo. Frá og með árinu 1859 var slakað á þessari harkalegu valdbeitingu í viðleitni til að gera ríki Napóleons að „frjálslyndu keisaradæmi.“
Lúxemborg (hérað)
Borgir
Í Lúxemborg eru 44 sveitarfélög, en engar eiginlegar borgir. Stærstu bæir héraðsins:
Napóleon 3.
Æviágrip
Í utanríkismálum beitti Napóleon III sér fyrir því að styrkja áhrifastöðu Frakklands í Evrópu og um heim allan. Hann gekk í bandalag með Bretum gegn Rússum í Krímstríðinu, studdi sjálfstæðisbaráttu Ítala gegn austurríska keisaraveldinu og innlimaði héröðin Nice og Savoju á ný inn í Frakkland. Nýlenduveldi Frakka í Asíu, Afríku og á Kyrrahafinu tvöfaldaðist að stærð í valdatíð Napóleons. Hins vegar misheppnaðist tilraun hans til að koma á fót nýju mexíkósku keisaradæmi undir stjórn Maximilians 1. í bandalagi við Frakka hrapalega.
Í júlí 1870 lýsti Napóleon stríði á hendur Prússum án nokkurra bandamanna og með mun lakari her en mótherjarnir. Franski herinn hlaut afhroð í stríðinu og Napóleon sjálfur var handsamaður eftir bardaga við Sedan. Keisaradæmið leið undir lok stuttu síðar er þriðja franska lýðveldið var stofnað í París. Napóleon var sendur til Englands í útlegð og endaði þar sína ævidaga árið 1873.
Orðspor
Orðspor Napóleons III er mun lakara en orðspor frænda hans. Bæði á meðan hann lifði og eftir daga hans hefur honum yfirleitt verið líkt við lélega skopstælingu á Napóleon Bónaparte, gersneydda hernaðarkænskunni sem gerðu fyrsta keisarann svo frægan. Victor Hugo, einn helsti gagnrýnandi keisarans uppnefndi hann „Napóleon litla“ („Napoléon le petit“) til að greina hann frá frænda hans „Napóleon mikla“ („Napoléon le grand“) í ritgerð sinni um valdatöku hans árið 1852. Karl Marx gerði einnig gys að honum í ritgerð sinni sama ár og sagði um hann: „Hegel sagði einhvers staðar að allar mikilvægar persónur og atburðir í mannkynssögunni birtist tvisvar. Hann gleymdi að bæta við að fyrra skiptið er harmleikur en hið seinna brandari.“
Í endurminningum sínum, skrifuðum árið 1885, gagnrýndi Ulysses S. Grant Bandaríkjaforseti einnig Napóleon III og sagði um hann:
Rauði listi IUCN
Rauði listi IUCN eða Rauði listi Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna yfir tegundir í útrýmingarhættu er stærsta heildaryfirlit yfir ástand stofns lífvera. Alþjóðlegu náttúruverndarsamtökin (IUCN) hafa haldið þennan lista frá árinu 1963. Á listanum eru lífverur flokkaðar í níu flokka eftir ástandi. Mat um helmings lífvera á listanum er unnið úr gögnum annarra samtaka á borð við BirdLife International, Zoological Society of London og World Conservation Monitoring Centre.
Rel8
Rel8 er íslenskur gagnagrunnur frá árinu 2009 sem sýnir tengsl manna í stjórnmála- og viðskiptaheiminum. Eigandinn og hönnuður hans er Jón Jósef Bjarnason, en hann hóf gerð hans árið 2006. Vefurinn auðveldar mönnum að sjá tengsl manna við menn í sama flokki eða sömu viðskiptablokk og sömuleiðis fyrirtæki í þeirra eigu og/eða maka og ættingja. Um leið og Jón Jósef opnaði fyrir vefinn lokaði persónuvernd aðgang hans að fyrirtækjaskrá, en það gekk síðar til baka.
Rauði listi IUCN
Síðasta útgáfa listans kom út 19. júlí 2012. Á listanum voru þá 63.837 tegundir og af þeim voru 19.817 metnar í hættu.
Listinn var gagnrýndur árið 1997 vegna skorts á gagnsæi varðandi uppruna þeirra gagna sem hann byggist á. Í kjölfarið var skjölun bætt og gefinn möguleiki á ritrýni.
Þjóðfundurinn 1851
Þjóðfundurinn 1851 var afdrifaríkur atburður í sjálfstæðisbaráttu Íslendinga. Kallað hafði verið til fundarins í stað reglulegs Alþingis, sem hafði verið endurreist sex árum áður. Fundurinn var haldinn á sal Lærða skólans í Reykjavík þann 9. ágúst 1851, en kosið hafði verið til fundarins sumarið áður. Á fundinum átti að taka fyrir mál er vörðuðu stjórnskipun Íslands eftir afnám einveldis í Danmörku 1848. Til umræðu var lagafrumvarp dönsku stjórnarinnar sem fól í sér að Ísland yrði innlimað í Danmörku, landið hefði sömu lög og reglur og Danmörk, Alþingi yrði amtráð, en Íslendingar fengju sex fulltrúa á danska þinginu.
Frumvarpið var áður tekið fyrir í stjórnlaganefnd sem ræddi það í tvær vikur. Þjóðkjörnu fulltrúarnir voru andvígir frumvarpinu þar sem réttindi Íslendinga væru nær engin og lítið tillit tekið til óska þeirra. Nefndin samdi því annað frumvarp að undirlagi Jóns Sigurðssonar. Trampe sá fram á að þjóðkjörnu fulltrúarnir myndu fella stjórnarfrumvarpið og sleit því fundinum strax, áður en til atkvæðagreiðslu kæmi. Mótmælti Jón Sigurðsson þá í nafni konungs og þjóðarinnar því ranglæti sem haft væri í frammi. Flestir íslensku fulltrúarnir risu þá úr sætum og sögðu hin fleygu orð, sem síðan eru oft kennd við Jón: „Vér mótmælum allir.“
Í tengslum við Lýðveldishátíðina á Þingvöllum sumarið 1944 var ákveðið að fá Gunnlaug Blöndal til að gera stórt sögulegt málverk af þjóðfundinum. Fullklárað málverkið var hengt upp í anddyri Alþingishússins árið 1956.
Orðaskipti á fundinum
Trampe: „Og lýsi ég því yfir, í nafni konungs...“
Jón Sigurðsson greip þá fram í: „Má ég biðja mér hljóðs, til að forsvara aðgerðir nefndarinnar og þingsins?“
Páll Melsteð: „Nei.“
Trampe: „...að fundinum er slitið“.
Jón: „Þá mótmæli ég þessari aðferð...“
Um leið og Trampe og Páll Melsteð þingforseti viku frá sætum sínum, mælti Trampe: „Ég vona, að þingmenn hafi heyrt, að ég hef slitið fundinum í nafni konungs.“
Jón: „Og ég mótmæli í nafni konungs og þjóðarinnar þessari aðferð, og ég áskil þinginu rétt til þess að klaga til konungs vors yfir lögleysu þeirri, sem hér er höfð í frammi.“
Þá risu þingmenn upp og mæltu nálega í einu hljóði: „Vér mótmælum allir.“
Þannig lauk þjóðfundinum.
Rhytisma himalense
Rhytisma himalense er sveppategund frá Kína sem leggst á blöð Ilex fargesii.
Herdís Þorgeirsdóttir
thumb|Herdís Þorgeirsdóttir Herdís Kjerulf Þorgeirsdóttir (f. 18. febrúar 1954) er íslenskur lögmaður. Hún bauð sig fram til embættis forseta Íslands árið 2012. Herdís lauk doktorsprófi í lögum frá lagadeild Lundarháskóla 2003. Hún er einnig stjórnmálafræðingur með framhaldsmenntun í alþjóðalögum og stjórnmálum frá Fletcher School of Law and Diplomacy í Boston. Herdís var forseti Evrópusamtaka kvenlögfræðinga (2009-2013); í stjórn Evrópsku lagaakademíunnar (ERA) í Trier 2012-2016 og fyrsti prófessorinn við lagadeild Háskólans á Bifröst. Herdís hefur frá 2003 starfað í teymi lögfræðinga á sviði vinnuréttar og jafnréttis á grundvelli EES samningsins og Esb.réttar. Hún hlaut réttindi til að starfa sem héraðsdómslögmaður 2011 og rekur lögmannsþjónustu og ráðgjöf í Reykjavík.
Konunglegt merki Wales
thumb|right|Konunglegt merki Wales. Konunglegt merki Wales var formlega tekið upp í maí 2008. Það inniheldur skjaldarmerki prinsins af Wales (fjögur ljón á gulum og rauðum reitum) sem var tekið upp af Llywelin mikla, fursta af Wales á 13. öld, að viðbættri kórónu heilags Játvarðs yfir borða, ásamt einkennisblómum fjögurra landa Bretlands. Á borðann er ritað kjörorðið PLEIDIOL WYF I'M GWLAD („Ég er trúr landi mínu“). Það kemur úr þjóðsöng Wales og kemur líka fyrir á velskum útgáfum eins punda myntar sem slegin var frá 1985 til 2000. Merkið birtist áður á forsíðum ráðstafana velska þingsins. Frá þjóðaratkvæðagreiðslunni í Wales 2011 hefur það birst á forsíðum laga sem velska þingið samþykkir, og er á innsigli Wales.
Merkið fylgir aldalangri skjaldarmerkjahefð Wales. Merki Wales hafa í gegnum tíðina ýmist verið einhver útgáfa af velska drekanum sem birtist á fána Wales, eða skjaldarmerki Llywelyns mikla. Skjaldarmerki Englands, skjaldarmerki Skotlands og skjaldarmerki Írlands koma öll fyrir í skjaldarmerki Bretlands, en þar er ekkert skjaldarmerki Wales þar sem landið var innlimað í konungsríkið England. Wales hefur því ekki sömu stöðu og þessi lönd innan Bretlands. Merkið hefur samt verið notað eins og skjaldarmerki Wales af velska þinginu.
Bombus consobrinus
Hún er yfirleitt svört með gulbrúnt bak og ljósgráan enda. Tungan er löng, og sækir hún aðallega blómasafa (nektar) í venusvögnum.
Hoya guppyi
Hoya guppyi er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Salómonseyjum.
Á túr
Á túr var íslensk hljómsveit sem var stofnuð viku fyrir Músíktilraunir 1996. Hljómsveitin lenti í öðru sæti tilraunanna og gaf út EP plötuna Píka hjá Smekkleysu árið 1998 og urðu útgáfutónleikar hljómsveitarinnar einnig lokatónleikar hennar.
Dómpápi
Dómpápi (fræðiheiti: Pyrrhula pyrrhula) er spörfugl af finkuætt. Hann er keilunefjaður með mjög stuttan og digran gogg og með rauða bringu. Dómpápinn er flækingur á Íslandi.
1867
Árið 1867 (MDCCCLXVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Rub' al Khali eyðimörkin
thumb|Malarsléttur umkringdar risavöxnum sandhólum. thumb|Vatn fundið aðeins 3 metra fyrir neðan jörðina. Rub' al Khali eyðimörkin (Arabíska: الربع الخالي‎ ar-Rub al-Ḫālī, enska: Empty Quarter) er stærsta samliggjandi eyðimörk jarðarinnar og nær yfir mestan suður hluta Arabíuskagans. Eyðimörkin er um 650.000 ferkílómetrar stærð og nær til margra landa, þar á meðan Sádi-Arabíu, Óman, Sameinuðu arabísku furstadæmin og Jemen.
Guðrún Björk Bjarnadóttir
Guðrún Björk Bjarnadóttir er framkvæmdastjóri STEFs. STEF eru innheimtusamtök tón- og textahöfunda á Íslandi.
Guðrún Björk er hæstaréttarlögmaður með cand.jur gráðu frá Háskóla Íslands og viðbótar mastersgráðu í Evrópurétti frá Stokkhólmsháskóla svo og gráðu á meistarastigi í mannauðsstjórnun og vinnusálfræði frá Háskólanum í Reykjavík.
Vetrarólympíuleikarnir 2006
Vetrarólympíuleikarnir 2006 voru haldnir í Tórínó á Ítalíu. Þetta var í annað sinn sem vetrarólympíuleikar eru haldnir á Ítalíu, áður höfðu þeir verið haldnir í Cortina d'Ampezzo árið 1956.
20.000 sjálfboðaliðar tóku þátt í leikunum og unnu við að taka á móti keppendum, áhorfendum og fjölmiðlum, ásamt því að vinna við keppnisstaðina.
Heilladýr leikanna voru tvö; kvenlegi snjóboltinn Neve og karlmannlega grýlukertið Gliz.
Svæði
Keppnissvæðin voru nokkur og eru þau í eftirfarandi borgum og bæjum:
Þátttökulönd
thumb|Lönd sem skráð voru til þátttöku. Grænn: 1-10 þátttakendur, blár: 10-50, appelsínugulur: 50-100, rauður: fleiri en 100. Eftirfarandi lönd höfðu þátttakendur á Vetrarólympíuleikunum 2006:
Hjalmar Branting
thumb|200px|Hjalmar Branting
Karl Hjalmar Branting (23. nóvember 1860 – 24. febrúar 1925) var sænskur stjórnmálamaður og forsætisráðherra Svíþjóðar. Branting var leiðtogi sænska Sósíaldemókrataflokksins á árunum 1907 til 1925 og einn mikilvægasti forystumaður sænskra sósíaldemókrata á upphafsárum flokksins. Hann var einnig fyrsti forsætisráðherra flokksins. Branting var þrívegis forsætisráðherra Svíþjóðar, 10. mars 1920 til 27. október 1920, 13. október 1921 til 19. apríl 1923 og loks 18. október 1924 til 24. janúar 1925.
Árið 1889 tók Branting þátt í stofnun Sænska sósíaldemókrataflokksins. Auk Branting er skylt að nefna August Palm sem einn frumherja flokksins. Branting var kjörinn á þing fyrir sósíaldemókrataflokknn árið 1896 og í sex ár eini þingmaður flokksins. Branting var andsnúinn hugmyndinni um byltingu, og taldi að hægt væri að umbreyta kapítalísku þjóðskipulagi innan frá og með þingræðslegum aðferðum. Branting var því í hógværari armi sósíalisdemókratafokksins. Árið 1917 klofnaði flokkurinn í kjölfar októberbyltingarinnar í Rússlandi og róttækari armur hans stofnaði sænska Kommúnistaflokkinn.
Branting fékk friðarverðlaun Nóbels árið 1921 fyrir starf sitt innan Þjóðabandalagsins, en hann hafði meðal annars beitt sér fyrir því að bandalagið leysti deilu Svía og Finna um Álandseyjar.
Grátittir
250px|thumb|vinstri|[[Bergtittur (Anthus spinoletta)]]
Grátittir (fræðiheiti: Anthus) er ættkvísl erla. Útbreiðsla þeirra er nánast um allan heim, nema í þurrustu eyðimörkum, regnskógum, og á meginlandi Suðurskautslandsins.
Hálslón
thumb|right|Hálslón.
Hálslón er miðlunarlón Kárahnjúkavirkjunar og er myndað með stíflun á rennsli Jökulsár á Dal, Kringilsár og Sauðár.
Stíflurnar sem mynda lónið eru Kárahnjúkastífla (193 m há og 700 m löng, meðal þeirra stærstu í heimi af sinni gerð), Desjarárstífla (60 m há) og Sauðárdalsstífla (25 m há).
Lokað var fyrir botnrás Kárahnjúkastíflu þann 28. september 2006 og þar með var byrjað að safna vatni í lónið. Það náði svo fullri stærð í lok árs 2007. Þegar lónið er í fullri stærð er vatnsborð þess 625 metra yfir sjávarmáli. Þá er vatni veitt um yfirfall Kárahnjúkastíflu í 90 metra háum fossi ofan í Hafrahvammagljúfur.
Lónið er 57km^2 þegar það er í fullri stærð, 25 km langt og 2 km breitt og sveiflast vatnsyfirborð þess um allt að 75 m þó svo sveiflan í meðalári sé mun minni. Nýtanlegt vatnsmagn fyrir rekstur virkjunarinnar er 2100 gígalítrar (2,1 teralítrar eða 2,1 rúmkílómetrar) og renna úr því 107m^3/s niður í stöðvarhús virkjunarinnar í Teigsbjargi þaðan sem vatninu er beint í Jökulsá í Fljótsdal sem aftur rennur í Lagarfljót.
Fossarnir Kringilsárfoss og Sauðárfoss hurfu meðal annars með myndun lónsins.
Jihad
Jihad (arabíska: جهاد‎‎ jihād ) er arabískt orð sem merkir bókstaflega „strit, erfiði“. Í samhengi íslams hefur orðið mörg blæbrigði, svo sem að leitast við að bæta eigin breyskleika, eða samfélagið í heild sinni. Í sjaríalögum á orðið við vopnaða baráttu gegn þeim sem ekki trúa á íslam en íslamskir fræðimenn telja það merkja „varnarhernaður“.
Orðið jihad kemur oft fyrir í kóraninum án hernaðarmerkingar, oft í orðatiltækinu „að erfiða á vegi Guðs“ (al-jihad fi sabil Allah). Lögfróðir menn á tíma íslömsku gullaldarinnar tengdu merkingu orðsins oft við hernað. Þeir bjuggu til flóknar reglur um jihad sem fólu í sér meðal annars bann gegn því að ráðast gegn þeim sem ekki börðust. Í dag hefur orðið glatað löglegri þýðingu sinni og er frekar notað í hugmyndafræðilegum skilningi. Þótt nústarfandi íslamskir fræðimenn hafi leitast við að leggja áherslu á þau blæbrigði orðsins sem ekki tengjast hernaði hafa herskáir íslamistar snúið út úr upprunalegu merkingu orðsins eins og hún var upprunalega sett fram í kóraninum.
Tegundir og saga jihads
Til eru tvær skilgreindar tegundir af jihadi: Hið stærra jihad (arabíska: jihad al-akbar) og hið smærra jihad (arabíska: jihad al-aksar). Með hinu stærra jihadi er átt við þá baráttu sem maður háir innra með sér hvern einasta dag til þess að standast freistingar djöfulsins. Þessi tegund jihads er talin erfiðari og mikilvægari en sú smærri. Hið smærra jihad snýr að ytri aðgerðum og er skilgreint sem barátta múslima gegn trúleysingjum.
Hið smærra jihad er grundvöllur að ýmsum stríðsreglum sem múslimar eiga að fylgja ef þeim stafar ógn af völdum trúleysingja. Meðal annars tala reglurnar um að gefa verði óvininum tækifæri til að snúast til íslams, ekki megi drepa konur og börn óvinarins og að ýmsum boðum og bönnum verði að fylgja í meðferð stríðsfanga. Jafnframt tekur kóraninn fram að stríðsmenn sem láta lífið undir formerkjum jihads fái umsvifalaust greiðan aðgang að himnaríki og þurfi ekki að bíða fram að heimsendi líkt og aðrir.
Umdeilt er meðal íslamskra fræðimanna hvort beita má hinu smærra jihadi í sókn gegn trúleysingjum eða hvort eingöngu má vísa til þess í sjálfsvörn gegn innrásarmönnum. Vers kóransins stangast hvert á við annað hvað þetta varðar og því hafa fjölmargar mismunandi túlkanir á beitingu jihads verið lagðar fram í gegnum aldirnar. Frá 19. öld lýstu ýmsir múslimar oft yfir jihadi til þess að hvetja til andspyrnu gegn nýlenduyfirráðum vesturlanda.
Síðasta skiptið sem löggildur kalífi lýsti yfir jihadi var árið 1914 þegar Mehmed 5. Tyrkjasoldán lýsti yfir heilögu stríði gegn bandamönnum í fyrri heimsstyrjöldinni. Þessi yfirlýsing var pólitískt útspil sem Tyrkir vonuðust til að myndi fá múslima sem byggju innan landsvæðis bandamannaríkjanna til að rísa upp gegn nýlenduherrum sínum. Þetta rættist ekki og yfirlýsing soldánsins hafði engin marktæk áhrif á stríðið. Fæstir múslimar tóku alvarlega þá hugmynd að þátttaka í stríði milli kristinna þjóða gæti talist heilagt stríð.
Posur
Posur (fræðiheiti: Didelphis) eru ættkvísl pokarotta.
Við hættumörk
thumb|right| Við hættumörk er lýsing á ástandi stofns í flokkunarkerfi Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna - IUCN. Taldar eru líkur á því að tegundir í þessum flokki muni lenda í hættuflokki í náinni framtíð. Við matið er stuðst við sömu mælikvarða og þá sem ákvarða hvort tegund telst vera í hættu, t.d. samdráttur búsvæða eða fækkun einstaklinga. Samtökin leggja áherslu á reglulegt eftirlit með tegundum í þessum flokki. Eftir 2001 voru tegundir sem áður hefðu flokkast sem „háðar verndarsvæðum“ settar í þennan flokk.
Ætt (flokkunarfræði)
thumb|150 px Ætt er flokkunarfræðilegt hugtak sem lýsir hóp dýra sem öll tilheyra sama ættbálki. Innan hverrar ættar geta verið mismunandi ættkvíslar.
Íslensk aurafrímerki
Aurafrímerkin voru Íslensk frímerki sem voru notuð á árunum 1876-1902. Þau tóku við af skildingafrímerkjunum 1. ágúst 1876. Ekki voru öll aurafrímerkin gefin út á sama tíma, heldur á misjöfnum tímum eftir þörfum. Hefðbundið er að skipta aurafrímerkjunum í eftirfarandi flokka.
Fíntökkuð aurafrímerki
Mynd:u0008_litid.jpg Mynd:u0009_litid.jpg Mynd:u0010_litid.jpg Mynd:u0011_litid.jpg Mynd:u0012_litid.jpg Mynd:u0013_litid.jpg Mynd:u0014a_litid.jpg Mynd:u0014b_litid.jpg Mynd:u0015a_litid.jpg Mynd:u0015b_litid.jpg 120px Mynd:u0017_litid.jpg Mynd:u0018_litid.jpg Mynd:u0019_litid.jpg
Gróftökkuð aurafrímerki
Mynd:u0020_litid.jpg Mynd:u0021_litid.jpg Mynd:u0022_litid.jpg Mynd:u0023_litid.jpg Mynd:u0024_litid.jpg Mynd:u0025_litid.jpg Mynd:u0026_litid.jpg Mynd:u0027_litid.jpg Mynd:u0028a_litid.jpg Mynd:u0028b_litid.jpg Mynd:u0029_litid.jpg Mynd:u0030_litid.jpg Mynd:u0031_litid.jpg
Fíntökkuð aurafrímerki þjónusta
Mynd:t0004_litid.jpg Mynd:t0005_litid.jpg Mynd:t0006a_litid.jpg Mynd:t0006b_litid.jpg Mynd:t0007_litid.jpg Mynd:t0008_litid.jpg Mynd:t0009_litid.jpg
Gróftökkuð aurafrímerki þjónusta
Mynd:t0010_litid.jpg Mynd:t0011_litid.jpg Mynd:t0012_litid.jpg Mynd:t0013_litid.jpg Mynd:t0014_litid.jpg
Eplaþyrnir
Eplaþyrnir (fræðiheiti: Crataegus azarolus) er tegund af þyrnaættkvísl sem var lýst af Carl von Linné.
Undirtegundir
Tegundin skiftist í eftirfarandi undirtegundir:
Gleymið ekki bílstjóranum
Gleymið ekki bílstjóranum (Don't forget the driver) er bresk grínþáttaröð gefin út af BBC Two árið 2019. Höfundar þáttanna voru Tim Crouch og Toby Jones.
Pseudotsuga
Pseudotsuga er ættkvísl af sígrænum barrtrjám í undirættinni Laricoideae. Hann er algengur í vesturhluta Norður-Ameríku og er mikilvæg uppspretta timburs. Fjöldi tegunda hefur verið umdeildur, en tvær í vestur Norður-Ameríku og tvær til fjórar í Austur-Asíu eru yfirleitt samþykktar. Grasafræðingar 18du aldar voru í vandræðum meða að staðsetja tegundirnar í ættkvísl vegna líkinda við betur þekktar ættkvíslir; þær hafa verið flokkaðar sem Pinus, Picea, Abies, Tsuga, og jafnvel Sequoia. Vegna einkennandi könglanna voru þær að lokum settar í sjálfstæða ættkvísl Pseudotsuga (þýðir fölsk þöll) af franska grasafræðingnum Carrière 1867. Stundum er það skrifað sem Pseudo-tsuga.
Lýsing
Pseudotsuga eru meðalstór til einstaklega stór sígræn tré, 20 til 120m há (þó að eingöngu stranddöglingur nái slíkri hæð). Barrnálarnar eru flatar og mjúkar, 2 til 4 sm langar, og líkjast þinnálum, eru stakar í stað knippa, og vaxa um allann sprotann sem getur hjálpað við að greina ættkvíslina. Kvenkönglarnir eru hangandi, með köngulskeljar sem sundrast ekki (ólíkt þin), og einkennandi er flipi með þremur totum sem er á hverri köngulskel (hún líkist neðri hluta músar, með afturlappir og skott).
Tegundir og afbrigði
Allar aðrar tegundirnar eru með takmarkaða útbreiðslu og lítið þekktar utan heimkynna sinna þar sem þær eru sjaldgæfar og dreifðar í blönduðum skógum; allar eru með slaka verndunarstöðu. Flokkun asísku tegundanna er enn umdeild, en nýlegusta flokkunin viðurkennir fjórar tegundir: þrjár kínverskar og eina japanska. Kínversku tegundirnar þrjár hafa sitt á hvað verið taldar afbrigði af P. sinensis eða verið skift upp í fleiri tegundir og afbrigði. Í núverandi flokkun er kínversku tegundinni P. sinensis skift niður í tvö afbrigði: var. sinensis og var. wilsoniana.
Þóra Friðriksdóttir
Þóra Friðriksdóttir (f. 26. apríl 1933 - 12. maí 2019) var íslensk leikkona.
Handknattleiksárið 1953-54
Handknattleiksárið 1953-54 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1953 og lauk sumarið 1954. Ármenningar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki en Fram sigraði kvennaflokki. Íslendingar léku enga landsleiki á tímabilinu.
1. deild
Ármenningar urðu Íslandsmeistarar. Keppt var í sex liða deild með einfaldri umferð. Víkingur féll í 2. deild á markatölu.
2. deild
Þróttur fór með sigur af hólmi og tryggði sér sæti í 1. deild. Keppt var í þriggja liða deild með einfaldri umferð, auk gestaliðs. Góðtemplarastúkan Sóley frá Reykjavík tók þátt í mótinu sem gestur. Liðið tapaði öllum leikjum sínum, en úrslitin voru ekki talin með við lokaniðurröðun.
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna fimmta árið í röð. Leikin var einföld umferð í sex liða deild.
Landslið
Engir formlegir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
Afró-Evrasía
thumb|300px|right|Afró-Evrasía auk nærliggjandi [[eyja.]] Afró-Evrasía, sjaldnar nefnd Afrasía eða Evrafrasía eru orð sem eru notuð til að lýsa landmassa Evrasíu og Afríku sem einu meginlandi. Á þessu landsvæði búa um 85% af jarðarbúum (um 5,7 milljarðar manns).
Nada Surf
Nada Surf er bandarísk rokk-hljómsveit, sem leikur öðruvísi rokk. Hún er stofnuð árið 1992 í New York og samanstendur af Matthew Caws á gítar og söng, Ira Elliot á trommum og Daniel Lorca á bassa. Þekktust er hljómsveitin fyrir lag sitt Popular frá árinu 1996, sem og plötuna Let Go frá 2003.
Ásgrímur Jónsson
Ásgrímur Jónsson (fæddur í Suðurkot í Rútsstaðahverfi í Flóa 4. mars 1876 – dáinn 5. apríl 1958) var íslenskur listmálari og fyrstur íslenskra málara til að gera myndlistina að aðalstarfi. Hann nam við Konunglega listaháskólann í Kaupmannahöfn á árunum 1900–1903 og ferðaðist víða að námi loknu. Hann er frægastur fyrir landslagsmyndir sínar þó svo að á löngum ferli hafi stefnur og áherslur hjá honum breyst.
Afró-Evrasía
Venjulega er landmassinn talinn skiptast í tvennt við Súesskurðinn í Evrasíu annars vegar og Afríku hins vegar, en fyrrnefndi landmassinn skiptist í Evrópu annars vegar og Asíu hins vegar. Einnig er hægt að skipta Afró-Evrasíu í Evrasíu-Norður-Afríku og Afríku sunnan Sahara af menningarlegum ástæðum.
Ásgrímur Jónsson
Ásgrímur dvaldi eftir 1940 oft í Húsafelli á sumrin og eru margar myndir hans tengdar staðnum. Núverandi kirkja í Húsafelli var byggð eftir hugmynd Ásgríms. Hann var jarðsettur í Gaulverjabæjarkirkjugarði
Fljúgandi furðuhlutur
thumb|Fljúgandi furðuhlutur yfir [[New Jersey árið 1952.]] Fljúgandi furðuhlutur (skammst. FFH) eða fljúgandi diskur er óútskýranlegt fyrirbæri, sem sést á sveimi á himninum eða á ratsjá. Fljúgandi furðuhlutir, oft disklaga, koma fyrir í vísindaskáldskap og eru þá yfirleitt farartæki vitsmunavera frá öðrum hnöttum.
Afró-Evrasía
Jarðfræðingar telja að Afró-Evrasía verði að risameginlandi þegar Afríka sameinast Evrópu. Talið er að þetta muni gerast á næstu 600.000 árum en þá mun syðsti tangi Spánar snerta Afríku. Þegar það gerist lokast Miðjarðarhafið af frá Atlantshafi og verður að stærsta stöðuvatni heims. Þá er talið að meginlönd Afríku og Evrópu nái alveg saman á næstu 50 milljónum ára þannig að Miðjarðarhafi hverfi en í staðinn myndist nýir fjallgarðar á mótum meginlandann, líkt og Himalajafjöllin í Asíu.
Fljúgandi furðuhlutur
Engar sannanir eru til fyrir því að fljúgandi furðuhlutir séu einhverskonar farartæki eða hlutir sem ekki sé hægt að skýra út með eðlilegum hætti.
1871
Árið 1871 (MDCCCLXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Evangeline Lilly
Nicole Evangeline Lilly (fædd 3. ágúst 1979) er kanadísk leikkona sem þekktust er fyrir hlutverk sitt sem Kate Austen í Lost sjónvarpsseríunni.
Alnus × hanedae
Alnus × hanedae er elriblendingur sem var fyrst lýst af Suyinata. Það er ættað frá Japan. Þetta er blendingur Alnus firma × Alnus sieboldiana.
Rhytisma americanum
Rhytisma americanum er sveppategund sem leggst á blöð amerískra hlyntegunda. Eru það helst Acer rubrum og Acer saccharinum.
Udinese Calcio
Heimavallarbúningur þess er röndótt treyja svört og hvít, með svörtum stuttbuxum og hvítum sokkum. Udinese á marga stuðningsmenn í Friuli og svæðinu þar í kring. right|thumb|150px|Sóknarmaðurinn [[Antonio Di Natale var fyrirliði Udinese á árunum 2007-2016]]
WebKit
thumb|right|Merki WebKit WebKit er myndsetningarvél fyrir myndsetningu vefsíðna. Safari-vafrinn frá Apple notar hana og Google Chrome -vafrinn notaði vélina fram að útgáfu 27. WebKit er skrifað í C++ en hjúpað með Objective-C-forritunarviðmóti í stýrikerfum Apple.