cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dortmund
Siðaskipti og stríð
thumb|Dortmund í lok 16. aldar eða í upphafi 17. aldar 1523 barst lúterstrú til Dortmund. Í fyrstu var hún litin hornauga og fordæmd. En smátt og smátt skiptust borgarbúar í tvo hópa, þar til predikun nýju trúarinnar var leyfð 1533. Siðaskiptin gengu þó hægt fyrir sig. Í borginni störfuðu báðar stóru kirkjunnar hlið við hlið í lengri tíma. 1543 var stofnaður framhaldsskóli (Archigymnasium) í borginni, en það var fyrsti skólinn þar sem ekki var starfræktur á vegum kirkjunnar. Skóli þessi varð brátt að þekktu menntasetri í ríkinu. Með tilkomu hans og trúfrelsisyfirlýsingu keisarans frá 1555 (Augsburger Religionsfrieden) náði lúterska kirkjan yfirhöndinni í borginni. Í upphafi 30 ára stríðsins var borgin orðin lútersk með öllu. Hún reyndi að halda hlutleysi í stríðinu og bannaði borgarbúum að berjast sem leiguliðar. 1628 birtist hins vegar Tilly herforingi við borgardyrnar. Af mikilli diplómatískri snilld náði borgarráð að semja við hann um að þyrma borginni. Keisaraherinn sat hins vegar víða í nágrenninu og olli miklum skaða. Ári síðar krafðist Ferdinand II keisari að borgin gengi kaþólsku kirkjunni aftur á hönd. Borgin náði að tefja slíka framkvæmd fram á næsta ár, 1630, en þá gekk Gústaf Adolf II Svíakonungur á land í ríkinu og barðist með lúterstrúarmönnum. Þessi atburður veitti Dortmund hins vegar aðeins gálgafrest. 1632 var hún enn hlutlaus og lútersk er Gottfried Heinrich zu Pappenheim herforingi keisarahersins settist um borgina í júlí og lét skjóta á hana með fallbyssum. Þá féll borgin. Hluti keisarahersins dvaldi í Dortmund í heilt ár. Þá hertók landgreifinn Vilhjálmur frá Hessen borgina. Aftur sat keisaraherinn um borgina 1635-36 og skaut á hana í heila viku. Vilhjálmur yfirgaf þá Dortmund og við það féll borgin aftur í hendur kaþólikka. Efnahagurinn hrundi og borgin varð fátæk. Hún gat ekki greitt keisaranum stríðsskaðabæturnar sem hann lagði á hana. Þegar stríðinu lauk 1648 var borgin enn hersetin, fyrst af kaþólikkum, síðar af Svíum. Síðustu hermennirnir yfirgáfu borgina ekki fyrr en 1650, sem þá var í rústum. Aðeins 2.000 manns bjuggu þar og aðeins 300 hús stóðu uppi. Verslunin var hrunin. Dortmund var aðeins fátæk smáborg í ríkinu og var í meira en öld að jafna sig eftir efnahagsáfallið.
Nýrri tímar
thumb|Frakkar marsera um götur Dortmund eftir tap Þjóðverja í heimstyrjöldinni fyrri 1803 voru Frakkar í héraðinu og leystu fríborgarstatus Dortmund upp. Hún varð þá hluti af furstadæminu Óraníu-Nassau. Þremur árum síðar innlimuðu Frakkar borgina. Eftir fall Napoleons ákvarðaði Vínarfundurinn að Dortmund skyldi tilheyra héraðinu Vestfalíu. Með tilkomu skipaskurðarins Dortmund – Ems 1899 upplifði borgin sitt annað blómaskeið, enda iðnbyltingin þá vel á veg komin. Borgin stækkaði mjög og fór íbúafjöldinn yfir 100 þús. fyrir aldamótin. Með innlimun nágrannabæja og sveitarfélaga í upphafi 20. aldar varð Dortmund að stórborg. Hún varð fyrir milum loftárásum í heimstyrjöldinni síðari. Síðustu árásirnar voru gerðar 12. mars 1945. Það var mesta loftárás stríðsins á þýska borg og eyðilagðist um 70% borgarinnar. Bandaríkjamenn hertóku Dortmund 13. apríl og skiluðu henni til Breta, enda var hún á hernámssvæði þeirra. Í upphafi hreinsunarstarfsins kom til tals að byggja miðborgina ekki upp á ný, sökum þess hve skemmd hún var. En það var gert, enda varð Dortmund að mikilvægri iðnaðarborg eftir stríð. Eftirspurnin eftir stáli var mikil og brátt varð Dortmund að mestu iðnaðarborg Ruhr-héraðsins. Eftirsóknin minnkaði þó með tímanum, eftir því sem eftirspurnin eftir áli varð meiri. Iðnaðurinn minnkaði í lok aldarinnar og 2001 lokaði síðasta stálverksmiðjan í borginni.
Viðburðir
thumb|Hæsta jólatré heims á jólamarkaði í Dortmund Alþjóðlegir menningardagar í Dortmund er ein mesta listahátíð Þýskalands. Hér er um röð viðburða að ræða, allt frá tónleikum, leiksýningum, götuleikum og fjölda annarra viðburða og sýninga. Hátíðinni var hleypt af stokkunum 1957 og er haldin annað hvert ár.
Safnanótt (Dortmunder Museumsnacht) er annar stór menningarviðburður, en þá fara fram sýningar á um 60 stöðum í borginni. Þá eru á dagskrá sérstakir barnaviðburðir.
Jólamarkaðurinn í Dortmund er einn sá stærsti í Þýskalandi með rúmlega 300 sölubásum. 3,6 milljónir manna sækja markaðinn heim. Einkennandi fyrir þennan jólamarkað er 45 metra hátt jólatré sem sett er saman úr 1.700 smærri barrtrjám. Markaðsstjórar kalla tréð hæsta jólatré heims. Tréð skartar 44 þús perur.
Juicy Beats er eins dags tónlistarhátíð sem orðin er mjög vinsæl, bæði innanlands sem utan. Hér er mest megnis um raftónlist að ræða, en á seinni árum hafa aðrar jaðartónlistarstefnur einnig fengið að njóta sín. Rock in den Ruinen er önnur tónlistarhátíð helguð rokktónlist. Mayday er enn ein tónlistarhátíð helguð teknótónlist. Hún er haldin innandyra.
Íþróttir
Sex daga kappið er vinsæl hjólreiðakeppni sem fram fer á sex dögum. Hér er um liðakeppni að ræða og er keppt á innanhús brautum. Keppninni hefur verið hætt tímabundið í Dortmund.
Vinabæir
Dortmund viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Frægustu börn borgarinnar
thumb|Hafnarhúsið
Byggingar og kennileiti
thumb|Haus Bodenschwingh
Carolus Linnaeus
thumb|right|Málverk af Linné eftir [[Alexander Roslin frá 1775. ]] Carolus Linnaeus eða Carl von Linné (23. maí 1707 – 10. janúar 1778) var sænskur grasafræðingur og læknir sem lagði grunninn að nútímaflokkunarfræði lífvera. Hann er líka álitinn einn af upphafsmönnum vistfræðinnar og mikilvægur boðberi upplýsingarinnar á Norðurlöndum.
Hann lærði grasafræði við Háskólann í Lundi og varð sannfærður um að lykillinn að flokkun blóma lægi í fræflum og frævum þeirra. Um þetta skrifaði hann ritgerð sem varð til þess að hann fékk stöðu aðstoðarprófessors við háskólann. Hann fékk styrk til rannsókna í Lapplandi, sem þá var að miklu leyti ókannað, og ritaði eftir þá reynslu bókina Flora Lapponica, sem kom út árið 1737.
Eftir þetta flutti Linné til Hollands þar sem Jan Frederik Gronovius sýndi honum drög sín að bók um flokkunarfræði, Systema Naturae. Í bókinni voru langar latneskar lýsingar, sem notaðar voru á þeim tíma, svo sem „physalis amno ramosissime ramis angulosis glabris foliis dentoserratis“, styttar í tveggja nafna kerfi þar sem fyrra nafnið átti við ættkvísl og það síðara við tegund: Physalis angulata. Slíkt tveggja nafna kerfi höfðu Bauthin-bræður, Gaspar og Johann Bauthin, fyrst notað 200 árum fyrr, en það var Linné sem gerði notkun þess almenna meðal líffræðinga.
Linné giftist 1739 og tveimur árum síðar fékk hann stöðu við læknisfræðideild Uppsalaháskóla, en skipti fljótlega yfir í stöðu innan grasafræðinnar. Hann hélt áfram vinnu sinni við flokkun lífvera og færði sig út í flokkun spendýra og steinda.
Árið 1757 aðlaði Adolf Friðrik Svíakonungur hann og tók hann þá upp nafnið „von Linné“. Faðir hans, sem var prestur, hét upphaflega Nils Ingemarsson en hafði tekið upp eftirnafnið Linnaeus (linditré) eftir ættaróðalinu Linnegård þar sem honum þótti það betur hæfa presti.
Silfurkórinn - Rokk-rokk-rokk
Silfurkórinn - Rokk-rokk-rokk er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1979. Á henni syngur Silfurkórinn dægurlagasyrpur. Hljóðritun fór fram hjá Tóntæki. Tæknimaður: Sigurður Árnason. Hljóðblöndun: Sigurður Árnason og Magnús Ingimarsson. Ljósmyndir af Silfurkórnum á plötuumslagi tók Stúdíó 28 í hinu vinsæla veitingahúsi Þórscafé í Reykjavík. Textasetning á plötuumslagi: Prentstofan Blik. Prentun umslags: Grafík hf.
Söngvarar í Silfurkórnum:
Albert Pálsson, Alfred W. Gunnarsson, Ásthildur Jónsdóttir, Eiríkur Helgason, Elín Sigmarsdóttir, Guðrún Andrésdóttir, Halldór Torfason, Hannes Sigurgeirsson, Ingibjörg R. Guðjónsdóttir, Jóhanna Sveinsdóttir, Kjartan Jóhannsson, Kristín Þórisdóttir, Linda Leifsdóttir, Magnús Magnússon, María Pálmadóttir, Sigríður Sigurðardóttir, Sigrún Hákonardóttir, Sigrún Magnúsdóttir, Sigtryggur Jónsson og Viðar Gunnarsson
La Lumière de Bornéo
La Lumière de Bornéo (Íslenska Bjarminn frá Borneó) er tíunda bókin í ritröðinni Sérstakt ævintýri um Sval... (franska Série Le Spirou de…) þar sem ýmsir listamenn fá að spreyta sig á að semja ævintýri um Sval og Val, sem þó teljast ekki hluti hinnar opinberu ritraðar. Bókin kom út árið 2016. Höfundur og teiknari hennar eru Belgarnir Zidrou og Frank Pé.Bókin hefur enn ekki komið út á íslensku.
Söguþráður
Bókin hefst á forsögu í afrískum frumskógi. Dýraljósmyndari með smábarn í för með sér reynir að ná mynd af fágætum hvítum ókapa en er myrtur af veiðiþjófum. Afdrif barnsins eru á huldu.
Blaðamennirnir Svalur og Valur eru staddir á ritstjórnarskrifstofu og fá að vita að grein þeirra um umhverfisspjöll í Palombíu gæti komið illa við auglýsendur blaðsins. Valur kippir sér lítið upp við tíðindin en Svalur bregst ókvæða við og segir upp störfum. Þeir rífast heiftarlega.
Svalur nýtur lífsins í atvinnuleysinu. Hann rekur augun í auglýsingaspjald frá fjölleikahúsi, þar sem Nói (úr sögunni um Apana hans Nóa) er dýratemjari. Svalur heldur til fundar við þennan gamla vin sinn, sem jafnframt er að taka á móti Fauvette, uppreisnargjarnri táningsdóttur sinni. Samband þeirra feðgina er stirt, því þótt Nói sé snillingur í að umgangast dýr er hann afleitur í mannlegum samskiptum. Úr verður að stúlkan dvelst heima hjá Sval og Val. Erfið samskiptin við föðurinn og áföll í fortíðinni hvíla þungt á henni. Hún reynist vera barnið sem nærri var drepið af veiðiþjófunum í sögubyrjun.
Svalur og Fauvette fylgjast með magnaðri fjölleikahússýningu Nóa og dýranna hans, þar á meðal gamals órangútan-apa sem reynist afbragðsmálari og höfundur hinna dularfullu málverka. Hinn ófyrirleitni stjórnandi fjölleikahússins hyggst selja verk hans hæstbjóðanda. Tveir milljónamæringar bítast um verkin. Annar rænir apanum, sem reynir að stinga af en hrapar til bana á flóttanum.
Svalur og Valur ná aftur fullum sáttum, eftir að sá síðarnefndi segir einnig upp á blaðinu eftir að ritstjórinn neitar að birta frétt hans um sveppagróðurinn dularfulla sem ógnar öllu lífi. Svalur, Valur og Fauvette uppgötva að hin heillandi málverk órangútans áttu í raun að mynda eitt heildstætt verk. Þau raða þeim upp og Fauvette, sem hafði náð sérstökum tengslum við apann, nær að ljúka verkinu. Útkoman lætur engan sem það sér ósnortinn og augu mannkyns opnast fyrir því að menn og dýr þurfi að lifa í sátt og samlyndi í náttúrunni. Vitundarvakningin hefur þæt óvæntu afleiðingar að sveppagróðurinn skuggalegi hverfur eins og dögg fyrir sólu. Sögunni lýkur á að Fauvette og Nói ná fullum sáttum og halda á braut með fullan bíl af dýrum.
Gyðingahatur
thumbnail|Málverk frá [[miðaldir|miðöldum sem sýnir Gyðinga brennda á báli í Svartadauða. Gyðingum var þá skylt að bera sérstaka hatta og skildi]] Gyðingahatur er andúð, fordómar, mismunun og ofsóknir á hendur Gyðingum sem þjóð, þjóðfélagshóp, trúfélagi eða kynþætti. Nasismi var stjórnmálastefna, sem grundvallaðist á gyðingahatri og stefndi að útrýmingu gyðinga. Helförin var skipulögð tilraun til þess að hrinda þeirri stefnu í framkvæmd.
Judenhass (Gyðingahatur) var notað fyrst af þýskum vísindamönnum árið 1873 til að lýsa slíku hatri. Ásakanir í garð gyðinga hafa verið alt frá að bera svarta dauða til landsins og bera undirróður gegn kristinni til að bendla þá við kommúnisman og stórglæpi hans og reka skipulagða brotastarfsemi.
Listi yfir leiðarstjörnur
thumb|right|Kort sem sýnir leiðarstjörnur á norðurhveli jarðar Leiðarstjörnur geta verið stjörnur eða plánetur sem notaðar eru fyrir staðarákvörðun í stjarnsiglingafræði. Af þeim um 6000 stjörnum sem sýnilegar eru á himinhvolfinu hafa stofnanirnar Nautical Almanac Office og US Naval Observatory valið 57 stjörnur sem henta til staðarákvörðunar vegna staðsetningar og birtustigs, auk Pólstjörnunnar. Staða þessara stjarna miðað við dagsetningu og tíma dags er gefin út árlega í almanakinu Nautical Almanac. Frá 1958 hafa stofnanirnar gefið almanakið út í sameiningu. Þessar leiðarstjörnur eru dreifðar um 38 stjörnumerki og ná frá 70° suðlægrar breiddar að 89° norðlægrar breiddar. Margar af þessum stjörnum eru þekktar leiðarstjörnur frá fornu fari.
Tafla
Í fyrsta dálki er talan sem notuð er í ýmsum útgáfum til að einkenna viðkomandi stjörnu. Þar á eftir kemur almennt heiti, síðan Bayer-heiti og síðan merking nafnsins. Þá kemur staðsetning stjörnunnar sett fram sem miðbaugshnit (tímahorn og stjörnubreidd) og þar á eftir birtustig hennar.
Skáleyjar
Skáleyjar eru innsti hluti svonefndra Inneyja sem aftur teljast til Vestureyja Breiðafjarðar og Flateyjarhrepps. Nú í dag eru eyjarnar hluti af Reykhólahreppi. Auk Skáleyja teljast til Inneyja, Hvallátur, Sviðnum og Svefneyjar. Af þessum eyjum eru Skáleyjar innstar og næst landi. Skáleyjum tilheyra um 160 eyjur og þegar sem flest var fólkið í eyjunni voru þar fimm ábúendur. Upphaflega voru ábúðarpartarnir fjórir og báru nöfnin Norðurbær, Ytribær, Efribær og Innribær en voru svo sameinaðir í tvo jafn stóra jarðarparta. Auk þessarar skiptingar á jörðinni sjálfri voru heimili gamals fólk sem lifði af eignum sínum og svokallaðar þurrabúðir þar sem heimilismenn stunduðu sjósókn og höfðu lifibrauð af því meðan fiskimiðin gáfu af sér.
Skáleyjar hafa að öllum líkindum verið byggðar frá fyrstu tíð en ekki er minnst á þær í neinum fornritum nema Sturlungu. Þar kemur þó ekki fram að Skáleyjar séu í byggð heldur eru þær bara nefndar sem eign stórhöfðingja og í raun ekki vitað hvenær þær byggðust fyrst þó menn telji að það hafi verið fljótlega eftir landnám.
Í Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns frá 1703 kemur fram að verðgildi jarðarinnar hafi þá verið 40 hundruð, en verðgildi eða dýrleiki eins og það var nefnt var mælt í hundruðum. Meðalbújörð á Íslandi var 20 hundruð en óðalsjörð 60 hundruð eða meira. Jörðin Skáleyjar var leigujörð, eigendur hennar voru börn Þorsteins Þórðarsonar frá Skarði. Ábúendur í Skáleyjum á þessum tíma voru fjórir. Leigukúgildi voru í heild átta og var leigan borguð í æðardún. Heildarleigan átti að vera 30 fjórðungar af æðardún sem samsvarar 150 kg en hver fjórðungur er um 5 kg..
Pétur kanína og vinir hans
thumb|right|Pétur kanína Pétur kanína og vinir hans eru breskir teiknimyndaþættir byggðir á bókum Beatrix Potter um Pétur kanínu. Þættirnir voru framleiddir af TVC London fyrir bókaforlagið Frederick Warne & Co í samstarfi við BBC og japönsku framleiðslufyrirtækin Pony Canyon og Fuji Television. Þeir voru frumsýndir á BBC frá 1992 til 1995. Þættirnir eru níu talsins og byggja hver á einni eða tveimur bókum eftir Potter. Hver þáttur er 24 mínútur að lengd.
Póstþjónusta
thumb|200px|Íslenskur póstkassi.
Póstþjónusta felur í sér sendingu á bréfum og bögglum gegn greiðslu bæði innanlands og utan. Alþjóðapóstsambandið heldur utan um þær reglur og reglugerðir sem koma að póstþjónustu á alþjóðavísu.
Almennur bréfapóstur
Almennur bréfapóstur er þannig gerður hann er undir 2 kg. Á Íslandi er miðað við að slíkar sendingar komist inn um bréfalúgur. Oftast bera bréfberar út almennan bréfapóst og stinga honum yfirleitt inn um bréfalúgur eða setja í þar til gerða póstkassa á áfangastað þar sem pósturinn bíður viðtakanda. Einnig er hægt að leigja pósthólf á pósthúsum þar sem bréfasendingar eru geymdar þar til viðtakandi sækir þær. Þjónusta í almennum bréfapósti undir ákveðinni stærð og þyngd er oft ríkisrekin.
Ábyrgðarpóstur
Ábyrgðarpóstur er rétt eins og almennur bréfapóstur undir 2 kílógrömmum og er aðeins afhentur gegn undirskrift. Hver sending er skráð með sérstöku raðnúmeri og þannig er ábyrgðarpóstur rekjanlegur.
Pakkar
Pakkar eru skilgreindir sem sendingar yfir 2 kg og fá rétt eins og ábyrgðarpóstur sérstakt raðnúmer sem gerir þá rekjanlega. Þeir eru afhentir viðtakanda á áfangastað eða sóttir á viðkomandi pósthús.
Flugpóstur og sjópóstur
Flugpóstur (par avion) er fluttur með flugi á milli landa á meðan sjópóstur (par bateau) er fluttur með skipi sömu leið. Burðargjald er hærra með flugpósti en aftur á móti eru sendingar fljótari á leiðinni en með sjópósti.
Móttökukvittun
Móttökukvittun er hægt að láta fylgja með skráðum sendingum (ábyrgðarpósti og pökkum) en hún er skrifleg staðfesting á að viðtakandi hafi fengið sendinguna. Sendandi fyllir út upplýsingar um heimilisfang sitt og fleira og viðtakandi skrifar undir viðeigandi reit við móttöku. Kvittunin er svo send aftur til viðtakanda.
Brothætt (cotis fragile)
Brothættar pakkasendingar eru sérstaklega merktar með mynd af vínglasi og fá sérstaka meðferð til að koma í veg fyrir að innihaldið brotni.
Póstkrafa (remboursment)
Innanlands og á milli sumra landa er hægt að bjóða upp á póstkröfusendingar. Þegar viðtakandi tekur við sendingunni greiðir hann fyrir hana og póstþjónustan leggur upphæðina inn á bankareikning sendanda innan þriggja daga.
Greiðsla
Hægt er að staðgreiða eða skuldfæra sendingarkostað þegar sendingar eru póstlagðar en algengt er að nota frímerki sem límd eru á póstsendingar til að greiða fyrir póstþjónustu. Þau er bæði hægt að kaupa fyrirfram og um leið og sending er póstlögð. Viðkomandi póstþjónusta stimplar svo frímerkin til að ógilda þau. Mörg fyrirtæki og stofnanir sem senda mikið magn af pósti í einu nota einnig þar til gerðar frímerkingavélar til að vigta og stimpla sínar póstsendingar og telst þá burðargjaldið vera greitt.
Önnur þjónusta
Í mörgum ríkjum t.d. Lúxemborg er sinnir sama stofnunin póst- og símaþjónustu. Auk þess bjóða sumar póstþjónustur upp á bankaþjónustu.
Landsbankinn
Landsbankinn hf. er íslenskur viðskiptabanki sem tók til starfa í núverandi mynd þann 9. október 2008. Rætur bankans ná þó allt aftur til ársins 1886 þegar Landsbanki Íslands hóf starfsemi sína.
Landsbanki Íslands (1886–2008)
Landsbanki Íslands var stofnaður 18. september 1885 en hóf starfsemi sína 1. júlí 1886. Bankinn var því elsti banki Íslands. thumb|Landsbankinn við [[Austurstræti um 1915.]] Bankinn var fyrst staðsettur í Bankastræti í Reykjavík og voru þá þrír starfsmenn í hlutastarfi skipaðir af landshöfðingja. Þann 19. apríl 1887 var Landsbankinn sameinaður Sparisjóði Reykjavíkur. Á fyrstu fimm árum starfseminnar lánaði bankinn ríflega eina milljón króna. Árið 1893 sagði Lárus E. Sveinbjarnason, yfirdómari, starfi sínu lausu, en hann var fyrsti bankastjóri Landsbankans. Sex sóttu um starfið en þeir voru séra Arnljótur Ólafsson, Kristján Ziemsen kaupmaður, Sighvatur Bjarnason bankabókari, Sigurður Briem cand. polit og Tryggvi Gunnarsson kaupstjóri sem var ráðinn. Árið 1896 keypti Landsbankinn töluvert landsvæði í miðbænum til undirbúnings fyrir byggingu stórhýsis á þess tíma mælikvarða.
Ári seinna var kvartað yfir Tryggva Gunnarssyni bankastjóra á Alþingi. Hann var gagnrýndur fyrir að vera bankastjóri, þingmaður og standa í útgerð þilskipa allt í senn. Landshöfðingi vísaði gagnrýninni á bug enda hafði hagur bankans vænkað síðan Tryggvi hóf þar störf. Í ágúst 1899 var byggingu nýs Landsbankahús lokið og flutti bankinn aðsetur sitt í hið nýja hús á horni Austurstrætis og Pósthússtrætis. Innflutt danskt vinnuafl sá um smíði hússins og umsjón með verkinu hafði Valdemar Baldt, sonur F. Baldt sem sá um byggingu Alþingishússins. thumb|Landsbankinn við [[Austurstræti í dag.]] Árið 1901 var deilt um tillögu á Alþingi um stofnun nýs einkabanka. Valtýingar vildu bankann en heimastjórnarmenn ekki og hjá því var komist að Landsbankinn yrði lagður niður. Árið 1902 opnaði Landsbankinn fyrsta útibú sitt á Akureyri. Í samvinnu við Oddfellowregluna gaf Landsbankinn út sérmerkta sparibauka gerða úr kopar sem kallaðir eru Oddfellowbaukar. Næsta ár opnaði bankinn útibú á Ísafirði en nú var líka komin samkeppni annars banka því Íslandsbanki hafði verið stofnaður og kom hann strax á fót útibúum á Akureyri, Ísafirði og Seyðisfirði. Á árunum 1907-9 kvörtuðu Íslendingar mikinn yfir háum vöxtum. Á sama tíma sérhæfði Íslandsbanki sig í útlánum til sjávarútvegs en báðir bankarnir komu að fjármögnun kaupanna á Jóni forseta, fyrsta íslenska togaranum.
Á Alþingi skipaði Björn Jónsson ráðherra nefnd til þess að rannsaka störf Tryggva Gunnarssonar bankastjóra. Björn sagði Tryggva því næst upp störfum og skipaði Björn Kristjánsson þingmann nýjan bankastjóra. Niðurstöður nefndarinnar voru þó ekki að Tryggvi hefði gerst brotlegur í starfi en þetta þótti mjög umdeilt mál og tóku sumir viðskiptavinir bankans út innistæður sínar í mótmælaskyni.
Á árunum 1927 til 1961 starfaði bankinn sem seðlabanki landsins, þar til Seðlabankinn var stofnaður 1961.
Þann 1. janúar 1998 var bankanum breytt í almenningshlutafélag og þaðan í frá var hann einkavæddur í skrefum, því ferli lauk 2003. thumb|250x250dp|Fyrra myndmerki Icesave. Í október 2006 hóf bankinn að bjóða upp á innlánsreikninga á netinu í Bretlandi og í Hollandi undir vörumerkinu Icesave. Viðskiptavinir urðu um 350 þúsund.
Geum geniculatum
Geum geniculatum er jurt af rósaætt sem finnst eingöngu á þremur fjöllum í suðurhluta Appalasíufjallgarðsins.
Landsbankinn
Landsbanki Íslands (1886–2008)
Fyrir hrunið átti Landsbanki Íslands eignir upp á 3.058 milljarða króna (desember 2007). Bankinn rak 13 útibú á höfuðborgarsvæðinu og 27 á landsbyggðinni. Bankinn stundaði sömuleiðis ýmis konar starfsemi erlendis í gegnum dótturfyrirtæki sín.
Bankinn fer í þrot (2008)
Efnahagskreppa skall á á Íslandi í byrjun 2008 og leiddi það til erfiðrar stöðu fjármálafyrirtækja. Um haustið var auðséð að íslensku bankarnir gætu ekki lengur staðið undir sér og því voru neyðarlög sett 6. október 2008 sem gáfu íslenska ríkinu víðtækar heimildir til aðgerða á fjármálamörkuðum. Stóru íslensku bankarnir þrír fóru því í greiðsluþrot.
Þann 7. október 2008 tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur bankans og stofnaði 9. október 2008 nýjan banka til að halda utan um öll innanlandsviðskipti, innlendar innistæður, og meirihluta innlendra eigna bankans. Þannig var reynt að viðhalda fjármálastöðugleika og tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi. Nýi bankinn kallaðist þá Nýi Landsbanki Íslands (NBI hf.). Allar aðrar eignir og skuldir urðu eftir í gamla bankanum og var hann settur í slitameðferð til að skipta upp eignum hans til kröfuhafa. Landsbanki Íslands er enn í slitameðferð og heitir þrotabúið nú LBI hf.
Aðaleigandi bankans þegar hann fór í þrot var Samson eignarhaldsfélag ehf. með ríflega 40% hlutdeild, eigendur þess voru í fyrstu Björgólfur Thor Björgólfsson, Magnús Þorsteinsson og Björgólfur Guðmundsson en Magnús seldi síðar sinn hlut.
Landsbankinn (2008–)
Bankinn var stofnaður í sinni núverandi mynd 9. október 2008 og heitir nú Landsbankinn eftir nafnabreytingu í apríl 2011.
Í mars 2011 sameinuðust Landsbankinn og Sparisjóður Keflavíkur. Í mars 2015 tók Landsbankinn yfir Sparisjóð Vestmannaeyja og í september 2015 tók bankinn yfir Sparisjóð Norðurlands.
Ríkissjóður Íslands á 98,2% eignarhlut í bankanum.
Ýmir
Ýmir (fornnorræna: Ymir) eða Aurgelmir er jötunn í norrænni goðafræði. Hann er fyrsti jötunninn í heiminum og eru allir jötnar frá honum komnir. Ýmir varð til þegar frost Niflheims blandaðist eldum Múspellsheims í Ginnungagapi. Einnig varð kýrin Auðhumla til þegar þetta gerðist. Auðhumla nærði Ými lengst af og runnu fjórar mjólkurár úr spenum hennar.
Eitt afkvæmi Ýmis eignaðist Bestlu Bölþórsdóttur. Hún eignaðist þrjá syni með Bori, syni Búra, sonar Auðhumlu; Óðin, Vilja og Vé. Óðinn, Vilji og Vé ákváðu síðar að skapa heiminn. Tóku þeir þá Ými, drápu hann og gerðu úr honum heiminn þannig:
Omar Khayyam
Ghiyās od-Dīn Abul-Fatah Omār ibn Ibrāhīm Khayyām Nishābūrī (farsí: غیاث الدین ابو الفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری) eða Omar Khayyam (18. maí 1048 – 4. desember 1131) var persneskt skáld, stærðfræðingur, stjarnfræðingur og heimspekingur. Rubaiyat er þekkt safn ljóða eignuð Omari.
Tungudalsvirkjun
Tungudalsvirkjun er vatnsaflsvirkjun á Vestfjörðum. Hún var stofnuð árið 2006 og afl hennar er 1000 KW. Eigandi Tungudalsvirkjunar er Orkubú Vestfjarða.
Þorsti (kvikmynd)
Þorsti er íslensk kvikmynd frá árinu 2019 sem Gaukur Úlfarsson og Steinþór Hróar Steinþórsson leikstýrðu. Björn Leó Brynjarsson skrifaði handritið. Leikarar eru meðlimir í Leikhópnum X sem hefur verið að setja inn sketsa á YouTube síðu sína.
Leikendur
Aðalhlutverk
Undirbúningur
Kvikmyndin var framleidd í kjölfarið af þáttunum Góðir Landsmenn sem sýndir voru á Stöð 2, 19. september 2019 til 24. október 2019. Þar má sjá undirbúningsferli myndarinnar.
Hönnun
Kitty von-Sometime hannaði settið. María Guðjohnsen hannaði búningana.
Eftirvinnsla
Klipping
Ágúst Bent sá um klippingu myndarinnar.
Tónlist
Davíð Berndsen gerði tónlistina fyrir kvikmyndina og hlaut myndin tilnefningu til Eddunnar 2020 fyrir Tónlist Ársins.
Daðmar
Daðmar er íslenskt karlmannsnafn.
Granada CF
Granada Club de Fútbol, S.A.D., oftast þekkt sem Granada, er Spænskt knattspyrnufélag frá Granada, í Andalúsíuhéraði. Stofnað árið 1931. Eigandi liðsins er kínverska fyrirtækið Desport, og forstjóri þess Jiang Lizhang. Félagið var stofnað 14.apríl árið 1931 undir nafninu Club Recreativo de Granada, þeir spila í La Liga. Þeir spila heimaleiki sína á Nuevo Estadio de Los Cármenes.
Sandel
Sandel er íslenskt karlmannsnafn.
.vu
.vu er þjóðarlén Vanúatú.
Tenglar
Toppdomän
6
Árið 6 (VI í rómverskum tölum) var 6. ár fyrstu aldar okkar tímatals og almennt ár sem hófst á föstudegi samkvæmt júlíanska tímatalinu. Á þeim tíma var það þekkt í Róm sem ræðismannsár Lepídusar og Luciusar Arruntiusar yngri (eða sjaldnar sem árið 759 ab urbe condita). Árið hefur verið þekkt sem árið 6 eða 6 eftir Krists burð síðan á miðöldum þegar Anno Domini-tímatalið, hið Kristna tímatal, var tekið upp í Evrópu.
Vilji (norræn goðafræði)
Vilji (fornnorræna: Vili) er sonur Bors, sonar Búra, sonar Auðhumlu í norrænni goðafræði. Bræður hans heita Óðinn og Vé. Hann tekur þátt í sköpun heims, ásamt bræðrum sínum en virðist síðan hverfa, ásamt bróður sínum Vé, að sköpun lokinni. Hann er sagður hafa gefið mönnunum gáfur og tilfinningar.
Vera má að Vilji sé annað nafn á goðinu Hæni þar sem þeir birtast í sama hlutverki í mismunandi frásögnum af sköpun mannanna.
Litskófarætt
Litskófarætt, einnig nefnd fjallagrasaætt, (fræðiheiti: Parmeliaceae eða Cetrariaceae ) er ætt fléttna. Á Íslandi vaxa um 50 tegundir af litskófarætt af 24 ættkvíslum. Ættin er stór og margbreytileg en flestar tegundirnar eru runnfléttur eða blaðfléttur.
Gró fléttna af litskófarætt eru nánast alltaf glær, sporbaugótt og einhólfa.
Tegundir á Íslandi
Tegundir á Íslandi eru um 50 af 24 ættkvíslum. Nöfn fléttna á þessum lista er tekin frá Herði Kristinssyni nema annað sé tekið fram. Listinn er líkega ekki tæmandi:
Alectoria Allantoparmelia Brodoa Bryoria Cetraria Cetrariella Cornicularia Flavocetraria Hypogymnia Melanelia Melanelixia Melanohalea Neuropogon Parmelia Parmeliopsis Platismatia Pseudodevernia Pseudophebe Tuckermannopsis Usnea Vulpicida
Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum
thumb|350px|Herjólfsdalur á Þjóðhátíð 2010 thumb|Þjóðhátíð 2022. Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum er útihátíð sem haldin er árlega í Herjólfsdal í Vestmannaeyjum um Verslunarmannahelgina. Hátíðin heitir eftir þjóðhátíðinni á þúsund ára afmæli Íslandsbyggðar 2. ágúst 1874 þegar slíkar þjóðhátíðir voru haldnar víða um land. Frá 1916 hefur hátíðin verið haldin árlega í ágústmánuði þar til 2020 og 2021 vegna heimsfaraldursins. Í upphafi 20. aldar var hátíðin fyrst og fremst íþróttahátíð þar sem keppt var í kappróðrum, glímu og fleiri íþróttum, líkt og tíðkaðist þá á þjóðhátíðum víða um land.
Fyrirrennarar þjóðhátíðar í Herjólfsdal eru kaupstefnur Vestmannaeyinga og erlendra skipa sem haldnar voru þar áður fyrr, hersýningar Heimavarnarliðs Vestmannaeyja sem haldnar voru í dalnum eftir miðja 19. öld og veislur sem Pétur Bryde kaupmaður hélt starfsfólki sínu í Herjólfsdal eftir miðja 19. öld. Pétur kostaði meðal annars endurnýjun vegarins inn í dalinn árið 1859.
Brekkusöngur
Orðið Brekkusöngur var ekki til í íslensku máli fyrr en árið 1977 þegar Árni Johnsen, fyrrverandi þingmaður bjó til orðið og hélt hinn fyrsta Brekkusöng. Var hann haldinn á Þjóðhátíð í Vestmannaeyjum í Herjólfsdal. Í kjölfarið varð Brekkusöngur að árlegum viðburði á lokakvöldi hátíðarinnar.
Pollý
Pollý er íslenskt kvenmannsnafn.
Letursveifa
Letursveifa (fræðiheiti: Sphaerophoria scripta ) er algeng flugutegund á Íslandi og áberandi með gulan og svartan lit áþekkt geitungum og býflugum. Lirfurnar éta blaðlýs, en flugurnar nærast á blómasafa og frjókornum.
Ævintýri í Maraþaraborg - Barnasaga með söngvum
Ævintýri í Maraþaraborg - Barnasaga með söngvum er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1974.
Demas
Demas er íslenskt karlmannsnafn.
Agrippa
Agrippa (1. öld) var forngrískur heimspekingur og efahyggjumaður. Hann er talinn hafa tekið saman hina fimm hætti efahyggjunnar en það voru tegundir raka sem efahyggjumenn beittu til að finna jafnvæg rök gegn hvaða annarri röksemdafærslu sem er og ná þannig fram ástandi úrræðaleysis sem leiddi til þess að þeir frestuðu dómi.
Vé
Vé er sonur Bors, sonar Búra, sonar Auðhumlu. Bræður hans heita Óðinn og Vilji. Hann tekur þátt í sköpun heims, ásamt bræðrum sínum en virðist síðan hverfa, ásamt bróður sínum Vilja, að sköpun lokinni. Spurning er hvort að Vili og Vé séu einungis sjónhverfingar Óðins líkt og Hár Jafnhár og Þriðji. Hann er sagður hafa gefið mönnunum málið og ytri skilningarvit.
Ábrystir
thumbnail|Ábrystir með kanilsykri og bláberjasósu. Ábrystir eru spónamatur sem búinn er til úr broddmjólk úr kúm en áður var sauðamjólk einnig notuð.
Broddmjólkin er misþykk, þykkust fyrsta sólarhringinn eftir burð og þá er hún yfirleitt blönduð með nýmjólk til helminga eða meira, þynnri á öðrum degi og þá er hún minna blönduð og yfirleitt þarf ekki að blanda brodd sem mjólkaður er á þriðja degi eftir burð. Þegar broddurinn er hitaður, þá ystir hann og verður stífur. Vegna þess að ekki er hægt að hræra í honum, þá þarf að setja broddinn í skál eða kastarholu, sem aftur fer ofan í stærri pott með vatni í, sem svo er settur á hellu (eða hlóðir). Þannig brenna ábrystirnar ekki við (nú á tímum er einfaldast að sleppa vatnsbaðinu og sjóða ábrystirnar í örbylgjuofni). Þær eru látnar sjóða við vægan hita þar til þær eru orðnar stífar; það getur tekið um 20 mínútur en tíminn fer þó eftir þykkt broddmjólkurinnar. Ef ábrystirnar eru soðnar of mikið springa þær gjarna (bresta) og af því er nafnið ef til vill dregið. Ábrystir eru ýmist borðaðar heitar, volgar eða kaldar. Vinsælt er að setja kanilsykur út á, en annað útákast þekkist einnig. Stundum er líka höfð saft eða sæt sósa með ábrystunum.
Íslendingar eru ekki einir um að nota brodd í matargerð; færeyskur ketilostur er til dæmis mjög áþekkur og svipaðir réttir eru gerðir um öll Norðurlönd, í Skotlandi og reyndar mun víðar. Sunnar á Bretlandseyjum þekkjast ýmsir hefðbundnir réttir úr broddmjólk, sem þar kallast beestings.
Anime á Íslandi
Anime var löngum lítt þekkt í íslenskri menningu og líklegast þekkja margir enn ekki til þess. Með mikilli netvæðingu á Íslandi og auknu aðgengi að kvikmyndum í gegnum netið fór að bera á því að ýmsir höfðu áhuga á þessu og spjallrásir á IRC-inu voru búnar til að spjalla um sameiginlegt áhugamál þeirra, anime. Teiknimyndasögur urðu síðan aftur mjög vinsælar þegar margar þeirra urðu kvikmyndaðar, það varð til þess að bókasöfn fóru að kaupa einstaka mangabækur. Nexus, sem sérhæfir sig í teiknimyndasögum, vísindaskáldsögum, borðspilum og fleiru því tengdu byrjaði einnig að bjóða upp á mikið úrval. Fyrir vikið þekkir stór hluti ungmenna á Íslandi nú til anime.
Myndbandaleigur og verslanir
Nokkrar myndbandaleigur luma á þáttum og myndum og þá sérstaklega á höfuðborgarsvæðinu. Þar ber helst að nefna verslunina Nexus á Hverfisgötu í Reykjavík sem tekur einnig það að sér að selja sérpanta DVD-diska og myndbönd til eignar.
Einnig voru nokkrar þáttaraðir vinsælar á íslenskum myndbandaleigum í upphafi 10. áratugsins. Þær voru flestar gefnar út af Manga Entertainment í Evrópu. Þar ber einna hæst þáttaröðin Dominion Tank Police.
Internetið
Flestir þeir sem hafa áhuga á að horfa á efni fyrir eldri aldurshópa ná oftast í það á Internetinu þrátt fyrir ákveðna óvissu um höfundarrétt en á Íslandi hefur myndast nokkurskonar netsamfélag þar sem dreifing og deiling á anime-efni og öðru slíku s.s. manga-myndasögum og Japönskum tölvuleikjum fer fram.
Stærstur hluti þeirra sem stunda slíkt gera það í gegn um IRC-spjallkerfið á rásinni #Anime.is á IRCnet en eftir að íslenskar internetþjónustur hættu að rukka sérstaklega fyrir netumferð til útlanda hefur BitTorrent átt vaxandi vinsældum að fagna en þar áður voru nokkrir lokaðir Direct Connect tengipunktar starfandi sérstaklega fyrir íslenska anime-aðdáendur.
Anime í íslensku sjónvarpi
Nokkrar anime-þáttaraðir og kvikmyndir hafa verið sýndar í íslensku sjónvarpi en megnið af þeim hefur verið barnaefni.
Listi yfir anime í íslensku sjónvarpi
Hér fyrir neðan er listi yfir nokkrar þáttaraðir sem sýndar hafa verið á Íslandi.
Botnsárvirkjun
Botnsárvirkjun er vatnsaflsvirkjun á Vestfjörðum. Hún var stofnuð árið 2002 og afl hennar er 550 KW. Eigandi Botnsárvirkjunar er Dalsorka Súgandafirði.
Flavobacteriaceae
Ættin Flavobacteriaceae samanstendur af umhverfis bakteríum. Flestar tegundirnar eru loftháðar, meðan aðrar eru microaerobic til anaerobic, til dæmis Ornithobacterium, Capnocytophaga og Coenonia.
Acer wangchii
Acer wangchii er sígrænt lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá suðvestur Kína(Guangxi og Guizhou). Hann verður um 15 m hár.
Stjórnarráðshúsið
thumb|Stjórnarráðshúsið thumb|Um 1900. thumb|1934. Stjórnarráðshúsið er veglegt hús sem stendur við Lækjargötu í Reykjavík. Í því er forsætisráðuneytið til húsa. Byggingin var upphaflega reist sem fyrsta tugthúsið á Íslandi, upp úr miðri 18. öld.
Forsaga hússins
Fyrsta þekkta heimild þar sem birtast vangaveltur um að reisa hegningarhús á Íslandi er í bréfi Henriks Ocksen stiftamtmanns til amtmannsins Joachim Henriksen Lafrenz, frá árinu 1733. Katrín Ingjaldsdóttir nokkur hafði þá verið dæmd til dauða á Íslandi en náðuð af konungi, sem mildaði dóm hennar í ævilanga hegningarhúsvinnu. Slík náðun var ekki óalgeng. Þar sem engin aðstaða var á landinu til að halda mönnum föngnum um aldur og ævi voru fangar sendir til refsivistar í Danmörku.
Þann 20. mars 1759 gaf Danakonungur loks út úrskurð um að byggja þyrfti tugthús á Íslandi. Var það að undirlagi Skúla Magnússonar „fógeta“, meðal annars í leit að lausn á „flakkaraplágunni“ sem svo var nefnd, þ.e. að því fólki fór fjölgandi á landinu sem ekki var í fastri vist á bæjum. Árið 1753 leitaði Skúli eftir styrk frá konungi til að reisa betrunarhús, „sem tekið geti við ungum og hraustum umrenningum og beiningamönnum, sem renni um landið í hópum“. Bygging hússins hófst árið 1761 og tóku dæmdir menn þá út refsingu sína með vinnu að byggingu þess. Húsið var tilbúið til notkunar áratug síðar, veturinn 1770–71.
Til byggingar og reksturs tugthússins var lagður skattur á fasteignir og kúgildi til fangahalds (Tukthústollurinn), og var óvinsæll meðal alþýðunnar. Tugthúsið var lagt niður árið 1816.
= Tugthúsið sem aðsetur stjórnvalda =
Árið 1904 tók fyrsta íslenska ráðuneytið til starfa í húsinu, og síðar stjórnarráðið, sem húsið heitir eftir, 1918. Allar götur síðan hafa starfsstöðvar forsætisráðherra og ríkisstjórnar Íslands verið í húsinu. Þá var skrifstofa embættis forseta Íslands til húsa í Stjórnarráðshúsinu frá 1973-1996. Við Stjórnarráðshúsið var íslenskur þjóðfáni dreginn fyrst að hún.
Þjóðgarðar í Skotlandi
thumb|Staðsetning 1: Loch Lomond og Trossachs. 2: Cairngorms. thumb|Hjá Trossachs skóglendinu. thumb|[[Skógarfura í Cairngorms-þjóðgarðinum.]] Þjóðgarðar í Skotlandi eru tveir:
Undanfari stofnunar þeirra var að skoska þingið setti lögin National Parks Act sem tóku gildi árið 2000 og tóku mið af verndun svæðanna og eru búseta og athafnir eru takmarkaðar í þjóðgörðunum. Hugmyndir eru uppi að stofna til þjóðgarða á Skosku eyjunum
Ólíkt þjóðgörðum á Englandi og víðs vegar annars staðar eru þjóðgarðarnir ekki í ríkiseigu heldur einkaeigu.
Kappadókía
thumb|right|Landslag í Kappadókíu. thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Kappadókíu.
Kappadókía (gríska: Καππαδοκία, tyrkneska: Kapadokya komið frá persnesku: Katpatuka sem þýðir „land hinna fallegu hesta“) var stórt hérað inni í landi í Litlu-Asíu þar sem nú er Tyrkland. Í dag er nafnið Kappadókía aðallega notað í tenglsum við ferðamannaiðnað en það samsvarar nokkurn veginn því svæði sem nú heitir Nevşehir-hérað. Kappadókía er þekkt fyrir mjög sérstakt landslag sem orðið hefur til vegna náttúrulegrar veðrunar sandsteins og vegna neðanjarðarborga sem höggnar voru inn í þennan sama sandstein fyrir meira en 2000 árum.
Saga
Á tímum Heródótosar bjuggu Kappadókar á öllu svæðinu frá Tárusfjöllum að Svartahafi. Nafnið kemur fyrst fyrir seint á 6. öld f.Kr. sem heiti á landi innan Persaveldis. Fyrir tíð Xenófóns (f. um 430 f.Kr. var Kappadókíu um tíma skipt í tvö landstjórnarumdæmi (satrap). Annað þeirra hét sem fyrr Kappadókía en hinu var fyrst gefið nafnið „Kappadókía í átt til Pontus“ sem síðan var stytt í „Pontus“. Þessi þrengri merking orðsins Kappadókía hefur síðan verið notuð.
Á bronsöld var Kappadókía þekkt sem Hatti og var kjarninn í veldi Hittíta. Þrátt fyrir fall veldis Hittíta og útrásir Persa og Grikkja náði landið að mestu að halda sér undir stjórn innlendra höfðingja og var eins konar lénsveldi. Landið var að lokum gert að rómversku skattlandi á tímum Tíberíusar árið 17.
Sveigakot
Sveigakot er fornleifagröftur um 6 kílómetra suður af Mývatni í landi Grænavatns, í Þingeyjarsveit. Þar hófust fornleifarannsóknir 1998 og ári síðar fornleifauppgröftur.
Umhverfi
Nafnið Sveigakot kemur fyrir í örnefnalýsingu Grænavatns og vísar til rústa þar sem talið er að bær hefði verið áður. Staðurinn er á rýru landi rétt austan við Kraká, en graslendi er nokkuð í kring og myndar sveiga í landslaginu. Talið að staðurinn dragi nafn sitt af þessum sveigum og þar sem gróður á þessu svæði hefur minnkað mjög frá landnámi er nafnið Sveigakot ekki endilega nafnið á þeim bæ sem þarna stóð, enda er nafnið ekki þekkt úr neinum eldri heimildum. Grænavatns er hinsvegar getið í Landnámabók sem eins af fyrstu býlum á þessu svæði við landnám og þar bjó landnámsmaðurinn Þorkell hávi.
Rannsóknir og uppgröftur
Athuganir hófust á svæðinu árið 1998, þá var safnað saman dýrabeinum sem sýnileg voru á yfirborðinu og komið höfðu í ljós vegna jarðvegseyðingar. Árið eftir var grafið á þeim stað sem beinin fundust og þar reyndist öskuhaugur undir. Sama ár var einnig grafið þar sem virtust vera rústir bæjarhúsa. Við þessar rannsóknir kom í ljós að minjarnar væru frá víkingaöld. Verkefninu lauk árið 2006 þegar allar minjar á svæðinu höfðu verið kannaðar. Alls voru um 700 m2 grafnir upp í Sveigakoti.
Ályktanir
Það sem gerir Sveigakot að sérstökum fornleifauppgreftri er að þar er öskulag sem líklega hefur fallið um 950. Þetta gerir að verkum að hægt er að tímasetja fyrstu byggingarnar í Sveigakoti með meiri vissu en annarsstaðar til fyrstu áratuga landáms hér á landi. Elstu útihúsin voru fjós 11x4 metrar að stærð en mannabústaður frá þessum tíma var einungis niðurgrafið hús 5x4 metrar að stærð. Fjósið er talið það elsta sem fundist hefur á Íslandi. Þeir gripir og mannvistarleifar sem fundist hafa í Sveigakoti gefa til kynna venjulegt heimilishald þess tíma. En þó er óvenjulegt hversu lengi heimilisfólk virðist hafa búið í jarðhúsum, það er smáum niðurgröfnum  húsum. Það er ekki fyrr en á síðari hluta tíundu aldar sem byggður var skáli eins og algengastur var á tíma fyrstu byggðar á Íslandi. Seinni íverustaðir eru meðal annnars skáli sem hefur verið í notkun eitthvað fram á 12. öld, en þá virðist búskapur leggjast af í Sveigakoti og fólkið flytjast á brott.
Paul Ryan
Paul Davis Ryan yngri (f. 29. janúar 1970) er bandarískur stjórnmálamaður sem var 54. forseti fulltrúadeildar Bandaríkjaþings. Ryan var varaforsetaefni Repúblikanaflokksins í forsetaframboði Mitts Romney árið 2012.
Ryan sat á fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir fyrsta kjördæmi Wisconsin-fylkis frá árinu 1999 til ársins 2019. Þann 29. október árið 2015 var Ryan kjörinn til að taka við af John Boehner sem forseti fulltrúadeildarinnar eftir að Boehner ákvað að setjast í helgan stein. Ryan er fyrsti maðurinn frá Wisconsin sem hefur gegnt þessu hutverki. Þann 11. apríl árið 2018 lýsti Ryan því yfir að hann myndi ekki sækjast eftir endurkjöri í þingkosningunum sem haldnar yrðu síðar á árinu.
Ólafur bekkur Karlsson
Ólafur bekkur Karlsson var landnámsmaður og nam land í Ólafsfirði. Í Landnámabók segir að hann hafi orðið samskipa Úlfi víkingi, landnámsmanni í Úlfsdölum, til Íslands.
Ólafur var sonur Karls úr Bjarkey á Hálogalandi. Hann varð útlægur úr Noregi fyrir að vega Þóri hinn svarta og fór þá til Íslands. Í Landnámu segir að hann hafi numið alla dali fyrir vestan, og Ólafsfjörð sunnan til móts við Þormóð ramma. Er þá væntanlega átt við að hann hafi numið allan vestanverðan Ólafsfjarðardalinn, svo og smádali sem ganga vestur úr honum, en Gunnólfur nam fjörðinn utanverðan, báðum megin. Ólafur bekkur bjó á Kvíabekk.
Ungmennafélagið Vísir (Suðursveit)
Ungmennafélagið Vísir var stofnað í Suðursveit árið 1912. Fyrsti formaður félagsins var Steinþór Þórðarson frá Hala, en hann var bróðir Þórbergs Þórðarsonar rithöfundar. Steinþór gegndi formennskunni í um 30 ár. Benedikt, bróðir þeirra Þórbergs og Steinþórs, var meðal helstu hvatamanna að stofnun félagsins og var hann gerður að heiðursfélaga þess. Sonur Steinþórs, Torfi Steinþórsson gegndi formennsku í Vísi um tuttugu ára skeið, frá 1946 til 1966.
Augusto De Luca
thumb|250px|right|Augusto De Luca - Carla Fracci Augusto De Luca (fæddur 1. júlí 1955 í Napólí, Ítalíu) er ítalskur ljósmyndari. Hann er fyrst og fremst portrettljósmyndari.
Á ljósmyndastofu sinni hefur De Luca lagt metnað sinn í vinnslu svart-hvítra ljósmynda auk litmynda. De Luca hefur unnið jöfnum höndum við ýmis verkefni; ljósmyndun fyrir tímarit og arkitektúr.
Cornell-háskóli
thumb|right|250px|Cornell-háskóli í Ithaca. Cornell-háskóli (Cornell University) er einkarekinn rannsóknarháskóli í bænum Ithaca í New York fylki í Bandaríkjunum. Skólinn rekur einnig tvo læknaskóla, í New York borg og í Katar.
Spónamatur
Spónamatur er samheiti yfir graut, skyr, ábrysti, súpu og fleira sem hefð er fyrir að étið sé með skeið. Nafnið er dregið af því að áður en eiginlegar skeiðar bárust til Íslands, þá voru notaðir spænir í staðinn, eins konar skeiðar sem voru skornar út, gjarnan úr dýrahorni. Spónamatur var yfirleitt étinn úr öskum fyrr á tíð, en nú orðið hafa skálar tekið við.
Cornell-háskóli
Cornell er yngsti skólinn af hinum átta svonefndu Ivy League-skólum. Hann var stofnaður árið 1865 af Ezra Cornell og Andrew Dickson White. Skólanum var ætlað að mennta fólk óháð trúarsannfæringu, kynþætti eða uppruna og átti hann að kenna á öllum sviðum mannlegrar þekkingar — frá fornfræði til raunvísinda og jafnt kennileg sem hagnýtt vísindi.
Spónamatur
Þegar spónamatur er etinn rólega í litlum spónfyllum kallast það að sutla eða supla og ögn af spónamat kallast slembra.
Cornell-háskóli
Cornell háskóli á merkilegt safn íslenskra bóka, Fiske safnið svokallaða. Daniel Willard Fiske ánafnaði háskólanum sitt eigið bókasafn árið 1904 og er það stærsta safn íslenskra bókmennta á erlendri grund, að Danmörku undanskilinni.
Þorsteinn frá Hamri
Þorsteinn frá Hamri (fæddur 15. mars 1938, dáinn 28. janúar 2018) (skírður Þorsteinn Jónsson) var íslenskt ljóðskáld og rithöfundur. Hann var tilnefndur til Bókmenntaverðlauna Norðurlandaráðs fimm sinnum.
Eftir að hafa tekið landspróf í Reykholtsskóla fluttist hann til Reykjavíkur og hóf nám í Kennaraskólanum, en hætti eftir tvo vetur. Þorsteinn vann síðar sem aðstoðarbókavörður á Bókasafni Kópavogs. Barnabarn hans er knattspyrnumaðurinn Jón Daði Böðvarsson.
Tenglar
Verk Þorsteins á netinu
Þurrkari
thumb|280px|Venjulegur heimilisþurrkari með tromlu Þurrkari er heimilistæki sem ætlað er að þurrka föt og aðra textílhluti, oftast skömmu eftir að fötin hafa verið þvegin í þvottavél. Einnig er hægt að þurrka föt með að hengja þau upp á þvottasnúrur innan eða utanhúss eða á sérstakar þurrkslár.
Þurrkarar geta verið ýmis konar. Þéttiþurrkari (e. condenser tumble drier) er þurrkari án barka. Þéttiþurrkari þéttir rakann í vatn sem þurrkarinn skilar frá sér, oftast í vatnstank undir þurrkaranum. Þennan vatnstank þarf að taka handvirkt úr eftir hverja þurrkun og tæma. Barkaþurrkari blæs röku lofti út í andrúmsloftið (út um glugga eða loftop.)
Eftir notkun þarf að hreinsa ló úr lósíu í þurrkaranum og tæma vatn úr vatnstank á þéttiþurrkurum.
Grundaskóli
Grundaskóli er annar tveggja grunnskóla á Akranesi. Hinn skólinn er Brekkubæjarskóli.
Saga
Grundaskóli var stofnaður árið 1982 og hefur verið einsetinn frá árinu 2001.
Grettir (köttur)
thumb|Merki Garfield Grettir er bandarísk teiknimyndasaga og hugarfóstur Jim Davis. Hún hefur verið gefin út frá árinu 1978 og fjallar um ævi kattarins Grettis, eiganda hans Jón og hund Jóns, Odie. Fyrir utan teiknaðar sögur í dagblöðum og bókum hafa einnig verið gerðar kvikmyndir um hann. Grettir er stærsta gamanteikningaröð heims hvort sem litið er til útbreiðslu eða tekna sem hljótast af henni.
Grundaskóli
Námsgreinar
Í Grundaskóla er mikil áhersla lögð á list- og verkgreinar. Nemendur fá jafnan að velja hvað þeir taka sér fyrir hendur á hverri önn.
Grettir (köttur)
Talið er að þýðandi Morgunblaðsins hafi gefið honum sitt íslenska nafn þar sem hann var rauðhærður eins og útlaginn Grettir Ásmundarson.
Grundaskóli
Umferðarfræðsla
Þann 28. september 2005 undirrituðu Guðbjartur Hannesson þáverandi skólastjóri og Karl Ragnarsson, forstjóri Umferðarstofu samtarfssamning milli Grundaskóla og Umferðarstofu um að Grundaskóli tæki að sér hlutverk móðurskóla í umferðarfræðslu og staðfesti Sturla Böðvarsson þáverandi samgönguráðherra umræddann samning.
Samningurinn var svo endurnýjaður þann 11. ágúst 2006 og gerður var samningur við Brekkuskóla á Akureyri, Flóaskóla í Flóahreppi í Árnessýslu og Grunnskóla Reyðarfjarðar um samstarf þess efnis að vinna að eflingu umferðarfræðslu í grunnskólum landsins.
Í júní 2007 bættist Grunnskóli Seltjarnarness í hóp leiðtogaskólanna.
Í febrúar árið 2006, opnaði vefurinn Umferð.is. Samkvæmt samningi sem Umferðarstofa, Námsgagnastofnun og Grundaskóli gerðu með sér, mun Umferðarstofa hýsa vefinn og sjá um öll tæknitengd mál, en Grundaskóli vinnur að efnisöflun og námsefnisgerð og Námsgagnastofnun annast ritstjórn efnisins.
Ford Motor Company
thumb|[[Ford Focus.]] Ford Motor Company (nyse: F) er bandarískur bifreiðaframleiðandi. Fyrirtækið er staðsett í Dearborn í Michigan og var stofnað 16. júní 1903 af Henry Ford. Ford á mörg bílavörumerki eins og Lincoln, Mercury og sænska vörumerkið Volvo. Ford á einnig stóra hluti í Mazda og Aston Martin.