cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bretapopp
Upphaf
Mikið hefur verið deilt um hver nákvæmlega var fyrsta bretapopp platan en flestir vilja meina að það sé ein af þremur, það eru plöturnar Definately Maybe með Oasis, Parklife með Blur eða Suede með Suede. En þessar plötur komu fram við upphaf stefnunnar og skilgreina hana fyrir það sem hún er. Bretapopp stefnan öðlaðist strax gífurlegar vinsældir í Bretlandi og Vestur-Evrópu og einhverjar vinsældir sem nokkurskonar költstefna í Bandaríkjunum.
Faðir bretapoppsins
Paul Weller er afar þekktur innan raða bretapopparanna en hann er oft talinn meðal stofnanda og helstu áhrifavalda bretapopps stefnunnar og eru plötur hans á borð við „Paul Weller“ (1991) og The Wild Wood“ (1993) taldar afar mikilvægar fyrir þróun þessarar stefnu. Ást hans á stefnunni ásamt nútímatónlistarinnar áttunda áratugarins gaf honum nafnið „the Modfather“ og hann hafði einnig gífurleg áhrif á upprisu bretapoppsins en bönd á borð við til dæmis Blur, Oasis, Ocean Colour Scene hafa minnst á Paul Weller sem gífurlegan áhrifavald og hefur hann meira að segja spilað með einhverjum þeirra og má þar helst nefna lagið Champagne Supernova en á því spilaði hann einmitt á gítar og söng bakraddir með hljómsveitinni Oasis.
Madchester
Madchester er heiti sem var gefinn tónlistarsenu sem á rætur sínar að rekja til Manchester við lok níunda áratugarins og byrjun tíunda áratugarins og átti hún einnig stóran part í þróun bretapoppsins Madchester senan var ein áhrifamesta Indie stefna tímans og hafði hún einnig talsverð áhrif á þróun bretapoppsins þessari stefnu tilheyrðu bönd á borð við the Stone Roses og the Happy Mondays og vann til dæmis Noel Gallagher (Oasis) sem rótari fyrir margvísleg bönd á Madchester tímabilinu og urðu Oasis fyrir þó nokkrum áhrifum þaðan.
Meiri vinsældir (1994–96): Bretapopp og Cool Britannia
Árið 1995 var hápunktur bretapoppsins hinn frægi þáttur „Battle of the Bands“ setti fram Blur og Oasis sem helstu keppendur um titilinn konungar bretapoppsins. Oasis fyrir norður -ngland með Gallagher bræðurna í fyrirrúmi en Blur fyrir suðurhluta Englands]. Hápunktur keppninnar kom þegar að Blur og Oasis gáfu bæði út lag í sömu vikunni, Blur gaf út lagið Country House og Oasis gaf út Roll With It. Þetta fangaði athygli almennings og fékk gífurlega umfjöllun í fréttamiðlum landsins og kom jafnvel fram í fréttatíma BBC. Í lokin stóðu Blur upp sem sigurvegarar með 274.000 eintök seld en Oasis með 216.000 og stóðu lögin í öðru og fyrsta sæti vinsældarlista. Á endanum samt seldist samt plata Oasis What‘s the Story margfalt betur en The Great Escape plata Blur þrátt fyrir að hún hafi fengið jákvæðari viðtökur í fyrstu.
What‘s the Story seldist í átján milljón eintökum fjórfalt meira en the Great Escape plata Blur og er What‘s the Story nú talin helsta plata bretapoppsins en hún fangaði kjarna, viðhorf og einkenni bretapoppsins og Cool Britannia stefnunnar.
Bretapopp veikist (1996–98)
Árið 1996 var stefnan töluvert farin að veikjast. Þrátt fyrir háar væntingar þá var hreyfingin og vinsældir tónlistarinnar byrjuð að hjaðna. Það voru ennþá gefnar út plötur undir nafni stefnunnar af böndum jafnvel sem áður voru ekki beint tengdar henni eins og t.d. Radiohead og the Verve en plötur þeirra „OK Computer“ og „Urban Hymns“ öðluðust báðar afar miklar vinsældir en smám saman var stefnan að tapa sínum fyrri vinsældum. Hljómsveitirnar Suede, Pulp og Supergrass gáfu allar út plötur en þær voru ekki eins vinsælli og fyrri plötur stefnan var að veikjast og jafnvel helstu hljómsveitir stefnunnar voru taldar vera farnar að veikjast þegar Oasis og Blur gáfu báðir út plötur sem þrátt fyrir að seljast ágætlega hjá afar dyggum aðdáendahópum þóttu ekki eins góðar og fyrri klassísku plötur þeirra.
Lok stefnunnar (1998–99)
Bretapoppið var frekar skammlíf stefna sem spannaði ekki nema langan tíma og var að mestu leiti dauð eftir fimm ár og við lok tíunda áratugarins var hún að mestu leiti horfin af sjónarsviðinu. Blur færðist smám saman frá stefnunni á næstu plötum sínum og losuðu sig við menn á borð við framleiðanda sinn Stephen Street og gítaristann Graham Coxon. Oasis héldu áfram dyggum hópi aðdáanda og voru nokkuð vinsælir þrátt fyrir að plöturnar þeirra næðu aldrei alveg fyrri vinsældum, Suede barðist áfram og gaf út tvær plötur í viðbót áður en þeir hættu árið 2003, Pulp tók sér langt hlé og the Verve gáfust einnig upp en söngvari þeirra Richard Ashcroft kom sér upp fremur vel heppnuðum sólóferli og Radiohead sem var aldrei mest tengt stefnunni breyttu þrátt fyrir það tónlist sinni afar róttæklega með nýrri plötu sinni Kid A og öðluðust gífurlegar vinsældir í seinni tíð þrátt fyrir það án nokkurrar tengingu við Bretapoppið.
Seinni þróun
Þrátt fyrir að bretapoppið hafi verið sagt dautt þá komu fram nokkrar hljómsveitir eins og Muse, Travis, Keane og Coldplay sem hafa talað um að hafa orðið fyrir þónokkrum áhrifum frá hljómsveitum bretapoppsins með útgáfum fyrri platna sinna og einnig hafa hljómsveitir eins og Franz Ferdinand, Kasabian og the Libertines sýnt einkenni bretapoppsins með sem minna á Oasis og Radiohead.
Baðmull
thumb|right|Fræ baðmullarrunnans Baðmull eða bómull eru trefjar sem vaxa utanum fræ baðmullarrunna, sem eru runnar af ættkvíslinni Gossypium, sem vex í hitabeltinu og heittempruðum svæðum jarðar. Baðmullartrefjar eru oftast spunnar í þráð sem er ofinn í mjúkt klæði. Baðmull er mest notaða náttúrulega efnið í fatnaði í dag.
Vinnsla baðmullar
Baðmull er unnin úr fræhárum baðmullarplöntunnar. Fræhárin eru yfirleitt 20-38mm en geta þó verið 10-6mm. Þegar blómin af baðmullarplöntunni falla kemur í staðinn grænt ber. Þegar berið er orðið fullvaxta verður það brúnt og opnast. Hvítir baðmullarþræðir koma þá í ljós. Baðmullarplanta getur orðið allt að fimmtán ára gömul og er helst ræktuð í Kína, Japan, Indlandi, Afríku, á Suðurhafseyjum og í Suður-Ameríku. Baðmull er flokkuð eftir eiginleikum í þrjá höfuðflokka eftir lengd þráðanna, hreinleika og lit. Einnig skiptir máli hversu fínir þræðirnir er, teygjanleiki þeirra, styrkur, viðloðunarhæfni og slitþol.
Eiginleikar baðmullar
Baðmull er sterkt efni og teygjanlegt. Það þolir vel sólarljós og tekur vel við vökva, raka og lit. Baðmullinn þolir vel þvott og straujun á háum hita. Við þvott styttist lengd þráðanna um 10%, en þvermál þeirra um 5%. Baðmullarþræðirnir innihalda ekki loft og hafa því litla einangrunareiginleika. Baðmull krumpast og vill taka í sig óhreinindi.
Flugslysið Í Smjörfjöllum 1980
Flugslysið í Smjörfjöllum varð þann 22. september 1980 þegar TF-RTO, tveggja hreyfla flugvél af gerðinni BN-2 Islander, flaug í bratta fjallshlíð norð-vestan megin í suðurenda Smjörfjalla þegar hún var í áætlunarflugi frá Bakkafirði til Egilsstaða. Allir þrír um borð létu lífið.
Flugvélin
Flugvélin var af gerðinni Britten-Norman BN-2 Islander, 2 hreyfla háþekja með pláss fyrir 9 farþega. Flugvélin var í rekstri fyrir Flugfélag Austurlands en í eigu Norsk Leasing og Faktoring A/S. Flugvélin var smíðuð 25. mars 1970. Hún var skráð á Íslandi 2. júni 1977. Hún var til áætlunar- og leiguflugs frá Egilsstöðum í rekstri hjá Flugfélag Austurlands Hf. thumbnail|BN-2A-27 Islander", svipuð þeirri sem fórst.
Slysið og björgunaraðgerðir
TF-RTO lagði af stað í áætlunarflug frá Egilsstaðaflugvelli klukkan 13:20 mánudaginn 22. september 1980. Flugáætlunin gerði ráð fyrir flugi frá Egilsstöðum til Vopnafjarðar, þaðan til Bakkafjarðar síðan aftur til Egilsstaða með viðkomu á Vopnafirði. Flugáætlunin gerði einnig ráð fyrir sjónflugi og 1 klukkustund og 40 mínútur í flugi. Flugið gekk sinn vanagang en þegar hún fór frá Bakkafirði var ákveðið að stoppa ekki á Vopnafirði og fljúga þá beint frá Bakkafirði til Egilsstaða. Klukkan 14:20 lagði vélin af stað frá Bakkafirði með 2 farþega. Áætlað var að hún myndi lenda á Egilsstöðum kl 14:50. Klukkan 15:00 var vélin ekki komin til Egilsstaða og hafði ekkert heyrst frá henni síðan hún tók á loft frá Bakkafirði. Reynt var að hafa samband við hana án árangurs. Ákveðið var þá að setja leit í gang og var leit úr lofti hafin kl 15:42. TF-SYN flugvél Landhelgisgæslunnar var á flugi yfir Egilsstöðum á þessum tíma og fór hún að leita milli Vopnafjarðar og Egilsstaða. Klukkan 16:08 heyrði TF-SYN í neyðarsendi og var upprunni þess rakin með svokölluðu LORAN kerfi og staðfesti hnit í Smjörfjöllum. Mikil þoka var þá á svæðinu og var þá ákveðið að bíða eftir betri skilyrðum til að leita úr lofti. Í kringum 16:30 lögðu af stað tvær björgunarsveitir frá Vopnafirði og hinsvegar frá Egilsstöðum. Slæmt veður var á svæðinu og snéru þær við í kringum klukkan 21:00. Snemma þriðjudagsmorgunin 23. september klukkan 4:53 lagði af stað þyrla og eldsneytisflugvél frá varnarliðinu á Keflavíkurflugvelli af stað til leitar þar sem veður fór batnandi. Klukkan 6:11 lagði af stað TF-RTR, Piper PA-31 flugvél frá Flugfélag Austurlands, af stað frá Egilsstöðum til leitar. Hún staðsetti flakið af TF-RTO í snævi þaktri og brattri hlíð Smjörfjalla klukkan 6:33 á þeim stað sem TF-SYN hafði numið neyðarmerki. Klukkan 7:15 lenti þyrlan frá varnarliðinu um einum og hálfum kílómeter norðvestan og neðan við flakið. Læknir um borð í þyrlunni náði að klifra að flakinu og staðfesti að allir um borð væru látnir. Aðstæður á vettvang voru mjög hættulegar þar sem hún lá í snarbrattri hlíðinni.
Orsök
Flugvélin flaug beint inní fjallshlíðina um 20 metrum fyrir neðan fjallsbrúnina. Rannsókn á vegum rannsóknarnefndar flugslysa taldi að flugmaðurinn hefði skyndilega lent í mikilli þoku og ekki verið í nægilegri flughæð til að komast yfir fjallið. Nefndin segir einnig að loftþrýstingsmælir í vélinni sem segir til um hæð vélarinnar hafi verið verið stilltur svo að hann hafi sennilega sýnt aðeins of mikla hæð og að niðurstreymi gæti hafa dregið vélina neðar.
V.U. Hammershaimb
thumb|right|V.U. Hammershaimb. Venceslaus Ulricus Hammershaimb (25. mars 1819 – 8. apríl 1909), oftast nefndur V.U. Hammershaimb eða Venzel Hammershaimb var færeyskur prestur, málvísindamaður og þingmaður sem lagði grundvöllinn að færeysku ritmáli.
Hann var fæddur á Steig í Sandavági á Vágum, sonur Jørgen Frantz Hammershaimb, síðasta lögmanns Færeyja áður en lögþingið var lagt niður 1816, og konu hans Armgard Marie Engholm. Hammershaimb-ættin var upphaflega frá Slésvík en langafi V.U. Hammershaimb varð fógeti í Færeyjum 1723 og settist þar að og giftist dóttur Samuel Pedersen Lamhauge lögmanns. Einn af þrettán börnum þeirra var V.U. Hammershaimb fógeti, faðir Jørgen Frantz Hammershaimb, lögmanns.
Fræðistörf
Á Kaupmannahafnarárum sínum hóf hann að semja færeyska málfræði og stafsetningarreglur og studdist þar mjög við fornnorrænu og íslensku en hann var góðvinur Jóns Sigurðssonar og vel kunnugur mörgum Íslendingum og var áratugum saman félagi í Hinu íslenska bókmenntafélagi. Ritmál Hammershaimbs miðaðist því við uppruna en var nokkuð fjarlægt færeyskum framburði. Engu að síður varð það fljótt viðmiðið og er grunnurinn að færeysku ritmáli í dag.
Höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna
thumb|right|Höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna; frá vinstri: [[Aðalskrifstofa Sameinuðu þjóðanna, ráðstefnuhöll og Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna.]] Höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðanna eru í New York-borg í byggingum sem arktitektateymi undir stjórn Wallace Harrison hannaði og voru reistar af arkitektastofunni Harrison & Abramovitz. Byggingarnar hafa verið opinberar höfuðstöðvar Sameinuðu þjóðarnar frá því þær voru fullkláraðar árið 1951. Þær eru í hverfinu Turtle Bay á Manhattan, á um 7 hektara landi við East River. Höfuðstöðvarnar eru stundum nefndar „Turtle Bay“ eftir hverfinu.
Höfuðstöðvarnar hýsa aðalstofnanir Sameinuðu þjóðanna, eins og Allsherjarþingið og Öryggisráðið, en ekki Alþjóðadómstólinn sem er í Haag. Auk höfuðstöðvanna í New York eru Sameinuðu þjóðirnar með þrjár svæðishöfuðstöðvar í Genf í Sviss (frá 1946), Vínarborg í Austurríki (frá 1980) og Naíróbí í Kenía (frá 1996). Þessar aukahöfuðstöðvar njóta úrlendisréttar, eins og höfuðstöðvarnar í New York, en hýsa ekki tilteknar stofnanir.
Engin af 15 aðildarstofnunum Sameinuðu þjóðanna (eins og UNESCO) er með höfuðstöðvar í New York, en sumar undirstofnanir, eins og til dæmis UNICEF, eru þar með aðsetur.
Rose Marie
thumb|Mynd af Marie árið [[2010]] Rose Marie Mazzetta (15. ágúst 1923 - 28. desember 2017) var bandarísk leikkona, söngkona og grínisti. Hún átti farsælan söngferil undir sviðsnafninu Baby Rose Marie.
Fjeldstedætt
Fjeldstedætt er íslensk ætt kennd við Fellsströnd í Dalasýslu. Hana mynda niðjar Vigfúsar Sigurðssonar Fjeldsted (1754-1804) og Karitasar Magnúsdóttur (1771-1855) konu hans.
Vigfús Sigurðsson Fjeldsted var bóndi og gullsmiður í Galtardalstungu í Staðarfellssókn í Dalasýslu. Eftirnafnið tók hann upp þegar hann var við gullsmíðanám í Danmörku. Foreldrar hans voru Sigurður Vigfússon (fæddur 1727) og Solveig Sigurðardóttir (1732-1791). Steinunn Guðmundsdóttir (1728-1798) var fyrri kona hans, en þeim varð ekki barna auðið.
Karitas Magnúsdóttir var dóttir Magnúsar Ketilssonar (1732-1803) sýslumanns í Búðardal á Skarðsströnd og Ragnhildar Eggertsdóttur (1740-1793) konu hans. Ragnhildur var af Skarðsætt og telst Fjeldstedætt því kvísl af henni. Eftir að Karitas varð ekkja giftist hún Páli Benediktssyni (1786-1843) og átti með honum fjögur börn sem öll dóu á fyrsta ári.
Börn Vigfúsar og Karitasar
Vigfús og Karitas áttu tvo syni sem komust upp og eina dóttur sem dó í vöggu:
Fáni Sameinuðu þjóðanna
thumb|250px|Fáni Sameinuðu þjóðanna, tekin í notkun 20 október 1947
Fáni Sameinuðu þjóðanna er kort af jörðinni með norðurpól í miðju, til þess að gefa til kynna að miðja jarðarinnar sé afstæð. Blár bakgrunnur merkir himinninn sem fólk um alla veröld sjá sömu augun. Umhverfis eru vafnar ólífugreinum, sem eru friðartákn ásamt hvíta litnum af jörðinni og greininni.
Músikbúðin
thumb|Tónika - Vörumerki - Grænt thumb|Tónika - Vörumerki - Rautt
Músikbúðin var hljómplötuverslun sem þeir Svavar Gests og Kristján Kristjánsson (K.K.) stofnuðu árið 1953. Búðin var til húsa í Hafnarstræti 8 í miðborg Reykjavíkur. Kristján Davíðsson listmálari teiknaði innréttingar og valdi liti í verslunina sem þótti flott og smekkleg. Fyrst í stað seldi búðin mest hljóðfæri, nótur og innfluttar hljómplötur en árið 1954 byrjaði Músikbúðin að gefa út hljómplötur undir merkinu Tónika. Gefnar voru út tvær raðir: „grænn miði“ fyrir dægurlög og „rauður miði“ fyrir þjóðlög og kórasöng. Músikbúðin var lögð niður árið 1956 og hljómplötulagerinn og útgáfuréttur seldur til Fálkans.
Útgáfa Tónika
78 snúninga
Stýrikerfi
thumb|Ubuntu 21.10 (Impish Indri) á ensku (en líka hægt að breyta yfir í íslensku). Ubuntu er ein af mörgum [[GNU/Linux|dreifingum af Linux.]]
Stýrikerfi er kerfishugbúnaður sem hefur það hlutverk að stýra aðgangi forrita að vélbúnaði tölvunnar og sjá þeim fyrir ýmis konar sameiginlegri þjónustu. Stýrikerfið hefur þannig umsjón með inntaks- og úttaksaðgerðum og minnisúthlutun fyrir notendaforrit þótt sjálft forritið sé keyrt af vélbúnaðinum beint.
Stýrikerfi er að finna í öllum tækjum sem innihalda tölvu, allt frá farsímum að ofurtölvum. Dæmi um stýrikerfi eru Microsoft Windows (í nokkrum útgáfum), macOS, Android, iOS (fyrir iPhone og iPad), "Linux" (Android notar líka kjarnann úr Linux), Chrome OS (notar líka Linux kjarnann). og mörg fleiri, flest ekki lengur studd s.s. Symbian sem áður var mjög vinsælt.
Samhæfni
Í flestum tilvikum ganga forrit ekki á milli stýrikerfa (óbreytt). Þ.e. forrit eru ekki samhæfð (e. compatible) nema einu stýrikerfi (og örgjörva). T.d. ganga forrit ekki á milli Windows og annarra (nema nýrri útgáfa af Windows). Sama á við um macOS og önnur kerfi (líka iOS). O.s.frv. Þó að skyldleiki sé milli iOS og macOS sem er frá sama fyrirtæki ganga forrit ekki á milli en fyrir forritarann gæti verið minna mál að aðlaga og búa til nýja útgáfu sem gengur á milli. Þetta á líka við um vissar útgáfur af Windows (t.d. gerðar eru milli síma). Í Linux heiminum ganga forrit almennt á milli en þó þurfa pakkastjórar t.d. helst að vera þeir sömu. Ákveðinn skyldleiki er þó við macOS og sum forrit ganga á milli en það er ekki reglan með gluggaforrit. Hefðbundin Android forrit ganga almennt ekki yfir á hefðbundin Linux og ekki heldur öfugt (alla vega gluggaforrit).
Cross-platform
Þegar sagt er að forrit gangi ekki á milli stýrikerfa er átt við ákveðna útgáfu (gerða fyrir ákv. stýrikerfi) af forriti. Í flestum tilvikum er þó hægt að aðlaga forrit til að ganga á milli ef viljinn er fyrir hendi. Það getur þó verið miserfitt eftir því hve óskyld stýrikerfin (og vélbúnaðurinn) eru. En mörg þekkt dæmi eru um hugbúnað, úr flestum flokkum, sem til eru í útgáfu fyrir öll þekktustu stýrikerfin. Í seinni tíð hafa forrit svo jafnvel verið skrifuð fyrir vefinn en ekki ákv. stýrikerfi. Þá er vafrinn í raun og veru stýrkerfisígildi og undirliggjandi stýrikerfi skiptir ekki máli fyrir þessi ákveðnu forrit. Forrit og vefsíður gengu ekki endilega alltaf á milli þar sem vafrar voru mismunandi en sá munur er alltaf að minnka með nýjum útgáfum og nú er orðið mun minna mál að búa til eitt forrit sem ganga á milli þeirra. Chome OS er eitt af stýrikerfum sem klárar þetta skref, þar sem í raun er ekki reiknað með að keyra önnur forrit en vefforrit og vafrinn, Google Chrome, í því stýrikerfi, er í raun eina stýrikerfið frá sjónum notenda.
Linux dreifingar og Android
Linux er svolítið spes miðað við flest önnur þekkt stýrikerfi, að því leiti að að Linux er frjáls hugbunaður (hver sem er má breyta og aðlaga). Og Linux er strangt til tekið bara stýrikerfiskjarni (vantar t.d. notendaviðmót) en í flestum tilvikum er í raun átt við GNU/Linux sem eru heil stýrikerfi sem innihalda þann kjarna og GNU hugbúnað og notendaviðmót (og oftast að auki notendaforrit of flestum algengum gerðum). Af því að Linux kjarninn og GNU er frjáls hugbúnaður (og í flestum tilvikum annað sem gæti fylgt), er auðvelt að búa til afbrigði af stýrikerfinu. Þetta eru kallaðar Linux dreifingar (e. Linux distribution eða stytt í [Linux] distro). Þær innihalda flestar GNU hugbúnaðinn (sem átti að vera stýrikerfi í sjálfu sér en hafði allt nema fullgerðan eigin kjarna).
Eitt stýrikerfi, sérstaklega – Android – sker sig úr af því að það stefndi á nýjan markað (fyrst eingöngu gert fyrir snjallsíma) og sleppti GNU og flestu því sem tengt er við Linux (en bætti öðrum hugbúnaði við fyrir viðmót og annað) og hélt aðeins kjarnanum, varð vinsælasta stýrikerfi í heiminum og er því ekki hefðbundin dreifing upp á gamla mátann.
Þekktustu Linux dreifingar (af hundruðum, en útdauðum sleppt) ef Android er ekki talið með:
1820
thumb|right|[[Grímur Thomsen.]] thumb|right|[[Georg 4. Bretakonungur.]] Árið 1820 (MDCCCXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Félag eldri borgara Húsavík
Félag eldri borgara Húsavík er innan Landssambands eldri borgara
1820
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Antananarívó
heiti
Antananarívó þýðir "borg hinna þúsund" (arivo þýðir þúsund).
Antananarivo var upprunalega staðsetning bæjar sem kallaðist Analamanga sem þýðir "blár skógur" í miðhálendismállýsku malagasí tungumálsins.
Analamanga var stofnað af fólki af ættbálki Vazimba, fyrstu íbúa eyjarinnar. Merína ættbálkurinn sem flutti sig til þessa staðar frá ströndinni suðaustast hertók borgina og gerði að höfuðborg sinni. Samkvæmt munnmælasögum notaðist Andrianjaka (1612–1630), konungur merína þjóðflokksins við 1 000 manna herlið til að leggja undir sig borgina og til að halda vörð um hana.
Magnús (kvikmynd)
Magnús er kvikmynd eftir Þráin Bertelsson með Egil Ólafsson í aðalhlutverki sem Magnús.
Sexfætlur
Sexfætlur (fræðiheiti Hexapoda) eru stærsta undirfylking liðdýra sem telur hinn gríðarstóra flokk skordýra auk þriggja skyldra hópa ófleygra liðdýra: tvískottur, stökkmor og frumskottur sem allir voru áður taldir til skordýra. Sexfætlur draga nafn sitt af því að eitt af einkennum þeirra er samfelldur frambolur með þrjú fótapör. Líkami þeirra skiptist í þrennt: höfuð, frambol og afturbol.
Matilde
Matilde getur átt við:
Peter New
thumb|New árið [[2014]] Peter New (f. 30. október 1971) er bandarískur leikari. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín sem Big McIntosh í My Little Pony: Friendship is Magic og Sunil Nevla í Littlest Pet Shop.
Ávöxtur
thumb|[[Ferskja|Ferskjur eru ávextir bæði í grasafræði og matargerð]] Ávöxtur eða aldin er samkvæmt grasafræði þroskað afsprengi egglegs dulfrævings sem umlykur fræ hans. Í matargerð á hugtakið hins vegar oftast við þá ávexti sem eru sætir og holdugir, t.d. ferskjur, epli og appelsínur. Dæmi um afurðir sem eru ávextir samkvæmt grasafræðilegri skilgreiningu en eru ekki taldir sem slíkir í matargerð eru agúrkur, maís, pipar (t.d. chillipipar), hnetur, eggaldin og tómatar. Ávextir sem ekki innihalda fræ eru nefndir geldaldin. Afsprengi plöntu sem líkist ávexti en flokkast ekki sem ávöxtur er í grasafræði kallað skinaldin.
Plymouth (Montserrat)
thumb|right|Eldgosið við Plymouth Plymouth var höfuðborg bresku eyjarinnar Montserrat í Antillaeyjaklasanum í Karíbahafi. Íbúar þar voru um 4000 talsins árið 1995 þegar eldgos hófst í Soufrére Hills-eldfjallinu. Þann 21. ágúst hófst öskufall og allir íbúar bæjarins voru fluttir burt, flestir úr landi.
Nú er verið að byggja nýjan höfuðstað í Little Bay en fram að því er stjórnsýslumiðstöð eyjarinnar í Brades.
Maserú
Maserú (einnig ritað Masero) er höfuðborg Afríkuríkisins Lesótó. Íbúar borgarinnar eru um 220.000 talsins (2009). Borgin er staðsett við ána Caledon.
Einær jurt
Einær jurt er planta sem spírar, blómgast og deyr að jafnaði á einu ári
Elísabetartímabilið
thumb|right|Elísabet 1. á málverki eftir [[Nicholas Hilliard frá 1585.]] Elísabetartímabilið er tímabil í sögu Englands sem miðast við ríkisár Elísabetar 1. 1558 til 1603. Oft er litið á Elísabetartímabilið sem eins konar gullöld þegar enska endurreisnin náði hátindi sínum í bókmenntum og leiklist. Á þessum tíma varð England sjóveldi sem gat staðið gegn stórveldunum Spáni og Portúgal á úthöfunum. Landkönnun og landnám Englendinga á þessum tíma lagði þannig grunninn að breska heimsveldinu. Elísabetartímabilið var lokaskeið valdatíma Túdorættarinnar.
Karen Disher
thumb|Mynd af Karen Disher (2015) Karen Disher (f. 7. ágúst 1972) er bandarísk kvikmyndaleikstjóri og sögusviðslistakona í kvikmyndum, sjónvarpi, teiknimyndum og tölvuleikjum.
Þessalóníka
Þessalóníka (gríska: Θεσσαλονίκη) eða Saloníka er stærsta borg í Grikklandi á eftir Aþenu og er höfuðborg Makedóníu, stærsta héraðs landsins. Árið 2021 var íbúafjöldinn 318.000 og um milljón á stórborgarsvæðinu. Þessalóníka er önnur efnahags-, iðnaðar-, viðskipta- og stjórnmálamiðja Grikklands.
Kjölbátasamband Íslands
Kjölbátasamband Íslands er félag eigenda seglskúta á Íslandi. Það var stofnað árið 1982 til að sinna hagsmunamálum kjölbátaeigenda og vinna að útbreiðslu siglingaíþróttarinnar. Félagið hefur haldið reglulega fræðslufundi um ýmis mál er varða siglingar á seglskútum og staðið fyrir Ljósanæturkeppninni frá 2006 en þá er siglt frá Reykjavík til Reykjanesbæjar daginn fyrir Ljósanótt.
Ameríkuostra
Ameríkuostran (fræðiheiti: Crassostrea virginica), einnig kölluð austurostra eða virginíuostra, er tegund ostru af diskaætt. Hún er eingöngu veidd á austurströnd Norður-Ameríku, frá Lawrence-flóa í Kanada niður að Júkatanskaga í Mexíkóflóa. Þegar ostruveiðar hófust fyrst voru þær ekki eingöngu veiddar til átu, heldur einnig til vegagerðar. Ameríkuostran er ríkisskelfiskur bandarísku fylkjanna Connecticut, Virginíu og Missisippi. Ameríkuostrur eru meðal þekktustu, verðmætustu og mikilvægustu nytjalindýra.
Lýsing
Ameríkuostran er af fylkingu samloka, sem þýðir að hún hefur tvö lok eða skeljar. Þykka, lægri lokið festir sig við hart undirlag og er mótað öðruvísi en efra lokið, sem almennt er minna og flatara. Lömin sem tengir lokin og heldur ostrunni fast lokaðri er teygjanlegur púði sem haldið er saman af þykkum, sterkum vöðvum. Ameríkuostrur geta verið uppistaðan af harða botninum við strendur.
Erfitt er að meta stofnstærð Ameríkuostrunnar. Líklegt er að svæði geti haft mismunandi tegundir eða undirhópa ostra með takmarkaða stofnblöndun. Ameríkuostran er mikið ræktuð og eru menn því ekki hræddir við stofnhrun þó svo unnið sé að endurreisn á sumum villtum svæðum.
Lífshættir
Ameríkuostrur geta orðið allt að 20 ára. Þær lifa margar saman í einskonar klösum; smærri ostrur geta verið um 1500 talsins á hvern fermetra, stærri ostrur sem löglega má veiða geta verið allt að 336 saman í klasa á fermetra. Þær finnast við strendur og rif. Ráðist er á ostrurnar á ýmsum stigum lífsferils þeirra meðal annars af kuðungum, krossfiskum, fiskum, kröbbum, flatormum, tjaldinum og moldarormum.
Ameríkuostrur sía strendur og spila því mikilvægan þátt í að fjarlægja bakteríur, málma og eiturefni úr sjónum. Þær hafa mest saltþol allra ostrutegunda. Kjörselta ameríkuostrunnar til vaxtar er 10-28 ppm. Þær geta lifað við allt að 35 ppm.
Hrygning
Ameríkuostran hrygnir frá júní og fram í nóvember og nær hámarki á sumrin í júní og júlí þegar hiti er mestur. Norðurostran hrygnir við 15°-20°C en suðurostran hrygnir við 20°C og yfir.
Hrygnur geta framleitt um og yfir 100 milljón egg á ári. Kynþroska ostrur losa egg og sæði út í vatnið. Á um 24 tímum umbreytist eggið í frjálsa lirfu eða svif. Að hrygningu lokinni er ostran mjó sökum þess að hún hefur klárað allan forða sinn. Við kulda stækka kynþroska ostrur betur.
Á um tveggja til þriggja vikna tímabili vex ostrulirfunni augu og einhverskonar löpp sem hún notar til þess að finna sér samastað. Þegar hún hefur fundið ákjósanlegan stað, helst einhvern með hart og hrjúft yfirborð, sprautar hún út efni sem virkar líkt og steypa og festir sig. Margar ostrur breyta um kyn á lífsferli sínum, flestar ostrur undir eins árs aldri eru karlkyns og flestar yfir eins árs aldri eru kvenkyns.
Útlit
Ytri skel ameríkuostrunnar er gráhvít; sú innri er hvít með dökkfjólublárri eða rauðbrúnni vöðvarák. Hún verður 8 til 13 sentímetrar að lengd, en getur þó orðið allt að 20 sentímetrar. Hún er samsett af tveimur hrjúfum skeljum. Innvols ostrunnar er mjúkt og hefur að geyma kjöt hennar. Neðri skel ostrunnar er kúpt og inní henni er kjötið eða vöðvinn, með áðurnefndri fjólublárri rák. Efri skelin er slétt eða flöt.
Veiðar
thumb|Mynd 1:Ostruafli á norvesturströnd Ameríku|412x412dp Bandaríkin eru langmesta veiðiþjóðin. Frá því mælingar hófust árið 1950 og fram að lokum 5. áratugs 20. aldar var afli BNA á norðvesturströnd, líkt og sjá má á mynd 1, um og yfir 225.000 tonn en í lok 1950 hrundi stofninn um 100.000 tonn. Ástæður hrunsins má rekja til sýkingar af völdum svokallaðs MSX-sjúkdóms. Stofninn hélt sér nokkuð stöðugum frá 1960-70 í um og yfir 100.000 tonnum. Hann náði svo miklu flugi 1970 og var afli í kringum 150.000-175.000 tonn til 1983 þegar hann féll aftur og enn harðar niður í 50.000 tonn. Stofninn hefur síðan þá verið í mikilli lægð og náði afli lágmarki árið 2004 í 8.878 tonnum. Hann hefur þó verið að taka við sér á 21. öldinni og var kominn í 48.656 tonn árið 2015. Einnig stunda Kanada á norðvesturströndinni veiðar. Þær eru þó mjög litlar og hefur aflinn alltaf verið undir 10.000 tonnum og hefur verið mjög stöðugur á 21. öld í um 5.000 tonnum. Á miðvesturströndinni er hins vegar annað uppi á könnunni. Þar, líkt og sést á mynd 2, hefur afli aukist jafnt og þétt frá upphafi mælinga. Árið 1950 er aflinn um 75.000 tonn og hefur verið nokkuð stöðugur síðustu ár í um og yfir 150.000 tonnum. Mexíkó veiðir einnig ostru á miðvesturströndinni. Þeirra afli er talsvert minni en Bandaríkjamanna. Frá upphafi veiða þeirra árið 1953 var aflinn 10.000 tonn og hefur hann verið stöðugur en vaxið þétt og náðu þeir 50.044 tonnum árið 2015.
Heildarafli ameríkuostrunnar er um 10.000 tonn af kjöti á ári. Ameríkuostran telur um 70% af öllum ostruafla á jörðinni og er tegundin því bersýnilega mikilvæg. Afli hefur minnkað mikið frá því fyrir 40 árum síðan og spilar ofveiði þar mikið inn í. Eftirspurn eftir ostrum hefur einnig minnkað mjög og má álykta að það sé annars vegar vegna aukinnar meðvitundar um hættur þess að borða hráar ostrur og hins vegar breyttar matarvenjur manna.
Stofn
Stofninn frá 1950-1980 var ríflegur fyrir norðan en hefur ekki verið góður síðustu 40 ár. Á sumum svæðum virðist staða hans vera stöðug eða vaxandi, líkt og á miðvesturströnd Ameríku. Veiðistjórnendur hafa tekið að sér endurreisnaraðgerðir á mörgum svæðum. Vegna þess að ostrur eru neyddar hráar er verið að auka við reglugerðir til verndar neytendanna. Ostrur eru mikið ræktaðar og er því auðvelt að endurreisa stofninn.
Stofninn stendur nokkuð stöðugur og virðist vera að styrkjast. Veiðum er stjórnað og samkvæmt töflu 1 benda kannanir eindregið til þess að nýliðun sé nægjanleg til að viðhalda sjálfbærni stofnsins. Margar hættur eru á stofnhruni þrátt fyrir mikla ræktun á tegundinni; Ameríkuostran hefur orðið fyrir miklum sýkingum, olíuleka og mörgu fleiru. Helstu sýkingar og í kjölfarið stofnhrun eru eftirfarandi; MSX-sjúkdómurinn herjaði á stofninn á 7. og 8. áratugnum og varð hann fyrir niðurbroti á 9. áratugnum sökum Perkinsósis.
Hættur ostruáts
Ostrur eru berskjaldaðar fyrir sýkingu frá sníkjudýrum sem herja á samlokur. Ameríkuostran getur orðið fyrir sjúkdómum á borð við MSX-sjúkdómnum, SSO-sjúkdómnum, Perkinsósis og Dvergkornadreyri.
Sjúkdómar þessir geta verið lífshættulegir fyrir menn, einkenni koma oftast fram innan 24 til 48 klukkustunda frá átu og eru dæmi um einkenni; skyndilegur kuldahrollur, hiti, ógleði, uppköst, niðurgangur, lost og húðskemmdir.
Árin 1959-60 varð stór MSX faraldur í Chesapeak flóa sem olli því að höggvið var stórt skarð í hluta stofnsins. Margir einkaræktendur töpuðu stórfenglega á þessum faraldi. MSX-sníkjudýrið er það skæðasta sem verkar á ostrur. Vísindamenn hafa lengi vel átt mjög erfitt með að skilja og greina sjúkdóminn. Eitt hafa vísindamenn þó fundið út þ.e að sjúkdómurinn kemur einungis upp við seltu ofan 15 ppm.
Sala og markaðir
Ameríkuostran er mest seld á innanlandsmarkaði vestanhafs. Hún er seld til heildsala, hótela, veitingastaða, sjávarmarkaða og hinna og þessa stofnana. Frakkland og Evrópa er einnig ágætur markaður og er Ameríkuostran mikið seld á dýra og fína veitingastaði þangað.
Jónadab
Jónadab er karlmannsnafn, komið úr Biblíunni. Nafnið er notað á Íslandi en telst ekki til viðurkenndra íslenskra mannanafna.
Selkolla
Selkolla er kynjavera í íslenskri þjóðtrú. Hún er falleg kona, en sést stundum með sels höfuð.
Veran kemur fyrir í frásögnum um Guðmund góða Arason biskup (1161–1237). Hennar er fyrst getið í Íslendinga sögu eftir Sturlu Þórðarson og er þar nefnt að biskupinn hafi glímt við veruna á Vestfjörðum.
Sagan af Selkollu þykir minna á seinni tíma þjóðsögur af huldubörnum og barnadraugum.
Áslandsskóli
Áslandsskóli er íslenskur grunnskóli, staðsettur í Áslandi í Hafnarfirði, stofnaður árið 2001. Hann var upprunalega með 1-7. bekk en hefur nú (2007) útskrifað þrjá árganga úr 10. bekk. Nemendur eru um 700 talsins. Árlega halda nemendur í skólanum menningarhátíð, reka 10. bekkingar m.a.s. ár hvert kaffihús. Allur gróði á kaffihúsinu rennur til ABC barnahjálpar, en skólinn hefur styrkt hana undanfarin ár. Skólastjóri skólans er Hafnfirðingurinn Unnur Elfa Guðmundsdóttir. Skólinn skiptist í 3 deildir, yngri deild (1.-4 . bekkur) miðdeild (5.-7. bekkur) og unglingadeild 8.-10. bekkur.
Kór Menntaskólans við Hamrahlíð
Kór Menntaskólans við Hamrahlíð er kór starfræktur af nemendum Menntaskólans við Hamrahlíð. Kórstjóri er Hreiðar Ingi Þorsteinsson.
Saga
Kór Menntaskólans við Hamrahlíð var stofnaður 1967 af Þorgerði Ingólfsdóttur sem stjórnaði kórnum í hálfa öld. Kórinn hefur frá stofnun frumflutt fjölmörg kórverk og er enn í dag meðal leiðandi kóra í frumflutningi á íslenskum kórverkum. Meðlimir kórsins eru nemendur Menntaskólans við Hamrahlíð á aldrinum 16 - 19 ára. Kórinn hefur margoft komið fram með Sinfóníuhljómsveit Íslands, nú síðast í desember 2018 á hátíðartónleikum í tilefni af 100 ára fullveldi Íslands. Á hverri vorönn ferðast kórinn um landið og kynnir þar innlend sem erlend kórverk.
Hamrahlíðarkórinn
Árið 1981 bættist nýr kór við tónlistarsögu menntaskólans, skipaður brautskráðum nemendum úr skólanum. Sá kór er kallaður Hamrahlíðarkórinn á meðan skólakórinn er kallaður Kór Menntaskólans við Hamrahlíð. Kórstjóri Hamrahlíðarkórsins er Þorgerður Ingólfsdóttir.
Alibýfluga
Alibýfluga (fræðiheiti: Apis mellifera) er önnur tveggja tegunda hunangsbýa sem ræktuð er að ráði. Hin er Austurasískt bý (Apis cerana). Alibýflugan skiftist í allnokkrar undirtegundir (sjá hér til hliðar), en nú er stór hluti býræktenda með svonefndan Buckfast stofn, en hann er upphafnlega blendingur af A. m. mellifera og A. m. ligustica, síðar einnig blandaður við fjölda annarra undirtegunda. Það er einmitt sá stofn sem er ræktaður hérlendis. Víða um heim herja margs konar plágur á alibýflugur (t.d. Nosema og Varroa) en enn sem komið er finnast þær verstu ekki hérlendis. Þess vegna er mikið lagt upp úr ströngu eftirliti með innflutningi og eingöngu frá sjúkdómafríum svæðum.
thumb|vinstri|Upprunaleg útbreiðsla undirtegundanna í Evrópu og Austurlöndum nær (eftir síðustu ísöld).
Aðrar tegundir
Auk Apis mellifera, eru 6 aðrar tegundir í ættkvíslinni Apis. Þær eru Apis andreniformis, Apis florea, Apis dorsata, Apis cerana, Apis koschevnikovi, og Apis nigrocincta. Þessar tegundir, fyrir utan Apis mellifera, eiga uppruna sinn í Suður og Suðaustur Asíu. Aðeins Apis mellifera er talin eiga uppruna sinn í Evrópu, Asíu og Afríku.
Lífsferill búsins
Þegar nýjar drottningar eru við að koma úr púpu, þá tekur gamla drottningin tvo þriðju hluta af vinnuflugum búsins til að stofna nýtt. Nefnist hópurinn svermur og reynir hann að finna heppilegan stað til að hafa nýtt bú á (oft holan trjábol, eða tóman kassa). Gerist þetta vanalega á vorin eða snemmsumars þegar nóg er af blómum með blómasafa og frjói. alt=Swarm of honey bees on a wooden fence rail|vinstri|thumb|Býsvermur. Býflugur eru ekki árásargjarnar á meðan þær sverma, því þær hafa ekkert bú eða birgðir til að verja. Á meðan eru ungu drottningarnar að skríða úr púpu og berjast þær um yfirráð á gamla búinu þar til einungis ein stendur eftir lifandi. Á meðan hún er ófrjóvguð getur hún verpt, en afkvæmin verða þá aðeins druntar (karlar). Hún fer í nokkur mökunarflug þegar hún hefur náð yfirráðum og makast í hvert skifti við 1 til 17 drunta. Þegar mökunarflugin eru afstaðin, sem er vanalega innan tveggja vikna eftir að hún braust úr púpu, þá heldur hún sig í búinu til að verpa.
Yfir sumarið getur fjöldi býa í heilbrigðu búi orðið á milli 40.000 til 80.000.Þær safna vetrarforða sem samanstendur af blómasafa og frjói. Á meðan kalt er eru flugurnar daufar og hreyfa sig lítið nema til að halda hita í búinu (yfir 20–22 °C).
Lífsferill einstaklinga
Eins og aðrar flugutegundir, þá skiftist líf alibýflugna í fjóra hluta; egg, lirfa, púpa og fullorðin fluga. Að auki skiftist líf fullorðinna vinnuflugna í tímabil. Drottningin verpir einu eggi í klakhólf í vaxkökunni. Eggið klekst út í augnlausa og fótalausa lirfu sem er fóðruð af fósturflugu (vinnuflugu sem sér um innviði búsins). Eftir um viku er lirfan lokuð af í klakhólfinu af fósturflugunni og lirfan byrjar að púpa sig. Eftir aðra viku brýst hún út úr púpunni sem fullorðin fluga. Algangt er að vaxkakan sé með afmarkaða hluta með klakhólfum og aðrir séu með frjó og/eða hunangsbirgðir.
Hunang
Hunang er aðalafurð býflugnabúa. Gera þær það með því að safna blómasafa og hunangsdögg (frá blaðlúsum) og bæta við ensýmum og þurrka (úr um 80% niður í 18% vatnsinnihald). Eftir stendur sætt sýróp sem er með sérstakt bragð (fer eftir uppruna) og geymist jafnvel í árþúsund. Býflugur hafa jafnvel notað sælgæti sem hluta af hunangsleginum. Hunangið er forði sem búið notar til að lifa af skorttímabil eins og t.d. vetur.
Þarf safa úr um 1000 blómum til að fylla hunangsmagann, eða um 40 mg.
Vax
Fullorðnir drónar mynda ("svitna") bývax í kirtlum á kviði, og nota það til að mynda veggi og lok á vaxkökurnar. Þegar hunangið er tekið er hægt að taka vaxið í leiðinni og nýta í kerti og innsigli auk annars.
Frjóbrauð
Frjóið er aðal próteingjafi flugnanna.
Býþéttir
Býþéttir (propolis) er harpixkennd blanda sem flugurnar nota til að þétta búið. Til að gera hann safna þær kvoðu af brumum og könglum og öðrum jurtauppruna. Það er notað í náttúrulækningum, talið hjálpa gegn kvefi og flensu (óstaðfest). Einnig hefur það verið notað í meðhöndlun á viði, t.d. fiðlur. Býþétirinn getur valdið vandræðum í hunangsframleiðslu, því stundum eru rammarnir límdir saman eða einingarnar. Það veldur einnig aukinni vinnu við að þrífa búin. Misjafnt er milli afbrigða hversu mikið flugurnar safna af þétti: brúnar safna miklu, en Buckfast safna litlu sem engu.
Royal jelly
Royal jelly myndað í kirtlum í höfði vinnubýa og gefið öllum býlirfum, hvort sem þær eiga eftir að verða druntar, vinnuflugur eða drottningar. Verðandi druntar og vinnuflugur fá það hinsvegar einungis í þrjá daga, en drottningarlirfurnar fá það allt lirfustigið. Það hefur verið selt sem undralyf, en engar staðfestar heimildir eru um virkni aðrar en að valda frjókornaofnæmi.
Kalkbroddur
Ascosphaera apis
Steinbroddur
Aspergillus fumigatus, A. flavus, og A. niger.
Nosema
Nosema apis
Aethina tumida
Aethina tumida
Galleria mellonella
Galleria mellonella
American foulbrood
Paenibacillus larvae
European foulbrood
Melissococcus plutonius
Plöntur fyrir býflugur
Gildin fyrir blómasafann og frjókornin eru frá 1 (lélegt) til 3 (gott). Ekkert gildi þýðir að upplýsingar vantar eða að að magn sé of lítið til að nýtast. Einnig hvort tegundin sé heppileg fyrir bý/humlur með langa/stutta tungu.
Eitraðar plöntur
Nokkrar tegundir geta valdið eitrun í býflugum og ekki síst alibýflugum. Er það helst lyngrósi r (andromedotoxin eða acetylandromedol) og sóleyjar (protoanemonin), en einnig Senecio jacobaea (pyrrolizidine alkaloids).
Ed Westwick
Edward „Ed“ Westwick (f. 27. júní 1987) er enskur leikari og tónlistarmaður sem er best þekktur fyrir hlutverk sitt sem Chuck Bass í sjónvarpsþættinum Gossip Girl.
Æska og ferill
Westwick fæddist í Stevenage í Hertfordshire á Englandi og er sonur Carole, sálfræðings, og Peter Westwick, háskólaprófessors. Hann ólst upp í Stevenage og æfði í National Youth-leikhúsinu í London. Hann heldur með Chelsea F.C. Hann byrjaði feril sinn á að birstast í breskum sjónvarpsþáttum eins og Doctors as Holden, Casualty og Afterlife. Hann lék einnig í kvikmyndunum Breaking and Entering, Children of Men og Son of Rambow.
Árið 2007 var Westwick ráðinn í unglinga-dramaþáttinn Gossip Girl sem Chuck Bass. Eftir að þátturinn sló í gegn var hann útnefndur „kynþokkafyllsti maður á lífi“ árið 2008 af tímaritinu People, birtist árið eftir á lista þeirra yfir „100 fallegustu“ ásamt öllum leikurum Gossip Girl, vann tvö verðlaun árin 2008 og 2009 fyrir besta þorpara í sjónvarpi og var útnefndur sem vonarstjarna GQ árið 2010. Entartainment Weekly útnefndi persónu Westwicks, Chuck Bass, „best klæddu sjónarpsþáttapersónu ársins 2008“ (en deildi þó sætinu með persónu Leighton Meester, Blair Waldorf).
Árið 2009 lék Westwick hlutverk í framhaldsmynd Donnie Darko og lék einnig gestahlutverk í þriðju þáttaröð Californication en hann lék nemanda sem var dolfallinn aðdáandi vampírubókmennta. Í maí 2009 var hann nefndur við hlutverk Heathcliff í Wuthering Heights. En í janúar 2010 fór kvikmyndin í hendur nýs leikstjóra sem ákvað að breyta leikaravalinu.
Í janúar 2011 gekk Westwick til liðs við mynd Clint Eastwood, J. Edgar, en Leonardo DiCaprio fór með hlutverk J. Edgar Hoover, fyrsta forstjóra bandarísku Alríkislögreglunnar (FBI). Þetta sama ár lék hann í rómantísku gamanmyndinni Chalet Girl ásamt Felicity Jones.
Hann las að hluta inn á hljóðbókarútgáfu City of Fallen Angles eftir Cassöndru Clare og las inn á aðra skáldsögu hennar úr bókaflokkinum Clocwork Prince from The Infernal Devices.
Westwick varð einnig alþjóðlegur frægur talsmaður Penshoppe, um mitt ár 2011.
Hann á að leika í nýrri útgáfu af Róme og Júlíu, sem frændi Júlíu, Tíbalt ásamt Hailee Steinfeld.
Einkalíf
Westwick hóf ástarsamband með mótleikkonu sinni úr Gossip Girl, Jessicu Szohr árið 2008. Þau slitu sambandinu í maí 2010 og Westwick sagði í kjölfarið „kærustur eru of mikill höfuðverkur“ en þau byrjuðu aftur saman í stuttan tíma við tökur fjórðu þáttaraðar Gossip Girl í ágúst 2010. Í febrúar 2012 var tilkynnt um að Westwick og Szohr hefðu aftur tekið upp samband sitt.
Fyrir utan leiklist var hann forsprakki bresku indie-rock hljómsveitarinnar The Filthy Youth sem samanstóð af honum, Benjamin Lewis Allingham, Jimmy Wright, Tom Bastiani og John Vooght. Á meðan hann er óvirkur meðlimur bandsins, aðallega vegna þess að hann vill einbeita sér að leiklistarferlinum, og hinir hljómsveitarmeðlimirnir eru búsettir í Bretlandi, hefur hann sýnt áhuga á því að stofna aðra hljómsveit í New York.
Flugslysið á Siglufjarðarflugvelli 2004
thumbnail|TF-ELF, flugvél Íslandsflugs sem var af sömu gerð og vélin í slysinu Flugslysið á Siglufjarðarflugvelli varð þann 23. júní 2004 þegar TF-ELH, flugvél af gerðinni Dornier 228, magalenti á Siglufjarðarflugvelli. Tveir flugmenn voru um borð og slösuðust ekki.
Flugvélin
Flugvélin var af gerðinni Dornier DO-228-201, tveggja hreyfla háþekja með pláss fyrir 19 farþega. Flugvélin var smíðuð 1985 og var lofthæfisskírteini í gildi. Flugvélin var í eigu og rekstri Íslandsflugs Hf.
Slysið
Flugvélin fór á loft frá Reykjavíkurflugvelli klukkan 18:30 þann 23. júní 2004 með farþega áleiðis til Sauðarkróks. Þeir lentu á Sauðárkróki um klukkan 19:10. Eftir það ákvöðu þeir að taka flug til Siglufjarðar til að endurnýja hæfnisréttindi áhafnarinnar fyrir Siglufjarðarflugvöll. Flugvélin tók á loft frá Sauðárkróki klukkan 19:24 með enga farþega um borð, aðeins tvo flugmenn. Áætlað var að þeir yrðu komnir aftur á Sauðarkrók í kringum klukkan 20:00. Þegar þeir nálgast Siglufjörð aftengdi flugstjórinn framsýnn jarðvara (Enska: Enhanced Ground Proximity Warning System) þar sem áhöfnin taldi að hún hefði ekki upplýsingar við flugvöllinn á Siglufirði. Klukkan 19:32 fékk áhöfnin veðurupplýsingar frá Radíomanni á Siglufirði. Nokkru eftir það fór áhöfnin yfir gátlista fyrir lendingu. Klukkan 19:39 snertilenti flugvélin á Siglufjarðarflugvelli þar sem flugstjórinn var við stjórnina. Áhöfnin talaði sín á milli um að flugmaðurinn skyldi nú taka stjórnina og taka lendingu. Flugvélin tók umferðarhring í mjög lítilli hæð eða um 400-500 feta hæð yfir sjávarmáli. Flugstjórinn benti flugmanninum á að hann væri frekar látt þegar þeir nálguðust þverlegginn. Klukkan 19:41 lenti flugvélin á brautinni með hjólabúnað ennþá uppi og rann flugvélin um 280 metra eftir flugbrautinni. Áhöfnin hafði ekki farið yfir gátlista fyrir þessa lendingu.
Orsök
Rannsóknarnefnd flugslysa annaðist rannsókn málsins. Í skýrslu þeirra um málið telja þeir helstu orsakir slyssins vera að hjólabúnaðurinn hafi ekki verið settur niður, að gátlistar hafi ekki verið notaðir eftir fyrri lendinguna, framsýnn jarðvari hafi verið aftengdur af áhöfninni, flugmaðurinn hafi tekið við stjórn flugvélarinnar og verið óviss um hvernig aðfluginu skyldi vera háttað og að umferðarhringurinn hafi verið floginn til austurs og því fjallmegin við flugvöllinn frekar en yfir firðinum og því hafi verið lítið svigrúm til aðflugs.
Liþín-jóna-rafhlaða
Líþíum-jóna rafhlaða er í hópi þeirra rafhlaðna sem hægt er að hlaða á nýjan leik eftir notkun. Rafhlaðan er samsett úr anóðu, katóðu og rafvaka sem tryggir flæði þarna á milli. Þessi endurhleðslueiginleiki ásamt þyngd, getu, öryggi og verði hafa gert líþíum-jóna rafhlöðunna að einni vinsælustu endurhlaðanlegu rafhlöðunni. Hana má líka víða finna í tækjum sem eru á hreyfingu og eru í notkun við óvenjulegar aðstæður. Í geimnum, í farartækjum, í hernaði og hversdagslegum raftækjum.
Sagan
Sögu líþín-jóna rafhlaðna má rekja aftur til áttunda áratugarins þegar líþín rafhlöður voru þróaðar. Þar fór fremstur M.S. Whittingham sem var þá við vinnu hjá Exxon fyrirtækinu en síðar hjá Binghamton University. Sú merka uppfinning Whittingham að nota títan(II)brennistein og líþín málm sem rafskaut og sú staðreynd að J.O. Besenhard hjá TU Munich hafði fundið út að innskot í grafít og innskot í bakskauts oxíð gátu gengið í báðar áttir.
Samar Basu og John Goodenough unnu sitt í hvoru lagi að þróun rafhlöðunnar, og áttu sinn þátt í framþróun hennar. Basu sýndi rafefnafræðilega hvernig innskotin í grafítið hegðuðu sér og Goodenough gerði rafhlöðu úr líþín kóbalt oxíði (LiCoO2) sem plús pól og líþín málm sem mínus pól. Var rafhlaðan 4V og endurhlaðanleg og var upphaf þess sem síðar varð útbreitt. Á níunda áratugnum vann Rachid Yazami einnig með endurhlaðanlega rafhlöðu eins og Goodenough nema að hann notaði stöðuga raflausn til að sanna að rafhlaðan virkaði á sama hátt. Skömmu síðar fundu Dr. Michael Thackeray, áðurnefndur Goodenough og samstarfsmenn þeirra, að mangansteind af flokki spinalla virkar vel sem katóða. Ekki dregur úr að lægri kostnaður og meiri stöðugleiki fylgir með í kaupunum. Tveimur árum síðar gerði Akira Yoshino frumgerð af rafhlöðu þar sem notað var kolefni í stað líþíum málms en með því jókst til muna öryggið við vinnslu rafhlöðunnar. Með þessum uppgötgvunum var komin sú mynd á rafhlöðuna sem við þekkjum í dag.
Fyrsta líþíum-jón rafhlaðan fór í sölu 1991 en í hönd fóru smávægilegar breytingar og þróun á rafhlöðunni. Þar fóru fremstir Goodenough, Arumugam Manthiram, Akshaya Padhi og samstarfsmenn þeirra. Fólst það einkum í að breyta lítillega efnainnihaldi katóðunnar til að fá hærri spennu. Má þar nefna efni eins og brennisteinssýru og líþíum járn fosfat(LiFePO4).
Lokasprettinn í þróun líþíum-jóna rafhlöðunnar átti Yet-Ming Chiang hjá MIT stofnunni en það fólst í því að bæta virkni rafhlöðunnar með því að blanda fleiri efnum í réttum hlutföllum í innihald rafhlöðunnar. Meðal þessara efna var ál, niobium, sirkonium og járn fosfat. Það síðastnefnda dreyfist í afar litlu magni um rafhlöðuna en eykur rafeindaþéttleikan allt að hundraðfalt, eykur yfirborð rafhlöðunnar og bætir því í alla staði hraða og getu rafhlöðunnar. Þetta gerðist 2004 en 2011 var líþíum-jóna rafhlaðan 66% af öllum seldum ferðarafhlöðum sem ekki voru upprunalegar í tækjum í Japan.
Útlit
Líþíum-jóna rafhlöður eru til í ýmsum útgáfum, stærðum og gerðum. Í grófum dráttum er hægt að skifta útliti þeirra í fjóra flokka en innan þeirra eru margar gerðir, stærðir, útfærslur og getumunur.
Flokkarnir fjórir eru þessir:
Líkt og upptalningin gefur til kynna þá taka margar þessara rafhlaðna á sig margbreytilegar myndir, allt eftir því hvar þeim er ætlað að vera. Þannig hefur tæknibúnaður í ríkara mæli verið búinn endurhlaðanlegum rafhlöðum. Þar af leiðandi er þessar rafhlöður æ víðar að finna og í æ smærri einingum til að minnka fyrirferð viðkomandi tækis. Á þetta við um smáar sem stórar rafhlöður því jafnvel í rafmagnsbíl er keppikefli að rafhlaðan taki sem minnst pláss á meðan hún skilar nægu afli.
Efnafræðin
Í sem fæstum orðum er virkni líþíum-jóna rafhlöðu þannig að í notkunn þá flyst líþíum frá anóðu til katóðu og við hleðslu fer líþíum frá katóðu til anóðu. Til að þetta gerist þurfa þær aðstæður að vera til staðar í rafhlöðunni að rafeindir getir borist inn í það afmarkaða umhverfi sem rafhlaðan er.
Hálfhvarfið í katóðunni er eftirfarandi:
Hálfhvarf í anóðunni er á þennan hátt:
Þetta er hið venjulega ferli en þess utan geta önnur feli farið í gang til dæmis við ofhleðslu eða ofnotkunn.