cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Íslam í Ungverjalandi
Raunverulegur fjöldi múslima í Ungverjalandi er líklega yfir 5.579 múslimar. Í kjölfar stríðsins í Sýrlandi kom mikilvægur straumur hælisleitenda á árunum 2014, 2015 og 2016 þar sem meira en 200.000 hælisumsóknir voru lagðar fram í Ungverjalandi. Hins vegar frá 2017 og áfram hafa ungversk yfirvöld skráð innan við nokkur hundruð umsóknir.
Nóbel námsbúðir
Nóbel námsbúðir ehf. er íslenskt fyrirtæki sem hóf starfsemi haustið 2010 en er rekið í einkahlutafélagaformi frá 2012. Fyrirtækið sérhæfir sig í stuttum námskeiðum (5-20 klst) rétt fyrir lokapróf í háskólum og menntaskólum á Íslandi. Námskeiðin sem stundum kallast námsbúðir byggjast á jafningafræðslu þar sem nemendur sem hafa stuttu áður setið sama námskeið kenna þeim nemendum sem sækja námsbúðirnar efnið með það að markmiði að ná árangri á prófi. Fyrirtækið hefur vaxið nokkuð hratt síðan það var stofnað og haustið 2014 tilkynnti framkvæmdastjórn fyrirtækisins að í bígerð væri útrás til Los Angeles, BNA. Stofnandi og eigandi Nóbel námsbúða er Atli Bjarnason viðskiptafræðingur.
Sýslur í Flórída
Sýslur í Flórída eru 67 talsins.
Blak
thumb|200px|Blak-leikur Blak er ólympíu- og boltaíþrótt þar sem tvö sex-manna lið spila hvort gegn öðru en hátt net skilur vallarhelminga þeirra að. Liðin fá stig ef þau koma boltanum í gólf andstæðingsins, andstæðingurinn fær á sig villu eða slær boltann út af vellinum.
Saga
Blakið var fundið upp 1895 af kennara við KFUM-búðir í Massachusetts í Bandaríkjunum, en hann óskaði eftir leik sem hægt væri að stunda innanhúss og að margir gætu leikið í einu. Hann samdi því reglur fyrir Mintonette, en hann var mun fágaðari en körfuknattleikurinn sem fundinn var upp á sama tíma.
Alþjóða blaksambandið (Fédération Internationale de Volleyball (FIVB)) var stofnað árið 1947 og það hélt fyrsta heimsmeistaramótið fyrir karla árið 1949 og fyrir konur árið 1952. Blakið varð ólympíugrein árið 1966. Strandblak var tekið inn í FIVB árið 1986 og það varð ólympíugrein árið 1996.
Fyrsta landið, utan Bandaríkjanna, til að taka upp blakiðkun var Kanada upp úr 1900. Í kjölfarið fylgdi Evrópa (en íþróttin er sérlega vinsæl á Ítalíu, í Serbíu og í Hollandi), Rússlandi og í Asíuríkjum á borð við Kína.
Reglur
thumb|100px|right|Blakvöllur
Völlur og bolti
Blakvöllurinn er 18 metra langur og 9 metra breiður með 1 metra háu neti sem skilur vallarhelmingana að. Efra borð netsins á að vera í 2.43 metra hæð frá gólfi í karlakeppnum en 2.24 metra hæð í kvennakeppnum. 3 metra frá netinu inn á hvorn vallarhelming er sóknarlínan en hún skiptir vallarhelmingunum í fram- og afturvarnir.
Blakbolti er léttur bolti, um 65-67 cm í ummál. Boltinn er gerður úr saumuðu leðri eða gerviefnum.
Stöður leikmanna inná vellinum
thumb|left|Mynd sem sýnir hvernig leikmenn skipta um stöður innan vallar Þegar lið öðlast uppgjafarréttinn verða liðsmenn að skipta um stöður með því að taka sér næstu stöðu sem fyrir kemur réttsælis. Á myndinni sést númeraður blakvöllur sem sýnir stöður leikmanna á vellinum. Leikmaður í stöðu 1 fer í stöðu 6, leikmaður í stöðu 6 fer í 5 og svo koll af kolli, leikmaður í stöðu 1 tekur uppgjöf. Leikmenn 1, 5 og 6 eru í „afturlínu“ og leikmann 2, 3 og 4 eru „frammi“.
Gangur leiksins
Kastað er upp á hvort liðið fær uppgjafarréttinn. Liðin stilla sér upp, þrír í fremri röð og þrír í þeirri aftari. Þegar gefið er upp þarf boltinn að komast yfir netið, og má snerta það. Lið andstæðingsins reynir að koma boltanum aftur yfir netið með því að slá boltann, þó ekki oftar en þrisvar sinnum. Oftast er fyrsta snerting tekin innan á framhandleggjum þegar þeir eru lagði í V-stöðu og boltinn gefinn fram að netinu þar sem önnur snerting er með fingurslagi til þriðja leikmannsins sem stekkur upp og smassar boltann niður og yfir netið. Til að sporna gegn smössum stillir hitt liðið sér upp í hávörn og stekkur á móti boltanum, þétt upp við netið. Þeir mega þó ekki snerta það, annars er dæmt "net". Ef boltinn kemst framhjá hávörninni verða aftari menn að verjast boltanum með lágvörn(tiger).
Villur
Dæmdar eru villur við eftirfarandi brot:
Stigagjöf
Ef boltinn lendir í gólfinu, eða villa er dæmd, fær það lið sem ekki fékk á sig villuna stig, hvort sem það átti uppgjöfina eða ekki. Liðið sem hlaut stigið vinnur einnig uppgjafarréttinn. Ef liðið sem fékk stigið gaf upp heldur leikmaðurinn, sem gaf upp, áfram að gefa upp. Hins vegar, ef liðið sem fékk stigið gaf ekki upp, snúa leikmennirnir rangsælis og skipta um stöður.
Til að vinna leik þarf lið að vinna þrjár hrinur og til að vinna hrinu þarf að skora 25 stig. Ef staðan hinsvegar er t.d. 24-25, þá vinnur liðið sem er fyrst að ná tveggja stiga forskoti. Ef leikurinn fer í fimmtu hrinu, þá er sú hrina einungis upp í 15, og er skipt um vallarhelming þegar annað liðið kemst í átta stig. En eins og áður þarf að vinna með að minnsta kosti tveimur stigum.
Strandblak
thumb|left|150px|Strandblak karla Strandblak er nýlegri útgáfa blaks, en það hefur þróast frá tómstundagamni sem stundað hefur verið á ströndum um allan heim. Helsti munurinn er sá að í strandblaki eru tveir í liði í stað 6 í venjulegu blaki.
Innanhúss strandblak
Innanhúss strandblak hefur rutt sér til rúms, en þetta er gert til að hægt sé að spila strandblak í hvaða veðri sem er. Margir skólar t.d. í Bandaríkjunum breyta nú frá hefðbundnum innanhússvelli í strandblaksvöll vegna þess hve miklu munar á meiðslum og slysum. Sandurinn sem notaður er dempar öll föll.
Í innanhúss strandblaki eru bæði notuð tveggja manna og sex manna lið og hafa háskólaliðin 6 leikmenn.
Sitjandi blak
Hreyfihamlaðir gátu fyrst árið 1956 snúið sér að blakiðkun. Völlurinn er 10 x 6 metrar og netið er 0.8 metra hátt og efri brún þess er í 1,55 metra hæð hjá körlum en 1,15 metra hæð hjá konum. Keppendur sitja á gólfinu og þegar boltanum er blakað verður önnur rasskinnin eða upphandleggur að nema við gólfið. Karlar kepptu í sitjandi blaki á Ólympíuleikum fatlaðra 1980 en konurnar ekki fyrr en árið 2004.
Blindandi blak
Blindandi blak er spilað þannig að ógegnsætt lak er breitt yfir netið svo liðin sjái ekki hvort annað. Hávarnir, smöss og uppgjafir þar sem boltanum er hent upp í loftið eru bönnuð. Blindandi blak er skemmtileg afþreying fyrir áhorfendur vegna þess að þeir sjá boltann en ekki iðkendurnir.
Níu-manna blak
thumb|9-manna blak í [[Kanada]] Níu-manna blak þróaðist í Asíu á árunum 1920 til 1930 þegar bandarískir trúboðar kynntu leikinn í Kína.
Veggjablak
Veggjablak er samruni veggjatenniss og blaks. Veggjatennisvellinum er skipt í tvo helminga og boltinn má skoppa eftir hliðarveggnum til að komast yfir á helming andstæðingsins. Ef boltinn snertir loftið eða veggina fyrir aftan leikmennina er hann úr leik. Leikurinn er hraður og maður þarf að vera fljótur að hugsa næsta leik.
Knattblak
Knattblak er samblanda knattspynu og blaks, en einungis eru leyfilegar þær snertingar sem notaðar eru í knattspyrnu, það er með fótum, höfði, bringu og öxlum. Íþróttin er ættuð frá Brasilíu og reynir á leikni leikmannsins.
Norðurlandskjördæmi vestra
Norðurlandskjördæmi vestra, náði frá Hrútafirði í vestri til Siglufjarðar í austri. Í kjördæminu voru Skagafjarðarsýsla, Austur-Húnavatnssýsla og Vestur-Húnavatnssýsla. Í kjördæminu voru fimm þingmenn.
Við breytingu á kjördæmaskipan árið 1999 varð Norðurlandskjördæmi vestra hluti af Norðvesturkjördæmi, ásamt Vestfjarðakjördæmi og Vesturlandskjördæmi.
Ráðherrar af norðurlandi vestra
Ólafur Jóhannesson, Pálmi Jónsson, Ragnar Arnalds og Páll Pétursson voru einnig ráðherrar hluta þess tíma sem þeir sátu á þingi fyrir kjördæmið.
1865
Árið 1865 (MDCCCLXV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Gissur Einarsson (biskup)
Gissur var sonur Einars Sigvaldasonar á Hrauni í Landbroti og Gunnhildar Jónsdóttur. Hann var í Skálholtsskóla hjá Ögmundi Pálssyni, sem hafði mikið álit á honum og sendi hann til frekara náms í Hamborg. Þar komst hann í kynni við mótmælendahreyfingar í Norður-Þýskalandi. Hann var vígður til prests skömmu eftir heimkomuna 1538, settist að í Skálholti og var þar í hópi með nokkrum öðrum ungum menntamönnum sem hneigst höfðu til lúthersku, þar á meðal Oddi Gottskálkssyni. Ögmundur kaus Gissur sem eftirmann sinn árið 1539 og er ekki ljóst hvort hann vissi þá af trúarskoðunum Gissurar. Konungur staðfesti valið í Kaupmannahöfn árið eftir. Gissur fór þá heim og tók við skyldustörfum biskups en þegar lútherska hans kom berlega í ljós virðist Ögmundur hafa séð eftir valinu og virðist hafa haft í hyggju að reyna að fá hann dæmdan úr embætti. Áður en til þess kæmi kom Christoffer Huitfeldt til landsins með danskan herflokk, handtók Ögmund 2. júní 1541 á Hjalla í Ölfusi og flutti hann um borð í skip, þar sem hann lést á leið til Danmerkur. Gissur var svo formlega vígður til biskups í Kaupmannahöfn haustið 1542.
Gissur skildi eftir heitkonu í Skálholti, Guðrúnu Gottskálksdóttur systur Odds félaga síns, þegar hann fór út að taka biskupsvígslu, en þegar hann kom aftur sumarið 1543 var hún þunguð eftir kirkjuprestinn í Skálholti og vildi ekkert með Gissur hafa þótt hann vildi fyrirgefa henni. Hann reið þá vestur á firði og bað Katrínar, dóttur Eggerts Hannessonar hirðstjóra á Núpi í Dýrafirði, og Guðrúnar Björnsdóttur. Brúðkaup þeirra var haldið í Skálholti 7. október 1543. Þau áttu tvö börn sem bæði dóu nýfædd. Eftir lát Gissurar 1548 giftist hún aftur Þórði Marteinssyni presti í Hruna, syni Marteins Einarssonar eftirmanns Gissuarar.
Sukarno
Sukarno (f. 6. júní 1901 – d. 21. júní 1970) var fyrsti forseti Indónesíu og gegndi því embætti á árunum 1945 til 1967.
Sukarno var leiðtogi sjálfstæðisbaráttu Indónesíu frá Hollandi. Hann var einn helsti leiðtogi þjóðernishreyfingar Indónesíumanna á hollensku nýlenduárunum og eyddi meira en áratug í fangelsi Hollendinga þar til hann var leystur úr haldi af innrásarmönnum japanska keisaraveldisins í seinni heimsstyrjöldinni. Sukarno og aðrir þjóðernissinnar unnu með innrásarhernum til þess að afla Japönum stuðning meðal Indónesíumanna í skiptum fyrir hjálp Japana við að breiða út þjóðernishyggju. Þegar Japanir gáfust upp fyrir Bandamönnum lýsti Sukarno ásamt Mohammad Hatta yfir sjálfstæði Indónesíu þann 17. ágúst 1945. Sukarno var útnefndur fyrsti forseti landsins. Hann fór fyrir andspyrnu Indónesíumanna gegn tilraunum Hollendinga til að ná aftur völdum yfir nýlendu sinni þar til Hollendingar viðurkenndu sjálfstæði Indónesíu árið 1949. Rithöfundurinn Pramoedya Ananta Oer skrifaði um Sukarno að hann hefði verið „eini asíski nútímaleiðtoginn sem tókst að sameina fólk með svo margvíslegan þjóðernis-, menningar- og trúarbakgrunn án þess að úthella einum blóðdropa.“
Dóttir Sukarnos, Megawati Sukarnoputri, var forseti Indónesíu frá 2001 til 2004.
106
Árið 106 (CVI í rómverskum tölum)
Guðný
Guðný er íslenskt kvenmannsnafn.
Unnsteinn
Unnsteinn er íslenskt karlmannsnafn.
Blaðamannaávarpið
Blaðamannaávarpið var sameiginleg yfirlýsing ritstjóra sex helstu blaða á Íslandi sem var prentuð í blöðunum þann 12. nóvember 1906. Fyrr á árinu hafði Þingmannaförin til Danmerkur verið farin. Í ávarpinu lýstu ritstjórarnir þeirri stefnu sem þeir töldu æskilega í væntanlegum viðræðum Dana og Íslendinga um samband landanna í tengslum við konungskomuna 1907. Ritstjórarnir voru:
Fagott
thumb|right|220px|Fagott Fagott (úr ítölsku knippi, bundin) er tréblásturshljóðfæri á tónsviðinu fyrir neðan klarínettu. Fagott er langur tvöfaldur viðarhólkur sem oftast er gerður úr hlyni með tónblaði (tvíblöðungi) á bognu málmröri fyrir miðju. Fagott er stundum nefnt lágpípa. Einnig er til kontrafagott sem er einni áttund neðar en venjulegt fagott.
Dayron Robles
Dayron Robles (fæddur 19. nóvember 1986 í Guantánamo) er kúbverskur grindahlaupari. Hann er núverandi heimsmethafi í 110 metra grindahlaupi með tímann 12,87 sekúndur. Metið setti hann 12. júní 2008.
Í undanúrslitum á ólympíuleikunum 2008 hljóp Robles á tímanum 13,12 sekúndum. Hann sigraði svo úrslitin á tímanum 12,93 sekúndur.
Inkscape
Inkscape er frjálst teikniforrit til að vinna með vigurmyndir. Forritið útfærir SVG-sniðið sem eigið snið en styður mörg önnur vigurmyndasnið og útflutning í PNG-rastamynd. Forritið er öflugt teikniforrit sem styður allar helstu teikniaðgerðir, umbrot texta (m.a. fyrir flóknar skriftir) og litakerfi. Yfirlýst markmið með forritinu er að vera fullkomin útfærsla á SVG-sniðinu með stuðningi við CSS en talsvert vantar enn upp á það. Forritið býður t.d. ekki upp á gerð gagnvirkra mynda og hreyfimynda eða notkun SVG-leturgerða.
Rökvilla
Rökvilla er það þegar rök fela í sér villu og ganga af þeim sökum ekki upp eða leiða til mótsagnar. Formlegar rökvillur eru villur þar sem niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum. Í víðari skilningi ná rökvillur einnig yfir svonefndar óformlegar rökvillur en slík rök teljast rökvillur af öðrum ástæðum en vegna formlegs galla, til dæmis þess að þau eru ómálefnaleg.
Dæmi um formlega rökvillu
Röksemdafærsla af því tagi sem dæmi er um hér að ofan er ógild vegna þess að í henni er formleg rökvilla; það er að segja niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum. Villan veldur ruglingi vegna þess að hún er við fyrstu sýn sennileg; ef allir skvoppar eru skvampar og flestir skvampar hafa einhvern eiginleika, þá eru líkur á að einhverjir skvoppar séu í hópi þeirra skvampa sem hafa eiginleikann, enda minnihluti skvampa sem hafa hann ekki. En á hinn bóginn er röksemdafærslan ekki líkindarök, heldur ályktar hún af forsendunum (1 og 2) að það séu einhverjir skvoppar sem hafa eiginleikann sem flestir skvampar hafa (þ.e. að ganga í nærbuxum). Með öðrum orðum segir hún að sumir skvoppar gangi í nærbuxum vegna þess sem forsendurnar segja okkur um skvoppa og skvampa. En forsendurnar tryggja alls ekki að niðurstaðan sé rétt; það er alls ekki víst að sumir skvoppar gangi í nærbuxum, þótt það sé ef til vill sennilegt í ljósi þess að flestir skvampar hafi þann eiginleika; það má nefnilega vel vera að skvoppar séu mikill minnihluti allra skvampa og séu einmitt allir í hópi þeirra skvampa sem hafa ekki þann eiginleika að ganga í nærbuxum. Af þessum sökum er röksemdafærslan ógild vegna forms síns og skiptir engu máli hverjar breyturnar eru (þ.e. hvaða orð eru sett inn í stað „skvoppa“, „skvampa“ og „ganga í nærbuxum“); form röksemdafærslunnar gerir að verkum að það er mögulegt að forsendurnar séu sannar en niðurstaðan samt ósönn og af því má ráða að niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum — ekki heldur þegar svo vill til að niðurstaðan er sönn, eins og í eftirfarandi dæmi.
Í þessari röksemdafærslu eru forsendurnar (1 og 2) báðar sannar: Vissulega eru allir Íslendingar, þ.e. íslenskir ríkisborgarar, mannlegir einstaklingar og flestir menn hafa vissulega tvö augu. Niðurstaðan (3) er líka sönn því að sumir — og raunar vel flestir — Íslendingar hafa tvö augu. Vandinn er hins vegar sá að niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum sem gefnar eru og því er röksemdafærslan ógild.
Ýmsar tegundir af rökvillum
''Eftirfarandi er listi yfir rökvillur. Vinna þarf nánar úr honum til að hann samræmist stöðlum á Wikipediu. Heimildir eru aðallega af Vantrú.is og ensku Wikipediu.''
Post hoc rökvillan (lat. post hoc ergo propter hoc)
Það að halda að A komi á eftir B sanni að A orsakist af B. Dæmi: Ég varð kvefuð og tók sólhatt. Tveimur vikum seinna var mér batnað af kvefinu. Þar af leiðandi hlýtur sólhatturinn að hafa læknað mig. Post hoc rökvillan er í raun dæmi um að fylgnisamband sé ekki endilega orsakasamband (correlation is not causation).
Klasavillan (e. cluster illusion)
Að halda að tilviljanakenndir atburðir sem gerast aftur og aftur séu í raun ekki tilviljanakenndir. Dæmi: Ég fékk sexu fimm sinnum í röð í spilinu. Ég hlýt að kasta teningnum svona frábærlega vel.
Heildarskekkja og deildarskekkja
Heildarskekkja er þegar heildin er talin hafa sömu einkenni og hlutar hennar (t.d. „úr Háskóla Íslands komu menn sem ollu efnahagshruninu; því olli Háskólinn efnahagshruninu“). Deildarskekkja er þegar hlutar heildarinnar eru taldir hafa sömu einkenni og heildin (t.d. „Háskóli Íslands er trúlaus stofnun, því eru starfsmenn Háskólans trúlausir“).
Að álykta út frá undantekningunni (e. converse accident)
Að draga almenna ályktun út frá undantekningu á reglu. Dæmi: Sumir misnota áfengi. Því ætti áfengi að vera bannað.
Óviðkomandi niðurstaða (lat. ignoratio elenchi)
Þegar ályktanir leiða ekki af þeim rökum sem gefin voru og eru þeim í raun alveg óviðkomandi. Dæmi: Það er mikið að þessu þjóðfélagi. Þess vegna ættum við öll að fara að hugsa meira um siðferðismál.
Afvegaleiðing, „rauða síldin“, „gulrótin“ (e. red herring)
Er sértilfelli af óviðkomandi niðurstöðu, þar sem reynt er að afvegaleiða fólk viljandi, veifa svo að segja gulrót fyrir framan nefið á þeim. Dæmi: Við höfum kannski ekki staðið við loforð um skattalækkanir en sjáiði bara formann hins flokksins! Ég hef staðfestar heimildir um að hann gangi í kvenmannsnærfötum!
Hringavitleysan (lat. petitio principii, e. en:begging the question en:circular reasoning)
Þegar einhverju er haldið fram, ályktun er dregin af því og ályktunin svo notuð til að styðja upprunalegu forsenduna. Dæmi: Í Biblíunni stendur að hún sé orð Guðs. Guð er óskeikull samkvæmt Biblíunni. Biblían er því líka óskeikul. Þess vegna hlýtur hún að vera orð Guðs (o.s.frv.)
Valtvennuvillan (e. en:false dilemma)
Þegar tveimur valkostum er komið fram sem annað hvort eiga ekkert sameiginlegt eða að til séu fleiri valkostir. Dæmi: Ef þú ert ekki með okkur, ertu með óvinunum. Þetta útilokar að minnsta kosti þriðja möguleikann, hlutleysi.
Fótboltafélagið Falur
Fótboltafélagið Falur (hollenska: F.C. Knudde) er heiti á hollenskum teiknimyndasögum sem segja frá ærslakenndum ævintýrum samnefnds knattspyrnuliðs. Sögurnar eru samvinnuverkefni íþróttablaðamannsins John le Noble og teiknarans Toon van Driel, sem kalla sig Joop & Toon. Sögurnar hófu göngu sína árið 1973 og hafa komið út óslitið til þessa dags, fyrst í dagblöðum og bókum en í seinni tíð á íþróttavefsíðunni NUSport. Þrjár fyrstu bækurnar um Fal komu út á íslensku á árunum 1979 til 1981 á vegum bókaútgáfunnar Arnar og Örlygs.
Titlar
Fals-bækurnar eru 35 að tölu í opinberu ritröðinni, en auk þeirra hafa komið út nokkrar safnbækur með minni sögum. Listinn sýnir nöfn og útgáfuár bókanna á frönsku og íslensk heiti og útgáfuár þar sem við á:
Íslensk útgáfa
Flestar þær þýddu myndasögur sem gefnar voru út á Íslandi á áttunda og níunda áratugnum voru franskar eða belgískar og voru prentaðar í samvinnu við útgefendur á hinum Norðurlöndunum. Sögurnar um Fal voru því frávik, þar sem þær voru hollenskar og ekki unnar sem samprent með öðrum þjóðum. Jafnframt voru þetta einu myndasögurnar sem Örn og Örlygur sendu frá sér á þessum árum.
Frumkvæðið kom frá ungum framhaldsskólanema, Ólafi Garðarssyni, sem rakst á sögurnar í þýskri útgáfu á ferðalagi. Hann vakti áhuga forlagsins á bókunum og tók að sér að þýðinguna. Fyrir valinu urðu þrjár fyrstu bækurnar í ritröðinni. Bækur eitt og þrjú voru þýddar úr þýsku en miðbókin úr hollensku.
Jersey Shore
Jersey Shore er bandarískur raunveruleikaþáttur sýndur á MTV um sjö unga einstaklinga sem fara til New Jersey til að vinna í stuttermabolaverslun. Þættirnir byrjuðu 9 desember 2009 og eru enn í vinnslu, í annari seríu fóru þau til Miami og unnu í ísbúð á meðan þau voru þar, þriðju seríu fóru þau svo aftur til Jersey og unnu aftur í sömu búðinni. Fjórða sería er núna í tökum og verður hún á Ítalíu og kemur út seinni partinn árið 2011. Þegar þau koma í fyrstu seríu þekkjast þau ekki neitt en þegar tíminn líður verða þau rosa góðir vinir og líta á sig sem fjölskyldu. Það er rosalega mikið um rifrildi, hjá þeim öllum en ná þau alltaf á endanum að laga sambandið og verða enn betri vinir en fyrr og verður spennandi að sjá hvað gerist í næstu seríu. Jersey Shore eru unglingaþættir sem eru mjög vinsælir útum allann heim.
Minsk
thumb|right|Sigurtorgið í Minsk
Minsk var stofnuð af Austur-Slövum á 9. öld og var síðan hluti af Polatsk-furstadæminu undir lok 10. aldar. Árið 1129 var furstadæmið innlimað af Garðaríki en 1146 varð það aftur sjálfstætt. 1242 varð borgin hluti af Stórfurstadæminu Litháen og síðan Pólsk-litháíska samveldinu. Borgin var lögð í rúst í nokkrum meiriháttar styrjöldum á 17. og 18. öld (Pólsk-rússneska stríðið, Norðurlandaófriðurinn mikli) og var að lokum innlimuð af Rússum 1793. Borgin óx hratt á 19. öld og járnbrautin milli Moskvu og Varsjár var lögð um hana 1846. Fyrir Síðari heimsstyrjöldina var íbúafjöldinn kominn í um 300 þúsund. Þjóðverjar náðu borginni á sitt vald skömmu eftir innrásina í Sovétríkin sumarið 1941 og hernámsliðið notaði borgina sem höfuðstöðvar. 1944 náðu Sovétmenn síðan borginni aftur eftir mikla bardaga þar sem meirihluti hennar var lagður í rúst og íbúafjöldinn um 50 þúsund. Eftir stríðið var borgin endurreist með byggingum í sovéskum stíl. 1972 náði íbúafjöldinn einni milljón. 1990 varð borgin höfuðborg hins nýstofnaða Hvíta-Rússlands.
Gísli Jónsson (biskup)
Gísli Jónsson (latína: Gilbertus Ionas Islandus) (um 1515 – 3. september 1587) var biskup í Skálholti frá 1558.
Hann var sonur Jóns Gíslasonar prests í Hraungerði og Gaulverjabæ í Flóa og fylgikonu hans, Vilborgar Þórðardóttur. Hann lærði hjá Ögmundi Pálssyni í Skálholti og hélt síðan til Þýskalands. Hann var prestur í Skálholti frá 1538 og var einn af siðaskiptamönnunum þar í tíð Ögmundar. Hann varð prestur í Selárdal í Arnarfirði frá 1546 en hrökklaðist til Danmerkur undan Jóni Arasyni sem bar upp á hann guðlast, uppreisn gegn kirkjulögum og boðun villutrúar. Hann kom þó aftur til Íslands 1551 og fór aftur í Selárdal en var kosinn biskup 1556. Veitingarbréfið er dagsett 28. febrúar 1558.
Gísli reyndi að bæta úr brýnni þörf fyrir sálma í anda lúterstrúar og þýddi talsvert en af vanefnum. Hann gaf út sálmabók 1558 og er aðeins til eitt eintak af henni svo vitað sé. Gísli reyndi að uppræta ýmsar menjar kaþólskunnar og lét meðal annars kljúfa og brenna krossinn helga frá Kaldaðarnesi, sem Gissur Einarsson hafði flutt heim að Skálholti.
Kona hans var Kristín Eyjólfsdóttir (f. um 1515), yngsta dóttir Eyjólfs mókolls Gíslasonar í Haga á Barðaströnd. Árið 1535 eignaðist hún dóttur, Guðrúnu, með Gísla bróður sínum, sem einnig hafði barnað Þórdísi systur þeirra. Gísli flúði úr landi og sneri ekki aftur en systurnar flúðu í Skálholt á náðir Ögmundar biskups sem var frændi þeirra og var engu þeirra refsað fyrir sifjaspellin, enda var Stóridómur ekki settur á laggirnar fyrr en tæpum 30 árum síðar. Svo var látið heita að í báðum tilvikunum hefði verið um nauðgun að ræða. Í Skálholti kynntust þau Kristín og Gísli. Á meðal barna þeirra voru Helga kona Erasmusar Villadtssonar skólameistara í Skálholti og seinast prests á Breiðabólstað í Fljótshlíð, Guðrún kona Gísla Sveinssonar Skálholtsráðsmanns og sýslumanns á Miðfelli, Stefán prestur í Odda, Árni prestur í Holti undir Eyjafjöllum og Vilborg kona Þorvarðar Þórólfssonar á Suður-Reykjum.
1864
Árið 1864 (MDCCCLXIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Landið týnda
Söguþráður
Konungurinn þjáist af þunglyndi og tilraunir Hinriks og Hagbarðs til að létta lund hans koma fyrir ekkert. Skemmtikraftar reyna að koma kóngi í gott skap í von um verðlaun, þar á meðal einn sem reynist hafa að sýna innilokaðan strump í búri. Félagarnir frelsa strumpinn sem segir frá því að mikil ógn vofi yfir Strumpalandi. Hinrik og Hagbarður hyggjast rjúka af stað til bjargar, en kóngurinn vill ólmur fara með og hlustar ekki á neinar úrtöluraddir.
Félagarnir leita á náðir galdrakarls sem bregður upp mynd í kristalskúlu sinni af Strumpaþorpi í rjúkandi rúst og Yfirstrumpi fjötruðum. Þeir halda strax af stað, en taka þó fyrst með sér galdrastarf sem töfrar fram vatnsuppsprettur með réttri meðhöndlun. Eftir göngu um fenjasvæði, eyðimerkur og snjóbreiður koma þeir á áfangastað. Þar verður fyrir þeim eldspúandi dreki. Drekinn er í eigu óþokka sem þrælkar strumpana til að vinna í demantanámu. Þeir rota drekann og yfirbuga eigandann en þurfa að finna leið til að gera dýrið óskaðlegt. Þeim hugkvæmist að nota töfrakvistinn til að slökkva í elduppsprettunni í iðrum dýrsins. Þeir snúa aftur til síns heima.
Íslensk útgáfa
Landið týnda kom út hjá bókaútgáfunni Iðunni árið 1983 í þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Hún var fjórða Hinriks og Hagbarðs-bókin sem kom út á íslensku.
Heinz Edelstein
Heinz Edelstein (1902-1959) var þýskur sellóleikari sem starfaði í Freiburg í Þýskalandi uns hann settist að á Íslandi 1936 og gerðist sellóleikari í Hljómsveit Reykjavíkur. Hann kenndi sellóleik við Tónlistarskólann í Reykjavík á árunum 1937-1951 og stofnaði Barnamúsikskólann (síðar Tónmenntaskóli Reykjavíkur) og var skólastjóri hans fram til ársins 1956. Heinz var starfandi við Sinfóníuhljómsveit Íslands frá stofnun hennar árið 1950 og fram til 1956. Árið 1957 sneri hann aftur til Vestur-Þýskalands og andaðist þar tveimur árum síðar.
Konungsríkið Norðymbraland
Konungsríkið Norðymbraland (enska: Northumbria eða Northhumbria, fornenska: Norþanhymbra eða Norþhymbre) var konungsríki sem var til á miðöldum, undir stjórn Engla, á því svæði sem er nú Norður-England og Suðaustur-Skotland. Seinna varð Norðymbraland jarlsdæmi í konungsríkinu England á tíma Engilsaxa. Nafnið er dregið af því að ríkið lá norðan við ána Humber.
Síðara og minna jarlsdæmið varð til þegar suðurhluti Norðymbralands (áður fyrr Deira) var tekinn yfir af Danalögum. Í fyrstu hélt norðurhlutinn (áður fyrr Bernicia) stöðu sem konungsríki en síðar var það gert að jarlsdæmi undir stjórn Dana, og hélt nafninu þegar Wessex kollvarpaði Danalögum. Jarlsdæmið náði yfir svæðið á milli ánna Tees í suðri og Tweed í norðri (nokkurn veginn það svæði sem er nú kallað Norðaustur-England). Miklar deilur voru um þetta land, en að lokum var það sameinað Englandi með York-samkomulaginu árið 1237.
Nú er orðið „Northumbria“ mikið notað í nöfnum samtaka og annarra stofnana á svæðinu, til dæmis háskólinn í Norðymbralandi (e. University of Northumbria), og í nöfnum lögregluliða í Norðaustur-Englandi. Annars er orðið ekki notað í daglegu tali og er ekki opinbert nafn Norðaustur-Englands, sem Bretland og Evrópusambandið setja sem skilyrði.
Geldingadalur (aðgreiningarsíða)
Geldingadalur er algengt staðarnafn á Íslandi og er uppruni þess rakinn til ákvæðis í Jónsbók sem skyldaði bændur til að halda geldum peningi (geldfé, ær sem ekki mjólka eða gemlingar), aðskildu frá öðru fé.
Dæmi:
Unnþór
Unnþór er íslenskt karlmannsnafn.
Guðríður
Guðríður er íslenskt kvenmannsnafn.
109
Árið 109 (CIX í rómverskum tölum)
Heimsmiðstöð Bahá'í trúarinnar
thumb|260px|[[Allsherjarhús Réttvísinnar, æðsta stofnun bahá'í trúarinnar, er staðsett í Haifa, Ísrael]]
Heimsmiðstöð bahá'í trúarinnar er staðsett í Haifa, Ísrael. Þar er bæði stjórnfarsleg og andleg miðja bahá'í heimsins. En æðsta stofnun bahá'í trúarinnar, Allsherjarhús réttvísinnar, er staðsett á Karmelfjalli og jafnframt eru tveir helgustu staðir bahá'í trúarinnar, grafhýsi Bábsins og Bahá'u'lláh, Staðsettir í grendinni. Í heimsmiðstöð bahá'ía starfa að jafnaði um 700 sjálfboðaliðar á hverjum tíma sem allir koma víðsvegar að úr heiminum.
Newcastle-under-Lyme
thumb|Ironmarket. Newcastle-under-Lyme er bær í Staffordshire, Englandi. Íbúar voru um 75.000 árið 2011 en í sýslunni undir sama nafni eru um 128.000. Newcastle er aðeins 6 km vestur af Stoke-on-Trent.
110
Árið 110 (CX í rómverskum tölum)
1462
thumb|right|[[Ívan mikli, stórfursti af Moskvu.]] Árið 1462 (MCDLXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
1863
Árið 1863 (MDCCCLXIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Breiðvísun
Breiðvísun er hugtak í málfræði þegar orðaröð gerir að verkum að óljóst er til hvers tilvísunarfornafnið sem vísar og getur það valdið misskilningi. Breiðvísun flokkast gjarnan sem stílgalli. Dæmi: Ég sá hest á vagninum sem mig langar í. Hér veldur breiðvísun því að hægt er að ruglast á því hvort viðkomandi langi í vagninn eða hestinn. Oftast er hægt að forðast breiðvísun með umorðun, t.d.: Á vagninum sá ég hest sem mig langar í. Hér er tilvísunin skýr, tilvísunarfornafnið er við hliðina á orðinu sem það vísar til, en þannig forðast menn breiðvísun.
Rokk gegn her
Rokk gegn her voru rokktónleikar í Laugardalshöll haldnir þann 13. september 1980 á vegum Samtaka herstöðvaandstæðinga. Tónleikarnir áttu sér erlendar fyrirmyndir og var til að mynda horft til breskra tónleikaraða með yfirskriftinni Rock Against Racism.
Myndlistar- og tónlistarmaðurinn Tolli var framkvæmdastjóri tónleikanna, sem voru í raun alhliða listasamkoma. Til að mynda voru tveir veggir Laugardalshallar þaktir gríðarstórum myndverkum sem fólu í sér friðarboðskap. Dagana fyrir Rokk gegn her birtust leikarar út um alla Reykjavík íklæddir hermannabúningum og komið var fyrir sandpokabyrgjum á fjölförnum gatnamótum. Þar var á ferðinni leikhópurinn Táragas sem tróð upp á tónleikunum og flutti ásamt Karli Sighvatssyni tónverk meðan kvikmynd frá inngöngu Íslands í Atlantshafsbandalagið var sýnd á skjá.
Hljómsveitirnar Mezzoforte, Þursaflokkurinn og Utangarðsmenn spiluðu. Um 3000 manns sóttu tónleikanna að sögn skipuleggjenda.
Haugarfi
Á Íslandi er haugarfi þekktur hýsill fyrir fræhyrnublaðmyglu, þrátt fyrir að vera ekki af ættkvísl fræhyrna (Cerastium).
Hámhorf
Hámhorf, gleypigláp eða maraþonáhorf er heiti á því þegar fólk horfir á marga sjónvarpsþætti eða bíómyndir í röð í einni setu. Auknar vinsældir hámhorfs á 2. áratug 21. aldar tengjast streymisveitum á borð við Netflix, Hulu og Amazon Video. Gögn frá þessum streymisveitum sýndu að yfir 64% notenda stunduðu hámhorf að minnsta kosti einu sinni á ári.
Biskup
thumb|[[Gísli Þorláksson Hólabiskup (1657-1684) ásamt Ragnheiði Jónsdóttur eiginkonu sinni og tveimur fyrri konum sínum, Gróu Þorleifsdóttur og Ingibjörgu Benediktsdóttur. Myndin máluð í Kaupmannahöfn 1684]] Biskup (áður skrifað byskup) er titill embættismanna í hinum ýmsu kristnu kirkjum, og hlutverk þeirra mismunandi eftir kirkjudeildum. Orðið biskup (επισκοπος) á uppruna sinn að rekja til gríska orðsins episkopos sem þýðir sá sem skyggnist um, eða hefur eftirlit með eða einu orði skyggnari, en það er einnig gamalt heiti á biskupi í íslensku. Biskupar voru einnig nefndir klerkagoðar í skáldamáli. Fyrst eftir siðaskiptin voru biskupar á íslandi nefndir súperintent. Lýðbiskup (eða ljóðbiskup) voru undirbiskupar nefndir hér áður fyrr, og voru undirmenn erkibiskups.
Biskupsdæmi eru misvaldamikil og oft fer vald biskupa eftir trúarlegu hlutverki þeirra og hefðum. Í sumum kirkjudeildum (svo sem þeim rómversk-kaþólsku og rétttrúnaðarkirkjunni) eru til fleiri en ein gerð biskupa, sem hafa mismunandi valdsvið, til dæmis erkibiskupar og patríarkar. Páfinn í Róm er formlega rómversk-kaþólski biskup Rómaborgar og jafnframt æðsti biskup rómversk-kaþólsku kirkjunnar. Meðal þess sem biskupar sjá oft um er að vígja presta og guðshús og stjórna ýmsum athöfnum.
Þórður Þorláksson
thumb|right|Þórður Þorláksson og Guðríður Gísladóttir á málverki eftir óþekktan listamann frá um 1697 Þórður Þorláksson (14. ágúst 1637 – 17. mars 1697) var biskup í Skálholti frá 1674. Hann hafði mikinn áhuga á náttúruvísindum, jarðfræði og landafræði. Hann flutti prentverkið frá Hólum til Skálholts og varð fyrstur til að láta prenta fornrit á Íslandi.
Þórður var sonur Þorláks Skúlasonar biskups á Hólum og Kristínar Gísladóttur. Hann lærði í Hólaskóla og fór til Kaupmannahafnar til frekara náms. Var skólameistari í Hólaskóla 1660 til 1663 en fór svo utan, stundaði nám við háskólana í Rostock og Wittenberg, heimsótti París og sneri aftur um Belgíu og Holland. 1669 dvaldist hann á Stangarlandi í Noregi hjá Þormóði Torfasyni. Hann var vígður biskup 25. febrúar 1672 og tók við embætti við lát Brynjólfs Sveinssonar.
Þorlákur samdi, áður en hann varð biskup, Íslandslýsingu (Dissertatio chorographico-historica de Islandia) sem fyrst var prentuð í Wittemberg 1666. Til eru eftir hann landakort af bæði Íslandi og Grænlandi. Hann fékk prentverkið flutt til Skálholts og gerði fyrstur tilraun til að prenta íslensk fornrit, meðal annars fyrstu prentuðu útgáfu Landnámu 1688. Hann er og sagður hafa endurbætt prentverkið mikið. Hann gerði einnig tilraunir með kornrækt í Skálholti.
Kona Þórðar var Guðríður (1651-1707), dóttir Vísa-Gísla Magnússonar sýslumanns á Hlíðarenda. Synir þeirra voru Þorlákur skólameistari í Skálholti og Brynjólfur Thorlacius Þórðarson sýslumaður í Rangárvallasýslu og bóndi á Hlíðarenda.
Úddi
Úddi er íslenskt karlmannsnafn.
Íslam í Úkraínu
Íslam í Úkraínu er minnihlutatrúarhópur. Múslimar eru um 0,9% af heildarfjölda íbúa frá og með 2016. Trúin á sér langa sögu í Úkraínu allt aftur til Berke Khan frá Gullnu hordunni á 13. öld og stofnun Krímskanatsins á 15. öld. Múslimar í Úkraínu eru með 445 samfélög, 433 klerka og 160 moskur, en mun fleiri moskur eru nú í byggingu.
Áætlanir um íbúa úkraínskra múslima eru mismunandi. Múslimar eru aðeins um það bil 0,9% íbúa Úkraínu, en allt að 12% á Krímskaga. Samkvæmt manntalinu 2000 bjuggu 248.193 Krímtatarar í Úkraínu, 73.304 Volgatatarar, 45.176 Aserar, 12.353 Úsbekar, 8.844 Tyrkir, 6.575 Arabar og 5.526 Kasakar.
Frelsisskýrslan 2012 taldi múslima vera um 500.000 í Úkraínu, þar af 300.000 Krím-Tatarar. Í rannsókn Pew Forum árið 2011 var áætlað að íbúar úkraínskra múslima væru 393.000, en klerkastjórn múslima í Úkraínu hélt því fram að tvær milljónir múslima væru í Úkraínu frá og með 2009. Samkvæmt Said Ismagilov, múftanum í Ummah, í febrúar 2016 bjó ein milljón múslima í Úkraínu.
Vegna innlimunar Rússa á Krím árið 2014 og stríðsins í Donbas, sem barist er nálægt Donetsk og Lúhansk, búa 750.000 múslimar (þar á meðal hálf milljón Krím-Tatarar) á yfirráðasvæði sem Úkraína hefur ekki lengur stjórn á. (Samkvæmt tölum frá Sheikh Ahmad Tamim, múfti trúarstjórnar múslima í Úkraínu „DUMU“.
Heilagur Georg
thumb|Íkóna frá Novgorod í Rússlandi frá 15. öld Heilagur Georg (á latínu: Sanctus Georgius) var píslarvottur í upphafi 4. aldar þegar Díókletíanus keisari Rómaveldis hóf ofsóknar á hendur kristnum mönnum. Í aldanna rás hefur hann orðið að einum vinsælasta dýrlingi kaþólsku kirkjunnar. Um hann hafa spunnist heilmargar þjóðsögur, þ. á m. þjóðsagan um bardagann við drekann.
111
Árið 111 (CXI í rómverskum tölum)
Heilagur Georg
Drekabaninn
thumb|Skjaldarmerki Moskvu Heilagur Georg hefur verið sýndur á málverkum og höggmyndum sem drekabaninn mikli. Í raun er ekkert í ævi heilags Georgs sem tengir hann við dreka, enda tekur þjóðsagan hér við. Elstu heimildir um Georg sem drekabana eru frá 11. öld. Hún er venjulega þannig að dreki gerði sig heimakært við brunn nokkurn við Sílene (e.t.v. Kýrene í Lýbíu). Til að ná í vatn ákváðu borgarbúar að færa drekanum fórnir. Fyrst var það sauðfé, en þegar það þraut, þá var ákveðið að gefa drekanum meyjar. Meyjarnar voru valdar með hlutkesti. Eitt sinn féll hlutkestið á prinsessuna. Konungurinn bað dóttur sinni griða, en án árangurs. Þegar farið var með prinsessuna til drekans, kom Georg ríðandi á hesti sínum. Hann hafði fána sinn sem verndargrip, rauður kross á hvítum fleti, og gerði atlögu að drekanum. Að lokum náði hann að drepa drekann og bjarga prinsessunni. Í þakklætisskyni tóku borgarbúar upp kristni. Talið er að drekinn sé tákn um heiðni og að sagan öll sé lýsing á sigri kristni á heiðinni trú.
Dýrlingur
thumb|Georgskrossinn er jafnframt fáni Englands Sagan um Georg var í fyrstu staðbundin í austurhluta Rómaveldis. Á 5. öld hafði hún hins vegar breiðst út og var orðin kunn í vesturhluta ríkisins. 494 var Georg tekinn í heilagra manna tölu af Gelasíusi I páfa. Minningardagur hans varð 23. apríl, sem var dánardagur hans. Hægt og rólega varð Georg verndardýrlingur kirkna, landsvæða, borga og jafnvel heilla landa. Georg er einnig verndari gegn ýmis konar óáran, sem og verndardýrlingur ýmissa stétta. Jarðneskar leifar Georgs eru sagðar hafa komið til þýska ríkisins á 9. öld og eru varðveittar í Georgskirkjunni á eyjunni Reichenau við Bodenvatn. Þaðan breiddist dýrkunin á Georg út um allt ríkið. Í Englandi var fyrst notast við Georgsfánann í krossferðum til landsins helga. Krossfarar frá Englandi (og Frakklandi) tóku upp fána þennan. Árið 1190 tók Lundúnaborg og England upp Georgsfánann og er hann þjóðfáni Englands síðan á 16. öld. Georg varð hins vegar verndardýrlingur landsins miklu fyrr, eða á 13. öld. Heilagur Georg birtist í fjölmörgum málverkum og höggmyndum. Hann er sá dýrlingur sem oftast kemur fyrir í listaverkum hins kristna heims, að undanskilinni Maríu mey og höfuðpostulunum. Hann birtist einnig á mýmörgum skjaldarmerkjum.
Verndardýrlingur
Nokkur dæmi um lönd, borgir, stéttir og fyrirbæri sem heilagur Georg er verndari fyrir eða honum gert áheit við. Listinn er ekki tæmandi.
Ilíonskviða
thumb|right|Akkilles og Patróklus á grískum vasa. Ilíonskviða er annað tveggja frásagnarkvæða (epískra kvæða) sem eignuð hafa verið blinda kvæðamanninum Hómer. Hitt kvæðið er Ódysseifskviða en saman eru kvæðin kölluð Hómerskviður og eru elsti varðveitti skáldskapur Grikkja. Til eru tvær þýðingar á íslensku á Ilíonskviðu. Sú frægasta er lausamálsþýðing Sveinbjörns Egilssonar, sem einnig þýddi Ódysseifskviðu. Sonur hans, Benedikt Gröndal, þýddi svo Ilíonskviðu með ljóðahætti.
Efni Ilíonskviðu
Ilíonskviða gerist á síðasta ári Trójustríðsins en í því börðust Grikkir og Tróverjar. Ilíon er annað nafn yfir borgina Tróju við Hellusund. Í kviðunni kemur upp ósætti á milli Agamemnons konungs, sem fór fyrir liði Grikkja, og kappans Akkillesar. Akkilles sem fór fyrir miklu liði ákveður að berjast ekki sem veldur því að mjög hallar á Grikki í stríðinu við Tróverja. Sendiför er gerð til Akkillesar til að fá hann aftur til orrustu en hann vill alls ekki snúa aftur enda enn reiður Agamemnoni. Þrátt fyrir þetta leyfir Akkilles góðum vini sínum, Patróklosi, að snúa aftur til bardagans og fer hann til orrustu í herklæðum Akkillesar. Er Patróklos mætir til orrustunnar halda viðstaddir að þar sé Akkilles á ferð en Patróklos fer hamrammur um völlinn og snýr bardaganum aftur Grikkjum í vil. Á endanum vegur Hektor, mikil hetja og sonur Príamosar Trójukonungs, Patróklos sem fær Akkilles til að snúa aftur til bardagans gagntekinn af sorg vegna falls vinar síns. Hann berst gegn Hektori, fellir hann og smánar svo líkið marga daga í röð. Príamos konungur fer síðar háskaför til að sækja lík Hektors, sonar síns og lýkur kviðunni á útför hans.
Ritun kvæðisins
Enginn veit með vissu hver orti Hómerskviður. Frá fornöld og allt fram á 18. öld voru kvæðin eignuð blinda kvæðamanninum Hómer. Ekki er vitað hvenær hann var uppi né hvar hann hélt sig en allmargar jónískar borgir hafa gert tilkall til þess að vera fæðingarstaður skáldsins. Fræðimenn skeggræða enn í dag spurningar sem upp komu er menn fóru að rannsaka kviðurnar gagnrýnið fyrir u.þ.b. 200 árum og ekki eru menn sammála um hver Hómer hafi verið eða hversu mikið af kviðunum komi frá honum. Aðrir taka enn dýpra í árinni og velta því fyrir sér hvort kvæðin séu eftir sama höfund, hvort þær hafi orðið til hvor í sínu lagi og margir efast jafnvel um tilvist Hómers sjálfs. Margt liggur þannig á huldu um tilurð Hómerskviða. Flestir fræðimenn eru þó á þeirri skoðun að Hómerskviður hafi verið ortar seint á 8. öld f.Kr.
Bragarháttur
Hómerskviður eru ortar undir hexametri sem á íslensku hefur verið nefndur sexliðaháttur. Eins og nafnið ber með sér þá má þekkja bragarháttinn á því að í hverri ljóðlínu eru sex bragliðir og samanstendur hver bragliður yfirleitt af einu löngu atkvæði og tveimur stuttum. Hexametur var vinsælt meðal Grikkja en þeir ortu ljóð sín ósjaldan undir hættinum. Rómverjar tóku hexametur síðar upp og t.a.m. skrifaði Virgill Eneasarkviðu sína og Óvidíus Myndbreytingar sínar undir þessum sama hætti.
Guðrún
Guðrún er íslenskt kvenmannsnafn.
1472
Árið 1472 (MCDLXXII í rómverskum tölum)
Úlfasmári
Úlfasmári (fræðiheiti: Medicago lupulina) er einærær eða skammfjölær belgjurt af ertublómaætt sem stundum er ræktuð sem fóður fyrir hross, sauðfé og geitur. Hann er upphaflega frá Evrópu, Norður-Afríku og Vestur-Asíu en hefur breiðst út með ræktun um nær allan heim.
Handknattleiksárið 1983-84
Handknattleiksárið 1983-84 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1983 og lauk vorið 1984. Víkingar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Framstúlkur í kvennaflokki. Karlalandsliðið tók ekki þátt í stórmóti á keppnistímabilinu.
1. deild
FH-ingar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki karla. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð. Því næst fóru fjögur efstu liðin í úrslitakeppni um Íslandsmeistaratitilinn þar sem leikin var fjórföld umferð og hófu öll liðin keppni án stiga. Fjögur neðstu liðin fóru í sérstaka keppni um fall með fjórfaldri umferð, en þau tóku með sér stigin sín úr aðalkeppninni.
2. deild
Þór Vestmannaeyjum sigraði í 2. deild og fór upp um deild ásamt Breiðabliki. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð. Að því loknu skiptist deildin upp í efri hluta og neðri hluta, þar sem fjögur efstu liðin léku tvöfalda umferð um sæti í 1. deild og fjögur neðstu um fall í 3. deild. Tóku liðin með sér stigin úr forkeppninni.
''Úrslitaleikir um 1. deildar sæti''
Úrslitakeppni um fall
ÍR og Reynir Sandgerði féllu í 3. deild.
3. deild
Ármenningar sigruðu í 3. deild og færðust upp í 2. deild ásamt Þór frá Akureyri. Keppt var í níu liða deild með tvöfaldri umferð. Fjögur efstu liðin fóru í úrslitakeppni með tvöfaldri umferð og tóku þau með sér stigin úr forkeppninni.
''Úrslitakeppni um sæti í 2. deild''
Bikarkeppni HSÍ
Víkingar sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn Störnunni.
16-liða úrslit 8-liða úrslit Undanúrslit Úrslitaleikur
Evrópukeppni meistaraliða
Víkingar kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og féllu út í 1. umferð á færri mörkum skoruðum á útivelli.
1. umferð
Evrópukeppni bikarhafa
KR-ingar kepptu í Evrópukeppni bikarhafa og féllu út í 8-liða úrslitum.
Evrópukeppni félagsliða
FH-ingar kepptu í Evrópukeppni félagsliða, IHF-bikarnum og féllu út í 8-liða úrslitum.
1. umferð 16-liða úrslit 8-liða úrslit
1. deild
Framarar urðu Íslandsmeistarar í meistaraflokki kvenna. Keppt var í átta liða deild með tvöfaldri umferð.
Víkingur og Fylkir féllu niður um deild. Fylkir og KR höfðu jafn mörg stig en KR-ingar hagstæðara markahlutfall í innbyrðisleikjum.
2. deild
Þór Ak. sigraði í 2. deild og fór upp ásamt ÍBV, en liðin höfðu nokkra yfirburði í keppni vetrarins. Önnur keppnislið voru Haukar, Þróttur, HK, ÍBK, Stjarnan og Selfoss
Bikarkeppni HSÍ
Framstúlkur sigruðu í bikarkeppninni eftir úrslitaleik gegn ÍR.
8-liða úrslit Undanúrslit Úrslit
Evrópukeppni
Ekkert íslenskt kvennalið tók þátt í Evrópukeppni þetta árið.
Landslið
Karlalandsliðið bjó sig undir B-keppni sem halda skyldi í Noregi árið 1985. Síðla árs 1983 var Pólverjinn Bogdan Kowalcsyk ráðinn landsliðsþjálfari.
Rocky Marciano
thumb|right|Rocky Marciano á póstkorti frá árinu 1953. Rocky Marciano (fæddur Rocco Francis Marchegiano; 1. september 1923 – 31. ágúst 1969), var bandarískur boxari og var heimsmeistari í þungavigt frá 23. september 1952 til 30. nóvember 1956. Þegar hann lagði hanskana á hilluna varð hann fyrsti og eini þungavigtarhnefaleikari sögunnar til að ljúka keppni taplaus.
Ferill
Marciano fæddist og ólst upp í Brockton Massachusetts, sonur ítalskra innflytjenda. Hann hóf hnefaleikaæfingar á táningsárum og sinnti margvíslegri ígripavinnu eftir útskrift. Hann var kvaddur í herinn árið 1943 og þjónaði að mestu í Bretlandi.
Meðan á hermennsku stóð keppti Marciano í hnefaleikum með góðum árangri og vann til verðlauna í keppni áhugamanna árið 1946. Árið eftir hóf hann atvinnumannakeppni. Árið 1948 sneri hann þó aftur sem atvinnumaður, en slík vistaskipti voru afar fátíð. Í millitíðinni reyndi hann fyrir sér sem hafnarboltakeppandi, án árangurs.
Árið 1948 hóf Marciano á ný keppni meðal atvinnumanna. Hann reyndist þegar sigursæll.
Fersentimetri
Fersentímetri er flatarmálseining sem fengin er með því að margfalda saman lengd sinnum breidd. Einn fersentímetri er því 1sm * 1sm = 1sm^2= 1 fersentímetri.
Vetrarólympíuleikarnir 1994
thumb|right|Frímerki gefin út í [[Kasakstan í tilefni af leikunum.]] Vetrarólympíuleikarnir 1994 voru ólympíuleikar haldnir í Lillehammer í Noregi 12. til 27. febrúar 1994. Aðeins tvö ár voru liðin frá síðustu vetrarólympíuleikum þar sem ákveðið var að láta vetrarleikana ekki bera upp á sama ári og sumarleikana eins og verið hafði áður. 67 lönd tóku þátt í leikunum, fleiri en nokkru sinni áður. Rússland vann flest verðlaun, en þetta voru fyrstu Ólympíuleikarnir sem landið tók sjálft þátt í frá upplausn Sovétríkjanna. Keppt var í tólf greinum: Alpagreinum, bobbsleðabruni, freestyle, íshokkíi, listskautahlaupi, norrænum greinum, skautahlaupi, stuttu skautahlaupi, skíðagöngu, skíðaskotfimi, skíðastökki, sleðabruni.
Georg 2. Bretlandskonungur
Georg 2. (Georg 2. Ágústus; 9. nóvember 1683 – 25. október 1760) var konungur Stóra-Bretlands og Írlands, hertogi Brunswick-Lüneburg (í kjörfurstadæminu Hanover) og kjörfursti í Heilaga rómverska ríkinu frá 11. júní 1727 til dauðadags.
Georg var síðasti breski einvaldurinn sem fæddist utan Bretlandseyja: Hann var fæddur og uppalinn í norðurhluta Þýskalands. Amma hans, Soffía af Hanover, varð önnur í erfðaröðinni að bresku krúnunni eftir að um fimmtíu kaþólikkar voru útilokaðir frá því að erfa hana vegna lagasetningar árið 1701 og sambandslaganna 1707. Eftir að Soffía og Anna Bretadrottning létust árið 1714 varð faðir hans, Georg 1., konungur Bretlands og Írlands. Á fyrstu valdaárum föður síns var Georg bendlaður við stjórnmálamenn í stjórnarandstöðu, þar til þeir gengu til liðs við ríkisstjórnarflokkinn árið 1720.
Sem konungur frá árinu 1727 réð Georg litlu um innanríkismál Bretlands, sem voru að mestu í höndum breska þingsins. Sem kjörfursti varði hann tólf sumrum í Hanover, þar sem hann hafði meiri bein völd. Samband hans við elsta son sinn, Friðrik, var stirt þar sem Friðrik studdi stjórnarandstöðuna á þingi. Í austurríska erfðastríðinu tók Georg þátt í orrustunni við Dettingen árið 1743 og varð þar með síðasti breski einvaldurinn sem leiddi sjálfur her sinn í orrustu. Árið 1745 reyndu stuðningsmenn kaþólska konungsefnisins Jakobs Frans Játvarðar Stúart, undir forystu sonar hans, Karls Játvarðar Stúart, að steypa Georg af stóli í síðustu uppreisn Jakobíta. Friðrik lést óvænt árið 1751, fimm árum á undan föður sínum, og því erfði sonarsonur Georgs í hans stað bresku krúnuna og varð Georg 3. Bretlandskonungur.
1862
Árið 1862 (MDCCCLXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Íslam í Danmörku
Íslam í Danmörku, sem er stærsta minnihlutatrú landsins, á þátt í að móta félagslegt og trúarlegt landslag þess. Samkvæmt 2020 greiningu danska vísindamannsins Brian Arly Jacobsen, er áætlað að 256.000 manns í Danmörku - 4,4% þjóðarinnar - hafi verið múslimar í janúar 2020. Talan hefur verið að aukast undanfarna áratugi vegna margra innflytjendabylgna sem taka þátt í efnahagslegum innflytjendum og hælisleitendur. Árið 1980 bjuggu um 30.000 múslimar í Danmörku, eða 0,6% íbúanna.