cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Höfrungar
Höfrungar eða Höfrungaætt (fræðiheiti: Delphinidae) eru ein af fimm ættum tannhvala. Flestar tegundir höfrunga eru tiltölulega litlir hvalir, allt niður í 1,2 metrar á lengd. Háhyrningur er ekki höfrungur. Þó verður hann jafnvel yfir níu metrar á lengd og um tíu tonn. Höfrungar lifa aðallega á uppsjávarfiski og smokkum sem lifa ofarlega í sjó. Þeir ferðast um í vöðum og hafa samvinnu um veiðar.
Kínverski vatnahöfrungurinn (l. Lipotes vexillifer) sem átti heimkynni sín í Jangtse-fljótinu í Kína var talinn útdauður árið 2006.
Heimildir
ഡോള്‍ഫിന്‍
Oidoxie
Oidoxie var hljómsveit, stofnuð í október 1995, frá Dortmund, Þýskalandi, af tegundinni Rock Against Communism.
Hljómsveitin var viðfangsefni rannsókna Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV) (sambandsskrifstofu til verndar stjórnarskrárinnar), sem hefur það hlutverk að fylgjast með ólýðræðislegri starfsemi í Þýskalandi.
Lagið Terrormachine, frá 2006, með hljómsveitinni Oidoxie, er þjóðsöngur við Combat 18 (C18), samtök sem stofnuð voru árið 1992 eftir fundi breska þjóðarflokksins (BNP) með Chelsea Headhunters og Blood & Honour.
750–741 f.Kr.
750–741 f.Kr. var 6. áratugur 8. aldar f.Kr.
Steindinn okkar
Steinþór Hróar Steinþórsson fer alltaf með aðalhlutverk í skensunum, en mikið af leikurum og þekktum aðilum hafa komið fram í þáttunum. Ber þar helst að nefna Erpur Eyvindarson, Dóri DNA, Bergur Ebbi Benediktsson, Davíð Guðbrandsson, Þórunn Antonía Magnúsdóttir, Ólafur Ásgeirsson, María Guðmundsdóttir, Guðrún Ester Árnadóttir, Ólafur Darri Ólafsson og Snorri Engilbertsson.
Lög úr þáttunum hafa sum verið mjög vinsæl og fengið mikla útvarpsspilunn. Má meðal annars nefna Geðveikt fínn gaur, Djamm í kvöld, Gull af mönnum, Dansa það af mér og Nóttin er ung. Oftast hafa Redd Lights og StopWaitGo unnið lögin með Steindanum okkar. Einnig hafa Ólafur Arnalds, Danni Deluxe, Berndsen, Gísli Pálmi og Ljósvaki unnið að tónlist fyrir þættina. Árið 2011 kom úr geisladiskurinn, Án djóks samt djók, með lögum úr þáttaröð númer eitt og tvö.
Tónlistaratriði
Hér fyrir neðan er listi yfir öll tónlistaratriðin í þáttunum
Þáttaröð 3 (2012)
Steindi sá um skaupið 2013 og 2015 með öðru fólki. Þar var hann með lokalögin: Springum út (2013), Allir með (2015).
Mappa (tölvufræði)
Mappa er tölvuhugtak notað yfir geymslu innan skráakerfis þar sem hægt er að geyma skrár og aðrar möppur, en mappa sem er geymd innan annarar möppu kallast undirmappa. Möppur eru notaðar til að halda utan um skrár, oft með því að flokka líkar skrár í sömu möppuna, en möppur mynda ákveðið stigveldi eins og tré- en orðið „mappa“ er skýrskotun í bréfamöppur sem voru notaðar til að geyma blöð.
Í nýlegum UNIX-legum stýrikerfum er möppum raðað samkvæmt FHS-staðlinum.
Strømsgodset IF
Strømsgodset er norskt knattspyrnulið frá Drammen. Heimavöllur félagsins heitir Marienlyst Stadion.
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2014
Borgunarbikar karla árið 2014 var leikinn þann 16. ágúst á Laugardalssvelli. Kr-ingar kepptu á móti Keflvíkingum.
Edgar
Edgar er íslenskt karlmannsnafn.
Blómasafi
thumb|Blómasafni Kamellíablóms thumb|Fiðrildi gæðir sér á blómasafa thumb|Blóm (Gymnadenia conopsea) með spora fylltum af blómasafa Blómasafi eða blómasykur er sykraður vökvi sem myndast í sérstökum kirtlum í krónublöðum blóma. Blómasafi safnast oft í lítinn poka, sem gengur niður úr krónublöðum og nefnist spori. Blómsafi getur einnig myndast í bikarblöðum. Blómasafi laðar að skordýr sem frjóvga blómið. Býflugur búa til hunang úr blómasafa.
North York Moors-þjóðgarðurinn
thumb|Kort. thumb|Klettar. North York Moors-þjóðgarðurinn er þjóðgarður í Norður-Yorkshire, Englandi, rétt suður af Middlesbrough. Svæðið var stofnað árið 1952, er 1430 ferkílómetrar og hefur að geyma eitt stærsta heiðamýrlendi í Bretlandi. Íbúar eru um 23.000. Nokkuð er af ár og dölum á svæðinu. Um 22% svæðisins er skógi vaxið og er mörg forn tré þar. Hæsti punkturinn er 454 metrar.
Illinois-háskóli
thumb|right|250px|University Hall í Chicago Illinois-háskóli (e. University of Illinois) er stofnun sem samanstendur af þremur háskólum í Illinois í Bandaríkjunum: Illinois-háskóla í Urbana-Champaign, Illinois-háskóla í Chicago og Illinois-háskóla í Springfield. Skólinn var stofnaður árið 1867
Jean Anthelme Brillat-Savarin
thumb|right|Titilsíðan á Eðli bragðsins í útgáfu frá 1848. Jean Anthelme Brillat-Savarin (1. apríl 1755 – 2. febrúar 1826) var franskur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem er þó þekktastur sem lífsnautnamaður og matmaður.
Ævi
Brillat-Savarin fæddist inn í lögfræðingafjölskyldu í bænum Belley í Ain þar sem áin Rhône skildi milli Frakklands og Savoja. Hann lærði lögfræði, efnafræði og læknisfræði í Dijon og gerðist eftir það lögmaður í heimabæ sínum. Þegar Franska byltingin hófst árið 1789 var hann sendur sem fulltrúi á franska stéttaþingið sem fljótlega breyttist í franska stjórnlagaþingið þar sem hann aflaði sér nokkurrar frægðar, aðallega fyrir ræðu til varnar dauðarefsingu.
Útlegð
Þegar stjórnlagaþingið var leyst upp sneri hann aftur heim og hélt áfram lögmannsstörfum. Þegar ógnarstjórnin hófst var lausnargjald sett til höfuðs honum þar sem hann var gírondíni og hann leitaði hælis í Sviss sem pólitískur flóttamaður. Síðar flutti hann til Hollands og enn síðar til nýstofnaðra Bandaríkjanna. Þar dvaldi hann í þrjú ár í Boston, New York, Philadelphiu og Hartford og lifði á frönskukennslu og fiðlukennslu. Um tíma var hann fyrsta fiðla í Park Theatre í New York-borg.
Dómarastörf í Frakklandi
Hann sneri aftur til Frakklands 1797 á tímum stjórnarnefndarinnar til að gerast ritari hershöfðingjans Charles Pierre François Augereau í Rínarhernum en fékk skyndilega stöðu sem dómari við hæstarétt. Hann gegndi þeirri stöðu til dauðadags. Hann tók síðara ættarnafn sitt upp eftir frænku sinni sem hét Savarin þegar hún arfleiddi hann að öllum auðæfum sínum með því skilyrði að hann tæki upp nafn hennar. Hann giftist aldrei.
Ritverk
Brillat-Savarin gaf út nokkur rit um lögfræði og hagfræði en frægasta rit hans er Physiologie du goût („Eðli bragðsins“) sem kom út 1825, aðeins tveimur mánuðum fyrir lát hans. Fullur titill er Physiologie du Goût, ou Méditations de Gastronomie Transcendante; ouvrage théorique, historique et à l'ordre du jour, dédié aux Gastronomes parisiens, par un Professeur, membre de plusieurs sociétés littéraires et savantes.
Gene Roddenberry
thumb|right|Eugene Wesley Roddenberry Eugene Wesley Roddenberry (19. ágúst 1921 - 24. október 1991) er best þekktur fyrir að hafa skapað Star Trek. Hann fæddist í borginni El Paso í Texas-fylki, Bandaríkjunum. Hann fór í flugherinn árið 1941 og varð flugmaður. Eftir að hann hætti herþjónustu vann hann áfram sem flugmaður hjá Pan Am flugfyrirtækinu en síðan vann hann hjá lögreglunni í Los Angeles frá 1949 til 1956. Ákvað hann síðan að gerast handritshöfundur og samdi handrit fyrir marga vinsæla þætti á 6. áratugnum og reyndi m.a. að koma af stað vísindaskáldsöguþáttum en flestir þeirra komust ekki langt. Hann gifti sig tvisvar yfir ævina og átti tvö börn með fyrri eiginkonu sinni, Eileen Rexroat, og eitt barn með þeirri seinni, Majel Barret, sem hefur mikið komið við sögu í Star Trek heiminum. Eftir lát hans, var hluti af brenndum líkamsleyfum hans sendur út í geiminn og var þar í 6 ár. Mörg fyrirbæri eru skýrð í höfuðið á honum og má m.a. nefna smástirnið 4659 Roddenberry, gígur á Mars, og hraðbraut í El Paso.
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026 eða HM 2026 verður haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada í júní og júlí 2026. Þetta verður heimsmeistarakeppni númer 23 og sú fyrsta sem haldin verður sameiginlega af fleiri en tveimur löndum. Þátttökuliðum á mótinu verður fjölgað í 48 sem er umtalsverð aukning.
Friðargæslusveitir Sameinuðu þjóðanna
Friðargæslusveitir Sameinuðu þjóðanna starfa á vegum friðargæsludeildar Sameinuðu þjóðanna sem „sérstakt og gagnvirkt verkfæri sem stofnunin hefur þróað til þess að hjálpa stríðshrjáðum löndum að skapa skilyrðin fyrir varanlegum friði“.
Friðargæsluliðar hafa eftirlit með friðarferlum á svæðum þar sem stríð hafa verið háð og aðstoða fyrrum stríðsaðilum við að framkvæma friðarsamninga sem hafa verið undirritaðir. Aðstoð af þessu tagi getur verið margbreytileg og felst meðal annars í því að auka traust, skipuleggja valddreifingu, hjálpa til við framkvæmd kosninga, styrkja löggæslu og stuðla að efnahags- og samfélagsþróun. Friðargæsluliðar Sameinuðu þjóðanna (sem gjarnan eru kallaðir bláhjálmar vegna blárra höfuðfata sinna ) geta því bæði verið hermenn, lögreglumenn og borgaralegir embættismenn.
Samkvæmt VII. kafla stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna getur Öryggisráðið tekið ákvörðun um að grípa til sameiginlegra hernaðaraðgerða „til þess að varðveita eða eða koma á aftur heimsfriði og öryggi“. Alþjóðasamfélagið lítur því yfirleitt til Öryggisráðsins til þess að heimila friðargæsluaðgerðir í samræmi við stofnsáttmálann.
Flestar slíkar friðargæsluaðgerðir fara fram á vegum Sameinuðu þjóðanna sjálfra og friðargæslusveitirnar lúta þá stjórn stofnunarinnar. Í þessum tilvikum eru friðargæsluliðarnir þó enn meðlimir í herjum aðildarríkjanna en ekki hermenn í sérstökum alþjóðaher Sameinuðu þjóðanna, þar sem enginn slíkur her er fyrir hendi. Í tilvikum þar sem bein afskipti Sameinuðu þjóðanna eru ekki talin ákjósanleg eða viðeigandi heimilar Öryggisráðið stundum samtökum eins og Atlantshafsbandalaginu, Efnahagsbandalagi Vestur-Afríkuríkja eða bandalögum viljugra ríkja að sjá um friðargæsluaðgerðir.
Núverandi formaður friðargæsludeildar Sameinuðu þjóðanna er Jean-Pierre Lacroix. Hann tók við af aðstoðaraðalritaranum Hervé Ladsous þann 1. apríl árið 2017. Æðsta regluverk friðargæsludeilarinnar, „Friðargæsluaðgerðir Sameinuðu þjóðanna: Meginreglur og leiðbeiningar“, var gefið út árið 2008.
Kristján 10.
Kristján 10. (Christian Carl Frederik Albert Alexander Vilhelm af Glücksborg) (f. 26. september 1870, d. 20. apríl 1947) var konungur Danmerkur frá 1912 til 1947. Eftir að Ísland varð fullvalda ríki þann 1. desember 1918 var hann einnig konungur konungsríkisins Íslands. Eftir stofnun lýðveldis á Íslandi 1944 var hann einungis konungur Danmerkur. Hann var bróðir Karls Danaprins, sem varð Hákon 7. Noregskonungur 1905.
Kristján var hávaxinn og þótti mynduglegur, alvörugefinn og skyldurækinn. Hann lauk stúdentsprófi 1889 og var fyrstur Danakonunga til að hafa slíkt próf. Því næst þjónaði hann í hernum, í ýmsum herdeildum. Hann varð krónprins 1906 þegar faðir hans, Friðrik 8., varð konungur, og var sjálfur krýndur konungur að föður sínum látnum, árið 1912.
Kristján þótti nokkuð stjórnlyndur og upptekinn af virðingu konungdæmisins, og var því kannski ólíklegur til vinsælda á tímum lýðræðisvakningar í Evrópu. Hins vegar ávann hann sér djúpa virðingu þegna sinna og annarra með táknrænni forystu í báðum heimsstyrjöldunum og hafa fáir Danakonungar verið jafnvinsælir.
Fyrri heimsstyrjöld
Þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út árið 1914, átti Kristján fund með Hákoni Noregskonungi (bróður sínum) og Gústaf V. Svíakonungi (náfrænda móður þeirra) og ákváðu þeir að halda Norðurlöndunum utan við ófriðinn.
Árið 1915 var stjórnarskrá Danmerkur breytt og konum (og vinnuhjúum) veittur kosningaréttur. Við það tækifæri gengu um 20.000 manns, að miklu leyti konur, á fund hans til að votta honum þakklæti sitt. Varð honum þá að orði: „Á einum stað eru konurnar ómissandi og það er á heimilunum. Þar kemur ekkert í staðinn fyrir áhrif konunnar, því í gegn um ást barnsins til heimilisins vaknar ástin til vors sameiginlega heimilis, Danmerkur.“
Þann 1. desember 1918 varð Ísland fullvalda ríki. Kristján var áfram konungur þess, og frá 1918 til 1944 bar hann titilinn „Konungur Íslands og Danmerkur“ á Íslandi, en konungur Danmerkur og Íslands í Danmörku.
Eftir að fyrri heimsstyrjöld lauk með ósigri Þjóðverja og bandamanna þeirra voru landamæri í Evrópu víða dregin upp á nýtt. Prússar og Austurríkismenn höfðu hertekið Slésvík, Holtsetaland og Suður-Jótland í Öðru Jótlandsstríðinu árið 1864 og þau lönd síðan tilheyrt Prússum, en svo Þýska keisaraveldinu eftir sameiningu Þýskalands. Í þjóðaratkvæðagreiðslu þann 14. mars 1920 samþykktu Suður-Jótar og Norður-Slésvíkingar að lönd þeirra skyldu heyra undir Danmörku og þann 10. júlí sama ár reið Kristján yfir landamærin á hvítum hesti og var hylltur þar sem konungur.
Síðari heimsstyrjöld
thumb|right|Á hernámsárunum varð Kristján sterkt tákn sameiningar og sjálfstæðis Danmerkur. Hér sést hann ríða um Kaupmannahöfn á afmælisdegi sínum árið 1940. Þann 9. apríl 1940 varð Kristján konungur enn á ný miðpunktur athyglinnar, er Þjóðverjar hertóku Danmörku. Hann skoraði á þegna sína að sýna þolgæði og æðruleysi gagnvart Þjóðverjunum, en sjálfur reið hann hesti sínum daglega um götur Kaupmannahafnar og jók þannig þegnum sínum kjark með því að sýna þeim að hann væri enn óbugaður og á meðal þeirra, öfugt við ýmsa konunga sem flúðu hernumin lönd sín. Það vakti athygli að hann reið einn, án lífvarða. Sagt er að eitt sinn hafi þýskur hermaður sagt dönskum smástrák að honum fyndist það skrítið. Strákurinn hafi svarað: „Öll Danmörk er lífvörður hans.“
Árið 1942 átti Kristján 72 ára afmæli, og fékk heillaóskaskeyti frá Adolf Hitler. Hann lét sér fátt um finnast, og sendi stuttaralegt svarskeyti: „Bestu þakkir. Kristján konungur“. Hitler varð bálreiður, og Þjóðverjar neyddu Dani til að setja nýja og þýsk-vænni ríkisstjórn. Sama ár féll Kristján af hestbaki og slasaðist. Hann náði sér aldrei almennilega eftir það, og Friðrik sonur hans og ríkisarfi tók meira og minna við stjórnartaumunum.
Árið 1944 stofnuðu Íslendingar lýðveldi. Þar sem Danmörk var hernumin var það umdeilt meðal Íslendinga að lýðveldisstofnuninni skyldi flýtt, og mæltist það auk þess misjafnlega fyrir meðal annarra ríkja. Kristjáni konungi sárnaði að ekki skyldi farið eftir samningum, en þann 17. júní, á Þingvallafundinum þar sem lýðveldið var stofnað, var lesið upp skeyti frá konungi, þar sem hann óskaði Lýðveldinu Íslandi gæfu og velfarnaðar. Þrátt fyrir að hafa þannig veitt íslenska lýðveldinu viðurkenningu sína hætti Kristján aldrei að kalla sjálfan sig konung Íslands og hélt nafni Íslands í konungsheiti sínu til dauðadags.
Kristján X. andaðist þann 20. apríl 1947 í Amalíuborg. Hann var lagður til hinstu hvílu í kapellu Glücksborgarættarinnar í Hróarskeldudómkirkju. Sonur hans Friðrik tók við krúnunni sem Friðrik IX.
780–771 f.Kr.
780–771 f.Kr. var 3. áratugur 8. aldar f.Kr.
Magellansgæs
Magellansgæs (fræðiheiti: Chloephaga picta) er tegund gæsa.
1728
Árið 1728 (MDCCXXVIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Líf
thumb|right|[[Örvera|Örverubreiður í kringum hver.]]
Hefðbundin skilgreining
Engin ein skilgreining er til sem nær óyggjandi yfir allar lífverur en undanskilur allt lífvana efni. Almennt má þó telja þá veru lífveru sem uppfyllir öll eða að minnsta kosti flest eftirfarandi skilyrða.
Uppruni lífs
Líf er talið hafa orðið til á Jörðinni fyrir hér um bil 3,5 til 4 milljörðum ára. Ljóst er að allar núlifandi lífverur stunda efnaskipti sem eru í meginatriðum sömu gerðar og hafa erfðaefni á formi kjarnsýrunnar DNA. Þessi atriði og ýmis fleiri styðja þá tilgátu að allar lífverur Jarðarinnar eigi sér sameiginlegan áa. Sjálfkviknun lífvera úr lífvana efni, sem um aldir var álitin útskýra tilurð lífvera, var afsönnuð af Louis Pasteur um miðja 19. öld. Hvernig líf kviknaði á Jörðinni í árdaga er enn að verulegu leyti ráðgáta, en þó hafa veigamiklir hlekkir í hinni löngu keðju atburða sem hlýtur að liggja frá ólífrænu efni til fullmótaðrar lífveru verið útskýrðir á sannfærandi hátt. Einkum ber í því samhengi að nefna tilraun þeirra Stanley Miller og Harolds Urey, en þeir sýndu fram á myndun ýmissa lífrænna efna, þar á meðal amínósýra úr ólífrænu efni við afoxandi aðstæður líkt og álitið er að hafi verið til staðar á Jörðinni í árdaga. Kenningum sem leitast við að útskýra uppruna lífsins má í grófum dráttum skipta í tvo flokka, eftirmyndunarkenningar og efnaskiptakenningar eftir því hvort er álitið hafa komið til sögunnar fyrst, eiginleikinn til eftirmyndunar (sbr. eftirmyndun erfðaefnis) eða efnaskipta.
Myxexoristops stolida
Myxexoristops stolida er evrópsk flugutegund af sníkjuflugnaætt. (Tachinidae).
Böggvisstaðir
Böggvisstaðir er bær í Svarfaðardal skammt frá Dalvík.
Böggvisstaðir eru gömul bújörð og góð. Gott beitarland var í Böggvisstaðafjalli. Jörðin átti land að sjó og við ströndina var ágæt höfn og rekaviðarfjara. Þar myndaðist vísir að þéttbýli í lok 19. aldar sem kallaðist Böggvisstaðasandur en seinna Dalvík. Dalvíkurbær keypti jörðina af Ríkissjóði árið 1947 enda er meginhluti kaupstaðarins í Böggvisstaðalandi. Um tíma var allmikið loðdýrabú á Böggvisstöðum.
Hverfjall
thumb|Hverfell í byrjun [[janúar]]
Hverfjall (eða Hverfell ) er fjall austan við Mývatn og vestan við Búrfellshraun í Skútustaðahreppi. Hverfjall er eldgígur sem talinn er hafa myndast í öflugu en stuttu þeytigosi fyrir um 2500 árum.
Makimono
Makimono (japönsku: 巻物) er austurasískt málverk sem er málað á breiddina á langa, mjóa vafninga. Vafningnum er síðan rúllað út þegar verkið er skoðað. Á kínverskum makimono-vafningum eru einkum landslagsmyndir en í Japan voru þeir notaðir til að segja sögur. Makimono-málverk voru oft tekin út í guðsgræna náttúruna og þeirra notið undir berum himni og síðan sett í stranga á ný og lögð til geymslu heima fyrir til hægt væri að njóta þeirra aftur seinna.
Handscroll
Árni Magnússon
thumb|Teikning af Árna. Árni Magnússon (1663 - ársbyrjun 1730) var handritasafnari og fræðimaður. Hann er hvað þekktastur fyrir að hafa safnað bókfellum og handritum á Íslandi og flutt til Kaupmannahafnar, en einnig fyrir jarðabók sem hann skrifaði með Páli Vídalín.
Árni fæddist á Kvennabrekku í Dölum. Hann var sonur Magnúsar Jónssonar prests (síðar lögsagnari) og Guðrúnar Ketilsdóttur. Hann tók próf í guðfræði í Kaupmannahafnarháskóla. Hann varð aðstoðarmaður Tómasar Bartholin og síðar ritari við hið konunglega leyndarskjalasafn í Kaupmannahöfn 1697. Fjórum árum síðar varð hann prófessor við Kaupmannahafnarháskóla.
Á árunum 1702 til 1712 var hann á Íslandi og tók saman hina frægu jarðabók og manntal ásamt Páli Vídalín.
Árni safnaði markvisst handritum á Íslandi og annars staðar og flutti í handritasafn sitt í Kaupmannahöfn þar sem þau voru rannsökuð, skrifuð upp og sum hver búin til prentunar. Hann fékk meðal annars handritasafn Þormóðs Torfasonar eftir lát hans 1719.
20. október 1728 varð mikill bruni í Kaupmannahöfn. Þrátt fyrir mikið björgunarstarf brann þar hluti af bókasafni Árna, auk bókasafns háskólans. Talið er að í brunanum hafi glatast mörg íslensk handrit.
Við Árna eru kenndar stofnanirnar Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi og Den Arnamagnæanske Samling í Danmörku.
Tilskipun
Tilskipun, eða forsetatilskipun á Íslandi, eru bindandi fyrirmæli af hálfu þjóðhöfðingja, oft forseta eða konungs. Í sumum löndum hefur heitið neikvæða tengingu í alræðistilburði í daglegu máli. Tilskipun getur einnig átt við tilskipanir Evrópusambandsins (e. directive), sem eru bindandi fyrir aðildarríkin en gefur þeim eftir hvernig skal framfylgja þeim. Þannig að ríkin geti tekið tillit til séraðstæðna hjá sér. Tilskipanir ber að innleiða í landsrétt ólíkt reglugerðum bandalagsins sem hvorki á, né má innleiða í landsrétt. Tilskipanir geta myndað bein réttaráhrif fyrir þegna bandalagsríkjanna.
Danny Elfman
thumb|right|Danny Elfman (2010) Daniel Robert Elfman (fæddur 29. maí 1953), oftar kallaður Danny Elfman, er bandarískur tónlistarmaður. Hann var í hljómsveitinni Oingo Boingo á níunda áratuginum en er í dag eitt eftirsóttasta kvikmyndatónskáldið í Hollywood. Hann hóf feril sinn í kvikmyndatónlist þegar hann samdi tónlistina við fyrstu kvikmynd Tims Burton í fullri lengd, Pee-wee's Big Adventure. Síðan þá hefur hann samið tónlistina við allar myndir Burtons nema Ed Wood. Einnig hefur hann sungið nokkur hlutverk í myndum eftir Burton, meðal annars aðalpersónuna í The Nightmare Before Christmas, Jack Skellington og Úmpalúmpana í Kalla og sælgætisgerðinni. Þar að auki er hann einkum þekktur fyrir að hafa samið upphafslög ýmissa þátta, svo sem The Simpsons og Desperate Housewives. Þó er rétt að taka fram að hann hefur samið mun meira, bæði af kvikmyndatónlist og sjónvarpsþáttalögum.
Gos (myndasöguhöfundur)
Gos (f. 1. mars 1937) er listamannsnafn belgíska myndasöguhöfundarins Rooland Goosens. Auk þess að semja eigin sögur var hann mikilvægur samstarfsmaður listamannsins Peyo.
Ferill
Rooland Goosens var hermaður í belgíska hernum og samdi myndasögur í frítíma sínum og birti í blaði hersins. Þegar hann var kominn hátt á þrítugsaldur venti hann sínu kvæði í kross og gerðist aðstoðarmaður Peyos. Sem slíkur átti hann talsverðan þátt í gerð Strumpanna og Steina Sterka, auk þess að koma að gerð handrits Svals og Vals-sögunnar Svaðilför til Sveppaborgar.
Sem starfsmaður tímaritsins Svals aðstoðaði hann vinnufélaga sinn Francois Walthéry við að skapa kvenmyndasöguhetjuna Natösju og samdi handritið að tveimur fyrstu ævintýrum hennar.
Samstarfi Gos og Peyo lauk árið 1969. Eftir það gerðist hann teiknari sagnaflokksins um leynilögreglumanninn Gil Jourdan og samdi og teiknaði sinn eigin sagnaflokk Khéna et le Scrameustache sem naut mikilla vinsælda. Hann fjallaði um ævintýri kattar utan úr geimnum og vinar hans, drengs frá Jörðinni. Frá 1973-2014 hafa komið út 42 bækur í sagnaflokknum.
Egedía
Egedía er íslenskt kvenmannsnafn.
Carnegie Mellon-háskóli
thumb|right|250px|Í Hamerschlag Hall fer fram nær öll kennsla í verkfræði við Carnegie Mellon-háskóla (mynd tekin 25 september 2006). Carnegie Mellon-háskóli (oft nefndur Carnegie Mellon eða CMU) er einkarekinn rannsóknaháskóli í Pittsburgh í Pennsylvaníu í Bandaríkjunum.
Andrew Carnegie stofnaðir skólann árið 1900 sem Carnegie tækniskólana. Árið 1912 var nafninu breytt í Carnegie tækniháskólann og hóf hann að veita námsgráður fyrir fjögurra ára langt háskólanám. Árið 1967 sameinaðist skólinn Mellon-stofnuninni fyrir iðnaðarrannsóknir og varð Carnegie Mellon-háskóli.
Um tólf þúsund nemendur stunda nám við skólann. Þar af stundar rúmlega helmingur grunnnám og tæplega helmingur framhaldsnám.
Rússneska rétttrúnaðarkirkjan
Rússneska rétttrúnaðarkirkjan rekur uppruna sinn til ársins 988 þegar Valdimar gamli af Kænugarði var skírður. Kirkjan var biskupsdæmi í grísku kirkjunni í Konstantínópel næstu aldirnar. Heilagur Pétur af Moskvu flutti biskupsstólinn frá Kænugarði til Moskvu árið 1325. Við fall Konstantínópel varð Moskvukirkjan í reynd sjálfstæð. Í valdatíð Borisar Godúnovs fékk kirkjan sinn eigin patríarka. Pétur mikli lagði patríarkatið niður árið 1700. Það var endurreist árið 1917.
Ólafur Jónsson
Ólafur Jónsson getur átt við eftirfarandi menn:
Tyrkland
Tyrkland (tyrkneska: Türkiye) er land í Suðvestur-Asíu og Suðaustur-Evrópu sem nær yfir Anatólíu í Asíu og lítið landsvæði á Balkanskaga í Evrópu. Tyrkland á landamæri að Grikklandi og Búlgaríu í vestri, Georgíu í norðaustri, Armeníu, Aserbaísjan og Íran í austri, Írak í suðaustri og Sýrlandi í suðri. Einnig liggur Tyrkland að Svartahafi í norðri, Eyjahafi í vestri og Miðjarðarhafi í suðri. Ankara er höfuðborg Tyrklands en Istanbúl er stærsta borg landsins.
Söguágrip
Landið þar sem Tyrkland er nú hefur verið byggt ýmsum anatólískum þjóðum frá því á fornsteinöld, auk Assyríumanna, Grikkja, Þrakverja, Frýgíumanna, Úrarta og Armena. Eftir landvinninga Alexanders mikla varð menning svæðisins hellenísk sem hélt áfram eftir að það varð hluti af Rómaveldi og síðar Austrómverska keisaradæminu. Á 11. öld hófu Seljúktyrkir að flytjast til svæðisins, en Seljúktyrkir voru þjóð sem átti uppruna sinn í mið-Asíu en flutti sig um set, fyrst til Persíu og svo til Anatólíu. Á 10. öld höfðu Seljúktyrkir snúist til Íslamstrúar vegna áhrifa múslima í Persíu. Sigur þeirra á Austrómverska keisaradæminu í orrustunni við Manzikert 1071 opnaði fyrir þeim möguleika á því að flytja sig til Anatólíu og markar því upphaf sögu Tyrkja í núverandi Tyrklandi. Seljúktyrkir stofnuðu í kjölfarið Soldánsdæmið Rûm sem ríkti yfir stærstum hluta Anatólíu fram að innrás Mongóla 1243. Eftir það skiptist ríkið í nokkur minni furstadæmi.
Tyrkland er eitt af stofnríkjum Sameinuðu þjóðanna, gerðist snemma aðili að Atlantshafsbandalaginu, Alþjóðagjaldeyrissjóðnum og Heimsbankanum, og stofnaðili OECD, OSCE, BSEC, OIC og G-20. Eftir að verða eitt af fyrstu aðildarríkjum Evrópuráðsins 1949 fékk Tyrkland aukaaðild að evrópska efnahagssvæðinu, gerðist aðili að evrópska tollabandalaginu 1995 og hóf aðildarviðræður við Evrópusambandið árið 2005. Þær viðræður voru stöðvaðar af Evrópusambandinu árið 2017 vegna þróunar stjórnar Tyrklands í átt til alræðis. Tyrkland hefur verið stórveldi í sínum heimshluta, meðal annars vegna staðsetningar sinnar. Það er veraldlegt, miðstýrt ríki sem áður bjó við þingræði en breyttist í forsetaræði með stjórnarskrárbreytingu árið 2017 sem tók gildi í forsetakosningum árið 2018. Núverandi stjórnarleiðtogi er Recep Tayyip Erdoğan sem hefur unnið að því að auka íslömsk áhrif og afnema eldri samfélagsumbætur, þar með taldar umbætur sem Atatürk stóð fyrir.
Samfélag
thumb|Kort Um 70-80% landsmanna teljast vera Tyrkir. Stærsta þjóðabrotið sem býr í Tyrklandi eru Kúrdar, sem eru um 20% landsmanna. Aðrir minnihlutahópar eru Sjerkesar, Albanar, Arabar, Bosníumenn og Lazar. Opinbert tungumál landsins er tyrkneska, sem er algengasta tyrkíska mál heimsins, en í Tyrklandi eru líka töluð kúrdíska, bosníska, arabíska, zazíska og kabardíska.
Höfuðborg Tyrklands er Ankara en Istanbúl er stærsta borgin og efnahagsleg höfuðborg landsins.
Stjórnsýslueiningar
Tyrkland er miðstýrt, óskipt ríki sem er helsta einkenni tyrkneskrar stjórnsýslu. Önnur stjórnsýslustig hafa lítið sem ekkert sjálfstæði gagnvart ríkisvaldinu í Ankara. Sýsluskiptingin er hugsuð sem farvegur fyrir opinbera þjónustu á hverjum stað. Sýslurnar og bæirnir heyra undir sveitarstjóra og bæjarstjóra sem skipaðir eru af stjórninni. Aðrir opinberir starfsmenn eru ýmist skipaðir af stjórninni eða kosnir í sveitarstjórnarkosningum. Sveitarfélög í Tyrklandi eru með lögþing sem taka ákvarðanir um málefni sveitarfélagsins.
Innan þessa ramma er Tyrklandi skipt í 81 sýslu. Hver sýsla skiptist í umdæmi sem eru alls 923. Tyrklandi er skipt í 7 landfræðileg héruð og 21 undirhérað til að auðvelda utanumhald og tölfræði. Héruðin eru ekki stjórnsýslueining. Sumir fræðimenn hafa gagnrýnt miðstjórnarfyrirkomulagið fyrir að hindra góða staðbundna stjórnsýslu. Það veldur oft togstreitu í bæjum þar sem meirihluti íbúa tilheyrir minnihlutahópi eins og í héruðum Kúrda. Skref sem stigin hafa verið í átt til aukinnar valddreifingar frá 2004 hafa reynst mjög umdeild. Evrópusáttmáli um sjálfsstjórn sveitarfélaga hefur drifið þessa þróun áfram.
Landafræði
thumb|right|Landslagskort af Tyrklandi. Tyrkland er Evrasíuland með landsvæði bæði í Asíu og Evrópu. Það á landamæri að Grikklandi og Búlgaríu í norðvestri, Georgíu í norðaustri, Armeníu, Aserbaísjan og Íran í austri; og Írak og Sýrlandi í suðri. Eyjahafið liggur að landinu vestan- og suðvestanverðu og eru þar fjölmargar eyjar sem flestar tilheyra Grikklandi. Þegar siglt er til norðurs úr Eyjahafinu á milli asíska og evrópska hluta Tyrklands er fyrst farið um Dardanellasund inn í Marmarahaf, sem er lítið innhaf, og úr því um Bosporussund inn í Svartahaf, sem er stórt innhaf. Að sunnanverðu á landið strönd að Miðjarðarhafi.
Asíuhluti Tyrklands, sem er 97% landsins, greinist frá Evrópuhlutanum við Bospórussund, Marmarahaf og Dardanellasund. Evrópuhluti Tyrklands, Austur-Þrakía, er 3% landsins. Tyrkland er ferhyrningslaga, yfir 1600 km á lengd og 800 km á breidd. Það liggur milli 35. og 43. breiddargráðu norður og 25. og 45. lengdargráðu austur. Landið er 783.562 km² að stærð. Þar af eru 755.688 km² í Asíu og 23.764 km² í Evrópu. Tyrkland er 37. stærsta land heims. Þrjú stór innhöf liggja að því: Svartahaf í norðri, Eyjahaf í vestri og Miðjarðarhaf í suðri. Marmarahaf er lítið innhaf á milli Eyjahafs og Svartahafs í norðvestri.
Austur-Þrakía, Evrópuhluti Tyrklands, liggur að landamærum Grikklands og Búlgaríu. Asíuhlutinn er að mestu leyti Anatólíuskaginn eða Litla-Asía. Á skaganum er miðhálendisslétta og mjóar strandlengjur. Í norðri eru Köroğlu-fjöll og Pontusfjöll og í suðri eru Tárusfjöll. Austur-Tyrkland, sem er á vesturhluta Armenska hálendisins, er fjalllendara. Þar eru upptök margra fljóta, eins og Efrat, Tígris og Aras. Þar er líka fjallið Ararat, hæsta fjall Tyrklands, 5.137 metra hátt, og Vanvatn, stærsta stöðuvatn landsins. Suðaustur-Tyrkland er norðurhluti Efri Mesópótamíu.
Tyrkland skiptist í 7 landfræðileg héruð: Marmarahérað, Eyjahafshérað, Svartahafshérað, Mið-Anatólíuhérað, Austur-Anatólíuhérað, Suðaustur-Anatólíuhérað og Miðjarðarhafshérað. Flókin jarðsöguleg þróun í þúsundir ára hefur skapað fjölbreytt landslag Tyrklands. Jarðskjálftar eru nokkuð algengir og eldgos eiga sér stað. Bospórussund og Dardanellasund liggja á Norður-Anatólíumisgenginu sem liggur síðan eftir endilangri norðurströnd Anatólíu frá austri til vesturs. Síðasti stóri jarðskálftinn á misgenginu var jarðskjálftinn í İzmit 1999, 7,6 stig að stærð.
Lífríki
thumb|right|[[Sumelaklaustur í Pontusfjöllum.]] Líffjölbreytni er mikil í Tyrklandi. Í Anatólíu eru margar nytjajurtir sem hafa verið ræktaðar frá upphafi landbúnaðar upprunar, og villtir forfeður margra helstu matjurta mannkyns vaxa enn í Tyrklandi. Dýraríkið er jafnvel enn fjölbreyttara en jurtaríkið með um 80.000 dýrategundir (yfir 100.000 ef undirtegundir eru taldar með), en til samanburðar eru um 60.000 dýrategundir í allri Evrópu.
Það eru 40 þjóðgarðar í Tyrklandi, 31 fólkvangar, 80 verndarsvæði og 109 náttúruvætti. Dæmi um þjóðgarða eru Gallipoli-þjóðgarðurinn, Nemrut-þjóðgarðurinn, Trójuþjóðgarðurinn, Ölüdeniz-þjóðgarðurinn og Polonezköy-þjóðgarðurinn.
Angóraköttur, angórakanína og angórageit draga nafn sitt af tyrknesku borginni Ankara. Annað tyrkneskt kattarafbrigði er vanköttur. Tyrknesk hundaafbrigði eru anatólíufjárhundur, kangalhundur, aksaray malaklisi-hundur og akbaş-hundur.
Loftslag
thumb|right|Köppen-loftslagsbelti í Tyrklandi. Í strandhéruðum Tyrklands sem liggja að Eyjahafi og Miðjarðarhafi ríkir milt Miðjarðarhafsloftslag með þurr og heit sumur og raka og svala vetur. Í strandhéruðum við Svartahaf er milt úthafsloftslag með heit og rök sumur og kalda og raka vetur. Mest úrkoma í Tyrklandi fellur við strönd Svartahafs. Það er eina hérað Tyrklands sem fær úrkomu allt árið um kring. Í austlægustu strandhéruðunum er ársúrkoma 2.200 mm sem er það mesta í landinu.
Við Marmarahaf, milli Eyjahafs og Svartahafs, er millibilsloftslag með heit, í meðallagi rök, sumur og kalda og raka vetur. Snjór fellur við strönd Marmarahafs og Svartahafs á nær hverju ári en bráðnar venjulega fljótt. Snjókoma er sjaldgæf við strönd Eyjahafs og mjög sjaldgæf við Miðjarðarhafsströndina.
Fjalllendið við ströndina kemur í veg fyrir að Miðjarðarhafsloftslagið nái inn til landsins. Á hásléttunni ríkir því meginlandsloftslag með skýrt aðgreindum árstíðum. Í austurhlutanum eru vetur mjög harðir og frostið getur orðið allt að 40 gráður. Snjór getur verið jarðfastur í 120 daga á ári. Í vestri er meðalhiti á veturna um 1 gráða. Sumrin eru heit og þurr og hitinn nær oft 30 gráðum yfir daginn. Árleg úrkoma er um 400 mm en breytileg eftir hæð yfir sjávarmáli. Mestu þurrkahéruðin eru Konyasléttan og Malatyasléttan þar sem ársúrkoma er oft undir 300 mm. Mest úrkoma er að jafnaði í maí en minnst í júlí og ágúst.
Sigþór
Sigþór er íslenskt karlmannsnafn.
Vestnorræna ráðið
Vestnorræna ráðið er samstarfsráð þinga og ríkisstjórna Færeyja, Grænlands og Ísland sem stofnað árið 1985. Ráðið skipa 6 fulltrúar frá hverju landi (18 alls) sem tilnefndir eru af viðkomandi þingum. Ráðið heldur árlega aðalfundi til skiptis í löndunum þremur sem fara með æðsta ákvörðunarvald í málum þess. Framkvæmd og skipulag samstarfsins á milli aðalfunda er í höndum þriggja manna forsætisnefndar sem skipuð er einum fulltrúa frá hverju landi, einn þeirra telst formaður ráðsins. Núverandi formaður er Bill Justinussen (september 2014 til august 2015)
Markmið ráðsins eru eftirfarandi:
Meðlimir Vestnorræna ráðsins eru einnig í Norðurlandaráðinu en samtökin eru ótengd þrátt fyrir að þau eigi nokkuð samstarf sín á milli.
Ljósfræðilegt fyrirbrigði
Ljósfræðilegt fyrirbrigði er í ljósfræði er fyrirbrigði sem á sér stað sökum víxlverkunar ljóss og efnis.
Kakemono
Kakemono (japönsku: 掛け物, en nú oftast 掛け軸) er austurasískt málverk á pappírs- eða silkirenningum sem eru festir við kefli að neðanverðu. Kakemono-málverk eru bæði með mynd og áletrun og eru hengd á vegg við hátíðleg tækifæri (sjá: makimono). Kakemono er blek-og-pentskúfs málverk og hangir oft uppi í tehúsum til að setja réttu stemminguna og innihald þeirra er oftast í samræmi við árstíðina, atburðin eða það tækifæri sem fagna ber þegar hún er hengd upp.
Aníbal Cavaco Silva
Aníbal António Cavaco Silva (fæddur í Boliqueime, Algarve þann 15. júlí 1939 — ) var forsætisráðherra Portúgals frá 6. nóvember 1985 til 28. október 1995 og sá lýðræðislega kjörni forsætisráðherra landsins sem lengst hefur setið við völd. Cavaco Silva var jafnframt kjörinn forseti Portúgals þann 22. janúar 2006.
Menntun og frami
Cavaco Silva hlaut doktorspróf í hagfræði frá háskólanum í York, Englandi árið 1974, sama ár og fasistastjórn Portúgals missti völdin í landinu. Síðar vann hann við Háskólann í Lissabon, við Kaþólska háskólann og í Seðlabanka Portúgals sem yfirmaður hagfræðisviðs bankans.
Árið 1980 útnefndi forsætisráðherra landsins, Francisco Sá Carneiro, hann sem fjármálaráðherra í ríkisstjórn sinni þar sem Cavaco Silva var fljótur að aflétta hömlum á fyrirtæki og ýta undir frjáls viðskipti. Eftir sviplegan dauða Sá Carneiro hélt Cavaco Silva sæti sínu í næstu ríkisstjórn. Hann neitaði hins vegar að taka sæti í ríkisstjórn jafnaðarmanna og sósíalista sem lauk þegar hann var kosinn leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins (Partido Social Democrata, PSD) þann 2. júní árið 1985.
Þann 6. nóvember sama ár tók hann sæti sem forsætisráðherra landsins.
Forsætisráðherratíðin: 1985 - 1995
Árið 1987 neyddist forseti landsins, Mário Soares, til þess að boða til kosninga eftir að Lýðræðisflokkurinn (PRD) dró stuðning sinn við ríkisstjórnina til baka. Niðurstöður kosninganna komu öllum á óvart þar sem Jafnaðarmannaflokkurinn hlaut 50,2% atkvæða og því 148 sæti á 250 manna portúgalska þinginu. Þetta var í fyrsta skipti í sögu landsins sem einn flokkur náði meirihluta sæta.
Árið 1991 endurtók Cavaco Silva leikinn og hlaut aftur meirihluta atkvæða. Þegar stjórnarandstaðan gagnrýndi hann harkalega fyrir það sem flestir Portúgalar sáu greinilega sem efnahagslegar umbætur svaraði Cavaco Silva þeim með orðum sem talin eru lýsa persónuleika hans vel: „Leyfið mér að vinna“ (deixem-me trabalhar).
Viðvarandi atvinnuleysi í landinu, auk orðróms um mútur ákveðinna ráðherra, varð til þess að vinsældir stjórnarinnar döluðu og Cavaco Silva ákvað að bjóða sig ekki fram í kosningunum sem fram fóru árið 1995. Í stað hans var fyrrum varnarmálaráðherra landsins, Fernando Nogueira, kjörinn leiðtogi Jafnaðarmannaflokksins sem tapaði í kjölfarið kosningunum og sósíalistar þar sem sósíalistar komust til valda með António Guterres í fararbroddi.
Atlagan að forsetaembættinu
Cavaco Silva bauð sig fram til forseta Portúgals árið 1996 en tapaði naumlega fyrir borgarstjóra Lissabon, vinstrimanninum Jorge Sampaio (46,09% gegn 53,91%). Eftir ósigurinn gerðist Cavaco Silva ráðgjafi í Seðlabanka Portúgals og hagfræðiprófessor við tvo portúgalska háskóla.
Cavaco Silva neitaði að styðja forsætisráðherraefni jafnaðarmannaflokksins, Pedro Santana Lopes, í þingkosningum landsins árið 2005.
Hann bauð sig aftur fram til forseta árið 2006 og sigraði þá kosningarnar með 50,59% atkvæða. Þar með varð hann fyrsti hægrimaðurinn til að verða forseti landsins síðan í byltingunni 1974. Hann er jafnframt annar forseti landsins sem hefur áður gegnt stöðu forsætisráðherra. Sá fyrsti, Mário Soares, bauð sig einnig fram í kosningunum 2006 en hlaut aðeins 14,34% atkvæða. Þrátt fyrir að Cavaco Silva hefði fengið meirihluta atkvæða var ekki nema tæplega þriðjungur þjóðarinnar sem kaus hann, þar sem aðeins rétt rúmlega 60% kosningabærra manna mætti á kjörstað.
Edílon
Edílon er íslenskt karlmannsnafn.
16. nóvember
16. nóvember er 320. dagur ársins (321. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Kox
Vinnsla
thumb|left|Koxofn í [[suður-Wales í Wales á Bretlandi]] Í dag er kox unnið úr linkolum (áður fyrr var einnig notast við steinkol) með því að hita þau upp í 1.000 ⁰C í lofttæmdum ofni, en við það gufa rokgjörn efni eins og vatn, kolagas og kolatjara upp úr þeim. Nota má kolagasið sem eldsneyti (áður fyrr notað sem ljósagas).
Orðsifjar
Orðið kox (hk. no.) er líklegast komið af þýska orðinu „koks“, en orðið er notað sem sagnorð í öðrum tungumálum um það að vinna kox. Sagnmynd orðsins er stundum notað í daglegu tali um einhverskonar mistök („ég koxaði á viðtalinu“) eða uppgjöf vélar („sláttarvélin koxaði þegar ég lenti á steini“). Sindur er orð yfir smiðjuúrgang, en kox var lítið annað en úrgangsefni þar til það var byrjað að nýta það sem eldsneyti á 17. öld.
Tilvísanir
Carbone
Kiljan (bókmenntaþættir)
Kiljan er íslenskur sjónvarpsþáttur sem fjallar um bækur og bókmenntir. Þátturinn hefur verið á dagskrá Ríkissjónvarpsins og er í umsjón Egils Helgasonar.
PewDiePie
thumb|Kjellberg. Felix Arvid Ulf Kjellberg (f. 24. október 1989) eða PewDiePie er sænskur grínisti, gagnrýnandi og YouTube-stjarna þar sem hann er hvað þekktastur fyrir að spila Minecraft.
Egla (mannsnafn)
Egla er íslenskt kvenmannsnafn.
PewDiePie
Árið 2010 stofnaði hann sína eigin YouTube-rás sem varð fljótt afar vinsæl. Frá árslokum 2013 og til ársloka 2018 hafði hann flesta áskrifendur að sinni rás á síðunni. Árið 2016 útnefndi Time Magazine hann sem einn 100 áhrifamestu manneskja í heimi.
Árið 2019 byrjaði keppni sem hét PewDiePie vs T series þar sem var keppt um hver yrði fyrsta [youtube-stjarnan til að fá 100 milljón áskrifenda. T series vann keppnina. Í baráttunni samdi Pewdiepie tvo lög: Bitch lasagna og Congratulations.
Eggrún
Eggrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigur
Sigur er íslenskt karlmannsnafn.
Ólafur Björnsson
Ólafur Björnsson (2. febrúar 1912 – 22. febrúar 1999) var prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn og höfundur fjöldamargra bóka og rita um hagfræði. Ólafur hneigðist sterklega að frjálshyggju og var lítt hrifinn af ríkisafskiptum.
Ævi
Ólafur fæddist í Hjarðarholti í Dölum, faðir hans var séra Björn Stefánsson og móðir hans Guðrún Ólafsdóttir. Ólafur lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri 1931, nam lögfræði í eitt ár við Háskóla Íslands því næst en hélt síðan til Kaupmannahafnar þaðan sem hann lauk háskólanámi í hagfræði 1938. Hann kenndi við viðskipta- og lagadeild Háskóla Íslands sem dósent á árunum 1942-1948, þaðan af sem prófessor allt fram að 1982. Hann kenndi einnig stundakennslu við Verslunarskóla Íslands á árunum 1948—1967. Hann sat í bæjarstjórn Reykjavíkur árin 1950-58 og á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn á árunum 1956-71. Formaður BSRB 1948-1956. Formaður Íslandsdeildar norrænu menningarmálanefndarinnar frá 1953 og formaður nefndarinnar í heild 1961 auk þess sat hann á Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna 1967.
Vanilla Ice
Robert Van Winkle (fæddur 31. október 1967) er bandarískur rappari og leikari sem gengur undir listamannsnafninu Vanilla Ice. Hann var fyrsti rapparinn sem komst á Bandaríska Billboard 100 listann og var í fyrsta sæti í 18 vikur með Ice Ice Baby árið 1990.
Raunveruleikaþátturinn The Vanilla Ice Project fylgir eftir starfi hans sem fasteignasali. Vanilla Ice keyrir á mótorhjóli sem atvinnukeppandi og hefur gert það síðan 1985. Nýjasta hlutverk hans sem leikari er í Adam Sandler myndinni That's My Boy sem kemur út í lok Júlí. .
17. nóvember
17. nóvember er 321. dagur ársins (322. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 44 dagar eru eftir af árinu.
Ebichu
Oruchuban Ebichu (おるちゅばんエビちゅ) er anime sem er byggt á manga eftir Risa Ito(伊藤理佐) og fjallar um gæluhamsturinn Ebichu sem einbeitir sér að því í lífinu að hjálpa 25 ára kvenkyns eiganda sínum að giftast, þar sem hann heldur því fram að eftir 25 ára aldurinn sé fólk ekki lengur ungt.
Líkt og South Park í Bandaríkjunum, hefur þessi þáttaröð vakið athygli fyrir að sprengja ýmis siðferðisleg mörk en í þáttunum er mikið um ofbeldi, slæmt orðbragð og kynlíf, en þrátt fyrir það flokkast þeir ekki sem s.k. hentai, vegna þess að aðalundiröldur þáttanna eru kímni og kaldhæðni.
Stjörnusmári
Stjörnusmári (Trifolium stellatum)      er einær jurt af ertublómaætt sem var lýst af Carl von Linné. Tegundin er sjaldgæfur slæðingur í Svíþjóð, en útbreiðslusvæðið er í fjöllum miðjarðarhafssvæðisins og austur að Persíu. Auk aðaltegunarinnar finnst einnig undirtegundinT. s. xanthinum.
Krónublöðin eru hvít.
Litningatalan er 2n = 14.
Borgunarbikar karla í knattspyrnu 2015
Borgunarbikar karla árið 2015 var leikinn þann 15. ágúst á Laugardalssvelli. Valsmenn kepptu á móti KR-ingum
Alþjóðasjómælingastofnunin
Markmið Alþjóðasjómælingastofnunarinnar er að tryggja að þau höf og vötn jarðar þar sem skipaumferð er séu vel könnuð og kortlögð. Helstu tæki sem stofnunin hefur til þess eru alþjóðastaðlar og leiðsögn til að samræma vinnu sjómælingastofnana um allan heim.
Stofnunin hefur áheyrnaraðild að Sameinuðu þjóðunum þar sem hún er alþjóðlega viðurkennt stjórnvald á sviði sjómælinga og sjókortagerðar. Oftast eru staðlar stofnunarinnar notaðir þegar vísað er til sjómælinga og sjókorta í alþjóðasamningum.
Faial
Faial er ein af eyjum Asóreyja, 172 km² og íbúafjöldinn er rétt yfir 15.000 (2011). Eyjan hefur einnig verið kölluð bláa eyjan vegna fjölda hortensía á henni.
Sassanídar
thumb|right|270px|Sassanídaveldið og leppríki þeirra árið 600 (skömmu fyrir innrás Araba). Sassanídar eða Sassanídaveldið er nafn yfir þriðju írönsku konungsættina eða aðra persnesku konungsættina. Þessi ætt stjórnaði Persíu í 425 ár, frá 226 til 651. Nafnið Sassanídar og Persar er notað jöfnum höndum. Þeir eru nefndir svo vegna forföður ættarinnar sem hét Sassan og var valdamikill klerkur í Persíu. Stjórn Sassanída hófst þegar Ardasjir 1., sem hafði haslað sér völl innan Persíu, sigraði parþneska konunginn Artabanus 4. og batt þar með enda á stjórn Parþa í Íran. Veldi Sassanída endaði árið 651 með innrás íslamskra Araba. Ardashir tók sér titilinn shahanshah eða konungur konunganna (keisara) og gerðu allir eftirmenn hans hið sama. Keisarinn réð yfir fjölda annarra kónga sem hver um sig réð hluta konungdæmisins. Keisararnir voru alls 30 á þessum 425 árum. Sassanídar voru að því leyti öðruvísi en fyrri persneskar stjórnir að þeir hættu að nota grísku eða latínu og tóku upp persnesku sem ríkismál og komu upp sterku miðstýrðu embættismannakerfi.
Mýkingarefni
Mýkingarefni er efni sem sett er í þvott til að gera hann mýkri og koma í veg fyrir stöðurafmagn. Oftast er mýkingarefni sett í seinustu skolun í þvottavél. Mýkingarefni getur verið á föstu formi eða fljótandi eða sem blöð sem sett eru í þurrkara.
Sassanídar
Saga
thumb|right|Klettalágmynd í Íran sem sýnir guðinn [[Ahura Masda krýna Adrasjir 1.]] Erjur Parþa við Rómverja veiktu ríki hinna síðarnefndu svo mikið að það riðaði til falls. Árið 222 lýsti Ardasjir sjálfan sig konung yfir sýslunni Fars. Brátt þandi hann út ríki sitt, en það gat Artabanus Parþakonungur ekki liðið og ætlaði að bæla uppreisn Ardasjirs niður. Það fór ekki betur en svo að Ardashir felldi Artabanus, hertók höfuðborgina Ktesifon árið 226 og lét krýna sig konung yfir allri Persíu. Ardasjir ríkti í fimmtán ár og Persía blómstraði undir stjórn hans. Fyrstu fjögur ár stjórnar hans átti hann talsvert undir högg að sækja hjá parþneskum konungi Armeníu og málaliðum Skýþa, auk Rómverja í vestri og Kúsjana í austri. Ardasjir var harðskeyttur herforingi og náði að reka alla óvini af höndum sér. Hann mótaði stefnu Sassanída og efldi innviði ríkisins, kom upp öflugri miðstjórn með fjölskipuðu embættismannakerfi í valdapýramída. Innan þessa kerfis máttu einungis innfæddir Persar starfa.
Mýkingarefni
Mýkingarefni eru talin gagnslítil eða óþörf af umhverfisfræðingum. Efnasambönd þeirra geta verið skaðleg (t.d. formalín, bensýlasetat og klóróform), mengað umhverfið og valdið ofnæmisviðbrögðum. Mýkingarefni ku vera gagnslaus þegar bómullarefni eru þvegin en geta gert gagn þegar um gerviefni er að ræða.
Sassanídar
Sjapur 1.
thumb|right|Niðurlæging Valeríanusar eftir [[Hans Holbein yngri frá 1521.]] Árið 240 lagði Ardasjir niður völd og sonur hans Sjapur tók við völdum. Sjapur 1. gerðist voldugur herkonungur. Hann hélt austur, réðist á ríki Kúsjana og lagði undir sig mikinn hluta landa þeirra. Því næst snéri hann sér að Rómverjum. Hinn 19 ára rómverski keisari Gordíanus 3. sneri vörn í sókn og í fyrstu varð honum nokkuð ágengt. Samkvæmt rómverskum heimildum var Gordíanus veginn af eigin hermönnum en samkvæmt persneskum heimildum var hann veginn af Sjapur 1. Burtséð frá því hvernig hann dó þurfti næsti keisari, Filippus Arabi, að ganga að smánarlegum samningi þar sem hann þurfti að borga Sassanídum 500 þúsund denara auk árlegra skatta. Síðar, er Rómverjar stóðu ekki í skilum, sendi Sjapur son sinn í refsileiðangur. Valeríanus keisari kom á móti með voldugan her, en með svikum og bellibrögðum króaði Sjapur 1. Valeríanus, hershöfðingja hans og 70 þúsund manna lið inni í borginni Edessa. Sumar heimildir herma að Sjapur 1. hafi m.a. notað Valeríanus sem fótaskemil auk annarra niðurlæginga meðan hann var fangi Sjapurs. Sjapur var svo veginn af arabískum úlfaldasveitum sem sátu fyrir honum á leið sinni heim úr herferð um Sýrland árið 272.
Shapur 2.
Árin eftir dauða Sjapurs 1. einkenndust af átökum um keisaratignina. Keisarar komu og fóru og fæstir sátu mikið lengur en 2-3 ár. Þegar Horsmid 2. dó árið 309 drap aðallinn alla þrjá syni hans og krýndi ófæddan son hjákonu hans konung.
Fyrstu ár Sjapurs 2. stjórnuðu móðir hans og aðallinn ríkinu við góðan orðstír. Þegar Sjapur 2. hafði aldur til tók hann völdin af þeim og sýndi það fljótlega að hann var verkinu vaxinn. Sjapur ríkti til 379 og á þeim fimmtíu árum sem hann stjórnaði ríkinu stóð hann í linnulausum hernaði. Hann safnaði heilögum ritum sóróista og sameinaði öll ritin saman í eina bók, Avesda. Hann lagði blátt bann við kristni og ofsótti kristna sem vildu ekki snúast til ríkistrúarinnar. Undir stjórn Sjapurs stækkaði ríkið enn meira, varð enn ríkara og voldugra en það hafði verið áður. Algengt er að segja að undir stjórn hans hafi ríkt gullöld, því mikill stöðugleiki var innan ríkisins þó stöðug stríð hafi geisað. Á öldinni eftir dauða Sjapurs 2. hnignaði ríkinu hægt og rólega.
Seinni gullöld
Þegar Kavad 1. komst í annað skipti til valda árið 498 er talað um að seinni gullöld Sassanída hefjist. Þessi gullöld hélst tiltölulega óbreytt til 622 þegar mjög tók að halla undan fæti. Þetta tímabil einkenndist af miklum stöðugleika. Þrátt fyrir það stóðu yfir nær stanslaus stríð milli Persa og Rómverja sem Rómverjar reyndu eins og þeir best gátu að kaupa sig frá. Khosraú 1. sonur Kavads stóð í miklum endurbótum í stjórnartíð sinni. Hann endurbætti úrelta stjórnsýslu Sassanída og byggði upp sterkt net skattheimtu innan ríkis síns.