cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pondcastið
„S01E03 - 12. apríl 2018 - Samskipti kynjanna“
Gestir: Aðalsteinn Hannesson og Daníel Godsk Rögnvaldsson.
Lengd: 05:09 mín.
„S01E04 - 13. apríl 2018 - Íþróttafréttamenn“
Umsjónarmaður: Jóhann Viðar Hjaltason.
Lengd: 08:14 mín.
„S01E05 - 14. apríl 2018 - Live from Loft Hostel“
Umsjónarmaður: Jóhann Viðar Hjaltason.
Gestir: Atli Pálsson og Una Sóley Sævarsdóttir.
Lengd: 05:53 mín.
„S01E06 - 15. apríl 2018 - Gjafaleikur“
Umsjónarmaður: Jóhann Viðar Hjaltason.
Gestir: Aðalsteinn Hannesson og Bjarni Benediktsson.
Tæknimaður: Una Sóley Sævarsdóttir.
Lengd: 07:26 mín.
Athuagsemdir: Ekki fjallað um neina Pondus myndasögu þennan dag, þar sem Fréttablaðið kemur ekki út á sunnudögum. Í stað þess var hvatt fólk til að taka þátt í gjafaleik sem aðstandendur þáttarins stóðu fyrir.
„S01E07 - 16. apríl 2018 - Back to the 80s“
Gestir: Aðalsteinn Hannesson og Daníel Godsk Rögnvaldsson.
Lengd: 08:29 mín.
„S01E08 - 17. apríl 2018 - ...“
Gestur: Aðalsteinn Hannesson.
Lengd: 08:05 mín.
„S01E09 - 18. apríl 2018 - Afbrýðissemi“
Gestir: Daníel Godsk Rögnvaldsson og Sigmar Darri Unnsteinsson.
Lengd: 05:39 mín.
„S01E10 - 19. apríl 2018 - Stóra Wikipediamálið“
Umsjónarmaður: Bjarni Benediktsson
Gestir í studíói: Daníel Godsk Rögnvaldsson og Jóhann Viðar Hjaltason.
Fréttaritari á vettvangi: Aðalsteinn Hannesson.
Lengd: 25:59 mín.
Athugasemdir: Sérstakur þáttur gerður í tilefni Sumardagsins fyrsta. Einnig birtist lag í lok þáttarins sem heitir „Lífið er dásamlegt“ sem er sungið af Bjarna Benediktssyni og Sigmari Darra Unnsteinssyni.
„S01E11 - 20. apríl 2018 - Pondushorn Aðalsteins“
Umsjónarmaður: Aðalsteinn Hannesson
Gestir í stúdíói: Ekki nokkur einasta manneskja
Lengd: 12:08 mín
Athugasemdir: Aðalsteinn Hannesson hertekur Pondcastið því hann telur þættina ekki hafa fjallað nógu mikið um Pondus myndasöguna sjálfa. Hann segir okkur frá Pondusi og vinum hans ásamt því að ræða hvaða þýðingu Turid-Laila hafði í kynþroska hans. Þátturinn er bannaður börnum yngri en 12 ára.
„S01E12 - 21. apríl 2018 - Útlitsstaðlar“
Umsjónarmaður: Jóhann Viðar Hjaltason
Gestir í stúdíói: Aðalsteinn Hannesson og Sigmar Darri Unnsteinsson
Lengd: 05:41 mín
„S01E13 - 22. apríl 2018 - Not Another Pondus Clip Show“
Umsjónarmaður: Jóhann Viðar Hjaltason
Gestir í stúdói: Aðalsteinn Hannesson, Bjarni Benediktsson, Sigmar Darri Unnsteinsson og Daníel Godsk Rögnvaldsson
Athugasemdir: Síðasti þáttur fyrstu seríu. Litið er yfir farinn veg og eftirminnileg augnablik rifjuð upp. Meðlimir þáttarins fara yfir sína uppáhalds minningu og svo er smá rúsina í pulsuenda í lokin.
Íþróttafélag Reykjavíkur
Íþróttafélag Reykjavíkur eða ÍR er eitt fjölmennasta íþróttafélagið í Reykjavík með rúmlega 1800 virka iðkendur en þar af eru rúmlega 1300 16 ára og yngri. Formaður þess er Bjarki Þór Sveinsson. Íþróttir stundaðar hjá ÍR eru:
Yfir 50% nemenda úr grunnskólum í Seljahverfi og Bakkahverfi(Neðra-Breiðholt) eru iðkendur hjá ÍR og um 40% í öllu Breiðholtinu.
Saga
Snemma árs 1907 setti Andreas J. Berthelsen, ungur Norðmaður sem búsettur var í Reykjavík, auglýsingu í bæjarblöðin þar sem hann hvatti röska pilta til að mæta á stofnfund félags um fimleika- og íþróttaiðkun. Þann 11. mars sama ár var haldinn stofnfundur Íþróttafélags Reykjavíkur, sem hóf þegar stífar leikfimisæfingar.
Sumarið 1910 treystu félagsmenn sér til að sýna leikni sína opinberlega. Var þá haldin fimleikasýning í porti Miðbæjarskólans að viðstöddu fjölmenni. Varð sýning þessi til að opna augu almennings fyrir íþróttum og þá fimleikum sérstaklega. Var aðaláhersla félagsins á fimleikana fyrstu árin.
Samhliða fimleikaæfingum, hófu ÍR-ingar snemma æfingar í frjálsum íþróttum og komu sér upp nauðsynlegum tækjabúnaði til þess. Jón Halldórsson varð snemma mestur afreksmanna félagsins í frjálsum íþróttum, en hann keppti í hlaupum á Ólympíuleikunum 1912. Jón varð annar formaður ÍR á eftir Berthelsen.
Með tímanum urðu frjálsu íþróttirnar fyrirferðarmestar í starfi ÍR og hafa margir af frægustu frjálsíþróttamönnum landsins keppt undir merkjum þess. Má þar nefna: Jón Kaldal, tvíburana Örn og Hauk Clausen, Vilhjálm Einarsson, Valbjörn Þorláksson, Einar Vilhjálmsson, Mörthu Ernstsdóttur og Völu Flosadóttur.
ÍR-ingar voru alla tíð með augun opin fyrir nýjum íþróttagreinum. Þannig varð ÍR snemma stórveldi í skíðaíþróttum, átti öflugt sundlið, glímusveit og lyftingadeild. Í hópíþróttum hefut ÍR teflt fram liðum í handbolta, knattspyrnu og körfubolta.
Alpasvölungur
250px|thumb|vinstri|Alpasvölungur Alpasvölungur (fræðiheiti: Tachymarptis melba) er fugl sem tilheyrir ætt svölunga.
Ritrýni
right|thumb|Ritrýnt íslenskt fræðirit. Ritrýni er það ferli að að bera fræðileg ritverk höfundar undir sérfræðinga á viðeigandi sviði áður en það er gefið út. Ritrýni er form af jafningjamati. Mikilvægt er að nafnleyndar sé gætt í þessu ferli — bæði er höfundur ritverksins sem rýna skal ónafngreindur og eins eru ritrýnendur ónafngreindir. Þannig vita ritrýnendur ekki hver höfundur ritverksins er né heldur veit höfundur frá hverjum athugasemdir sem honum gætu borist eru.
Ritstjórar fræðitímarita styðjast einkum við ritrýni til þess að velja greinar í tímaritið. Ritrýninni er ætlað að tryggja að ritverk standist fræðilegar kröfur og að ákvarðanir um útgáfu byggist einungis á verðleikum ritverksins. Innan fræðasamfélagsins eru tímarit sem eru ekki ritrýnd gjarnan talin óáreiðanlegri en þau sem eru ritrýnd.
Á endanum er ritstjóri tímarits ábyrgur fyrir því að efni sem valið er til birtingar standist fræðilegar kröfur enda þótt höfundurinn beri einn ábyrgð á innihaldinu. Þegar ritstjóri vísar handriti til ritrýnanda mælir ritrýnandinn yfirleitt með því:
Venjulega er hver grein send til tveggja eða þriggja ritrýnenda. Ritrýni er venjulega ekki launuð.
Theodór Árnason
Theodór Árnason (10. desember 1889 – 7. maí 1952) var fiðluleikari og þýðandi. Hann er hvað þekktastur fyrir hafa þýtt Grimms ævintýri.
Saskatchewan
thumb|Saskatchewan thumb|Kort af fylkinu.
Saskatchewan er fylki í Kanada. Það er á sléttunum miklu og á landamæri að Alberta í vestri, Manitóba í austri, Norðvesturhéruðunum í norðri og Núnavút í norðaustri. Í suðri á fylkið landamæri að Montana og Norður-Dakóta. Höfuðborgin er Regina en stærsta borgin er Saskatoon. Fylkið nær yfir 592.534 ferkílómetra og íbúar þess eru um 1,1 milljón (2018). Saskatchewan varð að kanadísku fylki árið 1905.
1794
Árið 1794 (MDCCXCIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Hallmundur jötunn
Hallmundur jötunn er ekki nefndur í Snorra-Eddu en hann er að góðu kunnur úr Grettis sögu og úr Bergbúaþætti. Hallmundarhraun og Hallmundarhellir heita eftir honum. Ættir Hallmundar meðal jötna eru ekki þekktar. Í Grettis sögu er hann ærið mennskur í hátt og skáld gott. Þeir Grettir áttu í glettingum hvor við annan á Kili og Hallmundur kom honum seinna til hjálpar í átökum við byggðamenn. Þá bjó hann í helli miklum ekki langt frá Balljökli, þ.e. Eiríksjökli. Ýmsir hafa talið að hann hafi búið í Hallmundarhelli og byggja þá skoðun á lýsingum Grettlu á híbýlum Hallmundar. Grettir dvaldi í hellinum um hríð með Hallmundi og dóttur hans. Seinna lenti Hallmundur í átökum við Grím frá Kroppi og fékk banasár. Grímur elti hann í hellinn þar sem Hallmundur kvað kviðu um ævi sína og andaðist eftir það.
Í Bergbúaþætti segir frá mönnum sem voru á ferðalagi og villtust af leið í illviðri en fundu þá helli og leituðu þar skjóls að kvöldi. Um nóttina kom jötunn sem bjó innar í hellinum til þeirra og kvað fyrir þá langt kvæði og bað þá að læra það og muna, sem þeir gerðu. Þetta var Hallmundur sjálfur. Kvæðið nefnist Hallmundarkviða og er bæði sérstætt og merkilegt. Í því er elsta lýsing á eldgosi í íslenskum bókmenntum en þar segir frá því er Hallmundarhraun rann frá gígum sínum upp við Langjökul og niður í byggð í Borgarfjarðardölum og olli miklum usla.
Aðþrengdar eiginkonur (5. þáttaröð)
250px|thumb|right Fimmta þáttaröðin af Aðþrengdum eiginkonum fór af stað á bandarísku sjónvarpsstöðinni ABC þann 28. september 2008 og lauk henni 17. maí 2009. Þessi þáttaröð gerist fimm árum eftir að sú fjórða endaði og heldur áfram að fylgjast með lífum íbúanna á Bláregnsslóð, Susan Mayer, Lynette Scavo, Bree Hodge, Gabrielle Solis, Edie Britt og Katherine Mayfair, séð í gegnum augu dauðs nágranna þeirra, Mary Alice Young. Þáttaröðin snýst um þriðja eiginmann Edie, Dave Williams. Þáttaröðin fangaði athygli fjölmiðla þegar tilkynnt var um að Edie Britt, leikin af Nicollette Sheridan, myndi deyja um miðja þáttaröðina. Edie talar inn á þættina Look Into Their Eyes og You See What The Know eftir dauða hennar.
Þáttaröðin fékk minnsta áhorf sem þættirnir hafa fengið. Þátturinn Marry Me a Little fékk minnsta áhorfið með 12.3 milljónir áhorfenda. Þrátt fyrir það eru þættirnir er meðal þeirra 10 vinsælustu í Bandaríkjunum.
Framleiðsla
Þáttaröðin, gerist á árunum 2013-2014 eftir fimm ára hoppið frá þáttaröð fjögur ef áætlað er að þættirnir hafi gerst í nútíðinni í fyrri þáttaröðum.
Upptökur hófust 7. júlí 2008 og kláruðust í mars 2009.
Það var mikið pælt í fimmtu þáttaröðinni, þar sem mikið af málum voru óleyst þegar fjórða þáttaröð endaði, svo sem brottför Edie Britt, og hvort hún myndi einhvern tímann snúa aftur eftir atburði þattarins Mother Said. Þegar það var spurt um fráhvarf Edie, sagði Marc Cherry (framleiðandi þáttanna) að „hún muni ekki koma aftur í nokkur ár“, en þá er hann að tala um fimm ára stökkið. Edie sneri aftur til Bláregnsslóðar með nýjan eiginmann, Dave, sem leikinn var af Neal McDonough, sem bættist við leikaraliðið sem einn af aðalleikurunum.
Það voru einnig uppi pælingar um það hvort að Mike Delfino myndi snúa aftur, eftir lokaatriðið í fjórðu þáttaröð, fimm árum eftir, sem sýndi Susan í örmum annars manns, Jackson (Gale Harold). Örlög Mike voru síðar tilkynnt af James Denton, sem leikur Mike, þegar hann sagði tímaritinu People að hann myndi snúa aftur sem Mike Delfino í fimmtu þáttaröðinni. Hann sagði einnig að Mike og Susan hefðu skilið.
Þann 14. október 2008, slasaðist Gale Harold illa í mótorhjólaslysi. Karakterinn hans, Jackson, leikur mikilvægt hlutverk í þættinum City on Fire þar sem hann bjargar nokkrum íbúum Bláregnsslóðar úr brennandi næturklúbbi. Cherry sagði að Harold hefði verið að leika í atriðum alla vikuna og það ætti að taka upp þetta atriði á fimmtudegi, sama dag og slysið varð. Marc Cherry sagði að þeir myndu bíða eftir úrskurði læknis áður en þær myndu ákveða framhaldið, en það þýddi samt að það þyrfti að gera einhverjar breytingar: Við vitum að við þurfum að endurskrifa nokkur atriði sagði hann.
Leikaralið
Teri Hatcher, Felicity Huffman, Marcia Cross, Eva Longoria Parker, Nicollette Sheridan, Ricardo Anonio Chavira, Doug Savant, Kyle MacLachlan, Dana Delany, Brenda Strong og James Denton snú öll aftur í leikaraliðinu, og gengur Shawn Pyfrom til liðs við þau. Önnur viðbót er Neal Mcdonough sem Dave Williams, á meðan nýir leikarar bætast í hópinn til þess að leika Scavo-börnin, til að mynda Charlie Carver, Max Carver, Joshua Logan Moore og Kendall Applegate. Á meðal þeirra sem snúa einnig aftur eru Andrea Bowen, þrátt fyrir að vera ekki í aðalleikaraliðinu en er titluð sem sérstök gestastjarna, en Joy Lauren, Brent Kinsman og Shane Kinsman hafa ekki lengur hlutverk í þáttunum, en leika gestahlutverk.
Susan Meyer
Í byrjun þáttaraðarinnar á hún í ástarsambandi við húsmálarann sinn, Jackson Braddock, sem hún heldur leyndu fyrir öllum. Afturhvarf sýnir að hún og Mike lentu í bílslysi og Susan var heltekin af þeim sem voru í hinum bílnum og létust, sem varð til þess að hjónaband þeirra endaði. Söguþráður Susan snýst aðallega um M.J., son hennar og Mike, samband hennar við Jackson og álit hennar á samband Katherine og Mike og tilfinningalega samband Katherine og M.J. Susan byrjar í nýrri vinnu sem aðstoðar-myndmenntakennari og er kysst af samkynhneigðum yfirmanni sínum. Hún þar líka að kljást við Karl og son hans og Julie, sem á í ástarsambandi við kennarann sinn, mun eldri mann. Jackson og Susan ætla að gifta sig, svo að hann geti verið áfram í Bandaríkjunum, þar sem hann er frá Kanada og landvistarleyfið hans er runnið út. Eftir dauða Edie hefur Susan áhyggjur af Dave, og segir honum sannleikann um bílslysið. Þetta verður til þess að Dave breytir áætlunum sínum um hefnd, frá Mike, yfir á hana. Í lokaþættinum sést Dave miða á Susan og M.J. í bíl og er tilbúinn að keyra á þau, en það er einmitt það sem gerðist þegar kona hans og dóttir urðu fórnarlömb í bílslysinu sem Susan og Mike höfðu lent í. Í framtíðarsýn sést Mike giftast konu, Katherine eða Susan. Það reynist vera Susan.
Heimildir
Gotowe na wszystko
Brúskahlynur
Brúskahlynur (fræðiheiti: Acer stachyophyllum ) er hlyntegund sem er ættuð frá fjöllum Kína (Gansu, Henan, Hubei, Ningxia, Shaanxi, Sichuan, Tíbet, Yunnan), Myanmar, norður Indlandi, Bútan, og Nepal. Hún verður allt að 15m há.
Fremdardýrafræði
Fremdardýrafræði er undirgrein dýra- og spendýrafræðinnar sem fæst við rannsóknir á prímötum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast fremdardýrafræðingar.
Oxalis nipponica
Oxalis nipponica er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá Japan.
Pleurotus abieticola
Pleurotus abieticola er tegund vængsveppa frá Kína og í Rússlandi (austast og vestast). Hann fundist á dauðum viði grenis. Hægt er að rækta hann til matar.
Kreshchenie ognyom
Kreshchenie ognyom (rússneska: Крещение огнём) er 9. breiðskífa Aria.
Sigurbjörg Þorláksdóttir
Sigurbjörg Þorláksdóttir (fædd 5. september 1870, dáin 26. desember 1931) var kennari og ritstjóri sem lét til sín taka á vegum ýmissa samtaka íslenskra kvenna.
Æska og menntun
Sigurbjörg fæddist að Undirfelli í Vatnsdal. Hún stundaði kennaranám í Flensborgarskóla og sótti framhaldsmenntun í kennarafræðum erlendis. Að námi loknu réðst hún til starfa í Barnaskóla Reykjavíkur þar sem hún kenndi til æviloka.
Félagsstörf og stjórnmál
Sigurbjörg var mikil félagsmálakona og lét til sín taka á borgarafundum í Reykjavík. Hún var virkur þátttakandi í flestum helstu samtökum kvenna, svo sem Kvenréttindafélagsins og sat í fyrstu stjórn Lestrarfélags kvenna, sem stuðlaði með ýmsum hætti að menntun og menningu.
Árið 1912 gekk Sigurbjörg til liðs við Hvítabandið og var þá þegar kjörin varaformaður þess. Átti hún eftir að gegna þeirri stöðu alla tíð. Á þeim vettvangi tók hún virkan þátt í baráttunni fyrir byggingu Landspítalans og safnaði fyrir Landspítalasjóðinn. Jafnframt varð hún aðalhvatkona þess að Hvítabandið reisti sitt eigið sjúkrahús í Reykjavík. Hún var óþreytandi til að benda á þörfina á stofnun slíkrar stofnunar. Framkvæmdir við sjúkrahúsið við Skólavörðustíg hófust nokkru áður en Sigurbjörg lést eftir langvarandi veikindi en það var tekið í notkun á árinu 1934.
Sigurbjörg var systir Jóns Þorlákssonar formanns Íhaldsflokksins og stóð hún nærri honum í skoðunum. Hún var á framboðslista flokksins í Reykjavík í Alþingiskosningunum 1927 en náði ekki kjöri. Sumarið 1928 varð hún ásamt Mörtu Einarsdóttur ritstjóri Brautarinnar, fyrsta vikublaðs íslenskra kvenna.
Sundfélagið Ægir
Sundfélagið Ægir var stofnað þann 1. maí árið 1927.
1547
thumb|right|[[Játvarður 6. Englandskonungur]] Árið 1547 (MDXLVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Reaction Engines A2
Reaction Engines A2 eða A2 er hönnun á flugvél, teiknuð af breska fyrirtækinu Reaction Engines limited sem getur ferðast á fimmföldum hljóðhraða (Mach 5). Flugvélin er hönnuð með það í huga að fljúga frá alþjóðaflugvellinum í Brussel á Mach 0,9 út yfir Norður-Atlantshaf, auka þar hraðan upp í Mach 5 yfir Norðurpólnum, fljúga yfir Kyrrahaf og þaðan til Ástralíu á aðeins 4,6 klukkustundum. Miðaverð ætti að vera svipað og á miðum á vildarfarrými í öðrum flugvélum. Hönnunin er nú í skoðun hjá LAPCAT, verkefni hjá Evrópusambandinu sem skoðar möguleikann á því að byggja flugvél sem getur flogið á Mach 4-8 frá Brussel til Sydney. Reaction Engines Limited segja að vélin gæti verið fullkláruð innan 25 ára ef markaður er fyrir hana.
Ofbeldi
Ofbeldi er „viljandi notkun krafts eða valds, annaðhvort hótuð eða raunveruleg, gegn sjálfum sér, öðrum einstaklingi, eða hópi eða samfélagi, sem leiðir til eða er líkleg til að leiða til meiðsla, dauða, sálfræðilegs skaða, vanþroskunar eða sviptingar“. Velferðarráðuneyti Íslands skiptir ofbeldi í fjóra aðalflokka: líkamlegt ofbeldi, tilfinningalegt ofbeldi, vanrækslu og kynferðislegt ofbeldi. Afleiðingar ofbeldis skipast í skammtíma- og langtímaafleiðingar en eru meðal annars minnkaður möguleiki til að gleðjast, hegðunarvandamál, lélegt sjálfstraust, erfiðleikar í að treysta öðrum og erfiðleikar í námi.
Um allan heim deyja 1,6 milljón fórnarlömb ofbeldis á hverju ári: 50% vegna sjálfsmorðs, 35% vegna manndráps og 12% voru bein afleiðing stríðs eða annarra átaka. Áætlað er að 60,9 af hverjum 100.000 Afríkubúum deyja á hverju ári vegna ofbeldis. Ofbeldi leiðir til tuga spítalainnlagna, hundraða heimsókna til slysadeilda og þúsunda funda með læknum. Í mörgum tilfellum er hægt að koma í veg fyrir ofbeldi.
Flótti Daldóna
thumb|Kápa belgísku útgáfu bókarinnar. Flótti Daldóna (franska: L´Évasion des Dalton) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 15. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1960, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árunum 1958-59. Bókin hefur ekki komið út á íslensku.
Söguþráður
Hinum alræmdu Daldónum tekst að flýja úr fangelsi með því að yfirbuga fangavörð og Lukku Láki hefur eftirför. Daldónarnir taka fljótt upp sína eftirlætisiðju, þ.e. að ræna banka, og finna sér felustað í afskekktum kofa. Þeim dettur það snjallræði í hug að dreifa plakötum þar sem lýst er eftir Lukku Láka fyrir ýmis afbrot og brátt standa allir í þeirri trú að Láki sé stórhættulegur óbótamaður. Til lokauppgjörs kemur milli Lukku Láka og Jobba Daltón þar sem það verður Jobba að falli að hafa sett smurolíu í byssuslíður sitt til að vera fljótari að draga, en þegar til kastanna kemur skreppur flughál byssan úr hendi hans. Lukku Láki hefur betur og kemur Daldónunum fjórum í hendur riddaraliðsins.
Mitsuo Kamata
Mitsuo Kamata (fæddur 16. desember 1937) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 44 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Campanula oreadum
Campanula oreadum er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Grikklandi.
Spendýrafræði
Spendýrafræði er undirgrein dýrafræðinnar sem fæst við rannsóknir á spendýrum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast spendýrafræðingar. Meðal undirgreina eru fremdardýrafræði, hvalafræði, hestafræði og hundafræði.
Hafnarvigtin (Geirsgötu)
Hafnarvigtin er lítið stakt hús við Geirsgötu sem var reist árið 1946. Húsið teiknuðu arkitektarnir Einar Sveinsson og Gunnar H. Ólafsson. Á Páskunum 2004 opnaði Tómas Tómassons þar veitingahúsið Hamborgarabúllan.
1005
Árið 1005 (MV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fimmtardómur var stofnaður. Hann starfaði sem einskonar yfirréttur.
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Sasa pubiculmis
Sasa pubiculmis er lágvaxin bambustegund (um 40 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
1795
Árið 1795 (MDCCXCV í rómverskum tölum)
Erlendis
Fædd
Dáin
Toppsvölungur
Toppsvölungur (fræðiheiti: Hemiprocne longipennis) er fugl sem tilheyrir ætt trjásvölunga.
Hundafræði
Hundafræði er undirgrein spendýrafræðinnar sem fæst við rannsóknir á hundum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast hundafræðingar.
Heyr heyr ehf
Heyr heyr er íslenskt sprotafyrirtæki sem sérhæfir sig í hljóðvörum. Fyrirtækið var stofnað árið 2008 til að framleiða barnaævintýri. Sérstaða fyrirtækisins hefur alla tíð verið sú að hljóðvinnslan líkist helst hljóðvinnslu kvikmynda og eru vörur þeirra því alltaf með mikið af bakgrunnshljóðum og tónlist. Höfuðstöðvar Heyr heyr eru í Sóltúni 24.
Sérstaða Heyr heyr
Í viðtali við Fréttablaðið sagði Jón Gunnar Þórðarson, leikstjóri Heyr heyr um fyrirtækið: „Það er félag sem einbeitir sér algjörlega að hljóðmynd. Það eru til hljóðbækur sem eru í sjálfu sér góðar en þar er helst beinn upplestur. Svo eru til geisladiskar með tónlist. Við vildum láta þetta haldast í hendur og búa til bíómynd á geisladiskaformi, nánast.“
Vörumerki Heyr heyr
Merki Heyr heyr er mynd af útlínum höfuðs þar sem e-in í Heyr heyr mynda eyru þess. Merkið er yfirleitt í grænum lit með svörtum stöfum en getur einnig verið í öðrum litum.
Vörur Heyr heyr
Útgefnar vörur Heyr heyr eru:
Vörur í vinnslu:
1548
Árið 1548 (MDXLVIII í rómverskum tölum)
Ferningur
right|250px Ferningur er rétthyrningur með allar fjórar hliðar jafnlangar og öll horn jafnstór (þ.e. 90°). Hliðarlengd fernings er oft táknuð með a. Flatarmál ferningsins er fundið með því að hefja hliðarlengdina upp í annað veldi: F = a2 og ummálið er summa allra hliðanna: U = 4a.
Önnur merking
Ferningur tölu x, er talan x margfölduð með sjálfri sér, þ.e. x í öðru veldi, táknað með x2. Ferningur ferningsrótar tölu, er talan sjálf.
Jan Hus
Jan Hus eða Jóhann Húss (um 1369 – 6. júlí 1415 ) var tékkneskur guðfræðingur, kaþólskur prestur, heimspekingur og skólastjóri Karlsháskólans í Prag. Hann var upphafsmaður Hússítisma, trúarstefnu sem varð eins konar forboði siðaskiptanna.
Ásamt John Wycliffe er Hus talinn fyrsti siðbótarsinninn, þar sem hann lifði fyrir daga Marteins Lúters, Jóhanns Kalvín og Huldrychs Zwingli. Kenningar Hus höfðu mjög sterk áhrif í vestanverðri Evrópu, sérstaklega með stuðningi konungsríkisins Bæheims, og meira en öld síðar á Martein Lúter sjálfan. Hus var brenndur á báli fyrir guðlast gegn kenningum kaþólsku kirkjunnar.
1648
Árið 1648 (MDCXLVIII í rómverskum tölum) var 48. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Vestfalíufriðurinn undirritaður í Münster á málverki eftir [[Gerard Terborch.]]
Gamma
Notkun stafsins
Gamma er gjarnan notað sem tákn fyrir:
Hestafræði
Hestafræði er undirgrein spendýrafræðinnar sem fæst við rannsóknir á hestum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast hestafræðingar.
Serbía og Svartfjallaland
Serbía og Svartfjallaland var samband tveggja fyrrum lýðvelda Júgóslavíu: Serbíu og Svartfjallalands. Þessi tvö voru þau einu af 6 lýðveldum Sósíalíska sambandslýðveldisins Júgóslavíu sem ekki höfðu sagt skilið við það á árunum 1991-1992 en hin fjögur voru Slóvenía, Króatía, Bosnía og Hersegóvína og Makedónía. Upphaflega hét ríkið Sambandslýðveldið Júgóslavía en því var breytt með nýrri stjórnarskrá sem tók gildi 2003.
Með nýju stjórnarskránni var samstarf Serbíu og Svartfjallalands takmarkað við afmörkuð svið (t.d. varnarmál) en þau ráku sjálfstæða efnahagsstefnu og notuðu mismunandi gjaldmiðla. Í stjórnarskránni voru einnig ákvæði um að bæði ríkin gætu farið fram á að sambandinu yrði slitið ef það væri samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslu sem hægt væri að halda í fyrsta lagi árið 2006. Slík atkvæðagreiðsla fór fram í Svartfjallalandi 21. maí það ár og lýsti Svartfjallaland formlega yfir sjálfstæði 3. júní og batt þannig enda á sambandið við Serbíu. Serbneska þingið lýsti því svo yfir 5. júní að Lýðveldið Serbía væri arftaki sambandsins.
Jason Priestley
thumb|Jason Priestley Jason Bradford Priestley (f. 28. ágúst 1969 í Vancouver í Kanada) er kanadískur leikari og leikstjóri. Hann er aðallega þekktur fyrir leik sinn í hinum vinsælu sjónvarpsþáttum Beverly Hills 90210 þar sem hann lék persónuna Brandon Walsh. Hann hefur verið tvígiftur en núverandi kona hans er Naomi Lowde Priestley og eiga þau saman eina dóttur Ashlee Petersen.
Sigurboginn
Sigurboginn (franska: Arc de Triomphe) er minnisvarði í París, Frakklandi og stendur hann í miðju Charles de Gaulle-torgs sem er einnig þekkt undir nafninu Place de l'Étoile eða Stjörnutorg. Torgið er við vestari enda Champs-Élysées. Sigurboginn var reistur til að heiðra þá sem börðust fyrir Frakkland sérstaklega í stríðum Napóleons. Á innanverðum boganum og efst á honum eru nöfn allra herforingjanna sem börðust svo og nöfn á öllum stríðunum. Undir boganum er gröf hins óþekkta hermanns.
thumb|right|Sigurboginn
Sigurboginn er miðja hins Sögulega áss (L'Axe historique) en það er röð minnisvarða og breiðgatna á leið sem teygir sig frá hallargörðum Louvre að útjaðri Parísar. Minnisvarðinn var hannaður af Jean Chalgrin árið 1806 og á honum eru myndir sem sýna á víxl hetjuleg, nakin, frönsk ungmenni og skeggjaða þýska hermenn í herklæðum. Hönnunin lagði grunninn fyrir almenna minnisvarða með sigursælum, þjóðernissinnuðum skilaboðum, fram að fyrri heimsstyrjöld. Minnismerkið er 49,5 metra hátt, 45 metra breitt og 22 metrar á þykkt. Það er næst stærsti sigurbogi í heimi. Hönnun þess tók mið af hinum rómverska Arch of Titus. Sem dæmi um stærð Sigurbogans má nefna að þremur vikum eftir sigurgönguna í París 1919 sem markaði endalok fyrri heimstyrjaldarinnar, flaug Charles Godefroy á Nieuport flugvél sinni gegnum bogann og var atburðurinn festur á filmu í fréttaskoti.
Viðhald
Í byrjun sjöunda áratungsins hafði kolasót svert minnisvarðinn mikið og á árunum 1965-1966 var Sigurboginn sandblásinn og hreinsaður vel. Árið 2007 mátti sjá að hann var farinn að dökkna á nýjan leik.
Oxalis oregana
Oxalis oregana er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá vesturhluta N-Ameríku (Breska Kólumbía, Kalifornía, Oregon, Washington ).
1020
Árið 1020 (MXX í rómverskum tölum)
Rass
thumb|Mynd af karlmansrassi. thumb|Mynd af kvenmannsrassi.
Brian Pilkington
Brian Charles Pilkington (f. 20. júlí 1950) er ensk-íslenskur myndlistamaður. Hann er þekktur fyrir myndskreytingar á fjölda íslenskra barnabóka sem hann hefur unnið frá því á níunda áratugnum. Hann hefur einnig myndskreytt eigin bók, Dýraríki Íslands, sem kom út árið 1992.
Rass
Rass eða afturendi nefnist kúptur hluti líkama manna og apa á aftanverðri mjaðmagrindinni, sem umlykur bakrauf.
Brian Pilkington
Brian er fæddur og uppalinn í Liverpool í Bretlandi og útskrifaðist með BA-gráðu í teikningum frá Háskólanum í Leicester. Hann flutti til Íslands árið 1974 eftir að hafa hrifist af landinu í fríi þar og hóf störf í auglýsingaiðnaðinum. Undir lok áttunda áratugsins hóf hann feril sem myndskreytari með myndum sínum í barnabókinni Ástarsögu úr fjöllunum eftir Guðrúnu Helgadóttur.
Frá því að Brian flutti til Íslands hefur hann myndskreytt fjölda bóka sem byggja á íslenskum þjóðsögum. Í seinni tíð hefur hann sér í lagi verið þekktur fyrir myndir sínar af jólavættum á borð við jólasveinana, Grýlu, Leppalúða og jólaköttinn. Bókin Allt um tröll eftir Brian hlaut viðurkenningu íslenska ferðamálaráðsins sem besta hugmynd að minjagrip frá Íslandi árið 1999. Brian hefur einnig hlotið Dimmalimm – íslensku myndskreytiverðlaunin fyrir bókina Mánasteina í vasanum og var tilnefndur til Barnabókaverðlauna Reykjavíkur fyrir myndir sínar í bókinni Jólakötturinn tekinn í gegn.
Skjárinn
Skjárinn er íslenskt fjölmiðlafyrirtæki og dótturfyrirtæki Símans. Fyrirtækið rekur tvær sjónvarpsstöðvar og eina útvarpstöð.
Grand Theft Auto IV
Grand Theft Auto IV er hasar-ævintýra leikur gefinn út af Rockstar Games 28. apríl 2008. Hann er sjötti tölvuleikurinn í Grand Theft Auto seríunni. Leiksvið GTA IV er Liberty City, skálduð bandarísk stórborg byggt á New York City. Aðalpersónan er Niko Bellic sem er uppgjafahermaður frá Austur-Evrópu. Leikurinn snýst um viðleitni Nikoar til að flýja fortíð sína á meðan að hann er undir stanslausum þrýstingi völdugum glæpamönnum.
Sasa pulcherrima
Sasa pulcherrima er lágvaxin bambustegund (20 til 30 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Gen-Iti Koidzumi.
Ahnighito
thumb|Ahnighito loftsteinninn. Steinninn vegur 31 tonn. thumb|Ahnighito eða Cape York loftsteinninn á sýningu í New York Ahnighito er loftsteinn úr járni sem rakst á jörðina fyrir um 10 þúsund árum. Stór loftsteinn sem þá rakst á jörðina splundraðist í þúsundir mola fyrir ofan Thulesvæðið á Grænlandi og dreifðust brotin þar yfir stórt svæði í grennd við Yorkshöfða (Cape York) og einkum þar sem þorpið Savissivik er. Ahnighito er langstærsta brotið sem fundist hefur úr þessum loftsteini og er um 31 tonna þungur. Það fannst á ey sem nú er kölluð Meteoritöen eða Loftsteinseyja.
thumbnail|left|Inúítar kölluðu loftsteininn Tjaldið. Inúítar á Grænlandi nýttu járnið í steinunum í margar aldir. Fyrstu heimildir um steinana bárust til vísindamanna á Vesturlöndum um 1818 en fimm heimskautaleiðangrar sem farnir voru á árunum 1818 til 1883 leituðu að uppsprettu járnsins en fundu ekki. Landkönnuðurinn John Ross kom á þessar slóðir árið 1818 en hann var að leita að norðvestur siglingaleiðinni. Hann varð þess áskynja að Inúítar á Thulesvæðinu höfðu aðgang að járni og höfðu búið til beitta hnífa og afar vandaða járnodda á hvalskutla sína á meðan Inúítar á Grænlandsslóðum voru ennþá á steinöld. Nafnið Savissivik þýðir á máli Inúíta "staðurinn þar sem maður finnur járn". Ross fann ekki uppsprettu járnsins enda vildu Inúítar leyna staðnum sem þeir kölluðu járnfjallið.
Ahnighito er stærsti steinninn af þremur sem Inúítar kölluðu tjaldið, konuna og hundinn eftir lögun þeirra. Ahnighito eða tjaldið var 31 tonn, konan var 2½ tonn og hundurinn var ½ tonn.
Árið 1864 komst Robert Peary að staðnum þar sem stærstu loftsteinastykkin voru því leiðsögumaður hans úr hópi Inúíta fylgdi honum þangað. Þremur árum seinna tókst Peary að koma Ahnighito á skipsfjöl og þaðan var siglt með hann til Bandaríkjanna. Nafnið Ahnighito kemur úr grænlensku en rétt stafsetning væri Arnakittoq ("stelpukind"). Peary seldi svo steininn fyrir $40.000 til American Musem of Natural History og þar er steinninn ennþá til sýnis. Annað stórt stykki, Agpalilik (20 tonn), er varðveitt á safni í Kaupmannahöfn.
1543
Árið 1543 (MDXLIII í rómverskum tölum)
Smjörkreppan í Noregi
thumb|250px|Norskt smjör í hlaðborði
Smjörkreppan í Noregi hófst árið 2011 þegar upp kom alvarlegur skortur á smjöri sem leiddi til bólgunar á verði smjörs í landinu. Skorturinn valdi verulegum verðhækkunum á smjöri og smjörbirgðir í matvöruverslunum seldust upp á nokkrum mínútum. Verðið á kíló af smjöri náði 600 norskum krónum. Á vikunum fram að jólum 2011 var smjörneysla Norðmanna 27% meiri en framleiðsla í landinu.
Orsakir kreppunar voru meðal annars aukin neysla á smjöri og strangt kvótakerfi fyrir mjólkurafurðir. Lítið framboð var á mjólk vegna ótíðar sumarið 2011. Stjórnvöld í Noregi reyndu að draga úr skortinum með því að lækka tolla á innfluttu smjöri og að afnema refsingar fyrir umframframleiðslu á smjöri.
Campanula olympica
Campanula olympica er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Íran og Írak.
Jöklabréf
Jöklabréf eða krónubréf (e. glacier bonds) eru skuldabréf sem hafa verið gefin út í íslenskum krónum af erlendum aðilum frá því í ágúst 2005.
Í lok árs 2010 var áætlað að erlendir fjárfestar ættu krónubréf að andvirði um 400 milljörðum króna, það er um fjórðungur af landsframleiðslu Íslands. Í lok árs 2011 var áætlað að um helmingur þessarar upphæðar, um 200 milljarðar króna, væru nú á innlánsreikningum íslensku bankanna. Vegna gjaldeyrishafta eru þessar upphæðir hins vegar fastar í íslenska bankakerfinu og er í því samhengi rætt um „jöklabréfahengju“ þar sem myndlíkingin við ís og snjó er notuð til þess að gefa til kynna að íslenska efnahagnum stafi hætta af því ef inneigninni væri skipt í aðra mynt og tekin úr landi.
Tilurð krónubréfa
Forsenda viðskipta sem þessa, þar sem erlendir aðilar gefa út skuldabréf í íslenskri mynt, er hár munur á vöxtum í hagkerfum viðkomandi landa, hátt gengi þess gjaldmiðils sem gefa á bréfin út í (íslenska krónan) og mikil eftirspurn í því landi á lánsfé. Á Íslandi hækkaði Seðlabanki Íslands stýrivexti jafnt og þétt eftir að flotgengisstefnan var tekin upp 2001 og verðbólgumarkmið var ákveðið við 2,5%. Stýrisvextir á Íslandi voru 13,3% í júní 2007 en höfðu hækkað í 18% í lok október 2008. Til samanburðar voru stýrvextir Seðlabanka Evrópu 2,5% í lok árs 2008.
Enginn grundvallarmunur er á skuldabréfum sem íslenskir bankar gefa út og krónubréfum, í báðum tilvikum á kaupandi bréfsins kröfu á útgefandann í íslenskum krónum. Þau erlendu fjármálafyritæki sem gefa út krónubréf taka því á sig gengisáhættu, þar eð þau hafa ekki greiðan aðgang að krónum. Til þess að komast hjá því vandamáli tekur íslenskt fjármálafyrirtæki lán hjá erlenda útgefandanum sem erlenda fjármálafyrirtækið tekur að greiða af. Íslenska fjármálafyrirtækið greiðir vexti og afborgarnir til erlenda útgefandans í íslenskum krónum. Íslenski bankinn fær íslensku krónurnar sem fást fyrir sölu krónubréfanna og erlenda fjármálafyrirtækið andvirði lánsins í erlendu gjaldmyntinni.
Gent
Gent er borg í Belgíu og jafnframt höfuðborg héraðsins Austur-Flæmingjalands. Með 260 þúsund íbúa (2018) er hún ennfremur næststærsta borgin í Belgíu á eftir Antwerpen. Gent er fæðingarborg Karls V keisara og var á sínum tíma stórborg í Evrópu.
Lega og lýsing
Gent (franska: Gand) stendur við samflæði ánna Schelde og Leie vestarlega í Belgíu. Næstu stærri borgir eru Kortrijk til suðvesturs (45 km), Brussel til suðausturs (50 km), Brugge til norðvesturs (50 km) og Antwerpen til norðausturs (50 km). Hollensku landamærin eru aðeins 20 km til norðurs, en Norðursjór 60 km til vesturs. Í Gent er mikil höfn sem er tengd skipaskurðinum Gent-Terneuzen. Á honum komast stór hafskip norður til Oosterschelde í Sjálandi og þaðan til sjávar.
Fáni og skjaldarmerki
Fáni Gent sýnir hvítt ljón (gulllitað áður), með gular klær og rauðri tungu. Á höfðinu er kóróna og um hálsinn gul ól með krossi. Ljónið er merki greifanna af Flæmingjalandi fyrr á öldum og á uppruna sinn líklega á 13. öld. Krossinn táknar líklega postulann Jóhannes sem er verndardýrðlingur borgarinnar. Skjaldarmerkið sýnir sama ljón, nema hvað það er dökkt. Skjöldurinn var áður með skjaldarbera og önnur merki, sem nú hafa horfið. Ungfrúin, grindverkið, síðara ljónið og fáninn bættust við 1990. Seint á 14. öld átti Gent í alvarlegum erjum við borgina Brugge. Í söngi sem saminn var eftirá birtist ungfrúin og ljón í garði sem hetjur Gent. Síðan þá hefur þetta merki komið fram víða í borginni og nú síðast í skjaldarmerkinu.
Öskupoki
thumb|right|Öskupokar. Öskupoki er lítill poki sem er fylltur af ösku, og upp af honum er bandspotti og við hann festur lítill krókur. Allt fram á síðustu áratugi 20. aldar léku börn sér að því að búa til öskupoka og krækja öskupokum aftan í fólk á öskudegi. Öskupokana átti helst að hengja aftan í einhvern án þess að viðkomandi tæki eftir því.
Gent
Stórborgin Gent
Fundist hafa rómverskar menjar víða í Gent, þannig að Rómverjar munu hafa verið á svæðinu á fyrstu öldum tímatalsins. Í kringum 400 fluttust frankar á svæðið og settust þar að. Á 7. öld voru tvö klaustur stofnuð í Gent, sem þá var orðin álitlega stór. Tvisvar á 9. öld sigldu víkingar upp Schelde og eyddu byggðunum þar, fyrst 851. Víkingar sátu í mörg ár við bakka Schelde og eyddu byggðinni aftur 879. Það var Baldvin hinn sköllótti sem reisti sér virki seint á 9. öld á stað sem í dag er Gent. Við það þéttist byggðin í kring og Gent myndaðist sem bær. Gent óx hratt. Aðalatvinnuvegur borgarinnar var vefnaðariðnaður og var ull í miklum mæli innflutt frá Englandi og Skotlandi. Eftir tvo mikla borgarbruna á 12. öld (1120 og 1128) myndaðist mikið pláss fyrir betra byggingarskipulag. Auk þess hlaut borgin stóra og mikla borgarmúra. Á 13. öld voru íbúar orðnir allt að 60 þús og fjölgaði enn. Á þeim tíma var Gent orðin að næststærstu borg Evrópu norðan Alpa (á eftir París).
Öskupoki
Hér áður fyrr voru öskupokar oft fagurlega saumaðir og skreyttir, til dæmis með hjörtum. Var málað á þá mynstur eða þeir sniðnir spaða- eða tígullaga. Sumstaðar var það þannig að stúlkur settu ösku í pokana, en strákarnir steina. Síðustu áratugina sem þessi siður tíðkaðist voru pokarnir þó yfirleitt tómir. Öskupokasiðurinn er nú að mestu horfinn og hefur vikið fyrir grímubúningum og búðarsöng. Ein ástæða þess að pokarnir hurfu var sú að títuprjónarnir sem notaðir voru í krókinn voru gerðir úr harðari málmi en áður hafði verið svo að erfitt eða ómögulegt var að beygja þá.
Gent
Síðmiðaldir
Gent var aðalaðsetur greifanna af Flæmingjalandi (Vlaanderen). Borgarbúum var þó meinilla við yfirvald greifanna og gerðu nokkrum sinnum uppreisn gegn þeim með góðum árangri. Gent varð því að nokkurs konar borgríki innan Flæmingjalands. Þegar Búrgund erfði Niðurlönd öll á 15. öld neituðu borgarbúar að viðurkenna hertogann af Búrgund sem yfirvald sitt. Í orrustunni við Gavere 1453 sigraði hertoginn af Búrgund, Filippus III hinn góði, borgarherinn. Allt að 16 þús hermenn frá Gent létu lífið. Þetta þýddi talsverða röskun á efnahag og stjórn borgarinnar. Vægi Niðurlanda færðist yfir til Brabant og fóru nokkrar borgir framúr Gent hvað íbúatölu og efnahag skiptir (t.d. Antwerpen). Þegar Habsborg erfði Niðurlönd gerði Gent árið 1485 aðra tilraun til uppreisnar gegn Maximilian keisara, en án árangurs.
Öskupoki
Sá siður að hengja öskupoka á fólk á líklega rætur að rekja aftur í kaþólskan sið. Elsta heimild um orðið „öskupoki“ er úr orðabók Jóns Ólafssonar úr Grunnuvík, líklega frá miðbiki 18.aldar en þar segir:
Gent
Habsborg
thumb|Karl V keisari refsaði borgarbúum harðlega 1536. Málverk eftir Tiziano. Karl V keisari fæddist í Gent árið 1500. Þrátt fyrir það neituðu borgarbúar að styðja hann í stríði gegn Frans I Frakklandskonungi um yfirráð á Norður-Ítalíu árið 1536. Neitunin fór samfara almennri uppreisn gegn sköttum og öðrum yfirráðum. Karl gekk þegar í stað milli bols og höfuðs uppreisnarmönnum í heimaborg sinni. Nokkrir helstu leiðtogar uppreisnarmanna voru teknir af lífi. Aðrir voru látnir ganga um götur borgarinnar í iðrunarklæðum og snöru um hálsinn, biðjandi um náð og fyrirgefningu. Auk þess varð borgin að greiða háar sektir og hlýta strangari lögum. Eitt klaustranna var rifið og reist nýtt virki sem spænskur her fékk afnota af. Herinn átti að gæta aga borgarbúa og sjá til þess að engar frekari uppreisnir ættu sér stað. Þótt Gent væri ekki lengur efnaðasta borg Niðurlanda, var hún þó enn stórborg síns tíma. Á þessum tíma átti Karl keisari að hafa sagt: ‚Je mettrai Paris dans mon Gant/-d.‘ (‚Ég gæti sett París í hanskann minn / Gent mína‘ (Gant er hanski á frönsku, en Gand er franska heiti borgarinnar).
Sjálfstæðisstríð Niðurlanda
1556 erfði Filippus II Spán og Niðurlönd eftir Karl V keisara, föður sinn. Við þessar fréttir urðu siðaskiptamenn á Niðurlöndum órólegir, enda var Filippus rammkaþólskur. Þeir hófu almenna uppreisn gegn yfirvaldinu. Í Gent kom til átaka milli Kalvínista og kaþólikka, og höfðu hinir síðarnefndu betur til að byrja með. Í kjölfarið stjórnuðu kaþólikkar borginni með harðri hendi, ekki síst er uppreisn Niðurlendinga varð að algeru sjálfstæðisstríði 1568. Í því tókst Vilhjálmi af Óraníu að ná yfirráðum yfir Gent. 1576 hittust fulltrúar héraðanna Sjálands, Hollands og Flæmingjalands í Gent og gerðu með sér samning (Pacificatie van Gent), þar sem þeir hétu því að styðja hver annan í því að hrekja Spánverja úr löndum sínum. Meðan samningamenn sátu enn í Gent, lögðu Spánverjar nágrannaborgina Antwerpen í rúst. Aðeins ári síðar neyddist Jóhann af Austurríki, landstjóri Spánverja á Niðurlöndum og yngri bróðir Filippusar konungs, að samþykkja þennan samning. Á því ári, 1577, varð Gent að kalvínísku borgríki og stóð það til 1584. Á þeim tíma var háskóli borgarinnar stofnaður. 17. ágúst 1584 náði hertoginn af Parma, Alessandro Farnese, að hertaka Gent fyrir Spán. Allir Kalvínistar flúðu borgina og fóru þeir flestir til Hollands. Gent var í framhaldi af því í föstum höndum Spánverja, sem komu kaþólskri trú aftur á, og varð borgin ekki hluti af nýstofnuðu ríki Hollendinga.
Öskupoki
Að hengja öskupoka á fólk á þessum degi virðist hafa verið alíslenskur siður. Eina útlenda dæmið um einhvers konar „öskupoka“, sem fundist hefur, er frá Danmörku og kemur fyrir hjá sagnfræðingnum Troels-Lund í verki hans Dagligt liv i Norden, en það er í þá veru að menn hafi slegið hvern annan með öskupokum, en ekki hengt þá hver á annan.
Hvalafræði
Hvalafræði er undirgrein spendýrafræðinnar sem fæst við rannsóknir á hvölum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast hvalafræðingar.
Gent
Frakkar
thumb|Bretar og Bandaríkjamenn undirrita friðarsamninga í Gent 1814 Afleiðingin af spænskri hertöku Gent var efnahagsleg kreppa. Allur iðnaður gekk tilbaka og fólkfjöldinn fór úr 50 þús niður í 30 þús fram á 18. öld. Það reyndist auðvelt fyrir franskan her að hertaka Gent 1745 í austurríska erfðastríðinu, en franski herinn samanstóð aðeins af 5 þús hermönnum. Borginni var þó skilað í stríðlok 1748. Þá lokaðist aðgengi borgarinnar að Westerschelde vegna framburðar og grynninga í ánni Leie. Þetta breyttist ekki fyrr en að skipaskurður var grafin til borgarinnar Brugge, en þaðan var hægt að sigla til Norðursjávar. 1794 hertóku Frakkar Gent á nýjan leik. Íbúar voru þá aftur orðnir rúmlega 50 þús. Sökum hafnbanns Breta á franskar hafnir á Napoleontímanum varð mikil uppsveifla í atvinnuvegum borgarinnar og reyndist aðgengið að Norðursjó í gegnum Brugge nú dýrmætt. Þúsundir manna fluttu til Gentar, þar á meðal margir gyðingar. Eftir brotthvarf Frakka 1814 hittust fulltrúar Bretlands og Bandaríkjanna í Gent og undirrituðu friðarsáttmálann sem kenndur er við Gent. Löndin höfðu háð verslunarstríð frá 1812, en við friðarsamningnum var ástand ríkjanna óbreytt. Eftir að Napoleon slapp frá eyjunni Elbu flúði Loðvík XVIII til Gentar og dvaldi þar, þar til Napoleon beið lægri hlut í orrustunni við Waterloo. 1815 varð Gent hluti af nýstofnuðu konungsríki Niðurlanda.
Iðnbylting
Strax 1827 lét Gent setja upp gasljós til að lýsa upp götur borgarinnar og var hún þarmeð fyrsta borgin í núverandi Belgíu sem það gerði. Sett voru upp 700 luktir. Gent tók ekki þátt í belgísku uppreisninni 1830, en lenti engu að síður í Belgíu þegar landið splittaði sig frá Hollandi. Á 19. öld varð Gent einnig fyrsta borgin á meginlandi Evrópu þar sem iðnbyltingin skaut rótum. Aðaliðnaðurinn var vefnaður með nýjum spunavélum, en fyrsta vélin var smygluð inn frá Englandi. Borgin varð á tímabili stærsta borg núverandi Belgíu, áður en Antwerpen fór fram úr aftur. Til að skapa betra aðgengi að sjó var skipaskurðurinn Gent-Terneuzen grafinn, þannig að aftur var hægt að sigla til Westerschelde. Skipaskurðurinn er enn í notkun í dag. Í Gent mynduðust einnig fyrstu nútíma verkalýðsfélög Belgíu. Upp úr 1860 voru borgarmúrarnir rifnir niður til að skapa meira pláss fyrir íbúðarsvæði og iðnað. Borgin var vel í stakk búin til að halda heimssýninguna 1913.
Nýrri tímar
Þjóðverjar hertóku Gent í heimstyrjöldunum báðum á 20. öld. Borgin slapp þó við loftárásir, þannig að nánast allar gamlar byggingar sluppu við skemmdir á styrjaldarárunum. 1977 sameinuðust nær öll nágrannasveitarfélög Gent, þannig að íbúatalan nánast tvöfaldaðist. Í einu vettfangi varð Gent því næststærsta borg Belgíu (á eftir Antwerpen).
Viðburðir
thumb|Iðrunarganga borgarbúa. Snörurnar eru á sínum stað um háls göngumanna. Í Gent eru ýmsar stórar tónlistarhátíðir haldnar. Þar á meðal:
Íþróttir
Aðalknattspyrnufélag borgarinnar er KAA Gent sem þrisvar hefur orðið belgískur bikarmeistari (1964, 1984 og 2010).
Sex daga keppnin er alþjóðleg hjólreiðakeppni sem árlega fer fram í Gent. Þetta er liðakeppni, þar sem tveir hjólreiðakappar mynda eitt lið. Hjólað er innanhúss á hringlaga braut og er, eins og nafnið gefur til kynna, sex daga langt.
Vinabæir
Gent viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Byggingar og kennileiti
900x|thumb|Graslei er gamli miðborgarkjarninn í Gent
Gojira
thumb|Gojira. thumb|Joe Duplantier. Gojira er frönsk þungarokkssveit frá Bayonne. Hljómsveitin var stofnuð árið 1996 undir nafninu Godzilla en breytti nafninu í Gojira árið 2001. Meðal meðlima sveitarinnar eru bræðurnir Joe Duplantier og Mario Duplantier. Sveitin er þekkt fyrir texta sem styður við umhverfisvernd. Árið 2006 spilaði Gojira á Iceland Airwaves.
Froskur (sprengja)
Froskur er lítil og oftast græn sprengja sem er oft sprengd á áramótunum. Hún gerir svolítinn hávaða og nokkur sprengihljóð. Froskar eru eins og lengjur sem hafa verið teknar saman og í miðjunni er þeir eru bundnir saman.
Primula tibetica
Primula tibetica er blóm af ættkvísl lykla.
Í uppnámi
Í uppnámi var einn skákskýringaþáttur sem Ríkissjónvarpið sýndi fyrst 30. nóvember 1966 og endursýndi vorið 1967. Þáttastjórnandi var Guðmundur Arnlaugsson, rektor. Í þættinum kepptu Friðrik Ólafsson og Ingi R. Jóhannsson. Þátturinn var með því fyrsta sem framleitt var fyrir íslenskt sjónvarp.
Xenofon
thumb|right|155px|Xenofon Xenofon (grísku: Ξενοφῶν, um 430 f.Kr. – 355 f.Kr.) var aþenskur hermaður, málaliði, sagnaritari og nemandi Sókratesar og er þekktur fyrir rit sín um sögu Grikklands á 4. öld f.Kr., samtöl Sókratesar og lifnaðarhætti í Grikklandi til forna.
Glæsibær (verslunarmiðstöð)
Glæsibær er verslunarmiðstöð við Álfheima 74 í Reykjavík. Glæsibær var tekinn í notkun í desember árið 1970 og var á þeim tíma stærsta verslunarmiðstöð á Íslandi eða 8300 fermetrar.
Xenofon
Æviágrip
Á yngri árum tók Xenofon þátt í herferð Kýrosar yngri gegn eldri bróður sínum, Artaxerxesi II. Persakonungi árið 401 f.Kr. Kýros notaði marga gríska málaliða sem voru atvinnulausir eftir að Pelópsskagastríðinu lauk. Kýros mætti Artaxerxesi í orrustunni við Kúnaxa. Grikkirnir báru sigur úr býtum en Kýros lét lífið. Stuttu síðar var herforingi þeirra, Klearkos frá Spörtu, boðinn til friðarviðræðna, en var þar svikinn og ráðinn af dögum. Málaliðarnir - hinir tíu þúsund Grikkir - voru á óvinveittu svæði fjarri heimilum sínum, nærri hjarta Mesópótamíu, fjarri hafinu og án leiðtoga. Þeir kusu sér nýja leiðtoga, þar á meðal Xenofon sjálfan, og brutu sér leið norður gegnum land óvinanna, Persa, Armena og Kúrda, til Trapezos við strönd Svartahafs og sigldu aftur vestur til Grikklands. Í Þrakíu aðstoðuðu þeir Sevþes II. við að gera sjálfan sig að konungi. Rit Xenofons um leiðangurinn og heimferð Grikkjanna hlaut titilinn Anabasis eða Austurför Kýrosar á íslensku.
Glæsibær (verslunarmiðstöð)
Kaupmennirnir Sigurliði Kristjánsson og Valdimar Þórðarson byggðu Glæsibæ en þeir voru þekktir undir nöfnunum Silli og Valdi sem jafnframt var heiti á matvöruverslunum í þeirra eigu. Matvöruverslun Silla og Valda í Glæsibæ þótti afar glæsileg en hún var þúsund fermetrar og þar sáust ýmsar nýjungar sem ekki höfðu sést áður hér á landi, t.d. innkaupavagnar með barnasætum auk þess sem vöruúrval var mikið. Matvöruverslunin í Glæsibæ var rekin undir merkjum Silla til ársins 1974 en þá tók Sláturfélag Suðurlands við rekstri hennar. Síðar hafa matvöruverslanir undir merkjum 10-11 og Iceland verið starfsræktar í Glæsibæ.