cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stórmæri
Kjarnaland ríkisins var þar sem í dag heitir Mæri í austurhluta Tékklands, meðfram ánni Morava, sem það dregur nafn sitt af. Í þessu ríki myndaðist slavnesk bókmenning á kirkjuslavnesku og útbreiðsla kristni, fyrst með trúboðum frá Austur-Frankíu og síðan með komu Kýrils og Meþódíusar frá Miklagarði 863 og þróun glagólítísks leturs, fyrsta letursins sem gert var fyrir ritun slavneskra mála. Það þróaðist síðan í það sem var nefnt kýrillískt letur.
Ekki er vitað hvar landamæri ríkisins lágu nákvæmlega. Stórmæri náði hátindi sínum í valdatíð Svatopluks 1. sem ríkti frá 870 til 894. Klofningur og innanlandsátök eftir dauða hans leiddu til hruns þegar Magýarar réðust inn í ríkið og lögðu núverandi Slóvakíu undir sig. Nákvæmlega hvenær það gerðist er ekki vitað, en talið að það hafi verið milli 902 og 907.
Menningarleg vakning varð í Stórmæri í valdatíð Rastislavs konungs, með komu trúboðanna Kýrils og Meþódíusar árið 863. Róm hafði áður hafnað beiðni Rastislavs um trúboða, svo hann sneri sér til Býsantíum og óskaði eftir kennurum í bókmenntum og lögum. Bræðurnir Kýrill og Meþódíus þróuðu nýtt ritmál og messusöng á slavnesku. Hadríanus 2. páfi samþykkti það síðarnefnda að lokum. Kýrill þróaði líklega glagólítíska letrið sjálfur og byggði ritmál sitt á slavneskri mállýsku sem hann og bróðir hans þekktu frá Þessalóníku. Kirkjuslavneskan var því talsvert ólík þeirri slavnesku sem var töluð í Stórmæri, sem var undanfari slavnesku mállýskanna sem í dag eru talaðar í Mæri og vesturhluta Slóvakíu.
Seinna rak Svatopluk 1. lærisveina Kýrils og Meþódíusar frá Stórmæri og sveigði opinber trúarbrögð ríkisins aftur að vestrænum sið. Það hafði aftur mikil áhrif á þau lönd þar sem lærisveinarnir settust að og héldu trúboði sínu áfram, sérstaklega í Suðaustur-Evrópu og Austur-Evrópu. Kirkjuslavneska varð opinbert ritmál í Búlgaríu frá 893 og er stundum kölluð fornbúlgarska þar. Kýrillískt letur, sem var þróað í Búlgaríu, tók við af því glagólítíska þótt það notaði sum tákn þaðan.
Flathausahumar
Flathausahumar (fræðiheiti: Thenus orientalis) er humar sem er í flokki stórkrabba. Hann er af ættum spaðahumra og ættbálki skjaldkrabba.
Útlit og vöxtur
Flathausahumarinn er eins og nafnið segir til um mjög flatur að framan, en fremsti hluti hans er eins og spaði. Hann gerður orðið allt að hálft kíló að þyngd og 10 til 25 cm að lengd þó algeng lengd hans sé um 16 cm. Hámarkslengd höfuðbols hans er um 8 cm.
Flathausahumarinn er fölgulbrúnn á litinn með rauðbrúnum blettum. Ef litið er undir hann er hann fölgulbrúnn á efrabol og brúnlitaður á neðra bol. Undir efri bol hans felur hann útlimi sína og tennur. Augu hans er að finna ofan á hausnum.
Veiðar
Flathausahumar heldur sig oftast á 8 til 70 m dýpi, stundum niður á 100 m dýpi en þó er algengast að hann haldi sig á 10 til 50 m dýpi. Hann kýs mjúkt undirlag eins og sand eða leðju og jafnvel blöndu af þessu tvennu og hitastig í kringum 28°C. Einnig á hann það til að velja sér undirlag með skeljum eða möl. Í dagsbirtu grefur hann sig ofan í undirlagið og sjást þá aðeins augu og þreifarar hans.
Best þykir að veiða hann með trolli eða gildrum. Flathausahumarinn veiðist vítt og dreift um Indó-Vestur Kyrrahafssvæðinu, en hann finnst á stöðum eins og á austurströnd Afríku, Arabíuflóa austan til Kína, Suður-Japan, Filippseyjum, Indónesíu og Ástralíu. Á þessum stöðum veiðist ekki mikið af honum þar sem hann er svo dreifður. Flathausahumarinn er þó mest veiddur í Filippseyjum. Veiðar á honum hafa þó ekki verið miklar síðan í kringum árið 2000 þegar veitt voru í kringum 12 tonn af honum. Um 2001 (sjá línurit) hrakaði veiðum all verulega og aðeins hefur verið veitt í kringum 2 til 6 tonn frá árunum 2001 til 2010.
Flathausahumarinn er fáanlegur á markaði í Sydney í Ástralíu, Tævan allt árið um kring en þó mest af honum í kringum mars til ágúst. Á Filippseyjum er einnig hægt að fá hann allt árið um kring en þar er hann seldur á lægra verði en aðrir humrar því kjötið á flathausahumrinum er sagt ekki vera eins gott eins og á öðrum humrum, en þó allt í lagi að borða það. Venja er að selja flathaushumarinn ferskan eða frosinn.
Hrygning
Flathausahumarinn hryggnir tvisvar sinnum á einu ári, annars vegar í kringum febrúar og mars og hins vegar í kringum júní og ágúst. Eggin geymir hann undir bol sýnum þar sem þau þroskast svo á 3 mánuðum áður en þau klekjast síðan út. Þegar þau klekjast út fæðir humarinn þau á hreyfingu.
Hentai
Hentai (japanska: 変態 eða へんたい) er japanskt orð sem þýðir „undarleg ásjón“ eða „undarlegheit“. Hinsvegar í talmáli getur það þýtt „perri“ og er notað í mörgum tungumálum sem heiti yfir erótíska tölvuleiki og manga og anime sem sýna gróft kynferðislegt efni. Í japönsku er þetta orð hinsvegar aldrei notað til að lýsa erótísku efni, heldur eru hugtökin „jū hachi kin“ (18禁; bannað sölu ungmenna þ.e.a.s. yngri en 18), „ecchi/H anime“ (kynferðislegt/klámfengið anime) „eroanime“ (エロアニメ; blanda af orðunum erotic og anime), eða „seinen“ (成年; fullorðins, sem ekki ætti að rugla saman við 青年, seinen sem þýðir „unglingar“).
Hugtakið „hentai“ er oft notað (utan Japan) til að lýsa klámfengnum teiknimyndum, sem er ekki endilega anime eða manga.
Bakgrunnur
thumb|[[Draumur konu fiskimannsins, er hentai viðarútskurður frá 19. öld.]]
Í japönsku er orðið hentai kanji sem samanstendur af 変 (hen sem þýðir „undarlegt“ eða „óhefbundið“) og 態 (tai sem þýðir „útlit“), sem mætti gróflega þýða sem „öfuguggi“ eða „pervert“. Það er aldrei notað til að lýsa klámfengnu efni, heldur aðeins til að lýsa persónu.
Sálin hans Jóns míns (þjóðsaga)
Sálin hans Jóns míns er íslensk þjóðsaga sem Davíð Stefánsson skáld samdi leikritið Gullna hliðið um.
Loki
Það hafa ekki fundist nein ummerki um að hann hafi nokkurs staðar verið tilbeðinn eða dýrkaður, enda hefur sárasjaldan hlotist gott úr því að treysta Loka. Loki er slægur og slunginn og er ásum oft til mikils ama. Af hrekkjum sínum og illvirkjum hefur Loki fengið mörg miður hugguleg viðurnefni til að mynda rógberi ásanna, frumkveði flærðanna og vömm allra goða og manna.
Í Eddukvæðum má finna Lokasennu sem segir frá rifrildi Loka við hin goðin og einnig segir hinn færeyski Loka Táttur frá því þegar Loki hjálpar mannfólkinu. Mest er að finna um Loka í Eddu Snorra Sturlusonar.
Loki og gjafir dverganna
Sif hét kona Þórs, og var hún fríð ásýndum. Fallegast þótti hár hennar sem skein eins og skíra gull. Loki gerði sér eitt sinn að leik að klippa hár Sifjar, til að hrekkja hana og Þór. Er morgun rann sá Þór að Sif var hárlaus og þóttist hann vita hver var á bak við það. "LOKI!" kallaði hann. Sjá hvað þú gerðir! Hvernig dirfistu að klippa hár konu minnar! Á ég nú að eiga hárlausa konu?" Þór var eldmóður. "Hvað með að gefa henni hatt?" spurði Loki. "Ef þú finnur ekki leið til að ná hári Sifjar aftur, þá skal ég mölva í þér alla liði!" sagði Þór.
Fór Loki þá í Svartálfaheim. Hann vissi að hinir högu dvergar gætu skapað nýtt hár fyrir Sif, en hann myndi samt þurfa að sannfæra þá fyrst. Kom hann fyrst til bræðra er voru synir Ívalda dvergs. "Hafið þið heyrt fréttinar? Æsir munu halda keppni, til þess að sjá hverjir eru bestu smiðir heims og bræðurnir Brokkur og Sindri segja að þið, kveifirnar hafið ekki roð í þá!" sagði Loki. "Það er þeim einfeldingum líkt, að skora á syni Ívalda. Þeir eiga ekki roð í okkur!" sögðu synir Ívalda. "Gott og vel, en þið verðið að smíða þrjá hluti, og einn þeirra skal vera langt gullið hár." Því næst fór Loki til dverganna Brokks og Sindra."Þið munuð ekki trúa þessu! synir Ívalda segjast vera betri smiðir en þið, þeir segja að þið eigið ekki roð í þá!" sagði Loki. "Ekki roð í þá, ha? Synir Ívalda gætu ekki temprað sinn eigin sprella! En því ættum við að eyða tíma okkar í þá? Það er á allra vitorði að við séum betri!" Sögðu Brokkur og Sindri. "Nú? mér sýndist synir Ívalda vera þokkalegir! Ég þori að veðja mínum eigin haus að þeir eru betri!" Sagði Loki. Það leist dvergunum á og tóku þeir því áskoruninni.
Sá Loki að sonum Ívalda gekk vel með sína gripasmíði, en Brokkur og Sindri sem voru nú þegar búnir með tvö djásn og þriðja hið glæsilegasta, mikill og fagur hamar, var næstum því fullsmíðaður. Loki sá að með þessum hamri myndu Brokkur og Sindri sigra keppnina og hann vera í miklu klandri vegna loforðsins um höfuðið. En til að smíða hamarinn þurfti eldsmiðjan að haldast á réttu hitastigi. Brokkur sá til þess með því að pumpa físibelg. Breytti Loki sér í stóra mýflugu og stakk í hönd Brokks, en Brokkur hélt áfram að pumpa. Því næst stakk Loki hann í hálsinn. Brokkur rak upp kvalaóp en hélt áfram að pumpa. Að lokum stakk Loki augnlok Brokks svo fast að úr því blæddi og Brokkur neyddist til að hætta að pumpa. Hitabreytingin í smiðjunni olli því að skaftið brotnaði á hamrinum sem Sindri tempraði.
Michael Frede
Michael Frede (31. maí 1940 – 11. ágúst 2007) var þýskur heimspekingur, heimspekisagnfræðingur, fornfræðingur, textafræðingur og prófessor í fornaldarheimspeki.
Loki
Loki og gjafir dverganna
Nú rann upp stundin fyrir Goðin að dæma gjafir dverganna. Fyrst komu synir Ívalda og sýndu verkin sín. Sif var fengið nýtt gullið hár sem skein jafnvel bjartara en það fyrra, og var þeirrar náttúru að vaxa og haga sér að öllu leiti eins og venjulegt hár. Því næst var Óðni fært gullið spót er var nefnt Gungnir og var það búið göldrum svo það geigaði aldrei, en það kom Óðni vel þar sem hann var eineygður. að lokum var Frey fært langskip sem hægt var að brjóta saman þannig að það passaði í lófa.
Michael Frede
Ævi og störf
Michael Frede fæddist í Berlín í Þýskalandi árið 1940. Eftir að hann brautskráðist frá Sankt Ansgar-Gymnasium í Hamburg árið 1959 hóf hann nám í heimspeki og fornfræði við háskólana í Hamburg og München og síðar undir leiðsögn Günthers Patzig við háskólann í Göttingen. Hann varði vetrinum 1962-1963 við Oxford-háskóla þar sem hann nam hjá G.E.L. Owen en sneri svo aftur til Göttingen og lauk doktorsgráðu þaðan árið 1966. Doktorsritgerð hans, sem fjallaði um samræðu Platons Fræðarann, kom út ári seinna undir titlinum Prädikation und Existenzaussage og hlaut mikla eftirtekt enda þótt hugmyndir Fredes væru umdeildar. Næsta bók hans Die Stoische Logik (1974) fjallaði um stóíska rökfræði og var tímamótaverk. Frede var æ síðan talinn einn helsti sérfræðingur heims um heimspeki fornaldar.
Ísdís
Ísdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Michael Frede
Ævi og störf
Frede fékkst einkum við heimspeki Platons og Aristótelesar, stóuspeki og efahyggju en hann átti mikinn þátt í að auka á ný vinsældir og áhuga á hellenískri heimspeki meðal heimspekinga og fræðimanna. Frede ritaði einnig um vísinda- og hugmyndasögu fornaldar, þ.á m. læknisfræði, málvísindi og málfræði í fornöld, og forn trúarbrögð.
TED (ráðstefna)
TED (enska: Technology, Entertainment, Design — íslenska: Tækni, skemmtun, hönnun) er árleg ráðstefna sem hefur skilgreint ætlunarverk sitt sem svo að það sé að „dreifa hugmyndum sem eiga það skilið að heyrast.“ Fyrirlestrarnir eru allir frekar stuttir, og spanna efni eins og til dæmis vísindi, listir, hönnun og stjórnmál, menntun og menning, viðskipti, hnattræn málefni, tækni og þróun og skemmtanir. Þau sem talað hafa á þessum ráðstefnum er til dæmis: Al Gore og Bill Clinton, Sylvia Earle og Dave Eggers, Murray Gell-Mann og Bill Gates.
Michael Frede
Ævi og störf
Frede kenndi fornaldarheimspeki við Kaliforníu-háskóla í Berkeley sem gistikennari veturinn 1968-1969 og sem kennari við heimspekideildina frá 1971. Árið 1976 þáði hann prófessorsstöðu við Princeton-háskóla þar sem hann kenndi til ársins 1991. Þá tók hann við stöðu prófessors í heimspekisögu á Keble College við Oxford-háskóla. Árið 2005 settist hann í helgan stein og flutti til Aþenu í Grikklandi. Frede lést í sundi á Kórinþuflóa 11. ágúst 2007.
Loki
Afkvæmi Loka
Loki gat þrjú afkvæmi með tröllkonunni, Angurboðu, hvert öðru hryllilegra. Fyrst ber að nefna Miðgarðsorminn, risaslöngu sem umlykur hafið kringum Miðgarð. Þá Fenrisúlf, sem var ógnarstór og sterkur úlfur. Þriðja afkvæmi þeirra var Hel en hún ríkti yfir Niflheimi og tók við sálum þeirra sem dóu úr elli, veikindum eða á annan hátt sem ekki var hetjulegur dauðdagi í bardaga. Einnig átti Loki tvo syni með konu sinni Sigyn, þeir hétu Váli og Narfi.
Michael Frede
Ævi og störf
Fyrrverandi kona Fredes er Dorothea Frede en sambýliskona hans var Katerina Ierodiakonou. Þær eru báðar sérfræðingar um fornaldarheimspeki.
TED (ráðstefna)
Á heimasíðu TED er hægt að nálgast fyrirlestrana, og er það gert til að hugmyndirnar fari sem víðast.
Loki
Smiðurinn
Úr varð að smiðurinn gekkst við tilboði ásanna. Hann mátti enga hjálp fá, en mátti þó nota hest sinn, mikinn fák er hét Svaðilfari, til að bera grjót í múrinn. Hverja nóttu bar Svaðilfari stórt hlass af steinum til risans. Þannig skorti smiðinn aldrei steina og gat einblínt á byggingu múrsins. Þegar nær dró sumri sá Loki að smiður myndi klára verk sitt og varð þá hræddur mjög. Brá hann sér í líki hryssu svo hann gæti lokkað Svaðilfara, hest smiðsins í burtu. Er smiður sá að hann myndi ekki klára verk sitt rann í hann æði og æsir sáu að hann var jötunn. Kom þá Þór og banaði Þursanum. Seinna kom Loki aftur til Ásgarðs með áttfættan hest, er æsir nefndu Sleipni, en sagði ásum aldrei hvaðan hann kom.
Örlög Baldurs
Loki var sá sem bar ábyrgð á dauða Baldurs. Goðin léku sér að því að kasta hlutum að Baldri því Frigg hafði komið því svo fyrir að ekkert beit á honum með því að taka loforð af öllu kviku og ókviku að það myndi aldrei skaða Baldur. Loki komst þó að því með klækjabrögðum að það eina sem ekki hafði lofað að skaða ekki Baldur var mistilteinn. Hann plataði Höð, hinn blinda ás. Loki fékk honum mistilteinsknippi, sem Höður skaut að Baldri, óafvitandi um hvað hann hafði undir höndum. Hæfði mistilteinninn Baldur í hjartað og hneig hann örendur niður. Einnig segir sagan að þegar æsir reyndu að ná Baldri aftur úr Helju með því að fá alla hluti heims til að gráta hann, þá hafi Loki dulbúið sig sem tröllkonuna Þökk en hún var sú eina sem neitaði að gráta. Baldur var því um kyrrt í Helju. Seinna uppgötvaði Váli, sonur Rindar, þriðju konu Óðins, að Höður hafði orðið Baldri að bana. Váli drap Höð vegna þess.
Loki hefur verið borinn saman við bragðarefi í ýmsum þjóðartrúarbrögðum, t.a.m. sléttuúlfinn (Coyote) í trúarbrögðum indíána Norður-Ameríku. Þá hefur honum verið líkt við Hermes, sem blekkti eitt sinn Apollon, slavneska guðinn Veles og hinn kínverska apakonung.
Twitch
thumb|Merki Twitch. Twitch er bandarísk streymisveita sem streymir beinum útsendingum af tölvuleikjum og öðru efni. Það er rekið af Twitch Interactive, dótturfyrirtæki Amazon.com. Einnig er hægt að flokka Twitch undir samfélagsmiðil líkt YouTube en aðgangur að veitunni er ókeypis. Margir tölvuleikjaspilarar stunda það að streyma beinum útsendingum á veitunni. Um 15 milljón manns streyma beinum útsendingum þar daglega.
Streymið opnaði í júní 2011. Í október 2013 hafði miðillinn 45 milljón notendur. Árið 2014 keypti Amazon.com Twitch.
Þekktir notendur
Sem dæmi um þekkta notendur eru:
Á Íslandi er frægasti notandinn Rauðvín og klakar sem hafa einnig samnefnda þætti á Stöð 2 Esport.
Hoya anncajanoae
Hoya anncajanoae er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Össur Geirsson
Össur Geirsson (fæddur 1961) er íslenskur básúnuleikari, útsetjari og tónlistarkennari. Hann lauk burtfararprófi í útsetningum frá Tónlistarskóla FÍH árið 1987 og blásarakennaraprófi frá Tónlistarskólanum í Reykjavík árið 1988. Hann hefur verið málmblásarakennari við Skólahljómsveit Kópavogs frá árinu 1987, og aðalstjórnandi og skólastjóri hennar frá 1993. Össur hefur komið fram með ýmsum tónlistarhópum sem stjórnandi, útsetjari eða hljóðfæraleikari, t.d. Sinfóníuhljómsveit Íslands, Stórsveit Reykjavíkur, Hljómsveit Íslensku Óperunnar og hjá Þjóðleikhúsinu. Össur hefur einnig leikið inná fjölmargar hljómplötur, m.a. hjá Bubba Morthens, Stuðmönnum og Todmobile.
Hilmir
Hilmir er íslenskt karlmannsnafn.
Fjærsýni
Fjærsýni er augnkvilli sem lýsir sér þannig að maður sér illa það sem er nálægt manni en vel það sem er langt í burtu.
Fortuna Düsseldorf
Fortuna Düsseldorf er þýskt knattspyrnufélag staðsett í Düsseldorf.
Maximinus Thrax
Gaius Julius Verus Maximinus (um 173 – 238), þekktur sem Maximinus Thrax eða Maximinus 1., var Rómverskur keisari frá 235 til 238. Viðurnefnið thrax vísar til þess að hann var frá Þrakíu (eða nágrenni). Maximinus var fyrstur af hinum svokölluðu herkeisurum og með valdatöku hans er álitið að krepputímabil 3. aldarinnar hafi hafist í Rómaveldi.
Maximinus Thrax var hermaður af lágri stétt, hann var ómenntaður og sumar heimildir segja að hann hafi verið ólæs. Maximinus varð keisari árið 235, eftir að Alexander Severus hafði verið myrtur af hermönnum sínum. Severus hafði orðið óvinsæll eftir að hafa samið um frið við Germani við landamæri ríkisins við Rín. Maximinus gerði það að fyrsta verki sínu sem keisari að ráðast gegn Germönunum handan Rínar. Tvö samsæri um að drepa Maximinus áttu sér stað strax á árinu 235 en upp um þau komst og keisarinn hefndi grimmilega fyrir.
Fortuna Düsseldorf
Liðið varð meistari 1933 og bikarmeistari 1979 og 1980.
Maximinus Thrax
Maximinus eyddi öllum sínum kröftum í hernað á valdatíma sínum og heimsótti aldrei Rómaborg. Eftir herferðina við Rín hélt hann til Dónár og eyddi næstu tveimur árum í hernað gegn Daciumönnum og Sarmatium. Þessar hernaðaraðgerðir voru mjög kostnaðarsamar og auðmenn snerust fljótlega gegn honum vegna fjárkúganna sem hann beitti. Árið 238 var gerð uppreisn í Afríku gegn Maximinusi og tveir menn lýstir keisarar, Gordianus 1. og sonur hans, Gordianus 2.. Maximinus hugðist þá fara til Rómar til að styrkja stöðu sína og hélt af stað með herafla. Uppreisnin stóð hins vegar ekki lengi og Gordianus 1. og Gordianus 2. voru fallnir innan nokkurra vikna. Öldungaráðið í Róm tók þá til sinna ráða og skipaði öldungaráðsmennina Pupienus og Balbinus sem keisara. Maximinus hélt áfram áleiðis til höfuðborgarinnar en þegar hann kom til borgarinnar Aquileia, á Norður-Ítalíu, voru hermenn hans þreyttir og hungraðir. Keisarinn hugðist því fara inn í borgina til að ná í vistir en borgarbúar lokuðu hliðum borgarinnar og neituðu að hleypa honum inn. Maximinus hóf þá umsátur um borgina en eftir um það bil mánuð höfðu hermenn hans fengið nóg og drápu Maximinus, í apríl 238.
Fortuna Düsseldorf
Atli Eðvaldsson og Pétur Ormslev spiluðu með félaginu. Nú spilar Ísak Bergmann Jóhannesson með því.
Önnur Formósusundsdeilan
thumb|right|Bandarísk herskip í Formósusundi 1958. Önnur Formósusundsdeilan var stutt vopnuð átök milli Alþýðulýðveldisins Kína og Lýðveldisins Kína ágúst-september 1958. Líkt og Fyrsta Formósusundsdeilan hófst þessi deila með því að Lýðveldið Kína jók vígbúnað sinn á Kinmen og Matsueyjum skammt undan strönd meginlands Kína. Alþýðulýðveldið hóf þá loftárásir og reyndi að senda landgönguliða til Dongding án árangurs. Bandaríkin brugðust skjótt við ósk Lýðveldisins um aðstoð og sendu herskip og hergögn til svæðisins. Flugmenn Lýðveldisins fengu í hendur nýja tegund eldflauga, AIM-9 Sidewinder, sem færðu þeim yfirburði í lofti gegn sovéskum MiG-15 og MiG-17 orrustuflugvélum Alþýðulýðveldisins. Átökin enduðu með þrátefli og Alþýðulýðveldið lýsti að lokum einhliða yfir vopnahléi.
Annað meginlandsþing Bandaríkjanna
thumb|right|[[Málverk eftir Edward Savage og/eða Robert Edge Pine frá árinu 1776
sýnir Annað meginlandsþingið að störfum.]] Þann 10. maí 1775 kom Annað meginlandsþingið (enska: Second Continental Congress) saman í Philadelphiu, Pennsylvaníu. Fyrsta meginlandsþingið hafði verið haldið í Philadelphia árið áður. Helsta viðfangsefni þingsins var að ræða samhæfðar hernaðaraðgerðir nýlendnanna og nauðsyn þess að nýlendurnar kæmu sér upp þjálfuðu herliði. Bandaríska byltingin hafði þá þegar hafist. Þingið sat með hléum frá 10. maí 1775 til 1. mars 1781, þegar Sambandsþing Bandaríkjanna (e. Congress of the Confederation) tók við.
Verkefni þingsins
Mikilvægasta verkefni þingsins var að samhæfa hernaðaraðgerðir nýlendnanna. Þar til að meginlandsþingið tók að sér yfirstjórn herja nýlendnanna hafði byltingin verið næsta skipulagslaus. Þann 14. júní 1775 myndaði þingið Meginlandsherinn (e. Continental Army). George Washington var skipaður yfirmaður hersins.
Afrek þingsins
Mikilvægasta afrek þingsins var þó ótvírætt samþykkt Sjálfstæðisyfirlýsingar Bandaríkjanna þann 4. júlí 1776. Þingið lagði einnig grunn að varanlegu stjórnskipulagi Bandaríkjanna með því að samþykkja fyrstu stjórnarskrá landsins — Sambandsskrána (e. The Articles of Confederation) þann 15. febrúar 1777. Það tók ríkin langan tíma að samþykkja Sambandsskrána, en hún var loks undirrituð af fulltrúum allra nýlendnanna þrettán þann 1. mars 1781. Í kjölfarið er talað um þing Bandaríkjanna sem Sambandsþingið.
Kosningaréttur
Þó um fimmtíu fulltrúar hafi setið bæði Annað meginlandsþing Bandaríkjanna og sömu leiðis Sambandsþing Bandaríkjanna, var atkvæðisréttur á báðum þingum í höndum ríkjanna og því voru aðeins 13 fullgild sæti á báðum þingum. Bæði á Öðru meginlandsþinginu og Sambandsþinginu hafði hvert ríki neitunarvald. Það var ekki fyrr en Sambandsskráin vék árið 1789 fyrir Stjórnarskrá Bandaríkjanna sem sætum var fjölgað á þinginu og atkvæðagreiðslur með meirihlutavægi teknar upp á þinginu.
Fulltrúar á þinginu
Meðal þekktra fulltrúa á öðru meginlandsþingi Bandaríkjanna voru Benjamin Franklin, Thomas Jefferson og John Hancock, sem seinna meir tóku þátt í að skrifa stjórnarskrá Bandaríkjanna og teljast til Landsfeðra Bandaríkjanna (e The Founding Fathers). John Hancock var kjörinn forseti þingsins 24 maí 1775.
Parakeelya
Parakeelya er ættkvísl plantna í Montiaceae, og er ekki eining um aðskilnað hennar frá Calandrinia.
== Tegundir ==
Sigurður Pétursson
Sigurður Pétursson er íslenskt mannanafn sem getur átt við:
Fyrsta meginlandsþingið
Helsta afrek Fyrsta meginlandsþingsins var að fulltrúar nýlendnanna bundust böndum um að breskar vörur yrðu sniðgengnar frá og með 1 desember 1774. Árangurinn fór fram úr björtustu vonum þar sem innflutningur frá Bretlandi hrundi. Bandaríski sagnfræðingurinn T.H. Breen hefur í þessu sambandi talað um mikilvægi neytendavitundar í bandarísku byltingunni, og myndun bandarískrar þjóðarvitundar.
Konungurinn varð ekki við kröfum nýlendubúa og þann 19. apríl 1775 hófst bandaríska byltingin. Þann 10. maí 1775 kom Annað meginlandsþing Bandaríkjanna saman.
Reykjahlíð
Reykjahlíð getur átt við:
Variety
thumb|right|Fyrsta útgáfan (desember 1905) Variety er bandarískt fjölmiðlafyrirtæki í eigu Penske Media Corporation. Það var stofnað af Sime Silverman í New York-borg árið 1905 sem vikulegt fréttablað um leiklist og fjölleikasýningar. Árið 1933 var bætt við útgáfunni Daily Variety, staðsett í Los Angeles, til að fjalla um kvikmyndaiðnaðinn. Á síðunni Variety.com má finna fréttir, umsagnir, afþreyingarefni, heildartekjur kvikmynda, myndir og myndbönd, og skráargeymslu af tengdu efni sem nær aftur til ársins 1905.
Himri
Himri er íslenskt karlmannsnafn.
Fjöruverðlaunin
Fjöruverðlaunin, bókmenntaverðlaun kvenna, voru afhent í fyrsta sinn árið 2007. Veitt eru verðlaun í þremur flokkum og eru þrjár bækur tilnefndar í hverjum þeirra: Í flokki barna- og unglingabóka, í flokki fræðibóka og í flokki fagurbókmennta. Fjöruverðlaunin eru hluti af Góugleðinni, árlegri bókmenntahátíð kvenna.
2009
Barnabókahöfundurinn Jenna Jensdóttir hlaut sérstaka viðurkenningu Góugleðinnar
Rama
Rama er sjöunda holdgerving guðsins Vishnu samkvæmt hindúasið.
Hoya apoda
Hoya apoda er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Nýju Guíneu.
Fritillaria collina
Fritillaria collina er tegund laukplantna af liljuætt, ættuð frá Kákasus.
Lýsing
Fritillaria collina er laukplanta, sem verður 12 til 20 (sjaldan að 35) sm há. Blöðin eru glansandi græn og mjó lensulaga eða þráðlag. Neðri blöðin eru um það bil 10 × 1,5 sentimetrar, þau efri 7 til 8 × 0,3 til 0,6 sentimetrar. Krónublöðin eru brennisteinsgul og með fjólubláu tígulmynstri. Ytri krónublöðin eru 30 til 55 × 8 til 14 millimetrar, þau innri 10 til 20 millimetrar að breidd.
Litningatalan er 2n = 24.
Uppruni og búsvæði
Fritillaria collina vex í Kákasus og suður-kákasus við jaðar laufskóga, í birki-kjarri (krummholz), á fjallaengjum og milli steina í 1700 til 4500 metra hæð.
Nytjar
Tegundin er einstöku sinnum ræktuð í görðum sem skrautplanta.
Heimildir
Eckehart J. Jäger, Friedrich Ebel, Peter Hanelt, Gerd K. Müller (Hrsg.): Exkursionsflora von Deutschland. Begründet von Werner Rothmaler. Band 5: Krautige Zier- und Nutzpflanzen. Springer, Spektrum Akademischer Verlag, Berlin/Heidelberg 2008, ISBN 978-3-8274-0918-8.
Bátnefur
Bátnefur (fræðiheiti: Cochlearius cochlearius) er tegund hegra.
Ísey
Ísey er íslenskt kvenmannsnafn.
Guðmundur Einarsson (f. 1816)
Guðmundur Einarsson (f. í Skáleyjum á Breiðafirði 25. mars 1816 – d. á Breiðabólstað á Skógarströnd 31. október 1882). Prestur, prófastur, alþingismaður.
Ritstörf
Um nautpeningsrækt, Rvk. 1859
Um bráðapestina, Rvk. 1876
Undirstöðuatriði búfjárræktar, Rvk. 1877
Í forstöðunefnd Gests Vestfirðings. Ritaði greinar og grafskriftir og erfiljóð í blöð, og átti Húskveðju í útfararminningu séra Jóns Matthíassonar, Rvk. 1860. Safnaði ýmsu um leiki, skemmtanir, gátur og þjóðsiði o. fl. (Þjóðsögur Jóns Árnasonar). Á 7 sálma í Sálmabókinni 1871.
Fjölskylda
Kona Guðmundar, 3. nóv. 1843, var Katrín Ólafsdóttir (1823-1903) húsfreyja, dóttir Ólafs Sívertsen (1790-1860) prófasts i Flatey, og Jóhönnu Friðriku Eyjólfsdóttur (1798-1865) húsfreyju og yfirsetukonu. Börn þeirra urðu 14 að tölu; upp komust, Ásthildur Jóhanna (1857-1938) húsfreyja, síðar kona Péturs J. Thorsteinsson (1845-1929); Ólafur Sívertsen (1861-1906) héraðslæknir að Stórólfshvoli, kvæntist Margréti Magnúsóttur Ólsen; Theodóra Friðrika (1863-1954) skáldkona, giftist Skúla Thoroddsen sýslumanni, ritstjóra og alþingismanni.
Heimild
Páll Eggert Ólason: Íslenzkar æviskrár, 1948-1976
Edgar Allan Poe
thumb|right|250px|[[Daguerreaðferð|Daguerrotype mynd af Edgar Allan Poe frá 1848.]] Edgar Allan Poe (19. janúar 1809 – 7. október 1849) var bandarískt skáld, smásagnahöfundur, ritstjóri, gagnrýnandi og einn af forkólfum rómantísku stefnunnar í Bandaríkjunum. Poe er þekktastur fyrir hryllingssögur sínar en hann var einnig frumkvöðull á sviði ritunar glæpasagna (þrjár sögur um Auguste Dupin) og er jafnvel talinn til fyrirrennara vísindaskáldsagna, en Jules Verne var undir miklum áhrifum frá honum. Poe var talsmaður listar listarinnar vegna og gagnrýndi harðlega bandarískar bókmenntir sem á þeim tíma einkenndust af bókum sem reyndu að koma á framfæri tilteknum siðfræðilegum eða trúarlegum boðskap. Vegur hans varð enda meiri utan Bandaríkjanna lengst framan af.
Árið 1836 giftist hann með leynd frænku sinni, Virginia Clemm, þau voru systkinabörn. Hann var 26 ára en hún aðeins 13 ára. Hún dó af berklum 11 árum síðar og er dauði hennar talinn hafa haft áhrif á skrif Edgars eftir það. Síðustu ár sín bjó hann í litlum kofa í Fordham (sem nú er hluti af Bronx) í New York.
Poe dó 1849 fertugur að aldri. Dánarorsök er óþekkt, en stungið hefur verið upp á ýmsu, til dæmis: delirium tremens, hjartveiki, flogaveiki, sárasótt, heilahimnubólgu, kóleru og hundaæði.
Efnarannsóknastofa landsins
Efnarannsóknastofa landsins, einnig nefnd Rannsóknastofa landsins, Rannsóknastofan eða (eftir 1918) Efnarannsóknastofa ríkisins var stofnuð árið 1906 til að sinna efnagreiningum og öðrum rannsóknum í þágu landbúnaðar og iðnaðar á Íslandi.
Fyrsti forstöðumaður (og lengi vel eini starfsmaður) stofnunarinnar var Ásgeir Torfason efnaverkfræðingur og veitti hann henni forstöðu allt til dánardægurs í september 1916. Að Ásgeiri látnum tók Gísli Guðmundsson gerlafræðingur við forstjórastöðunni og gegndi henni til 1921, þegar Trausti Ólafsson efnaverkfræðingur tók við. Árið 1937 rann Efnarannsóknastofan, ásamt Matvælaeftirlitinu og gerlarannsóknastofu Mjólkursamsölunnar, inn í nýstofnaða Iðnaðardeild Atvinnudeildar Háskóla Íslands.
Fyrsta krossferðin
250px|thumb|right|Krossfarar ná Jerúsalem á sitt vald árið [[1099.]] Fyrsta krossferðin (1096-1099) var herferð kaþólskra Evrópumanna til miðausturlanda, á hendur múslimum, sem leiddi til þess að borgin helga, Jerúsalem, var hertekin af krossförunum árið 1099. Auk þess stofnuðu þeir fjögur ný ríki í miðausturlöndum, svokölluð krossfararíki.
Hoya apoensis
Hoya apoensis er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Fyrsta krossferðin
Bakgrunnur
Á 7. öld tapaði Austrómverska keisaradæmið mestöllum landsvæðum sínum í Norður-Afríku og miðausturlöndum í hendur aröbum, þar á meðal borginni helgu, og landinu helga. Næstu aldir áttu austrómverjar og arabar oft í átökum en Austrómverjum tókst að mestu að halda yfirráðum sínum yfir Anatólíu. Á 11. öld kom fram ný ógn við veldi Austrómverja, en það voru Seljúktyrkir sem tekið höfðu Íslamstrú á 10. öld og stofnað ríki í Persíu og Mesópótamíu. Austrómverjar og Sejúkar mættust í bardaganum við Manzikert árið 1071 þar sem Seljúkar unnu stórsigur og lögðu á næstu árum undir sig mestalla Anatólíu.
Aðdragandi
Krossferðin átti rætur sínar að rekja til þess að Alexíos 1. keisari Austrómverska ríkisins biðlaði til Vestur-Evrópubúa um hernaðaraðstoð í stríði Austrómverja við seljúktyrki. Úrbanus 2. páfi brást við með því að predika herferð gegn múslimum víða í Vestur-Evrópu, en fljótlega varð aðal markmiðið í boðskap hans að ná borginni helgu, Jerúsalem, og landinu helga á vald kristinna manna. Frægasta ræða Úrbanusar á ferðum hans var ræða sem hann hélt í Clermont í Frakklandi þann 27. nóvember árið 1095, en ræðan er gjarnan talin marka upphaf krossferðanna. Nákvæmt innihald ræðunnar er nokkuð á reiki því fimm mismunandi útgáfur af henni hafa varðveist, allar skrifaðar eftir að Jerúsalem hafði verið hertekin af krossförunum árið 1099.
Einn þeirra fyrstu til að svara kallinu var Pétur einsetumaður, prestur frá Amiens. Hann lagði af stað strax í mars 1096, en Úrbanus hafði miðað við að lagt yrði af stað 15. ágúst 1096. Í för með Pétri voru, að talið er, um 40 þúsund manns, flestir illa búnir og óvanir vopnuðum átökum, m.a. konur og börn. Þó voru einnig vel búnir riddarar með í för. Þessi ferð endaði með ósköpum nálægt Nikeu í Anatólíu þegar her Seljúktyrkja stráfelldi liðsmenn Péturs og aðeins nokkur þúsund komust undan. Pétur sjálfur slapp við hörmungarnar því hann var staddur í Konstantínópel, höfuðborg Austrómverska keisaradæmisins, að biðja Alexíos keisara um aðstoð. Pétur og þeir fáu vopnfæru menn sem komust af sameinuðust svo herjum krossfaranna sem komu síðar.
Boðskapur Úrbanusar hafði einnig þau áhrif að ofsóknir á hendur gyðingum jukust talsvert víðsvegar um Evrópu. Úrbanus hvatti aldrei beinlínis til þessara ofsókna en mörgum fannst óþarfi að ferðast langar leiðir til þess að berjast við ókristna menn þegar hægt var ráðast gegn gyðingum í Evrópu, sem margir álitu vera óvini Krists. Einnig er líklegt að margir hafi haft talsverðan fjárhagslegan ávinning af því að ræna eða fjárkúga efnaða gyðinga.
Krossferðin
250px|thumb|right|Krossfararnir stofnuðu fjögur ríki fyrir botni Miðjarðarhafs eftir fyrstu krossferðina. Fjölmargir aðalsmenn brugðust við predikunum Úrbanusar og héldu af stað með heri sína, áleiðis til Jerúsalem, um haustið 1096 og má þá segja að hin eiginlega krossferð hafi hafist. Á meðal helstu leiðtoga fyrstu krossferðarinnar voru Guðfreður af Bouillon, bróðir hans, Baldvin af Boulogne, Raymond af Touluse og Bohemond af Taranto. Leiðtogarnir fóru mismunandi leiðir í gegnum Evrópu en sameinuðu heri sína við Konstantínópel, þar sem Alexíos keisari tók á móti þeim. Sameinaður her krossfaranna er talinn hafa verið um 30-35 þúsund manns. Herinn hélt af stað frá Konstantínópel, áleiðis til Jerúsalem, á fyrri hluta ársins 1097. Alexíos lét um 2.000 manna austrómverskan her fylgja krossförunum. Eitt af fyrstu verkum þeirra var að hertaka Níkeu af Seljúktyrkjum, fyrir Alexíos. Fyrsta krossfararíkið, Greifadæmið Edessa, var stofnað árið 1098 undir forystu Baldvins af Boulogne. Næst var Furstadæmið í Antiokkíu stofnað, einnig árið 1098, undir forystu Bohemonds af Taranto, en Antiokkía féll í hendur krossfaranna eftir sjö mánaða langt umsátur. Umsátrið um Antiokkíu reyndist krossförunum dýrkeypt og varð til þess að margir yfirgáfu krossferðina. Einnig sneri Austrómverski herinn, sem hafði fylgt krossferðinni frá Konstantínópel, til baka inn á austrómverskt landsvæði. Þetta átti eftir að hafa mjög neikvæð áhrif á samskipti krossfara og Austrómverja um alla framtíð.
Krossfararnir komu til Jerúsalem þann 7. júní árið 1099 og hófu þegar í stað umsátur um borgina. Jerúsalem var þá undir stjórn Fatimíd veldisins sem ríkti yfir Egyptalandi. Umsátrinu lauk rúmum mánuði síðar, þann 15. júlí, þegar krossförunum tókst að brjótast innfyrir borgarmúrana. Í kjölfarið fór fram mikið blóðbað þar sem krossfararnir myrtu þúsundir múslima og einnig fjölmarga gyðinga. Þann 22. júlí árið 1099 var Konungsríkið Jerúsalem stofnað undir forystu Guðfreðs af Bouillon, þó hann hafi reyndar neitað að taka konungstitil en tók þess í stað titilinn „Verndari Grafarkirkjunnar“. Fatimídar sendu herafla strax í ágúst 1099 gegn hinu nýstofnaða ríki, og hélt Guðfreður þá af stað með það sem eftir var af krossfarahernum til að mæta þeim. Herirnir mættust í bardaga við Ascalon þar sem krossfararnir unnu afgerandi sigur þrátt fyrir að vera mun fámennari. Guðfreður lést svo árið 1100 og var bróðir hans, Baldvin af Boulogne, þá krýndur sem fyrsti konungur Jerúsalem.
Greifadæmið Trípoli var svo stofnað árið 1104, undir forystu Raymonds af Touluse.
Alþjóðadagur punktaleturs
alt=Mynd af punktaletri Louis Braille.|hægri|thumb|200x200dp|Punktaletur Louis Braille. alt=Mynd af punktaletri Louis Braille í hraðbanka fyrir blinda eða sjónskerta.|hægri|thumb|200x200dp|Punktaletur Louis Braille í hraðbanka fyrir blinda eða sjónskerta. Alþjóðadagur punktaleturs (Alþjóðlegur dagur blindraletursins) er viðburðardagur haldinn 4. janúar ár hvert til að auka vitund um mikilvægi punktaletur sem samskiptatækis til að auka mannréttindi blindra og sjónskertra fólks.
Saga
alt=Höggmynd af Louis Braille.|hægri|thumb|200x200dp| Sem barn missti Louis Braille sjón á báðum augum í slysi.
Frakkinn Louis Braille (1809-1852) blindur á báðum augum, fann upp 16. ára blindraletrið eða punktaletrið. Grunnurinn í letrinu eru sex upphafnir punktar sem raðað er í tvær raðir lóðrétt með þremur punktum í hverri röð innan ferhyrnds svæðis. Munstrið má síðan nema með fingurgómum. Kerfi Braille byggði á 12 punkta hermerkjakerfi sem landi hans Charles Barbier útbjó fyrir Napóleon en þótti allt of flókið. Braille einfaldaði kerfið til muna með því að nota einungis 6 punkta. Þetta kerfi sem kennt er við hann gerir enn þann dag í dag blindum og sjónskertum kleift að lesa og skrifa. Punktaleturskerfið er þekkt og viðurkennt víða um heim. Finna má punktaletur víða til dæmis á lyfjapakkningum, í lyftum, á leiðbeiningarskiltum, vegvísum o.s.frv.
Að undirlagi Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar samþykkti Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna í nóvember árið 2018, að punktaletursins skyldi minnst á afmælisdegi Louis Braille, höfundi þess. Fyrsti alþjóðadagur blindraleturins var haldinn hátíðlegur 4. janúar 2019.
Íslenskt punktaletur
Íslenskt punktaletur er fyrsta ritmál þeirra sem þurfa að reiða sig á það til tjáningar og samskipta. Íslenska punktaletrið á rætur að rekja til franska punktaletursins að viðbættum nokkrum séríslenskum stöfum. Þann 27. maí árið 2011 lögfesti Alþingi íslenskt punktaletur sem fullgilt íslenskt ritmál. Það segir að hver „…hver sem hefur þörf fyrir blindralestur vegna skerðingar á sjón skal eiga þess kost að læra og nota íslenskt punktaletur um leið og hann hefur getu til.“
Sigríður Víðis Jónsdóttir
Sigríður Víðis Jónsdóttir (f. 20. nóvember 1979) er íslenskur rithöfundur og núverandi aðstoðarmaður umhverfisráðherra.
Sigríður starfaði áður sem upplýsingafulltrúi UNICEF á Íslandi.
Fyrsta bók Sigríðar er ''Ríkisfang: ekkert. Flóttinn frá Írak á Akranes'', sem kom út haustið 2011. Fyrir hana hlaut Sigríður viðurkenningu Hagþenkis, félags höfunda fræðirita og kennslugagna, auk þess sem hún var tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna og til Fjöruverðlaunanna, bókmenntaverðlauna kvenna.
Rauður dvergur
Rauður dvergur er lítil og köld tegund stjarna. Rauðir dvergar eru massalitlir, milli 0,075 og 0,50 sólarmassar (M☉). Yfirborðshiti þeirra er innan við 4000 Kelvin.
Rauðir dvergar eru algengasta tegund stjarna á Vetrarbrautinni okkar. Talið er að þeir séu um 75% allra stjarna á Vetrarbrautinni. Þeir eru rauðir eða appelsínugulir á litinn og með lágt birtustig. Þeir sjást ekki með berum augum frá jörðinni.
Sá rauði dvergur sem er næst jörðinni er Proxima Centauri.
Rauðir dvergar eru langlífasta tegund stjarna. Þeir brenna orku sína afar hægt og því er talið að hún endist í trilljónir ára.
Genfarsamþykkt um höfundarétt
Genfarsamþykkt um höfundarétt var alþjóðasamningur um gagnkvæma vernd höfundaréttar sem var unninn af Menningarstofnun Sameinuðu þjóðanna og samþykktur í Genf í Sviss árið 1952. Ástæðan fyrir gerð þessa sáttmála var sú að Bandaríkin og Sovétríkin auk margra þróunarríkja vildu ekki staðfesta Bernarsáttmálann frá 1886; Bandaríkin vegna þess að staðfesting hefði þýtt róttækar breytingar á bandarískri löggjöf, og Sovétríkin og þróunarríkin vegna þess að þau töldu Bernarsáttmálann fyrst og fremst þjóna hagsmunum hugverkaútflytjandi vestrænna ríkja. Með Genfarsamþykktinni var þannig komið á alþjóðlegri gagnkvæmri viðurkenningu höfundaréttar.
Genfarsamþykktin gengur mun skemmra en Bernarsáttmálinn í veigamiklum atriðum og er ekki eins ítarleg. Genfarsamþykktin gerir til dæmis ráð fyrir því að hægt sé að skilyrða vernd höfundaréttar við ákveðin formskilyrði eins og skráningu verka í löndum þar sem það tíðkast. Lágmarkstímalengd verndar er 25 ár frá andláti höfundar en í Bernarsáttmálanum var þá kveðið á um vernd í 50 ár frá andláti höfundar.
Mörg lönd sem voru fyrir aðilar að Bernarsáttmálanum gerðust líka aðilar að Genfarsamþykktinni, þar á meðal Ísland sem undirritaði hana 1956.
Aleksandr Púshkín
thumb|right|Málverk af Púshkín eftir Vasilíj Trópinín 1827. Alexandr Sergejevítsj Púshkín (rússneska: Александр Сергеевич Пушкин) (6. júní 1799 – 10. febrúar 1837) var rússneskt rómantískt skáld og rithöfundur og frumkvöðull rússneskra nútímabókmennta. Hann átti upphafið að notkun þjóðtungunnar sem bókmenntamáls. Hann var af gömlum rússneskum aðalsættum en aðhylltist róttækar umbótahugmyndir sem aflaði honum lítilla vinsælda hjá stjórnvöldum. Skoðanir hans ollu því að hann átti erfitt með að fá verk sín gefin út. Hann lést af sárum sem hann hlaut í einvígi við meintan ástmann eiginkonu sinnar, Natalíu.
Skata (aðgreining)
Skata getur átt við um eftirfarandi:
Frankfurt (Oder)
Lega
Frankfurt liggur við ána Odru við pólsku landamærin austast í Brandenborg. Næstu borgir eru Berlín til vesturs (40 km), Szczecin (Stettin) í Póllandi til norðurs (80 km) og Poznan í Póllandi til austurs (120 km).
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Frankfurt sýnir gamalt borgarvirki með rauðum hana við hliðið. Efst trónir rauði örninn. Ekki er nákvæmlega vitað hvernig haninn komst í þetta merki, en það hafði myndast þegar árið 1294. Ein skýringin er sú að frankar, sem stofnuðu borgina, voru kallaðir gallar (fornir íbúar Frakklands en frankar bjuggu þar einnig) en latneska orðið gallus merkir hani. Rauði örninn stendur fyrir markgreifadæmið Brandenborg.
Orðsifjar
Frankfurt hét áður Frankenforde og Franckvurde. Þjóðverjar voru áður almennt kallaðir frankar. Furt merkir árvað. Bærinn var reistur af þýskum mönnum (ekki slövum) á hentugum stað þar sem auðveldara var að komast yfir ána Odru.
Upphaf
thumb|Elsta myndin af Frankfurt er frá 1548 Bærinn myndaðist snemma á 13. öld við stað þar sem tiltölulega auðvelt var að komast yfir ána Odru. Það voru þýskir kaupmenn frá frankalandi sem settust þar að, en eigandi landsins (og þar með borgarinnar) var Hinrik hinn skeggjaði frá Slésíu. 1253 fékk Frankfurt borgarréttindi og 1294 var fyrsta innsigli borgarinnar gert. Það er enn í dag notað sem skjaldarmerki borgarinnar. Upprunalega innsiglið var vandlega geymt í gegnum aldirnar, en týndist í heimstyrjöldinni síðari. 1326 réðist Stefán II biskup í Lebus við Odru á borgina Frankfurt ásamt pólsku og litháískum her. Þeir gerðu svo í nafni páfa (Jóhannesar XXIII), þar sem borgarbúar neituðu að greiða tíund. Þeir náðu ekki að vinna borgina, en páfi bannfærði borgina í heild og þar með alla borgarbúa. Stefán tók þá til við að eyða nærsveitum. Aðstæður skánuðu ekki fyrr en Lúðvík IV mætti á staðinn og hrakti Pólverja burt. Bannfæringin var hins vegar ekki tekinn til baka fyrr en 1334, þar sem keisari og páfi voru miklir fjandmenn.
Stríðstímar
thumb|Frankfurt 1850. Áin Odra í forgrunni. Á 15. öld gekk borgin í Hansasambandið. Óvíst er hvenær nákvæmlega það gerðist, en hún var meðlimur í sambandinu allt til 1518. Það var kjörfurstinn Jóakim I sem sleit samskiptum borgarinnar við Hansasambandið. 1432 réðust hússítar frá Bæheimi inn í héraðið og eyddu nærsveitum Frankfurt. Þeir réðust einnig á borgina sjálfa, en fengu ekki unnið hana. 1506 var háskóli stofnaður í borginni. Strax á fyrsta ári voru nemendur 950 og voru því fleiri en í nokkrum öðrum þýskum háskóla á þessum tíma. Aðeins nokkrum árum seinna hóf Marteinn Lúther að mótmæla gegn kaþólsku kirkjunni. Ýmsir valdamiklir menn, eins og biskupar og aflátspredikarinn Johannes Tetzel, andmæltu hugmyndum Lúthers af þvílíku offorsi í Frankfurt að allar hugmyndir Lúthers voru stranglega bannaðar í háskólanum. Því yfirgáfu rúmlega helmingur allra stúdenta háskólann, sem við það varð að meðalskóla. Siðaskiptin fóru því aldrei fram í borginni á 16. öldinni. Borgin var kaþólsk langt fram eftir 30 ára stríðinu. 1626 ákváðu borgarbúar að mynda eigin her til varnar borginni í 30 ára stríðinu. Þessi atburður er reyndar upphafið að herveldi Brandenborgar og seinna Prússlands. Á tímabili bjó Wallenstein herforingi um sig í borginni á milli stríða. 1631 flúði Tilly einnig inn í borgina er Svíar nálguðust. Tilly flúði með her sinn, en Gústaf Adolf II, Svíakonungur, hertók borgina, rændi hana og ruplaði. Þeir yfirgáfu hana ekki fyrr en skæð pest gaus upp. Í henni létust þúsundir borgarbúa. Þeir voru 12 þúsund í upphafi stríðs en voru aðeins rétt rúmlega 2.000 við lok þess. 1668 fóru fyrstu blóðskipti Þýskalands fram í Frankfurt. Læknirinn Mattheus Purmann reyndi að meðhöndla holdsveikan mann með því að skipta hægt og rólega á blóði hans með blóði sauðkindar. Aðgerðin heppnaðist vel. Sjúklingurinn bæði lifði af og læknaðist af meini sínu. Þetta var um 200 árum áður en læknirinn Karl Landsteiner uppgötvaði ABO blóðflokkakerfið.
Nýrri tímar
thumb|Maríukirkjan nær gjöreyðilagðist í heimstyrjöldinni síðari 1806 hertóku Frakkar borgina og héldu henni til 1813. Frakkar settu upp herstöð í Frankfurt og notuðu hana sem bækistöð fyrir Rússlandsleiðangur Napoleons. 1811 var háskólanum lokað í borginni. Ástæðan fyrir því var sú að Humboldt-háskólinn í Berlín var stofnaður og fóru nemendur því þangað. Því var háskólinn í Frankfurt færður til Breslau, sem þá var enn hluti af Prússlandi. Breslau er í Póllandi í dag. Eftir ósigur Napoleons í Rússlandi veturinn 1812/13, streymdu franskir hermenn í gegnum Frankfurt frá janúar til mars 1813. Síðustu hermennirnir brenndu brúna yfir ána Odru af ótta við Rússa. Síðustu Frakkar yfirgáfu borgina 17. mars. Borgin sjálf kom ekki við sögu í heimstyrjöldinni fyrri. En heimstyrjöldin síðari reyndist borginni hörmungartími. Fyrstu loftárásir hófust 1944. Frá og með janúar 1945 tók borgin við þúsundum flóttamanna úr austurhéruðum Þýskalands, enda voru Rússar að hrekja þýska herinn í vesturátt. Talið er að um 300 þúsund flóttamenn hafi á vormánuðum 1945 haft viðdvöl í Frankfurt. Þegar Rússar nálguðust var borginni breytt í stórt hervígi, enda var þetta helsta leiðin til Berlínar. Borgarbúum var meinað að yfirgefa borgina og næstu vikur fylltust borgarbúar ótta. Sjálfsmorð og gripdeildir voru daglegt brauð. Menn voru skotnir fyrir litlar sakir. Í febrúar kom Joseph Goebbels til Frankfurt til að stappa stálinu í hermenn og almenna borgara. Tveimur mánuðum seinna, 16. apríl, hófst stórsókn Rússa, bæði með stórskotaliðinu og með loftárásum rússneska flughersins. Skemmdir urðu gífurlegar og mannfallið mikið. Mikið æði greip um sig. Nasistar sprengdu brúna yfir Odru en allt kom fyrir ekki. Rússar hertóku borgina en Þjóðverjar flúðu hver sem betur gat. 93% miðborgarinnar hafði þá brunnið til kaldra kola. Frankfurt varð hluti af sovéska hernámssvæðinu. Með tilfærslu Póllands í stríðlok varð áin Odra landamæraá milli Þýskalands og Póllands. Frankfurt varð þá að landamæraborg. 1952 fór fram undirritun þess efnis í Frankfurt að árnar Odra (á þýsku: Oder) og Neisse skyldu framvegis vera landamæri ríkjanna. Oder-Neisse-línan hefur síðar verið staðfest (t.d. með Varsjár-samningnum 1970) og mynda þau landamæri ríkjanna enn í dag. Síðustu rússnesku hermennirnir yfirgáfu ekki Frankfurt fyrr en 1994.
Viðburðir
thumb|Í Oderturmlauf er hlaupið upp 150 metra háa skrifstofubyggingu Oderturmlauf er svokallað hlaup upp 150 metra háa skrifstofubyggingu í borginni. Þrepin eru 511 og metið á Markus Rebert, en hann hljóp á 2:26 mínútum árið 2009. Hlaupið hefur farið fram síðan 2002.
Frankfurter Festtage der Musik er tónlistarhátíð sem helguð er Carl Philipp Emanuel Bach, syni Johanns Sebastians.
Kleist-hátíðin er haldin síðan 1992, en hún er helguð rithöfundinum Heinrich von Kleist sem fæddist í borginni. Þá fara fram leiksýningar, upplestrar, gjörningar, tónlist og margt annað.
Bunter Hering (litskrúðug síld) er Hansahátíð í borginni, en það er nokkurs konar miðaldahátíð.
Vinabæir
Frankfurt viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Frægustu börn borgarinnar
(1777) Heinrich von Kleist skáld
Byggingar og kennileiti
thumb|Ráðhúsið í Frankfurt
Efsta deild karla í knattspyrnu 1917
Árið 1917 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í sjötta skipti. Fram vann sinn fimmta titil. Þrjú lið tóku þátt; KR, Fram og Valur.
Úrslit mótsins
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Töfluyfirlit
''Allir leikirnir voru spilaðir á Íþróttavellinum á Melunum ''
Lýsing
15 mörk voru skoruð og gerir það 5 mörk í leik að meðaltali.
Í meistaraliði Fram voru:
Proxima Centauri
thumb|right|Mynd tekin með [[Hubble-geimsjónaukinn|Hubble-geimsjónaukanum.]] Proxima Centauri er sú stjarna sem er næst sólinni okkar. Hún er í um 4,24 ljósára fjarlægð frá sólinni, í stjörnumerkinu Mannfáknum.
Proxima Centauri er rauður dvergur þess vegna er ómögulegt að sjá hana með berumum augum. Hún er blossastjarna og því er birtustig hennar mjög breytilegt. Hún er minnsta stjarnan í kerfi þriggja stjarna. Hinar stjörnurnar í kerfinu eru Alfa Centauri A og Alfa Centauri B. Proxima Centauri sést ekki með berum augum frá jörðu þrátt fyrir nálægðina.
Það var skoski stjörnufræðingurinn Robert Innes sem uppgötvaði stjörnuna árið 1915 frá stjörnuskoðunarstöðinni Union Observatory í Jóhannesarborg í Suður-Afríku.