cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lárus H. Bjarnason
Uppvöxtur
Fyrri kona Hákonar Bjarnasonar var Þóra Gísladóttir, f. að Kaldaðanesi 1825. Hún var dóttir Gísla Sigurðssonar, f. að Kollabúðum á Reykjanesi 2. janúar 1783 - d. 20. júni 1862 og konu hans Sólveigu Jónsdóttur, f. að Kaldbaki Kaldrananesi 25. nóvember 1789 - d. 30. mai 1866.
Hákon og Þóra áttu dótturina Valgerði Sumarlínu, f. í Flatey á Breiðafirði 19. apríl 1855 og d. 1944 í Danmörku. Hún fluttist til Danmerkur og kvæntist .þar Jacobi Kiil. Þeim varð tveggja barna auðið, Jóhannes Kiil og Ingeborg Johanne Kiil sem kvæntist Adolf Paludan Seedorff í Álaborg, f. 14. september 1893 - d. 1 september 1953 í Risskov. Frá Valgerði er kominn allstór fjölskylda mikilhæfs fólks sem von er. Lárus ræktaði vel tengsl við systur sína og hennar fók allt á sinni tíð.
Lárus Kristján Ingivaldur ólst upp hjá foreldrum sínum á Bíldudal. Faðir hans, Hákon Bjarnason, rak þar þróttmikla verslun og þilskipaútgerð. Þótti hann dugnaðar- og atorkumaður hinn mesti, en þessi þilskipaútgerð hið vestra var komin á legg hjá Hákoni áður en hún var komin til svo nokkru næmi hið syðra á höfuðborgarsvæðinu sem nú er kallað. Hákoni hafði þar að auki tekist að koma framleiðsluvöru sinni í það álit erlendis að besti saltfiskurinn frá Íslandi var kallaður „Bíldudalsfiskur“ og hélst það lengi síðan. Hákon stórumsvifamaður féll frá á besta aldri, aðeins 49 að aldri. Vöruskip sem hann kom með frá Kaupmannahöfn, strandaði á Mýrdalssandi í „páskaveðrinu mikla“ 1877 og fórst hann þar ásamt flestum þeim sem á skipinu voru. Ekkja Hákonar, móðir Lárusar, rak útgerðina og verslunina nokkur ár eftir þetta. Lárus var einungis 11 ára þegar faðir hans fórst.
Nám: Cand. juris frá Hafnarháskóla 1. júní 1891 með I. eink. 101 st.
Lárus var settur bæjarfógeti og sýslumaður í Ísafjarðarsýslu 29. ágúst 1892 á tímum Skúlamála og hóf þar störf 1. september sama ár. Hann hafði áður verið settur málflutningsmaður við landsyfirréttinn 1. júlí 1891 frá 1. ágúst sama ár til 28. ágúst 1892. Hann sat á alþingi fyrir Snæfellinga 1900 til 1908, var konungkjörinn þingmaður 1908 til 1911 og þingmaður Reykvíkinga 1911 til 1913. Lárus var Heimastjórnarmaður. Hann var síðan forstöðumaður Lagaskólans meðan hann starfaði, eða frá 1908-1911. Hann var settur prófessor í lögfræði við Háskóla Íslands 1911-1919. Síðast var hann hæstaréttardómari eða frá 1919-1931. Í spönsku veikinni, sem geysaði í Reykjavík haustið 1918 var stofnsett neyðarnefnd, sem skipulagði hjálparstörf í bænum og var Lárus formaður hennar.
Innri tenglar
Systkini Lárusar sem komust á legg :
Kjartan (Strumparnir)
thumbnail Gargamel (Kjartan) er persóna úr Strumpunum. Hann er galdramaður sem reynir síendurtekið að ná strumpunum.
Baltazar Maria de Morais Júnior
Baltazar Maria de Morais Júnior (fæddur 17. júní 1959) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 6 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Auður Capital
Auður Capital var fjármálafyrirtæki sem var stofnað árið 2007. Stofnendur þess voru Halla Tómasdóttir og Kristín Pétursdóttir. Fyrirtækið var í meirihlutaeigu stofnenda, starfsmanna og athafnakvenna. Auður hafði starfsleyfi sem verðbréfafyrirtæki og starfaði undir eftirliti FME.
Árið 2014 sameinuðust Auður Capital og Virðing hf og fyrirtækið starfar í dag undir nafni Virðingar.
Tenglar
Heimasíða Virðingar hf.
Carl Theodor Zahle
Carl Theodor Zahle (19. janúar 1866 – 3. febrúar 1946) var danskur stjórnmálamaður sem var forsætisráðherra Danmerkur frá 1909 til 1910 og aftur frá 1913 til 1920. Hann var einn af stofnendum Róttæka vinstriflokksins (Det Radikale Venstre) árið 1905.
Zahle átti frumkvæði að því að samið var um ný sambandslög milli Danmerkur og Íslands árið 1917, sem leiddi til þess að Ísland varð frjálst og fullvalda ríki í persónusambandi við Danakonung í nóvember næsta ár. Stjórn Zahle kom einnig á kosningarétti kvenna í Danmörku og Íslandi árið 1915.
Æviágrip
C.Th. Zahle fæddist í Hróarskeldu og var sonur skósmiðsins Christians Lauritz Gottlieb Zahle og konu hans, Karenar Emilie Dreyer. Hann varð snemma lýðræðissinnaður og áhugasamur um stjórnmál. Zahle hlaut lögfræðigráðu frá Kaupmannahafnarháskóla árið 1890 og vann síðan um hríð í blaðamennsku. Hann var ritstjóri hjá fréttablöðunum Arhus Amtstidende (1890–1891) og hjá Politiken þar til hann gerðist málafærslumaður árið 1894.
Stjórnmálaferill
Zahle var kjörinn á þjóðþing Danmerkur árið 1895 og sat þar til ársins 1928. Frá 1928 til 1939 sat hann svo á landsþinginu. Hann var einn af stofnendum Vinstriumbótaflokksins (Venstrereformpartiet) árið 1895 og gekk á fjármálaráð þjóðþingsins árið 1901.
Árið 1905 kom upp ágreiningur milli Zahle og J. C. Christensens forsætisráðherra um útgjöld til varnarmála sem leiddi til þess að Zahle og félagar hans klufu sig úr Vinstriumbótaflokknum og stofnuðu Róttæka vinstriflokkinn í maí árið 1905. Zahle varð fyrsti formaður nýja flokksins. Á fyrsta flokksfundi Róttæka vinstriflokksins studdi Zahle drög að stefnuskrá eftir Ove Rode og P. Munch. Í stefnuskránni var meðal annars mælt fyrir um hlutleysi Danmerkur í hernaðardeilum, niðurskurð í framlögum til varnarmála, og pólitísk réttindi fyrir konur, þjónustufólk og lífeyrisþega.
Í skopmyndum sem birtust af Zahle í dönskum fréttablöðum var hann oft sýndur sem Inúíti, bæði vegna þess að hann hafði mikinn áhuga á norðurslóðum og vegna þess að í móðurætt átti hann forfeður frá Grænlandi.
Forsætisráðherratíðir
Í október árið 1909 átti Zahle frumkvæði að vantrauststillögu gegn ríkisstjórn Ludvigs Holstein-Ledreborg og stofnaði í kjölfarið minnihlutastjórn. Næsta ár kallaði Zahle til þingkosninga þar sem ríkisstjórn hans hafði ekki nægan stuðning á þingi til að setja ný kosningalög sem Zahle vildi koma í gegn. Eftir kosningarnar þurfti Zahle að eftirláta forsætisráðherraembættið vinstrimanninum Klaus Berntsen. Árið 1911 varð Zahle borgarstjóri og héraðsfógeti í Stege.
Zahle varð aftur forsætisráðherra árið 1913 eftir að róttæklingar og jafnaðarmenn unnu meirihluta á þingi. Þessi ríkisstjórn sat til ársins 1920, en það tímabil spannaði upphaf og endi fyrri heimsstyrjaldarinnar. Þegar stríðið braust út var helsta stefnumál ríkisstjórnarinnar að tryggja hlutleysi Danmerkur, og þetta heppnaðist ekki síst fyrir tilstilli utanríkisráðherrans Eriks Scavenius. Þrátt fyrir hlutleysið leiddi stríðið til aukinna stjórnarafskipta af samfélagsmálum svo hægt væri að tryggja öruggar birgðasendingar til Danmerkur. Á þessum tíma setti ríkisstjórn Zahle lög sem gáfu konum kosningarétt, bæði í Danmörku og Íslandi. Jafnframt var kosningaréttur á landsþingið útvíkkaður til almennings.
Zahle og sambandslögin
Vorið 1917 sendi Jón Magnússon, forsætisráðherra Íslands, fyrirspurn til Zahle um að Ísland fengi eigin siglingafána. Líklega töldu Íslendingar óhættara að geta flaggað eigin fána á stríðsárunum, sérstaklega ef Danmörk yrði hertekin og dönsk skip yrðu skotmörk bandamanna. Zahle bauð Íslendingum þess í stað að ganga til viðræðna um að taka sambandslögin upp að nýju í heild sinni. Gengið var til samningaviðræðna um ný sambandslög Danmerkur og Íslands næsta ár. Fulltrúar Róttæka vinstriflokksins, Jafnaðarmanna og Vinstriflokksins tóku sæti í samninganefnd við Íslendinga en Íhaldsmenn héldu sig utan nefndarinnar þar sem þeir vissu að stjórnarflokkar Zahle væru reiðubúnari en þeir til að gefa Íslendingum aukið sjálfstæði. Sambandslögin leiddu að endingu til þess að Ísland var viðurkennt sem frjálst og fullvalda ríki í konungssambandi við Danmörku í lok ársins 1918.
The Dukes of Hazzard
Aðalhlutverk voru í höndum John Schneider og Tom Wopat. Þeir sögðu upp árið 1982 vegna deilna um tekjur af sölu merkjavarnings og framleiðendur reyndu að fá aðra leikara í þeirra stað. Áhorf hrundi í kjölfarið þannig að aftur var samið við Schneider og Wopat. Þáttaröðin náði samt aldrei fyrri hæðum.
Carl Theodor Zahle
Zahle og sambandslögin
Zahle lagði sambandslagafrumvarpið fyrir danska þingið þann 13. nóvember árið 1918 og flutti langa ræðu því til stuðnings. Hann kenndi íhaldsstjórnum Danmerkur um að spilla sambandi Dana við Ísland og sagði það óhjákvæmilegt að Ísland yrði fullvalda ríki. Hann sagði þó að samband Íslands og Danmerkur yrði samkvæmt lögunum meira en aðeins persónusamband við konung þar sem lögin kvæðu einnig á um gagnkvæman ríkisborgararétt og sameiginlega stjórn utanríkismála. Þá sagði hann að það gæti „aldrei þjónað hagsmunum smáþjóðar eins og Dana að undiroka aðra enn smærri þjóð“ og að Danir hlytu að „styðja eindregið rétt hverrar þjóðar til að búa við frelsi og sjálfstæði“.
Síðari ferill
Eftir að stríðinu lauk var mikill hluti stjórnarandstöðunnar mjög argur út í stjórn Zahle: Hún hafði verið of vinveitt Þjóðverjum í stríðinu og daglegt líf Dana hafði orðið fyrir miklum óþægindum af reglugerðum sem Zahle-stjórnin hafði sett. Vegna ósigurs Þjóðverja í stríðinu og hugmynda Woodrows Wilson Bandaríkjaforseta um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna var spurningin um stöðu Suður-Jótlands og Flensborgar aftur komin upp á borðið. Stjórnarandstaðan vildi innlima Flensborg í Danmörku sama hver útkoman yrði úr atkvæðagreiðslu meðal íbúanna en Zahle neitaði að undirrita tilskipun þess efnis. Á þessum tíma brutust út meiriháttar deilur á vinnumarkaðnum og varað var við verkfalli sem ætti að byrja þann 9. apríl. Þann 29. mars bað Kristján 10. konungur Zahle að segja af sér og Zahle afhenti honum uppsagnarbréf sitt þann 21. apríl. Afsögn Zahle leiddi til páskakreppunnar svokölluðu árið 1920 þar sem róttæklingar og jafnaðarmenn litu á afskipti konungsins sem stjórnarskrárbrot.
A Long Time Listening
A Long Time Listening er fyrsta plata hljómsveitarinnar Agent Fresco í fullri lengd. Platan kom út í lok árs 2010 en hún var tvö ár í vinnslu. Platan inniheldur 17 lög, sem saman segja ákveðna sögu, mynda eina heild.
Vætudúnurt
Vætudúnurt (fræðiheiti: Epilobium ciliatum) er plöntutegund af eyrarrósarætt. Vætudúnurt vex á Íslandi aðallega í og nálægt þéttbýli, í skurðum og ruslahaugum. Hún er upphaflega frá N-Ameríku, en hefur breiðst út um Evrópu og víðar á síðustu öld.
Vætudúnurt líkist helst runnadúnurt (E. montanum) á grynnri tenningu og lengri blaðstilkum. Hún er öll mun stærri en innfæddar tegundir og þekkist auðveldlega á því.
Þungmálmur
Þungmálmur er málmur sem hefur háan massa, eða málmar sem hafa þéttleika yfir 5 g/cm³, eða fimm sinnum þéttari en vatn. Fjöldi efna tilheyra þessum hópi en umhverfislega séð er yfirleitt átt við arsen, blý, kadmín, kóbalt, kopar, króm, kvikasilfur, nikkel, sink, tin og vanadín. Arsen telst yfirleitt til þungmála vegna þéttleika síns (5,73 g/cm³) þó að það sé í raun og veru málmleysingi.
Kakkalakkar
thumb|upright 1.2|Blaberus giganteus
Kakkalakkar (fræðiheiti: Blattodea) er ættbálkur skordýra og er algengt meindýr í húsum. Til eru ýmsar tegundir kakkalakka eins og til dæmis grænklakki (Panchlora peruana), austræni kakkalakki (Blatta orientalis), litli (þýski) kakkalakki (Phyllodromia germanica), stóri (ameríski) kakkalakki (Periplaneta americana) og suðræni kakkalakki (Periplenata australiasis).
Hellar í Landsveit
Hellar í Landsveit er bær í Rangárvallasýslu, vestan undir Skarðsfjalli, og dregur hann nafn sitt af manngerðum hellum sem þar eru. Hellar eru gömul bújörð og á þá er minnst í máldögum frá 14. öld. Þar er nú sauðfjárbúskapur.
Hellarnir eru þrír talsins, höggnir í sandstein eða móhellu, og er sá stærsti þeirra, Hellnahellir, lengsti manngerði hellir á Íslandi, um 50 metrar á lengd. Fremri hluti hans kallast Heyhellir og var lengi notaður sem hlaða. Í Hellnahelli hafa á síðari árum verið haldnar ýmsar samkomur, söngskemmtanir og fleira og árið 2000 söng biskup Íslands messu þar.
Hinir hellarnir kallast Lambahellir og Hesthellir og eru þeir tengdir saman með göngum. Menjar um fleiri hella má sjá á Hellum en þeir hafa fallið saman. Hellarnir hafa verið notaðir sem geymslur, fjárhús og fleira. Einhverjir þeirra hafa verið mannabústaðir og margar kenningar eru á lofti um íbúana og aldur hellanna sjálfra. Kenningar hafa komið fram um að sumir hellanna kunni að vera eldri en landnám og hafa hýst Papa. Hvað sem því líður hljóta þeir að vera að minnsta kosti jafngamlir bæjarnafninu, en elstu ritaðar heimildur um nafnið eru frá áriðnu 1332. Hellarnir eru friðlýstir.
Til er þjóðsaga sem segir frá kálfi sem hvarf eitt sinn í Hellnahelli og manni sem fór að leita hans. Hann gekk lengi í myrkrinu í hellinum, þangað til hann heyrði árnið yfir höfði sér, varð hræddur og sneri við. Þegar hann komst loks aftur upp úr hellinum var hann með gullsand í skónum. Skömmu síðar heyrðist baul undir hjónarúminu á Stóra-Núpii í Gnúpverjahreppi og þegar að var gáð var þar kominn kálfurinn heill á húfi, en hann hafði týnt halanum einhvers staðar á leiðinni.
Gransöngvari
Gransöngvari (fræðiheiti: Phylloscopus collybita) er algengur laufsöngvari hvers heimkynni eru norðursvæði og tempruð svæði Evrópu og Asíu.
Skúli Jón Friðgeirsson
Skúli Jón Friðgeirsson (fæddur 1988) er fyrrum knattspyrnumaður sem lék síðast með Knattspyrnufélagi Reykjavíkur 2019. Skúli leikur stöðu hægri bakvarðar, en er upprunalega miðjumaður. Skúli spilaði landsleiki fyrir yngri landsliðin. Hann spilaði með sænska liðinu Elfsborg og varð sænskur meistari með liðinu haustið 2012.
Plútó (hundur)
Hundurinn Plútó er persóna úr þáttum og stuttmyndum Walt Disney. Hann kom fyrst fram í þætti Mikka mús. Plútó er hundur af blönduðu kyni.
Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016
Meistarkeppni karla í knattspyrnu 2016, meistarar meistaranna, var spilaður þann 25. apríl 2016 á Valsvellinum. Bikarmeistarar Vals og íslandsmeistarar FH áttust þá við. Leikurinn var jafn og spennandi og eftir 90 mínútna leik var staðan jöfn 3-3 og grípa þurfti til vítaspyrnukeppni. Þar höfðu Valsmenn betur og fögnuðu sínum níunda sigri í meistarakeppni KSÍ.
Leiklýsing
''Leiklýsing er byggð á textalýsingu Fótbolti.net. Texti innan gæsalappa er tekin beint úr texta Fótbolti.net''
Abbas mikli
Abbas mikli (persneska: عباس‎ [æˈbːɔːs]; 27. janúar 1571 – 19. janúar 1629) var sja eða keisari í Safavídaríkinu í Persíu. Hann varð keisari árið 1588 eftir að hafa gert uppreisn gegn föður sínum, keisaranum Mohammed Khodabanda, og ríkti til dauðadags.
Fyrstu ríkisár Abbas samdi hann um frið við Ottómana sem faðir hans hafði átt í stríði við og lét þeim eftir lönd í norður- og norðvesturhluta ríkisins. Eftir það gat hann tekist á við úsbeka og komið sér upp fastaher. Með aðstoð enska ævintýramannsins Robert Shirley bjó hann her sinn öflugum skotvopnum og réðist aftur gegn Ottómönum 1602. Hann náði fljótt aftur þeim löndum sem hann hafði áður látið þeim eftir og jók ríki sitt handan við ána Efrat. Hann barði niður uppreisn í Tbilisi með mikilli hörku og vann sigur á sameinuðum herjum Tyrkja og tatara 1618. 1622 tók hann eyjuna Hormús í Hormússundi frá Portúgölum með stuðningi Breta.
Þegar Abbas lést náði ríki hans frá Tígris í vestri að Indusfljóti í austri.
Íslenska vefstofan
Íslenska vefstofan var íslenskt veffyrirtæki, stofnað árið 1998. Árið 1997 seldu eigendur IO-InterOrgan-fyrirtækið til Íslensku auglýsingastofunnar. Nafninu var haldið þar til eftir að (fyrrum eigendur) Bragi Halldórsson og Gunnar Grímsson hættu þar störfum á árinu 1998 eða 1999. Síðar var eigendum fjölgað, meðal komu Flugleiðir og Síminn inn sem eigendur. Þá fékk fyrirtækið nafnið Íslenska vefstofan. Árið 2000 úthýstu Flugleiðir tölvudeild sinni og stofnaði Skyggni annars vegar og fjórir starfsmenn vefþróunar höfu störf hjá Íslensku vefstofunni. Um það bil ári eftir stofnun var Skíma, veffyrirtæki Símans, innlimað í Íslensku vefstofuna gegn hluta í félaginu.
Helstu verkefni Íslensku vefstofunnar voru fyrir þessa tvo eigendur fyrirtækisins framan af auk fjölda annarra verkefna tengt smærri viðskiptavinum. Eftir víðfrægt gagnatap vegna tölvubilunar árið 2003 sameinuðust Íslenska vefstofan og Origo undir merkjum þess síðarnefnda.
Pierre Laval
Pierre Jean-Marie Laval (28. júní 1883 – 15. október 1945) var franskur stjórnmálamaður. Hann var þingmaður og borgarstjóri Aubervilliers og nokkrum sinnum forsætisráðherra Frakklands í þriðja franska lýðveldinu.
Ásamt Philippe Pétain var Laval þekktasti stjórnandi Vichy-stjórnarinnar og fremstur meðal þeirra Frakka sem kusu að aðstoða hernámslið Þriðja ríkisins í Frakklandi. Laval var einn stofnenda Vichy-stjórnarinnar í júlí árið 1940 og var bæði varaforsætisráðherra og fyrirhugaður eftirmaður Pétain þar til hann var skyndilega leystur frá störfum þann 13. desember 1940. Hann kom aftur til valda sem ríkisstjórnarleiðtogi þann 18. apríl 1942 og gegndi því hlutverki til 19. ágúst 1944. Þann 22. júní 1942 flutti hann fræga ræðu þar sem hann sagði meðal annars: „Ég vona að Þjóðverjar vinni stríðið því annars mun bolsévismi festa rót alls staðar.“
Þjóðernishreyfing Íslendinga
thumb|right|Ganga niður Bankastræti á fjórða áratugnum til stuðnings nasisma. Þjóðernishreyfing Íslendinga (ÞHÍ) var íslensk stjórnmálahreyfing, stofnuð 1933. Helstu leiðtogar hennar voru Jón H. Þorbergsson frá Laxamýri, Eiður S. Kvaran sagn- og mannfræðingur og frímerkjasalinn Gísli Sigurbjörnsson. Þeir Eiður og Gísli höfðu báðir dvalist í Þýskalandi og orðið þar vitni að framgöngu nasista. Aðalstefnumál hreyfingarinnar var að efla íslenska menningu á þjóðlegum grundvelli og vernda kynstofn Íslendinga. Mikilvægt þótti að útlendingar fengju ekki landvistarleyfi á Íslandi, nema um sérfræðinga væri að ræða í þeim greinum atvinnulífs, þar sem Íslendingar réðu ekki yfir sambærilegum fræðingum. ÞHÍ var skipuð tveimur andstæðum hópum: annars vegar óánægðum sjálfstæðis- og framsóknarmönnum og hins vegar ungu fólki sem hrifist hafði af þýska nasismanum. Tímaritið Íslenzk endurreisn, sem kom út árin 1933 og 1934, var helsta málgagn ÞHÍ.
Hreyfingin klofnaði 1934 og stofnuðu fylgjendur þýsku nasistanna Flokk þjóðernissinna, en ÞHÍ lagði fljótlega niður stafsemi. Meginstefna flokksins var andstaða við kommúnista og takmark ''„þjóðernissinna væri alger útrýming kommúnista ... engir flokkar, aðeins sameinuð og sterk íslenzk þjóð.“
"„Takmark þjóðernisjafnaðarstefnunnar er að skapa Volksgemeinschaft —þjóðarsamfélag, órjúfandi þjóðarheild…Stéttamunurinn á að hverfa og allur ágreiningur, sem stafað getur af mismunandi uppeldi manna… Í því skyni starfa hin stóru æskulýðsfélög —Hitlersæskufélögin … „Ef þjóðin á að lifa, verður Marxisminn að deyja'''."
Þrátt fyrir að Gyðingahatur væri eitt meginatriði í stefnu þýskra nasista skrifuðu flest málgögn íslenskra þjóðernissinna lítið um það. Hins vegar var Gyðinga stöku sinnum getið í tengslum við kommúnisma. Mjölnir, málgagn Félags þjóðernissinnaðra stúdenta við Háskóla Íslands, skrifaði harðast á móti Gyðingum. Hins vegar var dýrkun á öllu „íslensku“ og kynþáttahatur mikilvægur þáttur í hugmyndafræðinni. Helstu málgögn þjóðernissinnaflokksins voru Ísland og Ákæran.
Araucaria bidwillii
Araucaria bidwillii er tegund af barrtrjám sem vex í Ástralíu. Það verður um 40 m hátt. Fræin eru mikilvæg í fæðu og menningu innfæddra, og héldu ættflokkar í jafnvel hundraða kílómetra fjarlægð þing þegar uppskera var á 2 - 7 ára fresti.
Lotus 1-2-3
thumb|right|Lotus 1-2-3 á MS-DOS. Lotus 1-2-3 var töflureiknir frá Lotus Software, sem síðar varð hluti af IBM. Lotus 1-2-3 var fyrsta lykilforrit IBM PC-tölvunnar og náði miklum vinsældum á 9. áratug 20. aldar rétt eins og VisiCalc hafði aukið vinsældir Apple II áður. Forritið var sett á markað 26. janúar 1983. Lotus 1-2-3 var markaðssett sem þrjár lausnir í einu forriti; töflur, gagnagrunnur og gröf, og þaðan dregið nafnið 1-2-3.
Lotus 1-2-3 var staðalbúnaður á skrifstofuvélum fram á 10. áratuginn, ásamt gagnagrunninum dBase frá Ashton-Tate og ritvinnsluforritinu WordPerfect. Lotus Software tókst ekki að bregðast við ört vaxandi vinsældum Windows-stýrikerfisins á einkatölvum með töflureikninum Microsoft Excel. Árið 1995 eignaðist IBM Lotus og Lotus 1-2-3 varð hluti af Lotus SmartSuite.
Haraldur hérafótur
thumb|right|Haraldur hérafótur - eða hugmynd síðari tíma listamanns um hann. Haraldur hérafótur (um 1015 – 17. mars 1040) eða Haraldur 1. (enska: Harold Harefoot) var konungur Englands frá 1037 til dauðadags og áður ríkisstjóri frá 1035, svo að konungstíð hans er yfirleitt talin frá þeim tíma. Auknefni hans mun vísa til þess að hann hafi verið fljótur á fæti og mikill veiðimaður.
Haraldur var sonur Knúts mikla, konungs Englands, Danmerkur og Noregs, og Ælfgifu konu hans. Albróðir hans var Sveinn Alfífuson en yngri hálfbróðir hans, sonur Knúts og Emmu drottningar, var Hörða-Knútur. Knútur dó 12. nóvember 1035 og þá var Hörða-Knútur löglegur arftaki hans þar sem hann var skilgetinn en hann var í Danmörku og komst ekki til Englands að láta krýna sig þar sem hann átti í átökum við Norðmenn og Svía um þær mundir. Haraldur hérafótur var þá gerður að ríkisstjóra þar til Hörða-Knútur gæti tekið við en margir Englendingar vildu hann frekar sem konung. Helstu andstæðingar hans voru hins vegar þau Guðini jarl af Wessex, Emma ekkjudrottning og synir hennar með Aðalráði ráðlausa, fyrri eiginmanni hennar, Alfreð og Játvarður góði.
Fljótlega skarst í odda, Emma hraktist til Flæmingjalands eftir að Haraldur hafði komið Alfreð syni hennar fyrir kattarnef, og Haraldur var kosinn konungur 1037. Fátt er raunar vitað um hann og stjórn hans og hefur þess verið getið til að Alfífa móðir hans hafi verið hinn raunverulegi stjórnandi ríkisins. Hörða-Knútur hálfbróðir hans hafði á endanum treyst sig svo í sessi að hann ákvað að sigla til Englands og freista þess að ná völdum þar. Hann kom við í Brügge, þar sem móðir hans var, og á meðan hann dvaldi þar bárust þau tíðindi að Haraldur hérafótur hefði látist óvænt í Oxford, 17. mars 1040. Sigldi hann þá til Englands og tók við kórónunni.
Haraldur var ókvæntur en er sagður hafa átt son sem gerðist munkur.
Origo
Origo er íslenskt upplýsingatæknifyrirtæki sem varð til þegar Nýherji sameinaðist dótturfélögunum Applicon og TM Software 1. janúar 2018.
Nýtt hlutverk (kvikmynd)
Nýtt hlutverk er fimmta íslenska kvikmyndin í fullri lengd. Hún er eftir Óskar Gíslason en leikstjóri var Ævar Kvaran. Í aðalhlutverkum voru Óskar Ingimarsson og Gerður H. Hjörleifsdóttir. Myndin kom út í apríl 1954.
Villilaukur
Villilaukur (fræðiheiti: Allium oleraceum) er evrasísk tegund af laukættkvísl. Þetta er laukmyndandi fjölæringur sem vex villtur á þurrum stöðum, og verður um 80 sm há. Hún fjölgar sér með fræi, hliðarlaukum og æxlilaukum sem myndast í blómskipuninni (svipað og hjá Allium vineale). Ólíkt A. vineale, þá er sjaldgæft að A. oleraceum sé með æxlilauka einvörðungu.
Allium oleraceum subsp. girerdii, nú nefnd Allium oporinanthum
Á Íslandi
Hérlendis hefur hann fundist á nokkrum stöðum og er friðlýstur.
Ræktun
Þessi tegund kýs sól eða hálfskugga. Hún þrífst best í rökum og þungum jarðvegi, en vex ágætlega í annars konar jarðvegi. Hún dreifist hratt, eins og illgresi og getur verið erfitt að losna við.
Hvítahaf
thumb|Kort of Hvítahafi Hvítahaf (sem í fornu máli íslensku var nefnt Gandvík) (rússneska: Бе́лое мо́ре, finnska: Vienanmeri) gengur suður úr Barentshafi inn í norðvesturströnd Rússlands. Hin mikilvæga hafnarborg Erkiengilsborg stendur við Hvítahaf. Löndin í kringum Hvítahaf voru til forna nefnd Bjarmaland.
Ærey
Ærey (danska: Ærø; nafnið dregið af einu heiti á garðahlyn, ær) er 88 km² eyja syðst í Litlabelti í Danmörku, sunnan við Fjón, vestan við Langaland og austan við Als. Um 6000 manns búa á eyjunni. Stærstu bæirnir eru Marstal og Ærøskøbing. Eyjan er sérstakt sveitarfélag á Suður-Danmörku.
Sigurjón Ólafsson
Sigurjón Ólafsson (21. október 1908 – 20. desember 1982) var íslenskur myndhöggvari.
Árið 1949 hlaut Sigurjón önnur verðlaun í hugmyndasamkeppni um hönnun minnisvarða í Viðarlundinum í Þórshöfn í Færeyjum.
The Wiggles
thumbnail The Wiggles er Bretar-Áströlsk barnahljómsveit. Stofnuð í byggo's London á HIT Entertainment, byggo's Altrincham á Mackinnon & Saunders, byggo's Warwickshire á Ragdoll Productions, byggo's Sydney á Southern Star Entertainment og byggo's Sydney á Australian Broadcasting Corporation árið 1991.
Strandreyr
thumb|vinstri|Tvílitt afbrigði af Phalaris arundinacea í Islington College, [[Nepal]]
Strandreyr (fræðiheiti: Phalaris arundinacea) er hávaxið gras sem oft myndar þéttar breiður við ár og læki og á öðrum votlendissvæðum í heimkynnum sínum, en tegundin er útbreidd í Evrópu, Asíu, norður Afríku og Norður-Ameríku.
Lýsing
Stönglarnir geta náð 2 m hæð. Blöðin eru yfirleitt græn, en geta verið mislit. Punturinn er að 30 sm langur. Öxin eru ljósgræn, oft með dekkri rákum. Þetta er fjölært gras sem breiðist út með jarðstönglum.
Nytjar
Nokkur afbrigði eru í ræktun í görðum með tví eða þrílit blöð; stundum nefnd randagras – svo sem 'Picta', 'Castor' og 'Feesey'. Það seinna er með bleikum blæ á blöðunum. Það er þurrkþolið, en vex best í nægu vatni og jafnvel sem tjarnargróður.
Úr Plants for a Future (pfaf.org): Ætir hlutar: blöð; rót;  fræ;  stöngull.
P. arundinacea er einnig ræktað sem dýrafóður, ýmist til beitar eða í hey.
Kolefnisjöfnun
Kolefnisjöfnun er það ferli að jafna út losun koltvísýrings (CO2) eða annarra gróðurhúsalofttegunda með því að draga úr losun þessara lofttegunda annars staðar í aðfangakeðjunni. Kolefnisjöfnun er mæld í tonnum CO2. Fyrirtæki eða önnur stofnun með mengandi starfsemi getur „selt“ kolefnið sem það notar til kolefnisjöfnunarfyrirtækis sem styrkir eða tekur þátt í aðgerðum til að draga úr losun CO2.
Meðal aðferða til að draga úr losun CO2 eru að fjárfesta í endurnýjanlegum orkugjöfum, að safna og brenna metangas, aukinn orkusparnaður, endurheimt votlendis og skógrækt.
Á Íslandi hafa nokkrar opinberar stofnanir og fyrirtæki kolefnisjafnað starfsemi sína. Sem dæmi má nefna umhverfisráðuneytið sem árið 2018 kolefnisjafnaði starfsemi sína til tveggja ára með því að gróðursetja birkitré.
O Anjo Maldito
O Anjo Maldito er brasilískur sjónvarpsþáttur.
Imbrudagar
Imbrudagar eru þriggja daga föstutímabil fjórum sinnum á ári, og eru eins konar inngangur að árstíðunum fjórum. Imbrudagar eru með elstu helgisiðum kristninnar. Dæmi um þessar föstur má finna í Róm frá því snemma á 3. öld. Líkar föstur eru þekktar í gyðingdómi og tengdust í upphafi ársverkum í akuryrkju. Nafnið Imbrudagar virðist fengið úr fornenskri útgáfu af latnesku heiti þessara daga. Snemma voru þessir dagar einnig kallaðir sæludagar eða sæluvikur. Í kaþólskum sið tíðkaðist á þessum dögum að afhenda fátækum ölmusugjafir. Imbrudagar eru á þessum dögum eftir öskudegi, eftir hvítasunnudegi, eftir krossmessu (14. september) og eftir Lúcíumessu (13. desember). Imbrudagar eru þakkar- og bænadagar á tímamótum árstíðanna en einnig iðrunar- og yfirbótardagar.
Adílson Batista
Adílson Batista (fæddur 26. mars 1968) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 4 leiki með landsliðinu.
Fáni Djibútí
Fáni Djibútí er samansettur úr tveimur eins formuðum láréttum borðum í ljósbláum og grænum lit og hvítum þríhyrndum fleti til vinstri og vísar eitt horn hans til hægri inn að miðju fánans. Inni í hvíta þríhyrnda fletinum er rauð fimmarma stjarna. Litirnir tákna jörð (grænn), haf (blár) og frið (hvítur). Rauða stjarnan táknar samstöðu eða einingu.
Carlo Azeglio Ciampi
13. maí 1999 var hann kjörinn forseti lýðveldisins af ítalska þinginu (sameinuðu þingi fulltrúadeildar og öldungadeildar) og var annar sem hlotið hefur þá tvo þriðju hluta atkvæða sem til þarf í fyrstu umferð. Hinn var Francesco Cossiga sem var kosinn forseti 1985.
Dalur fornaldardýranna
thumb|right|Bob Moran Nr. 15 Dalur fornaldardýranna er unglingasaga eftir Henri Vernes.
Söguþráður
Professor Hetzel hefur af tilviljun komizt yfir skjal þar sem sagt er, að til sé gríðarstór legstaður forsögulegra risaeðla á einhverjum afstakktasta svæði Mið-Afríku. Því miður deyr prófessorinn, áður en hann fær því við komið að ferðbúa könnurleiðangur þann, sem átti að varpa ljóma á allt rannsóknarstarf hans. Lena dóttir hans fer því til Afríku í því skyni að uppfylla síðustu ósk hans, og hún hittir Bob Moran á fljótaskipinu Valabo. - Frá þeirri stundu fer að koma skriður á atburðarásina. Bob hafði farið til Afríku ti að leita upp stór veiðidýr með það fyrir augum að taka nærmyndir af þeim. En áður en því takmarki er náð, urðu á vegi hans allt aðrir og öllu hættulegri andstæðingar en ljón og tígrar. Til að hjálpa hinni fögru Lenu afgreiðir hann þegar á fljótaskipinu ókunnan bófa, sem ætlaði að koma í veg fyrir að hún næði takmarki sínu, og fleiri fylgdu í kjölfarið. Hann leggur síðan til baráttu úti í hættulegum frumskóginum, þar sem leóparðamenn vekja ógn og skelfingu með villimannlegu framferði sínu. Hann fær að komast að raun um, að meira að segja flóðhestar og bavíanar geta verið hættulegir. En jafnvel óðir manndráparar í tígrafeldum og með stálklær á höndum megna ekki að skjóta Bob vini okkar skelk í bringu. Enn einu sinni þurkar hann svitann af enninu og brettir upp ermunum.
Aðalpersónur
Bob Moran, Lena Hetzel, M'Booli, Allan Wood, Chest, Pétur Bald, Friðrik Brown-sky, Bankútúh konungur balebelanna
Sögusvið
Valabo, Sangrafljót, Mið-Afríku
Jón Bjarni Guðmundsson
Jón Bjarni Guðmundsson (12. mars 1962) er íslenskur leikari.
Gilitrutt (kvikmynd)
Gilitrutt er íslensk kvikmynd eftir Ásgeir Long og Valgarð Runólfsson. Aðalhlutverk léku Ágústa Guðmundsdóttir, Martha Ingimarsdóttir og Valgarð Runólfsson en Jónas Jónasson leikstýrði.
Gerður Kristný
thumbnail|Gerður Kristný. Gerður Kristný Guðjónsdóttir (fædd í Reykjavík 10. júní 1970) er íslenskur rithöfundur og ljóðskáld.
Gerður lauk B.A.-prófi í frönsku og almennri bókmenntafræði frá Háskóla Íslands 1992 og stundaði einnig nám í hagnýtri fjölmiðlun 1992-1993. Hún var ritstjóri Mannlífs á árunum 1998 til 2004 en hefur síðan haft ritstörf að aðalatvinnu.
Í febrúar 2011 var frumsýnt í Þjóðleikhúsinu barnaleikritið Ballið á Bessastöðum, sem byggt er á bókum Gerðar Kristnýjar, Ballinu á Bessastöðum (2007) og Prinsessunni á Bessastöðum (2009).
Gerði Kristnýju var boðið fyrir Íslands hönd á rithöfundaþingið í Iowa City haustið 2014 og dvaldi hún þar við ritstörf í 10 vikur. Einnig hefur hún sinnt störfum sínum í Bergmangårdarna á Fårö, Baltic Centre for Writers and Translators í Visby á Gotlandi og í Hawthornden-kastala á Skotlandi. Hún hefur sótt ljóða- og bókmenntahátíðir víða um heim, m.a. á Indlandi, Finnlandi, Bretlandi, í Nikaragva, Kólumbíu, Kína, Indónesíu og Bangladess.
Skriðdreki
thumb|right|[[Kanada|Kanadísk áhöfn Sherman-skriðdreka 1944. ]] Skriðdreki er brynvarið og vopnað ökutæki á skriðbeltum sem notað er í hernaði, herlöggæslu eða friðargæslu.
Agnes Joy
Agnes Joy er íslensk kvikmynd frá árinu 2019 í leikstjórn Silju Hauksdóttur. Agnes Joy var valin sem framlag Íslands til 93. Óskarsverðlaunahátíðarinnar í flokki bestu kvikmyndar á erlendu tungumáli, en var ekki tilnefnd.
Skriðdreki
Inngangur
Flestir skriðdrekar eru knúnir áfram af díselvélum og með stóra rafmagnsmótora til að snúa skotturni o.fl. Áhöfn skriðdreka eru 3 til 4 menn: foringi, skytta, hleðslumaður (nema ef sjálfhleðslubúnaður er til staðar) og ekill.
Skriðdrekar ráðast oftast á óvin með beinni árás framan frá, en þar sem snúa má skotturni 360° þá geta þeir einnig skotið til hliðar og fyrir aftan skriðdrekann. Í skriðdrekaorrustu hefur sá oftast betur sem nær að skjóta fyrsta skotinu, þ.a. að miklu skiptir að áhöfnin vinni hratt og fumlaust. Foringinn situr efst í skotturninum og reynir að finna skotmark og skipar skyttunni að skjóta á það. Ekki síður er mikilvægt að dyljast og því reynir ekillinn að aka eftir landslagi og ekur jafnvel í var á meðan hleðslumaður hleður aðalbyssuna.
Samkvæmt hefð er skriðdrekum skipt í þrjá þyngdraflokka: létta, miðlungs og þunga. Við hönnun nútímaskriðdreka er reynt að sameina kosti allra þyngdraflokka og kallast þeir þá orrustuskriðdrekar (e. main battle tanks) og geta verið allt að 65 tonn að þyngd.
Hönnun
Þrjú atriði skipta máli við hönnun skriðdreka: skotgeta, hreyfanleiki og brynvörn. Við hönnun skriðdreka er reynt að ná málamiðlun milli allra þriggja þátta, því t.d. er ekki unnt að auka skotgetu né brynvörn að öðru óbreyttu án þess að það komi niður á hreyfanleika.
Skotgeta
Allir skriðdrekar eru búnir einni aðalbyssu, sem yfirleitt hvílir á hreyfanlegum turni ofan á skriðdrekanum. Þessar byssur eru með þeim hlaupvíðustu sem notaðar eru í hernaði, aðeins fáeinar stórskotaliðs fallbyssur eru stærri. Einnig eru margir skriðdrekar búnir minni vélbyssum til að granda óbrynvörðum farartækjum og til sjálfsvarnar.
Hreyfanleiki
Þrátt fyrir mikla þyngd er skriðdreki tiltölulega lipurt farartæki og er hannaður til að aka yfir flestar gerðir landslags, en mýri og skógur eru torfær skriðdrekum. Hreyfanleiki skiðdreka nýtast best á opnum og tiltölulega sléttum svæðum, en verulega dregur úr hreyfanleika og virkni skriðdreka í borgarumhverfi.
Skriðdrekar eru mjög orkufrekir og eru því ofast flutti á vígvöll með öðrum faratækjum, t.d. lest eða flutningabíl.
Brynvörn
Brynvörn skriðdreka er gerð úr stál-, ál- og keramikplötum og hún á verka þannig að skeyti kastist af brynvörninni frá skriðdrekanum eða að hlífa áhöfn, vopnabúnaði og drifbúnaði frá sprengivirkni skeytanna og sprengibrotum. Brynvörnin er þykkust framan á skriðdrekanum og á skotturni, en þynnst að ofanverðu og aftan. Hægt er að auka virkni brynvarnar með því að halla henni eða með því að hafa hana sprengivirka, en þá springur sprengiefni í brynvörninni sem á að gera óvinaskeytið hættulaust. thumb|right|250px|[[T-72 skriðdreki þakinn plötum með sprengivirkri brynvörn]]
Torsæi
Torsæi er mikilvægur eiginleiki skriðdreka, eins og allra vígtóla, sem fæst með því að gera þá lága og hljóðláta og mála í felulitum. Reyksprengjur eru notaðar til að mynda reykvegg framan við skriðdreka til að hylja hann fyrir andstæðingi og eins er mögulegt að mynda þykkan og ógegnsæan reykjarmökk úr útblæstri með því að ýra dísilolíu í hann.
Vopnabúnaður
thumb|Hásprengifimt skriðdrekaskot. Sjá má koparhólk innan í sprengjunni, sem við sprengingu þrýstist saman og bráðnar og myndar þannig mjóan geisla af bráðnum málmi sem bræðir gat á brynvörn. thumb|Hraðfara fleyskot, þar sem greinilega má sjá fleyginn Skriðdrekaskot eru hönnuð til að granda aðallega öðrum skriðdrekum og skiptast í tvo meginflokka, hásprengifim skot og hraðfara fleygskot. Háprengifim skot eru tiltölulega hægfara og vinna á brynvörn með því að sprengja sprengihleðslu utan á koparkeilu fremst í skotinu, sem við sprenginguna þjappast saman og myndar mjóan geisla af bráðnum málmi sem bræðir gat á brynvörnina. Hraðfara fleygskot þeyta hvössum fleyg úr þungmálmi (yfirleitt úrani) á miklum hraða sem brýst í gegnum brynvörnina. Einnig eru til skot sem sameina báða eignileikana.
Til eru sérstaka skriðdrekabyssur og eldflaugabyssur sem geta grandað skiðdrekum. Mörg önnur vopn vinna á þeim, s.s. jarðsprengjur, vegsprengjur og flugskeyti, sem eiga það flest sameiginlegt að vinna á brynvörninni þar sem hún er þynnst, þ.a. ofan og neðan frá og að aftan. Slík vopn verða stöðugt fullkomnari þ.a. framtíð orrustuskriðdreka er ótrygg. Helstu veikleikar skriðdreka eru hversu þungir þeir eru og dýrir í rekstri, þörf fyrir sérþjálfað áhöfn og viðhaldslið og möguleiki að vinna á þeim með mun ódýrari og einfaldari vopnum. Ólkílegt er að hannaðir verði þyngri skriðdrekar en núverandi orrustuskriðdrekar, þ.a. þróun næstu ára miðar að því að gera þá léttari, betur brynvarða og torséðari í ratsjám (Stealth-tækni) og finna nýja orkugjafa til að knýja þá áfram.
Uppbygging
center|frame|1. Belti, 2. Fallbyssa, 3. Bretti, 4. Reyksprengjuverplar, 5. Turn, 6. Grill, 7. Stjórnturn með sjónpípu, 8. Vélbyssa samása fallbyssu, 9. Skrokkur, 10. Stafnvélbyssa
Sleitustaðir
Sleitustaðir eða Sleitu-Bjarnarstaðir (Sleitubjarnarstaðir) er bær í Kolbeinsdal í austanverðum Skagafirði, eða raunar utan við mynni dalsins þótt hann teljist til hans. Bærinn er kenndur við landnámsmanninn Sleitu-Björn Hróarsson. Þar er svolítill vísir að þorpi, nokkur íbúðarhús, bílaverkstæði, bensínstöð og sjoppa. Frá Sleitustöðum var lengi töluverð rútuútgerð og höfðu Sleitustaðamenn meðal annars sérleyfi á Siglufjarðarleið.
Sleitustaðavirkjun
Á Sleitustöðum er einkarekin virkjun í Kolku sem selur rafmagn inn á dreifikerfi RARIK. Sleitustaðavirkjun var tekin í notkun 1985. Afl virkjunarinnar er 200 kw. Eigandi hennar er einkafyrirtækið Sleitustaðavirkjun ehf.
FC Daugava
FC Daugava er lettneskt knattspyrnufélag með aðsetur í borginni Daugava. Félagið var stofnað árið 1944.
Saga
Árið 2006 keypti rússneski auðmaðurinn Igor Malishkov félagið. Hann breytti nafni félagsins í FC Daugava. Hann fór einnig að taka til í innviðum félagsins og hóf að skypuleggja byggingu að nýjum leikvangi. Malishkov réð rússan Sergei Petrenko sem þjálfara liðsins, hann hafði náð gríðalega góðum árangri sem þjálfari FC Torpedo Moskva, hann sagði þó upp störfum af fjölsylduástæðum. í júní árið 2007 var Igor Gamula ráðinn til starfa, enn hann hóf þó ekki að stýra liðinu fyrr enn í ágúst árið 2008.
19.júlí árið 200 var Daugava Stadium formlega opnaður. það sama ár báru þeir sigur úr bítum í lettnesku bikarkeppninni í fyrsta sinn í sög félagsins. 88.febrúar árið 2009 lenti félagið í fjárhagserfiðleikum og var sameinað Dinaburg og sameinuðust liðin undir nafninu Dinaburg. . uppúr því samstarfi slitnaði þó. Og Daugava var boðið af lettnseska knattspyrnusambandinu að spila í úrvalsdeild árið 2010.
Trommusett
Trommusett er safn slagverkshljóðfæra sem raðað er upp á þægilegan hátt þannig að einn hljóðfæraleikari geti leikið á þau öll samtímis.
thumb|right|Algeng uppstilling trommusetts með tveimur pákum (e. tom tom), gólfpáku (e. floor tom), bassatrommu, sneriltrommu, hi-hat og crash og ride málmgjöllum Grunntrommusett sem notuð eru í dægurtónlist samanstendur af eftirfarandi einingum:
Oftast er þó fleiri slagverkseiningum bætt við sem eru:
Ekki er óalgengt að fleiri slagverkshljóðfærum sé bætt við trommusett.
Óperudraugurinn (söngleikur frá 1986)
thumb|right|[[Pawel Podgorski sem Óperudraugurinn í uppsetningu í Varsjá 2009.]] Óperudraugurinn er söngleikur með lögum eftir Andrew Lloyd Webber og texta eftir Charles Hart með viðbótum frá Richard Stilgoe. Lloyd Webber og Stilgoe sömdu líbrettó söngleiksins saman. Söngleikurinn er byggður á skáldsögunni Le Fantôme de l'Opéra eftir Gaston Leroux frá 1909. Sagan snýst um að dularfullur grímuklæddur tónlistarsnillingur verður ástfanginn af ungri sópransöngkonu. Sögusviðið er óperuhús og leynileg bækistöð óperudraugsins undir húsinu.
Söngleikurinn var frumsýndur á West End í London 9. október 1986 og á Broadway 26. janúar 1988. Hann hlaut Olivier-verðlaunin 1986 og Tony-verðlaunin 1988 sem besti söngleikurinn. Michael Crawford og Sarah Brightman léku aðalhlutverkin í fyrstu uppsetningunni í Her Majesty's Theatre. Söngleikurinn er nú annar langlífasti söngleikur sögunnar á eftir Les Misérables og þriðja langlífasta leikrit sögunnar á eftir Músagildrunni.
Ólafur Pétursson hirðstjóri
Ólafur Pétursson var íslenskur hirðstjóri á 14. öld og bjó á Núpufelli í Eyjafirði. Ákaflega lítið er vitað um hann með vissu. Nokkrar líkur eru til að hann hafa verið bróðir "Grundar-Helgu" og því móðurbróðir Björns Jórsalafara. Að foreldrar hans hafi verið Pétur Halldórsson lögmaður á Víðimýri í Skagafirði og kona hans Ingibjörg Svarthöfðadóttir er getgáta. Sömuleiðis að Þorkell Ólafsson prestur og officialis í Reykholti hafi verið sonur hans.
Listi yfir helstu atburði í sjálfstæðissögu Íslands
Helstu atburðir í sjálfstæðissögu Íslands
Grettisbæli
thumb|Fagraskógarfjall og Grettisbæli Grettisbæli er 426 m hátt móbergsfjall, er gengur suðaustur úr Fagraskógarfjalli (684 m). Efst í fjallinu eru skörðóttir móbergstindar er standa upp úr annars snarbröttum skriðunum. Í Grettis sögu segir að Grettir Ásmundarson hafi haft aðsetur í hellisskúta í fjallinu í þrú ár, enda hafi fjallið verið mjög svo ákjósanlegt vígi til varna frá náttúrunnar hendi. Aðrar heimildir segja hann hafa dvalist þar nokkuð skemur, eða í um eitt ár. Mun Grettir hafa gengið svo frá hellismuna að lítið bæri þar á mannaferðum og síðan herjað á nágrannabyggðir um vistir og viðurværi.
Bréfabindi
thumb|200px|Bréfabindi. Bréfabindi er mappa sem er notuð til að geyma gatablöð (til dæmis skjöl og gögn) sem eru haldin inn með þvingum sem renna í gegnum götin. Þvingur eru yfirleitt með fjöðrum sem eru hringlaga í lögun. Þvingurnar eru tvær, þrjár eða fjórar og blað er gatað með gatara tveimur eða fleirum götum með 80 millimetra bili og þvingurnar þurfa því að passa í þau bil. Bréfabindi eru tiltæk í mörgum stöðluðum pappírsstærðum og rúmtökum.
Saga
Bréfabindið var fundið upp í Þýskalandi árið 1886 af Friedrich Soennecken og líka í Svíþjóð, af sænskum manni árið 1889.
Bréfabindi (hér eftir talað um sem: „möppur“) eru stundum úr plasti en einnig eru til möppur úr þykkum pappír og stáli eða öðrum málmblöndum en eru einnig til úr frumefnum, eins og til að mynda: áli. Engin takmörk eru fyrir því úr hverju möppur eru gerðar.
Framleiðsla
Hin venjulega mappa er búin til úr allt að 19 mismundandi pörtum. Áður fyrr þurfi möppugerðamaður að setja saman möppur í höndunum sem var oft tímafrekt en nú til dags eru oftast notaðar möppuvinnuvélar til þess og getur möppuverksmiðja framleitt margar möppur í takt við eftirspurn.
Almennt notagildi
Möppur má oft finna í hillum, sem eru á skrifstofum þar sem starfsmenn þurfa að geta fundið gögnin sín hratt og örugglega. Oftar en ekki eru þannig möppur merktar með miða, sem er límdur á kjöl möppunnar, og á hann er skrifað ártal eða eitthvað annað sem auðkennir þessa möppu frá annarri möppu eða öðrum möppum svo möppueigandinn viti nákvæmlega hvað er í þessari möppu þegar hann ber hana augum. Stundum er líka svæði á kili möppunnar sem ætlaður er til merkingar, til dæmis á samanbrjótannlegum pappamöppum, og þá þarf ekki miðann en á sumum möppum er líka plastræma á kili hennar þar sem möppueigandi smeygir pappírsræmu sem að er búið að merkja á tilhlýðilegan hátt og það má líka skipta miðanum út fyrir annan miða ef að eigandinn vill breyta virkni möppunnar.
Frægar möppur
Josef Fritzl notaði möppu við réttarhöldin yfir sér til að fela sig fyrir fólki. . Stærsta mappa heims var búin til í Las Vegas, Bandaríkjunum, af Impact Enterprises. Sú mappa er 113 cm á breidd x 155 cm á hæð og er í Heimsmetabók Guinness.
Möppur í dægurmenningu
Hljómsveitin Bandaríska Bedford Drive samdi lag um möppur sem heitir 3 Ring Binder Circus en í því lagi er mappan látin merkja möppu kærleikans, sem er ást tveggja einstaklinga í sambandi, tilvísun í möppur í textanum útlegst á íslensku: Þú og ég erum í þriggja þvinga möppu sirkús. .
Kolbeinsdalur
Kolbeinsdalur er dalur í austanverðum Skagafirði, næst norðan eða austan við Hjaltadal og liggur samhliða honum til austsuðausturs uns Hjaltadalur sveigir til suðurs hjá Hólum en Kolbeinsdalur beint til austurs. Þar sem þeir liggja samsíða er milli þeirra langur ás, oftast bara kallaður Ásinn. Austast er lægð milli ássins og fjallanna er heitir Hálsgróf eða Grófin og liggur akfær vegur þar yfir. Nokkru innar sveigir dalurinn aftur til suðausturs. Að austanverðu eru þverdalirnir Heljardalur og Skíðadalur, og nokkru innar svokölluð Ingjaldsskál.
Kolbeinsdalsá eða Kolka rennur um dalinn, sem sagður er kenndur við landnámsmanninn Kolbein Sigmundarson. Neðsta hluta hans á aftur á móti Sleitu-Björn Hróarsson að hafa numið og er jörðin Sleitustaðir eða Sleitu-Bjarnarstaðir, í eða neðan við mynni dalsins, kennd við hann. Jörðin Smiðsgerði þar skammt frá er einnig í byggð, en annars er dalurinn nú allur í eyði.
Innst skiptist Kolbeinsdalur í tvennt um svokallaðan Tungnahrygg, og eru dalirnir oftast kallaðir Austurdalur og Vesturdalur. Upp af hryggnum, fyrir dalsbotninum, er Tungnahryggsjökull. Á Tungnahryggnum, skammt frá jöklinum er skáli eða sæluhús, Tungnahryggsskáli, sem dreginn var á staðinn 1982, og stækkaður 1991. Hinn gamli og fjölfarni fjallvegur um Heljardalsheiði úr Svarfaðardal og í Hóla liggur að hluta um neðanverðan Kolbeinsdal.
Fornar þjóðleiðir úr Kolbeinsdal
Helstu þjóðleiðir úr Kolbeinsdal voru: Ógreiðfær jeppavegur er út dalinn að vestanverðu.
Bæir í Kolbeinsdal
Að vestanverðu í dalnum eru: Að austanverðu í dalnum eru:
Í dalnum eru rústir nokkurra selja og fornbýla. Bakki var fornbýli á milli Skriðulands og Saurbæjar, en virðist hafa verið lagt undir Skriðuland að mestu leyti.
Innan við Skíðadalsá er Nautasel. Þar eru allmiklar rústir eftir selstöðu frá Hólum í Hjaltadal.
Kolbeinsdalsafrétt
Innsti hluti Kolbeinsdals tilheyrði á fyrri öldum biskupsstólnum á Hólum, en flestar jarðir í Hólahreppi og Viðvíkursveit áttu þó rétt á afréttarlandi þar. Þegar afréttin var smöluð var henni skipt í eftirtalin svæði. Að vestanverðu í afréttinni eru: Afréttin hefur verið stækkuð í nokkrum áföngum, og hefur innstu eyðibýlunum verið bætt við hana, til og með Skriðulandi að austan, og Fjalli og hluta Unastaða að vestan.
Á eyrum Heljarár er forn grjóthlaðin rétt sem notuð var fram á 20. öld, en hún er nú skemmd af flóði í ánni.
Hákon gamli
Hákon gamli Hákonarson eða Hákon 4. (1204 - 16. desember 1263) var konungur Noregs frá 1217 til dauðadags. Á valdatíð hans lauk loks borgarastyrjöldunum sem höfðu mótað sögu Noregs í heila öld. Ennfremur komust Ísland og Grænland undir norsk yfirráð á ríkisstjórnarárum hans.
Uppruni
Hann var sonur Ingu frá Varteigi, en hún sagði hann vera óskilgetinn son Hákonar 3., sem var látinn þegar drengurinn fæddist en hafði heimsótt Varteig árið áður og þá tekið Ingu sem frillu. Eftir dauða hans mátti segja að Noregur væri í raun tvö ríki, birkibeinaríkið í Vestur-Noregi og Þrændalögum og baglaríkið við Óslófjörð og í Austur-Noregi. Hákon Hákonarson fæddist á miðju valdasvæði bagla og þegar hann var tveggja ára flúði sveit birkibeina með hann og móður hans til Þrándheims á skíðum og lenti í miklum hrakningum á leiðinni.
Konungur Noregs
thumb|left|Birkibeinar flýja með Hákon til Þrándheims. Hákon ólst svo upp í Þrándheimi undir verndarvæng Inga Bárðarsonar birkibeinakonungs, sem viðurkenndi hann sem konungsson. Ingi lést árið 1217 og þar sem hann var barnlaus stóð valið um konungsefni þá á milli Hákonar og Skúla Bárðarsonar, hálfbróður Inga konungs. Birkibeinaherinn studdi Hákon og Inga móðir hans tókst á hendur járnburð til að sanna að hann væri sonur Hákonar Sverrissonar. Úr varð að Hákon var valinn konungur en þar sem hann var aðeins þrettán ára var Skúli, sem var tæplega þrítugur, gerður að ríkisstjóra og jarli og fékk þriðjung landsins að léni.
Seinna sama ár lést baglakonungurinn Filippus Símonarson án þess að skilja eftir sig erfingja. Varð þá samkomulag um að Hákon skyldi verða konungur alls landsins. Ekki voru allir baglar þó sáttir við það og börðust áfram gegn birkibeinum. Árið 1223 var haldin ráðstefna allra helstu manna landsins, biskupa og veraldlegra höfðingja, til þess að skera úr um hver væri réttur konungur Noregs, en nokkrir gerðu tilkall til krúnunnar. Kirkjunnar menn voru eindregið á bandi Hákonar þótt hann væri óskilgetinn og varð úr að hann var úrskurðaður hinn eini rétti konungur.
Þó héldu ýmsir þeirra sem tilkall höfðu gert til krúnunnar áfram andófi allt til 1227, þegar Knútur sonur Hákonar galins samdi frið við konung og giftist Ingiríði dóttur Skúla jarls skömmu síðar. Hákon var þó ekki krýndur konungur fyrr en 29. júlí 1247.
Hákon og Skúli jarl
Framan af valdatíð Hákonar voru raunveruleg völd í höndum Skúla Bárðarsonar og hann réði yfir þriðjungi ríkisins, fyrstu árin svæðinu umhverfis Óslófjörðinn en frá 1223 hafði hann Þrændalög og átti aðalaðsetur í Niðarósi. Þegar Hákon þroskaðist tók hann smátt og smátt sjálfur völdin og það leiddi til árekstra við Skúla. Til að reyna að slá á deilurnar var ákveðið 1225 að Hákon skyldi giftast Margréti, dóttur Skúla, en það dugði ekki til.