cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nýfrjálshyggja
Íhaldsfrjálshyggja
Stundum er orðið „nýfrjálshyggja“ haft um íhaldsfrjálshyggju, sem sameinar félagslega íhaldssemi hefðbundinnar íhaldsstefnu annars vegar og einstaklingshyggju, trú á frjálsan markað og takmörkuð ríkisafskipti hins vegar. Meðal fulltrúa íhaldsfrjálshyggju í stjórnmálum má nefna Ronald Reagan og Margréti Thatcher. Íhaldsfrjálshyggja sótti meðal annars innblástur til Chicago-hagfræðinganna og austurrísku hagfræðinganna og fékk byr undir báða vængi í valdatíð Reagans og Thatcher. Vegna endurnýjaðra áhrifa frjálshyggjunnar í Bandaríkjunum og Bretlandi á þessum tíma var þetta afbrigði frjálshyggju stundum nefnt nýfrjálshyggja.
Thomas Jefferson-minnisvarðinn
Minnisvarðinn samanstendur af byggingu í rómverskum stíl og styttu úr bronsi af Jefferson sjálfum. Byggingin var hönnuð af arkitektúrnum John Russell Pope og byggður af byggingarverktaka frá Fíladelfíu, John McShain. Bygging minnisvarðans hófst árið 1939 og stóð til ársins 1943. Styttuni af Jefferson var svo bætt við árið 1947. Árið 2007 komst minnisvarðinn í 4. sæti á lista yfir uppáhalds arkitektúr Bandaríkjanna sem settur var saman af Stofnun bandarískra arkitekta.
Nýfrjálshyggja
Lágríkisfrjálshyggja
Lágríkisfrjálshyggja hefur einnig verið nefnd nýfrjálshyggja en aðaláhersla lágríkisfrjálshyggjunnar er á eignarrétt, frjálsan markað og eins lítil ríkisafskipti og mögulegt er. Hún er á hinn bóginn ekki (endilega) innblásin af félagslegri íhaldssemi íhaldsstefnunnar. Meðal þeirra sem haldið hafa fram lágríkisfrjálshyggju má nefna bandaríska heimspekinginn Robert Nozick sem varði slíka kenningu í riti sínu Stjórnleysi, ríki og staðleysa (e. Anarchy, State and Utopia). Áherslur lágríkisfrjálshyggjunnar höfðu ekki verið áberandi í ritum frjálshyggjuhugsuða á 18. og 19. öld, svo sem Adams Smith og Johns Stuarts Mill og því þótti andstæðingum lágríkisfrjálshyggjunnar, sem margir hverjir sóttu einnig innlástur til klassískrar frjálshyggju, við hæfi að nefna hana nýfrjálshyggju.
Wuxi
Borg vaxtar
alt=Wuxi IFS („Fjármálatorg Wuxi“) sem opnaði 2014, er 339 metra hár, 68 hæða skýjakljúfur, í Liangxi hverfi Wuxi.|right|thumb|„Fjármálatorg Wuxi“ (Wuxi IFS) sem opnaði 2014, er 339 metra hár, 68 hæða skýjakljúfur, í Liangxi hverfi Wuxi.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
Leikreynsla: • Annas prestur. Súperstar Frumsýnt á Stóra sviði Borgarleikhússins 14. júli 1995 Leiksjórn:Páll Baldvin Baldvinsson
• Sörensen rakari. Kardemommubærinn Frumsýnt á Stóra sviðinu 21.október 1995 Leikstjórn: Kolbrún Halldórsdóttir
• Ýmis hlutverk. Don Juan Frumsýnt á Stóra sviðinu 26. desember 1995 Leikstjórn: Rimas Tuminas
• Ýmis hlutverk. Hamingjuránið Frumsýnt á Smíðaverkstæðinu 4.mai 1996 Leikstjórn: Kolbrún Halldórsdóttir
Wuxi
Borg vaxtar
Á kínverskan mælikvarða er Wuxi borg hagsældar. Hún er svæðisbundin viðskiptamiðstöð með öflugum fyrirtækjum í viðskiptum, ekki síst sterkum einkafyrirtækjum. Áhersla er á fjölbreytt atvinnulíf með uppbyggingu stórra iðnaðargarða sem eru helgaðir nýjum atvinnugreinum.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Litli Kláus. Litli Kláus og Stóri Kláus Frumsýnt á Stóra sviðinu 23. janúar 1997 Leikstjórn: Ásdís þórhallsdóttir
Wuxi
Borg vaxtar
Í matsrannsókn á samkeppnishæfni 291 borga Kína árið 2021 var Wuxi talin meðal þeirra 10 efstu.
Sterk vísbending um efnahagslega velferð er landsframleiðsla á mann. Þar var Wuxi borg árið 2021 efst allra stórra og meðalstórra kínverskra borga. Efnahagur borgarinnar blómstrar með fjölbreyttu atvinnulífi og alþjóðlegum fjárfestingum. Meiri hagsæld þýðir komu erlendra verslunar- og smásölufyrirtækja, á borð við IKEA, Bailian, Apple, svo nokkuð sé nefnt.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Ranúr. Meiri gauragangur Frumsýnt á Stóra sviðinu 11.febrúar 1998 Leikstjórn: þórhallur Sigurðsson
Nýfrjálshyggja
Lágríkisfrjálshyggja
Nokkrir hinna róttækustu lágríkissinna hafna jafnvel lágríkinu, til dæmis David Friedman og Murray Rothbard, sem telja, að leysa megi öll mál á frjálsum markaði. Slíkir lágríkissinnar eru oft taldir stjórnleysingjar.
Wuxi
Hefðbundin framleiðsla
Auk hefðbundinna viðskipta með hrísgrjón og bómullar- og silkiframleiðslu voru aðrar mikilvægar atvinnugreinar borgarinnar framan af hveitimölun, hrísgrjóna- og olíuvinnsla. Frá fimmta áratug síðustu aldar hefur iðnþróun verið hröð. Textíl- og matvælaiðnaðurinn hefur stækkað og færður til nútímahorfs. Borgin er orðin svæðisbundin miðstöð verkfræðiiðnaðar, sérstaklega fyrir vélasmíði auk framleiðslu rafbúnaðar, framleiðslu reiðhjóla- og hemla; kapla og textílvéla af ýmsum toga. Í seinni tíð hefur framleiðsla lyfja og ýmissa efna orðið æ mikilvægari.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Þjónn. Tveir tvöfaldir Frumsýnt á Stóra sviðinu 13.nóvember 1998 Leikstjórn: Þór Tulinius
Wuxi
Ferðaþjónusta
alt=Vatnaborgin Wuxi er mikil ferðamannaborg.|right|thumb|Vatnaborgin Wuxi er mikil ferðamannaborg.
Ferðaþjónusta í borginni er sífellt mikilvægari. Umhverfi Wuxi inniheldur marga þekkta og vel varðveitta staði,borgargarða og sögulega staði. Tai-vatn er eitt helsta aðdráttarafl ferðaþjónustu borgarinnar. Alþjóðlegar hótelkeðjur hafa keppst við að reisa glæsihótel til að anna aukinni eftirspurn: Marriott, Kempinski, Radisson Blu, Sheraton, o.s.frv.
Nýjar atvinnugreinar
Sterk áhersla er hjá borgaryfirvöldum að gera atvinnulífið enn fjölbreyttara með meiri þátttöku alþjóðlegra fyrirtækja. Áherslan er á ýmiskonar líftækni, öreindatækni, upplýsingatækni og gagnavinnslu, flug- og samgöngutækni, grænar raforkulausnir á borð við efnarafala fyrir vetnisframleiðslu, sem og iðnhönnun og aðrar skapandi greinar.
Til að ýta undir stafræna umbreytingu hefur borgin hvatt til framþróunar iðnaðar byggðum á „Interneti hlutanna“ (IoT), ekki síst á sviði heilbrigðistækni. Sama gildir um stafræna tækni í margskonar iðnframleiðslu. Vöxtur á þessu sviði hefur verið gríðarlegur í borginni á undanförnum árum. Borgin þykir fremst allra kínverskra borga á héraðsstigi hvað varðar þróun stafræns hagkerfis.
Atvinnuþróunarsvæði
alt=Í „Nýhverfi Wuxi“ er „Þjóðarhugbúnaðargarðurinn“ sem er iðngarður og nýsköpunarsetur fyrir upplýsingatækni.|right|thumb|Í „Nýhverfi Wuxi“ (Xinwu hverfi) er „Þjóðarhugbúnaðargarðurinn“ sem er iðngarður og nýsköpunarsetur fyrir upplýsingatækni.
Til að styðja við þessa framþróun hafa nýjar atvinnugreinar verið vistaðar í sérstökum iðngörðum og fríverslunarsvæðum sem bjóða upp á klasastarfssemi ásamt nýsköpunar- og frumkvöðlasetur í viðkomandi atvinnugrein. Alls eru sex slíkir iðngarðar og atvinnuþróunarsvæði í borginni. Árið 1992 var stofnað svokallað „Nýhverfi Wuxi“ (WND) nú nefnt Xinwu hverfi, sem nær yfir svæði sem er 220 ferkílómetrar. Þar er Wuxi hátæknþróunarsvæðið, Flugiðnaðargarður Wuxi, og „Þjóðarhugbúnaðargarðurinn“, svo nokkuð sé nefnt.
Sem dæmi þá eru þar um 1.000 hugbúnaðar- og útvistunarfyrirtæk á sviði upplýsingatækni, þar á meðal nokkur af stærstu fyrirtækjum heims, eins og Microsoft, Intel, Oracle, IBM, NTT data, Fujitsu, Pactera, ChinaSoft International og Unissoft. Á Jiangyin hátæknisvæðinu sem stofnað var árið 1992, eru leiðandi atvinnugreinar á borð við framleiðslu nýrra málmefniþa, háþróaðs samskiptabúnaðar, og líftæknilyfja.
Önnur dæmi um iðngarða eða sérstök atvinnuvaxtarsvæði eru: Xishan efnahags- og tækniþróunarsvæðið; Wuxi Liyuan efnahagsþróunarsvæðið; „Wuxi landslagsborgin“ (þar sem eru meðal annars: „Stafrænir iðnaðargarðar Wuxi“ og „Ferðaþjónustugarður Wuxi við Tai vatn“); og „Jiangsu Jiangyin Lingang efnahagsþróunarsvæðið“.
Samgöngur
alt=Jiangyin Jangtse brúin er 1.385 metra hengibrú yfir Jangtse fljót í Wuxi borg. Hún tengir sýsluborgina Jiangyin sunnan árinnar við Jingjiang undirborg Taizhou, í norðri. Um brúna liggur G2 Peking-Sjanghæ hraðbrautin.|right|thumb|Jiangyin Jangtse hengibrúin er 1.385 metra löng yfir Jangtse fljót í Wuxi borg. Um brúna liggur G2 Peking-Sjanghæ hraðbrautin.
alt=Aðallestarstöð Wuxi er umfangsmikil flutningamiðstöð sem samþættir háhraðalestir, neðanjarðarlestir og strætisvagna.|right|thumb|Aðallestarstöð Wuxi er umfangsmikil flutningamiðstöð sem samþættir [[Háhraðalest|háhraðalestir, neðanjarðarlestir og strætisvagna. ]]
alt=Sjanghæ-Nanjing háhraðalestin fer á 300 km/klst. milli borganna með viðkomu í Wixi.|right|thumb|Sjanghæ-Nanjing háhraðalestin fer á 300 km/klst. milli borganna með viðkomu í Wuxi.
alt=Lestarlína eitt í nýlegu borgarlestarkerfi Wuxi. Til viðbótar við núverandi fjórar lestarlínur eru áform um mun fleiri.|right|thumb|„Lestarlína eitt“ í nýlegu borgarlestarkerfi Wuxi. Til viðbótar við núverandi fjórar lestarlínur eru áform um mun fleiri.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Ýmis hlutverk. Sjálfstætt fólk / Bjartur-Landnámsmaður Íslands Frumsýnt á Stóra sviðinu 21.mars 1998 Leikstjórn: Kjartan Ragnarsson
Wuxi
Samgöngur
alt=Núverandi leiðarkerfi borgarlesta Wuxi.|right|thumb|Leiðarkerfi borgarlesta Wuxi.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Gvendur. Sjálfstætt fólk / Ásta Sóllilja-Lífsblómið Frumsýnt á Stóra sviðinu 21.mars 1998 Leikstjórn: Kjartan Ragnarsson
Wuxi
Samgöngur
alt=Sunan Shuofang alþjóðaflugvöllurinn í Xinwu hverfi Wuxi. Um hann fóru 8 milljónir farþega 2019.|right|thumb|Sunan Shuofang alþjóðaflugvöllur í Xinwu hverfi Wuxi. Um hann fóru 8 milljónir farþega 2019.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Ýmis hlutverk. Rent Frumsýnt í Loftkastalanum 14. mai 1999 Leikstjórn:Baltasar Kormákur
Wuxi
Samgöngur
[[Mynd:2014 无锡 从红星桥上向北看开源大桥向西看梁韵大桥.jpg|alt=Skip og bátar á Jangtse- fljóti.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Ýmis hlutverk. Krítarhringurinn í Kákasus Frumsýnt á Stóra sviðinu 18.nóvember 1999 Leikstjórn: Stefan Metz
Wuxi
Samgöngur
Sem samgöngumiðstöð er Wuxi vel staðsett. Frá fornu hefur þjóðbraut milli Sjanghæ -Nanjing legið um borgina. Í aldir hafa farþegar og vörur farið um vatnaleiðir Peking-Hangzhou hluta Miklaskurðar í borgarlandinu. Síðar voru ýmsir þjóðvegir byggðir, sem stuðluðu enn frekar að flutningum. Í þéttbýli gömlu vatnaborgarinnar var fyllt upp í skurði og árfarvegi til vegagerðar, sem útskýrir ýmsa krókótta vegi nútímans.
Nýfrjálshyggja
Tenglar
Liberalismus
Wuxi
Samgöngur
Í dag liggja margar hraðbrautir, þjóðvegir og háhraðalestir um Wuxi. Samgöngukerfið byggir á aðgengi að alþjóðaflugvöllum, höfnum og neðanjarðarlestum. Sú undirstaða gerir Wuxi að velmegandi svæðisbundinni borg.
Vegakerfið
Alls liggja 9 þjóðar- og héraðshraðbrautir í gegnum Wuxi. Meðal þeirra eru: # G2 Peking-Sjanghæ þjóðarhraðbrautin; #G42 Sjanghæ-Nanjing þjóðarhraðbrautin; sem opnaði árið 1996 og tengir Wuxi við borgirnar Sjanghæ, Suzhou, Changzhou, Zhenjiang og aðrar borgir Jiangsu héraðs; og #G42 Changshu-Hefei þjóðarhraðbrautin;
Meðal þjóðvega er #312 þjóðbrautin sem tengir Sjanghæ við mið- og norðvestur Kína; og #104 þjóðbrautin sem liggur alla leið frá Peking suður til Fuzhou.
Nýjasta risaframkvæmdin á sviði vegasamgangna er gerð lengstu neðansjávarganga Kína (10,79 kílómetrar) undir Tai-vatn sem hluti af Suzhou-Wuxi-Changzhou suðurhraðbrautinni. Göngin opnuðu í árslok 2021.
Að auki eru ýmsar aðrar þjóðarhraðbrautir, þjóðbrautir, héraðshraðbrautir og vegir.
Járnbrautir
Wuxi-svæðið er vel tengt með járnbrautum. Meðal þeirra eru: Sjanghæ–Nanjing háhraðalestin tengir Wuxi við Nanjing, Sjanghæ og Suzhou; Peking–Sjanghæ háhraðalestin stoppar einnig í borginni; Nanjing-Hangzhou háhraðalestin fyrir farþega; og Xinyi–Changxing-lestin um borgina.
Borgarlestir
Borgarlestarkerfi Wuxi sem hóf starfsemi árið 2014, hefur verið mikilli uppbyggingu. Í dag eru reknar fjórar lestarlínur sem ná alls til 115 kílómetra. Þær mynda krosslaga lestarnet sem liggur austur-vestur og norður-suður. Á næstu áratugum á að bæta við nýjum 200 kílómetra lestarlínum í neðanjarðarlestarkerfi borgarinnar.
Strætisvagnar
Innan Wuxi byggja almenningssamgöngur á strætisvögnum, neðanjarðarlestum, leigubílum og almenningshjólum. Meginstrætisvagnastöð borgarinnar er við aðallestarstöð Wuxi. Þar tengjast strætisvagnar, neðanjarðarlestir og háhraðalestir á einum stað.
Í borginni þjóna meira en 3.000 rútur yfir 200 strætisvagnalínum. Fargjaldið er tveir júan fyrir ferð með loftkælingu og einn júan fyrir sæti án loftkælingar.
Vatnaflutningar
Vöru- og fólksflutningar á skipgengum vatnaleiðum í Wuxi hafa staðið í aldir á Peking-Hangzhou hluta Miklaskurðar, um Wushen skurðinn og á Tai vatni. Árið 2013 var áætlað að vatnaleiðir borgarinnar séu alls 1.578 kílómetrar. Siglt er allar árstíðir.
Wuxi höfnin er hafnarsamlag tveggja hafna fyrir vöruflutninga og farþegaferjur: Jiangyin-höfn, sem er fjórða stærsta á Jangtse-fjóti, um 38 kílómetra frá miðborginni; og Innri höfn Wuxi sem nær til Huishan og Xishan hafnarsvæðanna.
Alþjóðaflugvöllur
Í tveimur farþegamiðstöðvum er boðið upp á beint flug til Peking, Guangzhou, Shenzhen, Chengdu, Chongqing, Kunming, Lijiang, Hong Kong, Makaó, Taípei, Bangkok, Osaka, Tókýó og Singapúr, svo nokkuð sé nefnt.
Tengt efni
alt=Wuxi-óperan, aldargamalt óperuform Xiju, er enn vinsæl. Þar leika karlar bæði kyn í dreifbýlissögum siðferðisátaka og gráðugra húsráðenda. Reynt er að höfða til yngri kynslóða.|right|thumb|Wuxi-óperan, aldargamalt óperuform Xiju, er enn vinsæl. Þar leika karlar bæði kyn í dreifbýlissögum siðferðisátaka og gráðugra húsráðenda.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Jón Kvistur. Draumur á Jónsmessunótt Frumsýnt á Stóra sviðinu 20. apríl 2000 Leikstjóri: Baltasar Kormákur
• Hermann. Skáldanótt Frumsýnt á Stóra sviðinu 10. nóvember 2000 Leikstjóri: Benedikt Erlingsson
• Úlfar. Barbara og Úlfar - Píslarsagan Litla sviðið 2001 Spunninn trúðleikur
• Máni. Sól og Máni Frumsýnt á Stóra sviðinu 11. janúar 2003 Leikstjóri: Hilmar Jónsson
• Matti. Puntila og Matti Frumsýnt á Stóra sviðinu 2003 Leikstjóri: Guðjón Pedersen
• Tommi. Lína Langsokkur Frumsýnt á stóra sviðinu 2003 Leikstjóri: María Reyndal
• Marta Smart. Chicago Frumsýnt á stóra sviðinu 2004 Leikstjóri: þórhildur þorleifsdóttir
• Sansjó Pansa. Don Kíkóti Frumsýnt á stóra sviðinu 2004 Leikstjóri: Guðjón Pedersen
• Hamlet. Hamlet Superstore Frumsýnt á stóra sviðinu 2004 Leikstjóri: Bergur þór Ingólfsson
• Ýmis hlutverk. Terrorismi Frumsýnt á nýja sviðinu 2005 Leikstjóri: Stefán Jónsson
• Adolf Hitler. Mein Kampf Frumsýnt á nýja sviðinu 2006 Leikstjóri: Hafliði Arngrímsson
• Bubbi. Viltu finna milljón? Frumsýnt á nýja sviðinu 2006 Leikstjóri: Þór Túliníus
• Ýmis hlutverk. Ófagra veröld Frumsýnt á stóra sviðinu 2006 Leikstjóri: Benedikt Erlingsson
Alnus orientalis
Alnus orientalis er elritegund sem var lýst af Joseph Decaisne. Engar undirtegundir eru skráðar.
Bergur Þór Ingólfsson
Tenglar
• Tarzan. Grettir Frumsýnt á stóra sviðinu 2007 Leikstjóri: Rúnar Freyr Gíslason
• Auk þess leikið í sjónvarpsmyndum, kvikmyndum, áramótaskaupum, útvarpsleikhúsi og auglýsingum. • Stelpurnar Ýmis hlutverk • Venni Páer Kolli • Njálssaga Kolskeggur • No Such Thing Smyglari • Lifandi • Silfur • Áramótaskaupið 1995 • Áramótaskaupið 1996 • Áramótaskaupið 1999 -->
Extremadúra
Extremadúra (spænska: Extremadura) er sjálfstjórnarsvæði á Spáni. Það skiptist í héruðin Cáceres-hérað og Badajoz-hérað. Heitið er leitt af Extrema Duris, extrema vegna þess að það var endimörk hins kristna heims þegar Arabar byggðu Spán og Durius (Duero) var heitið á ánni sem þar er.
John Cothran, Jr.
Jonathan „John“ Cothran, Jr. (f. 1947) er bandarískur leikari.
Heimsferðir
Á meðal áfangastaða sem Heimsferðir hafa skipulagt ferðir til má nefna Montreal, Kúba, Barbados, Kanaríeyjar, Tenerife, Barcelona, Stuttgart, París, Prag, Búdapest, Kraká, Króatía, Róm, Sikiley, Rhodos, Costa del Sol, Fuerteventura, Benidorm og Mallorca.
Síðujökull
thumb|Síðujökull séð úr lofti Síðujökull er skriðjökull sem gengur niður úr suðvesturhorni Vatnajökuls innan Vatnajökulsþjóðgarðs.
Framkvæmdarvald
Framkvæmdavald er einn af öngum þrískiptingu ríkisvalds, ásamt löggjafarvaldi og dómsvaldi. Handhafar framkvæmdavalds sjá um að fræmkvæma þá stefnu sem sett er af löggjafarvaldi og úrskurðað um af dómsvaldi.
Á Íslandi er forseti Íslands æðsti handhafi framkvæmdavaldsins, eins og segir til um í Stjórnarskrá Lýðveldisins Íslands. Hann framselur valdið forsætisráðherra sem svo deilir því niður á aðra ráðherra. Flest allar stofnanir ríkisins tilheyra framkvæmdavaldi, t.d. lögregla, Fiskistofa, Félagsmálaráðuneyti, sýslumannsembætti og Seðlabanki Íslands.
Innan framkvæmdavalds er þó nokkur skörun við löggjafar- og dómsvald, t.d. með setningu reglugerða og úrskurðum deilumála. Er litið á það sem eðlilegan hlut þar sem löggjafarvaldið setur reglur um hvenær megi setja reglugerðir og flest öllum úrskurðum er hægt að vísa til dómstóla.
Kunsthistorisches Museum
Safnið hýsir meðal annars verk eftir Caravaggio, Jan van Eyck, Albrecht Dürer, Peter Paul Rubens, Rembrandt van Rijn, Diego Velázquez og Pieter Brueghel eldri. Auk þess eru þar söfn fornminja frá Egyptalandi hinu forna, Grikklandi hinu forna og Rómaveldi.
Ljósbogi
Ljósbogi eða rafbogi er rafgas, sem myndast í lofti milli tveggja rafskauta, þegar rafspennan er nægjanlega há til þes að loftið milli skautanna verður leiðandi. Þá flytjast jónir milli skautanna og loftið hitnar það mikið að það lýsir. Ljósbogi er m.a. notaður við rafsuðu, en var einnig áður notaður við sendingu loftskeyta.
Félag eldri borgara Eyrarbakka
Félag eldri borgara Eyrarbakka er innan Landssambands eldri borgara
Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu
Úrúgvæska karlalandsliðið í knattspyrnu (spænska: Selección de fútbol de Uruguay) er landslið Úrúgvæ í knattspyrnu. Því er stjórnað af úrúgvæska knattspyrnusambandinu. Þeir eru gjarnan kallaðir la Celeste (Það himinbláa). Liðið hefur unnið Suður-Ameríkubikarinn Copa América alls 15 sinnum, meira en nokkurt annað lið, síðast árið 2011. Það hefur tvisvar sinnum orðið heimsmeistari, meðal annars á fyrsta Heimsmeistaramótinu sem haldið var HM 1930 þar sem það var gestgjafi. Úrúgvæ tókst að sigra nágranna sína í Argentínu 4–2 í úrslitaleiknum. Það vann seinni titilinn árið 1950 með því að sigra Brasilíu í úrslitaleiknum 2–1. Úrúgvæ hefur einnig unnið tvö ólympíugull þ.e árið 1924 og 1928.
Árangur þeirra þykir merkilegur í ljósi smæðar landsins en íbúar Úrúgvæ eru einungis 3,4 milljónir. Þekktir knattspyrnukappar koma frá Úrúgvæ, nægir þar að nefna Diego Forlán, Diego Godin, Luis Suárez og Edinson Cavani.
thumb|[[Diego Forlán Rekur knöttinn áfram, hann á 112 landsleiki á árunum 2002-2014 á bakinu og reyndist liðinu gríðarlega dýrmætur.]]
Merkúr (reikistjarna)
Merkúr, einnig nefndur Merkúríus, er minnsta reikistjarnan í sólkerfinu og sú innsta af innri reikistjörnunum. Hún er aðeins 87,97 jarðdaga að ganga umhverfis sólina. Hornbil hennar miðað við sól er aldrei stærra en 28˚. Vegna nálægðar við sólina sést hún frá jörð aðeins í rökkrinu á morgnana og kvöldin, rétt fyrir sólarupprás og rétt eftir sólsetur. Á þeim tíma birtist hún stundum sem björt stjarna, en er mun ógreinilegri en Venus. Frá jörðu sjást kvartilaskipti á Merkúr, líkt og á Venus og Tunglinu, og sólbundinn umferðartími hennar er um 116 dagar.
Hún er nefnd eftir rómverska guðinum Merkúr. Fyrir 5. öld f.Kr. héldu Grikkir að hún væri tvær stjörnur, þar sem þeir höfðu ekki gert sér grein fyrir því að hún birtist sitt hvoru megin við sólina með svo stuttu millibili. Sú sem menn sáu á kvöldhimninum var kölluð Hermes en Apollon, eftir sólguðinum, þegar hún birtist á morgnana. Pýþagóras er talinn sá fyrsti sem benti á að þetta væri einn og sami hnötturinn. Þvergöngur Merkúrs eru tiltölulega algengar, eða 13 til 14 á hverri öld.
Snúningur Merkúrs er einstakur í sólkerfinu því hann er bundinn sólinni í 3:2 brautarhermu þannig að miðað við fastastjörnur snýst hann nákvæmlega þrisvar um möndul sinn á hverjum tveimur hringferðum um sólina. Út frá viðmiðunarkerfi á sólinni sem fylgir reikistjörnunni virðist hún aðeins snúast einu sinni um möndul sinn í hverri hringferð. Athugandi á yfirborði Merkúrs myndi því upplifa einn sólarhring á tveimur árum.
Möndulhalli Merkúrs er sá minnsti sem þekkist í sólkerfinu, eða um 1⁄30 af gráðu. Hringskekkja hans er sú mesta sem þekkist: Í sólnánd er fjarlægð hans frá sólu aðeins 2/3 af fjarlægðinni í sólfirð. Yfirborð Merkúrs virðist þakið gígum, sem minnir á yfirborð Tunglsins og bendir til þess að hann hafi verið jarðfræðilega óvirkur í milljarða ára. Þar sem nær ekkert andrúmsloft er á Merkúr til að geyma hita eru hitasveiflur við yfirborðið þær mestu sem þekkjast í sólkerfinu, frá 100K (-173°C) á nóttunni að 700K (727°C) á daginn við miðbaug. Pólsvæðin hafa stöðugt hitastig undir 180K (-93°C). Engin fylgihnöttur hefur fundist á braut um Merkúr.
Tvö geimför hafa flogið til Merkúrs: Mariner 10 flaug framhjá reikistjörnunni árin 1974 og 1975 og MESSENGER, sem var sendur á loft árið 2004, gekk yfir 4.000 sinnum umhverfis hana á fjórum árum þar til eldsneytið var uppurið og geimfarið hrapaði niður á yfirborð Merkúrs 30. apríl 2015. Áætlað er að geimfarið BepiColombo komi til Merkúrs árið 2025.
Takmarkað mengi
Takmarkað mengi er mengi, sem er takmarkað í einhverjum skilningi. Talnamengi er takmarkað ef að það er bæði takmarkað að ofan og takmarkað að neðan.
Merkúr (reikistjarna)
Einkenni
Merkúr er ein fjögurra jarðstjarna í sólkerfinu og er úr bergi líkt og jörðin. Hann er minnsta reikistjarna sólkerfisins. Radíus hans við miðbaug er 2.339,7 km. Merkúr er minni en stærstu fylgihnettirnir í sólkerfinu: Ganýmedes og Títan, en með meiri massa. Merkúr er um það bil 70% málmar og 30% sílíköt.
Takmarkað mengi
Talnamengi S er takmarkað að ofan ef til er tala k, þ.a. k ≥ x fyrir öll x stök í S. Slík tala k nefnist yfirtala mengisins S.
Merkúr (reikistjarna)
Innri gerð
Merkúr virðist hafa jarðskorpu úr sílikati og möttul utan um fast ytra kjarnalag úr járnsúlfíði, innri bráðinn kjarna og harðan innsta kjarna. Þéttni stjörnunnar er sú önnur mesta í sólkerfinu, eða 5,427 g/cm3, sem er aðeins minna en þéttni Jarðarinnar: 5,515 g/cm3. Ef áhrif þyngdarþéttingar væru tekin af báðum reikistjörnunum, yrðu efnin sem Merkúr er gerður úr þéttari en efni Jarðarinnar, með 5,3 g/cm3 óþjappaða þéttni á móti 4,4 g/cm3 á Jörðinni. Hægt er að nota þéttni Merkúrs til að reikna út innri gerð hans. Þótt mikil þéttni Jarðarinnar stafi að töluverðu leyti af þyngdarafli, sérstaklega við kjarnann, er Merkúr miklu minni og innri lög hans ekki eins samþjöppuð. Þess vegna hlýtur kjarninn að vera stór og járnríkur, til að skapa svona mikla þéttni.
Áætlað er að radíus kjarna Merkúrs sé 2.020±30 km miðað við líkön sem eru í samræmi við hverfitregðu hans. Þar af leiðir að kjarni Merkúrs er um 57% af ummáli hans. Þetta hlutfall er aðeins 17% á Jörðinni. Rannsókn frá 2007 bendir til þess að Merkúr hafi bráðinn kjarna. Umhverfis kjarnann er 500-700 km möttull úr sílíkötum. Samkvæmt gögnum frá Mariner 10 og athugunum frá Jörðinni er jarðskorpa Merkúrs talin vera 35 km á þykkt. Það gæti samt verið ofáætlað og skorpan gæti verið 26±11 km á þykkt byggt á flotajafnvægi stinnhvolfs. Eitt af einkennum yfirborðs Merkúrs eru margir mjóir hryggir sem eru allt að nokkur hundruð kílómetrar á lengd. Talið er að þeir hafi myndast þegar kjarni og möttull reikistjörnunnar kólnuðu og drógust saman eftir að jarðskorpan hafði myndast.
Takmarkað mengi
Talnamengi S er takmarkað að neðan ef til er tala k, þ.a. k ≤ x fyrir öll x stök í S. Slík tala k nefnist undirtala mengisins S
Merkúr (reikistjarna)
Innri gerð
Kjarni Merkúrs hefur meira járninnihald en í nokkurri annarri reikistjörnu sólkerfisins. Nokkrar kenningar hafa verið settar fram til að skýra það. Sú sem er almennast viðurkennd gengur út á að Merkúr hafi upphaflega haft svipað hlutfall milli málma og sílikata og kondrítloftsteinar, sem er talið einkenna berg í sólkerfinu, og massa sem var 2,25 sinnum meiri en núverandi massi. Snemma í sögu sólkerfisins gæti Merkúr hafa orðið fyrir árekstri frá plánetuvísi með 1/6 af massa Merkúrs og nokkur þúsund kílómetrar í þvermál. Áreksturinn hefði valdið því að mest af jarðskorpunni og möttlinum sem fyrir var hefði sópast burt, en skilið eftir hlutfallslega stóran kjarna. Svipað ferli hefur verið notað til að skýra myndun Tunglsins.
Takmarkað mengi
Mengi í firðrúmi er takmarkað ef þvermál mengisins er endanlegt, sem má orða þannig að hlutmengi S firðrúmsins er takmarkað ef unnt er að finna kúlu B, með endanlegan geisla r, sem inniheldur S.
Merkúr (reikistjarna)
Innri gerð
Merkúr gæti líka hafa myndast í sólkerfisþokunni áður en orkuútstreymi sólarinnar varð stöðugt. Upphaflega hefði hann þá haft tvöfalt meiri massa, en þegar frumstjarnan minnkaði hefur hitinn við Merkúr verið milli 2.500 og 3.500K, og hugsanlega allt að 10.000K. Mikið af yfirborðsbergi Merkúrs hefði gufað upp við slíkan hita og myndað andrúmsloft úr „berggufu“ sem sólvindur hefði sópað burt.
Þriðja tilgátan gengur út á að sólkerfisþokan hafi skapað viðnám við eindirnar sem hlóðust saman í Merkúr, þannig að léttari eindir töpuðust úr aðsópsefninu og urðu ekki hluti af reikistjörnunni. Hver tilgáta gerir ráð fyrir ólíkri samsetningu jarðskorpunnar, og tveir könnunarleiðangrar hafa rannsakað það. MESSENGER fann meira kalín og brennistein en ætlað var, sem bendir til þess að árekstrartilgátan og uppgufunartilgátan standist ekki, því þessi efni hefðu rokið burt vegna hitans. BepiColombo, sem kemur til Merkúrs árið 2025, mun gera athuganir til að prófa þessar tilgátur. Hingað til virðast athuganir styðja þriðju tilgátuna, en frekari greininga er þörf.
Andrúmsloft
Á Merkúr eru leifar af andrúmslofti en það er afar þunnt. Gasfrumeinindirnar í andrúmsloftinu rekast oftar á yfirborð reikistjörnunnar en þær rekast hver á aðra. Reikistjarnan er því talin vera súrefnislaus. Andrúmsloftið er að mestu úr súrefni, vetni, helíum og natríum.
Vegna lítils þyngdarafls tapast andrúmsloftið út í geiminn en nokkur ferli vinna á móti:
Íkornar
Íkornar eru allar tegundir innan ættarinnar Sciuridae sem eru lítil og meðalstór nagdýr. Meðal íkornategunda eru trjá- og jarðíkornar (Sciurinae) og flugíkornar, múrmeldýr og sléttuhundar.
left|thumb|Íkorni teygir sig eftir fóðri og getur snúið afturlöpp þannig ða hann geti klifrað niður með höfuðið fyrst. Íkornar eru vanalega lítil dýr allt frá afrískum dvergíkorna sem er 7-10 sm að lengd og aðeins 10 g yfir í múrmeldýr í Alpafjöllum sem verður 53-73 sm og 5 - 8 kg. Þeir eru vanalega mjóslegnir með loðið skott og stór augu og feldur þeirra er oftast mjúkur með silkiáferð. Oftast eru afturfætur lengri en framfætur og það eru fjórar eða fimm tær á hverri loppu. Íkornar hafa gott jafnvægisskyn sem kemur sér vel þegar klifrað er í trjám.
Algengasta íkornategund í Evrópu er rauðíkorni (Sciurus vulgaris) og sést hann oft safna hnetum á haustin því hann leggst ekki í dvala á veturna. Á Bretlandseyjum hefur rauðíkornum fækkað undanfarið en gráíkornum (Sciurus carolinensis) fjölgað. Gráíkornar leggjast ekki í dvala og eru virkir allt árið. Þeir helga sér óðöl og ræðst stærð af fæðuframboði.
Fimmta ráðuneyti Ólafs Thors
Fimmta ráðuneyti Ólafs Thors (stundum kallað Viðreisnarstjórnin) var ríkisstjórn Sjálfstæðisflokksins og Alþýðuflokksins sem sat við völd á Íslandi frá 1959 til 1971. Markmiðið með stjórnarmynduninni var að reisa við efnahag landsins. Nafngiftin kom til eftir að ríkisstjórnin gaf út ritið Viðreisn árið 1960.
Forsætisráðherrar Viðreisnarstjórnarinnar voru formenn Sjálfstæðisflokksins; Ólafur Thors til 1963, Bjarni Benediktsson til 1970 og Jóhann Hafstein til 1971. Utanríkisráðherrar Viðreisnarstjórnarinnar voru Guðmundur Í. Guðmundsson, varaformaður Alþýðuflokksins 1954-1965, til 1965 og Emil Jónsson formaður Alþýðuflokksins 1956-1968. Forsetar Sameinaðs Alþingis voru Friðjón Skarphéðinsson til 1963 og Birgir Finnsson, báðir þingmenn Alþýðuflokksins.
Ýmsir töluðu um nýja viðreisnarstjórn þegar Viðeyjarstjórnin var mynduð 1991 af Sjálfstæðisflokki og Alþýðuflokki.
Verk
Viðreisnarstjórnin markaði upphaf álvæðingar landsins með stofnun Íslenska álfélagsins, ÍSAL, 1966 í Straumsvík. Viðreisnarstjórnin vann að heimkomu handritanna. Ríkissjónvarpinu var komið á fót af Viðreisnarstjórninni. Viðreisnarstjórnin glímdi við afleiðingar Síldarhvarfsins. Ísland gerðist aðili að EFTA í tíð Viðreisnarstjórnarinnar. Viðreisnarstjórnin hélt þingmeirihluta sínum í tvennum þingkosningum, 1963 og 1967.
Hippókrates
thumb|right|Hippókrates Hippókrates (um 460 f.Kr. – um 377 f.Kr.) var forngrískur læknir sem oft er kallaður „faðir læknisfræðinnar“. Honum er eignað safn um sextíu ritgerða um læknisfræði, Corpus Hippocraticum eða „ritsafn Hippókratesar“, þar sem hvers kyns hjátrú og töfralækningum er hafnað og grunnur lagður að læknisfræði sem vísindagrein. Ritgerðirnar hafa raunar verið skrifaðar af ólíkum höfundum með ólíkar skoðanir á árunum 430 f.Kr. til 200 f.Kr. Þekktust þessara ritgerða er Hippókratesareiðurinn.
Alexander Schallenberg
Alexander Georg Nicolas Christoph Wolfgang Tassilo Schallenberg (f. 20. júní 1969) er austurrískur erindreki, lögfræðingur og stjórnmálamaður úr Austurríska þjóðarflokknum (ÖVP). Hann er fyrrverandi kanslari Austurríkis og núverandi utanríkisráðherra í stjórn Karls Nehammer. Schallenberg gegndi embætti kanslara Austurríkis í um tvo mánuði eftir að kanslarinn Sebastian Kurz sagði af sér þann 9. október 2021 og stakk upp á að Schallenberg tæki við af sér.
Uppvöxtur og menntun
Schallenberg fæddist árið 1969 í Bern í Sviss, þar sem faðir hans vann sem sendiherra Austurríkis. Sem sendiherrasonur ólst Schallenberg upp á Indlandi, Spáni og í Frakklandi. Hann nam lögfræði við Vínarháskóla og við Panthéon-Assas-háskóla frá 1989 til 1994. Eftir útskrift nam hann við Evrópuháskólann í Brugge til ársins 1995.
Starfsferill
Schallenberg hóf störf við utanríkisráðuneyti Austurríkis árið 1997. Hann tók við af Karin Kneissl sem utanríkisráðherra þann 3. júní 2019. Hann hélt þeirri stöðu í annarri ríkisstjórn Sebastians Kurz, sem tók við völdum þann 7. janúar 2020.
Eftir að Schallenberg sótti fund Evrópusambandsins í Lúxemborg dagana 12. október og 13. október 2020 ásamt belgíska utanríkisráðherranum Sophie Wilmès greindist hann með COVID-19. Wilmès staðfesti síðar á Twitter-síðu sinni að hún hefði greinst með kórónuveiruna.
Schallenberg tók við embætti kanslara Austurríkis eftir að Sebastian Kurz sagði af sér vegna spillingarrannsóknar í október 2021. Stjórnarandstæðingar héldu því þó fram að Kurz myndi áfram í reynd vera áhrifamesti maður ríkisstjórnarinnar sem leiðtogi Þjóðarflokksins og hygðist stýra Austurríki sem „skuggakanslari“ með Schallenberg sem staðgengil sinn.
Í desember tilkynnti Kurz hins vegar að hann hygðist hætta alfarið í stjórnmálum. Í kjölfarið lýsti Schallenberg því yfir að hann hygðist hætta sem kanslari þegar nýr formaður Þjóðarflokksins hefði verið kjörinn þar sem kanslari og flokksforingi ættu að vera sami maðurinn. Innanríkisráðherrann Karl Nehammer var valinn sem nýr formaður Þjóðarflokksins og nýr kanslari í ríkisstjórninni.
Önnur störf
Schallenberg hefur frá árinu 2020 setið í trúnaðarráði Þjóðarsjóðs Austurríkis fyrir fórnarlömb þjóðernissósíalisma.
Schallenberg er skilinn og á fjögur börn.
Washington, D.C.
right|thumb|Hvíta húsið í WashingtonWashington (einnig kölluð Washington, D.C. eða D.C.) er höfuðborg og stjórnsetur Bandaríkjanna. Borgin er nefnd eftir George Washington, fyrsta forseta Bandaríkjanna. Skammstöfunin „D.C.“ stendur fyrir „District of Columbia“, alríkishéraðið sem borgin er í. Svæðið sem tilheyrir þessu alríkishéraði í dag var upphaflega klofið úr fylkjunum Maryland og Virginíu.
Um 690.000 manns búa (2020) innan þessa alríkishéraðs, en borgin teygir sig út fyrir héraðið inn í Maryland og Virginíu. Heildaríbúafjöldi stór-höfuðborgarsvæðisins er 6,3 milljónir (2020).
Saga
Washington var stofnuð sem óháð borg og nokkurs konar óháð fylki fyrir ríkisstjórn alls landsins. Hið nýja lýðveldi hafði frá sjálfstæðisyfirlýsingunni 1776 enga höfuðborg. Þingið kom saman á ýmsum stöðum svo sem í Baltimore, New York og Philadelphiu. Til óeirða kom árið 1783, þegar herinn fékk ekki laun sín greidd. Þegar ríkisstjórnin fékk hvorki stuðning Philadelphiu né fylkisins, var ákveðið að stofna sérstakt fylki fyrir hana undir stjórn þingsins. Eftir miklar umræður var fallist á stað við Potomac-ána (1791) og George Washington skipulagði endanlega í smáatriðum. Maryland lét af hendi 179 km² og Virginia 80 km². Foringi í uppreisnarhernum, Pierre-Charles L'Enfant, góður arkitekt, var fenginn til að skipuleggja borgina sem ber enn þann svip sem hann gaf henni. Hann kom þinghúsinu og Hvíta húsinu fyrir, þar sem þau standa, og tengdi þau með Pennsylvaniabraut.
Frá Capitol-byggingunni liggja 4 götur, Norður-, Suður- og Austur Capitolgötur og Mall. Þær skiptu borginni í fjórðunga, na., nv., sv. og sa. Norður-suður götunum gaf Pierre númer, sem hófust á einum en austur-vestur göturnar fengu bókstafi. Skálægu breiðgöturnar fengu nöfn hinna 13 fylkja sambandsríkisins. Mall var veigamest breiðgatnanna á milli Capitol og Potomac og skyldi gefa borginni opið yfirbragð. Árið 1800 var lokið við forsetabústaðinn, þinghúsið og fjármálaráðuneytið svo að þingið gat komið saman í Washington í nóvember sama ár. Þá þegar var farið að tala um stórborg með 100-200 þúsund íbúum, þótt íbúafjöldinn væri aðeins 2.464 auk 623 þræla.
Árið 1814 í öðru stríði þeirra við Bandaríkin réðust Bretar á lítt varða borgina og brenndu hana að mestu en skýfall bjargaði því sem bjargað varð og varði hana frá algerri eyðingu. Eyðileggingin var slík, að þingið samþykkti með naumum meirihluta að endurbyggja borgina. Um nokkurra ára bil var hún meiri draumur en veruleiki. Charles Dickens skrifaði eftir heimsókn þangað: „Washington er borg hinna miklu áforma“. Virginíufylki bar sig upp vegna þess, að svæðið, sem það lagði undir Washington væri óskipulagt. Því ákvað þingið árið 1846, að skila því aftur.
Árið 1863 hófst borgarastyrjöldin og hergagnaiðnaður komst á legg. Herstjórnin og herdeildir sátu í Washington og Capitol var breytt í sjúkrahús. Að loknu stríðinu fjölgaði íbúum fljótlega vegna 40.000 frelsaðra þræla sem settust þar að. Eftir 1870 fjölgaði íbúðar- og stjórn-sýslubyggingum svo mikið að farið var að kalla Washington þjóðarsviðið. Árið 1887 fundust aftur hinar gleymdu teikningar L'Enfants en ekki var farið að nota þær aftur fyrr en um 1900.
Söfn
Smithsonian-stofnunin rekur fjölda safna, meðal annars:
Hussein–McMahon-samskiptin
Hussein-McMahon samskiptin voru bréfasamskipti sem fóru fram á milli Ḥussein Ibn Ali emír af Mekka og Henrys McMahon, sem var æðsti embættismaður Breta í Egyptalandi. Bréfaskiptin áttu sér stað í heimsstyrjöldinni fyrri, frá júlí 1915 fram í mars 1916. Bréfin voru alls tíu talsins og innihélt samskipti þeirra Hussein og McMahons þar sem sá síðarnefndi lofaði meðal annars stuðningi Breta við stofnun sjálfstæðs arabísks konungsveldis þar sem Hussein og fjölskylda hans færu með völdin. Loforð McMahons kom gegn því að Hussein og Hashemítar myndu hefja uppreisn gegn Ottómanveldinu. Stuðningur Breta fólst meðal annars í því að útvega Aröbum byssur, mat og peninga.
Stór hluti af samskiptum Husseins og McMahons snerust um landamæri hins verðandi sjálfstæða ríkis Araba. Í skrifum sínum lýsti Hussein því svæði sem hann vildi fá mjög nákvæmlega. Það svæði sem hann fór fram á er lýst í bók Magnúsar Þ. Bernharðssonar, Miðausturlönd, á eftirfarandi hátt „allt Sýrland, frá landamærum Egyptalands á Sínaískaga upp að Silesiu í suðurhluta Tyrklands, Írak að landamærum Írans og allan Arabíuskagann fyrir utan Aden, sem var bresk nýlenda.“ McMahon svaraði Hussein í bréfi 24. október 1915 þar sem hann staðfesti þetta en vildi þó gera nokkrar undantekningar. Í bréfinu skrifar hann „ekki er hægt að segja að héruðin tvö Mersina og Alexandretta og hlutar Sýrlands sem liggja vestur af héruðum Damaskus, Homs, Hama og Aleppo séu eingöngu arabísk og ætti að útiloka þau mörk sem krafist er.“ Þessi ágreiningur var settur til hliðar og átti að leysast síðar. Hussein taldi að Bretar myndu endurskoða afstöðu sína eftir að stríðinu lyki.
Með loforð Breta um sjálfstætt ríki Araba hóf Hussein og liðsmenn hans uppreisn gegn Tyrkjum í júlí 1917. Rúmu ári síðar, í október 1918, náðu þeir takmarki sínu þegar að Damaskus féll. Hussein hafði staðið við sín loforð og þá tók við bið eftir að Bretar efndu sinn hluta samningsins. Það kom í ljós síðar að ekki var allt með felldu. Bretar höfðu gefið loforð í allar áttir um ákveðin landsvæði, meðal annars til Frakka og Síonista, þjóðernishreyfingu gyðinga.
Svínavatnshreppur
Hinn 1. janúar 2006 sameinaðist hann Bólstaðarhlíðarhreppi, Sveinsstaðahreppi og Torfalækjarhreppi og var hið nýja sveitarfélag kallað Húnavatnshreppur.
Átökin í Norður-Malí
thumb|right|Kort sem sýnir bæi undir stjórn uppreisnarmanna í janúar 2013. Átökin í Norður-Malí, líka kölluð borgarastyrjöldin í Malí, eru vopnuð átök milli uppreisnarhópa í norðurhluta Malí og stjórnarhersins. Þann 16. janúar 2012 hófu nokkrir uppreisnarhópar Túarega í Norður-Malí að berjast fyrir auknu sjálfræði landshlutans eða sjálfstæði landsins sem þeir nefndu Azawad. Í apríl 2012 hafði Frelsishreyfing Azawad lagt landshlutann undir sig.
Þann 22. mars 2012 var forseta Malí, Amadou Toumani Touré, steypt af stóli í valdaráni hersins vegna þess hve illa gekk að takast á við uppreisnarhópana. Valdaránið í Malí 2012 og óróinn sem fylgdi í kjölfarið gaf uppreisnarmönnum tækifæri til að leggja undir sig stærstu borgir Norður-Malí, Timbúktú, Gaó og Kidal, á aðeins þremur dögum. Þegar Frelsishreyfingin hafði náð Douentza á sitt vald sagðist hún hafa náð takmarki sínu og hætti átökum. Næsta dag lýsti hreyfingin yfir sjálfstæði Azawad.
Í byrjun átakanna stóð íslamistahreyfingin Ansar Dine með Frelsishreyfingunni. Eftir að Malíher hafði verið hrakinn frá landshlutanum hófu Ansar Dine og nokkrir minni hópar íslamista að stjórna borgunum í samræmi við stranga túlkun sjaríalaga. Í upphafi reyndu Frelsishreyfingin og íslamistahóparnir að komast að samkomulagi um fyrirkomulag hins nýja ríkis en brátt brutust átök út á milli þeirra. Meðal uppreisnarhópa íslamista voru Hreyfing fyrir einingu og heilagt stríð í Vestur-Afríku sem var klofningshópur úr Al-Kaída í íslamska Magreb. Þann 17. júlí 2012 hafði Frelsishreyfingin misst völdin í flestum borgum Norður-Malí til íslamistanna.
Stjórnvöld í Malí óskuðu eftir utanaðkomandi aðstoð til að ná norðurhlutanum aftur á sitt vald. Þann 11. janúar 2013 hóf Frakklandsher herflutninga til landsins og aðgerðir gegn uppreisnarmönnum. Skömmu síðar barst liðsauki frá öðrum aðildarríkjum Afríkusambandsins. Þann 8. febrúar hafði Malíher náð borgum Norður-Malí aftur á sitt vald með aðstoð alþjóðlega herliðsins. Aðskilnaðarsinnar Túarega tóku þátt í að berjast gegn íslamistunum.
Þann 18. júní 2013 var friðarsamkomulag milli stjórnarinnar og uppreisnarmanna Túarega undirritað. Þann 26. september drógu uppreisnarmenn aðild sína að samkomulaginu til baka og héldu því fram að stjórnin hefði ekki virt skilyrði vopnahlésins. Bardagar hafa því haldið áfram síðan. Nýtt vopnahlé var undirritað í Alsír 19. febrúar 2015 og formlegt friðarsamkomulag 25. apríl sama ár. Þrátt fyrir samkomulagið hafa hryðjuverkaárásir íslamista hafa haldið áfram og í reynd er styrjöldinni ekki lokið.
Klakki
thumb|right|Merki Exista; Klakki hefur nýtt merki. Klakki (áður Exista) er íslenskt fjármálaþjónustufyrirtæki stofnað í júní 2001. Það var eitt stærsta íslenska fyrirtækið mælt í eigin fé. Fyrirtækið var skráð á íslenskan hlutabréfamarkað í september 2006. Klakki var þekkt sem Exista þangað til að ákveðið var á hluthafafundi að breyta um nafn í september 2011.
Meðal eigna Klakka eru 23% hlutur í Vátryggingafélag Íslands (móðurfélagi Líftryggingafélags Íslands hf.) og Lýsing.
Meðal eigna Exista voru Vátryggingafélag Íslands, Lífís og Lýsing, sem Exista átti að öllu leyti; fjórðungshlutur í Kaupþingi Banka, 39,6% í Bakkavör Group og var stærsti hluthafinn í Símanum með 43.6% hlut.
Saga
Exista var skráð á markað í Bretlandi í júní 2006. Í febrúar 2007 tilkynnti fyrirtækið methagnað upp á ríflega 37 miljarða króna. Jafnframt voru tilkynnt kaup á hlutum í finnska tryggingafélaginu Sampo Oyj að andvirði um 170 milljarða króna, samanlagður hlutur Exista er því 15,48% í fyrirtækinu.
Í ágúst 2007 lauk Exista lántöku upp á 43 milljarða króna (~€500 milljónir). Mikil eftirspurn var hjá bankastofnunum eftir þáttöku og var því ákveðið að hækka lánsfjárhæðina um 300 milljónr króna. Alls tóku 27 bankar frá 12 löndum þátt í sambankaláninu. Umsjónarbankar eru Bayerische Landesbank, Fortis Bank, HSH Nordbank og Raiffeisen Zentralbank Österreich.
Í byrjun árs 2008 féll úrvalsvísitalan, sem er vísitala byggð á gengi hlutabréfa 15 verðmætustu íslensku fyrirtækjanna, nokkuð hratt. Verðmæti Exista féll sömuleiðis. Sérfræðingur sænska blaðsins Dagens Industri skrifaði grein um fyrirtækið og sagði það vera mjög skuldsett og eiga í erfiðleikum.
Spotify
Spotify er streymiþjónusta sem gerir notendum kleift að hlusta á tónlist frá mörgum útgáfufyrirtækjum, þar á meðal Sony, EMI, Warner Music Group og Universal. Einnig býður Spotify notendum sínum á að hlusta á hlaðvörp. Hægt er að vafra um og leita að tónlist efir flytjendum, plötum, stefnum, spilunarlistum og útgáfufyrirtækjum. Það má nota þjónustuna ókeypis en í því tilfelli eru lög stundum valin af handahófi hjá listamanni og auglýsing spiluð á nokkurra mínútna fresti milli laga. Með því að gerast áskrifandi getur maður sleppt auglýsingunum og hala niður tónlist og hlusta á hana án nettengingar.
Spotify var stofnað árið 2008 í Svíþjóð sem Spotify AB, en frá og með árinu 2010 voru notendur orðnir 10 milljónir. Þar af voru 2,5 milljón áskrifendur. Notendurnir voru 20 milljónir (5 milljón áskrifendur) frá og með desember 2012, en fyrir janúar 2015 voru þeir 60 milljónir (15 milljón áskrifendur). Árið 2020 er hún 133 milljónir.
Þjónustan er aðgengileg víða um heiminn, en í upphafi var hún aðeins til í Skandinavíu, Bretlandi, Frakklandi og á Spáni. Opnað var fyrir þjónustuna á Íslandi í apríl 2013. Nú er veitan fánleg í 79 löndum en mörg Afríku og Asíulönd eru ekki með hana.
Móðurfyrirtækið Spotify Ltd. rekur skrifstofur í London, en þar eru höfuðstöðvar fyrirtækisins. Spotify AB sér um rannsóknir og þróun í Stokkhólmi. Árið 2020 voru um þriðjungur Íslendinga áskrifendur að Spotify.
Fyrirtækið hefur verið gagnrýnt fyrir að styðja ekki nægilega við listamenn en meira en 70% tekna fara til rétthafa sem oft eru plötufyrirtæki/útgáfur. Svo geta útgáfurnar ráðið skerfi listamannsins.
Landwehr-skurður
thumb|Landwehr-skurður nálægt Lützowplatz thumb|Útsýni frá Landwehr-skurði  til Köthener Brücke og brúr fyrir  U2 sporvagninn thumb|Hjá Stadtbahn brúnni Landwehr-skurður (þýska: Landwehrkanal) er 10,7 km langur skurður sem liggur samsíða ánni Spree í Berlín i Þýskalandi. Skurðurinn var byggður á árunum milli 1845 og 1850. Skurðurinn tengir efri hluta Spree árinnar við Osthafen (Eystrihöfn) í Friedrichshain við neðri hlutann í  Charlottenburg og rennur gegnum borgarhlutana  Kreuzberg og Tiergarten.
Skurðurinn var hannaður með aflíðandi bökkum  og var að meðaltali 20 metra breiður við vatnsyfirborð.
Amhrán na bhFiann
Amhrán na bhFiann (Söngur hermannsins) er þjóðsöngur Írlands. Nafn þess er borið fram ó-rán na vían. Það er einnig þekkt sem A Soldiers song eða einfaldlega þjóðsöngur Írlands (Amhrán Náisiúnta na hÉireann).
Hvalfjarðargangan
Hvalfjarðargangan var haldin af Samtökum hernámsandstæðinga dagana 23. og 24. júní árið 1962 á Jónsmessu. Tilefnið var að mótmæla áformum um byggingu kafbátastöðvar í Hvalfirði, sem þá var talsvert í umræðunni.
Aðdragandi og skipulag
Tvö fyrri sumur höfðu Samtök hernaðarandstæðinga staðið fyrir Keflavíkurgöngum til að mótmæla veru Bandaríkjahers á Keflavíkurflugvelli. Árið 1961 tók Bandaríkjafloti við rekstri Keflavíkurstöðvarinnar af flughernum og hóf þegar að undirbúa aukin hernaðarumsvif. Voru meðal annars uppi hugmyndir um að koma upp meginkafbátastöð hersins á Norður-Atlantshafi í Hvalfirði. Töldu stjórnendur samtakanna því rétt að beina kastljósinu að þeim áformum með sérstakri göngu.
Daginn eftir var gengið til Reykjavíkur og fjölgaði jafnt og þétt á leiðinni. Í göngulok var haldinn útifundur við Miðbæjarskólann þar sem Jóhannes úr Kötlum og Sverrir Bergmann fluttu ávörp en Þóroddur Guðmundsson var fundarstjóri. Til nokkurra stympinga kom á fundinum milli göngufólks og andstæðinga þeirra úr hópi Heimdellinga.
Guðfinna S. Bjarnadóttir
Guðfinna S. Bjarnadóttir (f. 27. október 1957 í Keflavík) var alþingismaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður á árunum 2007-2009. Hún var rektor Háskólans í Reykjavík 1998-2007.
Sléttuhundur
Sléttuhundur  (fræðiheiti: Cynomys ) eru nagdýr  og jarðíkornategund  sem var fyrr á öldum var mjög algeng á  Sléttunum miklu í Bandaríkjunum. Sléttuhundar búa til jarðgöng sem þeir búa í og við opin á göngunum gera þeir hóla sem eru áberandi í  landslaginu á sléttunum. Hólarnir eru taldir vörn gegn flóðum. Á undanförnum áratugum hefur sléttuhundum fækkað mjög. Sléttuhundar eru jurtaætur.
BCL-grunnklasasafnið
BCL-grunnklasasafnið (e. Base Class Library eða BCL) er staðlað klasasafn til taks fyrir öll forritunarmál í .NET Framework. Til þess að auðvelda starf forritara býður .NET upp á Grunnklasasafnið sem inniheldur mikið af algengum aðgerðum, eins og skráarlestur og -skrift, myndbirtun, gagnagrunnssamskipti og XML -skjalahandfjöllun. Það er mikið stærra en stöðluð klasasöfn í flestum öðrum forritunarmálum, þar á meðal C++, og hefur sambærilegt umfang og grunnklasasafn Java.
Zamalek SC
Zamalek Sporting Club (Arabísku:نادي الزمالك الرياضي) oftast þekkt sem Zamalek, er egypskt knattspyrnufélag með aðsetur í Kaíró. Það spilar í egypsku úrsvalsdeildinni.
Félagið var stofnað þann árið 1911 sem Qasr El Nile Club af belgíska lögfræðingnum George Merzbach Bey. Nafni félagsins var breytt tveimur árum síðar í Cairo International Sports Club,oftast kynnt sem C.I.S.C.,. Árið 1941 var félagið nefnt í höfuðið á Farúk Egyptalandskonungi og varð þekkt sem Farouk El Awal Club. Eftir egypsku byltinginguna 1952, breytti félagið aftur um nafn í Zamalek SC, sem það heitir í dag.
Titlar
Zamalek er eitt af sigursælustu félögum Egyptalands og Afríku. 500px|thumb|center|Zamalek SC vann sinn fyrsta Afríkumeistaratitil árið 1984.
Skeiðarárjökull
Skeiðarárjökull er stærsti skriðjökull sunnan í Vatnajökli og gengur niður úr honum vestan Skaftafells innan Vatnajökulsþjóðgarðs. Stærð hans er 1.370 km2 (2019) og fer hann úr 1650 metrum niður í 100 metra. Skeiðará og Gígjukvísl renna úr jöklinum.
Henry John Temple, vísigreifi af Palmerston
Æviágrip
Palmerston var utanríkisráðherra frá, 1830-4, frá 1835–41, og frá 1846–51. Í því embætti brást Palmerston snögglega við öllum stríðsátökum í Evrópu. Herská utanríkisstefna hans, sem var um margt býsna umdeild, er talin frumgerðin að frjálslyndri inngripsstefnu seinni tíma.