cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vindorka
Nýting vindorku á Íslandi
Unnið hefur verið að því síðustu ár að gera vindatlas fyrir Ísland í samtarfi Orkustofnunar og Veðurstofu Íslands. Vindatlas þessi er kortlagning vindorku landsins og gefur góða mynd af vindafari sem og heppilegum stöðum fyrir hugsanleg vindorkuver. Þó þyrfti ítarlegri rannsóknir á tilteknum svæðum áður en hægt væri að taka ákvörðun um að setja upp slík orkuver.
Möttulstrókur
Möttulstrókur myndast í iðrum jarðar. Þessi fyrirbæri eru öflugir, staðbundnir uppstreymisstaðir sem ná djúpt niður í möttulinn. Heitt efni (fast efni sem er um 200° C heitara en umhverfið) myndar möttulstrókinn, en vegna hitans er strókurinn eðlisléttari og því rís jarðskorpan yfir stróknum ofar en jarðskorpan í kring (um 5-40 km). Þegar jarðskorpan rís losnar þrýstingur og efsti hluti möttulstróksins bráðnar og myndar oftast basalt kviku. Kvikan sem berst upp með möttulstróknum ber þess merki að hafa verið í iðrum jarðar í allt að 2000 milljón ár, án þess að hafa komið upp á yfirborðið. Efnasamsetning kvikunnar er frábrugðin venjulegri kviku, hvað varðar magn léttmálma í henni. Svæði yfir möttulstrókum kallast heitir reitir. Möttulstrókar eru hringrásarstraumar sem myndast vegna varmamyndunar og varmaburðar í iðrum jarðar og kólnunar á yfirborði hennar. Varmaburðurinn lýsir sér þannig að heitara og eðlisléttara efni rís og kaldara, þéttara efni sekkur.
Tenglar
Geology.com
Sævin
Sævin er íslenskt karlmannsnafn.
Ómar R. syngur
Ómar R. syngur er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1960. Á henni flytur Ómar Ragnarsson tvö lög. Hljómsveit Jan Morávek leikur undir.
Geirhildur
Geirhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Brunnklukka
Brunnklukka (eða brúnklukka) (fræðiheiti: Agabus bipustulatus) er bjalla af brunnklukkuætt, og er t.d. algeng í vötnum, keldum og tjörnum á Íslandi. Brunnklukkur eru svart- eða brúnleitar og eru allstórar bjöllur, sundfættar, og geta skotist áfram með miklum hraða í vatni. Meðan þær eru lirfustigi kallast þær vatnskettir og hafa sterkar griptengur á höfðinu.
Brunnklukkan var talin eitruð á Íslandi lengi vel. Í þjóðsögum Jóns Árnasonar segir þannig frá eituráhrifum hennar:
Vatnskötturinn fær samskonar lýsingu.
Tylftareiður
Tylftareiður er eiður sem svarinn var til að sverja af sér galdraáburð. Tylftareiður var algengasti eiðurinn í galdramálum 17. aldar. Ef játning fékkst ekki fram hjá þeim sem sakaður var um galdra þá var gripið til tylftareiðs. Sá sem borinn var sökum átti líf sitt undir eiðmönnum og það þurfti að útnefna tólf menn til eiðsvættis. Aðrir eiðar við minni mál voru sjöttareiður og lýríttaeiður hinn meiri og hinn minni. Dæmi eru um aðra eiða en tylftareið við galdraáburð t.d. sór Illugi Jónsson frá Kálfafellsstað í Skaftárþingi sjöttareið árið 1629. Honum hafði verið dæmdur tylftareiður en ekki fengið neina eiðmenn "hvorki presta né lögréttumenn" og var þá gert að fá sex ærlega og ráðvanda menn til að sanna eiðinn með sér. Hann féll einnig á sjöttareiðnum og eftir langvarandi málaferli var hann sýknaður af öllum sakarliðum. Lýrittaeiður kemur fram í fjórum málum en í þannig eið var sakborningurinn sjálfur einn eiðmanna.
Íslam í Eistlandi
Íslam í Eistlandi er iðkun íslams í Eistlandi, íslam er minnihlutatrú í Eistlandi. Eistland er með eitt minnsta múslimasamfélag í Evrópu. Samkvæmt manntalinu 2011 var fjöldi fólks sem iðkaði íslam 1.508 í Eistlandi, eða 0,14% allra íbúa. Fjöldi iðkandi múslima er lítill og þar sem engin moska er ekki til, er eistneska íslamska miðstöðin miðstöð tilbeiðslu.
David de Gea
thumb|David de Gea árið 2017. David de Gea Quintana (fæddur 7. nóvember 1990) er spænskur atvinnumaður í knattspyrnu sem spilar sem markmaður. Hann var með enska knattspyrnufélaginu Manchester United 2011-2023.
Atletico Madrid
De Gea fæddist í Madrid og hóf feril sinn með Atlético Madrid aðeins 13 ára gamall. Hann lék sinn fyrsta leik fyrir félagið árið 2009 og hjálpaði liði sínu að vinna bæði Evrópubikarinn og Ofurbikarinn árið 2010. Frammistaða hans vakti athygli Manchester United og var hann keyptur þangað í júní 2011 fyrir 17,8 milljónir punda.
Manchester United
De Gea náði 5. sæti yfir að halda hreinu marki í úrvalsdeildinni.
Landslið
De Gea var fyrirliði spænska U-21 landsliðsins sem sigraði evrópukeppnina árið 2011 og 2013 og keppti einnig á sumarólympíuleikunum 2012. Hann lék sinn fyrsta leik fyrir aðallið Spánar árið 2014 og var valinn í leikmannahóp fyrir heimsmeistaramótið 2014.
De Gea sagði skilið við landsliðið 2020.
Steina (nafn)
Steina er íslenskt kvenmannsnafn.
Glastonbury-hátíðin
Glastonbury Festival of Contemporary Performing Arts, oftast stytt í Glastonbury eða Glasto, er hátíð sem haldin er árlega í Glastonbury á Englandi. Hátíðin er sögð vera stærsta tónlistar- og leiklistarhátíð sem haldin er undir berum himni í heiminum. Hátíðin stendur í þrjá daga, síðustu helgi í júní ár hvert. Hún er þekktust fyrir samtímatónlist, en einnig eru danssýningar, leiklist, kabarett og fleira.
Norræna upplýsingaskrifstofan á Akureyri
thumb|right|270px|Norræna upplýsingaskrifstofan á Akureyri var opnuð 1996. Hún er hluti nets norrænna upplýsingaskrifstofa sem starfa á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar víða á Norðurlöndunum, í Eystrasaltslöndunum og í Norðvestur-Rússlandi. Upplýsingaskrifstofurnar á Norðurlöndunum eru gjarnan á stöðum sem ekki liggja nálægt höfuðborgarsvæði hvers lands. Á öðrum Norðurlöndum má nefna upplýsingamiðstöð í Gautaborg, Norður-Noregi, á Suður-Jótlandi og í Vasa í Finnlandi.
Hlutverk upplýsingamiðstöðvarinnar á Akureyri er fyrst og fremst að miðla upplýsingum um norrænt samstarf og stuðla að samvinnu þeirra sem vinna að norrænum málum. Sérstök áhersla er á ungt fólk og möguleika þess í norrænni samvinnu. Einnig veitir miðstöðin aðstoð og upplýsingar við umsóknir norrænna styrkja. Upplýsingamiðstöðin stendur auk þess fyrir norrænum menningarviðburðum í samstarfi við ýmsa aðila.
Kólfmosaætt
Kólfmosaætt (fræðiheiti: Gymnomitriaceae) er ætt soppmosa.
Tegundir á Íslandi
12 tegund af kólfmosaætt finnast á Íslandi:
Fránn
Fránn er íslenskt karlmannsnafn.
Launsporasýki
thumbnail Launsporasýki (fræðiheiti Cryptosporidiosis) er sýking sem stafar af innyflasnýklum (Cryptosporidia) sem leggjast á ýmis dýr (t.d. nautgripi og sauðfé, nagdýr, ketti og hunda en einnig fugla, fiska og skriðdýr).
1220
thumb|right|[[Benedikt frá Núrsíu.]] Árið 1220 (MCCXX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Society for Neuroscience
Society for Neuroscience (SfN) er félag fræðimanna á sviði taugavísinda. SfN var stofnað árið 1969 og í því eru nú yfir 38.000 meðlimir (miðað við tölur frá 2007). SfN stendur árlega fyrir alþjóðlegri ráðstefnu sem sótt er heim af tugþúsundum vísindamanna hvaðanæva úr heiminum.
Ómar Ragnarsson (1961)
Ómar R. syngur er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1961. Á henni flytur Ómar Ragnarsson ásamt KK sextett tvö lög.
Lagahöfundar eru ekki skráðir á plötuumslaginu, en „Sveitaball“ er íslenskur texti við lagið „Babyface“ eftir Harry Akst, og „Ást, ást, ást“ er íslenskur texti við kalypsólagið „Love, love, love“ eftir Lord Beginner (Egbert Moore).
Skurður
thumb|right|Síki í [[Feneyjar|Feneyjum.]] Skurður eða síki er manngerður farvegur sem oft tengist við vötn, ár eða höf. Til eru þrjár megingerðir skurða; framræsluskurðir til að veita vatni frá tilteknum svæðum, áveituskurðir til að veita vatni að tilteknum svæðum og skipaskurðir fyrir farþega- eða flutningaskip. Skipaskurðir eru oft ár sem eru breikkaðar eða aðrar hindranir fjarlægðar til að gera þær siglingahæfar; á þeim er oft margra þrepa skipastigar. Minni skurðir af þessu tagi geta borið smábáta og pramma, en stærri skipaskurðir bera stór flutningaskip.
Ásdís Hjálmsdóttir
Hún hefur keppt á Ólympíuleikunum árin 2008, 2012 og 2016. Ennfremur árin 2006, 2010, 2012, 2014 og 2016 á Evrópumóti í frjálsum íþróttum og árin 2009, 2011, 2013, 2015 og 2017 á heimsmeistaramóti í frjálsum íþróttum. Ásdís á íslandsmetið í spjótkasti; 63,43 metrar, sem hún setti 12. júlí 2017 í Joensuu, Finnlandi. Sama ár lenti hún í 11. sæti á Heimsmeistaramótinu í London.
Hún ákvað að segja skilið við íþróttakeppnir eftir sumarið 2020. Hún býr nú í Svíþjóð.
Børsa
thumb|Børsa thumb|Ráðhús Skauns Børsa er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Skaun í Þrændalögum í Noregi. Í byggð eru 1.758 íbúar og í sveitarfélaginu 8.360 (2022). Børsa er við þjóðveginn E39, 29 km suðvestur af Þrándheimi og 14 km vestur af Orkanger. vinstri|thumb|Bautasteininn í Børsa Í miðbæ Børsa er meðal annars verslunarmiðstöð, apótek og banki, ráðhús Skauns og framhaldsskólinn Børsa Ungdomsskole.
Í Børsa eru fjórir viðlegusteinar, sem að sögn Einars Tambarskjelve voru notaðir sem viðlegusteinar.
Á staðnum er Børsa kirkja sem er langkirkja frá 1857.
4,5 km suðaustur af Børsa eru tvö stóru íbúðahverfin Buvika og Ilhaugen, sem samanlagt mynda tölfræðilega aðskilið þéttbýli með 2.942 íbúa.
791
Árið 791 (DCCXCI í rómverskum tölum)
Steinbjörg
Steinbjörg er íslenskt kvenmannsnafn.
Sölmundur
Sölmundur er íslenskt karlmannsnafn.
Wiltern Theatre
Wiltern Theatre er leikhús í Los Angeles í Kaliforníu í Bandaríkjunum.
Bismarck (skip)
thumb|right|350px|Bismarck Bismarck var 50.000 lesta þýskt orrustuskip í seinni heimstyrjöldinni, kennt við járnkanslarann Otto von Bismarck. Kjölurinn var lagður hjá Blohm & Voss skipasmíðastöðinni í Hamborg 1936, en skipið hljóp af stokkunum 1939. Það var tekið í notkun hjá þýska flotanum 24. ágúst 1940. Það sökkti stolti breska flotans, orrustubeitiskipinu HMS Hood, í snarpri sjóorustu vestur af Íslandi 24. maí 1941. Þremur dögum síðar var Bismarck sökkt af Bretum eftir mikin eltingarleik á Atlantshafi. Fylgdarskip Bismarcks, beitiskipið Prinz Eugen slapp til hafnar í Frakklandi án þess að hafa orðið fyrir skoti.
Systurskip Bismarcks, Tirpitz, er stærsta orrustuskip sem smíðað hefur verið í Evrópu, en það tók aldrei þátt í sjóorrustu.
FC Baltika Kaliningrad
FC Baltika er knattspyrnufélag frá Kaliningrad í Rússlandi.Þeir spila núna í næstefstu deild Rússlands.
Geirlaug
Geirlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Þjóðfundur 2009
Þjóðfundur var haldinn í Laugardalshöll í Reykjavík 14. nóvember 2009 og kom til vegna allrar þeirra almennu umræðu sem fór af stað í kjölfar Bankahrunsins 2008. Verkefni fundarins var að taka afstöðu til þess hvernig samfélag Íslendingar vilja byggja í framtíðinni.
Georg 1.
Georg 1. getur átt við eftirfarandi:
1167
thumb|right|[[Matthildur keisaraynja, Englandsdrotting|Matthildur keisaraynja.]] Árið 1167 (MCLXVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Þekjuvængir
right|thumb|Þekjuvængir [[aldinborri|aldinborra lyftast upp og til hliðar frá vængjunum þegar hann hefur sig til flugs]] Þekjuvængir eða skjaldvængir eru framvængir á bjöllu og skortítum. Þeir eru harðir og kúptir og aðallega til hlífðar hinum eiginlegu vængjum. Þegar skordýrið er ekki á flugi, fellir það vængina að líkama sér og þekjuvængirnir skorðast yfir. Dæmi um bjöllur með þekjuvængi eru aldinborar, húsbukkar, jötunuxar og olíubjöllur.
Þekjuvængir hafa stundum einnig verið nefndir vængskjöldur eða vænghlífar.
Björn Jónsson (aðgreining)
Björn Jónsson getur átt við eftirfarandi:
Steinborg
Steinborg er íslenskt kvenmannsnafn.
William Rowan Hamilton
thumb|right|William Rowan Hamilton William Rowan Hamilton (4. ágúst 1805 - 2. september 1865) var írskur stærðfræðingur og sagður hafa verið mesti stærðfræðingur Írlands. Hans er líklega helst minnst fyrir framlag sitt til hreinnar stærðfræði með kenningum sínum um tvinntölur. Hann uppgötvaði einnig fertölur (enska: quaternions) og hagnýtingu óvíxlinnar algebru. Hann var kallaður undrabarn og sagt er að hann hafi talað 13 tungumál reiprennandi er hann var 13 ára. Hann varð prófessor í Dyflinni og Konunglegur stjörnufræðingur Írlands 22 ára gamall.
Sölvar
Sölvar er íslenskt karlmannsnafn.
Nîmes Olympique
Nîmes Olympique, oftast nefnt NO er franskt atvinnumannalið í knattspyrnu frá Nîmes sem spilar í Ligue 2. Stuðningsmenn Nîmes eru þekktir fyrir mikil læti. Sérsaklega í leikjum gegn þeirra helstu erkifjendum í Montpellier HSC.
Leikmenn
2.mars 2022
Absolution Tour
Absolution Tour er tónleikamynddiskur frá ensku rokksveitinni Muse. Hann var að mestu tekinn upp á Glastonbury-hátíðinni 2004.
Steindís
Steindís er íslenskt kvenmannsnafn.
Geirlöð
Geirlöð er íslenskt kvenmannsnafn.
Súdan
Súdan (arabíska: السودان‎ as-Sūdān) er land í Norðaustur-Afríku. Súdan á landamæri að Egyptalandi í norðri, Eritreu og Eþíópíu í austri, Suður-Súdan í suðri, Mið-Afríkulýðveldinu í suðvestri, Tjad í vestri og Líbíu í norðvestri. Súdan á strandlengju að Rauðahafi í norðaustri. Íbúar Súdan eru um 43 milljónir og landið er um 1,9 milljón ferkílómetrar að stærð, sem gerir það að þriðja stærsta landi Afríku og líka það þriðja stærsta í Arabaheiminum. Súdan var áður stærsta land Afríku, þar til Suður-Súdan klauf sig frá því árið 2011. Höfuðborgin heitir Kartúm. Áin Níl rennur í gegnum mitt landið og skiptir því í austur- og vesturhluta.
Saga Súdans nær aftur til faraóanna. Þar stóð Kermamenningin frá um 2500 til 1500 f.Kr. sem Nýja ríkið í Egyptalandi lagði undir sig, og þar kom upp konungsríkið Kús (um 785 f.Kr. til 350 e.Kr.) sem aftur réði yfir Egyptalandi í hálfa öld. Eftir fall Kús stofnuðu Núbíumenn kristnu konungsríkin þrjú Nobatia, Makuria og Alodia. Þau tvö síðastnefndu stóðu til um 1500. Milli 14. og 15. aldar lögðu arabískir hirðingjar undir sig megnið af Súdan. Frá 16. til 19. aldar stóð soldánsdæmið Sennar í suður- og austurhluta Súdans, meðan soldánsdæmið Darfúr réði vesturhlutanum og Tyrkjaveldi norðurhlutanum.
Frá 1820 til 1874 var allt Súdan á valdi ættar Múhameðs Alí sem ríkti yfir Egyptalandi. Milli 1881 og 1885 stóð uppreisn gegn harðræði egypsku stjórnarinnar, leidd af madíanum Muhammad Ahmad. Uppreisnin leiddi til stofnunar kalífatsins Omdúrmans. Breska heimsveldið steypti þeirri stjórn af stóli 1898 og lagði Súdan undir bresku stjórnina í Egyptalandi.
Á 20. öld óx súdanskri þjóðernishyggju fiskur um hrygg og landið fékk heimastjórn árið 1953. Þann 1. janúar 1956 var sjálfstæði lýst yfir. Síðan þá hafa nokkrar óstöðugar borgaralegar stjórnir og herforingjastjórnir ríkt yfir Súdan. Landið tók upp sjaríalög 1983 í valdatíð Jaafar Nimeiry. Þetta varð til þess að auka á spennuna milli íslamska norðursins, þar sem stjórnin situr, og kristinna íbúa í suðrinu. Ólík tungumál, trúarbrögð og aðgangur að valdinu leiddu til borgarastyrjaldar milli stjórnarflokksins, Íslömsku þjóðfylkingarinnar, og uppreisnarhópa í suðurhlutanum, en stærstu samtök þeirra voru Þjóðfrelsisher Súdans. Átökin leiddu til klofnings og sjálfstæðis Suður-Súdans árið 2011. Frá 1989 til 2019 var Súdan með herforingjastjórn undir forsæti Omar al-Bashir, sem var sökuð um margvísleg mannréttindabrot, pyntingar, ofsóknir á hendur minnihlutahópum og þjóðarmorð, vegna stríðsins í Darfúr sem braust út árið 2003. Talið er að 3-400.000 hafi látið lífið vegna aðgerða ríkisstjórnarinnar. Uppreisn gegn stjórn Bashirs hófst 2018 og leiddi til þess að honum var steypt af stóli af hernum árið 2019.
Súdan er aðili að Sameinuðu þjóðunum, Afríkusambandinu og Arababandalaginu, Samtökum um íslamska samvinnu og Samtökum hlutlausra ríkja. Landið er sambandsríki þar sem forsetinn er í senn þjóðhöfðingi, höfuð ríkisstjórnarinnar og yfirmaður heraflans. Lög landsins byggðust á sjaríalögum þar til eftir byltinguna 2019, en í september 2020 var fallist á að koma á aðskilnaði ríkis og trúarreglna. Samkvæmt spillingarvísitölu Transparency International er Súdan með spilltustu löndum heims.
Heiti
Nafnið Súdan er upphaflega heiti á heimshlutanum sunnan Sahara, sem nær þvert yfir Afríku. Það kemur úr arabísku bilād as-sūdān (بلاد السودان) sem merkir „land hinna svörtu“. Nafnið er þannig eitt af mörgum örnefnum í Afríku með sömu eða svipaða merkingu sem vísar til hörundslitar íbúanna. Upphaflega hafði orðið „súdanskur“ þannig neikvæða tengingu í Súdan. Súdanska þjóðernishyggju má rekja til 4. og 5. áratugar 20. aldar þegar ungir menntamenn tóku heitið upp.
Landfræði
Súdan er í norðanverðri Afríku, með 853 km strandlengju við Rauðahaf. Landið á landamæri að Egyptalandi, Eritreu, Eþíópíu, Suður-Súdan, Mið-Afríkulýðveldinu, Tjad og Líbíu. Það er 1.886.068 ferkílómetrar að stærð og er þriðja stærsta land Afríku (á eftir Alsír og Austur-Kongó) og 16. stærsta land heims.
Súdan er á milli 8°S og 23°N. Landslag er að mestu flatt, með nokkrum fjallgörðum. Í vestri er askjan Deriba í Marrah-fjöllum, hæsti punktur landsins í 3.042 metra hæð. Í austri eru Rauðahafshæðir.
Bláa Níl og Hvíta Níl mætast við Kartúm og mynda ána Níl, sem rennur um Egyptaland í átt til Miðjarðarhafs. Bláa Níl rennur um 800 km gegnum Súdan og í hana renna árnar Dinder og Rahad milli Sennar og Kartúm. Engar stórar þverár renna í Hvítu Níl í Súdan. Nokkrar stíflur eru í Bláu og Hvítu Níl, þar á meðal Sennarstíflan og Roseires-stíflan í Bláu Níl, og Jebel Aulia-stíflan í Hvítu Níl. Við Asvanstífluna í norðurhluta landsins er uppistöðulónið sem heitir Nasservatn í Egyptalandi, en Núbíuvatn í Súdan.
Súdan er auðugt af náttúruauðlindum í jörðu. Þar má finna asbest, krómít, kóbalt, kopar, gull, granít, gifs, járn, kaólín, blý, mangan, glimmer, jarðgas, nikkel, jarðolíu, silfur, tin, úran og sink.
Veðurfar
thumb|right|Veðurfarsbelti í Súdan. Í Súdan er eyðimerkurloftslag ríkjandi, en úrkoma vex eftir því sem sunnar dregur í landinu. Mið- og norðurhlutinn eru mjög þurrir og heitir. Þar eru eyðimerkur eins og Núbíueyðimörkin í norðaustri, og Bayuda-eyðimörkin í austri. Í suðrinu er hitabeltisgresja. Regntíminn í Súdan varir í um fjóra mánuði, frá júní til september, í norðrinu, en allt að sex mánuði, frá maí fram í október, í suðrinu.
Í þurrkahéruðunum eru sandstormar algengir. Þeir eru þekktir sem habúb og hylja sólina með öllu. Í norður- og vesturhlutanum treystir fólk algerlega á úrkomuna og margir ættbálkar eru hirðingjar sem ferðast með hjarðir af kindum og kameldýrum. Nær Níl eru búgarðar með áveitum sem rækta landbúnaðarvörur fyrir markaði. Sólartími er mjög mikill í öllu landinu, en mestur í eyðimerkurhéruðunum þar sem hann getur náð yfir 4.000 stundum á ári.
Stjórnsýslueiningar
Súdan er skipt í 18 fylki (wilayat, et. wilayah). Þau skiptast svo í 133 umdæmi.
Frár
Frár er íslenskt karlmannsnafn.
Oxford Street
thumb|200px|Oxford Street 2006. Oxford Street er stór verslunargata í miðborg London. Um það bil 300 verslanir eru við götuna og hún er fjölsóttasta og þéttasta verslunargata í Evrópu. Gatan fékk nafn sitt af því að hún var upprunalega hluti af veginum sem tengdi London við Oxford og hófst í Newgate í London.
Gatan er um 2,5 km að lengd og nær vestan frá Marble Arch við norðausturhorn Hyde Park, í gegnum Oxford Circus til St Giles’ Circus þar sem gatan sker Charing Cross Road og Tottenham Court Road. Framhald hennar til austurs heitir New Oxford Street að High Holborn. Margar aðrar megingötur í London skera Oxford Street, til dæmis Park Lane, Bond Street og Regent Street. Framhald Oxford Street vestan megin við Marble Arch er Bayswater Road. Svo ligggur leiðin áfram yfir Notting Hill við Holland Park Avenue og breytist í Uxbridge Road við Shepherd’s Bush-hringtorgið. Við Uxbridge tekur við þjóðvegurinn sem tengir London og Oxford.
Saga
thumb|200px|Vegurinn sem fer vestan er Oxford Street. Þar sem gatan liggur nú var eitt sinn rómversks vegar sem hét Via Trinobantina, tengdi Hampshire við Colchester og varð seinna aðalvegurinn inn og út úr borginni.
Undie lok 18. aldar keypti jarlinn af Oxford marga af ökrunum sem umkringdu götuna og var svæðið síðan byggt upp og þróað. Það varð vinsælt hjá götuskemmtikröftum af ýmsu tagi og skemmtistaðir eins og Pantheon voru reistir þar. Á 19. öld varð svæðið þekkt fyrir verslanir sínar.
Oxford Street í dag
Nú á dögum eru við götuna margar deildaverslanir og aðalverslanir margra verslunarkeðja. Það eru líka margar litlar verslanir. Hún er höfuðverslunargatan í London, en ekki sú dýrasta eða nýtískulegasta, og er jafnframt hluti af stærra verslunarhverfi með Regent Street, Bond Street og öðrum nærliggjandi götum. Margar breskar verslunarkeðjur líta á verslanirnar sínar við Oxford Street sem „flaggskipin“ og nota þær mikið við markaðssetningu og kynningu vara. Af helstu verslunum má nefna:
Umferð er stundum ógreið um Oxford Street, bæði á gangstéttum, þar sem mikið er um ferðamenn og viðskiptavini verslananna, og á götunni sjálfri, því að margir strætisvagnar ganga um hana. Á gangstéttunum má líka yfirleitt finna nokkra predikara, fylgendur Hare Krishna og ýmsa pólitíska hópa sem eru að mótmæla eða kynna stefnu sína.
Jólaljós
Fyrir jólin er gatan skreyt með jólaljósum. Um miðjan nóvember eða í lok mánaðarins er einhver frægur fenginn til að kveikja á ljósunum og þau eru höfð kveikt fram á þrettándakvöld. Ljósin voru fyrst sett upp árið 1959, fimm árum efir að farið var að skreyta Regent Street með jólaljósum. Árið 1967 var samdráttur í London og þá var hætt að setja upp ljósin en byrjað aftur 1978 þegar leysisýning var haldin í Oxford Street.
Samgöngur
thumb|250px|Götuljós í Oxford Street. Central-, Jubilee-, Bakerloo-, Northern- og Victoria-leiðirnar í neðanjarðarlestakerfi Lundúnaborgar og nokkrar strætóleiðir þjóna Oxford Street. Neðanjarðarlestarstöðvarnar í götunni eru:
Vegna þess hve umferðin um götuna er gífurlega mikil lagði borgarstjóri Lundúna ásamt fleirum upp á að Oxford Street yrði gerð að göngugötu en komið yrði upp sporvögnum til að flytja fólk um götuna. Hætt var við þessa áætlun vegna efnahagskreppunnar. Nú eru uppi áform um að byggja upp tvær lestarstöðvar fyrir Crossrail-verkefnið við Bond Street og Tottenham Court Road.
Íslam í Finnlandi
Íslam í Finnlandi er iðkun íslams í Finnlandi, Íslam er minnihlutatrú í Finnlandi. Fyrstu múslimarnir voru Tatarar sem komu flestir á milli 1870 og 1920. Eftir það fækkaði fjölda innflytjenda í Finnlandi. Frá því seint á 20. öld hefur múslimum í Finnlandi fjölgað hratt vegna innflytjenda. Núna eru tugir íslamskra samfélaga í Finnlandi, en aðeins minnihluti múslima hefur gengið til liðs við þau. Miðað við gögn frá 2010, áætlaði Pew Research Center að 2016 væru um 2,7% af 5,5 milljón íbúum Finnlands múslimar. Ef mikil fólksfjölgun ætti sér stað í Finnlandi gætu múslimar í Finnlandi orðið 15% árið 2050 sem myndi jafngilda næstum milljón múslimum í Finnlandi.
Borgarfógeti
Borgarfógeti er niðurlagt stjórnsýsluæmbætti í Reykjavík. Þau störf sem undir hann heyrðu falla nú undir Héraðsdóm Reykjavíkur.
1 júlí 1992 tóku gildi ný réttarfarslög þar sem borgarfógetaembættið var lagt niður og mál þess færð undir héraðsdóm. Það sama var gert við embætti borgardómara og sakadómara.
Jón Sigurðsson
Jón Sigurðsson getur átt við Jón Sigurðsson (forseta), sjálfstæðishetju Íslendinga (1811–1879).
Nafnið getur líka átt við:
Lífeyrissjóður
Lífeyrissjóður er sjóður eigna sem notaður er til ýmissa fjárfestinga með það að markmiði að ávaxta fénu og greiða út sem lífeyri til meðlima. Til eru bæði lífeyrissjóðir í einkaeigu og opinberri eigu.
Bezier-ferill
thumb|alt=Bezier-ferill|Bezier-ferill með fjórum stjórnpunktum Bezier-ferill er stikaður ferill (kúrva) sem notaður er í tölvuteikningum og skyldum greinum. Í vigurteikningu (vektorateikningu) eru bezier-ferlar notaðir til að búa til mjúkar boglínur sem hægt er að skala óendanlega. Þessar línur eru kallaðar ferlar.
Lífeyrissjóður
Tengill
Pensionskasse Caisse de retraite
Gunnar G. Schram
Gunn­ar G. Schram (20. febrúar 1931 - 29. ágúst 2004) var laga­pró­fess­or við Háskóla Íslands og fyrr­ver­andi alþing­ismaður.
Gunnar fæddist á Akureyri og lauk stúdentsprófi frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1950 og lög­fræðiprófi frá Há­skóla Íslands árið 1956. Hann stundaði framhaldsnám í þjóðarétti við Max Planck-stofn­un­ina í Heidel­berg í Þýskalandi 1957–1958 og við Cambridge-háskóla í Englandi, Sidney Sus­sex Col­l­e­ge 1958-1960. Hann lauk doktors­prófi í þjóðarétti við Cambridge árið 1961.
Gunnar varð lektor við lagadeild Háskóla Íslands árið 1970 og var skipaður prófessor árið 1974, starfi sem hann gegndi til ársins 2001. Gunn­ar var einnig blaðamaður á Morg­un­blaðinu á há­skóla­ár­un­um og frá 1956-1957. Hann var rit­stjóri Vís­is 1961-1966. Gunn­ar réðst til starfa í ut­an­rík­is­ráðuneyt­inu1966 þar sem hann var deild­ar­stjóri ásamt því að vera ráðunaut­ur í þjóðarétti. Hann var ráðunaut­ur stjórn­ar­skrár­nefnd­ar 1975-1983. Gunn­ar var kjör­inn alþing­ismaður fyr­ir Sjálf­stæðis­flokk­inn í Reykja­nes­kjör­dæmi 1983-1987 og varaþingmaður 1987-1991.
Lotta Engberg
thumb|right|Lotta Engberg [[2008]] Lotta Engberg (fædd 5. mars 1963 í Övertorneå) er sænsk söngkona og spjallþáttastjórnandi. Hún tók þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1987.
Vestur-Nýja-Gínea
thumb|right|Kort sem sýnir Vestur-Nýju-Gíneu Vestur-Nýja-Gínea er vestari helmingur Nýju-Gíneu sem heyrir undir Indónesíu. Hann skiptist í tvö héruð, Papúu og Irian Jaya Barat. Áður hefur svæðið heitið ýmsum nöfnum, þar á meðal Hollenska Nýja-Gínea (til 1962), Vestur-Irian (1962 til 1973) og Irian Jaya (1973 til 2000). Svæðið var innlimað af Indónesíu árið 1969 í mjög umdeildri aðgerð.
Gilgames
Gilgames (súmerska: Bilgamesh) var konungur í borginni Úrúk í Mesópótamíu. Samkvæmt listanum yfir súmerska konunga stjórnaði hann í tíð annarrar konungsættar (u.þ.b. 2700 til 2500 f.Kr.). Hann varð 123 ára gamall og var sonur viskugyðjunnar Nínsún og hálfguðsins Lugalbanda, og var því tveir þriðji guð og einn þriðji maður og þess vegna dauðlegur. Það er talið að Gilgamesh sé mikilvægastur konunga Súmera.
Fertölur
Fertala er stærðfræðilegt hugtak sem lýsir tölu, sem er samsett úr fjórum liðum, þannig að einn þeirra er rauntala en hinir þrír eru allir þvertölur.
Allar reiknireglur venjulegrar algebru gilda, nema að margföldun er ekki víxlin. Á máli stærðfræðinnar er mengi fertalna óvíxlinn baugur, en andhverfa er til fyrir sérhvert stak nema 0.
Páskahald gyðinga
Páskahátíð gyðinga sem er nefnd Pesaḥ á hebresku פֶּסַח( [pèsaḥ]), einnig skrifað Pesach, er ein af þremur meginhátíðum Gyðinga og er haldið upp á hana frá þeim 15. í mánuðinum nisán. Eigi má snerta venjulegan kornmat eða sýrðar brauðvörur meðan á hátíðinni stendur.
Orðsifjar
Sjálft orðið pesaḥ, sem er notað í íslensku í forminu páskar, er komið af hebreísku rótinni פסח P-S-Ḥ sem þýðir „fara framhjá“, „ganga yfir“.
Upphaf páska
thumb|230pk|Maður með "maṣṣót" (ósýrt brauð). Mynd úr København-haggadáen — handrit um helgisiði gyðinga frá [[1739.]] Samkvæmt söguhefð gyðinga eiga páskarnir uppruna í flóttanum frá Egyptalandi (Exodus) er Móses leiddi Ísraelsmenn út úr ánauðinni hjá faraó, gegnum Rauðahafið og eyðimörkina í átt til hins fyrirheitna lands eins og sagt er frá í Biblíunni í 12. kapítula 2. Mósebókar. Þar segir að Guð hafi sagt Móses að hann ætli að „fara um Egyptaland og deyða alla frumburði í Egyptalandi, bæði menn og fénað“ svo að faraó sleppti Gyðingum úr landi. Til þess að Guð gæti þekkt hvar Gyðingarnir bjuggu var þeim uppálagt að slátra lambi og rjóða blóði þess á dyrastafi hýbýla sinna. Pesah (páskar) hefur í þessum texta verið þýtt sem „framhjáganga“ vegna þess að Drottinn hét: „Er ég sé blóðið, mun ég ganga fram hjá yður, og engin skæð plága skal yfir yður koma, þegar ég slæ Egyptaland“. ( וראיתי את־הדם ופסחתי עליכם [vərā’ītī et-haddām, ufāsaḥtī ʕălēxem] „Er ég sé blóðið, mun ég ganga fram hjá yður“. (2. Mósebók 12:13)
Hátíðin er haldin til áminningar um flóttann sem á að hafa gerst um 1300 árum fyrir Krist.
Páskahátíðin
Páskahátíð gyðinga hefst við fyrsta fulla tungl eftir jafndægri á vori, oftast í apríl, og er haldin í sjö daga í Ísrael og í átta daga af gyðingum annars staðar. Einn snar þáttur í helgihaldinu eru matarréttir sem tákna ýmsa þætti í flóttanum úr ánauðinni í Egyptalandi. Ein af þeim er flatbrauð sem bakað er án þess að það hefi sig fyrst, það er að segja er ósýrt. Upphaf þessa er sagt vera að gyðingarnir þurftu að hafa svo mikinn hraða úr ánauðinni að enginn tími gafst til að láta brauðið hefa sig áður enn það var bakað.
Fyrstu tvö kvöldin páskahátíðarinnar (í Ísrael einungis það fyrsta) er haldin helgimáltíð. Máltíðin hefst í formi kennslustundar fyrir börn, þar sem yngsti sonurinn á að spyrja föður sinn sem svarar og les úr Biblíunni. Á meðan snæða þeir nærverandi ýmsa smárétti eins og haroset, blanda úr möluðum hnetum, eplum, víni og kanill sem táknar byggingarefnin það sem notað var í Egyptalandi og bitrar jurtir sem tákna þau bitru tár sem gyðingarnir grétu meðan á ánauðinni stóð.
Samkvæmt Nýja testamentinu dó Jesús og endurreis frá dauðum meðan á páskahátíð gyðinga stóð, þess vegna halda kristnir menn hátíð sem nefnd er páskar þó svo að það sé af allt öðrum orsökum en páskahald gyðing. Páskar kristna og gyðinga fylgja ekki sömu tímareglu en eru oft á svipuðum tíma.
1174
Árið 1174 (MCLXXIV í rómverskum tölum)
792
Árið 792 (DCCXCII í rómverskum tölum)
Steindóra
Steindóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Geirný
Geirný er íslenskt kvenmannsnafn.
Lepidothamnus fonkii
Lepidothamnus fonkii er lítill runni frá Argentínu og Síle. Það er eitt af suðlægustu barrtrjám heims.
Freybjörn
Freybjörn er íslenskt karlmannsnafn.
V for Vendetta (kvikmynd)
V for Vendetta er spennukvikmynd frá árinu 2006, sem leikstýrt var af James McTeigue og framleitt af Joel Silver og Wachowski-systrum. Myndin var byggð á samnefndri myndasögu eftir Alan Moore og David Lloyd.
Yellowstone-þjóðgarðurinn
thumb|Staðsetning Yellowstone. thumb|Old faithful geysirinn í Yellowstone. thumb|Hverasvæði: Grand Prismatic Spring og Midway Geyser Basin. thumb|[[Vísundur í Yellowstone.]] thumb|[[Vapítihjörtur í Yellowstone.]] thumb|Landslag í þjóðgarðinum. [[Kalksteinn sést í hlíðinni.]]
Yellowstone-þjóðgarðurinn eða einfaldlega Yellowstone (enska: Yellowstone National Park) er þjóðgarður í Bandaríkjunum, staðsettur að mestu í Wyoming, en einnig að hluta í Idaho og Montana.
Yellowstone er fyrsti og elsti þjóðgarður heims, stofnaður árið 1872. Upphaf skipulegrar náttúruverndar má rekja til hans. Yellowstone er á svokölluðum heitum reit, enda eru þar heitir hverir, eins og Old Faithful, sem er einn af frægustu goshverum heims. Einnig er þar gríðarstór eldfjallaaskja.
Árið 1988 urðu þar miklir skógareldar þar sem yfir 3000 ferkílómetrar lands urðu fyrir áhrifum þeirra. Árið 1995 voru úlfar fluttir til Yellowstone en þeim hafði verið útrýmt þar á þriðja áratug 20. aldar. Breytingar urðu á gróðurfari í kjölfarið og uxu ösp og víðir í meira mæli þar sem úlfar höfðu áhrif á staðsetningu grasbíta sem nörtuðu áður í trén.
Otto Bumbel
Pedro Otto Bumbel (6. júlí 1914 - 2. ágúst 1998) var brasilískur knattspyrnuþjálfari.
Otto Mumbel hóf þjálfunarferil aðeins 23 ára að aldri eftir skammvinnan knattspyrnuferil hjá Flamengo og Corinthians. Eftir að hafa stýrt nokkrum brasilískum félagsliðum frá 1937-50 lá leið Mumbel til Mið-Ameríku. Þar stýrði hann bæði félagsliðum og landsliðum í Kosta Ríka, Gvatemala og El Salvador næstu misserin.
Blanka af Namur
thumb|right|Blanka drottning með Magnús son sinn. Málverk eftir Albert Edelfelt frá 1877. Blanka af Namur (um 1320 – 1363) var drottning Svíþjóðar og Noregs og kona Magnúsar smeks Eiríkssonar konungs. Hún var elsta dóttir Jóhanns 1., markgreifa af Namur (nú í Belgíu), og konu hans Maríu af Artois.
Ekki er vitað hvernig á því stóð að Magnús konungur leitaði sér kvonfangs í Namur en hann gerði sér ferð þangað frá Noregi árið 1334 til að biðja Blönku. Gengið var frá trúlofuninni og Magnús sneri heim um haustið. Ári síðar kom Blanka til Noregs og brúðkaupið fór fram í október eða nóvember 1335. Hún var krýnd í júlí árið eftir í Stokkhólmi. Samtímaheimildir lýsa henni sem fagurri og gáfaðri konu. Blanka og Magnús áttu tvo syni, Eirík, sem ákveðið var að fengi Svíþjóð í sinn hlut, og Hákon, sem erfði norsku krúnuna. Þrjár dætur þeirra dóu ungar.
Sögusagnir voru um að Magnús smek væri samkynhneigður og svo mikið er víst að Bengt Algotsson, hertogi af Finnlandi, var í miklu uppáhaldi hjá honum. Samband Magnúsar og Blönku virðist þó hafa verið gott og hún hafði ýmis pólitísk áhrif. Það varð þó til þess að hún var nokkuð umdeild. Árið 1359 gengu til dæmis sögur um að hún hefði eitrað fyrir tengdadóttur sinni, Beatrix af Bæjaralandi, og jafnvel einnig fyrir Eiríki syni sínum, en hann dó um sumarið og kona hans um jólin. Nú er þó talið að þau hafi bæði dáið úr plágu.
Heilög Birgitta, sem var fengin til að kenna Blönku þegar hún kom fyrst til Svíþjóðar, hafði horn í síðu drottningar og hataðist við Eirík konung. Hún sakaði drottningu um ótryggð og hélt því jafnvel fram að Bengt Algotsson væri elskhugi bæði konungs og drottningar.
Blanka dó rétt eftir brúðkaup Hákonar sonar síns og Margrétar dóttur Valdimars atterdags, en það fór fram 9. apríl 1363.
Bajkalvatn
thumb|250px|right|Bajkalvatn thumb|250px|right thumb|250px|right|Snjóstormur við Olkoneyja á ísilögðu vatninu að vetritil
Bajkalvatn er stöðuvatn í sunnanverðri Síberíu í Rússlandi. Er það dýpsta og elsta stöðuvatn heims, 1,642 m djúpt og 25–30 miljón ára gamalt auk þess að vera stærsta ferskvatns-stöðuvatn jarðar að rúmáli, 23,615 km³ og inniheldur 22 til 23% af öllu yfirborðs ferskvatni jarðar. Einnig er það sjöunda stærsta stöðuvatn jarðar, 31 500 km2 að flatarmáli.
Í Bajkalvatn renna um 336 ferskvatnsár og lækir en eina afrennslið úr því er Angarafljót. Er það fjölsóttur ferðamannastaður og þekktasta kennileiti þess er Olkoneyja í miðju vatninu. Við vatnið eru miklar árstíðar hitasveiflur, allt frá −19 °C á vetrum til 14 °C á sumrin og leggur það yfirleitt alveg frá desember fram í maí. Víða er jarðhiti og jarðskjálftar eru tíðir.
Dýralíf
Í vatninu er gríðarlega fjölbreytt lífríki og 60% allra dýrategunda í vatninu finnast þar eingöngu. Eina spendýrið sem lifir í vatninu er bajkalselur (Phoca sibirica) sem er afbrigði hringanóra. Lítið var vitað um vatnið fyrr en Síberíujárnbrautin var lögð kringum aldamótin 1900. Í vatninu eru þörungar sem hreinsa óhreinindi úr vatninu
Ómar (1963)
Ómar er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1963. Á henni flytur Ómar Ragnarsson ásamt Hljómsveit Ólafs Gauks tvö lög.
Bæði lögin eru upprunalega þjóðlög. „Ó, Vigga“ er jiddíska þjóðlagið „Le Chajim“ eða „La Laika“ meðan „Karlagrobb“ er tyrkneska þjóðlagið „Üsküdar'a gider iken“ eða „Kâtibim“.
Geirríður
Geirríður er íslenskt kvenmannsnafn. Geirríður var nafn landnámskonu.
Norðurvegur ehf.
thumb|Lega heilsársvegar yfir Kjöl. Norðurvegur ehf. er félag sem stofnað var í febrúar 2005 í þeim tilgangi að undirbúa mögulega lagningu hálendisvegar til þess að stytta vegalengdina á milli höfuðborgarsvæðisins og Norðurlands. Stærstu hluthafar eru KEA (25%), Akureyrarbær (15%) og Hagar (10%) en mörg fyrirtæki, sveitarfélög og einstaklingar á norður- og suðurlandi eiga einnig hlut.
Stórisandur
thumb|right|Upprunaleg hugmynd um legu Norðurvegar yfir Stórasand. Upphaflega var félagið stofnað í kringum tillögu um veg sem lagður yrði á milli Borgarfjarðar og Skagafjarðar með það að markmiði að stytta vegalengdina á milli Reykjavíkur og Akureyrar um 42 kílómetra. Vegurinn yrði lagður upp úr Borgarfirði um Hallmundarhraun, Stórasand og sunnan Blöndulóns niður í Skagafjörð þar sem hann tengist núverandi Þjóðvegi 1 í Norðurárdal. Vegur frá Borgarfirði um Kaldadal að Þingvöllum myndi svo stytta leiðina um aðra 40 km eða 82 kílómetra alls.
Einn helsti stuðningsmaður framkvæmdarinnar og sá sem stakk upp á heitinu „Norðurvegur“ er Halldór Blöndal sem ásamt fleiri þingmönnum lagði fram þingsályktunartillögu um verkefnið um vorið 2004. Gert var ráð fyrir að lagning vegarins á milli Borgarfjarðar og Skagafjarðar yrði einkaframkvæmd og að veggjald yrði innheimt á þeim kafla en kostnaðurinn við þann kafla var áætlaður 4,5 milljarðar króna. Vegurinn um Kaldadal yrði hins vegar ríkisframkvæmd en sá vegur er nú þegar á vegaáætlun.
Áætlanir um veg um Stórasand voru umdeildar af umhverfisástæðum en sá vegur hefði legið í gegnum eitt stærsta ósnortna víðernið sem eftir er á hálendi Íslands auk þess sem hann hefði leitt mikla umferð í gegnum þjóðgarðinn á Þingvöllum. Einnig komu upp efasemdir um að rétt væri að leggja veg í eins mikilli hæð og þau áform gerðu ráð fyrir.
Kjölur
Á aðalfundi félagsins 24. mars 2006 var tilgangi þess breytt þannig að í stað vegar yfir Stórasand muni það beita sér fyrir vegalagningu úr Skagafirði, yfir Eyvindastaðarheiði og yfir Kjöl. Við breytinguna gerðust ýmis sveitarfélög, fyrirtæki og einstaklingar á Suðurlandi hluthafar í félaginu.
Þann 4. febrúar 2007 efndi félagið til blaðamannafundar og kynnti áætlanir sínar um veginn. Samkvæmt þeim myndi vegurinn liggja frá þjóðvegi 1 nálægt Silfrastöðum í Norðurárdal í Skagafirði til suðurs upp á Eyvindastaðarheiði og áfram yfir Kjöl, vegurinn myndi svo tengjast Biskupstungnabraut (þjóðvegi 35) við Gullfoss. Ekki stendur til að byggja upp núverandi Kjalveg heldur væri þetta alveg nýr vegur langstærsta hluta leiðarinnar. Vegurinn yrði 145 kílómetra langur, 8,5 metra breiður, upphækkaður um 2-3 metra yfir nánasta umhverfi og færi mest í 720 metra hæð yfir sjávarmáli. Styttingin á milli Akureyrar og Reykjavíkur myndi nema 47 km (12,1% stytting) og á milli Akureyrar og Selfoss væri styttingin 141 km (32,8% stytting).
Ætlunin er að leggja veginn í einkaframkvæmd og fjármagna með veggjöldum. Kostnaðurinn er áætlaður vera í kringum 4,2 milljarða króna og gert er ráð fyrir því að veggjaldið nemi 2000 kr. fyrir staka ferð á fólksbíl en 8000 kr. fyrir þungaflutninga, afslættir væru í boði fyrir þá sem nota veginn oft samkvæmt svipuðu fyrirkomulagi og er í Hvalfjarðargöngum.
Gagnrýni
Hugmyndir um uppbyggðan Kjalveg hafa mætt nokkurri mótstöðu vegna umhverfissjónarmiða. Í leiðara Morgunblaðsins 5. febrúar 2007 var hugmyndum Norðurvegar ehf. harðlega mótmælt en Styrmir Gunnarsson ritstjóri hefur lengi talað gegn uppbyggingu hálendisvega. Sagði þar m.a:
Árni Finnsson, formaður Náttúruverndarsamtaka Íslands, hefur lýst því yfir að samtökin séu andvíg uppbyggingu hálendisvega. Ferðaklúbburinn 4x4 hefur einnig ályktað gegn veginum. . Einnig hefur Ómar Ragnarsson lýst yfir andstöðu við veginn. Stjórn Ferðafélags Íslands hefur ályktað gegn byggingu vegarins.
Rökin sem nefnd hafa verið gegn lagningu vegarins eru fyrst og fremst þau að hann sé of umfangsmikil framkvæmd á svæði sem hefur verið nokkurn veginn laust við mannvirki hingað til. Því er haldið fram að vegur sem byggður er upp um 2-3 metra og ber mikla umferð, þar á meðal þunga flutningabíla eigi eftir að valda miklum skaða vegna sjón- og hávaðamengunar enda sé kyrrðin á svæðinu þess helsti kostur.
Bent hefur verið á að unnt sé að stytta þjóðveg 1 frá Norðurlandi til höfuðborgarsvæðisins töluvert á láglendi, 25 kílómetrar hafa verið nefndir í því sambandi. Í tillögu að samgönguáætlun 2007-2018 eru tveir möguleikar nefndir í þessu sambandi, annars vegar 3,5 km stytting með nýrri legu þjóðvegarins í Skagafirði en hins vegar 15,5 km stytting með nýrri legu vegarins sunnan Blönduóss. Sundabraut kemur einnig til með að stytta leiðina um 7-9 km. Varðandi styttingu fram hjá Blönduósi er það þó forsenda að sveitarstjórnir í Austur-Húnavatnssýslu falli frá andstöðu sinni við breytta legu vegarins þar og samþykki að breyta sameiginlegu svæðisskipulagi í þá veru. Beiðni Vegagerðarinnar um að svæðisskipulaginu yrði breytt í þá veru að leyfa vegagerðina var hafnað í maí 2005, sú ákvörðun var kærð en var endanlega staðfest af umhverfisráðherra 23. mars 2006.
Steiney
Steiney er íslenskt kvenmannsnafn.
Íslam í Hvíta-Rússlandi
Íslam í Hvíta-Rússlandi er iðkun íslams í Hvíta-Rússlandi, íslam er minnihlutatrú í Hvíta-Rússlandi. Íslam kom til Hvíta-Rússlands á 14. öld. Frá þessum tíma var það fyrst og fremst tengt Lipka-Tatörum, sem margir hverjir settust að í pólsk-litháíska samveldinu á meðan þeir héldu áfram hefðum sínum og trúarskoðunum. Með tilkomu Sovétríkjanna fóru margir múslimar frá Belarús til annarra landa, einkum Póllands. Sem stendur samanstendur hvítrússneska múslimasamfélagið af Lipka-tatarum sem eftir eru, auk nýlegra innflytjenda frá Miðausturlöndum. Frá og með 2007 eru 45.000 múslimar í Belarús, sem eru 0,5% af heildarfjölda íbúa.
Níagara-fossar
thumb|right|Loftmynd af Skeifufossum. Níagarafossar eru röð gríðarstórra fossa í Níagarafljóti í austurhluta Norður-Ameríku á landamærum Bandaríkjanna og Kanada. Þeir skiptast í þrjá fossa: Skeifufossa, Ameríkufossa og minni Brúðarslörsfossa til hliðar við Ameríkufossa. Níagarafossar eru ekki sérlega háir, en mjög breiðir. Þeir eru vatnsmestu fossar Norður-Ameríku. Þeir eru bæði gríðarlega vinsæll áfangastaður ferðamanna og mikilvæg uppspretta raforku.
Robert Nozick
Robert Nozick (16. nóvember 1938 – 23. janúar 2002) var bandarískur heimspekingur og Pellegrino University Professor við Harvard University. Nozick var meðal fremstu heimspekinga í Bandaríkjunum á 20. öld og lét sig varða nánast öll helstu viðfangsefni innan heimspekinnar. Rit hans Stjórnleysi, ríki og staðleysa (Anarchy, State, and Utopia) (1974) var viðbragð í anda frjálshyggjunnar við riti Johns Rawls Kenning um réttlæti (A Theory of Justice), sem kom út árið 1971.
Æviágrip
Nozick fæddist í Brooklyn í New York borg í Bandaríkjunum þann 16. nóvember 1938. Hann var sonur rússneskra gyðinga sem flust höfðu til Bandaríkjanna. Hann nam heimspeki til BA prófs við Columbia. Síðar nam hann við Princeton og Oxford háskóla. Á námsárum sínum hafði Nozick þónokkurn áhuga á vísindaheimspeki, ekki síst vegna áhrifa kennara sinna, Sidneys Morgenbesser við Columbia háskóla og Carls Hempel við Princeton háskóla. Þessi áhugi leiddi aldrei til bókaskrifa en Nozick hafði snemma áhuga á stjórnmálaheimspeki, stjórnmálum og samfélagslegum málum. Árið 1963 lauk hann doktorsritgerð um ákvarðanafræði, sem bar titilinn „The Normative Theory of Individual Choice“, en fyrsta bók Nozicks - og sú sem hann er frægastur fyrir - fjallaði um stjórnspeki. Hún kom út árið 1973 og hét Stjórnleysi, ríki og staðleysa (e. Anarchy, State, and Utopia).
Nozick var kvæntur skáldinu Gjertrud Schnackenberg. Hann kenndi lengst af heimspeki við Harvard háskóla. Nozick lést þann 23. janúar árið 2002 eftir langa baráttu við krabbamein. Jarðneskar leifar hans eru í Mount Auburn Cemetery í Cambridge, Massachusetts í Bandaríkjunum.
Nozick og Gettier vandinn
Í Heimspekilegum útskýringum tekst Nozick á við ýmis erfið viðfangsefni, þ.á m. vandann við að skilgreina þekkingu í kjölfarið á grein Edmunds Gettier, sem hafði fært fram sannfærandi gagndæmi við hefðbundnu skilgreiningunni sem rakin er til Platons.
Nozick gefur yfirlit yfir skrifin um Gettier vandann (sem voru þegar 1981 allmiklar) og leggur síðan til sína eigin lausn. P er tilfelli af þekkingu þegar (1) p er sönn, (2) S trúir að p, (3) ef p væri ekki sönn, þá myndi S ekki trúa að p, og (4) ef p væri sönn, þá myndi S trúa að p (þar sem p stendur fyrir tiltekna staðhæfingu og S fyrir persónu). Með öðrum orðum skiptir hann út platonsku réttlætingunni fyrir huglægum skilyrðum.
Himinhvolfshnitakerfi
Himinhvolfshnitakerfi eru þau hnitakerfi sem notuð eru til að staðsetja fyrirbæri á himinhvolfinu og samsvara hnatthnitakerfum sem lýsa staðsetningu á jörðu. Himinhvolfið er ímynduð kúluskel sammiðja jörðinni í mikilli fjarlægð. Nokkur mismunandi hnitakerfi eru notuð en algengast er miðbaugskerfið. Kúluhornafræði kemur að miklum notum við útreikninga þó hún sé ekki nauðsynleg fyrir grundvallarskilning á hnitakerfunum. Áður fyrr var skilningur á þessum hnitakerfum gríðarlega mikilvægur sjóförum til þess að reikna út staðsetningu og fjarlægðir.
Helstu hugtök
thumb|320px|Hér sést á sjóndeildarhringur (local horizon), hvirfilpunktur (zenith), ilpunktur (nadir) og suður- og norðurpóll himinhvelsins. Rauða línan gefur til kynna hvernig sjónbaugslengd er fundinn, talið er í gráðum frá norðri í austur. Græna línan er hluti af stórbaug sem er hornréttur á sjóndeildarhringinn og fer í gegnum stjörnunna og hvirfilpunktinn, hún gefur til kynna breidd eða hæð stjörnunnar. Sjóndeildarhringur er ímyndaður stórbaugur á himinhvolfinu sem skilur að jörðina og himininn. Þá er átt við sannan sjóndeildarhring, þ.e. menn verða að ímynda sér að engin fjöll skerði sýn þeirra. Þetta er grundvöllur sjónbaugskerfisins og af því ljóst að staðsetning athugandans skiptir máli. Það geta fylgt því töluverðir reikningar að færa hnit stjörnu á milli staða, sérstaklega ef um mismunandi tíma athugunar er að ræða.
Hvirfilpunktur (e. zenith) er sá punktur sem er beint fyrir ofan athugandan, beint fyrir neðan hann er svo ilpunktur (e. nadir). Staðsetning er gefin með lengd og breidd eins og í hnatthnitakerfi, en í stað breiddar er stundum talað um hæð. Hnitin eru gefin í gráðum eða klukkustundum eftir því hvaða kerfi er notað, en það er auðvelt að breyta á milli. Í einni klukkustund eru fimmtán gráður (360°/24 = 15°).
Miðbaugur himins (sem sést ekki á mynd) er stórbaugur á himinhvelinu sem er samsíða miðbaug jarðar. Hann afmarkar þann flöt sem liggur til grundvallar miðbaugskerfisins. Í miðbaugskerfinu er ekki talið frá norðri heldur vorpunkti himins til austurs. Hæðin eða miðbaugsbreiddin er stórbaugur sem er hornréttur á miðbaug himins og fer í gegnum stjörnunna og norðurpunkt himins. Norður- og suðurpunktar himins samsvara norður- og suðurpól jarðar, þ.e. ef lína er dregin í gegnum póla jarðar skerast þeir himinkúluna í norður- og suðurpunkti himins.
Ellen Kristjánsdóttir
Ellen Rósalind Kristjánsdóttir (f. 8. maí 1959) er íslensk söngkona.
Ellen fæddist í San Francisco í Kaliforninu í Bandaríkjunum og þar ólst hún upp fyrstu sex árin. Foreldrar hennar voru Kristján Ingi Einarsson (1922-1977) byggingatæknifræðingur og myndlistamaður og Sigríður Ágústa Söebech (1922-2003) bankastarfsmaður. Maki Ellenar er Eyþór Gunnarsson tónlistarmaður og eiga þau fjögur börn.
Ellen hóf söngferil sinn í hljómsveitinni Tivolí sem hún stofnaði ásamt Friðriki Karlssyni. Hún hélt til Bandaríkjanna þegar hún var 17 ára gömul og dvaldist þar í nokkur ár. Þegar hún fluttist aftur til Íslands hóf hún að syngja með hljómsveitunum Mannakorn og Ljósin í bænum. Síðar söng hún með Borgardætrum og hefur einnig sungið talsvert með bróður sínum, Kristjáni Kristjánssyni KK.
Eitt þekktasta lagið sem Ellen hefur sungið er When I think of angels sem bróðir hennar, tónlistarmaðurinn KK samdi um systur þeirra sem lést um aldur fram í bílslysi.
Setningafræði
Setningafræði (sem áður hét orðskipunarfræði) er sú undirgrein málfræði sem fæst við gerð setninga (hvernig orð raðast saman) og setningarliða og innbyrðis tengsl þeirra. Frægust íslenskra bóka um setningafræði er „Íslensk setningafræði“ eftir Jakob Jóh. Smára, sem kom út árið 1920.
Í hverri fullkominni setningu eru tveir meginhlutar; frumlag (það sem eitthvað er sagt um) og umsögn (það sem sagt er um frumlagið). Aðrir setningarhlutar eru sagnfylling, andlag, einkunn og viðlag.
Þrískipting setningarhluta
Setningarhlutum má skipta í 3 hópa eftir hlutverki í setningu og stöðu þeirra. Þessa hópar eru:
Tengt efni
Σύνταξη Синтакса (граматика) Zinsbouw
Rondó Tríó - Með aðstoð strengja
Rondó Tríó er 45 snúninga hljómplata gefin út af Hljóðfæraverslun Sigríðar Helgadóttur árið 1969. Á henni flytja Rondó Tríó fjögur lög. Útsetningar: Sigurður Rúnar Jónsson. Rondó Tríó skipa: Einar Jónsson á trommur, Arthur Moon á bassa og Matthías Karelsson á Codovox og söng.
Trifolium cyathiferum
Sytrusmári eða Trifolium cyathiferum er tegund af smára frá Norður Ameríku.