cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Popkin
Richard Popkin fæddist á Manhattan. Foreldrar hans voru Louis og Zelda Popkin, sem ráku saman lítið almannatengslafyrirtæki. Eftir að hann hafði lokið B.A. gráðu hóf hann doktorsám við Columbia University og hlaut Ph.D. gráðu þaðan árið 1950. Hann kenndi við ýmsa bandaríska háskóla, m.a. University of Connecticut, University of Iowa, University of California San Diego, Washington University í St. Louis og University of California Los Angeles. Hann var einnig gistiprófessor við háskólann í Tel Aviv. Hann var stofnandi International Archives of the History of Ideas. Hann var fyrsti ritstjóri Journal of the History of Philosophy.
Auk heimspekilegra rita hans vakti bók hans The Second Oswald, sem kom út árið 1966, eftirtekt, en það var meðal fyrstu bókanna sem dróu í efa kenninguna um að einungis hefði ein skytta átt aðild að morðinu á John F. Kennedy.
Popkin var veitt Nicholas Murray Butler orðan af Columbia University og hann var kosinn félagi í American Academy of Arts and Sciences.
Á efri árum bjó Popkin í Pacific Palisades í Kaliforníu ásamt konu sinni, Julie Greenstone (1924- ). Hann lést af völdum lungnaþembu í Los Angeles í apríl árið 2005. Ekkja Popkins er Julie Popkin, sem hann kvæntist árið 1944. Þau áttu saman þrjú börn. Dóttir hans, Margaret Popkin, lést í maí 2005.
Jakob Gíslason
thumb|220px|Húsavík, æskuheimili Jakobs thumb|220px|Polyteknisk Læreanstalt við Silfurtorg um [[1899]] thumb|220px|Læknishús Gísla Péturssonar á Eyrarbakka, reist [[1916]]
Jakob Gíslason (10. mars 1902 - 9. mars 1987) var íslenskur verkfræðingur, rafmagnseftirlitsstjóri, raforkumálastjóri frá 1947 til 1967 og orkumálastjóri frá 1967 til 1972.
Æska
Jakob fæddist á Húsavík 10. mars 1902 og ólst þar upp til þrettán ára aldurs. Foreldrar hans voru Gísli Ólafur Pétursson frá Ánanaustum í Reykjavík, þá héraðslæknir á Húsavík og síðar á Eyrarbakka og kona hans Aðalbjörg Jakobsdóttir. Faðir hennar var Jakob Hálfdánarson, fæddur á Brenniási á Fljótsheiði austan Jarlsstaða í Bárðardal, bóndi á Brettingsstöðum í Laxárdal í Þingeyjarsveit, síðar á Grímsstöðum í Mývatnssveit, þar sem Aðalbjörg fæddist og loks fyrsti kaupfélagsstjóri Kaupfélags Þingeyinga á Húsavík.
Árið 1914 var Gísla veitt héraðslæknisembættið á Eyrarbakka og 1915 flutti fjölskyldan með skipi frá Húsavík austur fyrir land til Eyrarbakka, nema Jakob og Pétur eldri bróðir hans, sem fluttu til Vigdísar Pétursdóttur systur Gísla og Einars Finnssonar eiginmanns hennar við Klapparstíg 11 í Reykjavík og hófu nám við Menntaskólann í Reykjavík.
Meðal bekkjarbræðra þeirra voru stjórnmálamaðurinn Einar Olgeirsson, Helgi P. Briem sendiherra, skáldið Tómas Guðmundsson og Halldór Guðjónsson frá Laxnesi,sem þó mun hafa hætt fljótlega í MR og snúið sér að ritstörfum og er betur þekktur sem Nóbelsskáldið Halldór Kiljan Laxness.
Nám
Bræðurnir luku stúdentsprófi með miklum ágætum frá Menntaskólanum í Reykjavík vorið 1921 og Jakob sigldi um haustið til Kaupmannahafnar og tók próf í forspjallsvísindum frá Kaupmannahafnarháskóla 1922. Hóf síðan nám í rafmagnsverkfræði við Polyteknisk Læreanstalt, sem heitir nú Danmarks Tekniske Universitet (DTU) og stóð þá við Silfurtorg nærri Botanisk have. Hann tók svokallað verkstæðisár eftir fyrrihluta námsins heima á Íslandi. Jakob lauk verkfræðiprófi snemma árs 1929.
Jón Helgason (prófessor) (f.1899),sem bjó mestalla sína ævi í Kaupmannahöfn, orti 1923 eða 1924 skemmtilegt gamankvæði um verkfræðinemana við Silfurtorg, sem er að finna í sumum útgáfum af ljóðabókum hans. Virðist hann hafa verið hikandi við að birta það opinberlega. Jón sendi kunningjum sínum kvæðið í febrúar 1926 og skrifaði: Í Höfn var ég verkfræðingum heldur andvígur og orti kvæði þeim til háðungar. Frekar virðast verkfræðingar þó hafa talið kvæðið sér til heiðurs og gamans en til háðungar og líta á það sem öfugmælavísur. Alla vega er þeim tamt að vitna í það.
Einkahagir
Þann 30. október 1930 kvæntist Jakob fyrri konu sinni Hedvig Emanuellu Hansen (26. júní 1908–25. nóvember 1939), sem hann hafði kynnst í Kaupmannahöfn. Foreldrar hennar voru Emanuel Christian Hansen, prentsmiðjueigandi í Kaupmannahöfn og kona hans Ella Andrea Metchen. Þau eignuðust tvo syni. Hedvig veiktist af heilaæxli og sigldi til Kaupmannahafnar til lækninga en lést þar 25. nóvember 1939, aðeins 31 árs að aldri. Um sama leyti lést Gísli faðir Jakobs.
Þann 7. febrúar 1946 kvæntist Jakob seinni konu sinni Sigríði Ásmundsdóttur (6. ágúst 1919–24. desember 2005). Foreldrar hennar voru Ásmundur Guðmundsson biskup og kona hans Steinunn Sigríður Magnúsdóttir. Þau eignuðust þrjú börn. Hún var sautján árum yngri en Jakob og lifði hann í átján ár.
Jakob hafði mikla ánægju af laxveiði og leigði hann um árabil ásamt kunningjahópi sínum laxveiðiána Víðidalsá í Steingrímsfirði, rétt sunnan við Hólmavík. Þeir gistu fyrstu árin í góðu yfirlæti hjá fólkinu á bænum að Víðidalsá, en reistu sér síðar lítið veiðihús rétt hjá Þverárvirkjun , þar sem Þverá, sem kemur úr Þiðriksvallavatni, fellur gegnum virkjunina í Víðidalsá . Veiðiáhugi Jakobs var þó ekki bundinn við Víðidalsá og hann veiddi að sjálfsögðu líka oft í öðrum ám.
Jakob Hálfdánarson afi Jakobs keypti á sínum tíma jörðina Brettingsstaði í Laxárdal í Þingeyjarsveit, sem liggur meðfram Laxá að austan og að Másvatni að vestan, næsta jörð norðan við Helluvað og Laxárbakka í Mývatnssveit, gegnt Hofstöðum, handan árinnar. Lax gengur lítið eða ekkert upp fyrir Laxárvirkjun og heldur sig í Aðaldalnum, en ofan virkjunarinnar er áin vinsæl fyrir silungsveiði. Jörðina erfðu þrjár dætur Jakobs Hálfdánarsonar og erfði Jakob hluta móður sinnar og Herdísar systur hennar. Að frumkvæði Magnúsar Ásmundssonar læknis á Akureyri, mágs Jakobs, fluttu þeir lítið sumarhús til Brettingsstaða og höfðu fjölskyldur beggja mikla ánægju af því að gista þar, þrátt fyrir að mýið gæti oft verið aðgangshart.
Jakob fékkst stundum við það að setja saman vísur. Einu sinni eftir ánægjulega kvöldstund hjá fjölskyldu Ólafs bróður hans skrifaði Jakob í gestabókina: Evu, Óla og Lísu ætla ég þessa vísu, að þakka tertu, te og rjóma, tímarit og útvarpshljóma. Jakobi mun hafa þótt full mikið kapp lagt á smíði kjarnorkuvopna: Að öryggi mannkyns á allan hátt ötullega við vinnum. Og eigum því nægan atómmátt til að eyða því 50 sinnum.
Starfsferill
Að loknu nám vann Jakob um nokkurra mánaða skeið á teiknistofu Titan A/S og síðan hjá Electricitetskommissionen í Kaupmannahöfn.
Á þriðja tug tuttugustu aldar gætti mikils aðhalds í fjármálum ríkisins á Íslandi og íhuguðu verkfræðinemar stundum alvarlega að leita gæfunnar í Ameríku að námi loknu ef engin vinna fengist heima á Íslandi. En til allrar hamingju birti til í atvinnuhorfum verkfræðinga. Jakob kom alfarinn heim til Íslands síðla árs 1929 og hóf störf hjá ríkinu við að rannsaka og gera tillögur um raforkuveitur til almenningsþarfa utan kaupstaða og fleiri ráðgjafarverkefni til undirbúnings rafvæðingar landsins.
Vann að undirbúningi stofnunar Rafmagnseftirlits ríkisins og varð forstöðumaður  frá stofnun þess 1. júlí 1933.
Ferðaðist vítt og breitt um landið við störf á vegum Rafmagnseftirlitsins.
Var raffræðilegur ráðunautur við byggingu Þjóðleikhússins 1945 og klæðaverksmiðju Gefjunar 1948 auk fleiri bygginga.
Tók virkan þátt í samningu raforkulaga, sem voru samþykkt vorið 1946.
Varð raforkumálastjóri við stofnun embættisins 1947 og stýrði Raforkumálaskrifstofunni.
Þá heyrðu Rafmagnsveitur ríkisins (RARIK), Héraðsrafmagnsveitur ríkisins og Rafmagnseftirlit ríkisins undir Raforkumálaskrifstofu.
Fékk hæfileikaríka vísindamenn til að stunda rannsóknir á jarðhita, sem leiddi til stofnunar Jarðhitadeildar Raforkumálaskrifstofu.
Tók þátt í samningu nýrra orkulaga, sem tóku gildi 1. júlí 1967. Forskeytinu raf- var nú sleppt framan af nafni laganna þar sem þau voru útvíkkuð til jarðhita og annarra tegunda orku.
Varð orkumálastjóri þegar Raforkumálaskrifstofunni var breytt í Orkustofnun með hinum nýju orkulögum 1. júlí 1967.
Lét af störfum fyrir aldurs sakir 1972.
Upp úr því sem byrjaði sem Rafmagnseftirlit ríkisins, en er nú horfið inn í Neytendastofu, hafa sprottið mörg fyrirtæki og stofnanir. Má þar meðal annars nefna Raforkumálaskrifstofuna sem var breytt í Orkustofnun, Landsvirkjun og Landsnet, RARIK ohf og Orkusöluna ehf, Íslenskar orkurannsóknir (ÍSOR) og Jarðboranir hf.. Margir verkfræðingar og jarðfræðingar, sem hófu störf hjá þessum fyrirtækjum stofnuðu síðan eigin stofur.
Félags- og trúnaðarstörf
Jakob hreifst mjög að jafnaðarhugsjóninni og tók þátt í stúdentapólitíkinni í Kaupmannahöfn, en hætti afskiptum af pólitík þegar hann varð opinber starfsmaður. Hann fór ásamt Davíð Stefánssyni frá Fagraskógi og hópi fulltrúa helstu stúdentafélaga á Norðurlöndum í kynnisferð til Sovétríkjanna í boði rússneskra stúdenta í júlí 1928 og skrifaði um ferðina í tímaritið Rétt.
Jakob var hvatamaður að stofnun Sambands Íslenskra rafveitna.
Hvatamaður að stofnun Stjórnunarfélags Íslands og formaður þess frá stofnun 1961 til 1973.
Formaður Verkfræðingafélags Íslands (VFÍ) um skeið.
Sat í stjórn Ljóstæknifélags Íslands í þrjá áratugi.
Stjórnarformaður Gufuborana ríkisins og Reykjavíkurborgar 1956-1984. Gufuboranir voru forveri þess fyrirtækis, sem nú heitir Jarðboranir hf.
Sat í Rannsóknaráði ríkisins 1965-1974
Sat í orðanefnd RVFÍ frá upphafi og var formaður 1963-1984.
Sat í húsráði VFÍ frá 1951 og var formaður 1964-1972.
Auk fjölda annarra félags- og nefndastarfa og annarra trúnaðarstarfa.
Viðurkenningar
Riddarakross hinnar íslensku Fálkaorðu 1958.
Stórriddarakross hinnar íslensku Fálkaorðu 1972.
Heiðursdoktor á 75 ára afmæli Háskóla Íslands haustið 1986.
Félagi í Vísindafélagi Íslendinga frá 1962.
Gullmerki Samtaka íslenskra rafverktaka.
Heiðursfélagi VFÍ, RVFÍ, Sambands íslenskra rafveitna, Ljóstæknifélags Íslands, Jarðfræðafélags Íslands og Stjórnunarfélags Íslands.
1706
Árið 1706 (MDCCVI í rómverskum tölum)
Torreya nucifera
Torreya nucifera er tegund af barrtrjám frá Japan. Það er lítið til meðalstórt tré (allt að 25m).
Barrskógabeltið
thumbnail|Barrskógabeltið thumbnail|Skógur í barrskógabelti í Bandaríkjunum thumbnail|left|Barrskógur að vetrarlagi í 350 m hæð í Þrándheimi Barrskógabeltið er lífbelti sem einkennist af skógum þar sem furur og önnur barrtré vaxa. Barrskógabeltið sem kallað er taiga í erlendum málum liggur aðallega á svæðum milli 50° og 60° norðlægrar breiddar og er mestur hluti barrskóganna í Rússlandi en einnig eru miklir barrskógar í Kanada og nyrstu fylkjum Bandaríkjanna og í Skandinavíu.
Einkenni barrskógabeltisins eru að vetur eru kaldir og snjóþungir og úrkoma aðallega í formi snjós, jarðvegur er næringarlítill og með hátt sýrustig og undirgróður er rýr því barrskógarnir eru mjög þéttir. Rotnun er hæg og mikið magn af rotnandi gróðurleifum þekja skógarbotninn.
Afar miklar sveiflur eru á hitastigi milli árstíða í síberíska barrskógabeltinu. Í janúar getur hitinn farið allt niður í –50°C en í júlí fer hitinn iðulega yfir 30°C.
.om
.om er þjóðarlén Óman.
Tenglar
Toppdomän
Nef
hægri|thumbnail|180px|Mynd af [[mannsnefi.]] thumbnail|hægri|[[Fíll|Fílar hafa nef sem henta vel til að grípa og halda á hlutum, og kallast þau ranar.]]
Nef er líffæri á höfði hryggdýra, sem hýsir nasirnar sem, ásamt munni, eru notaðar til öndunar, en í nefi er einnig lyktarskyn.
Dagbjört
Dagbjört er íslenskt kvenmannsnafn.
Little Big
Little Big er rússnesk reifhljómsveit sem var stofnuð árið 2013 í Sankti Pétursborg. Söngvarar eru Ilya Prusikin, Sofya Tayurskaya, Sergei Makarov og Anton Lissov. Ásamt slíkum hljómsveitum sem t.A.T.u. eða Pussy Riot, er Little Big á heimsvísu ein frægasta hljómsveit sem Rússland. Sveitin er þekktust fyrir lag sitt „Skibidi“ sem kom út árið 2018.
974
974 (CMLXXIV í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
Pálmar (mannsnafn)
Pálmar er íslenskt karlmannsnafn.
Búlukka
Búlukka (fræðiheiti: Lansium parasiticum) er tré af mahóníætt sem er ræktað út af ætum ávexti. Búlukka er upprunnin í Suðaustur-Asíu. Trén ná 30 metra hæð og bera litla hnöttótta ávexti í klösum. Bragðið af aldinkjötinu er sætsúrt og stundum sagt vera mitt á milli greips og vinberja. Tveir helstu hópar ræktunarafbrigða búlukku eru duku og langsat.
Marshalleyjar
Marshalleyjar eru míkrónesískt eyríki í Vestur-Kyrrahafi, norðan við Nárú og Kíribatí, austan við Sambandsríki Míkrónesíu og sunnan við Varsímaeyju. Eyjarnar voru í umsjá Bandaríkjanna til 1979 þegar lýðveldi var stofnað (í sérstöku sambandi við Bandaríkin). Fullt sjálfstæði var staðfest árið 1990. Marshalleyjar gera tilkall til Varsímaeyju sem er undir stjórn Bandaríkjanna.
Saga
Míkrónesar hófu búsetu á eyjunum á 2. árþúsundinu f.Kr. en annars er lítið vitað um sögu þeirra. Spænski landkönnuðurinn Alonso de Salazar lenti við eyjarnar 1529 en Evrópubúar komu þangað sjaldan næstu aldirnar. Eyjarnar voru nefndar í höfuðið á breska skipstjóranum John Marshall sem kom þangað árið 1788. Spánn gerði tilkall til eyjanna árið 1874.
Árið 1885 setti þýskt fyrirtæki upp verslunarstöð á Jaluit-rifi til að kaupa hið verðmæta kopra (þurrkaður kókoshnetukjarni) og fyrir milligöngu páfa viðurkenndi Spánn yfirráð Þýskalands gegn bótagreiðslu.
Til 1958 gerðu Bandaríkjamenn tugi kjarnorkutilrauna á eyjunum og enn standa yfir málaferli vegna heilsufarslegs skaða sem tilraunirnar ollu íbúunum.
1979 fengu eyjarnar heimastjórn og þær gerðust frjálst sambandsland Bandaríkjanna árið 1986 þegar þær urðu fullvalda ríki. Formlegt sjálfstæði fékkst árið 1990 í gegnum Sameinuðu þjóðirnar.
21. mars 2007 lýsti stjórn eyjanna yfir neyðarástandi eftir að langvarandi þurrkar urðu til þess að ekkert vatn var eftir á eyjunum.
Landafræði
frame|right|Kort af Marshalleyjum. Marshalleyjar eru 29 hringrif og fimm stakar eyjar. Stærstu hringrifin og eyjarnar mynda tvo eyjaklasa, Ratakeyjaklasann og Ralikeyjaklasann. Tveir þriðju hlutar íbúanna búa í borginni Majúró, sem er jafnframt höfuðborg eyjanna, og Ebeye. Ytri eyjarnar eru strjálbýlli þar sem þar eru minni atvinnutækifæri og líf þar byggir á hefðbundnum veiðum og söfnun.
Mestur hluti landsvæðis eyjanna er við sjávarmál. Loftslag á eyjunum er heitt og rakt. Margir hvirfilvindar í Kyrrahafi eiga upptök sín við Marshalleyjar og vaxa eftir því sem þeir færast vestar yfir Maríanaeyjar og Filippseyjar.
Marshalleyjar gera tilkall til Varsímaeyju sem er undir stjórn Bandaríkjanna.
Stjórnmál
Marshalleyjar eru lýðveldi með forsetaræði. Hvert af 24 kjördæmum landsins kýs einn fulltrúa í neðri deild þings eyjanna (nema höfuðborgin Majuro sem kýs fimm fulltrúa). Neðri deildin fer með löggjafarvald. Efri deild þingsins er ráð tólf ættbálkahöfðingja. Fulltrúarnir kjósa síðan forseta.
Forseti eyjanna skipar tíu ráðherra ríkisstjórn sem fer með framkvæmdavaldið í umboði þingsins.
Efnahagslíf
Uppistaðan í efnahagslífi Marshalleyja er fjárhagsaðstoð frá Bandaríkjunum. Nokkur landbúnaður fer fram á litlum sveitabæjum, aðallega ræktun kókoshneta, tómata, melóna og brauðávaxta. Smáiðnaður er rekinn kringum handverk, fiskvinnslu og framleiðslu kopra. Innan við 10% íbúa vinna við ferðaþjónustu.
Marshalleyjar eru ekki aðilar að Alþjóðavinnumálastofnuninni og því ekki bundnar af samningum um grundvallarréttindi verkafólks (bann við nauðungarvinnu, bann við barnaþrælkun og réttur verkafólks til að mynda samtök).
Bandaríkin reka herflugvöll og skotpall fyrir flugskeyti á Kwajaleinrifi sem veitir nokkrum íbúum atvinnu og skapar leigutekjur af landinu.
Menning
Marshalleyingar eru Míkrónesar að uppruna og fluttust forfeður þeirra til eyjanna frá Asíu fyrir um fjögur þúsund árum. Marshalleyska er það tungumál sem almennt er talað þótt enska sé líka opinbert tungumál eyjanna. Japanska er einnig víða töluð. Nánast allir íbúar eyjanna aðhyllast mótmælendatrú.
.pa
.pa er þjóðarlén Panama.
Tenglar
Toppdomän
Dunblane
thumb|right|Dunblane Dunblane (gelíska: Dùn Bhlàthain) er bær í sveitarfélaginu Stirling í Skotlandi. Helsta kennileiti bæjarins er Dómkirkjan í Dunblane en elsti hluti hennar er frá 11. öld. Áin Allan Water rennur gegnum bæinn. Íbúar eru tæplega 9.000.
Marshalleyjar
Menning
Marshalleyingar hafa löngum verið færir í siglingum á eintrjáningum og gátu stýrt eftir stjörnunum og kortum gerðum úr skeljum og spýtum. Árlega eru haldnar siglingakeppnir á eintrjáningum og tvíbytnum.
Kristín Pálsdóttir
Kristín Bergþóra Pálsdóttir (f. 7. desember 1948) er íslensk kvikmyndargerðarkona, kvikmyndaleikstjóri og handritshöfundur. Kristín útskrifaðist úr Menntaskólanum á Akureyri árið 1968. Kristín lærði svo í Kvikmyndaskóla Lundúna (London Film School, þá London International Film School).
Eiríksjökull
thumb|Jökullinn frá Hálsasveit. thumbnail|Eiríksjökull, séður af Holtavörðuheiði.
Eiríksjökull er móbergsstapi og jökull (jökulskjöldur) er rís austan Strúts sunnan Hallmundarhrauns og vestan Langjökuls. Hann er 1675 m á hæð og u.þ.b. 40 ferkílómetrar að flatarmáli, stærstur fjalla hér slíkrar gerðar. Sjálf gangan á jökulinn er dagsverk en hentugt er að ætla til þess þrjá daga að meðtöldum ferðum til og frá jöklinum. Ráðlegt er að leggja af stað snemma dags og hætta við ef veður eru ekki eins og best verður á kosið. Leiðin er vel fær en óvönum er bent á Ferðafélag Íslands. Áður var jökullinn kallaður Baldjökull en farið var að nefna hann sínu núverandi nafni upp úr 1700, ventanlega fyrir áhrif frá fjallinu Eiríksgnípu. Sú nafngift er síðan þoku sveipuð og aðeins til gruggugar munnmælasögur um útilegumann sem slapp þangað upp og gaf þar með fjallinu sitt nafn.
Nikólína
Nikólína er íslenskt kvenmannsnafn.
Meyjarhofið í Aþenu
thumb|right|Vesturhlið Meyjarhofsins Meyjarhofið (forngríska ) í Aþenu er grískt hof helgað verndara borgarinnar, viskugyðjunni Aþenu. Hofið var byggt á seinni hluta 5. aldar f.Kr. og stendur á Akrópólishæð í miðborg Aþenu. Hofið, sem er byggt í dórískum stíl, er án efa þekktasta gríska mannvirkið frá fornöld.
Uppruni
Meyjarhofið var byggt í stað eldra hofs sem var einnig helgað viskugyðjunni en fórst í innrás Persa í Persastríðunum árið 480 f.Kr. Árið 447 f.Kr. hóf síðan arkitektinn Iktínos endurreisn hofsins. Helsti aðstoðarmaður hans við verkið var arkitektinn Kallíkrates, sem gerði meðal annars Nike-hofið, líka á Akrópólishæðinni. Saman sáu þeir um hönnun hofsins, sem er gert í hreinum dórískum stíl. Feidías sá um skreytingarnar á hofinu og stjórnmálamaðurinn Períkles hafði yfirumsjón með verkinu. Hofið var byggt á árunum 447 - 432 f.Kr. og það þótti rísa svo hratt, að menn höfðu orð á að sjálf gyðjan hefði veitt þeim aðstoð.
Seinni tíma
thumb|left|250p|Suðurhlið hofsins sem skaddaðist í árásinni árið [[1687]] Meyjarhofið stóð heilt og nothæft í rúmlega 2000 ár. Um tíma var fjáhirsla Deleyska sjóbandalagsins í hofinu. Á 6. öld var hofið gert að kristinni kirkju og helgað Maríu guðsmóður. Eftir innrás Tyrkja um miðja 15. öld var hofið gert að mosku og bænaturn var settur þar inn, sem var þó seinna rifinn.
Árið 1687 sátu feneysk herskip um Aþenuborg og komst flotinn að því að Tyrkirnir geymdu púðrið sitt í hofinu. Því skutu þeir á geymsluna, en fallbyssukúlurnar rufu þakið og kveiktu í púðrinu með þeim afleiðingum að stór sprenging varð í hofinu sem olli óbætanlegum skaða. Eftir að Ítalir unnu borgina reyndu þeir að ræna líkneskjum og lágmyndum af hofinu en margir verkamennirnir misstu myndirnar niður og brutu þær.
Um 1800 fékk sendiherra Breta, Elgin lávarður, leyfi Tyrkjastjórnar til að flytja hluta af höggmyndunum til Bretlands til betri varðvörslu. Hann tók burt 12 líkneski og 15 millifleti sem nú njóta sín á British Museum í London. Á þeim tíma voru enskir höggmyndasérfræðingar sem ráðlögðu forstöðumönnum safnsins frá því að kaupa fornleifarnar, en Elgin tókst að sannfæra þá. Á aðeins áratug frá kaupunum tvöfaldaðist verðmæti þeirra og í dag þykja þessir munir ómetanlegir.
Lýsing
thumb|Grunnflötur Meyjarhofsins Innra hofinu var skipt í tvennt. Annar hlutinn var minni en hinn en þar var höfð fjárgeymsla og skjalasafn Deyleyska sjóborgarsambandsins í töluverðan tíma. Hið stærra var helgidómur Aþenu með 12 metra háu líkneski hennar, en það var eftir Feidías og var úr fílabeini og gulli. Þetta mikla líkneski er því miður löngu glatað.
Í vesturendanum fyrir aftan líkneskið mikla var sérstakt herbergi ætlað kvenprestum gyðjunnar og nefndi hann það ‚herbergi meyjanna‘. Síðan hefur nafnið, Parþenon eða Meyjarhofið, fest við það. Herbergið var skreytt súlum í jónískum stíl. Hofið er gert úr hvítum marmara sem kom úr Pentelíkosfjalli sem er nálægt Aþenuborg, sem er blandað járnögnum sem gæða það mjúkri slikju. Hofið er rétthyrnt, 58 m á lengd, 26 m á breidd og 17 m á hæð, með átta súlum á skammhliðum og sautján á langhliðum (ef endasúlurnar eru taldar með). Innan súlnanna var hlaðinn gluggalaus veggur, sem telst vera sjálft hofið. Þar að leiðandi var afar dimmt innan í því og var því lýst upp með kyndlum. Innan í hofinu voru svo tvær súlur á tveimur hæðum til þess að styðja undir þakið. Súlurnar voru allar hlaðnar upp af kringlóttum hellubjörgum.
Uppbyggingin
Iktínos notaðist ekki við steinlím til að festa ferstrendar steinblokkirnar saman, heldur voru þær fullkomlega höggnar til og heflaðar að nánast sást móta fyrir samskeytunum. Þetta var gert það nákvæmlega að hver einn og einasti flötur var gerður rennisléttur og hellurnar féllu fullkomlega saman. Í þakinu voru marmarahellur sem voru nógu gegnsæjar að þær hleyptu lítilli birtu inn í hofið. Að innan var það skreytt með smágerðu flúri. Ýmsir hlutar hofsins voru málaðir í skærum litum. Marmarinn var þveginn upp úr blöndu af saffrani og mjólk. Þrírákafletirnir voru málaðir bláir. Lágmyndaræmann hafði bláan grunn en millifletirnir rauðir.
Skreytingar
thumb|Riddara á frísunni stóru Millifletir hofsins (metópur) voru alls 92 og voru rismyndir höggnar þar. Helsta þema myndanna var stríð Grikkja og Trójumanna, Grikkja og skjaldmeyja, Lapíþa og kentára, jötna og guða. Á göflum hofsins voru svo hópar styttna í gífurlegri stærð.
Meðfram efstu brún allra útveggja hofsins, inni í súlnagöngunum liggur víðfræg myndræma (frísa). Hún er 133 m að lengd og sýnir skrúðgöngu fólk frá Attíku að færa Aþenu fórnargjafir á hátíðisdegi panaþenísku leikanna. Hluti skrúðgöngunnar fer eftir vestur- og norðurhliðinni en önnur eftir suðurhliðinni. Svo mætist skrúðgangan á austurstafninum frammi fyrir gyðunni. Þar býður Aþena Seifi og öðrum Ólymposguðum að þiggja hluta af gjöfum sínum. Fyrir neðan guðina á þeim gafli eru svo dyrnar á hofinu.
Skrúðgangan hefur alls kyns persónur. Þar sjást riddarar á fákum, aðalsfólk akandi á vögnum og almenningurinn fótgangandi. Fallegar konur og öldungar bera smjörviðargreinar, aðrir bera vínkrukkur á öxlunum og blásarar leika á hljóðpípur. Sagt hefur verið að sjaldan hafi menn og dýr verið sæmdir svo fágaðri list, en lágmyndirnar eru þó ekki nema 6 cm á breidd. Því hefur verið fleygt að Feidías hafi gert mistök með því að setja þetta meistaraverk svona hátt uppi, því það var ekki hægt að skoða það nógu vel séð frá jörðu.
María Markan - Ich schenk mein herz
María Markan syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur María Markan lögin The Star og Ich schenk mein herz. Fritz Weishappel leikur undir. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Pólýester
thumb|right|Nærmyndir af skyrtu úr pólýester. Pólýester (eða fjölester) er tilbúið plastefni unnið úr hráefni sem kemur úr olíuiðnaðinum. Gerviefni komu til sögunnar 1931 og hefur þróun þeirra verið hröð síðan. Pólýester var uppgvötvað af ensku fyrirtæki árið 1941. Það er vinsælasta gerviefnið og er mest notaða textílefnið fyrir utan bómul.
Eiginleikar pólýesters
Pólýester er mjög gott íblöndunarefni. Bómullar- og pólýester-blöndur eru vinsæl blanda vegna þess að hún heldur flestum eiginleikum náttúruefnisins og fær til viðbótar góða eiginleika pólýesters. Pólýester er mjög slitsterkt, hefur góðan togstyrk og þolir vel teygingar og endurteknar beygingar. Það þolir vel sólarljós og veðrast vel. Það hleypur ekki, er krumpufrítt og hefur stuttan þurrktíma.
Dagfríður
Dagfríður er íslenskt kvenmannsnafn.
1932
Árið 1932 (MCMXXXII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Rómarkeisari
thumb|right|Ágústus keisari. Rómarkeisari eða keisari Rómar er hugtak sem sagnfræðingar eru vanir að nota yfir æðsta stjórnanda Rómaveldis frá þeim tíma þegar lýðveldistímanum lýkur. Meðal hinna fornu Rómverja var enginn slíkur titill notaður og ekkert eitt embætti samsvarar því. Rómarkeisari er öllu heldur yfirheiti notað til hagræðingar yfir flókið safn titla og valda.
Rómarkeisari var ekki einvaldur í nútímaskilningi og á keisaratímanum voru valdastofnanir lýðveldisins, eins og rómverska öldungaráðið og þingin, ennþá virkar. Rómarkeisari var að nafninu til fremstur meðal jafningja (primus inter pares) innan öldungaráðsins. Sá titill Rómarkeisara sem sumir sagnfræðingar álíta skilyrði þess að um keisara sé að ræða er princeps sem merkir „fyrstur“ (sbr. fursti).
Í þeim skilningi er Ágústus fyrsti keisari Rómar, en sumir vilja líta svo á að það vald sem Júlíus Caesar hafði safnað til sín geri hann í reynd að fyrsta keisaranum.
Spergilbaun
thumb|right|Spergilbaun. Spergilbaun (fræðiheiti: Vigna unguiculata subsp. sesquipedalis) er afbrigði af augnbaun með langa (35-75 cm) og mjóa, baunabelgi sem eru borðaðir meðan baunirnar eru enn óþroskaðar. Augnbaunir eru einærar hitabeltisplöntur og spergilbaun er aðallega ræktuð í Suðaustur- og Suður-Asíu og sunnanverðu Kína.
Newcastle United F.C.
225px|thumb|right|St James' Park í Newcastle árið 2007. thumb|265px|Leikmenn Newcastle United árið 1960. Newcastle United er knattspyrnulið í ensku úrvalsdeildinni. Meðal þekktra fyrrum leikmanna félagsins er markahrókurinn Alan Shearer, aðrir þekktir leikmenn sem hafa spilað fyrir félagið eru Les Ferdinand, Kevin Keegan, David Ginola og Andy Cole. Leikvangur liðsins heitir St James' Park og er einn af stærstu völlum Englands.
Árið 2021 tóku Sádí-arabískir fjárfestar við liðinu sem tengdir eru stjórnvöldum Sádí-Arabíu.
Stuðningsmenn
Fólk sem kemur frá Newcastle upon Tyne og nágrenni er kallað Geordie. Dyggir stuðningsmenn Newcastle eru kallaðir “The Toon Army”. ”Work Hard, Play Hard” eru einkunnarorð og slagorðið ”We are Mental, and we are Mad” er sungið.
Þekktir leikmenn
thumb|upright|Stytta af [[Alan Shearer, sem er fyrir utan St James' Park]]
Knattspyrnustjórar Newcastle
thumb|upright|[[Kevin Keegan náði góðum árangri með Newcastle, og stýrði m.a liði Newcastle sem var mjög nálægt því að vinna deildina 1995-96]] thumb|left|upright|Sir [[Bobby Robson var stjóri Newcastle í fimm ár, eða til ársins 2004, hann var mjög vinsæll meðal stuðningsmanna Newcastle]]
Yushania
Yushania er ættkvísl af bambus í grasaætt.
Nýleg flokkun á Yushania staðsetur hana í Bambuseae, sem er hluti af yfirættinni Bambusodae. Tegundir Yushania eru sígrænar, skriðular og þyrnalausar, og vaxa upprunalega í fjöllum Himalaja, Afríku, Kína og Suðaustur Asíu í allt að 300m h. yfir sjávarmáli.
Yushania ættkvíslin inniheldur nú tegundir sem áður töldust til Arundinaria, sem og eina tegund sem er enn talin til Sinarundinaria af sumum.
Sumar tegundir Yushania eru vinsælar í ræktun.
sjá Chimonocalamus Drepanostachyum Fargesia Gelidocalamus Otatea Pseudosasa Sarocalamus • 3
.pf
.pf er þjóðarlén Frönsku Pólýnesíu.
Tenglar
Toppdomän
Perlur og svín
Perlur og svín er önnur kvikmynd Óskars Jónassonar frá 1997. Hún fjallar um hjón sem eru nýflutt á höfuðborgarsvæðið og hugsa sér að verða rík fljótt í velferðinni í Reykjavík. Þau kaupa sér gamalt bakarí og byrja rekstur. Samkeppnin er þó hörð og hlutirnir fara fljótt að snúast. Kvikmyndin er samstarfverkefni leikstjórans og leikaranna þar sem þau sömdu handritið að mestu leyti saman. Leikararnir vörpuðu fram hugmyndum að persónum og leikstjórinn skrifaði handritið út frá þeim. Fljótlega voru þau farin að heimsækja bakarí víðs vegar um höfuðborgarsvæðið. Bæði prufuðu þau að afgreiða og að baka. Kvikmyndin fékk ágætar viðtökur en athygli vakti að hún var leyfð öllum aldurshópum af Kvikmyndaskoðun. Þóttu sum atriðin alls ekki við hæfi barna og á endanum fékk myndin aldurstakmarkið LH (ekki við hæfi mjög ungra barna) þegar hún var gefin út á myndbandsspólu.
Arelerland
Arelerland (lúxemborgska: Arelerland; þýska: Arelerland; franska: Pays d'Arlon ; hollenska: Land van Aarlen) er hefðbundna lúxemborgsku-mælandi landsvæðið í Belgísku Lóþringu, sem er núna byrjað að mæla frönsku. Arlon er höfuðborg landsvæðisins og menningar- og efnahagsmiðstöð landsins.
Landsvæðið er við Gaume að vestan og Lúxemborg við svæðið að austan. Það er sunnan við Ardennes. Það er í arrondissement Arlon og gerir upp meginhluta þess, sem er hluti af héraðinu Lúxemborg.
Tungumál
Í Arelerlandi hefur lúxemborgska verið töluð í margar aldir, tungumálið er kennt við og einnig talað í Lúxemborg. Árið 1990, Franska samfélag Belgíu viðurkenndi lúxemborgsku sem tungumál landsvæðisins, en gerði samt ekkert meir til að færa tungumálið í daglegt líf Arelerlendinga.
Tungumálatal í Arelerlandi
Þessar tölur fást í tungumálatali úr Belgíska Ríkisblaðið. Hér er hægt að sjá að tungumálaskiptin yfir í frönsku úr þýsku/lúxemborgsku geta verið séð.
Móðurmál
Tungumálakunnáta
Eins og mörg landsvæði þar sem tungumál mætast þá er Arelerland, eins og Lúxemborg í nútímanum, fjöltungumálasvæði og hefur lengi verið það. Þó það voru til þorp sem töluðu eingöngu lúxemborgsku/þýsku þá voru einnig margir sem töluðu frönsku eða hollensku með.
Sveitarfélög og þorp í Arelerlandi
Þetta eru landsvæði í Arelerlandi þar sem lúxemborgska er töluð í nútímanum eða hafa sögulega verið lúxemborgsku-mælandi svæði. Fyrst er nafnið á þorpinu/sveitarfélaginu á frönsku en svo á lúxemborgsku.
Vélmenni í veiðihug
Vélmenni í veiðihug (franska: Qui arrêtera Cyanure?) er 35. Svals og Vals-bókin og þriðja bók þeirra Tome og Janry. Hún kom út á frönsku árið 1985 og á íslensku síðar sama ár.
Söguþráður
Óprúttinn sölumaður prangar inn á Val ljósmyndavél sem einnig er nokkurs konar vélmenni. Vélin leggur á flótta og elta þeir Svalur og Valur hana alla leið til Sveppaborgar og inn á skringilegt verkstæði. Þar sjá þeir myndarlega stúlku keflaða og bundna við stól, þeir losa hana en hún gengur berserksgang og hleypur á braut.
Stúlkan reynist vera vélmennið Vélrún (franska: Cyanure) sem fyrrum lestarstarfsmaður bjó til í frístundum. Undanfarna daga hafði vélmennið gert margvíslegan óskunda í borginni. Freista þeir félagarnir þess að handsama Vélrúnu, en í ljós kemur að hún getur stýrt öllum raftækjum og snúið þeim gegn fólki.
Í grennd við Sveppaborg hefur nýlega risið hátækniverksmiðja með fjölda vélmenna. Lokauppgjörið á sér stað í verksmiðjunni þar sem Vélrún beitir vélmennunum fyrir sig, en Svalur og Valur hafa fengið börnin í Sveppaborg með sér í lið.
Íslensk útgáfa
Bókin kom út á vegum Bókaútgáfunnar Iðunnar árið 1985 í íslenskri þýðingu Bjarna Fr. Karlssonar. Hún er númer tuttugu í íslensku ritröðinni.
Exxon Valdez
thumb|right|Exxon Valdez í Vilhjálmssundi árið 1989. Oriental Nicety, áður Exxon Valdez, Exxon Mediterranean, SeaRiver Mediterranean, S/R Mediterranean, Mediterranean og Dong Fang Ocean, var olíuflutningaskip sem er aðallega þekkt fyrir að hafa strandað í Vilhjálmssundi við Alaskaflóa 24. mars 1989 með þeim afleiðingum að um 40.900 til 120.000 rúmmetrar af hráolíu runnu út í sjó. Olíulekinn er metinn sem 54. stærsti olíuleki sögunnar. Eftir lekann var skipið dregið til San Diego þar sem gert var við það. Skipinu var siglt í land til niðurrifs í Gujarat-héraði á Indlandi árið 2012.
Olíulekinn úr Exxon Valdez varð gríðarlegt umhverfisslys. Þrátt fyrir umfangsmikið hreinsunarstarf þúsunda almennra borgara ásamt starfsfólki Exxon náðist aðeins að hreinsa um 10% olíunnar. Hópmálsókn gegn Exxon vegna slyssins var tekin fyrir og fyrirtækið dæmt til greiðslu sektar árið 1994. Upphaflega var upphæðin 5 milljarðar bandaríkjadala en hún var síðan lækkuð og varð á endanum 507,5 milljónir dala auk 480 milljóna vaxta eftir áralangan málarekstur árið 2009.
15. október
15. október er 288. dagur ársins (289. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 77 dagar eru eftir af árinu.
Cerastium papuanum
Cerastium papuanum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Nýju-Guíneu.
1066
Árið 1066 (MLXVI í rómverskum tölum)
Richard Speight Jr.
Richard Speight Jr. (fæddur 4. september 1970) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Band of Brothers, The Agency, Jericho og Supernatural.
Einkalíf
Richard er fæddur og uppalinn í Nashville í Tennessee. Hann stundaði nám við University of Southern California School of Theater.
Ferill
Fyrsta hlutverk Speight var í sjónvarpsmyndinni Love Leads the Way: A True Story frá árinu 1984 og hefur síðan þá komið fram í nokkrum kvikmyndun en er aðallega þekktastur fyrir hlutverk sín í sjónvarpi.
Fyrsta stóra gestahlutverk hans í sjónvarpi var árið 1989 í Freddy's Nightmares og hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við: Running the Halls, ER, Yes Dear, CSI: Miami, Life og Alias.
Speight var árið 2001 ráðinn til þess að leika Sgt. Warren „Skip“ Muck í sjónvarps míniseríunni Band of Brothers sem var framleidd af Steven Spielberg og Tom Hanks. Síðan hefur hann leikið aukahlutverk í sjónvarpsþáttum á borð við The Agency sem tölvuhakkarinn Lex, sem Bill í Jericho og sem Trickster (erkiengilinn Gabríel) í Supernatural
Hefur hann komið fram í kvikmyndum á borð við Speed 2: Cruise Control, Independence Day, Thank You for Smoking og The Last Big Attraction.
.pg
.pg er þjóðarlén Papúa Nýju-Gíneu.
Tenglar
Toppdomän
1429
thumb|right|[[Jóhanna af Örk í umsátrinu um Orléans.]] Árið 1429 (MCDXXIX í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Erlendis
Fædd
Dáin
Ninja (mannsnafn)
Ninja er íslenskt kvenmannsnafn.
Prjónn
Prjónn getur átt við eftirfarandi:
Hornsteinn
thumb|right|Hornsteinn með bronslágmyndum. Hornsteinn er steinn sem komið er fyrir á áberandi stað utan á byggingu með áletrun sem tilgreinir ýmsar upplýsingar varðandi bygginguna, eins og byggingarár, hönnuð, byggingaraðila o.s.frv. Hornsteinn byggingar er yfirleitt lagður við hátíðlega athöfn sem markar formlegt upphaf byggingartímans, þótt það gerist yfirleitt eftir að grunnurinn hefur verið lagður.
Hugmyndin er komin til af því að áður fyrr var fyrsti hornsteinninn sú viðmiðun sem hin horn byggingarinnar voru miðuð við.
Gróðrarstöðin á Akureyri
Gróðrarstöðin á Akureyri við Eyjafjarðarbraut var stofnuð árið 1903 (aðrar heimildir segja 1904 ). Hún var stofnsett af Ræktunarfélagi Norðurlands.
Filippus Belgíukonungur
Filippus (Philippe Léopold Louis Marie) (f. 15. apríl 1960) er núverandi konungur Belgíu. Hann er frumburður Alberts Belgíukonungs og Pálu drottningu.
Líf og fjölskylda
Filippus varð krúnuerfingi árið 1993 þegar föðurbróðir hans, Baldvin þáverandi konungur lést. Þá tók faðir Filippusar, Albert við konungdæminu.
Þann 4. desember 1999 giftist Filippus aðalskonu að nafni Matthildur. Þau eiga fjögur börn:
Filippus tók við konungsveldinu árið 2013, þegar faðir hans sagði af sér.
Asbest
Asbest er samheiti yfir sex náttúrulegar steintegundir sem mynda mjög fíngerða þráðkennda kristalla. Asbest var fyrst unnið úr námu fyrir 4.000 árum en notkun þess stórjókst undir lok 19. aldar. Asbest er meðal annars notað til hljóð- og hitaeinangrunar. Notkun efnisins breiddist hratt út vegna þess hve ódýrt það er í framleiðslu og jókst stöðugt fram á miðja 20. öld.
Asbest molnar auðveldlega og verður að asbestryki. Andi fólk rykinu að sér festist það í lungum þess og ef um nógu mikið magn er að ræða getur það valdið líkamlegum skaða. Áhrif þessa skaða geta verið um það bil 20–40 ár að koma í ljós og geta lýst sér sem steinlunga, lungnakrabbamein eða fleiðrukrabbamein. Vegna þessara afleiðinga var notkun asbests takmörkuð eða bönnuð víða um heim á níunda og tíunda áratugnum.
1705
thumb|right|Geldingurinn [[Farinelli.]] Árið 1705 (MDCCV í rómverskum tölum)
Asbest
Þrátt fyrir bannið er neikvæð áhrif asbests enn að finna í dag. Framleiðsla þess heldur áfram í nokkrum löndum. Í Rússlandi er ársframleiðsla asbests yfir milljón tonn eða um helmingur heimsframleiðslu. Einnig framleiða Brasilía, Kasakstan og Kína asbest enn þann dag í dag. Langmesti hluti þess er seldur til þróunarlanda.
1705
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Asbest
Ísland
Notkun asbests á Íslandi hófst eftir seinni heimsstyrjöldina. Innflutningur asbests náði hámarki árið 1980 en þá var hann um 3.500 tonn. Það var mikið notað til að einangra heitavatnslagnir. Árið 1983 var það að mestu bannað á Íslandi en innflutningur fór að aukast aftur árið 1990. Hann náði 800 tonnum árið 1992. Allsherjarbann innan EES tók gildi árið 2005.
1705
Á Íslandi
Opinberar aftökur
Erlendis
Fædd
Asbest
Norður-Ameríka
Asbest var unnið í Bandaríkjunum til ársins 2002 og í Québec í Kanada til 2011. Þar deyja árlega um það bil fimm þúsund manns vegna áhrifa asbests.
1705
Erlendis
Dáin
María Markan - Huldumál
María Markan syngur er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1955. Á henni syngur María Markan lögin Huldumál og Kveðja. Fritz Weishappel leikur undir. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Hundraðmannahellir
Hundraðmannahellir er hellir í basalthrauni sunnan við Herjólfsdal í Vestmannaeyjum. Sagt er að þar hafi hundrað manns falið sig fyrir sjóræningjum frá Alsír í Tyrkjaráninu 1627 og af því hafi hellirinn fengið nafn sitt. Hópurinn sem faldi sig þar í Tyrkjaráninu fannst vegna þess að einhver heimamanna hafði tekið hundinn sinn með og hann var að snuðra fyrir utan. Ólíklegt er samt að 100 manns geti komist fyrir í honum, frekar 20-30 manns. Sagt er að hundurinn hafi samt frekar verið að gelta mjög hátt og þess vegna fundu ræningjarnir hópinn.
Hellirinn er nánast lokaður vegna sigs og jarðvegs sem safnast hefur í hellismunnann og er því ekki aðgengilegur.
Bleshæna
Bleshæna (fræðiheiti: fulica atra), einnig kölluð vatnahæna og vatnaönd, er af relluætt. Bleshæna er flækingur á Íslandi en hefur þó orpið hér. Í Ástralíu lifir undirtegund er nefnist Australian Coot.
Útbreiðsla
Bleshænan lifir við ferskvatnstjarnir og vötn um mestalla Evrópu, Asíu, Ástralíu og Afríku. Nýlega hefur hún einnig numið land á Nýja-Sjálandi. Hún heldur sig helst á mildari stöðum en færir sig um set sunnar og vestar í mestallri Asíu þegar vötn og tjarnir leggur á veturnar.
Útlit
Hún er um 32 — 42 cm löng og vegur um 585 til 1100 gr. Hún er að mestu svört utan hvíta rák framan á höfðinu sem hún dregur Íslenska nafnið sitt, bleshæna dregur hún af þessar rönd sem líkist og blesa á hestum. Frekar kubbslega vaxin, með stutt stél, fæturnir eru mjög aftarlega á búknum og langar tær.
Fæða
Bleshænan er alæta og borðar jafnt egg annara fugla sem og þörunga, ýmsan gróður, fræ og aldin.
Daggrós
Daggrós er íslenskt kvenmannsnafn.
Tilia henryana
Tilia henryana er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Ignaz von Szyszylowicz. Hún er frá Kína.
Terra Nostra
Terra Nostra er brasilískur sjónvarpsþáttur.
.pm
.pm er þjóðarlén Sankti Pierre og Miquelon.
Tenglar
Toppdomän
976
976 (CMLXXVI í rómverskum tölum) er ár á 10. öldinni.
Acer laevigatum
Acer laevigatum er sígrænt lauftré af ættkvísl hlyna (Acer) sem er frá Nepal, Myanmar, norður Indlandi (Arunachal Pradesh, Sikkim), Víetnam og suður Kína (Guizhou, Hong Kong, Hubei, Shanxi, Sichuan, Tíbet, Yunnan). Hann verður um 10 til 15 m hár.
Exxon
thumb|right|Exxon-byggingin í New York. Exxon var vöruheiti sem fyrirtækið Exxon Corporation notaðist við frá 1973. Exxon Corporation hét áður Standard Oil New Jersey og hafði notast við Esso-vörumerkið (S.O. = Standard Oil) þótt aðrir arftakar Standard Oil Company, sem var leyst upp árið 1911, mótmæltu því. Í ríkjum þar sem notkun Esso var bönnuð notaði fyrirtækið vörumerkin Enco eða Humble. Þann 1. janúar 1973 tók Exxon-vörumerkið við af öllum þremur innan Bandaríkjanna en Esso var áfram notað utanlands.
Árið 1989 flutti fyrirtækið höfuðstöðvar sínar frá New York-borg til Irving í Texas og seldi Exxon-bygginguna og Rockefeller Center. Árið 1999 sameinuðust Exxon og Mobil (áður Standard Oil of New York) og mynduðu ExxonMobil.
Eyjólfur Kársson
Eyjólfur Kársson (d. 1222) var íslenskur bóndi á Sturlungaöld og einn helsti kappinn í liði fylgismanna Guðmundar Arasonar biskups. Hann var Húnvetningur og bjó fyrst í Vatnsdal. Þar átti hann í erjum við Miðfirðinga sem tengdust ekkju sem hann átti vingott við. Snorri Sturluson kom á sættum og Eyjólfur fór vestur í Arnarfjörð og giftist þar Herdísi, dóttur Hrafns Sveinbjarnarsonar á Eyri. Hann settist að á Rauðasandi og lenti þar í deilum við Gísla Markússon í Saurbæ, sem „þóttu fylgdarmenn Eyjúlfs glepja konur þær, er honum gazt at“, og urðu blóðug átök á milli þeirra. Eyjólfur flutti síðar út í Flatey á Breiðafirði 1217. Þar kom Aron Hjörleifsson til hans.
Haustið 1218 tók Arnór Tumason Guðmund biskup á Hólum og hafði hann í stofufangelsi í Ási um veturinn en lét draga hann á börum suður á Hvítárvelli um vorið. Eyjólfur frétti af þessu, þótti biskup hart leikinn, kom að næturlagi að Hvítárvöllum, bjargaði biskupi og fór með hann út í Flatey. Þar var biskup um veturinn en vorið 1220 fór Eyjólfur með honum norður í land og var þar meðal annars í Helgastaðabardaga. Sumarið 1221 var biskup á Hólum með lið sitt en þá kom Tumi Sighvatsson og hrakti hann burt. Fór biskup út í Málmey og var þar um veturinn og voru Eyjólfur og Aron með honum ásamt fleirum. 4. febrúar fóru biskupsmenn að Hólum og drápu Tuma og flúðu svo til Grímseyjar eftir páska. Þangað komu Sighvatur og Sturla sonur hans í Grímseyjarför að hefna Tuma og voru Eyjólfur og Aron helst fyrir vörninni. Eyjólfur bjargaði Aroni en lét sjálfur lífið og er sagt að vörn hans hafi þótt afar frækileg; öxi hans var höggvin sundur en þá varðist hann með árum og voru fjórar höggnar sundur fyrir honum áður en hann féll.
Billy Bob Thornton
thumb|Billy Bob Thornton (2017) William Robert „Billy Bob“ Thornton (fæddur 4. ágúst 1955) er bandarískur leikari. Hann hefur leikið í kvikmyndum á borð við Tombstone, U Turn, Armageddon, Primary Colors, The Man Who Wasn't There, Love Actually og Eagle Eye
Bjugn
thumb|Bjugn thumb|Fosenhallen Bjugn (Bottengård) er þéttbýli og stjórnsýslumiðstöð sveitarfélagsins Ørland í Þrændalögum í Noregi.. Í byggð eru 1.339 íbúar og í sveitarfélaginu 10.371 (2022). Bjugn er staðsett djúpt í Bjugnfirðinum á Fosen, í miðju sveitarfélaginu Ørland. Byggðin breytti nafni sínu úr Botngård í Bjugn í kjölfar sveitarfélagssameiningar Ørland og Bjugn 1. janúar 2020.
Bjugn er verslunarmiðstöð með verslunarmiðstöðvum, bönkum, apótekum, hótelum, hárgreiðslustofum, kaffihúsum og matsölustöðum o.fl. Það eru nokkur stærri fyrirtæki sem eru með skrifstofur í Bjugni, þar á meðal Fosenkraft, Rambøll og Fosenhus.
Botngård skóli og Fosen Videregående skole (menntaskóla) eru staðsettir í Bjugn. vinstri|thumb|Bjugn kirkja Bjugnskirkja er krosskirkja frá 1956.
Fosenhallen er íþróttahús í Bjugni. Salurinn er fjölnota salur fyrir hraðakstur með 400 metra braut, íshokkí, krullu og boltaíþróttum. Fosenhallen var opnuð 14. september 2007 sem önnur innanhússbraut Noregs á skautum - á eftir víkingaskipinu í Hamar. Í höllinni hafa verið haldin nokkur innlend og alþjóðleg meistaramót á skautum.
Pálmi
Pálmi er íslenskt karlmannsnafn.
2. deild kvenna í knattspyrnu 1988
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 7. sinn árið 1988.
Ninna
Ninna er íslenskt kvenmannsnafn.
2. deild kvenna í knattspyrnu 1988
Stigatafla
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Smjör
thumb|200px|Smjör og smjörhnífur.
Smjör er mjólkurafurð gerð með því að strokka ferskan eða sýrðan rjóma þar til smjörfitan skilur sig að mestu frá áfunum. Áfirnar eru svo síaðar frá og smjörið hnoðað þar til það er orðið að sléttum og samhangandi massa. Oftast er salti bætt út í smjörið, bæði vegna bragðsins og til að auka geymsluþolið, en ósaltað smjör er einnig framleitt. Smjör er m.a. notað sem smurálegg á brauð, til bragðbætis í ýmiss konar mat, í kökur og annan bakstur, til steikingar og í alls kyns rétti.
Smjör inniheldur mjólkurfitu, vatn og prótín. Eiginlegt smjör inniheldur a.m.k. 80% fitu en einnig eru til fituminni útgáfur sem eru þá blandaðar jurtaolíu og öðrum efnum. Stundum er salti, bragðefnum, litarefnum og rotvarnarefnum bætt í smjörið.
Smjörgerð á sér langa sögu og er vitað að Súmerar voru farnir að strokka smjör fyrir um 5000 árum. Yfirleitt er smjör gert úr kúamjólk en einnig úr mjólk annarra spendýra, til dæmis sauðfjár, geita, buffla og jakuxa.
Íslenskt smjör er nú allt gert úr kúamjólk en áður var smjör úr sauðamjólk mjög algengt og var það allt framleitt á sumrin, þegar ærnar voru mjólkaðar í kvíum. Vegna saltleysis söltuðu Íslendingar ekki smjör sitt fyrr á öldum, heldur létu það súrna. Þannig gat það geymst lengi og gegndi miklu hlutverki sem gjaldmiðill. Leiga fyrir jarðir og búfé var t.d. mjög oft reiknuð og greidd í smjöri og margir ríkir menn áttu miklar smjörbirgðir. "... það saltaða smjör heldur sér varla 2 ár, svo ætt sé á eptir, enn það súra hefir óskémt haldið sér yfir 20 ár," segir í Arnbjörgu Björns Halldórssonar.
Áður sást greinilegur litarmunur á smjöri eftir árstíðum og réðist liturinn af fóðri kúnna; sumarsmjörið var gulara og mýkra en vetrarsmjörið. Nú er smjörið eins allan ársins hring.
Lokað hverfi
thumb|right|Paradise Village Grand Marina Villas í [[Nayarit í Mexíkó.]] Lokað hverfi, afgirt hverfi, vaktað hverfi, einkahverfi eða öruggt hverfi er hverfi, hverfahluti eða klasahús þar sem allri umferð inn á svæðið er stýrt um vaktað hlið. Hverfið er þá oft umgirt veggjum, girðingum eða síkjum til að hindra aðgang annars staðar. Lokuð hverfi eru yfirleitt íbúðahverfi með afmörkuðum sameiginlegum svæðum, almenningsgörðum, sundlaug, íþróttaaðstöðu og fleiru.
Vöktun slíkra hverfa er yfirleitt í höndum öryggisfyrirtækja. Með auknu öryggi er ætlunin að höfða til betur stæðra kaupenda, útlendinga, fólks sem er mikið fjarverandi frá eigninni, barnafólks og/eða aldraðra. Slíkar eignir hafa sérstakt aðdráttarafl á svæðum þar sem er mikið um glæpi.
Til eru dæmi um stór lokuð hverfi sem innihalda atvinnuhúsnæði, eins og Alphaville í São Paulo í Brasilíu. Eins eru til dæmi um lokuð hverfi sem ætlað er að halda fólki inni, eins og sérstök hverfi fyrir farandverkafólk í Kína, eða þar sem aðrar reglur gilda fyrir tímabundna íbúa en heimafólk eins og í Sádí-Arabíu.