cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frans Eemil Sillanpää
thumb|right|Frans Eemil Sillanpää Frans Eemil Sillanpää (16. september 1888 – 3. júní 1964) var einn af frægustu rithöfundum Finnlands. Hann fékk bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1939.
Valerianus
Valerianus kom úr virtri aðalsætt og gegndi fjölmörgum háttsettum embættum áður en hann varð keisari. Keisarinn Trebonianus Gallus skipaði hann yfirmann (dux) yfir nokkrum herdeildum í Gallíu sem líklega var ætlað að halda austur á bóginn til þess að mæta Sassanídum í Persíu. Gallus komst þó aldrei til Persíu því hann þurfti að mæta valdaræningjanum Aemilianusi sem endaði með því að Gallus var drepinn, á mið-Ítalíu, sumarið 253. Trebonianus Gallus hafði skipað Valerianusi að koma með herdeildir sínar í Gallíu til að aðstoða hann gegn Aemilianusi, en Valerianus var of seinn og Aemilianus var orðinn keisari þegar Valerianus kom til Ítalíu. Herdeildir Valerianusar hylltu hann þá sem keisara og hann hélt áfram áleiðis til Rómar. Þegar ljóst var að það stefndi í átök milli Valerianus og Aemilianusar hófu hermenn þess síðarnefnda að yfirgefa hann og ganga til liðs við Valerianus. Að lokum var Aemilianus drepinn og öldungaráðið samþykkti Valerianus sem keisara.
Bólivaríska bandalagið fyrir Ameríkuþjóðir
Bólivaríska bandalagið fyrir Ameríkuþjóðir (spænska: Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América; skammstafað ALBA) er alþjóðastofnun sem byggir á hugsjóninni um pólitískan og efnahagslegan samruna ríkja í Rómönsku Ameríku og á Karíbahafinu.
Valerianus
Fyrsta verk Valerianusar var að skipa son sinn, Gallienus, sem með-keisara sinn. Ástandið í heimsveldinu var með versta móti í stjórnartíð Valerianusar og Gallienusar og var 3. aldar kreppan svokallaða í hámarki á þessum tíma. Valerianus einbeitti sér að því að rétta hlut Rómverja gagnvart Sassanídum sem höfðu valdið miklum usla í skattlöndunum Armeniu og Syriu. Valerianusi varð nokkuð ágengt í sínum hernaðaraðgerðum og vann meðal annars borgina Antiokkíu aftur á vald Rómverja. Snemma árs 260 ætlaði hann að aflétta umsátri Sassanída um borgina Edessu. Orrustan um Edessu endaði með einum versta ósigri Rómverja fyrr og síðar. Valerianus sjálfur var tekinn höndum af Sassaníska konunginum, Shapur 1., og var að lokum drepinn. Þetta var mikið áfall fyrir Rómverja og þótti sérstaklega mikil niðurlæging þar sem Rómarkeisari hafði aldrei áður verið tekin til fanga af utanaðkomandi her. Ekki er ljóst nákvæmlega hvenær eða hvernig Valerianus lést en flestar fornar heimildir segja að hann hafi sætt mjög slæmri meðferð af hálfu Sassanída. Gallienus hélt áfram sem keisari að föður sínum látnum og hélt völdum til ársins 268.
Bólivaríska bandalagið fyrir Ameríkuþjóðir
ALBA var upphaflega stofnað af Kúbu og Venesúela árið 2004 og samtökin eru vanalega tengd við sósíalískar og sósíaldemókratískar ríkisstjórnir sem vilja ná fram efnahagslegum samruna í þessum heimshluta með samfélagsvelferð, vöruskipti og gagnkvæma efnahagsaðstoð að leiðarljósi. Núverandi aðildarríki samtakanna eru Antígva og Barbúda, Bólivía, Kúba, Dóminíka, Grenada, Níkaragva, Sankti Kristófer og Nevis, Sankti Lúsía, Sankti Vinsent og Grenadínur og Venesúela. Súrínam hlaut gestaaðild að ALBA á fundi samtakanna í febrúar 2012. Aðildarríki ALBA mega versla sín á milli með stafrænum gjaldmiðli sem heitir SUCRE. Venesúela og Ekvador gerðu fyrsta tvíhliða verslunarsamninginn með notkun Sucre í stað Bandaríkjadollara þann 6. júlí 2010. Ekvador sagði upp aðild sinni að samtökunum í ágúst 2018.
Söguágrip
Frumkvæðið að stofnun Bólivaríska bandalagsins fyrir Ameríkuþjóðir kom frá ríkisstjórn Venesúela á stjórnartíð Hugo Chávez. Samtökin áttu að vera annar valkostur við Fríverslunarsvæði Ameríku (FTAA eða ALCA), fríverslunarsamningi sem Bandaríkin stungu upp á en varð aldrei að veruleika.
Chávez og Fidel Castro, forseti Kúbu, undirrituðu samkomulag um stofnun samtakanna þann 14. desember 2004 Samstarfið gekk þá út á að ríkin myndu deila með sér hráolíu og gögnum í mennta- og heilbrigðisgeirunum. Venesúela byrjaði á því að flytja um 96.000 olíutunnur frá ríkisrekna olíufélaginu PDVSA til Kúbu á hverjum degi á mjög hagstæðu verði. Í staðinn sendi Kúba 20.000 heilbrigðisstarfsmenn og þúsundir kennara til fátækustu svæðanna í Venesúela. Samkomulagið heimilaði jafnframt Venesúelum að ferðast til Kúbu til að gangast undir sérstaka læknismeðferð án endurjalds.
Þegar ALBA var stofnað árið 2004 voru aðildarríkin aðeins tvö. Fleiri ríki gerðust síðar aðilar að „Verslunarsamningi þjóðanna“, sem á að lögfesta meginreglur ALBA. Bólivía gerðist aðili að ALBA á stjórnartíð Evo Morales árið 2006, Níkaragva á stjórnartíð Daniels Ortega árið 2007 og Ekvador á stjórnartíð Rafaels Correa árið 2009. Manuel Zelaya leiddi Hondúras inn í bandalagið árið 2008 en ríkið sagði upp aðild sinni árið 2010 eftir valdaránið í landinu árið áður. Karíbahafsríkin Antígva og Barbúda, Dóminíka, Sankti Vinsent og Grenadínur og Sankti Lúsía gengu einnig í bandalagið.
Hugo Chávez bauð Jamaíku, Mexíkó og ríkjum Mið-Ameríku að ganga í ALBA og bauð Argentínu að nota rafmiðilinn SUCRE. Á 11. þingi ALBA í febrúar 2012 sóttu Súrínam, Sankti Lúsía og Haítí um aðild að samtökunum. Haíti hlaut fasta áheyrnaraðild og hin tvö ríkin hlutu tímabundna aðild á meðan unnið væri að fullri aðlögun þeirra.
Eftir dauða Chávez heiðruðu níu aðildarríki ALBA hann á 12. forsetafundi samtakanna í júlí 2013 ásamt gestaríkjunum Úrúgvæ, Argentínu, Brasilíu, Súrínam, Gvæjana og Haítí.
Grenada og Sankti Kristófer og Nevis voru samþykkt sem fullgild aðildarríki á þrettánda fundi samtakanna í Havana á Kúbu í desember 2014.
Ekvador sagði sig úr ALBA í ágúst árið 2018. Starfsstjórn Bólivíu sagði upp aðild Bólivíu í nóvember 2019 en nýkjörin stjórn Luis Arce gekk í samtökin á ný eftir kosningar í landinu árið 2020.
Bandalagið bauð Rússlandi að taka þátt í íþróttakeppni ALBA árið 2023 eftir að Rússland hafði einangrast nokkuð á alþjóðasviðinu vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Stafrænn gjaldmiðill
Í október 2009 sammældust leiðtogar ALBA um að búa til stafrænan gjaldmiðil eftir fund í Bólivíu. Evo Morales, forseti Bóliviu, staðfesti að samkomulag hefði náðst um rafeyrinn. Hugo Chávez tilkynnti í kjölfarið að SUCRE væri „sjálfstætt og fullvalda peningakerfi“ sem yrði virkjað árið 2010. Árið 2015 var gjaldmiðillinn notaður í verslun milli Bólivíu, Kúbu, Níkaragva og sér í lagi Ekvador og Venesúela.
Tunguhorn
Tunguhorn er fjall í Bolungarvík fyrir miðjum Tungudal og skiptir fjallið dalnum í tvo hluta, Hlíðardal að norðan og Tungudal sem heldur áfram sunnan megin við Tunguhorn.
Skátafélagið Skjöldungar
Skátafélagið Skjöldungar er skátafélag í Laugardal, Reykjavík. Skátafélagið býður upp á skátastarf fyrir börn og ungmenni á aldrinum 5-25 ára. Skátafélagið er aðili að Bandalagi íslenskra skáta og Skátasambandi Reykjavíkur.
Saga félagsins
Upphaf Skátafélagsins Skjöldunga má rekja til þess að ungir skátar komu saman og stofnuðu skátasveitina Skjöldunga undir merkjum Skátafélags Reykjavíkur, árið 1955. Síðar breyttist skipulag skátastarfs í Reykjavík og Skjöldungar urðu að skátadeild og starfaði fyrst um sig í Skátaheimilinu við Snorrabraut en flutti inn í nýinnréttuð húsakynni við Dalbraut árið 1966. Sumarið 1969 var svo ákveðið að stofna Skátafélagið Skjöldunga í Vogahverfi og varð Björgvin Magnússon fyrsti félagsforingi þess. Félagið var formlega stofnað 5. október 1969 á sal Vogaskóla og var félagið að mestu skipað börnum og ungmennum, en af tæplega þrjúhundruð skátum voru einungis fimmtán fjárráða. Á árunum 1977-1979 fluttust Skjöldungar í nýtt skátaheimili og voru þá jafnframt teknir inn kvenskátar í fyrsta skipti. thumb|Skátaskálinn Hleiðra við Hafravatn er í eigu Skátafélagsins Skjöldunga.
Þorlákur Skúlason
Þorlákur Skúlason (24. ágúst 1597 – 4. janúar 1656) var biskup á Hólum frá 1628 til dauðadags, 1656.
Uppvöxtur
Faðir: Skúli Einarsson (d. 1612) á Eiríksstöðum í Svartárdal. Móðir: Steinunn Guðbrandsdóttir (f. 1571), laundóttir Guðbrands biskups.
Þorlákur ólst upp á Hólum hjá Guðbrandi biskupi afa sínum og lærði þar til prests. Fór utan haustið 1616 og skráður í Hafnarháskóla 9. desember. Varð baccalaureus 21. apríl 1618 með lofsamlegum vitnisburði. Kom til landsins 1619 og varð þá um haustið rektor í Hólaskóla. Fór utan sumarið 1620 vegna morðbréfamála afa síns, og stundaði nám í Hafnarháskóla veturinn 1620-1621. Kom til landsins 1621, tók aftur við rektorsstörfum og vígður dómkirkjuprestur á Hólum 1624.
Gamla dómkirkjan á Hólum fauk haustið 1624. Þorlákur fór utan 1625 til þess að afla viðar til nýrrar kirkju og kom aftur til landsins 1626. Þau Þorlákur og Halldóra Guðbrandsdóttir móðursystir hans, stóðu síðan fyrir byggingu nýrrar dómkirkju, svokallaðrar Halldórukirkju.
Biskup á Hólum
Eftir að Guðbrandur biskup andaðist, 20. júlí 1627, var þess farið á leit við Arngrím lærða að hann yrði biskup, en hann færðist undan. Var Þorlákur Skúlason þá kjörinn. Fór hann utan sama haust, var vígður í Kaupmannahöfn 16. maí 1628, kom til landsins sama sumar og tók við biskupstólnum 2. ágúst. Hann var biskup til æviloka.
Páll Eggert Ólason segir um Þorlák: „Var mildur maður og óáleitinn, jafnaði allt fremur í kyrrþey en með hávaða. Fór honum þó kirkjustjórn vel úr hendi. Glaðlyndur maður og gamansamur, liðlegt latínuskáld og hafði liprar gáfur.“
Bókaútgáfa og fræðistörf
Þorlákur biskup hélt áfram útgáfu guðsorðabóka á Hólum í svipuðum anda og Guðbrandur afi hans hafði gert. Gaf hann út um 30 bækur. Mesta stórvirkið var önnur útgáfa biblíunnar á íslensku, sem við hann er kennd. Þorláksbiblía var prentuð á árunum 1637-1644, og er hún í meginatriðum endurprentun á Guðbrandsbiblíu, en textinn þó endurskoðaður með hliðsjón af danskri biblíu.
Þorlákur þýddi nokkrar guðsorðabækur. Einna þekktastar eru „Fimmtíu heilagar hugvekjur“ eftir Johann Gerhard (Hólum 1630 og oft síðar, seinast Reykjavík 2004) og "Dagleg iðkun guðrækninnar" eftir sama höfund (Hólum 1652).
Þorlákur Skúlason unni íslenskum fræðum og lét skrifa upp fjöldamörg gömul handrit. Einnig fékk hann Björn Jónsson á Skarðsá til þess að semja Skarðsárannál og fleiri rit. Telst Þorlákur meðal brautryðjenda fornmenntastefnunnar á Íslandi.
Þorlákur samdi eðlislýsingu Íslands á latínu (1647), sem prentuð var 1943 (Bibliotheca Arnamagnæana 3). Einnig hafa bréfaskipti hans við Ole Worm verið gefin út (Bibliotheca Arnamagnæana 7).
Í Þjóðskjalasafni Íslands er útdráttur úr Bréfabók Þorláks biskups Skúlasonar (prentuð 1979). Einnig brot úr vísitasíubók og reikningabók.
Fjölskylda
Kona Þorláks Skúlasonar var Kristín Gísladóttir (27. febrúar 1610 - 10. júní 1694). Foreldrar: Gísli Hákonarson lögmaður í Bræðratungu, og kona hans Margrét Jónsdóttir.
Kristín ólst upp á menningarheimili í Bræðratungu, giftist Þorláki Skúlasyni 1630 (kaupmáli 31. júlí) og fluttist með honum norður í Hóla. Um hana var sagt að henni hafi allir hlutir verið vel gefnir.
Börn þeirra voru: Gísli Þorláksson biskup á Hólum. Þórður Þorláksson biskup í Skálholti. Guðbrandur Þorláksson sýslumaður í Vallholti. Skúli Þorláksson prófastur á Grenjaðarstað. Elín Þorláksdóttir, gift Þorsteini Þorleifssyni sýslumanni á Víðivöllum. Jón Þorláksson sýslumaður í Berunesi.
Sumir afkomendur Þorláks Skúlasonar tóku upp ættarnafnið „Thorlacius“.
Moth
thumb|right|IMCA Moth á siglingu í [[Kiel.]] Moth er heiti á nokkrum gerðum ellefu feta (3,3 metra) langra einmenningskæna sem hafa verið vinsælar í enskumælandi löndum frá því á 4. áratug 20. aldar. International Moth-bátar eru þekktastir fyrir að vera spaðabátar sem lyfta sér upp úr vatninu á ferð.
Saga
Moth varð til í Bandaríkjunum þegar gerðin var formlega skráð undir heitinu „International Moth Class Association“ eða IMCA árið 1932. Fyrstu bátarnir voru smíðaðir í Atlantic City árið 1929 en mjög svipaði bátar höfðu þá þróast í Inverloch í Ástralíu frá 1928 og mynduðu þar gerðina „Inverloch Eleven Footer“. 1933 breyttu Ástralir heiti gerðarinnar í Moth, þrátt fyrir að sá munur væri á reiða gerðanna tveggja að bandarísku seglin voru minni og mastrið styttra en á þeim áströlsku.
Eftir Síðari heimsstyrjöldina urðu bandarísku Moth-bátarnir vinsælir í Evrópu. Ein af þeim tegundum sem þar þróaðist varð síðar sérstök gerð, svokölluð Evrópukæna. Ástralir hófu um það leyti baráttu fyrir því að reglur yrðu rýmkaðar svo þeirra Moth-bátar gætu tekið þátt í alþjóðlegum mótum. 1971 bjó IMCA til nýjar reglur sem samþykktu stærri fullsprekuð segl eins og á áströlsku bátunum, og líka hliðarvængi sem þá voru nýkomnir fram. Um leið var skipulagi IMCA breytt þannig að samtökin urðu alþjóðleg en ekki aðeins bandarísk. Við þetta snarminnkaði þátttaka Bandarískra Moth-siglara í mótum og þróun gerðarinnar fluttist til Evrópu og Ástralíu.
Áhugi á hefðbundnum bandarískum Moth-bátum jókst síðan aftur í Bandaríkjunum á 9. áratugnum og frá 1990 hefur verið keppt á svokölluðum „Classic Moth“.
Hrefnugata
Hrefnugata er gata í Norðurmýri í Reykjavík, á milli Gunnarsbrautar og Rauðarárstígs en samsíða Kjartansgötu og Flókagötu. Gatan er nefnd eftir Hrefnu Ásgeirsdóttur, konu Kjartans Ólafssonar í Laxdælu.
Tómas R. Einarsson
Tómas R. Einarsson (fæddur 1953) er kontrabassaleikari og tónskáld. Hann hefur verið áberandi innan hinnar íslensku djass -senu í áratugi. Mörg verka hans eru innblásin kúbverskri djass-tónlist.
Árið 2014 var hann sæmdur riddarakrossi hinni íslensku fálkaorðu fyrir framlag sitt til íslenskrar djasstónlistar og menningarlífs.
Ævi og starf
Tómas fæddist á Blönduósi og ólst upp í Dalabyggð. Foreldrar hans voru Kristín Bergmann Tómasardóttir (1926-2015), kennari og Einar Kristjánsson (1917-2015) skólastjóri og kennari. Hann stundaði nám við Gagnfræðiskóla Stykkishólms og svo við Menntaskólann í Hamrahlíð og var á þeim tíma róttækur félagshyggjumaður og tók oft þátt í mótmælum. Hann byrjaði svo að spila á kontrabassa meðan hann lærði sagnfræði og spænsku við Háskóla Íslands, þaðan lauk hann BA prófi í sagnfræði og spænsku. Fyrsta tónverkið hans kom svo út árið 1982 á plötu með djass-hljómsveitinni Nýja kompaníinu.
Árið 1992 stofnaði Tómas Jazzkvartett Reykjavíkur ásamt saxafónleikaranum Sigurði Flosasyni. Hljómsveitin náði allnokkrum vinsældum á síðasta áratug 20. aldarinnar og spilaði víða um Evrópu. Auk þess spilaði Tómas með Tríói Ólafs Stephensens og gaf út plötur með þeim.
Tómas vann Íslensku tónlistarverðlaunin árið 2003 fyrir djazzplötu ársins sem og djasstónverk ársins. Árið 2004 hlaut hann aftur verðlaun fyrir djasstónverk ársins, og aftur árið 2012.
Árið 2014 gaf hann út plötu með Sigríði Thorlacius, söngkonunni úr Hjaltalín.
Flest af tónverkum Tómasar hafa komið út á hans eigin plötum, en hann á þar að auki verk á yfir 20 plötum eftir aðra listamenn. Hann hefur spilað inn á plötur með ýmsum nafntoguðum listamönnum, Megasi, Bubba, Mugison, og fleirum.
Kúbverskur djass
Mikið af tónlist Tómasar er innblásin af tónlist hinnar rómönsku Ameríku, og þá sér í lagi Kúbu. Fyrsta plata hans af þessu tagi kom út árið 2002 og ferðaðist Tómas víða um Evrópu og Ameríku með hljómsveit sinni. Árið 2007 tóku nokkrir plötusnúðar sig saman og útbjuggu hljóðblöndun á latínlögum hans í teknó-stíl. Teknóplatan hét RommTommTechno.
Kvikmyndir
Árið 2015 var heimildarmynd gerð um Tómas. Hún bar heitið Latínbóndinn og fylgdi Tómasi um heimabæ sinn og um tónleikaferðalag sitt um Kúbu.
Tónlist Tómasar hefur verið notuð í 13 kvikmyndum.
Þá leikstýrði Tómas heimildarmynd um rithöfundinn Guðberg Bergsson sem sýnd var í sjónvarpi. Árið 2011 sá Tómas um tónlistina við heimildarmynd um Halldór Laxness.
Þýðingar
Tómas hefur þýtt bækur eftir Suður-Ameríska rithöfunda á við Isabel Allende, Gabriel García Márquez, og Julio Cortázar. Þá hefur hann þýtt bók eftir Nicholas Shakespeare.
Den Arnamagnæanske Samling
Meðal útgáfurita stofnunarinnar eru eftirtaldar ritraðir:
Hino Nacional Brasileiro
Hino Nacional Brasilero er þjóðsöngur Brasilíu.
Bjúgur
thumb|Bjúgur á fæti Bjúgur er sjúkleg vökvasöfnun í vef.
Grünes Gewölbe
thumb|180px|Mári með smaragðsbakka Grünes Gewölbe (íslenska: Græna hvelfingin) er safn í Dresden, Þýskalandi, sem inniheldur stærsta safn dýrgripa í Evrópu. Safnið er hluti af Dresden-kastala. Það var Ágúst sterki Saxakonungur (August dem Starken) setti safnið á stofn árið 1723.
Hósti
thumb|200px|Ungur strákur með [[kíghósti|kíghósta]]
Hósti er viðbragð sem hjálpar til með að flytja efni eins og ryk, vökva og örverur úr lungunum og barkanum. Hóstaviðbragðinu skiptist í þrjú stig: innöndun, útöndun meðan á raddbandaglufunni er lokað og skyndilega losun lofts úr lungunum þegar að raddbandaglufan opnast. Þessu fylgir einkennandi hljóð. Hósti getur komið fram bæði viljandi og óviljandi.
Tíður hósti getur bent á sjúkdómi en margir gerlar og veirur notfæra sér hósta sem smitunarleið. Oftast kemur hósti fram vegna smitunar í öndunarveginum en getur líka verið vegna meðal annars kæfingar, reykinga, mengunar, asma, lungnakvefs, æxla í lungunum og hjartabilunar.
Dvergsnjáldra
Dvergsnjáldra (fræðiheiti: Sorex minutus) er tegund snjáldra.
Norðurmýri
Norðurmýri er hverfi í Reykjavík sem markast af Snorrabraut í vestri, Miklubraut í suðri og Rauðarárstíg í austri. Norðurmörk hverfisins eru ýmist talin miðast við Njálsgötu, Grettisgötu eða Laugaveg. Það fer þannig eftir því hvernig hverfið er skilgreint hvort Austurbæjarbíó telst vera í Norðurmýri eða ekki. Hverfið dregur nafn sitt af mýrlendi sem var milli Skólavörðuholts og Rauðarárholts. Nyrsti hluti Norðurmýrarinnar, ofan Hverfisgötu og fram að sjó nefndist Elsumýri. Syðsti og austasti hlutinn liggur að Klambratúni. Í dag er stundum litið á Norðurmýri sem hluta af Hlíðum, þó að Norðurmýri sé eldri.
Samkvæmt fyrstu tillögum að bæjarskipulagi Reykjavíkur frá 1927 var gert ráð fyrir að járnbrautarstöð risi í Norðurmýri. Horfið var frá því ráði og á ofanverðum fjórða áratugnum hófst þar bygging íbúðahverfis.
Götur
Götur hverfisins draga nöfn sín af persónum í Landnámu, Njálu og Laxdælu. Þær eru (í stafrófsröð): Auðarstræti, Bollagata, Guðrúnargata, Gunnarsbraut, Hrefnugata, Karlagata, Kjartansgata, Mánagata, Skarphéðinsgata, Skeggjagata og Vífilsgata. Auk þess má telja hluta Flókagötu, Njálsgötu og Grettisgötu til Norðurmýrar.
Byggð
Norðurmýrin er íbúðahverfi og flest húsin þar eru frá fjórða áratugnum. Flest húsin eru tveggja eða þriggja hæða steinuð fjölbýlishús með görðum sunnan megin við húsin og steyptum garðveggjum. Við Rauðarárstíg og Njálsgötu er nánast samfelld tveggja hæða húsalengja. Hægt er að sjá greinileg merki um sig jarðvegarins sem stafar af þornun mýrarinnar á því hvernig garðar hafa sigið niður fyrir gangstéttar og garðveggi.
Í bókmenntum og kvikmyndum
Í æskuminningabókinni Sól í Norðurmýri eftir Þórunni Valdimarsdóttur og Magnús Þór Jónsson (Megas) er lýst uppvexti ungs drengs í hverfinu.
Norðurmýrin er sögusvið spennusögunnar Mýrin eftir Arnald Indriðason. Samnefnd kvikmynd Baltasars Kormáks frá 2006 sem gerð var eftir sögunni var tekin í hverfinu.
Mörg atriði í Bíódögum Friðriks Þórs Friðrikssonar voru tekin upp í Norðurmýri.
Mikill hluti Löggulífs eftir Þráin Bertelsson var tekinn upp í Norðurmýri.
Garmisch-Partenkirchen
thumb|Garmisch-Partenkirchen. thumb|right|Málverk af Garmisch-Partenkirchen eftir [[Anton Doll (1826-1887).]] Garmisch-Partenkirchen er markaðsbær í Bæjaralandi í héraðinu Oberbayern syðst í Þýskalandi nálægt landamærum Austurríkis.
Vetrarólympíuleikarnir 1936 voru haldnir í Garmisch-Partenkirchen.
Kransalykill
Kransalykill (fræðiheiti Primula bulleyana) er blóm af ættkvísl lykla.
Hljómsveit Ingimars Eydal - Þú kysstir mig
Helena Eyjólfsdóttir og hljómsveit Ingimars Eydal er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1967. Á henni flytja Helena Eyjólfsdóttir og hljómsveit Ingimars Eydal fjögur lög.
Katalónía
thumb|Héruð innan Katalóníu. thumb|Gervihnattamynd af Katalóníu. Katalónía (Katalónska: Catalunya, oksítanska: Catalonha) er sjálfstjórnarsvæði á Spáni. Íbúafjöldi er um 7,5 milljónir (2016). Höfuðborgin er Barselóna. Katalónía skiptist í 4 héruð: Barselóna-hérað, Girona-hérað, Lleida-hérað og Tarragona-hérað.
Búkolla
Búkolla er íslensk þjóðsaga sem fjallar um hjón sem senda dóttir sína í leit að kú þeirra sem heitir Búkolla.
Tvær gerðir af sögunni koma fram í Þjóðsögum Jóns Árnasonar, ein um Búkollu og strákinn og önnur um Búkollu og systurnar þrjár.
Guðrúnargata
Guðrúnargata er gata í Norðurmýri í Reykjavík, milli Gunnarsbrautar og Rauðarárstígs, en samsíða Bollagötu og Kjartansgötu. Gatan er nefnd eftir Guðrúnu Ósvífursdóttur í Laxdælu.
Þorskígildi
Þorskígildi eða þoskígildistonn er það aflamagn eða veiðikvóti af tiltekinni tegund sem telst jafnverðmætt og þorskur. Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti Íslands gefur árlega út töflur yfir þorskígildiskvóta og birtir á vefsíðu Fiskistofu.
þorskígildisstuðlar aflaárið 2010/2011
Stefnis þáttur Þorgilssonar
Stefnis þáttur Þorgilssonar segir frá kristniboðsferð Stefnis Þorgilssonar til Íslands árin 996 til 997. Í lok þáttarins segir frá dauða hans í Danmörku 1001. Þátturinn mun í öndverðu ritaður niður af Gunnlaugi munk Leifssyni á Þingeyrum (d. 1281) og er varðveittur í Flateyjarbók.
Áreiðanleikakönnun
Áreiðanleikakönnun er ítarleg rannsókn ásamt skýrslugjöf um stöðu og starfsemi félags sem gerð er í tengslum við samruna, kaup á hlutafé og útboð sem tengist aðgæsluskyldu kaupanda og upplýsingaskyldu seljanda.
Óli Björn Kárason
Óli Björn Kárason er íslenskur stjórnmálamaður. Óli Björn var kjörinn á Alþingi árið 2016 og situr fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Suðvesturkjördæmi.
Áramótaskaup 2008
Áramótaskaupið 2008 var frumsýnt 31. desember 2008 um klukkan 22:30 á Ríkissjónvarpinu. Því var leikstýrt af Silju Hauksdóttur en auk hennar voru höfundar þau Hugleikur Dagsson, Ilmur Kristjánsdóttir, Hjálmar Hjálmarsson og Sigurjón Kjartansson, sem einnig var ritstjóri Skaupsins. Með aðalhlutverk fóru Brynhildur Guðjónsdóttir, Guðjón Davíð Karlsson, Halldóra Geirharðsdóttir, Ilmur Kristjánsdóttir, Jóhannes Haukur Jóhannesson, Jón Gnarr, Katla Margrét Þorgeirsdóttir, Kjartan Guðjónsson og Þorsteinn Bachmann.
Arnes Pálsson
Arnes Pálsson (fæddur 1719) var útilegumaður og tugthúslimur. Hann komst fyrst undir manna hendur árið 1765. Hann er fæddur á Seltjarnarnesi og alinn upp á Kjalarnesi. Hann var útilegumaður í 9 ár en átti athvarf á bæjum. Hann fór til Vestfjarða en kom aftur og hafðist við í Akrafjalli en bændur í nágrenni fjallsins söfnuðu liði til að fanga hann. Arnes komst undan með að laumast meðal leitarmanna.
Ólafur digri
thumb|Mynd af Ólafi helga í [[Överselo-kirkja|Överselo-kirkju í Svíþjóð]] Ólafur Haraldsson (einnig Ólafur digri og síðar Ólafur helgi; 995 – 29. júlí 1030) var konungur Noregs 1015-1028.
Ólafur er á myndum sýndur í herklæðum með ríkisepli, veldissprota og bikar - bryntröll og stríðsöxi sem voru þau vopn sem urðu honum að bana. Undir fótum hans liggur oft dreki með mannshöfuð og kórónu sem tákn um hina sigruðu heiðni.
Niels Ryberg
thumb|right|Niels Ryberg (t.v.) ásamt syni hans Johan Christian Ryberg og konu hans Engelke. Málverk eftir [[Jens Juel.]] Niels Ryberg (f. 14. september 1725, d. 29. ágúst 1804) var danskur stórkaupmaður.
Niels var kominn af fátæku bændafólki á Norður-Jótlandi. Hann lærði um verslun og viðskipti hjá frænda sínum í Álaborg og flutti til Kaupmannahafnar 1750. Hann var frumkvöðull á sviði tryggingasölu og rak fyrirtæki undir eigin nafni frá 1756. Hann kom að rekstri Asíuverslunarinnar (d. Asiatisk Kompagni) og Indíafélagsins. Hann var ráðinn forstjóri Konungsverslunarinnar, sem tók við af Hörmangarafélaginu, í janúar 1760 og gegndi því starfi í fjögur ár, til 1764. Í bók sinni, Upp er boðið Ísaland segir sagnfræðingurinn Gísli Gunnarsson: „Enginn einstaklingur, sem starfaði við Íslandsverslunina á 18. öld, hafði eins mikil áhrif á gang hennar og Niels Ryberg.“ Ásamt því að sjá um Íslandsverslunina sá Niels einnig um Finnmarkarverslunina.
Gervihjarta
Gervihjarta er tæki sem er notað í stað hjartans. Gervihjörtu eru notuð meðan á beðið er eftir nýju hjarta til ígræðslu eða þar sem líffæraflutningur er ómögulegur. Fyrsta ígrædda gervihjartað fékk Bandaríkjamaður árið 1982 en hann lifði í 112 daga eftir aðgerðina.
Bryntröll
Bryntröll er fornt vopn, líklegt er talið að það hafi verið sérstök gerð af spjóti með svo breiðu og þungu blaði að það mátti einnig nota til að höggva með. Í Grágás er bryntröll talið upp með vopnum sem ekki mátti bera í kirkjur og eigi setja við kirkjubrjóst eða -veggi.
Helga Margrét Ögmundsdóttir
Helga Margrét Ögmundsdóttir (f. 1948) er fyrrum prófessor við Háskóla Íslands.
Einkalíf
Helga Margrét Ögmundsdóttir er fædd í Reykjavik 1948 og átti íslenskan föður og þýska móður. Eiginmaður Helgu er Peter Holbrook, tannlæknir og fyrrum prófessor, og eiga þau tvo syni.
Ferill
Hún lauk læknaprófi frá Háskóla Íslands 1975 og doktorsprófi í ónæmisfræði frá Edinborgarháskóla 1979. Eftir heimkomu frá námi og störfum í Edinborg 1981 starfaði hún fyrstu árin á Rannsóknastofu í veirufræði en 1987 var hún ráðin til Krabbameinsfélags Íslands til að koma á fót Rannsóknastofu í sameinda- og frumulíffræði sem hún stýrði síðan ásamt Jórunni Erlu Eyfjörð, sameindaerfðafræðingi. Rannsóknastofan var flutt til Læknadeildar Háskóla Íslands 2008 og heitir nú Rannsóknastofa í krabbameinsfræðum.
Helga var prófessor við læknadeild Háskóla Íslands frá 2001 og kenndi íslenskum læknanemum frumulíffræði frá 1986 til starfsloka 2018. Síðustu 20 ár starfsævinnar vann Helga að uppbyggingu rannsóknatengds náms við læknadeild HÍ til meistara- og doktorsprófs. Á þessum árum þróaðist doktorsnámið frá því að doktorsvarnir voru 1-3 á ári í að þær voru orðnar vel á annan tug 2018.
Rannsóknir
Helga starfaði við rannsóknir og kennslu en sinnti einnig margvíslegum stjórnunarstörfum á sviði krabbameinsrannsókna og rannsóknatengds framhaldsnáms. Viðfangsefni Helgu í rannsóknum hafa verið fjölbreytt. Þar má m.a. nefna starfshætti meðfædda ónæmiskerfisins en á rannsóknastofunni hjá Krabbameinsfélaginu var lögð áhersla á rannsóknir á brjóstakrabbameinum. Rannsóknir á ónæmisfræði og krabbameinum sameinuðust síðan í rannsóknum á ættlægum afbrigðum í starfsemi mótefnamyndandi frumna og illkynja meinum í slíkum frumum. Í samvinnu við Kristínu Ingólfsdóttur hóf Helga rannsóknir á virkni efna úr íslenskum fléttum gegn krabbameinsfrumum
Viðurkenningar
Helga var sæmd Fálkaorðunni 1999 fyrir vísindastörf og hlaut ásamt Jórunni Erlu Eyfjörð verðlaun úr Verðlaunasjóði Ásu Guðmundsdóttur Wright árið 2005. Þá heiðraði Læknafélag Íslands Helgu á afmælisári félagsins 2018 fyrir störf að uppbyggingu rannsóknatengds náms í læknadeild og sama ár var haldið málþing henni til heiðurs „Krabbameinsrannsóknir og gæði framhaldsnáms“.
Ýmis störf
Helga sat í stjórn Evrópusamtakanna um krabbameinsrannsóknir (European Association for Cancer Research) í 10 ár, þar af sem ritari frá 1998-2004 og er heiðursfélagi í samtökunum. Hún var formaður Vísindanefndar Háskóla Íslands 2006-2011, fulltrúi rektors í valnefndum fyrir akademísk störf 2008-2014.
Skyr
right|thumb|250px|skyr.is með vanillu thumb|250px|Skyr
Skyr er ferskur súrostur sem unninn er úr undanrennu. Mysa verður til við framleiðslu skyrs.
Saga
Getið er um skyr í fornsögum, svo sem Egils sögu og Grettis sögu, en óvíst er hvort það var svipað skyrinu sem þekkist í dag. Bæði er talað um að skyr sé drukkið, og hefur það þá sennilega verið ósíað, og einnig um skyr í sekkjum sem hefur þá verið síað. Líklega hefur það verið mjög breytilegt á milli heimila, enda erfitt að stýra aðstæðum við framleiðsluna og skyrþéttirinn hefur verið mismunandi. Sigurður Pétursson gerlafræðingur rannsakaði skyrþétta frá mörgum framleiðendum á 4. áratug 20. aldar og kom þá í ljós að örveruflóran var breytileg frá einum bæ til annars.
Skyr þekkist nú ekki á Norðurlöndum þótt orðið skyr sé þekkt en þýsk-miðevrópski súrosturinn kvarg er býsna líkur skyri. Í Bandaríkjunum, Danmörku og Noregi er nú farið að framleiða skyr en það er sýrt með jógúrtgerlum en ekki skyrgerlum en hið sama er raunar að segja um töluverðan hluta af íslensku framleiðslunni nú á tímum.
Skyrframleiðsla fyrr og nú
Þegar skyr er búið til á hefðbundinn hátt er undanrenna hituð nálægt suðumarki en með því verður hún nánast gerilsneydd. Undanrennan er því næst kæld niður í 37°C og þétti bætt út í, en það er skyr úr fyrri framleiðslu og og í því eru bæði sýrumyndandi bakteríur og gersveppir. Ostahleypi er oft bætt út í til að skyrið verði þéttara en hann er þó ekki nauðsynlegur. Hleypirinn var áður fyrr gjarna fenginn úr kálfsmögum. Að þessu loknu er skyrið látið hlaupa (gerjast og þykkna), sem oftast tekur nokkrar klukkustundir, og síðan er það kælt, skorið í það og það látið standa í sigti svo að mysan renni af.
Þegar skyrgerð færðist af heimilum inn í mjólkurbú tók framleiðslan miklum breytingum. Upphaflega voru reyndar notaðar svipaðar aðferðir og í heimahúsum en fljótlega voru teknar í notkun stórvirkar vélar til að flýta fyrir síuninni, sem er tímafrekasti hluti framleiðslunnar. Skyrtromlur voru teknar í notkun upp úr 1940 og var skyrið þá sett í snúningstromlur sem skildu mysuna frá. Síðar var farið að nota skilvindur en nú eru yfirleitt notaðar þrýstisíur til að skilja mysuna frá með svonefndri örsíun og er skyrið þá ekki látið hlaupa fyrr en búið er að dæla því í dósir. Þessi aðferð skilur eftir mun meira af mysupróteinum í skyrinu en eldri aðferðir. Langmestur hluti skyrframleiðslunnar er nú unninn með þessum hætti.
Í stað hefðbundins skyrþéttis með skyrgerlum er sumstaðar farið að nota staðlaða, innflutta gerlaflóru með jógúrtgerlum og á það meðal annars við um skyr.is-vörulínuna frá MS, svo og það skyr sem framleitt er erlendis. Mjólkursýrubakteríurnar eru reyndar þær sömu, Streptococcus thermophilus og Lactobacillus bulgaricus, en gersveppina, sem ráða miklu um bragðið, vantar.
Áður var skyr selt óhrært og var þá þykkt, svo hægt var að skera það eða mylja, og var oftast pakkað í pappír. Það var svo hrært með mjólk og sykri. Nú er nær allt skyr selt í dósum og mikið af því bragðbætt á ýmsan hátt. Enn er skyr þó framleitt á hefðbundinn hátt á nokkrum sveitabæjum, oftast aðeins til heimaneyslu en á Erpsstöðum í Dalasýslu er þó framleitt til sölu á markaði.
Skátafélagið Vogabúar
Saga
Skátafélagið Vogabúar hét áður Skátafélagið Hamar og varð til við sameiningu tveggja félaga; Skátafélagsins Dalbúa (stofnað 1969) og Skátafélagsins Vogabúa (stofnað 1988). Hamar breytti svo nafni sínu aftur í Vogabúa haustið 2020. Félaginu var úthlutað lóð við Logafold 106 og var skátaheimili Vogabúa vígt árið 1994. Þangað til hafði félagið glímt við nokkuð aðstöðuleysi.
Skátaskáli
Skátafélagið á skátaskálann Dalakot sem stendur neðst á Hellisheiði, til móts við Skíðaskálann í Hveradölum. Skálinn er í lítilli notkun.
470 (kæna)
thumb|right|Heimsmeistararnir 2008, Erin Maxwell og Isabelle Kinsolving, sigla beitivind. 470 er 4,7 metra löng tvímenningskæna með bermúdasegl, fokku og belgsegl. Hún var hönnuð af franska skútuhönnuðinum André Cornu árið 1963. 470 varð alþjóðleg keppnisgerð 1969 og hefur verið Ólympíubátur frá því á leikunum 1976. Upphaflega var keppt í opnum flokki (karlar og konur saman) en frá 1988 hefur verið keppt í karla- og kvennaflokki.
Íslendingar kepptu í þessum flokki á Ólympíuleikunum 1984 (Gunnlaugur Jónasson og Jón Pétursson) og Ólympíuleikunum 1988 (Gunnlaugur Jónasson og Ísleifur Friðriksson) þar sem þeir lentu í 23. og 22. sæti.
Þátttaka Fram í Evrópukeppnum í knattspyrnu
Knattspyrnufélagið Fram hefur nítján sinnum verið meðal fulltrúa Íslands í Evrópukeppnum karla í knattspyrnu. Fyrst árið 1971 en síðast árið 2014. Árin 1985, 1990 og 2008 fór félagið upp úr fyrstu umferð. Framarar urðu fyrsta íslenska liðið til að vinna leik í Evrópukeppni.
1969
Íslendingar sendu í fyrsta sinn lið til Evrópukeppni félagsliða árið 1969. Framarar höfðu hafnað í öðru sæti Íslandsmótsins 1968 og hefðu því undir eðlilegum kringumstæðum átt að hljóta sætið. KSÍ ákvað hins vegar að sætið skyldi fara í hlut sigurvegara Reykjavíkurmótsins sama ár. Hlutu Valsmenn því keppnisréttinn og var það í eina skiptið sem sú regla var viðhöfð.
1971
Framarar hófu Evrópusögu sína með þátttöku í Evrópukeppni bikarhafa haustið 1971. Þeir voru eitt fjögurra liða sem dregin voru til að hefja leik í hálfgerðri forkeppni fyrir fyrstu umferðina og mættu Hibernians frá Möltu. Báðir leikirnir fóru fram á Möltu. Hibernians sigraði 3:0 í fyrri leiknum í steikjandi hita, en Framarar höfðu betur í seinni leiknum og sigruðu 2:0 með tveimur mörkum Erlends Magnússonar. Var þetta fyrsti sigur íslensks liðs í Evrópukeppni.
1973
Framarar tóku í fyrsta sinn þátt í Evrópukeppni meistaraliða og mættu svissnesku meisturunum í Basel. Báðir leikir fóru fram í Sviss og lyktaði 5:0 og 6:2 fyrir Basel, þar sem Ásgeir Elíasson og Jón Pétursson skoruðu mörk Fram. Lið Basel var afar sterkt um þessar mundir og komst í fjórðungsúrslit, sem enn í dag er besti árangur liðsins í keppninni. Meðal leikmanna þess var Perúmaðurinn kunni Teófilo Cubillas, sem kjörinn var besti leikmaður Suður-Ameríku árið 1972.
1974
Framarar duttu í lukkupottinn þegar dregið var í fyrstu umferð Evrópukeppni bikarhafa haustið 1974. Andstæðingarnir voru spænska stórliðið Real Madrid. Í liði Spánverjanna voru tveir leikmenn vestur-þýska landsliðsins sem sigrað hafði á Heimsmeistaramótinu fáeinum vikum fyrr, Paul Breitner og Günter Netzer. Búist var við að áhorfendamet gæti fallið í leiknum á Laugardalsvelli, en vegna slæms veðurs mættu ekki nema um 8.000 áhorfendur. Real Madrid sigraði 2:0 í Reykjavík og 6:0 ytra.
1976
Fram dróst gegn Austur-evrópsku liði í fyrstu umferð Evrópukeppni félagsliða árið 1976. Andstæðingurinn var Slovan Bratislava sem hafði á að skipa sjö leikmönnum úr sigurliði Tékka í Evrópukeppninni 1976, þar á meðal Anton Ondrus og Jan Pivarnik sem báðir voru i úrvalsliði Evrópumótsins. Viðureigning í Reykavík fór 3:0 en 5:0 ytra.
1977
Sigurlíkur Framara í fyrstu umferð Evrópukeppni félagsliða árið 1977 voru taldar nokkuð góðar, þegar liðið dróst á móti Start frá Noregi. Framarar sáu hins vegar aldrei til sólar í leikjunum tveimur og töpuðu fyrst 6:0 í Kristiansand og svo 2:0 á heimavelli.
1980
Fram mætti Hvidovre frá Danmörku í Evrópukeppni bikarhafa haustið 1980. Liðið náði góðum árangri á útivelli og tapaði bara 1:0. Sigurlíkurnar voru því taldar ágætar þegar á Laugardalsvöllinn var komið, en þar sigruðu gestirnir 2:0.
1981
Mótherjar Fram í Evrópukeppni bikarhafa haustið 1980 voru Dunkalk frá Írlandi. 2:1 sigur Fram á heimavelli með mörkum Guðmundar Steinssonar og Guðmundar Torfasonar var sá fyrsti í mörgum tilraunum, en hrökk þó skammt. Írarnir sigruðu 4:0 á heimavelli og komust í næstu umferð þar sem mótherjarnir voru Tottenham Hotspur.
1982
Fram tók þátt í Evrópukeppni félagsliða haustið 1982. Mótherjarnir voru Shamrock Rovers frá Norður-Írlandi. Frammistaða Framliðsins olli verulegum vonbrigðum og tapaði það 3:0 á heimavelli og 4:0 ytra.
1985
Í fyrstu umferð í Evrópukeppni bikarhafa dróst Fram á móti Glentoran frá Norður-Írland. Fyrri leikurinn fór fram í Reykjavík þar sem gestirnir komust yfir eftir einungis tveggja mínútna leik. Eftir það tóku Framarar öll völd á vellinum og unnu að lokum 3:1 sigur. Seinni leikurinn fór fram í Belfast og tók það norður-írska liðið 80 mínútur að brjóta vörn Framara. Fleiri urðu mörkin hins vegar ekki og Fram komst í aðra umferð í Evrópukeppni í fyrsta sinn.
Rapid Wien var mótherji Framara í næstu umferð, en lið þeirra hafði þá um vorið komist alla leið í úrslit sömu keppni. Austurríkismennirnir fóru langleiðina með að tryggja sér sigurinn í einvíginu með 3:0 sigri á heimavelli. Seinni leikurinn fór fram í brunagaddi á Laugardalsvelli þann 6. nóvember við afleitar aðstæður. Framarar unnu 2:1 með mörkum Kristins R. Jónssonar og Guðmundar Torfasonar. Var þetta fyrsti sigur íslensks liðs í annarri umferð í Evrópukeppni.
1986
Valsmenn og Skagamenn fengu ósigrandi mótherja í fyrstu umferðum Evrópumótanna þetta árið, en Framarar töldust nokkuð heppnir með mótherja, pólska liðið GKS Katowice í Evrópukeppni bikarhafa, sem ekki hafði komist í Evrópukeppni í rúm 15 ár. Fyrri leikurinn fór fram á Laugardalsvelli þremar sólarhringum eftir að Framliðið vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil um langt árabil. Gestirnir nýttu sér spennufallið og unnu 0:3 sigur sem hefði gerað orðið enn stærri. Seinni leiknum lauk með 1:0 sigri Pólverjanna.
1987
Hið sigursæla tékkneska lið Sparta Prag var mótherji Framara í Evrópukeppni meistaraliða og reyndist alltof stór biti. Tékkarnir sigruðu í fyrri leiknum á Íslandi 0:2, þar sem Tomáš Skuhravý var annar markaskorara. Á heimavelli héldu Spartverjum engin bönd og unnu þeir 8:0. Er það stærsti ósigur Fram í Evrópuleik og annar tveggja stærstu sigra Spörtu á sama vettvangi.
1988
Knattspyrnuáhugamenn í Reykjavík kættust þegar stórliðin Monaco frá Frakklandi og FC Barcelona frá Spáni léku á Laugardalsvelli með dagsmillibili, annað gegn Val en hitt gegn Fram. Barcelona var miklu sterkara á öllum sviðum á móti Frömurum í Evrópukeppni bikarhafa og sigraði 0:2 í fyrri leiknum en 5:0 ytra. Barcelona fór að lokum með sigur af hólmi í keppninni.
1989
Fjórða árið í röð luku Framarar keppni í Evrópu án þess að skora mark, eftir að hafa tapað tveimur leikjum sínum gegn Steauafrá Búkarest í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrri leiknum ytra lauk með 4:0 sigri heimamanna og Rúmenarnir unnu svo 0:1 í Reykjavík. Innan við 600 áhorfendur mættu á leikinn í Laugardal, sem þótti slakt í ljósi þess að Steaua hafði orðið Evrópumeistari fáeinum misserum fyrr og komst alla leið í úrslitaleikinn þessa sömu leiktíð.
1990
Andstæðingar Fram í annarri umferð var FC Barcelona í annað sinn á þremur árum. Heimsókn katalónska liðsins vakti enn meiri athygli en í fyrra skiptið, enda lið þess talið sterkara undir stjórn hollendingsins Johan Cruyff. Michael Laudrup kom gestunum yfir en Ríkharður Daðason jafnaði metin. undin lokinn skoraði búlgarski framherjinn Hristo Stoichkov sigurmark Barcelona, 1:2. Leikið var í lok október, en veður var með besta móti og hiti um tíu stig. Ekki sóttu Framarar gull í greipar andstæðinga sinna á Camp Nou í seinni leiknum. Stórleikur Birkis Kristinssonar gerði það að verkum að Fram slapp með 3:0 tap. Barcelona hafnaði í öðru sæti í keppninni eftir tap fyrir Manchester United í úrslitaleik.
1991
Gríska liðið Panathinaikos mætti Frömurum í fyrstu umferð Evrópukeppni meistaraliða og reyndist það hörkueinvígi. Grikkirnir komust yfir á Laugardalsvelli en Jón Erling Ragnarsson og Pétur Arnþórsson svöruðu með tveimur mörkum. Fimmtán mínútum síðar jafnaði Panathinaikos, 2:2 og þar við sat. Mikil spenna var í seinni leiknum í Aþenu, en eftir færi á báða bóga lauk viðureigninni með markalausu jafntefli. Heimamenn komust því áfram á fleiri mörkum skoruðum á útivelli.
1992
Fram sótti ekki gull í greipar þýska liðsins Kaiserslautern í Evrópukeppni félagsliða. Þjóðverjarnir unnu 3:0 á heimavelli en 0:4 í Reykjavík.
2009
Eftir langt hlé frá Evrópukeppnum tóku Framarar þátt í Evrópudeild UEFA. Sú breyting hafði orðið á keppnisfyrirkomulaginu að leikin var forkeppni og byrjaði Fram í fyrstu umferð hennar á móti TNS frá Wales. TNS náði forystunni á Laugardalsvelli en Sam Tillen og Heiaðr Geir Júíusson tryggðu Fram 2:1 sigur, hvor með sínu markinu. Útileikurinn þróaðist með nákvæmlega sama hætti. Walesverjarnir komust yfir en þeir Almarr Ormarsson og Sam Tillen skoruðu báðir.
Framara beið erfitt verkefni í annarri umferð forkeppninnar, þar sem mótherjarnir voru Sigma Olomouc frá Tékklandi. Fyrri leikurinn fór fram ytra, þar sem Framarar komu mjög á óvart. Liðið náði forystunni með marki Jóns Guðna Fjólusonar um miðjan fyrri hálfleik og varðist kröftuglega upp frá því. Mínútu fyrir lok venjulegs leiktíma náðu heimamenn þó að jafna, 1:1. Markalaust var í leikhléi í seinni viðureigninni sem fram fór á Laugardalsvelli. Tvö mörk Tékkanna í byrjun síðari hálfleiks gerðu þó draum Framara um að komast lengra í keppninni að engu. Lokatölur 0:2. Sigma Olomouc mætti skoska liðinu Aberdeen í næstu umferð og sigraði samtals með átta mörkum gegn einu.
Markahæstu leikmenn
Jón Erling Ragnarsson er markahæstur Framara í Evrópukeppnum með þrjú mörk. Þeir Erlendur Magnússon, Guðmundur Torfason, Ómar Torfason, Pétur Arnþórsson og Sam Tillen hafa skorað tvö mörk hver. Tólf Framarar til viðbótar hafa skorað hver sitt markið.
Bryndís Haraldsdóttir
Bryndís Haraldsdóttir (f. 29. desember 1976) er íslenskur stjórnmálamaður. Hún er alþingismaður fyrir fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Suðvesturkjördæmi og var kjörin á þing árið 2016.
Ævi
Bryndís er fædd í Reykjavík og foreldrar hennar eru Haraldur Örn Pálsson (f. 1956) vaktmaður og Hafdís Rúnarsdóttir (f. 1956) ljósmóðir. Fósturfaðir Bryndísar er Karl Friðriksson (f. 1955) framkvæmdastjóri. Bryndís lauk stúdentsprófi frá Verslunarskóla Íslands árið 1997, diplóma í iðnrekstrarfræði frá Tækniskóla Íslands árið 2000, B.Sc.-prófi í alþjóðamarkaðsfræði frá Tækniskóla Íslands árið 2001 og hefur stundað framhaldsnám í opinberri stjórnsýslu við Háskóla Íslands.
Hún var verkefnisstjóri hjá Impru nýsköpunarmiðstöð frá 2003-2007 og fjármálastjóri hjá Góðum mönnum rafverktökum frá 2007-2012. Hún stofnaði og rak útgáfufyrirtækið Góðan dag frá 2008-2010 og var bæjarfulltrúi í Mosfellsbæ frá 2010-2018, þar af var hún forseti bæjarstjórnar frá 2012-2014 og formaður bæjarráðs frá 2014-2017. Frá 2014-2016 var hún stjórnarformaður Strætó bs. 2012–2018. Hún hefur verið alþingismaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn í Suðvesturkjördæmi frá árinu 2016.
Maki Bryndísar er Örnólfur Örnólfsson (f. 1974) rafvirkjameistari og eiga þau þrjú börn.
Bollagata
Bollagata er gata í Norðurmýri í Reykjavík, milli Auðarstrætis og Rauðarárstígs en samsíða Guðrúnargötu og Miklubraut. Gatan er nefnd eftir Bolla Þorleikssyni, eiginmanni Guðrúnar Ósvífursdóttur í Laxdælu.
Þjóðaréttarstofnunin
Þjóðaréttarstofnunin (franska: Institut de Droit International) er alþjóðastofnun sem tileinkuð er rannsóknum og þróun á þjóðarétti. Stofnunin telur til sín marga af helstu þjóðaréttarlögfræðingum heimsins. Stofnunin hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1904.
Söguágrip
Þjóðaréttarstofnunin var stofnuð að frumkvæði Gustave Moynier og Gustave Rolin-Jaequemyns ásamt níu öðrum þjóðaréttarlögfræðingum þann 8. september árið 1873 í Salle de l'Arsenal í ráðhúsinu í Gent í Belgíu.
Skipulag
Þjóðaréttarstofnunin er einkarekin og telur félaga, meðlimi og heiðursmeðlimi. Samkvæmt reglum stofnunarinnar mega meðlimir og félagar undir 80 ára aldri ekki vera fleiri en 132. Stofnunin býður höfundum markverðra fræðirita um þjóðarétt aðild, með því skilyrði að þeir séu pólitískt óháðir. Stofnunin reynir að velja félaga víðs vegar að úr heiminum.
Stofnunin heldur þingfundi tvisvar á ári til að ræða þróun þjóðaréttar og leggur fram ályktanir þar sem tillögur eru settar fram um breytingar á alþjóðalögum. Stofnunin tjáir sig ekki um nein ákveðin deilumál.
Tillögur stofnunarinnar eru margvíslegs eðlis en margar þeirra snúast sérstaklega um alþjóðleg mannréttindalög og friðsamlega úrlausn milliríkjadeilna. Þetta leiddi til þess að stofnunin hlaut friðarverðlaun Nóbels árið 1904.
Stofnunin er enn virk og hélt málþing í Napólí í september árið 2009. Höfuðstöðvar samtakanna færast reglulega samkvæmt þjóðerni aðalritarans að hverju sinni. Núverandi höfuðstöðvar stofnunarinnar eru í Genf í Sviss.
Núverandi meðlimir stofnunarinnar eru meðal annars þekktir lögfræðingar og lögspekingar, dómarar við Alþjóðadómstólinn, Alþjóðlega hafréttardóminn og Alþjóðlega sakamáladómstólinn.
Stofnunin birtir ársrit þar sem hægt er að nálgast nefndarskýrslur, umfjallanir um þingfundina og yfirlýsingar og ályktanir af fundunum. Skýrslur af stjórnarfundum, meðal annars um kosningar, eru einnig birtar í ársritinu. Á vefsíðu stofnunarinnar er jafnframt hægt að nálgast yfirlýsingar, ályktanir og efni sem eftir á að birta í ársritinu.
Adirondack garðstóll
Adirondack stóll|thumb Adirondack garðstóll er einfaldur tréstóll. Stóllinn hefur beint bak og sæti og breiða arma. Upphaflega var hann gerður úr 11 flötum viðarborðum. Nafn stólsins kemur frá Adirondack fjöllum í Westport, New York en Thomas Lee hannaði stólinn og prófaði í sumarhúsi sínu þar árið 1903. Nútíma Adirondack stólar eru byggðir á hönnun frá Irving Wolpin frá árinu 1938.
Las Vegas (aðgreining)
Las Vegas getur átt við um:
Hattsveppir
Hattsveppir (fræðiheiti: Agaricales) eru ættbálkur kólfsveppa sem inniheldur margar af þekktustu sveppategundunum. Þeir eru líka kallaðir fansveppir þar sem þeir eru með fanir undir hattinum. Ættbálkurinn telur um 4000 tegundir, þar á meðal hinn baneitraða hvíta reifasvepp (Amanita virosa) og matkemping (Agaricus bisporus) sem er mjög algengur ræktaður sveppur.
Callitris endlicheri
Callitris endlicheri er barrtré af einisætt (Cupressaceae)
Það finnst einvörðungu í Ástralíu.
Þumalsnjáldra
Þumalsnjáldra (fræðiheiti: Sorex minutissimus) er tegund snjáldra.
Pensilín
thumb|right|Einkennishópur penisillín fúkkalyfja. Pensilín er andbakterískt lyf af beta-laktam gerð. Það er notað gegn sýkingum af völdum næmra baktería, venjulega Gram-jákvæðra. Orðið penisillín er einnig oft notað um önnur beta-laktam sýklalyf sem smíðuð eru út frá penisillíni.
Efnaformúla penisillínefna er R-C9H11N2O4S.
Saga
Efnið var fyrst einangrað úr myglusveppnum Penicillium chrysogenum (sem áður var kallaður Penicillium notatum). Fyrstur til að taka eftir áhrifum myglunnar á bakteríur var ungur franskur læknanemi að nafni Ernest Duchesne árið 1896, en þær athuganir náðu þó aldrei lengra.