cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Herjólfsnes
Ritaðar heimildir
Ívar Bárðarson byrjar lýsingu sýna á Eystribyggð á Herjólfsnesi. Hann nefnir hins vegar hvorki kirkju né bæ á Herjólfsnesi en í listanum yfir grænlenskar kirkjur í Flateyjarbók er kirkjan í Herjólfsfirði sögð austast í Eystribyggð. Í sama handriti og geymir frásögn Ívars er lýsing á siglingaleiðum frá Noregi og Íslandi til Grænlands og er þar Sandhöfn á Herjólfsnesi nefnd sem höfn Norðmanna og annarra kaupmanna. Þegar Evrópumenn hófu að leita norrænna byggða á 18. öld var gengið út frá því sem vísu að Herjólfsnes hefði verið á svæðinu við Hvarf. Það var ekki fyrr en legsteinn fannst í inúíta-húsi í Ikigaat 1829, sem athyglin beindist að þeim stað sem nú er almennt álitinn hafa verið Herjólfsnes. Enn er deilt um hvar Sandhöfn hafi verið. Hafa líkur verið leiddar að því að hún hafi verið í vík þeirri sem nefnd er Makkarneq skammt vestan við Ikigaat. Þar hafa fundist rústir af nokkrum bæjum og einnig þrjú hlaðin steinhús. Þrátt fyrir nokkra leiðangra fornleifafræðinga hefur þó ekkert fundist þar sem bendir til að þar hafi verið verslunarstaður og stórhöfn.
Rústir
Herjólfsnes er einn af þeim bæjum Grænlendinga hinna fornu sem hefur verið hvað mest rannsakaður. Það sem fyrst beindi athygli að þessum stað sem hinum forna bæ var fundur legsteins í bæjarstæði inúíta á staðnum. Það voru trúboðar herrnhúttera frá Fredriksdal sem fundu legstein,114 cm langan og um 48 cm breiðan. Í hann var höggvinn kross og áletrunin: HER HUILER: HRO KOLGRIMS:S (Hér hvílir Hróar Kolgrímsson) með latnesku letri. Skömmu seinna fannst kirkjugarðurinn sem eyðist mjög af sjávargangi. Það var þó ekki fyrr en 1921 sem danskir fornleifafræðingar gerðu gagngera rannsókn á kirkjugarðinum en í millitíðinni höfðu ýmsir misfærir verið að róta í legstöðunum. Samtímis rannsóknunum á kirkjugarðinum gerðu fornleifafræðingarnir úttekt á rústum á svæðinu.
Hinir látnu höfðu verið grafnir í timburkistum sem greinilega höfðu margar hverjar verið endurnýttar en þeir voru einnig búnir ýmsum klæðum. Þau voru einstaklega vel varðveitt og voru 23 alklæðnaðir karla og kvenna auk þriggja barna fluttir á Þjóðminjasafnið í Kaupmannahöfn. Þar að auki 16 hettur, fjórir hattar og nokkrir sokkar. C-14 aldursgreiningar sýna að yngstu grafirnar eru frá fyrri hluta 15. aldar. Öll þessi klæði voru unnin á Grænlandi en snið þeirra sýnir að Grænlendingar fylgdust vel með tískubreytingum í Evrópu. Auk þessara plagga var fjöldi beina fluttur til Danmerkur. Samtíma rannsóknir þóttu sýna að heilsufari norrænna manna hafi mjög farið aftur undir lok dvalar þeirra á Grænlandi. Seinni tíma rannsóknir sýna hins vegar að enginn fótur er fyrir því, beinin fóru einfaldlega svona illa í flutningi frá Grænlandi til Danmerkur og gáfu þess vegna rangar niðurstöður. Ítarlegar rannsóknir og uppgröftur fóru fram á árunum 2001 - 2002 og gáfu talsvert aðra mynd en eldri rannsóknir.
Kirkjan var með stærri kirkjum á Grænlandi, að innanmáli 14,5 metra löng og 6,5 metra breið. Tvær grafir hafa fundist í kirkjunni sjálfri og hefur önnur þeirra vakið undrun meðal fornleifafræðinga. Undir höfðalagi hins látna fannst lítill kistill gerður úr hvalbeini og með botn úr furu, allar líkur eru á að kistillinn hafi verið fylltur af mat. Að senda skrínukost með hinum látna er annars ekki kristinn siður. Þessi fundur og fundur rostunga- og náhvalahöfuðkúpna í kirkjugarðinum á Görðum benda til að Grænlendingar hafi verið farnir að móta sína eigin útfararsiði.
Auk bæjarhúsa og skemmu hefur fannst stórt hús sem að öllum líkindum hefur verið veislusalur og er hann um 60 m² stór og þar með einn af þeim stærri sem fundist hafa á Grænlandi. Ekkert fjós hefur fundist svo öruggt sé og er það mjög óvenjulegt á grænlenskum bæjum því oft voru mjög margar kýr á stórbýlunum.
Sennilega hefur verið harðbýlt á Herjólfsnesi, íslenskir búfræðingar hafa reiknað út að jörðin gæti nú borið um 50 kindur en kannski eitthvað fleiri á veðursælasta tíma norrænnar byggðar. Sagnfræðingar giska þess vegna á að aðalhlutverk Herjólfsness hafi verið að taka á móti sæförum og vera síðasti áfangastaður áður en lagt var upp í siglingu til Íslands eða meginlands Evrópu. Einnig hafa Herjólfsnes og Sandhöfn legið vel við sem útstöð fyrir veiðiferðir norður eftir austurströndinni.
Mapuche-frumbyggjar
Mapuche-menn eru innfæddir íbúar í mið- og suður-Chile auk suður-Argentínu. Mapuche-menn töluðu upphaflega mapudungun en nú tala flestir spænsku.
Hlutgerving
Hluterving í bókmenntafræði er það þegar lifandi hlut er lýst með eiginleikum dauðs hlutar, eða þegar eitthvað huglægt, óáþreifanlegt er gert hlutlægt og áþreifanlegt. Hægt er að líta á hlutgervingu sem andstæðu persónugervingar.
Dæmi:
Ítalíustríðin
thumb|right|Orrustan um Pavíu 1525 Ítalíustríðin eða Endurreisnarstríðin voru röð styrjalda sem áttu sér stað á Ítalíu frá 1494 til 1559. Auk ítölsku borgríkjanna og Páfaveldisins blönduðu flest stórveldi Vestur-Evrópu sér í átökin, auk Tyrkjaveldis.
Hippolýtos (Evripídes)
thumb|right|Dauði Hippolýtosar eftir [[Jean-Baptiste Lemoyne eldri.]] Hippolýtos er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes, sem byggir á goðsögunni um Hippolýtos, son þeseifs. Leikritið var fyrst sett á svið í Díonýsosarhátíðinni í Aþenu árið 428 f.Kr. og hlaut fyrstu verðlaun.
Cupressus revealiana
Cupressus revealiana er barrtré í Cupressaceae (Grátviðarætt), frá norðvestur Mexíkó (Baja California).
Cerastium capillatum
Cerastium capillatum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Kákasus.
Heiðursvörður Billa Barnunga
thumb|Kápa hollensku útgáfu bókarinnar. Heiðursvörður Billa barnunga (franska: L'Escorte) eftir Maurice de Bevere (Morris) og René Goscinny er 28. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka. Bókin kom út árið 1966, en sagan sem hún hefur að geyma birtist fyrst í teiknimyndablaðinu Sval (f. Le Journal de Spirou) á árunum 1964-65.
Söguþráður
Billi barnungi situr í fangelsi í Texas þar sem hann á eftir að afplána 1245 ár af refsidómi fyrir ýmis afbrot. Þegar dómstóll í Bykkjugili í Nýju Mexíkó fer fram á að Billi verði sendur þangað til að mæta fyrir rétti vegna annarra afbrota er Lukku Láki fenginn til að fylgja Billa. Ferðin á þó eftir að reynast viðburðarík þar sem Billi notar hvert tækifæri til að strjúka úr gæslunni. Ekki bætir úr skák að smábófinn Berti Bulla fylgir í humátt á eftir og ætlar sér að frelsa Billa úr klóm réttvísinnar í von um ágóðahlut.
Íslensk þýðing
Heiðursvörður Billa barnunga var gefin út af Fjölva árið 1979 í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen. Þetta er 19. bókin í íslensku ritröðinni.
Járnseglun
Járnseglun er einn flokkur af seguleiginleikum efna. Járnseglandi efni geta myndað sterka segla.
Járnseglandi efnunum má skipta í marga undirflokka en í þekktasta undirflokknum eru ýmsar málmblöndur og svo þrjú frumefni, sem eru segulmögnuð við stofuhita en það eru málmarnir járn, nikkel og kóbalt. Mörg efni geta orðið segulmögnuð við ennþá lægri hita.
Eggert Stefánsson
Eggert Stefánsson (1. desember 1890 – 29. desember 1962) var íslenskur einsöngvari (tenór). Hann hélt utan til söngnáms tvítugur að aldri, og var við nám í Danmörku, Svíþjóð og ekki síst á Ítalíu. Hann náði nokkrum frama utan Íslands og söng víðs vegar um heim, en hann bjó á Ítalíu lengst af eftir söngnám á 3. áratug 20. aldar og átti ítalska eiginkonu Lelju (Lelia Stefansson fædd: Cazzola Crespi). Þau bjuggu í iðnaðarbænum Schio, norðarlega á Ítalíu, um hundrað kílómetra frá Feneyjum. Hann var bróðir læknisins og tónskáldsins Sigvalda Kaldalóns (1881-1946) og söng lög hans fyrst inn á hljómplötu árið 1919. Eggert skrifaði líka nokkrar bækur, m.a. fjögur bindi með titlinum "Lífið og ég" og "Bergmál Ítalíu". Hann var mikill heimsborgari og um margt ólíkur Sigvalda bróður sínum sem þótti allra manna hógværastur. En það var jafnan kært með þeim. Eggert lést í heimabæ sínum Schio en er jarðsettur í Flórens, háborg menningar og lista, og þar hvílir einnig Lelja, hin ítalska kona hans. Þeim varð ekki barna auðið. Meðal náinna vina Eggerts var Halldór Laxness, rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi.
Sundmannakláði
thumb|Útbrot og bólur (sundmannakláði) sem koma fram eftir að vaðið er í vatni. Sundmannakláði eða cercarial dermatitis eru ofnæmisviðbrögð  í húð manna sem hafa sýkst af sundlirfum fuglablóðagða. Lirfur ná að smjúga í gegnum húðina og myndast kláðabóla eftir hverja lirfu sem nær að smjúga í gegnum húðina. Sundmannakláði er algengur í ferskvatni og í sjávarvistkerfum um allan heim. Þessi sýking virðist ekki hafa varanleg áhrif á fólk og eru gefin ofnæmislyf við einkennum. thumb|Lífsferill sníkjudýrs sem veldur sundmannakláða. Önd er lokahýsill en vatnabobbi millihýsill.
Sundmannakláði á Íslandi
Fimm tegundir slíkra sundlirfa hafa fundist á Íslandi. Þær lifa allar á lirfustigi í vatnabobba en fullorðnar í andfuglum. Síðsumars 2003 fengu þúsundir baðgesta í Landmannalaugum sundmannakláða. Sundmannakláði hefur einnig komið fram hjá þeim sem vaðið hafa í tjörninni Sýkið fyrir neðan Deildartunguhver og Botnsvatni við Húsavík. Sundmannakláði var fyrst staðfestur á Íslandi 1997 en þá fengu börn kláðabólur eftir að hafa vaðið í tjörn Fjölskyldugarðsins í Laugardal.
Satoshi Miyauchi
Satoshi Miyauchi (fæddur 26. nóvember 1959) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 20 leiki með landsliðinu.
Lech Wałęsa
Lech Wałęsa (fæddur 29. september 1943 í Popowo Póllandi) var leiðtogi verkalýðsfélagsins Samstöðu og forseti Póllands frá 22. desember 1990 til 23. desember 1995. Árið 1983 hlaut Lech friðarverðlaun Nóbels. Lech starfaði sem rafvirki í Lenín Skipasmíðastöðinni í Gdansk frá árinu 1967 til 1976 og aftur í nokkra mánuði árið 1980. Árið 1969 kvæntist Lech Danuta Gołoś og eiga þau 8 börn.
Ferill
Lech var dæmdur fyrir andfélagslega hegðun, vegna verkfalls sem hann efndi til árið 1970 og sat í eitt ár í fangelsi. Lech var handsamaður nokkrum sinnum árið 1979 fyrir að skipuleggja samtök fjandsamleg ríkinu. Í águst 1980 varð Lech að leiðtoga verkfallsmanna í Gdansk og fylgdu verkamenn víðar um Pólland í kjölfar verkfallsmanna í Gdansk með ólöglegum verkföllum. Í september heimilaði stjórn komúnista lögleg félagssamtök. Verkfallsmenn gerðu Samstöðu að löglegum samtökum og var Lech kjörinn formaður Samstöðu. 11. desember 1981 var Lech auk ríflega 1.000 félagsmönnum í Samstöðu handsamaður. Þann 13. desember 1981 lýsti Wojciech Jaruzelski því yfir að herlög giltu í landinu. Lech losnaði ekki úr haldi fyrr en 14. nóvember 1982. Þó Lech væri formlega titlaður verkamaður í skipasmíðastöðinni var hann í raun í stofufangelsi til ársins 1987. Danuta kona Lechs tók við Friðarverðlaunum Nóbels að honum fjarstöddum, andvirði verðlaunanna ánafnaði hann Samstöðu.
Árið 1988 efndi Lech enn á ný til verkfalls, að þessu sinni með það fyrir augum að Samstaða yrði viðurkennd á ný og fengi á ný sinn áður unna lögmæta sess sem verkalýðsfélag. Að átta dögum liðnum féllust stjórnvöld á að ræða við Samstöðu, viðræðurnar leiddu til þess að Samstaða varð viðurkennd sem verkalýðsfélag og efnt yrði til hálffrjálsra þingkosninga. Samstaða var sigurvegari þingkosninganna 1989. Fyrir árslok 1989 hafði Lech náð að mynda fyrstu ríkisstjórn í Varsjárbandalagslandi án þátttöku kommúnista. 9. desember 1990 vann Lech pólsku forsetakosningarnar. Hann var gagnrýndur í forsetatíð sinni og tapaði forsetakosningunum 1995 Þrátt fyrir að hafa breytt Póllandi úr kommúnísku ríki með þvingandi stjórn og veikan efnahag í sjálfstætt lýðræðisríki með hagvexti. Í forseta kosningunum árið 2000 hlaut Lech um 1% atkvæða. 10. maí 2004 var alþjóðlegi flugvöllurinn í Gdańsk nefndur eftir Lech; Gdańsk Lech Wałęsa flugvöllur.
Hneta
thumb|right|Heslihnetur Hneta er þurr ávöxtur (þurraldin) með eitt fræ (sjaldnar tvö) þar sem veggir fræhylkisins verða harðir þegar það nær fullum þroska og fræið er laust frá fræhylkinu. Hnetur flokkast sem þurraldin vegna þess að þær hafa þurrt fræleg. Þær innihalda mikið af olíu og eru því eftirsóttur matur og orkugjafi.
Hnetuofnæmi er fremur algengt og oft mjög alvarlegt vandamál vegna þess hve hnetuafurðir eru víða notaðar.
Ezekiel Carl
Ezekiel O Karl Owolabi (f. 27. júlí 1999), betur þekktur sem Ezekiel Carl, er íslenskur tónlistarmaður og rappari úr Breiðholtinu í Reykjavík. Ezekiel er nígerískur í föðurætt.
.bf
.bf er þjóðarlén Búrkína Fasó. Autorité de Régulation des Communications Électroniques et des Postes (ARCEP) hefur yfirumsjón með léninu.
Tenglar
Toppdomän
Núll
Núll er eina talan, sem hvorki er já- né neikvæð og er samlagningarhlutleysa, táknað með tölustafnum 0. Telst af sumum til náttúrlegra talna. Núll er sín eigin samlagningarandhverfa en er eina rauntalan sem hefur enga margföldunarandhverfu.
Pedro Rocha
Pedro Rocha (fæddur 3. desember 1942, dáinn 2. desember 2013) var úrúgvæskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 54 leiki og skoraði 17 mörk með landsliðinu.
Heimspeki endurreisnartímans
Heimspeki endurreisnartímans er tímabili í sögu evrópskrar heimspeki sem tekur við af miðaldaheimspeki og lýkur við upphaf nýaldarheimspeki. Til þess teljast 15. og 16. öld. Sumir fræðimenn telja einnig ýmist síðari hluta 14. aldar eða fyrri hluta 17. aldar með. Það sem einkennir einkum tímabilið er endurreisn eða öllu heldur endurfæðing klassískrar fornaldarmenningar, ekki síst forngrískrar menningar og klassískra mennta. Að einhverju leyti var horfið aftur til kennivalds Platons framyfir kennivald Aristótelesar, sem vofði yfir miðaldaheimspeki og skólaspekinni; og meðal sumra hugsðuða gætti jafnvel áhuga á dulspeki.
Á endurreisnartímanum bárust grísk handrit í auknum mæli úr austri vestur til Ítalíu. Handritunum fjölgaði með falli Konstantínópel og Býsansríkisins árið 1453. Í kjölfarið jókst þekking á grískri heimspeki til muna í Vestur-Evrópu. Mikilvægustu höfundarnir voru Platon, Aristóteles og Plótínos og ýmsar heimildir um stóuspeki og epikúrisma en ekki síst rit Sextosar Empeirikosar. Grísk efahyggja hafði þónokkur áhrif á ýmsa hugsuði, meðal annars Michel de Montaigne (1533 – 1592) og Francisco Sanches (1551 – 1623).
Sögulegt yfirlit
left|thumb|100px|Michel de Montaigne Segja má að endurreisnin hafi einkum falist í því að sækja fyrirmyndir til klassískrar fornaldar. Náttúruhyggja einkenndi list tímabilsins og stærðfræðin var á ný álitin nátengd heimspekinni. Orsakirnar voru einkum undanhald og fall Býsansríkisins árið 1453, aukin samskipti austurs og vesturs, kynni Vestur-Evrópubúa af grískum handritum, prentun bóka, og verslun við Kína og Indland.
Ein mikilvægasta heimspeki tímabilsins var mannhyggjan eða „húmanisminn“ sem fólst í aukinni áherslu á mannlífið í stað þess að álíta heiminn fyrst og fremst áfanga á leið til handanlífs kristninnar. Pico della Mirandola (1463-1494) samdi ritið Oratio de Hominis Dignitate eða Ræðu um mannlega virðingu árið 1486 en það er oft sagt vera „yfirlýsing endurreisnarinnar“. Mirandola höfðar til Platons og Aristótelesar til að færa rök fyrir gildi mannsins þar sem lögð er áhersla á getu mannsins til að öðlast þekkingu.
Alkestis (Evripídes)
Alkestis er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes. Leikritið er er eitt elsta varðveitta leikrit Evripídesar. Það var sennilega fyrst sett á svið á Díonýsosarhátíðinni í Aþenu árið 438 f.Kr.
Pinus douglasiana
Pinus douglasiana er meðalstór fura sem er einlend í Mexíkó. Algengt heiti á henni er Douglas pine, en það er líka notað á tegundina Pseudotsuga menziesii sem er mun algengari. Hún verður 30 til 35 m há með stofnþvermál að 75 sm. Hún var uppgötvuð og lýst af mexíkóska grasafræðingnum Maximino Martinez 1943.
Lífsval ehf.
Lífsval ehf. er íslenskt fyrirtæki í eigu fjársterkra aðila og hefur lagt áherslu á að kaupa upp jarðir með kvóta eða vatnsréttindi. Talið er félagið eigi nú yfir 40% af öllum mjólkurkvóta í landinu auk verulegs kjötkvóta.
Í Morgunblaðinu 2005 segir frá kaupum Lífsvals á Skógum II í Reykjahverfi, en þar hafði Lífsval áður keypt samliggjandi jörð. Í blaðinu er talað um undrun bænda á kaupunum. Þar segir:
Suðurkóreska karlalandsliðið í handknattleik
Suðurkóreska karlalandsliðið í handknattleik er landslið Suður-Kóreu í handknattleik og er undir stjórn Handknattleikssambands Suður-Kóreu.
Fuglablóðagða
thumb|Lífsferill sníkjudýrs sem veldur sundmannakláða. Önd er lokahýsill en vatnabobbi millihýsill. Fuglablóðagða er sníkjudýr af ættinni Schistosomatidae sem tilheyra flatormum (Digenea). Lífsferill þeirra er flókinn og er vatnasnigill millihýsill en fugl lokahýsill. Á fullorðinstigi lifa fuglablóðögður inn í bláæðum fugla annað hvort við aftasta hluta meltingarvegar (iðraögður) eða í nefholi (nasaögður). Á lirfustigi er dýrið bifhærð lirfa (miracidia) sem borar sig inn í vatnasnigill og umbreytist í móðurgróhirslu sem framleiða mikið af dótturgróhirslum en í þeim verða til sundlirfur (ceracaria). Sundlirfurnar geta synt í einn til tvo daga og leitað um fugl sem er lokahýsill og komist inn í hann og umbreytast þá í ormlaga flökkustig (schistosomulae). Flatormurinn þroskast svo á nokkrum vikum í kynþroska blóðögðu.
Kvikmyndahátíðin í Gautaborg
Kvikmyndahátíðin í Gautaborg er kvikmyndahátíð sem haldin er árlega í Gautaborg í Svíþjóð. Hátíðin, sem var stofnuð árið 1979, er stærsta kvikmyndahátíðin í Skandinavíu.
Forseti Sameinuðu arabísku furstadæmanna
thumb|right|Mohamed bin Zayed Al Nahyan Forseti Sameinuðu arabísku furstadæmanna er þjóðhöfðingi Sameinuðu arabísku furstadæmanna. Hann er kjörinn til fimm ára í senn af Sambandsráði Sameinuðu arabísku furstadæmanna en þar sem hefð er fyrir því að furstinn í Abú Dabí fari með forsetaembættið er það í reynd arfgengt innan fjölskyldu emírsins af Abú Dabí. Aðeins þrír menn hafa gengt þessu embætti frá upphafi: Fyrstur var Zayed bin Sultan Al Nahyan en eftir lát hans árið 2004 tók elsti sonur hans, Khalifa bin Zayed Al Nahyan, við. Khalifa lést árið 2022. Krónprinsinn Mohamed bin Zayed Al Nahyan tók við sem nýr forseti.
SL lífeyrissjóður
SL lífeyrissjóður var stofnaður árið 1974 þegar allt launafólk á Íslandi var lögskyldað til að greiða í Lífeyrissjóð. SL er opinn sjóður og hlutlaus gagnvart bönkum og stéttarfélögum og er jafnframt eini lífeyrissjóðurinn sem hefur aldrei þurft að skerða lífeyrisréttindi. Sjóðurinn hefur frá upphafi verið varfærinn fjárfestir og tekur alvarlega það hlutverk að fara gætilega með fjármuni sem fjöldi fólks byggir fjárhagslega afkomu sína á. SL hlaut þannig verðlaun árið 2018 (Verdicta) fyrir hæstu ávöxtun sameignarsjóðs á 20 ára tímabili. Hjá sjóðnum starfa 16 manns og framkvæmdastjóri er Sigurbjörn Sigurbjörnsson, viðskiptafræðingur.
Andrómakka (Evripídes)
thumb|right|Andrómakka og Hektor dauður. Andrómakka er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes. Það fjallar um ánauð Andrómökku, ekkju Hektors eftir fall Tróju.
Kínverska tímatalið
Kínverska tímatalið er sólbundið tungltímatal (sem tekur mið af gangi bæði sólar og tungls). Í dag er notast við gregoríska tímatalið í Kína en kínverska tímatalið er enn notað til að staðsetja hátíðir eins og tunglhátíðina og áramót. Það er einnig notað til að staðsetja daga sem þykja heppilegir til að gifta sig t.d. eða opna nýja byggingu. Af því að mánuður í kínverska tímatalinu fylgir gangi tunglsins segir það nokkuð um tunglkvartil.
Í kínverska tímatalinu hafa líka árin dýraheiti sem ganga í tólf ára hring; Árin eru þannig (í þeirri röð) ár rottunnar, nautsins, tígursins, kanínunnar, drekans, slöngunnar, hestsins, kindarinnar (eða geitarinnar), apans, hanans, hundsins og svínsins. 29. janúar 2006 hófst þannig ár hundsins og á kínversku áramótunum 2007 hófst ár svínsins.
Guðrún Stefánsdóttir
Guðrún Stefánsdóttir frá Fagraskógi (fædd 24. nóvember 1893, dáin 12. október 1980 var íslenskt ljóðskáld og ritstjóri.
Guðrún fæddist að Fagraskógi við Eyjafjörð árið 1893. Foreldrar hennar voru Ragnheiður Davíðsdóttir og Stefán Baldvin Stefánsson, alþingismaður og bóndi. Bróðir Guðrúnar var skáldið Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.
Guðrún lauk prófi frá Kvennaskólanum í Reykjavík árið 1913 en stundaði auk þess nám í Svíþjóð í eitt ár.
Árið 1940 stofnaði Guðrún tímaritið Nýtt kvennablað ásamt þeim Jóhönnu Þórðardóttur og Maríu Knudsen og kom það út til ársloka 1967. Jóhanna og María féllu báðar frá langt um aldur fram og eftir lát þeirra stóð Guðrún ein að ritstjórn blaðsins. Guðrún var afkastamikið ljóðskáld og birti kvæði sín í blöðum og tímaritum, einkum Nýju kvennablaði en sendi aldrei frá sér ljóðabók. Bók með úrvali kvæða hennar kom hins vegar út árið 2015 og hafði dótturdóttir hennar Ragnheiður Guðbjargar Hrafnkelsdóttir umsjón með útgáfunni og ritaði inngang.
Papa Roach
250px|thumb|Papa Roach (Rock im Park 2023) Papa Roach er rokkhljómsveit frá Vacaville í Kaliforníu. Hljómsveitin var stofnuð árið 1993 og kom fyrsta markverða breiðskífan þeirra, Infest, út árið 2000. Hljómsveitarmeðlimir sveitarinnar eru Jacoby Shaddix, Jerry Horton, Tony Palermo og Tobin Esperance. David Buckner var einnig í hljómsveitinni en hann hætti í janúar 2008.
Náttúrlegar tölur
Mengi náttúrulegra talna er líkt og heiltölumengið lokað mengi við samlagningu og margföldun en ólíkt heiltölumenginu (sem er baugur) er það ekki lokað við frádrátt sökum þess að það inniheldur ekki neikvæðar tölur; né heldur við deilingu, því að það inniheldur ekki ræðar tölur nema heilar.
Fyrr á tímum töldust bara ákveðnar tölur „náttúrulegar“ og voru þær jafn vel sagðar frá guði komnar. Til dæmis sagði stærðfræðingurinn Leopold Kronecker: „Guð skapaði náttúrulegu tölurnar, allt annað er mannanna verk.“
Stærðfræðingar eru ekki á einu máli um hvort telja eigi núll til náttúrlegra talna eða ekki, þó viðurkennt sé að núll var „fundið upp“ löngu seinna en „jákvæðu heiltölurnar“, t.d. notuðu rómverjar ekki núll. Aðeins er deilt um skilgreiningu þ.a. engu máli skiptir í raun fyrir stærðfræðina hvort núll sé „náttúrulegt“ eða ekki.
Atli Húnakonungur
thumb|right|Málverk af Atla Húnakonungi eftir [[Eugène Delacroix.]] Atli Húnakonungur (406 – 453) var síðasti og voldugasti konungur Húna. Hann ríkti yfir stærsta veldi Evrópu síns tíma frá 434 til dauðadags. Veldið náði frá Svartahafi að Mið-Evrópu og frá Dóná að Eystrasalti. Hann var svarinn andstæðingur hvors tveggja Austrómverska ríkisins sem og þess Vestrómverska. Tvívegis réðst hann inn á Balkanskaga og umkringdi Konstantínópel í seinni innrásinni. Í Vestur-Evrópu hefur hans verið minnst fyrir miskunarleysi en sumar sögur lýsa honum sem heiðvirðum konungi.
Viðarlundin
300px|thumb|hægri|Viðarlundin á bæjaruppdrætti af Þórshöfn. 300px|thumb|hægri|Minnisvarði teirra sjólátnu. Viðarlundin (íslenska: Viðarlundurinn), einnig kölluð Plantasjan (danska: Plantagen), er stærsti almenningsgarður Þórshafnar og elsti, stærsti og mest sótti skógur í Færeyjum. Garðurinn er einnig nefndur Viðarlundin í Havn eða Viðarlundin í Gundadali til þess að greina hann frá Viðarlundinum á Debesartrøð og Viðarlundinum í Niðara Hoydali, sem einnig eru í Þórshöfn. Þess má geta að orðið lund er kvenkyns á færeysku og fallbeygist sem slíkt. Skógræktarreitir í Færeyjum eru gjarnan kallaðir viðarlundir.
Saga
Garðurinn var stofnaður árið 1903, og kom óskin um að rækta skóg við Þórshöfn líklega frá Jóannesi Paturssyni, þingmanni og kóngsbónda á Kirkjubæ. Garðurinn var stækkaður árin 1969 og 1979. Þann 21. desember 1988 gekk mikið óveður yfir Færeyjar, sem felldi mörg tré í skóginum og víðar á eyjunum.
Fjallað er um garðinn í vinsælu dægurlagi frá 1957, Eitt sunnukvøld í Plantasjuni, eftir Simme Jacobsen.
Staðhættir, gróðurfar og dýraríki
Viðarlundin þekur um 7,7 ha í grunnum dal á milli Varðagøtu, Gundadalsvegs og Hoydalsvegs, rétt fyrir ofan miðbæ Þórshafnar. Listasafn Færeyja er staðsett í norðurhluta garðsins, og má finna fjölda listaverka um garðinn. Bæjarlækurinn Havnará rennur um smástíflur og tjarnir niður dalinn. Í henni er urriði.
Viðarlundin er mesta trjásafn Færeyja. Sitkagreni og stafafura eru þar ríkjandi, en einnig vaxa þar alaskaösp, beyki, fagursýprus, japanslerki, ásamt ýmsum tegundum af elri, reyni, víði og þini. Þetta eru helst trjátegundir frá vesturströnd Norður-Ameríku og norðurhluta Evrópu sem einnig þekkjast í skógrækt á Íslandi. Athyglisverður er þó fjöldinn af trjátegundum frá suðurodda Suður-Ameríku, en í Viðarlundinum má finna nokkra apahrelli og fjöldan allan af lenjum — þar á meðal fjallalenju, grænlenju og hvítlenju.
Í Viðarlundinum er fjölbreytt fuglalíf. Til algengra tegunda teljast glókollur, músarrindill, glóbrystingur, gráspör, stari, svartþröstur, bjargdúfa, tyrkjadúfa, svartkráka, stokkönd, sílamáfur og silfurmáfur.
Minnisvarðinn
Á hæð í miðjum garðinum stendur minnisvarði um drukknaða sjómenn (á færeysku: minnisvarði teirra sjólátnu). Minnisvarðinn mótast af bronsstyttu af sjómanni í hefðbundnum sjóklæðum, sem stendur á háum stólpa úr höggnu basaltgrjóti. Lögun stólpans minnir í senn á akkeri skips og Þórshamarinn, sem er merki Þórshafnar. Minnisvarði þessi sést víða að og er eitt helsta kennileiti bæjarins.
Minnisvarðinn var vígður 22. júlí 1956 af Jákupi Joensen prófasti, og var gerður af norska myndhöggvaranum Kåre Orud. Haldin var hugmyndasamkeppni um hönnun minnisvarðans árið 1949, en Sigurjón Ólafsson hlaut önnur verðlaun. Alls bárust dómnefndinni 72 hugmyndir, og voru fyrstu verðlaun 2.500 danskar krónur. Formaður dómnefndarinnar var Per Palle Storm, norskur myndhöggvari. Stálpinn var hlaðinn af Jacobi Simonsen múrara, og var verkið sett upp af byggingarfélaginu Lamhauge & Waagstein. Veggskildirnir voru gerðir af Føroya mekaniska grótídnaði. Verkið kostaði 113.000 danskar krónur.
Á veggskildi við minnisvarðann stendur:
Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008
Árið 2008 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 97. skipti. Í fyrsta skipti var leikið í 12 liða deild og tók Fjölnir þátt í Landsbankadeild í fyrsta skipti í sögu félagsins. Á árinu urðu Knattspyrnufélagið Fram sem og Knattspyrnufélagið Víkingur 100 ára, en Víkingar leika í 1. deild. FH-ingar urðu Íslandsmeistarar eftir æsispennandi lokabaráttu, en þeir voru í 2. sæti að lokinni 21 umferð, en Keflvíkingar þurftu að sætta sig við 2. sætið, eftir að hafa verið lengi vel með forystu í deildinni.
Spáin
Spá þjálfara, fyriliða og forráðamanna allra liða í Landsbankadeild karla 2008 var gefin út 7. maí. Þar var Val spáð efsta sætinu en Fjölni og Grindavík falli.
Leikjaniðurröðun
1. umferð: 2. umferð 3. umferð 4. umferð 5. umferð 6. umferð 7. umferð 8. umferð 9. umferð 10. umferð 11. umferð 12. umferð 13. umferð 14. umferð 15. umferð 16. umferð 17. umferð: 18. umferð: 19. umferð: 20. umferð: 21. umferð: 22. umferð:
Iceland Express
Iceland Express var íslenskt lággjaldaflugfélag og ferðaskrifstofa sem var í eigu Fengs eignarhaldsfélags en var tekið yfir af WOW air í október 2012.
Fyrirtækið fékk ferðaskrifstofuleyfi á Íslandi frá samgönguráðherra þann 17. desember 2002 og hóf í kjölfar þess starfsemi árið 2003. Árið 2005 festu eigendur Iceland Express kaup á dönsku flugfélögunum Sterling og Maersk Air. Eftir að hafa sameinað þau í eitt seldu þeir FL Group fyrirtækin og fengu í skiptum hlutabréf í FL Group.
23. október 2012 yfirtók fyrirtækið WOW air Iceland Express. Við yfirtökuna tók félagið yfir leiðarkerfi, vörumerki og viðskiptavild. 30. október sama ár sagði svo WOW air öllum starfsmönnum Iceland Express upp störfum ásamt því að rifta samningum við flugrekanda Iceland Express, Holidays Czech Airlines.
Flugfloti
thumb|Boeing 737-700 flugvél Astreus thumb|Flugvél Hello Félagið átti hvorki né rak flugvélaflotann sem það notaði auk þess sem það hafði ekki flugmenn í vinnu. Haustið 2008 tók félagið á leigu tvær Boeing 737-700 vélar af Astraeus í stað MD-90 vélanna. 21. nóvember 2011 var Astraeus tekið til slitameðferðar og er henni ekki enn lokið. Um sama leyti gerði Iceland Express samning við tékkneska flugfélagið HOLIDAYS Czech Airlines, sem útvegaði Iceland Express Airbus A320 180 sæta flugvélar. Í febrúar 2012 var síðan gerður nýr samningur milli félagana sem gilti til vorsins 2013.
Félagið leigði þotur frá eftirfarandi flugfélögum:
Áætlun og leiðakerfi
Iceland Express flaug frá Keflavíkurflugvelli til eftirfarandi flugvalla í Evrópu (áætlun 2012):
Tala (stærðfræði)
thumb|right|Talan núll er upprunnin á Indlandi. Tala er eining sem notuð er til þess að lýsa fjölda og/eða magni. Einfaldasta form talna eru náttúrulegar tölur {0, 1, 2, 3,..} eða {1, 2, 3,..}, sem eru notaðar við talningu og er mengi þeirra táknað N. Deilt er um það hvort 0 tilheyri náttúrulegum tölum eða ekki. Ef neikvæðar heiltölur eru teknar með er komið heiltölumengið Z. Séu hlutföll talna tekin með, og þar af leiðandi brot, eru komnar ræðar tölur, Q. Þó eru ekki allar tölur ræðar, sumar (eins og pí) eru endalausar, eða óræðar. Sammengi ræðra talna og óræðra nefnist mengi rauntalna, R. Þar sem ekki er hægt að leysa öll algebraísk vandamál með rauntölum eingöngu er mengi rauntalna víkkað út á tvinntölusléttuna. Mengi tvinntalna er táknað með C. Áður fyrr tíðkaðist að skrifa nöfn þessara mengja feitletrað á krítartöflur, og hefðinni hefur verið haldið uppi með smá stílfæringu. Þannig má setja upp talnamengin svona:
Tvinntölur má svo útvíkka í fertölur þar sem víxlreglan gildir ekki um margföldun. Fertölur má svo lengja í átttölur, en þá glatast önnur regla, tengireglan.
Hvítsveppir
Hvítsveppir (fræðiheiti: Candida) eru ættkvísl gersveppa sem lifa samlífi með dýrum, þar á meðal mönnum. Oftast lifa þeir gistilífi en geta við vissar aðstæður orðið að meinvaldi. Þrusksveppur (Candida albicans) er sá hvítsveppur sem oftast veldur sýkingum (þruski). Hann er hluti af þarmaflóru spendýra ásamt fleiri tegundum hvítsveppa. Þessar tegundir geta valdið sjúkdómum hjá fólki með veiklað ónæmiskerfi.
Tala (stærðfræði)
Tölur eru samsettar úr tölustöfum, sem er raðað eftir reglum talnakerfisins, sem notað er. Talnakerfið með grunntöluna 10 er einna algengast, svonefnt tugakerfi, líklega vegna þess að maðurinn hefur tíu fingur, sem nota má til að telja með. Rómverjar notuðu rómverska tölustafi, sem myndaðir voru úr hópum með 1, 5, 10, 50, 100, 500 og 1000 einingum. Babýlóníumenn byggðu talnakerfi sitt upp á tölunni 60 (sextugakerfi), en leifar þess má sjá á klukkum: 60 mínútur í klukkustund og 60 sekúndur í mínútu og í bogamál: 360 (60*6) gráður í heilum hring. Keltar notuðust lengi við grunntöluna 12 (tylftakerfi), sem enn er notað sem grunneining mælinga í Bandaríkjunum.
Hvítsveppir
Candida (genus) Cándida (género) Candida Kandide
Tala (stærðfræði)
Allar tölur eru endanlegar, en í örsmæðareikningi hefur reynst nauðsynlegt að víkka út rauntalnaásinn, þ.a. hann innihaldi stökin plús og mínus óendanlegt. (Sjá útvíkkaði rauntalnaásinn.)
Rómverskar tölur o.fl.
Mjög mörg mál hafa sömu grunnhugmynd að talningu. Í rómverskum tölustöfum var talið I, II, III, IV, V. Rómversku tölurnar tákna 4 sem IV - „einum minna en fimm“.
Í kínversku, japönsku og öðrum málum sem nota kínverskar táknmyndir eru fyrstu tölurnar svipaðar, nema lárétt (一, 二, 三, 士, 五).
Súmerar notuðu misjafnan fjölda fleyga („<“) til þess að tákna tölur, og voru allt að fimm fleygum í hóp áður en annars kyns tákn sýndi tug (sex-tuga kerfi þeirra byggðist á grunntölunni 60).
Áhugaverðar tölur
Pí — Googol — Googolplex — Prímtölur — Fibonacci runan — Stórar tölur — Smáar tölur — Staðalform — Avogadrosartalan — Stærðfræðilegur fasti
Vingjarnlegar tölur og fullkomnar tölur eru áhugaverðir flokkar heilla talna og margir fleiri slíkir eru til.
Haile Selassie
Haile Selassie (ge'ez: ኃይለ፡ ሥላሴ, „kraftur þrenningarinnar“; 23. júlí 1892 – 27. ágúst 1975), fæddur undir nafninu Lij Tafari Makonnen og einnig kallaður Ras Tafari, var ríkisstjóri Eþíópíu frá 1916 til 1930 og Eþíópíukeisari frá 1930 til 1974. Hann átti þátt í að nútímavæða landið og var gríðarlega vinsæll leiðtogi, bæði heima fyrir og á alþjóðavettvangi.
Selassie var meðlimur eþíópísku rétttrúnaðarkirkjunnar. Innan rastafarahreyfingarinnar, sem var stofnuð á Jamaíku snemma á 4. áratugnum er hann talinn vera Kristur endurborinn.
Æviágrip
Sem ríkisstjóri Eþíópíu stóð Ras Tafari fyrir ýmsum umbótum í þágu nútímavæðingar. Á þessum tíma voru nýir skólar stofnaðir í höfuðborginni Addis Ababa, nemendur voru sendir í nám erlendis, ný sjúkrahús voru byggð og byrjað var að prenta bókmenntir á amharísku. Jafnframt var þrælahald formlega afnumið með lagasetningu árið 1923 samhliða inngöngu Eþíópíu í Þjóðabandalagið. Tafari lenti oft í útistöðum við Zauditu keisaraynju, sem var mun íhaldssamari en ríkisstjórinn og þótti hann of nýjungagjarn.
Árið 1928 gerðu Zauditu og aðrir íhaldsmenn tilraun til þess að losa sig við Tafari. Þessi tilraun fór út um þúfur og Zauditu neyddist í kjölfarið til að lýsa Tafari konung (negus) yfir Eþíópíu. Formlega séð var hann áfram undirmaður keisaraynjunnar en í reynd fór hann þaðan af með öll völd þjóðhöfðingjans.
Stríðið við Ítali
Þegar Zauditu lést árið 1930 varð Ras Tafari nýr keisari og tók sér nafnið Haile Selassie og titilinn „hið sigursæla ljón af ætt Júda, konungur konunganna og keisari Eþíópíu“. Eitt það fyrsta sem Haile Selassie tók sér fyrir hendur sem keisari var að setja Eþíópíu sína fyrstu stjórnarskrá. Þessi stjórnarskrá kom á fót tveggja deilda þingi í Eþíópíu en hélt þó flestum eiginlegum völdum í höndum aðalsstéttarinnar. Að sögn keisarans var nýja stjórnarfyrirkomulaginu ætlað að vera millistig í átt að þróun til lýðræðis.
Útlegð (1936-1941)
Haile Selassie kom þann 12. maí fyrir samkomu Þjóðabandalagsins í Genf og fordæmdi innrás Ítala í Eþíópíu. Hann fordæmdi meðal annars notkun efnavopna í stríðinu og harmaði það að Þjóðabandalagið hefði ekki komið Eþíópíumönnum til hjálpar þrátt fyrir að Ítalir hefðu þverbrotið reglugerðir bandalagsins með innrásinni. Með ræðunni vann Haile Selassie sér inn samúð andfasista á heimsvísu en Þjóðabandalagið aðhafðist hins vegar lítið. Bandalagið beitti aðeins minniháttar efnahagsþvingunum gegn Ítalíu en lét það annars óafskipt hvernig Ítalir höfðu brotið alþjóðasamninga með því að ráðast að tilefnislausu á aðildarríki Þjóðabandalagsins. Sljó viðbrögð Þjóðabandalagsins við stríðinu í Eþíópíu áttu sinn þátt í því að hvetja herskáa útþenslusinna, meðal annars í Þýskalandi og Japan, til dáða á næstu árum.
Haile Selassie settist í útlegð sinni að í borginni Bath í Englandi og keypti þar hús. Hann bjó þar við fremur fátæklegar aðstæður næstu árin og reyndi að tala máli þjóðar sinnar við alþjóðasamfélagið. Honum varð lítið ágengt fyrr en árið 1940, en þá gengu Ítalir inn í seinni heimsstyrjöldina við hlið Þjóðverja. Þar með voru Ítalir komnir í stríð gegn Bretum, sem réðust því árið 1941 inn í Eþíópíu og frelsuðu landið undan ítölsku hernámi. Haile Selassie sneri aftur til Addis Ababa þann 5. maí árið 1941 og settist aftur á keisarastól í Eþíópíu, fimm árum upp á dag eftir að hann hrökklaðist undan innrás Ítala.
Keisaratíð (1941-1974)
thumb|left|Haile Selassie á skrifstofu sinni árið 1942. Haile Selassie hélt áfram margvíslegu uppbyggingarstarfi í Eþíópíu eftir að hann komst aftur til valda. Meðal annars lét hann byggja upp eþíópíska herinn svo landsmenn yrðu því viðbúnir ef önnur innrás yrði gerð. Þegar Sameinuðu þjóðirnar kölluðu árið á eftir alþjóðlegu hernaðarinngripi í Kóreustríðið sendi Haile Selassie eþíópíska hermenn til að berjast á Kóreuskaga. Hann lét sig einnig heilbrigðis- og menntamál miklu skipta og lét reisa fjölda nýrra sjúkrahúsa og skóla.
Sem keisari reyndi Haile Selassie að skapa heilsteypta þjóðernisímynd í hinni fjölþjóðlegu Eþíópíu með því að hygla sérstaklega amharískri menningu á kostnað annarra þjóðarbrota sem bjuggu innan keisaradæmisins. Börn voru skylduð til að læra amharísku í skóla og börn sem ekki voru af amharaþjóðerni þurftu stundum jafnvel að taka upp ný amharísk nöfn svo kennarar þeirra ættu auðveldara með að muna hvað þau hétu. Minnihlutahópar í keisaradæminu fengu því lítinn aðgang að amharísku valdaelítunni í kringum keisarann. Haile Selassie skipaði einstaka embættismenn af Orómó- og Tígra-þjóðerni en gerði lítið sem ekkert til að bæta úr ójafnrétti þjóðflokkanna í hinu almenna samfélagi Eþíópíu.
Eftir að Ítalir voru hraktir frá Afríku árið 1941 fékk Eþíópía verndarland þeirra á austurströndinni, Erítreu, í sinn hlut. Í fyrstu tóku Erítreumenn því fagnandi að sameinast grannríkinu, en þegar stjórn Haile Selassie fór að þröngva amharískri menningu upp á íbúana og skipa amharíska fulltrúa í öll embætti létu Erítreumenn sér það illa lynda. Erítrea lýsti yfir sjálfstæði frá Eþíópíu árið 1961 og þar með hófst blóðugt sjálfstæðisstríð sem lauk ekki fyrr en árið 1993 með aðskilnaði Erítreu frá Eþíópíu. Hvorki keisarinn né stjórn hans lifðu nógu lengi til að sjá fyrir endann á þeirri deilu.
Í byrjun eftirstríðsáranna var Haile Selassie einn helsti talsmaður fyrir hagsmunum Afríkuríkja og einn helsti gagnrýnandi heimsvaldastefnu á heimsvísu. Hann var fyrsti forstöðumaður Afríska einingarbandalagsins árið 1963 og sá um byggingu höfuðstöðva þess í Addis Ababa. Um leið og keisarinn lét til sín kveða á alþjóðavettvangi og vann sér inn aðdáun og virðingu útlendinga döluðu vinsældir hans þó heima fyrir. Árið 1960 gerðu fjórir meðlimir í keisaravarðliði Haile Selassie tilraun til valdaráns gegn keisaranum á meðan hann var erlendis. Valdaránið fór út um þúfur en uppreisnin var þó talin alvarlegasta ógnin við stjórn keisarans frá árinu 1941. Tilraunir keisarans á næstu árum til að koma á umbótum í forneskjulegu landbúnaðarkerfi Eþíópíu þóttu hægfara og árangurslitlar og þurrkar ollu því að mikill hluti Eþíópíumanna, um 40.000 til 80.000 manns, létust í hungursneyð árið 1973.
Haile Selassie missti endanlega tökin á þjóð sinni árið 1974 vegna hungursneyðar og verðbólgu sem hafði versnað vegna olíukreppunnar sem þá skók heiminn. Þann 12. september tók hreyfing innan eþíopíska hersins, Derg, öll völd í landinu og steypti keisaranum af stóli. Eftir uppreisnina lagði herinn formlega niður keisaradæmið og gerði kommúnisma að nýrri hugmyndafræði ríkisins. Haile Selassie var settur í stofufangelsi og lést þar þann 27. ágúst árið 1975 þegar launmorðingi kæfði hann með kodda í rúmi sínu.
Haile Selassie í rastafaratrú
Samkvæmt fylgjendum rastafaratrúar er Haile Selassie Jesús Kristur endurborinn. Rastafarahreyfingin er kennd við nafn Haile Selassie fyrir keisaratíð hans, Ras Tafari. Fylgjendur trúarinnar telja að titill Haile Selassie og ætterni hans sem meints afkomanda Salómons konungs og drottningarinnar af Saba sýni fram á að krýning hans hafi verið uppfylling á spádómi úr Opinberunarbók Jóhannesar um endurkomu Messíasar. Rastar líta sem svo á að Haile Selassie sé sá Messías sem eigi að frelsa Afríkubúa og fólk af afrískum uppruna um allan heim.
Haile Selassie fór í opinbera heimsókn til Jamaíku, fæðingarstaðs rastafaratrúar, þann 21. apríl 1966. Þessi dagur er annar heilagasti dagur rastafaratrúar á eftir 2. nóvember, krýningardegi keisarans.
"„Ég hef heyrt um hugmyndina. Ég hef líka hitt nokkra rasta. Ég sagði þeim skýrt og greinilega að ég sé maður, að ég sé dauðlegur, og að ég muni dag einn víkja fyrir komandi kynslóð, og að þeir ættu aldrei að gera þau mistök að halda eða láta sem mannleg vera geti verið guðleg.“"
Sumir rastar telja þessi orð keisarans þó ekki jafngilda afdráttarlausri höfnun á guðleika hans. Margir þeirra benda á að þegar Haile Selassie var hvattur til að hafna guðleika sínum í heimsókn sinni til Jamaíku árið 1966 hafi hann svarað: „Hvaða rétt hef ég til að hrófla við trú þeirra?“
Air Liquide
Air Liquide, áður L'Air liquide, er franskur iðnaðarhópur af alþjóðlegu umfangi sem sérhæfir sig í iðnaðarlofttegundum, það er að segja lofttegundir fyrir iðnað, heilsu, umhverfi og rannsóknir. Það er til staðar í áttatíu löndum um allan heim og þjónar meira en 3,6 milljónum viðskiptavina og sjúklinga. Air Liquide hópurinn er skráður í kauphöllinni í París og er innifalinn í samsetningu CAC 40 vísitölunnar, Euro Stoxx 50 og FTSE4Good.
Óðmenn - Bróðir
Óðmenn er 45 snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1970. Á henni flytja Óðmenn tvö lög
My Head Is An Animal
My Head Is An Animal er fyrsta breiðskífa Of Monsters and Men. Platan var gefin út á Íslandi þann 20. september 2011.
Lagalisti
Öll lög samin af Of Monsters and Men
Snædalur
Snædalur er lítið dalverpi sem gengur upp af Hamarsdal sunnanverðum í Hamarsfirði. Liggur mynni hanns í um 120 metra hæð yfir sjávarmáli. Eins og nafnið bendir til leysir snjó þar seint á vorin. Úr dalnum rennur Snædalsá og fellur hún í Snædalsfossi niður í Hamarsdal.
Hekúba (Evripídes)
Hekúba er harmleikur eftir forngríska skáldið Evripídes. Það var samið um 424 f.Kr. Leikritið gerist í Tróju eftir fall borgarinnar.
Saint-Martin
Saint-Martin er franskt handanhafsland á eyjunni Saint Martin í Karíbahafi. Héraðið nær yfir 2/3 hluta eyjarinnar, auk nokkurra smáeyja eins og Île Tintamarre, en suðurhluti hennar nefnist Sint Maarten og er hluti af Konungsríkinu Hollandi. Íbúar Saint-Martin eru um 34.000 talsins. Höfuðstaður héraðsins er Marigot.
Fyrir 2007 var Saint-Martin hluti af franska handanhafshéraðinu Guadeloupe. Milli Saint-Martin og eyjarinnar Angvilla er Angvillasund.
Saga
Fornleifar benda til þess að eyjan hafi verið byggð Indíánum frá því um 2000 f.o.t. Líklega hafa þeir íbúar flust þangað frá Suður-Ameríku. Elstu íbúar sem vitað er um voru Aravakar, sem settust þar að milli 800 og 300 f.o.t. Um 1300-1400 e.o.t. komu þangað herskáir Karíbar sem hröktu þá burt.
Oft er sagt að Kristófer Kólumbus hafi nefnt eyjuna eftir heilögum Marteini frá Tours þegar hann kom þangað í annarri ferð sinni til Ameríku, en raunar nefndi hann eyjuna Nevis þessu nafni þegar hann lagðist þar við ankeri á messudegi dýrlingsins, 11. nóvember 1493. Seinni tíma ruglingur með nöfn fjölmargra Hléborðseyja á kortum varð til þess að nafnið fluttist yfir á eyjuna sem nú heitir Saint Martin.
Lengst af var eyjan spænsk nýlenda, en önnur Evrópuveldi, aðallega Frakkar og Hollendingar, tókust á um eignarhaldið. Á sama tíma stráféllu frumbyggjar eyjarinnar vegna sjúkdóma sem fluttust þangað með Evrópumönnum.
Árið 1631 reistu Hollendingar Amsterdamvirki á eyjunni og Hollenska Austur-Indíafélagið hóf að grafa þar eftir salti. Hollendingar og Spánverjar áttu formlega í stríði, og árið 1633 lögðu Spánverjar eyjuna undir sig og hröktu hollenska landnema á brott. Hollendingar reyndu að ná eyjunni aftur 1644, undir stjórn Peter Stuyvesant, en höfðu ekki erindi sem erfiði. Þegar stríðinu lauk 1648 töldu Spánverjar eyjuna ekki lengur vera hernaðarlega mikilvæga. Þeir hurfu þaðan og hollenskir landnemar sneru aftur. Frakkar tóku líka að setjast þar að og ríkin tvö ákváðu að skipta eyjunni á milli sín með Concordia-sáttmálanum. Fyrsti franski landstjórinn á eyjunni var Robert de Longvilliers 1648-1651. Breytingar voru síðar gerðar á landamærum hlutanna tveggja, en þau voru endanlega fest árið 1817.
Hollendingar hófu að flytja inn afríska þræla til að vinna á sykur- og tóbaksplantekrum eyjarinnar, og brátt urðu þrælarnir fjölmennari en íbúar af evrópskum uppruna. Þrælahald var afnumið í Frakklandi árið 1848 og í Hollandi 1863. Franski hlutinn hafði verið felldur undir nýlenduna á Guadeloupe árið 1763.
Á fyrstu áratugum 20. aldar var efnahagur eyjarinnar bágur og margir íbúar fluttust þaðan. Ástandið batnaði aðeins í Síðari heimsstyrjöld þegar Bandaríkjaher byggði flugbraut á hollenska hlutanum.
Árið 1946 voru eyjarnar Saint-Martin og Saint Barthélemy gerðar að hverfum (arrondissements) í héraðinu (département) Guadeloupe. Ferðaþjónusta fór vaxandi frá 7. áratugnum og varð uppistaðan í efnahagslífi Saint-Martin.
Árið 2017 gekk fellibylurinn Irma yfir Saint-Martin og olli mikilli eyðileggingu um alla eyjuna.
Landfræði
thumb|right|Kort sem sýnir Saint-Martin. Saint-Martin nær yfir norðurhluta eyjarinnar Saint Martin sem er hluti af Hléborðseyjum í Karíbahafi. Suðurhluti eyjarinnar er hollenska fylkið Sint Maarten. Norðan við eyjuna, hinum megin við Angvillasund, er breska eyjan Angvilla. Suðaustan við eyjuna er franska eyjan Saint Barthélemy og enn sunnar eru hollensku eyjarnar Saba og Sint Eustatius.
Stærð landsins er 53 ferkílómetrar. Landslag er hæðótt og hæsti punkturinn er Pic Paradis í 424 metra hæð. Hann er jafnframt hæsti punktur eyjarinnar í heild. Vestan við höfuðborgina, Marigold, er landsvæðið Terres Basses, Frakklandsmegin við Simpsonlón. Það eru nokkur lítil stöðuvötn á Saint-Martin.
Nokkrar smáeyjar liggja undan strönd Saint-Martin, eins og Tintamarre-eyja og Pinel-eyja.
Frakklandsforseti er þjóðhöfðingi á svæðinu, en fullrúi hans er umdæmisstjóri sem hann skipar samkvæmt tilnefningu frá franska innanríkisráðuneytinu. Núverandi umdæmisstjóri er Sylvie Feucher. Saint-Martin kýs einn fulltrúa í frönsku öldungadeildina, og einn í frönsku fulltrúadeildina ásamt Saint Barthélemy.
Stjórnmál
Saint-Martin var um áratugaskeið franskt sveitarfélag, hluti af héraðinu Guadeloupe. Árið 2003 kusu íbúar aðskilnað frá Guadeloupe. Árið 2007 varð landsvæðið að frönsku handanhafslandi (collectivité d'outre-mer) með lögum frá franska þinginu. Nágrannaeyjan Saint Barthélemy kaus einnig að gerast sjálfstætt handanhafsland. Nýju lögin tóku gildi 15. júlí 2007 þegar búið var að kjósa svæðisþing. Saint-Martin er hluti af Evrópusambandinu.
Svæðisþingið á Saint-Martin situr í einni deild. Þingfulltrúar eru 23, kosnir til 5 ára í senn.
Frakklandsforseti er þjóðhöfðingi landsins. Hann skipar umdæmisstjóra sem sinn fulltrúa, samkvæmt tilnefningu frá franska innanríkisráðuneytinu. Núverandi umdæmisstjóri er Sylvie Feucher. Saint-Martin á einn fulltrúa í frönsku öldungadeildinni, og einn fulltrúa með Saint Barthélemy í frönsku fulltrúadeildinni.
Johan Bülow
Johan Bülow (29. júlí 1751 – 22. janúar 1828), oftast kenndur við herragarðinn Sanderumgaard á Fjóni, var hirðmarskálkur og aðstoðarmaður krónprinsins, Friðriks 6. Styrktarmaður vísinda og lista.
Johan Bülow fæddist í Nýborg á Fjóni. Foreldrar hans voru af aðalsættum, en frekar fátæk. Tveggja ára gamall stóð hann uppi foreldralaus og fór þá til skyldmenna. Hann hlaut menntun í Sórey á Sjálandi (Sorø ridderlige Akademi). Hann gekk snemma í herinn, náði þar skjótum frama og varð liðsforingi í konunglega lífverðinum 1772. Árið 1773 varð hann sérstakur tilsjónarmaður krónprinsins, Friðriks 6., sem þá var 5 ára, og hafði umsjón með menntun hans og uppeldi. Þegar prinsinn var 16 ára, 1784, tók hann í raun við stjórnartaumunum, vegna veikinda föður síns. Varð Johan Bülow þá mjög áhrifamikill vegna náinna tengsla sinna við krónprinsinn. Hann varð hirðmarskálkur árið 1784.
Johan Bülow féll í ónáð hjá krónprinsinum árið 1793 og var neyddur til að segja af sér og yfirgefa Kaupmannahöfn. Fluttist hann þá til Sanderumgaard, sem hann hafði keypt á æskuslóðum sínum á Fjóni, og bjó þar til æviloka. Krónprinsinn sakaði hann um að hafa haft tengsl við menn sem unnu gegn ríkisstjórninni, en raunveruleg ástæða mun hafa verið sú að prinsinum þótti hann afskiptasamur og vildi hafa frjálsari hendur í einkalífi og við stjórn ríkisins.
Bülow gerðist eftir þetta mikill stuðningsmaður vísinda og lista. Er talið að hann hafi varið a.m.k. 41.000 ríkisdölum af eigin fé til þeirra mála. Hefur hann í gamni stundum verið kallaður Carlsbergsjóður sinnar tíðar. Framlög hans skiptu því meira máli, af því að þau ár sem hann var hvað stórtækastur við styrkveitingar voru kreppuár í dönsku samfélagi.